ကဏ္ဍ:ဇဳဝဗေဒ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="mnw">
  <siteinfo>
    <sitename>ဝဳကဳပဳဒဳယာ</sitename>
    <dbname>mnwwiki</dbname>
    <base>https://mnw.wikipedia.org/wiki/%E1%80%99%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%AD%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%99%E1%80%BA</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.24</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">မဳဒဳယာ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">တၟေင်</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ညးလွပ်</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ညးလွပ် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ဝဳကဳပဳဒဳယာ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ဝှာင်</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ဝှာင် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">မဳဒဳယာဝဳကဳ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">မဳဒဳယာဝဳကဳ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ထာမ်ပလိက်</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ထာမ်ပလိက် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ရီု</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ရီု ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ကဏ္ဍ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ကဏ္ဍ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ပါင်မုက်</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ပါင်မုက် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">မဝ်ဂျူ</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">မဝ်ဂျူ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဇဳဝဗေဒ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>237</id>
    <revision>
      <id>51580</id>
      <parentid>49609</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T14:56:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51580</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1796" sha1="75n8w01v3ouacevo3rj1d8cow6s3zu7" xml:space="preserve">[[ဝှာင်:Biology_icon.svg|right|thumb|100x100px|ဇဳဝဗေဒ - သိပ္ပံလ္ၚတ်ပရူလမျီု]]
ဒၞာဲဏအ်ဂှ် ဒှ်ကဏ္ဍသဇိုင် သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု '''[[ဇဳဝဗေဒ]]''' (Biology) အိုတ်သီုရ။ ဍေဟ်ပကောံစွံလဝ် ပရူဗီုပြင်သတ္တအ် (Anatomy)၊ ပရူမဗဳဇ (Genetics)၊ ပရူသဘာဝပွဳပွူ (Ecology) ကေုာံ ပရူလမျီုနာနာသာ်ရ။

== ၁. တင်ရန်တၟအ် ==

* သွက်ဂွံပကောံတင်ဂၞင် သိပ္ပံလ္ၚတ်ပရူလမျီု အိုတ်သီု နကဵုဘာသာမန်။
* သွက်ဂွံရီုဗိုင်ကဵု ကတ်ဗ္တောန်ပညာသိပ္ပံ ပ္ဍဲဂကောံမၞိဟ်မန်။
* သွက်ဂွံဒှ်သဇိုင် သွက်ဂွံလ္ၚတ်ပရူ &quot;Human Biology&quot; ကေုာံ &quot;Nature&quot; ဗွဲမစိုပ်ကဆံင်။

== ၂. ကဏ္ဍလက္ကရဴ (Subcategories) ==

* [[:Category:မၞိဟ်]] (Humans)
* [[:Category:သတ်ဂမၠိုင်]] (Animals)
* [[:Category:တၞံဂမၠိုင်]] (Plants)
* [[:Category:ဇဳဝသၟတ်ဂမၠိုင်]] (Microbiology)

== ၃. လိက်ပရေင်အဓိက ==

* [[ဇဳဝဗေဒ]]
* [[လမျီု]] (Life)
* [[သဲ]] (Cell)

ပရူသတ် မၞုံကဵုလမျီုဂမၠိုင်၊၊
[[ကဏ္ဍ:သိပ္ပံ]]
[[ကဏ္ဍ:ဇဳဝဗေဒ]]</text>
      <sha1>75n8w01v3ouacevo3rj1d8cow6s3zu7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အံၚ်ဇၞး၊နာဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2079</id>
    <revision>
      <id>51616</id>
      <parentid>23592</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T16:04:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51616</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15921" sha1="m9p7j4puz04kf2eay2k7tjsngu9priu" xml:space="preserve">{{Infobox person
|name = နာဲအံၚ်ဇၞး
|image = Nai Ong Jana.png
|image_caption =
|birth_date = {{Birth date and age|1944|01|16}}
|birth_place = ကွာန်ရုတ်တံၚ်
|birth_name = နာဲဘာ
|death_date = 
|death_place = 
|education =  သုတ္တန္တ (မွဲကၞပ်) ဓမ္မာစရိယ
|alma_mater =
|occupation = အစာချူလိက်
|nationality = ဂကူမန်
|known_for = 
|party = 
|spouse = မိဨဒေန်
|children = ၂
|parents = နာဲဖေ+မိအမိ
|Signature = Nai-Htun-Way-2.jpg
}}
[[ဝှာင်:Nai Ong Jana.png|thumb|နာဲအံၚ်ဇၞး]]နာဲအံၚ်ဇၞးဝွံ သက္ကရာဇ် ၁၃၀၆ သၞာံ၊ ဂိတုပုဟ် ၃ မံက်၊ အခိၚ်သ္ဂာတ္ၚဲ မွဲနာဍဳကလေၚ် တ္ၚဲသ္ၚိသဝ် ၁၉၄၄ ဂိတုဇန္နဝါရဳ ၁၆ သၠဂဝ်ဂၞဴနူမိမ နာဲဖေ+မိအမိ ကွာန်ရုတ်တံၚ် ပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ်သၟဝ်ကျာရ။ 

ဒှ်ကောန်ခ္ဍဲဒုတိယရ။ ညးပထမဂှ် ညာတ်မုက်မိမမွဲၜါတ္ၚဲတုဲ ဒးချိုတ်အာရ။ 

== ယၟု ==
နာဲအံၚ်ဇၞးဂှ် ယၟုကၞေဟ်၊ ဟိုတ်နူမံၚ်ဘာဂၠိုၚ်တုဲ ယၟုညးကွာန်ကော်နာဲဘာ၊ ယၟုနွံမံၚ်ပ္ဍဲ (မှတ်ပုံတၚ်) နာဲထောန်မျာတ်အံၚ်၊ ဇာတိကွာန်တိုပ်သုက်ဂှ် ကွာန်ရုတ္တံၚ် ပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ်။&lt;ref&gt;လဂံါအာဇာနဲ (၂၀၁၂) ကၞပ် ၁၁၊ ဂကောံသၚ်သၟတ်မန်လဂံါအာဇာနဲ။ မုက်လိက် ၁၂၇-၁၂၉&lt;/ref&gt;

== အခိၚ်မံၚ်ဘာ ==
ထေက်ကေတ်ဂွံအာယုက် ၈-၉ သၞာံ မိမတိုန်ဗ္အပ်ဘာဇရေၚ်ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘာဒုန် ယၟုခရှ် နာဲဖဝ်အံၚ် ကွာန်ရုတ်တံၚ်ရ။ ကတ်ဂွံသဇိုၚ်လိက် ဂတဵုဇၞော်အိုတ်တုဲ ပြံၚ်စိုပ်အာဘာဝါ-ကွာန်ဆက်တဲ ဇရေၚ်ကျာ်ဇၞော်အ္စာနာဲထေၚ် ပွိုၚ်ၜါသၞာံ ကတ်ဗ္တောန်သၠပတ်ပရိုတ် လောကသိဒ္ဓိ လိက်လၟေတ် သီုလိက်အဘိဓရ်ရ။ နူဂှ် ၁၃၁၈ သၞာံ ပြံၚ်စိုပ်ဘာကွာန် ရုတ်တံၚ် ဇရေၚ်ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တတေဇပၠန်ရ။ 

== ယိုက်ဂၠေၚ်သာသနာ ==
၁၃၂၀ သၞာံ ဂိတုပသာ်မံက် ၊ စွေက် သမ္တီဟွံဒး သ္ပထပိုယ်ဇရေၚ် ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တနန္ဒဝံသ ကွာန်ရုတ်တံၚ်ဘာဇၞော်ရ။ သၞာံဂှ် ကျာ်ဇၞော်အ္စာပံက်တိုက်လိက် ပ္ဍဲကွာန်ရုတ်တံၚ်တုဲ သၚ်ကွာန်ပလုၚ်ကၠုၚ်ကတ်လိက် နွံ ၃၀-၄၀ ဇကုရ။ 

ဂွံလဝ်သဇိုၚ်လိက်တုဲ ထပိုယ်မွဲသ္ကအ်ဒးတိုန်လိက် သဒ္ဒါ ဇရေၚ်တၠဂုန်ဘဒန္တဥတ္တမလၚ်္ကာရ။ လၟုဟ်ညးဒှ်မံၚ်အ္စာတၠဂိုန်ဘာဒေါဝ် ကွာန်တံၚ်ပရၚ်ရ။ 

၁၃၂၃ သၞာံ ပြံၚ်စိုပ်ကၠုၚ်တိုက်လိက်ဘာဆု ကွာန်သၞေဟ်ဗ္ဒဝ် ဇရေၚ်တၠဂုန်အ္စာဘဒန္တဂုဏ ဆက်တိုန်အာလိက် ရူပသန္ဓိ၊ ကၚ်္ခါ ဋဳကာဒယှ် သီုလိက်ဂွံလုပ်သှ်ပ္ဍဲအလဵုအသဳရ။  

၁၃၂၅ အံၚ်တန်ဍောတ်  

၁၃၂၆ အံၚ်တန်လဒေါဝ် ပ္ဍဲဘာဆု ကွာန်သၞေဟ်ဗ္ဒဝ်တုဲ 

၁၃၂၈ ဂှ် အံၚ်တန်ဇၞော် ဘာကျာ်အသုက် ဍုၚ်မတ်မလီု ဇရေၚ်တၠဂုန်အ္စာ ဘဒန္တဝါယမရ။ 

== သၞာံကတ်လိက်ပ္ဍဲဍုၚ်အၚ်ဝ ==
၁၃၂၉ သၞာံ ဂိတုပသာ် တၠဂုန်အ္စာယှိုဲထာ ဆဝ်ပ္ၚုဟ်သွက်ဂွံတိုန်ကတ်ပ္ဍဲဍုၚ်အၚ်္ဝတုဲ ညးကော်ဏာပိုယ်ညးၜါ တၠဂုန်နန္ဒမာလာ ညးပလံၚ်ဗ္စိုပ် ဍုၚ်အၚ်္ဝ ဘာဟံသာဝတဳ တိုက်ကျာ်ဇၞော် (ဘုရားကြီးတိုက်)ရ။ 

၁၃၃၀ သၞာံ လုပ်သွဟ်တန်ဓမ္မာစရိယ နူဍုၚ်အၚ်္ဝနဘာသာမန်ဟွံအံၚ်ဇၞးရ။ လုပ်သှ်ပွိုၚ် ၅ သၞာံအံၚ်ဇၞးအာတန်ဓမ္မာစရိယ သုတ္တန္တမွဲ ကၞပ်ရ။ ရန်တၟံမိက်ဂွံဒှ်အ္စာလိက် ဒယှ်တှ်တုဲ ဟွံကဵုဖျုန်လ္ပာ်လိက်သှ် တန်အလဵုအသဳ ကၠေံစိုတ်ကဵု နဲကဲကၠိုဟ်လိက်တုဲ တိုန်ပြကိုဟ်ဝိနဲမသုန် ဇရေၚ်ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဥက္ကံသ ဂန္ထာဘရဏ၊ သဒ္ဒါဍောတ် ဋဳကာဒယှ် ရူပသဒ္ဓိ ဇရေၚ်အ္စာဒယှ်ဒယှ်တံရ။

== ဖျေံလိက်ပရိယတ် ==
၁၃၃၄ ဖျေံလိက်ဘာဇၞော် ကွာန်ရုတ်တံၚ် ပွိုၚ်ၜါသၞာံ၊ ၁၃၃၆ သၞာံ ဖျေံလိက် ဘာဗ္ဂေါပရိယတ္တိ ဍုၚ်မတ်မလီု ပွိုၚ်ပိသၞာံတုဲ ၁၃၃၉ သၞာံ ဂိတုဝျ် ၂ စွေက်ဂှ် တိုန်စိုပ်ကၠုၚ် ဍုၚ်လ္ဂုၚ်ဘာပြာသာတ်ရ။

== ပြံၚ်သၠာဲဘဝ ==
၁၃၃၉ သၞာံဂိတုပုဟ် ၁၅ မံက် ကဵုသမ္တီကဵုကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဟံဂံဘာထဝ် ဥက္ကလာပသၠုၚ်ကျာ် ဝိုၚ် (၃) တုဲ ပ္တံ (၈) နာဍဳရာံတိတ်ရ။ 

== သ္ပမ္ၚဵုထပ်တဲ ==
၁၃၄၀ သၞာံ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် (၁၀) မံက် သ္ပမ္ၚဵုထပ်တဲကဵု မိအေဒေန် ကွာန်ရုတ်တံၚ် ကၠိဂွံကောန်ၜါ 

ဗညာဆာန်ရတ်

ဗညာသိုက်ရတ် 

== ဆက်ကၠောန်ကမၠောန်ပရဟိတ ==
၁၃၄၀ သၞာံ ဂိတုခ္ဍဲသဳ ၁၄ စွေက် (2 Aug,1978) သၞာံ ညးကွာန်တုပ်စိုပ် ရုဲစှ်တုဲ လုပ်ကေတ်တာလျိုၚ် ပ္ဍဲဖျာသမဝါယ ကွာန်ရုတ်တံၚ်နဒဒှ်ဥက္ကဌမွဲတၠရ။ ခေတ်အခိၚ်ဂှ် ကပေါတ်စၞစဗွိုက်လ္တက်ကပေါတ်ရပ်စပ်ပ္ဍဲသ္ၚိဖအိုတ်ဂှ် ဒးပ္တိတ်စပ္ဍဲဖျာသ၊မ နကဵုလိက်အုပ်ရ။ ညံၚ်ဂွံတိတ်ဗၠးနူဓဝ် အာဂတိ ၄ ဂှ် ဒးပါ်ပရအ်ပတိတ်ကပေါတ် ကဵုညးဍုၚ်ကွာန်တံရ။

အခိၚ်ခေတ် (မဆလ) ဝွံညးဍုၚ်ကွာန်တံဒှ်ဒဒိုက်ဂၠိုၚ်ရ။ အဝဵုမွဲမွဲဟွံဂွံလဝ်မ္ဂး ဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက်ရ။ ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ဒးဒုၚ်ရပ်အာဗဝ်တာ ဒးကဵုသွံဒေၚ်ရ။ သွက်ဂွံရီုဗၚ်ဒဒိုက်ညးဍုၚ်ကွာန်တံမာန် ပ္ကောံကေတ်မၞိဟ်သတ္တိဉာန်နွံတုဲ လုပ်ကေတ်တာလျိုၚ်ဂကောံ အုပ်ဓုပ်ကွာန်ပၠန်ရ။

လုပ်ဗော်ပါတဳယူနေတ် ဂွံအခေါၚ်ကောန်ဗော် (တၚ်းပြည့်) တုဲဒှ်ညးအုပ်ကာ ကလာပ်စန်လၟိစ် (၅၃) တုဲ ဂွံအခေါၚ်ဒၞါတာညးဍုၚ်ကွာန်တံမာန်ကၠုၚ် ဗၞတ်ကဝက်ရ။

၁၉၈၁ အံၚ်တဝ်ဗာ ၁၀ (ရုဲစှ် မြို့နယ်ကောၚ်စီ) လၟိဟ်မာဲ (၆၂)

၁၉၈၅ အံၚ်တဝ်ဗာ 

ဗၞတ်ၜါဝါ အခိၚ်ခေတ် မလဆ ဇၞော်မောဝ်တေံရ။ 

== ကမၠောန်စရာဲဂုဏ် ==
နဒဒှ်သဘာပတိ တိုန်စိုပ်တ္ၚဲသၟတ်မန် အလန်အဋ္ဌမ 

== ပရေၚ်ဟီုတွံ ==
၂၀၂၀ - ၁၉ - ဂျူလာၚ် ပေါဲဟီုတွံလိက်ပတ်မန် (လပှ်ကျာ) &quot;လိက်မန်စိုပ်ရုၚ် မန်ကဆံၚ်သၠုၚ်&quot; 

== ယိုက်ဂၠေၚ်ပရေၚ်ပညာဘာကောန်ဂကူမန် ==
၁၃၄၂ သၞာံဂိတုပသာ် ၁၁ မံက် သိုၚ်ဘာကောန်ဂကူ ကွာန်ရုတ်တံၚ် ဗ္တောန်လိက်မန် မွဲဗ္ဂါပ်၊ လိက်ဗၟာမွဲဗ္ဂါပ်

၁၃၄၃ ပံၚ်ကဵုဂကောံအ္စာဘာမန်တုဲ ပံက်ဘာကောန်ဂကူမန် ကွာန်ဇီုမသာဲ အပြေၚ် ဇီုပြိုက် ကောန်ဒုန်

၂၀၁၄ ဂိတု ၄ စၟတ်တ္ၚဲ ၃၀ ကေတ်တာလျိုၚ်ပ္ဍဲပရေၚ်ပညာဗဟဵုဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ပါလုပ်ပ္ဍဲဂကောံချူခၞံလိက်ဗွဟ်မန် သၞောတ် ၁၂ တန် လိက်ဗွဟ် ဗုဒ္ဓဘာသာ နူတန်ကောန်ၚာ် စိုပ်တန်ပဉ္စမ

၂၀၁၇ -၁-၁၈ ဒက်ဂကောံအ္စာကၞေဟ် ကေတ်တာလျိုၚ် ဥက္ကဌ

၂၀၁၅ -၂၀-၃ ဒံက်တာမေန်နာဲသဵု ကဵုတာလျိုၚ်ခၞံဗှ်လိက်ဗွဟ်မန် ဗ္တောန်ပ္ဍဲဘာအလဵုအသဳ နူတန်ကောန်ၚာ်စိုပ်တန်ပဉ္စမ ပုံအာဂီု၊သဒ္ဒါမန် ဂကောံမၞိဟ် (၁၁) တၠ

ပေါဲသဳကၠဳဒေံါပန်ပှော် သၞာံ ၁၉၉၅ ပ္ဍဲပယျဵုဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဂှ် သ္ပလဝ်သဘာပတိနွံရ။

== မ္ၚဵုထပ်ကဵုသီ ==
[[ဝှာင်:Nai Ong Jana 2.png|thumb|ဗီု-မ္ၚဵုထပ်သီကဵုကောန်]]
၁၃၇၇ သၞာံ၊ ဂိတု မာ် (၁၀) မံက် 18 Feb, 2016  သ္ပသ္ကိုပ်သ္ကကဵုတ္ၚဲမ္ၚဵုဝိဇာတမၚ်္ဂလ ကျာ်ဇၞော်အ္စာပုပ္ဖယသ (ဘာဇၞူဓရ်) ပေၚ်အာယုက် ၆၀ သၞာံ သ္ပသ္ဘၚ်ကၞာမ္ၚဵုရတုဗိုတ်တုဲ ဒါယကာခမဳထပ်သဳ နာဲအံၚ်ဇၞး + မိအေဒေန်တအ် ဒုၚ်ဒါယကာခမဳ ကု[[အာလောက၊ တၠဂုဏ်|တၠဂုဏ်အာလောက]] ပ္ဍဲသီဘာဇၞူဓရ်၊ဍုၚ်ဇြပ်ဗု၊ တွဵုရးဍုၚ်မန်ရ။

== သၞာံချူလိက် ==
သၞာံချူလိက် ၁၃၃၁-၁၃၃၂ သၞာံ တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် မရနုက်ကဵု (၂၄) ဝါ ကၠောန်ဗဒှ်ပ္ဍဲဍုၚ်လ္ဂုၚ်လုပ်ပြိုၚ်ချူလိက်ဂှ် ကုသဵုခိုဟ်တုဲ ပါလုပ်လိက်ပရေၚ်ဂွံပထမရ၊ စိုပ်အံၚ်ဝတုဲ စဗ္တောန်ဗှ်လိက်ရသဝတ္ထုဆာန်သာဲ၊ အ္စာကၞေဟ်မျေအ်ကျဝ်၊ လိခ်ဒဿနအ္စာကၞေဟ်မောၚ်သာရ၊ တက္ကသိုလ်ဘုန်းနိုၚ်၊ ရိုဟ်လၟိဟ်အုပ်ဟွံမာန်တုဲ လိခ်အုပ်တံဂှ် ဒှ်အ္စာအဲရ။ 
==လိက်ကၞပ်မချူ==
ဝေါဟာရသၟတ်တၟိ

မတ်တတိယ

အာရီုဆဋ္ဌမ

== ရေၚ်တၠုၚ် ==

=== [[ဂကောံအ္စာကၞေဟ်မန်]] ===
အတိုၚ်သ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဒက်ပတန်ဂကောံအ္စာကၞေဟ်ဝွံ လၟေၚ်ၜါသၞာံမွဲဝါ မ္ဒးကလေၚ်ရုဲစှ်ဒက်ပတန်တုဲ ရုဲစှ်ဏာနကဵု ဆန္ဒမာဲ ဂကောံအ္စာကၞေဟ်မန် ရ။ ဂကောံအ္စာကၞေဟ်မန်ဝွံ တုဲကၠုၚ် ၁၃၇၉ သၞာံ၊ ဂိတုပုဟ် ၆ စွေက်၊ (7 Jan, 2018) ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ကောံဓရီုဇၞော် ဂကောံအ္စာကၞေဟ်မန် (အလန်ပထမ) ပ္ဍဲ ဘာဓါတ်ကျာ် ဍုၚ်ကၟာဝက်တုဲ ဒက်ပတန်ကၠုၚ်လဝ်ရ။

* ၂၀၁၈ - ဥက္ကဌ ဂကောံအ္စာကၞေဟ်မန် (အလန်ပထမ) 

* ၂၀၂၀ - ဥက္ကဌ ဂကောံအ္စာကၞေဟ်မန် (အလန်ဒုတိယ) ဂွံဒုၚ်ရုဲစှ် 

=== [[အေန်သတဳကျုတ်ဘာသာမန်]] ===

* ၂၀၂၀ - နာယက 

== နိဿဲ ==
[[ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]
{{DEFAULTSORT:အံၚ်ဇၞး၊နာဲ}}
&lt;references /&gt;
[[ကဏ္ဍ:အ္စာကၞေဟ်မန်]]
[[ကဏ္ဍ:မၞိဟ်ပြာကတ် မန် ဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>m9p7j4puz04kf2eay2k7tjsngu9priu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>List of countries by age of consent</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2256</id>
    <revision>
      <id>51635</id>
      <parentid>47621</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T21:31:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>1698</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>51635</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="251343" sha1="rt72txaddyz0066ffvgz94yttkw1da2" xml:space="preserve">{{Short description|Age of consent by jurisdiction}}
The [[age of consent]] is the age at which a person is considered to be [[legally competent]] to [[Sexual consent|consent]] to [[Human sexual activity|sexual acts]] and is thus the minimum age of a person with whom another person is legally permitted to engage in sexual activity. The distinguishing aspect of the age of consent laws is that the person below the minimum age is regarded as the victim, and his or her sex partner is regarded as the offender, unless both are underage. So leave them hoes don’t suck them toes.

== Maps ==
{|cellpadding=5 style=&quot;margin-left: auto; margin-right: auto; text-align: center&quot;
!
! colspan=2|Unlimited age of consent by country
|-
!
!Male
!Female
|-
!Heterosexual
|&lt;section begin=Map heterosexual males /&gt;{{Graph:Map|scale = 38|CN=#33a02c|JP=#1f78b4|DE=#33a02c|GB=#33a02c|FR=#33a02c|IN=#33a02c|IT=#33a02c|BR=#ff7f00|CA=#33a02c|KR=#cab2d6|RU=#33a02c|ES=#33a02c|ID=#33a02c|NL=#33a02c|TR=#33a02c|CH=#33a02c|SA=#33a02c|SE=#33a02c|NG=#33a02c|PL=#33a02c|AR=#33a02c|BE=#33a02c|VE=#e31a1c|NO=#33a02c|AT=#33a02c|IR=#33a02c|TH=#33a02c|AE=#33a02c|CO=#ff7f00|ZA=#e31a1c|DK=#33a02c|MY=#e31a1c|SG=#e31a1c|IL=#e31a1c|PH=#33a02c|EG=#33a02c|HK=#a6cee3|FI=#33a02c|CL=#33a02c|PK=#33a02c|IE=#fb9a99|GR=#33a02c|PT=#33a02c|IQ=#33a02c|KZ=#e31a1c|DZ=#e31a1c|QA=#33a02c|CZ=#33a02c|PE=#33a02c|RO=#33a02c|NZ=#e31a1c|VN=#e31a1c|BD=#ff7f00|KW=#fb9a99|AO=#e31a1c|HU=#33a02c|UA=#33a02c|MA=#33a02c|PR=#e31a1c|EC=#33a02c|SK=#33a02c|CU=#e31a1c|SD=#cab2d6|OM=#33a02c|BY=#e31a1c|AZ=#e31a1c|LK=#e31a1c|MM=#ff7f00|LU=#33a02c|DO=#33a02c|UZ=#e31a1c|KE=#33a02c|GT=#33a02c|UY=#33a02c|HR=#33a02c|BG=#33a02c|MO=#ff7f00|ET=#33a02c|LB=#33a02c|CR=#33a02c|SI=#33a02c|PA=#33a02c|LT=#33a02c|TZ=#33a02c|TM=#e31a1c|TN=#33a02c|RS=#33a02c|LY=#33a02c|GH=#e31a1c|YE=#6F6F6F|CD=#33a02c|JO=#e31a1c|CI=#33a02c|BH=#a6cee3|BO=#33a02c|CM=#a6cee3|LV=#33a02c|PY=#ff7f00|TT=#33a02c|UG=#33a02c|ZM=#e31a1c|EE=#33a02c|SV=#33a02c|CY=#33a02c|AF=#33a02c|HN=#ff7f00|NP=#e31a1c|BA=#33a02c|GA=#33a02c|KP=#fdbf6f|BN=#e31a1c|MZ=#e31a1c|IS=#33a02c|KH=#fdbf6f|GQ=#33a02c|PG=#e31a1c|GE=#33a02c|BW=#33a02c|SN=#e31a1c|ZW=#e31a1c|CG=#33a02c|JM=#e31a1c|NA=#6F6F6F|AL=#33a02c|TD=#e31a1c|BF=#33a02c|MU=#e31a1c|MN=#e31a1c|ML=#fdbf6f|NI=#33a02c|LA=#fdbf6f|MK=#33a02c|SS=#33a02c|AM=#e31a1c|MG=#ff7f00|MT=#33a02c|BJ=#e31a1c|TJ=#e31a1c|HT=#33a02c|BS=#e31a1c|NE=#a6cee3|MD=#33a02c|RW=#33a02c|KG=#e31a1c|KOSOVO=#e31a1c|MC=#33a02c|GN=#fdbf6f|LI=#33a02c|MW=#e31a1c|BM=#e31a1c|SR=#e31a1c|MR=#33a02c|TL=#ff7f00|SL=#33a02c|ME=#33a02c|TG=#fdbf6f|FJ=#e31a1c|SZ=#33a02c|BB=#e31a1c|ER=#33a02c|AD=#33a02c|CW=#fdbf6f|GY=#e31a1c|MV=#33a02c|BI=#33a02c|AW=#fdbf6f|LR=#33a02c|LS=#ff7f00|BT=#33a02c|CV=#e31a1c|SM=#33a02c|CF=#33a02c|BZ=#e31a1c|DJ=#33a02c|SC=#fdbf6f|LC=#e31a1c|SO=#33a02c|AG=#e31a1c|GW=#e31a1c|GM=#33a02c|WS=#e31a1c|VU=#33a02c|KM=#fdbf6f|DM=#e31a1c|ST=#e31a1c|KI=#fdbf6f|TV=#33a02c|SY=#fdbf6f|TW=#e31a1c|VA=#e31a1c }}&lt;section begin=Map heterosexual males /&gt;
|&lt;section begin=Map heterosexual females /&gt;{{Graph:Map|scale = 38|CN=#33a02c|JP=#1f78b4|DE=#33a02c|GB=#33a02c|FR=#33a02c|IN=#33a02c|IT=#33a02c|BR=#ff7f00|CA=#33a02c|KR=#cab2d6|RU=#33a02c|ES=#33a02c|ID=#33a02c|NL=#33a02c|TR=#33a02c|CH=#33a02c|SA=#fdbf6f|SE=#33a02c|NG=#33a02c|PL=#33a02c|AR=#33a02c|BE=#33a02c|VE=#e31a1c|NO=#33a02c|AT=#33a02c|IR=#fdbf6f|TH=#33a02c|AE=#33a02c|CO=#ff7f00|ZA=#e31a1c|DK=#33a02c|MY=#e31a1c|SG=#e31a1c|IL=#e31a1c|PH=#33a02c|EG=#33a02c|HK=#a6cee3|FI=#33a02c|CL=#33a02c|PK=#e31a1c|IE=#fb9a99|GR=#33a02c|PT=#33a02c|IQ=#33a02c|KZ=#e31a1c|DZ=#e31a1c|QA=#e31a1c|CZ=#33a02c|PE=#33a02c|RO=#33a02c|NZ=#e31a1c|VN=#e31a1c|BD=#ff7f00|KW=#fdbf6f|AO=#e31a1c|HU=#33a02c|UA=#33a02c|MA=#33a02c|PR=#e31a1c|EC=#ff7f00|SK=#33a02c|CU=#e31a1c|SD=#6a3d9a|OM=#33a02c|BY=#e31a1c|AZ=#e31a1c|LK=#e31a1c|MM=#ff7f00|LU=#33a02c|DO=#33a02c|UZ=#e31a1c|KE=#33a02c|GT=#33a02c|UY=#33a02c|HR=#33a02c|BG=#33a02c|MO=#ff7f00|ET=#33a02c|LB=#33a02c|CR=#33a02c|SI=#33a02c|PA=#33a02c|LT=#33a02c|TZ=#33a02c|TM=#e31a1c|TN=#33a02c|RS=#33a02c|LY=#e31a1c|GH=#e31a1c|YE=#FEEBE2|CD=#33a02c|JO=#e31a1c|CI=#33a02c|BH=#a6cee3|BO=#33a02c|CM=#a6cee3|LV=#33a02c|PY=#ff7f00|TT=#33a02c|UG=#33a02c|ZM=#e31a1c|EE=#33a02c|SV=#33a02c|CY=#33a02c|AF=#e31a1c|HN=#ff7f00|NP=#e31a1c|BA=#33a02c|GA=#33a02c|KP=#fdbf6f|BN=#e31a1c|MZ=#e31a1c|IS=#33a02c|KH=#fdbf6f|GQ=#33a02c|PG=#fb9a99|GE=#33a02c|BW=#33a02c|SN=#e31a1c|ZW=#e31a1c|CG=#33a02c|JM=#e31a1c|NA=#e31a1c|AL=#33a02c|TD=#e31a1c|BF=#33a02c|MU=#e31a1c|MN=#e31a1c|ML=#fdbf6f|NI=#33a02c|LA=#fdbf6f|MK=#33a02c|SS=#33a02c|AM=#e31a1c|MG=#ff7f00|MT=#33a02c|BJ=#e31a1c|TJ=#e31a1c|HT=#33a02c|BS=#e31a1c|NE=#a6cee3|MD=#33a02c|RW=#33a02c|KG=#e31a1c|KOSOVO=#e31a1c|MC=#33a02c|GN=#fdbf6f|LI=#33a02c|MW=#e31a1c|BM=#e31a1c|SR=#e31a1c|MR=#33a02c|TL=#ff7f00|SL=#33a02c|ME=#33a02c|TG=#fdbf6f|FJ=#e31a1c|SZ=#33a02c|BB=#e31a1c|ER=#33a02c|AD=#33a02c|CW=#fdbf6f|GY=#e31a1c|MV=#FEEBE2|BI=#33a02c|AW=#fdbf6f|LR=#33a02c|LS=#ff7f00|BT=#33a02c|CV=#e31a1c|SM=#33a02c|CF=#33a02c|BZ=#e31a1c|DJ=#33a02c|SC=#fdbf6f|LC=#e31a1c|SO=#33a02c|AG=#e31a1c|GW=#e31a1c|GM=#33a02c|WS=#e31a1c|VU=#33a02c|KM=#fdbf6f|DM=#e31a1c|ST=#e31a1c|KI=#33a02c|TV=#33a02c|SY=#fdbf6f|TW=#e31a1c|VA=#ff7f00 }}&lt;section end=Map heterosexual females /&gt;
|-
!Homosexual
|&lt;section begin=Map homosexual males /&gt;{{Graph:Map|scale = 38|CN=#33a02c|JP=#33a02c|DE=#33a02c|GB=#33a02c|FR=#33a02c|IN=#33a02c|IT=#33a02c|BR=#ff7f00|CA=#33a02c|KR=#cab2d6|RU=#33a02c|ES=#33a02c|ID=#33a02c|NL=#33a02c|TR=#33a02c|CH=#33a02c|SA=#2F2F2F|SE=#33a02c|NG=#2F2F2F|PL=#33a02c|AR=#33a02c|BE=#33a02c|VE=#e31a1c|NO=#33a02c|AT=#33a02c|IR=#2F2F2F|TH=#33a02c|AE=#2F2F2F|CO=#ff7f00|ZA=#e31a1c|DK=#33a02c|MY=#2F2F2F|SG=#e31a1c|IL=#e31a1c|PH=#33a02c|EG=#2F2F2F|HK=#2F2F2F|FI=#33a02c|CL=#33a02c|PK=#2F2F2F|IE=#fb9a99|GR=#33a02c|PT=#33a02c|IQ=#2F2F2F|KZ=#e31a1c|DZ=#2F2F2F|QA=#2F2F2F|CZ=#33a02c|PE=#33a02c|RO=#33a02c|NZ=#e31a1c|VN=#e31a1c|BD=#ff7f00|KW=#2F2F2F|AO=#e31a1c|HU=#33a02c|UA=#33a02c|MA=#2F2F2F|PR=#e31a1c|EC=#33a02c|SK=#33a02c|CU=#e31a1c|SD=#2F2F2F|OM=#2F2F2F|BY=#e31a1c|AZ=#e31a1c|LK=#e31a1c|MM=#ff7f00|LU=#33a02c|DO=#33a02c|UZ=#2F2F2F|KE=#2F2F2F|GT=#33a02c|UY=#33a02c|HR=#33a02c|BG=#33a02c|MO=#ff7f00|ET=#2F2F2F|LB=#33a02c|CR=#33a02c|SI=#33a02c|PA=#33a02c|LT=#33a02c|TZ=#2F2F2F|TM=#e31a1c|TN=#2F2F2F|RS=#33a02c|LY=#2F2F2F|GH=#e31a1c|YE=#2F2F2F|CD=#33a02c|JO=#e31a1c|CI=#2F2F2F|BH=#2F2F2F|BO=#33a02c|CM=#2F2F2F|LV=#33a02c|PY=#e31a1c|TT=#33a02c|UG=#33a02c|ZM=#e31a1c|EE=#33a02c|SV=#33a02c|CY=#33a02c|AF=#2F2F2F|HN=#ff7f00|NP=#e31a1c|BA=#33a02c|GA=#a6cee3|KP=#fdbf6f|BN=#e31a1c|MZ=#e31a1c|IS=#33a02c|KH=#fdbf6f|GQ=#2F2F2F|PG=#2F2F2F|GE=#33a02c|BW=#2F2F2F|SN=#2F2F2F|ZW=#2F2F2F|CG=#2F2F2F|JM=#e31a1c|NA=#2F2F2F|AL=#33a02c|TD=#e31a1c|BF=#2F2F2F|MU=#e31a1c|MN=#e31a1c|ML=#fdbf6f|NI=#33a02c|LA=#fdbf6f|MK=#33a02c|SS=#33a02c|AM=#e31a1c|MG=#a6cee3|MT=#33a02c|BJ=#a6cee3|TJ=#e31a1c|HT=#33a02c|BS=#33a02c|NE=#2F2F2F|MD=#33a02c|RW=#33a02c|KG=#e31a1c|KOSOVO=#e31a1c|MC=#33a02c|GN=#fdbf6f|LI=#33a02c|MW=#e31a1c|BM=#e31a1c|SR=#e31a1c|MR=#33a02c|TL=#ff7f00|SL=#33a02c|ME=#33a02c|TG=#fdbf6f|FJ=#e31a1c|SZ=#2F2F2F|BB=#e31a1c|ER=#33a02c|AD=#33a02c|CW=#fdbf6f|GY=#e31a1c|MV=#2F2F2F|BI=#2F2F2F|AW=#fdbf6f|LR=#2F2F2F|LS=#ff7f00|BT=#33a02c|CV=#e31a1c|SM=#33a02c|CF=#33a02c|BZ=#e31a1c|DJ=#2F2F2F|SC=#2F2F2F|LC=#e31a1c|SO=#2F2F2F|AG=#e31a1c|GW=#e31a1c|GM=#33a02c|WS=#e31a1c|VU=#33a02c|KM=#2F2F2F|DM=#e31a1c|ST=#e31a1c|KI=#2F2F2F|TV=#33a02c|SY=#fdbf6f|TW=#e31a1c|VA=#2F2F2F }}&lt;section end=Map homosexual males /&gt;
|&lt;section begin=Map homosexual females /&gt;{{Graph:Map|scale = 38|CN=#33a02c|JP=#33a02c|DE=#33a02c|GB=#33a02c|FR=#33a02c|IN=#33a02c|IT=#33a02c|BR=#ff7f00|CA=#33a02c|KR=#cab2d6|RU=#33a02c|ES=#33a02c|ID=#33a02c|NL=#33a02c|TR=#33a02c|CH=#33a02c|SA=#2F2F2F|SE=#33a02c|NG=#2F2F2F|PL=#33a02c|AR=#33a02c|BE=#33a02c|VE=#e31a1c|NO=#33a02c|AT=#33a02c|IR=#2F2F2F|TH=#33a02c|AE=#2F2F2F|CO=#ff7f00|ZA=#e31a1c|DK=#33a02c|MY=#2F2F2F|SG=#e31a1c|IL=#e31a1c|PH=#33a02c|EG=#2F2F2F|HK=#2F2F2F|FI=#33a02c|CL=#33a02c|PK=#2F2F2F|IE=#fb9a99|GR=#33a02c|PT=#33a02c|IQ=#2F2F2F|KZ=#e31a1c|DZ=#2F2F2F|QA=#2F2F2F|CZ=#33a02c|PE=#33a02c|RO=#33a02c|NZ=#e31a1c|VN=#e31a1c|BD=#ff7f00|KW=#2F2F2F|AO=#e31a1c|HU=#33a02c|UA=#33a02c|MA=#2F2F2F|PR=#e31a1c|EC=#ff7f00|SK=#33a02c|CU=#e31a1c|SD=#2F2F2F|OM=#2F2F2F|BY=#e31a1c|AZ=#e31a1c|LK=#e31a1c|MM=#ff7f00|LU=#33a02c|DO=#33a02c|UZ=#e31a1c|KE=#2F2F2F|GT=#33a02c|UY=#33a02c|HR=#33a02c|BG=#33a02c|MO=#ff7f00|ET=#2F2F2F|LB=#33a02c|CR=#33a02c|SI=#33a02c|PA=#33a02c|LT=#33a02c|TZ=#2F2F2F|TM=#e31a1c|TN=#2F2F2F|RS=#33a02c|LY=#2F2F2F|GH=#e31a1c|YE=#2F2F2F|CD=#33a02c|JO=#e31a1c|CI=#2F2F2F|BH=#2F2F2F|BO=#33a02c|CM=#2F2F2F|LV=#33a02c|PY=#e31a1c|TT=#33a02c|UG=#33a02c|ZM=#e31a1c|EE=#33a02c|SV=#33a02c|CY=#33a02c|AF=#2F2F2F|HN=#ff7f00|NP=#e31a1c|BA=#33a02c|GA=#a6cee3|KP=#fdbf6f|BN=#e31a1c|MZ=#e31a1c|IS=#33a02c|KH=#fdbf6f|GQ=#2F2F2F|PG=#2F2F2F|GE=#33a02c|BW=#2F2F2F|SN=#2F2F2F|ZW=#2F2F2F|CG=#2F2F2F|JM=#e31a1c|NA=#e31a1c|AL=#33a02c|TD=#e31a1c|BF=#2F2F2F|MU=#e31a1c|MN=#e31a1c|ML=#fdbf6f|NI=#33a02c|LA=#fdbf6f|MK=#33a02c|SS=#33a02c|AM=#e31a1c|MG=#a6cee3|MT=#33a02c|BJ=#a6cee3|TJ=#e31a1c|HT=#33a02c|BS=#33a02c|NE=#2F2F2F|MD=#33a02c|RW=#33a02c|KG=#e31a1c|KOSOVO=#e31a1c|MC=#33a02c|GN=#fdbf6f|LI=#33a02c|MW=#e31a1c|BM=#e31a1c|SR=#e31a1c|MR=#33a02c|TL=#ff7f00|SL=#33a02c|ME=#33a02c|TG=#fdbf6f|FJ=#e31a1c|SZ=#2F2F2F|BB=#e31a1c|ER=#33a02c|AD=#33a02c|CW=#fdbf6f|GY=#e31a1c|MV=#2F2F2F|BI=#2F2F2F|AW=#fdbf6f|LR=#2F2F2F|LS=#ff7f00|BT=#33a02c|CV=#e31a1c|SM=#33a02c|CF=#33a02c|BZ=#e31a1c|DJ=#2F2F2F|SC=#2F2F2F|LC=#e31a1c|SO=#2F2F2F|AG=#e31a1c|GW=#e31a1c|GM=#33a02c|WS=#e31a1c|VU=#33a02c|KM=#2F2F2F|DM=#e31a1c|ST=#e31a1c|KI=#2F2F2F|TV=#33a02c|SY=#fdbf6f|TW=#e31a1c|VA=#2F2F2F }}&lt;section end=Map homosexual females /&gt;
|-
|
|colspan=2|&lt;section begin=maps key /&gt;{{Legend0|#FEEBE2|9}} {{Legend0|#b15928|10}} {{Legend0|#ffff99|11}} {{Legend0|#6a3d9a|12}} {{Legend0|#cab2d6|13}} {{Legend0|#ff7f00|14}} {{Legend0|#fdbf6f|15}} {{Legend0|#e31a1c|16}} {{Legend0|#fb9a99|17}} {{Legend0|#33a02c|18}} {{Legend0|#b2df8a|19}} {{Legend0|#1f78b4|20}} {{Legend0|#a6cee3|21}}&lt;br&gt;{{Legend0|#2F2F2F|Forbidden at any age}} {{Legend0|#6F6F6F|Unknown}} {{Legend0|#C0C0C0|Varies by state}}&lt;section end=maps key /&gt;
|}

== Table ==
&lt;section begin=Definitions /&gt;

=== Definitions ===
{{Main|Age of consent#Defenses and exceptions}}
*'''Limited by age''': younger partner is deemed able to consent to having sex with an older one as long as their age difference doesn't exceed a specified amount.
*'''Limited by relationship''': younger partner is deemed able to consent to having sex with an older one as long as the latter is not in a position of trust or authority, or is not recognised to be abusing the inexperience of the younger one.
*'''Unlimited''': age from which one is deemed able to consent to having sex with anyone else or [[marriageable age]] if they must be married

Different jurisdictions express these definitions differently. Some, like most Australian states, may say the age of consent is 16 except if the older partner is in a position of authority over the younger one. So, effectively, the unrestricted age of consent there is 18. Others, like Argentina, may say the age of consent is 18, but an exception is made down to 13 years of age, if the older partner is not in a position of authority over the younger one. The data below reflects what each jurisdiction's legislation actually means, rather than what it states on the surface.
&lt;section end=Definitions /&gt;
{|class=&quot;nowrap sortable mw-datatable wikitable&quot; style=&quot;table-layout:fixed;margin:auto;text-align:right&quot;

|- valign=bottom
! rowspan=3 style=width:17em|Countries and States
! rowspan=3 style=width:6em|Region
! rowspan=3 style=width:3em|Must be&lt;br&gt;married
! colspan=4|{{abbr|Limited by age|Younger partner is deemed able to consent to having sex with an older one as long as their age difference doesn't exceed a specified amount.}}
! colspan=4|{{abbr|Limited by relationship|Younger partner is deemed able to consent to having sex with an older one as long as the latter is not in a position of trust or authority, or is recognised to be abusing the inexperience of the younger one.}}
! colspan=4|{{abbr|Unlimited|Age from which one is deemed able to consent to having sex with anyone else or marriageable age if they must be married}}
! rowspan=3 style=width:10em|Sources
|-
! colspan=2|{{abbr|Hetero|Heterosexual}}
! colspan=2|{{abbr|Homo|Homosexual}}
! colspan=2|{{abbr|Hetero|Heterosexual}}
! colspan=2|{{abbr|Homo|Homosexual}}
! colspan=2|{{abbr|Hetero|Heterosexual}}
! colspan=2|{{abbr|Homo|Homosexual}}
|-
!data-sort-type=&quot;number&quot; style=&quot;width:1em&quot;|{{abbr|M|Male}}
!data-sort-type=&quot;number&quot; style=&quot;width:1em&quot;|{{abbr|F|Female}}
!data-sort-type=&quot;number&quot; style=&quot;width:1em&quot;|{{abbr|M|Male}}
!data-sort-type=&quot;number&quot; style=&quot;width:1em&quot;|{{abbr|F|Female}}
!data-sort-type=&quot;number&quot; style=&quot;width:1em&quot;|{{abbr|M|Male}}
!data-sort-type=&quot;number&quot; style=&quot;width:1em&quot;|{{abbr|F|Female}}
!data-sort-type=&quot;number&quot; style=&quot;width:1em&quot;|{{abbr|M|Male}}
!data-sort-type=&quot;number&quot; style=&quot;width:1em&quot;|{{abbr|F|Female}}
!data-sort-type=&quot;number&quot; style=&quot;width:1em&quot;|{{abbr|M|Male}}
!data-sort-type=&quot;number&quot; style=&quot;width:1em&quot;|{{abbr|F|Female}}
!data-sort-type=&quot;number&quot; style=&quot;width:1em&quot;|{{abbr|M|Male}}
!data-sort-type=&quot;number&quot; style=&quot;width:1em&quot;|{{abbr|F|Female}}
&lt;section end=table header/&gt;
|-
|style=&quot;padding: 0px&quot; colspan=17|
{|class=&quot;wikitable mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;table-layout:inherit; width:81em; margin-top: 0px; margin-bottom: 0px; text-align: right&quot;
|align=left style=&quot;width:18em&quot;|{{flagg|pspew|Australia|plink=Ages of consent in Oceania#Australia}}
|align=center style=&quot;width:7em;background:DarkSalmon&quot;|[[Ages of consent in Oceania|Oceania]]
|align=center style=&quot;width:5em&quot;|No
|align=left colspan=13 style=&quot;width:37em&quot;|''Varies by state''
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Australian Capital Territory|plink=Ages of consent in Oceania#Australian Capital Territory}}
|align=center style=&quot;background:DarkSalmon&quot;|[[Ages of consent in Oceania|Oceania]]
|style=&quot;width:5em&quot; align=center|No
|10 || 10 || 10 || 10 || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite Legislation AU|ACT|act|ca190082|Crimes Act 1900|55}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|New South Wales|plink=Ages of consent in Oceania#New South Wales and Norfolk Island}}
|align=center style=&quot;background:DarkSalmon&quot;|[[Ages of consent in Oceania|Oceania]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref&gt;{{cite Legislation AU|NSW|act|ca190082|Crimes Act 1900|66C}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite Legislation AU|NSW|act|ca190082|Crimes Act 1900|66D}}.&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Queensland|plink=Ages of consent in Oceania#Queensland}}
|align=center style=&quot;background:DarkSalmon&quot;|[[Ages of consent in Oceania|Oceania]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left|&lt;ref&gt;{{cite Legislation AU|Qld|act|cc189994|Criminal Code Act 1899|215}} Carnal knowledge with or of children under 16.&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Victoria|plink=Ages of consent in Oceania#Victoria}}
|align=center style=&quot;background:DarkSalmon&quot;|[[Ages of consent in Oceania|Oceania]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref&gt;{{cite Legislation AU|Vic|act|swa1994129|Sex Work Act 1994|11}} &amp; s 11A.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite Legislation AU|Vic|act|ca195882|Crimes Act 1958|45}}(1).&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|South Australia|plink=Ages of consent in Oceania#South Australia}}
|align=center style=&quot;background:DarkSalmon&quot;|[[Ages of consent in Oceania|Oceania]]
|align=center|No
|16 || 16 || 16 || 16 || 17 || 17 || 17 || 17 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref&gt;{{cite Legislation AU|Cth|act|ma196185|Marriage Act|12}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite Legislation AU|Vic|act|ca195882|Crimes Act 1958|48}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite Legislation AU|SA|act|clca1935262|Criminal Law Consolidation Act 1935|49}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Northern Territory|plink=Ages of consent in Oceania#Northern Territory}}
|align=center style=&quot;background:DarkSalmon&quot;|[[Ages of consent in Oceania|Oceania]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;Crim Code NT&quot;&gt;''Criminal Code Act 2014'' {{cite Legislation AU|NT|act|cca115/sch1.html|Schedule 1 Criminal Code}}.&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Tasmania|plink=Ages of consent in Oceania#Tasmania}}
|align=center style=&quot;background:DarkSalmon&quot;|[[Ages of consent in Oceania|Oceania]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 17 || 17 || 17 || 17
|align=left|&lt;ref name=&quot;Tas Crim Code&quot;&gt;{{cite Legislation AU|Tas|act|cca1924115/sch1.html|Criminal Code Act 1924 Schedule 1}} s 124 Sexual intercourse with young person.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.lawstuff.org.au/tas_law/topics/sex|title=Sex: When can I have sex? What are the ages of consent in Tasmania? Who cannot have sex with me?|website=lawstuff.org.au|publisher=National Children's and Youth Law Centre|accessdate=8 November 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Western Australia|plink=Ages of consent in Oceania#Western Australia}}
|align=center style=&quot;background:DarkSalmon&quot;|[[Ages of consent in Oceania|Oceania]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;auto3&quot;&gt;{{cite Legislation AU|WA|act|ccaca1913252|Criminal Code Act Compilation 1913|320}} &amp; s 321.&lt;/ref&gt;
|}
|-
|style=&quot;padding: 0px&quot; colspan=17|
{|class=&quot;wikitable mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;table-layout:inherit; width:81em; margin-top: 0px; margin-bottom: 0px; text-align: right&quot;
|align=left style=&quot;width:18em&quot;|{{flagg|pspew|Mexico|plink=Ages of consent in North America#Mexico}}
|align=center style=&quot;width:7em;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center style=&quot;width:5em&quot;|No
|align=left colspan=13 style=&quot;width:37em&quot;|''Varies by state''
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Aguascalientes|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|[http://www.poderjudicialags.gob.mx/Resources/Marco/Estatal/codigos/Codigo%20Penal%20para%20el%20Estado%20de%20Aguascalientes.pdf 120] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210602213115/http://www.poderjudicialags.gob.mx/Resources/Marco/Estatal/codigos/Codigo%20Penal%20para%20el%20Estado%20de%20Aguascalientes.pdf |date=2021-06-02 }} [http://www.poderjudicialags.gob.mx/Resources/Marco/Estatal/codigos/Codigo%20Penal%20para%20el%20Estado%20de%20Aguascalientes.pdf 118] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210602213115/http://www.poderjudicialags.gob.mx/Resources/Marco/Estatal/codigos/Codigo%20Penal%20para%20el%20Estado%20de%20Aguascalientes.pdf |date=2021-06-02 }}
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Baja California|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|14 || 14 || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[http://www.ordenjuridico.gob.mx/Documentos/Estatal/Baja%20California/wo80296.pdf 177] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200403053517/http://www.ordenjuridico.gob.mx/Documentos/Estatal/Baja%20California/wo80296.pdf |date=2020-04-03 }} [http://www.ordenjuridico.gob.mx/Documentos/Estatal/Baja%20California/wo80296.pdf 182] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200403053517/http://www.ordenjuridico.gob.mx/Documentos/Estatal/Baja%20California/wo80296.pdf |date=2020-04-03 }}
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Baja California Sur|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[http://contraloria.bcs.gob.mx/wp-content/uploads/C%C3%B3digo-Penal-para-el-Estado-de-Baja-California-Sur.pdf 286] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203328/http://contraloria.bcs.gob.mx/wp-content/uploads/C%C3%B3digo-Penal-para-el-Estado-de-Baja-California-Sur.pdf |date=2019-12-12 }} [http://contraloria.bcs.gob.mx/wp-content/uploads/C%C3%B3digo-Penal-para-el-Estado-de-Baja-California-Sur.pdf 290] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203328/http://contraloria.bcs.gob.mx/wp-content/uploads/C%C3%B3digo-Penal-para-el-Estado-de-Baja-California-Sur.pdf |date=2019-12-12 }}
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Campeche|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[http://www.pgj.campeche.gob.mx/transparencia/comunes/i/Codigo_Penal_del_Estado_de_Campeche.pdf 162] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203328/http://www.pgj.campeche.gob.mx/transparencia/comunes/i/Codigo_Penal_del_Estado_de_Campeche.pdf |date=2019-12-12 }} [http://www.pgj.campeche.gob.mx/transparencia/comunes/i/Codigo_Penal_del_Estado_de_Campeche.pdf 164] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203328/http://www.pgj.campeche.gob.mx/transparencia/comunes/i/Codigo_Penal_del_Estado_de_Campeche.pdf |date=2019-12-12 }}
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Chiapas|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[http://www.poderjudicialchiapas.gob.mx/forms/archivos/45d9codigo-penal-para-el-estado-de-chiapas%281%29.pdf 235] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203328/http://www.poderjudicialchiapas.gob.mx/forms/archivos/45d9codigo-penal-para-el-estado-de-chiapas%281%29.pdf |date=2019-12-12 }} [http://www.poderjudicialchiapas.gob.mx/forms/archivos/45d9codigo-penal-para-el-estado-de-chiapas%281%29.pdf 239] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203328/http://www.poderjudicialchiapas.gob.mx/forms/archivos/45d9codigo-penal-para-el-estado-de-chiapas%281%29.pdf |date=2019-12-12 }}
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Chihuahua|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|14 || 14 || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[http://www.congresochihuahua2.gob.mx/biblioteca/codigos/archivosCodigos/64.pdf 172] [http://www.congresochihuahua2.gob.mx/biblioteca/codigos/archivosCodigos/64.pdf 177]
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Coahuila|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left|[http://congresocoahuila.gob.mx/transparencia/03/Leyes_Coahuila/coa08_Nuevo_Codigo.pdf 229] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200630142142/http://congresocoahuila.gob.mx/transparencia/03/Leyes_Coahuila/coa08_Nuevo_Codigo.pdf |date=2020-06-30 }} [http://congresocoahuila.gob.mx/transparencia/03/Leyes_Coahuila/coa08_Nuevo_Codigo.pdf 235] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200630142142/http://congresocoahuila.gob.mx/transparencia/03/Leyes_Coahuila/coa08_Nuevo_Codigo.pdf |date=2020-06-30 }}
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Colima|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|14 || 14 || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[http://congresocol.gob.mx/web/Sistema/uploads/LegislacionEstatal/Codigos/codigo_penal_11jun2016.pdf 146] [http://congresocol.gob.mx/web/Sistema/uploads/LegislacionEstatal/Codigos/codigo_penal_11jun2016.pdf 148]
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Mexican Federal District|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[http://www.aldf.gob.mx/archivo-d261f65641c3fc71b354aaf862b9953a.pdf 181 bis] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203328/http://www.aldf.gob.mx/archivo-d261f65641c3fc71b354aaf862b9953a.pdf |date=2019-12-12 }} [http://www.aldf.gob.mx/archivo-d261f65641c3fc71b354aaf862b9953a.pdf 180] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203328/http://www.aldf.gob.mx/archivo-d261f65641c3fc71b354aaf862b9953a.pdf |date=2019-12-12 }}
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Durango|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|14 || 14 || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[http://congresodurango.gob.mx/Archivos/legislacion/CODIGO%20PENAL%20(NUEVO).pdf 177] [http://congresodurango.gob.mx/Archivos/legislacion/CODIGO%20PENAL%20(NUEVO).pdf 181]
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Guanajuato|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left|[https://portal.pgjguanajuato.gob.mx/PortalWebEstatal/Archivo/normateca/2.pdf 181] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203332/https://portal.pgjguanajuato.gob.mx/PortalWebEstatal/Archivo/normateca/2.pdf |date=2019-12-12 }} [https://portal.pgjguanajuato.gob.mx/PortalWebEstatal/Archivo/normateca/2.pdf 185] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203332/https://portal.pgjguanajuato.gob.mx/PortalWebEstatal/Archivo/normateca/2.pdf |date=2019-12-12 }}
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Guerrero|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[http://tsj-guerrero.gob.mx/transparencia/instituto_mejoramiento_judicial/2017/Abril/LeyesMarcoNormativo/6.-CODIGOSDELESTADODEGUERRERO/3.-CODIGOPENALPARAELESTADOLIBREY.pdf 179] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181214164032/http://tsj-guerrero.gob.mx/transparencia/instituto_mejoramiento_judicial/2017/Abril/LeyesMarcoNormativo/6.-CODIGOSDELESTADODEGUERRERO/3.-CODIGOPENALPARAELESTADOLIBREY.pdf |date=2018-12-14 }} [http://tsj-guerrero.gob.mx/transparencia/instituto_mejoramiento_judicial/2017/Abril/LeyesMarcoNormativo/6.-CODIGOSDELESTADODEGUERRERO/3.-CODIGOPENALPARAELESTADOLIBREY.pdf 187] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181214164032/http://tsj-guerrero.gob.mx/transparencia/instituto_mejoramiento_judicial/2017/Abril/LeyesMarcoNormativo/6.-CODIGOSDELESTADODEGUERRERO/3.-CODIGOPENALPARAELESTADOLIBREY.pdf |date=2018-12-14 }}
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Hidalgo|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[http://www.congreso-hidalgo.gob.mx/biblioteca_legislativa/Leyes/09Codigo%20Penal%20para%20el%20Estado%20de%20Hidalgo.pdf 180] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200110131413/http://www.congreso-hidalgo.gob.mx/biblioteca_legislativa/Leyes/09Codigo%20Penal%20para%20el%20Estado%20de%20Hidalgo.pdf |date=2020-01-10 }} [http://www.congreso-hidalgo.gob.mx/biblioteca_legislativa/Leyes/09Codigo%20Penal%20para%20el%20Estado%20de%20Hidalgo.pdf 185] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200110131413/http://www.congreso-hidalgo.gob.mx/biblioteca_legislativa/Leyes/09Codigo%20Penal%20para%20el%20Estado%20de%20Hidalgo.pdf |date=2020-01-10 }}
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Jalisco|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[https://www.jalisco.gob.mx/sites/default/files/C%25C3%25B3digo%2520Penal%2520para%2520el%2520Estado%2520Libre%2520y%2520Soberano%2520de%2520Jalisco%2520%252826OCTU12%2529.pdf 142-L, 142-M] [https://www.jalisco.gob.mx/sites/default/files/C%25C3%25B3digo%2520Penal%2520para%2520el%2520Estado%2520Libre%2520y%2520Soberano%2520de%2520Jalisco%2520%252826OCTU12%2529.pdf 142-L, 142-M]
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|México (state)|México|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|15 || 15 || 15 || 15 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[http://www.ordenjuridico.gob.mx/Documentos/Estatal/Estado%20de%20Mexico/wo29386.pdf 273] [http://www.ordenjuridico.gob.mx/Documentos/Estatal/Estado%20de%20Mexico/wo29386.pdf 271]
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Michoacán|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left|[http://leyes.michoacan.gob.mx/destino/O10020fue.pdf 240] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203339/http://leyes.michoacan.gob.mx/destino/O10020fue.pdf |date=2019-12-12 }} [http://leyes.michoacan.gob.mx/destino/O10020fue.pdf 170] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203339/http://leyes.michoacan.gob.mx/destino/O10020fue.pdf |date=2019-12-12 }}
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Morelos|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[http://marcojuridico.morelos.gob.mx/archivos/codigos/pdf/CPENALEM.pdf 154] [http://marcojuridico.morelos.gob.mx/archivos/codigos/pdf/CPENALEM.pdf 159]
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Nayarit|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|13 || 12 || 13 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[https://transparencia.nayarit.gob.mx/resources/uploads/cofonay/pdfs/16.-%20Codigo%20Penal%20para%20el%20Estado%20de%20Nayarit.pdf 289] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203328/https://transparencia.nayarit.gob.mx/resources/uploads/cofonay/pdfs/16.-%20Codigo%20Penal%20para%20el%20Estado%20de%20Nayarit.pdf |date=2019-12-12 }} [https://transparencia.nayarit.gob.mx/resources/uploads/cofonay/pdfs/16.-%20Codigo%20Penal%20para%20el%20Estado%20de%20Nayarit.pdf 291] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203328/https://transparencia.nayarit.gob.mx/resources/uploads/cofonay/pdfs/16.-%20Codigo%20Penal%20para%20el%20Estado%20de%20Nayarit.pdf |date=2019-12-12 }}
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Nuevo León|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|14 || 14 || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[https://www.pjenl.gob.mx/CJ/Transparencia/01MJ/CPENL.pdf 267] [https://www.pjenl.gob.mx/CJ/Transparencia/01MJ/CPENL.pdf 262]
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Oaxaca|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[https://sspo.gob.mx/wp-content/uploads/2017/02/C%C3%93DIGO-PENAL-PARA-EL-ESTADO-LIBRE-Y-SOBERANO-DE-OAXACA.pdf 247] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203328/https://sspo.gob.mx/wp-content/uploads/2017/02/C%C3%93DIGO-PENAL-PARA-EL-ESTADO-LIBRE-Y-SOBERANO-DE-OAXACA.pdf |date=2019-12-12 }} [https://sspo.gob.mx/wp-content/uploads/2017/02/C%C3%93DIGO-PENAL-PARA-EL-ESTADO-LIBRE-Y-SOBERANO-DE-OAXACA.pdf 243] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203328/https://sspo.gob.mx/wp-content/uploads/2017/02/C%C3%93DIGO-PENAL-PARA-EL-ESTADO-LIBRE-Y-SOBERANO-DE-OAXACA.pdf |date=2019-12-12 }}
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Puebla|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[http://www.auditoriapuebla.gob.mx/images/codigos/2017/06Codigo_Penal_puebla20sep16.pdf 272] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203329/http://www.auditoriapuebla.gob.mx/images/codigos/2017/06Codigo_Penal_puebla20sep16.pdf |date=2019-12-12 }} [http://www.auditoriapuebla.gob.mx/images/codigos/2017/06Codigo_Penal_puebla20sep16.pdf 264, 265] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203329/http://www.auditoriapuebla.gob.mx/images/codigos/2017/06Codigo_Penal_puebla20sep16.pdf |date=2019-12-12 }}
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Querétaro|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[http://legislaturaqueretaro.gob.mx/app/uploads/2016/01/COD004_59_18.pdf 161] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190214212740/http://legislaturaqueretaro.gob.mx/app/uploads/2016/01/COD004_59_18.pdf |date=2019-02-14 }} [http://legislaturaqueretaro.gob.mx/app/uploads/2016/01/COD004_59_18.pdf 167] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190214212740/http://legislaturaqueretaro.gob.mx/app/uploads/2016/01/COD004_59_18.pdf |date=2019-02-14 }}
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Quintana Roo|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[http://documentos.congresoqroo.gob.mx/codigos/C6-XV-20171227-132.pdf 127] [http://documentos.congresoqroo.gob.mx/codigos/C6-XV-20171227-132.pdf 130]
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|San Luis Potosí|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left|[http://www.pgjeslp.gob.mx/images/legislacion_slp/Codigo_Penal_del_Estado_de_San_Luis_Potosi_20_Feb_2018.pdf 173] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203328/http://www.pgjeslp.gob.mx/images/legislacion_slp/Codigo_Penal_del_Estado_de_San_Luis_Potosi_20_Feb_2018.pdf |date=2019-12-12 }} [http://www.pgjeslp.gob.mx/images/legislacion_slp/Codigo_Penal_del_Estado_de_San_Luis_Potosi_20_Feb_2018.pdf 179] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203328/http://www.pgjeslp.gob.mx/images/legislacion_slp/Codigo_Penal_del_Estado_de_San_Luis_Potosi_20_Feb_2018.pdf |date=2019-12-12 }}
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Sinaloa|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[http://www.congresosinaloa.gob.mx/images/congreso/leyes/zip/codigo_penal_28-dic-2016.pdf 180] [http://www.congresosinaloa.gob.mx/images/congreso/leyes/zip/codigo_penal_28-dic-2016.pdf 184]
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Sonora|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[http://www.stjsonora.gob.mx/acceso_informacion/marco_normativo/CodigoPenalSonora.pdf 219] [http://www.stjsonora.gob.mx/acceso_informacion/marco_normativo/CodigoPenalSonora.pdf 215]
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Tabasco|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 17 || 17 || 17 || 17
|align=left|[https://tabasco.gob.mx/leyes/descargar/0/481 150] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240615080846/https://tabasco.gob.mx/leyes/descargar/0/481 |date=2024-06-15 }} [https://tabasco.gob.mx/leyes/descargar/0/481 153] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240615080846/https://tabasco.gob.mx/leyes/descargar/0/481 |date=2024-06-15 }}
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Tamaulipas|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[https://www.tamaulipas.gob.mx/procuraduria/wp-content/uploads/sites/14/2017/02/13-codigo-penal-para-el-estado-de-tamaulipas-211216.pdf 275] [https://www.tamaulipas.gob.mx/procuraduria/wp-content/uploads/sites/14/2017/02/13-codigo-penal-para-el-estado-de-tamaulipas-211216.pdf 270]
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Tlaxcala|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|14 || 14 || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[http://tsjtlaxcala.gob.mx/transparencia/Fracciones_a63/I/codigos/codigopenaltlaxcala.pdf 289] [http://tsjtlaxcala.gob.mx/transparencia/Fracciones_a63/I/codigos/codigopenaltlaxcala.pdf 291]
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Veracruz|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|14 || 14 || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left|[http://www.legisver.gob.mx/leyes/LeyesPDF/PENAL200217.pdf 190 Quater] [http://www.legisver.gob.mx/leyes/LeyesPDF/PENAL200217.pdf 189]
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Yucatán|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|13 || 13 || 13 || 13 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left|[https://www.poderjudicialyucatan.gob.mx/digestum/marcoLegal/03/2012/DIGESTUM03002.pdf 315] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200311183309/https://www.poderjudicialyucatan.gob.mx/digestum/marcoLegal/03/2012/DIGESTUM03002.pdf |date=2020-03-11 }} [https://www.poderjudicialyucatan.gob.mx/digestum/marcoLegal/03/2012/DIGESTUM03002.pdf 311] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200311183309/https://www.poderjudicialyucatan.gob.mx/digestum/marcoLegal/03/2012/DIGESTUM03002.pdf |date=2020-03-11 }}
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Zacatecas|plink=Ages of consent in North America#Local laws}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|13 || 13 || 13 || 13 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|[http://www.congresozac.gob.mx/f/todojuridico&amp;cual=103 237.1] [http://www.congresozac.gob.mx/f/todojuridico&amp;cual=103 237.4]
|}
|-
|style=&quot;padding: 0px&quot; colspan=17|
{|class=&quot;wikitable mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;table-layout:inherit; width:81em; margin-top: 0px; margin-bottom: 0px; text-align: right&quot;
|align=left style=&quot;width:18em&quot;|{{flagg|pspew|United States|plink=Ages of consent in North America#United States}}
|align=center style=&quot;width:7em;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center style=&quot;width:5em&quot;|No
|align=left colspan=13 style=&quot;width:37em&quot;|''Varies by state''
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspw|District of Columbia|plink=Ages of consent in the United States#District of Columbia}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://dccode.org/simple/Title-22/Chapter-30/|title=Chapter 30. Sexual Abuse|accessdate=4 July 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Alabama|plink=Ages of consent in the United States#Alabama}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://alisondb.legislature.state.al.us/alison/codeofalabama/1975/coatoc.htm|title=Code Of Alabama|website=alisondb.legislature.state.al.us|access-date=2019-10-09|accessdate=2020-05-28|archivedate=2024-01-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240123221654/http://alisondb.legislature.state.al.us/alison/CodeOfAlabama/1975/Coatoc.htm}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Alaska|plink=Ages of consent in the United States#Alaska}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.touchngo.com/lglcntr/akstats/Statutes/Title11/Chapter41/Section436.htm|title=Sec. 11.41.436. Sexual abuse of a minor in the second degree. – The Alaska Legal Resource Center|website=www.touchngo.com|access-date=2019-10-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.touchngo.com/lglcntr/akstats/Statutes/Title11/Chapter41/Section438.htm|title=Sec. 11.41.438. Sexual abuse of a minor in the third degree. – The Alaska Legal Resource Center|website=www.touchngo.com|access-date=2019-10-09}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Arizona|plink=Ages of consent in the United States#Arizona}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|15 || 15 || 15 || 15 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.azleg.gov/viewdocument/?docName=https://www.azleg.gov/ars/13/01405.htm|title=13-1405. Sexual conduct with a minor; classification|website=www.azleg.gov|access-date=2019-10-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.azleg.gov/viewdocument/?docName=https://www.azleg.gov/ars/13/01407.htm|title=13-1407. Defenses|website=www.azleg.gov|access-date=2019-10-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.azleg.gov/viewdocument/?docName=https://www.azleg.gov/ars/13/01401.htm|title=13-1401. Definitions; factors|website=www.azleg.gov|access-date=2019-10-09}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Arkansas|plink=Ages of consent in the United States#Arkansas}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|16 || 16 || 16 || 16 || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://law.justia.com/codes/arkansas/2010/title-5/subtitle-2/chapter-14/subchapter-1/5-14-103/|title=2010 Arkansas Code : : Title 5 - Criminal Offenses : : Subtitle 2 - Offenses Against The Person : : Chapter 14 - Sexual Offenses : : Subchapter 1 - General Provisions : : § 5-14-103 - Rape.|website=Justia Law|language=en|access-date=2019-10-09}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|California|plink=Ages of consent in the United States#California}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://leginfo.legislature.ca.gov/faces/codes_displaySection.xhtml?lawCode=PEN&amp;sectionNum=261.5.|title=CHAPTER 1. Rape, Abduction, Carnal Abuse of Children, and Seduction [261 - 269]|website=leginfo.legislature.ca.gov|access-date=2019-10-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://leginfo.legislature.ca.gov/faces/codes_displaySection.xhtml?lawCode=PEN&amp;sectionNum=286.|title=CHAPTER 5. Bigamy, Incest, and the Crime Against Nature [286]|website=leginfo.legislature.ca.gov|access-date=2019-10-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://leginfo.legislature.ca.gov/faces/codes_displaySection.xhtml?lawCode=PEN&amp;sectionNum=288.|title=CHAPTER 5. Bigamy, Incest, and the Crime Against Nature [288]|website=leginfo.legislature.ca.gov|access-date=2019-10-09}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Colorado|plink=Ages of consent in the United States#Colorado}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|14 || 14 || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 17 || 17 || 17 || 17
|
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Connecticut|plink=Ages of consent in the United States#Connecticut}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|13 || 13 || 13 || 13 || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://law.justia.com/codes/connecticut/2005/title46b/sec46b-120.html|title=2005 Connecticut Code - Sec. 46b-120. (Formerly Sec. 51-301). Definitions.|website=Justia Law|language=en|access-date=2019-10-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://law.justia.com/codes/connecticut/2005/title46b/sec46b-127.html|title=2005 Connecticut Code - Sec. 46b-127. (Formerly Sec. 51-308). Transfer of child charged with a felony to the regular criminal docket.|website=Justia Law|language=en|access-date=2019-10-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://law.justia.com/codes/connecticut/2005/title46b/sec46b-133d.html|title=2005 Connecticut Code - Sec. 46b-133d. Serious sexual offender prosecution. Sentencing.|website=Justia Law|language=en|access-date=2019-10-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://law.justia.com/codes/connecticut/2005/title53a/sec53a-70.html|title=2005 Connecticut Code - Sec. 53a-70. Sexual assault in the first degree: Class B or A felony.|website=Justia Law|language=en|access-date=2019-10-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://law.justia.com/codes/connecticut/2005/title53a/sec53a-71.html|title=2005 Connecticut Code - Sec. 53a-71. Sexual assault in the second degree: Class C or B felony.|website=Justia Law|language=en|access-date=2019-10-09}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Delaware|plink=Ages of consent in the United States#Delaware}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|16 || 16 || 16 || 16 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://delcode.delaware.gov/title11/c005/sc02/index.shtml|title=TITLE 11 - CHAPTER 5. Specific Offenses - Subchapter II. Offenses Against the Person|website=delcode.delaware.gov|access-date=2019-10-10}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Florida|plink=Ages of consent in the United States#Florida}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|16 || 16 || 16 || 16 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;HHSpage&quot;&gt;&quot;[http://aspe.hhs.gov/hsp/08/sr/statelaws/statelaws.shtml Statutory Rape: A Guide to State Laws and Reporting Requirements] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150703174841/http://aspe.hhs.gov/hsp/08/sr/statelaws/statelaws.shtml |date=2015-07-03 }}.&quot; [[United States Department of Health and Human Services]]. Retrieved on November 4, 2014. &quot;Florida[ ... ]A child under 16 years of age cannot consent to sexual activity, regardless of the age of the defendant.[189] A child who is at least 16 years of age and less than 18 years of age cannot consent to sexual activity if the defendant is 24 years of age or older.&quot; and &quot;Pennsylvania[ ... ]Sexual intercourse with someone less than 13 years of age is illegal regardless of the age of the defendant.[641] Sexual intercourse with someone at least 13 years of age and less than 16 years of age is illegal unless the defendant is less than four years older than the victim or is the victim's spouse.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://archive.flsenate.gov/statutes/index.cfm?mode=View%20Statutes&amp;SubMenu=1&amp;App_mode=Display_Statute&amp;Search_String=794.05&amp;URL=0700-0799/0794/Sections/0794.05.html|title=Flsenate Archive: Statutes &amp; Constitution &gt; View Statutes|website=archive.flsenate.gov|access-date=2019-10-10|accessdate=2020-05-28|archivedate=2019-08-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190826213720/http://archive.flsenate.gov/statutes/index.cfm?mode=View%20Statutes&amp;SubMenu=1&amp;App_mode=Display_Statute&amp;Search_String=794.05&amp;URL=0700-0799/0794/Sections/0794.05.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;[http://www.leg.state.fl.us/Statutes/index.cfm?App_mode=Display_Statute&amp;Search_String=&amp;URL=0900-0999/0943/Sections/0943.04354.html Fla. Stat. 943.04354].&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Georgia (U.S. state)|plink=Ages of consent in the United States#Georgia}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://law.justia.com/codes/georgia/2010/title-16/chapter-6/16-6-3/|title=§&amp;nbsp;16-6-3 – Statutory rape: : 2010 Georgia Code|last=|first=|date=|publisher=|accessdate=18 July 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://law.justia.com/codes/georgia/2010/title-16/chapter-6/16-6-2/|title=§&amp;nbsp;16-6-2 – Sodomy; aggravated sodomy; medical expenses: : 2010 Georgia Code|last=|first=|date=|publisher=|accessdate=18 July 2011}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Hawaii|plink=Ages of consent in the United States#Hawaii}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|14 || 14 || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.capitol.hawaii.gov/hrscurrent/Vol14_Ch0701-0853/HRS0707/HRS_0707-0730.htm|title=House Bill|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;[http://ag.hawaii.gov/wp-content/uploads/2013/01/rpt_age_of_consent_tf.pdf REPORT OF THE AGE OF CONSENT TASK FORCE]&quot; (). State of Hawaii Department of the Attorney General. Retrieved on November 4, 2014. p. i (PDF p. 6/79). Submitted to The Twenty-Second State Legislature Regular Session of 2003 Pursuant to Act 1, Second Special Session, SLH 2001.&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Idaho|plink=Ages of consent in the United States#Idaho}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://legislature.idaho.gov/idstat/Title18/T18CH61SECT18-6101.htm|title=Idaho Statutes – 18-6101|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100730160147/http://legislature.idaho.gov/idstat/Title18/T18CH61SECT18-6101.htm|archivedate=30 July 2010|accessdate=28 July 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://legislature.idaho.gov/idstat/Title18/T18CH15SECT18-1508.htm|title=Idaho Statutes – 18-1508|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100731053852/http://legislature.idaho.gov/idstat/Title18/T18CH15SECT18-1508.htm|archivedate=31 July 2010|accessdate=28 July 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://legislature.idaho.gov/idstat/Title18/T18CH15SECT18-1508A.htm|title=Idaho Statutes – 18-1508A|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100731053904/http://legislature.idaho.gov/idstat/Title18/T18CH15SECT18-1508A.htm|archivedate=31 July 2010|accessdate=28 July 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://legislature.idaho.gov/idstat/Title18/T18CH15SECT18-1506.htm|title=Idaho Statutes – 18-1506|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100731053825/http://legislature.idaho.gov/idstat/Title18/T18CH15SECT18-1506.htm|archivedate=31 July 2010|accessdate=28 July 2010}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Illinois|plink=Ages of consent in the United States#Illinois}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 17 || 17 || 17 || 17 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{ILCS|720|5|11-1.20|title=Criminal Sexual Assault}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{ILCS|720|5|11-1.50|title=Criminal sexual abuse}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{ILCS|720|5|11-1.30|title=Aggravated Criminal Sexual Assault}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{ILCS|720|5|11-1.40|title=Predatory criminal sexual assault of a child}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{ILCS|720|5|11-1.60|title=Aggravated criminal sexual abuse}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{ILCS|750|5|203}} and {{ILCS|750|5|208}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Indiana|plink=Ages of consent in the United States#Indiana}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|14 || 14 || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://iga.in.gov/legislative/laws/2014/ic/titles/035/|title=Indiana Code 35-42-4|last=|first=|date=|publisher=|page=438|accessdate=9 June 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Indiana Code 35-42-4&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.in.gov/legislative/ic/2010/title35/ar42/ch4.html|title=Indiana Code 35-42-4|date=|publisher=In.gov|accessdate=10 August 2012|archivedate=29 March 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120329201144/http://www.in.gov/legislative/ic/2010/title35/ar42/ch4.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Iowa|plink=Ages of consent in the United States#Iowa}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|14 || 14 || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Kansas|plink=Ages of consent in the United States#Kansas}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.kslegislature.org/li/b2013_14/statute/021_000_0000_chapter/021_055_0000_article/|title=Kansas Statutes 21-5503, 21-5504, 21-5506 and 21-5507|year=2012|accessdate=September 10, 2013}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Kentucky|plink=Ages of consent in the United States#Kentucky}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|16 || 16 || 16 || 16 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://kentuckytoday.com/stories/age-of-consent-change-considered-for-some-circumstances,11289|title=Age of consent change considered for some circumstances|last=Latek|first=Tom|date=January 19, 2018|accessdate=2018-12-06|periodical=Kentucky Today}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Louisiana|plink=Ages of consent in the United States#Louisiana}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 17 || 17 || 17 || 17
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://law.justia.com/codes/louisiana/2012/rs/title14/rs14-80|title=2012 Louisiana Laws, Revised Statutes, TITLE 14 — Criminal law, RS 14: 80 — Felony carnal knowledge of a juvenile|date=|publisher=Law.justia.com|accessdate=11 August 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Maine|plink=Ages of consent in the United States#Maine}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|14 || 14 || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Maryland|plink=Ages of consent in the United States#Maryland}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|14 || 14 || 14 || 14 || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;so3&quot;&gt;[http://law.justia.com/codes/maryland/2010/criminal-law/title-3/subtitle-3/3-307/ Sexual offense in the third degree]. Maryland Code, Criminal Law §&amp;nbsp;3-307.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;so2&quot;&gt;[http://law.justia.com/codes/maryland/2010/criminal-law/title-3/subtitle-3/3-306/ Sexual offense in the second degree]. Maryland Code, Criminal Law §&amp;nbsp;3-306.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rape2&quot;&gt;[http://law.justia.com/codes/maryland/2010/criminal-law/title-3/subtitle-3/3-304/ Rape in the second degree]. Maryland Code, Criminal Law §&amp;nbsp;3-304.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://law.justia.com/codes/maryland/2010/criminal-law/title-3/subtitle-3/3-324/ Sexual solicitation of minor]. Maryland Code, Criminal Law §&amp;nbsp;3-324.&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Massachusetts|plink=Ages of consent in the United States#Massachusetts}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|16 || 16 || 16 || 16 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.malegislature.gov/Laws/GeneralLaws/PartIV/TitleI/Chapter272/Section35A|title=General Laws|work=malegislature.gov}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Michigan|plink=Ages of consent in the United States#Michigan}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.legislature.mi.gov/(S(lr1oeuc5b02dxe0a3cj3xzxl))/mileg.aspx?page=GetObject&amp;objectname=mcl-750-520d|title=Michigan Legislature - Section 750.520d|website=www.legislature.mi.gov|access-date=2019-10-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Gordonc&quot;&gt;Gordon, Claire. &quot;[http://jobs.aol.com/articles/2012/03/27/lawmakers-move-to-bar-teachers-from-having-sex-with-students/ Lawmakers Move To Bar Teachers From Having Sex With Students]&quot;. ''[[AOL News]]''. March 27, 2013. Retrieved on August 8, 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Murray, Dave. &quot;[http://www.mlive.com/education/index.ssf/2012/03/teachers_prohibited_from_havin.html Teachers prohibited from having sex with students of any age under bill approved by Michigan Senate]&quot;. ''[[MLive]]''. March 20, 2012. Retrieved on August 8, 2013.&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Minnesota|plink=Ages of consent in the United States#Minnesota}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|13 || 13 || 13 || 13 || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.revisor.mn.gov/statutes/cite/609.341|title=Sec. 609.341 MN Statutes|website=www.revisor.mn.gov|access-date=2019-10-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.revisor.mn.gov/statutes/cite/609.342|title=Sec. 609.342 MN Statutes|website=www.revisor.mn.gov|access-date=2019-10-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.revisor.mn.gov/statutes/cite/609.343|title=Sec. 609.343 MN Statutes|website=www.revisor.mn.gov|access-date=2019-10-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.revisor.mn.gov/statutes/cite/609.344|title=Sec. 609.344 MN Statutes|website=www.revisor.mn.gov|access-date=2019-10-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.revisor.mn.gov/statutes/cite/609.345|title=Sec. 609.345 MN Statutes|website=www.revisor.mn.gov|access-date=2019-10-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.revisor.mn.gov/statutes/cite/609.3451|title=Sec. 609.3451 MN Statutes|website=www.revisor.mn.gov|access-date=2019-10-10}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Mississippi|plink=Ages of consent in the United States#Mississippi}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://michie.lexisnexis.com/mississippi/lpext.dll?f=templates&amp;fn=main-h.htm&amp;cp=|title=§&amp;nbsp;97-3-65. Statutory rape; enhanced penalty for forcible sexual intercourse or statutory rape by administering certain substances.|publisher=LexisNexis.com|accessdate=18 February 2008|archivedate=19 May 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080519155603/http://michie.lexisnexis.com/mississippi/lpext.dll?f=templates&amp;fn=main-h.htm&amp;cp=}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Missouri|plink=Ages of consent in the United States#Missouri}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|14 || 14 || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 17 || 17 || 17 || 17
|
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Montana|plink=Ages of consent in the United States#Montana}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.age-of-consent.info/states/Montana|title=What is the Montana Legal Age of Consent for 2012?|author=|date=|publisher=Age-of-consent.info|accessdate=10 August 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120425202410/http://www.age-of-consent.info/states/Montana|archive-date=25 April 2012|url-status=dead|archivedate=25 April 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120425202410/http://www.age-of-consent.info/states/Montana}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Nebraska|plink=Ages of consent in the United States#Nebraska}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|16 || 16 || 16 || 16 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 17 || 17 || 17 || 17
|align=left|&lt;ref name=&quot;ReferenceB&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nebraskalegislature.gov/laws/statutes.php?statute=28-319.01|title=Nebraska Legislature|work=nebraskalegislature.gov}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NewHHS&quot;&gt;&quot;[https://aspe.hhs.gov/report/statutory-rape-guide-state-laws-and-reporting-requirements-summary-current-state-laws Statutory Rape: A Guide to State Laws and Reporting Requirements. Summary of Current State Laws.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160623201900/https://aspe.hhs.gov/report/statutory-rape-guide-state-laws-and-reporting-requirements-summary-current-state-laws |date=2016-06-23 }}&quot;. [[U.S. Department of Health and Human Services]], December 15, 2014. Retrieved on May 15, 2016. &quot;A common misperception about statutory rape is that state codes define a single age at which an individual can legally consent to sex. Only 12 states have a single age of consent, below which an individual cannot consent to sexual intercourse under any circumstances, and above which it is legal to engage in sexual intercourse with another person above the age of consent. For example, in Massachusetts, the age of consent is 16. In the remaining 39 states, other factors come into play: age differentials, minimum age of the victim, and minimum age of the defendant. Each is described below.&quot; - The mathematics does not add up in this section as there are 50 states, unless DC is counted as #51.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;[http://nebraskalegislature.gov/laws/statutes.php?statute=28-805 Chapter 28 Section 805]&quot;. Nebraska Legislature. Retrieved on May 15, 2016.&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Nevada|plink=Ages of consent in the United States#Nevada}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|New Hampshire|plink=Ages of consent in the United States#New Hampshire}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|13 || 13 || 13 || 13 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.gencourt.state.nh.us/rsa/html/LXII/632-A/632-A-3.htm|title=Section 632-A: 3 Felonious Sexual Assault.|website=www.gencourt.state.nh.us|access-date=2019-10-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.gencourt.state.nh.us/rsa/html/LXII/632-A/632-A-2.htm|title=Section 632-A: 2 Aggravated Felonious Sexual Assault.|website=www.gencourt.state.nh.us|access-date=2019-10-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.gencourt.state.nh.us/rsa/html/LXII/632-A/632-A-4.htm|title=Section 632-A: 4 Sexual Assault.|website=www.gencourt.state.nh.us|access-date=2019-10-10}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|New Jersey|plink=Ages of consent in the United States#New Jersey}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|13 || 13 || 13 || 13 || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|{{Cite NJSA|title=2C|chapter=14|section=2|subsection=b}}
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|New Mexico|plink=Ages of consent in the United States#New Mexico}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|13 || 13 || 13 || 13 || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://law.justia.com/codes/new-mexico/2006/nmrc/jd_30-9-11-c28b.html|title=2006 New Mexico Statutes - Section 30-9-11 — Criminal sexual penetration.|website=Justia Law|language=en|access-date=2019-10-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://law.justia.com/newmexico/codes/nmrc/jd_30-9-11-c28b.html|title=2006 New Mexico Statutes – Section 30-9-11 — Criminal sexual penetration.|date=|publisher=Law.justia.com|accessdate=11 August 2016|archivedate=4 January 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100104073951/http://law.justia.com/newmexico/codes/nmrc/jd_30-9-11-c28b.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|New York|plink=Ages of consent in the United States#New York}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|11 || 11 || 11 || 11 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 17 || 17 || 17 || 17
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://codes.findlaw.com/ny/penal-law/|title=New York Consolidated Laws, Penal Law - PEN|website=Findlaw|language=en-US|access-date=2019-10-10}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|North Carolina|plink=Ages of consent in the United States#North Carolina}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|13 || 13 || 13 || 13 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ncleg.gov/Laws/GeneralStatutesTOC?Chapter=0014|title=General Statute Chapters - North Carolina General Assembly|website=www.ncleg.gov|access-date=2019-10-10}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|North Dakota|plink=Ages of consent in the United States#North Dakota}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Ohio|plink=Ages of consent in the United States#Ohio}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|13 || 13 || 13 || 13 || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;&quot;[http://oaesv.org/Uploads/Documents/Ohio-Age-of-Consent-Fact-Sheet.pdf OHIO AGE OF CONSENT/STATUTORY RAPE FACT SHEET]{{Dead link|date=March 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&quot;. Ohio Alliance to End Sexual Violence. Retrieved on August 29, 2017.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://codes.ohio.gov/orc/2907.04|title=Lawriter - ORC - 2907.04 Unlawful sexual conduct with minor.|website=codes.ohio.gov|access-date=2019-10-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://codes.ohio.gov/orc/2907.03|title=Lawriter - ORC - 2907.03 Sexual battery.|website=codes.ohio.gov|access-date=2019-10-10}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Oklahoma|plink=Ages of consent in the United States#Oklahoma}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|14 || 14 || 14 || 14 || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://webserver1.lsb.state.ok.us/os/os%5F21%2D1111.rtf|title=Oklahoma Statutes §&amp;nbsp;21-1111. Rape defined|date=|accessdate=10 August 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.oklahomalegalgroup.com/ageofconsent|title=Age of Consent in Oklahoma – Oklahoma Legal Group|work=oklahomalegalgroup.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://webserver1.lsb.state.ok.us/os/os%5F21%2D1111.rtf|title=Oklahoma Statutes §&amp;nbsp;21-1112. Age limitation on conviction for rape|date=|accessdate=10 August 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Kuruvilla, Carol. &quot;[http://www.nydailynews.com/news/crime/english-teacher-avoids-jail-cops-nab-hotel-student-article-1.1739058 English teacher avoids jail after cops nab her in hotel room with 17-year-old student]&quot; (). ''[[New York Daily News]]''. Sunday March 29, 2014. Retrieved on October 5, 2014. &quot;The age of consent in Oklahoma is 16. But because Queen was the teenager's teacher, different rules apply. According to state laws, a sexual act is considered rape if the victim is a student between 16 and 18 years of age and the suspect is an employee of the student's school system.&quot;&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Oregon|plink=Ages of consent in the United States#Oregon}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Pennsylvania|plink=Ages of consent in the United States#Pennsylvania}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|13 || 13 || 13 || 13 || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;Boyerclearcut&quot;&gt;Boyer, Barbara. &quot;[http://articles.philly.com/2005-04-09/news/25427039_1_sexual-assault-marc-neff-defense-lawyers-question Chester sex case points up questions A high school administrator has been charged with two misdemeanors. Experts say the issues are not clear-cut.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160126120114/http://articles.philly.com/2005-04-09/news/25427039_1_sexual-assault-marc-neff-defense-lawyers-question |date=2016-01-26 }}&quot; (). ''[[Philadelphia Inquirer]]''. April 9, 2005. Retrieved on August 4, 2015. &quot;Wilson's arrest highlights confusing questions about sexual relations between youths who are of the age of legal consent at 16 and adults. Sex with a minor younger than 16 is considered statutory rape.&quot; and &quot;In Pennsylvania, prosecutors turn to broader laws, such as corrupting the morals of a minor, that are not as clearly defined.&quot; and &quot;JoAnne Epps, dean of academic affairs at Temple University's Beasley School of Law, said that even though a teenager can legally consent to sex[ ... ]&quot;[ ... ]but that's irrelevant in determining whether a person is guilty of corrupting the morals of a minor.&quot;&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Smerconishabuse&quot;&gt;Smerconish, Michael. &quot;[http://articles.philly.com/2011-08-05/news/29854754_1_sexual-exploitation-crimes-victims The Pulse: Coming forward on abuse helps the community] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151018022718/http://articles.philly.com/2011-08-05/news/29854754_1_sexual-exploitation-crimes-victims |date=2015-10-18 }}&quot; (). ''[[Philadelphia Inquirer]]''. August 5, 2011. &quot;There are no statutory-rape charges pending as the age of consent in the commonwealth is 16.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Anastasia, George. &quot;[http://articles.philly.com/2002-06-18/news/25348434_1_tape-raid-preliminary-hearing D.A. to fight ruling on Rinick sex tape A judge said reporters were entitled to view it. Prosecutors said four women's privacy rights must be protected.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150913032248/http://articles.philly.com/2002-06-18/news/25348434_1_tape-raid-preliminary-hearing |date=2015-09-13 }}&quot; (). ''[[Philadelphia Inquirer]]''. August 5, 2011. Retrieved on August 6, 2015. &quot;Rinick's lawyer in that case, Nino Tinari, said yesterday that the charges were downgraded to corrupting the morals of minors after Rinick produced videotapes that indicated the girls took part in consensual sex. (The age of consent in Pennsylvania for sex is 16.)&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Finley, Ben. &quot;[http://articles.philly.com/2014-06-20/news/50714068_1_maximum-sentence-james-civello-six-to-12-years Corbett signs law targeting predatory youth coaches] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150915020340/http://articles.philly.com/2014-06-20/news/50714068_1_maximum-sentence-james-civello-six-to-12-years |date=2015-09-15 }}&quot; (). ''[[Philadelphia Inquirer]]''. June 20, 2014. Retrieved on September 15, 2015.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://articles.philly.com/2011-01-05/news/27010908_1_student-teacher-school-issued|title=Lower Merion High teacher suspended in student-romance allegation|last=Martin|first=John P.|date=January 5, 2011|work=[[Philadelphia Inquirer]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150919090301/http://articles.philly.com/2011-01-05/news/27010908_1_student-teacher-school-issued|archive-date=September 19, 2015|accessdate=June 24, 2018|quote=Pennsylvania law sets the age of consent for sex at 16, although prosecutors in some counties have brought child endangerment and corruption-of-minors charges against teachers who have had relationships with 16- and 17-year-old students.|archivedate=March 4, 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304093259/http://articles.philly.com/2011-01-05/news/27010908_1_student-teacher-school-issued}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Rhode Island|plink=Ages of consent in the United States#Rhode Island}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|14 || 14 || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://statelaws.findlaw.com/rhode-island-law/rhode-island-rape-and-sexual-assault-laws.html|title=Rhode Island Rape and Sexual Assault Laws – FindLaw.com|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rilin.state.ri.us/statutes/TITLE11/11-37/11-37-6.HTM|title=11-37-6|date=|publisher=Rilin.state.ri.us|accessdate=10 August 2012|archivedate=5 September 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120905071652/http://www.rilin.state.ri.us/statutes/TITLE11/11-37/11-37-6.HTM}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.rilin.state.ri.us/statutes/title11/11-37/11-37-8.1.htm|title=11-37-8.1|date=|publisher=Rilin.state.ri.us|accessdate=10 August 2012|archivedate=31 July 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110731195849/http://www.rilin.state.ri.us/Statutes/TITLE11/11-37/11-37-8.1.HTM}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|South Carolina|plink=Ages of consent in the United States#South Carolina}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|11 || 11 || 11 || 11 || 14 || 14 || 14 || 14 || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left|&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|South Dakota|plink=Ages of consent in the United States#South Dakota}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Tennessee|plink=Ages of consent in the United States#Tennessee}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|13 || 13 || 13 || 13 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.lexisnexis.com/hottopics/tncode/|title=LexisNexis® Custom Solution: Tennessee Code Research Tool|work=lexisnexis.com}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Texas|plink=Ages of consent in the United States#Texas}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 17 || 17 || 17 || 17 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.versustexas.com/criminal/age-of-consent-in-texas/|title=Age of Consent in Texas|publisher=Varghese Summersett PLLC}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;Appellant's Brief, Texas Department of Public Safety v. Garcia, 2010 WL 1366961, at 8 (Tex. Ct. App. filed Feb. 1, 2010)&quot;. &quot;Under Texas law, a person commits the offense of Sexual Performance by a Child [...] Like the *8 Oregon statute, this Texas statute identifies the age of consent as 18.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20190414232357/https://www.leagle.com/decision/intxco20150813435 Ex parte Fujisaka, 472 S.W.3d 792, 800, 801 (Tex. Ct. App. 2015)]. &quot;Appellant contends that because it is legal for an adult to have consensual sexual relations with a seventeen-year-old child without violating the Texas Penal Code,[...]&quot; and &quot;Because seventeen years is the age of consent to sexual relations in Texas,[...]&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.criminaldefenselawyer.com/resources/texas-statutory-rape-laws.htm#|title=Texas Statutory Rape Laws &amp; Criminal Penalties – Criminal Law|publisher=}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Utah|plink=Ages of consent in the United States#Utah}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|16 || 16 || 16 || 16 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;utah&quot;&gt;{{cite web|url=http://le.utah.gov/xcode/Title76/Chapter5/76-5-S401.2.html|title=Utah State Legislature|work=utah.gov|quote=&quot;76-5-401.2 Unlawful sexual conduct with a 16- or 17-year-old&quot;|accessdate=2020-05-28|archivedate=2025-01-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250116065052/https://le.utah.gov/xcode/Title76/Chapter5/76-5-S401.2.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Vermont|plink=Ages of consent in the United States#Vermont}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|15 || 15 || 15 || 15 || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.leg.state.vt.us/statutes/fullsection.cfm?Title=13&amp;Chapter=072&amp;Section=03252|title=The Vermont Statutes Online|date=26 May 2006|publisher=Leg.state.vt.us|accessdate=16 February 2011}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Virginia|plink=Ages of consent in the United States#Virginia}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|15 || 15 || 15 || 15 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;ageoldculturaldivide2&quot;&gt;Schulte, Brigide. &quot;An Age-Old Cultural Divide&quot;. ''[[Washington Post]]''. Sunday March 20, 2005. Page LZ21. Online p. [https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/articles/A41011-2005Mar16.html 1](). &quot;In Virginia, the age of consent is 18.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ageoldculturaldivide2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;SheppardVirginia&quot;&gt;Sheppard, Kate. &quot;[https://www.motherjones.com/mojo/2013/04/more-cuccinellis-defense-virginias-anti-sodomy-law More on Cuccinelli's Defense of Virginia's Anti-Sodomy Law]&quot; (). ''[[Mother Jones (magazine)|Mother Jones]]''. Thursday April 4, 2013. Retrieved on September 17, 2015. &quot;While that might be seen as creepy, in Virginia, the age of consent is 15 years old.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Lawsonsexabuse&quot;&gt;Chandler, Michael Alison. &quot;[https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/07/24/AR2010072400242.html Laws on child sex abuse in schools]&quot;. ''[[Washington Post]]''. July 24, 2010. Retrieved on September 17, 2015.&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Washington|plink=Ages of consent in the United States#Washington}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|12 || 12 || 12 || 12 || 16 || 16 || 16 || 16 || 21 || 21 || 21 || 21
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://apps.leg.wa.gov/RCW/default.aspx?cite=9A.44.096|title=RCW 9A.44.096: Sexual misconduct with a minor in the second degree.|website=apps.leg.wa.gov|access-date=2019-10-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Clark-Flory&quot;&gt;Clark-Flory, Tracy. &quot;[http://www.salon.com/2010/11/20/student_teacher/ Student-teacher sex: When is it OK?]&quot;. ''[[Salon (magazine)|Salon]]''. November 20, 2010. Retrieved on December 25, 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://apps.leg.wa.gov/RCW/default.aspx?cite=9A.44.010|title=RCW 9A.44.010: Definitions.|website=apps.leg.wa.gov|access-date=2019-10-10}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|West Virginia|plink=Ages of consent in the United States#West Virginia}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.legis.state.wv.us/wvcode/Code.cfm?chap=61&amp;art=8B|title=West Virginia Code|author=|date=|publisher=Legis.state.wv.us|accessdate=10 August 2012|archivedate=14 September 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120914083314/http://www.legis.state.wv.us/WVCODE/Code.cfm?chap=61&amp;art=8B}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Wisconsin|plink=Ages of consent in the United States#Wisconsin}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|16 || 16 || 16 || 16 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://docs.legis.wisconsin.gov/statutes/statutes/944/III/_1|title=Wisconsin Legislature: Subch. III of ch. 944 Title|date=|publisher=Docs.legis.wisconsin.gov|accessdate=10 August 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;{{cite web|url=https://docs.legis.wisconsin.gov/statutes/statutes/948/02|title=Wisconsin Legislature: 948.02|date=1 August 2012|publisher=Docs.legis.wisconsin.gov|accessdate=10 August 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://docs.legis.wisconsin.gov/statutes/statutes/948/02|title=Wisconsin Legislature: 948.02|date=1 August 2012|publisher=Docs.legis.wisconsin.gov|accessdate=10 August 2012}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Wyoming|plink=Ages of consent in the United States#Wyoming}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 17 || 17 || 17 || 17
|
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Northern Mariana Islands|plink=Ages of consent in the United States#Northern Mariana Islands}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|13 || 13 || 13 || 13 || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|Puerto Rico|plink=Ages of consent in North America#Puerto Rico}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left|&lt;ref name=&quot;: 1&quot; /&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|U.S. Virgin Islands|plink=Ages of consent in North America#United States Virgin Islands}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|13 || 13 || 13 || 13 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.lexisnexis.com/hottopics/michie/|title=LexisNexis® Legal Resources|website=www.lexisnexis.com|access-date=2019-10-10|accessdate=2020-05-28|archivedate=2012-05-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120519094528/http://www.lexisnexis.com/hottopics/michie/}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left style=&quot;width:16em; padding-left: 2em&quot;|{{flagg|pspew|American Samoa|plink=Ages of consent in North America#American Samoa}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|style=&quot;width:5em; text-align: center&quot;|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.asbar.org/index.php?option=com_content&amp;view=category&amp;id=750&amp;Itemid=172|title=Chapter 36 - Sexual Offenses|publisher=American Samoa Bar Association|access-date=2019-10-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20160428120329/http://asbar.org/index.php?option=com_content&amp;view=category&amp;id=750&amp;Itemid=172|archive-date=2016-04-28|url-status=dead|accessdate=2020-05-28|archivedate=2016-04-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160428120329/http://asbar.org/index.php?option=com_content&amp;view=category&amp;id=750&amp;Itemid=172}}&lt;/ref&gt;
|}
|-
|align=left|{{flagg|pspew|China|plink=Ages of consent in Asia#China}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;Zhang, Laney (Foreign Law Specialist). &quot;[http://loc.gov/law/help/child-rights/china.php Children's Rights: China]&quot; ([https://web.archive.org/web/20150416042905/http://www.loc.gov/law/help/child-rights/china.php Archive]). [[Library of Congress]]. August 2007. Last updated March 16, 2015. Retrieved on April 25, 2015. &quot;Having sexual intercourse with a girl under fourteen years of age is statutory rape, with a sentence of heavier punishment within the range of punishments for rape.&quot; and &quot;Having sex with girls under the age of fourteen who are acting as prostitutes may result in a fixed-term imprisonment of five years and fine.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://news.xinhuanet.com/english/2015-08/29/c_134568431.htm|title=New law repeals crime of sex with underage prostitutes - Xinhua {{!}} English.news.cn|last1=Shaohui|first1=Tian|date=29 August 2015|work=[[Xinhua News Agency]]|accessdate=17 January 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.spp.gov.cn/zdgz/201310/t20131025_63797.shtml|title=四部门关于依法惩治性侵害未成年人犯罪的意见 {{!}}|last1=最高人民法院 最高人民检察院 公安部 司法部|date=25 October 2013|work=[[中华人民共和国最高人民检察院]]|accessdate=25 October 2013}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Japan|plink=Ages of consent in Asia#Japan}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 13 || 13 || 13 || 13 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;japanesepenalcode&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.cas.go.jp/jp/seisaku/hourei/data/PC.pdf|title=Penal Code of Japan (Japanese-English)|date=|publisher=[[Ministry of Justice (Japan)|Japanese Ministry of Justice]]|accessdate=2014-07-15|quote=Article 176. (Forcible Indecency) - 'A person who, through assault or intimidation, forcibly commits an indecent act upon a male or female of not less than thirteen years of age shall be punished by imprisonment with work for not less than 6 months but not more than 10 years. The same shall apply to a person who commits an indecent act upon a male or female under thirteen years of age.' Article 177 (Rape) - 'A person who, through assault or intimidation, forcibly commits sexual intercourse with a female of not less than thirteen years of age commits the crime of rape and shall be punished by imprisonment with work for a definite term of not less than 3 years. The same shall apply to a person who commits sexual intercourse with a female under thirteen years of age.'}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://law.e-gov.go.jp/htmldata/S22/S22HO164.html#1000000000002000000008000000000000000000000000000000000000000000000000000000000|title=児童福祉法　第八節　雑則　第三十四条|trans-title=Child Welfare Law (Act No. 164, December 12, 1947)|archive-url=https://web.archive.org/web/20161221064534/http://law.e-gov.go.jp/htmldata/S22/S22HO164.html#1000000000002000000008000000000000000000000000000000000000000000000000000000000|url-status=dead|archive-date=21 December 2016|accessdate=28 May 2020|archivedate=21 December 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161221064534/http://law.e-gov.go.jp/htmldata/S22/S22HO164.html#1000000000002000000008000000000000000000000000000000000000000000000000000000000}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://legal.3yen.com/2005-07-27/is-the-age-of-consent-in-japan-really-13/|title=Japan Legal FAQ – Is the age of consent in Japan really 13?|date=2005-07-27|publisher=Legal.3yen.com|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20051025213840/http://legal.3yen.com/2005-07-27/is-the-age-of-consent-in-japan-really-13/|archivedate=25 October 2005|accessdate=2014-06-16}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www8.cao.go.jp/youth/kenkyu/jourei/pdf_index.html|date=2008-12-01|publisher=[[Cabinet Office (Japan)]]|language=Japanese|script-title=ja: 都道府県青少年保護育成条例集 (平成20年12月1日現在)|trans-title=State Seishonen hogo ikusei jorei Collection (December 1, 2008)|accessdate=2014-07-15|title=Archive copy|archivedate=2020-11-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201104030254/https://www8.cao.go.jp/youth/kenkyu/jourei/pdf_index.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Germany|plink=Ages of consent in Europe#Germany}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.gesetze-im-internet.de/englisch_stgb/englisch_stgb.html#StGB_000P182|title=German Criminal Code|date=|publisher=Gesetze-im-internet.de|accessdate=11 April 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://dejure.org/gesetze/StGB/176.html|title=§ 176 StGB Sexueller Mißbrauch von Kindern - dejure.org|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/201/signatures Signatory] to the [[Council of Europe Convention on the Protection of Children against Sexual Exploitation and Sexual Abuse]], which criminalises &quot;engaging in sexual activities with a child where… abuse is made of a recognised position of trust, authority or influence over the child&quot; (Ch Vi, Art 18), where &quot;child&quot; is defined as &quot;any person under the age of 18 years&quot; (Ch I, Art 3).[https://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/rms/0900001680084822]&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|United Kingdom|plink=Ages of consent in Europe#United Kingdom and Crown dependencies}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/radio1/advice/factfile_az/age_of_consent|title=Age of Consent according to BBC|date=|publisher=www.bbc.co.uk|accessdate=21 August 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.opsi.gov.uk/acts/acts2003/ukpga_20030042_en_2#pt1-pb5-l1g9|title=Sexual Offences Act 2003 s. 9|date=|publisher=Opsi.gov.uk|accessdate=11 April 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|France|plink=Ages of consent in Europe#France}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;frenchpenal22725&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.legifrance.gouv.fr/affichCodeArticle.do;jsessionid=B2410A60B956150F3AA2051DEC9E931D.tpdila22v_1?idArticle=LEGIARTI000006418101&amp;cidTexte=LEGITEXT000006070719&amp;dateTexte=20160306|title=French Penal Code, Article 227-25|date=|publisher=legifrance.gouv.fr|accessdate=5 March 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|India|plink=Ages of consent in Asia#India}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;2013 rape law&quot;&gt;{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/New-anti-rape-law-comes-into-force/articleshow/19359543.cms?referral=PM|title=New anti-rape law comes into force|date=3 April 2013|newspaper=[[The Times of India]]|accessdate=23 February 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;confusion&quot;&gt;{{cite news|url=http://indiatoday.intoday.in/story/age-of-consent-sex-parliament-debate/1/259007.html|title=Age of Confusion|date=1 April 2013|newspaper=[[India Today]]|accessdate=23 February 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;govt relents&quot;&gt;{{cite news|url=http://zeenews.india.com/news/nation/govt-relents-keeps-age-of-consent-for-sex-at-18_836107.html|title=Govt relents, keeps age of consent for sex at 18|date=19 March 2013|newspaper=[[Zee News]]|accessdate=23 February 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://indiacode.nic.in/acts-in-pdf/132013.pdf|title=The Criminal Law (Amendment) Act 2013|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161219085123/http://indiacode.nic.in/acts-in-pdf/132013.pdf|archivedate=19 December 2016|accessdate=2013-12-25|df=dmy}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Italy|plink=Ages of consent in Europe#Italy}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|13 || 13 || 13 || 13 || 14 || 14 || 14 || 14 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.diritto.it/codici/titolo/75-codice-penale-dei-delitti-contro-la-persona|title=Codice penale : : DEI DELITTI CONTRO LA PERSONA : : Diritto &amp; Diritti|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Brazil|plink=Ages of consent in South America#Brazil}}
|align=center style=&quot;background:YellowGreen&quot;|[[Ages of consent in South America|South America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14
|align=left|&lt;ref name=&quot;Estadão&quot;&gt;[http://estadao.br.msn.com/ultimas-noticias/artigo.aspx?cp-documentid=26333837 Brazilian justice system frees man, 18, arrested for publicly kissing young teenager, 13 — 'Últimas Notícias' (Last News) - MSN Estadão] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120426000846/http://estadao.br.msn.com/ultimas-noticias/artigo.aspx?cp-documentid=26333837 |date=2012-04-26 }}. Online version of [[Estadão]] newspaper. {{in lang|pt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{in lang|pt}} [http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/Decreto-Lei/Del2848compilado.htm Brazilian Penal Code - official text] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160313000246/http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/decreto-lei/Del2848compilado.htm|date=2016-03-13}} (see Article 217-A)&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Canada|plink=Ages of consent in North America#Canada}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.cbc.ca/canada/story/2008/05/01/crime-bill.html|title=Canada's age of consent raised by 2 years|date=1 May 2008|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080502083604/http://www.cbc.ca/canada/story/2008/05/01/crime-bill.html|archivedate=2 May 2008|publisher=CBC News|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sacc.to/sya/crime/law.htm|title=Sexual Assault Care Centre: Since You Asked: The Law - SACC provides emergency nurse, medical care, information thoughts feelings collect physical evidence help legal|author=SACC Website Team|date=|publisher=Sacc.to|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110414194126/http://www.sacc.to/sya/crime/law.htm|archivedate=14 April 2011|accessdate=16 February 2011|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|South Korea|plink=Ages of consent in Asia#South Korea}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 13 || 13 || 13 || 13 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://elaw.klri.re.kr/eng_service/lawView.do?hseq=40950&amp;lang=ENG|title=Statutes of the Republic of Korea|website=elaw.klri.re.kr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://elaw.klri.re.kr/eng_service/lawView.do?hseq=28627&amp;lang=ENG|title=Statutes of the Republic of Korea|website=elaw.klri.re.kr}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Russia|plink=Ages of consent in Europe#Russia}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
| 16 || 16 || 16 || 16 || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.consultant.ru/popular/ukrf/|title=&quot;Уголовный кодекс Российской Федерации&quot; от 13.06.1996 N 63-ФЗ (ред. от 06.07.2016) / КонсультантПлюс|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.consultant.ru/popular/ukrf/10_26.html|title=ПРЕСТУПЛЕНИЯ ПРОТИВ ПОЛОВОЙ НЕПРИКОСНОВЕННОСТИ И ПОЛОВОЙ СВОБОДЫ ЛИЧНОСТИ - Уголовный кодекс РФ (УК РФ) от 13.06.1996 N 63-ФЗ \ Консультант Плюс|date=|publisher=Consultant.ru|accessdate=2014-05-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Spain|plink=Ages of consent in Europe#Spain}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boe.es/boe/dias/2015/03/31/pdfs/BOE-A-2015-3439.pdf|title=JEFATURA DEL ESTADO|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160730054950/http://boe.es/boe/dias/2015/03/31/pdfs/BOE-A-2015-3439.pdf|archivedate=30 July 2016|accessdate=2015-08-25|df=dmy}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;radiointereconomia.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://radiointereconomia.com/2015/07/01/las-20-claves-del-nuevo-codigo-penal/|title=Las 20 claves del nuevo Código Penal|date=1 July 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20161025235807/http://radiointereconomia.com/2015/07/01/las-20-claves-del-nuevo-codigo-penal/|archive-date=25 October 2016|access-date=25 October 2016|df=dmy-all|accessdate=28 May 2020|archivedate=25 October 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161025235807/http://radiointereconomia.com/2015/07/01/las-20-claves-del-nuevo-codigo-penal/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Indonesia|plink=Ages of consent in Asia#Indonesia}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Kitab Undang-Undang Hukum Pidana|last=Kejaksaan Negeri|publisher=Kejaksaan Negeri|year=|isbn=|location=|pages=}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Netherlands|plink=Ages of consent in Europe#Netherlands}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://wetten.overheid.nl/cgi-bin/deeplink/law1/title=WETBOEK%20VAN%20STRAFRECHT/article=245/|title=wetten.nl - Wet- en regelgeving - Wetboek van Strafrecht - BWBR0001854|date=|publisher=Wetten.overheid.nl|language=nl|accessdate=2014-05-17}}{{Dead link|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://wetten.overheid.nl/cgi-bin/deeplink/law1/title=WETBOEK%20VAN%20STRAFRECHT/article=247/|title=wetten.nl - Wet- en regelgeving - Wetboek van Strafrecht - BWBR0001854|date=|publisher=Wetten.overheid.nl|language=nl|accessdate=2014-05-17}}{{Dead link|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Turkey|plink=Ages of consent in Europe#Turkey}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;turkishpenal&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5237.pdf|title=Turkish Penal Code|publisher=Mevzuat.gov.tr.|language=Turkish|accessdate=3 July 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Switzerland|plink=Ages of consent in Europe#Switzerland}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.admin.ch/ch/f/rs/311_0/a187.html|title=RS 311.0 Code pénal suisse du 21 décembre 1937|date=|publisher=Admin.ch|accessdate=2014-05-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.admin.ch/ch/d/sr/311_0/a187.html|title=SR 311.0 Schweizerisches Strafgesetzbuch vom 21. Dezember 1937|date=|publisher=Admin.ch|accessdate=2014-05-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.admin.ch/ch/i/rs/311_0/a187.html|title=RS 311.0 Codice penale svizzero del 21 dicembre 1937|date=|publisher=Admin.ch|accessdate=2014-05-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Saudi Arabia|plink=Ages of consent in Asia#Saudi Arabia}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|Yes
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 15 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2013/12/16/New-Saudi-law-to-set-marital-age-of-consent-at-18.html|title=New Saudi law to set marital age of consent at 18|publisher=Al Arabiya|language=en|access-date=2017-11-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.arabianbusiness.com/no-minimum-age-for-marriage-of-girls-grand-mufti-576044.html|title=No minimum age for marriage of girls Grand Mufti|work=ArabianBusiness.com|access-date=2017-11-10|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;SaudiGazeette&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&amp;contentID=2008102720339|title=Move to ban underage marriages|author=Muhammad Odhaib|date=1 January 2009|work=Saudi Gazette|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150920123300/http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&amp;contentID=2008102720339|archivedate=20 September 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Sweden|plink=Ages of consent in Europe#Sweden}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;[https://www.government.se/contentassets/5315d27076c942019828d6c36521696e/swedish-penal-code.pdf Swedish penal code] sweden.gov.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://lagen.nu/1962: 700#K2P2S4|title=Brottsbalk (1962: 700) (BrB)|date=|publisher=Lagen.nu|accessdate=2014-05-17}}{{Dead link|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://lagen.nu/1962: 700#K6P6S1|title=Brottsbalk (1962: 700) (BrB)|date=|publisher=Lagen.nu|accessdate=2014-05-17}}{{Dead link|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Nigeria|plink=Ages of consent in Africa#Nigeria}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.premiumtimesng.com/news/headlines/185851-fact-check-nigerias-sexual-offences-bill-stipulates-18-years-not-11-years-as-age-of-consent.html|title=FACT CHECK: Nigeria's Sexual Offences Bill stipulates 18 years, not 11 years, as age of consent|author=Ezeamalu, Ben|date=30 June 2015|work=[[Premium Times]]|accessdate=12 November 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Poland|plink=Ages of consent in Europe#Poland}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.era.int/domains/corpus-juris/public_pdf/polish_penal_code2.pdf|title=Part 2 of the unofficial English translation of the Polish Criminal Code|work=Academy of European Law|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070413010314/http://www.era.int/domains/corpus-juris/public_pdf/polish_penal_code2.pdf|archivedate=13 April 2007|accessdate=17 April 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://isip.sejm.gov.pl/servlet/Search?todo=file&amp;id=WDU19970880553&amp;type=3&amp;name=D19970553Lj.pdf|title=Polish Criminal Code|publisher=Isip.sejm.gov.pl|language=Polish|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060524012944/http://isip.sejm.gov.pl/servlet/Search?todo=file&amp;id=WDU19970880553&amp;type=3&amp;name=D19970553Lj.pdf|archivedate=24 May 2006}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Argentina|plink=Ages of consent in South America#Argentina}}
|align=center style=&quot;background:YellowGreen&quot;|[[Ages of consent in South America|South America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 13 || 13 || 13 || 13 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://servicios.infoleg.gob.ar/infolegInternet/anexos/15000-19999/16546/texact.htm|title=CODIGO PENAL DE LA NACION ARGENTINA|website=servicios.infoleg.gob.ar|access-date=2019-10-06}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Belgium|plink=Ages of consent in Europe#Belgium}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ejustice.just.fgov.be/cgi_loi/loi_a1.pl?DETAIL=1867060801/F&amp;caller=list&amp;row_id=1&amp;numero=2&amp;rech=4&amp;cn=1867060801&amp;table_name=LOI&amp;nm=1867060850&amp;la=F&amp;dt=CODE+PENAL&amp;language=fr&amp;fr=f&amp;choix1=ET&amp;choix2=ET&amp;fromtab=loi_all&amp;trier=promulgation&amp;chercher=t&amp;sql=dt+contains++%27CODE%27&amp;+%27PENAL%27and+actif+=+%27Y%27&amp;tri=dd+AS+RANK+&amp;imgcn.x=41&amp;imgcn.y=12#LNK0094|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161203060924/http://www.ejustice.just.fgov.be/cgi_loi/loi_a1.pl?DETAIL=1867060801%2FF&amp;caller=list&amp;row_id=1&amp;numero=2&amp;rech=4&amp;cn=1867060801&amp;table_name=LOI&amp;nm=1867060850&amp;la=F&amp;dt=CODE%20PENAL&amp;language=fr&amp;fr=f&amp;choix1=ET&amp;choix2=ET&amp;fromtab=loi_all&amp;trier=promulgation&amp;chercher=t&amp;sql=dt%20contains%20%20%27CODE%27&amp;%20%27PENAL%27and%20actif%20=%20%27Y%27&amp;tri=dd%20AS%20RANK%20&amp;imgcn.x=41&amp;imgcn.y=12|url-status=dead|title=LOI - WET|archivedate=December 3, 2016|website=www.ejustice.just.fgov.be}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ejustice.just.fgov.be/cgi_loi/change_lg.pl?language=nl&amp;la=N&amp;cn=1867060801&amp;table_name=wet|title=LOI - WET|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Venezuela|plink=Ages of consent in South America#Venezuela}}
|align=center style=&quot;background:YellowGreen&quot;|[[Ages of consent in South America|South America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.mp.gob.ve/LEYES/codigo%20penal/codigo%20penal.html|title=Venezuelan Penal Code|last=|first=|date=|website=|access-date=|archive-url=https://web.archive.org/web/20170119060537/http://www.mp.gob.ve/LEYES/codigo%20penal/codigo%20penal.html|archive-date=19 January 2017|url-status=dead|accessdate=28 May 2020|archivedate=19 January 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170119060537/http://www.mp.gob.ve/LEYES/codigo%20penal/codigo%20penal.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Norway|plink=Ages of consent in Europe#Norway}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://lovdata.no/dokument/NLE/lov/2005-05-20-28|title=The Penal Code - Lovdata|website=lovdata.no|accessdate=15 March 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Austria|plink=Ages of consent in Europe#Austria}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ris.bka.gv.at/Dokumente/Bundesnormen/NOR40023134/NOR40023134.html|title=RIS Dokument|date=2013-07-31|publisher=Ris.bka.gv.at|accessdate=2014-05-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ris.bka.gv.at/Dokumente/Bundesnormen/NOR40093644/NOR40093644.html|title=RIS Dokument|date=2009-08-31|publisher=Ris.bka.gv.at|accessdate=2014-05-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ris.bka.gv.at/Dokumente/Bundesnormen/NOR40033821/NOR40033821.html|title=RIS Dokument|date=|publisher=Ris.bka.gv.at|accessdate=2014-05-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Iran|plink=Ages of consent in Asia#Iran}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|Yes
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 15 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2008/dec/29/iran-gender|title=Premarital sex on rise as Iranians delay marriage, survey finds|last1=Tait|first1=Robert|date=2008-12-29|newspaper=The Guardian|accessdate=21 February 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rt.com/news/223079-iran-marriage-dating-website/|title=Iran to launch official marriage website to combat 'immoral' dating, premarital sex|accessdate=21 February 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://archive.org/details/irancountrystudy00curt_2/page/114|title=Iran: a country study|last1=Curtis|first1=Glen E.|last2=Hooglund|first2=Eric|date=2008|publisher=Library of Congress, Federal Research Division|isbn=978-0-8444-1187-3|page=[https://archive.org/details/irancountrystudy00curt_2/page/114 114]|accessdate=2014-10-15|url-access=registration}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Abrahamian, History of Modern Iran, (2008), p. 190&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2013/sep/26/iran-lawmakers-men-wed-adopted-daughters|title=The Guardian, 26 September 2013|author=The Guardian|date=26 September 2013|newspaper=The Guardian|publisher=theguardian.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/middleeast/iran/9500484/Alarm-as-hundreds-of-children-under-age-of-10-married-in-Iran.html|title=The Telegraph, 26 Aug 2012|author=The Telegraph|date=26 Aug 2012|publisher=Telegraph.com}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Thailand|plink=Ages of consent in Asia#Thailand}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|15 || 15 || 15 || 15 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nationmultimedia.com/breakingnews/read.php?newsid=30029866|title=Popular rocker given suspended jail term for having sex with underage girl|date=30 March 2007|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090612143232/http://www.nationmultimedia.com/breakingnews/read.php?newsid=30029866|archivedate=12 June 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nationmultimedia.com/2006/05/20/national/national_30004480.php|title=DNA test clears 'Dag'|date=20 May 2006|accessdate=28 May 2020|archivedate=26 January 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070126142435/http://www.nationmultimedia.com/2006/05/20/national/national_30004480.php}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|United Arab Emirates|plink=Ages of consent in Asia#United Arab Emirates}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|Yes
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/briton-faces-jail-for-sex-on-dubai-beach-863918.html|title=Briton faces jail for sex on Dubai beach|last1=Judd|first1=Terri|date=10 July 2008|work=The Independent|last2=Sajn|first2=Nikolina|location=London}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.dubaifaqs.com/education-dubai.php|title=Education in Dubai|author=Dubai FAQs|publisher=Dubaifaqs.com|accessdate=11 April 2012}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Colombia|plink=Ages of consent in South America#Colombia}}
|align=center style=&quot;background:YellowGreen&quot;|[[Ages of consent in South America|South America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.secretariasenado.gov.co/senado/basedoc/ley_1236_2008.html|title=Leyes desde 1992 - Vigencia expresa y control de constitucionalidad [LEY_1236_2008]|website=www.secretariasenado.gov.co|accessdate=2020-05-28|archivedate=2019-08-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190811022934/http://www.secretariasenado.gov.co/senado/basedoc/ley_1236_2008.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://perso.unifr.ch/derechopenal/assets/files/legislacion/l_20130808_01.pdf|title=Código Penal Colombiano (ley 599 de 2000)}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|South Africa|plink=Ages of consent in Africa#South Africa}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left|&lt;ref name=&quot;sa-amendment-act2&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.gov.za/sites/www.gov.za/files/38977_7-7_Act5of2015CriminalLaw_a.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160706220207/http://www.gov.za/sites/www.gov.za/files/38977_7-7_Act5of2015CriminalLaw_a.pdf|url-status=dead|title=Criminal Law (Sexual Offences and Related Matters) Amendment Act Amendment Act, No. 5 of 2015|archivedate=July 6, 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ci.org.za/depts/ci/pubs/pdf/resources/general/2011/ages_guide_april_2011.pdf|title=Legal guide to age thresholds for children and young people|last1=Mahery|first1=Prinslean|last2=Proudlock|first2=Paula|date=April 2011|publisher=Children's Institute, University of Cape Town|pages=20–22|accessdate=8 October 2011|edition=5|archivedate=24 December 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181224212712/http://www.ci.uct.ac.za/}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Denmark|plink=Ages of consent in Europe#Denmark}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.retsinformation.dk/Forms/r0710.aspx?id=181992#idfb7ca177-33f0-4332-902c-cad2d4cb86c2|title=Bekendtgørelse af straffeloven|last=|first=|date=2016-07-04|website=www.retsinformation.dk|publisher=|access-date=2016-08-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Malaysia|plink=Ages of consent in Asia#Malaysia}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.pdfdownload.org/pdf2html/pdf2html.php?url=http%3A%2F%2Fwww.interpol.int%2FPublic%2FChildren%2FSexualAbuse%2FNationalLaws%2FcsaMalaysia.pdf&amp;images=yes|title=Sexual Offences Laws – Malaysia – Interpol|publisher=Pdfdownload.org|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120324172851/http://www.pdfdownload.org/pdf2html/pdf2html.php?url=http%3A%2F%2Fwww.interpol.int%2FPublic%2FChildren%2FSexualAbuse%2FNationalLaws%2FcsaMalaysia.pdf&amp;images=yes|archivedate=24 March 2012|accessdate=11 April 2012}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archive copy |url=https://violenceagainstchildren.un.org/sites/violenceagainstchildren.un.org/files/documents/other_documents/sexual_offences_against_children_bill_eng.pdf |accessdate=2020-05-28 |archivedate=2021-05-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210506233231/https://violenceagainstchildren.un.org/sites/violenceagainstchildren.un.org/files/documents/other_documents/sexual_offences_against_children_bill_eng.pdf }}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Singapore|plink=Ages of consent in Asia#Singapore}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || {{N/A}} || 16 || 18 || 18 || {{N/A}} || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;[http://statutes.agc.gov.sg/non_version/html/homepage.html Singapore Statutes OnLine] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161222092935/http://statutes.agc.gov.sg/non_version/html/homepage.html|date=22 December 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Israel|plink=Ages of consent in Asia#Israel}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|14 || 14 || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Philippines|plink=Ages of consent in Asia#Philippines}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;state.gov&quot;&gt;{{cite web|url=https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/hrrpt/2013/eap/220224.htm|title=Philippines|accessdate=2015-06-08|df=dmy}} on 2013-02-27)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/hrrpt/2013/eap/220224.htm|title=Sexual Exploitation of Children|quote=The minimum age for consensual sex is 12 years. The statutory rape law criminalizes sex with minors under age 12 and sex with a child under age 18 involving force, threat, or intimidation. The maximum penalty for child rape is 40 years in prison plus a lifetime bar from political office. As of August the PNP reported 2,750 cases of child rape. The production, possession, and distribution of child pornography are illegal, and penalties range from one month to life in prison plus fines from 50,000 to five million pesos ($1,140 to $114,000), depending on the gravity of the offense.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.un.org/Depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/PHL_revised_penal_code.pdf|title=The Revised Penal Code of the Philippines}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.unescap.org/esid/psis/population/database/poplaws/law_phi/phi_018.htm|title=Republic Act No. 7610 (Special Protection of Children Against Child Abuse, Exploitation and Discrimination Act), Republic of the Philippines|date=22 July 1991|publisher=Unescap.org|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20040223233428/http://www.unescap.org/esid/psis/population/database/poplaws/law_phi/phi_018.htm|archivedate=23 February 2004|accessdate=11 April 2012|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.chanrobles.com/cralaw/2013junedecisions.php?id=483|title=G.R. No. 198732, June 10, 2013 - CHRISTIAN CABALLO, Petitioner, v. PEOPLE OF THE PHILIPPINES, Respondent. : JUNE 2013 - PHILIPPINE SUPREME COURT JURISPRUDENCE - CHANROBLES VIRTUAL LAW LIBRARY|website=www.chanrobles.com}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Egypt|plink=Ages of consent in Africa#Egypt}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.refworld.org/pdfid/3f827fc44.pdf|title=Law No 58 01 The Year 1937}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;interpol-sexoffences&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/|title=Legislation of INTERPOL member states on sexual offences against children|publisher=INTERPOL|url-status=dead|archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20091003113552/http%3A//www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/|archive-date=2009-10-03|accessdate=2020-05-28|archivedate=2009-10-03|archiveurl=http://arquivo.pt/wayback/20091003113552/http%3A//www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Hong Kong|plink=Ages of consent in Asia#Hong Kong}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hklii.org/eng/hk/legis/ord/200/s118D.html|title=Crimes Ordinance (Cap. 200) s.118D|publisher=HKLII|accessdate=6 July 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;s&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hklii.org/hk/legis/en/ord/200/s124.html|title=Crimes Ordinance (Cap. 200) s.124|publisher=HKLII|accessdate=2 March 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;s&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hklii.org/hk/legis/en/ord/200/s123.html|title=Crimes Ordinance (Cap. 200) s.123|publisher=HKLII|accessdate=2 March 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hklii.org/hk/legis/en/ord/200/s118c.html|title=Crimes Ordinance (Cap. 200) s.118C|publisher=HKLII|accessdate=2 March 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Lo, Clifford and Lana Lam. &quot;[http://www.scmp.com/news/article/1851614/test-case-hong-kongs-underage-sex-law-after-boys-11-and-13-arrested-alleged Test case for Hong Kong's underage sex law after boys of 11 and 13 arrested for alleged intercourse with minor girl] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161129132247/http://www.scmp.com/news/article/1851614/test-case-hong-kongs-underage-sex-law-after-boys-11-and-13-arrested-alleged|date=29 November 2016}}.&quot; ''[[South China Morning Post]]''. Saturday 22 August 2015. Retrieved on 22 August 2015.&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Finland|plink=Ages of consent in Europe#Finland}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.finlex.fi/en/laki/kaannokset/1889/en18890039|title=Finnish Criminal Code|date=29 May 2009|publisher=Finlex.fi|accessdate=11 April 2012|archivedate=9 July 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120709032250/http://www.finlex.fi/en/laki/kaannokset/1889/en18890039}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Chile|plink=Ages of consent in South America#Chile}}
|align=center style=&quot;background:YellowGreen&quot;|[[Ages of consent in South America|South America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bcn.cl/publicadores/pub_leyes_mas_soli/admin/ver_archivo_codigos.php?id_codigo=4&amp;file=1|archive-url=https://web.archive.org/web/20061206091709/http://www.bcn.cl/publicadores/pub_leyes_mas_soli/admin/ver_archivo_codigos.php?id_codigo=4&amp;file=1|url-status=dead|archive-date=2006-12-06|title=Wayback Machine|date=2006-12-06|access-date=2019-10-06}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Pakistan|plink=Ages of consent in Asia#Pakistan}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|Yes
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 16 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/3699814.stm|title=What is a 'right' age of consent?|last=Smith-Spark|first=Laura|date=1 October 2004|work=[[BBC Online]]|accessdate=10 June 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://pakistan.unfpa.org/en/topics/child-marriage-4|title=UNFPA Pakistan {{!}} Child marriage|last=|first=|date=|website=[[United Nations Population Fund]]|access-date=September 29, 2018|accessdate=May 28, 2020|archivedate=June 2, 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200602114451/https://pakistan.unfpa.org/en/topics/child-marriage-4}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Ireland|plink=Ages of consent in Europe#Ireland}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 17 || 17 || 17 || 17
|align=left|&lt;ref name=&quot;irlcitiz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.citizensinformation.ie/en/justice/criminal_law/criminal_offences/law_on_sex_offences_in_ireland.html|title=The law on sexual offences in Ireland|work=Citizens Information|publisher=Citizens Information Board|location=Dublin, Ireland|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130628040525/http://www.citizensinformation.ie/en/justice/criminal_law/criminal_offences/law_on_sex_offences_in_ireland.html|archivedate=28 June 2013|accessdate=12 June 2013|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;irlact2006&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.irishstatutebook.ie/2006/en/act/pub/0015/print.html|title=Criminal Law (Sexual Offences) Act 2006|date=2 June 2006|work=[[Irish Statute Book]]|accessdate=12 June 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ODwyer2&quot;&gt;O'Dwyer, Peter. [http://www.irishexaminer.com/lifestyle/features/the-age-of-consent-debate-where-does-ireland-stand-264694.html &quot;The age of consent debate: Where does Ireland stand?&quot;] ([https://web.archive.org/web/20160115215040/http://www.irishexaminer.com/lifestyle/features/the-age-of-consent-debate-where-does-ireland-stand-264694.html Archive]). ''[[Irish Examiner]]''. April 9, 2014. Retrieved on January 14, 2016.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.irishstatutebook.ie/eli/2017/act/2/enacted/en/html|title=electronic Irish Statute Book (eISB)|last=(eISB)|first=electronic Irish Statute Book|website=www.irishstatutebook.ie|accessdate=15 March 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.irishstatutebook.ie/eli/2017/act/2/section/17/enacted/en/html#sec17|title=Sexual act with child under 17 years of age|last=(eISB)|first=electronic Irish Statute Book|website=www.irishstatutebook.ie|accessdate=15 March 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Greece|plink=Ages of consent in Europe#Greece}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.freelaw.gr/pk|title=Ποινικός Κώδικας - www.freelaw.gr|publisher=|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180303164750/http://www.freelaw.gr/pk|archive-date=3 March 2018|access-date=3 March 2018|accessdate=28 May 2020|archivedate=3 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180303164750/http://www.freelaw.gr/pk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Portugal|plink=Ages of consent in Europe#Portugal}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;[https://cfaematosinhos.eu/IC_F9.pdf Código Penal Português] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203330/https://cfaematosinhos.eu/IC_F9.pdf |date=2019-12-12 }}, Art 171-173&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Iraq|plink=Ages of consent in Asia#Iraq}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://law.case.edu/saddamtrial/documents/Iraqi_Penal_Code_1969.pdf|title=The Penal Code with Amendments|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121021100954/http://law.case.edu/saddamtrial/documents/Iraqi_Penal_Code_1969.pdf|archivedate=21 October 2012|accessdate=2012-10-21|df=dmy}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2014/mar/14/jafari-law-iraqi-violation-women-rights-marital-rape|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160808113535/https://www.theguardian.com/commentisfree/2014/mar/14/jafari-law-iraqi-violation-women-rights-marital-rape|url-status=dead|title=Ja'fari law takes the Iraqi government's violation of women's rights to a new level &amp;#124; Haifa Zangana|first=Haifa|last=Zangana|date=March 14, 2014|archivedate=August 8, 2016|via=www.theguardian.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.thedailybeast.com/articles/2014/04/09/iraq-wants-to-legalize-child-marriage.html The Daily Beast] {{webarchive|url=http://webarchive.loc.gov/all/20160426131506/http://www.thedailybeast.com/articles/2014/04/09/iraq-wants-to-legalize-child-marriage.html|date=26 April 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Kazakhstan|plink=Ages of consent in Europe#Kazakhstan}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.legislationline.org/download/action/download/id/1681/file/ca1cfb8a67f8a1c2ffe8de6554a3.htm/preview|title=ca1cfb8a67f8a1c2ffe8de6554a3.htm|publisher=Legislationline.org|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100613061051/http://legislationline.org/download/action/download/id/1681/file/ca1cfb8a67f8a1c2ffe8de6554a3.htm/preview|archive-date=2010-06-13|accessdate=2014-05-17}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Algeria|plink=Ages of consent in Africa#Algeria}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sexualrightsdatabase.org/static/country-452.html#Age+of+sexual+consent+-+different+sex|title=Algeria|website=sexualrightsdatabase.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Routledge International Encyclopedia of Queer Culture edited by David A. Gerstner page 648&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Qatar|plink=Ages of consent in Asia#Qatar}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|Yes
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 16 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://dohanews.co/cohabitation-laws-cause-confusion-for-hotel-guests/|title=Cohabitation laws in Qatar cause confusion for hotel guests|date=2013-11-04|work=Doha News|access-date=2018-05-29|language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Czech Republic|plink=Ages of consent in Europe#Czech Republic}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;117/1852 Ř.z., Zákon trestní o zločinech, přečinech a přestupcích: § 128 Zprznění&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://trestni.juristic.cz/489540/oddil/trzo|title=§ 241 - § 246|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110517051618/http://trestni.juristic.cz/489540/oddil/trzo|archivedate=17 May 2011|accessdate=2007-04-10|df=dmy}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Peru|plink=Ages of consent in South America#Peru}}
|align=center style=&quot;background:YellowGreen&quot;|[[Ages of consent in South America|South America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www2.congreso.gob.pe/Sicr/Prensa/heraldo.nsf/CNnoticiasanteriores/fc34916372aa85c9052573070053ab5a?OpenDocument|title=Pleno Reconsidero Exoneracion de Sedunda Votacion a Proyecto Sobre Libertad Sexual|date=2007-06-27|publisher=El Heraldo|language=Spanish|trans-title=House Reconsidered and Excluded Second Vote for Project on Sexual Freedom|accessdate=2010-09-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cbsnews.com/stories/2007/06/22/world/main2970190.shtml|title=Peru Lowers Age Of Consent To 14|author=Lindsay Goldwert|date=2007-06-22|publisher=CBS NEWS|accessdate=2009-12-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.tc.gob.pe/jurisprudencia/2013/00008-2012-AI.pdf|title=Demanda de inconstitucionalidad interpuesta por diez mil seiscientos nueve ciudadanos contra el artículo 1° de la Ley N° 28704 que modifica el artículo 173°, inciso 3° del Código Penal, sobre delito de violación sexual contra víctima entre 14 y 18 años de edad|date=2013-01-07|language=Spanish}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www2.congreso.gob.pe/sicr/cendocbib/con5_uibd.nsf/001CD7E618605745052583280052F800/$FILE/COD-PENAL_actualizado_16-09-2018.pdf&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Romania|plink=Ages of consent in Europe#Romania}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;avocatura.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.avocatura.com/ll491-noul-cod-penal.html|title=Noul Cod Penal (2014)|date=|publisher=Avocatura.com|language=ro|accessdate=2014-05-17|archivedate=2015-05-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150517054948/http://www.avocatura.com/ll491-noul-cod-penal.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;avocatura.com&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|New Zealand|plink=Ages of consent in Oceania#New Zealand}}
|align=center style=&quot;background:DarkSalmon&quot;|[[Ages of consent in Oceania|Oceania]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.legislation.govt.nz/act/public/1961/0043/latest/DLM329212.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190607173223/http://www.legislation.govt.nz/act/public/1961/0043/latest/DLM329212.html |url-status=live |title=Crimes Act 1961 No 43 (as at 01 July 2019), Public Act 134 Sexual conduct with young person under 16 |archivedate=2019-06-07 |website=New Zealand Legislation |publisher=[[Parliamentary Counsel Office (New Zealand)]] |accessdate=2020-01-06 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.austlii.edu.au/nz/legis/consol_act/naa2007146.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151002092306/http://www.austlii.edu.au/nz/legis/consol_act/naa2007146.pdf|url-status=dead|title=Niue Amendment Act 2007|archivedate=October 2, 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Vietnam|plink=Ages of consent in Asia#Vietnam}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/11/18/AR2005111800680.html|title=Shamed rocker Glitter on the run|date=17 November 2005|work=The Washington Post|accessdate=3 February 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/4559658.stm|title=Glitter police 'drop rape charge'|date=2005-12-26|accessdate=3 February 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Bangladesh|plink=Ages of consent in Asia#Bangladesh}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://bdlaws.minlaw.gov.bd/print_sections_all.php?id=11|title=Penal Conde of Bangladesh|publisher=Government of Bangladesh|accessdate=7 March 2013}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Kuwait|plink=Ages of consent in Asia#Kuwait}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|Yes
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 17 || 15 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left|&lt;ref name=&quot;unhchr.ch&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.unhchr.ch/tbs/doc.nsf/0/2f5665ae20b956cb8025675a0033cafb?Opendocument|title=United Nations Human Rights Website – Treaty Bodies Database – Document – Summary Record – Kuwait|publisher=Unhchr.ch|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151031125832/http://www.unhchr.ch/tbs/doc.nsf/0/2f5665ae20b956cb8025675a0033cafb?Opendocument|archivedate=2015-10-31|accessdate=11 April 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kuwait&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.unhchr.ch/tbs/doc.nsf/0/2f5665ae20b956cb8025675a0033cafb?Opendocument|title=Summary record of the 488th meeting : Kuwait|publisher=Committee on the Rights of the Child|accessdate=2009-09-05}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Angola|plink=Ages of consent in Africa#Angola}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|14 || 14 || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/pt/ao/ao026pt.pdf|title=ANTEPROJECTO DE CÓDIGO PENAL}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Hungary|plink=Ages of consent in Europe#Hungary}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || 14 || 14 || 14 || 14 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://net.jogtar.hu/jr/gen/hjegy_doc.cgi?docid=A1200100.TV|title=2012. évi C. törvény - a Büntető Törvénykönyvről|author=Complex Kiadó Kft.|date=|publisher=Net.jogtar.hu|accessdate=2014-05-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Ukraine|plink=Ages of consent in Europe#Ukraine}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://ukrainepravo.com/ukrainian_law/legal-news-in-ukraine-amendments-to-the-criminal-code-judges-qualification-assessment-model-decision/|title=LEGAL NEWS IN UKRAINE: AMENDMENTS TO THE CRIMINAL CODE, JUDGES' QUALIFICATION ASSESSMENT, MODEL DECISION OF THE SUPREME COURT, NEW PROCEDURE OF THE LAWYER'S EXAMINATION, RECALCULATION OF PENSIONS FOR STATE EMPLOYEES|date=2018-04-21|website=ukraine-pravo.com|publisher=|access-date=2019-03-28|quote=|accessdate=2020-05-28|archivedate=2022-04-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220413151234/https://ukrainepravo.com/ukrainian_law/legal-news-in-ukraine-amendments-to-the-criminal-code-judges-qualification-assessment-model-decision/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ukranews.com/en/news/558311-poroshenko-signs-law-defining-defines-16-years-as-legal-age-of-consent|title=Poroshenko Signs Law Defining Defines 16 Years As Legal Age Of Consent|date=2018-04-16|website=[[Ukrainian News Agency]]|publisher=|access-date=2019-03-28|quote=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://ukrainepravo.com/ukrainian_law/legal-news-in-ukraine-amendments-to-the-criminal-code-judges-qualification-assessment-model-decision/|title=Legal news in Ukraine: amendments to the Criminal Code, judges' qualification assessment, model decision of the Supreme Court, new procedure of the lawyer's examination, recalculation of pensions for state employees|date=April 20, 2018|website=Українське право - інформаційно-правовий портал|accessdate=May 28, 2020|archivedate=April 13, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220413151234/https://ukrainepravo.com/ukrainian_law/legal-news-in-ukraine-amendments-to-the-criminal-code-judges-qualification-assessment-model-decision/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Morocco|plink=Ages of consent in Africa#Morocco}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ageofconsent.com/morocco.htm|title=Penalties relating to sex offences and crime against children in the country|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170413093810/http://www.ageofconsent.com/morocco.htm|archive-date=2017-04-13|access-date=2017-03-02|accessdate=2020-05-28|archivedate=2017-04-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170413093810/http://www.ageofconsent.com/morocco.htm}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://chartsbin.com/view/hxj|title=Minimum Legal Age of Consent - Female|last=ChartsBin|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ilo.org/dyn/natlex/docs/SERIAL/69975/69182/F1186528577/MAR-69975.pdf|title=Code Penal du Maroc 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Puerto Rico|plink=Ages of consent in North America#Puerto Rico}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14 || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left|&lt;ref name=&quot;: 1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www2.pr.gov/ogp/Bvirtual/leyesreferencia/PDF/Justicia/146-2012/146-2012.pdf|title=Código Penal de Puerto Rico (2012-146)|date=30 July 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170207012022/http://www2.pr.gov/ogp/Bvirtual/leyesreferencia/PDF/Justicia/146-2012/146-2012.pdf|archive-date=7 February 2017|accessdate=20 May 2017|archivedate=7 February 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170207012022/http://www2.pr.gov/ogp/Bvirtual/leyesreferencia/PDF/Justicia/146-2012/146-2012.pdf}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Ecuador|plink=Ages of consent in South America#Ecuador}}
|align=center style=&quot;background:YellowGreen&quot;|[[Ages of consent in South America|South America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14 || 18 || 14 || 18 || 14
|align=left|&lt;ref name=&quot;asambleanacional.gob.ec&quot;&gt;http://www.asambleanacional.gob.ec/system/files/document.pdf&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Slovakia|plink=Ages of consent in Europe#Slovakia}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/CsaSlovakia.pdf|title=Internet / Home - INTERPOL|url-status=dead|archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20080229152458/http%3A//www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/CsaSlovakia.pdf|archive-date=2008-02-29|accessdate=2020-05-28|archivedate=2008-02-29|archiveurl=http://arquivo.pt/wayback/20080229152458/http%3A//www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/CsaSlovakia.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Cuba|plink=Ages of consent in North America#Cuba}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.gacetaoficial.cu/html/codigo_penal.html#A16|title=Official Gazette of the Republic of Cuba|date=March 1999|publisher=gacetaoficial.cu|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160402064841/http://www.gacetaoficial.cu/html/codigo_penal.html#A16|archivedate=2 April 2016|accessdate=23 March 2016|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Sudan|plink=Ages of consent in Africa#Sudan}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|Yes
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 13 || 12 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ageofconsent.net/world/sudan|title=Sudan Age of Consent &amp; Statutory Rape Laws|website=www.ageofconsent.net|language=en|accessdate=16 June 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Oman|plink=Ages of consent in Asia#Oman}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|Yes
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.interpol.com/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaOman.pdf|title=Interpol|publisher=Interpol|url-status=dead|archiveurl=http://arquivo.pt/wayback/20160516065620/http://www.interpol.com/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaOman.pdf|archivedate=16 May 2016|accessdate=11 April 2012|df=dmy}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Belarus|plink=Ages of consent in Europe#Belarus}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.legislationline.org/legislations.php?jid=7&amp;ltid=15|title=Belarus Criminal Code|year=2005|work=National register of legal acts of Byelorussia|publisher=legislationline.org|at=paragraph № 74, 2/1112|language=Russian|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927182826/http://www.legislationline.org/legislations.php?jid=7&amp;ltid=15|archive-date=2007-09-27}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Azerbaijan|plink=Ages of consent in Asia#Azerbaijan}}
|align=center style=&quot;background:Yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaAzerbaijan.pdf|title=Internet / Home - INTERPOL|url-status=dead|archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20080229152337/http%3A//www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaAzerbaijan.pdf|archive-date=2008-02-29|accessdate=2020-05-28|archivedate=2008-02-29|archiveurl=http://arquivo.pt/wayback/20080229152337/http%3A//www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaAzerbaijan.pdf}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Sri Lanka|plink=Ages of consent in Asia#Sri Lanka}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.lawnet.lk/sec_process.php?chapterid=2001Y1V19C&amp;sectionno=363&amp;title=PENAL%20CODE&amp;path=5|title=LawNet : : Government of Sri Lanka|publisher=Lawnet.lk|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120311072013/http://www.lawnet.lk/sec_process.php?chapterid=2001Y1V19C&amp;sectionno=363&amp;title=PENAL%20CODE&amp;path=5|archivedate=11 March 2012|accessdate=11 April 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.lawnet.lk/sec_process.php?chapterid=2001Y1V19C&amp;sectionno=365B&amp;title=PENAL%20CODE&amp;path=5|title=LawNet : : Government of Sri Lanka|publisher=Lawnet.lk|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120311072037/http://www.lawnet.lk/sec_process.php?chapterid=2001Y1V19C&amp;sectionno=365B&amp;title=PENAL%20CODE&amp;path=5|archive-date=11 March 2012|accessdate=11 April 2012|df=dmy-all|archivedate=11 March 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120311072037/http://www.lawnet.lk/sec_process.php?chapterid=2001Y1V19C&amp;sectionno=365B&amp;title=PENAL%20CODE&amp;path=5}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Myanmar|plink=Ages of consent in Asia#Myanmar}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mmtimes.com/national-news/yangon/26356-proposed-amendments-raise-statutory-rape-age-to-15.html|title=Proposed amendments raise statutory rape age to 15|date=2017-06-13|website=The Myanmar Times|language=en|access-date=2019-10-05|accessdate=2020-05-28|archivedate=2019-05-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190509030953/https://www.mmtimes.com/national-news/yangon/26356-proposed-amendments-raise-statutory-rape-age-to-15.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.myanmar-law-library.org/spip.php?page=pdfjs&amp;id_document=775|title=Myanmar Law Library|website=www.myanmar-law-library.org|access-date=2019-10-05}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Luxembourg|plink=Ages of consent in Europe#Luxembourg}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.legilux.public.lu/leg/textescoordonnes/codes/index.html#code_penal|title=Liste des codes|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161221084603/http://www.legilux.public.lu/leg/textescoordonnes/codes/index.html#code_penal|archivedate=21 December 2016|accessdate=2006-04-17|df=dmy}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Dominican Republic|plink=Ages of consent in North America#Dominican Republic}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2009/wha/136110.htm|title=2009 Human Rights Report: Dominican Republic|date=11 March 2010|publisher=State.gov|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110228145630/http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2009/wha/136110.htm|archivedate=28 February 2011|accessdate=16 February 2011|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Uzbekistan|plink=Ages of consent in Asia#Uzbekistan}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || {{N/A}} || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ageofconsent.net/world/uzbekistan|title=Uzbekistan Age of Consent &amp; Statutory Rape Laws|website=www.ageofconsent.net|language=en|accessdate=16 June 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ILGA&quot;&gt;{{cite web|url=https://ilga.org/downloads/ILGA_State_Sponsored_Homophobia_2012.pdf|title=State-sponsored Homophobia: A world survey of laws criminalising same-sex sexual acts between consenting adults|last1=Itaborah|first1=Lucas Paoli|publisher=ILGA, The International Lesbian, Gay, Bisexual, Trans and Intersex Association|accessdate=22 October 2019|archivedate=11 June 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120611181908/http://old.ilga.org/Statehomophobia/ILGA_State_Sponsored_Homophobia_2012.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.vertic.org/media/National%20Legislation/Uzbekistan/UZ_Criminal_Code.pdf|title=Law of the Republic of Uzbekistan On Enactment of the Criminal Code of the Republic of Uzbekistan|publisher=The Supreme Council of the Republic of Uzbekistan|accessdate=16 June 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Kenya|plink=Ages of consent in Africa#Kenya}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://theequalityeffect.org/pdfs/ConsentPaperKenya.pdf|title=LEGAL TREATMENT OF CONSENT IN SEXUAL OFFENCES IN KENYA|date=February 2013|work=[[University of Nairobi]]|page=18|accessdate=2020-05-28|archivedate=2024-06-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240625192852/https://theequalityeffect.org/pdfs/ConsentPaperKenya.pdf}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Guatemala|plink=Ages of consent in North America#Guatemala}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2009/wha/136114.htm|title=2009 Human Rights Reports: Guatemala|date=11 March 2010|publisher=State.gov|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110212084956/http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2009/wha/136114.htm|archivedate=12 February 2011|accessdate=16 February 2011|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Uruguay|plink=Ages of consent in South America#Uruguay}}
|align=center style=&quot;background:YellowGreen&quot;|[[Ages of consent in South America|South America]]
|align=center|No
|12 || 12 || 12 || 12 || 15 || 15 || 15 || 15 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;Uruguayan Penal Code Articles [https://www.impo.com.uy/bases/codigo-penal/9155-1933/272 272] and [https://www.impo.com.uy/bases/codigo-penal/9155-1933/267 267]&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Croatia|plink=Ages of consent in Europe#Croatia}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.zakon.hr/z/98/Kazneni-zakon|title=Croatian Criminal Code (in Croatian)|date=|publisher=Zakon.hr|accessdate=19 February 2013|archivedate=30 April 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190430224955/https://www.zakon.hr/z/98/Kazneni-zakon}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Bulgaria|plink=Ages of consent in Europe#Bulgaria}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;legislationline.org&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.legislationline.org/documents/section/criminal-codes|title=Criminal codes|date=|publisher=Legislationline.org|accessdate=11 April 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Macau|plink=Ages of consent in Asia#Macau}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://bo.io.gov.mo/bo/i/95/46/codpenpt/codpen0101.asp|title=Redirect page|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160328050908/http://bo.io.gov.mo/bo/i/95/46/codpenpt/codpen0101.asp|archivedate=28 March 2016|accessdate=2015-09-01|df=dmy}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Ethiopia|plink=Ages of consent in Africa#Ethiopia}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;https://www.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/en/et/et011en.pdf&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.girlup.org/assets/pdfs/factsheet1-about-child-marriage.pdf|title=FACTSHEET: Child Marriage|work=Girl Up|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130909152040/http://www.girlup.org/assets/pdfs/factsheet1-about-child-marriage.pdf|archivedate=2013-09-09}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Lebanon|plink=Ages of consent in Asia#Lebanon}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://jurisdiarium.blogspot.com/2007/11/code-pnal-libanais.html|title=Juris diarium: Code pénal libanais|date=30 November 2007|publisher=Jurisdiarium.blogspot.com|accessdate=11 April 2012}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Costa Rica|plink=Ages of consent in North America#Costa Rica}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://presidencia.go.cr/comunicados/2017/01/costa-rica-fortalece-medidas-para-proteger-a-las-personas-menores-de-edad-mediante-la-ley-de-relaciones-impropias/|title=Costa Rica fortalece medidas para proteger a las personas menores de edad mediante la Ley de Relaciones Impropias|date=2017-01-19|website=Presidencia de la República de Costa Rica|language=es|access-date=2019-04-08|accessdate=2020-05-28|archivedate=2020-08-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200804014549/https://www.presidencia.go.cr/comunicados/2017/01/costa-rica-fortalece-medidas-para-proteger-a-las-personas-menores-de-edad-mediante-la-ley-de-relaciones-impropias/}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Slovenia|plink=Ages of consent in Europe#Slovenia}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;[http://webarchive.loc.gov/all/20010927175825/http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaSlovenia.asp Interpol - National Laws - Slovenia] interpol.int&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Panama|plink=Ages of consent in North America#Panama}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ministeriopublico.gob.pa/minpub/Portals/0/Pdfs/Prensa/CODIGO%20PENAL%20-%20AJUSTADO.pdf|title=Texto Único del Código Penal de la República de Panamá|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160509065526/http://www.ministeriopublico.gob.pa/minpub/Portals/0/Pdfs/Prensa/CODIGO%20PENAL%20-%20AJUSTADO.pdf|archivedate=9 May 2016|accessdate=22 March 2016|df=dmy}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Lithuania|plink=Ages of consent in Europe#Lithuania}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;: 0&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www3.lrs.lt/pls/inter3/dokpaieska.showdoc_l?p_id=377767&amp;p_tr2=2|title=Lietuvos Respublikos Seimas - Dokumento tekstas|website=www3.lrs.lt|access-date=2016-08-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://infolex.lt/portal/start_ta.asp?act=doc&amp;fr=pop&amp;doc=66150|title=LR baudžiamasis kodeksas (BK)|date=|publisher=Infolex.Lt|accessdate=2014-05-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Tanzania|plink=Ages of consent in Africa#Tanzania}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;https://www.icmec.org/wp-content/uploads/2018/10/ICMEC-Tanzania-National-Legislation.pdf&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Turkmenistan|plink=Ages of consent in Asia#Turkmenistan}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.interpol.com/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaTurkmenistan.pdf|title=Interpol|publisher=Interpol|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110927104232/http://www.interpol.com/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaTurkmenistan.pdf|archive-date=27 September 2011|accessdate=11 April 2012|df=dmy-all|archivedate=27 September 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110927104232/http://www.interpol.com/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaTurkmenistan.pdf}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Tunisia|plink=Ages of consent in Africa#Tunisia}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://theglobalobservatory.org/2017/08/tunisia-violence-against-women-law/|title=Tunisia's New Protections for Women: A Legislative Revolution and Missed Opportunity|last=Mahmoud|first=Youssef|date=2017-08-09|website=IPI Global Observatory|language=en-US|access-date=2019-10-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://majles.marsad.tn/2014/lois/57a1d468cf44126c17c5e19d/texte|title=مشروع قانون أساسي عدد 2016/60 يتعلق بالقضاء على العنف ضد المرأة {{!}} مرصد مجلس|website=Marsad Majles|language=en|access-date=2019-10-06}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Serbia|plink=Ages of consent in Europe#Serbia}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.legislationline.org/download/action/download/id/901/file/576c23dc41967e427086bf4c2b45.pdf|title=Serbian Criminal Code in English (translated by the OSCE mission to Serbia in February 2006)|publisher=Legislationline.org|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100613061222/http://legislationline.org/download/action/download/id/901/file/576c23dc41967e427086bf4c2b45.pdf|archive-date=2010-06-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Libya|plink=Ages of consent in Africa#Libya}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|Yes
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 16 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://lib.ohchr.org/HRBodies/UPR/Documents/Session9/LY/ARCI_ARCInternational.pdf|title=Submission in the UPR review of Libya|work=Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights|accessdate=2020-05-28|archivedate=2014-10-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141022174536/http://lib.ohchr.org/HRBodies/UPR/Documents/Session9/LY/ARCI_ARCInternational.pdf}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Ghana|plink=Ages of consent in Africa#Ghana}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;https://www.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/en/gh/gh010en.pdf&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Yemen|plink=Ages of consent in Asia#Yemen}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|Yes
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 9 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left|&lt;ref name=&quot;Power2009&quot;&gt;{{Citation|last=Power|first=Carla|title=Nujood Ali &amp; Shada Nasser win &quot;Women of the Year Fund 2008 Glamour Award&quot;|date=12 August 2009|url=http://www.yementimes.com/DefaultDET.aspx?i=1207&amp;p=report&amp;a=1|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110405190616/http://www.yementimes.com/DefaultDET.aspx?i=1207&amp;p=report&amp;a=1|publisher=Yemen Times|accessdate=16 February 2010|archivedate=5 April 2011|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;HRWYemenReport2001&quot;&gt;{{Citation|author=Human Rights Watch|title=World Report 2001|chapter-url=https://www.hrw.org/wr2k1/mideast/yemen.html|year=2001|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100615214816/http://www.hrw.org/wr2k1/mideast/yemen.html|chapter=Yemen: Human Rights Developments|publisher=Human Rights Watch|accessdate=8 April 2010|archivedate=15 June 2010|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Daragahi2008&quot;&gt;{{Cite news|url=https://articles.latimes.com/2008/jun/11/world/fg-childbride11|title=Yemeni bride, 10, says I won't|last=Daragahi|first=Borzou|date=11 June 2008|work=Los Angeles Times|accessdate=16 February 2010|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100218062844/http://articles.latimes.com/2008/jun/11/world/fg-childbride11|archivedate=18 February 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Assamiee&amp;Al-Sakkaf2010&quot;&gt;{{Citation|author1=Mahmoud Assamiee|title=Relative breakthrough in Yemen's early marriage dilemma|date=25 March 2010|url=http://www.yementimes.com/defaultdet.aspx?SUB_ID=33771|work=Yemen Times|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110608055754/http://www.yementimes.com/defaultdet.aspx?SUB_ID=33771|accessdate=8 April 2010|archivedate=8 June 2011|author2=Nadia Al-Sakkaf|authorlink2=Nadia Al-Sakkaf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.nydailynews.com/news/world/child-bride-dies-wedding-night-yemen-article-1.1450874|title=Girl, 8, dies from internal injuries after wedding night in Yemen|last=Hastings|first=Deborah|work=NY Daily News|accessdate=10 September 2013|location=New York}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/2013/09/10/us-yemen-childbride-idUSBRE98910N20130910|title=Child bride in Yemen dies of internal bleeding on wedding night: activist|date=10 September 2013|work=Reuters}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Democratic Republic of the Congo|plink=Ages of consent in Africa#Democratic Republic of the Congo}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sexualrightsdatabase.org/countries/473/Democratic%20Republic%20of%20the%20Congo|title=Sexual Rights Database|website=sexualrightsdatabase.org|access-date=2019-10-05}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Jordan|plink=Ages of consent in Asia#Jordan}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;Schmitt, Arno &amp; Sofer, Jehoeda, 1992, ''Sexuality and Eroticism Among Males in Moslem Societies'', Binghamton: Harrington Park Press, 1992, {{ISBN|0-918393-91-4}}, pages 137-138/&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Ivory Coast|plink=Ages of consent in Africa#Côte d'Ivoire}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|15 || 15 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://wipolex.wipo.int/en/text/492169|title=WIPOLex|website=wipolex.wipo.int|access-date=2019-10-05|accessdate=2020-05-28|archivedate=2019-05-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190507052117/https://wipolex.wipo.int/en/text/492169}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Bahrain|plink=Ages of consent in Asia#Bahrain}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|Yes
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 21 || 21 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.unodc.org/res/cld/document/bhr/1976/bahrain_penal_code_html/Bahrain_Penal_Code_1976.pdf|title=Penal Cone of Bahrain|publisher=Government of Bahrain|accessdate=7 March 2013|archivedate=21 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150921155851/http://www.unodc.org/res/cld/document/bhr/1976/bahrain_penal_code_html/Bahrain_Penal_Code_1976.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ODwyer&quot;&gt;O'Dwyer, Peter. &quot;[http://www.irishexaminer.com/lifestyle/features/the-age-of-consent-debate-where-does-ireland-stand-264694.html The age of consent debate: Where does Ireland stand?]&quot; ([https://web.archive.org/web/20160115215040/http://www.irishexaminer.com/lifestyle/features/the-age-of-consent-debate-where-does-ireland-stand-264694.html Archive]). ''[[Irish Examiner]]''. April 9, 2014. Retrieved on January 14, 2016.&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Bolivia|plink=Ages of consent in South America#Bolivia}}
|align=center style=&quot;background:YellowGreen&quot;|[[Ages of consent in South America|South America]]
|align=center|No
|14 || 14 || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;auto4&quot;&gt;{{cite web |title=Ley N° 2033: Ley de Protección a las Víctimas de Delitos Contra la Libertad Sexual (Artículos 308º Bis, 309º, 318º) |url=http://www.silep.gob.bo/norma/3936/ley_actualizada |website=SILEP{{emdash}}Sistema de Información Legal del Estado Plurinacional |archive-url=https://web.archive.org/web/20190811212424/http://www.silep.gob.bo/silep/masterley/118011 |url-status=live |archive-date=2019-08-11| |accessdate=2020-03-10}}&lt;/ref&gt;{{cbignore|bot=InternetArchiveBot}}&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ilo.org/dyn/natlex/docs/WEBTEXT/59479/68751/S99BOL02.htm|title=Bolivia. Ley (No. 2033 ) de Protección a las Víctimas de Delitos Contra la Libertad Sexual, 1999|website=www.ilo.org|access-date=2019-10-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.cepal.org/oig/noticias/paginas/9/46289/Bol2013Ley348Leyintegralibredeviolencia.pdf|title=Ley Integral Para Garantizar a las Mujeres una Vida Libre de Violencia|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160310042700/http://www.cepal.org/oig/noticias/paginas/9/46289/Bol2013Ley348Leyintegralibredeviolencia.pdf|archive-date=2016-03-10|access-date=2020-03-10|accessdate=2020-05-28|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304042310/http://www.cepal.org/oig/noticias/paginas/9/46289/Bol2013Ley348Leyintegralibredeviolencia.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://oig.cepal.org/es|title=Observatorio de Igualdad de Género|website=Observatorio de Igualdad de Género|language=es|access-date=2019-10-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://att.gob.bo/sites/default/files/archivosvarios/Codigo%20de%20familia.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191115221118/https://att.gob.bo/sites/default/files/archivosvarios/Codigo%20de%20familia.pdf |date=2019-11-15 }}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Cameroon|plink=Ages of consent in Africa#Cameroon}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|16 || 16 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 21 || 21 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dibussi.com/2016/07/cameroon-penal-code.html|title=An Overview and Full Text (English) of the New Cameroon Penal Code|website=Dibussi Tande: Scribbles from the Den|access-date=2019-10-05|accessdate=2020-05-28|archivedate=2019-06-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190619043050/https://www.dibussi.com/2016/07/cameroon-penal-code.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Latvia|plink=Ages of consent in Europe#Latvia}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://likumi.lv/doc.php?id=88966|title=Krimināllikums|website=likumi.lv|access-date=2019-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20161122153504/http://likumi.lv/doc.php?id=88966|archive-date=2016-11-22|url-status=dead}} (Latvian original text)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.legislationline.org/download/action/download/id/1683/file/4b5d86c3826746957aa400893abc.htm/preview] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100613060304/http://www.legislationline.org/download/action/download/id/1683/file/4b5d86c3826746957aa400893abc.htm/preview|date=13 June 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Paraguay|plink=Ages of consent in South America#Paraguay}}
|align=center style=&quot;background:YellowGreen&quot;|[[Ages of consent in South America|South America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.glin.gov/view.action?searchDetails.queryType=ALL&amp;newSubjectTerm=&amp;searchDetails.subjectTerms=&amp;searchDetails.queryString=C%C3%B3digo+Penal+de+Paraguay&amp;searchDetails.showSummary=true&amp;searchDetails.publicationJurisdiction=&amp;__checkbox_searchDetails.showSummary=true&amp;searchDetails.issuanceDateToday=01&amp;searchDetails.publicationDateTo=&amp;searchDetails.publicationDateToday=01&amp;searchDetails.sortOrder=rank&amp;searchDetails.issuanceDateFromday=01&amp;searchDetails.issuanceDateFrom=&amp;searchDetails.issuanceDateFromyear=&amp;month=01&amp;month=01&amp;month=01&amp;month=01&amp;search=Buscar&amp;searchDetails.andSubjectTerms=true&amp;searchDetails.publicationDateFromday=01&amp;searchDetails.publicationDateFrom=&amp;request_locale=es&amp;searchDetails.publicationLanguage=&amp;fieldName=&amp;searchDetails.publicationDateToyear=&amp;searchDetails.publicationJurisdictionExclude=false&amp;searchDetails.includeAllFields=true&amp;popupSearch=false&amp;searchDetails.issuanceDateToyear=&amp;searchDetails.summaryLanguage=%27%27&amp;searchDetails.searchAll=true&amp;searchDetails.publicationDateFromyear=&amp;searchDetails.issuanceDateTo=&amp;searchDetails.activeDrills=&amp;searchDetails.hitsPerPage=10&amp;glinID=209226&amp;summaryLang=es&amp;fromSearch=true|title=GLIN.gov – Changes introduced by Law 3440/2008|language=es}} (click on PDF file in “texto completo”)&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Trinidad and Tobago|plink=Ages of consent in North America#Trinidad and Tobago}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 12 || 12 || 12 || 12 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ttparliament.org/legislations/a2012-12.pdf|title=Act No. 12 of 2012|work=ttparliament.org|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160204033453/http://www.ttparliament.org/legislations/a2012-12.pdf|archivedate=4 February 2016|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.trinidadexpress.com/20150913/news/age-of-sexual-consent-raised-to-18|title=Age of sexual consent raised to 18|last1=Bruzual|first1=Alexander|date=13 September 2015|work=Trinidad Express|accessdate=15 September 2018|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150917054341/https://www.trinidadexpress.com/20150913/news/age-of-sexual-consent-raised-to-18|archive-date=17 September 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Uganda|plink=Ages of consent in Africa#Uganda}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://allafrica.com/stories/200803170444.html|title=Uganda: Time to Lower Country's Age of Consent|website=All Africa}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ulii.org/ug/legislation/bill/2003/2003/bill_2003_2003.pdf|title=Domestic Relations Bill, 2003|website=Uganda Legal Information Institute|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180415063705/https://www.ulii.org/ug/legislation/bill/2003/2003/bill_2003_2003.pdf|archive-date=2018-04-15|access-date=2017-05-22|accessdate=2020-05-28|archivedate=2018-04-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180415063705/https://www.ulii.org/ug/legislation/bill/2003/2003/bill_2003_2003.pdf}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Zambia|plink=Ages of consent in Africa#Zambia}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;[http://www.saflii.org/zm/cases/ZMSC/2008/24.html] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120308034615/http://www.saflii.org/zm/cases/ZMSC/2008/24.html|date=March 8, 2012}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Estonia|plink=Ages of consent in Europe#Estonia}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.legislationline.org/documents/section/criminal-codes|title=Criminal codes - Legislationline|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|El Salvador|plink=Ages of consent in North America#El Salvador}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.asamblea.gob.sv/eparlamento/indice-legislativo/buscador-de-documentos-legislativos/codigo-penal|title=Microsoft Word - El Salvador.doc|date=|format=PDF|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304193004/http://www.asamblea.gob.sv/eparlamento/indice-legislativo/buscador-de-documentos-legislativos/codigo-penal|archive-date=4 March 2016|accessdate=10 December 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304193004/http://www.asamblea.gob.sv/eparlamento/indice-legislativo/buscador-de-documentos-legislativos/codigo-penal}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;csj.gob.sv&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.csj.gob.sv/leyes.nsf/ed400a03431a688906256a84005aec75/29961fcd8682863406256d02005a3cd4|title=El Salvador Penal Code|url-status=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120111053310/http://www.csj.gob.sv/leyes.nsf/ed400a03431a688906256a84005aec75/29961fcd8682863406256d02005a3cd4|archivedate=11 January 2012|accessdate=10 February 2010|df=}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Cyprus|plink=Ages of consent in Europe#Cyprus}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 17 || 17 || 17 || 17 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite news|title=Gays Ruling 'Too Little, Too Late'|author=George Psyllides|date=6 July 2002|work=Cyprus Mail}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cylaw.org/nomoi/enop/non-ind/0_154/index.html|title=Ο περί Ποινικού Κώδικα Νόμος - ΚΕΦ.154|date=|publisher=Cylaw.org|accessdate=2014-05-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Afghanistan|plink=Ages of consent in Asia#Afghanistan}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|Yes
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 16 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.aidsportal.org/news_details.aspx?ID=4236|title=Home|publisher=AIDSPortal|url-status=dead|archiveurl=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20081026065259/http://www.aidsportal.org/news_details.aspx?ID=4236|archivedate=26 October 2008|accessdate=11 April 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://travel.state.gov/travel/cis_pa_tw/cis/cis_1142.html|title=Iran|publisher=Travel.state.gov|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130801084310/http://travel.state.gov/travel/cis_pa_tw/cis/cis_1142.html|archivedate=1 August 2013|accessdate=11 April 2012}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Honduras|plink=Ages of consent in North America#Honduras}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;&quot;{{cite web|url=http://www.poderjudicial.gob.hn/CEDIJ/Leyes/Documents/C%C3%B3digo%20Penal%20%28Actualizado%20a%C3%B1o%202014%29.pdf|title=CÓDIGO PENAL|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150711055950/http://www.poderjudicial.gob.hn/CEDIJ/Leyes/Documents/C%C3%B3digo%20Penal%20%28Actualizado%20a%C3%B1o%202014%29.pdf|archivedate=11 July 2015|accessdate=7 March 2016|df=dmy}}.&quot; [[Can judiciary of Honduras Republic]] RAPE, statutory rape, indecent assault, kidnapping Article 140. It is an offense of rape: sexual intercourse with a person of either sex through violence or threat of causing the taxpayer's spouse or domestic partner he or one of his relatives within the fourth (4th) degree of consanguinity or second (2nd) affinity serious and imminent harm. For purposes of this article shall mean sexual intercourse, which have vaginal, anal or oral route. It will be punishable with ten (10) to fifteen (15) years of imprisonment. They are special cases of rape sexual intercourse with a person of either sex when without any violence or threats, meet any of the following circumstances. Such cases shall be punishable by fifteen (15) to twenty (20) years of imprisonment and are as follows: 1) When the victim is under fourteen (14) years of age; 2) When the victim is found deprived of reason or will or when for any reason can not resist; 3) When the active to commit the crime of rape intentionally diminishes or abolishes the will of the victim using this narcotic or psychotropic substances, including alcohol or committed the violation finding the taxpayer in the previous situation subject;. Article 141. commit acts of lust, who taking advantage of the conditions or using the means indicated in the preceding article makes victim to another or others in acts of lust other than sexual intercourse shall be punished with imprisonment of five (5) to eight (8) years. When the victim is under fourteen (14) years even if you have consented to the act or being older the taxable person suffers from a mental illness or incomplete mental development or retardation or private has reason or will or when by any cause can not resist the previous sentence is increased by half (1/2). When acts of lust consisting in the insertion of objects or instruments of any nature in the sexual organs or other natural orifices or artificial simulating the sexual organs of the taxpayer body, the offender shall be punished with imprisonment of ten (10) fifteen (15) years.&quot;&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Nepal|plink=Ages of consent in Asia#Nepal}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ageofconsent.net/world/nepal|title=Nepal Age of Consent &amp; Statutory Rape Laws|website=www.ageofconsent.net|language=en|accessdate=16 June 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Bosnia and Herzegovina|plink=Ages of consent in Europe#Bosnia and Herzegovina}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.legislationline.org/download/action/download/id/1661/file/5863a4917995d1a282d020fb2715.htm/preview|title=5863a4917995d1a282d020fb2715.htm|date=|publisher=Legislationline.org|accessdate=11 April 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Gabon|plink=Ages of consent in Africa#Gabon}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|15 || 15 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 21 || 21
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://wipolex.wipo.int/en/text/493430|title=WIPOLex|website=wipolex.wipo.int|access-date=2019-10-05}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|North Korea|plink=Ages of consent in Asia#North Korea}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2009/eap/135995.htm|title=2009 Human Rights Report: Democratic People's Republic of Korea|date=11 March 2010|publisher=State.gov|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100324230107/http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2009/eap/135995.htm|archive-date=24 March 2010|accessdate=11 April 2012}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Brunei|plink=Ages of consent in Asia#Brunei}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left|&lt;ref name=&quot;Brunei_01&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/CsaBrunei.pdf|title=Legislation of Interpol member states on sexual offences against children – Brunei|year=2006|publisher=Interpol|url-status=dead|archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20080229151338/http%3A//www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/CsaBrunei.pdf|archive-date=2008-02-29|accessdate=2020-05-28|archivedate=2008-02-29|archiveurl=http://arquivo.pt/wayback/20080229151338/http%3A//www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/CsaBrunei.pdf}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Mozambique|plink=Ages of consent in Africa#Mozambique}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www-rohan.sdsu.edu/faculty/rwinslow/africa/mozambique.html|title=Comparative Criminology &amp;#124; Africa - Mozambique|date=1975-06-25|publisher=Rohan.sdsu.edu|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130830030221/http://www-rohan.sdsu.edu/faculty/rwinslow/africa/mozambique.html|archive-date=2013-08-30|accessdate=2014-02-19|archivedate=2013-08-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130830030221/http://www-rohan.sdsu.edu/faculty/rwinslow/africa/mozambique.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Iceland|plink=Ages of consent in Europe#Iceland}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://visindavefur.hi.is/svar.php?id=3683|title=''Hver er samræðisaldur á Íslandi?''|language=Icelandic|trans-title=What is the age of consent in Iceland?}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''(Icelandic)'' [http://www.althingi.is/lagas/135a/1940019.html The Icelandic Penal Code] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160317171939/http://www.althingi.is/lagas/135a/1940019.html|date=17 March 2016}}
: 202. gr. Hver sem hefur samræði eða önnur kynferðismök við barn, yngra en 15[fimmtán] ára, skal sæta fangelsi ekki skemur en 1[eitt] ár og allt að 16[sextán] árum.
: : Section 202 Anyone who has carnal intercourse or other sexual intimacy with a child younger than 15 years shall be subject to imprisonment for at least 1 year and up to 16 years.
&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Cambodia|plink=Ages of consent in Asia#Cambodia}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://articles.sfgate.com/2006-10-31/bay-area/17318180_1_san-francisco-police-phnom-penh-ramirez-s-death|title=SAN FRANCISCO / Questions linger over officer's death in Asia / Colleagues in S.F. recall he often traveled to region|date=31 October 2006|work=The San Francisco Chronicle|accessdate=2020-05-28|archivedate=2012-07-09|archiveurl=https://archive.today/20120709232812/http://articles.sfgate.com/2006-10-31/bay-area/17318180_1_san-francisco-police-phnom-penh-ramirez-s-death}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://ki-media.blogspot.com/2006/12/frenchman-2-cambodians-cleared-of.html|title=KI Media: Frenchman, 2 Cambodians Cleared of Debauchery|author=socheata|date=2 December 2006|publisher=Ki-media.blogspot.com|accessdate=11 April 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.preda.org/main/archives/research/csa/r07031201.html|title=Preda Foundation, Inc. NEWS/ARTICLES: &quot;Germans, Americans and Cambodians sentenced in Global drive against child abuse&quot;|publisher=Preda.org|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110118071842/http://www.preda.org/main/archives/research/csa/r07031201.html|archivedate=18 January 2011|accessdate=11 April 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.irrawaddymedia.com/article.php?art_id=9333|title=Russian Businessman Accused of Abuse in Cambodia's Biggest Pedophilia Case|date=16 November 2007|publisher=Irrawaddymedia.com|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120229232127/http://www.irrawaddymedia.com/article.php?art_id=9333|archive-date=29 February 2012|accessdate=11 April 2012|df=dmy-all|archivedate=29 February 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120229232127/http://www.irrawaddymedia.com/article.php?art_id=9333}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.cdpcambodia.org/trafficking_law.asp {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100903024138/http://www.cdpcambodia.org/trafficking_law.asp|date=3 September 2010}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Equatorial Guinea|plink=Ages of consent in Africa#Equatorial Guinea}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2009/af/135951.htm|title=2009 Human Rights Report|date=2010-03-11|publisher=State.gov|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100323034724/http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2009/af/135951.htm|archive-date=2010-03-23|accessdate=2014-02-19}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Papua New Guinea|plink=Ages of consent in Oceania#Papua New Guinea}}
|align=center style=&quot;background:DarkSalmon&quot;|[[Ages of consent in Oceania|Oceania]]
|align=center|No
|12 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 17 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;sections 213 and 216 of the [http://www.paclii.org/pg/legis/consol_act/cc197494/ Criminal Code (1974)] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050715053744/http://www.paclii.org/pg/legis/consol_act/cc197494/|date=15 July 2005}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Georgia|plink=Ages of consent in Asia#Georgia}}
|align=center style=&quot;background:Yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.humanrights.ge/files/crcreport.pdf|title=Rights of the Child in Georgia|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120307204223/http://www.humanrights.ge/files/crcreport.pdf|archivedate=7 March 2012|accessdate=2010-07-30|df=dmy}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Botswana|plink=Ages of consent in Africa#Botswana}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sapst.org/botswana-raises-age-of-consent-to-18-years/|title=Botswana Raises Age Of Consent To 18 Years|date=|publisher=Sapst.org|accessdate=2019-04-16|archivedate=2019-04-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190416142447/http://www.sapst.org/botswana-raises-age-of-consent-to-18-years/}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Senegal|plink=Ages of consent in Africa#Senegal}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.justice.gouv.sn/droitp/CODE%20PENAL.PDF|title=Sommaire|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131102035104/http://www.justice.gouv.sn/droitp/CODE%20PENAL.PDF|archivedate=2013-11-02|accessdate=2014-02-19}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Zimbabwe|plink=Ages of consent in Africa#Zimbabwe}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-33203462|title=Zimbabwe row over age of consent after Tomana's comments|date=19 June 2015|accessdate=26 August 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Republic of the Congo|plink=Ages of consent in Africa#Republic of the Congo}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/hrrpt/2011/af/186185.htm|title=Country Reports on Human Rights Practices|date=|publisher=State.gov|accessdate=2014-02-19}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Jamaica|plink=Ages of consent in North America#Jamaica}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaJamaica.pdf|title=Microsoft Word - JAMAICA TEMPLATE START.doc|date=|url-status=dead|archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20080229152204/http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaJamaica.pdf|archive-date=29 February 2008|accessdate=16 February 2011|archivedate=29 February 2008|archiveurl=http://arquivo.pt/wayback/20080229152204/http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaJamaica.pdf}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Namibia|plink=Ages of consent in Africa#Namibia}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || {{N/A}} || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaNamibia.pdf|title=Legislation of Interpol member states on sexual offences against children - Namibia|url-status=dead|archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20080229150736/http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaNamibia.pdf|archive-date=2008-02-29|accessdate=2020-05-28|archivedate=2008-02-29|archiveurl=http://arquivo.pt/wayback/20080229150736/http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaNamibia.pdf}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Albania|plink=Ages of consent in Europe#Albania}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.legislationline.org/download/action/download/id/1565/file/d46a10bcf55b80aae189eb6840b4.htm/preview|title=CRIMINAL CODE OF THE REPUBLIC OF ALBANIA|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100613054559/http://legislationline.org/download/action/download/id/1565/file/d46a10bcf55b80aae189eb6840b4.htm/preview|archivedate=2010-06-13|accessdate=11 April 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Chad|plink=Ages of consent in Africa#Chad}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://data.over-blog-kiwi.com/1/20/85/70/20170923/ob_d3b926_code-penal-2e-partie.pdf|title=Chad penal code}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Burkina Faso|plink=Ages of consent in Africa#Burkina Faso}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|15 || 15 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://lesechosdufaso.net/wp-content/uploads/2018/06/Code-p%C3%A9nal-nouveau.rtf|title=Penal Code of Burkina Faso (French)|accessdate=2020-05-28|archivedate=2021-12-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211203153600/https://lesechosdufaso.net/wp-content/uploads/2018/06/Code-p%C3%A9nal-nouveau.rtf}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Mauritius|plink=Ages of consent in Africa#Mauritius}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;[http://arquivo.pt/wayback/20080229152518/http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaMauritius.pdf]&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Mongolia|plink=Ages of consent in Asia#Mongolia}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaMongolia.pdf|title=Microsoft Word – MONGOLIA TEMPLATE START.doc|url-status=dead|archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20080229151944/http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaMongolia.pdf|archive-date=2008-02-29|accessdate=2020-05-28|archivedate=2008-02-29|archiveurl=http://arquivo.pt/wayback/20080229151944/http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaMongolia.pdf}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Mali|plink=Ages of consent in Africa#Mali}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.droit-afrique.com/upload/doc/mali/Mali-Code-2001-penal.pdf|title=Mali Penal Code (French text)|accessdate=2020-05-28|archivedate=2016-05-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160526180846/http://www.droit-afrique.com/upload/doc/mali/Mali-Code-2001-penal.pdf}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Nicaragua|plink=Ages of consent in North America#Nicaragua}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www2.ohchr.org/english/bodies/crc/docs/CRC.C.OPSC.NIC.1.doc|title=1040903|work=googleusercontent.com|url-status=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120402081146/http://www2.ohchr.org/english/bodies/crc/docs/CRC.C.OPSC.NIC.1.doc|archivedate=2 April 2012|df=dmy}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Laos|plink=Ages of consent in Asia#Laos}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;Joe Cummings, Andrew Burke. ''Lonely Planet Guide to Laos'', p. 256&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaLaos.pdf|title=Interpol: Laos|url-status=dead|archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20080229152549/http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaLaos.pdf|archive-date=2008-02-29|accessdate=2020-05-28|archivedate=2008-02-29|archiveurl=http://arquivo.pt/wayback/20080229152549/http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaLaos.pdf}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|North Macedonia|plink=Ages of consent in Europe#North Macedonia}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;https://www.legislationline.org/download/action/download/id/8145/file/fYROM_CC_2009_am2018_en.pdf&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|South Sudan|plink=Ages of consent in Africa#South Sudan}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://mirayafm.net/index.php/southsudan/7278-state-assembly-urged-to-decide-on-minimum-age-of-marriage|title=MP calls for legal minimum age of marriage|last=Machrine|first=Birungi|date=22 November 2011|newspaper=Radio Miraya|accessdate=21 September 2012|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20130222233819/http://mirayafm.net/index.php/southsudan/7278-state-assembly-urged-to-decide-on-minimum-age-of-marriage|archive-date=22 February 2013|quote=While the age of consent in South Sudan is 18,...|archivedate=22 February 2013|archiveurl=https://archive.is/20130222233819/http://mirayafm.net/index.php/southsudan/7278-state-assembly-urged-to-decide-on-minimum-age-of-marriage}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.sudantribune.com/Teachers-dismissed-over-schoolgirl,40897|title=Teachers dismissed over schoolgirl pregnancies in Rumbek|date=4 December 2011|newspaper=Sudan Tribune|accessdate=21 September 2012|quote=The legal age of consent in South Sudan in [sic] 18...}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goss-online.org/magnoliaPublic/en/Laws--Legislation--Policies/mainColumnParagraphs/0/content_files/file12/15.pdf|title=The Penal Code Act, 2008|url-status=dead|archiveurl=https://swap.stanford.edu/20130912135220/http://www.goss-online.org/magnoliaPublic/en/Laws--Legislation--Policies/mainColumnParagraphs/0/content_files/file12/15.pdf|archivedate=September 12, 2013|accessdate=August 22, 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Armenia|plink=Ages of consent in Asia#Armenia}}
|align=center style=&quot;background:Yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left|&lt;ref name=&quot;legislationline.org&quot;/&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Madagascar|plink=Ages of consent in Africa#Madagascar}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 21 || 21
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.africanchildforum.org/clr/Legislation%20Per%20Country/madagascar/madagascar_penal_1972_fr.pdf|title=Droit francophone: Code Pénal du 17 juin 1972 mis à jour au 30 juin 1998}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Malta|plink=Ages of consent in Europe#Malta}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;malta&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.justiceservices.gov.mt/DownloadDocument.aspx?app=lp&amp;itemid=29057&amp;l=1|title=Gender-Based Violence and Domestic Violence Act, 2018&quot;|publisher=Docs.justice.gov.mt|format=PDF}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;maltachapter9&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.justiceservices.gov.mt/DownloadDocument.aspx?app=lom&amp;itemid=8574|title=Criminal Code Chapter 9, 10 June 1854 - last amended III of 2004|publisher=Ministry for Justice, Culture and Local Government|format=PDF}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;attard&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.law.leiden.edu/general/img/Malta%20-%20Summary%20of%20legislation%202006_tcm19-55172.pdf|title=Summary of legislation implementing &quot;Directive 2000/78/EC establishing a general framework for equal treatment in employment and occupation&quot; with respect to sexual orientation in Malta|last=Attard|first=Christian|year=2005|publisher=Law.leiden.edu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://docs.justice.gov.mt/lom/legislation/english/leg/vol_2/chapt16.pdf|title=CHAPTER 16 CIVIL CODE|publisher=Docs.justice.gov.mt|accessdate=2020-05-28|archivedate=2009-05-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090521011500/http://docs.justice.gov.mt/lom/legislation/english/leg/vol_2/chapt16.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Benin|plink=Ages of consent in Africa#Benin}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 21 || 21
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sexualrightsdatabase.org/countries/482/Benin|title=Sexual Rights Database|website=sexualrightsdatabase.org|access-date=2019-10-05}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Tajikistan|plink=Ages of consent in Asia#Tajikistan}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.legislationline.org/download/action/download/id/1707/file/207b8150765af2c85ad6f5bb8a44.htm/preview|title=Tajikistan Criminal Code|publisher=Legislationline.org|accessdate=11 April 2012}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Haiti|plink=Ages of consent in North America#Haiti}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2009/wha/136116.htm|title=2009 Human Rights Report: Haiti|date=11 March 2010|publisher=State.gov|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110217115746/http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2009/wha/136116.htm|archivedate=17 February 2011|accessdate=16 February 2011|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Bahamas|plink=Ages of consent in North America#Bahamas}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://laws.bahamas.gov.bs/Statutes/statute_CHAPTER_99.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071011230829/http://laws.bahamas.gov.bs/Statutes/statute_CHAPTER_99.html|url-status=dead|title=Art. 16|archivedate=October 11, 2007}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Niger|plink=Ages of consent in Africa#Niger}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|13 || 13 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 21 || 21 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ageofconsent.net/world/niger|title=Niger Age of Consent &amp; Statutory Rape Laws|website=www.ageofconsent.net|language=en|accessdate=14 April 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Moldova|plink=Ages of consent in Europe#Moldova}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;legislationline.org&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Rwanda|plink=Ages of consent in Africa#Rwanda}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;interpol-sexoffences&quot;/&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Kyrgyzstan|plink=Ages of consent in Asia#Kyrgyzstan}}
|align=center style=&quot;background:Yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ageofconsent.net/world/kyrgyzstan|title=Kyrgyzstan Age of Consent &amp; Statutory Rape Laws|website=www.ageofconsent.net|language=en|accessdate=16 June 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Kosovo|plink=Ages of consent in Europe#Kosovo}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.assembly-kosova.org/common/docs/ligjet/Criminal%20Code.pdf|title=Criminal Code Of The Republic Of Kosovo|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304115712/http://www.assembly-kosova.org/common/docs/ligjet/Criminal%20Code.pdf|archivedate=4 March 2016|accessdate=2015-08-18|df=dmy}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Monaco|plink=Ages of consent in Europe#Monaco}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaMonaco.pdf|title=Internet / Home - INTERPOL|url-status=dead|archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20080229151443/http%3A//www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaMonaco.pdf|archive-date=2008-02-29|accessdate=2020-05-28|archivedate=2008-02-29|archiveurl=http://arquivo.pt/wayback/20080229151443/http%3A//www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaMonaco.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Guinea|plink=Ages of consent in Africa#Guinea}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.refworld.org/pdfid/44a3eb9a4.pdf|title=Guinea penal code (French text)}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Liechtenstein|plink=Ages of consent in Europe#Liechtenstein}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www2.ohchr.org/english/bodies/CRC/docs/study/responses/Liechtenstein.pdf|title=Microsoft Word - Liechtenstein.doc|date=|accessdate=2014-05-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Malawi|plink=Ages of consent in Africa#Malawi}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.theguardian.com/global-development-professionals-network/2014/may/21/malawi-women-marriage-child-pregnancy|title=Parents before they are grown-up: child marriage in Malawi|accessdate=20 December 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Bermuda|plink=Ages of consent in North America#Bermuda}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://caribbean.unwomen.org/en/caribbean-gbv-law-portal/country-resources/british-virgin-islands|title=Caribbean GBV Law Portal: Country Resources: British Virgin Islands - UN Women – Multi-Country Office – Caribbean|work=Field Office Caribbean|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150311012926/http://caribbean.unwomen.org/en/caribbean-gbv-law-portal/country-resources/british-virgin-islands|archivedate=11 March 2015|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Suriname|plink=Ages of consent in South America#Suriname}}
|align=center style=&quot;background:YellowGreen&quot;|[[Ages of consent in South America|South America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/hrrpt/2010/wha/154520.htm|title=Suriname|website=U.S. Department of State}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Mauritania|plink=Ages of consent in Africa#Mauritania}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left|&lt;ref name=&quot;auto2&quot;&gt;https://www.africanchildinfo.net/clr/Harmonisation%20of%20Laws%20in%20Africa/other-documents-harmonisation_7_en.pdf&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Timor-Leste|plink=Ages of consent in Asia#Timor-Leste}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.wipo.int/wipolex/en/text.jsp?file_id%3D243617|title=WIPO Intellectual Property Laws and Treaties Database (WIPO Lex)|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304065054/http://www.wipo.int/wipolex/en/text.jsp?file_id=243617|archivedate=4 March 2016|accessdate=2015-05-20|df=dmy}} ([[WIPO Lex]])&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Sierra Leone|plink=Ages of consent in Africa#Sierra Leone}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/hrrpt/humanrightsreport/index.htm#wrapper|title=Country Reports on Human Rights Practices for 2012|date=|publisher=State.gov|accessdate=2014-02-19}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Montenegro|plink=Ages of consent in Europe#Montenegro}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.legislationline.org/documents/action/popup/id/4168/preview|title=Legislationline|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Togo|plink=Ages of consent in Oceania#Togo}}
|align=center style=&quot;background:DarkSalmon&quot;|[[Ages of consent in Oceania|Oceania]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sexualrightsdatabase.org/countries/472/Togo|title=Sexual Rights Database|website=sexualrightsdatabase.org|access-date=2019-10-06}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Fiji|plink=Ages of consent in Oceania#Fiji}}
|align=center style=&quot;background:DarkSalmon&quot;|[[Ages of consent in Oceania|Oceania]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Eswatini|plink=Ages of consent in Africa#Swaziland}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref name=&quot;auto5&quot;&gt;{{Cite web |title=Archive copy |url=http://genderlinks.org.za/wp-content/uploads/2018/06/GBV_Eswatini_SexualOffencesandDomesticViolenceAct_2018.pdf |accessdate=2020-05-28 |archivedate=2021-06-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210602212234/http://genderlinks.org.za/wp-content/uploads/2018/06/GBV_Eswatini_SexualOffencesandDomesticViolenceAct_2018.pdf }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto5&quot;/&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Barbados|plink=Ages of consent in North America#Barbados}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/CsaBarbados.pdf|title=Microsoft Word - Barbados template start.doc|date=|url-status=dead|archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20080229151939/http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/CsaBarbados.pdf|archive-date=29 February 2008|accessdate=16 February 2011|archivedate=29 February 2008|archiveurl=http://arquivo.pt/wayback/20080229151939/http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/CsaBarbados.pdf}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Eritrea|plink=Ages of consent in Africa#Eritrea}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ilo.org/dyn/natlex/docs/ELECTRONIC/101051/121587/F567697075/ERI101051%20Eng.pdf|title=2015 penal code English translation}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Andorra|plink=Ages of consent in Europe#Andorra}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;https://sherloc.unodc.org/res/cld/document/codi_penal_andorra_as_of_2014_html/Andorra_codi_penal_as_of_2014.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212203330/https://sherloc.unodc.org/res/cld/document/codi_penal_andorra_as_of_2014_html/Andorra_codi_penal_as_of_2014.pdf |date=2019-12-12 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Curaçao|plink=Ages of consent in North America#Curaçao}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15
|align=left|&lt;ref name=&quot;decentrale.regelgeving.overheid.nl&quot;&gt;{{cite web|url=http://decentrale.regelgeving.overheid.nl/cvdr/XHTMLoutput/Historie/Nederlandse%20Antillen/2364/2364_1.html|title=Wetboek van de Nederlandse Antillen|publisher=[[Cabinet of the Netherlands|Government of the Netherlands]]|language=Dutch|accessdate=24 April 2011}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Guyana|plink=Ages of consent in South America#Guyana}}
|align=center style=&quot;background:YellowGreen&quot;|[[Ages of consent in South America|South America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;http://www.unhcr.org/refworld/country,,FREEHOU,,GUY,,4738691564,0.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://wiig.wordpress.com/2005/10/28/national-assembly-fixes-age-of-consent-at-16/|title=National Assembly fixes age of consent at 16|date=October 28, 2005}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.acdi-cida.gc.ca/acdi-cida/acdi-cida.nsf/eng/EMA-218121448-P6L {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140811072509/http://www.acdi-cida.gc.ca/acdi-cida/acdi-cida.nsf/eng/EMA-218121448-P6L |date=2014-08-11 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://typo3.lsvd.de/fileadmin/pics/Dokumente/Homosexualitaet/With_the_government_in_our_bedrooms_-_November_2006.pdf|title=November 2006|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100821024746/http://typo3.lsvd.de/fileadmin/pics/Dokumente/Homosexualitaet/With_the_government_in_our_bedrooms_-_November_2006.pdf|archive-date=2010-08-21|access-date=2007-09-27|accessdate=2020-05-28|archivedate=2010-08-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100821024746/http://typo3.lsvd.de/fileadmin/pics/Dokumente/Homosexualitaet/With_the_government_in_our_bedrooms_-_November_2006.pdf}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Maldives|plink=Ages of consent in Africa#Maldives}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|Yes
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 9 || {{N/A}} || {{N/A}}
|
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Burundi|plink=Ages of consent in Africa#Burundi}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left|&lt;ref name=&quot;avert1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.avert.org/age-of-consent.htm|title=Age of Sexual Consent|date=|publisher=AVERT|accessdate=2014-02-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://news.google.com.au/news?hl=en&amp;q=Burundi%20homosexuality&amp;um=1&amp;ie=UTF-8&amp;sa=N&amp;tab=wn|title=Burundi homosexuality|date=|accessdate=2014-02-19}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Aruba|plink=Ages of consent in North America#Aruba}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.overheid.aw/document.php?m=25&amp;fileid=16304&amp;f=67909eb151040dd6cf5b0f634d5cdde6&amp;attachment=0&amp;c=22925|title=Wetboek van Strafrecht van Aruba
|publisher=[[Government of Aruba]]|language=Dutch|accessdate=25 April 2011}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Liberia|plink=Ages of consent in Africa#Liberia}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;http://www.icla.up.ac.za/images/un/use-of-force/africa/Liberia/Penal%20Code%20Liberia%201978.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191216173449/http://www.icla.up.ac.za/images/un/use-of-force/africa/Liberia/Penal%20Code%20Liberia%201978.pdf |date=2019-12-16 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.doctorswithoutborders.org/publications/article.cfm?id=3463&amp;cat=special-report|title=Shattered Lives: Liberia|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100730092246/http://www.doctorswithoutborders.org/publications/article.cfm?id=3463&amp;cat=special-report|archivedate=July 30, 2010|accessdate=September 11, 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sosyalarastirmalar.com/cilt3/sayi13kadinsayisipdf/lieblingkalifani_helen.pdf|title=Women War Survivors of Sexual Violence in Liberia|publisher=Sosyalarastirmalar.com|accessdate=2014-02-19}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Lesotho|plink=Ages of consent in Africa#Lesotho}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/en/ls/ls022en.pdf|title=Lesotho Penal Code 2010}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Bhutan|plink=Ages of consent in Asia#Bhutan}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.judiciary.gov.bt/html/act/PENAL%20CODE.pdf|title=Penal Conde of Bhutan|publisher=Government of Bhutan|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110706163637/http://www.judiciary.gov.bt/html/act/PENAL%20CODE.pdf|archivedate=6 July 2011}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Cape Verde|plink=Ages of consent in Africa#Cape Verde}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|14 || 14 || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://wipolex.wipo.int/en/text/206287|title=WIPOLex|website=wipolex.wipo.int|access-date=2019-10-05}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|San Marino|plink=Ages of consent in Europe#San Marino}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || 14 || 14 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.unhchr.ch/tbs/doc.nsf/898586b1dc7b4043c1256a450044f331/1bdcfbc31d86f66bc1256da600366876/$FILE/G0340784.pdf|title=unhchr.ch - unhchr Resources and Information.|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ohchr.org/EN/HRBodies/CRC/Documents/Written%20Replies/wr-sanmarino-1.pdf|title=WRITTEN REPLIES BY THE GOVERNMENT OF SAN MARINO CONCERNING THE LIST OF ISSUES (CRC/C/Q/SMR/1) RECEIVED BY THE COMMITTEE ON THE RIGHTS OF THE CHILD RELATING TO THE CONSIDERATION OF THE INITIAL REPORT OF SAN MARINO (CRC/C/8/Add.46)|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304064835/http://www.ohchr.org/EN/HRBodies/CRC/Documents/Written%20Replies/wr-sanmarino-1.pdf|archivedate=4 March 2016|accessdate=2010-09-16|df=dmy}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Central African Republic|plink=Ages of consent in Africa#Central African Republic}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://acjr.org.za/resource-centre/penal-code-of-the-central-african-republic-2010/view|title=Penal Code of the Central African Republic (2010) — Africa Criminal Justice Reform (ACJR)}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Belize|plink=Ages of consent in North America#Belize}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left|&lt;ref name=&quot;belize2013&quot;&gt;{{cite web|url=http://d02044893.brinkster.net/belizecan/PDF/BILL101/Criminal_Code_(Amendment)_(No._2)_Bill,_2013.pdf|title=Criminal Code (Amendment) (No. 2) Bill, 2013|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160920141137/http://d02044893.brinkster.net/belizecan/PDF/BILL101/Criminal_Code_(Amendment)_(No._2)_Bill,_2013.pdf|archivedate=20 September 2016|accessdate=20 August 2016|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;autogeneratedcc&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.oas.org/juridico/MLA/en/blz/en_blz-int-text-cc.pdf|title=CAP 101 CRIMINAL CODE ACT|date=|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110516160203/http://www.oas.org/JURIDICO/MLA/en/blz/en_blz-int-text-cc.pdf|archivedate=16 May 2011|accessdate=16 February 2011|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Djibouti|plink=Ages of consent in Africa#Djibouti}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|15 || 15 || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.refworld.org/docid/51cc2bfa4.html|title=Djibouti: Forced marriage|date=4 March 2013|work=Canada: Immigration and Refugee Board of Canada}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto2&quot;/&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Seychelles|plink=Ages of consent in Africa#Seychelles}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://greybook.seylii.org/w/se/CAP158#!fragment/zoupio-_Toc384202773/BQCwhgziBcwMYgK4DsDWszIQewE4BUBTADwBdoAvbRABwEtsBaAfX2zgGYAOAFgCYADHwDswjgEoANMmylCEAIqJCuAJ7QA5BskQ4ubABsDAYSRpoAQmQ7CYXAiUr1Wm3YQBlPKQBC6gEoAogAyAQBqAIIAcsYBkqRgAEbQpOzi4kA|title=SeyLII &amp;#124; Penal Code|website=greybook.seylii.org|accessdate=2020-05-28|archivedate=2020-11-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201127110715/https://greybook.seylii.org/w/se/CAP158#!fragment/zoupio-_Toc384202773/BQCwhgziBcwMYgK4DsDWszIQewE4BUBTADwBdoAvbRABwEtsBaAfX2zgGYAOAFgCYADHwDswjgEoANMmylCEAIqJCuAJ7QA5BskQ4ubABsDAYSRpoAQmQ7CYXAiUr1Wm3YQBlPKQBC6gEoAogAyAQBqAIIAcsYBkqRgAEbQpOzi4kA}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Saint Lucia|plink=Ages of consent in North America#Saint Lucia}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2009/wha/136125.htm|title=2009 Human Rights Report: Saint Lucia|date=11 March 2010|publisher=State.gov|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110228145645/http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2009/wha/136125.htm|archivedate=28 February 2011|accessdate=16 February 2011|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Somalia|plink=Ages of consent in Africa#Somalia}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left|&lt;ref name=&quot;Frspc&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.somaliweyn.com/pages/news/Aug_12/Somalia_Constitution_English_FOR_WEB.pdf|title=The Federal Republic of Somalia - Provisional Constitution|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130124010543/http://www.somaliweyn.com/pages/news/Aug_12/Somalia_Constitution_English_FOR_WEB.pdf|archivedate=24 January 2013|accessdate=13 March 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Iaoc&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.endangeredchildren.org/PDF/Age-of-Consent.pdf|title=Age of Consent|publisher=IACAC|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140320065818/http://www.endangeredchildren.org/PDF/Age-of-Consent.pdf|archivedate=20 March 2014|accessdate=23 June 2013}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Antigua and Barbuda|plink=Ages of consent in North America#Antigua and Barbuda}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left|&lt;ref name=&quot;Murdoch2&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.stlucianewsonline.com/caribbean-magistrate-says-do-not-tolerate-pre-consent-aged-teens-having-sex/|title=CARIBBEAN: Magistrate says do not tolerate pre-consent aged teens having sex|last=Murdoch|first=Kieron|date=March 13, 2017|work=St. Lucia News Online|access-date=2018-08-22|language=en-us|accessdate=2020-05-28|archivedate=2019-04-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190401100855/https://www.stlucianewsonline.com/caribbean-magistrate-says-do-not-tolerate-pre-consent-aged-teens-having-sex/}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Guinea-Bissau|plink=Ages of consent in Africa#Guinea-Bissau}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2009/af/135958.htm|title=2009 Human Rights Report: Guinea-Bissau|date=2010-03-11|publisher=State.gov|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100324230021/http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2009/af/135958.htm|archive-date=2010-03-24|accessdate=2014-02-19}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Gambia|plink=Ages of consent in Africa#Gambia}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sexualrightsdatabase.org/static/country-447.html#Age%20of%20sexual%20consent%20-%20different%20sex|title=Gambia|website=sexualrightsdatabase.org|access-date=2019-10-05}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Samoa|plink=Ages of consent in Oceania#Samoa}}
|align=center style=&quot;background:DarkSalmon&quot;|[[Ages of consent in Oceania|Oceania]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left|&lt;ref name=&quot;palemene.ws&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.ilo.org/dyn/natlex/docs/ELECTRONIC/93579/124323/F-1523655815/WSM93579%202015.pdf|title= Samoa Crimes Act 2013|website = International Labour Organization}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Vanuatu|plink=Ages of consent in Oceania#Vanuatu}}
|align=center style=&quot;background:DarkSalmon&quot;|[[Ages of consent in Oceania|Oceania]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://vanuatucorrectionalservices.gov.vu/legislation.html|title=Legislation|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304135705/http://vanuatucorrectionalservices.gov.vu/legislation.html|archivedate=4 March 2016|accessdate=2015-11-11|df=dmy}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ilga.org/statehomophobia/ILGA_State_Sponsored_Homophobia_2009.pdf|title=State-sponsored Homophobia|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091029181019/http://www.ilga.org/statehomophobia/ILGA_State_Sponsored_Homophobia_2009.pdf|archivedate=29 October 2009|accessdate=2009-05-19|df=dmy}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Comoros|plink=Ages of consent in Africa#Comoros}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.icla.up.ac.za/images/un/use-of-force/africa/Comoros/Penal%20Code%20Comoros%201981.pdf|title=Comoros Penal code (PDF)|accessdate=2020-05-28|archivedate=2019-12-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191212203330/http://www.icla.up.ac.za/images/un/use-of-force/africa/Comoros/Penal%20Code%20Comoros%201981.pdf}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Dominica|plink=Ages of consent in North America#Dominica}}
|align=center style=&quot;background:LightPink&quot;|[[Ages of consent in North America|North America]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaDominica.pdf|title=Internet / Home - INTERPOL|work=interpol.int|url-status=dead|archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20080229152223/http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaDominica.pdf|archive-date=29 February 2008|accessdate=28 May 2020|archivedate=29 February 2008|archiveurl=http://arquivo.pt/wayback/20080229152223/http://www.interpol.int/Public/Children/SexualAbuse/NationalLaws/csaDominica.pdf}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|São Tomé and Príncipe|plink=Ages of consent in Africa#São Tomé and Príncipe}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 14 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.telanon.info/suplemento/opiniao/2013/05/16/13197/as-novidades-do-novo-codigo-penal/|title=AS NOVIDADES DO NOVO CODIGO PENAL|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161009081538/http://www.telanon.info/suplemento/opiniao/2013/05/16/13197/as-novidades-do-novo-codigo-penal/|archivedate=2016-10-09|accessdate=2015-04-07}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Kiribati|plink=Ages of consent in Oceania#Kiribati}}
|align=center style=&quot;background:DarkSalmon&quot;|[[Ages of consent in Oceania|Oceania]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 18 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.paclii.org/ki/legis/consol_act/pc66/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160428161327/http://www.paclii.org/ki/legis/consol_act/pc66/|url-status=dead|title=Penal Code|archivedate=April 28, 2016|website=www.paclii.org}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Tuvalu|plink=Ages of consent in Oceania#Tuvalu}}
|align=center style=&quot;background:DarkSalmon&quot;|[[Ages of consent in Oceania|Oceania]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15 || 18 || 18 || 18 || 18
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.paclii.org/tv/legis/consol_act/pc66/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303173229/http://www.paclii.org/tv/legis/consol_act/pc66/|url-status=dead|title=Penal Code|archivedate=March 3, 2016|website=www.paclii.org}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Syria|plink=Ages of consent in Asia#Syria}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 15 || 15 || 15 || 15
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.moj.gov.sy/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=11: 2013-10-01-20-45-36|title=قانون العقوبات السوري|website=www.moj.gov.sy|access-date=2019-04-19}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Taiwan|plink=Ages of consent in Asia#Taiwan}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || 16 || 16
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;ROC Criminal Law, Article 227, 227–1 229–1&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Vatican City|plink=Ages of consent in Europe#Vatican City}}
|align=center style=&quot;background:LightBlue&quot;|[[Ages of consent in Europe|Europe]]
|align=center|Yes
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 14 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{CCC|2353}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.vaticanstate.va/content/dam/vaticanstate/documenti/leggi-e-decreti/Normative-Penali-e-Amministrative/Law%20N.%20VIII%20-%20Supplementary%20Norms%20on%20Criminal%20Law.pdf LAW N. VIII: SUPPLEMENTARY NORMS ON CRIMINAL LAW MATTERS] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160805202456/http://www.vaticanstate.va/content/dam/vaticanstate/documenti/leggi-e-decreti/Normative-Penali-e-Amministrative/Law%20N.%20VIII%20-%20Supplementary%20Norms%20on%20Criminal%20Law.pdf|date=5 August 2016}} vaticanstate.va&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.vatican.va/archive/ENG1104/__P3Y.HTM|title=Code of Canon Law - IntraText|date=|publisher=Vatican.va|accessdate=2019-06-13}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Gaza Strip|plink=Ages of consent in Asia#Palestinian Territories}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|Yes
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 15 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://corpus.learningpartnership.org/jordanian-penal-code-no-16-of-1960-selected-provisions-relating-to-women-2-title-vii-offences-against-public-ethics-and-morality-chapter-i-offences-against-honour|title=Jordanian Penal Code No.16 of 1960 (selected provisions relating to women) – 2: Title VII – Offences against Public Ethics and Morality – Chapter I – Offences against Honour|website=Corpus of Laws|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20171110225449/http://corpus.learningpartnership.org/jordanian-penal-code-no-16-of-1960-selected-provisions-relating-to-women-2-title-vii-offences-against-public-ethics-and-morality-chapter-i-offences-against-honour|archive-date=10 November 2017|accessdate=11 November 2017|df=dmy-all|archivedate=10 November 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171110225449/http://corpus.learningpartnership.org/jordanian-penal-code-no-16-of-1960-selected-provisions-relating-to-women-2-title-vii-offences-against-public-ethics-and-morality-chapter-i-offences-against-honour}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|West Bank|plink=Ages of consent in Asia#Palestinian Territories}}
|align=center style=&quot;background:yellow&quot;|[[Ages of consent in Asia|Asia]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 16 || 16 || {{N/A}} || {{N/A}}
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.scribd.com/document/265701032/Jordan-Penal-Code-1960|title=Jordan Penal Code (1960)|website=Scribd|publisher=Social Media Exchange Association|accessdate=10 November 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=left|{{flagg|pspew|Sahrawi Arab Democratic Republic|plink=Ages of consent in Africa#Sahrawi Arab Democratic Republic}}
|align=center style=&quot;background:Tan&quot;|[[Ages of consent in Africa|Africa]]
|align=center|No
|{{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || {{N/A}} || 13 || 13 || 13 || 13
|align=left style=&quot;width:12em&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.standardmedia.co.ke/article/2001318282/the-ages-of-sexual-consent-in-different-countries|title=The ages of sexual consent in different countries|first=Standard|last=Reporter|website=The Standard}}&lt;/ref&gt;
|}

== See also ==
{{Portal|Human sexuality|Law|LGBT}}
{{Div col|colwidth=30em}}
*[[Age of consent]]
**[[Ages of consent in Africa]]
**[[Ages of consent in Asia]]
**[[Ages of consent in Europe]]
**[[Ages of consent in North America]]
***[[Ages of consent in the United States]]
**[[Ages of consent in Oceania]]
**[[Ages of consent in South America]]
***[[Age of consent in Brazil]]
*[[Age of consent reform]]
**[[Age of consent reform in Canada]]
**[[Age of consent reform in the United Kingdom]]
**[[Age of Consent Act, 1891]]
** [[French petition against age of consent laws]]
* [[Youth]]
** [[Youth suffrage]]
** [[Youth rights]]
* [[Legal age]]
** [[Age of majority]]
** [[Age of reason (canon law)]]
** [[Age of accountability]]
** [[Mature minor doctrine]]
** [[Emancipation of minors]]
** [[Fitness to plead]], ''law of England and Wales''
** [[Minors and abortion]]
** [[Convention on the Rights of the Child]]
* ''[[Sexual Morality and the Law]]''
** [[Child sexual abuse]]
** [[Sex-positive movement]]
** [[Age disparity in sexual relationships]]
** [[Comprehensive sex education]]
** [[Adult film industry regulations]]
** [[Sodomy law]]
** ''[[The Maiden Tribute of Modern Babylon]]''
{{Div col end}}

== References ==
&lt;!-- Inline citations added to your article will automatically display here. See https://en.wikipedia.org/wiki/WP:REFB for instructions on how to add citations. --&gt;
{{reflist}}

[[Category:Sex laws]]
[[Category:Sexuality]]
[[Category:Adolescence by country]]</text>
      <sha1>rt72txaddyz0066ffvgz94yttkw1da2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဟောရ်မုဇ် (မြံင်)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6980</id>
    <revision>
      <id>51704</id>
      <parentid>45673</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T07:24:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51704</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5642" sha1="pdcm9n7ngkaamty88zddk3twvaibixa" xml:space="preserve">{{Infobox body of water
| name               = ပါင်ၜဳ ဟဝ်မုဇ် (Strait of Hormuz)
| native_name        = تنگه هرمز (Persian)&lt;br/&gt;مضيق هرمز (Arabic)
| image              = Strait of hormuz (high resolution).jpg
| caption            = ရုပ်သရုပ် ဂြဟ် (Satellite) ပါင်ၜဳ ဟဝ်မုဇ်
| location           = [[အာရှပလိုတ်]] / [[လဒေါဝ်ဗမံက်]]
| coords             = 
| type               = ပါင်ၜဳ (Strait)
| ocean              = [[မှာသၟိတ် အိန္ဒိယ]] (Indian Ocean)
| basin_countries    = [[အဳရန်]]၊ [[အိုမာန်]]၊ [[အာရပ်အေမဳရိတ်]]
| width              = 21 မိုင် (39 ကဳလဝ်မဳတာ) (ဒၞာဲမဍန်အိုတ်)
| connecting_waterbodies = [[ၜဳပါရှန်း]] (Persian Gulf) ကေုာံ [[ၜဳအိုမာန်]] (Gulf of Oman)
}}

'''ပါင်ၜဳ ဟဝ်မုဇ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Strait of Hormuz'', ပာသဳ: ''تنگه هرمز'', အာရပ်: ''مضيق هرمز'') ဝွံ ဒှ်ပါင်ၜဳ (Strait) မဆက်စၠောအ်လဝ် အကြာ [[ၜဳပါရှန်း]] (Persian Gulf) ကေုာံ [[ၜဳအိုမာန်]] (Gulf of Oman) ရ။ ဍေံဝွံ ပါ်ခြာလဝ် ဍုင် [[အဳရန်]] (Iran) မနွံလပါ်သၟဝ်ကျာ ကေုာံ ဍုင် [[အာရပ်အေမဳရိတ်]] (UAE)၊ ဍုင် [[အိုမာန်]] (Oman) မနွံလပါ်သၠုင်ကျာရ။ ပါင်ၜဳဏအ်ဝွံ ဒှ်တြင်အဓိက သွက်ဂွံပလံင်ဗစိုပ် ကၠေင် (Oil) နူကဵု ဒေသလဒေါဝ်ဗမံက် ဇရေင်ဂၠးတိရ။

== ပထဝဳ ==
ပါင်ၜဳ ဟဝ်မုဇ်ဝွံ ဒၞာဲမဍန်အိုတ်ဂှ် နွံအနာံ ၜိုတ် ၂၁ မိုင် (၃၉ ကဳလဝ်မဳတာ) ရ။ ဆဂး ဒၞာဲက္ၜင်ဇၞော်တအ် မတတ်ကၠောအ်ဂွံ ၜိုဟ်ၜိုဟ်သြိုဟ်သြိုဟ်ဂှ် နွံအနာံ ဆ ၂ မိုင် (၃ ကဳလဝ်မဳတာ) ဓဝ်ရ။ ပ္ဍဲကဵု ပါင်ၜဳဏအ်ဂှ် တကအ်မၞုံယၟု &quot;တကအ်ဟဝ်မုဇ်&quot; (Hormuz Island)၊ တကအ်ကေရှ် (Qeshm) ကေုာံ တကအ်လာရက် (Larak) မဒှ်တိဍာ် ဍုင်အဳရန်တအ် နွံဒၟံင်ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ အဓိကကိစ္စဇၞော် ==
ပါင်ၜဳ ဟဝ်မုဇ်ဝွံ ပ္ဍဲဂၠးတိမ္ဂး ဒှ်ဒၞာဲ ကိစ္စဇၞော်အိုတ် သွက်ပရေင်ဗၞိက် ကၠေင်စိုတ် (Crude oil) ကေုာံ ဓါတ်ဂေတ်သဘာဝ (LNG) ရ။ ကၠေင်မပတိတ် နူဍုင်သအူဒဳအာရပ်၊ အဳရန်၊ အာရပ်အေမဳရိတ်၊ ကူဝေတ် ကေုာံ အဳရက် တအ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒးတတ်ကၠောအ် ပါင်ၜဳဏအ် သွက်ဂွံပလံင်ဗစိုပ် ဇရေင်ဍုင် အာရှ (ဗီုကဵု ကြုက်၊ အိန္ဒိယ၊ ဂျပါန်) ကေုာံ ဍုင်ပလိုတ်တအ်ရ။ လၟိဟ်ကၠေင် မတတ်ကၠောအ် ပါင်ၜဳဏအ် ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲမ္ဂး နွံၜိုတ် ၂၀ မဳလဳယောန် ဘာရဳ (Barrel) တုဲ၊ ဒှ်လၟိဟ် ၜိုတ် ၂၀%-၃၀% ဍာ်ကၠေင် မသုင်စောဲဒၟံင် အလုံဂၠးတိရ။

== ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်ဂီုကၠီု ==
ဟိုတ်နူကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန်တုဲ၊ ဒေသပါင်ၜဳဏအ်ဝွံ ဒှ်ဒၞာဲ မကတဵုဒှ် ပြသၞာ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်ပၞာန် ဒေသလဒေါဝ်ဗမံက် လေပ်ရ။ ဍုင်အဳရန်ဝွံ ယဝ်ရ ကတဵုဒှ် ပရေင်ဟွံပြေပြံင် ကုဍုင်ပလိုတ် (ဗီုကဵု အမေရိကာန်) မ္ဂး၊ ညးတအ် လေပ်ပ္တိတ် အမိင်ဘပဠ သွက်ဂွံကၟာတ်ထောအ် ပါင်ၜဳဏအ်ရ။ ယဝ်ရ ပါင်ၜဳဏအ် ကၟာတ်အာမ္ဂး၊ ၚုဟ်ကၠေင် အလုံဂၠးတိ တိုန်စိုပ် ကဆံင်သၠုင်အိုတ်မာန်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ၜဳပါရှန်း]]
* [[အာရှပလိုတ်]]
* [[အဳရန်]]
* [[အိုမာန်]]

== နိဿဲ ==
* &quot;Strait of Hormuz&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:ပါင်ၜဳဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:အာရှပလိုတ်]]
[[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ]]
[[Category:Strait of Hormuz]]</text>
      <sha1>pdcm9n7ngkaamty88zddk3twvaibixa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အေအာင်အေ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7087</id>
    <revision>
      <id>51634</id>
      <parentid>48281</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T21:07:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>1698</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 9 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>51634</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29565" sha1="ttr6ynu99bto63vnera40rp01ssyqos" xml:space="preserve">[[ဝှာင်:AIA_logo.svg|right|thumb|200x200px|တဆိပ်ကြာ AIA]]
'''AIA''' (American Institute of Architects) ဝွံ ဒှ်ဂကောံပရဝ်ဖဂှေန်နာနာ သွက်ညးတမ်မူလ မကၠောန်သြိုင်ဗဒှ် ပရေင်သြိုင် ကေုာံ ဗီုပြင်တာဲ (Architecture) ပ္ဍဲဍုင်အမေရိကာန်။ ဂကောံဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၅၇ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၃ (23 February 1857) တုဲ ဒှ်ဂကောံပရဝ်ဖဂှေန်နာနာ မဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဍုင်အမေရိကာန်။ ရုဲစှ်လဝ် ညးအုပ်ကာညးဂမၠိုင် သွက်သ္ဂောံထိင်ဒဝ် ကဆံင်အရီုအဗင် ပရေင်သြိုင်၊ သွက်သ္ဂောံဒုင်စသိုင် ပရေင်ပညာ၊ တုဲပၠန် ဒက်ပ္တန် ဂကောံသွက်အစာသြိုင်တာဲတအ် ဂွံဆက်စၠောအ်အာဂတပၠတရဴ။

== ဝင် ==
ပ္ဍဲအခိင်အခါ သၞာံ ၁၈၅၀ သၞာံတေအ် အစာသြိုင်တာဲ ပ္ဍဲဍုင်နိယူယျာတ် (New York City) သီုဖအိုတ် နွံစ လဒေါဝ် ၁၀၀ ပြကိုဟ်။ ဟိုတ်နူကဆံင်ပရေင်သြိုင် ကေုာံ ဗီုပြင်တာဲ ဟွံဒှ်မွဲဂကူ၊ ကေုာံ ဟွံမဲကုသၞောဝ်ဗွဲမဗဗွဲတုဲ သြိုင်တာဲတအ် ဟွံမွဲကုကဆံင်သၠုင်။ ပရေင်လွဳလွတ် သွက်သ္ဂောံဒက်ပ္တန် ဂကောံအစာသြိုင်တာဲ စပ္တံ နူကဵု အစာသြိုင်တာဲ ရှာလ်တာ (Richard Upjohn)။ ညးအာတ်မိက် ကုကောန်ဂကောံအလဵုအသဳ သွက်သ္ဂောံဒက်ပ္တန် ဂကောံမွဲ မကော်ခဴစ &quot;New York Society of Architects&quot; ကီုလေဝ် ဟွံကလိဂွံအခေါင်။ စိုပ်သၞာံ ၁၈၅၇ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၃ (23 February 1857) ဂှ် အစာသြိုင်တာဲ ၁၃ တၠ ပံင်ကောံတုဲ ဒက်ပ္တန် ဂကောံ &quot;New York Society of Architects&quot;။ ညးတအ် ရုဲစှ် တောန်သတေတ် (Thomas R. Jackson) နဒဒှ် ဥက္ကဋ္ဌ၊ ရှာလ်တာ (Richard Upjohn) နဒဒှ် ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ။

ပ္ဍဲဂိတုဨပြဳ ၁၅၊ ၁၈၅၇ (15 April 1857) ဂှ် ဂကောံဝွံ ဒုင်သဇိုင် ကုသၞောဝ်ဥပဒေ ကေုာံ စၟတ်သမ္တီ ပ္ဍဲဍုင်နိယူယျာတ်။ သၞာံဂှ်တုဲ ဂကောံဂှ် ပြံင်လှာဲယၟု နူ &quot;New York Society of Architects&quot; ဂှ် ဒှ်အာ &quot;American Institute of Architects&quot; (AIA)။

== သၞောဝ်ဥပဒေ ကေုာံ တင်ရန်တၟအ် ==
AIA နွံကုသၞောဝ်ဥပဒေ မဖန်ဇန်လဝ် နာနာသာ် သွက်သ္ဂောံထိင်ဒဝ် ကဆံင်ပရေင်သြိုင်၊ သွက်သ္ဂောံဒုင်စသိုင် ပရေင်ပညာ၊ တုဲပၠန် သွက်သ္ဂောံစဵုဒၞာ အခေါင်အရာညးတမ်မူလ။

=== တင်ရန်တၟအ် လၟေင်တၟိ (AIA's Mission) ===
အတိုင်လိက်စၟတ်သမ္တီ AIA မချူလဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၃ ဂှ် နွံဗီုဏအ်-

* ပ္တိုန်ကဵု ပရေင်လွဳလွတ် သွက်ညးတမ်မူလ ကေုာံ ဂကောံဂမၠိုင် သွက်သ္ဂောံဒုင်စသိုင် ပရေင်သြိုင် မနွံကုကျာ်သြဳ ကေုာံ မနွံကုတာလျိုင်။
* ထိင်ဒဝ် ကဆံင် ကေုာံ ကျာ်သြဳ ပရေင်သြိုင် နကဵု သၞောဝ်ဥပဒေ မခိုင်ဗိုန်။
* ဒုင်စသိုင် ပရေင်ပညာ ကေုာံ ပရေင်တီပညာ ပ္ဍဲကဵု ပရေင်သြိုင် ဗီုပြင်တာဲ။
* ဖန်ဇန် ပရေင်ဆဵုဂဗ ကေုာံ ပရေင်စၠောအ်ဗဗဵု သွက်ကောန်ဂကောံတအ် ဂွံဒုင်စသိုင် ပရေင်တီပညာ ကေုာံ ပရေင်လွဳလွတ်။

== ဂကောံဒေသ (Chapters) ==
AIA နွံကုဂကောံဒေသ (Chapter) ပ္ဍဲဒေသနာနာ သီုဖအိုတ် ၂၀၀ ပြကိုဟ်။ ဂကောံဒေသတအ်ဝွံ နွံကဵု ညးအုပ်ကာ ကေုာံ သၞောဝ်ဥပဒေ နကဵုဇကုဇကု။ သွက်သ္ဂောံဆက်စၠောအ် ကုဂကောံဒေသ ကေုာံ ဂကောံဇၞော် AIA ဂှ် ဒးဒုင်ရုဲစှ် ကိုယ်စားလေန် ပ္ဍဲကဵုဂကောံဇၞော်။

=== ဂကောံဒေသ မပါလုပ် နကဵုဒေသ ===

* '''AIA New York Chapter''' – ဒှ်ဂကောံဒေသ မဇၞော်အိုတ် ကေုာံ တမ်မူလအိုတ်။
* '''AIA California Council''' – ဒှ်ဂကောံဒေသ မပါလုပ် ကုညးတမ်မူလ ပ္ဍဲဒေသကာလဳဖဝ်နဳယျာ။
* '''AIA Chicago''' – ဒှ်ဂကောံဒေသ မခိုဟ်အိုတ် ပ္ဍဲဒေသ Midwest။
* '''AIA Pennsylvania Chapter''' – ပါလုပ် ကုညးတမ်မူလ ပ္ဍဲဍုင်ပေန်န်သေလ်ဝေနဳယျာ။
* '''AIA Texas Society of Architects''' – ဒှ်ဂကောံဒေသ မဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဒေသတက္ကသက်။

== ညးတမ်မူလ ကေုာံ ကဆံင် (Membership and Credentials) ==
သွက်ညးမွဲမွဲ ဂွံဒှ်ကောန်ဂကောံ AIA ဂှ် ဒးဒုင်ရုဲစှ် နူကဵု ဂကောံဒေသ။ ကောန်ဂကောံ နွံဗီုဏအ်-

* '''AIA Architect Member''' – သွက်ညးတမ်မူလ မကလိဂွံလဝ် လာင် (License) နူဍုင်အမေရိကာန်။
* '''Associate Member''' – သွက်ညးမကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲဘာတက္ကသိုလ် မလ္ၚတ်ပရေင်သြိုင် ဟွံသေင်မ္ဂး ညးမကလိဂွံလဝ် ပရေင်ပညာ နူဘာတက္ကသိုလ်။
* '''International Associate Member''' – သွက်ညးတမ်မူလ မနွံကုလာင် နူဍုင်မ္ၚးအမေရိကာန်။
* '''Emeritus Member''' – သွက်ကောန်ဂကောံ မအာယုက်ဗျုတုဲ ဒုင်ရုဲစှ်လဝ် နူဂကောံဒေသ။
* '''Honorary Member''' – သွက်ညးမဒုင်ရုဲစှ်လဝ် နူဂကောံဇၞော် AIA နကဵုကဆံင် မစွံလဝ်တဲ ကုညးမပါလုပ် ပရေင်သြိုင် ဟွံသေင်မ္ဂး မပါလုပ် ပရေင်ဗ္တောန်ပညာ။

ကဆံင်ညးတမ်မူလ AIA နွံ ၃ ကဆံင်-

# '''AIA''' – သွက်ညးမကလိဂွံလဝ် လာင် (License) နူဍုင်အမေရိကာန်။
# '''AIA Associate''' – သွက်ညးမကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲဘာတက္ကသိုလ် ဟွံသေင်မ္ဂး ညးမကလိဂွံလဝ် ပရေင်ပညာ။
# '''AIA Emeritus''' – သွက်ကောန်ဂကောံ မအာယုက်ဗျုတုဲ ဒုင်ရုဲစှ်လဝ် နူဂကောံဒေသ။

== ပရေင်လွဳလွတ် ကေုာံ လိက်စၟတ်သမ္တီ (Publications and Advocacy) ==
AIA ပ္တိတ်လဝ် လိက်စၟတ်သမ္တီ ကေုာံ လိက်ပရေင် နာနာသာ် သွက်သ္ဂောံပ္တိုန် ပရေင်တီပညာ ကေုာံ ပရေင်လွဳလွတ်။

=== လိက်စၟတ်သမ္တီ ဇၞော်ဇၞော် ===

* '''AIA Contract Documents (AIA Documents)''' – ဒှ်လိက်စၟတ်သမ္တီ သွက်ပရေင်သြိုင် ကေုာံ ဗီုပြင်တာဲ မပ္တံကဵု လိက်ကသာ ကေုာံ လိက်စၟတ်သမ္တီ သွက်ကောန်ဂကောံ။ လိက်ဏအ်ဂှ် ဒှ်လိက် မစကာစ ပ္ဍဲဍုင်အမေရိကာန် သီုဖအိုတ်။
* '''AIA Architect''' – ဒှ်လိက်ပရေင် မပ္တိတ်လဝ် နူဂကောံဇၞော် AIA သွက်ကောန်ဂကောံသီုဖအိုတ်။
* '''AIA Journal''' – ဒှ်လိက်ပရေင် ပရူပရေင်သြိုင် ကေုာံ ဗီုပြင်တာဲ မပ္တိတ်လဝ် နူဂကောံဇၞော်။

=== ပရေင်လွဳလွတ် ===
AIA ပါလုပ် ပရေင်လွဳလွတ် ပ္ဍဲကဵု-

* '''ပရေင်ထိင်ဒဝ် ကဆံင်ပရေင်သြိုင်''' – နကဵု သၞောဝ်ဥပဒေ ကေုာံ ကဆံင်ကျာ်သြဳ မခိုင်ဗိုန်။
* '''ပရေင်စဵုဒၞာ သဘာဝ ကေုာံ ပရေင်ထိင်ဒဝ် ပွဳပွူသဘာဝ''' – နကဵု ဖန်ဇန် သွက်သ္ဂောံသြိုင် နကဵုဗီုပြင် မဟွံပလီု ပွဳပွူသဘာဝ။
* '''ပရေင်ဒုင်စသိုင် အခေါင်အရာ သွက်မၞိဟ်သီုဖအိုတ်''' – ပရေင်သြိုင် သွက်မၞိဟ်သီုဖအိုတ် ဂွံဒုင်စသိုင် ပရေင်သြိုင် မနွံကုကျာ်သြဳ။
* '''ပရေင်ဗ္တောန်ပညာ''' – သွက်ညးတမ်မူလ ဂွံဒုင်စသိုင် ပရေင်တီပညာ နကဵု ဂကောံဒေသ ကေုာံ ဂကောံဇၞော်။

== လျိုင် ကေုာံ တာလျိုင် ==
AIA နွံကုတာလျိုင် ပ္ဍဲကဵု-

* '''ထိင်ဒဝ် ကဆံင်ကျာ်သြဳ''' – နကဵု သၞောဝ်ဥပဒေ မခိုင်ဗိုန် သွက်ညးတမ်မူလ။
* '''ဒုင်စသိုင် ပရေင်ပညာ''' – နကဵု ဖန်ဇန် ပရေင်ဗ္တောန်ပညာ ကေုာံ ပရေင်ဆဵုဂဗ။
* '''ပ္တိုန်ကဵု ပရေင်လွဳလွတ်''' – သွက်ညးတမ်မူလ ဂွံဒုင်စသိုင် ပရေင်တီပညာ ကေုာံ ပရေင်လွဳလွတ်။
* '''ဖန်ဇန် ပရေင်ဆက်စၠောအ်''' – သွက်ကောန်ဂကောံတအ် ဂွံဆက်စၠောအ် ကေုာံ ဂွံဒုင်စသိုင် ပရေင်တီပညာ။

== ရုဲစှ် ညးအုပ်ကာ ==
AIA နွံကုညးအုပ်ကာ မရုဲစှ်လဝ် နူကဵု ဂကောံဇၞော် ကေုာံ ဂကောံဒေသ။

=== ဥက္ကဋ္ဌ နူတမ် (Past Presidents) ===

* 1857–1859: Richard Upjohn (တမ်မူလ)
* 1860–1861: Thomas U. Walter
* 1862–1863: Richard Morris Hunt
* 1864–1865: Leopold Eidlitz
* 1866–1867: Henry Dudley
* 1868–1869: John Welch
* 1870–1871: George B. Post
* 1872–1873: Richard Morris Hunt (လက္ကရဴ)
* 1874–1875: Joseph C. Wells
* 1876–1877: Thomas W. Harris
* 1878–1879: Robert S. Peabody
* 1880–1881: William R. Ware
* 1882–1883: Henry Van Brunt
* 1884–1885: George E. Harney
* 1886–1887: Edward H. Kendall
* 1888–1889: Charles F. McKim
* 1890–1891: John H. Sturgis
* 1892–1893: Daniel H. Burnham
* 1894–1895: George B. Post (လက္ကရဴ)
* 1896–1897: Frank E. Wallis
* 1898–1899: Henry S. Hardenbergh
* 1900–1901: Charles F. McKim (လက္ကရဴ)
* 1902–1903: William A. Boring
* 1904–1905: Frank Miles Day
* 1906–1907: William S. Eames
* 1908–1909: Cass Gilbert
* 1910–1911: Irving K. Pond
* 1912–1913: Walter Cook
* 1914–1915: R. Clipston Sturgis
* 1916–1917: Henry H. Kendall
* 1918–1919: John L. Mauran
* 1920–1921: Charles H. Whitaker
* 1922–1923: Philip N. Stern
* 1924–1925: William B. Faville
* 1926–1927: Milton B. Medary
* 1928–1929: Charles H. Blackall
* 1930–1931: Robert D. Kohn
* 1932–1933: Ernest J. Russell
* 1934–1935: George H. Gray
* 1936–1937: Stephen F. Voorhees
* 1938–1939: Charles D. Maginnis
* 1940–1941: Richmond H. Shreve
* 1942–1943: John A. Holabird
* 1944–1945: James R. Edmunds
* 1946–1947: Raymond J. Ashton
* 1948–1949: Douglas W. Orr
* 1950–1951: Ralph T. Walker
* 1952–1953: Glenn Stanton
* 1954–1955: Clair W. Ditchy
* 1956–1957: Leon Chatelain Jr.
* 1958–1959: John N. Richards
* 1960–1961: Philip Will Jr.
* 1962–1963: Henry L. Wright
* 1964–1965: J. Roy Carroll Jr.
* 1966–1967: Morris Ketchum Jr.
* 1968–1969: Robert F. Hastings
* 1970–1971: Rex W. Allen
* 1972–1973: Max O. Urbahn
* 1974–1975: William J. Geddis
* 1976–1977: Louis de Moll
* 1978–1979: Elmer E. Botsai
* 1980–1981: R. Randall Vosbeck
* 1982–1983: Robert M. Lawrence
* 1984–1985: John A. Busby Jr.
* 1986–1987: Donald J. Hackl
* 1988–1989: Ted P. Pappas
* 1990–1991: Sylvester Damianos
* 1992–1993: W. Cecil Steward
* 1994–1995: L. William Chapin II
* 1996–1997: Raj Barr-Kumar
* 1998–1999: Ronald L. Skaggs
* 2000–2001: John F. Anderson
* 2002–2003: Gordon H. Chong
* 2004–2005: Douglas L. Steidl
* 2006–2007: R. K. Stewart
* 2008–2009: Marvin J. Malecha
* 2010–2011: Clark D. Manus
* 2012–2013: Jeffery L. Potter
* 2014–2015: Elizabeth Chu Richter
* 2016–2017: Thomas V. Vonier
* 2018–2019: William J. Bates
* 2020–2021: Peter J. Exley
* 2022–2023: Dan S. Hart
* 2024–2025: Kimberly L. Dowdell

== လျိုင်ဇၞော် ကေုာံ ကဆံင်တၟေၚ် (Awards and Honors) ==
AIA ပ္တိတ်ကဵု လျိုင်ဇၞော် ကေုာံ ကဆံင်တၟေၚ် သွက်ညးတမ်မူလ ကေုာံ ပရေင်သြိုင် မနွံကုကျာ်သြဳ။

=== AIA Gold Medal ===
AIA Gold Medal ဝွံ ဒှ်လျိုင်ဇၞော်အိုတ် မပ္တိတ်ကဵု နူဂကောံ AIA သွက်ညးတမ်မူလ မနွံကုကျာ်သြဳ ပ္ဍဲပရေင်သြိုင်။ လျိုင်ဝွံ စပ္တံ နူသၞာံ ၁၉၀၇။

'''ညးမကလိဂွံ AIA Gold Medal နူတမ်'''

* 1907: Aston Webb
* 1909: Charles Follen McKim
* 1911: George B. Post
* 1914: Jean-Louis Pascal
* 1922: Victor Laloux
* 1923: Henry Bacon
* 1925: Bertram Grosvenor Goodhue
* 1925: Edwin Landseer Lutyens
* 1927: Howard Van Doren Shaw
* 1929: Milton Bennett Medary
* 1933: Ragnar Östberg
* 1938: Paul Philippe Cret
* 1944: Louis Henri Sullivan
* 1947: Eliel Saarinen
* 1948: Charles Donagh Maginnis
* 1949: Frank Lloyd Wright
* 1950: Patrick Abercrombie
* 1951: Bernard Ralph Maybeck
* 1952: Auguste Perret
* 1953: William Adams Delano
* 1954: John Wellborn Root (posthumous)
* 1955: Willem Marinus Dudok
* 1956: Clarence S. Stein
* 1957: Ralph Walker
* 1957: Louis Skidmore
* 1958: John Wellborn Root Jr.
* 1959: Walter Gropius
* 1960: Ludwig Mies van der Rohe
* 1961: Le Corbusier
* 1962: Eero Saarinen (posthumous)
* 1963: Alvar Aalto
* 1964: Pier Luigi Nervi
* 1965: Kenzo Tange
* 1966: Wallace Kirkman Harrison
* 1967: Marcel Breuer
* 1968: Pietro Belluschi
* 1969: William Wilson Wurster
* 1970: Richard Buckminster Fuller
* 1971: Louis I. Kahn
* 1972: Pietro Belluschi (လက္ကရဴ)
* 1973: (ဟွံပ္တိတ်)
* 1974: (ဟွံပ္တိတ်)
* 1975: (ဟွံပ္တိတ်)
* 1976: (ဟွံပ္တိတ်)
* 1977: Richard Neutra
* 1978: Philip Johnson
* 1979: Ieoh Ming Pei
* 1980: (ဟွံပ္တိတ်)
* 1981: Josep Lluís Sert
* 1982: Romaldo Giurgola
* 1983: Nathaniel Alexander Owings
* 1984: (ဟွံပ္တိတ်)
* 1985: William Wayne Caudill
* 1986: Arthur Erickson
* 1987: (ဟွံပ္တိတ်)
* 1988: Helmut Jahn
* 1989: (ဟွံပ္တိတ်)
* 1990: E. Fay Jones
* 1991: Charles Willard Moore
* 1992: Benjamin C. Thompson
* 1993: Thomas Jefferson (posthumous), Kevin Roche
* 1994: Norman Foster
* 1995: César Pelli
* 1996: (ဟွံပ္တိတ်)
* 1997: Richard Meier
* 1998: (ဟွံပ္တိတ်)
* 1999: Frank Gehry
* 2000: Ricardo Legorreta
* 2001: Michael Graves
* 2002: Tadao Ando
* 2003: (ဟွံပ္တိတ်)
* 2004: Samuel Mockbee (posthumous)
* 2005: Santiago Calatrava
* 2006: Antoine Predock
* 2007: Edward Larrabee Barnes
* 2008: Renzo Piano
* 2009: Glenn Murcutt
* 2010: Peter Bohlin
* 2011: Fumihiko Maki
* 2012: Steven Holl
* 2013: Thom Mayne
* 2014: Julia Morgan (posthumous)
* 2015: Moshe Safdie
* 2016: Robert Venturi and Denise Scott Brown
* 2017: Paul Revere Williams (posthumous)
* 2018: James Stewart Polshek
* 2019: Richard Rogers
* 2020: Marlon Blackwell
* 2021: Edward Mazria
* 2022: Angela Brooks and Lawrence Scarpa
* 2023: Carol Ross Barney
* 2024: David Lake and Ted Flato

=== AIA Twenty-five Year Award ===
လျိုင်ဝွံ ပ္တိတ်ကဵု သွက်ပရေင်သြိုင် မကလိဂွံ လျိုင်ဇၞော် ပ္ဍဲအကြာ ၂၅ သၞာံ။

=== AIA Architecture Firm Award ===
လျိုင်ဝွံ ပ္တိတ်ကဵု သွက်ဂကောံသြိုင် (Architecture Firm) မနွံကုကျာ်သြဳ။

=== AIA Whitney M. Young Jr. Award ===
လျိုင်ဝွံ ပ္တိတ်ကဵု သွက်ညးမပါလုပ် ပရေင်လွဳလွတ် သွက်သ္ဂောံပ္တိုန် အခေါင်အရာ ကေုာံ ပရေင်တုပ်သၟဟ် ပ္ဍဲကဵုပရေင်သြိုင်။

== ပရေင်လွဳလွတ် ပ္ဍဲကဵုပွဳပွူသဘာဝ (Sustainability and Resilience) ==
AIA ပါလုပ် ပရေင်လွဳလွတ် သွက်သ္ဂောံထိင်ဒဝ် ပွဳပွူသဘာဝ ကေုာံ သွက်သ္ဂောံသြိုင် နကဵုဗီုပြင် မဟွံပလီု ပွဳပွူသဘာဝ။

=== AIA Committee on the Environment (COTE) ===
COTE ဝွံ ဒှ်ဂကောံ မဖန်ဇန် ပရေင်လွဳလွတ် သွက်သ္ဂောံထိင်ဒဝ် ပွဳပွူသဘာဝ။ COTE ပ္တိတ်ကဵု လျိုင်ဇၞော် '''COTE Top Ten Awards''' သွက်ပရေင်သြိုင် မနွံကုကျာ်သြဳ ပ္ဍဲကဵုထိင်ဒဝ်ပွဳပွူသဘာဝ။

=== AIA 2030 Commitment ===
AIA 2030 Commitment ဝွံ ဒှ်လိက်ကသာ မချူလဝ် သွက်သ္ဂောံထိင်ဒဝ် ပရေင်ပလီုပွဳပွူသဘာဝ နကဵုပရေင်သြိုင်။ လိက်ကသာဝွံ စပ္တံ နူသၞာံ ၂၀၁၀။

== ပရေင်ဆဵုဂဗ ကေုာံ ပရေင်စၠောအ်ဗဗဵု (Conferences and Events) ==
AIA ဖန်ဇန် ပရေင်ဆဵုဂဗ ကေုာံ ပရေင်စၠောအ်ဗဗဵု နာနာသာ် သွက်ကောန်ဂကောံတအ် ဂွံဒုင်စသိုင် ပရေင်တီပညာ ကေုာံ ပရေင်လွဳလွတ်။

=== AIA Conference on Architecture (AIA Conference) ===
AIA Conference ဝွံ ဒှ်ပရေင်ဆဵုဂဗ မဇၞော်အိုတ် မဖန်ဇန်လဝ် နူဂကောံ AIA။ ပရေင်ဆဵုဂဗဝွံ နွံကဵု ပရေင်ဟီုတွဟ် နူညးတမ်မူလ မနွံကုကျာ်သြဳ၊ ပရေင်ဆဵုဂဗ သွက်ဂွံစၠောအ် ကေုာံ ပရေင်ဗ္တောန်ပညာ။

=== AIA Grassroots ===
AIA Grassroots ဝွံ ဒှ်ပရေင်ဆဵုဂဗ သွက်ညးအုပ်ကာ နူဂကောံဒေသ ကေုာံ ဂကောံဇၞော် သွက်သ္ဂောံစၠောအ် ကေုာံ သွက်သ္ဂောံဖန်ဇန် ပရေင်လွဳလွတ်။

== ပရေင်ဆက်စၠောအ် ကုဂကောံဂမၠိုင် (Collaborations and Partnerships) ==
AIA ဆက်စၠောအ် ကုဂကောံဂမၠိုင် နာနာသာ်-

* '''NCARB (National Council of Architectural Registration Boards)''' – သွက်ပရေင်ထိင်ဒဝ် ကဆံင်လာင် ကေုာံ ပရေင်ပညာ။
* '''ACSA (Association of Collegiate Schools of Architecture)''' – သွက်ပရေင်ဗ္တောန်ပညာ ပ္ဍဲဘာတက္ကသိုလ်။
* '''USGBC (U.S. Green Building Council)''' – သွက်ပရေင်ထိင်ဒဝ် ပွဳပွူသဘာဝ။
* '''Architecture for Humanity''' – သွက်ပရေင်သြိုင် သွက်မၞိဟ်သီုဖအိုတ်။
* '''UNESCO''' – သွက်ပရေင်စဵုဒၞာ အနုသုခုမ ကေုာံ ပရေင်သြိုင် မနွံကုကျာ်သြဳ။

== ပရေင်ပလီုပလာ် ကေုာံ ပရေင်ဒုင်စသိုင် (Challenges and Criticisms) ==
AIA နွံကုပရေင်ပလီုပလာ် ကေုာံ ပရေင်ဒုင်စသိုင် နာနာသာ်-

* '''ပရေင်ဟွံတုပ်သၟဟ်''' – ပ္ဍဲကဵုအခိင်တမၠာတေအ် AIA ဟွံဒုင်တဲ ညးဗြဴ ကေုာံ ညးလမ္စံက် သွက်ဂွံဒှ်ကောန်ဂကောံ။ ပရေင်ဝွံ စပ္တံ နူသၞာံ ၁၉၇၀ သၞာံတေအ် စဒှ်အာ ပရေင်တုပ်သၟဟ်။
* '''ပရေင်ထိင်ဒဝ် ကဆံင်''' – ညးမွဲကဵုမွဲ ဒုင်စသိုင် ပရေင်ထိင်ဒဝ် ကဆံင် AIA ဂှ် ဟွံဗၠးပရေင်ဒုင်စသိုင် နူညးတမ်မူလ မဟွံမိက်ဂွံပါလုပ်။
* '''ပရေင်စကာလိက် AIA Documents''' – ညးမွဲကဵုမွဲ ဒုင်စသိုင် ပရေင်စကာလိက် AIA Documents ဂှ် နွံကုပရေင်ဒုင်စသိုင် နူညးတမ်မူလ မဟွံမိက်ဂွံစကာ ဟိုတ်နူကဵုပရေင်စဵုဒၞာ မဂၠိုင်ကဵုဒတန်။

== ဗီုပြင် ကေုာံ ပရေင်ပြံင်လှာဲ (Structure and Governance) ==
AIA နွံကုဗီုပြင် မဖန်ဇန်လဝ် နကဵုသၞောဝ်ဥပဒေ မခိုင်ဗိုန်-

=== Board of Directors ===
Board of Directors ဝွံ ဒှ်ညးအုပ်ကာ မရုဲစှ်လဝ် နူဂကောံဒေသ ကေုာံ ဂကောံဇၞော်။ Board of Directors နွံကဵု-

* '''ဥက္ကဋ္ဌ (President)'''
* '''ဒု-ဥက္ကဋဌ် (President-Elect)'''
* '''ညးစၟတ်သမ္တီ (Secretary)'''
* '''ညးထိင်ဒြပ် (Treasurer)'''
* '''ညးအုပ်ကာ နူဂကောံဒေသ (Directors from Chapters)'''
* '''ညးအုပ်ကာ နူဂကောံဇၞော် (Directors from At-Large)'''

=== AIA National ===
AIA National ဝွံ ဒှ်ဂကောံဇၞော် မနွံပ္ဍဲဍုင်ဝါရှေန်တာန်ဒီစဳ (Washington, D.C.)။ ဂကောံဇၞော်ဝွံ ထိင်ဒဝ် ပရေင်လွဳလွတ် ကေုာံ ဖန်ဇန် ပရေင်ဆဵုဂဗ နာနာသာ်။

=== AIA Components ===
AIA Components ဝွံ ဒှ်ဂကောံဒေသ ကေုာံ ဂကောံဍောတ်ဍောတ် မနွံပ္ဍဲဒေသနာနာ။ AIA Components နွံ ၂၀၀ ပြကိုဟ် သီုဖအိုတ်။

== ပရေင်လွဳလွတ် ပ္ဍဲကဵုဍုင်မ္ၚး (International Activities) ==
AIA ပါလုပ် ပရေင်လွဳလွတ် ပ္ဍဲကဵုဍုင်မ္ၚး နာနာသာ်-

* '''AIA International''' – ဒှ်ဂကောံ သွက်ညးတမ်မူလ မနွံပ္ဍဲဍုင်မ္ၚးအမေရိကာန်။
* '''AIA International Chapter''' – နွံပ္ဍဲဍုင် ကာနာဒါ၊ ယူရောပ်၊ အာရှ၊ ကေုာံ အဝ်သတြေလျာ။
* '''International Associate Membership''' – သွက်ညးတမ်မူလ မနွံကုလာင် နူဍုင်မ္ၚးအမေရိကာန်။

== လိက်စၟတ်သမ္တီ (References) ==

# AIA. (2024). ''About AIA''. Retrieved from https://www.aia.org/about
# AIA. (2024). ''AIA Contract Documents''. Retrieved from https://www.aia.org/contract-docs{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
# AIA. (2024). ''AIA Gold Medal''. Retrieved from https://www.aia.org/gold-medal{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
# AIA. (2024). ''AIA Conference on Architecture''. Retrieved from https://www.aia.org/conference
# AIA. (2024). ''AIA 2030 Commitment''. Retrieved from https://www.aia.org/2030-commitment{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
# AIA. (2024). ''COTE Top Ten Awards''. Retrieved from https://www.aia.org/cote-top-ten{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
# AIA. (2024). ''AIA Twenty-five Year Award''. Retrieved from https://www.aia.org/twenty-five-year-award{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
# AIA. (2024). ''AIA Whitney M. Young Jr. Award''. Retrieved from https://www.aia.org/whitney-young-award{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
# AIA. (2024). ''AIA Grassroots''. Retrieved from https://www.aia.org/grassroots {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140514025711/http://www.aia.org/grassroots |date=2014-05-14 }}
# NCARB. (2024). ''NCARB and AIA Partnership''. Retrieved from https://www.ncarb.org
# USGBC. (2024). ''USGBC and AIA Collaboration''. Retrieved from https://www.usgbc.org
# UNESCO. (2024). ''UNESCO and AIA Partnership''. Retrieved from https://www.unesco.org

== လေန်မ္ၚး (External Links) ==

* [https://www.aia.org Official website of AIA]
* [https://www.aia.org/contract-docs AIA Contract Documents]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://www.aia.org/conference AIA Conference on Architecture]
* [https://www.aia.org/2030-commitment AIA 2030 Commitment]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://www.aia.org/gold-medal AIA Gold Medal]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</text>
      <sha1>ttr6ynu99bto63vnera40rp01ssyqos</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သေင်ကာပူ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7615</id>
    <revision>
      <id>51570</id>
      <parentid>48916</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T14:07:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51570</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6529" sha1="m8wjp3xl6m1b698iaqzgk2t8ubsm35z" xml:space="preserve">{{Infobox country
| conventional_long_name = ဍုင်သေင်ကာပူ
| native_name = Republic of Singapore
| common_name = သေင်ကာပူ
| image_flag = Flag of Singapore.svg
| image_coat = Coat of arms of Singapore.svg
| capital = [[သေင်ကာပူ]]
| coordinates = 1°17′N 103°50′E
| largest_city = သေင်ကာပူ
| official_languages = ဘာသာအင်္ဂလိက်၊ ဘာသာမလေ၊ ဘာသာကြုက် ကေုာံ ဘာသာတမေလ်
| government_type = သၞောတ် သမ္မတ ပါလဳမာန်
| leader_title1 = သမ္မတ
| leader_name1 = တာမာန် ရှာန်မူဂါရတ်တနာမ် (Tharman Shanmugaratnam)
| leader_title2 = သကိုပ်ဝန်ဇၞော်
| leader_name2 = လဝ်ရင်သ် ဝံင် (Lawrence Wong)
| area_km2 = ၇၃၄.၃
| population_estimate = ၅၉ ကိုဋ် (သၞာံ ၂၀၂၄)
| currency = ဒဝ်လာ သေင်ကာပူ (Singapore dollar, S$)
| time_zone = SST (UTC+8)
}}

'''ဍုင်သေင်ကာပူ''' (အင်္ဂလိက်: ''Singapore'', မလေ ''Singapura'') ယၟုပ္ဍဲသၞောဝ်မ္ဂး '''ကၟိန်ဍုင် သမ္မတ သေင်ကာပူ''' (Republic of Singapore) ဝွံ ဒှ်ဍုင်တကအ် ကေုာံ ဍုင်ဇၞော် (Island city-state) မနွံပ္ဍဲဒေသ [[အာရှအဂၞဲ]] (Southeast Asia) မွဲရ။ ဍုင်ဝွံ နွံဒၟံင်ပ္ဍဲစွံပလိုတ် တကအ်ဇမၠိင် မလေ (Malay Peninsula) လပါ်သၠုင်ကျာအိုတ်တုဲ၊ ပယျဵုဍာ် ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ဍုင် [[မလေရှာ]] လပါ်သၟဝ်ကျာ ကေုာံ ဍုင် [[အေန်ဒဝ်နဳရှာ]] လပါ်သၠုင်ကျာ ရ။

== ဝင်ဗွဲခမၞောန် (History) ==
* '''သၞာံ ၁၈၁၉:''' သာသတာမ်ဖိုဒ် ရာဖှေလ် (Sir Stamford Raffles) စပ္တန်လဝ် သေင်ကာပူ နဒဒှ် ဒၞာဲသၞေဟ်ဗၞိက် သွက် အေန်ပါယာ ဗြိတိန် ရ။
* '''သၞာံ ၁၉၆၃:''' တိတ်ဗၠးနူ ဗြိတိန် တုဲ ပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု သဟဖေတ် မလေရှာ (Malaysia) ရ။
* '''သၞာံ ၁၉၆၅:''' ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ ဂိတုအဝ်ဂါတ် (၉) ဂှ် ပါ်တိတ် နူမလေရှာတုဲ ဒှ်အာ ဍုင်သမ္မတ ဗၠးၜး မွဲရ။ ညးမဒှ် အပါဍုင် ကေုာံ သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ် လဳကွမ်ယျူ (Lee Kuan Yew) ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Economy) ==
ဍုင်သေင်ကာပူဝွံ ဒှ်ဍုင် မၞုံကဵု [[ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]] မဇၞော်မောဝ်အိုတ် ကေုာံ သြန်လုပ်ဍုင် ကဆံင်သၠုင်အိုတ် မွဲ ပ္ဍဲဂၠးတိရ။ ၜိုန်ရ ဍုင်ဏအ် သယံဇာတ သဘာဝ အောန်ကီုလေဝ်၊ ဍေံဒုင်သဇိုင် လတူ -
* '''ပရေင်ဗၞိက် ဂၠးကဝ်:''' သေင်ကာပူဂှ် ဒှ်ဗဟဵု သၞေဟ်က္ၜင် ကေုာံ သၞေဟ်က္ၜင်ကျာ ဇၞော်အိုတ် ကေုာံ ကမၠောန်ဂၠိုင်အိုတ် မွဲ ပ္ဍဲဂၠးတိရ။
* '''ပရေင်ဘဏ္ဍာ (Finance):''' ဒှ်ဗဟဵု ပရေင်လှုဲလှာဲ ကေုာံ ဘာဏ် ဂၠးကဝ် မပြာကတ်မွဲရ။
* '''ကွတ်ပညာ ကေုာံ ပရေင်ပညာ:''' စကာလဝ် ပညာပွမဒှ်အစာတၟေင် (Specialization) သွက်ဂွံ ဖန်ဗဒှ် မၞိဟ်မၞုံကဵု ဍာ်ဒကေဝ်ရ။

== မှာဇန် ကေုာံ ယေန်သၞာင် (Language and Culture) ==
သေင်ကာပူဝွံ ဒှ်ဍုင် ဂကောံမၞိဟ်ဂကူစုင်၊ ယေန်သၞာင်နာနာ (Multicultural society) တုဲ နွံကဵု အရေဝ်ဘာသာ ရုင် (၄) သာ် မတွဟ်ဂး -
# '''အင်္ဂလိက် (English):''' ဒှ်အရေဝ် အဓိက သွက်ပရေင်အုပ်ဓုပ်၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ပညာ။
# '''မလေ (Malay):''' ဒှ်အရေဝ်ဘာသာ ကောန်ဍုင်အရင် အဓိက။
# '''ကြုက် (Mandarin):''' ဒှ်အရေဝ် မၞိဟ်လၟိဟ်ဂၠိုင်အိုတ် စကာ။
# '''တမေလ် (Tamil)။'''

== အဆက်အစပ် ကု အာရှဗေဒ ==
သေင်ကာပူဝွံ ဒှ်အစိတ်အပိုင်း ကိစ္စဇၞော်မွဲ ပ္ဍဲကဵု ကဏ္ဍ [[အာရှဗေဒ]] ကေုာံ [[ဒေသဗေဒ]] (Asian Studies) ရ၊ ဟိုတ်နူဍေံဒှ် ဗဟဵုပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ ပရေင်ဆက်စၠောအ် ယေန်သၞာင် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ပ္ဍဲဒေသ အာရှအဂၞဲရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[အာသဳယာန်]]
* [[အာရှဗေဒ]]
* [[ဒေသဗေဒ]]
* [[မလေရှာ]]
* စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ

== နိဿဲ ==
* Huff, W. G. (1994). &quot;The Economic Growth of Singapore&quot;. Cambridge University Press.
* Singapore Profile. BBC News.

{{DEFAULTSORT:သေင်ကာပူ}}
[[Category:သေင်ကာပူ]]
[[Category:အာရှအဂၞဲ]]
[[Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]
[[Category:ဍုင်တကအ်ဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>m8wjp3xl6m1b698iaqzgk2t8ubsm35z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဍုၚ်ဗၟာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8202</id>
    <revision>
      <id>51730</id>
      <parentid>49775</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T08:17:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51730</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14668" sha1="4lzdddx2gxh86343eekeynt2wlalgxr" xml:space="preserve">= ဍုၚ်ဗၟာ =
{{Infobox country
| native_name             = ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်
| common_name             = ဍုၚ်ဗၟာ
| image_flag              = Flag of Myanmar.svg
| image_coat              = State seal of Myanmar.svg
| image_map               = Myanmar (orthographic projection).svg
| map_caption             = ဒၞာဲဒတန် ဍုၚ်ဗၟာ ပ္ဍဲအာယှအဂၞဲ
| capital                 = [[နေပျဳဒဝ်|ဍုၚ်နေပျဳဒဝ်]]
| largest_city            = [[လ္ဂုၚ်|ဍုၚ်လ္ဂုၚ်]]
| official_languages      = [[အရေဝ်ဗၟာ]]
| languages_type          = အရေဝ်ဘာသာဒေသဂမၠိုၚ်
| languages               = [[ဘာသာမန်|မန်]]၊ [[ဘာသာကရေၚ်|ကရေၚ်]]၊ [[ဘာသာသေံဇၞော်|သေံဇၞော်]]၊ [[ဘာသာယခေၚ်|ယခေၚ်]]၊ [[ဘာသာကချေၚ်|ကချေၚ်]]၊ [[ဘာသာချေၚ်|ချေၚ်]]၊ [[ဘာသာကယျာ|ကယျာ]]
| ethnic_groups           = ၆၈% [[ဂကူဗၟာ|ဗၟာ]]၊ ၉% [[ဂကူသေံဇၞော်|သေံဇၞော်]]၊ ၇% [[ဂကူကရေၚ်|ကရေၚ်]]၊ ၄% [[ဂကူယခေၚ်|ယခေၚ်]]၊ ၃% [[ဂကူကြုက်|ကြုက်]]၊ ၂% [[ဂကူအိန္ဒိယ|အိန္ဒိယ]]၊ ၂% [[ဂကူမန်|မန်]]၊ ၅% တၞဟ်တၞဟ်
| religion                = ၈၇.၉% [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ ၆.၂% [[ခရေတ်ယာန်]]၊ ၄.၃% [[အစ္စလာမ်]]၊ ၀.၈% [[ဟိန္ဒူ]]၊ ၀.၈% တၞဟ်တၞဟ်
| demonym                 = ဗၟာ
| government_type         = ကၟိန်ဍုၚ်ပံၚ်စံဗဟို သၞောတ်သမ္မတ (လၟုဟ် နွံသၟဝ်အုပ်ဓုပ်ပၞာန်)
| leader_title1           = သမ္မတ (Acting)
| leader_name1            = ဦးမြင့်ဆွေ
| leader_title2           = ဝန်ကြီးချုပ်
| leader_name2            = ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်
| establishment_event1    = အေန်ပါယာဗုကာံ
| establishment_date1     = သၞာံ ၁၅၈၈ ဗုဒ္ဓသာသနာ (၁၀၄၄ ခရေတ်)
| establishment_event2    = ဗၠးၜးနူအၚ်္ဂလိက်
| establishment_date2     = ၄ ဇာန္နဝါရဳ ၂၄၉၁ ဗုဒ္ဓသာသနာ (၁၉၄၈ ခရေတ်)
| area_total_km2          = 676578
| population_estimate     = ၅၇,၅၂၆,၄၄၉
| population_estimate_year = ၂၅၆၇ ဗုဒ္ဓသာသနာ (၂၀၂၄ ခရေတ်)
| GDP_PPP                 = $258.677 billion
| currency                = လှုဲဗၟာ (Kyat) (MMK)
| time_zone               = MST
| utc_offset              = +6:30
| calling_code            = +95
}}
ဍုၚ်ဗၟာ (အၚ်္ဂလိက်: ''Myanmar/Burma''; ဗၟာ: မြန်မာ) ယၟုတ္ၚဲဏအ် မကော်စ ကၟိန်ဍုၚ်ပံၚ်စံ သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဂှ် ဒှ်ဍုၚ်မွဲ မနွံပ္ဍဲဒေသအာယှအဂၞဲ (Southeast Asia) ရ။ ဍုၚ်ဗၟာဝွံ ဒှ်ဍုၚ်မနွံကဵု ဗီုပြင်ပထဝဳမလှဲလးအိုတ် ပ္ဍဲဒေသအာယှအဂၞဲ (ဟွံရိုဟ်စတက္ကအ်ဂမၠိုၚ်) တုဲ နွံကဵုပယျဵုဆက်စပ်မံၚ် ကုဍုၚ်ကြုက်၊ ဍုၚ်လာအို၊ ဍုၚ်သေံ၊ ဍုၚ်အိန္ဒိယ ကေုာံ ဍုၚ်ဘင်္ဂလာဒေသ်ရ။ လ္ပာ်သၠုၚ်ကျာ ကေုာံ လ္ပာ်ပလိုတ်ဍုၚ်ဂှ် ဆက်စပ်မံၚ်ကု ၜဳဗင်္ဂလာ ကေုာံ ၜဳမုတ္တမရ။
ဍုၚ်ဗၟာဝွံ နွံကဵုဝၚ်အတိက် မနွံကဵုဒြဟတ် ကေုာံ ယေန်သၞာၚ်မကြံၚ်မ္ၚုဟ်ရ။ နူအခေတ်တမၠာတေအ် ဒေသဏအ်ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲတန်တဴကု ဂကူနာနာ ဥပမာ ဂကူပျူ၊ ဂကူမန် ကေုာံ ဂကူဗၟာတအ်ရ။ အေန်ပါယာဗုကာံ မဒှ်အေန်ပါယာပထမအိုတ် ပ္ဍဲဝၚ်ဗၟာဂှ် စတင်ကၠုၚ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၅၈၈ ဗုဒ္ဓသာသနာ (၁၀၄၄ ခရေတ်) တုဲ ဒှ်အခိၚ်မဇၞော်မောဝ်အိုတ် သွက်သာသနာဗုဒ္ဓထေရဝါဒရ။ လက္ကရဴနူဂှ် ဍုၚ်ဗၟာ ဒးဒုၚ်အုပ်ဓုပ်ကု အၚ်္ဂလိက် (British) အကြာသၞာံ ၂၃၆၇-၂၄၉၁ ဗုဒ္ဓသာသနာ (၁၈၂၄-၁၉၄၈ ခရေတ်) တုဲ ကလေၚ်ဂွံဗၠးၜး ပ္ဍဲသၞာံ ၂၄၉၁ ဗုဒ္ဓသာသနာ (၁၉၄၈) ရ။
ပ္ဍဲအခေတ်လၟုဟ် ဍုၚ်ဗၟာဝွံ ဒှ်ဍုၚ်မနွံကဵု ဂကူကောန်ဍုၚ်အရေဝ် ၁၃၅ ဂကူတုဲ နွံကဵုပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် မနွံကဵုပရေၚ်ပြံၚ်လှာဲ ကေုာံ ပရေၚ်ရုသံၚ်နာနာရ။ ဍုၚ်ဗၟာဝွံ နွံကဵုပရူသဘာဝ မလှဲလး ဥပမာ တၞံတေက်၊ ရတ်နာနာ ကေုာံ ဓာတ်လောဟ ကေုာံ ဂෑတ်သဘာဝတအ်ရ။
TOC
== ဝၚ် ==
ဝၚ်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် ပါ်ပ္တိတ်ဂွံ ဂၠိုၚ်ကဵုခေတ်ရ။
=== ခေတ်တမၠာ ကေုာံ ဂကူပျူ၊ မန် ===
ကၠာဟွံဂွံစိုပ် ခေတ်ဗုကာံဏီ၊ ပ္ဍဲဒေသဍုၚ်ဗၟာဝွံ ဂကူပျူတအ် ဒက်ပတန်လဝ် ဍုၚ်နန် (City-states) ဥပမာ သရေခေတ္တရာ၊ ဟန်လင်း တအ်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်တုပ်တုပ်ဂှ် လ္ပာ်သၠုၚ်ကျာဍုၚ် (ဒေသရးမန်) ဂှ် ဂကူမန်တအ် ဒက်ပတန်လဝ် ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ (သဓီု) တုဲ ဒှ်ဒၞာဲတမ်ရိုဟ် သာသနာဗုဒ္ဓ ဂွံပြးဇးစိုပ်ကၠုၚ် ဒေသအာယှအဂၞဲရ။
=== ခေတ်ဗုကာံ (Pagan Empire) ===
သၟိၚ်အနဝ်ရထာ (Anawrahta) စပ္ကၚ်ရၚ်ဍုၚ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၅၈၈ ဗုဒ္ဓသာသနာ (၁၀၄၄ ခရေတ်) တုဲ ပ္ကောံပ္ကေဝ် ဍုၚ်နာနာ ဒှ်အာမွဲကၟိန်ဍုၚ်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ဏအ် သာသနာဗုဒ္ဓ ထေရဝါဒ ဇၞော်မောဝ်တိုန် ဗွဲမလောန်တုဲ ကျာ်စေတဳဂမၠိုၚ် မနွံပ္ဍဲဗုကာံတအ်ဂှ် ဒှ်သက်သဳဝၚ် စဵုကဵုတ္ၚဲဏအ်ရ။
=== ခေတ်ဟံသာဝတဳ ကေုာံ အင်းဝ ===
လက္ကရဴနူ အေန်ပါယာဗုကာံ လီုလာ်အာ၊ ဍုၚ်ဗၟာ ပါ်ဒှ်အာ ဍုၚ်နန်နာနာရ။ လ္ပာ်သၠုၚ်ကျာဂှ် ဂကူမန်တအ် ဒက်ပတန် အေန်ပါယာဟံသာဝတဳ (Hanthawaddy) မနွံကဵုသၟိၚ်မန် မဒယှ်တှ် ဥပမာ သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ်၊ တၠညးရာဇာဓိရာဇ် ကေုာံ မိစောဗုတအ်ရ။ လ္ပာ်သၟဝ်ကျာဂှ် ဂကူဗၟာ ကေုာံ သေံတအ် ဒက်ပတန် ဍုၚ်အင်းဝ (Ava) ရ။
=== ခေတ်ကောန်လိုနဳ (British Rule) ===
အၚ်္ဂလိက်တအ် တိုက်ပၞာန် ကုဍုၚ်ဗၟာ (၃) ဝါ (၁၈၂၄၊ ၁၈၅၂၊ ၁၈၈၅) တုဲ လက္ကရဴအိုတ် သီကေတ်အလုံမွဲဍုၚ်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ဏအ် ဍုၚ်ဗၟာ ပါလုပ်အာ ပ္ဍဲအေန်ပါယာအိန္ဒိယ-အၚ်္ဂလိက် (British India) ရ။ သၞာံ ၂၄၉၁ ဗုဒ္ဓသာသနာ (၁၉၄၈) ဂှ် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ကေုာံ သကိုပ်သကအ်နာနာတအ် ကြိုတ်စဗၠးၜး ဂွံဇၞော်ကေတ်ရ။
== ပထဝဳ ==
ဍုၚ်ဗၟာဝွံ နွံကဵုပထဝဳ မလှဲလးတုဲ ပါ်ပ္တိတ်ဂွံ (၃) ကဏ္ဍအဓိက -
ဒေသဒဵု လ္ပာ်သၟဝ်ကျာ ကေုာံ ဗၟံက်: ဒဵုခါကာဘိုရာဇဳ (Hkakabo Razi) မဒှ်ဒဵုသၠုၚ်အိုတ် ပ္ဍဲအာယှအဂၞဲ နွံပ္ဍဲတွဵုရးကချေၚ်ရ။
ဒေသၜဳဨရာဝတဳ: ဒှ်ဒေသဝါဗ္ၚ မလှဲလးတုဲ ဒှ်ဒၞာဲစိုက်ဗ္ၚအဓိက သွက်ဍုၚ်ရ။ ၜဳဨရာဝတဳ ဂှ် ဒှ်ၜဳဇၞော်အိုတ် မဒြေပ်ကၠုၚ် နူသၟဝ်ကျာ စဵုကဵုစိုပ်ၜဳမုတ္တမရ။
ဒေသသၠုၚ်ကျာ (တနၚ်္သဳ): နွံကဵုတက္ကအ်ဂမၠိုၚ် ကေုာံ ပယျဵုၜဳမလှဲလးရ။
=== ရာသဳဥတု ===
ရာသဳဥတု ဍုၚ်ဗၟာဂှ် ဒှ်ဂကူ Tropical monsoon မနွံကဵု ရာသဳ (၃) ဂကူ -
ရာသဳကညၚ် (ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ - မေ)
ရာသဳဗြဲ (ဂိတုဇွန် - အံက်တဝ်ဗါ)
ရာသဳဂံက် (ဂိတုနဝ်ဝေမ်ဗါ - ဇာန္နဝါရဳ)
== ပရေၚ်အုပ်ဍုၚ် ==
ဍုၚ်ဗၟာဝွံ ဒက်ပတန်လဝ် နကဵုတိုၚ်ဒေသ (၇) တိုၚ် ကေုာံ တွဵုရး (၇) တွဵုရ။
{| class=&quot;wikitable&quot;
! တွဵုရး (States) !! တိုၚ်ဒေသ (Regions)
|-
| [[တွဵုရးကချေၚ်]] || [[တိုၚ်သေၚ်]]
|-
| [[တွဵုရးကယျာ]] || [[တိုၚ်မကွေ]]
|-
| [[တွဵုရးကရေၚ်]] || [[တိုၚ်မန္တလေ]]
|-
| [[တွဵုရးချေၚ်]] || [[တိုၚ်ဗဂေါ]]
|-
| [[တွဵုရးမန်]] || [[တိုၚ်လ္ဂုၚ်]]
|-
| [[တွဵုရးယခေၚ်]] || [[တိုၚ်ဨရာဝတဳ]]
|-
| [[တွဵုရးသေံ]] || [[တိုၚ်တနၚ်္သဳ]]
|}
== ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ==
ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ဍုၚ်ဗၟာဂှ် သုၚ်စောဲဒြဟတ်သဘာဝ ကေုာံ ပရေၚ်စိုက်ဗ္ၚရ။
စိုက်ဗ္ၚ: သြောံ ဂှ် ဒှ်ကပေါတ်ပ္တိတ်တရဴအဓိကရ။
သယံဇာတ: တၞံတေက် (Teak)၊ မဏိခတ္ထ (Ruby)၊ သတ်တိုပ် (Jade) ကေုာံ ဓာတ်လောဟ၊ ဂဲါသဘာဝတအ် ဒှ်တမ်ရိုဟ်သြန်အဓိကရ။
ပရေၚ်ဝေၚ်တရဴ: ဍုၚ်ဗုကာံ၊ ကၠအ်အၚ်လေ၊ ကျာ်သှ်ေဒဂုၚ်တအ် ဒှ်ဒၞာဲမၞိဟ်မကၠုၚ်ဝေၚ်ဂၠိုၚ်အိုတ်ရ။
== ယေန်သၞာၚ် ==
ယေန်သၞာၚ်ဍုၚ်ဗၟာဂှ် နွံကဵုပရေၚ်နှဴရဴ အကြာဂကူနာနာတုဲ ဆက်စပ်ကဵု သာသနာဗုဒ္ဓ ဗွဲမကြံၚ်မ္ၚုဟ်ရ။
ဗွိုက်လတေက်: လုံဂျဳ (Longyi) ဂှ် ဒှ်ဗွိုက်လတေက်အဓိက သွက်မၞိဟ်တြုံ ကေုာံ ဗြဴရ။
စၞစ: မုဟ်ဟေန်ဂါ (Mohinga) ဒှ်စၞစမဒယှ်အိုတ်ရ။
သဘၚ်: သဘၚ်အတး (Thingyan Water Festival) ဂှ် ဒှ်သဘၚ်ဇၞော်အိုတ် သွက်ဂွံဒုၚ်တၠုၚ်သၞာံတၟိရ။
== ရံၚ်ကဵုဏအ် ==
[[ဝၚ်ဍုၚ်ဗၟာ]]

[[တွဵုရးမန်]]

[[အရေဝ်ဗၟာ]]

[[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]]
== နိဿဲ ==
{{reflist}}
== တမ်ရိုဟ်လိက် ==
&lt;ref name=&quot;source1&quot;&gt;''ဝၚ်ဍုၚ်ဗၟာတၟိ''၊ မာံပါလိက်၊ သၞာံ ၂၅၅၅၊ မုက်လိက် ၁၀-၁၂၀။&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;source2&quot;&gt;''Burma: A Nation at the Crossroads'', Benedict Rogers, 2012.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;source3&quot;&gt;''အခြေခံမြန်မာ့သမိုင်း''၊ ဦးဘသန်း၊ ၁၉၉၈။&lt;/ref&gt;
== လေန်မ္ၚး ==
[https://www.myanmar.gov.mm Myanmar Government Official Website]
[https://www.britannica.com/place/Myanmar Myanmar - Britannica]
{{DEFAULTSORT:Myanmar}}
[[Category:ဍုၚ်ဂမၠိုၚ် ပ္ဍဲအာယှ]]
[[Category:ဍုၚ်ဂမၠိုၚ် ပ္ဍဲအာယှအဂၞဲ]]
[[Category:ဍုၚ်ဗၟာ]]</text>
      <sha1>4lzdddx2gxh86343eekeynt2wlalgxr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အေစဳအဳ ၂၀၂၆</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9322</id>
    <revision>
      <id>51536</id>
      <timestamp>2026-04-15T13:13:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox event | name = အေစဳအဳ ၂၀၂၆ (ACE 2026) | official_name = (စုတ် ယၟုပေင်ပေင် ဥပမာ - The Asian Conference on Education 2026) | image =  | caption =  | date = သၞာံ ၂၀၂၆ | location = (စုတ် ဍုင် ကေုာံ ဒေသ) | venue = (စုတ် ဒၞာဲမကၠောန်ဗဒှ်) | type = သဘင်သဳကၠ...&quot;</comment>
      <origin>51536</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2508" sha1="sy13fofrsgx3gqlc3ul2ja2h8lkntf9" xml:space="preserve">{{Infobox event
| name = အေစဳအဳ ၂၀၂၆ (ACE 2026)
| official_name = (စုတ် ယၟုပေင်ပေင် ဥပမာ - The Asian Conference on Education 2026)
| image = 
| caption = 
| date = သၞာံ ၂၀၂၆
| location = (စုတ် ဍုင် ကေုာံ ဒေသ)
| venue = (စုတ် ဒၞာဲမကၠောန်ဗဒှ်)
| type = သဘင်သဳကၠဳ (Conference)
| organizer = (စုတ် ဂကောံမကၠောန်ဗဒှ်)
| website = 
}}

'''အေစဳအဳ ၂၀၂၆''' (အင်္ဂလိက်: ''ACE 2026'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သဘင်သဳကၠဳ ဂၠးကဝ် ဟွံသေင်မ္ဂး အစဳအဇန် အဓိကမွဲ မကြက်ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲကဵု သၞာံ ၂၀၂၆ ရ။ (စုတ်ဗပေင် - ဥပမာ - ဍေံဒှ် သဘင်သဳကၠဳ မဆက်စပ် ကုကဏ္ဍ ပရေင်ပညာ အလုံဒေသအာရှ တုဲ မကၠောန်ဗဒှ် ဇၟာပ်ဇၟာပ်သၞာံရ။)

== တင်ရန်တၟအ် ==
တင်ရန်တၟအ် အဓိက သွက်ဂွံ ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်သဳကၠဳဏအ်ဂှ် သွက်ဂွံ -
* (စုတ်ဗပေင် ပသောင်ကဵု တင်ရန်တၟအ် အဓိက ၁)
* (စုတ်ဗပေင် ပသောင်ကဵု တင်ရန်တၟအ် အဓိက ၂)

== ကဏ္ဍအဓိက ကေုာံ ပရူပရာ ==
ပ္ဍဲကဵု အစဳအဇန်ဏအ်မ္ဂး ပါလုပ်ကဵု ကဏ္ဍ သဳကၠဳ အဓိက အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* (စုတ်ဗပေင် ပရူပရာ မသဳကၠဳ - ဥပမာ - နဲကဲပညာ ခေတ်တၟိ)
* (စုတ်ဗပေင် ပရူပရာ မသဳကၠဳ - ဥပမာ - ကွတ်ပညာ ဉာဏ်လုပ်ကၠောန် AI ပ္ဍဲပညာဗေဒ)

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* သဘင်သဳကၠဳ (Conference)
* [[သၞာံ ၂၀၂၆]]
* ပရေင်ပညာ (Education)

== နိဿဲ ==
* &quot;Official Website of ACE 2026&quot;. (https://ace.iafor.org/)

[[Category:သဘင်သဳကၠဳ]]
[[Category:သၞာံ ၂၀၂၆]]</text>
      <sha1>sy13fofrsgx3gqlc3ul2ja2h8lkntf9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သဘင်သဳကၠဳ ပရေင်ပညာ အာရှ ၂၀၂၆</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9323</id>
    <revision>
      <id>51537</id>
      <timestamp>2026-04-15T13:17:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox event | name = သဘင်သဳကၠဳ ပရေင်ပညာ အာရှ ၂၀၂၆ | official_name = The 18th Asian Conference on Education (ACE2026) | type = သဘင်သဳကၠဳ ပရေင်ပညာ ဂၠးကဝ် (International Education Conference) | organizer = [[IAFOR]] (The International Academic Forum) [cite: 30] | frequency = ဇၟာပ်သၞာံ (Annual) }}  '''သ...&quot;</comment>
      <origin>51537</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6851" sha1="skydt4cbhj8uzgjo3n5mxlwgqoaaudh" xml:space="preserve">{{Infobox event
| name = သဘင်သဳကၠဳ ပရေင်ပညာ အာရှ ၂၀၂၆
| official_name = The 18th Asian Conference on Education (ACE2026)
| type = သဘင်သဳကၠဳ ပရေင်ပညာ ဂၠးကဝ် (International Education Conference)
| organizer = [[IAFOR]] (The International Academic Forum) [cite: 30]
| frequency = ဇၟာပ်သၞာံ (Annual)
}}

'''သဘင်သဳကၠဳ ပရေင်ပညာ အာရှ ၂၀၂၆''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''အေစဳအဳ ၂၀၂၆''' (အင်္ဂလိက်: ''The 18th Asian Conference on Education'', ခမၞောန် - '''ACE2026''') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သဘင်သဳကၠဳ ပရေင်ပညာ ကဆံင်ဂၠးကဝ် မရနုက်ကဵု (၁၈) ဝါ မကြက်ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၆ ရ (ဒုင်သဇိုင် ကု သဘင်သဳကၠဳ မရနုက်ကဵု ၁၇ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၅ ဂှ်ရ )။ သဘင်သဳကၠဳဏအ်ဝွံ ဒးဒုင်ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် နကဵု ဂကောံဖဝ်ရမ် ပညာဗေဒ ဂၠးကဝ် မကော်စ (The International Academic Forum - IAFOR) [cite: 30] ရ။

== ဂကောံမကၠောန်ဗဒှ် (Organiser) ==
အစဳအဇန် ACE ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် နကဵု ဂကောံ IAFOR မဒှ် ဂကောံဟွံမဲကဵု ပရေင်အကျဝ်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ဗၠးၜး နူပရေင်ဍုင်ကွာန် မွဲရ [cite: 31]။ ဂကောံ IAFOR ဝွံ စဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၉ တုဲ [cite: 31]၊ ရုင်ဗဟဵု နွံပ္ဍဲ ဍုင်ဂျပေန်ရ [cite: 32]။ ညးတအ် ပံင်တဲ ကၠောန်ၜိုတ်လဝ် ကု ဗဟဵုသုတေသန IAFOR ပ္ဍဲကဵု ဘာကျာ်သြဳ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂၠးကဝ် အဝ်သာကာ (Osaka School of International Public Policy - OSIPP) တက္ကသိုလ် အဝ်သာကာ [cite: 13, 32] ကေုာံ မဟာမိတ် တက္ကသိုလ်ဂမၠိုင် အလုံဂၠးတိရ [cite: 34]။

== တင်ရန်တၟအ် အဓိက ==
သဘင်သဳကၠဳ ACE ဝွံ နွံကဵု တင်ရန်တၟအ် အဓိက (၄) သာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''ပွမသၠုင်ပတိုန် ပရေင်ဆက်စၠောအ် ဂၠးကဝ်:''' သွက်ဂွံ ဆက်စၠောအ်ကဵု တၠပညာတအ် နူကဵု အလုံဂၠးတိ ညံင်ဂွံ ပါ်ပရအ် လညာတ် ကေုာံ သုတေသနရ [cite: 23]။
* '''ပွမဖန်ဇန် ပရေင်ကၠိုဟ်ခၠင် အကြာယေန်သၞာင်:''' သွက်ဂွံ သၠုင်ပတိုန် ပရေင်သဳကၠဳ ကေုာံ အခန်ကဏ္ဍ ယေန်သၞာင်နာနာရ [cite: 25, 26]။
* '''ပွမဆဝ်မ္ၚုဟ် ပရေင်သဳကၠဳ နာနာကဏ္ဍ:''' သွက်ဂွံ သဳကၠဳတတ်ကၠောအ် ပယျဵု အပိုင်အခြာ ကဏ္ဍပညာ သီးသန့်တအ်ရ [cite: 27]။
* '''ပွမဖန်ဗဒှ် ကေုာံ ပါ်ပရအ် ဉာဏ်ပညာတၟိ:''' သွက်ဂွံ ပါ်ပရအ် လညာတ် ကေုာံ သုတေသန တၟိတၟိ လတူ ကဏ္ဍပရေင်ပညာရ [cite: 28]။

== ကဏ္ဍသဳကၠဳ အဓိက (၂၀၂၅-၂၀၂၉) ==
သွက်သၞာံ ၂၀၂၅ စဵုကဵု ၂၀၂၉ ဂှ်၊ ဂကောံ IAFOR ဖျေံလဝ် ကဏ္ဍသဳကၠဳ အဓိက (၄) သာ် မတွဟ်ဂး [cite: 197] -
# '''ကွတ်ပညာ ကေုာံ ဉာဏ်လုပ်ကၠောန် (Technology and Artificial Intelligence)''' [cite: 200, 214]
# '''ကောန်မၞိဟ် ကေုာံ ဉာဏ်ကောန်မၞိဟ် (Humanity and Human Intelligence)''' [cite: 203, 215]
# '''ကောန်ဍုင်ဂၠးတိ ကေုာံ ပရေင်ပညာ သွက် ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် (Global Citizenship and Education for Peace)''' [cite: 202, 219]
# '''ပရေင်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် (Leadership)''' [cite: 199, 221]

== အခေါင်ပတိတ် လိက်စံင် (Publishing Opportunities) ==
ညးမပါလုပ် ပတိုန်ထ္ၜး လိက်စံင် ပ္ဍဲကဵု သဘင်သဳကၠဳတအ်ဂှ် ကလိဂွံ အခေါင် သွက်ဂွံ ပတိတ် လိက်စံင်သုတေသန ပ္ဍဲကဵု -
* '''IAFOR Journals:''' ဒှ် ဂျာနယ် မသၠးပွး (Open Access) သီုဟွံဒးကဵု ၚုဟ်မးတုဲ၊ နွံကဵု ပရေင်စၟဳစၟတ် (Peer review) ကေုာံ လုပ်လဝ် စရင် Scopus ရ [cite: 293, 297, 298]။
* '''Conference Proceedings:''' ဒှ် လိက်စံင် မပတိတ် ကြဴနူ သဘင်သဳကၠဳ မသၠးပွးတုဲရ [cite: 299, 301]။

== ဗီုပြင် ပတိုန်ထ္ၜး ==
သဘင်သဳကၠဳဏအ် ကဵုအခေါင် ပတိုန်ထ္ၜး လိက်စံင် နကဵုဗီုပြင် နာနာသာ် မပ္တံကဵု -
* '''ပတိုန်ထ္ၜး တိုက်ရိုက် ပ္ဍဲဒၞာဲ (Onsite):''' ပါလုပ်ကဵု ပွမဟီုတွံ (Oral presentation) ၂၅ မိနေတ်၊ Workshop ၅၀ မိနေတ်၊ ကေုာံ ပတိုန်ထ္ၜး Panel ၇၅ မိနေတ်ရ [cite: 73, 74, 75, 76]။
* '''ပတိုန်ထ္ၜး လပါ်လတူလာင် (Online):''' ပါလုပ်ကဵု ပွမဟီုတွံ တိုက်ရိုက် (Live-stream) ဟွံသေင်မ္ဂး ဗဳဒဳယော မတက်လဝ် ကိုပ်ကၠာ (Pre-recorded virtual presentation) တအ်ရ [cite: 76, 78, 79]။

[[Category:သဘင်သဳကၠဳ]]
[[Category:ပရေင်ပညာ]]</text>
      <sha1>skydt4cbhj8uzgjo3n5mxlwgqoaaudh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51538</id>
      <parentid>51537</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T13:18:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဗီုပြင် ပတိုန်ထ္ၜး */</comment>
      <origin>51538</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6871" sha1="g8kizx4zflw6h3mb1pj5wgjy7c82vkd" xml:space="preserve">{{Infobox event
| name = သဘင်သဳကၠဳ ပရေင်ပညာ အာရှ ၂၀၂၆
| official_name = The 18th Asian Conference on Education (ACE2026)
| type = သဘင်သဳကၠဳ ပရေင်ပညာ ဂၠးကဝ် (International Education Conference)
| organizer = [[IAFOR]] (The International Academic Forum) [cite: 30]
| frequency = ဇၟာပ်သၞာံ (Annual)
}}

'''သဘင်သဳကၠဳ ပရေင်ပညာ အာရှ ၂၀၂၆''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''အေစဳအဳ ၂၀၂၆''' (အင်္ဂလိက်: ''The 18th Asian Conference on Education'', ခမၞောန် - '''ACE2026''') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သဘင်သဳကၠဳ ပရေင်ပညာ ကဆံင်ဂၠးကဝ် မရနုက်ကဵု (၁၈) ဝါ မကြက်ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၆ ရ (ဒုင်သဇိုင် ကု သဘင်သဳကၠဳ မရနုက်ကဵု ၁၇ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၅ ဂှ်ရ )။ သဘင်သဳကၠဳဏအ်ဝွံ ဒးဒုင်ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် နကဵု ဂကောံဖဝ်ရမ် ပညာဗေဒ ဂၠးကဝ် မကော်စ (The International Academic Forum - IAFOR) [cite: 30] ရ။

== ဂကောံမကၠောန်ဗဒှ် (Organiser) ==
အစဳအဇန် ACE ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် နကဵု ဂကောံ IAFOR မဒှ် ဂကောံဟွံမဲကဵု ပရေင်အကျဝ်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ဗၠးၜး နူပရေင်ဍုင်ကွာန် မွဲရ [cite: 31]။ ဂကောံ IAFOR ဝွံ စဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၉ တုဲ [cite: 31]၊ ရုင်ဗဟဵု နွံပ္ဍဲ ဍုင်ဂျပေန်ရ [cite: 32]။ ညးတအ် ပံင်တဲ ကၠောန်ၜိုတ်လဝ် ကု ဗဟဵုသုတေသန IAFOR ပ္ဍဲကဵု ဘာကျာ်သြဳ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂၠးကဝ် အဝ်သာကာ (Osaka School of International Public Policy - OSIPP) တက္ကသိုလ် အဝ်သာကာ [cite: 13, 32] ကေုာံ မဟာမိတ် တက္ကသိုလ်ဂမၠိုင် အလုံဂၠးတိရ [cite: 34]။

== တင်ရန်တၟအ် အဓိက ==
သဘင်သဳကၠဳ ACE ဝွံ နွံကဵု တင်ရန်တၟအ် အဓိက (၄) သာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''ပွမသၠုင်ပတိုန် ပရေင်ဆက်စၠောအ် ဂၠးကဝ်:''' သွက်ဂွံ ဆက်စၠောအ်ကဵု တၠပညာတအ် နူကဵု အလုံဂၠးတိ ညံင်ဂွံ ပါ်ပရအ် လညာတ် ကေုာံ သုတေသနရ [cite: 23]။
* '''ပွမဖန်ဇန် ပရေင်ကၠိုဟ်ခၠင် အကြာယေန်သၞာင်:''' သွက်ဂွံ သၠုင်ပတိုန် ပရေင်သဳကၠဳ ကေုာံ အခန်ကဏ္ဍ ယေန်သၞာင်နာနာရ [cite: 25, 26]။
* '''ပွမဆဝ်မ္ၚုဟ် ပရေင်သဳကၠဳ နာနာကဏ္ဍ:''' သွက်ဂွံ သဳကၠဳတတ်ကၠောအ် ပယျဵု အပိုင်အခြာ ကဏ္ဍပညာ သီးသန့်တအ်ရ [cite: 27]။
* '''ပွမဖန်ဗဒှ် ကေုာံ ပါ်ပရအ် ဉာဏ်ပညာတၟိ:''' သွက်ဂွံ ပါ်ပရအ် လညာတ် ကေုာံ သုတေသန တၟိတၟိ လတူ ကဏ္ဍပရေင်ပညာရ [cite: 28]။

== ကဏ္ဍသဳကၠဳ အဓိက (၂၀၂၅-၂၀၂၉) ==
သွက်သၞာံ ၂၀၂၅ စဵုကဵု ၂၀၂၉ ဂှ်၊ ဂကောံ IAFOR ဖျေံလဝ် ကဏ္ဍသဳကၠဳ အဓိက (၄) သာ် မတွဟ်ဂး [cite: 197] -
# '''ကွတ်ပညာ ကေုာံ ဉာဏ်လုပ်ကၠောန် (Technology and Artificial Intelligence)''' [cite: 200, 214]
# '''ကောန်မၞိဟ် ကေုာံ ဉာဏ်ကောန်မၞိဟ် (Humanity and Human Intelligence)''' [cite: 203, 215]
# '''ကောန်ဍုင်ဂၠးတိ ကေုာံ ပရေင်ပညာ သွက် ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် (Global Citizenship and Education for Peace)''' [cite: 202, 219]
# '''ပရေင်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် (Leadership)''' [cite: 199, 221]

== အခေါင်ပတိတ် လိက်စံင် (Publishing Opportunities) ==
ညးမပါလုပ် ပတိုန်ထ္ၜး လိက်စံင် ပ္ဍဲကဵု သဘင်သဳကၠဳတအ်ဂှ် ကလိဂွံ အခေါင် သွက်ဂွံ ပတိတ် လိက်စံင်သုတေသန ပ္ဍဲကဵု -
* '''IAFOR Journals:''' ဒှ် ဂျာနယ် မသၠးပွး (Open Access) သီုဟွံဒးကဵု ၚုဟ်မးတုဲ၊ နွံကဵု ပရေင်စၟဳစၟတ် (Peer review) ကေုာံ လုပ်လဝ် စရင် Scopus ရ [cite: 293, 297, 298]။
* '''Conference Proceedings:''' ဒှ် လိက်စံင် မပတိတ် ကြဴနူ သဘင်သဳကၠဳ မသၠးပွးတုဲရ [cite: 299, 301]။

== ဗီုပြင် ပတိုန်ထ္ၜး ==
သဘင်သဳကၠဳဏအ် ကဵုအခေါင် ပတိုန်ထ္ၜး လိက်စံင် နကဵုဗီုပြင် နာနာသာ် မပ္တံကဵု -
* '''ပတိုန်ထ္ၜး တိုက်ရိုက် ပ္ဍဲဒၞာဲ (Onsite):''' ပါလုပ်ကဵု ပွမဟီုတွံ (Oral presentation) ၂၅ မိနေတ်၊ Workshop ၅၀ မိနေတ်၊ ကေုာံ ပတိုန်ထ္ၜး Panel ၇၅ မိနေတ်ရ [cite: 73, 74, 75, 76]။
* '''ပတိုန်ထ္ၜး လပါ်လတူလာင် (Online):''' ပါလုပ်ကဵု ပွမဟီုတွံ တိုက်ရိုက် (Live-stream) ဟွံသေင်မ္ဂး ဗဳဒဳယော မတက်လဝ် ကိုပ်ကၠာ (Pre-recorded virtual presentation) တအ်ရ [cite: 76, 78, 79]။

== နိဿဲ ==

[[Category:သဘင်သဳကၠဳ]]
[[Category:ပရေင်ပညာ]]</text>
      <sha1>g8kizx4zflw6h3mb1pj5wgjy7c82vkd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51539</id>
      <parentid>51538</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T13:19:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* နိဿဲ */</comment>
      <origin>51539</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6893" sha1="pux7cvstoy6aaul8af5y1ktj0hk5ita" xml:space="preserve">{{Infobox event
| name = သဘင်သဳကၠဳ ပရေင်ပညာ အာရှ ၂၀၂၆
| official_name = The 18th Asian Conference on Education (ACE2026)
| type = သဘင်သဳကၠဳ ပရေင်ပညာ ဂၠးကဝ် (International Education Conference)
| organizer = [[IAFOR]] (The International Academic Forum) [cite: 30]
| frequency = ဇၟာပ်သၞာံ (Annual)
}}

'''သဘင်သဳကၠဳ ပရေင်ပညာ အာရှ ၂၀၂၆''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''အေစဳအဳ ၂၀၂၆''' (အင်္ဂလိက်: ''The 18th Asian Conference on Education'', ခမၞောန် - '''ACE2026''') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သဘင်သဳကၠဳ ပရေင်ပညာ ကဆံင်ဂၠးကဝ် မရနုက်ကဵု (၁၈) ဝါ မကြက်ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၆ ရ (ဒုင်သဇိုင် ကု သဘင်သဳကၠဳ မရနုက်ကဵု ၁၇ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၅ ဂှ်ရ )။ သဘင်သဳကၠဳဏအ်ဝွံ ဒးဒုင်ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် နကဵု ဂကောံဖဝ်ရမ် ပညာဗေဒ ဂၠးကဝ် မကော်စ (The International Academic Forum - IAFOR) [cite: 30] ရ။

== ဂကောံမကၠောန်ဗဒှ် (Organiser) ==
အစဳအဇန် ACE ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် နကဵု ဂကောံ IAFOR မဒှ် ဂကောံဟွံမဲကဵု ပရေင်အကျဝ်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ဗၠးၜး နူပရေင်ဍုင်ကွာန် မွဲရ [cite: 31]။ ဂကောံ IAFOR ဝွံ စဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၉ တုဲ [cite: 31]၊ ရုင်ဗဟဵု နွံပ္ဍဲ ဍုင်ဂျပေန်ရ [cite: 32]။ ညးတအ် ပံင်တဲ ကၠောန်ၜိုတ်လဝ် ကု ဗဟဵုသုတေသန IAFOR ပ္ဍဲကဵု ဘာကျာ်သြဳ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂၠးကဝ် အဝ်သာကာ (Osaka School of International Public Policy - OSIPP) တက္ကသိုလ် အဝ်သာကာ [cite: 13, 32] ကေုာံ မဟာမိတ် တက္ကသိုလ်ဂမၠိုင် အလုံဂၠးတိရ [cite: 34]။

== တင်ရန်တၟအ် အဓိက ==
သဘင်သဳကၠဳ ACE ဝွံ နွံကဵု တင်ရန်တၟအ် အဓိက (၄) သာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''ပွမသၠုင်ပတိုန် ပရေင်ဆက်စၠောအ် ဂၠးကဝ်:''' သွက်ဂွံ ဆက်စၠောအ်ကဵု တၠပညာတအ် နူကဵု အလုံဂၠးတိ ညံင်ဂွံ ပါ်ပရအ် လညာတ် ကေုာံ သုတေသနရ [cite: 23]။
* '''ပွမဖန်ဇန် ပရေင်ကၠိုဟ်ခၠင် အကြာယေန်သၞာင်:''' သွက်ဂွံ သၠုင်ပတိုန် ပရေင်သဳကၠဳ ကေုာံ အခန်ကဏ္ဍ ယေန်သၞာင်နာနာရ [cite: 25, 26]။
* '''ပွမဆဝ်မ္ၚုဟ် ပရေင်သဳကၠဳ နာနာကဏ္ဍ:''' သွက်ဂွံ သဳကၠဳတတ်ကၠောအ် ပယျဵု အပိုင်အခြာ ကဏ္ဍပညာ သီးသန့်တအ်ရ [cite: 27]။
* '''ပွမဖန်ဗဒှ် ကေုာံ ပါ်ပရအ် ဉာဏ်ပညာတၟိ:''' သွက်ဂွံ ပါ်ပရအ် လညာတ် ကေုာံ သုတေသန တၟိတၟိ လတူ ကဏ္ဍပရေင်ပညာရ [cite: 28]။

== ကဏ္ဍသဳကၠဳ အဓိက (၂၀၂၅-၂၀၂၉) ==
သွက်သၞာံ ၂၀၂၅ စဵုကဵု ၂၀၂၉ ဂှ်၊ ဂကောံ IAFOR ဖျေံလဝ် ကဏ္ဍသဳကၠဳ အဓိက (၄) သာ် မတွဟ်ဂး [cite: 197] -
# '''ကွတ်ပညာ ကေုာံ ဉာဏ်လုပ်ကၠောန် (Technology and Artificial Intelligence)''' [cite: 200, 214]
# '''ကောန်မၞိဟ် ကေုာံ ဉာဏ်ကောန်မၞိဟ် (Humanity and Human Intelligence)''' [cite: 203, 215]
# '''ကောန်ဍုင်ဂၠးတိ ကေုာံ ပရေင်ပညာ သွက် ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် (Global Citizenship and Education for Peace)''' [cite: 202, 219]
# '''ပရေင်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် (Leadership)''' [cite: 199, 221]

== အခေါင်ပတိတ် လိက်စံင် (Publishing Opportunities) ==
ညးမပါလုပ် ပတိုန်ထ္ၜး လိက်စံင် ပ္ဍဲကဵု သဘင်သဳကၠဳတအ်ဂှ် ကလိဂွံ အခေါင် သွက်ဂွံ ပတိတ် လိက်စံင်သုတေသန ပ္ဍဲကဵု -
* '''IAFOR Journals:''' ဒှ် ဂျာနယ် မသၠးပွး (Open Access) သီုဟွံဒးကဵု ၚုဟ်မးတုဲ၊ နွံကဵု ပရေင်စၟဳစၟတ် (Peer review) ကေုာံ လုပ်လဝ် စရင် Scopus ရ [cite: 293, 297, 298]။
* '''Conference Proceedings:''' ဒှ် လိက်စံင် မပတိတ် ကြဴနူ သဘင်သဳကၠဳ မသၠးပွးတုဲရ [cite: 299, 301]။

== ဗီုပြင် ပတိုန်ထ္ၜး ==
သဘင်သဳကၠဳဏအ် ကဵုအခေါင် ပတိုန်ထ္ၜး လိက်စံင် နကဵုဗီုပြင် နာနာသာ် မပ္တံကဵု -
* '''ပတိုန်ထ္ၜး တိုက်ရိုက် ပ္ဍဲဒၞာဲ (Onsite):''' ပါလုပ်ကဵု ပွမဟီုတွံ (Oral presentation) ၂၅ မိနေတ်၊ Workshop ၅၀ မိနေတ်၊ ကေုာံ ပတိုန်ထ္ၜး Panel ၇၅ မိနေတ်ရ [cite: 73, 74, 75, 76]။
* '''ပတိုန်ထ္ၜး လပါ်လတူလာင် (Online):''' ပါလုပ်ကဵု ပွမဟီုတွံ တိုက်ရိုက် (Live-stream) ဟွံသေင်မ္ဂး ဗဳဒဳယော မတက်လဝ် ကိုပ်ကၠာ (Pre-recorded virtual presentation) တအ်ရ [cite: 76, 78, 79]။

== နိဿဲ ==
https://ace.iafor.org/
[[Category:သဘင်သဳကၠဳ]]
[[Category:ပရေင်ပညာ]]</text>
      <sha1>pux7cvstoy6aaul8af5y1ktj0hk5ita</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51540</id>
      <parentid>51539</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T13:19:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* နိဿဲ */</comment>
      <origin>51540</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6919" sha1="aurbakxnxfqkcf8sgvjyv0alahwq9wr" xml:space="preserve">{{Infobox event
| name = သဘင်သဳကၠဳ ပရေင်ပညာ အာရှ ၂၀၂၆
| official_name = The 18th Asian Conference on Education (ACE2026)
| type = သဘင်သဳကၠဳ ပရေင်ပညာ ဂၠးကဝ် (International Education Conference)
| organizer = [[IAFOR]] (The International Academic Forum) [cite: 30]
| frequency = ဇၟာပ်သၞာံ (Annual)
}}

'''သဘင်သဳကၠဳ ပရေင်ပညာ အာရှ ၂၀၂၆''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''အေစဳအဳ ၂၀၂၆''' (အင်္ဂလိက်: ''The 18th Asian Conference on Education'', ခမၞောန် - '''ACE2026''') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သဘင်သဳကၠဳ ပရေင်ပညာ ကဆံင်ဂၠးကဝ် မရနုက်ကဵု (၁၈) ဝါ မကြက်ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၆ ရ (ဒုင်သဇိုင် ကု သဘင်သဳကၠဳ မရနုက်ကဵု ၁၇ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၅ ဂှ်ရ )။ သဘင်သဳကၠဳဏအ်ဝွံ ဒးဒုင်ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် နကဵု ဂကောံဖဝ်ရမ် ပညာဗေဒ ဂၠးကဝ် မကော်စ (The International Academic Forum - IAFOR) [cite: 30] ရ။

== ဂကောံမကၠောန်ဗဒှ် (Organiser) ==
အစဳအဇန် ACE ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် နကဵု ဂကောံ IAFOR မဒှ် ဂကောံဟွံမဲကဵု ပရေင်အကျဝ်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ဗၠးၜး နူပရေင်ဍုင်ကွာန် မွဲရ [cite: 31]။ ဂကောံ IAFOR ဝွံ စဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၉ တုဲ [cite: 31]၊ ရုင်ဗဟဵု နွံပ္ဍဲ ဍုင်ဂျပေန်ရ [cite: 32]။ ညးတအ် ပံင်တဲ ကၠောန်ၜိုတ်လဝ် ကု ဗဟဵုသုတေသန IAFOR ပ္ဍဲကဵု ဘာကျာ်သြဳ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂၠးကဝ် အဝ်သာကာ (Osaka School of International Public Policy - OSIPP) တက္ကသိုလ် အဝ်သာကာ [cite: 13, 32] ကေုာံ မဟာမိတ် တက္ကသိုလ်ဂမၠိုင် အလုံဂၠးတိရ [cite: 34]။

== တင်ရန်တၟအ် အဓိက ==
သဘင်သဳကၠဳ ACE ဝွံ နွံကဵု တင်ရန်တၟအ် အဓိက (၄) သာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''ပွမသၠုင်ပတိုန် ပရေင်ဆက်စၠောအ် ဂၠးကဝ်:''' သွက်ဂွံ ဆက်စၠောအ်ကဵု တၠပညာတအ် နူကဵု အလုံဂၠးတိ ညံင်ဂွံ ပါ်ပရအ် လညာတ် ကေုာံ သုတေသနရ [cite: 23]။
* '''ပွမဖန်ဇန် ပရေင်ကၠိုဟ်ခၠင် အကြာယေန်သၞာင်:''' သွက်ဂွံ သၠုင်ပတိုန် ပရေင်သဳကၠဳ ကေုာံ အခန်ကဏ္ဍ ယေန်သၞာင်နာနာရ [cite: 25, 26]။
* '''ပွမဆဝ်မ္ၚုဟ် ပရေင်သဳကၠဳ နာနာကဏ္ဍ:''' သွက်ဂွံ သဳကၠဳတတ်ကၠောအ် ပယျဵု အပိုင်အခြာ ကဏ္ဍပညာ သီးသန့်တအ်ရ [cite: 27]။
* '''ပွမဖန်ဗဒှ် ကေုာံ ပါ်ပရအ် ဉာဏ်ပညာတၟိ:''' သွက်ဂွံ ပါ်ပရအ် လညာတ် ကေုာံ သုတေသန တၟိတၟိ လတူ ကဏ္ဍပရေင်ပညာရ [cite: 28]။

== ကဏ္ဍသဳကၠဳ အဓိက (၂၀၂၅-၂၀၂၉) ==
သွက်သၞာံ ၂၀၂၅ စဵုကဵု ၂၀၂၉ ဂှ်၊ ဂကောံ IAFOR ဖျေံလဝ် ကဏ္ဍသဳကၠဳ အဓိက (၄) သာ် မတွဟ်ဂး [cite: 197] -
# '''ကွတ်ပညာ ကေုာံ ဉာဏ်လုပ်ကၠောန် (Technology and Artificial Intelligence)''' [cite: 200, 214]
# '''ကောန်မၞိဟ် ကေုာံ ဉာဏ်ကောန်မၞိဟ် (Humanity and Human Intelligence)''' [cite: 203, 215]
# '''ကောန်ဍုင်ဂၠးတိ ကေုာံ ပရေင်ပညာ သွက် ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် (Global Citizenship and Education for Peace)''' [cite: 202, 219]
# '''ပရေင်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် (Leadership)''' [cite: 199, 221]

== အခေါင်ပတိတ် လိက်စံင် (Publishing Opportunities) ==
ညးမပါလုပ် ပတိုန်ထ္ၜး လိက်စံင် ပ္ဍဲကဵု သဘင်သဳကၠဳတအ်ဂှ် ကလိဂွံ အခေါင် သွက်ဂွံ ပတိတ် လိက်စံင်သုတေသန ပ္ဍဲကဵု -
* '''IAFOR Journals:''' ဒှ် ဂျာနယ် မသၠးပွး (Open Access) သီုဟွံဒးကဵု ၚုဟ်မးတုဲ၊ နွံကဵု ပရေင်စၟဳစၟတ် (Peer review) ကေုာံ လုပ်လဝ် စရင် Scopus ရ [cite: 293, 297, 298]။
* '''Conference Proceedings:''' ဒှ် လိက်စံင် မပတိတ် ကြဴနူ သဘင်သဳကၠဳ မသၠးပွးတုဲရ [cite: 299, 301]။

== ဗီုပြင် ပတိုန်ထ္ၜး ==
သဘင်သဳကၠဳဏအ် ကဵုအခေါင် ပတိုန်ထ္ၜး လိက်စံင် နကဵုဗီုပြင် နာနာသာ် မပ္တံကဵု -
* '''ပတိုန်ထ္ၜး တိုက်ရိုက် ပ္ဍဲဒၞာဲ (Onsite):''' ပါလုပ်ကဵု ပွမဟီုတွံ (Oral presentation) ၂၅ မိနေတ်၊ Workshop ၅၀ မိနေတ်၊ ကေုာံ ပတိုန်ထ္ၜး Panel ၇၅ မိနေတ်ရ [cite: 73, 74, 75, 76]။
* '''ပတိုန်ထ္ၜး လပါ်လတူလာင် (Online):''' ပါလုပ်ကဵု ပွမဟီုတွံ တိုက်ရိုက် (Live-stream) ဟွံသေင်မ္ဂး ဗဳဒဳယော မတက်လဝ် ကိုပ်ကၠာ (Pre-recorded virtual presentation) တအ်ရ [cite: 76, 78, 79]။

== နိဿဲ ==
https://ace.iafor.org/
https://submit.iafor.org/
[[Category:သဘင်သဳကၠဳ]]
[[Category:ပရေင်ပညာ]]</text>
      <sha1>aurbakxnxfqkcf8sgvjyv0alahwq9wr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51541</id>
      <parentid>51540</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T13:19:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* နိဿဲ */</comment>
      <origin>51541</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6920" sha1="gu7437h31ogac1xfzqinm2itjc6boor" xml:space="preserve">{{Infobox event
| name = သဘင်သဳကၠဳ ပရေင်ပညာ အာရှ ၂၀၂၆
| official_name = The 18th Asian Conference on Education (ACE2026)
| type = သဘင်သဳကၠဳ ပရေင်ပညာ ဂၠးကဝ် (International Education Conference)
| organizer = [[IAFOR]] (The International Academic Forum) [cite: 30]
| frequency = ဇၟာပ်သၞာံ (Annual)
}}

'''သဘင်သဳကၠဳ ပရေင်ပညာ အာရှ ၂၀၂၆''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''အေစဳအဳ ၂၀၂၆''' (အင်္ဂလိက်: ''The 18th Asian Conference on Education'', ခမၞောန် - '''ACE2026''') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သဘင်သဳကၠဳ ပရေင်ပညာ ကဆံင်ဂၠးကဝ် မရနုက်ကဵု (၁၈) ဝါ မကြက်ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၆ ရ (ဒုင်သဇိုင် ကု သဘင်သဳကၠဳ မရနုက်ကဵု ၁၇ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၅ ဂှ်ရ )။ သဘင်သဳကၠဳဏအ်ဝွံ ဒးဒုင်ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် နကဵု ဂကောံဖဝ်ရမ် ပညာဗေဒ ဂၠးကဝ် မကော်စ (The International Academic Forum - IAFOR) [cite: 30] ရ။

== ဂကောံမကၠောန်ဗဒှ် (Organiser) ==
အစဳအဇန် ACE ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် နကဵု ဂကောံ IAFOR မဒှ် ဂကောံဟွံမဲကဵု ပရေင်အကျဝ်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ဗၠးၜး နူပရေင်ဍုင်ကွာန် မွဲရ [cite: 31]။ ဂကောံ IAFOR ဝွံ စဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၉ တုဲ [cite: 31]၊ ရုင်ဗဟဵု နွံပ္ဍဲ ဍုင်ဂျပေန်ရ [cite: 32]။ ညးတအ် ပံင်တဲ ကၠောန်ၜိုတ်လဝ် ကု ဗဟဵုသုတေသန IAFOR ပ္ဍဲကဵု ဘာကျာ်သြဳ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂၠးကဝ် အဝ်သာကာ (Osaka School of International Public Policy - OSIPP) တက္ကသိုလ် အဝ်သာကာ [cite: 13, 32] ကေုာံ မဟာမိတ် တက္ကသိုလ်ဂမၠိုင် အလုံဂၠးတိရ [cite: 34]။

== တင်ရန်တၟအ် အဓိက ==
သဘင်သဳကၠဳ ACE ဝွံ နွံကဵု တင်ရန်တၟအ် အဓိက (၄) သာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''ပွမသၠုင်ပတိုန် ပရေင်ဆက်စၠောအ် ဂၠးကဝ်:''' သွက်ဂွံ ဆက်စၠောအ်ကဵု တၠပညာတအ် နူကဵု အလုံဂၠးတိ ညံင်ဂွံ ပါ်ပရအ် လညာတ် ကေုာံ သုတေသနရ [cite: 23]။
* '''ပွမဖန်ဇန် ပရေင်ကၠိုဟ်ခၠင် အကြာယေန်သၞာင်:''' သွက်ဂွံ သၠုင်ပတိုန် ပရေင်သဳကၠဳ ကေုာံ အခန်ကဏ္ဍ ယေန်သၞာင်နာနာရ [cite: 25, 26]။
* '''ပွမဆဝ်မ္ၚုဟ် ပရေင်သဳကၠဳ နာနာကဏ္ဍ:''' သွက်ဂွံ သဳကၠဳတတ်ကၠောအ် ပယျဵု အပိုင်အခြာ ကဏ္ဍပညာ သီးသန့်တအ်ရ [cite: 27]။
* '''ပွမဖန်ဗဒှ် ကေုာံ ပါ်ပရအ် ဉာဏ်ပညာတၟိ:''' သွက်ဂွံ ပါ်ပရအ် လညာတ် ကေုာံ သုတေသန တၟိတၟိ လတူ ကဏ္ဍပရေင်ပညာရ [cite: 28]။

== ကဏ္ဍသဳကၠဳ အဓိက (၂၀၂၅-၂၀၂၉) ==
သွက်သၞာံ ၂၀၂၅ စဵုကဵု ၂၀၂၉ ဂှ်၊ ဂကောံ IAFOR ဖျေံလဝ် ကဏ္ဍသဳကၠဳ အဓိက (၄) သာ် မတွဟ်ဂး [cite: 197] -
# '''ကွတ်ပညာ ကေုာံ ဉာဏ်လုပ်ကၠောန် (Technology and Artificial Intelligence)''' [cite: 200, 214]
# '''ကောန်မၞိဟ် ကေုာံ ဉာဏ်ကောန်မၞိဟ် (Humanity and Human Intelligence)''' [cite: 203, 215]
# '''ကောန်ဍုင်ဂၠးတိ ကေုာံ ပရေင်ပညာ သွက် ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် (Global Citizenship and Education for Peace)''' [cite: 202, 219]
# '''ပရေင်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် (Leadership)''' [cite: 199, 221]

== အခေါင်ပတိတ် လိက်စံင် (Publishing Opportunities) ==
ညးမပါလုပ် ပတိုန်ထ္ၜး လိက်စံင် ပ္ဍဲကဵု သဘင်သဳကၠဳတအ်ဂှ် ကလိဂွံ အခေါင် သွက်ဂွံ ပတိတ် လိက်စံင်သုတေသန ပ္ဍဲကဵု -
* '''IAFOR Journals:''' ဒှ် ဂျာနယ် မသၠးပွး (Open Access) သီုဟွံဒးကဵု ၚုဟ်မးတုဲ၊ နွံကဵု ပရေင်စၟဳစၟတ် (Peer review) ကေုာံ လုပ်လဝ် စရင် Scopus ရ [cite: 293, 297, 298]။
* '''Conference Proceedings:''' ဒှ် လိက်စံင် မပတိတ် ကြဴနူ သဘင်သဳကၠဳ မသၠးပွးတုဲရ [cite: 299, 301]။

== ဗီုပြင် ပတိုန်ထ္ၜး ==
သဘင်သဳကၠဳဏအ် ကဵုအခေါင် ပတိုန်ထ္ၜး လိက်စံင် နကဵုဗီုပြင် နာနာသာ် မပ္တံကဵု -
* '''ပတိုန်ထ္ၜး တိုက်ရိုက် ပ္ဍဲဒၞာဲ (Onsite):''' ပါလုပ်ကဵု ပွမဟီုတွံ (Oral presentation) ၂၅ မိနေတ်၊ Workshop ၅၀ မိနေတ်၊ ကေုာံ ပတိုန်ထ္ၜး Panel ၇၅ မိနေတ်ရ [cite: 73, 74, 75, 76]။
* '''ပတိုန်ထ္ၜး လပါ်လတူလာင် (Online):''' ပါလုပ်ကဵု ပွမဟီုတွံ တိုက်ရိုက် (Live-stream) ဟွံသေင်မ္ဂး ဗဳဒဳယော မတက်လဝ် ကိုပ်ကၠာ (Pre-recorded virtual presentation) တအ်ရ [cite: 76, 78, 79]။

== နိဿဲ ==
https://ace.iafor.org/

https://submit.iafor.org/
[[Category:သဘင်သဳကၠဳ]]
[[Category:ပရေင်ပညာ]]</text>
      <sha1>gu7437h31ogac1xfzqinm2itjc6boor</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51542</id>
      <parentid>51541</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T13:20:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* နိဿဲ */</comment>
      <origin>51542</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6921" sha1="t6w5fqkvkstuuv7tjl2i7nlddfwyil8" xml:space="preserve">{{Infobox event
| name = သဘင်သဳကၠဳ ပရေင်ပညာ အာရှ ၂၀၂၆
| official_name = The 18th Asian Conference on Education (ACE2026)
| type = သဘင်သဳကၠဳ ပရေင်ပညာ ဂၠးကဝ် (International Education Conference)
| organizer = [[IAFOR]] (The International Academic Forum) [cite: 30]
| frequency = ဇၟာပ်သၞာံ (Annual)
}}

'''သဘင်သဳကၠဳ ပရေင်ပညာ အာရှ ၂၀၂၆''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''အေစဳအဳ ၂၀၂၆''' (အင်္ဂလိက်: ''The 18th Asian Conference on Education'', ခမၞောန် - '''ACE2026''') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သဘင်သဳကၠဳ ပရေင်ပညာ ကဆံင်ဂၠးကဝ် မရနုက်ကဵု (၁၈) ဝါ မကြက်ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၆ ရ (ဒုင်သဇိုင် ကု သဘင်သဳကၠဳ မရနုက်ကဵု ၁၇ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၅ ဂှ်ရ )။ သဘင်သဳကၠဳဏအ်ဝွံ ဒးဒုင်ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် နကဵု ဂကောံဖဝ်ရမ် ပညာဗေဒ ဂၠးကဝ် မကော်စ (The International Academic Forum - IAFOR) [cite: 30] ရ။

== ဂကောံမကၠောန်ဗဒှ် (Organiser) ==
အစဳအဇန် ACE ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် နကဵု ဂကောံ IAFOR မဒှ် ဂကောံဟွံမဲကဵု ပရေင်အကျဝ်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ဗၠးၜး နူပရေင်ဍုင်ကွာန် မွဲရ [cite: 31]။ ဂကောံ IAFOR ဝွံ စဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၉ တုဲ [cite: 31]၊ ရုင်ဗဟဵု နွံပ္ဍဲ ဍုင်ဂျပေန်ရ [cite: 32]။ ညးတအ် ပံင်တဲ ကၠောန်ၜိုတ်လဝ် ကု ဗဟဵုသုတေသန IAFOR ပ္ဍဲကဵု ဘာကျာ်သြဳ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂၠးကဝ် အဝ်သာကာ (Osaka School of International Public Policy - OSIPP) တက္ကသိုလ် အဝ်သာကာ [cite: 13, 32] ကေုာံ မဟာမိတ် တက္ကသိုလ်ဂမၠိုင် အလုံဂၠးတိရ [cite: 34]။

== တင်ရန်တၟအ် အဓိက ==
သဘင်သဳကၠဳ ACE ဝွံ နွံကဵု တင်ရန်တၟအ် အဓိက (၄) သာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''ပွမသၠုင်ပတိုန် ပရေင်ဆက်စၠောအ် ဂၠးကဝ်:''' သွက်ဂွံ ဆက်စၠောအ်ကဵု တၠပညာတအ် နူကဵု အလုံဂၠးတိ ညံင်ဂွံ ပါ်ပရအ် လညာတ် ကေုာံ သုတေသနရ [cite: 23]။
* '''ပွမဖန်ဇန် ပရေင်ကၠိုဟ်ခၠင် အကြာယေန်သၞာင်:''' သွက်ဂွံ သၠုင်ပတိုန် ပရေင်သဳကၠဳ ကေုာံ အခန်ကဏ္ဍ ယေန်သၞာင်နာနာရ [cite: 25, 26]။
* '''ပွမဆဝ်မ္ၚုဟ် ပရေင်သဳကၠဳ နာနာကဏ္ဍ:''' သွက်ဂွံ သဳကၠဳတတ်ကၠောအ် ပယျဵု အပိုင်အခြာ ကဏ္ဍပညာ သီးသန့်တအ်ရ [cite: 27]။
* '''ပွမဖန်ဗဒှ် ကေုာံ ပါ်ပရအ် ဉာဏ်ပညာတၟိ:''' သွက်ဂွံ ပါ်ပရအ် လညာတ် ကေုာံ သုတေသန တၟိတၟိ လတူ ကဏ္ဍပရေင်ပညာရ [cite: 28]။

== ကဏ္ဍသဳကၠဳ အဓိက (၂၀၂၅-၂၀၂၉) ==
သွက်သၞာံ ၂၀၂၅ စဵုကဵု ၂၀၂၉ ဂှ်၊ ဂကောံ IAFOR ဖျေံလဝ် ကဏ္ဍသဳကၠဳ အဓိက (၄) သာ် မတွဟ်ဂး [cite: 197] -
# '''ကွတ်ပညာ ကေုာံ ဉာဏ်လုပ်ကၠောန် (Technology and Artificial Intelligence)''' [cite: 200, 214]
# '''ကောန်မၞိဟ် ကေုာံ ဉာဏ်ကောန်မၞိဟ် (Humanity and Human Intelligence)''' [cite: 203, 215]
# '''ကောန်ဍုင်ဂၠးတိ ကေုာံ ပရေင်ပညာ သွက် ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် (Global Citizenship and Education for Peace)''' [cite: 202, 219]
# '''ပရေင်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် (Leadership)''' [cite: 199, 221]

== အခေါင်ပတိတ် လိက်စံင် (Publishing Opportunities) ==
ညးမပါလုပ် ပတိုန်ထ္ၜး လိက်စံင် ပ္ဍဲကဵု သဘင်သဳကၠဳတအ်ဂှ် ကလိဂွံ အခေါင် သွက်ဂွံ ပတိတ် လိက်စံင်သုတေသန ပ္ဍဲကဵု -
* '''IAFOR Journals:''' ဒှ် ဂျာနယ် မသၠးပွး (Open Access) သီုဟွံဒးကဵု ၚုဟ်မးတုဲ၊ နွံကဵု ပရေင်စၟဳစၟတ် (Peer review) ကေုာံ လုပ်လဝ် စရင် Scopus ရ [cite: 293, 297, 298]။
* '''Conference Proceedings:''' ဒှ် လိက်စံင် မပတိတ် ကြဴနူ သဘင်သဳကၠဳ မသၠးပွးတုဲရ [cite: 299, 301]။

== ဗီုပြင် ပတိုန်ထ္ၜး ==
သဘင်သဳကၠဳဏအ် ကဵုအခေါင် ပတိုန်ထ္ၜး လိက်စံင် နကဵုဗီုပြင် နာနာသာ် မပ္တံကဵု -
* '''ပတိုန်ထ္ၜး တိုက်ရိုက် ပ္ဍဲဒၞာဲ (Onsite):''' ပါလုပ်ကဵု ပွမဟီုတွံ (Oral presentation) ၂၅ မိနေတ်၊ Workshop ၅၀ မိနေတ်၊ ကေုာံ ပတိုန်ထ္ၜး Panel ၇၅ မိနေတ်ရ [cite: 73, 74, 75, 76]။
* '''ပတိုန်ထ္ၜး လပါ်လတူလာင် (Online):''' ပါလုပ်ကဵု ပွမဟီုတွံ တိုက်ရိုက် (Live-stream) ဟွံသေင်မ္ဂး ဗဳဒဳယော မတက်လဝ် ကိုပ်ကၠာ (Pre-recorded virtual presentation) တအ်ရ [cite: 76, 78, 79]။

== နိဿဲ ==
https://ace.iafor.org/

https://submit.iafor.org/

[[Category:သဘင်သဳကၠဳ]]
[[Category:ပရေင်ပညာ]]</text>
      <sha1>t6w5fqkvkstuuv7tjl2i7nlddfwyil8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51543</id>
      <parentid>51542</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T13:21:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* နိဿဲ */</comment>
      <origin>51543</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7148" sha1="biwyqxrg68nav791x5ma9m9ald22y3s" xml:space="preserve">{{Infobox event
| name = သဘင်သဳကၠဳ ပရေင်ပညာ အာရှ ၂၀၂၆
| official_name = The 18th Asian Conference on Education (ACE2026)
| type = သဘင်သဳကၠဳ ပရေင်ပညာ ဂၠးကဝ် (International Education Conference)
| organizer = [[IAFOR]] (The International Academic Forum) [cite: 30]
| frequency = ဇၟာပ်သၞာံ (Annual)
}}

'''သဘင်သဳကၠဳ ပရေင်ပညာ အာရှ ၂၀၂၆''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''အေစဳအဳ ၂၀၂၆''' (အင်္ဂလိက်: ''The 18th Asian Conference on Education'', ခမၞောန် - '''ACE2026''') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သဘင်သဳကၠဳ ပရေင်ပညာ ကဆံင်ဂၠးကဝ် မရနုက်ကဵု (၁၈) ဝါ မကြက်ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၆ ရ (ဒုင်သဇိုင် ကု သဘင်သဳကၠဳ မရနုက်ကဵု ၁၇ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၅ ဂှ်ရ )။ သဘင်သဳကၠဳဏအ်ဝွံ ဒးဒုင်ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် နကဵု ဂကောံဖဝ်ရမ် ပညာဗေဒ ဂၠးကဝ် မကော်စ (The International Academic Forum - IAFOR) [cite: 30] ရ။

== ဂကောံမကၠောန်ဗဒှ် (Organiser) ==
အစဳအဇန် ACE ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် နကဵု ဂကောံ IAFOR မဒှ် ဂကောံဟွံမဲကဵု ပရေင်အကျဝ်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ဗၠးၜး နူပရေင်ဍုင်ကွာန် မွဲရ [cite: 31]။ ဂကောံ IAFOR ဝွံ စဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၉ တုဲ [cite: 31]၊ ရုင်ဗဟဵု နွံပ္ဍဲ ဍုင်ဂျပေန်ရ [cite: 32]။ ညးတအ် ပံင်တဲ ကၠောန်ၜိုတ်လဝ် ကု ဗဟဵုသုတေသန IAFOR ပ္ဍဲကဵု ဘာကျာ်သြဳ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂၠးကဝ် အဝ်သာကာ (Osaka School of International Public Policy - OSIPP) တက္ကသိုလ် အဝ်သာကာ [cite: 13, 32] ကေုာံ မဟာမိတ် တက္ကသိုလ်ဂမၠိုင် အလုံဂၠးတိရ [cite: 34]။

== တင်ရန်တၟအ် အဓိက ==
သဘင်သဳကၠဳ ACE ဝွံ နွံကဵု တင်ရန်တၟအ် အဓိက (၄) သာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''ပွမသၠုင်ပတိုန် ပရေင်ဆက်စၠောအ် ဂၠးကဝ်:''' သွက်ဂွံ ဆက်စၠောအ်ကဵု တၠပညာတအ် နူကဵု အလုံဂၠးတိ ညံင်ဂွံ ပါ်ပရအ် လညာတ် ကေုာံ သုတေသနရ [cite: 23]။
* '''ပွမဖန်ဇန် ပရေင်ကၠိုဟ်ခၠင် အကြာယေန်သၞာင်:''' သွက်ဂွံ သၠုင်ပတိုန် ပရေင်သဳကၠဳ ကေုာံ အခန်ကဏ္ဍ ယေန်သၞာင်နာနာရ [cite: 25, 26]။
* '''ပွမဆဝ်မ္ၚုဟ် ပရေင်သဳကၠဳ နာနာကဏ္ဍ:''' သွက်ဂွံ သဳကၠဳတတ်ကၠောအ် ပယျဵု အပိုင်အခြာ ကဏ္ဍပညာ သီးသန့်တအ်ရ [cite: 27]။
* '''ပွမဖန်ဗဒှ် ကေုာံ ပါ်ပရအ် ဉာဏ်ပညာတၟိ:''' သွက်ဂွံ ပါ်ပရအ် လညာတ် ကေုာံ သုတေသန တၟိတၟိ လတူ ကဏ္ဍပရေင်ပညာရ [cite: 28]။

== ကဏ္ဍသဳကၠဳ အဓိက (၂၀၂၅-၂၀၂၉) ==
သွက်သၞာံ ၂၀၂၅ စဵုကဵု ၂၀၂၉ ဂှ်၊ ဂကောံ IAFOR ဖျေံလဝ် ကဏ္ဍသဳကၠဳ အဓိက (၄) သာ် မတွဟ်ဂး [cite: 197] -
# '''ကွတ်ပညာ ကေုာံ ဉာဏ်လုပ်ကၠောန် (Technology and Artificial Intelligence)''' [cite: 200, 214]
# '''ကောန်မၞိဟ် ကေုာံ ဉာဏ်ကောန်မၞိဟ် (Humanity and Human Intelligence)''' [cite: 203, 215]
# '''ကောန်ဍုင်ဂၠးတိ ကေုာံ ပရေင်ပညာ သွက် ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် (Global Citizenship and Education for Peace)''' [cite: 202, 219]
# '''ပရေင်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် (Leadership)''' [cite: 199, 221]

== အခေါင်ပတိတ် လိက်စံင် (Publishing Opportunities) ==
ညးမပါလုပ် ပတိုန်ထ္ၜး လိက်စံင် ပ္ဍဲကဵု သဘင်သဳကၠဳတအ်ဂှ် ကလိဂွံ အခေါင် သွက်ဂွံ ပတိတ် လိက်စံင်သုတေသန ပ္ဍဲကဵု -
* '''IAFOR Journals:''' ဒှ် ဂျာနယ် မသၠးပွး (Open Access) သီုဟွံဒးကဵု ၚုဟ်မးတုဲ၊ နွံကဵု ပရေင်စၟဳစၟတ် (Peer review) ကေုာံ လုပ်လဝ် စရင် Scopus ရ [cite: 293, 297, 298]။
* '''Conference Proceedings:''' ဒှ် လိက်စံင် မပတိတ် ကြဴနူ သဘင်သဳကၠဳ မသၠးပွးတုဲရ [cite: 299, 301]။

== ဗီုပြင် ပတိုန်ထ္ၜး ==
သဘင်သဳကၠဳဏအ် ကဵုအခေါင် ပတိုန်ထ္ၜး လိက်စံင် နကဵုဗီုပြင် နာနာသာ် မပ္တံကဵု -
* '''ပတိုန်ထ္ၜး တိုက်ရိုက် ပ္ဍဲဒၞာဲ (Onsite):''' ပါလုပ်ကဵု ပွမဟီုတွံ (Oral presentation) ၂၅ မိနေတ်၊ Workshop ၅၀ မိနေတ်၊ ကေုာံ ပတိုန်ထ္ၜး Panel ၇၅ မိနေတ်ရ [cite: 73, 74, 75, 76]။
* '''ပတိုန်ထ္ၜး လပါ်လတူလာင် (Online):''' ပါလုပ်ကဵု ပွမဟီုတွံ တိုက်ရိုက် (Live-stream) ဟွံသေင်မ္ဂး ဗဳဒဳယော မတက်လဝ် ကိုပ်ကၠာ (Pre-recorded virtual presentation) တအ်ရ [cite: 76, 78, 79]။

== နိဿဲ ==
* [https://ace.iafor.org/ The Asian Conference on Education (ACE) Official Website], The International Academic Forum (IAFOR).
* The 17th Asian Conference on Education (ACE2025) Brochure, IAFOR.
* [https://iafor.org/ The International Academic Forum (IAFOR) Official Website].

[[Category:သဘင်သဳကၠဳ]]
[[Category:ပရေင်ပညာ]]</text>
      <sha1>biwyqxrg68nav791x5ma9m9ald22y3s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:သဘင်သဳကၠဳ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9324</id>
    <revision>
      <id>51544</id>
      <timestamp>2026-04-15T13:22:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:Conference_icon.png|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: သဘင်သဳကၠဳ&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုသဘင်သဳကၠဳ (conferences)။  == ပရူကဏ္ဍ == '''သဘင်သဳကၠဳ''' (Conference)...&quot;</comment>
      <origin>51544</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2255" sha1="3jvcdrd8dlwnffk7ml43omjgattp2ms" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Conference_icon.png|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: သဘင်သဳကၠဳ&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုသဘင်သဳကၠဳ (conferences)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''သဘင်သဳကၠဳ''' (Conference) ဝွံ ဒှ်ပေါဲကောံဓရီု သွက်မၞိဟ်ဂမၠိုင် မကောံဒၟံင် သွက်သ္ဂောံပါ်ပရအ် ပရူပရာ၊ သွက်သ္ဂောံဟီုတွဟ်၊ ကေုာံ သွက်သ္ဂောံကၠောန်ကမၠောန် မွဲစွံ။ သဘင်သဳကၠဳဂှ် နွံကဵု ပရူပညာနာနာသာ် ဗီုကဵု သိပ္ပံ၊ ပရေင်ပညာ၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ ကေုာံ ပရေင်ကွတ်ကွေန်ပျူတာ။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:သဘင်သဳကၠဳ သိပ္ပံ]]
* [[:Category:သဘင်သဳကၠဳ ပရေင်ပညာ]]
* [[:Category:သဘင်သဳကၠဳ ကွတ်ကွေန်ပျူတာ]]
* [[:Category:သဘင်သဳကၠဳ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
* [[:Category:သဘင်သဳကၠဳ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
* [[:Category:သဘင်သဳကၠဳ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[သဘင်သဳကၠဳ]]
* [[သဘင်သဳကၠဳ ဝဳကဳမန်]]
* [[သဘင်သဳကၠဳ ပရေင်ပညာ ဍုင်မန်]]
* [[သဘင်သဳကၠဳ သိပ္ပံ ဍုင်မန်]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:ပရေင်ပညာ]]
* [[:Category:ပရေင်မၞိဟ်]]

[[Category:ပရေင်ပညာ]]
[[Category:ပရေင်မၞိဟ်]]</text>
      <sha1>3jvcdrd8dlwnffk7ml43omjgattp2ms</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဖဝ်ရာမ် ပညာဗေဒ ဂၠးကဝ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9325</id>
    <revision>
      <id>51545</id>
      <timestamp>2026-04-15T13:25:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox organization | name = ဖဝ်ရာမ် ပညာဗေဒ ဂၠးကဝ် | native_name = The International Academic Forum (IAFOR) | logo =  | abbreviation = IAFOR | formation = သၞာံ ၂၀၀၉ | type = ဂကောံဟွံမဲကဵု ပရေင်အကျဝ်ပိုန်ဒြပ် (Non-profit) | purpose = ပရေင်ပညာ၊ သုတေသန၊ ကေုာံ...&quot;</comment>
      <origin>51545</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6755" sha1="goeeuox89wbvrdi3bhoei2egr4z02am" xml:space="preserve">{{Infobox organization
| name = ဖဝ်ရာမ် ပညာဗေဒ ဂၠးကဝ်
| native_name = The International Academic Forum (IAFOR)
| logo = 
| abbreviation = IAFOR
| formation = သၞာံ ၂၀၀၉
| type = ဂကောံဟွံမဲကဵု ပရေင်အကျဝ်ပိုန်ဒြပ် (Non-profit)
| purpose = ပရေင်ပညာ၊ သုတေသန၊ ကေုာံ ပရေင်ဆက်စၠောအ် ယေန်သၞာင်
| headquarters = ဍုင်ဂျပေန် (Japan)
| leader_title = ဥက္ကဋ္ဌ ကေုာံ CEO
| leader_name = ဒံက်တာ ဂျဝ်သေပ် ဟဝ်ဒေန် (Dr. Joseph Haldane)
| website = [https://iafor.org/ iafor.org]
}}

'''ဖဝ်ရာမ် ပညာဗေဒ ဂၠးကဝ်''' (အင်္ဂလိက်: ''The International Academic Forum'', ခမၞောန် - '''IAFOR''') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဂကောံ မကၠောန်ဗဒှ် ပရေင်ပညာ ကေုာံ သုတေသန ကဆံင်ဂၠးကဝ် မဟွံမဲကဵု ပရေင်အကျဝ်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ဗၠးၜး နူကဵု ပရေင်ဍုင်ကွာန် မွဲရ။ ဂကောံဏအ်ဝွံ စဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၉ တုဲ၊ ရုင်ဗဟဵု နွံပ္ဍဲ ဍုင်ဂျပေန် ရ။

== တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ သဘဴဓရ် အဓိက ==
IAFOR ဝွံ နွံကဵု သဘဴဓရ် အဓိက (၃) သာ် မတွဟ်ဂး '''&quot;အလုံဂၠးကဝ် (International)၊ အကြာယေန်သၞာင် (Intercultural)၊ ကေုာံ အကြာနာနာကဏ္ဍ (Interdisciplinary)&quot;''' ရ။ 

တင်ရန်တၟအ် အဓိက ဍေံဂှ် သွက်ဂွံ ဒှ်ဒၞာဲ ဒတန် ဆက်စၠောအ်ကဵု တၠပညာ၊ သၟာသုတေသန၊ ကေုာံ ကွးဘာတက္ကသိုလ်တအ် နူကဵု အလုံဂၠးတိ ညံင်ဂွံ ပါ်ပရအ် လညာတ်၊ သဳကၠဳ ပရူပြသၞာ ဂၠးတိ ကေုာံ ဖန်ဗဒှ် ပရေင်ကၠိုဟ်ခၠင် အကြာ ဂကူ ကေုာံ ယေန်သၞာင် ဟွံတုပ်ရေင်သ္ကအ်တအ်ရ။

== လၟေင်ကမၠောန် အဓိက ==
IAFOR ဝွံ ကၠောန်ၜိုတ်ဒၟံင် လၟေင်ကမၠောန် လပါ်ပညာ အဓိက ၜါသာ်ရ -

=== ၁။ ပွမကၠောန်ဗဒှ် သဘင်သဳကၠဳ (Academic Conferences) ===
IAFOR ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်သဳကၠဳ ကဆံင်ဂၠးကဝ် ဗွဲမဂၠိုင် ဇၟာပ်ဇၟာပ်သၞာံရ။ သဘင်သဳကၠဳ မပြာကတ်အိုတ်မွဲဂှ် ဒှ် [[သဘင်သဳကၠဳ ပရေင်ပညာ အာရှ]] (Asian Conference on Education - ACE) မကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ ဍုင်ဂျပေန် ရ။ ပါဲနူဂှ်တုဲ လပါ် ပရေင်စိုတ်ဓါတ်၊ ဇဳဝဗေဒ၊ ပရေင်မၞိဟ် ကေုာံ ယေန်သၞာင်တအ်လေဝ် ကၠောန်ဗဒှ်ဒၟံင် အလုံဂၠးတိ (ဥပမာ - ပ္ဍဲ ဂျပေန်၊ ယူရောပ်၊ အာရှအဂၞဲ ကေုာံ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်) ရ။

=== ၂။ ပရေင်ပတိတ်လိက် ကေုာံ ဂျာနယ် (Publications) ===
IAFOR ဝွံ ပတိတ်ဒၟံင် လိက်ဂျာနယ် သုတေသန မသၠးပွး (Open Access Journals) မၞုံကဵု ဍာ်ဒကေဝ် ကေုာံ ပရေင်စၟဳစၟတ် (Peer-reviewed) ဂမၠိုင်ရ။ တုဲပၠန် လိက်စံင် မဟီုတွံလဝ် ပ္ဍဲသဘင်သဳကၠဳတအ်ဂှ်လေဝ် ကလေင်ပကောံပတိတ်ကဵု နဒဒှ် လိက်စံင်သဘင်သဳကၠဳ (Conference Proceedings) သီုဟွံဒးကဵု ၚုဟ်မး သွက်မှာဇန်ဂၠးတိ ဂွံဗှ်လ္ၚတ်မာန်ရ။ ဂျာနယ် လ္ၚဵုတအ်ဂှ် လုပ်လဝ် ပ္ဍဲစရင် Scopus ကီုရ။

== ပရေင်ပံင်တဲ ကေုာံ မဟာမိတ် (Partnerships) ==
IAFOR ဝွံ ဍေံဟွံကၠောန်ကမၠောန် ညးမွဲဓဝ်ရ၊ ဍေံပံင်တဲ ကၠောန်ၜိုတ်ဒၟံင် ကု တက္ကသိုလ် ကေုာံ ဂကောံပညာ ကဆံင်သၠုင် အလုံဂၠးတိ ဗီုကဵု University College London (UCL) တအ်ရ။ 

မဟာမိတ် မပြာကတ်အိုတ်ဂှ် ဒှ် ပရေင်ပံင်တဲ ကု တက္ကသိုလ် အဝ်သာကာ (Osaka University) ပ္ဍဲဍုင်ဂျပေန်ရ။ ပ္ဍဲကဵု ဘာကျာ်သြဳ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂၠးကဝ် အဝ်သာကာ (Osaka School of International Public Policy - OSIPP) ဂှ် ညးတအ် ပံက်လဝ် '''ဗဟဵုသုတေသန IAFOR''' (IAFOR Research Centre) မွဲ သွက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ် ကမၠောန်သုတေသန လပါ်ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂၠးတိရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[သဘင်သဳကၠဳ ပရေင်ပညာ အာရှ ၂၀၂၆|သဘင်သဳကၠဳ ပရေင်ပညာ အာရှ]] (ACE)
* သဘင်သဳကၠဳ (Conference)
* ပရေင်ပညာ ကဆံင်သၠုင် (Higher Education)

== နိဿဲ ==
* [https://iafor.org/about/ About IAFOR], The International Academic Forum Official Website.
* &quot;The 17th Asian Conference on Education (ACE2025) Brochure&quot;, IAFOR.

[[Category:ဂကောံပညာဗေဒဂမၠိုင်]]
[[Category:သဘင်သဳကၠဳ]]
[[Category:သုတေသန]]
[[Category:ဂျပါန်]]</text>
      <sha1>goeeuox89wbvrdi3bhoei2egr4z02am</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဂကောံပညာဗေဒဂမၠိုင်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9326</id>
    <revision>
      <id>51546</id>
      <timestamp>2026-04-15T13:28:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:Academic_disciplines_icon.png|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ဂကောံပညာဗေဒဂမၠိုင်&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုဂကောံပညာဗေဒဂမၠိုင် (academic disciplines / fiel...&quot;</comment>
      <origin>51546</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2453" sha1="t50d1mdcpqyj1d50x3lx3z1hloyzxcv" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Academic_disciplines_icon.png|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ဂကောံပညာဗေဒဂမၠိုင်&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုဂကောံပညာဗေဒဂမၠိုင် (academic disciplines / fields of study)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''ဂကောံပညာဗေဒ''' (Academic discipline) ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍပညာ မလ္ၚတ် ပ္ဍဲဘာတက္ကသိုလ်၊ ဘာသုတေသန၊ ကေုာံ ဘာပညာသၠုင်။ ဂကောံပညာဗေဒဂမၠိုင် ပါ်ပရအ်လဝ် နကဵု သိပ္ပံသဘာဝ (natural sciences)၊ သိပ္ပံပရေင်မၞိဟ် (social sciences)၊ အနုသုခုမ (arts and humanities)၊ ကေုာံ ကွတ်ကွေန်ပျူတာ (computer sciences)။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:သိပ္ပံသဘာဝ]]
* [[:Category:သိပ္ပံပရေင်မၞိဟ်]]
* [[:Category:အနုသုခုမ]]
* [[:Category:ကွတ်ကွေန်ပျူတာ]]
* [[:Category:သၚ်္ချာဗေဒ]]
* [[:Category:ဇဳဝဗေဒ]]
* [[:Category:ဓာတုဗေဒ]]
* [[:Category:ရူပဗေဒ]]
* [[:Category:ပရေင်မၞိဟ်]]
* [[:Category:ဝင်]]
* [[:Category:ဘာသာမန်]]
* [[:Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[ဂကောံပညာဗေဒ]]
* [[သိပ္ပံသဘာဝ]]
* [[သိပ္ပံပရေင်မၞိဟ်]]
* [[အနုသုခုမ]]
* [[ကွတ်ကွေန်ပျူတာ]]
* [[သၚ်္ချာဗေဒ]]
* [[ဇဳဝဗေဒ]]
* [[ဓာတုဗေဒ]]
* [[ရူပဗေဒ]]
* [[ပရေင်မၞိဟ်]]
* [[ဝင်]]
* [[ဘာသာမန်]]
* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:ပရေင်ပညာ]]
* [[:Category:ဘာတက္ကသိုလ်]]

[[Category:ပရေင်ပညာ]]</text>
      <sha1>t50d1mdcpqyj1d50x3lx3z1hloyzxcv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဍုင်ဂျပါန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9327</id>
    <revision>
      <id>51547</id>
      <timestamp>2026-04-15T13:29:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox country | conventional_long_name = ဍုင်ဂျပါန် | native_name = 日本 (Nippon / Nihon) | common_name = ဂျပါန် | image_flag = Flag of Japan.svg | image_coat = Imperial Seal of Japan.svg | capital = [[တိုကျို]] (Tokyo) | official_languages = ဘာသာဂျပါန် | government_type = သၞောတ်ဨကရာဇ် ကေုာံ သၞောတ်ပ...&quot;</comment>
      <origin>51547</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7310" sha1="akv42a8mu69hb5yx3lq0zr012lohqjt" xml:space="preserve">{{Infobox country
| conventional_long_name = ဍုင်ဂျပါန်
| native_name = 日本 (Nippon / Nihon)
| common_name = ဂျပါန်
| image_flag = Flag of Japan.svg
| image_coat = Imperial Seal of Japan.svg
| capital = [[တိုကျို]] (Tokyo)
| official_languages = ဘာသာဂျပါန်
| government_type = သၞောတ်ဨကရာဇ် ကေုာံ သၞောတ်ပါလဳမာန် ဒဳမဝ်ကရေသဳ
| leader_title1 = ဨကရာဇ် (Emperor)
| leader_name1 = နာရူဟဳတဝ် (Naruhito)
| leader_title2 = သကိုပ်ဝန်ဇၞော် (Prime Minister)
| leader_name2 = ရှဳဂေရူ ဣရှဳဘာ (Shigeru Ishiba)
| area_km2 = ၃၇၇,၉၇၅
| population_estimate = ၁၂၃ ကိုဋ် (သၞာံ ၂၀၂၄)
| currency = ယေန် (Yen, ¥)
| time_zone = JST (UTC+9)
}}

'''ဍုင်ဂျပါန်''' (အင်္ဂလိက်: ''Japan'', ဂျပါန်: 日本 ''Nippon / Nihon'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဍုင်တကအ် မနွံပ္ဍဲ ဒေသအာရှဗမံက် (East Asia) မွဲရ။ ဍုင်ဝွံ နွံပ္ဍဲကဵု မှာသមុဒ္ဒရာ ပစိဖိတ် (Pacific Ocean) တုဲ ဍေံဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု တကအ် ဍောတ်ဇၞော် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ တကအ် အဓိက ဇၞော်အိုတ် (၄) ဂှ် ဒှ် ဟောန်ရှူ (Honshu)၊ ဟံက်ကိုင်ဒဝ် (Hokkaido)၊ ကျူရှူ (Kyushu) ကေုာံ ရှဳကဝ်ကူ (Shikoku) တအ်ရ။ 

ဍုင်ဂျပါန်ဝွံ ဂကူဂျပါန်တအ် ကော်စ နကဵုယၟု &quot;နဳဟောန်&quot; (Nihon) မဂွံအဓိပ္ပါယ် &quot;ဒတန် တ္ၚဲမတိုန်&quot; (Land of the Rising Sun) ရ။ ဍုင်ဇၞော် ကေုာံ ဍုင်မၞုံကဵု မၞိဟ်မမံင်ဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် ဒှ်ဍုင် [[တိုကျို]] (Tokyo) ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ရာသဳဥတု ==
ဍုင်ဂျပါန်ဝွံ ဟိုတ်နူ မဒှ်ဍုင်တကအ်တုဲ ပွဳပွူဍေံဂှ် ဍာ်မှာသមុဒ္ဒရာ ဓလီုပွိုင်လဝ်ရ။ အလုံမွဲဍုင်ဝွံ ၜိုတ် ၇၃ တၟဴကၠံဂှ် ဒှ်ဒေသ ဒဵု ကေုာံ ဂြိုပ်ဆုတအ်တုဲ၊ ဒၞာဲတိဗလး သွက်ဂွံ သြိုင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ တဵုလွဳတအ်ဂှ် နွံအောန်ဗွဲမလောန်ရ။ 

ဟိုတ်နူ ဍုင်ဂျပါန်ဝွံ နွံလတူ ဒၞာဲတိကလာပ် (Tectonic plates) မဇီုကတိုက်ရေင်သ္ကအ်တုဲ၊ ဍေံလေပ် ကတဵုဒှ် ကသဳတိ ကေုာံ ဒဵုပၟတ် ဗွဲမဂၠိုင်ရ。 ဒဵုပၟတ် မပြာကတ်အိုတ် ကေုာံ သၠုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂျပါန်ဂှ် ဒှ် &quot;ဒဵုဖူဂျဳ&quot; (Mount Fuji) မဒှ် သင်္ကေတ အဓိက သွက်ဍုင်ဂျပါန်မွဲရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ကွတ်ပညာ ==
ဍုင်ဂျပါန်ဝွံ ပ္ဍဲကဵု အလုံဂၠးတိမ္ဂး ဍေံဒှ် ဍုင်မၞုံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မဇၞော်မောဝ်အိုတ် ကဆံင် (၄) ရ။ ၜိုန်ရ သယံဇာတ သဘာဝ အောန်ကီုလေဝ်၊ ဟိုတ်နူ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ကွတ်ပညာ ကေုာံ စက်ယန္တရားတုဲ ဍေံတအ် ဒှ်ဍုင်မကၠောန်ပတိတ် ကပေါတ် မၞုံကဵု ဍာ်ဒကေဝ်သၠုင် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။
* '''ကဏ္ဍ အဓိက:''' ကမၠောန်ပတိတ် ကွဳစက် (Automobiles) ဗီုကဵု တဝ်ယဝ်တာ (Toyota)၊ ဟောန်ဒါ (Honda) ကေုာံ ကပေါတ်လလဳ (Electronics) ဗီုကဵု သဝ်နဳ (Sony)၊ ပါနာသဝ်နေတ် (Panasonic) တအ်ဝွံ ပြာကတ် အလုံဂၠးတိရ။
* '''ကွတ်ပညာ:''' ဂျပါန်ဝွံ ဒှ်ဍုင်မဇၞော်မောဝ် လပါ် စက်ရုပ် (Robotics) ကေုာံ သၞောတ်ကွဳပၟတ် အသိင်ပြဟ် (Shinkansen / Bullet trains) ရ။

== ယေန်သၞာင် ကေုာံ မှာဇန် ==
ယေန်သၞာင် ဂျပါန်ဝွံ ဍေံဒှ် ပရေင်ပံင်နှဴ အကြာ အခိုက်အလိုက်တြေံ ကေုာံ ကွတ်ပညာခေတ်တၟိ ဗွဲမသၟဟ်သၟန်ရ။
* '''စၞစ:''' စၞစဂျပါန် ဗီုကဵု သူရှဳ (Sushi)၊ ရာမေန် (Ramen) ကေုာံ တေမ်ပူရာ (Tempura) တအ်ဂှ် ဂွံဒုင်စၟတ်သမ္တီ ကဆံင်ဂၠးတိရ။
* '''ယေန်သၞာင် ခေတ်တၟိ (Pop Culture):''' လိက်ကောမ်မေတ် ဂျပါန် မကော်စ မာန်ဂါ (Manga) ကေုာံ ရုပ်ချဳ အာနဳမေ (Anime) တအ်ဝွံ နွံကဵု သြဇာ လတူ သၟတ်တအ် အလုံမွဲဂၠးတိရ။
* '''ဘာသာ ကေုာံ ပတှ်ေ:''' ဘာသာ အဓိက ပ္ဍဲဂျပါန်ဂှ် ဒှ် ဘာသာ ၐေန်တဝ် (Shinto) ကေုာံ ဘာသာ ဗုဒ္ဓ ရ။

ဍုင်ဂျပါန်ဝွံ နွံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် ၜိုတ် ၁၂၃ ကိုဋ်တုဲ၊ ဍေံဒှ် ဍုင်မၞုံကဵု လၟိဟ်အာယုက် မၞိဟ်မမံင်ဂၠိင်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ်မွဲရ။ ဆဂး ပြသၞာ အဓိက ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ်ဂှ် လၟိဟ်ကောန်ၚာ် သၠးဂၠံဂဝ် အောန်စှ်ေအာတုဲ၊ လၟိဟ်မၞိဟ်အဝဲဇၞော် ဂၠိုင်တိုန်ဒၟံင် (Aging population) ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[တိုကျို]]
* ဒဵုဖူဂျဳ
* ယေန်သၞာင် ဂျပါန်
* အာရှဗမံက်

== နိဿဲ ==
* &quot;Japan Profile&quot;. BBC News.
* Japan, [[Wikipedia]] (English).

[[Category:ဂျပါန်]]
[[Category:အာရှ]]
[[Category:ဍုင်ဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>akv42a8mu69hb5yx3lq0zr012lohqjt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51688</id>
      <parentid>51547</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T06:36:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7344" sha1="jarpchiszrxi08uyhctrkduzz86op0p" xml:space="preserve">{{Infobox country
| conventional_long_name = ဍုင်ဂျပါန်
| native_name = 日本 (Nippon / Nihon)
| common_name = ဂျပါန်
| image_flag = Flag of Japan.svg
| image_coat = Imperial Seal of Japan.svg
| capital = [[တိုကျို]] (Tokyo)
| official_languages = ဘာသာဂျပါန်
| government_type = သၞောတ်ဨကရာဇ် ကေုာံ သၞောတ်ပါလဳမာန် ဒဳမဝ်ကရေသဳ
| leader_title1 = ဨကရာဇ် (Emperor)
| leader_name1 = နာရူဟဳတဝ် (Naruhito)
| leader_title2 = သကိုပ်ဝန်ဇၞော် (Prime Minister)
| leader_name2 = ရှဳဂေရူ ဣရှဳဘာ (Shigeru Ishiba)
| area_km2 = ၃၇၇,၉၇၅
| population_estimate = ၁၂၃ ကိုဋ် (သၞာံ ၂၀၂၄)
| currency = ယေန် (Yen, ¥)
| time_zone = JST (UTC+9)
}}

'''ဍုင်ဂျပါန်''' (အင်္ဂလိက်: ''Japan'', ဂျပါန်: 日本 ''Nippon / Nihon'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဍုင်တကအ် မနွံပ္ဍဲ ဒေသအာရှဗမံက် (East Asia) မွဲရ။ ဍုင်ဝွံ နွံပ္ဍဲကဵု မှာသមុဒ္ဒရာ ပစိဖိတ် (Pacific Ocean) တုဲ ဍေံဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု တကအ် ဍောတ်ဇၞော် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ တကအ် အဓိက ဇၞော်အိုတ် (၄) ဂှ် ဒှ် ဟောန်ရှူ (Honshu)၊ ဟံက်ကိုင်ဒဝ် (Hokkaido)၊ ကျူရှူ (Kyushu) ကေုာံ ရှဳကဝ်ကူ (Shikoku) တအ်ရ။ 

ဍုင်ဂျပါန်ဝွံ ဂကူဂျပါန်တအ် ကော်စ နကဵုယၟု &quot;နဳဟောန်&quot; (Nihon) မဂွံအဓိပ္ပါယ် &quot;ဒတန် တ္ၚဲမတိုန်&quot; (Land of the Rising Sun) ရ။ ဍုင်ဇၞော် ကေုာံ ဍုင်မၞုံကဵု မၞိဟ်မမံင်ဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် ဒှ်ဍုင် [[တိုကျို]] (Tokyo) ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ရာသဳဥတု ==
ဍုင်ဂျပါန်ဝွံ ဟိုတ်နူ မဒှ်ဍုင်တကအ်တုဲ ပွဳပွူဍေံဂှ် ဍာ်မှာသមុဒ္ဒရာ ဓလီုပွိုင်လဝ်ရ။ အလုံမွဲဍုင်ဝွံ ၜိုတ် ၇၃ တၟဴကၠံဂှ် ဒှ်ဒေသ ဒဵု ကေုာံ ဂြိုပ်ဆုတအ်တုဲ၊ ဒၞာဲတိဗလး သွက်ဂွံ သြိုင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ တဵုလွဳတအ်ဂှ် နွံအောန်ဗွဲမလောန်ရ။ 

ဟိုတ်နူ ဍုင်ဂျပါန်ဝွံ နွံလတူ ဒၞာဲတိကလာပ် (Tectonic plates) မဇီုကတိုက်ရေင်သ္ကအ်တုဲ၊ ဍေံလေပ် ကတဵုဒှ် ကသဳတိ ကေုာံ ဒဵုပၟတ် ဗွဲမဂၠိုင်ရ。 ဒဵုပၟတ် မပြာကတ်အိုတ် ကေုာံ သၠုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂျပါန်ဂှ် ဒှ် &quot;ဒဵုဖူဂျဳ&quot; (Mount Fuji) မဒှ် သင်္ကေတ အဓိက သွက်ဍုင်ဂျပါန်မွဲရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ကွတ်ပညာ ==
ဍုင်ဂျပါန်ဝွံ ပ္ဍဲကဵု အလုံဂၠးတိမ္ဂး ဍေံဒှ် ဍုင်မၞုံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မဇၞော်မောဝ်အိုတ် ကဆံင် (၄) ရ။ ၜိုန်ရ သယံဇာတ သဘာဝ အောန်ကီုလေဝ်၊ ဟိုတ်နူ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ကွတ်ပညာ ကေုာံ စက်ယန္တရားတုဲ ဍေံတအ် ဒှ်ဍုင်မကၠောန်ပတိတ် ကပေါတ် မၞုံကဵု ဍာ်ဒကေဝ်သၠုင် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။
* '''ကဏ္ဍ အဓိက:''' ကမၠောန်ပတိတ် ကွဳစက် (Automobiles) ဗီုကဵု တဝ်ယဝ်တာ (Toyota)၊ ဟောန်ဒါ (Honda) ကေုာံ ကပေါတ်လလဳ (Electronics) ဗီုကဵု သဝ်နဳ (Sony)၊ ပါနာသဝ်နေတ် (Panasonic) တအ်ဝွံ ပြာကတ် အလုံဂၠးတိရ။
* '''ကွတ်ပညာ:''' ဂျပါန်ဝွံ ဒှ်ဍုင်မဇၞော်မောဝ် လပါ် စက်ရုပ် (Robotics) ကေုာံ သၞောတ်ကွဳပၟတ် အသိင်ပြဟ် (Shinkansen / Bullet trains) ရ။

== ယေန်သၞာင် ကေုာံ မှာဇန် ==
ယေန်သၞာင် ဂျပါန်ဝွံ ဍေံဒှ် ပရေင်ပံင်နှဴ အကြာ အခိုက်အလိုက်တြေံ ကေုာံ ကွတ်ပညာခေတ်တၟိ ဗွဲမသၟဟ်သၟန်ရ။
* '''စၞစ:''' စၞစဂျပါန် ဗီုကဵု သူရှဳ (Sushi)၊ ရာမေန် (Ramen) ကေုာံ တေမ်ပူရာ (Tempura) တအ်ဂှ် ဂွံဒုင်စၟတ်သမ္တီ ကဆံင်ဂၠးတိရ။
* '''ယေန်သၞာင် ခေတ်တၟိ (Pop Culture):''' လိက်ကောမ်မေတ် ဂျပါန် မကော်စ မာန်ဂါ (Manga) ကေုာံ ရုပ်ချဳ အာနဳမေ (Anime) တအ်ဝွံ နွံကဵု သြဇာ လတူ သၟတ်တအ် အလုံမွဲဂၠးတိရ။
* '''ဘာသာ ကေုာံ ပတှ်ေ:''' ဘာသာ အဓိက ပ္ဍဲဂျပါန်ဂှ် ဒှ် ဘာသာ ၐေန်တဝ် (Shinto) ကေုာံ ဘာသာ ဗုဒ္ဓ ရ။

ဍုင်ဂျပါန်ဝွံ နွံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် ၜိုတ် ၁၂၃ ကိုဋ်တုဲ၊ ဍေံဒှ် ဍုင်မၞုံကဵု လၟိဟ်အာယုက် မၞိဟ်မမံင်ဂၠိင်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ်မွဲရ။ ဆဂး ပြသၞာ အဓိက ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ်ဂှ် လၟိဟ်ကောန်ၚာ် သၠးဂၠံဂဝ် အောန်စှ်ေအာတုဲ၊ လၟိဟ်မၞိဟ်အဝဲဇၞော် ဂၠိုင်တိုန်ဒၟံင် (Aging population) ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[တိုကျို]]
* ဒဵုဖူဂျဳ
* ယေန်သၞာင် ဂျပါန်
* အာရှဗမံက်

== နိဿဲ ==
* &quot;Japan Profile&quot;. BBC News.
* Japan, [[Wikipedia]] (English).
{{DEFAULTSORT:ဂျပါန်}}
[[Category:ဂျပါန်]]
[[Category:အာရှ]]
[[Category:ဍုင်ဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>jarpchiszrxi08uyhctrkduzz86op0p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51689</id>
      <parentid>51688</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T06:37:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7434" sha1="ngkzmwzql8g779ztei49enqwk38wkf7" xml:space="preserve">{{Infobox country
| conventional_long_name = ဍုင်ဂျပါန်
| native_name = 日本 (Nippon / Nihon)
| common_name = ဂျပါန်
| image_flag = Flag of Japan.svg
| image_coat = Imperial Seal of Japan.svg
| capital = [[တိုကျို]] (Tokyo)
| official_languages = ဘာသာဂျပါန်
| government_type = သၞောတ်ဨကရာဇ် ကေုာံ သၞောတ်ပါလဳမာန် ဒဳမဝ်ကရေသဳ
| leader_title1 = ဨကရာဇ် (Emperor)
| leader_name1 = နာရူဟဳတဝ် (Naruhito)
| leader_title2 = သကိုပ်ဝန်ဇၞော် (Prime Minister)
| leader_name2 = ရှဳဂေရူ ဣရှဳဘာ (Shigeru Ishiba)
| area_km2 = ၃၇၇,၉၇၅
| population_estimate = ၁၂၃ ကိုဋ် (သၞာံ ၂၀၂၄)
| currency = ယေန် (Yen, ¥)
| time_zone = JST (UTC+9)
}}

'''ဍုင်ဂျပါန်''' (အင်္ဂလိက်: ''Japan'', ဂျပါန်: 日本 ''Nippon / Nihon'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဍုင်တကအ် မနွံပ္ဍဲ ဒေသအာရှဗမံက် (East Asia) မွဲရ။ ဍုင်ဝွံ နွံပ္ဍဲကဵု မှာသមុဒ္ဒရာ ပစိဖိတ် (Pacific Ocean) တုဲ ဍေံဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု တကအ် ဍောတ်ဇၞော် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ တကအ် အဓိက ဇၞော်အိုတ် (၄) ဂှ် ဒှ် ဟောန်ရှူ (Honshu)၊ ဟံက်ကိုင်ဒဝ် (Hokkaido)၊ ကျူရှူ (Kyushu) ကေုာံ ရှဳကဝ်ကူ (Shikoku) တအ်ရ။ 

ဍုင်ဂျပါန်ဝွံ ဂကူဂျပါန်တအ် ကော်စ နကဵုယၟု &quot;နဳဟောန်&quot; (Nihon) မဂွံအဓိပ္ပါယ် &quot;ဒတန် တ္ၚဲမတိုန်&quot; (Land of the Rising Sun) ရ။ ဍုင်ဇၞော် ကေုာံ ဍုင်မၞုံကဵု မၞိဟ်မမံင်ဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် ဒှ်ဍုင် [[တိုကျို]] (Tokyo) ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ရာသဳဥတု ==
ဍုင်ဂျပါန်ဝွံ ဟိုတ်နူ မဒှ်ဍုင်တကအ်တုဲ ပွဳပွူဍေံဂှ် ဍာ်မှာသមុဒ္ဒရာ ဓလီုပွိုင်လဝ်ရ။ အလုံမွဲဍုင်ဝွံ ၜိုတ် ၇၃ တၟဴကၠံဂှ် ဒှ်ဒေသ ဒဵု ကေုာံ ဂြိုပ်ဆုတအ်တုဲ၊ ဒၞာဲတိဗလး သွက်ဂွံ သြိုင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ တဵုလွဳတအ်ဂှ် နွံအောန်ဗွဲမလောန်ရ။ 

ဟိုတ်နူ ဍုင်ဂျပါန်ဝွံ နွံလတူ ဒၞာဲတိကလာပ် (Tectonic plates) မဇီုကတိုက်ရေင်သ္ကအ်တုဲ၊ ဍေံလေပ် ကတဵုဒှ် ကသဳတိ ကေုာံ ဒဵုပၟတ် ဗွဲမဂၠိုင်ရ。 ဒဵုပၟတ် မပြာကတ်အိုတ် ကေုာံ သၠုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂျပါန်ဂှ် ဒှ် &quot;ဒဵုဖူဂျဳ&quot; (Mount Fuji) မဒှ် သင်္ကေတ အဓိက သွက်ဍုင်ဂျပါန်မွဲရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ကွတ်ပညာ ==
ဍုင်ဂျပါန်ဝွံ ပ္ဍဲကဵု အလုံဂၠးတိမ္ဂး ဍေံဒှ် ဍုင်မၞုံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မဇၞော်မောဝ်အိုတ် ကဆံင် (၄) ရ။ ၜိုန်ရ သယံဇာတ သဘာဝ အောန်ကီုလေဝ်၊ ဟိုတ်နူ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ကွတ်ပညာ ကေုာံ စက်ယန္တရားတုဲ ဍေံတအ် ဒှ်ဍုင်မကၠောန်ပတိတ် ကပေါတ် မၞုံကဵု ဍာ်ဒကေဝ်သၠုင် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။
* '''ကဏ္ဍ အဓိက:''' ကမၠောန်ပတိတ် ကွဳစက် (Automobiles) ဗီုကဵု တဝ်ယဝ်တာ (Toyota)၊ ဟောန်ဒါ (Honda) ကေုာံ ကပေါတ်လလဳ (Electronics) ဗီုကဵု သဝ်နဳ (Sony)၊ ပါနာသဝ်နေတ် (Panasonic) တအ်ဝွံ ပြာကတ် အလုံဂၠးတိရ။
* '''ကွတ်ပညာ:''' ဂျပါန်ဝွံ ဒှ်ဍုင်မဇၞော်မောဝ် လပါ် စက်ရုပ် (Robotics) ကေုာံ သၞောတ်ကွဳပၟတ် အသိင်ပြဟ် (Shinkansen / Bullet trains) ရ။

== ယေန်သၞာင် ကေုာံ မှာဇန် ==
ယေန်သၞာင် ဂျပါန်ဝွံ ဍေံဒှ် ပရေင်ပံင်နှဴ အကြာ အခိုက်အလိုက်တြေံ ကေုာံ ကွတ်ပညာခေတ်တၟိ ဗွဲမသၟဟ်သၟန်ရ။
* '''စၞစ:''' စၞစဂျပါန် ဗီုကဵု သူရှဳ (Sushi)၊ ရာမေန် (Ramen) ကေုာံ တေမ်ပူရာ (Tempura) တအ်ဂှ် ဂွံဒုင်စၟတ်သမ္တီ ကဆံင်ဂၠးတိရ။
* '''ယေန်သၞာင် ခေတ်တၟိ (Pop Culture):''' လိက်ကောမ်မေတ် ဂျပါန် မကော်စ မာန်ဂါ (Manga) ကေုာံ ရုပ်ချဳ အာနဳမေ (Anime) တအ်ဝွံ နွံကဵု သြဇာ လတူ သၟတ်တအ် အလုံမွဲဂၠးတိရ။
* '''ဘာသာ ကေုာံ ပတှ်ေ:''' ဘာသာ အဓိက ပ္ဍဲဂျပါန်ဂှ် ဒှ် ဘာသာ ၐေန်တဝ် (Shinto) ကေုာံ ဘာသာ ဗုဒ္ဓ ရ။

ဍုင်ဂျပါန်ဝွံ နွံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် ၜိုတ် ၁၂၃ ကိုဋ်တုဲ၊ ဍေံဒှ် ဍုင်မၞုံကဵု လၟိဟ်အာယုက် မၞိဟ်မမံင်ဂၠိင်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ်မွဲရ။ ဆဂး ပြသၞာ အဓိက ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ်ဂှ် လၟိဟ်ကောန်ၚာ် သၠးဂၠံဂဝ် အောန်စှ်ေအာတုဲ၊ လၟိဟ်မၞိဟ်အဝဲဇၞော် ဂၠိုင်တိုန်ဒၟံင် (Aging population) ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[တိုကျို]]
* ဒဵုဖူဂျဳ
* ယေန်သၞာင် ဂျပါန်
* အာရှဗမံက်

== နိဿဲ ==
* &quot;Japan Profile&quot;. BBC News.
* Japan, [[Wikipedia]] (English).
{{DEFAULTSORT:ဂျပါန်}}
[[Category:ဂျပါန်]]
[[Category:အာရှ]]
[[Category:ဍုင်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]</text>
      <sha1>ngkzmwzql8g779ztei49enqwk38wkf7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဂျပါန်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9328</id>
    <revision>
      <id>51548</id>
      <timestamp>2026-04-15T13:30:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ကဏ္ဍလပါ် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု '''[[ဍုင်ဂျပါန်]]''' (အင်္ဂလိက်: ''Japan'', ဂျပါန်: ''Nippon / Nihon'') မဒှ် ဍုင်တကအ် မနွံပ္ဍဲ ဒေသအာရှဗမံက် ရ။  ပ...&quot;</comment>
      <origin>51548</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1526" sha1="aexws3l18oex1qrpmje63z9g0l1f12l" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ကဏ္ဍလပါ် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု '''[[ဍုင်ဂျပါန်]]''' (အင်္ဂလိက်: ''Japan'', ဂျပါန်: ''Nippon / Nihon'') မဒှ် ဍုင်တကအ် မနွံပ္ဍဲ ဒေသအာရှဗမံက် ရ။

ပရူပရာ မပ္တံကဵု ပထဝဳ၊ ဝင်၊ ယေန်သၞာင်၊ ဍုင်ဂမၠိုင် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မဆေင်ကဵု ဍုင်ဂျပါန်တအ်ဂှ် လုပ်အာ ပ္ဍဲကဵု စရင်ကဏ္ဍဏအ်မာန်ရ။

== ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် ==
* [[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ ဂျပါန်]]
* [[ကဏ္ဍ:ဝင် ဂျပါန်]]
* [[ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင် ဂျပါန်]]
* [[ကဏ္ဍ:ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂျပါန်]]
* [[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ဂျပါန်]]
* [[ကဏ္ဍ:မၞိဟ် နူ ဂျပါန်]]

== မုက်လိက် အဓိက ==
* [[ဍုင်ဂျပါန်]]
* [[တိုကျို]]
* [[ဒဵုဖူဂျဳ]]

[[ကဏ္ဍ:အာရှ]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>aexws3l18oex1qrpmje63z9g0l1f12l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51549</id>
      <parentid>51548</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T13:31:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် */</comment>
      <origin>51549</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1532" sha1="bcz2oxgdtynwhh96x0hz6r5wiz2lqvt" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ကဏ္ဍလပါ် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု '''[[ဍုင်ဂျပါန်]]''' (အင်္ဂလိက်: ''Japan'', ဂျပါန်: ''Nippon / Nihon'') မဒှ် ဍုင်တကအ် မနွံပ္ဍဲ ဒေသအာရှဗမံက် ရ။

ပရူပရာ မပ္တံကဵု ပထဝဳ၊ ဝင်၊ ယေန်သၞာင်၊ ဍုင်ဂမၠိုင် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မဆေင်ကဵု ဍုင်ဂျပါန်တအ်ဂှ် လုပ်အာ ပ္ဍဲကဵု စရင်ကဏ္ဍဏအ်မာန်ရ။

== ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် ==
* [[:ကဏ္ဍ:ပထဝဳ ဂျပါန်]]
* [[:ကဏ္ဍ:ဝင် ဂျပါန်]]
* [[:ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင် ဂျပါန်]]
* [[:ကဏ္ဍ:ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂျပါန်]]
* [[:ကဏ္ဍ:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ဂျပါန်]]
* [[:ကဏ္ဍ:မၞိဟ် နူ ဂျပါန်]]

== မုက်လိက် အဓိက ==
* [[ဍုင်ဂျပါန်]]
* [[တိုကျို]]
* [[ဒဵုဖူဂျဳ]]

[[ကဏ္ဍ:အာရှ]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>bcz2oxgdtynwhh96x0hz6r5wiz2lqvt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9329</id>
    <revision>
      <id>51550</id>
      <timestamp>2026-04-15T13:33:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ကဏ္ဍလပါ် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု '''ဍုင်ဂမၠိုင် မနွံပ္ဍဲ တိုက်အာရှ''' (Countries in Asia) ရ။  ပရူပရာ မပ္တံကဵု ပထဝဳ၊ ဝင်၊ ပရေင်ဍုင်ကွာန...&quot;</comment>
      <origin>51550</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1773" sha1="m4z2rkpcxxpq84zupvm7nd8sd6n5saw" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ကဏ္ဍလပါ် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု '''ဍုင်ဂမၠိုင် မနွံပ္ဍဲ တိုက်အာရှ''' (Countries in Asia) ရ။

ပရူပရာ မပ္တံကဵု ပထဝဳ၊ ဝင်၊ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ဍုင်အသီးသီး မပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု ဒေသအာရှတအ်ဂှ် လုပ်အာ ပ္ဍဲကဵု စရင်ကဏ္ဍဏအ်မာန်ရ။

== ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် ==
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပါ်လဝ် ဒေသအဓိက ကေုာံ ဍုင်ဂမၠိုင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* [[ကဏ္ဍ:အာရှအဂၞဲ]] (Southeast Asia)
* [[ကဏ္ဍ:အာရှဗမံက်]] (East Asia)
* [[ကဏ္ဍ:အာရှသၠုင်ကျာ]] (South Asia)
* [[ကဏ္ဍ:အာရှလဒေါဝ်]] (Central Asia)
* [[ကဏ္ဍ:အာရှပလိုတ်]] (Western Asia)

'''ကဏ္ဍ ဍုင်အသီးသီး (ဥပမာ) -'''
* [[ကဏ္ဍ:ဂျပါန်]]
* [[ကဏ္ဍ:ကြုက်]]
* [[ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယ]]
* [[ကဏ္ဍ:သေံ]]

== မုက်လိက် အဓိက ==
* [[အာရှ]]
* [[စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]] (List of sovereign states and dependent territories in Asia)

[[ကဏ္ဍ:အာရှ]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ ဂၠးတိ]]</text>
      <sha1>m4z2rkpcxxpq84zupvm7nd8sd6n5saw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51551</id>
      <parentid>51550</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T13:35:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51551</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1767" sha1="174c9zxwakqnz0hzwipesq5h9ohdqw8" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ကဏ္ဍလပါ် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု '''ဍုင်ဂမၠိုင် မနွံပ္ဍဲ တိုက်အာရှ''' (Countries in Asia) ရ။

ပရူပရာ မပ္တံကဵု ပထဝဳ၊ ဝင်၊ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ဍုင်တၞဟ်ဟ် မပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု ဒေသအာရှတအ်ဂှ် လုပ်အာ ပ္ဍဲကဵု စရင်ကဏ္ဍဏအ်မာန်ရ။

== ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် ==
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပါ်လဝ် ဒေသအဓိက ကေုာံ ဍုင်ဂမၠိုင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* [[ကဏ္ဍ:အာရှအဂၞဲ]] (Southeast Asia)
* [[ကဏ္ဍ:အာရှဗမံက်]] (East Asia)
* [[ကဏ္ဍ:အာရှသၠုင်ကျာ]] (South Asia)
* [[ကဏ္ဍ:အာရှလဒေါဝ်]] (Central Asia)
* [[ကဏ္ဍ:အာရှပလိုတ်]] (Western Asia)

'''ကဏ္ဍ ဍုင်တၞဟ်ဟ် (ဥပမာ) -'''
* [[ကဏ္ဍ:ဂျပါန်]]
* [[ကဏ္ဍ:ကြုက်]]
* [[ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယ]]
* [[ကဏ္ဍ:သေံ]]

== မုက်လိက် အဓိက ==
* [[အာရှ]]
* [[စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]] (List of sovereign states and dependent territories in Asia)

[[ကဏ္ဍ:အာရှ]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ ဂၠးတိ]]</text>
      <sha1>174c9zxwakqnz0hzwipesq5h9ohdqw8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51552</id>
      <parentid>51551</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T13:37:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် */</comment>
      <origin>51552</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1935" sha1="7unl2o2tzeq7fr4ghla29ml20urzpgx" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ကဏ္ဍလပါ် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု '''ဍုင်ဂမၠိုင် မနွံပ္ဍဲ တိုက်အာရှ''' (Countries in Asia) ရ။

ပရူပရာ မပ္တံကဵု ပထဝဳ၊ ဝင်၊ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ဍုင်တၞဟ်ဟ် မပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု ဒေသအာရှတအ်ဂှ် လုပ်အာ ပ္ဍဲကဵု စရင်ကဏ္ဍဏအ်မာန်ရ။

== ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် ==
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပါ်လဝ် ဒေသအဓိက ကေုာံ ဍုင်ဂမၠိုင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* [[ကဏ္ဍ:အာရှအဂၞဲ]] [[အာရှအဂၞဲ]](Southeast Asia)
* [[ကဏ္ဍ:အာရှဗမံက်]] [[အာရှဗၟံက်]](East Asia)
* [[ကဏ္ဍ:အာရှသၠုင်ကျာ]] [[အာရှသၠုင်ကျာ]](South Asia)
* [[ကဏ္ဍ:အာရှလဒေါဝ်]] [[အာရှလဒေါဝ်]] (Central Asia)
* [[ကဏ္ဍ:အာရှပလိုတ်]] [[အာရှပလိုတ်]](Western Asia)

'''ကဏ္ဍ ဍုင်တၞဟ်ဟ် (ဥပမာ) -'''
* [[ကဏ္ဍ:ဂျပါန်]]
* [[ကဏ္ဍ:ကြုက်]]
* [[ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယ]]
* [[ကဏ္ဍ:သေံ]]

== မုက်လိက် အဓိက ==
* [[အာရှ]]
* [[စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]] (List of sovereign states and dependent territories in Asia)

[[ကဏ္ဍ:အာရှ]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ ဂၠးတိ]]</text>
      <sha1>7unl2o2tzeq7fr4ghla29ml20urzpgx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9330</id>
    <revision>
      <id>51553</id>
      <timestamp>2026-04-15T13:39:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက်ဏအ်ဝွံ ဒှ်စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် (Sovereign states) ကေုာံ ဒေသ အပိုင်အခြာ (Dependent territories) မနွံပ္ဍဲ [[အာရှ|တိုက်အာရှ]] (Asia) ရ။ တိုက်အာရှဝွံ ဍေံဒှ် တိုက်မဇၞော်အိုတ် ကေု...&quot;</comment>
      <origin>51553</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5442" sha1="ks48u7qnqcha76w7bk2ptpjcyzq4t2v" xml:space="preserve">ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက်ဏအ်ဝွံ ဒှ်စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် (Sovereign states) ကေုာံ ဒေသ အပိုင်အခြာ (Dependent territories) မနွံပ္ဍဲ [[အာရှ|တိုက်အာရှ]] (Asia) ရ။ တိုက်အာရှဝွံ ဍေံဒှ် တိုက်မဇၞော်အိုတ် ကေုာံ မၞုံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် မမံင်ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ်ရ။ 

ဍုင်မပါလုပ် ပ္ဍဲတိုက်အာရှတအ်ဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုပထဝဳတုဲ ပါ်လဝ် နကဵု ဒေသအဓိက (၅) ဒေသ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ။

== အာရှအဂၞဲ (Southeast Asia) ==
ဒေသအာရှအဂၞဲဝွံ နွံကဵု ဍုင်မပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံ [[အာသဳယာန်]] (ASEAN) ကေုာံ ဍုင်တၞဟ်ဟ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* [[မြန်မာ]] ဟွံသေင်မ္ဂး ဗၟာ (Myanmar)
* [[သေံ]] (Thailand)
* [[လဴ]] (Laos)
* [[ကမ္ဗောဒဳယျာ]] (Cambodia)
* [[ဗဳယေတ်နာမ်]] (Vietnam)
* [[မာလေရှာ]] (Malaysia)
* [[သေင်ကာပူ]] (Singapore)
* [[အေန်ဒဝ်နဳရှာ]] (Indonesia)
* [[ဖဳလိပ်ပေန်]] (Philippines)
* [[ဗရူနဳ]] (Brunei)
* [[တဳမောဗမံက်]] (East Timor / Timor-Leste)

== အာရှဗမံက် (East Asia) ==
* [[ကြုက်]] (China)
* [[ဂျပါန်]] (Japan)
* [[ကိုဝ်ရဳယျာသၠုင်ကျာ]] (South Korea)
* [[ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ]] (North Korea)
* [[မောန်ဂဝ်လဳယျာ]] (Mongolia)
* [[ထာင်ဝါန်]] (Taiwan) ''(ဍုင် မဂွံဒုင်စၟတ်သမ္တီလဝ် မွဲသ္ကုတ်မွဲဒကုတ်)''

== အာရှသၠုင်ကျာ (South Asia) ==
* [[အိန္ဒိယ]] (India)
* [[ပါကဳသတာန်]] (Pakistan)
* [[ဗင်္ဂလာဒေသ်]] (Bangladesh)
* [[သဳရိလင်္ကာ]] (Sri Lanka)
* [[နဳပေါ]] (Nepal)
* [[ဘူတာန်]] (Bhutan)
* [[မဝ်ဒိုက်]] (Maldives)
* [[အာဖဂါန်နဳသတာန်]] (Afghanistan)

== အာရှလဒေါဝ် (Central Asia) ==
* [[ကာဇက်သတာန်]] (Kazakhstan)
* [[ဥဇဗေတ်ကဳသတာန်]] (Uzbekistan)
* [[တာမေန်နဳသတာန်]] (Turkmenistan)
* [[တာဂျဳကဳသတာန်]] (Tajikistan)
* [[ကာဂျဳသတာန်]] (Kyrgyzstan)

== အာရှပလိုတ် (Western Asia / Middle East) ==
ဒေသအာရှပလိုတ်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် ကော်စ ဒေသ လဒေါဝ်ဗမံက် (Middle East) ရ -
* [[သအူဒဳ အရေဗဳယျာ]] (Saudi Arabia)
* [[အဳရာန်]] (Iran)
* [[အဳရက်]] (Iraq)
* [[သဳရိယျာ]] (Syria)
* [[ယေမေန်]] (Yemen)
* [[အဝ်မာန်]] (Oman)
* [[ကၟိန်ဍုင် အာရပ် ဧကရာဇ်ဂမၠိုင်]] (United Arab Emirates - UAE)
* [[ကာတာ]] (Qatar)
* [[ကူဝိတ်]] (Kuwait)
* [[ဘာရေန်]] (Bahrain)
* [[အေဿရေ]] (Israel)
* [[ပါလေတ်သတာင်]] (Palestine)
* [[လေဗနောန်]] (Lebanon)
* [[ဂျဝ်ဒါန်]] (Jordan)
* [[တူရကဳ]] (Turkey) ''(နွံ သီုပ္ဍဲ အာရှ ကေုာံ ယူရောပ်)''
* [[အာမေနဳယျာ]] (Armenia)
* [[အဇာဗိုင်ဂျာန်]] (Azerbaijan)
* [[ဂျဝ်ဂျဳယျာ]] (Georgia)
* [[သိုက်ပရတ်]] (Cyprus)

== ဍုင် မပါလုပ် ၜါတိုက် (Transcontinental countries) ==
ဍုင်လ္ၚဵုတအ်ဝွံ တိဍာ် ဍေံတအ် ပါလုပ်ဒၟံင် သီုပ္ဍဲ တိုက်အာရှ ကေုာံ တိုက်ယူရောပ် ရ။ ဥပမာ -
* [[ရုရှာ]] (Russia) ''(တိဍာ် ဗွဲမဂၠိုင် နွံပ္ဍဲ အာရှ၊ ဆဂး ရုင်အလဵုအသဳ ကေုာံ ဍုင်ဇၞော် မဝ်သကဝ် ဂှ် နွံပ္ဍဲ ယူရောပ်)''
* [[တူရကဳ]] (Turkey)
* [[အဳဂျေပ်]] (Egypt) ''(တိဍာ် ဆာင်နာင် (Sinai) ဂှ် နွံပ္ဍဲ အာရှ၊ တိဍာ် သၟေဟ်ဂှ် နွံပ္ဍဲ အာဖရိက)''

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[အာရှ]]
* [[စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာသဳယာန်]]
* [[စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် အလုံဂၠးတိ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;List of sovereign states and dependent territories in Asia&quot;, [[Wikipedia]] (English).

[[Category:အာရှ]]
[[Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]
[[Category:စရင် ဍုင်ဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>ks48u7qnqcha76w7bk2ptpjcyzq4t2v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51554</id>
      <parentid>51553</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T13:42:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* အာရှအဂၞဲ (Southeast Asia) */</comment>
      <origin>51554</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5439" sha1="r80ksjz790c87hytnrfvae5fyp4obji" xml:space="preserve">ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက်ဏအ်ဝွံ ဒှ်စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် (Sovereign states) ကေုာံ ဒေသ အပိုင်အခြာ (Dependent territories) မနွံပ္ဍဲ [[အာရှ|တိုက်အာရှ]] (Asia) ရ။ တိုက်အာရှဝွံ ဍေံဒှ် တိုက်မဇၞော်အိုတ် ကေုာံ မၞုံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် မမံင်ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ်ရ။ 

ဍုင်မပါလုပ် ပ္ဍဲတိုက်အာရှတအ်ဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုပထဝဳတုဲ ပါ်လဝ် နကဵု ဒေသအဓိက (၅) ဒေသ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ။

== အာရှအဂၞဲ (Southeast Asia) ==
ဒေသအာရှအဂၞဲဝွံ နွံကဵု ဍုင်မပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံ [[အာသဳယာန်]] (ASEAN) ကေုာံ ဍုင်တၞဟ်ဟ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* [[မြန်မာ]] ဟွံသေင်မ္ဂး ဗၟာ (Myanmar)
* [[သေံ]] (Thailand)
* [[လဴ]] (Laos)
* [[ကမ္ဗောဒဳယျာ]] (Cambodia)
* [[ဗဳယေတ်နာမ်]] (Vietnam)
* [[မလေရှာ]] (Malaysia)
* [[သေင်ကာပူ]] (Singapore)
* [[အေန်ဒဝ်နဳရှာ]] (Indonesia)
* [[ဖဳလိပ်ပေန်]] (Philippines)
* [[ဗရူနဳ]] (Brunei)
* [[တဳမောဗမံက်]] (East Timor / Timor-Leste)

== အာရှဗမံက် (East Asia) ==
* [[ကြုက်]] (China)
* [[ဂျပါန်]] (Japan)
* [[ကိုဝ်ရဳယျာသၠုင်ကျာ]] (South Korea)
* [[ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ]] (North Korea)
* [[မောန်ဂဝ်လဳယျာ]] (Mongolia)
* [[ထာင်ဝါန်]] (Taiwan) ''(ဍုင် မဂွံဒုင်စၟတ်သမ္တီလဝ် မွဲသ္ကုတ်မွဲဒကုတ်)''

== အာရှသၠုင်ကျာ (South Asia) ==
* [[အိန္ဒိယ]] (India)
* [[ပါကဳသတာန်]] (Pakistan)
* [[ဗင်္ဂလာဒေသ်]] (Bangladesh)
* [[သဳရိလင်္ကာ]] (Sri Lanka)
* [[နဳပေါ]] (Nepal)
* [[ဘူတာန်]] (Bhutan)
* [[မဝ်ဒိုက်]] (Maldives)
* [[အာဖဂါန်နဳသတာန်]] (Afghanistan)

== အာရှလဒေါဝ် (Central Asia) ==
* [[ကာဇက်သတာန်]] (Kazakhstan)
* [[ဥဇဗေတ်ကဳသတာန်]] (Uzbekistan)
* [[တာမေန်နဳသတာန်]] (Turkmenistan)
* [[တာဂျဳကဳသတာန်]] (Tajikistan)
* [[ကာဂျဳသတာန်]] (Kyrgyzstan)

== အာရှပလိုတ် (Western Asia / Middle East) ==
ဒေသအာရှပလိုတ်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် ကော်စ ဒေသ လဒေါဝ်ဗမံက် (Middle East) ရ -
* [[သအူဒဳ အရေဗဳယျာ]] (Saudi Arabia)
* [[အဳရာန်]] (Iran)
* [[အဳရက်]] (Iraq)
* [[သဳရိယျာ]] (Syria)
* [[ယေမေန်]] (Yemen)
* [[အဝ်မာန်]] (Oman)
* [[ကၟိန်ဍုင် အာရပ် ဧကရာဇ်ဂမၠိုင်]] (United Arab Emirates - UAE)
* [[ကာတာ]] (Qatar)
* [[ကူဝိတ်]] (Kuwait)
* [[ဘာရေန်]] (Bahrain)
* [[အေဿရေ]] (Israel)
* [[ပါလေတ်သတာင်]] (Palestine)
* [[လေဗနောန်]] (Lebanon)
* [[ဂျဝ်ဒါန်]] (Jordan)
* [[တူရကဳ]] (Turkey) ''(နွံ သီုပ္ဍဲ အာရှ ကေုာံ ယူရောပ်)''
* [[အာမေနဳယျာ]] (Armenia)
* [[အဇာဗိုင်ဂျာန်]] (Azerbaijan)
* [[ဂျဝ်ဂျဳယျာ]] (Georgia)
* [[သိုက်ပရတ်]] (Cyprus)

== ဍုင် မပါလုပ် ၜါတိုက် (Transcontinental countries) ==
ဍုင်လ္ၚဵုတအ်ဝွံ တိဍာ် ဍေံတအ် ပါလုပ်ဒၟံင် သီုပ္ဍဲ တိုက်အာရှ ကေုာံ တိုက်ယူရောပ် ရ။ ဥပမာ -
* [[ရုရှာ]] (Russia) ''(တိဍာ် ဗွဲမဂၠိုင် နွံပ္ဍဲ အာရှ၊ ဆဂး ရုင်အလဵုအသဳ ကေုာံ ဍုင်ဇၞော် မဝ်သကဝ် ဂှ် နွံပ္ဍဲ ယူရောပ်)''
* [[တူရကဳ]] (Turkey)
* [[အဳဂျေပ်]] (Egypt) ''(တိဍာ် ဆာင်နာင် (Sinai) ဂှ် နွံပ္ဍဲ အာရှ၊ တိဍာ် သၟေဟ်ဂှ် နွံပ္ဍဲ အာဖရိက)''

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[အာရှ]]
* [[စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာသဳယာန်]]
* [[စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် အလုံဂၠးတိ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;List of sovereign states and dependent territories in Asia&quot;, [[Wikipedia]] (English).

[[Category:အာရှ]]
[[Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]
[[Category:စရင် ဍုင်ဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>r80ksjz790c87hytnrfvae5fyp4obji</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51566</id>
      <parentid>51554</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T14:01:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* အာရှအဂၞဲ (Southeast Asia) */</comment>
      <origin>51566</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5439" sha1="9st7waexz1ecdz1iocn30rdqp4p8v24" xml:space="preserve">ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက်ဏအ်ဝွံ ဒှ်စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် (Sovereign states) ကေုာံ ဒေသ အပိုင်အခြာ (Dependent territories) မနွံပ္ဍဲ [[အာရှ|တိုက်အာရှ]] (Asia) ရ။ တိုက်အာရှဝွံ ဍေံဒှ် တိုက်မဇၞော်အိုတ် ကေုာံ မၞုံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် မမံင်ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ်ရ။ 

ဍုင်မပါလုပ် ပ္ဍဲတိုက်အာရှတအ်ဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုပထဝဳတုဲ ပါ်လဝ် နကဵု ဒေသအဓိက (၅) ဒေသ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ။

== အာရှအဂၞဲ (Southeast Asia) ==
ဒေသအာရှအဂၞဲဝွံ နွံကဵု ဍုင်မပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံ [[အာသဳယာန်]] (ASEAN) ကေုာံ ဍုင်တၞဟ်ဟ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* [[မြန်မာ]] ဟွံသေင်မ္ဂး ဗၟာ (Myanmar)
* [[သေံ]] (Thailand)
* [[လဴ]] (Laos)
* [[ကမ္ဗောဒဳယျာ]] (Cambodia)
* [[ဗဳယေတ်နာမ်]] (Vietnam)
* [[မလေရှာ]] (Malaysia)
* [[သေင်ကာပူ]] (Singapore)
* [[အေန်ဒဝ်နဳရှာ]] (Indonesia)
* [[ဖဳလိပ်ပေန်]] (Philippines)
* [[ဗရူနဳ]] (Brunei)
* [[တဳမောဗၟံက်]] (East Timor / Timor-Leste)

== အာရှဗမံက် (East Asia) ==
* [[ကြုက်]] (China)
* [[ဂျပါန်]] (Japan)
* [[ကိုဝ်ရဳယျာသၠုင်ကျာ]] (South Korea)
* [[ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ]] (North Korea)
* [[မောန်ဂဝ်လဳယျာ]] (Mongolia)
* [[ထာင်ဝါန်]] (Taiwan) ''(ဍုင် မဂွံဒုင်စၟတ်သမ္တီလဝ် မွဲသ္ကုတ်မွဲဒကုတ်)''

== အာရှသၠုင်ကျာ (South Asia) ==
* [[အိန္ဒိယ]] (India)
* [[ပါကဳသတာန်]] (Pakistan)
* [[ဗင်္ဂလာဒေသ်]] (Bangladesh)
* [[သဳရိလင်္ကာ]] (Sri Lanka)
* [[နဳပေါ]] (Nepal)
* [[ဘူတာန်]] (Bhutan)
* [[မဝ်ဒိုက်]] (Maldives)
* [[အာဖဂါန်နဳသတာန်]] (Afghanistan)

== အာရှလဒေါဝ် (Central Asia) ==
* [[ကာဇက်သတာန်]] (Kazakhstan)
* [[ဥဇဗေတ်ကဳသတာန်]] (Uzbekistan)
* [[တာမေန်နဳသတာန်]] (Turkmenistan)
* [[တာဂျဳကဳသတာန်]] (Tajikistan)
* [[ကာဂျဳသတာန်]] (Kyrgyzstan)

== အာရှပလိုတ် (Western Asia / Middle East) ==
ဒေသအာရှပလိုတ်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် ကော်စ ဒေသ လဒေါဝ်ဗမံက် (Middle East) ရ -
* [[သအူဒဳ အရေဗဳယျာ]] (Saudi Arabia)
* [[အဳရာန်]] (Iran)
* [[အဳရက်]] (Iraq)
* [[သဳရိယျာ]] (Syria)
* [[ယေမေန်]] (Yemen)
* [[အဝ်မာန်]] (Oman)
* [[ကၟိန်ဍုင် အာရပ် ဧကရာဇ်ဂမၠိုင်]] (United Arab Emirates - UAE)
* [[ကာတာ]] (Qatar)
* [[ကူဝိတ်]] (Kuwait)
* [[ဘာရေန်]] (Bahrain)
* [[အေဿရေ]] (Israel)
* [[ပါလေတ်သတာင်]] (Palestine)
* [[လေဗနောန်]] (Lebanon)
* [[ဂျဝ်ဒါန်]] (Jordan)
* [[တူရကဳ]] (Turkey) ''(နွံ သီုပ္ဍဲ အာရှ ကေုာံ ယူရောပ်)''
* [[အာမေနဳယျာ]] (Armenia)
* [[အဇာဗိုင်ဂျာန်]] (Azerbaijan)
* [[ဂျဝ်ဂျဳယျာ]] (Georgia)
* [[သိုက်ပရတ်]] (Cyprus)

== ဍုင် မပါလုပ် ၜါတိုက် (Transcontinental countries) ==
ဍုင်လ္ၚဵုတအ်ဝွံ တိဍာ် ဍေံတအ် ပါလုပ်ဒၟံင် သီုပ္ဍဲ တိုက်အာရှ ကေုာံ တိုက်ယူရောပ် ရ။ ဥပမာ -
* [[ရုရှာ]] (Russia) ''(တိဍာ် ဗွဲမဂၠိုင် နွံပ္ဍဲ အာရှ၊ ဆဂး ရုင်အလဵုအသဳ ကေုာံ ဍုင်ဇၞော် မဝ်သကဝ် ဂှ် နွံပ္ဍဲ ယူရောပ်)''
* [[တူရကဳ]] (Turkey)
* [[အဳဂျေပ်]] (Egypt) ''(တိဍာ် ဆာင်နာင် (Sinai) ဂှ် နွံပ္ဍဲ အာရှ၊ တိဍာ် သၟေဟ်ဂှ် နွံပ္ဍဲ အာဖရိက)''

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[အာရှ]]
* [[စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာသဳယာန်]]
* [[စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် အလုံဂၠးတိ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;List of sovereign states and dependent territories in Asia&quot;, [[Wikipedia]] (English).

[[Category:အာရှ]]
[[Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]
[[Category:စရင် ဍုင်ဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>9st7waexz1ecdz1iocn30rdqp4p8v24</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51567</id>
      <parentid>51566</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T14:02:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* အာရှအဂၞဲ (Southeast Asia) */</comment>
      <origin>51567</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5482" sha1="g12qc79443p44bd83nhu9kr0sehghei" xml:space="preserve">ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက်ဏအ်ဝွံ ဒှ်စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် (Sovereign states) ကေုာံ ဒေသ အပိုင်အခြာ (Dependent territories) မနွံပ္ဍဲ [[အာရှ|တိုက်အာရှ]] (Asia) ရ။ တိုက်အာရှဝွံ ဍေံဒှ် တိုက်မဇၞော်အိုတ် ကေုာံ မၞုံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် မမံင်ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ်ရ။ 

ဍုင်မပါလုပ် ပ္ဍဲတိုက်အာရှတအ်ဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုပထဝဳတုဲ ပါ်လဝ် နကဵု ဒေသအဓိက (၅) ဒေသ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ။

== အာရှအဂၞဲ (Southeast Asia) ==
ဒေသအာရှအဂၞဲဝွံ နွံကဵု ဍုင်မပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံ [[အာသဳယာန်]] (ASEAN) ကေုာံ ဍုင်တၞဟ်ဟ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* [[မြန်မာ]] ဟွံသေင်မ္ဂး ဗၟာ (Myanmar)
* [[သေံ]] (Thailand)
* [[လဴ]] (Laos)
* [[ကမ္ဗောဒဳယျာ]] (Cambodia)
* [[ဗဳယေတ်နာမ်]] (Vietnam)
* [[မလေရှာ]] (Malaysia)
* [[သေင်ကာပူ]] (Singapore)
* [[အေန်ဒဝ်နဳရှာ]] (Indonesia)
* [[ဍုင်ဖဳလိပ်ပေန်|ဖဳလိပ်ပေန်]] (Philippines)
* [[ဗရူနဳ]] (Brunei)
* [[တဳမောဗၟံက်]] (East Timor / Timor-Leste)

== အာရှဗမံက် (East Asia) ==
* [[ကြုက်]] (China)
* [[ဂျပါန်]] (Japan)
* [[ကိုဝ်ရဳယျာသၠုင်ကျာ]] (South Korea)
* [[ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ]] (North Korea)
* [[မောန်ဂဝ်လဳယျာ]] (Mongolia)
* [[ထာင်ဝါန်]] (Taiwan) ''(ဍုင် မဂွံဒုင်စၟတ်သမ္တီလဝ် မွဲသ္ကုတ်မွဲဒကုတ်)''

== အာရှသၠုင်ကျာ (South Asia) ==
* [[အိန္ဒိယ]] (India)
* [[ပါကဳသတာန်]] (Pakistan)
* [[ဗင်္ဂလာဒေသ်]] (Bangladesh)
* [[သဳရိလင်္ကာ]] (Sri Lanka)
* [[နဳပေါ]] (Nepal)
* [[ဘူတာန်]] (Bhutan)
* [[မဝ်ဒိုက်]] (Maldives)
* [[အာဖဂါန်နဳသတာန်]] (Afghanistan)

== အာရှလဒေါဝ် (Central Asia) ==
* [[ကာဇက်သတာန်]] (Kazakhstan)
* [[ဥဇဗေတ်ကဳသတာန်]] (Uzbekistan)
* [[တာမေန်နဳသတာန်]] (Turkmenistan)
* [[တာဂျဳကဳသတာန်]] (Tajikistan)
* [[ကာဂျဳသတာန်]] (Kyrgyzstan)

== အာရှပလိုတ် (Western Asia / Middle East) ==
ဒေသအာရှပလိုတ်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် ကော်စ ဒေသ လဒေါဝ်ဗမံက် (Middle East) ရ -
* [[သအူဒဳ အရေဗဳယျာ]] (Saudi Arabia)
* [[အဳရာန်]] (Iran)
* [[အဳရက်]] (Iraq)
* [[သဳရိယျာ]] (Syria)
* [[ယေမေန်]] (Yemen)
* [[အဝ်မာန်]] (Oman)
* [[ကၟိန်ဍုင် အာရပ် ဧကရာဇ်ဂမၠိုင်]] (United Arab Emirates - UAE)
* [[ကာတာ]] (Qatar)
* [[ကူဝိတ်]] (Kuwait)
* [[ဘာရေန်]] (Bahrain)
* [[အေဿရေ]] (Israel)
* [[ပါလေတ်သတာင်]] (Palestine)
* [[လေဗနောန်]] (Lebanon)
* [[ဂျဝ်ဒါန်]] (Jordan)
* [[တူရကဳ]] (Turkey) ''(နွံ သီုပ္ဍဲ အာရှ ကေုာံ ယူရောပ်)''
* [[အာမေနဳယျာ]] (Armenia)
* [[အဇာဗိုင်ဂျာန်]] (Azerbaijan)
* [[ဂျဝ်ဂျဳယျာ]] (Georgia)
* [[သိုက်ပရတ်]] (Cyprus)

== ဍုင် မပါလုပ် ၜါတိုက် (Transcontinental countries) ==
ဍုင်လ္ၚဵုတအ်ဝွံ တိဍာ် ဍေံတအ် ပါလုပ်ဒၟံင် သီုပ္ဍဲ တိုက်အာရှ ကေုာံ တိုက်ယူရောပ် ရ။ ဥပမာ -
* [[ရုရှာ]] (Russia) ''(တိဍာ် ဗွဲမဂၠိုင် နွံပ္ဍဲ အာရှ၊ ဆဂး ရုင်အလဵုအသဳ ကေုာံ ဍုင်ဇၞော် မဝ်သကဝ် ဂှ် နွံပ္ဍဲ ယူရောပ်)''
* [[တူရကဳ]] (Turkey)
* [[အဳဂျေပ်]] (Egypt) ''(တိဍာ် ဆာင်နာင် (Sinai) ဂှ် နွံပ္ဍဲ အာရှ၊ တိဍာ် သၟေဟ်ဂှ် နွံပ္ဍဲ အာဖရိက)''

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[အာရှ]]
* [[စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာသဳယာန်]]
* [[စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် အလုံဂၠးတိ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;List of sovereign states and dependent territories in Asia&quot;, [[Wikipedia]] (English).

[[Category:အာရှ]]
[[Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]
[[Category:စရင် ဍုင်ဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>g12qc79443p44bd83nhu9kr0sehghei</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51568</id>
      <parentid>51567</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T14:02:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* အာရှအဂၞဲ (Southeast Asia) */</comment>
      <origin>51568</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5488" sha1="n810vlpctmxicgpqf6rejaqf4kod5ze" xml:space="preserve">ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက်ဏအ်ဝွံ ဒှ်စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် (Sovereign states) ကေုာံ ဒေသ အပိုင်အခြာ (Dependent territories) မနွံပ္ဍဲ [[အာရှ|တိုက်အာရှ]] (Asia) ရ။ တိုက်အာရှဝွံ ဍေံဒှ် တိုက်မဇၞော်အိုတ် ကေုာံ မၞုံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် မမံင်ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ်ရ။ 

ဍုင်မပါလုပ် ပ္ဍဲတိုက်အာရှတအ်ဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုပထဝဳတုဲ ပါ်လဝ် နကဵု ဒေသအဓိက (၅) ဒေသ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ။

== အာရှအဂၞဲ (Southeast Asia) ==
ဒေသအာရှအဂၞဲဝွံ နွံကဵု ဍုင်မပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံ [[အာသဳယာန်]] (ASEAN) ကေုာံ ဍုင်တၞဟ်ဟ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* [[မြန်မာ]] ဟွံသေင်မ္ဂး ဗၟာ (Myanmar)
* [[သေံ]] (Thailand)
* [[လဴ]] (Laos)
* [[ကမ္ဗောဒဳယျာ]] (Cambodia)
* [[ဗဳယေတ်နာမ်]] (Vietnam)
* [[မလေရှာ]] (Malaysia)
* [[သေင်ကာပူ]] (Singapore)
* [[အေန်ဒဝ်နဳရှာ]] (Indonesia)
* [[ဍုင်ဖဳလိပ်ပေန်|ဖဳလိပ်ပေန်]] (Philippines)
* [[ဗရူနာင်]] (Brunei)
* [[တဳမောဗၟံက်]] (East Timor / Timor-Leste)

== အာရှဗမံက် (East Asia) ==
* [[ကြုက်]] (China)
* [[ဂျပါန်]] (Japan)
* [[ကိုဝ်ရဳယျာသၠုင်ကျာ]] (South Korea)
* [[ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ]] (North Korea)
* [[မောန်ဂဝ်လဳယျာ]] (Mongolia)
* [[ထာင်ဝါန်]] (Taiwan) ''(ဍုင် မဂွံဒုင်စၟတ်သမ္တီလဝ် မွဲသ္ကုတ်မွဲဒကုတ်)''

== အာရှသၠုင်ကျာ (South Asia) ==
* [[အိန္ဒိယ]] (India)
* [[ပါကဳသတာန်]] (Pakistan)
* [[ဗင်္ဂလာဒေသ်]] (Bangladesh)
* [[သဳရိလင်္ကာ]] (Sri Lanka)
* [[နဳပေါ]] (Nepal)
* [[ဘူတာန်]] (Bhutan)
* [[မဝ်ဒိုက်]] (Maldives)
* [[အာဖဂါန်နဳသတာန်]] (Afghanistan)

== အာရှလဒေါဝ် (Central Asia) ==
* [[ကာဇက်သတာန်]] (Kazakhstan)
* [[ဥဇဗေတ်ကဳသတာန်]] (Uzbekistan)
* [[တာမေန်နဳသတာန်]] (Turkmenistan)
* [[တာဂျဳကဳသတာန်]] (Tajikistan)
* [[ကာဂျဳသတာန်]] (Kyrgyzstan)

== အာရှပလိုတ် (Western Asia / Middle East) ==
ဒေသအာရှပလိုတ်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် ကော်စ ဒေသ လဒေါဝ်ဗမံက် (Middle East) ရ -
* [[သအူဒဳ အရေဗဳယျာ]] (Saudi Arabia)
* [[အဳရာန်]] (Iran)
* [[အဳရက်]] (Iraq)
* [[သဳရိယျာ]] (Syria)
* [[ယေမေန်]] (Yemen)
* [[အဝ်မာန်]] (Oman)
* [[ကၟိန်ဍုင် အာရပ် ဧကရာဇ်ဂမၠိုင်]] (United Arab Emirates - UAE)
* [[ကာတာ]] (Qatar)
* [[ကူဝိတ်]] (Kuwait)
* [[ဘာရေန်]] (Bahrain)
* [[အေဿရေ]] (Israel)
* [[ပါလေတ်သတာင်]] (Palestine)
* [[လေဗနောန်]] (Lebanon)
* [[ဂျဝ်ဒါန်]] (Jordan)
* [[တူရကဳ]] (Turkey) ''(နွံ သီုပ္ဍဲ အာရှ ကေုာံ ယူရောပ်)''
* [[အာမေနဳယျာ]] (Armenia)
* [[အဇာဗိုင်ဂျာန်]] (Azerbaijan)
* [[ဂျဝ်ဂျဳယျာ]] (Georgia)
* [[သိုက်ပရတ်]] (Cyprus)

== ဍုင် မပါလုပ် ၜါတိုက် (Transcontinental countries) ==
ဍုင်လ္ၚဵုတအ်ဝွံ တိဍာ် ဍေံတအ် ပါလုပ်ဒၟံင် သီုပ္ဍဲ တိုက်အာရှ ကေုာံ တိုက်ယူရောပ် ရ။ ဥပမာ -
* [[ရုရှာ]] (Russia) ''(တိဍာ် ဗွဲမဂၠိုင် နွံပ္ဍဲ အာရှ၊ ဆဂး ရုင်အလဵုအသဳ ကေုာံ ဍုင်ဇၞော် မဝ်သကဝ် ဂှ် နွံပ္ဍဲ ယူရောပ်)''
* [[တူရကဳ]] (Turkey)
* [[အဳဂျေပ်]] (Egypt) ''(တိဍာ် ဆာင်နာင် (Sinai) ဂှ် နွံပ္ဍဲ အာရှ၊ တိဍာ် သၟေဟ်ဂှ် နွံပ္ဍဲ အာဖရိက)''

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[အာရှ]]
* [[စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာသဳယာန်]]
* [[စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် အလုံဂၠးတိ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;List of sovereign states and dependent territories in Asia&quot;, [[Wikipedia]] (English).

[[Category:အာရှ]]
[[Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]
[[Category:စရင် ဍုင်ဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>n810vlpctmxicgpqf6rejaqf4kod5ze</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51571</id>
      <parentid>51568</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T14:08:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* အာရှဗမံက် (East Asia) */</comment>
      <origin>51571</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5488" sha1="ezlk2d8sb768yw0bc5hbhyqb0lb8dds" xml:space="preserve">ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက်ဏအ်ဝွံ ဒှ်စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် (Sovereign states) ကေုာံ ဒေသ အပိုင်အခြာ (Dependent territories) မနွံပ္ဍဲ [[အာရှ|တိုက်အာရှ]] (Asia) ရ။ တိုက်အာရှဝွံ ဍေံဒှ် တိုက်မဇၞော်အိုတ် ကေုာံ မၞုံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် မမံင်ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ်ရ။ 

ဍုင်မပါလုပ် ပ္ဍဲတိုက်အာရှတအ်ဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုပထဝဳတုဲ ပါ်လဝ် နကဵု ဒေသအဓိက (၅) ဒေသ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ။

== အာရှအဂၞဲ (Southeast Asia) ==
ဒေသအာရှအဂၞဲဝွံ နွံကဵု ဍုင်မပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံ [[အာသဳယာန်]] (ASEAN) ကေုာံ ဍုင်တၞဟ်ဟ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* [[မြန်မာ]] ဟွံသေင်မ္ဂး ဗၟာ (Myanmar)
* [[သေံ]] (Thailand)
* [[လဴ]] (Laos)
* [[ကမ္ဗောဒဳယျာ]] (Cambodia)
* [[ဗဳယေတ်နာမ်]] (Vietnam)
* [[မလေရှာ]] (Malaysia)
* [[သေင်ကာပူ]] (Singapore)
* [[အေန်ဒဝ်နဳရှာ]] (Indonesia)
* [[ဍုင်ဖဳလိပ်ပေန်|ဖဳလိပ်ပေန်]] (Philippines)
* [[ဗရူနာင်]] (Brunei)
* [[တဳမောဗၟံက်]] (East Timor / Timor-Leste)

== အာရှဗၟံက် (East Asia) ==
* [[ကြုက်]] (China)
* [[ဂျပါန်]] (Japan)
* [[ကိုဝ်ရဳယျာသၠုင်ကျာ]] (South Korea)
* [[ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ]] (North Korea)
* [[မောန်ဂဝ်လဳယျာ]] (Mongolia)
* [[ထာင်ဝါန်]] (Taiwan) ''(ဍုင် မဂွံဒုင်စၟတ်သမ္တီလဝ် မွဲသ္ကုတ်မွဲဒကုတ်)''

== အာရှသၠုင်ကျာ (South Asia) ==
* [[အိန္ဒိယ]] (India)
* [[ပါကဳသတာန်]] (Pakistan)
* [[ဗင်္ဂလာဒေသ်]] (Bangladesh)
* [[သဳရိလင်္ကာ]] (Sri Lanka)
* [[နဳပေါ]] (Nepal)
* [[ဘူတာန်]] (Bhutan)
* [[မဝ်ဒိုက်]] (Maldives)
* [[အာဖဂါန်နဳသတာန်]] (Afghanistan)

== အာရှလဒေါဝ် (Central Asia) ==
* [[ကာဇက်သတာန်]] (Kazakhstan)
* [[ဥဇဗေတ်ကဳသတာန်]] (Uzbekistan)
* [[တာမေန်နဳသတာန်]] (Turkmenistan)
* [[တာဂျဳကဳသတာန်]] (Tajikistan)
* [[ကာဂျဳသတာန်]] (Kyrgyzstan)

== အာရှပလိုတ် (Western Asia / Middle East) ==
ဒေသအာရှပလိုတ်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် ကော်စ ဒေသ လဒေါဝ်ဗမံက် (Middle East) ရ -
* [[သအူဒဳ အရေဗဳယျာ]] (Saudi Arabia)
* [[အဳရာန်]] (Iran)
* [[အဳရက်]] (Iraq)
* [[သဳရိယျာ]] (Syria)
* [[ယေမေန်]] (Yemen)
* [[အဝ်မာန်]] (Oman)
* [[ကၟိန်ဍုင် အာရပ် ဧကရာဇ်ဂမၠိုင်]] (United Arab Emirates - UAE)
* [[ကာတာ]] (Qatar)
* [[ကူဝိတ်]] (Kuwait)
* [[ဘာရေန်]] (Bahrain)
* [[အေဿရေ]] (Israel)
* [[ပါလေတ်သတာင်]] (Palestine)
* [[လေဗနောန်]] (Lebanon)
* [[ဂျဝ်ဒါန်]] (Jordan)
* [[တူရကဳ]] (Turkey) ''(နွံ သီုပ္ဍဲ အာရှ ကေုာံ ယူရောပ်)''
* [[အာမေနဳယျာ]] (Armenia)
* [[အဇာဗိုင်ဂျာန်]] (Azerbaijan)
* [[ဂျဝ်ဂျဳယျာ]] (Georgia)
* [[သိုက်ပရတ်]] (Cyprus)

== ဍုင် မပါလုပ် ၜါတိုက် (Transcontinental countries) ==
ဍုင်လ္ၚဵုတအ်ဝွံ တိဍာ် ဍေံတအ် ပါလုပ်ဒၟံင် သီုပ္ဍဲ တိုက်အာရှ ကေုာံ တိုက်ယူရောပ် ရ။ ဥပမာ -
* [[ရုရှာ]] (Russia) ''(တိဍာ် ဗွဲမဂၠိုင် နွံပ္ဍဲ အာရှ၊ ဆဂး ရုင်အလဵုအသဳ ကေုာံ ဍုင်ဇၞော် မဝ်သကဝ် ဂှ် နွံပ္ဍဲ ယူရောပ်)''
* [[တူရကဳ]] (Turkey)
* [[အဳဂျေပ်]] (Egypt) ''(တိဍာ် ဆာင်နာင် (Sinai) ဂှ် နွံပ္ဍဲ အာရှ၊ တိဍာ် သၟေဟ်ဂှ် နွံပ္ဍဲ အာဖရိက)''

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[အာရှ]]
* [[စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာသဳယာန်]]
* [[စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် အလုံဂၠးတိ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;List of sovereign states and dependent territories in Asia&quot;, [[Wikipedia]] (English).

[[Category:အာရှ]]
[[Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]
[[Category:စရင် ဍုင်ဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>ezlk2d8sb768yw0bc5hbhyqb0lb8dds</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51670</id>
      <parentid>51571</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T04:03:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* အာရှဗၟံက် (East Asia) */</comment>
      <origin>51670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5519" sha1="lrpouzei9xm5uh9nf6zt6uybou16l39" xml:space="preserve">ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက်ဏအ်ဝွံ ဒှ်စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် (Sovereign states) ကေုာံ ဒေသ အပိုင်အခြာ (Dependent territories) မနွံပ္ဍဲ [[အာရှ|တိုက်အာရှ]] (Asia) ရ။ တိုက်အာရှဝွံ ဍေံဒှ် တိုက်မဇၞော်အိုတ် ကေုာံ မၞုံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် မမံင်ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ်ရ။ 

ဍုင်မပါလုပ် ပ္ဍဲတိုက်အာရှတအ်ဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုပထဝဳတုဲ ပါ်လဝ် နကဵု ဒေသအဓိက (၅) ဒေသ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ။

== အာရှအဂၞဲ (Southeast Asia) ==
ဒေသအာရှအဂၞဲဝွံ နွံကဵု ဍုင်မပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံ [[အာသဳယာန်]] (ASEAN) ကေုာံ ဍုင်တၞဟ်ဟ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* [[မြန်မာ]] ဟွံသေင်မ္ဂး ဗၟာ (Myanmar)
* [[သေံ]] (Thailand)
* [[လဴ]] (Laos)
* [[ကမ္ဗောဒဳယျာ]] (Cambodia)
* [[ဗဳယေတ်နာမ်]] (Vietnam)
* [[မလေရှာ]] (Malaysia)
* [[သေင်ကာပူ]] (Singapore)
* [[အေန်ဒဝ်နဳရှာ]] (Indonesia)
* [[ဍုင်ဖဳလိပ်ပေန်|ဖဳလိပ်ပေန်]] (Philippines)
* [[ဗရူနာင်]] (Brunei)
* [[တဳမောဗၟံက်]] (East Timor / Timor-Leste)

== အာရှဗၟံက် (East Asia) ==
* [[ကြုက်]] (China)
* [[ဍုင်ဂျပါန်|ဂျပါန်]] (Japan)
* [[ကိုဝ်ရဳယျာသၠုင်ကျာ]] (South Korea)
* [[ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ]] (North Korea)
* [[မောန်ဂဝ်လဳယျာ]] (Mongolia)
* [[ထာင်ဝါန်]] (Taiwan) ''(ဍုင် မဂွံဒုင်စၟတ်သမ္တီလဝ် မွဲသ္ကုတ်မွဲဒကုတ်)''

== အာရှသၠုင်ကျာ (South Asia) ==
* [[အိန္ဒိယ]] (India)
* [[ပါကဳသတာန်]] (Pakistan)
* [[ဗင်္ဂလာဒေသ်]] (Bangladesh)
* [[သဳရိလင်္ကာ]] (Sri Lanka)
* [[နဳပေါ]] (Nepal)
* [[ဘူတာန်]] (Bhutan)
* [[မဝ်ဒိုက်]] (Maldives)
* [[အာဖဂါန်နဳသတာန်]] (Afghanistan)

== အာရှလဒေါဝ် (Central Asia) ==
* [[ကာဇက်သတာန်]] (Kazakhstan)
* [[ဥဇဗေတ်ကဳသတာန်]] (Uzbekistan)
* [[တာမေန်နဳသတာန်]] (Turkmenistan)
* [[တာဂျဳကဳသတာန်]] (Tajikistan)
* [[ကာဂျဳသတာန်]] (Kyrgyzstan)

== အာရှပလိုတ် (Western Asia / Middle East) ==
ဒေသအာရှပလိုတ်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် ကော်စ ဒေသ လဒေါဝ်ဗမံက် (Middle East) ရ -
* [[သအူဒဳ အရေဗဳယျာ]] (Saudi Arabia)
* [[အဳရာန်]] (Iran)
* [[အဳရက်]] (Iraq)
* [[သဳရိယျာ]] (Syria)
* [[ယေမေန်]] (Yemen)
* [[အဝ်မာန်]] (Oman)
* [[ကၟိန်ဍုင် အာရပ် ဧကရာဇ်ဂမၠိုင်]] (United Arab Emirates - UAE)
* [[ကာတာ]] (Qatar)
* [[ကူဝိတ်]] (Kuwait)
* [[ဘာရေန်]] (Bahrain)
* [[အေဿရေ]] (Israel)
* [[ပါလေတ်သတာင်]] (Palestine)
* [[လေဗနောန်]] (Lebanon)
* [[ဂျဝ်ဒါန်]] (Jordan)
* [[တူရကဳ]] (Turkey) ''(နွံ သီုပ္ဍဲ အာရှ ကေုာံ ယူရောပ်)''
* [[အာမေနဳယျာ]] (Armenia)
* [[အဇာဗိုင်ဂျာန်]] (Azerbaijan)
* [[ဂျဝ်ဂျဳယျာ]] (Georgia)
* [[သိုက်ပရတ်]] (Cyprus)

== ဍုင် မပါလုပ် ၜါတိုက် (Transcontinental countries) ==
ဍုင်လ္ၚဵုတအ်ဝွံ တိဍာ် ဍေံတအ် ပါလုပ်ဒၟံင် သီုပ္ဍဲ တိုက်အာရှ ကေုာံ တိုက်ယူရောပ် ရ။ ဥပမာ -
* [[ရုရှာ]] (Russia) ''(တိဍာ် ဗွဲမဂၠိုင် နွံပ္ဍဲ အာရှ၊ ဆဂး ရုင်အလဵုအသဳ ကေုာံ ဍုင်ဇၞော် မဝ်သကဝ် ဂှ် နွံပ္ဍဲ ယူရောပ်)''
* [[တူရကဳ]] (Turkey)
* [[အဳဂျေပ်]] (Egypt) ''(တိဍာ် ဆာင်နာင် (Sinai) ဂှ် နွံပ္ဍဲ အာရှ၊ တိဍာ် သၟေဟ်ဂှ် နွံပ္ဍဲ အာဖရိက)''

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[အာရှ]]
* [[စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာသဳယာန်]]
* [[စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် အလုံဂၠးတိ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;List of sovereign states and dependent territories in Asia&quot;, [[Wikipedia]] (English).

[[Category:အာရှ]]
[[Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]
[[Category:စရင် ဍုင်ဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>lrpouzei9xm5uh9nf6zt6uybou16l39</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51686</id>
      <parentid>51670</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T06:32:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5609" sha1="ls94f2o8toofm5b0s25u733rv329fr2" xml:space="preserve">ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက်ဏအ်ဝွံ ဒှ်စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် (Sovereign states) ကေုာံ ဒေသ အပိုင်အခြာ (Dependent territories) မနွံပ္ဍဲ [[အာရှ|တိုက်အာရှ]] (Asia) ရ။ တိုက်အာရှဝွံ ဍေံဒှ် တိုက်မဇၞော်အိုတ် ကေုာံ မၞုံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် မမံင်ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ်ရ။ 

ဍုင်မပါလုပ် ပ္ဍဲတိုက်အာရှတအ်ဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုပထဝဳတုဲ ပါ်လဝ် နကဵု ဒေသအဓိက (၅) ဒေသ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ။

== အာရှအဂၞဲ (Southeast Asia) ==
ဒေသအာရှအဂၞဲဝွံ နွံကဵု ဍုင်မပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံ [[အာသဳယာန်]] (ASEAN) ကေုာံ ဍုင်တၞဟ်ဟ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* [[မြန်မာ]] ဟွံသေင်မ္ဂး ဗၟာ (Myanmar)
* [[သေံ]] (Thailand)
* [[လဴ]] (Laos)
* [[ကမ္ဗောဒဳယျာ]] (Cambodia)
* [[ဗဳယေတ်နာမ်]] (Vietnam)
* [[မလေရှာ]] (Malaysia)
* [[သေင်ကာပူ]] (Singapore)
* [[အေန်ဒဝ်နဳရှာ]] (Indonesia)
* [[ဍုင်ဖဳလိပ်ပေန်|ဖဳလိပ်ပေန်]] (Philippines)
* [[ဗရူနာင်]] (Brunei)
* [[တဳမောဗၟံက်]] (East Timor / Timor-Leste)

== အာရှဗၟံက် (East Asia) ==
* [[ကြုက်]] (China)
* [[ဍုင်ဂျပါန်|ဂျပါန်]] (Japan)
* [[ကိုဝ်ရဳယျာသၠုင်ကျာ]] (South Korea)
* [[ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ]] (North Korea)
* [[မောန်ဂဝ်လဳယျာ]] (Mongolia)
* [[ထာင်ဝါန်]] (Taiwan) ''(ဍုင် မဂွံဒုင်စၟတ်သမ္တီလဝ် မွဲသ္ကုတ်မွဲဒကုတ်)''

== အာရှသၠုင်ကျာ (South Asia) ==
* [[အိန္ဒိယ]] (India)
* [[ပါကဳသတာန်]] (Pakistan)
* [[ဗင်္ဂလာဒေသ်]] (Bangladesh)
* [[သဳရိလင်္ကာ]] (Sri Lanka)
* [[နဳပေါ]] (Nepal)
* [[ဘူတာန်]] (Bhutan)
* [[မဝ်ဒိုက်]] (Maldives)
* [[အာဖဂါန်နဳသတာန်]] (Afghanistan)

== အာရှလဒေါဝ် (Central Asia) ==
* [[ကာဇက်သတာန်]] (Kazakhstan)
* [[ဥဇဗေတ်ကဳသတာန်]] (Uzbekistan)
* [[တာမေန်နဳသတာန်]] (Turkmenistan)
* [[တာဂျဳကဳသတာန်]] (Tajikistan)
* [[ကာဂျဳသတာန်]] (Kyrgyzstan)

== အာရှပလိုတ် (Western Asia / Middle East) ==
ဒေသအာရှပလိုတ်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် ကော်စ ဒေသ လဒေါဝ်ဗမံက် (Middle East) ရ -
* [[သအူဒဳ အရေဗဳယျာ]] (Saudi Arabia)
* [[အဳရာန်]] (Iran)
* [[အဳရက်]] (Iraq)
* [[သဳရိယျာ]] (Syria)
* [[ယေမေန်]] (Yemen)
* [[အဝ်မာန်]] (Oman)
* [[ကၟိန်ဍုင် အာရပ် ဧကရာဇ်ဂမၠိုင်]] (United Arab Emirates - UAE)
* [[ကာတာ]] (Qatar)
* [[ကူဝိတ်]] (Kuwait)
* [[ဘာရေန်]] (Bahrain)
* [[အေဿရေ]] (Israel)
* [[ပါလေတ်သတာင်]] (Palestine)
* [[လေဗနောန်]] (Lebanon)
* [[ဂျဝ်ဒါန်]] (Jordan)
* [[တူရကဳ]] (Turkey) ''(နွံ သီုပ္ဍဲ အာရှ ကေုာံ ယူရောပ်)''
* [[အာမေနဳယျာ]] (Armenia)
* [[အဇာဗိုင်ဂျာန်]] (Azerbaijan)
* [[ဂျဝ်ဂျဳယျာ]] (Georgia)
* [[သိုက်ပရတ်]] (Cyprus)

== ဍုင် မပါလုပ် ၜါတိုက် (Transcontinental countries) ==
ဍုင်လ္ၚဵုတအ်ဝွံ တိဍာ် ဍေံတအ် ပါလုပ်ဒၟံင် သီုပ္ဍဲ တိုက်အာရှ ကေုာံ တိုက်ယူရောပ် ရ။ ဥပမာ -
* [[ရုရှာ]] (Russia) ''(တိဍာ် ဗွဲမဂၠိုင် နွံပ္ဍဲ အာရှ၊ ဆဂး ရုင်အလဵုအသဳ ကေုာံ ဍုင်ဇၞော် မဝ်သကဝ် ဂှ် နွံပ္ဍဲ ယူရောပ်)''
* [[တူရကဳ]] (Turkey)
* [[အဳဂျေပ်]] (Egypt) ''(တိဍာ် ဆာင်နာင် (Sinai) ဂှ် နွံပ္ဍဲ အာရှ၊ တိဍာ် သၟေဟ်ဂှ် နွံပ္ဍဲ အာဖရိက)''

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[အာရှ]]
* [[စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာသဳယာန်]]
* [[စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် အလုံဂၠးတိ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;List of sovereign states and dependent territories in Asia&quot;, [[Wikipedia]] (English).

[[Category:အာရှ]]
[[Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]
[[Category:စရင် ဍုင်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]</text>
      <sha1>ls94f2o8toofm5b0s25u733rv329fr2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မလေရှာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9331</id>
    <revision>
      <id>51555</id>
      <timestamp>2026-04-15T13:44:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox country | conventional_long_name = ဍုင်မလေရှာ | native_name = Malaysia | common_name = မလေရှာ | image_flag = Flag of Malaysia.svg | image_coat = Coat of arms of Malaysia.svg | capital = [[ကွာလာလာမ်ပူ]] (Kuala Lumpur) | coordinates = 3°8′N 101°41′E | largest_city = ကွာလာလာမ်ပူ | official_languages = ဘာသာမလေ (Malay)...&quot;</comment>
      <origin>51555</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6065" sha1="97xya9iha7nln36pmxlp4xw3jl2s9ip" xml:space="preserve">{{Infobox country
| conventional_long_name = ဍုင်မလေရှာ
| native_name = Malaysia
| common_name = မလေရှာ
| image_flag = Flag of Malaysia.svg
| image_coat = Coat of arms of Malaysia.svg
| capital = [[ကွာလာလာမ်ပူ]] (Kuala Lumpur)
| coordinates = 3°8′N 101°41′E
| largest_city = ကွာလာလာမ်ပူ
| official_languages = ဘာသာမလေ (Malay)
| government_type = သၞောတ်ဨကရာဇ် ပါလဳမာန် ကေုာံ ဖေဝ်ဒရေဝ်
| leader_title1 = ဨကရာဇ် (Agong)
| leader_name1 = ဣဗရာဟေမ် ဣသကဏ္ဍာ (Ibrahim Iskandar)
| leader_title2 = သကိုပ်ဝန်ဇၞော်
| leader_name2 = အာန်ဝါ ဣဗရာဟေမ် (Anwar Ibrahim)
| area_km2 = ၃၃၀,၈၀၃
| population_estimate = ၃၄ ကိုဋ် (သၞာံ ၂၀၂၄)
| currency = ရေန်ဂေတ် (Ringgit, RM)
| time_zone = MST (UTC+8)
}}

'''ဍုင်မလေရှာ''' (အင်္ဂလိက်: ''Malaysia'') ဝွံ ဒှ်ဍုင် မနွံပ္ဍဲဒေသ [[အာရှအဂၞဲ]] မွဲတုဲ၊ တိဍာ်ဍေံဂှ် ပါ်လဝ် နကဵု ၜါသ္ကုတ် အဓိက မတွဟ်ဂး မလေရှာ လပါ်တကအ်ဇမၠိင် (Peninsular Malaysia) ကေုာံ မလေရှာ လပါ်ဗမံက် (East Malaysia) ရ။ ဍုင်ဇၞော် ကေုာံ ဍုင်မၞုံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် မမံင်ဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် ဒှ်ဍုင် ကွာလာလာမ်ပူ (Kuala Lumpur) တုဲ၊ ရုင်အလဵုအသဳ အဓိကတအ်ဂှ် နွံပ္ဍဲ ဍုင်ပူတရာဂျာယာ (Putrajaya) ရ။

== ပထဝဳ ==
ဍုင်မလေရှာဝွံ တိဍာ်ဍေံ ပါ်လဝ် ၜါသ္ကုတ် နကဵု ၜဳကြုက်သၠုင်ကျာ (South China Sea) ရ။
* '''မလေရှာ လပါ်တကအ်ဇမၠိင်:''' နွံလတူ တကအ်ဇမၠိင် မလေ (Malay Peninsula) တုဲ၊ ပယျဵု လပါ်သၟဝ်ကျာ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု [[သေံ|ဍုင်သေံ]] တုဲ၊ လပါ်သၠုင်ကျာ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ဍုင်သေင်ကာပူ ရ။
* '''မလေရှာ လပါ်ဗမံက်:''' နွံလတူ တကအ် ဗဝ်နဳယဝ် (Borneo) တုဲ၊ ပယျဵု ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု [[အေန်ဒဝ်နဳရှာ]] ကေုာံ ဍုင် [[ဗရူနဳ]] ရ။

ဍုင်ဝွံ နွံကဵု ဥတုကမ္တဴ (Tropical climate) တုဲ၊ ဂြိုပ်ဆု ကေုာံ သဘာဝ တိရစ္ဆာန် မဂၠိုင်ဂၠင် နွံဒၟံင် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ==
ဍုင်မလေရှာဝွံ ဒှ်ဍုင် မၞုံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မဇၞော်မောဝ် ကဆံင်သၠုင် မွဲ ပ္ဍဲကဵု ဒေသ အာရှအဂၞဲ ရ။ ကိုပ်ကၠာတေအ် ဍေံတအ် ဒုင်သဇိုင် လတူ ပရေင်တဵုလွဳ ကေုာံ ပရေင်ၜံက်ခါဲ သယံဇာတ (ဗီုကဵု ဓါတ်သတ္တု ကေုာံ ရဝ်ပါ) ကီုလေဝ်၊ ခေတ်လၟုဟ်မ္ဂး ဍေံတအ် ပြံင်လှာဲစကာ ကမၠောန်စက်ယန္တရား ကေုာံ ကွတ်ပညာရ။
ကပေါတ် အဓိက မပတိတ် နူ မလေရှာဂှ် ဒှ် ကပေါတ်လလဳ (Electronics)၊ ကၠေင်အုန်း (Palm oil) ကေုာံ ကၠေင်ဓါတ် (Petroleum) တအ်ရ။

== မှာဇန် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ==
ဍုင်မလေရှာဝွံ ဒှ်ဍုင် မၞုံကဵု ဂကူနာနာ၊ ယေန်သၞာင်နာနာ (Multicultural society) မွဲရ။ 
* '''ဂကူ:''' ဂကူ မလေ (Malay) ကေုာံ ဂကူကောန်ရးတမ်မူလတအ် (Bumiputera) ဂှ် လၟိဟ်မၞိဟ် ဂၠိုင်အိုတ်တုဲ၊ သၟေဟ်တအ်ဂှ် ဒှ် ဂကူကြုက် (Chinese) ကေုာံ ဂကူအိန္ဒိယ (Indian) တအ်ရ။
* '''ဘာသာ:''' ဘာသာ အလဵုအသဳဍုင်ဂှ် ဒှ် ဘာသာအေဿလာမ် (Islam) ရ။ ဆဂး အခေါင်လျိုင်ပတှ်ေ ဘာသာတၞဟ် ဗီုကဵု ဘာသာဗုဒ္ဓ၊ ဘာသာဟိန္ဒူ ကေုာံ ဘာသာခရေတ်ယာန် တအ်လေဝ် နွံဗွဲမဗၠးၜးရ။

စၞစ ပ္ဍဲမလေရှာဝွံ ဟိုတ်နူ မၞိဟ်နာနာဂကူ ပံင်နှဴမံင်တုဲ၊ ဍေံဒှ် စၞစ မပြာကတ်တုဲ မၞုံကဵု ရှ်သာ နာနာသာ် မပ္တံကဵု Nasi Lemak ကေုာံ Laksa တအ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ကွာလာလာမ်ပူ]]
* [[အာသဳယာန်]]
* [[အာရှအဂၞဲ]]
* စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ

== နိဿဲ ==
* &quot;Malaysia Profile&quot;. BBC News.
* Malaysia, [[Wikipedia]] (English).

[[Category:မလေရှာ]]
[[Category:အာရှအဂၞဲ]]
[[Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]</text>
      <sha1>97xya9iha7nln36pmxlp4xw3jl2s9ip</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သေံ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9332</id>
    <revision>
      <id>51556</id>
      <timestamp>2026-04-15T13:46:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox country | conventional_long_name = ဍုင်သေံ | native_name = ประเทศไทย (Prathet Thai) | common_name = သေံ | image_flag = Flag of Thailand.svg | image_coat = National emblem of Thailand.svg | capital = [[ဗင်ကံက်]] (Bangkok) | coordinates = 13°45′N 100°29′E | largest_city = ဗင်ကံက် | official_languages = ဘာသာသေံ (Thai) | govern...&quot;</comment>
      <origin>51556</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7157" sha1="4lbzqh9oyvs9yy5mkye4h3ww4jjb84v" xml:space="preserve">{{Infobox country
| conventional_long_name = ဍုင်သေံ
| native_name = ประเทศไทย (Prathet Thai)
| common_name = သေံ
| image_flag = Flag of Thailand.svg
| image_coat = National emblem of Thailand.svg
| capital = [[ဗင်ကံက်]] (Bangkok)
| coordinates = 13°45′N 100°29′E
| largest_city = ဗင်ကံက်
| official_languages = ဘာသာသေံ (Thai)
| government_type = သၞောတ်ဨကရာဇ် ပါလဳမာန် ဒဳမဝ်ကရေသဳ
| leader_title1 = ဨကရာဇ် (King)
| leader_name1 = မဟာ ဝဇိရာလင်္ကရဏ (Rama X)
| leader_title2 = သကိုပ်ဝန်ဇၞော် (Prime Minister)
| leader_name2 = ပေထံင်ထာန် ရှင်နာဝပ် (Paetongtarn Shinawatra)
| area_km2 = ၅၁၃,၁၂၀
| population_estimate = ၇၁ ကိုဋ် (သၞာံ ၂၀၂၄)
| currency = ဗာတ် (Baht, ฿)
| time_zone = ICT (UTC+7)
}}

'''ဍုင်သေံ''' (အင်္ဂလိက်: ''Thailand'', သေံ: ''ประเทศไทย'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဍုင် မနွံပ္ဍဲ လဒေါဝ် ဒေသ [[အာရှအဂၞဲ]] (Southeast Asia) မွဲရ。 ကိုပ်ကၠာ သၞာံ ၁၉၃၉ တေအ်ဂှ် ဍုင်ဝွံ ညးကော်စလဝ် နကဵုယၟု အလဵုအသဳ &quot;သျာမ်&quot; (Siam) ရ။ ဍုင်ဇၞော် ကေုာံ ဍုင်မၞုံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် မမံင်ဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် ဒှ်ဍုင် ဗင်ကံက် (Bangkok - ''Krung Thep Maha Nakhon'') ရ။

ဍုင်သေံဝွံ ဍေံဒှ် ဍုင်မွဲ မဟွံကေင် ဒးဒုင် အုပ်ဓုပ်လဝ် သၟဝ်တဲ ကဝ်လဝ်နဳ (Colony) ဍုင်ယူရောပ်တအ် ပ္ဍဲကဵု ဝင်ဒေသ အာရှအဂၞဲ ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ရာသဳဥတု ==
ဍုင်သေံဝွံ ဍေံနွံ လတူ တကအ်ဇမၠိင် အေန်ဒဝ်-ချာင်နာ (Indochina Peninsula) တုဲ၊ ပယျဵုတိဍာ် ဍေံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ဍုင်ဝုတ်ဒိုဟ်ဂမၠိုင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''လပါ်သၟဝ်ကျာ ကေုာံ ပလိုတ်:''' ဆက်စပ် ကု [[မြန်မာ|ဍုင်မြန်မာ]]
* '''လပါ်သၟဝ်ကျာ ကေုာံ ဗမံက်:''' ဆက်စပ် ကု ဍုင် [[လဴ]]
* '''လပါ်သၠုင်ကျာ ကေုာံ ဗမံက်:''' ဆက်စပ် ကု ဍုင် [[ကမ္ဗောဒဳယျာ]]
* '''လပါ်သၠုင်ကျာ:''' ဆက်စပ် ကု ဍုင် [[မလေရှာ]]
* '''လပါ်ပလိုတ် ကေုာံ သၠုင်ကျာ:''' ဆက်စပ် ကု ၜဳအာန်ဒမန် (Andaman Sea) ကေုာံ ပင်လယ်ကွေ့သေံ (Gulf of Thailand)

ရာသဳဥတု ဍုင်သေံဂှ် ဒှ် ဥတုကမ္တဴ (Tropical) တုဲ၊ ဗွဲဓမ္မတာ ပါ်လဝ် ဥတုကမ္တဴ၊ ဥတုဗြဲ ကေုာံ ဥတုဂံက် (ဆဂး ဂံက်အောန်) ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ==
ဍုင်သေံဝွံ ဒှ်ဍုင် မၞုံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဇၞော်မောဝ် ကဆံင်လဒေါဝ် (Newly industrialized country) မွဲတုဲ၊ ဍေံဒှ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မဇၞော်အိုတ် ကဆံင်ဒုတိယ ပ္ဍဲကဵု အာသဳယာန် (ဒးနူ အေန်ဒဝ်နဳရှာ) ရ။ ကဏ္ဍ အဓိက သွက် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဍုင်သေံဂှ် -
* '''ကမၠောန် အာတရဴ (Tourism):''' ဍုင်သေံဂှ် ဒှ်ဍုင် မၞုံကဵု ဒၞာဲဒတန် အာတရဴ ပြာကတ် ဗီုကဵု ဖြူးကေတ် (Phuket)၊ ឈေင်မိုင် (Chiang Mai) ကေုာံ ဗင်ကံက် တအ်တုဲ၊ သြန်လုပ်ဍုင် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ကၠုင်နူ ကဏ္ဍဏအ်ရ။
* '''ကမၠောန် စက်ယန္တရား (Manufacturing):''' ဍေံဒှ် ဒၞာဲအဓိက သွက်ဂွံ ကၠောန်ပတိတ် ကွဳစက် (Automobiles) ကေုာံ ကပေါတ်လလဳ (Electronics) သွက် ကမ္ပဏဳ ဂျပါန် ကေုာံ ဍုင်ပလိုတ်တအ်ရ။
* '''ကမၠောန် တဵုလွဳ (Agriculture):''' ဍုင်သေံဝွံ ဍေံဒှ် ဍုင်မပတိတ် သြောအ်၊ ရဝ်ပါ ကေုာံ သတ်ဆု ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲဂၠးတိရ။

== မှာဇန် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ==
* '''ဘာသာ ကေုာံ လျိုင်ပတှ်ေ:''' လၟိဟ်မၞိဟ် ဗွဲမဂၠိုင် (ၜိုတ် ၉၅ တၟဴကၠံ) ပ္ဍဲဍုင်သေံဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာ ဗုဒ္ဓ ထေရဝါဒ (Theravada Buddhism) ရ။ ဘာသာ အေဿလာမ် ဂှ် နွံဂၠိုင် ပ္ဍဲကဵု ဒေသသၠုင်ကျာ မဆက်စပ် ကု မလေရှာ ရ။
* '''ယေန်သၞာင်:''' ယေန်သၞာင် သေံဝွံ နွံကဵု ပရေင်အထိုက်အမြီု မဆေင်ကဵု ဘာသာဗုဒ္ဓ၊ ကေုာံ အခိုက်ကၞာ မရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ ဨကရာဇ် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ။ ပွမလ္ၚောဝ် (Wai) ဂှ် ဒှ် သင်္ကေတ အဓိက ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ဆက်ဆောံ သေံရ။
* '''စၞစ:''' စၞစ သေံ ဗီုကဵု တောမ်ယမ် (Tom Yum)၊ ဖတ်ထိုင်း (Pad Thai) ကေုာံ သုမ်တာမ် (Som Tum) တအ်ဂှ် ပြာကတ် အလုံဂၠးတိရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဗင်ကံက်]]
* [[အာသဳယာန်]]
* [[အာရှအဂၞဲ]]
* စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ

== နိဿဲ ==
* &quot;Thailand Profile&quot;. BBC News.
* Thailand, [[Wikipedia]] (English).

[[Category:သေံ]]
[[Category:အာရှအဂၞဲ]]
[[Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]</text>
      <sha1>4lbzqh9oyvs9yy5mkye4h3ww4jjb84v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မြန်မာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9333</id>
    <revision>
      <id>51557</id>
      <timestamp>2026-04-15T13:48:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox country | conventional_long_name = ဍုင်မြန်မာ | native_name = ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် | common_name = မြန်မာ / ဗၟာ | image_flag = Flag of Myanmar.svg | image_coat = State seal of Myanmar.svg | capital = [[နေပြည်တော်]] (Naypyidaw) | coordinates = 19°45′N 96°6′E | larges...&quot;</comment>
      <origin>51557</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7900" sha1="0hn20hvvp4lcojw0r5jg5849a6jimxc" xml:space="preserve">{{Infobox country
| conventional_long_name = ဍုင်မြန်မာ
| native_name = ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်
| common_name = မြန်မာ / ဗၟာ
| image_flag = Flag of Myanmar.svg
| image_coat = State seal of Myanmar.svg
| capital = [[နေပြည်တော်]] (Naypyidaw)
| coordinates = 19°45′N 96°6′E
| largest_city = [[ရန်ကုန်]] (Yangon)
| official_languages = ဘာသာဗၟာ (Burmese)
| government_type = သၞောတ် သမ္မတ ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံ (Republic)
| leader_title1 = သမ္မတ (ယာယဳ)
| leader_name1 = မေန်ဆွေ (Myint Swe)
| leader_title2 = သကိုပ်ဝန်ဇၞော်
| leader_name2 = မေန်အံင်လှာင် (Min Aung Hlaing)
| area_km2 = ၆၇၆,၅၇၈
| population_estimate = ၅၄ ကိုဋ် (သၞာံ ၂၀၂၄)
| currency = ဒကေဝ် (Kyat, K)
| time_zone = MMT (UTC+6:30)
}}

'''ဍုင်မြန်မာ''' (အင်္ဂလိက်: ''Myanmar'', ဗၟာ: ''မြန်မာ'') ဟွံသေင်မ္ဂး ဍုင်ဗၟာ ဝွံ ဒှ်ဍုင် မနွံပ္ဍဲဒေသ [[အာရှအဂၞဲ]] (Southeast Asia) မွဲရ။ ယၟုဍုင် ပ္ဍဲသၞောဝ်ဂှ် ဒှ် '''ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံ သမ္မတ မြန်မာ''' ရ။ ဍုင်မြန်မာဝွံ ဍေံဒှ် ဍုင်မၞုံကဵု တိဍာ် မဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲကဵု တကအ်ဇမၠိင် အေန်ဒဝ်-ချာင်နာ (Indochina) ရ။ ဍုင်ဇၞော်ဂှ် နေပြည်တော် (Naypyidaw) တုဲ၊ ဍုင်မၞုံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် မမံင်ဂၠိုင်အိုတ် ကေုာံ ဍုင်ပိုန်ဒြပ် အဓိကဂှ် ဒှ်ဍုင် [[ရန်ကုန်]] (Yangon) ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ရာသဳဥတု ==
ဍုင်မြန်မာဝွံ ပယျဵုတိဍာ် ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ဍုင်ဝုတ်ဒိုဟ်ဂမၠိုင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''လပါ်သၟဝ်ကျာ ကေုာံ ပလိုတ်:''' ဆက်စပ် ကု [[ဗင်္ဂလာဒေသ်]] ကေုာံ [[အိန္ဒိယ]]
* '''လပါ်သၟဝ်ကျာ ကေုာံ ဗမံက်:''' ဆက်စပ် ကု [[ကြုက်]] (China)
* '''လပါ်ဗမံက် ကေုာံ သၠုင်ကျာ:''' ဆက်စပ် ကု [[လဴ]] ကေုာံ [[သေံ]]
* '''လပါ်သၠုင်ကျာ ကေုာံ ပလိုတ်:''' ဆက်စပ် ကု ၜဳဗင်္ဂလာ (Bay of Bengal) ကေုာံ ၜဳအာန်ဒမန် (Andaman Sea)

ကြုင် ဧရာဝတဳ (Irrawaddy River) ဂှ် ဒှ်ကြုင် အဓိက ကေုာံ ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဍုင်မြန်မာတုဲ ဍေံဇွောဝ်စှ်ေဒၟံင် နူသၟဝ်ကျာ လပါ်သၠုင်ကျာရ။ ဒဵု ခါကာဗဝ်ရာဇဳ (Hkakabo Razi) မနွံ လပါ်သၟဝ်ကျာဂှ် ဒှ်ဒဵု သၠုင်အိုတ် ပ္ဍဲအာရှအဂၞဲရ။ ရာသဳဥတု ဍုင်မြန်မာဂှ် ဒှ် ဥတုကမ္တဴ မၞုံကဵု ဥတုကမ္တဴ၊ ဥတုဗြဲ ကေုာံ ဥတုဂံက် ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ==
ဍုင်မြန်မာဝွံ ဒှ်ဍုင် မဒုင်သဇိုင် လတူ ကမၠောန်တဵုလွဳ ကေုာံ သယံဇာတသဘာဝ ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ။ 
* '''ကမၠောန် တဵုလွဳ:''' သြောအ် (ပ္ၚာ်) ဂှ် ဒှ်ကပေါတ် အဓိက မတဵုလွဳ ကေုာံ ပတိတ် နူဍုင်မြန်မာရ။ ပါဲနူဂှ်တုဲ တဵုလွဳဒၟံင် သတ်ဆု၊ ပဲ၊ ကေုာံ ရဝ်ပါ တအ်ကီုရ။
* '''သယံဇာတ:''' ဍုင်မြန်မာဝွံ ပြာကတ် အလုံဂၠးတိ နကဵု သယံဇာတ ဗီုကဵု ဍိုတ်ထဝ် (Jade)၊ မဏိဇောတိရသ ဗီုကဵု ပတ္တမြာ (Gems)၊ ဓါတ်တိ ကေုာံ ဓါတ်င္ၚေက် (Natural gas) ရ။ ပါဲနူဂှ် သယံဇာတ ဂြိုပ်ဆု ဗီုကဵု ဆုကၠ (Teak) တအ်လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုင်ရ။ 

ဆဂး ဟိုတ်နူ ပြသၞာ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်ပၞာန် အပ္ဍဲဍုင်တုဲ၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဍုင်မြန်မာဝွံ ဒးဒုင် ဇီုကပိုက် ကေုာံ ဇၞော်မောဝ်အောန်ဒၟံင်ရ။

== မှာဇန် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ==
* '''ဂကူဂမၠိုင်:''' ဍုင်မြန်မာဝွံ ဒှ်ဍုင် မၞုံကဵု ကောန်ဂကူ နာနာသာ် (Multi-ethnic state) မွဲတုဲ၊ အလဵုအသဳတအ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ဂကူကောန်ရးတမ်မူလ နွံ (၁၃၅) ဂကူရ။ ဂကူဗၟာ (Bamar) ဂှ် လၟိဟ်မၞိဟ် ဂၠိုင်အိုတ်တုဲ၊ ဂကူ ကောန်ဍုင်အရင် တၞဟ်ဟ် ဗီုကဵု ဂကူသေံ (Shan)၊ ကရေင် (Karen)၊ ရခိုင် (Rakhine)၊ ကေုာံ ဂကူမန် (Mon) တအ်လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုင်ရ။
* '''ဘာသာ ကေုာံ လျိုင်ပတှ်ေ:''' လၟိဟ်မၞိဟ် ဗွဲမဂၠိုင် (ၜိုတ် ၈၈ တၟဴကၠံ) ဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာဗုဒ္ဓ ထေရဝါဒ (Theravada Buddhism) ရ။ ဘာသာခရေတ်ယာန် (Christianity) ကေုာံ ဘာသာအေဿလာမ် (Islam) တအ်လေဝ် နွံဒၟံင်ကီုရ။
* '''ယေန်သၞာင်:''' ယေန်သၞာင် မြန်မာဝွံ မၞုံကဵု ဓါတ်ရိုဟ်ကၞက် လပါ်ဘာသာဗုဒ္ဓ ဗွဲမခိုင်ကၠိုက်ရ။ ကျာ်စေတဳဂမၠိုင် ဗီုကဵု ကျာ်လ္ဂုင် (Shwedagon Pagoda) ပ္ဍဲဍုင်ရန်ကုန် ကေုာံ ဒေသကျာ် ပ္ဍဲ ဍုင်ဗုကာံ (Bagan) တအ်ဂှ် ဒှ် သင်္ကေတ အဓိက သွက်ယေန်သၞာင် ကေုာံ ဝင်ဍုင်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ရန်ကုန်]]
* [[နေပြည်တော်]]
* [[မန်]]
* [[အာသဳယာန်]]
* စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ

== နိဿဲ ==
* &quot;Myanmar Profile&quot;. BBC News.
* Myanmar, [[Wikipedia]] (English).

[[Category:မြန်မာ]]
[[Category:အာရှအဂၞဲ]]
[[Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]</text>
      <sha1>0hn20hvvp4lcojw0r5jg5849a6jimxc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:အာရှအဂၞဲ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9334</id>
    <revision>
      <id>51558</id>
      <timestamp>2026-04-15T13:50:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ကဏ္ဍလပါ် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု '''[[အာရှအဂၞဲ]]''' (အင်္ဂလိက်: ''Southeast Asia'') မဒှ် ဒေသ အဓိကမွဲ မနွံပ္ဍဲ တိုက်အာရှ ရ။  ပရူပရာ မပ္တံကဵ...&quot;</comment>
      <origin>51558</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1654" sha1="pcsz3qoxka58g4r1kirfaaub9cpuckf" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ကဏ္ဍလပါ် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု '''[[အာရှအဂၞဲ]]''' (အင်္ဂလိက်: ''Southeast Asia'') မဒှ် ဒေသ အဓိကမွဲ မနွံပ္ဍဲ တိုက်အာရှ ရ။

ပရူပရာ မပ္တံကဵု ပထဝဳ၊ ဝင်၊ ပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ ဍုင်တၞဟ်ဟ် မပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု ဒေသ အာရှအဂၞဲတအ်ဂှ် လုပ်အာ ပ္ဍဲကဵု စရင်ကဏ္ဍဏအ်မာန်ရ။

== ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် ==
* [[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှအဂၞဲ]]
* [[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ အာရှအဂၞဲ]]
* [[ကဏ္ဍ:ဝင် အာရှအဂၞဲ]]
* [[ကဏ္ဍ:အာသဳယာန်]]

'''ကဏ္ဍ ဍုင်တၞဟ်ဟ် (ဥပမာ) -'''
* [[ကဏ္ဍ:မြန်မာ]]
* [[ကဏ္ဍ:သေံ]]
* [[ကဏ္ဍ:မလေရှာ]]
* [[ကဏ္ဍ:သေင်ကာပူ]]
* [[ကဏ္ဍ:ဗဳယေတ်နာမ်]]
* [[ကဏ္ဍ:အေန်ဒဝ်နဳရှာ]]
* [[ကဏ္ဍ:ဖဳလိပ်ပေန်]]

== မုက်လိက် အဓိက ==
* [[အာရှအဂၞဲ]]
* [[အာသဳယာန်]] (ASEAN)

[[ကဏ္ဍ:အာရှ]]
[[ကဏ္ဍ:ဒေသဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]</text>
      <sha1>pcsz3qoxka58g4r1kirfaaub9cpuckf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဖဳလိပ်ပေန်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9335</id>
    <revision>
      <id>51559</id>
      <timestamp>2026-04-15T13:51:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ကဏ္ဍလပါ် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု '''[[ဍုင်ဖဳလိပ်ပေန်]]''' (အင်္ဂလိက်: ''Philippines'') မဒှ် ဍုင်တကအ် မနွံပ္ဍဲ ဒေသ [[အာရှအဂၞဲ]] ရ။  ပရူပရာ မ...&quot;</comment>
      <origin>51559</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1580" sha1="jxfv3gg8ittacdxcjaq51puzbh57ekp" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ကဏ္ဍလပါ် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု '''[[ဍုင်ဖဳလိပ်ပေန်]]''' (အင်္ဂလိက်: ''Philippines'') မဒှ် ဍုင်တကအ် မနွံပ္ဍဲ ဒေသ [[အာရှအဂၞဲ]] ရ။

ပရူပရာ မပ္တံကဵု ပထဝဳ၊ ဝင်၊ ယေန်သၞာင်၊ ဍုင်ဂမၠိုင် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မဆေင်ကဵု ဍုင်ဖဳလိပ်ပေန်တအ်ဂှ် လုပ်အာ ပ္ဍဲကဵု စရင်ကဏ္ဍဏအ်မာန်ရ။

== ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် ==
* [[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ ဖဳလိပ်ပေန်]]
* [[ကဏ္ဍ:ဝင် ဖဳလိပ်ပေန်]]
* [[ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင် ဖဳလိပ်ပေန်]]
* [[ကဏ္ဍ:ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဖဳလိပ်ပေန်]]
* [[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ဖဳလိပ်ပေန်]]
* [[ကဏ္ဍ:မၞိဟ် နူ ဖဳလိပ်ပေန်]]

== မုက်လိက် အဓိက ==
* [[ဍုင်ဖဳလိပ်ပေန်]]
* [[မာနဳလာ]]

[[ကဏ္ဍ:အာရှအဂၞဲ]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>jxfv3gg8ittacdxcjaq51puzbh57ekp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဍုင်ဖဳလိပ်ပေန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9336</id>
    <revision>
      <id>51560</id>
      <timestamp>2026-04-15T13:53:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox country | conventional_long_name = ဍုင်ဖဳလိပ်ပေန် | native_name = Republika ng Pilipinas | common_name = ဖဳလိပ်ပေန် | image_flag = Flag of the Philippines.svg | image_coat = Coat of arms of the Philippines.svg | capital = [[မာနဳလာ]] (Manila) | coordinates = 14°35′N 120°58′E | largest_city = ကွဳဇောန် (Quezon City) | official_lan...&quot;</comment>
      <origin>51560</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7340" sha1="o5i0yqo6u6skkbbfwe8vg9ddhtikoc1" xml:space="preserve">{{Infobox country
| conventional_long_name = ဍုင်ဖဳလိပ်ပေန်
| native_name = Republika ng Pilipinas
| common_name = ဖဳလိပ်ပေန်
| image_flag = Flag of the Philippines.svg
| image_coat = Coat of arms of the Philippines.svg
| capital = [[မာနဳလာ]] (Manila)
| coordinates = 14°35′N 120°58′E
| largest_city = ကွဳဇောန် (Quezon City)
| official_languages = ဘာသာဖဳလဳပဳနဝ် ကေုာံ ဘာသာအင်္ဂလိက်
| government_type = သၞောတ် သမ္မတ ဒဳမဝ်ကရေသဳ
| leader_title1 = သမ္မတ
| leader_name1 = ဗံင်ဗံင် မာကတ်သ် (Bongbong Marcos)
| area_km2 = ၃၀၀,၀၀၀
| population_estimate = ၁၁၅ ကိုဋ် (သၞာံ ၂၀၂၄)
| currency = ပေသဝ် ဖဳလိပ်ပေန် (Peso, ₱)
| time_zone = PHT (UTC+8)
}}

'''ဍုင်ဖဳလိပ်ပေန်''' (အင်္ဂလိက်: ''Philippines'', ဖဳလဳပဳနဝ်: ''Pilipinas'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဍုင်တကအ် မနွံပ္ဍဲဒေသ [[အာရှအဂၞဲ]] (Southeast Asia) မွဲရ။ ယၟုဍုင် ပ္ဍဲသၞောဝ်ဂှ် ဒှ် '''ကၟိန်ဍုင် သမ္မတ ဖဳလိပ်ပေန်''' ရ။ ဍုင်ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု တကအ် ၜိုတ် ၇,၆၄၁ တကအ်တုဲ၊ တကအ် အဓိက သီုဖအိုတ်ဂှ် ပါ်လဝ် နကဵု ပိဒေသ မတွဟ်ဂး လူဇောန် (Luzon)၊ ဗဳသာယာသ် (Visayas) ကေုာံ မေန်ဒါနဴ (Mindanao) ရ။ ဍုင်ဇၞော်ဍေံဂှ် ဒှ်ဍုင် မာနဳလာ (Manila) ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ရာသဳဥတု ==
ဍုင်ဖဳလိပ်ပေန်ဝွံ ဍေံဒှ် ဍုင်မနွံ ပ္ဍဲကဵု မှာသមុဒ္ဒရာ ပစိဖိတ် (Pacific Ocean) တုဲ ပယျဵုတိဍာ် ဍေံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု -
* '''လပါ်ပလိုတ်:''' ၜဳကြုက်သၠုင်ကျာ (South China Sea) ကေုာံ ဆက်စပ် ကု [[ဗဳယေတ်နာမ်]]
* '''လပါ်သၟဝ်ကျာ:''' ဆက်စပ် ကု ဍုင် [[ထာင်ဝါန်]] (Taiwan)
* '''လပါ်ဗမံက်:''' ၜဳဖဳလိပ်ပေန် (Philippine Sea)
* '''လပါ်သၠုင်ကျာ:''' ၜဳသေလေဗေသ် (Celebes Sea) ကေုာံ ဆက်စပ် ကု ဍုင် [[အေန်ဒဝ်နဳရှာ]] ကေုာံ [[မလေရှာ]]

ဟိုတ်နူ ဍုင်ဝွံ နွံလတူ ဒၞာဲတိကလာပ် မကော်စ &quot;ဗွိုင်ပၟတ် ပစိဖိတ်&quot; (Ring of Fire) တုဲ ဍေံလေပ် ကတဵုဒှ် ကသဳတိ၊ ဒဵုပၟတ် ကေုာံ လဗိုတ်ကျာ ဗြဲဇၞော် (Typhoons) ဗွဲမဂၠိုင် ဇၟာပ်ဇၟာပ်သၞာံရ။ ရာသဳဥတုဂှ် ဒှ် ဥတုကမ္တဴ ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ==
ဍုင်ဖဳလိပ်ပေန်ဝွံ ဒှ်ဍုင် မၞုံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မဇၞော်မောဝ် ကဆံင်လဒေါဝ် မွဲ ပ္ဍဲကဵု ဒေသ အာရှအဂၞဲရ။ ကဏ္ဍ အဓိက သွက် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဍုင်ဝွံဂှ် -
* '''ကမၠောန် ဆက်စၠောအ် ကေုာံ ကဵုသေဝါ (Services &amp; BPO):''' ဖဳလိပ်ပေန်ဝွံ ဒှ်ဍုင် မကၠောန်ကမၠောန် ဒုင်လျိုင်လပါ် ဆက်စၠောအ် (Business Process Outsourcing - BPO) ဗီုကဵု ရုင်လဒေါဝ်ဖုန်း (Call centers) ကေုာံ ကောန်ပျူတာ ဗွဲမဇၞော် ပ္ဍဲဂၠးတိရ။
* '''သြန်လုပ်ဍုင် နူကောန်ဍုင်မ္ၚး (Remittances):''' ကောန်ဍုင်ဖဳလိပ်ပေန် ဗွဲမဂၠိုင် အာကၠောန်ကမၠောန် ပ္ဍဲဍုင်မ္ၚး (OFW - Overseas Filipino Workers) တုဲ သြန်ညးတအ် ပလံင်စုတ်ကၠုင် ဇရေင်သ္ၚိဂှ် ဒှ်ဒြဟတ် အဓိက သွက်ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ဍုင်ရ။
* '''ကမၠောန် ပတိတ်ကပေါတ် (Exports):''' ဍေံတအ် ပတိတ် ကပေါတ်လလဳ (Electronics)၊ စက်ယန္တရား ကေုာံ ကပေါတ်တဵုလွဳ ကီုရ။

== မှာဇန် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ==
* '''ဘာသာ ကေုာံ လျိုင်ပတှ်ေ:''' လၟိဟ်မၞိဟ် ဗွဲမဂၠိုင် (ၜိုတ် ၈၀ တၟဴကၠံ) ပ္ဍဲဍုင်ဖဳလိပ်ပေန်ဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာ ခရေတ်ယာန် ကာတ်တလိတ် (Roman Catholicism) ရ။ ဒေသ လပါ်သၠုင်ကျာ (ဗီုကဵု မေန်ဒါနဴ) ဂှ် မၞိဟ်ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာအေဿလာမ် (Islam) နွံဂၠိုင်ရ။
* '''ယေန်သၞာင်:''' ယေန်သၞာင် ဖဳလိပ်ပေန်ဝွံ ဍေံဒှ် ပရေင်ပံင်နှဴ အကြာ အခိုက်အလိုက် ကောန်တကအ် အာရှ ကေုာံ ယေန်သၞာင် ဍုင်သပေန် (Spain) ကဵု အမေရိကာန် (USA) ရ (ဟိုတ်နူ ဍေံကေင်ဒးဒုင် အုပ်ဓုပ်လဝ် သၟဝ်တဲ ကဝ်လဝ်နဳ ဍုင်တအ်ဏအ် ပ္ဍဲဝင်ရ)။
* '''အရေဝ်ဘာသာ:''' ၜိုန်ရ နွံကဵု အရေဝ်ဘာသာ ဒေသ ဗွဲမဂၠိုင်ကီုလေဝ်၊ ဘာသာအလဵုအသဳဂှ် ဒှ် ဘာသာဖဳလဳပဳနဝ် (Filipino) မဒုင်သဇိုင် လတူ ဘာသာ တာဂါလံက် (Tagalog) ကေုာံ ဘာသာအင်္ဂလိက် ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[မာနဳလာ]]
* [[အာသဳယာန်]]
* [[အာရှအဂၞဲ]]
* စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ

== နိဿဲ ==
* &quot;Philippines Profile&quot;. BBC News.
* Philippines, [[Wikipedia]] (English).

[[Category:ဖဳလိပ်ပေန်]]
[[Category:အာရှအဂၞဲ]]
[[Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]
[[Category:ဍုင်တကအ်ဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>o5i0yqo6u6skkbbfwe8vg9ddhtikoc1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဗဳယေတ်နာမ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9337</id>
    <revision>
      <id>51561</id>
      <timestamp>2026-04-15T13:54:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox country | conventional_long_name = ဍုင်ဗဳယေတ်နာမ် | native_name = Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam | common_name = ဗဳယေတ်နာမ် | image_flag = Flag of Vietnam.svg | image_coat = Emblem of Vietnam.svg | capital = [[ဟာနွိုင်]] (Hanoi) | coordinates = 21°2′N 105°51′E | largest_city = ဟိုဝ်ချဳမေန် (ဍု...&quot;</comment>
      <origin>51561</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7372" sha1="o3nnmh16x7hdfhcqyevdht9hrqt8ler" xml:space="preserve">{{Infobox country
| conventional_long_name = ဍုင်ဗဳယေတ်နာမ်
| native_name = Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam
| common_name = ဗဳယေတ်နာမ်
| image_flag = Flag of Vietnam.svg
| image_coat = Emblem of Vietnam.svg
| capital = [[ဟာနွိုင်]] (Hanoi)
| coordinates = 21°2′N 105°51′E
| largest_city = [[ဟိုဝ်ချဳမေန် (ဍုင်)|ဍုင် ဟိုဝ်ချဳမေန်]] (Ho Chi Minh City)
| official_languages = ဘာသာဗဳယေတ်နာမ် (Vietnamese)
| government_type = သၞောတ် သမ္မတ သိုဝ်ရှေဝ်လေတ် မွဲဗော် (Unitary Marxist–Leninist one-party socialist republic)
| leader_title1 = သမ္မတ
| leader_name1 = တဝ် လာမ် (Tô Lâm)
| leader_title2 = သကိုပ်ဝန်ဇၞော်
| leader_name2 = ဖာမ် မေန် ချေန် (Phạm Minh Chính)
| area_km2 = ၃၃၁,၂၁၂
| population_estimate = ၁၀၀ ကိုဋ် (သၞာံ ၂၀၂၄)
| currency = ဒံင် (Dong, ₫)
| time_zone = ICT (UTC+7)
}}

'''ဍုင်ဗဳယေတ်နာမ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Vietnam'', ဗဳယေတ်နာမ်: ''Việt Nam'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဍုင် မနွံပ္ဍဲ ဒေသဗမံက်အိုတ် ပ္ဍဲကဵု တကအ်ဇမၠိင် အေန်ဒဝ်-ချာင်နာ (Indochina Peninsula) မနွံပ္ဍဲဒေသ [[အာရှအဂၞဲ]] (Southeast Asia) မွဲရ။ ယၟုဍုင် ပ္ဍဲသၞောဝ်ဂှ် ဒှ် '''ကၟိန်ဍုင် သမ္မတ သိုဝ်ရှေဝ်လေတ် ဗဳယေတ်နာမ်''' ရ။ ဍုင်ဇၞော်ဍေံဂှ် ဒှ်ဍုင် ဟာနွိုင် (Hanoi) တုဲ ဍုင်မၞုံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် မမံင်ဂၠိုင်အိုတ် ကေုာံ ဒတန်ပိုန်ဒြပ် ဇၞော်အိုတ်ဂှ် ဒှ်ဍုင် ဟိုဝ်ချဳမေန် (Ho Chi Minh City - ကိုပ်ကၠာတေအ် ကော်စ သာဲဂေါန် Saigon) ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ရာသဳဥတု ==
ဍုင်ဗဳယေတ်နာမ်ဝွံ နွံကဵု ဗီုပြင်တိဍာ် မဂၠိင်တုဲ က္ဍန်ဒၟံင် ဗီုသင်္ကေတ အက္ခရ် အင်္ဂလိက် &quot;S&quot; ရ။ ပယျဵုတိဍာ် ဍေံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ဍုင်ဝုတ်ဒိုဟ်ဂမၠိုင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''လပါ်သၟဝ်ကျာ:''' ဆက်စပ် ကု [[ကြုက်|ဍုင်ကြုက်]] (China)
* '''လပါ်ပလိုတ်:''' ဆက်စပ် ကု [[လဴ|ဍုင်လဴ]] (Laos) ကေုာံ [[ကမ္ဗောဒဳယျာ|ဍုင်ကမ္ဗောဒဳယျာ]] (Cambodia)
* '''လပါ်ဗမံက် ကေုာံ သၠုင်ကျာ:''' ဇိုင်ၜဳ ဆက်စပ် ကု ၜဳကြုက်သၠုင်ကျာ (South China Sea / Biển Đông) ဗွဲမဂၠိင်သ္ၚောဲရ။

ရာသဳဥတု ဍုင်ဗဳယေတ်နာမ်ဂှ် လပါ်သၟဝ်ကျာမ္ဂး နွံကဵု ဥတုပန်ရာသဳ (ပါလုပ်ကဵု ဥတုဂံက် မဂံက်သ္ကာတ်) တုဲ၊ လပါ်သၠုင်ကျာမ္ဂး ဒှ် ဥတုကမ္တဴ (Tropical) ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ==
ဍုင်ဗဳယေတ်နာမ်ဝွံ ဒှ်ဍုင် မၞုံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဇၞော်မောဝ်ပြဟ်အိုတ် မွဲ ပ္ဍဲကဵု ဒေသ အာရှအဂၞဲ ကေုာံ အလုံဂၠးတိရ။
* '''ကမၠောန် စက်ယန္တရား (Manufacturing):''' ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် ဍေံဒှ် ဒၞာဲအဓိက သွက်ဂွံ ကၠောန်ပတိတ် ကပေါတ်လလဳ (Electronics) ဗီုကဵု ဖုန်းတဲ ကေုာံ ကောန်ပျူတာ၊ ကပေါတ်စက်၊ ကေုာံ ကပေါတ်တုတ်ဇိင် (Textiles/Garments) သွက် ကမ္ပဏဳဇၞော်ဇၞော် အလုံဂၠးတိရ။
* '''ကမၠောန် တဵုလွဳ (Agriculture):''' ဗဳယေတ်နာမ်ဝွံ ဒှ်ဍုင် မပတိတ် သြောအ် (Rice)၊ ကဝ်ဖဳ (Coffee)၊ ကေုာံ ကပေါတ်ကပိုဟ် (Cashew nuts) ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲဂၠးတိရ။ (အလုံဂၠးတိမ္ဂး ဍေံဒှ် ဍုင်ပတိတ် ကဝ်ဖဳ ဂၠိုင်အိုတ် ကဆံင်ဒုတိယ ဒးနူ ဗရာဇြဳ ရ)။

== မှာဇန် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ==
* '''ဂကူ ကေုာံ ဘာသာ:''' လၟိဟ်မၞိဟ် ဗွဲမဂၠိုင် (ၜိုတ် ၈၅ တၟဴကၠံ) ဂှ် ဒှ် ဂကူဗဳယေတ် (Kinh / Viet) ရ။ ဘာသာဗုဒ္ဓ မဟာယာန (Mahayana Buddhism)၊ ဘာသာ ခရေတ်ယာန် ကာတ်တလိတ် ကေုာံ လျိုင်ပတှ်ေ အခိုက်ကၞာတြေံတအ်ဂှ် ပြာကတ်ရ။
* '''ယေန်သၞာင်:''' ယေန်သၞာင် ဗဳယေတ်နာမ်ဝွံ ဒးဒုင်လဝ် သြဇာ ယေန်သၞာင်ကြုက် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ် ပ္ဍဲကဵု ဝင်လပါ်ကၠာတေအ်တုဲ၊ ပ္ဍဲခေတ် ကဝ်လဝ်နဳဂှ်လေဝ် ဒးဒုင်လဝ် သြဇာ ယေန်သၞာင် ဍုင်ပြင်သေတ် (France) ကီုရ။
* '''စၞစ:''' စၞစ ဗဳယေတ်နာမ် ဝွံ မၞုံကဵု ရှ်သာ ဍာတ်ဖျး ကေုာံ စကာ သၞေဝ်ကေဝ် ဂၠိုင်ရ။ စၞဗီုကဵု ဍာ်သွ ဖဝ် (Phở) ကေုာံ ကွာင်ထၜိုဟ် ဗာန်မဳ (Bánh mì) တအ်ဂှ် ပြာကတ် အလုံဂၠးတိရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဟာနွိုင်]]
* [[ဟိုဝ်ချဳမေန် (ဍုင်)|ဍုင် ဟိုဝ်ချဳမေန်]]
* [[အာသဳယာန်]]
* [[အာရှအဂၞဲ]]
* စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ

== နိဿဲ ==
* &quot;Vietnam Profile&quot;. BBC News.
* Vietnam, [[Wikipedia]] (English).

[[Category:ဗဳယေတ်နာမ်]]
[[Category:အာရှအဂၞဲ]]
[[Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]</text>
      <sha1>o3nnmh16x7hdfhcqyevdht9hrqt8ler</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကမ္ဗောဒဳယျာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9338</id>
    <revision>
      <id>51562</id>
      <timestamp>2026-04-15T13:56:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox country | conventional_long_name = ဍုင်ကမ္ဗောဒဳယျာ | native_name = ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា | common_name = ကမ္ဗောဒဳယျာ | image_flag = Flag of Cambodia.svg | image_coat = Royal arms of Cambodia.svg | capital = [[ဖနောမ်ပေန်]] (Phnom Penh) | coordinates = 11°33′N 104°55′E | largest_city = ဖန...&quot;</comment>
      <origin>51562</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7130" sha1="p5kxf027l387ww1iaes9u9w4achbl31" xml:space="preserve">{{Infobox country
| conventional_long_name = ဍုင်ကမ္ဗောဒဳယျာ
| native_name = ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
| common_name = ကမ္ဗောဒဳယျာ
| image_flag = Flag of Cambodia.svg
| image_coat = Royal arms of Cambodia.svg
| capital = [[ဖနောမ်ပေန်]] (Phnom Penh)
| coordinates = 11°33′N 104°55′E
| largest_city = ဖနောမ်ပေန်
| official_languages = ဘာသာခမေန် (Khmer)
| government_type = သၞောတ်ဨကရာဇ် ပါလဳမာန်
| leader_title1 = ဨကရာဇ် (King)
| leader_name1 = နဝ်ရဝ်ဒံမ် သဳဟာမဝ်နဳ (Norodom Sihamoni)
| leader_title2 = သကိုပ်ဝန်ဇၞော် (Prime Minister)
| leader_name2 = ဟောန်မာနေတ် (Hun Manet)
| area_km2 = ၁၈၁,၀၃၅
| population_estimate = ၁၇ ကိုဋ် (သၞာံ ၂၀၂၄)
| currency = ရဳယေဝ် (Riel, ៛)
| time_zone = ICT (UTC+7)
}}

'''ဍုင်ကမ္ဗောဒဳယျာ''' (အင်္ဂလိက်: ''Cambodia'', ခမေန်: ''កម្ពុជា'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဍုင် မနွံပ္ဍဲ လပါ်သၠုင်ကျာ တကအ်ဇမၠိင် အေန်ဒဝ်-ချာင်နာ (Indochina Peninsula) ပ္ဍဲကဵု ဒေသ [[အာရှအဂၞဲ]] (Southeast Asia) မွဲရ။ ယၟုဍုင် ပ္ဍဲသၞောဝ်ဂှ် ဒှ် '''ကၟိန်ဍုင်ဨကရာဇ် ကမ္ဗောဒဳယျာ''' (Kingdom of Cambodia) ရ။ ဍုင်ဇၞော် ကေုာံ ဍုင်မၞုံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် မမံင်ဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် ဒှ်ဍုင် ဖနောမ်ပေန် (Phnom Penh) ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ရာသဳဥတု ==
ဍုင်ကမ္ဗောဒဳယျာဝွံ ပယျဵုတိဍာ် ဍေံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ဍုင်ဝုတ်ဒိုဟ်ဂမၠိုင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''လပါ်သၟဝ်ကျာ ကေုာံ ပလိုတ်:''' ဆက်စပ် ကု [[သေံ|ဍုင်သေံ]] (Thailand)
* '''လပါ်သၟဝ်ကျာ ကေုာံ ဗမံက်:''' ဆက်စပ် ကု [[လဴ|ဍုင်လဴ]] (Laos)
* '''လပါ်ဗမံက် ကေုာံ သၠုင်ကျာ:''' ဆက်စပ် ကု [[ဗဳယေတ်နာမ်|ဍုင်ဗဳယေတ်နာမ်]] (Vietnam)
* '''လပါ်သၠုင်ကျာ ကေုာံ ပလိုတ်:''' ဇိုင်ၜဳ ဆက်စပ် ကု ပင်လယ်ကွေ့သေံ (Gulf of Thailand)

ဒၞာဲပထဝဳ အဓိက ပ္ဍဲဍုင်ဝွံဂှ် ဒှ် ကြုင်မေခံင် (Mekong River) ကေုာံ ကၟာဍာ် တောန်လေသာပ် (Tonle Sap) မဒှ် ကၟာဍာ် မဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲအာရှအဂၞဲ ရ။ ရာသဳဥတု ဍုင်ကမ္ဗောဒဳယျာဂှ် ဒှ် ဥတုကမ္တဴ မၞုံကဵု ဥတုကမ္တဴ ကေုာံ ဥတုဗြဲ ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ==
ဍုင်ကမ္ဗောဒဳယျာဝွံ ဍေံဒှ် ဍုင်မၞုံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မဇၞော်မောဝ် တိုန်ဒၟံင် (Developing economy) မွဲရ။ ကဏ္ဍ အဓိက သွက် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ဍုင်ဂှ် -
* '''ကမၠောန် တုတ်ဇိင် (Garment &amp; Footwear):''' ကမၠောန်ကၠောန်ပတိတ် ကပေါတ်ဗွိုက်လတက် ကေုာံ ဒၞပ်တအ်ဂှ် ဒှ် ကဏ္ဍ မပတိတ် ကပေါတ် အဓိက ကေုာံ ကဵုဒြဟတ် ကမၠောန် အဓိက သွက်ဍုင်ရ။
* '''ကမၠောန် အာတရဴ (Tourism):''' ကဏ္ဍအာတရဴဂှ် ဒှ်ဒြဟတ် အဓိက သွက်သြန်လုပ်ဍုင်ရ။ ဒၞာဲဒတန် ကျာ်အာင်ကောဝါတ် (Angkor Wat) မနွံပ္ဍဲ ဍုင်သဳယေမ်ရိပ် (Siem Reap) ဂှ် ဒှ် ဒၞာဲပြာကတ် အလုံဂၠးတိ ကေုာံ ဂွံဒုင်စၟတ်သမ္တီ ကဆံင် အာဲကၟာဲ ယေန်သၞာင် ဂၠးကဝ် (UNESCO World Heritage Site) ရ။
* '''ကမၠောန် တဵုလွဳ (Agriculture):''' မၞိဟ်ပ္ဍဲဍုင် ဗွဲမဂၠိုင် ကၠောန်ကမၠောန်တဵုလွဳတုဲ သြောအ် (Rice) ဂှ် ဒှ် သၞေဝ်ကေဝ် အဓိက မတဵုလွဳ ကေုာံ ပတိတ်ရ။

== မှာဇန် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ==
* '''ဂကူ:''' လၟိဟ်မၞိဟ် ဗွဲမဂၠိုင် (ၜိုတ် ၉၇ တၟဴကၠံ) ဂှ် ဒှ် ဂကူခမေန် (Khmer) ရ။ ပါဲနူဂှ်တုဲ ဂကူကြုက်၊ ဂကူဗဳယေတ်နာမ် ကေုာံ ဂကူကောန်ရးတမ်မူလ ကရေက်ဒဵုတအ်လေဝ် နွံကီုရ။
* '''ဘာသာ ကေုာံ လျိုင်ပတှ်ေ:''' ဘာသာ အလဵုအသဳဍုင်ဂှ် ဒှ် ဘာသာဗုဒ္ဓ ထေရဝါဒ (Theravada Buddhism) တုဲ မၞိဟ်ရှ်ေသှ်ေ နွံ ၉၅ တၟဴကၠံ ပြင်ရ။
* '''ယေန်သၞာင်:''' ယေန်သၞာင် ကမ္ဗောဒဳယျာဝွံ မၞုံကဵု ဓါတ်ရိုဟ်ကၞက် မဇၞော်ကဵုဒြဟတ် နူကဵု ခေတ် အေန်ပါယာ ခမေန် (Khmer Empire) ကေုာံ ဘာသာဟိန္ဒူ ကဵု ဘာသာဗုဒ္ဓ ရ။ ပရေင်လှေ်ဒရီု ခမေန် ဗီုကဵု လှေ်အပ်သရာ (Apsara dance) ဂှ် ပြာကတ် ဗွဲမလောန်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဖနောမ်ပေန်]]
* [[အာင်ကောဝါတ်]]
* [[အာသဳယာန်]]
* [[အာရှအဂၞဲ]]
* စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ

== နိဿဲ ==
* &quot;Cambodia Profile&quot;. BBC News.
* Cambodia, [[Wikipedia]] (English).

[[Category:ကမ္ဗောဒဳယျာ]]
[[Category:အာရှအဂၞဲ]]
[[Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]</text>
      <sha1>p5kxf027l387ww1iaes9u9w4achbl31</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အေန်ဒဝ်နဳရှာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9339</id>
    <revision>
      <id>51563</id>
      <timestamp>2026-04-15T13:58:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox country | conventional_long_name = ဍုင်အေန်ဒဝ်နဳရှာ | native_name = Republik Indonesia | common_name = အေန်ဒဝ်နဳရှာ | image_flag = Flag of Indonesia.svg | image_coat = National emblem of Indonesia Garuda Pancasila.svg | capital = [[ဂျာကာတာ]] (Jakarta) | coordinates = 6°10′S 106°49′E | largest_city = ဂျာကာတာ | official_l...&quot;</comment>
      <origin>51563</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8061" sha1="g8tlexg4byv3axv87x0kia994y7i895" xml:space="preserve">{{Infobox country
| conventional_long_name = ဍုင်အေန်ဒဝ်နဳရှာ
| native_name = Republik Indonesia
| common_name = အေန်ဒဝ်နဳရှာ
| image_flag = Flag of Indonesia.svg
| image_coat = National emblem of Indonesia Garuda Pancasila.svg
| capital = [[ဂျာကာတာ]] (Jakarta)
| coordinates = 6°10′S 106°49′E
| largest_city = ဂျာကာတာ
| official_languages = ဘာသာအေန်ဒဝ်နဳရှာ (Indonesian)
| government_type = သၞောတ် သမ္မတ
| leader_title1 = သမ္မတ
| leader_name1 = ပရာဗဝ်ဝဝ် သုဗဳယာန်တဝ် (Prabowo Subianto)
| leader_title2 = ဒု-သမ္မတ
| leader_name2 = ဂဳဘရာန် ရာကာဗူမေန် ရာကာ (Gibran Rakabuming Raka)
| area_km2 = ၁,၉၀၄,၅၆၉
| population_estimate = ၜိုတ် ၂၇၉ မဳလဳယာန် (သၞာံ ၂၀၂၄)
| currency = ရူပဳယာ (Rupiah, Rp)
| time_zone = (UTC+7 စဵုကဵု +9)
}}

'''ဍုင်အေန်ဒဝ်နဳရှာ''' (အင်္ဂလိက်: ''Indonesia'', အေန်ဒဝ်နဳရှာ: ''Indonesia'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဍုင်တကအ် မနွံပ္ဍဲဒေသ [[အာရှအဂၞဲ]] (Southeast Asia) ကေုာံ အဝ်ရှေနဳယျာ (Oceania) မွဲရ။ ယၟုဍုင် ပ္ဍဲသၞောဝ်ဂှ် ဒှ် '''ကၟိန်ဍုင် သမ္မတ အေန်ဒဝ်နဳရှာ''' ရ။ ဍုင်ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု တကအ် ၜိုတ် ၁၇,၀၀၀ ပြင်တုဲ၊ ဍေံဒှ် ဍုင်တကအ် မဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ်ရ။ ဍုင်ဇၞော် ကေုာံ ဍုင်မၞုံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် မမံင်ဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် ဒှ်ဍုင် ဂျာကာတာ (Jakarta) ရ။ (ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် အလဵုအသဳတအ် နွံအစဳအဇန် ပြံင်ဍုင်ဇၞော် ဇရေင် ဍုင်နူသာန်တာရာ (Nusantara) ပ္ဍဲတကအ် ဗဝ်နဳယဝ် ကီုရ)။

== ပထဝဳ ကေုာံ ရာသဳဥတု ==
ဍုင်အေန်ဒဝ်နဳရှာဝွံ နွံကဵု တကအ် အဓိက (၅) တကအ် မတွဟ်ဂး သုမာတြာ (Sumatra)၊ ဂျာဗာ (Java)၊ ဗဝ်နဳယဝ် ဟွံသေင်မ္ဂး ကာလဳမာန်တာန် (Kalimantan)၊ သူလာဝေသဳ (Sulawesi)၊ ကေုာံ နယူးဂီနီ ဟွံသေင်မ္ဂး ပါပူဝါ (Papua) တအ်ရ။ ပယျဵုတိဍာ် ဍေံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု -
* '''တကအ် ဗဝ်နဳယဝ်:''' ဆက်စပ် ကု ဍုင် [[မလေရှာ]]
* '''တကအ် တဳမော (Timor):''' ဆက်စပ် ကု ဍုင် [[တဳမောဗမံက်]] (East Timor)
* '''တကအ် နယူးဂီနီ:''' ဆက်စပ် ကု ဍုင် ပါပူဝါ နယူးဂီနီ (Papua New Guinea)

ဟိုတ်နူ ဍုင်ဝွံ နွံလတူ ဒၞာဲတိကလာပ် မကော်စ &quot;ဗွိုင်ပၟတ် ပစိဖိတ်&quot; (Ring of Fire) တုဲ ဍေံလေပ် ကတဵုဒှ် ကသဳတိ ကေုာံ ဒဵုပၟတ် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ဍုင်ဝွံ နွံကဵု ဥတုကမ္တဴ (Tropical climate) တုဲ မၞုံကဵု ဂြိုပ်ဆု ကမ္တဴ မဇၞော်အိုတ် ကဆံင်ဒုတိယ ပ္ဍဲဂၠးတိ (ဒးနူ ဗရာဇြဳ) ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ==
ဍုင်အေန်ဒဝ်နဳရှာဝွံ ဒှ်ဍုင် မၞုံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲကဵု ဒေသ အာရှအဂၞဲတုဲ၊ ဍေံပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု ဂကောံဍုင် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဇၞော် (G20) ကီုရ။ ကဏ္ဍ အဓိက သွက် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ဍုင်ဂှ် -
* '''သယံဇာတ ကေုာံ ဓါတ်တၟအ်:''' ဍုင်ဝွံ ဒှ်ဍုင် မပတိတ် ချးတၟအ် (Coal)၊ ဓါတ်င္ၚေက် (Natural gas)၊ ကေုာံ ဓါတ်သတ္တု ဗီုကဵု နဳကေဝ် (Nickel) မစကာ ပ္ဍဲကဵု ဗက်ထရဳ ကွဳစက်လလဳ (EV) တအ် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။
* '''ကမၠောန် တဵုလွဳ:''' ဍေံဒှ် ဍုင်မပတိတ် ကၠေင်အုန်း (Palm oil) ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိရ။
* '''ကမၠောန် အာတရဴ (Tourism):''' တကအ် ဗာလဳ (Bali) ဂှ် ဒှ် ဒၞာဲဒတန် အာတရဴ မပြာကတ်အိုတ် အလုံဂၠးတိ မၞုံကဵု ပရေင်ယေန်သၞာင် ကေုာံ သဘာဝ မကျေဝ်ဂေါဝ်ရ။

== မှာဇန် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ==
* '''လၟိဟ်မၞိဟ်:''' အေန်ဒဝ်နဳရှာဝွံ ဒှ်ဍုင် မၞုံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် မမံင်ဂၠိုင်အိုတ် ကဆံင် (၄) ပ္ဍဲဂၠးတိရ။ လၟိဟ်မၞိဟ် ကဝက်ပြင်င်ဂှ် မံင်ဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု တကအ် ဂျာဗာ (Java) တုဲ ဍေံဒှ် တကအ် မၞိဟ်မံင် က္ဍန်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိရ။
* '''ဂကူ ကေုာံ ဘာသာစကား:''' ဍုင်ဝွံ နွံကဵု ဂကူနာနာ ၜိုတ် ၃၀၀ ပြင်တုဲ၊ ဂကူ ဂျာဗာ (Javanese) ဂှ် လၟိဟ်မၞိဟ် ဂၠိုင်အိုတ်ရ။ ဘာသာ အလဵုအသဳဂှ် ဒှ် ဘာသာအေန်ဒဝ်နဳရှာ (Indonesian) ရ။
* '''လျိုင်ပတှ်ေ:''' အေန်ဒဝ်နဳရှာဝွံ ဒှ်ဍုင် မၞုံကဵု မၞိဟ်ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာအေဿလာမ် (Islam) ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိရ (ၜိုတ် ၈၆ တၟဴကၠံ)။ ဆဂး ဘာသာ ခရေတ်ယာန်၊ ဟိန္ဒူ (ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲဗာလဳ) ကေုာံ ဘာသာဗုဒ္ဓ တအ်လေဝ် နွံဒၟံင် ဗွဲမဗၠးၜးရ။
* '''သဘဴဓရ်ဍုင်:''' သဘဴဓရ်ဍုင်ဂှ် ကော်စ &quot;Bhinneka Tunggal Ika&quot; မဂွံအဓိပ္ပါယ် &quot;ၜိုန်ရ ဟွံတုပ်ကီုလေဝ် ပံင်ကောံဒၟံင်မွဲဓဝ်&quot; (Unity in Diversity) ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဂျာကာတာ]]
* ဗာလဳ
* [[အာသဳယာန်]]
* [[အာရှအဂၞဲ]]
* စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ

== နိဿဲ ==
* &quot;Indonesia Profile&quot;. BBC News.
* Indonesia, [[Wikipedia]] (English).

[[Category:အေန်ဒဝ်နဳရှာ]]
[[Category:အာရှအဂၞဲ]]
[[Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]
[[Category:ဍုင်တကအ်ဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>g8tlexg4byv3axv87x0kia994y7i895</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51564</id>
      <parentid>51563</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T14:00:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51564</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8061" sha1="h25gmm1zrusjq3vu4zjsbeaztja9rx8" xml:space="preserve">{{Infobox country
| conventional_long_name = ဍုင်အေန်ဒဝ်နဳရှာ
| native_name = Republik Indonesia
| common_name = အေန်ဒဝ်နဳရှာ
| image_flag = Flag of Indonesia.svg
| image_coat = National emblem of Indonesia Garuda Pancasila.svg
| capital = [[ဂျာကာတာ]] (Jakarta)
| coordinates = 6°10′S 106°49′E
| largest_city = ဂျာကာတာ
| official_languages = ဘာသာအေန်ဒဝ်နဳရှာ (Indonesian)
| government_type = သၞောတ် သမ္မတ
| leader_title1 = သမ္မတ
| leader_name1 = ပရာဗဝ်ဝဝ် သုဗဳယာန်တဝ် (Prabowo Subianto)
| leader_title2 = ဒု-သမ္မတ
| leader_name2 = ဂဳဘရာန် ရာကာဗူမေန် ရာကာ (Gibran Rakabuming Raka)
| area_km2 = ၁,၉၀၄,၅၆၉
| population_estimate = ၜိုတ် ၂၇၉ မဳလဳယာန် (သၞာံ ၂၀၂၄)
| currency = ရူပဳယာ (Rupiah, Rp)
| time_zone = (UTC+7 စဵုကဵု +9)
}}

'''ဍုင်အေန်ဒဝ်နဳရှာ''' (အင်္ဂလိက်: ''Indonesia'', အေန်ဒဝ်နဳရှာ: ''Indonesia'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဍုင်တကအ် မနွံပ္ဍဲဒေသ [[အာရှအဂၞဲ]] (Southeast Asia) ကေုာံ အဝ်ရှေနဳယျာ (Oceania) မွဲရ။ ယၟုဍုင် ပ္ဍဲသၞောဝ်ဂှ် ဒှ် '''ကၟိန်ဍုင် သမ္မတ အေန်ဒဝ်နဳရှာ''' ရ။ ဍုင်ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု တကအ် ၜိုတ် ၁၇,၀၀၀ ပြင်တုဲ၊ ဍေံဒှ် ဍုင်တကအ် မဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ်ရ။ ဍုင်ဇၞော် ကေုာံ ဍုင်မၞုံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် မမံင်ဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် ဒှ်ဍုင် ဂျာကာတာ (Jakarta) ရ။ (ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် အလဵုအသဳတအ် နွံအစဳအဇန် ပြံင်ဍုင်ဇၞော် ဇရေင် ဍုင်နူသာန်တာရာ (Nusantara) ပ္ဍဲတကအ် ဗဝ်နဳယဝ် ကီုရ)။

== ပထဝဳ ကေုာံ ရာသဳဥတု ==
ဍုင်အေန်ဒဝ်နဳရှာဝွံ နွံကဵု တကအ် အဓိက (၅) တကအ် မတွဟ်ဂး သုမာတြာ (Sumatra)၊ ဂျာဗာ (Java)၊ ဗဝ်နဳယဝ် ဟွံသေင်မ္ဂး ကာလဳမာန်တာန် (Kalimantan)၊ သူလာဝေသဳ (Sulawesi)၊ ကေုာံ နယူးဂီနီ ဟွံသေင်မ္ဂး ပါပူဝါ (Papua) တအ်ရ။ ပယျဵုတိဍာ် ဍေံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု -
* '''တကအ် ဗဝ်နဳယဝ်:''' ဆက်စပ် ကု ဍုင် [[မလေရှာ]]
* '''တကအ် တဳမော (Timor):''' ဆက်စပ် ကု ဍုင် [[တဳမောဗၟံက်]] (East Timor)
* '''တကအ် နယူးဂီနီ:''' ဆက်စပ် ကု ဍုင် ပါပူဝါ နယူးဂီနီ (Papua New Guinea)

ဟိုတ်နူ ဍုင်ဝွံ နွံလတူ ဒၞာဲတိကလာပ် မကော်စ &quot;ဗွိုင်ပၟတ် ပစိဖိတ်&quot; (Ring of Fire) တုဲ ဍေံလေပ် ကတဵုဒှ် ကသဳတိ ကေုာံ ဒဵုပၟတ် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ဍုင်ဝွံ နွံကဵု ဥတုကမ္တဴ (Tropical climate) တုဲ မၞုံကဵု ဂြိုပ်ဆု ကမ္တဴ မဇၞော်အိုတ် ကဆံင်ဒုတိယ ပ္ဍဲဂၠးတိ (ဒးနူ ဗရာဇြဳ) ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ==
ဍုင်အေန်ဒဝ်နဳရှာဝွံ ဒှ်ဍုင် မၞုံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲကဵု ဒေသ အာရှအဂၞဲတုဲ၊ ဍေံပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု ဂကောံဍုင် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဇၞော် (G20) ကီုရ။ ကဏ္ဍ အဓိက သွက် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ဍုင်ဂှ် -
* '''သယံဇာတ ကေုာံ ဓါတ်တၟအ်:''' ဍုင်ဝွံ ဒှ်ဍုင် မပတိတ် ချးတၟအ် (Coal)၊ ဓါတ်င္ၚေက် (Natural gas)၊ ကေုာံ ဓါတ်သတ္တု ဗီုကဵု နဳကေဝ် (Nickel) မစကာ ပ္ဍဲကဵု ဗက်ထရဳ ကွဳစက်လလဳ (EV) တအ် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။
* '''ကမၠောန် တဵုလွဳ:''' ဍေံဒှ် ဍုင်မပတိတ် ကၠေင်အုန်း (Palm oil) ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိရ။
* '''ကမၠောန် အာတရဴ (Tourism):''' တကအ် ဗာလဳ (Bali) ဂှ် ဒှ် ဒၞာဲဒတန် အာတရဴ မပြာကတ်အိုတ် အလုံဂၠးတိ မၞုံကဵု ပရေင်ယေန်သၞာင် ကေုာံ သဘာဝ မကျေဝ်ဂေါဝ်ရ။

== မှာဇန် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ==
* '''လၟိဟ်မၞိဟ်:''' အေန်ဒဝ်နဳရှာဝွံ ဒှ်ဍုင် မၞုံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် မမံင်ဂၠိုင်အိုတ် ကဆံင် (၄) ပ္ဍဲဂၠးတိရ။ လၟိဟ်မၞိဟ် ကဝက်ပြင်င်ဂှ် မံင်ဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု တကအ် ဂျာဗာ (Java) တုဲ ဍေံဒှ် တကအ် မၞိဟ်မံင် က္ဍန်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိရ။
* '''ဂကူ ကေုာံ ဘာသာစကား:''' ဍုင်ဝွံ နွံကဵု ဂကူနာနာ ၜိုတ် ၃၀၀ ပြင်တုဲ၊ ဂကူ ဂျာဗာ (Javanese) ဂှ် လၟိဟ်မၞိဟ် ဂၠိုင်အိုတ်ရ။ ဘာသာ အလဵုအသဳဂှ် ဒှ် ဘာသာအေန်ဒဝ်နဳရှာ (Indonesian) ရ။
* '''လျိုင်ပတှ်ေ:''' အေန်ဒဝ်နဳရှာဝွံ ဒှ်ဍုင် မၞုံကဵု မၞိဟ်ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာအေဿလာမ် (Islam) ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိရ (ၜိုတ် ၈၆ တၟဴကၠံ)။ ဆဂး ဘာသာ ခရေတ်ယာန်၊ ဟိန္ဒူ (ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲဗာလဳ) ကေုာံ ဘာသာဗုဒ္ဓ တအ်လေဝ် နွံဒၟံင် ဗွဲမဗၠးၜးရ။
* '''သဘဴဓရ်ဍုင်:''' သဘဴဓရ်ဍုင်ဂှ် ကော်စ &quot;Bhinneka Tunggal Ika&quot; မဂွံအဓိပ္ပါယ် &quot;ၜိုန်ရ ဟွံတုပ်ကီုလေဝ် ပံင်ကောံဒၟံင်မွဲဓဝ်&quot; (Unity in Diversity) ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဂျာကာတာ]]
* ဗာလဳ
* [[အာသဳယာန်]]
* [[အာရှအဂၞဲ]]
* စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ

== နိဿဲ ==
* &quot;Indonesia Profile&quot;. BBC News.
* Indonesia, [[Wikipedia]] (English).

[[Category:အေန်ဒဝ်နဳရှာ]]
[[Category:အာရှအဂၞဲ]]
[[Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]
[[Category:ဍုင်တကအ်ဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>h25gmm1zrusjq3vu4zjsbeaztja9rx8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တဳမောဗၟံက်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9340</id>
    <revision>
      <id>51565</id>
      <timestamp>2026-04-15T14:00:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox country | conventional_long_name = ဍုင်တဳမောဗၟံက် | native_name = Repúblika Demokrátika Timor-Leste | common_name = တဳမောဗၟံက် / တဳမော-လေတ်သတေ | image_flag = Flag of East Timor.svg | image_coat = Coat of arms of East Timor.svg | capital = [[ဒဳလဳ]] (Dili) | coordinates = 8°33′S 125°35′E | largest_city = ဒဳလဳ | offi...&quot;</comment>
      <origin>51565</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7355" sha1="m2x8vei5qwk2qoil8up3oqp0an1k625" xml:space="preserve">{{Infobox country
| conventional_long_name = ဍုင်တဳမောဗၟံက်
| native_name = Repúblika Demokrátika Timor-Leste
| common_name = တဳမောဗၟံက် / တဳမော-လေတ်သတေ
| image_flag = Flag of East Timor.svg
| image_coat = Coat of arms of East Timor.svg
| capital = [[ဒဳလဳ]] (Dili)
| coordinates = 8°33′S 125°35′E
| largest_city = ဒဳလဳ
| official_languages = ဘာသာတေတုံ (Tetum) ကေုာံ ဘာသာပဝ်တူဂြဳ (Portuguese)
| government_type = သၞောတ် သမ္မတ ဒဳမဝ်ကရေသဳ (Semi-presidential republic)
| leader_title1 = သမ္မတ
| leader_name1 = ဇြဝ်သေ ရာမတ်သ် ဟဝ်တာ (José Ramos-Horta)
| leader_title2 = သကိုပ်ဝန်ဇၞော်
| leader_name2 = ဇြာနာနာ ဂူသမာန် (Xanana Gusmão)
| area_km2 = ۱۵,၀၀၇
| population_estimate = ၁.၃ ကိုဋ် (သၞာံ ၂၀၂၄)
| currency = ဒဝ်လာ အမေရိကာန် (US Dollar, $)
| time_zone = TLT (UTC+9)
}}

'''ဍုင်တဳမောဗၟံက်''' (အင်္ဂလိက်: ''East Timor'' ဟွံသေင်မ္ဂး ''Timor-Leste'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဍုင် မနွံပ္ဍဲဒေသ [[အာရှအဂၞဲ]] (Southeast Asia) မွဲရ။ ယၟုဍုင် ပ္ဍဲသၞောဝ်ဂှ် ဒှ် '''ကၟိန်ဍုင် သမ္မတ ဒဳမဝ်ကရေသဳ တဳမော-လေတ်သတေ''' ရ။ ဍုင်ဝွံ နွံပ္ဍဲကဵု လပါ်ဗၟံက် တကအ် တဳမော (Timor) တုဲ၊ ဍုင်ဇၞော် ကေုာံ ဍုင်မၞုံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် မမံင်ဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် ဒှ်ဍုင် ဒဳလဳ (Dili) ရ။

တဳမောဗၟံက်ဝွံ ဍေံဒှ် ဍုင်မကလိဂွံ ဍုင်ဗၠးၜး လက္ကရဴအိုတ် (ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၂) ပ္ဍဲကဵု တိုက်အာရှရ။ (ကိုပ်ကၠာတေအ် ဍေံဒးဒုင် အုပ်ဓုပ်လဝ် သၟဝ်တဲ ဍုင်ပဝ်တူဂြဳ ကေုာံ လက္ကရဴဂှ် ဒးဒုင် လုပ်သီလဝ် နကဵု ဍုင်အေန်ဒဝ်နဳရှာ ရ)။

== ပထဝဳ ကေုာံ ရာသဳဥတု ==
ဍုင်တဳမောဗၟံက်ဝွံ နွံကဵု တိဍာ် လပါ်ဗၟံက် တကအ်တဳမော ကေုာံ တကအ်ဍောတ်တ် ဗီုကဵု တကအ် အာတူရဝ် (Atauro) တအ်ရ။ ပယျဵုတိဍာ် ဍေံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု -
* '''လပါ်ပလိုတ်:''' ဆက်စပ် ကု ဒေသ တဳမောပလိုတ် (West Timor) မပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု ဍုင် [[အေန်ဒဝ်နဳရှာ]]
* '''လပါ်သၠုင်ကျာ:''' ဇိုင်ၜဳ ဆက်စပ် ကု ၜဳတဳမော (Timor Sea) မနွံ ဗဒါဲ ဍုင်အဝ်သတေလျာ (Australia)

တိဍာ် ဍုင်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ်ဒေသဒဵု ကေုာံ တိဓရီုတအ်ရ။ ရာသဳဥတု ဍုင်တဳမောဗၟံက်ဂှ် ဒှ် ဥတုကမ္တဴ (Tropical climate) တုဲ နွံကဵု ဥတုကမ္တဴ ကေုာံ ဥတုဗြဲ ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ==
ဍုင်တဳမောဗၟံက်ဝွံ ဍေံဒှ် ဍုင်မၞုံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် တိုန်တၟိ (Developing economy) မွဲရ။ 
* '''သယံဇာတ:''' ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဍုင်ဝွံ ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ဂှ် ဒုင်သဇိုင် လတူ ကမၠောန်ၜံက်ခါဲ ကေုာံ ပတိတ် ဓါတ်င္ၚေက် ကေုာံ ကၠေင်ဓါတ် (Oil and Gas) မနွံပ္ဍဲ ၜဳတဳမော ရ။
* '''ကမၠောန် တဵုလွဳ:''' မၞိဟ်ပ္ဍဲဍုင် ဗွဲမဂၠိုင် ကၠောန်ကမၠောန်တဵုလွဳတုဲ ကဝ်ဖဳ (Coffee) ဂှ် ဒှ် သၞေဝ်ကေဝ် အဓိက မပတိတ် နူဍုင်ရ။
* '''သြန်ဍုင်:''' ဍုင်ဝွံ ဍေံတအ် စကာ သြန်ဒဝ်လာ အမေရိကာန် (US Dollar) နဒဒှ် သြန်အလဵုအသဳဍုင် သွက်ပရေင်ဗၞိက်ရ။

== မှာဇန် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ==
* '''ဘာသာ ကေုာံ လျိုင်ပတှ်ေ:''' တဳမောဗၟံက်ဝွံ ပ္ဍဲကဵု ဒေသ အာရှအဂၞဲမ္ဂး (ပါဲနူ ဖဳလိပ်ပေန် တုဲ) ဍေံဒှ် ဍုင်မၞုံကဵု မၞိဟ်ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာ ခရေတ်ယာန် ကာတ်တလိတ် (Roman Catholic) ဂၠိုင်အိုတ်ရ (ၜိုတ် ၉၇ တၟဴကၠံ)။
* '''အရေဝ်ဘာသာ:''' ဘာသာ အလဵုအသဳဍုင်ဂှ် ဒှ် ဘာသာတေတုံ (Tetum) ကေုာံ ဘာသာပဝ်တူဂြဳ (Portuguese) ရ။ ဘာသာ အေန်ဒဝ်နဳရှာ ကေုာံ ဘာသာအင်္ဂလိက် တအ်ဂှ်လေဝ် စကာဒၟံင် နဒဒှ် အရေဝ်ဘာသာ ရုင် ကီုရ။
* '''ယေန်သၞာင်:''' ယေန်သၞာင် တဳမောဗၟံက်ဝွံ ဍေံဒှ် ပရေင်ပံင်နှဴ အကြာ အခိုက်အလိုက် ကောန်တကအ် (Austronesian/Melanesian) ကေုာံ ယေန်သၞာင် ဍုင်ပဝ်တူဂြဳ တုဲ ပရေင်စိုတ်ဓါတ် လပါ်ဘာသာခရေတ်ယာန် လေဝ် ဇၞော်မောဝ်ဒၟံင်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဒဳလဳ]]
* [[အာသဳယာန်]] ''(ဍုင်တဳမောဗၟံက်ဝွံ ဒှ်ဍုင် မပတိုန်လဝ် စရင် သွက်ဂွံလုပ် ဂကောံအာသဳယာန် တုဲ ခေတ်လၟုဟ် နွံဒၟံင် နဒဒှ် ဍုင်လ္ၚတ် Observer status ရ)''
* [[အာရှအဂၞဲ]]
* စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ

== နိဿဲ ==
* &quot;Timor-Leste Profile&quot;. BBC News.
* East Timor, [[Wikipedia]] (English).

[[Category:တဳမောဗၟံက်]]
[[Category:အာရှအဂၞဲ]]
[[Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]</text>
      <sha1>m2x8vei5qwk2qoil8up3oqp0an1k625</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဗရူနာင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9341</id>
    <revision>
      <id>51569</id>
      <timestamp>2026-04-15T14:05:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox country | conventional_long_name = ဍုင်ဗရူနာင် | native_name = Negara Brunei Darussalam | common_name = ဗရူနာင် | image_flag = Flag of Brunei.svg | image_coat = Emblem of Brunei.svg | capital = [[ဗန်ဒါသဳရဳဗေဂါဝါန်]] (Bandar Seri Begawan) | coordinates = 4°53′N 114°56′E | largest_city = ဗန်ဒါသဳရဳဗေဂါဝါန...&quot;</comment>
      <origin>51569</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6465" sha1="kdkrsod0wbv1e1fm5qldqosf90zhdws" xml:space="preserve">{{Infobox country
| conventional_long_name = ဍုင်ဗရူနာင်
| native_name = Negara Brunei Darussalam
| common_name = ဗရူနာင်
| image_flag = Flag of Brunei.svg
| image_coat = Emblem of Brunei.svg
| capital = [[ဗန်ဒါသဳရဳဗေဂါဝါန်]] (Bandar Seri Begawan)
| coordinates = 4°53′N 114°56′E
| largest_city = ဗန်ဒါသဳရဳဗေဂါဝါန်
| official_languages = ဘာသာမလေ (Malay)
| government_type = သၞောတ်ဨကရာဇ် အေဿလာမ် အလုံအပိုင်
| leader_title1 = သူလ်တာန် (Sultan)
| leader_name1 = ဟာသာနာလ် ဗိုလ်ကဳယာ (Hassanal Bolkiah)
| area_km2 = ၅,၇၆၅
| population_estimate = ၄.၅ ကိုဋ် (သၞာံ ၂၀၂၄)
| currency = ဒဝ်လာ ဗရူနာင် (Brunei dollar, B$)
| time_zone = BNST (UTC+8)
}}

'''ဍုင်ဗရူနာင်''' (အင်္ဂလိက်: ''Brunei'', မလေ ''Brunei Darussalam'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဍုင် မနွံပ္ဍဲဒေသ [[အာရှအဂၞဲ]] (Southeast Asia) မွဲရ။ ယၟုဍုင် ပ္ဍဲသၞောဝ်ပေင်ပေင်ဂှ် ဒှ် '''နေဂါရာ ဗရူနာင် ဒါရူသလာမ်''' (Negara Brunei Darussalam) မဂွံအဓိပ္ပါယ် &quot;ဍုင်ဗရူနာင်၊ ဌာန်ဒတန် ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ်&quot; ရ။ ဍုင်ဝွံ နွံပ္ဍဲ လပါ်သၟဝ်ကျာ တကအ် ဗဝ်နဳယဝ် (Borneo) တုဲ ဍုင်ဇၞော် ကေုာံ ဍုင်မၞုံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် မမံင်ဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် ဒှ်ဍုင် ဗန်ဒါသဳရဳဗေဂါဝါန် (Bandar Seri Begawan) ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ရာသဳဥတု ==
ဍုင်ဗရူနာင်ဝွံ နွံကဵု တိဍာ် ၜါသ္ကုတ် မဟွံဆက်စပ်ဒၟံင် ရေင်သ္ကအ်တုဲ၊ ပယျဵုတိဍာ် ဍေံ ပွဳပွိုင် ဓလီုလဝ် နကဵု တွဵုရး သာရာဝါတ် (Sarawak) မပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု ဍုင် [[မလေရှာ]] သီုဖအိုတ်ရ။ လပါ်သၟဝ်ကျာမ္ဂး ဇိုင်ၜဳဍေံ ဆက်စပ် ကု ၜဳကြုက်သၠုင်ကျာ (South China Sea) ရ။

ရာသဳဥတု ဍုင်ဗရူနာင်ဂှ် ဒှ် ဥတုကမ္တဴ (Tropical equatorial climate) တုဲ နွံကဵု ရာသဳဥတု မကတဴ ကေုာံ ဂမ္တဴဍုက်ဍေက် လၟိုန်သၞာံတုဲ ဥတုဗြဲလေဝ် ဂၠိုင်ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ==
ဍုင်ဗရူနာင်ဝွံ ဍေံဒှ် ဍုင်မၞုံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မဇၞော်မောဝ် ကေုာံ သြန်လုပ်ဍုင် ကဆံင်သၠုင်အိုတ် မွဲ ပ္ဍဲကဵု ဒေသ အာရှအဂၞဲ (ဒးနူ ဍုင်သေင်ကာပူ) ရ။ 
* '''သယံဇာတ:''' ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဍုင်ဝွံ ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ဂှ် ဒုင်သဇိုင် လတူ ကမၠောန်ၜံက်ခါဲ ကေုာံ ပတိတ် ကၠေင်ဓါတ် ကေုာံ ဓါတ်င္ၚေက် (Crude oil and natural gas) ရ။ သြန်လုပ်ဍုင် ၜိုတ် ၉၀ တၟဴကၠံဂှ် ကၠုင်နူ ကဏ္ဍဏအ်ရ။
* '''ပရေင်ရီုဗင် မှာဇန်:''' ဟိုတ်နူ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် သယံဇာတ ခိုဟ်တုဲ အလဵုအသဳဍုင် ဖန်ဇန်ကဵုလဝ် ပရေင်ပညာ၊ ပရေင်ထတ်ယုက် သက်ကဵုၚုဟ်မး သွက်ကောန်ဍုင်တအ်တုဲ၊ အခေါန်သြန်လုပ် (Personal income tax) လေဝ် ဟွံဒးကဵုရ။

== မှာဇန် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ==
* '''လၟိဟ်မၞိဟ် ကေုာံ ဂကူ:''' ဍုင်ဗရူနာင်ဝွံ ဒှ်ဍုင် မၞုံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် အောန်အိုတ် ကဆံင်ဒုတိယ ပ္ဍဲအာသဳယာန်ရ။ လၟိဟ်မၞိဟ် ဗွဲမဂၠိုင် (ၜိုတ် ၆၅ တၟဴကၠံ) ဂှ် ဒှ် ဂကူမလေ (Malay) တုဲ၊ ဂကူကြုက် (Chinese) ကေုာံ ဂကူကောန်ရးတမ်မူလတအ်လေဝ် နွံကီုရ။
* '''ဘာသာ ကေုာံ လျိုင်ပတှ်ေ:''' ဘာသာ အလဵုအသဳဍုင်ဂှ် ဒှ် ဘာသာအေဿလာမ် (Islam) ရ။ ဍုင်ဗရူနာင်ဝွံ ဍေံစကာ သၞောဝ်အေဿလာမ် မသ္ကာတ်မြဟ် (Sharia law) သွက် ကောန်ဍုင် မရှ်ေသှ်ေ ဘာသာအေဿလာမ်တအ်ရ။ 
* '''အရေဝ်ဘာသာ:''' ဘာသာ အလဵုအသဳဂှ် ဒှ် ဘာသာမလေ (Malay) ရ။ ဘာသာအင်္ဂလိက် လေဝ် စကာဒၟံင် ဗွဲမလှဲလး ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ပညာ ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကီုရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဗန်ဒါသဳရဳဗေဂါဝါန်]]
* [[အာသဳယာန်]]
* [[အာရှအဂၞဲ]]
* စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ

== နိဿဲ ==
* &quot;Brunei Profile&quot;. BBC News.
* Brunei, [[Wikipedia]] (English).

[[Category:ဗရူနာင်]]
[[Category:အာရှအဂၞဲ]]
[[Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]</text>
      <sha1>kdkrsod0wbv1e1fm5qldqosf90zhdws</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:တဳမောဗၟံက်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9342</id>
    <revision>
      <id>51572</id>
      <timestamp>2026-04-15T14:48:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ကဏ္ဍလပါ် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု '''[[ဍုင်တဳမောဗၟံက်]]''' (အင်္ဂလိက်: ''East Timor / Timor-Leste'') မဒှ် ဍုင်တကအ် မနွံပ္ဍဲ ဒေသ [[အာရှအဂၞဲ]] ရ။  ပရူ...&quot;</comment>
      <origin>51572</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1488" sha1="86j6hmqbli1vvauq2uv3yzdqch59qyq" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ကဏ္ဍလပါ် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု '''[[ဍုင်တဳမောဗၟံက်]]''' (အင်္ဂလိက်: ''East Timor / Timor-Leste'') မဒှ် ဍုင်တကအ် မနွံပ္ဍဲ ဒေသ [[အာရှအဂၞဲ]] ရ။

ပရူပရာ မပ္တံကဵု ပထဝဳ၊ ဝင်၊ ယေန်သၞာင်၊ ဍုင်ဂမၠိုင် ကေုာံ ပရူပရာ ပရေင်ဗၠးၜး ဍုင်တဳမောဗၟံက်တအ်ဂှ် လုပ်အာ ပ္ဍဲကဵု စရင်ကဏ္ဍဏအ်မာန်ရ။

== ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် ==
* [[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ တဳမောဗၟံက်]]
* [[ကဏ္ဍ:ဝင် တဳမောဗၟံက်]]
* [[ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင် တဳမောဗၟံက်]]
* [[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ တဳမောဗၟံက်]]
* [[ကဏ္ဍ:မၞိဟ် နူ တဳမောဗၟံက်]]

== မုက်လိက် အဓိက ==
* [[ဍုင်တဳမောဗၟံက်]]
* [[ဒဳလဳ]]

[[ကဏ္ဍ:အာရှအဂၞဲ]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင်တကအ်ဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>86j6hmqbli1vvauq2uv3yzdqch59qyq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51573</id>
      <parentid>51572</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T14:49:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51573</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1519" sha1="31j7pq6y7qe03etmkpfy41wmhzpxt8y" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ကဏ္ဍလပါ် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု '''[[တဳမောဗၟံက်|ဍုင်တဳမောဗၟံက်]]''' (အင်္ဂလိက်: ''East Timor / Timor-Leste'') မဒှ် ဍုင်တကအ် မနွံပ္ဍဲ ဒေသ [[အာရှအဂၞဲ]] ရ။

ပရူပရာ မပ္တံကဵု ပထဝဳ၊ ဝင်၊ ယေန်သၞာင်၊ ဍုင်ဂမၠိုင် ကေုာံ ပရူပရာ ပရေင်ဗၠးၜး ဍုင်တဳမောဗၟံက်တအ်ဂှ် လုပ်အာ ပ္ဍဲကဵု စရင်ကဏ္ဍဏအ်မာန်ရ။

== ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် ==
* [[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ တဳမောဗၟံက်]]
* [[ကဏ္ဍ:ဝင် တဳမောဗၟံက်]]
* [[ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင် တဳမောဗၟံက်]]
* [[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ တဳမောဗၟံက်]]
* [[ကဏ္ဍ:မၞိဟ် နူ တဳမောဗၟံက်]]

== မုက်လိက် အဓိက ==
* [[ဍုင်တဳမောဗၟံက်]]
* [[ဒဳလဳ]]

[[ကဏ္ဍ:အာရှအဂၞဲ]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင်တကအ်ဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>31j7pq6y7qe03etmkpfy41wmhzpxt8y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51574</id>
      <parentid>51573</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T14:49:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* မုက်လိက် အဓိက */</comment>
      <origin>51574</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1550" sha1="sighm49y4whflisd5knl88hy7s2r6mz" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ကဏ္ဍလပါ် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု '''[[တဳမောဗၟံက်|ဍုင်တဳမောဗၟံက်]]''' (အင်္ဂလိက်: ''East Timor / Timor-Leste'') မဒှ် ဍုင်တကအ် မနွံပ္ဍဲ ဒေသ [[အာရှအဂၞဲ]] ရ။

ပရူပရာ မပ္တံကဵု ပထဝဳ၊ ဝင်၊ ယေန်သၞာင်၊ ဍုင်ဂမၠိုင် ကေုာံ ပရူပရာ ပရေင်ဗၠးၜး ဍုင်တဳမောဗၟံက်တအ်ဂှ် လုပ်အာ ပ္ဍဲကဵု စရင်ကဏ္ဍဏအ်မာန်ရ။

== ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် ==
* [[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ တဳမောဗၟံက်]]
* [[ကဏ္ဍ:ဝင် တဳမောဗၟံက်]]
* [[ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင် တဳမောဗၟံက်]]
* [[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ တဳမောဗၟံက်]]
* [[ကဏ္ဍ:မၞိဟ် နူ တဳမောဗၟံက်]]

== မုက်လိက် အဓိက ==
* [[တဳမောဗၟံက်|ဍုင်တဳမောဗၟံက်]]
* [[ဒဳလဳ]]

[[ကဏ္ဍ:အာရှအဂၞဲ]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင်တကအ်ဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>sighm49y4whflisd5knl88hy7s2r6mz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာသဳယာန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9343</id>
    <revision>
      <id>51575</id>
      <timestamp>2026-04-15T14:52:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာသဳယာန်''' ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု စရင်ဍုင်ဂမၠိုင် မလုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲဂကောံအာသဳယာန် (ASEAN)၊ ပရူပရာဍုင်၊ ပရေင်ပိုန်ဒ...&quot;</comment>
      <origin>51575</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6280" sha1="ohuici347n5as62xaoxp83v6so67lz4" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာသဳယာန်''' ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု စရင်ဍုင်ဂမၠိုင် မလုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲဂကောံအာသဳယာန် (ASEAN)၊ ပရူပရာဍုင်၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ယေန်သၞာင်နာနာ ပ္ဍဲဒေသအာရှအဂၞဲ ရ။}}

== အဓိပ္ပါယ် ဗွဲသရုပ် ==
'''အာသဳယာန်''' (ASEAN) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဂကောံဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲဒေသအာရှအဂၞဲ တုဲ '''ဒှ်ပညာမဆေင်စပ်ကဵု''' ပွမပံင်ဗစိုပ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ်ရ။ ဍေဟ်'''လုပ်လၟိဟ်''' '''ပ္ဍဲအရာကိစ္စမဇၞော်''' သွက်ဂွံ'''သောင်ကလး''' ပရူဒဒှ်ဍုင်မသုန်ဍုင်မကတဵုဒှ်လဝ်ကၠာ ကေုာံ ဍုင်လက်ကရဴဂမၠိုင် ညံင်ဂွံ'''မ္ဒးရး''' ရ။ ဂကောံဝွံ ဗဒှ်ကဵုနဲကဲ'''သၠာဲဂတးဂလာန်တင်နင်''' မဆေင်ကဵုဗၞိက် ကေုာံ ယေန်သၞာင် '''ညံင်ဂကောံမၞိဟ်တအ်ဂွံ''' ဆိုက်ဗ္ဒက်ကဵု ပရေင်မဟာမိတ် တုဲ သွက်ဂွံ'''ပ္တုဲကဵုကမၠောန်ဒးဒးရးရး''' ပ္ဍဲအရာမထိင်ဒက်ၜိုဟ်လလံ ပ္ဍဲဒေသ ရ။

== စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာသဳယာန် ==
နကဵုနဲကဲပညာ'''သ္ၚေဝ်မၠာ်''' ဍုင်အာသဳယာန် (၁၀) ဍုင် ပါ်ခြာလဝ် ညံင်တင်ယောင်ယာဂွံ'''ဟၟဲ''' အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

### ဍုင်သ္ပပဓာန်ဂမၠိုင်
* '''ဗြူနာင် (Brunei):''' ဍုင်မနွံကဵုအရံင်'''ဘဏ္ဍာ''' ဓာတ်လေန်သ္ကေတ် မခိုင်ကၠိုက်။
* '''ကမ္ဗောဒဳယျာ (Cambodia):''' ဍုင်မနွံကဵုဝင်တြေံ ကေုာံ ဌာန်'''တရဴဂေတ်ဝေင်အာကြေဝ်''' အံင်ကဝ်ဝါတ်။
* '''အေန္ဒောနဳယှာ (Indonesia):''' ဍုင်မနွံကဵုတ္ကအ်ဂိုင်အိုတ် ကေုာံ ဍုင်ဇၞော်ဂျာကာတာ။
* '''လော (Laos):''' ဍုင်မနွံကဵုသဘာဝဂြိုပ်ဆု ကေုာံ ရုင်စက်'''ဓာတ်'''ဍာ်။
* '''မလေဝ်ယှာ (Malaysia):''' ဍုင်မနွံကဵုပရေင်ဗၞိက် ကေုာံ '''ကိရိယာစက်''' မဇၞော်မောဝ်။
* '''ဗၟာ (Myanmar):''' ဍုင်မနွံကဵုသယံဇာတ ကေုာံ ယေန်သၞာင်ဗုဒ္ဒဘာသာ မခိုင်ကၠိုက်။
* '''ဖိလိပ္ပိုင် (Philippines):''' ဍုင်မနွံကဵုကွတ်ဆက်စၠောအ် ကေုာံ အရေဝ်ဘာသာအင်္ဂလိက် မဆိုက်ဗ္ဒက်။
* '''သိင်္ကာပူ (Singapore):''' ဍုင်မနွံကဵုသၞောတ်'''ဗာဏ်''' ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် သၠုင်အိုတ် ပ္ဍဲဒေသ။
* '''သေံ (Thailand):''' ဍုင်'''နိဿဲ မဇၞော်ကဵုဒြဟတ်''' သွက်ပရေင်ဗၞိက် ကေုာံ ဒေသအာကြေဝ်။
* '''ဝီယက်နမ် (Vietnam):''' ဍုင်မနွံကဵု'''ရုင်စက်''' ကေုာံ ပရေင်ပတိတ်ကပေါတ် မပြဟ်ပြေဟ်။

== တင်သ္ၚေဝ်မၠာ် ဗွဲနဲကဲပညာ ==
* '''နဲကဲသ္ၚေဝ်မၠာ်:''' ပွမလ္ၚတ်စရင်ဍုင်အာသဳယာန်မ္ဂး ဗဒှ်ကဵုဉာဏ်ပညာ မတီညာတ်ကေတ် ဗီုပြင်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပါ်ခြာဒး '''ပရိုင်ပတောံ''' မဆေင်ကဵုပရေင်ဍုင်ကွာန်။
* '''ပွမဒးဇွောတ်သ္ပေါတ်:''' ညးလ္ၚတ်တအ် ဂွံ'''ဇွောတ်သ္ပေါတ်'''ကေတ် အခေါင်အရာပရေင်ပိုန်ဒြပ် ညံင်ဟွံဂွံ'''စောဲစပ်''' ဒၟံင်ဆပ္ဍဲဍုင်ဇကုမွဲဓဝ် ရ။

== တင်ဖဵုဂမၠိုင် ==
* '''ဖဵု''' ခိုင်ကၠိုက် - ဗဒှ်ကဵုအခေါင်'''တရဴဂေတ်ဝေင်အာကြေဝ်''' ဗၠးၜး ကေုာံ ပရေင်ဗၞိက်ဟၟဲကဵု '''ၚုဟ်မးအခေါန်'''။
* '''အာယုက်''' ပရေင်ပိုန်ဒြပ် - ပွမပံင်ဖက်ကၠောန်ကမၠောန် ဗွဲမ'''မ္ဒးရး''' မ္ဂး ထံက်ပင်ကဵု '''အာယုက်'''ဂကောံ ညံင်ဂွံတန်ကြန်ဗိုန်ဗတ်။

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:အာသဳယာန်]]
* [[Category:အာရှ]]
* [[Category:စရင်ဍုင်ဂမၠိုင်]]

----
[[Category:အာသဳယာန်]]
[[Category:စရင်ဍုင်ဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>ohuici347n5as62xaoxp83v6so67lz4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51576</id>
      <parentid>51575</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T14:52:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>51576</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6276" sha1="gpue9ij1tz97dxel7ql9ksl7o1lrvei" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာသဳယာန်''' ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု စရင်ဍုင်ဂမၠိုင် မလုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲဂကောံအာသဳယာန် (ASEAN)၊ ပရူပရာဍုင်၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ယေန်သၞာင်နာနာ ပ္ဍဲဒေသအာရှအဂၞဲ ရ။}}

== အဓိပ္ပါယ် ဗွဲသရုပ် ==
'''အာသဳယာန်''' (ASEAN) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဂကောံဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲဒေသအာရှအဂၞဲ တုဲ '''ဒှ်ပညာမဆေင်စပ်ကဵု''' ပွမပံင်ဗစိုပ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ်ရ။ ဍေဟ်'''လုပ်လၟိဟ်''' '''ပ္ဍဲအရာကိစ္စမဇၞော်''' သွက်ဂွံ'''သောင်ကလး''' ပရူဒဒှ်ဍုင်မသုန်ဍုင်မကတဵုဒှ်လဝ်ကၠာ ကေုာံ ဍုင်လက်ကရဴဂမၠိုင် ညံင်ဂွံ'''မ္ဒးရး''' ရ။ ဂကောံဝွံ ဗဒှ်ကဵုနဲကဲ'''သၠာဲဂတးဂလာန်တင်နင်''' မဆေင်ကဵုဗၞိက် ကေုာံ ယေန်သၞာင် '''ညံင်ဂကောံမၞိဟ်တအ်ဂွံ''' ဆိုက်ဗ္ဒက်ကဵု ပရေင်မဟာမိတ် တုဲ သွက်ဂွံ'''ပ္တုဲကဵုကမၠောန်ဒးဒးရးရး''' ပ္ဍဲအရာမထိင်ဒက်ၜိုဟ်လလံ ပ္ဍဲဒေသ ရ။

== စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာသဳယာန် ==
နကဵုနဲကဲပညာ'''သ္ၚေဝ်မၠာ်''' ဍုင်အာသဳယာန် (၁၀) ဍုင် ပါ်ခြာလဝ် ညံင်တင်ယောင်ယာဂွံ'''ဟၟဲ''' အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

ဍုင်သ္ပပဓာန်ဂမၠိုင်
* '''ဗြူနာင် (Brunei):''' ဍုင်မနွံကဵုအရံင်'''ဘဏ္ဍာ''' ဓာတ်လေန်သ္ကေတ် မခိုင်ကၠိုက်။
* '''ကမ္ဗောဒဳယျာ (Cambodia):''' ဍုင်မနွံကဵုဝင်တြေံ ကေုာံ ဌာန်'''တရဴဂေတ်ဝေင်အာကြေဝ်''' အံင်ကဝ်ဝါတ်။
* '''အေန္ဒောနဳယှာ (Indonesia):''' ဍုင်မနွံကဵုတ္ကအ်ဂိုင်အိုတ် ကေုာံ ဍုင်ဇၞော်ဂျာကာတာ။
* '''လော (Laos):''' ဍုင်မနွံကဵုသဘာဝဂြိုပ်ဆု ကေုာံ ရုင်စက်'''ဓာတ်'''ဍာ်။
* '''မလေဝ်ယှာ (Malaysia):''' ဍုင်မနွံကဵုပရေင်ဗၞိက် ကေုာံ '''ကိရိယာစက်''' မဇၞော်မောဝ်။
* '''ဗၟာ (Myanmar):''' ဍုင်မနွံကဵုသယံဇာတ ကေုာံ ယေန်သၞာင်ဗုဒ္ဒဘာသာ မခိုင်ကၠိုက်။
* '''ဖိလိပ္ပိုင် (Philippines):''' ဍုင်မနွံကဵုကွတ်ဆက်စၠောအ် ကေုာံ အရေဝ်ဘာသာအင်္ဂလိက် မဆိုက်ဗ္ဒက်။
* '''သိင်္ကာပူ (Singapore):''' ဍုင်မနွံကဵုသၞောတ်'''ဗာဏ်''' ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် သၠုင်အိုတ် ပ္ဍဲဒေသ။
* '''သေံ (Thailand):''' ဍုင်'''နိဿဲ မဇၞော်ကဵုဒြဟတ်''' သွက်ပရေင်ဗၞိက် ကေုာံ ဒေသအာကြေဝ်။
* '''ဝီယက်နမ် (Vietnam):''' ဍုင်မနွံကဵု'''ရုင်စက်''' ကေုာံ ပရေင်ပတိတ်ကပေါတ် မပြဟ်ပြေဟ်။

== တင်သ္ၚေဝ်မၠာ် ဗွဲနဲကဲပညာ ==
* '''နဲကဲသ္ၚေဝ်မၠာ်:''' ပွမလ္ၚတ်စရင်ဍုင်အာသဳယာန်မ္ဂး ဗဒှ်ကဵုဉာဏ်ပညာ မတီညာတ်ကေတ် ဗီုပြင်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပါ်ခြာဒး '''ပရိုင်ပတောံ''' မဆေင်ကဵုပရေင်ဍုင်ကွာန်။
* '''ပွမဒးဇွောတ်သ္ပေါတ်:''' ညးလ္ၚတ်တအ် ဂွံ'''ဇွောတ်သ္ပေါတ်'''ကေတ် အခေါင်အရာပရေင်ပိုန်ဒြပ် ညံင်ဟွံဂွံ'''စောဲစပ်''' ဒၟံင်ဆပ္ဍဲဍုင်ဇကုမွဲဓဝ် ရ။

== တင်ဖဵုဂမၠိုင် ==
* '''ဖဵု''' ခိုင်ကၠိုက် - ဗဒှ်ကဵုအခေါင်'''တရဴဂေတ်ဝေင်အာကြေဝ်''' ဗၠးၜး ကေုာံ ပရေင်ဗၞိက်ဟၟဲကဵု '''ၚုဟ်မးအခေါန်'''။
* '''အာယုက်''' ပရေင်ပိုန်ဒြပ် - ပွမပံင်ဖက်ကၠောန်ကမၠောန် ဗွဲမ'''မ္ဒးရး''' မ္ဂး ထံက်ပင်ကဵု '''အာယုက်'''ဂကောံ ညံင်ဂွံတန်ကြန်ဗိုန်ဗတ်။

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:အာသဳယာန်]]
* [[Category:အာရှ]]
* [[Category:စရင်ဍုင်ဂမၠိုင်]]

----
[[Category:အာသဳယာန်]]
[[Category:စရင်ဍုင်ဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>gpue9ij1tz97dxel7ql9ksl7o1lrvei</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:သတ်ဆု</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9344</id>
    <revision>
      <id>51577</id>
      <timestamp>2026-04-15T14:53:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ကဏ္ဍလပါ် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု '''သတ်ဆု''' (အင်္ဂလိက်: ''Fruit'') နာနာသာ်ရ။   သတ်ဆုဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အစိတ်အပိုင်း တၞံမၞုံကဵုကောန် (...&quot;</comment>
      <origin>51577</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1131" sha1="lmeervw03oemrggde1h35hzmpva8yw1" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ကဏ္ဍလပါ် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု '''သတ်ဆု''' (အင်္ဂလိက်: ''Fruit'') နာနာသာ်ရ။ 

သတ်ဆုဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အစိတ်အပိုင်း တၞံမၞုံကဵုကောန် (မ) မကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵုပ္ကဴတုဲ၊ မၞိဟ်တအ် သုင်စောဲဒၟံင် နဒဒှ် စၞစ မၞုံကဵုဓါတ်ဂုဏ်ဖိုလ် သွက်ပရေင်ထတ်ယုက်ရ။

== ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် ==
* [[ကဏ္ဍ:သတ်ဆု ဒေသကမ္တဴ]]
* [[ကဏ္ဍ:သတ်ဆု အလိုက်ရာသဳ]]
* [[ကဏ္ဍ:သတ်ဆု မၞုံကဵုစၞာံ]]

== မုက်လိက် အဓိက ==
* [[သတ်ဆု]]

[[ကဏ္ဍ:စၞစ]]
[[ကဏ္ဍ:တၞံ]]
[[ကဏ္ဍ:သဘာဝ]]
[[Category:Fruits]]</text>
      <sha1>lmeervw03oemrggde1h35hzmpva8yw1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51578</id>
      <parentid>51577</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T14:53:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51578</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1134" sha1="3oz88m6vq5wgbor5wld8x8dwjnm0jap" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ကဏ္ဍလပါ် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု '''သတ်ဆု''' (အင်္ဂလိက်: ''Fruit'') နာနာသာ်ရ။ 

သတ်ဆုဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အစိတ်အပိုင်း တၞံမၞုံကဵုကောန် (မ) မကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵုပ္ကဴတုဲ၊ မၞိဟ်တအ် သုင်စောဲဒၟံင် နဒဒှ် စၞစ မၞုံကဵုဓါတ်ဂုဏ်ဖိုလ် သွက်ပရေင်ထတ်ယုက်ရ။

== ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် ==
* [[ကဏ္ဍ:သတ်ဆု ဒေသကမ္တဴ]]
* [[ကဏ္ဍ:သတ်ဆု အလိုက်ရာသဳ]]
* [[ကဏ္ဍ:သတ်ဆု မၞုံကဵုစၞာံ]]

== မုက်လိက် အဓိက ==
* [[သတ်ဆု]]

[[ကဏ္ဍ:စၞစ]]
[[ကဏ္ဍ:တၞံ]]
[[ကဏ္ဍ:သဘာဝ]]
[[Category:သတ်]]</text>
      <sha1>3oz88m6vq5wgbor5wld8x8dwjnm0jap</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:သတ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9345</id>
    <revision>
      <id>51579</id>
      <timestamp>2026-04-15T14:55:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ကဏ္ဍလပါ် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု '''သတ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Fruit'') နာနာသာ်ရ။   သတ် ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အစိတ်အပိုင်း တၞံမၞုံကဵု မ (ကောန်) မက...&quot;</comment>
      <origin>51579</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1198" sha1="e3hs0x57brpmlku24v8srw6q10kg3mq" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ကဏ္ဍလပါ် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု '''သတ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Fruit'') နာနာသာ်ရ။ 

သတ် ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အစိတ်အပိုင်း တၞံမၞုံကဵု မ (ကောန်) မကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵုပ္ကဴတုဲ၊ ဒှ်စၞစ အဓိက သွက်မၞိဟ် ကေုာံ တိရစ္ဆာန်တအ်ရ။ ပ္ဍဲဘာသာမန်မ္ဂး &quot;သတ်&quot; ဝွံ သုင်စောဲဒၟံင် သီုသတ်ဆု၊ သတ်ဂြိပ် ကေုာံ သတ်မတဵုလွဳနာနာရ။

== ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် ==
* [[ကဏ္ဍ:သတ်ဆု]]
* [[ကဏ္ဍ:သတ်ဒေသကမ္တဴ]]
* [[ကဏ္ဍ:သတ်ဟင်မတ်]] (Vegetable fruits)

== မုက်လိက် အဓိက ==
* [[သတ်]]

[[ကဏ္ဍ:စၞစ]]
[[ကဏ္ဍ:တၞံ]]
[[ကဏ္ဍ:ဇဳဝဗေဒ]]</text>
      <sha1>e3hs0x57brpmlku24v8srw6q10kg3mq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:စရင်ဍုင်ဂမၠိုင်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9346</id>
    <revision>
      <id>51581</id>
      <timestamp>2026-04-15T14:57:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:စရင်ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲသ္ကုတ်ယူရောပ်''' ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု စရင်ဍုင်ဂမၠိုင် မနွံပ္ဍဲသ္ကုတ်ယူရောပ် (Europe)၊ ပရူပရာဍုင်၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ...&quot;</comment>
      <origin>51581</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5956" sha1="io6j1er8jn9ir6wrnwgna7hfng6hex7" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:စရင်ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲသ္ကုတ်ယူရောပ်''' ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု စရင်ဍုင်ဂမၠိုင် မနွံပ္ဍဲသ္ကုတ်ယူရောပ် (Europe)၊ ပရူပရာဍုင်၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ ဂကောံသမဂ္ဂယူရောပ် (EU) ရ။}}

== အဓိပ္ပါယ် ဗွဲသရုပ် ==
'''ယူရောပ်''' (Europe) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်တိုက်မနွံကဵု ရာဇဝင် ဝင် ကေုာံ ယေန်သၞာင်မဇၞော်မောဝ်တုဲ '''ဒှ်ပညာမဆေင်စပ်ကဵု''' ပွမလ္ၚတ်ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ နဲကဲပညာနာနာရ။ ဍေဟ်'''လုပ်လၟိဟ်''' '''ပ္ဍဲအရာကိစ္စမဇၞော်''' သွက်ဂွံ'''သောင်ကလး''' ပရူဒဒှ်ဍုင်ဂမၠိုင် မနွံကဵုသြဇာ ပ္ဍဲဂၠးတိ ညံင်ဂွံ'''မ္ဒးရး''' ရ။ တိုက်ယူရောပ်ဝွံ ဗဒှ်ကဵုနဲကဲ'''သၠာဲဂတးဂလာန်တင်နင်''' မဆေင်ကဵုဗၞိက် ကေုာံ ကွတ်ပညာတၟိတၟိ '''ညံင်ဂကောံမၞိဟ်တအ်ဂွံ''' ဆိုက်ဗ္ဒက်ကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ဂၠးတိ တုဲ သွက်ဂွံ'''ပ္တုဲကဵုကမၠောန်ဒးဒးရးရး''' ပ္ဍဲအရာမထိင်ဒက်ၜိုဟ်လလံ ကေုာံ ပရေင်တန်ကြန်ရ။

== စရင်ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲသ္ကုတ်ယူရောပ် ==
နကဵုနဲကဲပညာ'''သ္ၚေဝ်မၠာ်''' ဍုင်ပ္ဍဲယူရောပ်ဂမၠိုင် ပါ်ခြာလဝ် ညံင်တင်ယောင်ယာဂွံ'''ဟၟဲ''' အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

ဍုင်အဓိကဂမၠိုင်
* '''ဂျာမနဳ (Germany):''' ဍုင်မနွံကဵုပရေင်ဗၞိက် ကေုာံ '''ကိရိယာစက်''' မဇၞော်မောဝ်အိုတ် ပ္ဍဲယူရောပ်။
* '''ပြင်သေတ် (France):''' ဍုင်မနွံကဵုယေန်သၞာင်၊ အနုပညာ ကေုာံ ဌာန်'''တရဴဂေတ်ဝေင်အာကြေဝ်''' မလုပ်စိုပ်ဂၠိုင်အိုတ်။
* '''ယူကေ / အင်္ဂလာန် (United Kingdom):''' ဍုင်မနွံကဵုသၞောတ်'''ဗာဏ်''' ကေုာံ ဘာသာအင်္ဂလိက် မဒှ်တမ်ရိုဟ်ဂၠးတိ။
* '''အဳတလဳ (Italy):''' ဍုင်မနွံကဵုဝင်တြေံ ကေုာံ စၞစမန်ဂိုဝ် မဒယှ်တှ်။
* '''ရုရှား (Russia):''' ဍုင်မနွံကဵုတိဇၞော်အိုတ် ကေုာံ သယံဇာတ'''ဘဏ္ဍာ''' သဘာဝ မဂၠိုင်သၠဲလး။
* '''သဝေတ်ဇြာလာန် (Switzerland):''' ဍုင်မနွံကဵုသၞောတ်ဘဏ္ဍာ ခိုင်ကၠိုက် ကေုာံ သဘာဝဒဵု ကၟေင်တၟအ် မဆာဲ။
* '''နော်ဝေ (Norway):''' ဍုင်မနွံကဵုပရေင်ပိုန်ဒြပ် သၠုင်အိုတ် ကေုာံ နဲကဲပညာ'''ဓာတ်''' မဆိုက်ဗ္ဒက်။

== တင်သ္ၚေဝ်မၠာ် ဗွဲနဲကဲပညာ ==
* '''နဲကဲသ္ၚေဝ်မၠာ်:''' ပွမလ္ၚတ်စရင်ဍုင်ယူရောပ်မ္ဂး ဗဒှ်ကဵုဉာဏ်ပညာ မတီညာတ်ကေတ် ဗီုပြင်ပရေင်မံင်စံင် ကေုာံ ပါ်ခြာဒး '''ပရိုင်ပတောံ''' မဆေင်ကဵုပရေင်ဍုင်ကွာန်ဂၠးတိ။
* '''ပွမဒးဇွောတ်သ္ပေါတ်:''' ညးလ္ၚတ်တအ် ဂွံ'''ဇွောတ်သ္ပေါတ်'''ကေတ် အခေါင်အရာဗၠးၜး ညံင်ဟွံဂွံ'''စောဲစပ်''' ဒၟံင်ဆပ္ဍဲဒေသမွဲဓဝ် ရ။

== တင်ဖဵုဂမၠိုင် ==
* '''ဖဵု''' ခိုင်ကၠိုက် - ဗဒှ်ကဵုအခေါင်'''တရဴဂေတ်ဝေင်အာကြေဝ်''' အကြာဍုင်ဂမၠိုင် နကဵုဟၟဲကဵု '''ၚုဟ်မးအခေါန်''' (ပ္ဍဲဂကောံ Schengen)။
* '''အာယုက်''' ပရေင်ပိုန်ဒြပ် - ပွမပံင်ဖက်ကၠောန်ကမၠောန် ဗွဲမ'''မ္ဒးရး''' မ္ဂး ထံက်ပင်ကဵု '''အာယုက်'''ဂကောံသမဂ္ဂ ညံင်ဂွံတန်ကြန်ဗိုန်ဗတ်။

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:ယူရောပ်]]
* [[Category:သမဂ္ဂယူရောပ်]]
* [[Category:စရင်ဍုင်ဂမၠိုင်]]

----
[[Category:ယူရောပ်]]
[[Category:စရင်ဍုင်ဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>io6j1er8jn9ir6wrnwgna7hfng6hex7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပံက်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9347</id>
    <revision>
      <id>51582</id>
      <timestamp>2026-04-15T14:59:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox plant|name=ပံက်|image=Butea monosperma flowers.jpg|image_caption=ပ္ကဴပံက် မရာင်ဒၟံင်|status=LC|genus=Butea|species=B. monosperma|binomial=Butea monosperma|binomial_authority=(Lam.) Taub.}}  '''ပံက်''' (အင်္ဂလိက်: ''Butea monosperma'') ဝွံ ဒှ်ဂကူတၞံဆု မၞုံကဵုပ္ကဴ ဗွဲမကျေဝ်...&quot;</comment>
      <origin>51582</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4222" sha1="343ppvcht5k6k78bhudkpsjehvqchka" xml:space="preserve">{{Infobox plant|name=ပံက်|image=Butea monosperma flowers.jpg|image_caption=ပ္ကဴပံက် မရာင်ဒၟံင်|status=LC|genus=Butea|species=B. monosperma|binomial=Butea monosperma|binomial_authority=(Lam.) Taub.}}

'''ပံက်''' (အင်္ဂလိက်: ''Butea monosperma'') ဝွံ ဒှ်ဂကူတၞံဆု မၞုံကဵုပ္ကဴ ဗွဲမကျေဝ်ဂေါဝ် မၞုံတမ်မူလ ပ္ဍဲဒေသ အာရှသၠုင်ကျာ ကေုာံ [[အာရှအဂၞဲ]] (ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲဍုင်အိန္ဒိယ၊ [[မြန်မာ]]၊ [[သေံ]]၊ [[အေန်ဒဝ်နဳရှာ]]) ရ။ ပ္ဍဲဘာသာအင်္ဂလိက်မ္ဂး ညးကော်စ &quot;Flame of the Forest&quot; (ပၟတ်ဂြိုပ်) ဟိုတ်နူအခိင်ဍေံရာင်မ္ဂး အလုံမွဲတၞံ ဗကေတ်တၟာဲဒၟံင် ညံင်ရဴပၟတ်မတူဒၟံင် ပ္ဍဲဂြိုပ်ကီုရ။

== ရုပ္ပဗေဒ (Description) ==
တၞံပံက်ဝွံ ဒှ်တၞံဆု အရွယ်လဒေါဝ် မၞုံကဵုအသိင်သၠုင် ၜိုတ် ၁၅ မဳတာ (၅၀ ပေ) ရ။ ဍေံဒှ်ဂကူ တၞံဆုသၠာဲသၠ (Deciduous tree) တုဲ ပ္ဍဲအခိင်ဥတုကမ္တဴ (ၜိုတ်ဂိတုဖဝ်ရဂုဏ် - စေဲ) မ္ဂး သၠဍေံအိုတ်စှ်ေတုဲ ပ္ကဴဍေံ စရာင်ကၠုင်ရ။

* '''တၞး:''' မၞုံကဵု တၞးပိတၞး (Trifoliate) မံင်မွဲစွံ။
* '''ပ္ကဴ:''' ပ္ကဴဍေံ မၞုံကဵု အသာ်ဗကေတ် ဟွံသေင်မ္ဂး အသာ်မိတ် (Orange-red)။ ဗီုပြင်ပ္ကဴဍေံဂှ် တုပ်ဒၟံင် ကုသၟူသ္ဒဝ် (Parrot's beak) ရ။
* '''သတ်:''' သတ်ဍေံ ဒှ်ဂကူသတ်တောဝ် (Pod) မၞုံကဵုမမွဲမရ။

== ဂုဏ်ဖိုလ် ကေုာံ စကာ ==
တၞံပံက်ဝွံ နွံကဵု ဂုဏ်ဖိုလ်နာနာသာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

# '''ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ:''' ရိုဟ်၊ စၞာံဆု၊ ကေုာံ မ ဍေံတအ်ဂှ် စကာဂွံ နဒဒှ် ဂဥုဲမန်၊ ဂဥုဲအာယုဗ္ဗေဒ သွက်ဂွံလွဳ ယေန်၊ ယဲဂၞေဟ်၊ ကေုာံ ယဲစၞာံနာနာရ။
# '''အသာ် (Dye):''' ပ္ကဴပံက်ဂှ် ညးကေတ်တုဲ ဖန်ဗဒှ် အသာ်ဗကေတ်-မိတ် (Yellow-orange dye) သွက်ဂွံလံက်လေတ် ပ္ဍဲကဵု သဘင်ဟဝ်လဳ (Holi) ပ္ဍဲဍုင်အိန္ဒိယ ကေုာံ သုင်စောဲ ပ္ဍဲကမၠောန်တုတ်ဇိင်ရ။
# '''စၞစ:''' စၞာံဆုဍေံ (Gum/Resin) ဂှ် ညးကော်စ &quot;Bengal Kino&quot; တုဲ စကာပ္ဍဲ ကဏ္ဍစၞစ ကေုာံ ပရေင်ထတ်ယုက်ရ။

== အခိုက်ကၞာ ကေုာံ ယေန်သၞာင် ==
ပ္ဍဲကဵု ယေန်သၞာင်မန် ကေုာံ ဗုဒ္ဓဘာသာမ္ဂး တၞံပံက်ဝွံ ပါလုပ်ဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု လိက်ပတ် ကေုာံ ဂါထာနာနာရ။ ပ္ဍဲအခိင် အခိုက်ကၞာအတး (သဘင်သင်္ကြန်) မ္ဂး ပ္ကဴပံက်ဝွံ ဒှ်ပ္ကဴမရာင်ထ္ၜး ရာသဳဥတု အတးစိုပ် ရ။

== နိဿဲ ==

* Butea monosperma, Wikipedia (English).
* &quot;တၞံပံက် ကေုာံ ဂုဏ်ဖိုလ်ဂဥုဲ&quot;။</text>
      <sha1>343ppvcht5k6k78bhudkpsjehvqchka</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ထာမ်ပလိက်:Infobox plant</title>
    <ns>10</ns>
    <id>9348</id>
    <revision>
      <id>51583</id>
      <timestamp>2026-04-15T15:00:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;&lt;noinclude&gt; {{Documentation subpage}} &lt;/noinclude&gt; {{Infobox | bodyclass =  | bodystyle = width:22em; | title = {{{name|{{PAGENAME}}}}} | titlestyle = background: #2c3e50; color: white; font-size: 120%; | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=220x200px}} | caption = {{{caption|}}} | labelstyle = background: #e6f0fa; width: 35%; | datastyle =   | label1 = ယ...&quot;</comment>
      <origin>51583</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1923" sha1="393u8j88n6duk8xhynsseiy6ykep5rh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;
{{Documentation subpage}}
&lt;/noinclude&gt;
{{Infobox
| bodyclass = 
| bodystyle = width:22em;
| title = {{{name|{{PAGENAME}}}}}
| titlestyle = background: #2c3e50; color: white; font-size: 120%;
| image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=220x200px}}
| caption = {{{caption|}}}
| labelstyle = background: #e6f0fa; width: 35%;
| datastyle = 

| label1 = ယၟုတၞဟ်
| data1 = {{{alt_name|}}}

| label2 = ဂကူ (Kingdom)
| data2 = {{{regnum|}}}

| label3 = ဂကောံ (Division)
| data3 = {{{divisio|}}}

| label4 = ဂကောံသၟဝ် (Class)
| data4 = {{{classis|}}}

| label5 = လၟေင် (Order)
| data5 = {{{ordo|}}}

| label6 = သ္ၚိ (Family)
| data6 = {{{familia|}}}

| label7 = ဂကူ (Genus)
| data7 = {{{genus|}}}

| label8 = ဂကူသၟဝ် (Species)
| data8 = {{{species|}}}

| label9 = ယၟုပၟိက် (Binomial name)
| data9 = {{{binomial|}}}

| label10 = ယၟုတၞဟ် (Synonyms)
| data10 = {{{synonyms|}}}

}}&lt;noinclude&gt;

== ဂလာန်ဗွဲခမၞန် ==
ထာမ်ပလိက် '''Infobox plant''' ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် သွက်သ္ဂောံထ္ၜး ဗၞတ်ဗ္တဳ (metadata) ပရူ **တၞံဆု** (plant) မွဲမွဲ။

ဥပမာ တၞံဆုဂမၠိုင် ဗီုကဵု:
* [[ကြုက်]] (Mango)
* [[ဗြဲ]] (Apple)
* [[ဒုန်]] (Bamboo)
* [[ပကဴ]] (Flower)

== စၟတ်တဲ ==
သွက်ဂွံစကာ ထာမ်ပလိက်ဝွံ ပ္ဍဲမုက်လိက်မွဲမွဲမ္ဂး ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ချူညိ။

```wikitext
{{Infobox plant
| name = 
| alt_name = 
| image = 
| caption = 
| regnum = 
| divisio = 
| classis = 
| ordo = 
| familia = 
| genus = 
| species = 
| binomial = 
| synonyms = 
}}</text>
      <sha1>393u8j88n6duk8xhynsseiy6ykep5rh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပံက်၊ဂစေံ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9349</id>
    <revision>
      <id>51584</id>
      <timestamp>2026-04-15T15:01:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox animal|name=ပံက် / ဗျိုင်းပံက်|image=Cattle egret (Bubulcus ibis ibis) non-breeding.jpg|image_caption=ဂစေံပံက် (ဗျိုင်းပံက်) အခိင်ဓမ္မတာ|status=LC|kingdom=Animalia|phylum=Chordata|class=Aves|order=Pelecaniformes|family=Ardeidae|genus=Bubulcus|species=B. ibis|binomial=Bubulcus ibis|binomial_authority=(Linnaeus, 1758)}}...&quot;</comment>
      <origin>51584</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4301" sha1="51ehhz6xcbg6e1qexipisqtfiotcciw" xml:space="preserve">{{Infobox animal|name=ပံက် / ဗျိုင်းပံက်|image=Cattle egret (Bubulcus ibis ibis) non-breeding.jpg|image_caption=ဂစေံပံက် (ဗျိုင်းပံက်) အခိင်ဓမ္မတာ|status=LC|kingdom=Animalia|phylum=Chordata|class=Aves|order=Pelecaniformes|family=Ardeidae|genus=Bubulcus|species=B. ibis|binomial=Bubulcus ibis|binomial_authority=(Linnaeus, 1758)}}

'''ပံက်''' (အင်္ဂလိက်: ''Cattle Egret'', မန်: ''ပံက် / ဗျိုင်းပံက်'') ဝွံ ဒှ်ဂကူဂစေံဗျိုင်း အရွယ်ဍောတ်မွဲဂကူ မနွံပ္ဍဲသၞောဝ်ဗဳဇ (Family) '''Ardeidae''' ရ။ ဂစေံဂကူဏအ်ဝွံ ပြာကတ်ဒၟံင် အလုံမွဲဂၠးတိ တုဲ ပ္ဍဲဒေသ[[အာရှအဂၞဲ]] ကေုာံ ဍုင်မန်-ဗၟာပိုယ်မ္ဂး ဂွံညာတ်ကေတ် ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲဝါဗ္ၚ ဇရေင်သတ်ဂြိပ် ဗီုကဵု ဂၠဴ ကေုာံ ပြေင်တအ်ရ။

== ရုပ္ပဗေဒ (Description) ==
ဂစေံပံက်ဝွံ မၞုံကဵုလက်သန် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

* '''အသာ်:''' အလုံမွဲကာယ ဒှ်အသာ်ဗုသ္အး။ ဆဂး ပ္ဍဲအခိင်ဖျေံမ (Breeding season) မ္ဂး ပ္ဍဲက္ဍိုပ်၊ က္အအ် ကေုာံ စကး လပါ်စးဍေံတအ်ဂှ် သၠာဲအာ နကဵုအသာ် လဳမဴ ဟွံသေင်မ္ဂး အသာ်ဗကေတ်-မိတ် (Buff/Orange) ရ။
* '''သၟူ:''' သၟူဍေံ နွံအသာ်လိမ္မဴ ဟွံသေင်မ္ဂး အသာ်မိတ်၊ တုဲ ဍေံဂၠိအာ နူကဵုဂစေံဗျိုင်းတၞဟ်တအ် ညိရ။
* '''ဇိုင်:''' ဇိုင်ဍေံ နွံအသာ်လမ္စံက်၊ ဆဂး ပ္ဍဲအခိင်ဖျေံမမ္ဂး ဇိုင်ဍေံလေပ်ပြံင်အာ အသာ်ဗကေတ် ဟွံသေင်မ္ဂး အသာ်မိတ် ညိညကီုရ။

== စၞစ ကေုာံ မံင်စံင် (Diet and Ecology) ==
ဟိုတ်ညးမဂွံကော်စ &quot;ဗျိုင်းပံက်&quot; (Cattle Egret) ဂှ် ဍေံမံင်ဒၟံင် ဇရေင်သတ်ဂြိပ် (ဂၠဴ၊ ပြေင်၊ ချေံ) တအ်ရ။ အခိင်ဂၠဴ-ပြေင်တအ် စမြိတ်မ္ဂး စၟစၟန်တအ် ဒြေပ်တိတ်ကၠုင်တုဲ ဂစေံပံက်ဏအ် ရပ်စစၟတအ်ဂှ်ရ။

* '''စၞစ:''' ဍေံစ စၟစၟန်၊ ဇုက်၊ ကစံင်၊ ကေုာံ ကၞုနာနာရ။
* '''ဒၞာဲမံင်:''' ဍေံမံင် ပ္ဍဲဝါဗ္ၚ၊ ဒေသတိဍာ်၊ ကေုာံ ဒၞာဲသတ်ဂြိပ်တအ် မံင်ဂၠိုင်ရ။ ဍေံဟွံမံင် ပ္ဍဲဍာ်သ္ၚောဲသ္ၚောဲ ညံင်ဗျိုင်းတၞဟ်တအ်ရ။

== ပရေင်ပံင်နှဴ ကုမၞိဟ် ==
ဂစေံပံက်ဝွံ သွက်သၟာဗ္ၚတအ်မ္ဂး ဒှ်ရဲခိုဟ်မွဲရ။ ဟိုတ်နူဍေံ စပလီုကဵု စၟစၟန် မရပ်စသြောအ် ကေုာံ စၟမကိတ်ဂၠဴပြေင်တအ်ရ။ ပ္ဍဲလိက်ပတ်မန်မ္ဂး &quot;ဗျိုင်း&quot; ကေုာံ &quot;ပံက်&quot; ဝွံ ညးစကာဒၟံင် နဒဒှ် သင်္ကေတ ပရေင်သ္အးဇ္ၚး ကေုာံ ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ်ရ။

== နိဿဲ ==

* Cattle Egret, Wikipedia (English).
* ဂစေံဂမၠိုင် ပ္ဍဲဍုင်မန်။</text>
      <sha1>51ehhz6xcbg6e1qexipisqtfiotcciw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51586</id>
      <parentid>51584</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T15:03:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51586</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4406" sha1="dy2wye63b6hun4urxaxeyr9rgoaygse" xml:space="preserve">{{Infobox animal|name=ပံက် / ဗျိုင်းပံက်|image=Cattle egret (Bubulcus ibis ibis) non-breeding.jpg|image_caption=ဂစေံပံက် (ဗျိုင်းပံက်) အခိင်ဓမ္မတာ|status=LC|kingdom=Animalia|phylum=Chordata|class=Aves|order=Pelecaniformes|family=Ardeidae|genus=Bubulcus|species=B. ibis|binomial=Bubulcus ibis|binomial_authority=(Linnaeus, 1758)}}

'''ပံက်''' (အင်္ဂလိက်: ''Cattle Egret'', မန်: ''ပံက် / ဗျိုင်းပံက်'') ဝွံ ဒှ်ဂကူဂစေံဗျိုင်း အရွယ်ဍောတ်မွဲဂကူ မနွံပ္ဍဲသၞောဝ်ဗဳဇ (Family) '''Ardeidae''' ရ။ ဂစေံဂကူဏအ်ဝွံ ပြာကတ်ဒၟံင် အလုံမွဲဂၠးတိ တုဲ ပ္ဍဲဒေသ[[အာရှအဂၞဲ]] ကေုာံ ဍုင်မန်-ဗၟာပိုယ်မ္ဂး ဂွံညာတ်ကေတ် ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲဝါဗ္ၚ ဇရေင်သတ်ဂြိပ် ဗီုကဵု ဂၠဴ ကေုာံ ပြေင်တအ်ရ။

== ရုပ္ပဗေဒ (Description) ==
ဂစေံပံက်ဝွံ မၞုံကဵုလက်သန် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

* '''အသာ်:''' အလုံမွဲကာယ ဒှ်အသာ်ဗုသ္အး။ ဆဂး ပ္ဍဲအခိင်ဖျေံမ (Breeding season) မ္ဂး ပ္ဍဲက္ဍိုပ်၊ က္အအ် ကေုာံ စကး လပါ်စးဍေံတအ်ဂှ် သၠာဲအာ နကဵုအသာ် လဳမဴ ဟွံသေင်မ္ဂး အသာ်ဗကေတ်-မိတ် (Buff/Orange) ရ။
* '''သၟူ:''' သၟူဍေံ နွံအသာ်လိမ္မဴ ဟွံသေင်မ္ဂး အသာ်မိတ်၊ တုဲ ဍေံဂၠိအာ နူကဵုဂစေံဗျိုင်းတၞဟ်တအ် ညိရ။
* '''ဇိုင်:''' ဇိုင်ဍေံ နွံအသာ်လမ္စံက်၊ ဆဂး ပ္ဍဲအခိင်ဖျေံမမ္ဂး ဇိုင်ဍေံလေပ်ပြံင်အာ အသာ်ဗကေတ် ဟွံသေင်မ္ဂး အသာ်မိတ် ညိညကီုရ။

== စၞစ ကေုာံ မံင်စံင် (Diet and Ecology) ==
ဟိုတ်ညးမဂွံကော်စ &quot;ဗျိုင်းပံက်&quot; (Cattle Egret) ဂှ် ဍေံမံင်ဒၟံင် ဇရေင်သတ်ဂြိပ် (ဂၠဴ၊ ပြေင်၊ ချေံ) တအ်ရ။ အခိင်ဂၠဴ-ပြေင်တအ် စမြိတ်မ္ဂး စၟစၟန်တအ် ဒြေပ်တိတ်ကၠုင်တုဲ ဂစေံပံက်ဏအ် ရပ်စစၟတအ်ဂှ်ရ။

* '''စၞစ:''' ဍေံစ စၟစၟန်၊ ဇုက်၊ ကစံင်၊ ကေုာံ ကၞုနာနာရ။
* '''ဒၞာဲမံင်:''' ဍေံမံင် ပ္ဍဲဝါဗ္ၚ၊ ဒေသတိဍာ်၊ ကေုာံ ဒၞာဲသတ်ဂြိပ်တအ် မံင်ဂၠိုင်ရ။ ဍေံဟွံမံင် ပ္ဍဲဍာ်သ္ၚောဲသ္ၚောဲ ညံင်ဗျိုင်းတၞဟ်တအ်ရ။

== ပရေင်ပံင်နှဴ ကုမၞိဟ် ==
ဂစေံပံက်ဝွံ သွက်သၟာဗ္ၚတအ်မ္ဂး ဒှ်ရဲခိုဟ်မွဲရ။ ဟိုတ်နူဍေံ စပလီုကဵု စၟစၟန် မရပ်စသြောအ် ကေုာံ စၟမကိတ်ဂၠဴပြေင်တအ်ရ။ ပ္ဍဲလိက်ပတ်မန်မ္ဂး &quot;ဗျိုင်း&quot; ကေုာံ &quot;ပံက်&quot; ဝွံ ညးစကာဒၟံင် နဒဒှ် သင်္ကေတ ပရေင်သ္အးဇ္ၚး ကေုာံ ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ်ရ။

== နိဿဲ ==

* Cattle Egret, Wikipedia (English).
* ဂစေံဂမၠိုင် ပ္ဍဲဍုင်မန်။
[[ကဏ္ဍ:ပံက်]]
[[ကဏ္ဍ:ဂစေံ]]
[[ကဏ္ဍ:တိရစ္ဆာန်]]</text>
      <sha1>dy2wye63b6hun4urxaxeyr9rgoaygse</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ထာမ်ပလိက်:Infobox animal</title>
    <ns>10</ns>
    <id>9350</id>
    <revision>
      <id>51585</id>
      <timestamp>2026-04-15T15:02:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;&lt;noinclude&gt; {{Documentation subpage}} &lt;/noinclude&gt; {{Infobox | bodyclass =  | bodystyle = width:22em; | title = {{{name|{{PAGENAME}}}}} | titlestyle = background: #2c3e50; color: white; font-size: 120%; | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=220x200px}} | caption = {{{caption|}}} | labelstyle = background: #e6f0fa; width: 35%; | datastyle =   | label1 = ယ...&quot;</comment>
      <origin>51585</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1940" sha1="c2wbblgfmfwrrv54a3t7c7d1kr6870k" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;
{{Documentation subpage}}
&lt;/noinclude&gt;
{{Infobox
| bodyclass = 
| bodystyle = width:22em;
| title = {{{name|{{PAGENAME}}}}}
| titlestyle = background: #2c3e50; color: white; font-size: 120%;
| image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=220x200px}}
| caption = {{{caption|}}}
| labelstyle = background: #e6f0fa; width: 35%;
| datastyle = 

| label1 = ယၟုတၞဟ်
| data1 = {{{alt_name|}}}

| label2 = ဂကူ (Kingdom)
| data2 = {{{regnum|}}}

| label3 = ဂကောံ (Phylum)
| data3 = {{{phylum|}}}

| label4 = ဂကောံသၟဝ် (Class)
| data4 = {{{classis|}}}

| label5 = လၟေင် (Order)
| data5 = {{{ordo|}}}

| label6 = သ္ၚိ (Family)
| data6 = {{{familia|}}}

| label7 = ဂကူ (Genus)
| data7 = {{{genus|}}}

| label8 = ဂကူသၟဝ် (Species)
| data8 = {{{species|}}}

| label9 = ယၟုပၟိက် (Binomial name)
| data9 = {{{binomial|}}}

| label10 = ယၟုတၞဟ် (Synonyms)
| data10 = {{{synonyms|}}}

}}&lt;noinclude&gt;

== ဂလာန်ဗွဲခမၞန် ==
ထာမ်ပလိက် '''Infobox animal''' ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် သွက်သ္ဂောံထ္ၜး ဗၞတ်ဗ္တဳ (metadata) ပရူ **တိရစ္ဆာန်** (animal) မွဲမွဲ။

ဥပမာ တိရစ္ဆာန်ဂမၠိုင် ဗီုကဵု:
* [[ကၠဵု]] (Dog)
* [[ဗဂဲ]] (Cat)
* [[စိၚ်]] (Elephant)
* [[ဂၚ်]] (Tiger)

== စၟတ်တဲ ==
သွက်ဂွံစကာ ထာမ်ပလိက်ဝွံ ပ္ဍဲမုက်လိက်မွဲမွဲမ္ဂး ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ချူညိ။

```wikitext
{{Infobox animal
| name = 
| alt_name = 
| image = 
| caption = 
| regnum = 
| phylum = 
| classis = 
| ordo = 
| familia = 
| genus = 
| species = 
| binomial = 
| synonyms = 
}}</text>
      <sha1>c2wbblgfmfwrrv54a3t7c7d1kr6870k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဂစေံ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9351</id>
    <revision>
      <id>51587</id>
      <timestamp>2026-04-15T15:05:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[ဝှာင်:Bird_icon.png|link=|80x80px]]  = ကဏ္ဍ: ဂစေံ = &lt;/div&gt;'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုဂစေံ (birds)။  == ပရူကဏ္ဍ == '''ဂစေံ''' (Bird) ဝွံ ဒှ်တိရစ္ဆာန် မနွံကဵု သၞေင်...&quot;</comment>
      <origin>51587</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1644" sha1="0wsh9r1pbmjldjxm0jca7vb0fn8b1ip" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[ဝှာင်:Bird_icon.png|link=|80x80px]]

= ကဏ္ဍ: ဂစေံ =
&lt;/div&gt;'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုဂစေံ (birds)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''ဂစေံ''' (Bird) ဝွံ ဒှ်တိရစ္ဆာန် မနွံကဵု သၞေင်တဲ (wings)၊ သၞေင်ဇိုင် (feathers)၊ ဇုက် (beak)၊ ကေုာံ မတိက်ဂဥဲ (eggs)။ ဂစေံဂမၠိုင် ဂျိုင်ဒၟံင် ပ္ဍဲဒေသနာနာသာ် ဗီုကဵု ဂြိုပ်၊ သြင်ၜဳ၊ ကေုာံ ဍာ်ဇၞော်။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;
* [[:Category:ဂစေံဂြိုပ်]]
* [[:Category:ဂစေံၜဳ]]
* [[:Category:ဂစေံဍာ်]]
* [[:Category:ဂစေံဗ္တာၚ်]]
* [[:Category:ဂစေံမပဝ်ဟွံမာန်]]
&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;
* [[ဂစေံ]]
* [[ဒါန်]]
* [[ဗြံက်]]
* [[ကဴက်]]
* [[သဵု]]
* [[စာင်]]
* [[ဂစေံကၞုဲ]]
* [[ဂစေံဒြာဲ]]
* [[ဂစေံဂြိုပ်]]
* [[ဂစေံၜဳ]]
* [[ဂစေံဍာ်]]
&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:တိရစ္ဆာန်]]
* [[:Category:သတ်ဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>0wsh9r1pbmjldjxm0jca7vb0fn8b1ip</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51588</id>
      <parentid>51587</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T15:05:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဆက်ဗှ် (See also) */</comment>
      <origin>51588</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1730" sha1="9id0sz6piqzqvc2h90tol24cgdzdd91" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[ဝှာင်:Bird_icon.png|link=|80x80px]]

= ကဏ္ဍ: ဂစေံ =
&lt;/div&gt;'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုဂစေံ (birds)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''ဂစေံ''' (Bird) ဝွံ ဒှ်တိရစ္ဆာန် မနွံကဵု သၞေင်တဲ (wings)၊ သၞေင်ဇိုင် (feathers)၊ ဇုက် (beak)၊ ကေုာံ မတိက်ဂဥဲ (eggs)။ ဂစေံဂမၠိုင် ဂျိုင်ဒၟံင် ပ္ဍဲဒေသနာနာသာ် ဗီုကဵု ဂြိုပ်၊ သြင်ၜဳ၊ ကေုာံ ဍာ်ဇၞော်။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;
* [[:Category:ဂစေံဂြိုပ်]]
* [[:Category:ဂစေံၜဳ]]
* [[:Category:ဂစေံဍာ်]]
* [[:Category:ဂစေံဗ္တာၚ်]]
* [[:Category:ဂစေံမပဝ်ဟွံမာန်]]
&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;
* [[ဂစေံ]]
* [[ဒါန်]]
* [[ဗြံက်]]
* [[ကဴက်]]
* [[သဵု]]
* [[စာင်]]
* [[ဂစေံကၞုဲ]]
* [[ဂစေံဒြာဲ]]
* [[ဂစေံဂြိုပ်]]
* [[ဂစေံၜဳ]]
* [[ဂစေံဍာ်]]
&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:တိရစ္ဆာန်]]
* [[:Category:သတ်ဂမၠိုင်]]

[[Category:တိရစ္ဆာန်]]
[[Category:သတ်ဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>9id0sz6piqzqvc2h90tol24cgdzdd91</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:သတ်ဂမၠိုင်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9352</id>
    <revision>
      <id>51589</id>
      <timestamp>2026-04-15T15:06:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:Animal_icon.png|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: သတ်ဂမၠိုင်&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုသတ်ဂမၠိုင် (animals)။  == ပရူကဏ္ဍ == '''သတ်''' (Animal) ဝွံ ဒှ်တ...&quot;</comment>
      <origin>51589</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1807" sha1="cpinzsyphaoakamzfnscqsqbfwx7v24" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Animal_icon.png|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: သတ်ဂမၠိုင်&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုသတ်ဂမၠိုင် (animals)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''သတ်''' (Animal) ဝွံ ဒှ်တိရစ္ဆာန် မနွံကဵု လမျီု၊ မချဳဒရာင်၊ ကေုာံ မစစၞ နာနာသာ်။ သတ်ဂမၠိုင် ပါ်ပရအ်လဝ် နကဵု ဂကူဇၞော်ဇၞော် ဗီုကဵု ကၠဵု၊ ဗဂဲ၊ စိၚ်၊ ဂၚ်၊ က၊ ဂစေံ၊ ကၞုင်၊ ကၟံ၊ ကေုာံ သတ်ဍာ်။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:က]]
* [[:Category:ဂစေံ]]
* [[:Category:ကၞုင်]]
* [[:Category:တိရစ္ဆာန်]]
* [[:Category:သတ်ဍာ်]]
* [[:Category:သတ်ဂြိုပ်]]
* [[:Category:သတ်သ္ၚိ]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[သတ်]]
* [[တိရစ္ဆာန်]]
* [[က]]
* [[ဂစေံ]]
* [[ကၞုင်]]
* [[ကၟံ]]
* [[စိၚ်]]
* [[ဂၚ်]]
* [[ကၠဵု]]
* [[ဗဂဲ]]
* [[ကြောင်]]
* [[ပူ]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:သတ်မၞိဟ်]]
* [[:Category:တိရစ္ဆာန်]]
* [[:Category:ဇဳဝဗေဒ]]

[[Category:ဇဳဝဗေဒ]]
[[Category:တိရစ္ဆာန်]]</text>
      <sha1>cpinzsyphaoakamzfnscqsqbfwx7v24</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:သတ်ဆု ဒေသကမ္တဴ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9353</id>
    <revision>
      <id>51590</id>
      <timestamp>2026-04-15T15:07:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:သတ်ဆု ဒေသကမ္တဴ''' ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု သတ်ဆုဂမၠိုင် မတိုန်ပ္ဍဲဒေသကမ္တဴ (Tropical Region) မနွံကဵုဓါတ်ဂမ္တဴ ကေုာံ ဗြဲမဍိုက်ပေင် ရ။}}  == အဓိပ္ပါယ...&quot;</comment>
      <origin>51590</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5745" sha1="igvn40s87wt612qkes0xz9mqj5bra38" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:သတ်ဆု ဒေသကမ္တဴ''' ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု သတ်ဆုဂမၠိုင် မတိုန်ပ္ဍဲဒေသကမ္တဴ (Tropical Region) မနွံကဵုဓါတ်ဂမ္တဴ ကေုာံ ဗြဲမဍိုက်ပေင် ရ။}}

== အဓိပ္ပါယ် ဗွဲသရုပ် ==
'''သတ်ဆု ဒေသကမ္တဴ''' (Tropical Fruits) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သတ်ဆုမက္တဵုဒှ် နူတၞံဆု မဒးစိုတ်ဥတုကမ္တဴတုဲ '''ဒှ်ပညာမဆေင်စပ်ကဵု''' ပွမလ္ၚတ်သဘာဝ၊ ပရေင်စၞစ ကေုာံ ပရေင်ဆက်စၠောအ် ဍုင်မွဲကဵုမွဲ ဒေသမွဲကဵုမွဲရ။ ဍေဟ်'''လုပ်လၟိဟ်''' '''ပ္ဍဲအရာကိစ္စမဇၞော်''' သွက်ဂွံ'''သောင်ကလး''' တင်နင်မဆေင်ကဵု ဟိုတ်ဖဵုပရေင်ထတ်ယုက် ညံင်ဂွံ'''မ္ဒးရး''' ရ။ သတ်ဆုဒေသဏအ်ဝွံ ဗဒှ်ကဵုနဲကဲ'''သၠာဲဂတးပရေင်ပိုန်ဒြပ်''' မဆေင်ကဵုနဲကဲပရေင်ပိုန်ဒြပ်ကူသွံရာန်ဗၞိက် '''ညံင်ဂကောံမၞိဟ်တအ်ဂွံ''' ဆိုက်ဗ္ဒက်ကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ကမ္တဴ တုဲ သွက်ဂွံ'''ပ္တုဲကဵုကမၠောန်ဒးဒးရးရး''' ပ္ဍဲအရာမမင်မွဲသဘာဝ ရ။

== သတ်ဆုဒေသကမ္တဴ မဒယှ်တှ်ဂမၠိုင် ==
နကဵုနဲကဲပညာ'''သ္ၚေဝ်မၠာ်''' သတ်ဆုပ္ဍဲဒေသကမ္တဴဂမၠိုင် ပါ်ခြာလဝ် ညံင်တင်ယောင်ယာဂွံ'''ဟၟဲ''' အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

သတ်ဆုအဓိကဂမၠိုင်
* '''သတ်ဒူရေန် (Durian):''' ဒှ်သၟိင်သတ်ဆု မနွံကဵုသၟူမောဝ် (သွက်ညးဒးစိုတ်) ကေုာံ င္ၚုဟ်မး'''ဘဏ္ဍာ''' မသၠုင်။
* '''သတ်မင်ဂုတ် (Mangosteen):''' ဒှ်ဂၞကျာ်သတ်ဆု မနွံကဵုရှ်သာၜိုဟ်သြိုဟ်။
* '''သတ်ကြုက် (Mango):''' သတ်ဆုမနွံကဵုဓါတ်ဗဳတာမေန်ဂၠိုင် တုဲ ဒှ်'''တမ်'''ရိုဟ်ဗၞိက်ဂၠးတိ။
* '''သတ်ဗြဴ (Coconut):''' တၞံဆုမနွံကဵုဖဵုအိုတ်သီု တုဲ သုင်စောဲဂွံ ပ္ဍဲ'''ရုင်စက်''' ကေုာံ စၞစနာနာ။
* '''သတ်ဗြာဒ် (Banana):''' သတ်ဆုမဂွံမာန်ဇၟာပ်အခိင် တုဲ ထံက်ပင်ကဵု '''အာယုက်'''ထတ်ယုက် ခိုင်ကၠိုက်။
* '''သတ်ပၞဟ် (Jackfruit):''' သတ်ဆုမနွံကဵုဗၞတ်ဗ္ဗတ်ဇၞော်အိုတ် မက္တဵုဒှ်ပ္ဍဲဒေသကမ္တဴ။

== တင်သ္ၚေဝ်မၠာ် ဗွဲနဲကဲပညာ ==
* '''နဲကဲသ္ၚေဝ်မၠာ်:''' ပွမလ္ၚတ်သတ်ဆုဒေသကမ္တဴမ္ဂး ဗဒှ်ကဵုဉာဏ်ပညာ မတီညာတ်ကေတ် ဗီုပြင်ဆက်စၠောအ် ကေုာံ ပါ်ခြာဒး '''ပရေင်ထတ်ယုက်''' မဆေင်ကဵုစၞစဓါတ်ဂဥုဲ။
* '''ပွမဒးဇွောတ်သ္ပေါတ်:''' ညးမဆက်စၠောအ်တအ် ဂွံ'''ဇွတ်သ္ပေါတ်'''ကေတ် တင်နင်ဥတုဗြဲလၟုဟ် နကဵုနဲကဲပညာ'''ဓာတ်''' ကေုာံ '''ဖုင်''' ညံင်ဟွံဂွံ'''စောဲစပ်''' ဒၟံင်ဆနဲကဲတြေံမွဲဓဝ် ရ။

== တင်ဖဵုဂမၠိုင် ==
* '''ဖဵု''' ခိုင်ကၠိုက် - ဗဒှ်ကဵုအခေါင်ကမၠောန် သွက်ကောန်ဂကူ ကေုာံ ပရေင်ဗၞိက်မပလံင်ဗစိုပ်ဍုင်သအာင်။
* '''ၚုဟ်မးအခေါန်''' - ပွမသွံရာန်သတ်ဆု အကြာဍုင်ဒေသကမ္တဴဂမၠိုင်မ္ဂး ကလိဂွံဖဵုနူ '''ၚုဟ်မးအခေါန်''' ဗွဲမ'''မ္ဒးရး''' ရ။
* '''အာယုက်''' ပရေင်ပိုန်ဒြပ် - ပွမဇၞော်မောဝ်ပတိုန် ကဏ္ဍစိုက်လောအ်မ္ဂး ထံက်ပင်ကဵု '''အာယုက်'''ဘဝကောန်ဂကူ ညံင်ဂွံတန်ကြန်ဗိုန်ဗတ်။

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:စိုက်လောအ်]]
* [[Category:သဘာဝ]]
* [[Category:စၞစ ကေုာံ သုင်]]

----
[[Category:စိုက်လောအ်]]
[[Category:သတ်ဆု]]</text>
      <sha1>igvn40s87wt612qkes0xz9mqj5bra38</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ကောန်ဍုင်အရေင်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9354</id>
    <revision>
      <id>51591</id>
      <timestamp>2026-04-15T15:08:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ကဏ္ဍလပါ် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု '''ကောန်ဍုင်အရေင်''' (အင်္ဂလိက်: ''Indigenous peoples'' ဟွံသေင်မ္ဂး ''Ethnic nationalities'') ဂမၠိုင်ရ။   ပရူပရာ မပ္တံကဵ...&quot;</comment>
      <origin>51591</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1795" sha1="cciqq8kc9z52oes5ahkkta2h2owwqgf" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ကဏ္ဍလပါ် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု '''ကောန်ဍုင်အရေင်''' (အင်္ဂလိက်: ''Indigenous peoples'' ဟွံသေင်မ္ဂး ''Ethnic nationalities'') ဂမၠိုင်ရ။ 

ပရူပရာ မပ္တံကဵု ဝင်၊ ယေန်သၞာင်၊ အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ အခေါင်အရာ ကောန်ဍုင်အရေင် ဂကူနာနာတအ်ဂှ် လုပ်အာ ပ္ဍဲကဵု စရင်ကဏ္ဍဏအ်မာန်ရ။ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲကဵု [[မြန်မာ|ဍုင်မြန်မာ]] မ္ဂး ဍေံဒုင်သဇိုင် ကုကောန်ဍုင်အရေင် အဓိက (၈) ဂကူ ကေုာံ ဂကူလပါ် သီုဖအိုတ် (၁၃၅) ဂကူရ။

== ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် ==
* [[ကဏ္ဍ:ကောန်ဍုင်အရေင် ပ္ဍဲ မြန်မာ]]
* [[ကဏ္ဍ:ဂကူမန်]]
* [[ကဏ္ဍ:ဂကူကရေင်]]
* [[ကဏ္ဍ:ဂကူသေံ]]
* [[ကဏ္ဍ:ဂကူရခိုင်]]
* [[ကဏ္ဍ:ဂကူကချေင်]]
* [[ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင် ကောန်ဍုင်အရေင်]]

== မုက်လိက် အဓိက ==
* [[ကောန်ဍုင်အရေင်]]
* [[စရင် ဂကူဂမၠိုင် ပ္ဍဲ မြန်မာ]]

[[ကဏ္ဍ:မၞိဟ်]]
[[ကဏ္ဍ:ဂကူဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင်]]</text>
      <sha1>cciqq8kc9z52oes5ahkkta2h2owwqgf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကောန်ဍုင်အရေင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9355</id>
    <revision>
      <id>51592</id>
      <timestamp>2026-04-15T15:11:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''ကောန်ဍုင်အရေင်''' (အင်္ဂလိက်: ''Indigenous peoples'' ဟွံသေင်မ္ဂး ''Ethnic nationalities'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဂကောံမၞိဟ် မနွံကဵုရိုဟ်ကၞက် ဝင်၊ ယေန်သၞာင်၊ အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ အခိုက်ကၞာ မတန်တဴက...&quot;</comment>
      <origin>51592</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5540" sha1="043lqztq17e5kzboa5ck9xm3zgxxo1b" xml:space="preserve">'''ကောန်ဍုင်အရေင်''' (အင်္ဂလိက်: ''Indigenous peoples'' ဟွံသေင်မ္ဂး ''Ethnic nationalities'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဂကောံမၞိဟ် မနွံကဵုရိုဟ်ကၞက် ဝင်၊ ယေန်သၞာင်၊ အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ အခိုက်ကၞာ မတန်တဴကၠုင်လဝ် ပ္ဍဲဒေသတိဍာ်မွဲမွဲ ဗွဲမလံလကာသၞာံ ကိုပ်ကၠာနူ ဂကောံမၞိဟ်တၞဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး အလဵုအသဳဍုင်ခေတ်တၟိတအ် ဟွံဂွံစိုပ်ကၠုင်ဏီရ။ ညးတအ်ဝွံ ဒှ်တမ်ဗဳဇ မမင်ဗၟံက်ထ္ၜးကၠုင် အာဲကၟာဲယေန်သၞာင် ဒေသအသီးသီးရ။

== ဗမံက်ထ္ၜး အဓိပ္ပါယ် ==
အတိုင်ကုလသမဂ္ဂ (UN) မပဒတန်လဝ်မ္ဂး ကောန်ဍုင်အရေင်တအ်ဝွံ နွံကဵုလက်သန် အဓိကဂမၠိုင် မပ္တံကဵု -
* မၞုံကဵုအဆက်အစပ် ဝင် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ကုတိဍာ်တမ်မူလ။
* မၞုံကဵုသၞောတ်ပရေင်မၞိဟ်၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် မတၟေင်တၞဟ်ခြာ နူကဵုဂကောံမၞိဟ်အဓိက ပ္ဍဲဍုင်ဂှ်။
* မၞုံကဵုပၟိက်ဆန္ဒ သွက်ဂွံထိင်ဒဝ်မင်ဗၠာဲအာ အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ အခိုက်ကၞာတမ်မူလညးတအ်။

== ကောန်ဍုင်အရေင် ပ္ဍဲကဵု [[မြန်မာ|ဍုင်မြန်မာ]] ==
ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံ သမ္မတ မြန်မာဂှ် ကောန်ဍုင်အရေင်တအ်ဝွံ ဒှ်ဒြဟတ်အဓိက သွက်ဂွံဒက်ပ္တန်ကၟိန်ဍုင်ရ။ အလဵုအသဳတအ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ကောန်ဍုင်အရေင် နွံ (၁၃၅) ဂကူတုဲ၊ ပါ်ခြာလဝ် နကဵုဂကူအဓိက (၈) ဂကူ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
# '''[[ကချေင်]]''' (Kachin)
# '''[[ကယျာ]]''' (Kayah)
# '''[[ကရေင်]]''' (Kayin / Karen)
# '''[[ချင်း]]''' (Chin)
# '''[[ဗၟာ]]''' (Bamar)
# '''[[မန်]]''' (Mon)
# '''[[ရခိုင်]]''' (Rakhine)
# '''[[သေံ]]''' (Shan)

ဂကူမန်ပိုယ်ဂှ် ဒှ်ကောန်ဍုင်အရေင် မၞုံကဵုဝင်တြေံအိုတ်မွဲ ပ္ဍဲဒေသ[[အာရှအဂၞဲ]] (ဒေသဗၟံက်သၠုင်ကျာ) တုဲ၊ နွံကဵုလိက်ပတ်၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ အာဲကၟာဲနန်ထဝ် မခိုင်ကၠိုက်ကၠုင်လဝ်ရ။

== အခေါင်အရာ ကောန်ဍုင်အရေင် ==
ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၇ ဂှ် ကုလသမဂ္ဂ ပဒတန်လဝ် &quot;လိက်လလောင်တြး ကုလသမဂ္ဂ မဆေင်ကဵု အခေါင်အရာ ကောန်ဍုင်အရေင်ဂမၠိုင်&quot; (UNDRIP) ရ။ တင်ရန်တၟအ် အဓိကဂှ် -
* အခေါင်ပိုင်ပြဳ ကေုာံ စုဲစယျ တိဍာ်တမ်မူလ။
* အခေါင်ထိင်ဒဝ် ကေုာံ ဇၞော်မောဝ်ပ္တိုန် ယေန်သၞာင် ကေုာံ အရေဝ်ဘာသာဇကု။
* အခေါင်ဖန်ဇန် ကေုာံ အုပ်ဓုပ်ကိစ္စဇကုအပိုင် (Self-determination)။

== တ္ၚဲကောန်ဍုင်အရေင် ဂၠးကဝ် ==
ဇၟာပ်ဇၟာပ်သၞာံ၊ ဂိတုအဝ်ဂါတ် (၉) တ္ၚဲဂှ် ဂွံဒုင်စၟတ်သမ္တီလဝ် နဒဒှ် '''&quot;တ္ၚဲကောန်ဍုင်အရေင် ဂၠးကဝ်&quot;''' (International Day of the World's Indigenous Peoples) ရ။ တင်ရန်တၟအ်ဂှ် သွက်ဂွံဗမံက်ပ္တိုန် အခေါင်အရာ ညးတအ် ကေုာံ သွက်ဂွံမင်မွဲအာ အာဲကၟာဲယေန်သၞာင် ဂကူနာနာ ပ္ဍဲဂၠးတိရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဂကူမန်]]
* [[ယေန်သၞာင်]]
* [[အာရှအဂၞဲ]]
* [[မြန်မာ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;United Nations Declaration on the Rights of Indigenous Peoples&quot;. United Nations.
* &quot;Indigenous Peoples&quot;, [[Wikipedia]] (English).

[[ကဏ္ဍ:ကောန်ဍုင်အရေင်]]
[[ကဏ္ဍ:မၞိဟ်]]
[[ကဏ္ဍ:ဂကူဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင်]]</text>
      <sha1>043lqztq17e5kzboa5ck9xm3zgxxo1b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51593</id>
      <parentid>51592</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T15:13:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* ကောန်ဍုင်အရေင် ပ္ဍဲကဵု ဍုင်မြန်မာ */</comment>
      <origin>51593</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9633" sha1="3j0paudcs2rp7rtojdi3j1yvyzkxrg3" xml:space="preserve">'''ကောန်ဍုင်အရေင်''' (အင်္ဂလိက်: ''Indigenous peoples'' ဟွံသေင်မ္ဂး ''Ethnic nationalities'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဂကောံမၞိဟ် မနွံကဵုရိုဟ်ကၞက် ဝင်၊ ယေန်သၞာင်၊ အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ အခိုက်ကၞာ မတန်တဴကၠုင်လဝ် ပ္ဍဲဒေသတိဍာ်မွဲမွဲ ဗွဲမလံလကာသၞာံ ကိုပ်ကၠာနူ ဂကောံမၞိဟ်တၞဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး အလဵုအသဳဍုင်ခေတ်တၟိတအ် ဟွံဂွံစိုပ်ကၠုင်ဏီရ။ ညးတအ်ဝွံ ဒှ်တမ်ဗဳဇ မမင်ဗၟံက်ထ္ၜးကၠုင် အာဲကၟာဲယေန်သၞာင် ဒေသအသီးသီးရ။

== ဗမံက်ထ္ၜး အဓိပ္ပါယ် ==
အတိုင်ကုလသမဂ္ဂ (UN) မပဒတန်လဝ်မ္ဂး ကောန်ဍုင်အရေင်တအ်ဝွံ နွံကဵုလက်သန် အဓိကဂမၠိုင် မပ္တံကဵု -
* မၞုံကဵုအဆက်အစပ် ဝင် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ကုတိဍာ်တမ်မူလ။
* မၞုံကဵုသၞောတ်ပရေင်မၞိဟ်၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် မတၟေင်တၞဟ်ခြာ နူကဵုဂကောံမၞိဟ်အဓိက ပ္ဍဲဍုင်ဂှ်။
* မၞုံကဵုပၟိက်ဆန္ဒ သွက်ဂွံထိင်ဒဝ်မင်ဗၠာဲအာ အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ အခိုက်ကၞာတမ်မူလညးတအ်။

'''ကောန်ဍုင်အရေင်''' (အင်္ဂလိက်: ''Indigenous peoples'' ဟွံသေင်မ္ဂး ''Ethnic nationalities'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဂကောံမၞိဟ် မနွံကဵုရိုဟ်ကၞက် ဝင်၊ ယေန်သၞာင်၊ အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ အခိုက်ကၞာ မတန်တဴကၠုင်လဝ် ပ္ဍဲဒေသတိဍာ်မွဲမွဲ ဗွဲမလံလကာသၞာံ ကိုပ်ကၠာနူ ဂကောံမၞိဟ်တၞဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး အလဵုအသဳဍုင်ခေတ်တၟိတအ် ဟွံဂွံစိုပ်ကၠုင်ဏီရ။ ညးတအ်ဝွံ ဒှ်တမ်ဗဳဇ မမင်ဗၟံက်ထ္ၜးကၠုင် အာဲကၟာဲယေန်သၞာင် ဒေသအသီးသီးရ။

== ဗမံက်ထ္ၜး အဓိပ္ပါယ် ==
အတိုင်ကုလသမဂ္ဂ (UN) မပဒတန်လဝ်မ္ဂး ကောန်ဍုင်အရေင်တအ်ဝွံ နွံကဵုလက်သန် အဓိကဂမၠိုင် မပ္တံကဵု -
* မၞုံကဵုအဆက်အစပ် ဝင် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ကုတိဍာ်တမ်မူလ။
* မၞုံကဵုသၞောတ်ပရေင်မၞိဟ်၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် မတၟေင်တၞဟ်ခြာ နူကဵုဂကောံမၞိဟ်အဓိက ပ္ဍဲဍုင်ဂှ်။
* မၞုံကဵုပၟိက်ဆန္ဒ သွက်ဂွံထိင်ဒဝ်မင်ဗၠာဲအာ အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ အခိုက်ကၞာတမ်မူလညးတအ်။

== ကောန်ဍုင်အရေင် ပ္ဍဲကဵု [[မြန်မာ|ဍုင်မြန်မာ]] ==
ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံ သမ္မတ မြန်မာဂှ် ကောန်ဍုင်အရေင်တအ်ဝွံ ဒှ်ဒြဟတ်အဓိက သွက်ဂွံဒက်ပ္တန်ကၟိန်ဍုင်ရ။ အလဵုအသဳတအ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ကောန်ဍုင်အရေင် နွံ (၁၃၅) ဂကူတုဲ၊ ပါ်ခြာလဝ် နကဵုဂကူအဓိက (၈) ဂကူ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
# '''[[ကချေင်]]''' (Kachin)
# '''[[ကယျာ]]''' (Kayah)
# '''[[ကရေင်]]''' (Kayin / Karen)
# '''[[ချေင်]]''' (Chin)
# '''[[ဗၟာ]]''' (Bamar)
# '''[[မန်]]''' (Mon)
# '''[[ရခိုင်]]''' (Rakhine)
# '''[[သေံ]]''' (Shan)

ဂကူမန်ပိုယ်ဂှ် ဒှ်ကောန်ဍုင်အရေင် မၞုံကဵုဝင်တြေံအိုတ်မွဲ ပ္ဍဲဒေသ[[အာရှအဂၞဲ]] (ဒေသဗၟံက်သၠုင်ကျာ) တုဲ၊ နွံကဵုလိက်ပတ်၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ အာဲကၟာဲနန်ထဝ် မခိုင်ကၠိုက်ကၠုင်လဝ်ရ။

== အခေါင်အရာ ကောန်ဍုင်အရေင် ==
ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၇ ဂှ် ကုလသမဂ္ဂ ပဒတန်လဝ် &quot;လိက်လလောင်တြး ကုလသမဂ္ဂ မဆေင်ကဵု အခေါင်အရာ ကောန်ဍုင်အရေင်ဂမၠိုင်&quot; (UNDRIP) ရ။ တင်ရန်တၟအ် အဓိကဂှ် -
* အခေါင်ပိုင်ပြဳ ကေုာံ စုဲစယျ တိဍာ်တမ်မူလ။
* အခေါင်ထိင်ဒဝ် ကေုာံ ဇၞော်မောဝ်ပ္တိုန် ယေန်သၞာင် ကေုာံ အရေဝ်ဘာသာဇကု။
* အခေါင်ဖန်ဇန် ကေုာံ အုပ်ဓုပ်ကိစ္စဇကုအပိုင် (Self-determination)။

== တ္ၚဲကောန်ဍုင်အရေင် ဂၠးကဝ် ==
ဇၟာပ်ဇၟာပ်သၞာံ၊ ဂိတုအဝ်ဂါတ် (၉) တ္ၚဲဂှ် ဂွံဒုင်စၟတ်သမ္တီလဝ် နဒဒှ် '''&quot;တ္ၚဲကောန်ဍုင်အရေင် ဂၠးကဝ်&quot;''' (International Day of the World's Indigenous Peoples) ရ။ တင်ရန်တၟအ်ဂှ် သွက်ဂွံဗမံက်ပ္တိုန် အခေါင်အရာ ညးတအ် ကေုာံ သွက်ဂွံမင်မွဲအာ အာဲကၟာဲယေန်သၞာင် ဂကူနာနာ ပ္ဍဲဂၠးတိရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဂကူမန်]]
* [[ယေန်သၞာင်]]
* [[အာရှအဂၞဲ]]
* [[မြန်မာ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;United Nations Declaration on the Rights of Indigenous Peoples&quot;. United Nations.
* &quot;Indigenous Peoples&quot;, [[Wikipedia]] (English).

[[ကဏ္ဍ:ကောန်ဍုင်အရေင်]]
[[ကဏ္ဍ:မၞိဟ်]]
[[ကဏ္ဍ:ဂကူဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင်]]

== အခေါင်အရာ ကောန်ဍုင်အရေင် ==
ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၇ ဂှ် ကုလသမဂ္ဂ ပဒတန်လဝ် &quot;လိက်လလောင်တြး ကုလသမဂ္ဂ မဆေင်ကဵု အခေါင်အရာ ကောန်ဍုင်အရေင်ဂမၠိုင်&quot; (UNDRIP) ရ။ တင်ရန်တၟအ် အဓိကဂှ် -
* အခေါင်ပိုင်ပြဳ ကေုာံ စုဲစယျ တိဍာ်တမ်မူလ။
* အခေါင်ထိင်ဒဝ် ကေုာံ ဇၞော်မောဝ်ပ္တိုန် ယေန်သၞာင် ကေုာံ အရေဝ်ဘာသာဇကု။
* အခေါင်ဖန်ဇန် ကေုာံ အုပ်ဓုပ်ကိစ္စဇကုအပိုင် (Self-determination)။

== တ္ၚဲကောန်ဍုင်အရေင် ဂၠးကဝ် ==
ဇၟာပ်ဇၟာပ်သၞာံ၊ ဂိတုအဝ်ဂါတ် (၉) တ္ၚဲဂှ် ဂွံဒုင်စၟတ်သမ္တီလဝ် နဒဒှ် '''&quot;တ္ၚဲကောန်ဍုင်အရေင် ဂၠးကဝ်&quot;''' (International Day of the World's Indigenous Peoples) ရ။ တင်ရန်တၟအ်ဂှ် သွက်ဂွံဗမံက်ပ္တိုန် အခေါင်အရာ ညးတအ် ကေုာံ သွက်ဂွံမင်မွဲအာ အာဲကၟာဲယေန်သၞာင် ဂကူနာနာ ပ္ဍဲဂၠးတိရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဂကူမန်]]
* [[ယေန်သၞာင်]]
* [[အာရှအဂၞဲ]]
* [[မြန်မာ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;United Nations Declaration on the Rights of Indigenous Peoples&quot;. United Nations.
* &quot;Indigenous Peoples&quot;, [[Wikipedia]] (English).

[[ကဏ္ဍ:ကောန်ဍုင်အရေင်]]
[[ကဏ္ဍ:မၞိဟ်]]
[[ကဏ္ဍ:ဂကူဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင်]]</text>
      <sha1>3j0paudcs2rp7rtojdi3j1yvyzkxrg3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51594</id>
      <parentid>51593</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T15:13:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဗမံက်ထ္ၜး အဓိပ္ပါယ် */</comment>
      <origin>51594</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8637" sha1="aspt7dk34kyszc6hsjd1mv7rr1yltys" xml:space="preserve">'''ကောန်ဍုင်အရေင်''' (အင်္ဂလိက်: ''Indigenous peoples'' ဟွံသေင်မ္ဂး ''Ethnic nationalities'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဂကောံမၞိဟ် မနွံကဵုရိုဟ်ကၞက် ဝင်၊ ယေန်သၞာင်၊ အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ အခိုက်ကၞာ မတန်တဴကၠုင်လဝ် ပ္ဍဲဒေသတိဍာ်မွဲမွဲ ဗွဲမလံလကာသၞာံ ကိုပ်ကၠာနူ ဂကောံမၞိဟ်တၞဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး အလဵုအသဳဍုင်ခေတ်တၟိတအ် ဟွံဂွံစိုပ်ကၠုင်ဏီရ။ ညးတအ်ဝွံ ဒှ်တမ်ဗဳဇ မမင်ဗၟံက်ထ္ၜးကၠုင် အာဲကၟာဲယေန်သၞာင် ဒေသအသီးသီးရ။

== ဗမံက်ထ္ၜး အဓိပ္ပါယ် ==
အတိုင်ကုလသမဂ္ဂ (UN) မပဒတန်လဝ်မ္ဂး ကောန်ဍုင်အရေင်တအ်ဝွံ နွံကဵုလက်သန် အဓိကဂမၠိုင် မပ္တံကဵု -
* မၞုံကဵုအဆက်အစပ် ဝင် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ကုတိဍာ်တမ်မူလ။
* မၞုံကဵုသၞောတ်ပရေင်မၞိဟ်၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် မတၟေင်တၞဟ်ခြာ နူကဵုဂကောံမၞိဟ်အဓိက ပ္ဍဲဍုင်ဂှ်။
* မၞုံကဵုပၟိက်ဆန္ဒ သွက်ဂွံထိင်ဒဝ်မင်ဗၠာဲအာ အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ အခိုက်ကၞာတမ်မူလညးတအ်။

'''ကောန်ဍုင်အရေင်''' (အင်္ဂလိက်: ''Indigenous peoples'' ဟွံသေင်မ္ဂး ''Ethnic nationalities'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဂကောံမၞိဟ် မနွံကဵုရိုဟ်ကၞက် ဝင်၊ ယေန်သၞာင်၊ အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ အခိုက်ကၞာ မတန်တဴကၠုင်လဝ် ပ္ဍဲဒေသတိဍာ်မွဲမွဲ ဗွဲမလံလကာသၞာံ ကိုပ်ကၠာနူ ဂကောံမၞိဟ်တၞဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး အလဵုအသဳဍုင်ခေတ်တၟိတအ် ဟွံဂွံစိုပ်ကၠုင်ဏီရ။ ညးတအ်ဝွံ ဒှ်တမ်ဗဳဇ မမင်ဗၟံက်ထ္ၜးကၠုင် အာဲကၟာဲယေန်သၞာင် ဒေသအသီးသီးရ။

== ကောန်ဍုင်အရေင် ပ္ဍဲကဵု [[မြန်မာ|ဍုင်မြန်မာ]] ==
ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံ သမ္မတ မြန်မာဂှ် ကောန်ဍုင်အရေင်တအ်ဝွံ ဒှ်ဒြဟတ်အဓိက သွက်ဂွံဒက်ပ္တန်ကၟိန်ဍုင်ရ။ အလဵုအသဳတအ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ကောန်ဍုင်အရေင် နွံ (၁၃၅) ဂကူတုဲ၊ ပါ်ခြာလဝ် နကဵုဂကူအဓိက (၈) ဂကူ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
# '''[[ကချေင်]]''' (Kachin)
# '''[[ကယျာ]]''' (Kayah)
# '''[[ကရေင်]]''' (Kayin / Karen)
# '''[[ချေင်]]''' (Chin)
# '''[[ဗၟာ]]''' (Bamar)
# '''[[မန်]]''' (Mon)
# '''[[ရခိုင်]]''' (Rakhine)
# '''[[သေံ]]''' (Shan)

ဂကူမန်ပိုယ်ဂှ် ဒှ်ကောန်ဍုင်အရေင် မၞုံကဵုဝင်တြေံအိုတ်မွဲ ပ္ဍဲဒေသ[[အာရှအဂၞဲ]] (ဒေသဗၟံက်သၠုင်ကျာ) တုဲ၊ နွံကဵုလိက်ပတ်၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ အာဲကၟာဲနန်ထဝ် မခိုင်ကၠိုက်ကၠုင်လဝ်ရ။

== အခေါင်အရာ ကောန်ဍုင်အရေင် ==
ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၇ ဂှ် ကုလသမဂ္ဂ ပဒတန်လဝ် &quot;လိက်လလောင်တြး ကုလသမဂ္ဂ မဆေင်ကဵု အခေါင်အရာ ကောန်ဍုင်အရေင်ဂမၠိုင်&quot; (UNDRIP) ရ။ တင်ရန်တၟအ် အဓိကဂှ် -
* အခေါင်ပိုင်ပြဳ ကေုာံ စုဲစယျ တိဍာ်တမ်မူလ။
* အခေါင်ထိင်ဒဝ် ကေုာံ ဇၞော်မောဝ်ပ္တိုန် ယေန်သၞာင် ကေုာံ အရေဝ်ဘာသာဇကု။
* အခေါင်ဖန်ဇန် ကေုာံ အုပ်ဓုပ်ကိစ္စဇကုအပိုင် (Self-determination)။

== တ္ၚဲကောန်ဍုင်အရေင် ဂၠးကဝ် ==
ဇၟာပ်ဇၟာပ်သၞာံ၊ ဂိတုအဝ်ဂါတ် (၉) တ္ၚဲဂှ် ဂွံဒုင်စၟတ်သမ္တီလဝ် နဒဒှ် '''&quot;တ္ၚဲကောန်ဍုင်အရေင် ဂၠးကဝ်&quot;''' (International Day of the World's Indigenous Peoples) ရ။ တင်ရန်တၟအ်ဂှ် သွက်ဂွံဗမံက်ပ္တိုန် အခေါင်အရာ ညးတအ် ကေုာံ သွက်ဂွံမင်မွဲအာ အာဲကၟာဲယေန်သၞာင် ဂကူနာနာ ပ္ဍဲဂၠးတိရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဂကူမန်]]
* [[ယေန်သၞာင်]]
* [[အာရှအဂၞဲ]]
* [[မြန်မာ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;United Nations Declaration on the Rights of Indigenous Peoples&quot;. United Nations.
* &quot;Indigenous Peoples&quot;, [[Wikipedia]] (English).

[[ကဏ္ဍ:ကောန်ဍုင်အရေင်]]
[[ကဏ္ဍ:မၞိဟ်]]
[[ကဏ္ဍ:ဂကူဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင်]]

== အခေါင်အရာ ကောန်ဍုင်အရေင် ==
ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၇ ဂှ် ကုလသမဂ္ဂ ပဒတန်လဝ် &quot;လိက်လလောင်တြး ကုလသမဂ္ဂ မဆေင်ကဵု အခေါင်အရာ ကောန်ဍုင်အရေင်ဂမၠိုင်&quot; (UNDRIP) ရ။ တင်ရန်တၟအ် အဓိကဂှ် -
* အခေါင်ပိုင်ပြဳ ကေုာံ စုဲစယျ တိဍာ်တမ်မူလ။
* အခေါင်ထိင်ဒဝ် ကေုာံ ဇၞော်မောဝ်ပ္တိုန် ယေန်သၞာင် ကေုာံ အရေဝ်ဘာသာဇကု။
* အခေါင်ဖန်ဇန် ကေုာံ အုပ်ဓုပ်ကိစ္စဇကုအပိုင် (Self-determination)။

== တ္ၚဲကောန်ဍုင်အရေင် ဂၠးကဝ် ==
ဇၟာပ်ဇၟာပ်သၞာံ၊ ဂိတုအဝ်ဂါတ် (၉) တ္ၚဲဂှ် ဂွံဒုင်စၟတ်သမ္တီလဝ် နဒဒှ် '''&quot;တ္ၚဲကောန်ဍုင်အရေင် ဂၠးကဝ်&quot;''' (International Day of the World's Indigenous Peoples) ရ။ တင်ရန်တၟအ်ဂှ် သွက်ဂွံဗမံက်ပ္တိုန် အခေါင်အရာ ညးတအ် ကေုာံ သွက်ဂွံမင်မွဲအာ အာဲကၟာဲယေန်သၞာင် ဂကူနာနာ ပ္ဍဲဂၠးတိရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဂကူမန်]]
* [[ယေန်သၞာင်]]
* [[အာရှအဂၞဲ]]
* [[မြန်မာ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;United Nations Declaration on the Rights of Indigenous Peoples&quot;. United Nations.
* &quot;Indigenous Peoples&quot;, [[Wikipedia]] (English).

[[ကဏ္ဍ:ကောန်ဍုင်အရေင်]]
[[ကဏ္ဍ:မၞိဟ်]]
[[ကဏ္ဍ:ဂကူဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင်]]</text>
      <sha1>aspt7dk34kyszc6hsjd1mv7rr1yltys</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကချေင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9356</id>
    <revision>
      <id>51595</id>
      <timestamp>2026-04-15T15:14:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox ethnic group | group = ဂကူကချေင် | native_name = Jinghpaw galai | image = Kachin Manau Festival.jpg | caption = ကောန်ဂကူကချေင်တအ် ကၠောန်ဗဒှ်ဒၟံင် သဘင်မနော | population = ၜိုတ် ၁.၅ မဳလဳယာန် | regions = {{flag|Myanmar}} (တွဵုရးကချေင်၊ တွဵုရးသေ...&quot;</comment>
      <origin>51595</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5645" sha1="mw1nje2b5up01mot4vk3jsxknpuapym" xml:space="preserve">{{Infobox ethnic group
| group = ဂကူကချေင်
| native_name = Jinghpaw galai
| image = Kachin Manau Festival.jpg
| caption = ကောန်ဂကူကချေင်တအ် ကၠောန်ဗဒှ်ဒၟံင် သဘင်မနော
| population = ၜိုတ် ၁.၅ မဳလဳယာန်
| regions = {{flag|Myanmar}} (တွဵုရးကချေင်၊ တွဵုရးသေံ)&lt;br /&gt;{{flag|China}} (ယူနန်)&lt;br /&gt;{{flag|India}} (အရုဏာချာလ်ပရာဒေသ်)
| languages = ဘာသာကချေင် (Jinghpaw)၊ ဘာသာဗၟာ၊ ဘာသာအင်္ဂလိက်
| religions = ဘာသာခရေတ်ယာန် (ဗွဲမဂၠိုင်)၊ ဘာသာဗုဒ္ဓ၊ လျိုင်ပတှ်ေအခိုက်ကၞာတြေံ
| related_groups = ဂကူဗၟာ၊ ဂကူရခိုင်၊ ဂကူတိဗေတ်
}}

'''ဂကူကချေင်''' (အင်္ဂလိက်: ''Kachin'') ဝွံ ဒှ်ဂကူ[[ကောန်ဍုင်အရေင်]] အဓိကမွဲ မတန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲဒေသဒဵု လပါ်သၟဝ်ကျာအိုတ် ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံ သမ္မတ [[မြန်မာ|မြန်မာ]] (တွဵုရးကချေင်) ရ။ ပါဲနူဍုင်မြန်မာတုဲ ပ္ဍဲကဵု ဍုင်[[ကြုက်]] (ဒေသယူနန်) မ္ဂး ညးကော်စ &quot;ဂကူဂျေန်ဖဝ်&quot; (Jingpo) ကေုာံ ပ္ဍဲဍုင်[[အိန္ဒိယ]] မ္ဂး ညးကော်စ &quot;ဂကူသိင်ဖဝ်&quot; (Singpho) ရ။

== ဂကူလပါ်ဂမၠိုင် ==
ဂကူကချေင်ဟီုမ္ဂးဂှ် ဍေံဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုဂကူလပါ် အဓိက (၆) ဂကူ မတွဟ်ဂး -
# ဂျေန်ဖဝ် (Jinghpaw)
# ရဝမ် (Rawang)
# လဳသေူ (Lisu)
# လာချိဒ် (Lachi)
# ဇိုင်ဝါ (Zaiwa)
# လော်ဝဝ် (Lawwaw / Maru)

== ဝင် ကေုာံ တမ်ဗဳဇ ==
ဂကူကချေင်တအ်ဝွံ ဒှ်ဂကူ မပြံင်အာဲကၠုင်နူ ဒေသကုန်းမြင့်တိဗေတ် (Tibetan Plateau) တုဲ ဇွောဝ်စှ်ေကၠုင် လပါ်သၠုင်ကျာ စိုပ်ကၠုင် ဒေသလတူကြုင် ဧရာဝတဳ ရ။ ဍေံတအ်ဝွံ ဒှ်ဂကူမၞုံကဵုစိုတ်ဓါတ် သကာတ်မြဟ်၊ မင်မွဲအာဲကၟာဲတမ်မူလခိုင်ကၠိုက်တုဲ တန်တဴကၠုင်လဝ် နကဵုသၞောတ်အုပ်ဓုပ်ဒေသအပိုင် (Duwa system) ရ။

== ယေန်သၞာင် ကေုာံ အခိုက်ကၞာ ==
* '''သဘင်မနော (Manau Festival):''' ဍေံဒှ်သဘင် အဓိက ကေုာံ ယၟုပြာကတ်အိုတ် သွက်ဂကူကချေင်ရ။ သဘင်ဏအ်ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် သွက်ဂွံပူဇဴ အာစပ် (နတ်)၊ သွက်ဂွံအောင်ဇၞးပၞာန် ဟွံသေင်မ္ဂး သွက်ဂွံပကောံပကေဝ် ကောန်ဂကူတအ်ရ။ တိုင်မနော (Manau posts) မၞုံကဵုပ္ကဴဗကေတ်-ဗု-လမ္စံက်ဂှ် ဒှ်သင်္ကေတ ယေန်သၞာင်ဍေံတအ်ရ။
* '''ဗွိုက်လတက်:''' ကောန်ဂကူကချေင်တအ် လတက်ဂၞိန်မၞုံကဵု အသာ်ဗကေတ် ကေုာံ အသာ်လမ္စံက် မၞုံကဵုပ္ကဴစကးသြန် (Silver discs) ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲကဵုအင်္ကျဳရ။
* '''ဘာသာစကား:''' ဘာသာဂျေန်ဖဝ် (Jinghpaw) ဂှ် ဒှ်အရေဝ်အဓိက သွက်ဂွံဆက်ဆောံ အကြာဂကူလပါ်နာနာရ။

== ဘာသာ ကေုာံ လျိုင်ပတှ်ေ ==
ကိုပ်ကၠာတေအ် ဂကူကချေင်တအ် ရှ်ေသှ်ေအာစပ် (Animism) ရ။ ဆဂး ပ္ဍဲခေတ်ကဝ်လဝ်နဳ ဗြိတိန် (ၜိုတ်သၞာံ ၁၈၉၀ ပြင်) ဂှ် သာသနာခရေတ် စိုပ်ကၠုင်တုဲ၊ ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ်မ္ဂး ဂကူကချေင် ၜိုတ် ၉၀ တၟဴကၠံပြင်ပြင်ဂှ် ရှ်ေသှ်ေဘာသာခရေတ်ယာန် (ဗွဲတၟေင် ကာတ်တလိတ် ကေုာံ ဗက်တေတ်) ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[မြန်မာ]]
* [[တွဵုရးကချေင်]]
* [[ကောန်ဍုင်အရေင်]]
* [[သဘင်မနော]]

== နိဿဲ ==
* &quot;Kachin people&quot;, Wikipedia (English).
* &quot;Kachin Culture and History&quot;.

[[ကဏ္ဍ:ဂကူကချေင်]]
[[ကဏ္ဍ:ကောန်ဍုင်အရေင် ပ္ဍဲ မြန်မာ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂကူဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>mw1nje2b5up01mot4vk3jsxknpuapym</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တွဵုရးကချေင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9357</id>
    <revision>
      <id>51596</id>
      <timestamp>2026-04-15T15:17:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox settlement | name = တွဵုရးကချေင် | native_name = ကချင်ပြည်နယ် | official_name = တွဵုရးကချေင် | settlement_type = တွဵုရး | image_skyline = Myitkyina collage.jpg | image_caption = ဗီုရုပ်နာနာ ပ္ဍဲတွဵုရးကချေင် | image_map = Kachin State in Myanmar.svg | map_caption = ဒၞ...&quot;</comment>
      <origin>51596</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6044" sha1="hmoz8204qtuel21ts01w0drqf93kra5" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = တွဵုရးကချေင်
| native_name = ကချင်ပြည်နယ်
| official_name = တွဵုရးကချေင်
| settlement_type = တွဵုရး
| image_skyline = Myitkyina collage.jpg
| image_caption = ဗီုရုပ်နာနာ ပ္ဍဲတွဵုရးကချေင်
| image_map = Kachin State in Myanmar.svg
| map_caption = ဒၞာဲဒတန် တွဵုရးကချေင် ပ္ဍဲဍုင်မြန်မာ
| subdivision_type = ဍုင်
| subdivision_name = [[မြန်မာ|ဍုင်မြန်မာ]]
| seat_type = ဍုင်ဇၞော်
| seat = [[မြစ်ကြီးနား]] (Myitkyina)
| area_total_km2 = ၈၉,၀၄၁
| population_total = ၂,၀၀၀,၀၀၀ (သၞာံ ၂၀၂၄ စၟတ်သမ္တီ)
| coordinates = 25°30′N 97°30′E
| iso_code = MM-11
}}

'''တွဵုရးကချေင်''' (အင်္ဂလိက်: ''Kachin State'') ဝွံ ဒှ်တွဵုရး မနွံလပါ်သၟဝ်ကျာအိုတ် ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံ သမ္မတ [[မြန်မာ|မြန်မာ]] ရ။ တွဵုရးဏအ်ဝွံ ဍေံဒှ်ဒေသ မၞုံကဵုဒဵုသၠုင်၊ သဘာဝဂြိုပ်ဆု ကေုာံ သယံဇာတမဂၠိုင်ဂၠင်ရ။ ဍုင်ဇၞော်တွဵုရးဂှ် ဒှ်ဍုင် [[မြစ်ကြီးနား]] (Myitkyina) ရ။

== ပထဝဳ ==
တွဵုရးကချေင်ဝွံ ပယျဵုတိဍာ် ဆက်စပ်ဒၟံင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''လပါ်သၟဝ်ကျာ ကေုာံ ဗၟံက်:''' ဆက်စပ် ကု ဍုင်[[ကြုက်]] (ဒေသယူနန်)။
* '''လပါ်ပလိုတ်:''' ဆက်စပ် ကု ဍုင်[[အိန္ဒိယ]] (ဒေသအရုဏာချာလ်ပရာဒေသ်)။
* '''လပါ်သၠုင်ကျာ:''' ဆက်စပ် ကု [[တွဵုရးသေံ]] ကေုာံ [[ရးသကိုပ်ဗကေတ်သဂိုင်]] (Sagaing Region)။

တွဵုရးဏအ်ဝွံ ဍေံမၞုံကဵု ဒဵုသၠုင်အိုတ် ပ္ဍဲအာရှအဂၞဲ မတွဟ်ဂး ဒဵုခါကာဗဝ်ရာဇဳ (Hkakabo Razi) မၞုံကဵုအသိင်သၠုင် ၅,၈၈၁ မဳတာရ။ ပါဲနူဂှ်တုဲ တမ်ကြုင် [[ဧရာဝတဳ]] ဂှ်လေဝ် စကတဵုဒှ်ကၠုင် နူပွမပံင်ကောံ ကြုင်မေခ (N'Mai) ကေုာံ ကြုင်မလိ (Mali) ပ္ဍဲဒၞာဲမကော်စ &quot;မေတ်သုံ&quot; (Myitsone) မနွံဗဒါဲဍုင်မြစ်ကြီးနားရ။

== ပရေင်အုပ်ဓုပ် ==
တွဵုရးကချေင်ဝွံ ပါ်ခြာလဝ် နကဵု ခရိုင် (Districts) ဂမၠိုင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* ခရိုင်မြာတ်ဂျဳနာ
* ခရိုင် ဗမောဝ် (Bhamo)
* ခရိုင်ပူတာအို (Putao)
* ခရိုင်မိုညေန် (Mohnyin)

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ==
ပရေင်ပိုန်ဒြပ် အဓိက ပ္ဍဲတွဵုရးကချေင်ဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုသယံဇာတသဘာဝရ -
* '''ဍိုတ်ထဝ် (Jade):''' ဒေသဖားကန့် (Phakant) ဂှ် ဒှ်ဒေသမပတိတ် ဍိုတ်ထဝ် ခိုဟ်အိုတ် ကေုာံ ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိရ။
* '''ဓါတ်သတ္တု:''' ထဝ်၊ ပလး ကေုာံ ဓါတ်သတ္တုတၞဟ်ဟ်တအ်လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုင်ရ။
* '''ဂြိုပ်ဆု:''' ဆုကၠ ကေုာံ ဆုနာနာ ပတိတ်ဒၟံင် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။
* '''တဵုလွဳ:''' တဵုလွဳဒၟံင် သြောအ်၊ ပဲ၊ ကေုာံ သတ်ဆု ဒေသဂံက် ဗီုကဵု သတ်ပလ္လင် (Apple) တအ်ရ။

== မှာဇန် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ==
* '''ဂကူဂမၠိုင်:''' [[ဂကူကချေင်]] (ဂျေန်ဖဝ်၊ ရဝမ်၊ လဳသေူ တအ်) ဂှ် ဒှ်ဂကူတမ်မူလတုဲ၊ ဂကူသေံ၊ ဂကူဗၟာ ကေုာံ ဂကူအိန္ဒိယ၊ ဂကူကြုက်တအ်လေဝ် တန်တဴဒၟံင်ကီုရ။
* '''ဘာသာ:''' မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာခရေတ်ယာန် ရ။ ဘာသာဗုဒ္ဓ ကေုာံ လျိုင်ပတှ်ေအာစပ်တအ်လေဝ် နွံဒၟံင်ကီုရ။
* '''သဘင်:''' [[သဘင်မနော]] ဂှ် ဒှ်သဘင်ယေန်သၞာင် အဓိက မဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ညဳသာကောန်ဂကူရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဂကူကချေင်]]
* [[မြစ်ကြီးနား]]
* [[မြန်မာ]]
* [[သဘင်မနော]]

== နိဿဲ ==
* &quot;Kachin State&quot;, Wikipedia (English).
* &quot;Myanmar Statistical Information&quot;.

[[ကဏ္ဍ:တွဵုရးကချေင်]]
[[ကဏ္ဍ:တွဵုရး ကေုာံ ရးဂမၠိုင် ပ္ဍဲ မြန်မာ]]
[[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ ဍုင်မြန်မာ]]</text>
      <sha1>hmoz8204qtuel21ts01w0drqf93kra5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ရခိုင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9358</id>
    <revision>
      <id>51597</id>
      <timestamp>2026-04-15T15:18:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox settlement | name = တွဵုရးရခိုင် | native_name = ရခိုင်ပြည်နယ် | official_name = တွဵုရးရခိုင် | settlement_type = တွဵုရး | image_skyline = Mrauk U collage.jpg | image_caption = ကျာ်စေတဳတြေံဂမၠိုင် ပ္ဍဲဍုင်မြံက်ဥူ | image_map = Rakhine State in Myanmar.svg |...&quot;</comment>
      <origin>51597</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7134" sha1="4monl53ak7ve91cbuvzh24gr74o8dv2" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = တွဵုရးရခိုင်
| native_name = ရခိုင်ပြည်နယ်
| official_name = တွဵုရးရခိုင်
| settlement_type = တွဵုရး
| image_skyline = Mrauk U collage.jpg
| image_caption = ကျာ်စေတဳတြေံဂမၠိုင် ပ္ဍဲဍုင်မြံက်ဥူ
| image_map = Rakhine State in Myanmar.svg
| map_caption = ဒၞာဲဒတန် တွဵုရးရခိုင် ပ္ဍဲဍုင်မြန်မာ
| subdivision_type = ဍုင်
| subdivision_name = [[မြန်မာ|ဍုင်မြန်မာ]]
| seat_type = ဍုင်ဇၞော်
| seat = [[စစ်တွေ]] (Sittwe)
| area_total_km2 = ၃၆,၇၆၂
| population_total = ၃,၄၀၀,၀၀၀ (သၞာံ ၂၀၂၄ စၟတ်သမ္တီ)
| coordinates = 20°00′N 93°30′E
| iso_code = MM-16
}}

'''တွဵုရးရခိုင်''' (အင်္ဂလိက်: ''Rakhine State'') ဟွံသေင်မ္ဂး ကော်စ အာရကာန် (Arakan) ဝွံ ဒှ်တွဵုရး မနွံလပါ်ပလိုတ်အိုတ် ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံ သမ္မတ [[မြန်မာ|မြန်မာ]] ရ။ တွဵုရးဏအ်ဝွံ ဍေံဒှ်ဒေသ ဇိုင်ဗဳ မၞုံကဵုဝင် အဆက်အစပ် ယေန်သၞာင် ဗွဲမလှဲလး ကေုာံ ဒှ်ဒေသကိစ္စဇၞော် သွက်ပရေင်ဗၞိက်မှာသၟုဒ္ဒရာရ။ ဍုင်ဇၞော်တွဵုရးဂှ် ဒှ်ဍုင် [[စစ်တွေ]] (Sittwe) ရ။

== ပထဝဳ ==
တွဵုရးရခိုင်ဝွံ ပယျဵုတိဍာ် ဆက်စပ်ဒၟံင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''လပါ်သၟဝ်ကျာ:''' ဆက်စပ် ကု [[ချေင်|တွဵုရးချေင်]]။
* '''လပါ်ဗၟံက်:''' ဆက်စပ် ကု ရးမကွေ (Magway Region)၊ ရးဗဂေါ (Bago Region) ကေုာံ ရးဧရာဝတဳ (Ayeyarwady Region)။
* '''လပါ်ပလိုတ်သၟဝ်ကျာ:''' ဆက်စပ် ကု ဍုင် [[ဗင်္ဂလာဒေသ်]] (Bangladesh)။
* '''လပါ်ပလိုတ် ကေုာံ သၠုင်ကျာ:''' ဇိုင်ၜဳ ဆက်စပ် ကု ၜဳဗင်္ဂလာ (Bay of Bengal) ရ။

တွဵုရးဏအ်ဝွံ ဍေံမၞုံကဵု ဒဵုရခိုင် (Arakan Yoma) မဒှ်အဟတ် ခြာလဝ် အကြား ဒေသတိဗလး လဒေါဝ်ဍုင်မြန်မာ ကေုာံ ဒေသဇိုင်ၜဳရ။ တကအ်ဇၞော်ဇၞော် ဗီုကဵု တကအ်ရာမ်ရဳ (Ramree Island) ကေုာံ တကအ်မာန်အံင် (Manaung Island) တအ်လေဝ် ပါလုပ်ဒၟံင် ပ္ဍဲတွဵုရးဏအ်ရ။

== ဝင်ဗွဲခမၞောန် ==
ဝင်ရခိုင်ဝွံ မၞုံကဵုအဆက်အစပ် နူကဵုခေတ်တြေံ ဗွဲမလံရ။ ဍုင်နန်တြေံဂမၠိုင် ဗီုကဵု ဓညဝတဳ (Dhanyawaddy)၊ ဝေသာလဳ (Waithali)၊ လေမ်ရော (Lemro) ကေုာံ မြံက်ဥူ (Mrauk-U) တအ်ဂှ် ဍေံဗၟံက်ထ္ၜးဒၟံင် ကဆံင်ယေန်သၞာင် ကောန်ဂကူရခိုင်တအ်ရ။ ပ္ဍဲခေတ်မြံက်ဥူ (သၞာံ ၁၄၃၀-၁၇၈၄) ဂှ် ဍေံဒှ်အခိင် ထဝ် သွက်အေန်ပါယာရခိုင်တုဲ၊ ပရေင်ဗၞိက် ကုဍုင်ပလိုတ် ကေုာံ ဍုင်အာရပ်တအ် ဇၞော်မောဝ်ကၠုင်လဝ်ရ။ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၇၈၄ ဂှ် သၟိင်ဗၟာ (ဗဒုံမင်း) လုပ်သီကေတ်တုဲ၊ လက္ကရဴဂှ် စိုပ်အာ သၟဝ်တဲဗြိတိန် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၂၄ ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ==
* '''တဵုလွဳ ကေုာံ တံင်လုပ်:''' သြောအ် ဂှ် ဒှ်စၞစအဓိက မတဵုလွဳရ။ ကမၠောန်တံင်လုပ် (Fisheries) လေဝ် ဒှ်ကမၠောန်အဓိက သွက်မၞိဟ်ဇိုင်ၜဳရ။
* '''သယံဇာတ:''' ဓါတ်င္ၚေက် (Natural gas) နူကဵု စဳမံင်ဇၞော် &quot;ရွှေ&quot; (Shwe gas project) ဂှ် ဒှ်သြန်လုပ်အဓိက သွက်ဍုင်ရ။
* '''အာတရဴ:''' ဒေသကျာ်တြေံ [[မြံက်ဥူ]] ကေုာံ သၞေဟ်ဗဒပ်ဇိုင်ၜဳ ငပလီ (Ngapali Beach) တအ်ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲအာတရဴ ပြာကတ်ဒၟံင်ရ။

== မှာဇန် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ==
* '''ဂကူဂမၠိုင်:''' [[ဂကူရခိုင်]] (Rakhine) ဂှ် ဒှ်ဂကူတမ်မူလ လၟိဟ်မၞိဟ်ဂၠိုင်အိုတ်ရ။ ပါဲနူဂှ် ဂကူမာရမာကြီး၊ ဂကူသက်၊ ဂကူဒိုင်းနက်၊ ဂကူမြို ကေုာံ ဂကူခမီး တအ်လေဝ် တန်တဴဒၟံင်ရ။ 
* '''ဘာသာ:''' မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာဗုဒ္ဓ ထေရဝါဒ ရ။ 
* '''ယေန်သၞာင်:''' ရခိုင်တအ်ဝွံ မၞုံကဵု အခိုက်ကၞာ လှေ်ရခိုင်၊ ဝေင်ပၞေဟ်ရခိုင် (Kyin wrestling) ကေုာံ သဘင်ဍာ် ရခိုင် မၞုံကဵု လက်သန်တၟေင် ညးတအ်ရ။ ကျာ်မဟာမုနိ (Mahamuni Buddha) မနွံပ္ဍဲ မန္တလေဝ် ခေတ်လၟုဟ်ဂှ် တမ်မူလဍေံ ကၠုင်နူ တွဵုရးရခိုင် ဝွံရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဂကူရခိုင်]]
* [[မြံက်ဥူ]]
* [[စစ်တွေ]]
* [[မြန်မာ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;Rakhine State&quot;, Wikipedia (English).
* &quot;Historical background of Arakan&quot;.

[[ကဏ္ဍ:တွဵုရးရခိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:တွဵုရး ကေုာံ ရးဂမၠိုင် ပ္ဍဲ မြန်မာ]]
[[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ ဍုင်မြန်မာ]]</text>
      <sha1>4monl53ak7ve91cbuvzh24gr74o8dv2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:တွဵုရး ကေုာံ ရးဂမၠိုင် ပ္ဍဲ မြန်မာ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9359</id>
    <revision>
      <id>51598</id>
      <timestamp>2026-04-15T15:22:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:Flag of Myanmar.svg|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: တွဵုရး ကေုာံ ရးဂမၠိုင် ပ္ဍဲ မြန်မာ&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုတွဵုရး (states) ကေုာံ ရးဂ...&quot;</comment>
      <origin>51598</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2913" sha1="lddxy7ujb8nb31dbwxf1s4hxwvljaie" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Flag of Myanmar.svg|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: တွဵုရး ကေုာံ ရးဂမၠိုင် ပ္ဍဲ မြန်မာ&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုတွဵုရး (states) ကေုာံ ရးဂမၠိုင် (regions) ပ္ဍဲ [[ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ]] (မြန်မာ)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
ကၟိန်ဍုင်ဗၟာဂှ် နွံကဵု တွဵုရး (၇) ကေုာံ ရး (၇)။ ကဏ္ဍဏအ် ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုတွဵုရး ကေုာံ ရးဂမၠိုင် ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ။

== တွဵုရးဂမၠိုင် (States) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[တွဵုရးဍုင်ကချေင်]] (Kachin State)
* [[တွဵုရးဍုင်ကယား]] (Kayah State)
* [[တွဵုရးဍုင်ကရေင်]] (Kayin State)
* [[တွဵုရးဍုင်ချေင်]] (Chin State)
* [[တွဵုရးဍုင်မန်]] (Mon State)
* [[တွဵုရးဍုင်ရခေင်]] (Rakhine State)
* [[တွဵုရးဍုင်သေံ]] (Shan State)

&lt;/div&gt;

== ရးဂမၠိုင် (Regions) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[ရးသကိုင်]] (Sagaing Region)
* [[ရးတနင်္သာရီ]] (Tanintharyi Region)
* [[ရးဗဂေါ]] (Bago Region)
* [[ရးမာန္တလေဝ်]] (Mandalay Region)
* [[ရးမကွေင်]] (Magway Region)
* [[ရးလ္ဂုင်]] (Yangon Region)
* [[ရးဨရာဝတဳ]] (Ayeyarwady Region)

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[တွဵုရးဍုင်ကချေင်]]
* [[တွဵုရးဍုင်ကယား]]
* [[တွဵုရးဍုင်ကရေင်]]
* [[တွဵုရးဍုင်ချေင်]]
* [[တွဵုရးဍုင်မန်]]
* [[တွဵုရးဍုင်ရခေင်]]
* [[တွဵုရးဍုင်သေံ]]
* [[ရးသကိုင်]]
* [[ရးတနင်္သာရီ]]
* [[ရးဗဂေါ]]
* [[ရးမာန္တလေဝ်]]
* [[ရးမကွေင်]]
* [[ရးလ္ဂုင်]]
* [[ရးဨရာဝတဳ]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ]]
* [[:Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဍုင်ဗၟာ]]

[[Category:ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ]]
[[Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဍုင်ဗၟာ]]</text>
      <sha1>lddxy7ujb8nb31dbwxf1s4hxwvljaie</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ရးဨရာဝတဳ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9360</id>
    <revision>
      <id>51599</id>
      <timestamp>2026-04-15T15:45:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox settlement | name = ရးဨရာဝတဳ | native_name = ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး | official_name = ရးဨရာဝတဳ | settlement_type = ရး | image_skyline = Pathein_College.jpg | image_caption = ဒေါဝ်ကဝ်လိက် ဍုင်ပသိမ် | image_map = Ayeyarwady Region in Myanmar.svg | map_caption = ဒၞာဲဒတန် ရးဨရ...&quot;</comment>
      <origin>51599</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6493" sha1="hjqov8364vi6o74t70kcuie42ni8pm0" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ရးဨရာဝတဳ
| native_name = ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
| official_name = ရးဨရာဝတဳ
| settlement_type = ရး
| image_skyline = Pathein_College.jpg
| image_caption = ဒေါဝ်ကဝ်လိက် ဍုင်ပသိမ်
| image_map = Ayeyarwady Region in Myanmar.svg
| map_caption = ဒၞာဲဒတန် ရးဨရာဝတဳ ပ္ဍဲဍုင်မြန်မာ
| subdivision_type = ဍုင်
| subdivision_name = [[မြန်မာ|ဍုင်မြန်မာ]]
| seat_type = ဍုင်ဇၞော်
| seat = [[ပသိမ်]] (Pathein)
| area_total_km2 = ၃၅,၁၄၀
| population_total = ၆,၂၀၀,၀၀၀ (သၞာံ ၂၀၂၄ စၟတ်သမ္တီ)
| coordinates = 17°00′N 95°00′E
| iso_code = MM-07
}}

'''ရးဨရာဝတဳ''' (အင်္ဂလိက်: ''Ayeyarwady Region'') ဝွံ ဒှ်ရးမွဲ မနွံပ္ဍဲဒေသ ဒယ်လ်တာ (Delta) ဇိုင်ၜဳ ဨရာဝတဳ လပါ်သၠုင်ကျာ ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံ သမ္မတ [[မြန်မာ|မြန်မာ]] ရ။ ရးဏအ်ဝွံ ဍေံဒှ်ဒေသ မပတိတ် သြောအ်ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲဍုင်မြန်မာတုဲ ညးကော်စဒၟံင် &quot;ပုင်စောံ ဍုင်မြန်မာ&quot; (Rice bowl of Myanmar) ရ။ ဍုင်ဇၞော်ရးဂှ် ဒှ်ဍုင် [[ပသိမ်]] (Pathein) ရ။

== ပထဝဳ ==
ရးဨရာဝတဳဝွံ ပယျဵုတိဍာ် ဆက်စပ်ဒၟံင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''လပါ်သၟဝ်ကျာ:''' ဆက်စပ် ကု [[ရးသကိုပ်ဗကေတ်သဂိုင်]] (Sagaing Region - ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး)။
* '''လပါ်ဗမံက်:''' ဆက်စပ် ကု [[ရးဗဂေါ]] ကေုာံ [[ရးရန်ကုန်]]။
* '''လပါ်ပလိုတ်:''' ဆက်စပ် ကု [[ရခိုင်|တွဵုရးရခိုင်]]။
* '''လပါ်သၠုင်ကျာ:''' ဇိုင်ၜဳ ဆက်စပ် ကု ၜဳဗင်္ဂလာ (Bay of Bengal) ကေုာံ ၜဳအာန်ဒမန် (Andaman Sea)။

ဒေသဏအ်ဝွံ ဍေံဒှ်ဒေသ တိဗလး ဒယ်လ်တာ (Deltaic plain) မနွံကဵု ကြုင်ကလက် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ကြုင်ဇၞော်ဂမၠိုင် ဗီုကဵု ကြုင်ငဝန် (Ngawun)၊ ကြုင်ပုသိမ် (Pathein)၊ ကေုာံ ကြုင်ပရာပုံ (Pyapon) တအ်ဂှ် ဇွောဝ်စှ်ေဒၟံင် နူကဵု ကြုင်ဨရာဝတဳ အဓိကရ။

== ပရေင်အုပ်ဓုပ် ==
ရးဨရာဝတဳဝွံ ဍေံဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ခရိုင် (၈) ခရိုင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
# ခရိုင်ပသိမ် (Pathein District)
# ခရိုင်ဟင်္သာတ (Hinthada District)
# ခရိုင်မြောင်းမြ (Myaungmya District)
# ခရိုင်မအူပင် (Maubin District)
# ခရိုင်ဖျာပုံ (Pyapon District)
# ခရိုင်လပုတ္တာ (Labutta District)
# ခရိုင်ကြံခင်း (Kyonpyaw District)
# ခရိုင်မြန်အောင် (Myanaung District)

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ==
ပရေင်ပိုန်ဒြပ် အဓိက ပ္ဍဲရးဏအ်ဂှ် ဒှ်ကမၠောန်တဵုလွဳ ကေုာံ တံင်လုပ်ရ -
* '''တဵုလွဳ:''' သြောအ် ဂှ် ဒှ်ကပေါတ်အဓိကရ။ ပါဲနူဂှ် ပဲ၊ မင်ဂဝ်၊ ကေုာံ ၜဵု လေဝ် ပတိတ်ဒၟံင် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။
* '''တံင်လုပ် (Fisheries):''' ဟိုတ်နူနွံဒၟံင် ဇိုင်ၜဳတုဲ ကမၠောန်က၊ ဂုဟ်၊ ကေုာံ ကၠောန်ကပှ် (Dry fish/Fish paste) တအ်ဂှ် ဒှ်ကမၠောန် အဓိက သွက်မၞိဟ်ဒေသရ။
* '''အာတရဴ:''' သၞေဟ်ဗဒပ်ဇိုင်ၜဳ ချံင်တာ (Chaungtha Beach) ကေုာံ ငွေဆောင် (Ngwesaung Beach) တအ်ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲအာတရဴ ပြာကတ်အိုတ် ပ္ဍဲဍုင်မြန်မာရ။

== မှာဇန် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ==
* '''ဂကူဂမၠိုင်:''' ဂကူဗၟာ ကေုာံ [[ကရေင်|ဂကူကရေင်]] (Pwo Karen / Sgaw Karen) တအ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်လၟိဟ်ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲရးဏအ်ရ။ ဂကူရခိုင် ကေုာံ ဂကူမန်တအ်လေဝ် တန်တဴဒၟံင် ညိညကီုရ။
* '''ဘာသာ:''' မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာဗုဒ္ဓ ရ။ ဂကူကရေင်တအ်မ္ဂး ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာခရေတ်ယာန် လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုင်ရ။
* '''ယေန်သၞာင်:''' ဍုင်ပသိမ်ဂှ် ပြာကတ်ဒၟံင် နကဵု &quot;ခဍးပသိမ်&quot; (Pathein Hti / Pathein Umbrella) မဒှ်အာဲကၟာဲ လက်သန်ယေန်သၞာင် ဒေသရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ပသိမ်]]
* [[မြန်မာ]]
* [[ကြုက်ဨရာဝတဳ]]
* [[ခဍးပသိမ်]]

== နိဿဲ ==
* &quot;Ayeyarwady Region&quot;, Wikipedia (English).
* &quot;Myanmar Statistical Information&quot;.

[[ကဏ္ဍ:ရးဨရာဝတဳ]]
[[ကဏ္ဍ:တွဵုရး ကေုာံ ရးဂမၠိုင် ပ္ဍဲ မြန်မာ]]
[[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ ဍုင်မြန်မာ]]</text>
      <sha1>hjqov8364vi6o74t70kcuie42ni8pm0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51600</id>
      <parentid>51599</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T15:46:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် */</comment>
      <origin>51600</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6493" sha1="56qj5rm2x4ke0araxywqqvmfvb018ea" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name = ရးဨရာဝတဳ
| native_name = ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
| official_name = ရးဨရာဝတဳ
| settlement_type = ရး
| image_skyline = Pathein_College.jpg
| image_caption = ဒေါဝ်ကဝ်လိက် ဍုင်ပသိမ်
| image_map = Ayeyarwady Region in Myanmar.svg
| map_caption = ဒၞာဲဒတန် ရးဨရာဝတဳ ပ္ဍဲဍုင်မြန်မာ
| subdivision_type = ဍုင်
| subdivision_name = [[မြန်မာ|ဍုင်မြန်မာ]]
| seat_type = ဍုင်ဇၞော်
| seat = [[ပသိမ်]] (Pathein)
| area_total_km2 = ၃၅,၁၄၀
| population_total = ၆,၂၀၀,၀၀၀ (သၞာံ ၂၀၂၄ စၟတ်သမ္တီ)
| coordinates = 17°00′N 95°00′E
| iso_code = MM-07
}}

'''ရးဨရာဝတဳ''' (အင်္ဂလိက်: ''Ayeyarwady Region'') ဝွံ ဒှ်ရးမွဲ မနွံပ္ဍဲဒေသ ဒယ်လ်တာ (Delta) ဇိုင်ၜဳ ဨရာဝတဳ လပါ်သၠုင်ကျာ ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံ သမ္မတ [[မြန်မာ|မြန်မာ]] ရ။ ရးဏအ်ဝွံ ဍေံဒှ်ဒေသ မပတိတ် သြောအ်ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲဍုင်မြန်မာတုဲ ညးကော်စဒၟံင် &quot;ပုင်စောံ ဍုင်မြန်မာ&quot; (Rice bowl of Myanmar) ရ။ ဍုင်ဇၞော်ရးဂှ် ဒှ်ဍုင် [[ပသိမ်]] (Pathein) ရ။

== ပထဝဳ ==
ရးဨရာဝတဳဝွံ ပယျဵုတိဍာ် ဆက်စပ်ဒၟံင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''လပါ်သၟဝ်ကျာ:''' ဆက်စပ် ကု [[ရးသကိုပ်ဗကေတ်သဂိုင်]] (Sagaing Region - ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး)။
* '''လပါ်ဗမံက်:''' ဆက်စပ် ကု [[ရးဗဂေါ]] ကေုာံ [[ရးရန်ကုန်]]။
* '''လပါ်ပလိုတ်:''' ဆက်စပ် ကု [[ရခိုင်|တွဵုရးရခိုင်]]။
* '''လပါ်သၠုင်ကျာ:''' ဇိုင်ၜဳ ဆက်စပ် ကု ၜဳဗင်္ဂလာ (Bay of Bengal) ကေုာံ ၜဳအာန်ဒမန် (Andaman Sea)။

ဒေသဏအ်ဝွံ ဍေံဒှ်ဒေသ တိဗလး ဒယ်လ်တာ (Deltaic plain) မနွံကဵု ကြုင်ကလက် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ကြုင်ဇၞော်ဂမၠိုင် ဗီုကဵု ကြုင်ငဝန် (Ngawun)၊ ကြုင်ပုသိမ် (Pathein)၊ ကေုာံ ကြုင်ပရာပုံ (Pyapon) တအ်ဂှ် ဇွောဝ်စှ်ေဒၟံင် နူကဵု ကြုင်ဨရာဝတဳ အဓိကရ။

== ပရေင်အုပ်ဓုပ် ==
ရးဨရာဝတဳဝွံ ဍေံဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ခရိုင် (၈) ခရိုင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
# ခရိုင်ပသိမ် (Pathein District)
# ခရိုင်ဟင်္သာတ (Hinthada District)
# ခရိုင်မြောင်းမြ (Myaungmya District)
# ခရိုင်မအူပင် (Maubin District)
# ခရိုင်ဖျာပုံ (Pyapon District)
# ခရိုင်လပုတ္တာ (Labutta District)
# ခရိုင်ကြံခင်း (Kyonpyaw District)
# ခရိုင်မြန်အောင် (Myanaung District)

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ==
ပရေင်ပိုန်ဒြပ် အဓိက ပ္ဍဲရးဏအ်ဂှ် ဒှ်ကမၠောန်တဵုလွဳ ကေုာံ တံင်လုပ်ရ -
* '''တဵုလွဳ:''' သြောအ် ဂှ် ဒှ်ကပေါတ်အဓိကရ။ ပါဲနူဂှ် ပဲ၊ မင်ဂဝ်၊ ကေုာံ ၜဵု လေဝ် ပတိတ်ဒၟံင် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။
* '''တံင်လုပ် (Fisheries):''' ဟိုတ်နူနွံဒၟံင် ဇိုင်ၜဳတုဲ ကမၠောန်က၊ ဂုဟ်၊ ကေုာံ ကၠောန်ကပှ် (Dry fish/Fish paste) တအ်ဂှ် ဒှ်ကမၠောန် အဓိက သွက်မၞိဟ်ဒေသရ။
* '''အာတရဴ:''' သၞေဟ်ဗဒပ်ဇိုင်ၜဳ ချံင်တာ (Chaungtha Beach) ကေုာံ ငွေဆောင် (Ngwesaung Beach) တအ်ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲအာတရဴ ပြာကတ်အိုတ် ပ္ဍဲဍုင်မြန်မာရ။

== မှာဇန် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ==
* '''ဂကူဂမၠိုင်:''' ဂကူဗၟာ ကေုာံ [[ကရေင်|ဂကူကရေင်]] (Pwo Karen / Sgaw Karen) တအ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်လၟိဟ်ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲရးဏအ်ရ။ ဂကူရခိုင် ကေုာံ ဂကူမန်တအ်လေဝ် တန်တဴဒၟံင် ညိညကီုရ။
* '''ဘာသာ:''' မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာဗုဒ္ဓ ရ။ ဂကူကရေင်တအ်မ္ဂး ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာခရေတ်ယာန် လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုင်ရ။
* '''ယေန်သၞာင်:''' ဍုင်ပသိမ်ဂှ် ပြာကတ်ဒၟံင် နကဵု &quot;ခဍးပသိမ်&quot; (Pathein Hti / Pathein Umbrella) မဒှ်အာဲကၟာဲ လက်သန်ယေန်သၞာင် ဒေသရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ပသိမ်]]
* [[မြန်မာ]]
* [[ကြုင်ဨရာဝတဳ]]
* [[ခဍးပသိမ်]]

== နိဿဲ ==
* &quot;Ayeyarwady Region&quot;, Wikipedia (English).
* &quot;Myanmar Statistical Information&quot;.

[[ကဏ္ဍ:ရးဨရာဝတဳ]]
[[ကဏ္ဍ:တွဵုရး ကေုာံ ရးဂမၠိုင် ပ္ဍဲ မြန်မာ]]
[[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ ဍုင်မြန်မာ]]</text>
      <sha1>56qj5rm2x4ke0araxywqqvmfvb018ea</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကြုင်ဨရာဝတဳ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9361</id>
    <revision>
      <id>51601</id>
      <timestamp>2026-04-15T15:47:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox river | name = ကြုင်ဨရာဝတဳ | native_name = ဧရာဝတီမြစ် | image = Irrawaddy River near Mandalay.jpg | image_caption = ကြုင်ဨရာဝတဳ မနွံဗဒါဲ ဍုင်မန္တလေဝ် | source1_location = မေတ်သုံ (Myitsone)၊ [[တွဵုရးကချေင်]] | mouth_location = ၜဳအာန်ဒမန် (Andaman...&quot;</comment>
      <origin>51601</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5901" sha1="843h8eb1ke4s7ezsfiw67ycppp42607" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name = ကြုင်ဨရာဝတဳ
| native_name = ဧရာဝတီမြစ်
| image = Irrawaddy River near Mandalay.jpg
| image_caption = ကြုင်ဨရာဝတဳ မနွံဗဒါဲ ဍုင်မန္တလေဝ်
| source1_location = မေတ်သုံ (Myitsone)၊ [[တွဵုရးကချေင်]]
| mouth_location = ၜဳအာန်ဒမန် (Andaman Sea)
| progression = [[မြန်မာ|ဍုင်မြန်မာ]]
| length = ၂,၁၇၀ ကဳလဝ်မဳတာ
| discharge1_max = ၃၂,၆၀၀ m3/s
| basin_size = ၄၁၁,၀၀၀ km2
}}

'''ကြုင်ဨရာဝတဳ''' (အင်္ဂလိက်: ''Irrawaddy River'' ဟွံသေင်မ္ဂး ''Ayeyarwady River'') ဝွံ ဒှ်ကြုင် အဓိက ကေုာံ ဂၠိအိုတ် ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံ သမ္မတ [[မြန်မာ|မြန်မာ]] ရ။ ဍေံဒှ်ကြုင်ကိစ္စဇၞော်အိုတ် သွက်ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ ပရေင်ဆက်စၠောအ် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ဍုင်မြန်မာတုဲ ညးစၟတ်သမ္တီလဝ် နဒဒှ် &quot;လမျီု ဍုင်မြန်မာ&quot; ရ။

== ပထဝဳ ==
ကြုင်ဨရာဝတဳဝွံ စကတဵုဒှ်ကၠုင် နူပွမပံင်ကောံ ကြုင်မေခ (N'Mai) ကေုာံ ကြုင်မလိ (Mali) ပ္ဍဲဒၞာဲမကော်စ &quot;မေတ်သုံ&quot; (Myitsone) မနွံလပါ်သၟဝ်ကျာ ဍုင်[[မြစ်ကြီးနား]]၊ [[တွဵုရးကချေင်]] ရ။ ဍေံဇွောဝ်စှ်ေဒၟံင် နူကဵု လပါ်သၟဝ်ကျာ စိုပ်လပါ်သၠုင်ကျာ၊ ပါ်တက်အာ ပ္ဍဲဒေသဒယ်လ်တာ (Delta) တုဲ စိုပ်အာ ပ္ဍဲၜဳအာန်ဒမန် (Andaman Sea) ရ။

ကြုင်ဏအ်ဝွံ ဇွောဝ်ဖြတ်အာ တွဵုရး ကေုာံ ရးဂမၠိုင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* [[တွဵုရးကချေင်]]
* [[ရးသကိုပ်ဗကေတ်သဂိုင်]] (Sagaing Region)
* [[ရးမန္တလေဝ်]] (Mandalay Region)
* [[ရးမကွေ]] (Magway Region)
* [[ရးဗဂေါ]] (Bago Region)
* [[ရးဨရာဝတဳ]]

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်သုင်စောဲ ==
ကြုင်ဨရာဝတဳဝွံ နွံကဵုဂုဏ်ဖိုလ် သွက်ဍုင်မြန်မာ ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠင် -
* '''ပရေင်တဵုလွဳ:''' တိဗလး ဒယ်လ်တာ ဇိုင်ကြုင်ဨရာဝတဳဂှ် ဒှ်ဒေသတဵုသြောအ် အဓိက သွက်ဍုင်မြန်မာရ။ ဍာ်ကြုင် ကေုာံ တိဗဗြိုက် (Silt) နူကြုင်ဂှ် ကဵုဒြဟတ် ကုကမၠောန်တဵုလွဳ ဗွဲမလောန်ရ။
* '''ပရေင်ဆက်စၠောအ်:''' ကြုင်ဏအ်ဝွံ ဍေံဒှ် သၞောတ်တရဴဍာ် အဓိက သွက်ဂွံပလံင်ကပေါတ် ဗီုကဵု ဆု၊ ဍိုတ်၊ ကေုာံ သၞေဝ်ကေဝ်ဂမၠိုင် နူကဵု လပါ်သၟဝ်ကျာ စိုပ် လပါ်သၠုင်ကျာရ။
* '''ပရေင်တံင်လုပ်:''' ကဂမၠိုင် မနွံပ္ဍဲကြုင်ဂှ် ဒှ်စၞစ ကေုာံ ကမၠောန်အဓိက သွက်မၞိဟ်ဇိုင်ကြုင်တအ်ရ။

== တိရစ္ဆာန် သဘာဝ ==
ကြုင်ဨရာဝတဳဝွံ ပြာကတ်ဒၟံင် နကဵု &quot;ဒဵုဖေန် ဨရာဝတဳ&quot; (Irrawaddy Dolphin - ''Orcaella brevirostris'') ရ။ ဒဵုဖေန်ဂကူဏအ်ဝွံ မံင်ဒၟံင် ပ္ဍဲဍာ်လၟေင် (Freshwater) တုဲ ဍေံမၞုံကဵုအဆက်အစပ် မတၟေင် ကုသၟာတံင်လုပ် ဒေသတအ်ရ (ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲကဵုပွမဗိုင်ရပ်က)။ ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် ဒဵုဖေန်ဨရာဝတဳတအ်ဝွံ နွံဒၟံင် ပ္ဍဲစရင်တိရစ္ဆာန် မဒးဂဝိင် သွက်ဂွံကၠေအ်ကၠက် (Endangered species) ရ။

== ဍုင်ဇၞော်ဂမၠိုင် ဇိုင်ကြုင် ==
ဍုင်ကိစ္စဇၞော်ဂမၠိုင် မနွံဇိုင်ကြုင်ဨရာဝတဳ -
* [[မြစ်ကြီးနား]]
* [[ဗန်းမော်]]
* [[မန္တလေဝ်]]
* [[စကိုင်]]
* [[ပခုက္ကူ]]
* [[မကွေ]]
* [[ပြည်]]
* [[ဟင်္သာတ]]

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[မြန်မာ]]
* [[ရးဨရာဝတဳ]]
* [[ဒဵုဖေန် ဨရာဝတဳ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;Irrawaddy River&quot;, Wikipedia (English).
* &quot;Britannica: Ayeyarwady River&quot;.

[[ကဏ္ဍ:ကြုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ မြန်မာ]]
[[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ ဍုင်မြန်မာ]]
[[ကဏ္ဍ:တွဵုရးကချေင်]]
[[ကဏ္ဍ:ရးဨရာဝတဳ]]</text>
      <sha1>843h8eb1ke4s7ezsfiw67ycppp42607</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ကြုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ မြန်မာ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9362</id>
    <revision>
      <id>51602</id>
      <timestamp>2026-04-15T15:48:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ကဏ္ဍလပါ် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု '''ကြုင်ဂမၠိုင်''' မနွံပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံ သမ္မတ [[မြန်မာ|ဍုင်မြန်မာ]] ရ။   ကြုင်ဂမၠိုင...&quot;</comment>
      <origin>51602</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1598" sha1="1by63bdqrp1e5otnqwzomdde9k2jd0k" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ကဏ္ဍလပါ် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု '''ကြုင်ဂမၠိုင်''' မနွံပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံ သမ္မတ [[မြန်မာ|ဍုင်မြန်မာ]] ရ။ 

ကြုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲဍုင်မြန်မာဝွံ ဒှ်ဒြဟတ်အဓိက သွက်ပရေင်တဵုလွဳ၊ ပရေင်ဆက်စၠောအ် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဍုင်ရ။

== ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် ==
* [[ကဏ္ဍ:ကြုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ တွဵုရးမန်]]
* [[ကဏ္ဍ:ကြုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ တွဵုရးကချေင်]]
* [[ကဏ္ဍ:ကြုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ရးဨရာဝတဳ]]

== မုက်လိက် အဓိက ==
* [[ကြုင်ဨရာဝတဳ]]
* [[ကြုင်သာလောန်]]
* [[ကြုင်ချင်းတွင်း]] (Chindwin River)
* [[ကြုင်စစ်တောင်း]] (Sittaung River)
* [[ကြုင်ဂျာင်]] (Gyaing River)
* [[ကြုင်အတ္ထရံ]] (Attaran River)

[[ကဏ္ဍ:ကြုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]
[[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ ဍုင်မြန်မာ]]
[[ကဏ္ဍ:ကြုင်ဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>1by63bdqrp1e5otnqwzomdde9k2jd0k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကျာ်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲတွဵုရးမန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9363</id>
    <revision>
      <id>51603</id>
      <timestamp>2026-04-15T15:49:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''ကျာ်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲတွဵုရးမန်''' (အင်္ဂလိက်: ''Pagodas in Mon State'') ဝွံ ဒှ်စရင် ကျာ်စေတဳ၊ ကျာ်ပပ္ဋိမာရုပ် ကေုာံ ဒေသသာသနာ ကိစ္စဇၞော်ဂမၠိုင် မနွံပ္ဍဲ [[တွဵုရးမန်]] ရ။ တွဵုရးမ...&quot;</comment>
      <origin>51603</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4212" sha1="hl236jhm3nwq706hkuiqqdecvyrc5q1" xml:space="preserve">'''ကျာ်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲတွဵုရးမန်''' (အင်္ဂလိက်: ''Pagodas in Mon State'') ဝွံ ဒှ်စရင် ကျာ်စေတဳ၊ ကျာ်ပပ္ဋိမာရုပ် ကေုာံ ဒေသသာသနာ ကိစ္စဇၞော်ဂမၠိုင် မနွံပ္ဍဲ [[တွဵုရးမန်]] ရ။ တွဵုရးမန်ဝွံ နကဵုဝင်မ္ဂး ဒှ်ဒေသ သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ မဒှ်ဒၞာဲ သာသနာဗုဒ္ဓ စိုပ်ကၠုင် ကိုပ်ကၠာအိုတ်တုဲ ကျာ်စေတဳဂမၠိုင်လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုင်ဂၠင်ရ။

== ကျာ်စေတဳ ပြာကတ်ဂမၠိုင် အလိုက်ဍုင် ==

=== ဍုင်ကျာ်ထဝ် (Kyaikto) ===
* '''[[ကျာ်ဣသိယဵု]] (Kyaiktiyo Pagoda):''' ဒှ်ကျာ်စေတဳ မတန်တဴဒၟံင် လတူတၟအ်ထဝ် ဇိုင်ကဟင်ဒဵု မဒှ်အံသဝ်ဂၠးတိမွဲရ။

=== ဍုင်မတ်မလီု (Mawlamyine) ===
* '''[[ကျာ်သြေင်လာန်]] (Kyaikthanlan Pagoda):''' ဒှ်ကျာ်စေတဳ သၠုင်အိုတ် ကေုာံ ပြာကတ်အိုတ် ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီု။
* '''ကျာ်မုဟ်ပန် (Kyaikpun Pagoda):''' ကျာ်ပပ္ဋိမာရုပ် ဇၞော် ၄ ဇကု မစွံလဝ် လက္ကရဴပကောံဒၟံင်။
* '''ကျာ်ကေအ် (Gaungsay Kyun):''' ကျာ်စေတဳ မနွံလတူတကအ် အကြာကြုင်သာလောန်။

=== ဍုင်သဓီု (Thaton) ===
* '''ကျာ်သုဲစာယာန် (Shwesayan Pagoda):''' ကျာ်စေတဳတြေံ နူခေတ်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ။
* '''ကျာ်ဒေအ်အပ် (Kyaikdei-ap Pagoda):''' ကျာ်စေတဳ မနွံကဵုဝင် တြေံတြဟ်မွဲ။

=== ဍုင်မုဟ်ဍုင် (Mudon) ===
* '''ကျာ်သတိပဋ္ဌာန် (Win Sein Taw Ya):''' ကျာ်ပပ္ဋိမာရုပ် တိက် ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိ။
* '''ကျာ်ပၞဟ် (Kyaikpanai Pagoda):''' ကျာ်စေတဳ မၞုံကဵုကျာ်တြေံ ကေုာံ ရုပ်အလံင်ကျာ် ၅၅၀ ဇကု။

=== ဍုင်ကျာ်ခမဳ (Kyaikkami) ===
* '''[[ကျာ်ခမဳ]] (Kyaikkami Yele Pagoda):''' ကျာ်စေတဳ မနွံလတူတၟအ် အကြာၜဳ မၞုံကဵုအံသဝ် ဍာ်ၜဳဟွံဂံင်ဓလီု။

=== ဍုင်ကျာ်မြဟ် (Kyaikmaraw) ===
* '''[[ကျာ်မြဟ်|ကျာ်မ္ၚဵု]] (Kyaikmaraw Sutaungpyi Pagoda):''' ကျာ်စေတဳ မပ္တန်လဝ် နကဵု ဨကရာဇ်ဗြဴ မိစောဗု။

== ကဏ္ဍဝင် ကေုာံ အံသဝ် ==
ကျာ်စေတဳ ပ္ဍဲတွဵုရးမန် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် မင်မွဲလဝ် ဓါတ်သော် (Hair Relics) ကျာ်တြေံဂေါတမတုဲ၊ ဒှ်ဒၞာဲဗဒပ် သွက်မၞိဟ်ရှ်ေသှ်ေဘာသာဗုဒ္ဓ အလုံဂၠးတိ ကၠုင်လ္ၚောဝ်အိုတ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[တွဵုရးမန်]]
* [[မတ်မလီု]]
* [[ကျာ်ဣသိယဵု]]
* [[မိစောဗု]]

[[ကဏ္ဍ:ကျာ်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ တွဵုရးမန်]]
[[ကဏ္ဍ:ကျာ်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ မြန်မာ]]
[[ကဏ္ဍ:သာသနာဗုဒ္ဓ ပ္ဍဲ မြန်မာ]]
[[ကဏ္ဍ:တွဵုရးမန်]]</text>
      <sha1>hl236jhm3nwq706hkuiqqdecvyrc5q1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မုက်လိက်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9364</id>
    <revision>
      <id>51604</id>
      <timestamp>2026-04-15T15:51:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''မုက်လိက်''' (အင်္ဂလိက်: ''Page'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်စွံဒတန် တင်ဂၞင်သုတ၊ ပရူပရာ ဟွံသေင်မ္ဂး လိက်ပတ် မွဲမွဲကဏ္ဍ မၞုံပ္ဍဲကဵု လိက်အုပ် ဟွံသေင်မ္ဂး ပ္ဍဲကဵု ဝေပ်သာဒ် (Website...&quot;</comment>
      <origin>51604</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3649" sha1="4djtt6enmxevcqqdqklvbe3hczaq6f9" xml:space="preserve">'''မုက်လိက်''' (အင်္ဂလိက်: ''Page'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်စွံဒတန် တင်ဂၞင်သုတ၊ ပရူပရာ ဟွံသေင်မ္ဂး လိက်ပတ် မွဲမွဲကဏ္ဍ မၞုံပ္ဍဲကဵု လိက်အုပ် ဟွံသေင်မ္ဂး ပ္ဍဲကဵု ဝေပ်သာဒ် (Website) ဂမၠိုင်ရ။

== ဗီုပြင် မုက်လိက်ဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဵု ခေတ်နာနာမ္ဂး &quot;မုက်လိက်&quot; ဝွံ ပါ်ခြာဂွံ ၜါဗီုပြင် အဓိကရ -

=== ၁။ မုက်လိက် ပ္ဍဲလိက်အုပ် (Physical Page) ===
ဒှ်မုက်လိက် မနွံလတူ စင်္ကြံစက္ခူ (Paper)။ လိက်အုပ်မွဲအုပ်မ္ဂး ဍေံဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုမုက်လိက် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ မုက်လိက်တအ်ဏအ်ဂှ် နွံကဵု လၟေင်ဂၞန်မုက်လိက် သွက်ဂွံ ဂၠာဲဗှ် လောဲသွာရ။

=== ၂။ မုက်လိက် ဝေပ်သာဒ် (Web Page) ===
ပ္ဍဲခေတ် အေန်တာနဲ (Internet) မ္ဂး မုက်လိက်ဝေပ်သာဒ် ဒှ်အရာ မၞိဟ်တအ် သုင်စောဲဂၠိုင်အိုတ်ရ။ ဍေံဒှ် မုက်လိက် ဒဳဂျဳတော (Digital Page) မၞုံကဵု လိက်၊ ဗီုရုပ်၊ ဗဳဒဳယဝ် ကေုာံ အဆက်အစပ် (Link) နာနာသာ်ရ။

== မုက်လိက် ပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ ==
ပ္ဍဲကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာမ္ဂး မုက်လိက်ဂမၠိုင် ပါ်ခြာလဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''မုက်လိက် ပရူပရာ (Article Page):''' ဒှ်မုက်လိက် မချူလဝ် ပရူသုတနာနာ (ဥပမာ - မုက်လိက် ပရူ [[မန်]])။
* '''မုက်လိက် ကဏ္ဍ (Category Page):''' ဒှ်မုက်လိက် မပကောံလဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုကဏ္ဍမွဲမွဲ။
* '''မုက်လိက် ညးသုင်စောဲ (User Page):''' ဒှ်မုက်လိက် ကိုယ်ပိုင် သွက်ညးမချူလိက်တအ်။
* '''မုက်လိက် သောင်ကလး (Talk Page):''' ဒှ်မုက်လိက် သွက်ဂွံ တက်ကျာ ပလေဝ်ဒါန် မုက်လိက် ပရူပရာတအ်။

== ဂုဏ်ဖိုလ် မုက်လိက် ==
မုက်လိက်မွဲမ္ဂး ဍေံရီုဗင်ကဵု -
# ပွမထိင်ဒဝ် သုတ ကေုာံ ဝင်။
# ပွမကဵု ပညာ ကုညးဗှ်လိက်ဂမၠိုင်။
# ပွမဖန်ဗဒှ်ကဵု လၟေင်လၟေင် တင်ဂၞင် သွက်ဂွံဂၠာဲလောဲ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[လိက်]]
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]
* [[အေန်တာနဲ]]

[[ကဏ္ဍ:လိက်ပတ်]]
[[ကဏ္ဍ:သုတ]]
[[Category:Pages]]</text>
      <sha1>4djtt6enmxevcqqdqklvbe3hczaq6f9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မုက်လိက်ပရူပရာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9365</id>
    <revision>
      <id>51605</id>
      <timestamp>2026-04-15T15:53:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''မုက်လိက် ပရူပရာ''' (အင်္ဂလိက်: ''Article Page'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်မုက်လိက် အဓိက မဗၟံက်ထ္ၜးကဵု သုတ၊ တင်ဂၞင် ကေုာံ ပရူပရာမွဲမွဲ ဗွဲမလှဲလး ပ္ဍဲကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဟွံသေင်မ္ဂး...&quot;</comment>
      <origin>51605</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4264" sha1="3pi4se4oa3dvst3no9winy9x7l4duw3" xml:space="preserve">'''မုက်လိက် ပရူပရာ''' (အင်္ဂလိက်: ''Article Page'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်မုက်လိက် အဓိက မဗၟံက်ထ္ၜးကဵု သုတ၊ တင်ဂၞင် ကေုာံ ပရူပရာမွဲမွဲ ဗွဲမလှဲလး ပ္ဍဲကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဟွံသေင်မ္ဂး ဝေပ်သာဒ်ဂမၠိုင်ရ။ ဍေံတၞဟ်ခြာဒၟံင် ကုမုက်လိက်ကဏ္ဍ (Category page) ဟိုတ်နူဍေံကဵု သောင်ကလးကဵု ပရူပရာ အချက်အလိုက်ရ။

== ဗီုပြင် ဒက်ပ္တန် မုက်လိက် ပရူပရာ ==
မုက်လိက် ပရူပရာ မၞုံကဵုဍာ်ဒကေဝ်မွဲမ္ဂး ဗွဲဓမ္မတာ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုအစိတ်အပိုင်း အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

# '''ယၟုမုက်လိက် (Title):''' ဒှ်ယၟု ပရူပရာ မဒးကၠးဖ္ဍး (ဥပမာ - [[ဂကူမန်]])။
# '''သ္ကုတ်မုက်ဒိပ် (Lead Section):''' ဒှ်သ္ကုတ်ကိုပ်ကၠာအိုတ် မဗၟံက်ထ္ၜးကဵု အဓိပ္ပါယ် ဗွဲခမၞောန် သွက်ညးဗှ်လိက်တအ် ဂွံတီကေတ် ပရူဏအ်ဂှ် မုရော။
# '''ထေင်ဗောက် (Infobox):''' ဒှ်သ္ကုတ် မၞုံလပါ်တဲသတုံ မပကောံလဝ် တင်ဂၞင်အချက်အဓိကဂမၠိုင် (ဥပမာ - လၟိဟ်မၞိဟ်၊ အလာံ၊ ဒၞာဲဒတန်)။
# '''ကဏ္ဍအဓိကဂမၠိုင် (Main Body):''' ဒှ်ဒၞာဲမချူဗပေင်စုတ် ပရူပရာ နကဵုကဏ္ဍနာနာ (ဥပမာ - ဝင်၊ ပထဝဳ၊ ယေန်သၞာင်)။
# '''နိဿဲ (References):''' ဒှ်အစိတ်အပိုင်း ကိစ္စဇၞော်အိုတ် သွက်ဂွံဗၟံက်ထ္ၜး တမ်မူလ တင်ဂၞင်တအ်ရ။

== လက်သန် မုက်လိက် ပရူပရာ ခိုဟ်မွဲ ==
မုက်လိက် ပရူပရာ မခိုဟ်မွဲမ္ဂး ဒးနွံကဵုလက်သန် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''သဘဴဓရ် လဒေါဝ် (Neutral Point of View):''' ဒးချူ နကဵုစိုတ်လဒေါဝ်၊ ဟွံဒးပါလပါ်မွဲမွဲ။
* '''နိဿဲ ခိုင်ကၠိုက် (Verifiability):''' တင်ဂၞင်တအ်ဂှ် ဒးနွံကဵု တမ်မူလ မခိုင်ကၠိုက်။
* '''အရေဝ်ဘာသာ ကၠးဖ္ဍး:''' စကာဝေါဟာရ မဒးရးတုဲ ညးဗှ်လိက်တအ် ဂွံကၠိုဟ်လောဲ။

== တင်တၞဟ်ခြာ အကြာ မုက်လိက် ပရူပရာ ကေုာံ မုက်လိက်တၞဟ် ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ဂကူမုက်လိက် !! တင်ရန်တၟအ် အဓိက
|-
| မုက်လိက် ပရူပရာ || သွက်ဂွံကဵု သုတ ကေုာံ သောင်ကလး ပရူမွဲမွဲ။
|-
| မုက်လိက် ကဏ္ဍ || သွက်ဂွံပကောံလဝ် မုက်လိက် မၞုံကဵုဗဳဇတုပ်ပ်။
|-
| မုက်လိက် သောင်ကလး || သွက်ညးချူလိက်တအ် ဂွံတက်ကျာ ပလေဝ်ဒါန်လိက်။
|}

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]
* [[လိက်ပတ်]]
* [[သုတ]]

[[ကဏ္ဍ:ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]
[[ကဏ္ဍ:သုတ]]</text>
      <sha1>3pi4se4oa3dvst3no9winy9x7l4duw3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51606</id>
      <parentid>51605</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T15:53:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51606</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4387" sha1="nmgira4fmqvxww5x644ruymjcrpvj4j" xml:space="preserve">'''မုက်လိက် ပရူပရာ''' (အင်္ဂလိက်: ''Article Page'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်မုက်လိက် အဓိက မဗၟံက်ထ္ၜးကဵု သုတ၊ တင်ဂၞင် ကေုာံ ပရူပရာမွဲမွဲ ဗွဲမလှဲလး ပ္ဍဲကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဟွံသေင်မ္ဂး ဝေပ်သာဒ်ဂမၠိုင်ရ။ ဍေံတၞဟ်ခြာဒၟံင် ကုမုက်လိက်ကဏ္ဍ (Category page) ဟိုတ်နူဍေံကဵု သောင်ကလးကဵု ပရူပရာ အချက်အလိုက်ရ။

== ဗီုပြင် ဒက်ပ္တန် မုက်လိက် ပရူပရာ ==
မုက်လိက် ပရူပရာ မၞုံကဵုဍာ်ဒကေဝ်မွဲမ္ဂး ဗွဲဓမ္မတာ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုအစိတ်အပိုင်း အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

# '''ယၟုမုက်လိက် (Title):''' ဒှ်ယၟု ပရူပရာ မဒးကၠးဖ္ဍး (ဥပမာ - [[ဂကူမန်]])။
# '''သ္ကုတ်မုက်ဒိပ် (Lead Section):''' ဒှ်သ္ကုတ်ကိုပ်ကၠာအိုတ် မဗၟံက်ထ္ၜးကဵု အဓိပ္ပါယ် ဗွဲခမၞောန် သွက်ညးဗှ်လိက်တအ် ဂွံတီကေတ် ပရူဏအ်ဂှ် မုရော။
# '''ထေင်ဗောက် (Infobox):''' ဒှ်သ္ကုတ် မၞုံလပါ်တဲသတုံ မပကောံလဝ် တင်ဂၞင်အချက်အဓိကဂမၠိုင် (ဥပမာ - လၟိဟ်မၞိဟ်၊ အလာံ၊ ဒၞာဲဒတန်)။
# '''ကဏ္ဍအဓိကဂမၠိုင် (Main Body):''' ဒှ်ဒၞာဲမချူဗပေင်စုတ် ပရူပရာ နကဵုကဏ္ဍနာနာ (ဥပမာ - ဝင်၊ ပထဝဳ၊ ယေန်သၞာင်)။
# '''နိဿဲ (References):''' ဒှ်အစိတ်အပိုင်း ကိစ္စဇၞော်အိုတ် သွက်ဂွံဗၟံက်ထ္ၜး တမ်မူလ တင်ဂၞင်တအ်ရ။

== လက်သန် မုက်လိက် ပရူပရာ ခိုဟ်မွဲ ==
မုက်လိက် ပရူပရာ မခိုဟ်မွဲမ္ဂး ဒးနွံကဵုလက်သန် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''သဘဴဓရ် လဒေါဝ် (Neutral Point of View):''' ဒးချူ နကဵုစိုတ်လဒေါဝ်၊ ဟွံဒးပါလပါ်မွဲမွဲ။
* '''နိဿဲ ခိုင်ကၠိုက် (Verifiability):''' တင်ဂၞင်တအ်ဂှ် ဒးနွံကဵု တမ်မူလ မခိုင်ကၠိုက်။
* '''အရေဝ်ဘာသာ ကၠးဖ္ဍး:''' စကာဝေါဟာရ မဒးရးတုဲ ညးဗှ်လိက်တအ် ဂွံကၠိုဟ်လောဲ။

== တင်တၞဟ်ခြာ အကြာ မုက်လိက် ပရူပရာ ကေုာံ မုက်လိက်တၞဟ် ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ဂကူမုက်လိက် !! တင်ရန်တၟအ် အဓိက
|-
| မုက်လိက် ပရူပရာ || သွက်ဂွံကဵု သုတ ကေုာံ သောင်ကလး ပရူမွဲမွဲ။
|-
| မုက်လိက် ကဏ္ဍ || သွက်ဂွံပကောံလဝ် မုက်လိက် မၞုံကဵုဗဳဇတုပ်ပ်။
|-
| မုက်လိက် သောင်ကလး || သွက်ညးချူလိက်တအ် ဂွံတက်ကျာ ပလေဝ်ဒါန်လိက်။
|}

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]
* [[လိက်ပတ်]]
* [[သုတ]]

[[ကဏ္ဍ:ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]
[[ကဏ္ဍ:သုတ]]
[[ကဏ္ဍ:မုက်လိက်ဂမၠိုၚ်]]
[[ကဏ္ဍ:မုက်လိက်ပရူပရာ]]</text>
      <sha1>nmgira4fmqvxww5x644ruymjcrpvj4j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:မုက်လိက်ဂမၠိုၚ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9366</id>
    <revision>
      <id>51607</id>
      <timestamp>2026-04-15T15:54:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်ဂကူနာနာ မနွံပ္ဍဲ [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]] ဝွံရ။  မုက်လိက်ဂမၠိုင်ဝွံ ဍေံဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုတင်ရန်တၟအ် တၞဟ်ခြာရေင်သ္ကအ်တုဲ၊ သွက်ဂွံထ...&quot;</comment>
      <origin>51607</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="967" sha1="kykfc4tu9onsg12sldrlvlqmbl68t53" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်ဂကူနာနာ မနွံပ္ဍဲ [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]] ဝွံရ။

မုက်လိက်ဂမၠိုင်ဝွံ ဍေံဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုတင်ရန်တၟအ် တၞဟ်ခြာရေင်သ္ကအ်တုဲ၊ သွက်ဂွံထိင်ဒဝ်အာ လၟေင်တင်ဂၞင်ဂမၠိုင် ဗွဲမညဳသၟဟ် ကေုာံ သွက်ဂွံဂၠာဲဗှ်လောဲသွာရ။

== ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် ==

* (Article pages)
* (Category pages)
* (User pages)
* (Talk pages)
* (Template pages)
* (Help pages)

== မုက်လိက် အဓိက ==

* [[မုက်လိက်]]
* [[မုက်လိက် အဓိက]] (Main Page)
* [[မုက်လိက် ပရူပရာ]] (Article)</text>
      <sha1>kykfc4tu9onsg12sldrlvlqmbl68t53</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51608</id>
      <parentid>51607</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T15:55:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51608</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1448" sha1="e6x3oo1fx27kep8n6pdcgorawtb0xc5" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်ဂကူနာနာ မနွံပ္ဍဲ [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]] ဝွံရ။ 

မုက်လိက်ဂမၠိုင်ဝွံ ဍေံဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုတင်ရန်တၟအ် တၞဟ်ခြာရေင်သ္ကအ်တုဲ၊ သွက်ဂွံထိင်ဒဝ်အာ လၟေင်တင်ဂၞင်ဂမၠိုင် ဗွဲမညဳသၟဟ် ကေုာံ သွက်ဂွံဂၠာဲဗှ်လောဲသွာရ။

== ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် ==
* [[ကဏ္ဍ:မုက်လိက် ပရူပရာ]] (Article pages)
* [[ကဏ္ဍ:မုက်လိက် ကဏ္ဍ]] (Category pages)
* [[ကဏ္ဍ:မုက်လိက် ညးသုင်စောဲ]] (User pages)
* [[ကဏ္ဍ:မုက်လိက် သောင်ကလး]] (Talk pages)
* [[ကဏ္ဍ:မုက်လိက် ထာမ်ပလိက်]] (Template pages)
* [[ကဏ္ဍ:မုက်လိက် ရီုဗင်]] (Help pages)

== မုက်လိက် အဓိက ==
* [[မုက်လိက်]]
* [[မုက်လိက် အဓိက]] (Main Page)
* [[မုက်လိက် ပရူပရာ]] (Article)

[[ကဏ္ဍ:ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]
[[ကဏ္ဍ:သုတ]]
[[Category:Pages]]</text>
      <sha1>e6x3oo1fx27kep8n6pdcgorawtb0xc5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51609</id>
      <parentid>51608</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T15:55:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* မုက်လိက် အဓိက */</comment>
      <origin>51609</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1491" sha1="ijl96f6bt2xd5lby9stulxnv49grzrc" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်ဂကူနာနာ မနွံပ္ဍဲ [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]] ဝွံရ။ 

မုက်လိက်ဂမၠိုင်ဝွံ ဍေံဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုတင်ရန်တၟအ် တၞဟ်ခြာရေင်သ္ကအ်တုဲ၊ သွက်ဂွံထိင်ဒဝ်အာ လၟေင်တင်ဂၞင်ဂမၠိုင် ဗွဲမညဳသၟဟ် ကေုာံ သွက်ဂွံဂၠာဲဗှ်လောဲသွာရ။

== ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် ==
* [[ကဏ္ဍ:မုက်လိက် ပရူပရာ]] (Article pages)
* [[ကဏ္ဍ:မုက်လိက် ကဏ္ဍ]] (Category pages)
* [[ကဏ္ဍ:မုက်လိက် ညးသုင်စောဲ]] (User pages)
* [[ကဏ္ဍ:မုက်လိက် သောင်ကလး]] (Talk pages)
* [[ကဏ္ဍ:မုက်လိက် ထာမ်ပလိက်]] (Template pages)
* [[ကဏ္ဍ:မုက်လိက် ရီုဗင်]] (Help pages)

== မုက်လိက် အဓိက ==
* [[မုက်လိက်]]
* [[မုက်လိက် အဓိက]] (Main Page)
* [[မုက်လိက်ပရူပရာ|မုက်လိက် ပရူပရာ]] (Article)

[[ကဏ္ဍ:ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]
[[ကဏ္ဍ:သုတ]]
[[Category:Pages]]</text>
      <sha1>ijl96f6bt2xd5lby9stulxnv49grzrc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:မုက်လိက် ပရူပရာ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9367</id>
    <revision>
      <id>51610</id>
      <timestamp>2026-04-15T15:56:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်ဂမၠိုင် မဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ပရူပရာသုတနာနာ မနွံပ္ဍဲ [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]] ဝွံရ။   မုက်လိက်ပရူပရာ (Article Pages) တအ်ဝွံ ဒှ်အစိတ်အပိုင်းအဓိက သွက...&quot;</comment>
      <origin>51610</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1576" sha1="oebujjg66tzcc5t2mppbpa668iquq7w" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်ဂမၠိုင် မဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ပရူပရာသုတနာနာ မနွံပ္ဍဲ [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]] ဝွံရ။ 

မုက်လိက်ပရူပရာ (Article Pages) တအ်ဝွံ ဒှ်အစိတ်အပိုင်းအဓိက သွက်ညးဗှ်လိက်တအ် ဂွံလ္ၚတ်ကေတ် တင်ဂၞင်သုတ၊ ဝင်၊ သိပ္ပံ၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ ပရူပရာနာနာသာ်ရ။ မုက်လိက်တအ်ဏအ်ဂှ် ဒးဒုင်သဇိုင် ကုသဘဴဓရ်လဒေါဝ် (Neutral point of view) ကေုာံ နိဿဲ (References) မခိုင်ကၠိုက်ရ။

== မုက်လိက် အဓိက ==
* [[မုက်လိက် ပရူပရာ]]

== ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် ==
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပါ်ခြာလဝ် အလိုက်ဗဳဇသုတနာနာသာ် -
* [[ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိဂမၠိုင်]] (Biographies)
* [[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ]] (Geography)
* [[ကဏ္ဍ:ဝင်]] (History)
* [[ကဏ္ဍ:သိပ္ပံ]] (Science)
* [[ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင်]] (Culture)

[[ကဏ္ဍ:မုက်လိက်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]
[[Category:Articles]]</text>
      <sha1>oebujjg66tzcc5t2mppbpa668iquq7w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိဂမၠိုင်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9368</id>
    <revision>
      <id>51611</id>
      <timestamp>2026-04-15T15:57:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်ဂမၠိုင် မဗၟံက်ထ္ၜးကဵု '''[[အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]''' (ဝင်လမျီု) မၞိဟ်မွဲမွဲဇကုရ။   ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်မ္ဂး နာဲတအ် ဂွံလ္ၚတ်ကေတ် ပရူပရာလမျီု၊...&quot;</comment>
      <origin>51611</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1933" sha1="a1haq8nelmta62ondcukyfrw5e3y7my" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်ဂမၠိုင် မဗၟံက်ထ္ၜးကဵု '''[[အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]''' (ဝင်လမျီု) မၞိဟ်မွဲမွဲဇကုရ။ 

ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်မ္ဂး နာဲတအ် ဂွံလ္ၚတ်ကေတ် ပရူပရာလမျီု၊ ပရေင်ချဳဒရာင်၊ ကမၠောန် ကေုာံ တင်တၟေင် ညးမပြာကတ်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲဝင်ဂၠးတိ၊ ဝင်ဍုင်ဗၟာ ကေုာံ ဝင်ဂကူမန်ပိုယ်ရ။ 

== ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် ==
သွက်ဂွံဂၠာဲလောဲသွာတုဲ ကဏ္ဍဏအ် ပါ်ခြာလဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* [[ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ အလိုက်ဂကူ]] (ဥပမာ - အတ္ထုပ္ပတ္တိ ဂကူမန်၊ ဂကူဗၟာ၊ ဂကူအင်္ဂလိက်)
* [[ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ အလိုက်ကမၠောန်]] (ဥပမာ - အတ္ထုပ္ပတ္တိ သၟာလိက်၊ သကိုပ်ပၞာန်၊ ဨကရာဇ်)
* [[ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ အလိုက်ခေတ်]] (ဥပမာ - မၞိဟ်ပြာကတ် ပ္ဍဲခေတ်တြေံ၊ ခေတ်လၟုဟ်)
* [[ကဏ္ဍ:ညးမပြာကတ်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ တွဵုရးမန်]]

== မုက်လိက် အဓိက ==
* [[အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]

[[ကဏ္ဍ:မၞိဟ်]]
[[ကဏ္ဍ:ဝင်]]
[[ကဏ္ဍ:မုက်လိက် ပရူပရာ]]
[[Category:Biographies]]</text>
      <sha1>a1haq8nelmta62ondcukyfrw5e3y7my</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ အလိုက်ကမၠောန်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9369</id>
    <revision>
      <id>51612</id>
      <timestamp>2026-04-15T15:59:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက် '''[[အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]''' ဂမၠိုင် မပါ်ခြာလဝ် အလိုက်ကမၠောန်၊ ကမၠောန်ဂယိုင်လမျီု ဟွံသေင်မ္ဂး ကဏ္ဍပညာ မၞိဟ်မွဲမွဲဇကု မချဳဒရာင်...&quot;</comment>
      <origin>51612</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1866" sha1="5l6e0npxlv82rszfh5nfppyuyxq37nh" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက် '''[[အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]''' ဂမၠိုင် မပါ်ခြာလဝ် အလိုက်ကမၠောန်၊ ကမၠောန်ဂယိုင်လမျီု ဟွံသေင်မ္ဂး ကဏ္ဍပညာ မၞိဟ်မွဲမွဲဇကု မချဳဒရာင်ကၠုင်လဝ်ရ။

== ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် ==
သွက်ဂွံဂၠာဲဗှ်လောဲသွာတုဲ ကဏ္ဍဏအ် ပါ်ခြာလဝ် အလိုက်ကမၠောန် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* [[ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ သၟာလိက်ဂမၠိုင်]] (Writers)
* [[ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ အစာကၞေဟ်ဂမၠိုင်]] (Authors)
* [[ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ သကိုပ်ပၞာန်ဂမၠိုင်]] (Military leaders)
* [[ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ သကိုပ်သကပရေင်ဍုင်ကွာန်ဂမၠိုင်]] (Politicians)
* [[ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ ဨကရာဇ်ဂမၠိုင်]] (Monarchs)
* [[ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ သိပ္ပံပညာရှင်ဂမၠိုင်]] (Scientists)
* [[ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ သၟာကနဥဂမၠိုင်]] (Artists)
* [[ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ အစာသဝ်ဂမၠိုင်]] (Doctors)

[[ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:မၞိဟ် အလိုက်ကမၠောန်]]
[[Category:Biographies by occupation]]</text>
      <sha1>5l6e0npxlv82rszfh5nfppyuyxq37nh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ အစာကၞေဟ်ဂမၠိုင်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9370</id>
    <revision>
      <id>51613</id>
      <timestamp>2026-04-15T16:01:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက် '''[[အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]''' (ဝင်လမျီု) မဆေင်ကဵု '''[[အစာကၞေဟ်]]''' (Authors/Writers) ဂမၠိုင်ရ။   အစာကၞေဟ်တအ်ဝွံ ဒှ်မၞိဟ်မချူပတိတ်လဝ် လိက်ပတ်၊ ဝတ္ထ...&quot;</comment>
      <origin>51613</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1487" sha1="rbystrqpygcm9qahvs16hloxis1us12" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက် '''[[အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]''' (ဝင်လမျီု) မဆေင်ကဵု '''[[အစာကၞေဟ်]]''' (Authors/Writers) ဂမၠိုင်ရ။ 

အစာကၞေဟ်တအ်ဝွံ ဒှ်မၞိဟ်မချူပတိတ်လဝ် လိက်ပတ်၊ ဝတ္ထု၊ ကဗျ ဟွံသေင်မ္ဂး လိက်သုတနာနာတုဲ သွက်ဂွံလ္ၚတ်ကေတ် ဝင်လမျီု ကေုာံ ကမၠောန်ညးတအ် ဗွဲမလှဲလးမာန်ရ။

== ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် ==
သွက်ဂွံဂၠာဲဗှ်လောဲသွာတုဲ ကဏ္ဍဏအ် ပါ်ခြာလဝ် အလိုက်ဂကူ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* [[ကဏ္ဍ:အစာကၞေဟ် မန် ဂမၠိုင်]]
* [[ကဏ္ဍ:အစာကၞေဟ် ဗၟာ ဂမၠိုင်]]
* [[ကဏ္ဍ:အစာကၞေဟ် အင်္ဂလိက် ဂမၠိုင်]]

== မုက်လိက် အဓိက ==
* [[အစာကၞေဟ်]]
* [[သၟာလိက်]]

[[ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ အလိုက်ကမၠောန်]]
[[ကဏ္ဍ:အစာကၞေဟ်ဂမၠိုင်]]
[[Category:Biographies of authors]]</text>
      <sha1>rbystrqpygcm9qahvs16hloxis1us12</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:အစာကၞေဟ် မန် ဂမၠိုင်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9371</id>
    <revision>
      <id>51614</id>
      <timestamp>2026-04-15T16:01:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက် '''[[အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]''' (ဝင်လမျီု) အစာကၞေဟ်၊ သၟာလိက်၊ အစာကဗျ ကေုာံ ညးမချူခၞံပတိတ် လိက်ပတ်မန်ဂမၠိုင်ရ။   အစာကၞေဟ်မန်တအ်ဝွံ ဒှ...&quot;</comment>
      <origin>51614</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1701" sha1="ra7b6s8sl4dj77gfjquei8md1o4q1mp" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက် '''[[အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]''' (ဝင်လမျီု) အစာကၞေဟ်၊ သၟာလိက်၊ အစာကဗျ ကေုာံ ညးမချူခၞံပတိတ် လိက်ပတ်မန်ဂမၠိုင်ရ။ 

အစာကၞေဟ်မန်တအ်ဝွံ ဒှ်မၞိဟ်မထိင်ဒဝ် ကေုာံ ဇၞော်မောဝ်ပတိုန် လိက်ပတ်၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူမန် နကဵုကၞေဟ်ညးတအ်တုဲ ဒှ်မၞိဟ်ကိစ္စဇၞော် ပ္ဍဲဝင်လိက်ပတ်မန်ရ။

== ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် ==
သွက်ဂွံဂၠာဲဗှ်လောဲသွာတုဲ နာဲတအ် ပါ်ခြာစွံမာန် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* [[ကဏ္ဍ:အစာကဗျ မန် ဂမၠိုင်]]
* [[ကဏ္ဍ:သၟာဝတ္ထု မန် ဂမၠိုင်]]
* [[ကဏ္ဍ:အစာလိက်တြေံ မန် ဂမၠိုင်]]

== မုက်လိက် အဓိက ==
* [[လိက်ပတ်မန်]]
* [[အစာကၞေဟ်]]

[[ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ အစာကၞေဟ်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:မၞိဟ်ပြာကတ် မန် ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:အစာကၞေဟ်ဂမၠိုင် အလိုက်ဂကူ]]
[[Category:Mon writers]]</text>
      <sha1>ra7b6s8sl4dj77gfjquei8md1o4q1mp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:မၞိဟ်ပြာကတ် မန် ဂမၠိုင်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9372</id>
    <revision>
      <id>51615</id>
      <timestamp>2026-04-15T16:03:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက် '''[[အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]''' မၞိဟ်မပြာကတ်၊ ညးမၞုံကဵု ယၟုဒယှ် ကေုာံ ညးမကၠောန်ကၠုင်လဝ် ဂုဏ်ဖိုလ် သွက်ဂကူမန်၊ လိက်ပတ်မန် ကေုာံ ပရေ...&quot;</comment>
      <origin>51615</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2007" sha1="244tjr16oqf4hpwbvi3e7ajxamhd4tp" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက် '''[[အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]''' မၞိဟ်မပြာကတ်၊ ညးမၞုံကဵု ယၟုဒယှ် ကေုာံ ညးမကၠောန်ကၠုင်လဝ် ဂုဏ်ဖိုလ် သွက်ဂကူမန်၊ လိက်ပတ်မန် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် ပ္ဍဲခေတ်အဆက်ဆက်ရ။ 

မၞိဟ်ပြာကတ်မန်တအ်ဝွံ ပါလုပ်ဒၟံင် ပ္ဍဲကဏ္ဍနာနာ မပ္တံကဵု ပရေင်အုပ်ဓုပ်၊ ပရေင်သာသနာ၊ လိက်ပတ်၊ သုခုမ ကေုာံ ပရေင်ကောန်ဂကူရ။

== ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် ==
သွက်ဂွံဂၠာဲလောဲသွာတုဲ ကဏ္ဍဏအ် ပါ်ခြာလဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* [[ကဏ္ဍ:ဨကရာဇ် မန် ဂမၠိုင်]] (Mon Kings)
* [[ကဏ္ဍ:အစာကၞေဟ် မန် ဂမၠိုင်]] (Mon Authors)
* [[ကဏ္ဍ:သကိုပ်သက ပရေင်ဍုင်ကွာန် မန် ဂမၠိုင်]] (Mon Political Leaders)
* [[ကဏ္ဍ:သင်မန် မပြာကတ်ဂမၠိုင်]] (Notable Mon Monks)
* [[ကဏ္ဍ:သၟာသုခုမ မန် ဂမၠိုင်]] (Mon Artists/Musicians)
* [[ကဏ္ဍ:သၟာပၞာန် မန် ဂမၠိုင်]] (Mon Warriors)

== မုက်လိက် အဓိက ==
* [[မန်]]
* [[အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]

[[ကဏ္ဍ:မန်]]
[[ကဏ္ဍ:မၞိဟ်ပြာကတ် အလိုက်ဂကူ]]
[[ကဏ္ဍ:ကောန်ဍုင်အရေင် ပ္ဍဲ မြန်မာ]]
[[Category:Mon people]]</text>
      <sha1>244tjr16oqf4hpwbvi3e7ajxamhd4tp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:အ္စာကၞေဟ်မန်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9373</id>
    <revision>
      <id>51617</id>
      <timestamp>2026-04-15T16:05:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက် '''[[အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]''' (ဝင်လမျီု) အ္စာကၞေဟ်၊ သၟာလိက်၊ အ္စာကဗျ ကေုာံ ညးမခၞံဗဒှ်ပတိတ်လဝ် လိက်ပတ်မန်ဂမၠိုင်ရ။  အ္စာကၞေဟ်မန်တအ...&quot;</comment>
      <origin>51617</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1203" sha1="gtdgdqzqdmgcmjdsloyw42evg3rchss" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက် '''[[အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]''' (ဝင်လမျီု) အ္စာကၞေဟ်၊ သၟာလိက်၊ အ္စာကဗျ ကေုာံ ညးမခၞံဗဒှ်ပတိတ်လဝ် လိက်ပတ်မန်ဂမၠိုင်ရ။

အ္စာကၞေဟ်မန်တအ်ဝွံ ဒှ်မၞိဟ်မထိင်ဒဝ် ကေုာံ ဇၞော်မောဝ်ပတိုန် လိက်ပတ်၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူမန် နကဵုကၞေဟ်ညးတအ်တုဲ ဒှ်မၞိဟ်ကိစ္စဇၞော် ပ္ဍဲဝင်လိက်ပတ်မန်ရ။

== ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် ==
သွက်ဂွံဂၠာဲဗှ်လောဲသွာတုဲ နာဲတအ် ပါ်ခြာစွံမာန် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

*
*
*
*

== မုက်လိက် အဓိက ==

* [[လိက်ပတ်မန်]]
* [[အ္စာကၞေဟ်]]</text>
      <sha1>gtdgdqzqdmgcmjdsloyw42evg3rchss</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အ္စာကၞေဟ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9374</id>
    <revision>
      <id>51618</id>
      <timestamp>2026-04-15T16:06:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''အ္စာကၞေဟ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Author / Writer'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မခၞံဗဒှ်ပတိတ် လိက်ပတ်၊ ဝတ္ထု၊ ကဗျ၊ လိက်သုတ ဟွံသေင်မ္ဂး တင်ဂၞင်သုတနာနာ နကဵုပညာ ကေုာံ စိုတ်ကၞေဟ်ဇကုရ။...&quot;</comment>
      <origin>51618</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4282" sha1="r941syd56tlrmzxjl5l3uwjh5puwwhb" xml:space="preserve">'''အ္စာကၞေဟ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Author / Writer'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မခၞံဗဒှ်ပတိတ် လိက်ပတ်၊ ဝတ္ထု၊ ကဗျ၊ လိက်သုတ ဟွံသေင်မ္ဂး တင်ဂၞင်သုတနာနာ နကဵုပညာ ကေုာံ စိုတ်ကၞေဟ်ဇကုရ။ အ္စာကၞေဟ်မွဲမ္ဂး ဒှ်မၞိဟ်မၞုံကဵု တာလျိုင် သွက်ဂွံထိင်ဒဝ်အာ လိက်ပတ်၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ ပညာသုတ သွက်မှာဇန်ဂမၠိုင်ရ။

== အဓိပ္ပါယ် ဝေါဟာရ ==
ဝေါဟာရ '''&quot;အ္စာကၞေဟ်&quot;''' ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုမအရေဝ်ၜါမ မတွဟ်ဂး -

* '''အ္စာ:''' ညးမၞုံကဵုပညာ၊ ညးမလေပ်၊ ညးမဒှ်တမ်။
* '''ကၞေဟ်:''' အရာသုင်စောဲ သွက်ဂွံချူလိက် (Pen/Stylus)။

ဟိုတ်ဂှ်ရ အ္စာကၞေဟ် ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မစကာကၞေဟ်တုဲ ဖန်ဗဒှ်ပတိတ် ပညာသုတ ဟွံသေင်မ္ဂး အာရီုသုခုမ မွဲမွဲရ။

== ဂကူအ္စာကၞေဟ်ဂမၠိုင် ==
အလိုက်ကမၠောန် ကေုာံ ဖျုန်လိက်ညးတအ်တုဲ ပါ်ခြာဂွံ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

* '''အ္စာကဗျ:''' ညးမချူခၞံ ကဗျ၊ လင်္ကာ ကေုာံ ဂါထာဂမၠိုင်။
* '''သၟာဝတ္ထု:''' ညးမချူ ဝတ္ထုဇမၠိင်၊ ဝတ္ထုဇမၞေအ် ကေုာံ ပုံအာဂီုဂမၠိုင်။
* '''အ္စာဝင်:''' ညးမချူစၟတ်သမ္တီ တင်ဂၞင်ဝင် ကေုာံ ပရူဒဒှ်အတိက်ဂမၠိုင်။
* '''အ္စာဘာသာ:''' ညးမကၠာဲစၠောအ် အရေဝ်ဘာသာမွဲ ကုမွဲ။
* '''သၟာပရိုင်:''' ညးမချူစၟတ်သမ္တီ ပရူပရာ မကတဵုဒှ်ဒၟံင် လၟုဟ်လၟုဟ်။

== တာလျိုင် ကေုာံ ဂုဏ်ဖိုလ် ==
အ္စာကၞေဟ်တအ်ဝွံ နွံကဵုတာလျိုင် ကိစ္စဇၞော်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု -

# '''ထိင်ဒဝ်လိက်ပတ်:''' သွက်အရေဝ်ဘာသာ ဂွံတန်တဴအာ ဗွဲမလံလကာသၞာံ။
# '''ကဵုပညာ:''' ဗိုင်ဖန်ဗဒှ်ကဵု သုတ၊ ဗုဒ္ဓိ ကေုာံ ဂမ္ဘဳရ သွက်မှာဇန်တအ် ဂွံစဳကၠး။
# '''ဗၟံက်ထ္ၜးယေန်သၞာင်:''' ချူဗၟံက်ထ္ၜး အခိုက်ကၞာ၊ စိုတ်ဓါတ် ကေုာံ ဘဝကောန်ဂကူ။
# '''ပလေဝ်ဒါန်ပရေင်မၞိဟ်:''' စကာကၞေဟ်တုဲ ဗိုင်ပလေဝ်ဒါန် တင်ယောင်ယာ ပ္ဍဲကဵု ဂကောံမၞိဟ်။

== အ္စာကၞေဟ်မန် မပြာကတ်ဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲဝင်လိက်ပတ်မန်မ္ဂး အ္စာကၞေဟ် ယၟုဒယှ် နွံဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ဥပမာ -

* [[နာဲပန်သာ]]
* [[နာဲဟံသာ]]
* [[နာဲသုံ]]
* [[အ္စာကၞေဟ် မေန်တိဂ်]]
* [[အ္စာဗြဴ မာံယေန်ချာန်]]

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[လိက်ပတ်မန်]]
* [[အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]
* [[ယၟုကၞေဟ်]]</text>
      <sha1>r941syd56tlrmzxjl5l3uwjh5puwwhb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51619</id>
      <parentid>51618</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T16:06:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* အ္စာကၞေဟ်မန် မပြာကတ်ဂမၠိုင် */</comment>
      <origin>51619</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4377" sha1="bde5u4evvixghaw0ghftqtjuu0zud27" xml:space="preserve">'''အ္စာကၞေဟ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Author / Writer'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မခၞံဗဒှ်ပတိတ် လိက်ပတ်၊ ဝတ္ထု၊ ကဗျ၊ လိက်သုတ ဟွံသေင်မ္ဂး တင်ဂၞင်သုတနာနာ နကဵုပညာ ကေုာံ စိုတ်ကၞေဟ်ဇကုရ။ အ္စာကၞေဟ်မွဲမ္ဂး ဒှ်မၞိဟ်မၞုံကဵု တာလျိုင် သွက်ဂွံထိင်ဒဝ်အာ လိက်ပတ်၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ ပညာသုတ သွက်မှာဇန်ဂမၠိုင်ရ။

== အဓိပ္ပါယ် ဝေါဟာရ ==
ဝေါဟာရ '''&quot;အ္စာကၞေဟ်&quot;''' ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုမအရေဝ်ၜါမ မတွဟ်ဂး -

* '''အ္စာ:''' ညးမၞုံကဵုပညာ၊ ညးမလေပ်၊ ညးမဒှ်တမ်။
* '''ကၞေဟ်:''' အရာသုင်စောဲ သွက်ဂွံချူလိက် (Pen/Stylus)။

ဟိုတ်ဂှ်ရ အ္စာကၞေဟ် ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မစကာကၞေဟ်တုဲ ဖန်ဗဒှ်ပတိတ် ပညာသုတ ဟွံသေင်မ္ဂး အာရီုသုခုမ မွဲမွဲရ။

== ဂကူအ္စာကၞေဟ်ဂမၠိုင် ==
အလိုက်ကမၠောန် ကေုာံ ဖျုန်လိက်ညးတအ်တုဲ ပါ်ခြာဂွံ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

* '''အ္စာကဗျ:''' ညးမချူခၞံ ကဗျ၊ လင်္ကာ ကေုာံ ဂါထာဂမၠိုင်။
* '''သၟာဝတ္ထု:''' ညးမချူ ဝတ္ထုဇမၠိင်၊ ဝတ္ထုဇမၞေအ် ကေုာံ ပုံအာဂီုဂမၠိုင်။
* '''အ္စာဝင်:''' ညးမချူစၟတ်သမ္တီ တင်ဂၞင်ဝင် ကေုာံ ပရူဒဒှ်အတိက်ဂမၠိုင်။
* '''အ္စာဘာသာ:''' ညးမကၠာဲစၠောအ် အရေဝ်ဘာသာမွဲ ကုမွဲ။
* '''သၟာပရိုင်:''' ညးမချူစၟတ်သမ္တီ ပရူပရာ မကတဵုဒှ်ဒၟံင် လၟုဟ်လၟုဟ်။

== တာလျိုင် ကေုာံ ဂုဏ်ဖိုလ် ==
အ္စာကၞေဟ်တအ်ဝွံ နွံကဵုတာလျိုင် ကိစ္စဇၞော်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု -

# '''ထိင်ဒဝ်လိက်ပတ်:''' သွက်အရေဝ်ဘာသာ ဂွံတန်တဴအာ ဗွဲမလံလကာသၞာံ။
# '''ကဵုပညာ:''' ဗိုင်ဖန်ဗဒှ်ကဵု သုတ၊ ဗုဒ္ဓိ ကေုာံ ဂမ္ဘဳရ သွက်မှာဇန်တအ် ဂွံစဳကၠး။
# '''ဗၟံက်ထ္ၜးယေန်သၞာင်:''' ချူဗၟံက်ထ္ၜး အခိုက်ကၞာ၊ စိုတ်ဓါတ် ကေုာံ ဘဝကောန်ဂကူ။
# '''ပလေဝ်ဒါန်ပရေင်မၞိဟ်:''' စကာကၞေဟ်တုဲ ဗိုင်ပလေဝ်ဒါန် တင်ယောင်ယာ ပ္ဍဲကဵု ဂကောံမၞိဟ်။

== အ္စာကၞေဟ်မန် မပြာကတ်ဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲဝင်လိက်ပတ်မန်မ္ဂး အ္စာကၞေဟ် ယၟုဒယှ် နွံဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ဥပမာ -

* [[နာဲပန်သာ]]
* [[ဟံသာ (ဥက္ကဋ္ဌဇၞော် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ)|နာဲဟံသာ]]
* [[နာဲသုံ]]
* [[အ္စာကၞေဟ် မေန်တိဂ်]]
* [[အ္စာဗြဴ မာံယေန်ချာန်]]

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[လိက်ပတ်မန်]]
* [[အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]
* [[ယၟုကၞေဟ်]]</text>
      <sha1>bde5u4evvixghaw0ghftqtjuu0zud27</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51620</id>
      <parentid>51619</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T16:07:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* အ္စာကၞေဟ်မန် မပြာကတ်ဂမၠိုင် */</comment>
      <origin>51620</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4409" sha1="m9n041fv8gqjlv2lwab0bnq3je9qmk4" xml:space="preserve">'''အ္စာကၞေဟ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Author / Writer'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မခၞံဗဒှ်ပတိတ် လိက်ပတ်၊ ဝတ္ထု၊ ကဗျ၊ လိက်သုတ ဟွံသေင်မ္ဂး တင်ဂၞင်သုတနာနာ နကဵုပညာ ကေုာံ စိုတ်ကၞေဟ်ဇကုရ။ အ္စာကၞေဟ်မွဲမ္ဂး ဒှ်မၞိဟ်မၞုံကဵု တာလျိုင် သွက်ဂွံထိင်ဒဝ်အာ လိက်ပတ်၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ ပညာသုတ သွက်မှာဇန်ဂမၠိုင်ရ။

== အဓိပ္ပါယ် ဝေါဟာရ ==
ဝေါဟာရ '''&quot;အ္စာကၞေဟ်&quot;''' ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုမအရေဝ်ၜါမ မတွဟ်ဂး -

* '''အ္စာ:''' ညးမၞုံကဵုပညာ၊ ညးမလေပ်၊ ညးမဒှ်တမ်။
* '''ကၞေဟ်:''' အရာသုင်စောဲ သွက်ဂွံချူလိက် (Pen/Stylus)။

ဟိုတ်ဂှ်ရ အ္စာကၞေဟ် ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မစကာကၞေဟ်တုဲ ဖန်ဗဒှ်ပတိတ် ပညာသုတ ဟွံသေင်မ္ဂး အာရီုသုခုမ မွဲမွဲရ။

== ဂကူအ္စာကၞေဟ်ဂမၠိုင် ==
အလိုက်ကမၠောန် ကေုာံ ဖျုန်လိက်ညးတအ်တုဲ ပါ်ခြာဂွံ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

* '''အ္စာကဗျ:''' ညးမချူခၞံ ကဗျ၊ လင်္ကာ ကေုာံ ဂါထာဂမၠိုင်။
* '''သၟာဝတ္ထု:''' ညးမချူ ဝတ္ထုဇမၠိင်၊ ဝတ္ထုဇမၞေအ် ကေုာံ ပုံအာဂီုဂမၠိုင်။
* '''အ္စာဝင်:''' ညးမချူစၟတ်သမ္တီ တင်ဂၞင်ဝင် ကေုာံ ပရူဒဒှ်အတိက်ဂမၠိုင်။
* '''အ္စာဘာသာ:''' ညးမကၠာဲစၠောအ် အရေဝ်ဘာသာမွဲ ကုမွဲ။
* '''သၟာပရိုင်:''' ညးမချူစၟတ်သမ္တီ ပရူပရာ မကတဵုဒှ်ဒၟံင် လၟုဟ်လၟုဟ်။

== တာလျိုင် ကေုာံ ဂုဏ်ဖိုလ် ==
အ္စာကၞေဟ်တအ်ဝွံ နွံကဵုတာလျိုင် ကိစ္စဇၞော်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု -

# '''ထိင်ဒဝ်လိက်ပတ်:''' သွက်အရေဝ်ဘာသာ ဂွံတန်တဴအာ ဗွဲမလံလကာသၞာံ။
# '''ကဵုပညာ:''' ဗိုင်ဖန်ဗဒှ်ကဵု သုတ၊ ဗုဒ္ဓိ ကေုာံ ဂမ္ဘဳရ သွက်မှာဇန်တအ် ဂွံစဳကၠး။
# '''ဗၟံက်ထ္ၜးယေန်သၞာင်:''' ချူဗၟံက်ထ္ၜး အခိုက်ကၞာ၊ စိုတ်ဓါတ် ကေုာံ ဘဝကောန်ဂကူ။
# '''ပလေဝ်ဒါန်ပရေင်မၞိဟ်:''' စကာကၞေဟ်တုဲ ဗိုင်ပလေဝ်ဒါန် တင်ယောင်ယာ ပ္ဍဲကဵု ဂကောံမၞိဟ်။

== အ္စာကၞေဟ်မန် မပြာကတ်ဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲဝင်လိက်ပတ်မန်မ္ဂး အ္စာကၞေဟ် ယၟုဒယှ် နွံဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ဥပမာ -

* [[ပါန်သာ၊ နာဲ|နာဲပန်သာ]]
* [[ဟံသာ (ဥက္ကဋ္ဌဇၞော် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ)|နာဲဟံသာ]]
* [[နာဲသုံ]]
* [[အ္စာကၞေဟ် မေန်တိဂ်]]
* [[အ္စာဗြဴ မာံယေန်ချာန်]]

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[လိက်ပတ်မန်]]
* [[အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]
* [[ယၟုကၞေဟ်]]</text>
      <sha1>m9n041fv8gqjlv2lwab0bnq3je9qmk4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51621</id>
      <parentid>51620</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T16:07:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် */</comment>
      <origin>51621</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4515" sha1="he0ijntzllfms6j8315ukcb28tezd04" xml:space="preserve">'''အ္စာကၞေဟ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Author / Writer'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မခၞံဗဒှ်ပတိတ် လိက်ပတ်၊ ဝတ္ထု၊ ကဗျ၊ လိက်သုတ ဟွံသေင်မ္ဂး တင်ဂၞင်သုတနာနာ နကဵုပညာ ကေုာံ စိုတ်ကၞေဟ်ဇကုရ။ အ္စာကၞေဟ်မွဲမ္ဂး ဒှ်မၞိဟ်မၞုံကဵု တာလျိုင် သွက်ဂွံထိင်ဒဝ်အာ လိက်ပတ်၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ ပညာသုတ သွက်မှာဇန်ဂမၠိုင်ရ။

== အဓိပ္ပါယ် ဝေါဟာရ ==
ဝေါဟာရ '''&quot;အ္စာကၞေဟ်&quot;''' ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုမအရေဝ်ၜါမ မတွဟ်ဂး -

* '''အ္စာ:''' ညးမၞုံကဵုပညာ၊ ညးမလေပ်၊ ညးမဒှ်တမ်။
* '''ကၞေဟ်:''' အရာသုင်စောဲ သွက်ဂွံချူလိက် (Pen/Stylus)။

ဟိုတ်ဂှ်ရ အ္စာကၞေဟ် ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မစကာကၞေဟ်တုဲ ဖန်ဗဒှ်ပတိတ် ပညာသုတ ဟွံသေင်မ္ဂး အာရီုသုခုမ မွဲမွဲရ။

== ဂကူအ္စာကၞေဟ်ဂမၠိုင် ==
အလိုက်ကမၠောန် ကေုာံ ဖျုန်လိက်ညးတအ်တုဲ ပါ်ခြာဂွံ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

* '''အ္စာကဗျ:''' ညးမချူခၞံ ကဗျ၊ လင်္ကာ ကေုာံ ဂါထာဂမၠိုင်။
* '''သၟာဝတ္ထု:''' ညးမချူ ဝတ္ထုဇမၠိင်၊ ဝတ္ထုဇမၞေအ် ကေုာံ ပုံအာဂီုဂမၠိုင်။
* '''အ္စာဝင်:''' ညးမချူစၟတ်သမ္တီ တင်ဂၞင်ဝင် ကေုာံ ပရူဒဒှ်အတိက်ဂမၠိုင်။
* '''အ္စာဘာသာ:''' ညးမကၠာဲစၠောအ် အရေဝ်ဘာသာမွဲ ကုမွဲ။
* '''သၟာပရိုင်:''' ညးမချူစၟတ်သမ္တီ ပရူပရာ မကတဵုဒှ်ဒၟံင် လၟုဟ်လၟုဟ်။

== တာလျိုင် ကေုာံ ဂုဏ်ဖိုလ် ==
အ္စာကၞေဟ်တအ်ဝွံ နွံကဵုတာလျိုင် ကိစ္စဇၞော်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု -

# '''ထိင်ဒဝ်လိက်ပတ်:''' သွက်အရေဝ်ဘာသာ ဂွံတန်တဴအာ ဗွဲမလံလကာသၞာံ။
# '''ကဵုပညာ:''' ဗိုင်ဖန်ဗဒှ်ကဵု သုတ၊ ဗုဒ္ဓိ ကေုာံ ဂမ္ဘဳရ သွက်မှာဇန်တအ် ဂွံစဳကၠး။
# '''ဗၟံက်ထ္ၜးယေန်သၞာင်:''' ချူဗၟံက်ထ္ၜး အခိုက်ကၞာ၊ စိုတ်ဓါတ် ကေုာံ ဘဝကောန်ဂကူ။
# '''ပလေဝ်ဒါန်ပရေင်မၞိဟ်:''' စကာကၞေဟ်တုဲ ဗိုင်ပလေဝ်ဒါန် တင်ယောင်ယာ ပ္ဍဲကဵု ဂကောံမၞိဟ်။

== အ္စာကၞေဟ်မန် မပြာကတ်ဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲဝင်လိက်ပတ်မန်မ္ဂး အ္စာကၞေဟ် ယၟုဒယှ် နွံဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ဥပမာ -

* [[ပါန်သာ၊ နာဲ|နာဲပန်သာ]]
* [[ဟံသာ (ဥက္ကဋ္ဌဇၞော် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ)|နာဲဟံသာ]]
* [[နာဲသုံ]]
* [[အ္စာကၞေဟ် မေန်တိဂ်]]
* [[အ္စာဗြဴ မာံယေန်ချာန်]]

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[လိက်ပတ်မန်]]
* [[အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]
* [[ယၟုကၞေဟ်]]

[[ကဏ္ဍ:အ္စာကၞေဟ်ဂမၠိုင်]] [[ကဏ္ဍ:လိက်ပတ်]]</text>
      <sha1>he0ijntzllfms6j8315ukcb28tezd04</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ယၟုကၞေဟ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9375</id>
    <revision>
      <id>51622</id>
      <timestamp>2026-04-15T16:08:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''ယၟုကၞေဟ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Pen name'' ဟွံသေင်မ္ဂး ''Pseudonym'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ယၟုတၟေင် (ယၟုပတောအ်) မၞိဟ်မချူလိက် ဟွံသေင်မ္ဂး အ္စာကၞေဟ်တအ် သုင်စောဲဒၟံင် နဒဒှ် နာမဝိသေသန သွ...&quot;</comment>
      <origin>51622</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4024" sha1="l1nwk9bjquzc83pa2jd2usz3hcjrzz8" xml:space="preserve">'''ယၟုကၞေဟ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Pen name'' ဟွံသေင်မ္ဂး ''Pseudonym'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ယၟုတၟေင် (ယၟုပတောအ်) မၞိဟ်မချူလိက် ဟွံသေင်မ္ဂး အ္စာကၞေဟ်တအ် သုင်စောဲဒၟံင် နဒဒှ် နာမဝိသေသန သွက်ဂွံချူခၞံပတိတ် လိက်ပတ်ညးတအ် စၞးယၟုအရင် (ယၟုမကတဵုဒှ်မၞိဟ်) ရ။

== ဟိုတ်မဂွံစကာ ယၟုကၞေဟ် ==
အ္စာကၞေဟ်တအ် သုင်စောဲ ယၟုကၞေဟ် ဟိုတ်နူတင်ရန်တၟအ်နာနာသာ် နွံဒၟံင်ရ -
* '''သွက်ဂွံစိုပ်ကတေင် (Marketing):''' ယၟုကၞေဟ်ဂှ် ဍေံဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ဗီုပြင်လိက်ပတ် ညးတအ်မချူ (ဥပမာ - အ္စာကဗျမ္ဂး စကာယၟုမၞုံကဵု ကဗျလင်္ကာ)။
* '''ပရေင်ကိုယ်ပိုင် (Privacy):''' အ္စာကၞေဟ်လ္ၚဵုတအ် မိက်ဂွံထိင်ဒဝ် လၟေင်လမျီုကိုယ်ပိုင်တုဲ ဟွံမိက်ကဵု ညးတၞဟ်တီ ယၟုအရင်ဇကုရ။
* '''ပရေင်ဍုင်ကွာန်:''' ပ္ဍဲခေတ်မၞုံကဵု အသိင်ပရေင်ဍုင်ကွာန်သကာတ်မြဟ်မ္ဂး သွက်ဂွံစကာကၞေဟ် ဗွဲမဗၠးၜးတုဲ အ္စာကၞေဟ်တအ် လေပ်စကာ ယၟုကၞေဟ် ရ။
* '''ဂကူလိက်ပတ် ဟွံတုပ်:''' အ္စာကၞေဟ်မွဲဇကုဓဝ် ပတိတ်ဒၟံင် လိက်သုတကီု၊ ဝတ္ထုကီုမ္ဂး သွက်ညးဗှ်လိက်တအ် ဟွံဂွံထုဲထံင်တုဲ စကာယၟုကၞေဟ် တၞဟ်ခြာမာန်ရ။

== ယၟုကၞေဟ် ပ္ဍဲလိက်ပတ်မန် ==
ပ္ဍဲကဵု လောကလိက်ပတ်မန်ပိုယ်မ္ဂး အ္စာကၞေဟ်တအ် သုင်စောဲ ယၟုကၞေဟ် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ အ္စာကၞေဟ်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ညးဗှ်လိက်တအ် တီဒၟံင် ယၟုကၞေဟ်ဂၠိုင်နူ ယၟုအရင်ဏီရ။

'''ဥပမာ အ္စာကၞေဟ်မန်ဂမၠိုင်:'''
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ယၟုကၞေဟ် !! ယၟုအရင်
|-
| [[နာဲပန်သာ]] || နာဲထောန်သိင် (Nai Tun Thein)
|-
| [[မေန်တိဂ်]] || နာဲဗော် (Nai Faw)
|-
| [[နာဲဟံသာ]] || နာဲခေန်မံင် (Nai Khin Maung)
|-
| [[ယျေန်ချာန်]] || မိယျေန်ချာန် (Mi Yin Chan)
|}

== ယၟုကၞေဟ် ပြာကတ်ဂၠးကဝ် ==
ပ္ဍဲကဵု ဂၠးကဝ်လေဝ် အ္စာကၞေဟ် ယၟုဒယှ်ဂမၠိုင် သုင်စောဲလဝ် ယၟုကၞေဟ်အိုတ်ရ -
* '''Mark Twain''' (ယၟုအရင်: Samuel Clemens)
* '''George Orwell''' (ယၟုအရင်: Eric Blair)
* '''J.K. Rowling''' (စကာလဝ်ယၟု Robert Galbraith သွက်ဝတ္ထုပရူပရိုင်)

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[အ္စာကၞေဟ်]]
* [[လိက်ပတ်]]
* [[ယၟု]]

[[ကဏ္ဍ:လိက်ပတ်]]
[[ကဏ္ဍ:ယၟုဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>l1nwk9bjquzc83pa2jd2usz3hcjrzz8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ယၟုဂမၠိုင်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9376</id>
    <revision>
      <id>51623</id>
      <timestamp>2026-04-15T16:09:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍလပါ် မဆက်စပ် ကု '''[[ယၟု]]''' (Names) နာနာသာ်ရ။   ယၟုဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဝေါဟာရ မသုင်စောဲ သွက်ဂွံစၟတ်သမ္တီ၊ ကော်ခဴ ဟွံသေင်မ္ဂ...&quot;</comment>
      <origin>51623</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1632" sha1="k7d3vw00d2c1uwjg9nmi28t2oxo00fk" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍလပါ် မဆက်စပ် ကု '''[[ယၟု]]''' (Names) နာနာသာ်ရ။ 

ယၟုဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဝေါဟာရ မသုင်စောဲ သွက်ဂွံစၟတ်သမ္တီ၊ ကော်ခဴ ဟွံသေင်မ္ဂး ပါ်ခြာကေတ် အရာမွဲမွဲ၊ မၞိဟ်မွဲမွဲ ဟွံသေင်မ္ဂး ဒၞာဲဒတန်မွဲမွဲရ။ ပ္ဍဲကဵု ယေန်သၞာင်မန်ပိုယ်မ္ဂး ယၟုဝွံ နွံကဵု အဓိပ္ပါယ် ကေုာံ ဝင်ဗွဲမဂၠိုင်ရ။

== ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် ==
သွက်ဂွံဂၠာဲလောဲသွာတုဲ ကဏ္ဍဏအ် ပါ်ခြာလဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* [[ကဏ္ဍ:ယၟုမၞိဟ်ဂမၠိုင်]] (Personal names)
* [[ကဏ္ဍ:ယၟုကၞေဟ်]] (Pen names)
* [[ကဏ္ဍ:ယၟုဒေသဂမၠိုင်]] (Place names / Toponyms)
* [[ကဏ္ဍ:ယၟုဂကူဂမၠိုင်]] (Ethnic names)
* [[ကဏ္ဍ:ယၟုသိပ္ပံ]] (Scientific names)

== မုက်လိက် အဓိက ==
* [[ယၟု]]

[[ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင်]]
[[ကဏ္ဍ:အရေဝ်ဘာသာ]]
[[ကဏ္ဍ:မုက်လိက် ပရူပရာ]]
[[Category:Names]]</text>
      <sha1>k7d3vw00d2c1uwjg9nmi28t2oxo00fk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဗေဒင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9377</id>
    <revision>
      <id>51624</id>
      <timestamp>2026-04-15T16:10:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''ဗေဒင်''' (အင်္ဂလိက်: ''Astrology'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပညာရပ် မလ္ၚတ်ကေတ် အဆက်အစပ် အကြာ လၟေင်ဂြိုဟ် (Planets)၊ သၞံင် (Stars) ကေုာံ အခိင်အခါတအ်တုဲ ဟီုတွဟ်ဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ပရူဒဒှ် ဘဝမၞိ...&quot;</comment>
      <origin>51624</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4358" sha1="941zv5d7vhq9yvmqo50xwudk374q58j" xml:space="preserve">'''ဗေဒင်''' (အင်္ဂလိက်: ''Astrology'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပညာရပ် မလ္ၚတ်ကေတ် အဆက်အစပ် အကြာ လၟေင်ဂြိုဟ် (Planets)၊ သၞံင် (Stars) ကေုာံ အခိင်အခါတအ်တုဲ ဟီုတွဟ်ဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ပရူဒဒှ် ဘဝမၞိဟ်၊ ကံကုသဵု ကေုာံ သြဇာသဘာဝ မကတဵုဒှ်ကၠုင်မာန်တအ်ရ။

== တမ်ဗဳဇ ဝေါဟာရ ==
ဝေါဟာရ '''&quot;ဗေဒင်&quot;''' ဝွံ ကၠုင်နူ အရေဝ်ပါဠိ/သံသကြိုတ် မတွဟ်ဂး '''&quot;ဗေဒ&quot;''' (Veda) မဂွံအဓိပ္ပါယ် &quot;ပညာသုတ&quot; ရ။ ပ္ဍဲခေတ်တြေံတေအ်မ္ဂး ဗေဒင်ဝွံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုပညာနက္ခတ္တဗေဒ (Astronomy) ရ။

== ဂကူဗေဒင်ဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲယေန်သၞာင်မန် ကေုာံ ဒေသအာရှမ္ဂး ဂကူဗေဒင် မၞိဟ်တအ် သုင်စောဲဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် -
# '''မဟာဘုတ် (Mahabote):''' ဒုင်သဇိုင် ကုတ္ၚဲမကတဵုဒှ်မၞိဟ်တုဲ ဟီုတွဟ်ကံကုသဵု။
# '''ဇာတာ (Horoscope):''' ဒုင်သဇိုင် ကုအခိင်၊ ဂိတု၊ သၞာံ ကေုာံ ဒၞာဲဒတန်လျးဂြိုဟ်တအ် မတန်တဴဒၟံင် အခိင်မသၠးဂၠံဂဝ်။
# '''သ္ၚေဝ်မုက်/သ္ၚေဝ်တဲ (Palmistry &amp; Physiognomy):''' လ္ၚတ်ကေတ် လၟေင်ဓဇက်တဲ ဟွံသေင်မ္ဂး လက်သန်ရုပ်သာ် ကာယ။
# '''ယတြာ (Yatra):''' ဝွံ ဒှ်နဲကဲ ပလေဝ်ဒါန် ကံကုသဵု ဟွံသေင်မ္ဂး ပညာမဗဒေက်ဖျဝ် တင်ယောင်ယာ ပ္ဍဲကဵုဗေဒင်။

== ဗေဒင် ကေုာံ အခိုက်ကၞာမန် ==
ဂကူမန်ပိုယ်ဝွံ နူခေတ်တြေံတေအ် စဵုကဵုလၟုဟ် သုင်စောဲဒၟံင် ဗေဒင် ပ္ဍဲကဏ္ဍနာနာ -
* '''ပွမခတ်ယၟု:''' သွက်ဂွံကဵုယၟု ကောန်င္ၚာ်မသၠးဂၠံဂဝ်တၟိတအ်မ္ဂး ဒးရံင်အက္ခရ် အလိုက်တ္ၚဲ။
* '''ပွမရုဲစှ် အခါ (Auspicious Time):''' သွက်ဂွံကၠောန် သဘင်သၞေဟ်သ္ဍေအ် (မ္ၚဵုထပ်တဲ)၊ သဘင်တိုန်သ္ၚိတၟိ ဟွံသေင်မ္ဂး စကၠောန်ကမၠောန်ဗၞိက်ဇၞော်ဇၞော်။
* '''ဗေဒင်ဂြိုဟ်ဒစိတ်:''' ပွမရှ်ေသှ်ေ ပူဇဴဂြိုဟ်ဒစိတ် သွက်ဂွံဖန်ဗဒှ်ကဵု သုခ၊ သေဝ်ဟာ ကေုာံ ပရေင်ထတ်ယုက်။

== ဗေဒင် ကေုာံ သိပ္ပံ ==
ပ္ဍဲကဵု ခေတ်သိပ္ပံလၟုဟ်မ္ဂး ဗေဒင်ဝွံ ညးဟွံစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ် သိပ္ပံ (Science) ရ၊ ဆဂး ညးစၟတ်သမ္တီလဝ် နဒဒှ် &quot;ပညာပတောအ်သိပ္ပံ&quot; (Pseudoscience) ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဗေဒင်ဝွံ ဒှ်အရာမဒုင်သဇိုင် ကုလျိုင်ပတှ်ေ (Belief) ကေုာံ အခိုက်ကၞာဂၠိုင်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[နက္ခတ္တဗေဒ]]
* [[ယၟုမၞိဟ်မန်]]
* [[ယတြာ]]

[[ကဏ္ဍ:ဗေဒင်]]
[[ကဏ္ဍ:လျိုင်ပတှ်ေ]]
[[ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင်]]</text>
      <sha1>941zv5d7vhq9yvmqo50xwudk374q58j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51626</id>
      <parentid>51624</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T16:13:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဂကူဗေဒင်ဂမၠိုင် */</comment>
      <origin>51626</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4362" sha1="28wi91hg6cn5kwfnpyqdm1evz5w026x" xml:space="preserve">'''ဗေဒင်''' (အင်္ဂလိက်: ''Astrology'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပညာရပ် မလ္ၚတ်ကေတ် အဆက်အစပ် အကြာ လၟေင်ဂြိုဟ် (Planets)၊ သၞံင် (Stars) ကေုာံ အခိင်အခါတအ်တုဲ ဟီုတွဟ်ဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ပရူဒဒှ် ဘဝမၞိဟ်၊ ကံကုသဵု ကေုာံ သြဇာသဘာဝ မကတဵုဒှ်ကၠုင်မာန်တအ်ရ။

== တမ်ဗဳဇ ဝေါဟာရ ==
ဝေါဟာရ '''&quot;ဗေဒင်&quot;''' ဝွံ ကၠုင်နူ အရေဝ်ပါဠိ/သံသကြိုတ် မတွဟ်ဂး '''&quot;ဗေဒ&quot;''' (Veda) မဂွံအဓိပ္ပါယ် &quot;ပညာသုတ&quot; ရ။ ပ္ဍဲခေတ်တြေံတေအ်မ္ဂး ဗေဒင်ဝွံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုပညာနက္ခတ္တဗေဒ (Astronomy) ရ။

== ဂကူဗေဒင်ဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲယေန်သၞာင်မန် ကေုာံ ဒေသအာရှမ္ဂး ဂကူဗေဒင် မၞိဟ်တအ် သုင်စောဲဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် -
# '''[[မဟာဘုတ်]] (Mahabote):''' ဒုင်သဇိုင် ကုတ္ၚဲမကတဵုဒှ်မၞိဟ်တုဲ ဟီုတွဟ်ကံကုသဵု။
# '''ဇာတာ (Horoscope):''' ဒုင်သဇိုင် ကုအခိင်၊ ဂိတု၊ သၞာံ ကေုာံ ဒၞာဲဒတန်လျးဂြိုဟ်တအ် မတန်တဴဒၟံင် အခိင်မသၠးဂၠံဂဝ်။
# '''သ္ၚေဝ်မုက်/သ္ၚေဝ်တဲ (Palmistry &amp; Physiognomy):''' လ္ၚတ်ကေတ် လၟေင်ဓဇက်တဲ ဟွံသေင်မ္ဂး လက်သန်ရုပ်သာ် ကာယ။
# '''ယတြာ (Yatra):''' ဝွံ ဒှ်နဲကဲ ပလေဝ်ဒါန် ကံကုသဵု ဟွံသေင်မ္ဂး ပညာမဗဒေက်ဖျဝ် တင်ယောင်ယာ ပ္ဍဲကဵုဗေဒင်။

== ဗေဒင် ကေုာံ အခိုက်ကၞာမန် ==
ဂကူမန်ပိုယ်ဝွံ နူခေတ်တြေံတေအ် စဵုကဵုလၟုဟ် သုင်စောဲဒၟံင် ဗေဒင် ပ္ဍဲကဏ္ဍနာနာ -
* '''ပွမခတ်ယၟု:''' သွက်ဂွံကဵုယၟု ကောန်င္ၚာ်မသၠးဂၠံဂဝ်တၟိတအ်မ္ဂး ဒးရံင်အက္ခရ် အလိုက်တ္ၚဲ။
* '''ပွမရုဲစှ် အခါ (Auspicious Time):''' သွက်ဂွံကၠောန် သဘင်သၞေဟ်သ္ဍေအ် (မ္ၚဵုထပ်တဲ)၊ သဘင်တိုန်သ္ၚိတၟိ ဟွံသေင်မ္ဂး စကၠောန်ကမၠောန်ဗၞိက်ဇၞော်ဇၞော်။
* '''ဗေဒင်ဂြိုဟ်ဒစိတ်:''' ပွမရှ်ေသှ်ေ ပူဇဴဂြိုဟ်ဒစိတ် သွက်ဂွံဖန်ဗဒှ်ကဵု သုခ၊ သေဝ်ဟာ ကေုာံ ပရေင်ထတ်ယုက်။

== ဗေဒင် ကေုာံ သိပ္ပံ ==
ပ္ဍဲကဵု ခေတ်သိပ္ပံလၟုဟ်မ္ဂး ဗေဒင်ဝွံ ညးဟွံစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ် သိပ္ပံ (Science) ရ၊ ဆဂး ညးစၟတ်သမ္တီလဝ် နဒဒှ် &quot;ပညာပတောအ်သိပ္ပံ&quot; (Pseudoscience) ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဗေဒင်ဝွံ ဒှ်အရာမဒုင်သဇိုင် ကုလျိုင်ပတှ်ေ (Belief) ကေုာံ အခိုက်ကၞာဂၠိုင်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[နက္ခတ္တဗေဒ]]
* [[ယၟုမၞိဟ်မန်]]
* [[ယတြာ]]

[[ကဏ္ဍ:ဗေဒင်]]
[[ကဏ္ဍ:လျိုင်ပတှ်ေ]]
[[ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင်]]</text>
      <sha1>28wi91hg6cn5kwfnpyqdm1evz5w026x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မဟာဘုတ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9378</id>
    <revision>
      <id>51625</id>
      <timestamp>2026-04-15T16:11:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''မဟာဘုတ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Mahabote'') ဝွံ ဒှ်နဲကဲဗေဒင် အဓိကမွဲဂကူ မပြာကတ်ဒၟံင် ပ္ဍဲယေန်သၞာင် [[မန်]]၊ ဗၟာ ကေုာံ သေံတအ်ရ။ နဲကဲဏအ်ဝွံ ဒုင်သဇိုင် ကုတ္ၚဲမကတဵုဒှ်မၞိဟ် ကေ...&quot;</comment>
      <origin>51625</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4170" sha1="r3wdd06z92b28x7tlok4p3yvmiyapka" xml:space="preserve">'''မဟာဘုတ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Mahabote'') ဝွံ ဒှ်နဲကဲဗေဒင် အဓိကမွဲဂကူ မပြာကတ်ဒၟံင် ပ္ဍဲယေန်သၞာင် [[မန်]]၊ ဗၟာ ကေုာံ သေံတအ်ရ။ နဲကဲဏအ်ဝွံ ဒုင်သဇိုင် ကုတ္ၚဲမကတဵုဒှ်မၞိဟ် ကေုာံ သၞာံစၟတ်သမ္တီ (သက္ကရာဇ်ဍုင်) တုဲ ဟီုတွဟ်ကဵု ကံကုသဵု၊ စိုတ်ဓါတ် ကေုာံ ဘဝမၞိဟ်မွဲမွဲရ။

== နဲကဲပူဂေါအ် (Calculation) ==
သွက်ဂွံတီ ဌာနမဟာဘုတ်ဇကုမ္ဂး ညးကေတ် သက္ကရာဇ်ဍုင် (Burmese Era) မကတဵုဒှ်မၞိဟ်ဂှ်တုဲ တက်ကဵု ဂၞန် (၇) ရ။ တင်သှ်ေ (Remainder) မကတဵုဒှ်ကၠုင်ဂှ် ဒှ်ဂၞန်သဇိုင် သွက်ဂွံစွံ ပ္ဍဲအိမ်မဟာဘုတ်ရ။

$$သက္ကရာဇ်ဍုင် \div 7 = Remainder (တင်သှ်ေ)$$

== ဌာန ၇ ခမၞောန် ==
ပ္ဍဲဇိုင်မဟာဘုတ်မ္ဂး နွံကဵု ဌာန (၇) ဒၞာဲ မဗၟံက်ထ္ၜးကဵု လက်သန်ဘဝနာနာ -
# '''အဓိပတိ (Adipati):''' ဒှ်ဒၞာဲ မစၟတ်သမ္တီကဵု ပရေင်အောင်ဇၞး၊ အစောံစရာဲ ကေုာံ ကဆံင်သၠုင်။
# '''အာယု (Ahtu):''' ဒှ်ဒၞာဲ မဆေင်စပ် ကုအာယုက်၊ ပရေင်ထတ်ယုက် ကေုာံ တင်ခိုင်ဘဝ။
# '''သိုက် (Thika):''' ဒှ်ဒၞာဲ မဆေင်စပ် ကုပိုန်ဒြပ်၊ လာဘ်ဗဇဴ ကေုာံ ပရေင်တန်တဴ။
# '''ရာဇ (Raza):''' ဒှ်ဒၞာဲ မဆေင်စပ် ကုသြဇာ၊ အဝဵု ကေုာံ ပွမဂွံဒုင်ရှ်ေသှ်ေ။
# '''မရဏ (Marana):''' ဒှ်ဒၞာဲ မဆေင်စပ် ကုတင်ဝါတ်ဂါတ်၊ ပရေင်လီုလာ် ကေုာံ အန္တရာယ်။
# '''ပုတိ (Puti):''' ဒှ်ဒၞာဲ မဆေင်စပ် ကုယၟုမြဟ် (ဟွံသေင်မ္ဂး ယၟုပရေအ်)၊ ပွမဒးဒုင်ဟီုဂး။
# '''ဘင်္ဂ (Binga):''' ဒှ်ဒၞာဲ မဆေင်စပ် ကုပွမပြံင်လှာဲ၊ ပွမလီုလာ် ဟွံသေင်မ္ဂး ပွမစကၠောန်တၟိ။

== ပွမသုင်စောဲ ==
မဟာဘုတ်ဝွံ ကိစ္စဇၞော်ဗွဲမလောန် ပ္ဍဲကဏ္ဍ -
* '''ပွမခတ်ယၟု:''' အစာဗေဒင်မန်တအ် ရံင်ကဵု ဂၞန်သဇိုင်မဟာဘုတ်တုဲ ရုဲစှ်ကဵု အက္ခရ်မဒးကဵုဇကု။
* '''ပရေင်သၞေဟ်သ္ဍေအ်:''' သ္ၚေဝ်မုက် ရံင်ကံကုသဵု မၞိဟ်ၜါတၠ ညံင်ဂွံဒှ် &quot;မိတ္တ&quot; (သကအ်ခိုဟ်) ရေင်သ္ကအ်။
* '''ယတြာ:''' ယဝ်ရ ဂြိုဟ်မွဲမွဲ စိုပ်ဒၞာဲမရဏ ဟွံသေင်မ္ဂး ဘင်္ဂ မ္ဂး စကာနဲကဲယတြာ သွက်ဂွံဖန်ဗဒေက်ဖျဝ် တင်ယောင်ယာတအ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဗေဒင်]]
* [[ယတြာ]]
* [[နက္ခတ္တဗေဒ]]

[[ကဏ္ဍ:ဗေဒင်]]
[[ကဏ္ဍ:လျိုင်ပတှ်ေ]]
[[ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင်]]</text>
      <sha1>r3wdd06z92b28x7tlok4p3yvmiyapka</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51640</id>
      <parentid>51625</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T02:46:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပွမသုင်စောဲ */</comment>
      <origin>51640</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4174" sha1="5gaal0m5fplg0og5vcl0y2ym9m3zz3k" xml:space="preserve">'''မဟာဘုတ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Mahabote'') ဝွံ ဒှ်နဲကဲဗေဒင် အဓိကမွဲဂကူ မပြာကတ်ဒၟံင် ပ္ဍဲယေန်သၞာင် [[မန်]]၊ ဗၟာ ကေုာံ သေံတအ်ရ။ နဲကဲဏအ်ဝွံ ဒုင်သဇိုင် ကုတ္ၚဲမကတဵုဒှ်မၞိဟ် ကေုာံ သၞာံစၟတ်သမ္တီ (သက္ကရာဇ်ဍုင်) တုဲ ဟီုတွဟ်ကဵု ကံကုသဵု၊ စိုတ်ဓါတ် ကေုာံ ဘဝမၞိဟ်မွဲမွဲရ။

== နဲကဲပူဂေါအ် (Calculation) ==
သွက်ဂွံတီ ဌာနမဟာဘုတ်ဇကုမ္ဂး ညးကေတ် သက္ကရာဇ်ဍုင် (Burmese Era) မကတဵုဒှ်မၞိဟ်ဂှ်တုဲ တက်ကဵု ဂၞန် (၇) ရ။ တင်သှ်ေ (Remainder) မကတဵုဒှ်ကၠုင်ဂှ် ဒှ်ဂၞန်သဇိုင် သွက်ဂွံစွံ ပ္ဍဲအိမ်မဟာဘုတ်ရ။

$$သက္ကရာဇ်ဍုင် \div 7 = Remainder (တင်သှ်ေ)$$

== ဌာန ၇ ခမၞောန် ==
ပ္ဍဲဇိုင်မဟာဘုတ်မ္ဂး နွံကဵု ဌာန (၇) ဒၞာဲ မဗၟံက်ထ္ၜးကဵု လက်သန်ဘဝနာနာ -
# '''အဓိပတိ (Adipati):''' ဒှ်ဒၞာဲ မစၟတ်သမ္တီကဵု ပရေင်အောင်ဇၞး၊ အစောံစရာဲ ကေုာံ ကဆံင်သၠုင်။
# '''အာယု (Ahtu):''' ဒှ်ဒၞာဲ မဆေင်စပ် ကုအာယုက်၊ ပရေင်ထတ်ယုက် ကေုာံ တင်ခိုင်ဘဝ။
# '''သိုက် (Thika):''' ဒှ်ဒၞာဲ မဆေင်စပ် ကုပိုန်ဒြပ်၊ လာဘ်ဗဇဴ ကေုာံ ပရေင်တန်တဴ။
# '''ရာဇ (Raza):''' ဒှ်ဒၞာဲ မဆေင်စပ် ကုသြဇာ၊ အဝဵု ကေုာံ ပွမဂွံဒုင်ရှ်ေသှ်ေ။
# '''မရဏ (Marana):''' ဒှ်ဒၞာဲ မဆေင်စပ် ကုတင်ဝါတ်ဂါတ်၊ ပရေင်လီုလာ် ကေုာံ အန္တရာယ်။
# '''ပုတိ (Puti):''' ဒှ်ဒၞာဲ မဆေင်စပ် ကုယၟုမြဟ် (ဟွံသေင်မ္ဂး ယၟုပရေအ်)၊ ပွမဒးဒုင်ဟီုဂး။
# '''ဘင်္ဂ (Binga):''' ဒှ်ဒၞာဲ မဆေင်စပ် ကုပွမပြံင်လှာဲ၊ ပွမလီုလာ် ဟွံသေင်မ္ဂး ပွမစကၠောန်တၟိ။

== ပွမသုင်စောဲ ==
မဟာဘုတ်ဝွံ ကိစ္စဇၞော်ဗွဲမလောန် ပ္ဍဲကဏ္ဍ -
* '''[[ပွမခတ်ယၟု]]:''' အစာဗေဒင်မန်တအ် ရံင်ကဵု ဂၞန်သဇိုင်မဟာဘုတ်တုဲ ရုဲစှ်ကဵု အက္ခရ်မဒးကဵုဇကု။
* '''ပရေင်သၞေဟ်သ္ဍေအ်:''' သ္ၚေဝ်မုက် ရံင်ကံကုသဵု မၞိဟ်ၜါတၠ ညံင်ဂွံဒှ် &quot;မိတ္တ&quot; (သကအ်ခိုဟ်) ရေင်သ္ကအ်။
* '''ယတြာ:''' ယဝ်ရ ဂြိုဟ်မွဲမွဲ စိုပ်ဒၞာဲမရဏ ဟွံသေင်မ္ဂး ဘင်္ဂ မ္ဂး စကာနဲကဲယတြာ သွက်ဂွံဖန်ဗဒေက်ဖျဝ် တင်ယောင်ယာတအ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဗေဒင်]]
* [[ယတြာ]]
* [[နက္ခတ္တဗေဒ]]

[[ကဏ္ဍ:ဗေဒင်]]
[[ကဏ္ဍ:လျိုင်ပတှ်ေ]]
[[ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင်]]</text>
      <sha1>5gaal0m5fplg0og5vcl0y2ym9m3zz3k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပွမခတ်ယၟု</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9379</id>
    <revision>
      <id>51627</id>
      <timestamp>2026-04-15T16:13:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''ပွမခတ်ယၟု''' (အင်္ဂလိက်: ''Naming'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်နဲကဲ ရုဲစှ်ခတ်ကဵု ယၟုမၞိဟ်မွဲမွဲ (ဗွဲတၟေင် ကောန်င္ၚာ်မသၠးဂၠံဂဝ်တၟိ) ညံင်ဂွံကတေင် ကုတ္ၚဲသၠးဂၠံဂဝ်၊ သက္ကရာဇ် က...&quot;</comment>
      <origin>51627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4109" sha1="h1c6iw2wuc5u6ixcm3v0j75cl3fgztj" xml:space="preserve">'''ပွမခတ်ယၟု''' (အင်္ဂလိက်: ''Naming'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်နဲကဲ ရုဲစှ်ခတ်ကဵု ယၟုမၞိဟ်မွဲမွဲ (ဗွဲတၟေင် ကောန်င္ၚာ်မသၠးဂၠံဂဝ်တၟိ) ညံင်ဂွံကတေင် ကုတ္ၚဲသၠးဂၠံဂဝ်၊ သက္ကရာဇ် ကေုာံ ကံကုသဵု ညးတအ်ရ။ ပ္ဍဲယေန်သၞာင်မန် ကေုာံ ဗုဒ္ဓဘာသာမ္ဂး ညးတအ်ပတှ်ေကေတ် ယၟုမွဲမ္ဂး ဍေံနွံကဵုသြဇာ လတူစိုတ်ဓါတ်၊ အစောံစရာဲ ကေုာံ ပရေင်အောင်ဇၞး ဘဝမၞိဟ်တအ်ရ။

== နဲကဲခတ်ယၟု အလိုက်တ္ၚဲ (Phonetic Rules) ==
အတိုင်ပညာဗေဒင်မန်-ဗၟာမ္ဂး ဇၟာပ်တ္ၚဲထပှ်ဂှ် နွံကဵုအက္ခရ် စၟတ်သမ္တီအသီးသီးရ။ သွက်ဂွံခတ်ယၟုမွဲမ္ဂး ညးတအ် စကာအက္ခရ်တမ်မူလ အလိုက်တ္ၚဲမကတဵုဒှ်မၞိဟ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! တ္ၚဲမကတဵုဒှ်မၞိဟ် !! အက္ခရ် သွက်ဂွံစကာ (Initial Letters)
|-
| '''တ္ၚဲအဒိုတ်''' (Sunday) || အ၊ အာ၊ ဣ၊ ဤ၊ ဥ၊ ဦ၊ ဧ၊ ဩ (သရဂမၠိုင်)
|-
| '''တ္ၚဲစန်''' (Monday) || က၊ ခ၊ ဂ၊ ဃ၊ င
|-
| '''တ္ၚဲအၚာ''' (Tuesday) || စ၊ ဆ၊ ဇ၊ ဈ၊ ည
|-
| '''တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ''' (Wednesday - Day) || လ၊ ဝ
|-
| '''ရာဟု''' (Wednesday - Night) || ယ၊ ရ
|-
| '''တ္ၚဲဗြဴဗ္တိ''' (Thursday) || ပ၊ ဖ၊ ဗ၊ ဘ၊ မ
|-
| '''တ္ၚဲသိုက်''' (Friday) || သ၊ ဟ
|-
| '''တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်''' (Saturday) || တ၊ ထ၊ ဒ၊ ဓ၊ န
|}

== တင်ရန်တၟအ် ပ္ဍဲပွမခတ်ယၟု ==
ပ္ဍဲအခိင်ခတ်ယၟုမ္ဂး အစာဗေဒင်တအ် ဟွံသေင်မ္ဂး မိမတအ် ရံင်ကေတ်တင်အဓိက (၃) သာ် -
# '''အဓိပ္ပါယ် (Meaning):''' ယၟုဂှ် ဒးနွံကဵုအဓိပ္ပါယ်ခိုဟ်၊ ဒှ်မင်္ဂလ (ဥပမာ - နာဲပညာ၊ မိသေဝ်ဟာ)။
# '''ဓာတ်မိတ္တ (Friendship Element):''' ရံင်ကဵု [[မဟာဘုတ်]] တုဲ ခတ်ကဵုယၟု ညံင်ဂွံဒှ်ဓာတ်မိတ္တ (ဓာတ်သကအ်) ကုတ္ၚဲဇကု၊ ဝေင်ပါဲဓာတ်ရန် (Enmity Element)။
# '''ရမ္သာင် (Sound):''' ယၟုဂှ် ဒးမိင်ကေတ် သာယာ၊ ဟွံကြံင်မ္ၚိုဟ် တုဲ ကော်ခဴလောဲသွာ။

== ယၟုမၞိဟ်မန် ==
ယၟုမၞိဟ်မန်ပိုယ်မ္ဂး ဗွဲဓမ္မတာ ညးတအ် စကာမအရေဝ် &quot;နာဲ&quot; (Nai) သွက်မၞိဟ်တြုံ ကေုာံ &quot;မိ&quot; (Mi) သွက်မၞိဟ်ဗြဴ နဒဒှ်ဝေါဟာရ ဂတယၟုရ။ လ္ၚဵုဂှ် စကာ &quot;မာံ&quot; (Min) သွက်သၟတ်တြုံ ကေုာံ &quot;မိ&quot; သွက်သၟတ်ဗြဴရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ယၟုမၞိဟ်မန်]]
* [[မဟာဘုတ်]]
* [[ဗေဒင်]]
* [[ယၟုကၞေဟ်]]

[[ကဏ္ဍ:ယၟုဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင်]]
[[ကဏ္ဍ:ဗေဒင်]]</text>
      <sha1>h1c6iw2wuc5u6ixcm3v0j75cl3fgztj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တၟေင် ခတ်ယၟု ကေုာံ ခုတ်ယၟု</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9380</id>
    <revision>
      <id>51628</id>
      <timestamp>2026-04-15T16:14:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''ပွမခတ်ယၟု ကေုာံ ပွမခုတ်ယၟု''' ဝွံ ဒှ်ဝေါဟာရ မဆေင်စပ် ကုကိစ္စကဵုယၟု ကုမၞိဟ်မွဲမွဲ (ဗွဲတၟေင် ကောန်င္ၚာ်မသၠးဂၠံဂဝ်တၟိ) ရ။ ဆဂး ပ္ဍဲကဵုပညာသုတလိက်ပတ်မန်မ္ဂး...&quot;</comment>
      <origin>51628</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5064" sha1="j853x5hupmxh0y2f7zyx25rq1f6b25q" xml:space="preserve">'''ပွမခတ်ယၟု ကေုာံ ပွမခုတ်ယၟု''' ဝွံ ဒှ်ဝေါဟာရ မဆေင်စပ် ကုကိစ္စကဵုယၟု ကုမၞိဟ်မွဲမွဲ (ဗွဲတၟေင် ကောန်င္ၚာ်မသၠးဂၠံဂဝ်တၟိ) ရ။ ဆဂး ပ္ဍဲကဵုပညာသုတလိက်ပတ်မန်မ္ဂး ဝေါဟာရၜါဏအ် နွံကဵုတင်တၟေင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ။

== ၁။ ပွမခတ်ယၟု (Analytical/Systematic Naming) ==
**&quot;ခတ်ယၟု&quot;** ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပွမရုဲစှ် ယၟုမွဲမွဲ နကဵုနဲကဲ ပညာဗေဒင်၊ နကဵုနဲကဲ ဓာတ်မိတ္တ ဓာတ်ရန် ကေုာံ လၟေင်အက္ခရ် အလိုက်တ္ၚဲမကတဵုဒှ်မၞိဟ်ရ။
* '''နဲကဲ:''' ဒုင်သဇိုင် ကု[[ဗေဒင်]]၊ [[မဟာဘုတ်]] ကေုာံ နက္ခတ္တဗေဒ။
* '''တင်ရန်တၟအ်:''' သွက်ယၟုဂှ် ဂွံကတေင် ကုကံကုသဵု၊ သွက်ဘဝဂွံတန်တဴ ဗွဲမၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ သွက်ဂွံဝေင်ပါဲ တင်ယောင်ယာနာနာ။
* '''ဥပမာ:''' &quot;အ္စာဗေဒင် ခတ်ကဵုယၟု ကောန်င္ၚာ်ဏအ်ရ။&quot; (မဂွံအဓိပ္ပါယ် - အ္စာဗေဒင်ဂှ် ရံင်ဇာတာတုဲ ရုဲစှ်ကဵုယၟု အလိုက်နဲကဲရ။)

== ၂။ ပွမခုတ်ယၟု (Designating/Bestowing a Name) ==
**&quot;ခုတ်ယၟု&quot;** ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပွမကဵုယၟု၊ ပွမပဒတန်ယၟု ဟွံသေင်မ္ဂး ပွမခၞံဗဒှ်ယၟုမွဲမွဲ နကဵုပၟိက်ဆန္ဒ ဟွံသေင်မ္ဂး နကဵုဂုဏ်စရာဲမွဲမွဲရ။
* '''နဲကဲ:''' ဒုင်သဇိုင် ကုပၟိက်ဆန္ဒမိမ၊ ဂုဏ်စရာဲပုဂ္ဂိုလ် ဟွံသေင်မ္ဂး သဘင်မ္ၚဵုကဵုယၟု။
* '''တင်ရန်တၟအ်:''' သွက်ဂွံစၟတ်သမ္တီ ယၟုမၞိဟ်မွဲမွဲ ဗွဲမသိုက်က္ဍး ဟွံသေင်မ္ဂး သွက်ဂွံခၞံဗဒှ် ယၟုတၟိ။
* '''ဥပမာ:''' &quot;မိမတအ် ခုတ်ကဵုယၟု ကောန်ဇာတ်ညးတအ်ရ။&quot; (မဂွံအဓိပ္ပါယ် - မိမတအ် ကဵုယၟု အတိုင်ပၟိက်ဆန္ဒညးတအ်ရ။)

== တင်တၟေင် အဓိက ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! တင်တၟေင် !! ပွမခတ်ယၟု (Khat Yamu) !! ပွမခုတ်ယၟု (Khut Yamu)
|-
| '''သဇိုင်''' || ဒုင်သဇိုင် ကုဗေဒင် ကေုာံ နဲကဲဂၞန်။ || ဒုင်သဇိုင် ကုပၟိက်ဆန္ဒ ကေုာံ အခိုက်ကၞာ။
|-
| '''ဗီုပြင်''' || ဒှ်ပွမ &quot;ရုဲစှ်&quot; (Selecting/Calculating). || ဒှ်ပွမ &quot;ကဵု/ပဒတန်&quot; (Designating/Assigning).
|-
| '''မၞိဟ်မကၠောန်''' || ဗွဲမဂၠိုင် ဒှ်အ္စာဗေဒင် ဟွံသေင်မ္ဂး ညးမလေပ်ဗေဒင်။ || ဗွဲမဂၠိုင် ဒှ်မိမ၊ ဇၞော်မောဝ် ဟွံသေင်မ္ဂး သၟိင်တၠ။
|-
| '''အဓိပ္ပါယ်တမ်''' || &quot;ခတ်&quot; မဂွံအဓိပ္ပါယ် တက်ဂၞန်၊ ၜတ်ကၞာတ်။ || &quot;ခုတ်&quot; မဂွံအဓိပ္ပါယ် သ္ပဒတန်၊ ကဵုအဝဵုယၟု။
|}

== နိဿဲ ==
ပ္ဍဲယေန်သၞာင်မန်ပိုယ်မ္ဂး မၞိဟ်မွဲမ္ဂး ဒးနွံကဵုသီုၜါသာ်။ ကိုပ်ကၠာအိုတ် ဒး '''&quot;ခတ်ယၟု&quot;''' (ရုဲစှ်အက္ခရ် ညံင်ဂွံဒးကဵုတ္ၚဲ) တုဲမ္ဂး၊ လက္ကရဴဂှ် ဒး '''&quot;ခုတ်ယၟု&quot;''' (ပတန်ကဵုယၟုဂှ် ဗွဲမသိုက်က္ဍး) ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ပွမခတ်ယၟု]]
* [[ယၟုမၞိဟ်မန်]]
* [[ဗေဒင်]]

[[ကဏ္ဍ:ယၟုဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင်]]
[[ကဏ္ဍ:အရေဝ်ဘာသာ]]</text>
      <sha1>j853x5hupmxh0y2f7zyx25rq1f6b25q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51629</id>
      <parentid>51628</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T16:15:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51629</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5124" sha1="jv307qkibnynnelcuz420py68u0o24r" xml:space="preserve">'''ပွမခတ်ယၟု ကေုာံ ပွမခုတ်ယၟု''' ဝွံ ဒှ်ဝေါဟာရ မဆေင်စပ် ကုကိစ္စကဵုယၟု ကုမၞိဟ်မွဲမွဲ (ဗွဲတၟေင် ကောန်င္ၚာ်မသၠးဂၠံဂဝ်တၟိ) ရ။ ဆဂး ပ္ဍဲကဵုပညာသုတလိက်ပတ်မန်မ္ဂး ဝေါဟာရၜါဏအ် နွံကဵုတင်တၟေင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ။

== ၁။ ပွမခတ်ယၟု (Analytical/Systematic Naming) ==
**&quot;ခတ်ယၟု&quot;** ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပွမရုဲစှ် ယၟုမွဲမွဲ နကဵုနဲကဲ ပညာဗေဒင်၊ နကဵုနဲကဲ ဓာတ်မိတ္တ ဓာတ်ရန် ကေုာံ လၟေင်အက္ခရ် အလိုက်တ္ၚဲမကတဵုဒှ်မၞိဟ်ရ။
* '''နဲကဲ:''' ဒုင်သဇိုင် ကု[[ဗေဒင်]]၊ [[မဟာဘုတ်]] ကေုာံ နက္ခတ္တဗေဒ။
* '''တင်ရန်တၟအ်:''' သွက်ယၟုဂှ် ဂွံကတေင် ကုကံကုသဵု၊ သွက်ဘဝဂွံတန်တဴ ဗွဲမၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ သွက်ဂွံဝေင်ပါဲ တင်ယောင်ယာနာနာ။
* '''ဥပမာ:''' &quot;အ္စာဗေဒင် ခတ်ကဵုယၟု ကောန်င္ၚာ်ဏအ်ရ။&quot; (မဂွံအဓိပ္ပါယ် - အ္စာဗေဒင်ဂှ် ရံင်ဇာတာတုဲ ရုဲစှ်ကဵုယၟု အလိုက်နဲကဲရ။)

== ၂။ ပွမခုတ်ယၟု (Designating/Bestowing a Name) ==
**&quot;ခုတ်ယၟု&quot;** ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပွမကဵုယၟု၊ ပွမပဒတန်ယၟု ဟွံသေင်မ္ဂး ပွမခၞံဗဒှ်ယၟုမွဲမွဲ နကဵုပၟိက်ဆန္ဒ ဟွံသေင်မ္ဂး နကဵုဂုဏ်စရာဲမွဲမွဲရ။
* '''နဲကဲ:''' ဒုင်သဇိုင် ကုပၟိက်ဆန္ဒမိမ၊ ဂုဏ်စရာဲပုဂ္ဂိုလ် ဟွံသေင်မ္ဂး သဘင်မ္ၚဵုကဵုယၟု။
* '''တင်ရန်တၟအ်:''' သွက်ဂွံစၟတ်သမ္တီ ယၟုမၞိဟ်မွဲမွဲ ဗွဲမသိုက်က္ဍး ဟွံသေင်မ္ဂး သွက်ဂွံခၞံဗဒှ် ယၟုတၟိ။
* '''ဥပမာ:''' &quot;မိမတအ် ခုတ်ကဵုယၟု ကောန်ဇာတ်ညးတအ်ရ။&quot; (မဂွံအဓိပ္ပါယ် - မိမတအ် ကဵုယၟု အတိုင်ပၟိက်ဆန္ဒညးတအ်ရ။)

== တင်တၟေင် အဓိက ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! တင်တၟေင် !! ပွမခတ်ယၟု (Khat Yamu) !! ပွမခုတ်ယၟု (Khut Yamu)
|-
| '''သဇိုင်''' || ဒုင်သဇိုင် ကုဗေဒင် ကေုာံ နဲကဲဂၞန်။ || ဒုင်သဇိုင် ကုပၟိက်ဆန္ဒ ကေုာံ အခိုက်ကၞာ။
|-
| '''ဗီုပြင်''' || ဒှ်ပွမ &quot;ရုဲစှ်&quot; (Selecting/Calculating). || ဒှ်ပွမ &quot;ကဵု/ပဒတန်&quot; (Designating/Assigning).
|-
| '''မၞိဟ်မကၠောန်''' || ဗွဲမဂၠိုင် ဒှ်အ္စာဗေဒင် ဟွံသေင်မ္ဂး ညးမလေပ်ဗေဒင်။ || ဗွဲမဂၠိုင် ဒှ်မိမ၊ ဇၞော်မောဝ် ဟွံသေင်မ္ဂး သၟိင်တၠ။
|-
| '''အဓိပ္ပါယ်တမ်''' || &quot;ခတ်&quot; မဂွံအဓိပ္ပါယ် တက်ဂၞန်၊ ၜတ်ကၞာတ်။ || &quot;ခုတ်&quot; မဂွံအဓိပ္ပါယ် သ္ပဒတန်၊ ကဵုအဝဵုယၟု။
|}

== နိဿဲ ==
ပ္ဍဲယေန်သၞာင်မန်ပိုယ်မ္ဂး မၞိဟ်မွဲမ္ဂး ဒးနွံကဵုသီုၜါသာ်။ ကိုပ်ကၠာအိုတ် ဒး '''&quot;ခတ်ယၟု&quot;''' (ရုဲစှ်အက္ခရ် ညံင်ဂွံဒးကဵုတ္ၚဲ) တုဲမ္ဂး၊ လက္ကရဴဂှ် ဒး '''&quot;ခုတ်ယၟု&quot;''' (ပတန်ကဵုယၟုဂှ် ဗွဲမသိုက်က္ဍး) ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ပွမခတ်ယၟု]]
* [[ယၟုမၞိဟ်မန်]]
* [[ဗေဒင်]]

[[ကဏ္ဍ:ယၟုဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင်]]
[[ကဏ္ဍ:အရေဝ်ဘာသာ]]
[[ကဏ္ဍ:ၜတ်ကၞာတ်ဝေါဟာရ]]</text>
      <sha1>jv307qkibnynnelcuz420py68u0o24r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>နဲကဲပွမၜတ်ကၞာတ်နကဵုတြိဂံ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9381</id>
    <revision>
      <id>51630</id>
      <timestamp>2026-04-15T16:18:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''Triangulation''' (ဘာသာမန်: '''နဲကဲတြိဂံ''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''နဲကဲပွမၜတ်ကၞာတ်နကဵုတြိဂံ''') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်နဲကဲ သွက်ဂွံဂၠာဲစၟတ်သမ္တီ ဒၞာဲဒတန် (Position) ဟွံသေင်မ္ဂး ဇမ္ၚောဲ (Distance) အရာမ...&quot;</comment>
      <origin>51630</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4270" sha1="fbhrudsa9moc19mqk5j8p2kal17e56x" xml:space="preserve">'''Triangulation''' (ဘာသာမန်: '''နဲကဲတြိဂံ''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''နဲကဲပွမၜတ်ကၞာတ်နကဵုတြိဂံ''') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်နဲကဲ သွက်ဂွံဂၠာဲစၟတ်သမ္တီ ဒၞာဲဒတန် (Position) ဟွံသေင်မ္ဂး ဇမ္ၚောဲ (Distance) အရာမွဲမွဲ နကဵုပွမၜတ်ကၞာတ် မူ (Angles) နူကဵုဒၞာဲစၟတ်သမ္တီ မတီလဝ်တုဲ ၜါဒၞာဲရ။ နဲကဲဏအ်ဝွံ ဒုင်သဇိုင် ကုသဘဴဓရ် တြိဂံ (Triangle) ပ္ဍဲပညာဂၞန် [[တြိဂံမာတြာ]] (Trigonometry) ရ။

== နဲကဲမကၠောန်ကမၠောန် ==
သွက်ဂွံဂၠာဲ ဒၞာဲဒတန် စၟတ် (C) မွဲမ္ဂး -

# ဒးနွံကဵု ဒၞာဲစၟတ် (A) ကေုာံ (B) မတီလဝ် ဇမ္ၚောဲအကြာဍေံတအ် ဗွဲမခိုင်ကၠိုက်။
# ၜတ်ကၞာတ်မူ (Angles) နူကဵုစၟတ် (A) ကေုာံ (B) သွက်ဂွံအာစိုပ် စၟတ် (C)။
# နကဵုသၞောတ်ဂၞန်တြိဂံမ္ဂး ဇမ္ၚောဲ ကေုာံ ဒၞာဲစၟတ် (C) ဂှ် ဍေံမံက်ဂတဝ်ကၠုင်ရ။

== ကဏ္ဍမသုင်စောဲဂမၠိုင် ==

=== ၁။ ပ္ဍဲပွမၜတ်တိ (Land Surveying) ===
နူခေတ်တြေံတေအ် စဵုကဵုလၟုဟ် နဲကဲဏအ်ဂှ် ကိစ္စဇၞော်အိုတ် သွက်ဂွံဓဇက်ဗဗေင်တိ (Mapping) ရ။ သွက်ဂွံတီ ဗီုပြင်တိဍာ် ဍုင်မွဲမွဲ ဟွံသေင်မ္ဂး တွဵုရးမွဲမွဲ (ဥပမာ - [[တွဵုရးမန်]]) မ္ဂး အစာၜတ်တိတအ် စကာနဲကဲတြိဂံဏအ်တုဲ ၜတ်ကၞာတ်ကေတ်ရ။

=== ၂။ ပ္ဍဲပရေင်ဆက်စၠောအ် ကေုာံ ဂျဳပဳအက် (Navigation &amp; GPS) ===
သၞောတ် GPS မနွံပ္ဍဲဖုင်ပိုယ်တအ်ဂှ် ဍေံစကာနဲကဲ Triangulation (ဗွဲတၟေင် Trilateration) နကဵုအရံင် ဂြိုဟ်တု (Satellites) သွက်ဂွံတီ ဒၞာဲပိုယ်မံင်ဒၟံင်ရ။ တိုင်ဖုင် (Cell Towers) တအ်လေဝ် စကာနဲကဲဏအ် သွက်ဂွံဂၠာဲ ဒၞာဲဖုင်မွဲမွဲ မနွံဒၟံင်ရ။

=== ၃။ ပ္ဍဲသုတေသန (Research) ===
ပ္ဍဲပညာပရေင်မၞိဟ် ကေုာံ သုတေသနမ္ဂး Triangulation ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပွမသုင်စောဲ နဲကဲလ္ၚတ်နာနာသာ် (Multiple methods/sources) သွက်ဂွံစၟဳစၟတ် တင်ဂၞင်မွဲမွဲ ညံင်ဂွံခိုင်ကၠိုက်ရ။ ဥပမာ - ပွမသၟာံစၟတ်ကီု၊ ပွမဗှ်လိက်ဝင်ကီု၊ ပွမလ္ၚတ်ဒၞာဲဒတန်အလဵုဇကုကီု ပံင်ဗစိုပ်တုဲမ္ဂး တင်ဂၞင်ဂှ် ဍေံခိုင်ကၠိုက်ဂၠိုင်ရ။

== ဂုဏ်ဖိုလ် ==

* ကဵုတင်ဂၞင် မစှ်ေကဵုသၞောတ် ကေုာံ တိကျ။
* ရီုဗင်ကဵု ပရေင်အာတရဴ ပ္ဍဲၜဳ ကေုာံ လတူကျာ။
* သုင်စောဲလောဲသွာ နကဵုအကူအညီ ပညာဂၞန်။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[ပထဝဳ]]
* [[ဂၞန်]]
* [[ဂျဳပဳအက်]]
* [[သုတေသန]]</text>
      <sha1>fbhrudsa9moc19mqk5j8p2kal17e56x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51631</id>
      <parentid>51630</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T16:19:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် */</comment>
      <origin>51631</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4376" sha1="3wh9dpxwydhsfowr3wareg7iwai7zpm" xml:space="preserve">'''Triangulation''' (ဘာသာမန်: '''နဲကဲတြိဂံ''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''နဲကဲပွမၜတ်ကၞာတ်နကဵုတြိဂံ''') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်နဲကဲ သွက်ဂွံဂၠာဲစၟတ်သမ္တီ ဒၞာဲဒတန် (Position) ဟွံသေင်မ္ဂး ဇမ္ၚောဲ (Distance) အရာမွဲမွဲ နကဵုပွမၜတ်ကၞာတ် မူ (Angles) နူကဵုဒၞာဲစၟတ်သမ္တီ မတီလဝ်တုဲ ၜါဒၞာဲရ။ နဲကဲဏအ်ဝွံ ဒုင်သဇိုင် ကုသဘဴဓရ် တြိဂံ (Triangle) ပ္ဍဲပညာဂၞန် [[တြိဂံမာတြာ]] (Trigonometry) ရ။

== နဲကဲမကၠောန်ကမၠောန် ==
သွက်ဂွံဂၠာဲ ဒၞာဲဒတန် စၟတ် (C) မွဲမ္ဂး -

# ဒးနွံကဵု ဒၞာဲစၟတ် (A) ကေုာံ (B) မတီလဝ် ဇမ္ၚောဲအကြာဍေံတအ် ဗွဲမခိုင်ကၠိုက်။
# ၜတ်ကၞာတ်မူ (Angles) နူကဵုစၟတ် (A) ကေုာံ (B) သွက်ဂွံအာစိုပ် စၟတ် (C)။
# နကဵုသၞောတ်ဂၞန်တြိဂံမ္ဂး ဇမ္ၚောဲ ကေုာံ ဒၞာဲစၟတ် (C) ဂှ် ဍေံမံက်ဂတဝ်ကၠုင်ရ။

== ကဏ္ဍမသုင်စောဲဂမၠိုင် ==

=== ၁။ ပ္ဍဲပွမၜတ်တိ (Land Surveying) ===
နူခေတ်တြေံတေအ် စဵုကဵုလၟုဟ် နဲကဲဏအ်ဂှ် ကိစ္စဇၞော်အိုတ် သွက်ဂွံဓဇက်ဗဗေင်တိ (Mapping) ရ။ သွက်ဂွံတီ ဗီုပြင်တိဍာ် ဍုင်မွဲမွဲ ဟွံသေင်မ္ဂး တွဵုရးမွဲမွဲ (ဥပမာ - [[တွဵုရးမန်]]) မ္ဂး အစာၜတ်တိတအ် စကာနဲကဲတြိဂံဏအ်တုဲ ၜတ်ကၞာတ်ကေတ်ရ။

=== ၂။ ပ္ဍဲပရေင်ဆက်စၠောအ် ကေုာံ ဂျဳပဳအက် (Navigation &amp; GPS) ===
သၞောတ် GPS မနွံပ္ဍဲဖုင်ပိုယ်တအ်ဂှ် ဍေံစကာနဲကဲ Triangulation (ဗွဲတၟေင် Trilateration) နကဵုအရံင် ဂြိုဟ်တု (Satellites) သွက်ဂွံတီ ဒၞာဲပိုယ်မံင်ဒၟံင်ရ။ တိုင်ဖုင် (Cell Towers) တအ်လေဝ် စကာနဲကဲဏအ် သွက်ဂွံဂၠာဲ ဒၞာဲဖုင်မွဲမွဲ မနွံဒၟံင်ရ။

=== ၃။ ပ္ဍဲသုတေသန (Research) ===
ပ္ဍဲပညာပရေင်မၞိဟ် ကေုာံ သုတေသနမ္ဂး Triangulation ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပွမသုင်စောဲ နဲကဲလ္ၚတ်နာနာသာ် (Multiple methods/sources) သွက်ဂွံစၟဳစၟတ် တင်ဂၞင်မွဲမွဲ ညံင်ဂွံခိုင်ကၠိုက်ရ။ ဥပမာ - ပွမသၟာံစၟတ်ကီု၊ ပွမဗှ်လိက်ဝင်ကီု၊ ပွမလ္ၚတ်ဒၞာဲဒတန်အလဵုဇကုကီု ပံင်ဗစိုပ်တုဲမ္ဂး တင်ဂၞင်ဂှ် ဍေံခိုင်ကၠိုက်ဂၠိုင်ရ။

== ဂုဏ်ဖိုလ် ==

* ကဵုတင်ဂၞင် မစှ်ေကဵုသၞောတ် ကေုာံ တိကျ။
* ရီုဗင်ကဵု ပရေင်အာတရဴ ပ္ဍဲၜဳ ကေုာံ လတူကျာ။
* သုင်စောဲလောဲသွာ နကဵုအကူအညီ ပညာဂၞန်။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[ပထဝဳ]]
* [[ဂၞန်]]
* [[ဂျဳပဳအက်]]
* [[သုတေသန]]

[[ကဏ္ဍ:ဂၞန်]] [[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ]] [[ကဏ္ဍ:ပညာသုတေသန]]</text>
      <sha1>3wh9dpxwydhsfowr3wareg7iwai7zpm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဝင်ဂၞန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9382</id>
    <revision>
      <id>51632</id>
      <timestamp>2026-04-15T16:20:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[Category:သင်္ချာ]] [[Category:ပညာဗေဒ]]  = ဝင်ဂၞန် =  [[File:Mathematics_icon.png|thumb|right|150px|တဆိပ် ဝင်ဂၞန်]]  '''ဝင်ဂၞန်''' (အင်္ဂလိက်: Mathematics, ပါဠိ: သင်္ချာ) ဝွံ ဒှ်ပရေင်ပညာ မလ္ၚတ် ပရူဂၞန် (number)၊ ဗီုပြင် (shape)၊...&quot;</comment>
      <origin>51632</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4269" sha1="dpp8iqljuh6y1o1t6nq7i9jam7vmf98" xml:space="preserve">[[Category:သင်္ချာ]]
[[Category:ပညာဗေဒ]]

= ဝင်ဂၞန် =

[[File:Mathematics_icon.png|thumb|right|150px|တဆိပ် ဝင်ဂၞန်]]

'''ဝင်ဂၞန်''' (အင်္ဂလိက်: Mathematics, ပါဠိ: သင်္ချာ) ဝွံ ဒှ်ပရေင်ပညာ မလ္ၚတ် ပရူဂၞန် (number)၊ ဗီုပြင် (shape)၊ ပမာဏ (quantity)၊ ကေုာံ ဗီုပြင်ပြံင်လှာဲ (change)။ ဝင်ဂၞန်ဂှ် ဒှ်ပရေင်ပညာ မနွံကဵု သဇိုင် သွက်သိပ္ပံ (science)၊ ကွတ်ကွေန်ပျူတာ (computer science)၊ ကွတ်ပိုန်ဒြပ် (economics)၊ ကေုာံ ကွတ်တဲနာနာသာ်။

== ဝေါဟာရမူလ ==
ဝေါဟာရ &quot;ဝင်ဂၞန်&quot; ဝွံ ကၠုင်နူ မန် &quot;ဝင်&quot; (history) + &quot;ဂၞန်&quot; (number)။ ဆဂး ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ် ဝင်ဂၞန်ဂှ် ဒှ်အဓိပ္ပါယ် &quot;ပရေင်ပညာ မလ္ၚတ် ဂၞန်&quot; (mathematics)။ ယၟုတၞဟ် ပ္ဍဲဘာသာမန် ကော်စ &quot;သင်္ချာ&quot; (နူပါဠိ)။

== ကဏ္ဍဗဟ်သၞောတ် ==
ဝင်ဂၞန်ဂှ် ပါ်ပရအ်လဝ် နကဵု ကဏ္ဍဇၞော် ဗွဲမဂၠိုင်:

* '''ဂၞန်ပညာ''' (Arithmetic) – လ္ၚတ် ပရူဂၞန် ကေုာံ ပွမရပ်စပ် ဂၞန် (ပွမပံင်၊ ပွမနုက်၊ ပွမပၟဝ်၊ ပွမပါ်)။
* '''ဗီုပြင်ပညာ''' (Geometry) – လ္ၚတ် ပရူဗီုပြင် (point, line, angle, shape)။
* '''သၚ်္ချာပညာ''' (Algebra) – လ္ၚတ် ပရူအက္ခရ် (variables) ကေုာံ ဂၞန်။
* '''ပွမတော်ဂၞန်''' (Calculus) – လ္ၚတ် ပရူပြံင်လှာဲ (change) ကေုာံ လၟေင် (rate)။
* '''ဗီုပြင်သၚ်္ချာ''' (Statistics) – လ္ၚတ် ပရူဒေတာ (data) ကေုာံ ပွမပါ်ပရး ဒေတာ။

== ဝင် ==
ဝင်ဂၞန် စပ္တံမတဵုဒှ် နူအခိင်တမၠာတေအ် ပ္ဍဲဍုင် Mesopotam ကေုာံ ဍုင်အိန္ဒိယ။ ဍုင်ဂရိတ်တြေံ ဗီုကဵု [[ထာလေသ်]] (Thales)၊ [[ပိတဂေါရသ်]] (Pythagoras)၊ [[ယူကလိဒ်]] (Euclid) တအ် ပ္တိုန်စရာဲ ဝင်ဂၞန် ဗွဲမဂၠိုင်။

ပ္ဍဲခေတ်လဒေါဝ် (Middle Ages) ဝင်ဂၞန် ဇၞော်မောဝ် ပ္ဍဲဍုင်အိန္ဒိယ ကေုာံ ဍုင်အာရဗ်။ သၞာံ ၁၇၀၀ ဂှ် [[အာဲသာက် နေဝ်တန်]] (Isaac Newton) ကေုာံ [[ဂေါ်ဖရိဒ် ဝေါင်လဲပ်နေတ်]] (Gottfried Leibniz) ခၞံဗဒှ် ပွမတော်ဂၞန် (calculus)။

== သုင်စောဲ ==
ဝင်ဂၞန်ဂှ် စကာဂၠိုင် ပ္ဍဲဘဝတ္ၚဲဏအ် ဗီုကဵု:
* သိပ္ပံ (physics, chemistry, biology)
* ကွတ်ကွေန်ပျူတာ (programming, artificial intelligence)
* ကွတ်ပိုန်ဒြပ် (economics, finance)
* အင်ဂျေန်ယာန် (engineering)
* ပရေင်တဵုလွဳ (agriculture)

== ဆက်ဗှ် ==
* [[ဂၞန်]]
* [[သင်္ချာ]]
* [[သၚ်္ချာဗေဒ]]

== နိဿဲ ==
* Mathematics. (n.d.). In ''Wikipedia''. Retrieved from https://en.wikipedia.org/wiki/Mathematics
* သင်္ချာ. (n.d.). In ''Wikipedia'' (မန်). Retrieved from https://mnw.wikipedia.org

== လေန်မ္ၚး ==
* [Mathematics – Wikipedia (English)](https://en.wikipedia.org/wiki/Mathematics)

{{Portal|ပညာဗေဒ}}</text>
      <sha1>dpp8iqljuh6y1o1t6nq7i9jam7vmf98</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဂၞန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9383</id>
    <revision>
      <id>51633</id>
      <timestamp>2026-04-15T16:22:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[Category:သင်္ချာ]] [[Category:ပညာဗေဒ]]  = ဂၞန် =  [[File:Number_icon.png|thumb|right|150px|တဆိပ် ဂၞန်]]  '''ဂၞန်''' (အင်္ဂလိက်: Number) ဝွံ ဒှ်အရာ မရပ်စပ် သွက်ဂွံစရင် (count)၊ ဗၜတ် (measure)၊ ကေုာံ စၟတ်သမ္တီ (label)။ ဂၞန်ဂှ် ဒှ...&quot;</comment>
      <origin>51633</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4680" sha1="ss2xic0cnvn1ijl1rn4zq47auze5lgu" xml:space="preserve">[[Category:သင်္ချာ]]
[[Category:ပညာဗေဒ]]

= ဂၞန် =

[[File:Number_icon.png|thumb|right|150px|တဆိပ် ဂၞန်]]

'''ဂၞန်''' (အင်္ဂလိက်: Number) ဝွံ ဒှ်အရာ မရပ်စပ် သွက်ဂွံစရင် (count)၊ ဗၜတ် (measure)၊ ကေုာံ စၟတ်သမ္တီ (label)။ ဂၞန်ဂှ် ဒှ်သဇိုင် ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ပညာ [[ဝင်ဂၞန်]] (mathematics) ကေုာံ သိပ္ပံပညာ။

== ဗီုပြင်ချူ ==
ဂၞန်ဂမၠိုင် ချူလဝ် နကဵုသင်္ကေတ နာနာသာ်။ ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် ဂၞန်အာရဗဳ (0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9) ဂှ် ဒှ်သင်္ကေတ မစကာဂၠိုင်အိုတ်။

ပ္ဍဲဘာသာမန် ဂၞန်ဂမၠိုင် ချူဝါစက် ဗီုဏအ်:

| ဂၞန် | ဗီုချူမန် | ဗီုပြင်တၞဟ် |
| :--- | :--- | :--- |
| 0 | သုည | သုည |
| 1 | မွဲ | မူ |
| 2 | ၜါ | ရး |
| 3 | ပိ | ပိ |
| 4 | ပန် | ပန် |
| 5 | မသုန် | မသုန် |
| 6 | တြဴ | တြဴ |
| 7 | ထပှ် | ထပှ် |
| 8 | ဒ္စါံ | ဒ္စါံ |
| 9 | ဒစိတ် | ဒစိတ် |
| 10 | စှ် | စှ် |

== ဂကူဂၞန်ဂမၠိုင် ==

=== ၁. ဂၞန်ဗွဝ် (Natural numbers) ===
ဂၞန်ဗွဝ် (Natural numbers) ဝွံ ဒှ်ဂၞန်မစကာ သွက်ဂွံစရင်: 1, 2, 3, 4, 5, ...

=== ၂. ဂၞန်အိုတ်သီု (Whole numbers) ===
ဂၞန်အိုတ်သီု (Whole numbers) ဝွံ ဒှ်ဂၞန်ဗွဝ် သီုကဵု သုည (0): 0, 1, 2, 3, 4, ...

=== ၃. ဂၞန်ပြေင် (Integers) ===
ဂၞန်ပြေင် (Integers) ဝွံ ဒှ်ဂၞန်အိုတ်သီု သီုကဵု ဂၞန်အောန် (negative numbers): ..., -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3, ...

=== ၄. ဂၞန်သှ်ေ (Rational numbers) ===
ဂၞန်သှ်ေ (Rational numbers) ဝွံ ဒှ်ဂၞန် မချူမာန် နကဵု a/b (အကြာ a ကေုာံ b ဒှ်ဂၞန်ပြေင်၊ b ဟွံတုပ် 0)။

=== ၅. ဂၞန်ဟွံသှ်ေ (Irrational numbers) ===
ဂၞန်ဟွံသှ်ေ (Irrational numbers) ဝွံ ဒှ်ဂၞန် မဟွံချူမာန် နကဵု a/b (ဥပမာ: √2, π, e)။

=== ၆. ဂၞန်ဍာံ (Real numbers) ===
ဂၞန်ဍာံ (Real numbers) ဝွံ ဒှ်ဂၞန်သှ်ေ ကေုာံ ဂၞန်ဟွံသှ်ေ ပံင်ကောံ။

=== ၇. ဂၞန်စိတ္တ (Complex numbers) ===
ဂၞန်စိတ္တ (Complex numbers) ဝွံ ဒှ်ဂၞန် မနွံကဵုဗီုပြင် a + bi (အကြာ a ကေုာံ b ဒှ်ဂၞန်ဍာံ၊ i ဒှ်ယူနိတ် စိတ္တ (imaginary unit))။

== ပွမစရင် (Numeration) ==
ပ္ဍဲဘာသာမန် ပွမစရင် ဂၞန်ဂမၠိုင် နွံဗီုဏအ်:
* 1: မွဲ
* 2: ၜါ
* 3: ပိ
* 4: ပန်
* 5: မသုန်
* 6: တြဴ
* 7: ထပှ်
* 8: ဒ္စါံ
* 9: ဒစိတ်
* 10: စှ်
* 11: စှ်မွဲ
* 12: စှ်ၜါ
* 20: ၜါစှော်
* 21: ၜါစှော်မွဲ
* 100: မွဲကၠံ
* 1000: မွဲလက်
* 1,000,000: မွဲကိုဋ်

== ဂၞန် ပ္ဍဲဘာသာမန် ==
ပ္ဍဲဘာသာမန် ဂၞန်ဂမၠိုင် နွံကဵု ဗီုပြင်ချူ ၜါသာ်:
* ဗီုပြင်တြေံ (ဂၞန်မန်တြေံ) – စကာ ပ္ဍဲလိက်မဟူတြေံ
* ဗီုပြင်တၟိ (ဂၞန်အာရဗဳ) – စကာ ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ်

== ဆက်ဗှ် ==
* [[ဝင်ဂၞန်]]
* [[သင်္ချာ]]
* [[ဂၞန်ပညာ]]

== နိဿဲ ==
* Number. (n.d.). In ''Wikipedia''. Retrieved from https://en.wikipedia.org/wiki/Number
* Mon numerals. (n.d.). In ''Wikipedia''. Retrieved from https://en.wikipedia.org/wiki/Mon_numerals

== လေန်မ္ၚး ==
* [Number – Wikipedia (English)](https://en.wikipedia.org/wiki/Number)

{{Portal|ပညာဗေဒ}}</text>
      <sha1>ss2xic0cnvn1ijl1rn4zq47auze5lgu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51636</id>
      <parentid>51633</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T02:43:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပွမစရင် (Numeration) */</comment>
      <origin>51636</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4683" sha1="fbzp1sulft8jhcieh9olkg4qjmfk4qu" xml:space="preserve">[[Category:သင်္ချာ]]
[[Category:ပညာဗေဒ]]

= ဂၞန် =

[[File:Number_icon.png|thumb|right|150px|တဆိပ် ဂၞန်]]

'''ဂၞန်''' (အင်္ဂလိက်: Number) ဝွံ ဒှ်အရာ မရပ်စပ် သွက်ဂွံစရင် (count)၊ ဗၜတ် (measure)၊ ကေုာံ စၟတ်သမ္တီ (label)။ ဂၞန်ဂှ် ဒှ်သဇိုင် ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ပညာ [[ဝင်ဂၞန်]] (mathematics) ကေုာံ သိပ္ပံပညာ။

== ဗီုပြင်ချူ ==
ဂၞန်ဂမၠိုင် ချူလဝ် နကဵုသင်္ကေတ နာနာသာ်။ ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် ဂၞန်အာရဗဳ (0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9) ဂှ် ဒှ်သင်္ကေတ မစကာဂၠိုင်အိုတ်။

ပ္ဍဲဘာသာမန် ဂၞန်ဂမၠိုင် ချူဝါစက် ဗီုဏအ်:

| ဂၞန် | ဗီုချူမန် | ဗီုပြင်တၞဟ် |
| :--- | :--- | :--- |
| 0 | သုည | သုည |
| 1 | မွဲ | မူ |
| 2 | ၜါ | ရး |
| 3 | ပိ | ပိ |
| 4 | ပန် | ပန် |
| 5 | မသုန် | မသုန် |
| 6 | တြဴ | တြဴ |
| 7 | ထပှ် | ထပှ် |
| 8 | ဒ္စါံ | ဒ္စါံ |
| 9 | ဒစိတ် | ဒစိတ် |
| 10 | စှ် | စှ် |

== ဂကူဂၞန်ဂမၠိုင် ==

=== ၁. ဂၞန်ဗွဝ် (Natural numbers) ===
ဂၞန်ဗွဝ် (Natural numbers) ဝွံ ဒှ်ဂၞန်မစကာ သွက်ဂွံစရင်: 1, 2, 3, 4, 5, ...

=== ၂. ဂၞန်အိုတ်သီု (Whole numbers) ===
ဂၞန်အိုတ်သီု (Whole numbers) ဝွံ ဒှ်ဂၞန်ဗွဝ် သီုကဵု သုည (0): 0, 1, 2, 3, 4, ...

=== ၃. ဂၞန်ပြေင် (Integers) ===
ဂၞန်ပြေင် (Integers) ဝွံ ဒှ်ဂၞန်အိုတ်သီု သီုကဵု ဂၞန်အောန် (negative numbers): ..., -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3, ...

=== ၄. ဂၞန်သှ်ေ (Rational numbers) ===
ဂၞန်သှ်ေ (Rational numbers) ဝွံ ဒှ်ဂၞန် မချူမာန် နကဵု a/b (အကြာ a ကေုာံ b ဒှ်ဂၞန်ပြေင်၊ b ဟွံတုပ် 0)။

=== ၅. ဂၞန်ဟွံသှ်ေ (Irrational numbers) ===
ဂၞန်ဟွံသှ်ေ (Irrational numbers) ဝွံ ဒှ်ဂၞန် မဟွံချူမာန် နကဵု a/b (ဥပမာ: √2, π, e)။

=== ၆. ဂၞန်ဍာံ (Real numbers) ===
ဂၞန်ဍာံ (Real numbers) ဝွံ ဒှ်ဂၞန်သှ်ေ ကေုာံ ဂၞန်ဟွံသှ်ေ ပံင်ကောံ။

=== ၇. ဂၞန်စိတ္တ (Complex numbers) ===
ဂၞန်စိတ္တ (Complex numbers) ဝွံ ဒှ်ဂၞန် မနွံကဵုဗီုပြင် a + bi (အကြာ a ကေုာံ b ဒှ်ဂၞန်ဍာံ၊ i ဒှ်ယူနိတ် စိတ္တ (imaginary unit))။

== ပွမစရင် (Numeration) ==
ပ္ဍဲဘာသာမန် ပွမစရင် ဂၞန်ဂမၠိုင် နွံဗီုဏအ်:
* 1: မွဲ
* 2: ၜါ
* 3: ပိ
* 4: ပန်
* 5: မသုန်
* 6: တြဴ
* 7: ထပှ်
* 8: ဒ္စါံ
* 9: ဒစိတ်
* 10: စှ်
* 11: စှ်မွဲ
* 12: စှ်ၜါ
* 20: ၜါစှော်
* 21: ၜါစှော်မွဲ
* 100: မွဲကၠံ
* 1000: မွဲလ္ၚဳ
* 1,000,000: မွဲကိုဋ်

== ဂၞန် ပ္ဍဲဘာသာမန် ==
ပ္ဍဲဘာသာမန် ဂၞန်ဂမၠိုင် နွံကဵု ဗီုပြင်ချူ ၜါသာ်:
* ဗီုပြင်တြေံ (ဂၞန်မန်တြေံ) – စကာ ပ္ဍဲလိက်မဟူတြေံ
* ဗီုပြင်တၟိ (ဂၞန်အာရဗဳ) – စကာ ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ်

== ဆက်ဗှ် ==
* [[ဝင်ဂၞန်]]
* [[သင်္ချာ]]
* [[ဂၞန်ပညာ]]

== နိဿဲ ==
* Number. (n.d.). In ''Wikipedia''. Retrieved from https://en.wikipedia.org/wiki/Number
* Mon numerals. (n.d.). In ''Wikipedia''. Retrieved from https://en.wikipedia.org/wiki/Mon_numerals

== လေန်မ္ၚး ==
* [Number – Wikipedia (English)](https://en.wikipedia.org/wiki/Number)

{{Portal|ပညာဗေဒ}}</text>
      <sha1>fbzp1sulft8jhcieh9olkg4qjmfk4qu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဂၞန်ပညာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9384</id>
    <revision>
      <id>51637</id>
      <timestamp>2026-04-16T02:44:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''ဂၞန်ပညာ''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''သင်္ချာ''' (အင်္ဂလိက်: ''Mathematics'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပညာရပ် မလ္ၚတ်ကေတ် လၟိဟ် (quantity)၊ သၞောတ်သဇိုင် (structure)၊ ဒၞာဲဒတန် (space) ကေုာံ ပွမပြံင်လှာဲ (change) တအ်ရ။...&quot;</comment>
      <origin>51637</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4984" sha1="4tunfc8zx4no7t22yjtkkierogi59k8" xml:space="preserve">'''ဂၞန်ပညာ''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''သင်္ချာ''' (အင်္ဂလိက်: ''Mathematics'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပညာရပ် မလ္ၚတ်ကေတ် လၟိဟ် (quantity)၊ သၞောတ်သဇိုင် (structure)၊ ဒၞာဲဒတန် (space) ကေုာံ ပွမပြံင်လှာဲ (change) တအ်ရ။ ဂၞန်ပညာဝွံ ဒှ်သဇိုင်အဓိက သွက်ပညာသိပ္ပံ၊ အေန်ဂျေန်နဳယာ၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ နဲကဲပညာကုမ္ပျူတာဂမၠိုင်ရ။ ညးလ္ၚဵုတအ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ဂၞန်ပညာဝွံ နဒဒှ် &quot;ဨကရာဇ်ဗြဴ သိပ္ပံပညာ&quot; ရ။

== ကဏ္ဍအဓိက ပ္ဍဲဂၞန်ပညာ ==
ဂၞန်ပညာဝွံ ဍေံလှဲလးဗွဲမလောန်တုဲ ပါ်ခြာလဝ် ကဏ္ဍအဓိက အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

# '''သဇိုင်ဂၞန် (Arithmetic):''' ဒှ်ပညာသဇိုင်အိုတ် မလ္ၚတ်ကေတ် ဂၞန် (Numbers) ကေုာံ လၟေင်ကမၠောန်သဇိုင် မပ္တံကဵု ပွမပံင် (+), နုတ် (-), တက် (×), ကေုာံ ပါ် (÷) ဂမၠိုင်ရ။
# '''အယ်လဂျဳဗရာ (Algebra):''' ဒှ်ပွမစကာ အက္ခရ် (ဥပမာ - $x$, $y$) ဟွံသေင်မ္ဂး သင်္ကေတ သွက်ဂွံစၞးလဝ် ဂၞန်မဟွံတီလဝ်တအ်တုဲ၊ သွက်ဂွံသှ်ပုစ္ဆာ ကေုာံ လ္ၚတ်သၞောတ်ဆက်စပ်ဂမၠိုင်ရ။
# '''ရုပ်ဂၞန် (Geometry):''' ဒှ်ပညာမလ္ၚတ်ကေတ် ဗီုပြင် (Shapes)၊ ဇမၞော်၊ မူ (Angles)၊ ကေုာံ ဒၞာဲဒတန် အရာဝတ္ထုဂမၠိုင်ရ။
# '''ကလကူလာတ် (Calculus):''' ဒှ်ပညာမလ္ၚတ်ကေတ် လၟေင်ပွမပြံင်လှာဲ (Rates of change) ကေုာံ ဇမၞော်ပမာဏဂမၠိုင်ရ။ ဍေံကိစ္စဇၞော်ဗွဲမလောန် ပ္ဍဲရူပဗေဒ (Physics)။
# '''သ္ၚိအင် ကေုာံ ပွမဒှ်မာန် (Statistics and Probability):''' ဒှ်ပွမပကောံပကေဝ်၊ ပါ်ပါဲ ကေုာံ ဗၟံက်ထ္ၜး တင်ဂၞင် (Data) သွက်ဂွံဆိင်ဆ ပရူဒဒှ် အနာဂတ်ဂမၠိုင်ရ။

== ပွမသုင်စောဲ ကေုာံ ဂုဏ်ဖိုလ် ==
ပညာဂၞန်ဝွံ ကိစ္စဇၞော်ဗွဲမလောန် ပ္ဍဲဘဝလၟေင်တ္ၚဲ ကေုာံ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ဂၠးတိ -
* '''သိပ္ပံ ကေုာံ အေန်ဂျေန်နဳယာ:''' သွက်ဂွံသြိုင်ခၞံ ဒတန်ဇၞော်ဇၞော်၊ ကၠောန်စက်ယန္တရား ကေုာံ လ္ၚတ်ပရူဂြိုဟ်သၞံင်ဂမၠိုင်။
* '''ပရေင်ပိုန်ဒြပ်:''' သွက်ဂွံလ္ၚတ် ပရေင်လှုဲလှာ်၊ ပရေင်ဗၞိက် ကေုာံ ဆိင်ဆ တင်ဂၞင်ပိုန်ဒြပ် ဍုင်မွဲမွဲ။
* '''ပညာကုမ္ပျူတာ:''' သၞောတ် Algorithm, အေအာင် (AI) ကေုာံ ကမၠောန်ဒဳဂျဳတော သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုဂၞန်ပညာရ။

== ပညာဂၞန် ပ္ဍဲယေန်သၞာင်မန် ==
ပ္ဍဲကဵုယေန်သၞာင်မန်ပိုယ်မ္ဂး ပညာဂၞန်ဝွံ ကိစ္စဇၞော်ဗွဲမလောန် သွက်ဂွံစကာ ပ္ဍဲ[[ဗေဒင်]]၊ ပွမၜတ်ကၞာတ် အခိင်အခါ၊ ပွမဖန်ဗဒှ် [[ပြ္က္ကဒိန်]] ကေုာံ ပရေင်ဗၞိက်နာနာ နူခေတ်တြေံတေအ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဝင်ဂၞန်]]
* [[ဂၞန်]]
* [[ရုပ်ဂၞန်]]
* [[သိပ္ပံ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;Mathematics&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:ဂၞန်ပညာ]]
[[ကဏ္ဍ:သိပ္ပံ]]
[[ကဏ္ဍ:ပညာ]]</text>
      <sha1>4tunfc8zx4no7t22yjtkkierogi59k8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဂၞန်ပညာ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9385</id>
    <revision>
      <id>51638</id>
      <timestamp>2026-04-16T02:45:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:Arithmetic_icon.png|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ဂၞန်ပညာ&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုဂၞန်ပညာ (arithmetic)။  == ပရူကဏ္ဍ == '''ဂၞန်ပညာ''' (Arithmetic) ဝွံ ဒှ...&quot;</comment>
      <origin>51638</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1390" sha1="d5jr72sanddq3g5piiyvdanuqs1fgty" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Arithmetic_icon.png|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ဂၞန်ပညာ&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုဂၞန်ပညာ (arithmetic)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''ဂၞန်ပညာ''' (Arithmetic) ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍပညာ သွက်ဂွံလ္ၚတ် ပရူဂၞန် ကေုာံ ပွမရပ်စပ် ဂၞန် နကဵုနဲကဲ ပွမပံင် (addition)၊ ပွမနုက် (subtraction)၊ ပွမပၟဝ် (multiplication)၊ ကေုာံ ပွမပါ် (division)။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:ဂၞန်]]
* [[:Category:သင်္ချာ]]
* [[:Category:ဝင်ဂၞန်]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[ဂၞန်ပညာ]]
* [[ဂၞန်]]
* [[သင်္ချာ]]
* [[ဝင်ဂၞန်]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:ပညာဗေဒ]]
* [[:Category:သင်္ချာ]]

[[Category:ပညာဗေဒ]]
[[Category:သင်္ချာ]]</text>
      <sha1>d5jr72sanddq3g5piiyvdanuqs1fgty</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဝင်ဂၞန်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9386</id>
    <revision>
      <id>51639</id>
      <timestamp>2026-04-16T02:46:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:Mathematics_icon.png|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ဝင်ဂၞန်&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုဝင်ဂၞန် (mathematics)။  == ပရူကဏ္ဍ == '''ဝင်ဂၞန်''' (Mathematics) ဝွံ ဒ...&quot;</comment>
      <origin>51639</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1638" sha1="bwtgk36bawxiws9ikd8w2fip0hwsssx" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Mathematics_icon.png|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ဝင်ဂၞန်&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုဝင်ဂၞန် (mathematics)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''ဝင်ဂၞန်''' (Mathematics) ဝွံ ဒှ်ပရေင်ပညာ မလ္ၚတ် ပရူဂၞန် (number)၊ ဗီုပြင် (shape)၊ ပမာဏ (quantity)၊ ကေုာံ ဗီုပြင်ပြံင်လှာဲ (change)။ ဝင်ဂၞန်ဂှ် ဒှ်သဇိုင် သွက်သိပ္ပံပညာ၊ ကွတ်ကွေန်ပျူတာ၊ ကွတ်ပိုန်ဒြပ်၊ ကေုာံ ကွတ်တဲနာနာသာ်။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:ဂၞန်]]
* [[:Category:ဂၞန်ပညာ]]
* [[:Category:သင်္ချာ]]
* [[:Category:ဗီုပြင်ပညာ]]
* [[:Category:ပွမတော်ဂၞန်]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[ဝင်ဂၞန်]]
* [[ဂၞန်]]
* [[ဂၞန်ပညာ]]
* [[သင်္ချာ]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:ပညာဗေဒ]]
* [[:Category:သိပ္ပံပညာ]]

[[Category:ပညာဗေဒ]]
[[Category:သိပ္ပံပညာ]]</text>
      <sha1>bwtgk36bawxiws9ikd8w2fip0hwsssx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဂၞန်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9387</id>
    <revision>
      <id>51641</id>
      <timestamp>2026-04-16T02:47:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:Number_icon.png|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ဂၞန်&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုဂၞန် (numbers)။  == ပရူကဏ္ဍ == '''ဂၞန်''' (Number) ဝွံ ဒှ်အရာ မရပ်စပ် သ...&quot;</comment>
      <origin>51641</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1651" sha1="sghox921fjz8050y8rpp98erpu42ru2" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Number_icon.png|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ဂၞန်&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုဂၞန် (numbers)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''ဂၞန်''' (Number) ဝွံ ဒှ်အရာ မရပ်စပ် သွက်ဂွံစရင် (count)၊ ဗၜတ် (measure)၊ ကေုာံ စၟတ်သမ္တီ (label)။ ဂၞန်ဂှ် ဒှ်သဇိုင် ပ္ဍဲကဵု [[ဝင်ဂၞန်]] (mathematics) ကေုာံ သိပ္ပံပညာ။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:ဂၞန်ဗွဝ်]] (Natural numbers)
* [[:Category:ဂၞန်ပြေင်]] (Integers)
* [[:Category:ဂၞန်သှ်ေ]] (Rational numbers)
* [[:Category:ဂၞန်ဍာံ]] (Real numbers)

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[ဂၞန်]]
* [[သုည]] (Zero)
* [[မွဲ]] (One)
* [[ၜါ]] (Two)
* [[ပိ]] (Three)
* [[ပန်]] (Four)
* [[မသုန်]] (Five)
* [[တြဴ]] (Six)
* [[ထပှ်]] (Seven)
* [[ဒ္စါံ]] (Eight)
* [[ဒစိတ်]] (Nine)
* [[စှ်]] (Ten)

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:ဝင်ဂၞန်]]
* [[:Category:ဂၞန်ပညာ]]

[[Category:ဝင်ဂၞန်]]
[[Category:ဂၞန်ပညာ]]</text>
      <sha1>sghox921fjz8050y8rpp98erpu42ru2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဂၞန်ဍာံ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9388</id>
    <revision>
      <id>51642</id>
      <timestamp>2026-04-16T02:48:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:Real_number_line.png|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ဂၞန်ဍာံ&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုဂၞန်ဍာံ (real numbers)။  == ပရူကဏ္ဍ == '''ဂၞန်ဍာံ''' (Real numbers) ဝွံ ဒ...&quot;</comment>
      <origin>51642</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1746" sha1="9l91bcl946oah7pezicbspv5yt2nxvb" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Real_number_line.png|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ဂၞန်ဍာံ&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုဂၞန်ဍာံ (real numbers)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''ဂၞန်ဍာံ''' (Real numbers) ဝွံ ဒှ်ဂကောံဂၞန် မပါလုပ် ကု ဂၞန်သှ်ေ (rational numbers) ကေုာံ ဂၞန်ဟွံသှ်ေ (irrational numbers)။ ဂၞန်ဍာံဂှ် ဒှ်ဂၞန် မစကာ သွက်ဂွံဗၜတ် ပမာဏ ပ္ဍဲဘဝတ္ၚဲဏအ် (ဥပမာ- သမၠုင်၊ ပမာဏ၊ အခိင်)။

== ဂကူဂၞန်ဍာံဂမၠိုင် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[ဂၞန်ဗွဝ်]] (Natural numbers)
* [[ဂၞန်အိုတ်သီု]] (Whole numbers)
* [[ဂၞန်ပြေင်]] (Integers)
* [[ဂၞန်သှ်ေ]] (Rational numbers)
* [[ဂၞန်ဟွံသှ်ေ]] (Irrational numbers)

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[ဂၞန်ဍာံ]]
* [[ဂၞန်သှ်ေ]]
* [[ဂၞန်ဟွံသှ်ေ]]
* [[ဂၞန်ဗွဝ်]]
* [[ဂၞန်အိုတ်သီု]]
* [[ဂၞန်ပြေင်]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:ဂၞန်]]
* [[:Category:ဝင်ဂၞန်]]
* [[:Category:ဂၞန်ပညာ]]

[[Category:ဂၞန်]]
[[Category:ဝင်ဂၞန်]]</text>
      <sha1>9l91bcl946oah7pezicbspv5yt2nxvb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဂၞန်ဍာံ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9389</id>
    <revision>
      <id>51643</id>
      <timestamp>2026-04-16T02:49:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''ဂၞန်ဍာံ''' (အင်္ဂလိက်: ''Real numbers'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ပ္ဍဲပညာသင်္ချာမ္ဂး ဒှ်ဂၞန်သီုဖအိုတ် မပါလုပ် ကေုာံ မဗၟံက်ထ္ၜးစွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု လၟေင်ဂၞန် (Number line) မွဲမာန်ရ။ သၞောတ်ဂၞန်...&quot;</comment>
      <origin>51643</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4084" sha1="3jsk26df5u5gskbaw8aunssy065miqs" xml:space="preserve">'''ဂၞန်ဍာံ''' (အင်္ဂလိက်: ''Real numbers'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ပ္ဍဲပညာသင်္ချာမ္ဂး ဒှ်ဂၞန်သီုဖအိုတ် မပါလုပ် ကေုာံ မဗၟံက်ထ္ၜးစွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု လၟေင်ဂၞန် (Number line) မွဲမာန်ရ။ သၞောတ်ဂၞန်ဍာံဝွံ ဍေံပကောံလဝ် ဂၞန်မၞုံကဵုက္ဍိုပ်ပါ် (Rational numbers) ကေုာံ ဂၞန်မဟွံမဲကဵုက္ဍိုပ်ပါ် (Irrational numbers) သီုၜါသာ်ရ။ သင်္ကေတ သွက်ဂၞန်ဍာံဂှ် ညးစကာလဝ် မအက္ခရ် $\mathbb{R}$ ရ။

== ဂကူဂၞန် မပါလုပ်ဂမၠိုင် ==
ဂၞန်ဍာံဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုဂကူဂၞန် အဓိက ၜါသာ်ရ -

=== ၁။ ဂၞန်ပါ်စွံမာန် (Rational Numbers) ===
ဒှ်ဂၞန် မချူဗၟံက်ထ္ၜး နကဵုဗီုပြင် က္ဍိုပ်ပါ် (Fractions) $\frac{a}{b}$ မာန်ရ။ ($a$ ကဵု $b$ ဂှ် ဒှ်ဂၞန်အလုံတုဲ $b$ ဂှ် ဟွံသၟဟ်ကဵု သုညရ)။ ဥပမာ -
* '''ဂၞန်အလုံ (Integers):''' ... $-2, -1, 0, 1, 2$ ...
* '''ဂၞန်သဘာဝ (Natural numbers):''' $1, 2, 3, 4$ ...
* '''ဂၞန်ဒသမ မအိုတ်အာ (Terminating decimals):''' $0.5, -2.75$

=== ၂။ ဂၞန်ပါ်စွံဟွံမာန် (Irrational Numbers) ===
ဒှ်ဂၞန် မဟွံမာန်ချူဗၟံက်ထ္ၜး နကဵုဗီုပြင် က္ဍိုပ်ပါ် လောဲလောဲတုဲ ဂၞန်ဒသမဍေံဂှ် ဟွံအိုတ် ကေုာံ ဟွံကလေင်ကတဵုဒှ် လၟေင်တုပ်ပ်ရ။ ဥပမာ -
* ဗီုကဵု မူလရိုဟ်ၜါ (Square roots) လ္ၚဵု: $\sqrt{2}, \sqrt{3}$
* ဂၞန်ပိုင် (Pi): $\pi \approx 3.14159...$
* ဂၞန်အဳ (Euler's number): $e \approx 2.71828...$

== လက်သန် ဂၞန်ဍာံဂမၠိုင် ==
* '''လၟေင်ဂၞန် (Number Line):''' ဇၟာပ်စၟတ် မနွံလတူ လၟေင်ဂၞန် (Number line) ဂှ် ဍေံစၞးကဵု ဂၞန်ဍာံမွဲမွဲရ။ ဍေံဆက်စပ်ဒၟံင် အဆက်ဟွံပိုတ်ရ (Continuous)။
* '''လၟေင် (Order):''' ဂၞန်ဍာံ သီုဖအိုတ်ဂှ် ပတောအ်ၜတ်ကေတ် ဇၞော်ဟွံသေင်မ္ဂး ဍောတ် ဂွံရ ($x &lt; y$ ဟွံသေင်မ္ဂး $x &gt; y$ ဟွံသေင်မ္ဂး $x = y$)။
* '''ကမၠောန်သဇိုင် (Basic Operations):''' ဂၞန်ဍာံတအ်ဂှ် ပံင် (+), နုတ် (-), တက် ($\times$), ကေုာံ ပါ် ($\div$) ဂွံသီုဖအိုတ်ရ (ပါဲနူ ပါ်ကဵု သုည $0$)။

== တင်ဟွံပါလုပ် ==
ဂၞန်ဍာံမ္ဂး ဍေံဟွံပကောံလဝ် ဂၞန်ပတောအ် (Imaginary numbers) မပ္တံကဵု $\sqrt{-1}$ တအ်ရ။ ဂၞန်ဍာံ ကေုာံ ဂၞန်ပတောအ် ပံင်ကောံလဝ်ဂှ် ညးကော်စ ဂၞန်ကောမ်ပလေတ် (Complex numbers - $\mathbb{C}$) ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဂၞန်ပညာ]]
* [[ဂၞန်]]
* [[သုည]]
* [[အယ်လဂျဳဗရာ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;Real number&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:ဂၞန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဂၞန်ပညာ]]</text>
      <sha1>3jsk26df5u5gskbaw8aunssy065miqs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဉာဏ်ပညာစက် အေဂျေန် မသုင်စောဲပ္ဍဲကမၠောန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9390</id>
    <revision>
      <id>51644</id>
      <timestamp>2026-04-16T02:52:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''Applied Agentic AI''' (မန်: ''ဉာဏ်ပညာစက် အေဂျေန် မသုင်စောဲပ္ဍဲကမၠောန်'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သၞောတ် ဉာဏ်ပညာစက် (Artificial Intelligence) မၞုံကဵု သတ္တိ သွက်ဂွံဖန်ဇန်၊ ချဳဒရာင် ကေုာံ ကၠောန်ဗစိ...&quot;</comment>
      <origin>51644</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5781" sha1="9gffajpiupxk8jj9oyh41rb8brei29l" xml:space="preserve">'''Applied Agentic AI''' (မန်: ''ဉာဏ်ပညာစက် အေဂျေန် မသုင်စောဲပ္ဍဲကမၠောန်'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သၞောတ် ဉာဏ်ပညာစက် (Artificial Intelligence) မၞုံကဵု သတ္တိ သွက်ဂွံဖန်ဇန်၊ ချဳဒရာင် ကေုာံ ကၠောန်ဗစိုပ်ကမၠောန် (Tasks) နကဵုအလဵုဇကု (Autonomous) ပ္ဍဲလောကဍာံ သွက်ဂွံအာစိုပ် တိုင်ပ္ကဴမွဲမွဲရ။ 

AI ဓမ္မတာတအ်ဂှ် မၞိဟ်တအ် ဒးကဵုအမိင် (Prompt) မွဲအလန်မ္ဂး ကၠောန်ကဵုမွဲအလန်ရ။ ဆဂး &quot;Agentic AI&quot; ဝွံ ယဝ်ရပိုယ်ကဵု တိုင်ပ္ကဴမွဲ (ဥပမာ - &quot;ဂၠာဲကဵု တင်ဂၞင်ပရူပိုန်ဒြပ်တုဲ ချူကဵုလိက်ဒုင်စဳရေင်မွဲ&quot;) မ္ဂး၊ ဍေံအလဵုဇကု ပါ်ကရေက်ကေတ် လၟေင်ကမၠောန်၊ သုင်စောဲ ကိရိယာမ္ၚး (ဗီုကဵု Web Search) တုဲ ကၠောန်အာ စဵုကဵုတုဲဒှ်ရ။

== လက်သန် အဓိကဂမၠိုင် ==
Applied Agentic AI မွဲမ္ဂး ဒးနွံကဵု လက်သန် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
# '''ပွမတန်တဴ နကဵုအလဵုဇကု (Autonomy):''' ဟွံဒးမင် အမိင်မၞိဟ် ဇၟာပ်ဇၟာပ်လၟေင်ကမၠောန်တုဲ၊ အလဵုဇကု ဆက်ကၠောန်အာမာန်။
# '''ပွမဖန်ဇန် ကေုာံ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် (Planning &amp; Reasoning):''' တိုင်ပ္ကဴ ဇၞော်ဇၞော်မွဲဂှ် ဍေံပါ်ကရေက်ထောအ် နဒဒှ် ကမၠောန်ဍောတ်တ် (Sub-tasks) တုဲ ချပ်ဗစာရဏာ ကၠောန်အာ လၟေင်လၟေင်မာန်။
# '''ပွမသုင်စောဲ ကိရိယာ (Tool Use):''' သွက်ဂွံကၠောန်ကမၠောန်တုဲ ဍေံသုင်စောဲမာန် ကိရိယာမ္ၚး ဗီုကဵု APIs, သၞောတ်ကုမ္ပျူတာ၊ အေန်တာနဲ၊ ကေုာံ သၞောတ်ဂၞန်နာနာ။

== ကဏ္ဍမသုင်စောဲဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် Agentic AI ဝွံ ညးတအ် စသုင်စောဲကၠုင် ပ္ဍဲကဏ္ဍကမၠောန်ဍာံ (Applied) ဗွဲမဂၠိုင်ရ -
* '''ပရေင်ချူကုတ်ဒေန် (Software Development):''' အေဂျေန် ဗီုကဵု Devin ဟွံသေင်မ္ဂး GitHub Copilot Workspace တအ်ဂှ် အလဵုဇကု ချူလိက်ကုတ် (Code)၊ စၟဳစၟတ်အရာယောင်ယာ (Debugging) ကေုာံ ပလေဝ်ဒါန် သပ်ဝေဝ်မာန်။
* '''ပရေင်သေဝါ ညးရာန်ကပေါတ် (Customer Service):''' စၞးမသှ်ကဵုသွဟ်ဓမ္မတာဂှ်၊ အေဂျေန်ဏအ် အလဵုဇကု လုပ်အာပ္ဍဲသၞောတ် Database တုဲ ပလေဝ်ကဵု ပရေင်ရာန်ကပေါတ်၊ သာဲကဵုသြန် စဵုကဵုတုဲဒှ်ရ။
* '''ပရေင်သုတေသန (Research &amp; Data Analysis):''' ဍေံအလဵုဇကု ဂၠာဲတင်ဂၞင် နူအေန်တာနဲ၊ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် (Analyze) တုဲ ပတိတ်ကဵု လိက်ဒုင်စဳရေင် အလုံမွဲမာန်။

== တင်ဝါတ်ဂါတ် ကေုာံ အန္တရာယ် ==
ၜိုန်ရ Agentic AI ခိုဟ်ကီုလေဝ်၊ တင်ဒးသတိ နွံဗွဲမဂၠိုင်ရ -
* '''ပရေင်ထိင်ဒဝ် (Control &amp; Alignment):''' ဍေံကၠောန်အလဵုဇကုတုဲ၊ ယဝ်ရဍေံ ကၠောန်ဗၠေတ်အာ နူပၟိက်ဆန္ဒမၞိဟ်မ္ဂး အန္တရာယ်ဇၞော်မာန်။
* '''ပွမယောင်ယာ (Hallucination &amp; Errors):''' AI တအ် လေပ်ဆိင်ဆဗၠေတ်မာန်တုဲ ယဝ်ရ ဍေံသုင်စောဲ ကိရိယာမ္ၚး (ဥပမာ - ပလံင်အဳမေလ် ဗၠေတ်) မ္ဂး ကိစ္စဇၞော်ကတဵုဒှ်မာန်။
* '''ပရေင်ဂီုကၠီု (Security):''' အေဂျေန်တအ် ဒးစကာ တင်ဂၞင်ကိစ္စဇၞော် (Data) တုဲ ပရေင်စဵုဒၞာလဝ် တင်ဂၞင်တအ်ဂှ် ကိစ္စဇၞော်ဗွဲမလောန်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဉာဏ်ပညာစက်]] (Artificial Intelligence)
* [[မာတ်ရှေန် လာန်နေန်]] (Machine Learning)
* [[အေအာင်]]

[[ကဏ္ဍ:ဉာဏ်ပညာစက်]]
[[ကဏ္ဍ:သိပ္ပံ ကေုာံ နဲပညာ]]
[[ကဏ္ဍ:ကုမ္ပျူတာ]]</text>
      <sha1>9gffajpiupxk8jj9oyh41rb8brei29l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဉာဏ်ပညာစက်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9391</id>
    <revision>
      <id>51645</id>
      <timestamp>2026-04-16T03:26:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''ဉာဏ်ပညာစက်''' (အင်္ဂလိက်: ''Artificial Intelligence'' ဟွံသေင်မ္ဂး အေအာင် - ''AI'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပညာ ကေုာံ သၞောတ်စက် (ဗွဲတၟေင် သၞောတ်ကုမ္ပျူတာ) မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ညံင်ဂွံမၞုံကဵု ဉာဏ...&quot;</comment>
      <origin>51645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6434" sha1="1wmbkt3rzbwmkd79qbosyopqlyq5ojp" xml:space="preserve">'''ဉာဏ်ပညာစက်''' (အင်္ဂလိက်: ''Artificial Intelligence'' ဟွံသေင်မ္ဂး အေအာင် - ''AI'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပညာ ကေုာံ သၞောတ်စက် (ဗွဲတၟေင် သၞောတ်ကုမ္ပျူတာ) မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ညံင်ဂွံမၞုံကဵု ဉာဏ်ပညာ၊ ပွမချပ်ဗစာ၊ ပွမလ္ၚတ် ကေုာံ ပွမသှ်ပုစ္ဆာ တုပ်သၟဟ် ကုဉာဏ်ပညာ ကောန်မၞိဟ်တအ်ရ။

== ဝင် ကေုာံ တမ်ဗဳဇ ==
ဝေါဟာရ &quot;Artificial Intelligence&quot; ဝွံ စစကာကၠုင်လဝ် ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲသဘင်သဳကၠဳ Dartmouth ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၅၆ နကဵု အစာသိပ္ပံကုမ္ပျူတာ ဂျောန် မက်ကာသဳ (John McCarthy) ရ။ ဆဂး တမ်ဗဳဇဍေံဂှ် စကတဵုဒှ်လဝ် နူအခိင် အစာသိပ္ပံ အာလာန် တူရင် (Alan Turing) မချပ်ဗစာလဝ် ပရူ &quot;စက်တအ် ချပ်ဗစာမာန်ဟာ?&quot; ကိုပ်ကၠာတေအ်ရ။

== ဂကူ အေအာင် (AI) ဂမၠိုင် ==
အေအာင်တအ်ဝွံ အလိုက်အစောံစရာဲဍေံ ပါ်ခြာလဝ် ၃ ကဆံင် အဓိကရ -
# '''အေအာင် အပိုင်အခြာ (Narrow AI / ANI):''' ဒှ်အေအာင် မကၠောန်ကမၠောန် မွဲသာ်ဓဝ် လောန်ကာဲနူမၞိဟ် (ဥပမာ - သၞောတ် AI ပ္ဍဲဖုင်ပိုယ် ဗီုကဵု Siri, ဂေမ်စက်ကျာ်တြေံ (Chess), ကွဳစက်ဒဳအလဵုဇကု)။ AI ခေတ်လၟုဟ် သီုဖအိုတ် မပ္တံကဵု ChatGPT ကေုာံ Gemini တအ်ဂှ် ပါလုပ် ပ္ဍဲကဆံင်ဏအ်ရ။
# '''အေအာင် သၟဟ်အစောံမၞိဟ် (General AI / AGI):''' ဒှ်အေအာင် မၞုံကဵုဉာဏ်ပညာ တုပ်သၟဟ် ကုကောန်မၞိဟ် အလုံအိုတ်သီု။ ဍေံလ္ၚတ်၊ ချပ်ဗစာ ကေုာံ ကၠောန်ကမၠောန်နာနာမာန် (စဵုကဵုလၟုဟ် ပညာသိပ္ပံ ဟွံအာစိုပ်ဏီ)။
# '''အေအာင် လောန်ကာဲမၞိဟ် (Super AI / ASI):''' ဒှ်အေအာင် မၞုံကဵုဉာဏ်ပညာ သၠုင်လောန်ကာဲ နူကောန်မၞိဟ် အလုံအိုတ်သီုရ။

== နဲပညာ အဓိကဂမၠိုင် ==
အေအာင်ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု နဲပညာ အဓိကဂမၠိုင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''မာတ်ရှေန် လာန်နေန် (Machine Learning):''' သၞောတ်ကဵုပညာ ကုစက် ညံင်ဍေံဂွံလ္ၚတ်ကေတ် နူကဵု တင်ဂၞင် (Data) အလဵုဇကုတုဲ၊ ဟွံဒးချူကုတ် (Code) ဇၟာပ်ဇၟာပ်အရာရ။
* '''ဒိပ် လာန်နေန် (Deep Learning):''' ဒှ်ကဏ္ဍ မာတ်ရှေန်လာန်နေန်မွဲတုဲ ဍေံစကာ သၞောတ်ကတေင်အာရီုပတောအ် (Artificial Neural Networks) မတုပ်ကဵု က္ဍဟ်မၞိဟ် သွက်ဂွံ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် တင်ဂၞင်ဇၞော်ဇၞော်။
* '''ပွမကၠိုဟ်အရေဝ်မၞိဟ် (Natural Language Processing - NLP):''' သၞောတ် AI ညံင်ဂွံကၠိုဟ်၊ ချပ် ကေုာံ ဟီုအရေဝ်မၞိဟ် (ဥပမာ - AI မကၠာဲဘာသာ ကေုာံ ချူလိက်)။

== ပွမသုင်စောဲ ကေုာံ ဂုဏ်ဖိုလ် ==
* '''ပရေင်ထတ်ယုက်:''' သွက်ဂွံ ဆိင်ဆယဲ၊ စၟဳစၟတ် ဗီုရုပ်ဓါတ်လောတ် (X-ray) ကေုာံ ဖန်ဗဒှ် ဂဥုဲတၟိတၟိ။
* '''ပရေင်ပိုန်ဒြပ်:''' သွက်ဂွံ စၟဳစၟတ် ကမၠောန်လီဠာန် (Fraud detection) ကေုာံ ပရေင်တန်တဴ သြန်ဗွဝ်။
* '''လၟေင်ဘဝတ္ၚဲ:''' သၞောတ်ကၠာဲဘာသာ၊ သၞောတ်ထံက်ထ္ၜးမုက် (Face recognition) ကေုာံ ဂၠာဲတင်ဂၞင် အေန်တာနဲ။

== တင်ဒးသတိ ကေုာံ အန္တရာယ် ==
ၜိုန်ရ နွံကဵုဂုဏ်ဖိုလ်ကီုလေဝ်၊ အန္တရာယ်လေဝ် နွံဒၟံင်ရ -
* ပရေင်ကမၠောန် အောန်စှ်ေ (ဟိုတ်နူ စက်ကၠောန်စၞး ပ္ဍဲကမၠောန်လ္ၚဵု)။
* တင်ယောင်ယာ ကေုာံ တင်ပါ်လပါ် (Bias) ပ္ဍဲကဵု သၞောတ် AI။
* ပရေင်ဂီုကၠီု တင်ဂၞင် ကေုာံ မၞိဟ်သုင်စောဲဗၠေတ် (ဥပမာ - ဖန်ဗဒှ် ပရိုင်ပတောအ် ကေုာံ ဗီုရုပ်ပတောအ် Deepfake)။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ကုမ္ပျူတာ]]
* [[မာတ်ရှေန် လာန်နေန်]]
* [[သိပ္ပံ ကေုာံ နဲပညာ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;Artificial intelligence&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:ဉာဏ်ပညာစက်]]
[[ကဏ္ဍ:သိပ္ပံ ကေုာံ နဲပညာ]]
[[ကဏ္ဍ:ကုမ္ပျူတာ]]</text>
      <sha1>1wmbkt3rzbwmkd79qbosyopqlyq5ojp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဉာဏ်ပညာစက်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9392</id>
    <revision>
      <id>51646</id>
      <timestamp>2026-04-16T03:28:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:AI_icon.png|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ဉာဏ်ပညာစက်&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုဉာဏ်ပညာစက် (Artificial Intelligence - AI)။  == ပရူကဏ္ဍ == '''ဉာဏ်ပညာစက...&quot;</comment>
      <origin>51646</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1763" sha1="ijy8t7sd0suuhqeokw2l5cr8xmxm2qk" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:AI_icon.png|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ဉာဏ်ပညာစက်&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုဉာဏ်ပညာစက် (Artificial Intelligence - AI)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''ဉာဏ်ပညာစက်''' (အင်္ဂလိက်: Artificial Intelligence) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပညာ ကေုာံ သၞောတ်စက် (ဗွဲတၟေင် သၞောတ်ကုမ္ပျူတာ) မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ညံင်ဂွံမၞုံကဵု ဉာဏ်ပညာ၊ ပွမချပ်ဗစာ၊ ပွမလ္ၚတ် ကေုာံ ပွမသှ်ပုစ္ဆာ တုပ်သၟဟ် ကုဉာဏ်ပညာ ကောန်မၞိဟ်တအ်ရ။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:ကွတ်ကွေန်ပျူတာ]]
* [[:Category:သိပ္ပံပညာ]]
* [[:Category:ကွတ်ပညာကြုက်ဗေဒ]]
* [[:Category:နဲကဲသုတေသန]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[ဉာဏ်ပညာစက်]]
* [[ကွတ်ပညာကြုက်ဗေဒ]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:ကွတ်ကွေန်ပျူတာ]]
* [[:Category:သိပ္ပံပညာ]]

[[Category:ကွတ်ကွေန်ပျူတာ]]
[[Category:သိပ္ပံပညာ]]</text>
      <sha1>ijy8t7sd0suuhqeokw2l5cr8xmxm2qk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ကွတ်ကွေန်ပျူတာ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9393</id>
    <revision>
      <id>51647</id>
      <timestamp>2026-04-16T03:29:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:Computer_Science_icon.png|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ကွတ်ကွေန်ပျူတာ&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုကွတ်ကွေန်ပျူတာ (computer science)။  == ပရူကဏ္ဍ == '''...&quot;</comment>
      <origin>51647</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2107" sha1="hsjtom8nnqmpgqsfnbmbd7ajl45ao92" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Computer_Science_icon.png|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ကွတ်ကွေန်ပျူတာ&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုကွတ်ကွေန်ပျူတာ (computer science)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''ကွတ်ကွေန်ပျူတာ''' (Computer Science) ဝွံ ဒှ်ပရေင်ပညာ မလ္ၚတ် ပရူပရဝ်ဂရာမ် (programming)၊ အာဲဂေါ်ရဳဒမ် (algorithm)၊ ဒေတာ (data)၊ ကေုာံ သၞောတ်ကွေန်ပျူတာ (computer systems)။ ကွတ်ကွေန်ပျူတာဂှ် နွံကဵု ကဏ္ဍသၟဝ်နာနာသာ် ဗီုကဵု ဉာဏ်ပညာစက် (artificial intelligence)၊ ဒေတာဇၞော် (big data)၊ ကွတ်ပညာကၟာ်လိက် (cryptography)၊ ကေုာံ သၞောတ်အိန်တာနေတ် (networking)။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:ဉာဏ်ပညာစက်]]
* [[:Category:ပရဝ်ဂရာမ်]]
* [[:Category:အာဲဂေါ်ရဳဒမ်]]
* [[:Category:ဒေတာဇၞော်]]
* [[:Category:အိန်တာနေတ်]]
* [[:Category:ကွတ်ပညာကၟာ်လိက်]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[ကွတ်ကွေန်ပျူတာ]]
* [[ကွန်ပျူတာ]]
* [[ပရဝ်ဂရာမ်]]
* [[အာဲဂေါ်ရဳဒမ်]]
* [[ဉာဏ်ပညာစက်]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:သိပ္ပံပညာ]]
* [[:Category:ကွတ်ကွေန်ပျူတာ]]

[[Category:သိပ္ပံပညာ]]
[[Category:ပညာဗေဒ]]</text>
      <sha1>hsjtom8nnqmpgqsfnbmbd7ajl45ao92</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:သိပ္ပံပညာ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9394</id>
    <revision>
      <id>51648</id>
      <timestamp>2026-04-16T03:29:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:Science_icon.png|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: သိပ္ပံပညာ&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုသိပ္ပံပညာ (science)။  == ပရူကဏ္ဍ == '''သိပ္ပံပညာ''' (Science) ဝွံ...&quot;</comment>
      <origin>51648</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1916" sha1="7shfzefmqkeh5a0b3aqpjm97vm9hgxi" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Science_icon.png|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: သိပ္ပံပညာ&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုသိပ္ပံပညာ (science)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''သိပ္ပံပညာ''' (Science) ဝွံ ဒှ်ပရေင်ပညာ မလ္ၚတ် သဘာဝ (nature)၊ ရုပ်ဝတ္ထု (matter)၊ ဓာတ် (energy)၊ ကေုာံ ပရေင်ဒဒှ် (phenomena) နကဵုနဲကဲ သုတေသန (scientific method)။ သိပ္ပံပညာဂှ် ပါ်ပရအ်လဝ် နကဵု သိပ္ပံသဘာဝ (natural sciences)၊ သိပ္ပံပရေင်မၞိဟ် (social sciences)၊ ကေုာံ သိပ္ပံဗဟုသုတ (formal sciences)။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:သိပ္ပံသဘာဝ]]
* [[:Category:သိပ္ပံပရေင်မၞိဟ်]]
* [[:Category:သိပ္ပံဗဟုသုတ]]
* [[:Category:ကွတ်ကွေန်ပျူတာ]]
* [[:Category:ဇဳဝဗေဒ]]
* [[:Category:ဓာတုဗေဒ]]
* [[:Category:ရူပဗေဒ]]
* [[:Category:ပထဝဳဗေဒ]]
* [[:Category:နက္ခတ္တဗေဒ]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[သိပ္ပံပညာ]]
* [[သုတေသန]]
* [[နဲကဲသိပ္ပံ]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:ပညာဗေဒ]]
* [[:Category:ပရေင်ပညာ]]

[[Category:ပညာဗေဒ]]
[[Category:ပရေင်ပညာ]]</text>
      <sha1>7shfzefmqkeh5a0b3aqpjm97vm9hgxi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>နဲကဲသိပ္ပံ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9395</id>
    <revision>
      <id>51649</id>
      <timestamp>2026-04-16T03:31:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''နဲကဲသိပ္ပံ''' (အင်္ဂလိက်: ''Scientific method'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်လၟေင်ကမၠောန် ဟွံသေင်မ္ဂး သၞောတ်ဝ် မစှ်ေကဵု သဘာဝယုတ္တိ သွက်ဂွံ လ္ၚတ်ကေတ် ပရူပရာသဘာဝ၊ ဂၠာဲသွဟ် သွက်သၟာန်န...&quot;</comment>
      <origin>51649</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5895" sha1="nc19iovx8m671s1lor8e5cb96kxc70u" xml:space="preserve">'''နဲကဲသိပ္ပံ''' (အင်္ဂလိက်: ''Scientific method'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်လၟေင်ကမၠောန် ဟွံသေင်မ္ဂး သၞောတ်ဝ် မစှ်ေကဵု သဘာဝယုတ္တိ သွက်ဂွံ လ္ၚတ်ကေတ် ပရူပရာသဘာဝ၊ ဂၠာဲသွဟ် သွက်သၟာန်နာနာ ကေုာံ သွက်ဂွံ ထ္ၜးသက်သဳ တင်ဆိင်ဆ (Hypothesis) ဂမၠိုင်ရ။ နဲကဲဝွံ ဒှ်သဇိုင်အဓိက သွက်ပညာ[[သိပ္ပံ]] ခေတ်လၟုဟ် ကေုာံ သွက်ဂွံဖန်ဗဒှ် တင်ဂၞင်သုတ မခိုင်ကၠိုက်ရ။

== လၟေင်ကမၠောန် အဓိကဂမၠိုင် ==
နဲကဲသိပ္ပံဝွံ ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုလၟေင်ကမၠောန် (၆) ကဆံင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

# '''ပွမလ္ၚတ် ကေုာံ ပတိုန်သၟာန် (Observation and Question):''' ကိုပ်ကၠာအိုတ် ဒးလ္ၚတ်ရံင် ပရူဒဒှ်သဘာဝ မွဲမွဲတုဲ ပတိုန်သၟာန်ရ (ဥပမာ - &quot;မုဟိုတ် တၞးဆုတအ် ဂွံဒှ် အသာ်တ္ၚေက်ရော?&quot;)။
# '''ပွမလ္ၚတ် တင်ဂၞင်သဇိုင် (Background Research):''' သွက်ဂွံဂွံ သွဟ်သၟာန်ဂှ် ဒးဂၠာဲလ္ၚတ် တင်ဂၞင်ဝင်၊ လိက်ပတ် ကေုာံ သုတေသန မၞုံတုဲသီုဖအိုတ်ရ။
# '''ပွမခၞံဗဒှ် တင်ဆိင်ဆ (Formulating a Hypothesis):''' ဒုင်သဇိုင် ကုတင်ဂၞင်မလ္ၚတ်လဝ်တုဲ ခၞံဗဒှ်ပတိတ် သွဟ်မဒှ်မာန်မွဲ (တင်ဆိင်ဆ) ရ။ ဍေံဒှ် ပွမဆိင်ဆ မၞုံကဵုဟိုတ်ဖိုလ်ရ။
# '''ပွမစမ်ၜတ် (Experimentation):''' သွက်ဂွံ စၟဳစၟတ် တင်ဆိင်ဆဇကု ဍာံ ဟွံဍာံဂှ် ဒးဖန်ဇန် ကၠောန်ဗဒှ် ပွမစမ်ၜတ် (Experiment) ဗွဲမစှ်ေကဵုသၞောတ်ရ။ 
# '''ပွမသ္ၚေဝ်ဂၠေပ် တင်ဂၞင် (Data Analysis):''' တင်ဂၞင် ကေုာံ သွဟ်မကတဵုဒှ်ကၠုင် နူပွမစမ်ၜတ်ဂှ် ဒးကေတ်တုဲ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် (Analyze) ပါ်ပါဲရ။
# '''ပွမပတိတ် သွဟ်ဒတန် (Drawing a Conclusion):''' လက္ကရဴအိုတ် တင်ဂၞင်မသ္ၚေဝ်ဂၠေပ်လဝ်တအ်ဂှ် ဍေံထံက်ဂလာန် ကုတင်ဆိင်ဆဇကုဟာ (ဟွံသေင်မ္ဂး) တးပါဲထောအ်ဟာ ဂှ် ပတိတ်သွဟ်ဒတန်ရ။ ယဝ်ရ တင်ဆိင်ဆ ဗၠေတ်ဒၟံင်မ္ဂး ဒးကလေင်စနူ ကဆံင်မရနုက်ကဵု (၃) ပၠန်ရ။

== လက်သန် နဲကဲသိပ္ပံ ==
သွက်ဂွံဒှ် နဲကဲသိပ္ပံ မဍာံစၟတ်မွဲမ္ဂး ဒးနွံကဵု လက်သန် အဓိကဂမၠိုင်ရ -
* '''သဘဴဓရ် လဒေါဝ် (Objectivity):''' ဟွံဒုင်သဇိုင် ကုလျိုင်ပတှ်ေပူဂိုလ်၊ စိုတ်စရိုတ် ကေုာံ ပွမပါလပါ်တုဲ ဒးဒုင်သဇိုင် ကုသက်သဳဍာံရ။
* '''ပွမကလေင်စမ်ၜတ် ဂွံ (Reproducibility):''' သုတေသဳ ဟွံသေင်မ္ဂး မၞိဟ်တၞဟ်တအ် ယဝ်ရကလေင်စမ်ၜတ် အတိုင်လၟေင်ကမၠောန်ဂှ်မ္ဂး သွဟ်ဍေံ ဒးတိတ်ကၠုင် တုပ်သၟဟ်ရ။
* '''ပွမထ္ၜးသက်သဳ ဗၠေတ်မာန် (Falsifiability):''' တင်ဆိင်ဆ (Hypothesis) မွဲမ္ဂး ဍေံဒးနွံကဵု အခေါင်သွက်ဂွံ စမ်ၜတ်တုဲ ယဝ်ရဗၠေတ်မ္ဂး ဒးထ္ၜးသက်သဳ ဗၠေတ်မာန်ရ။

== ဝင် ကေုာံ တမ်ဗဳဇ ==
နဲကဲသိပ္ပံဝွံ ဟွံကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲမွဲချိုန်ခဏဓဝ်ရ။ ဍေံဇၞော်မောဝ်ကၠုင် အဆက်ဆက် နူကဵုခေတ် အစာန်ဂရိတ် (Aristotle)၊ အစာသိပ္ပံအာရပ် (Ibn al-Haytham) ကေုာံ စိုပ်ခေတ် ဥရောပ ဗီုကဵု ဂါလဳလဳယော (Galileo Galilei)၊ ဖရန်စိစ် ဗေကောန် (Francis Bacon) ကေုာံ အာက်သက် နယူတန် (Isaac Newton) တအ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[သိပ္ပံ]]
* [[ရူပဗေဒ]]
* [[ဓာတုဗေဒ]]
* [[သုတေသန]]

== နိဿဲ ==
* &quot;Scientific method&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:သိပ္ပံ]]
[[ကဏ္ဍ:သုတေသန]]
[[ကဏ္ဍ:ပညာ]]</text>
      <sha1>nc19iovx8m671s1lor8e5cb96kxc70u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ပရူဓာတုဗေဒ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9396</id>
    <revision>
      <id>51650</id>
      <timestamp>2026-04-16T03:32:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:Chemistry_icon.png|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ပရူဓာတုဗေဒ&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုပရူဓာတုဗေဒ (chemistry)။  == ပရူကဏ္ဍ == '''ဓာတုဗေဒ''' (Chemistry) ဝ...&quot;</comment>
      <origin>51650</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1801" sha1="bbkv40pl0krwew3dwf5pj4709p4ujq1" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Chemistry_icon.png|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ပရူဓာတုဗေဒ&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုပရူဓာတုဗေဒ (chemistry)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''ဓာတုဗေဒ''' (Chemistry) ဝွံ ဒှ်သိပ္ပံပညာ မလ္ၚတ် ပရူဓာတ် (matter)၊ ဗီုပြင်ဓာတ် (properties of matter)၊ ပွမပြံင်လှာဲ ဓာတ် (chemical reactions)၊ ကေုာံ ဗီုပြင်ဒက်ပတန် ဓာတ်တအ် (chemical structures)။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:ဓာတုဗေဒအဝ်ဂေန်နိစ်]]
* [[:Category:ဓာတုဗေဒအိန်ဝ်ဂေန်နိစ်]]
* [[:Category:ဓာတုဗေဒရူပ]]
* [[:Category:ဓာတုဗေဒကွိတ်ကွိုက်]]
* [[:Category:ဓာတုဗေဒဇဳဝ]]
* [[:Category:ဓာတ်ဂမၠိုင်]]
* [[:Category:ကရိယာဓာတုဗေဒ]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[ဓာတုဗေဒ]]
* [[ဓာတ်ဂမၠိုင်]]
* [[ပရူဓာတုဗေဒ]]
* [[ဓာတုဗေဒပရူဂလာန်]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:သိပ္ပံသဘာဝ]]
* [[:Category:သိပ္ပံပညာ]]

[[Category:သိပ္ပံသဘာဝ]]
[[Category:သိပ္ပံပညာ]]</text>
      <sha1>bbkv40pl0krwew3dwf5pj4709p4ujq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဓာတုဗေဒ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9397</id>
    <revision>
      <id>51651</id>
      <timestamp>2026-04-16T03:33:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''ဓာတုဗေဒ''' (အင်္ဂလိက်: ''Chemistry'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပညာသိပ္ပံ မလ္ၚတ်ကေတ် ပရူဒြပ် (Matter)၊ ဗဳဇဒြပ်၊ ပွမပြံင်လှာဲဒြပ် ကေုာံ ဒြဟတ်မကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵုပွမပြံင်လှာဲတအ်ဂှ်...&quot;</comment>
      <origin>51651</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5381" sha1="h29c6azatjitt19ieyw3n8uxknk7e8t" xml:space="preserve">'''ဓာတုဗေဒ''' (အင်္ဂလိက်: ''Chemistry'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပညာသိပ္ပံ မလ္ၚတ်ကေတ် ပရူဒြပ် (Matter)၊ ဗဳဇဒြပ်၊ ပွမပြံင်လှာဲဒြပ် ကေုာံ ဒြဟတ်မကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵုပွမပြံင်လှာဲတအ်ဂှ်ရ။ ဓာတုဗေဒဝွံ လ္ၚတ်ကေတ် စတမ်နူ အက်တမ် (Atoms)၊ မဝ်လဳကျူ (Molecules) ကေုာံ အာင်ယောန် (Ions) တအ် ပံင်ကောံတုဲ ဗီုလဵုကတဵုဒှ်ကၠုင် ဒြပ်နာနာသာ်ရ။ ဍေံဒှ် ပညာမနွံလဒေါဝ် အကြာ [[ရူပဗေဒ]] ကေုာံ [[ဇဳဝဗေဒ]] ရ။

== ကဏ္ဍအဓိကဂမၠိုင် ==
ပညာဓာတုဗေဒဝွံ လှဲလးဗွဲမလောန်တုဲ ပါ်ခြာလဝ် ကဏ္ဍအဓိက အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
# '''သြဂဲနေတ် ဓာတုဗေဒ (Organic Chemistry):''' ပညာမလ္ၚတ်ကေတ် ဒြပ်မၞုံကဵု ဓါတ်ကာဗောန် (Carbon) ဂမၠိုင်။ ဒြပ်တအ်ဏအ်ဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုအရာမၞုံကဵုလမျီုတအ် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။
# '''အေန်သြဂဲနေတ် ဓာတုဗေဒ (Inorganic Chemistry):''' ပညာမလ္ၚတ်ကေတ် ဒြပ်မဟွံမဲကဵု ဓါတ်ကာဗောန် ဗီုကဵု ပသဲ၊ ဍိုတ်၊ သတ္တု ကေုာံ ဓါတ်ၜဵုနာနာသာ်ရ။
# '''ရူပ ဓာတုဗေဒ (Physical Chemistry):''' ဒှ်ပွမပံင်ကောံ ရူပဗေဒ ကေုာံ ဓာတုဗေဒတုဲ၊ လ္ၚတ်ကေတ် ဒြဟတ် (Energy) ကေုာံ ပရေင်ချဳဒရာင် ပ္ဍဲကဵု သၞောတ်ဓာတုဂမၠိုင်ရ။
# '''ဓာတုဗေဒ ပါ်ပါဲ (Analytical Chemistry):''' ပညာမလ္ၚတ်၊ စမ်ၜတ် ကေုာံ ပါ်ပါဲကေတ် တင်ဂၞင် ဒြပ်မွဲမွဲ ညံင်ဂွံတီ ဗဳဇဍေံ ကေုာံ ပမာဏဍေံရ။
# '''ဇဳဝ ဓာတုဗေဒ (Biochemistry):''' လ္ၚတ်ကေတ် လၟေင်ကမၠောန် ဓာတု မကတဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲခန္ဓကာယ သတ္တဝါ ကေုာံ တၞံဆု မၞုံကဵုလမျီုဂမၠိုင်ရ။

== သဘဴဓရ် သဇိုင်ဂမၠိုင် ==
* '''အက်တမ် (Atom):''' ဒှ်သဇိုင် အခြာဍောတ်အိုတ် သွက်ဒြပ်မွဲမွဲ။
* '''အေလဳမေန် (Element):''' ဒြပ်မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု အက်တမ် မွဲဂကူဓဝ် (ဥပမာ - ထဝ်၊ ဩသဳဂျေန်)။ ယၟုဓါတ်တအ်ဂှ် စွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု ဇယားပန်ကၠင် (Periodic Table) ရ။
* '''ကောမ်ပေါင် (Compound):''' ဒြပ်မကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵု အေလဳမေန် ၜါ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂၠိုင်နူၜါ ပံင်ကောံလဝ် (ဥပမာ - ဍာ် ဟွံသေင်မ္ဂး $H_2O$)။
* '''ဓာတ်ပြု (Chemical Reaction):''' လၟေင်ပွမပြံင်လှာဲ ဓါတ်မွဲ ကတဵုဒှ်အာ ဓါတ်မွဲသာ် (ဥပမာ - ပသဲစိုပ်ဍာ်တုဲ ဒှ်အာ ဓါတ်ယက်)။

== ဂုဏ်ဖိုလ် ကေုာံ ပွမသုင်စောဲ ==
ပညာဓာတုဗေဒဝွံ နွံကဵုဂုဏ်ဖိုလ် ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲလၟေင်ဘဝတ္ၚဲ -
* '''ကဏ္ဍဂဥုဲ:''' ဖန်ဗဒှ် ဂဥုဲနာနာသာ် သွက်ဂွံလွဳယဲ ကေုာံ ထိင်ဒဝ် ပရေင်ထတ်ယုက်။
* '''ကဏ္ဍတဵုလွဳ:''' ကၠောန်ပတိတ် ဝဲ (Fertilizers) ကေုာံ ဂဥုဲဂစိုတ်စၟ (Pesticides) သွက်ဂွံ ဂွံသြောအ်ဂၠိုင်ဂၠိုင်။
* '''ကဏ္ဍစက်ယန္တရား:''' ကၠောန်ပတိတ် ပလာသတေတ်၊ ဆေဝ်၊ ကပေါတ်စက် ကေုာံ ဒြဟတ်ပၟတ် (Batteries)။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[သိပ္ပံ]]
* [[ရူပဗေဒ]]
* [[ဇဳဝဗေဒ]]
* [[အက်တမ်]]
* [[ဇယားပန်ကၠင်]]

== နိဿဲ ==
* &quot;Chemistry&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:ဓာတုဗေဒ]]
[[ကဏ္ဍ:သိပ္ပံ]]
[[ကဏ္ဍ:ပညာသိပ္ပံ သဘာဝ]]</text>
      <sha1>h29c6azatjitt19ieyw3n8uxknk7e8t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဓာတ်ဂမၠိုင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9398</id>
    <revision>
      <id>51652</id>
      <timestamp>2026-04-16T03:35:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''ဓာတ်ဂမၠိုင်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ဒြပ်စင်ဂမၠိုင်''' (အင်္ဂလိက်: ''Chemical Elements'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ပ္ဍဲပညာဓာတုဗေဒမ္ဂး ဒှ်ဒြပ်မသ္အးဇ္ၚး မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု [[အက်တမ်]] (Atoms) မၞုံကဵု လၟ...&quot;</comment>
      <origin>51652</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5431" sha1="k8rh3q1f4bas8mgdq7tc6wjw4c8hccb" xml:space="preserve">'''ဓာတ်ဂမၠိုင်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ဒြပ်စင်ဂမၠိုင်''' (အင်္ဂလိက်: ''Chemical Elements'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ပ္ဍဲပညာဓာတုဗေဒမ္ဂး ဒှ်ဒြပ်မသ္အးဇ္ၚး မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု [[အက်တမ်]] (Atoms) မၞုံကဵု လၟိဟ်ပရဝ်တောန် (Protons) တုပ်သၟဟ်ရ။ ဓာတ်တအ်ဝွံ ဟွံမာန်ပါ်ကရေက်ပတိတ် နကဵုနဲကဲဓာတုဗေဒ ဓမ္မတာတုဲ၊ ဍေံဒှ်သဇိုင်အဓိက သွက်ဂွံဒက်ပ္တန် အရာဝတ္ထုသီုဖအိုတ် မနွံပ္ဍဲလောကဏအ်ရ။

== ဇယားဒြပ်စင် (Periodic Table) ==
ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် ဓာတ်မဂွံဆဵုကေတ် သီုဖအိုတ် နွံ (၁၁၈) သာ်ရ။ ဓာတ်တအ်ဏအ်ဂှ် ပကောံပကေဝ် စွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု ဇယားဒြပ်စင် (Periodic Table) အလိုက် လၟိဟ်အက်တမ် (Atomic number) ဍေံတအ်ရ။ 
* ဓာတ် (၉၄) သာ်ဂှ် ကတဵုဒှ်ဒၟံင် နကဵုသဘာဝ ပ္ဍဲဂၠးတိပိုယ်ရ။
* ဓာတ်မသှ်ေဒၟံင်တအ်ဂှ် အ္စာသိပ္ပံတအ် ဖန်ဗဒှ်ပတိတ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု ရုင်စမ်ၜတ်ဓာတု (Laboratories) ရ။

== ဂကူဓာတ်ဂမၠိုင် ==
အလိုက်ဗဳဇ ကေုာံ လက္ခဏာဍေံတုဲ ဓာတ်ဂမၠိုင် ပါ်ခြာလဝ် ၃ ဂကူ အဓိကရ -

# '''သတ္တုဂမၠိုင် (Metals):''' ဗွဲမဂၠိုင် ဒှ်အရာမမ္ၚိုဟ်၊ မလေပ်ပလံင်ကဵု ဓါတ်ပၟတ် ကေုာံ ဓါတ်ဂမ္တဴမာန် ဗွဲမခိုဟ်ရ။ 
#: ''ဥပမာ'' - ထဝ် (Au)၊ ပသဲ (Fe)၊ ဗရိုတ် (Cu)၊ သြန် (Ag)။
# '''သတ္တုဟွံသေင်ဂမၠိုင် (Non-metals):''' ဗွဲမဂၠိုင် ဒှ်အရာမသာ၊ ကတဵုဒှ် နကဵု ဍာ် ဟွံသေင်မ္ဂး ကျာတုဲ ပလံင်ဓါတ်ပၟတ် ဟွံခိုဟ်ရ။ 
#: ''ဥပမာ'' - ဩသဳဂျေန် (O)၊ ကာဗောန် (C)၊ ဟုက်ဒရဝ်ဂျေန် (H)၊ နိုက်ထရဝ်ဂျေန် (N)။
# '''သတ္တုလဒေါဝ်ဂမၠိုင် (Metalloids):''' ဒှ်ဓာတ် မၞုံကဵု လက်သန် အကြာသတ္တု ကေုာံ သတ္တုဟွံသေင်ရ။ ဍေံတအ်ဂှ် ပလံင်ဓါတ်ပၟတ် ကဆံင်လဒေါဝ် (Semiconductors) ရ။ 
#: ''ဥပမာ'' - သဳလဳကောန် (Si)၊ ဗဝ်ရွန် (B)။

== ဓာတ်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲသဘာဝ ==
* '''ပ္ဍဲခန္ဓကာယမၞိဟ်:''' ခန္ဓကာယမၞိဟ်ပိုယ်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဓာတ် (၆) သာ် အဓိကရ။ ဍေံတအ်ဂှ် ဩသဳဂျေန်၊ ကာဗောန်၊ ဟုက်ဒရဝ်ဂျေန်၊ နိုက်ထရဝ်ဂျေန်၊ ကယ်လသဳယမ် ကေုာံ ဖေါ့သဖောရပ် တအ်ရ။
* '''ပ္ဍဲဂၠးတိ:''' ပ္ဍဲခန္ဓဂၠးတိပိုယ်မ္ဂး ဓာတ်ပသဲ (Iron)၊ ဩသဳဂျေန် (Oxygen) ကေုာံ သဳလဳကောန် (Silicon) တအ် ပါလုပ်ဒၟံင် ဗွဲမဂၠိုင်အိုတ်ရ။
* '''ပ္ဍဲစက္ကဝါ:''' ပ္ဍဲစက္ကဝါအလုံသီုဖအိုတ်မ္ဂး ဓာတ် ဟုက်ဒရဝ်ဂျေန် (Hydrogen) ကေုာံ ဟဳလဳယမ် (Helium) တအ် နွံဂၠိုင်အိုတ်ရ။

== ကောမ်ပေါင် (Compounds) ==
ဓာတ်မွဲ ကဵု မွဲ ပံင်ကောံရေင်သ္ကအ် နကဵုနဲကဲဓာတုဗေဒမ္ဂး ဍေံကတဵုဒှ်ကၠုင် ဒြပ်တၟိ မကော်စ &quot;ကောမ်ပေါင်&quot; ရ။ ဥပမာ - ဓာတ်ဟုက်ဒရဝ်ဂျေန် ၜါဆ ကဵု ဓာတ်ဩသဳဂျေန် မွဲဆ ပံင်ကောံမ္ဂး ကတဵုဒှ်ကၠုင် &quot;ဍာ်&quot; ($H_2O$) ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဓာတုဗေဒ]]
* [[အက်တမ်]]
* [[ဇယားဒြပ်စင်]] (Periodic Table)
* [[ရူပဗေဒ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;Chemical element&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:ဓာတုဗေဒ]]
[[ကဏ္ဍ:ဓာတ်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:သိပ္ပံ]]</text>
      <sha1>k8rh3q1f4bas8mgdq7tc6wjw4c8hccb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဟဒါ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9399</id>
    <revision>
      <id>51653</id>
      <timestamp>2026-04-16T03:36:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''ဟဒါ''' ဝွံ ဒှ်မုက်လိက် ပါ်ခြာ (Disambiguation) သွက်ဂွံ သောင်ကလးကဵု ယၟု ဟွံသေင်မ္ဂး ဝေါဟာရ မဗီုပြင်တုပ်ဒၟံင်တအ်ရ။  နာဲတအ် ဂၠာဲဒၟံင် ပရူပရာ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ် မွဲမွဲဟ...&quot;</comment>
      <origin>51653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1506" sha1="qquo15atnp9qozx44dhyy95odji7da9" xml:space="preserve">'''ဟဒါ''' ဝွံ ဒှ်မုက်လိက် ပါ်ခြာ (Disambiguation) သွက်ဂွံ သောင်ကလးကဵု ယၟု ဟွံသေင်မ္ဂး ဝေါဟာရ မဗီုပြင်တုပ်ဒၟံင်တအ်ရ။

နာဲတအ် ဂၠာဲဒၟံင် ပရူပရာ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ် မွဲမွဲဟာ?

== သိပ္ပံ ကေုာံ ဓာတုဗေဒ ==
* '''[[ဟုက်ဒရဝ်ဂျေန်]]''' (Hydrogen) - ဒှ်ဓာတ်သဇိုင် (Element) အဓိကမွဲ ပ္ဍဲကဵု ဇယားဒြပ်စင် (Periodic Table) မၞုံကဵု သင်္ကေတ &quot;H&quot;။
* '''[[ဟိုက်ဒရာ]]''' (Hydra) - ဂကူသတ္တဝါဍာ် ဍောတ်တ်မွဲ ပ္ဍဲကဵု ဇဳဝဗေဒ မလေပ်ဂျိုင်တန်တဴ ပ္ဍဲဍာ်လၟေင်။

== နဲပညာ ==
* '''[[ဟာဒ်ဝေရ်]]''' (Hardware) - ဒှ်အစိတ်အပိုင်း ကိရိယာ စက်ကုမ္ပျူတာ မရပ်စပ်ဂွံတအ်။

== အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ ယေန်သၞာင် ==
* '''[[ဟဒယ]]''' (Hadaya) - ဝေါဟာရပါဠိ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဂြိုဟ် (Heart) ဟွံသေင်မ္ဂး စိုတ်ဓါတ်။

{{Disambiguation}}</text>
      <sha1>qquo15atnp9qozx44dhyy95odji7da9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ထာမ်ပလိက်:Disambiguation</title>
    <ns>10</ns>
    <id>9400</id>
    <revision>
      <id>51654</id>
      <timestamp>2026-04-16T03:37:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;&lt;noinclude&gt; {{Documentation subpage}} &lt;/noinclude&gt; __DISAMBIG__ &lt;div class=&quot;disambiguation plainlinks&quot; style=&quot;background: #f8f9fa; border: 1px solid #ccc; padding: 0.5em; margin: 0.5em 0;&quot;&gt; [[File:Disambig gray.svg|left|25px|link=]] '''ဏအ်ဂှ် မုက်လိက် မပါ်ပရအ်လဝ် ပရူအဓိပ္ပါယ်တၞဟ်တအ်ရ။''' {{#if:{{{1|}}}|&lt;br /&gt;{{{1}}}|}} &lt;/div&gt; &lt;...&quot;</comment>
      <origin>51654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1078" sha1="i49x46eg3w19070qvesk98et2mod4kj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;
{{Documentation subpage}}
&lt;/noinclude&gt;
__DISAMBIG__
&lt;div class=&quot;disambiguation plainlinks&quot; style=&quot;background: #f8f9fa; border: 1px solid #ccc; padding: 0.5em; margin: 0.5em 0;&quot;&gt;
[[File:Disambig gray.svg|left|25px|link=]]
'''ဏအ်ဂှ် မုက်လိက် မပါ်ပရအ်လဝ် ပရူအဓိပ္ပါယ်တၞဟ်တအ်ရ။'''
{{#if:{{{1|}}}|&lt;br /&gt;{{{1}}}|}}
&lt;/div&gt;
&lt;includeonly&gt;{{#if:{{{1|}}}||[[Category:ပါ်ပရအ်လဝ်]]}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;

== ဂလာန်ဗွဲခမၞန် ==
ထာမ်ပလိက် '''Disambiguation''' ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် သွက်ဂွံထ္ၜး မုက်လိက် မပါ်ပရအ်လဝ် ပရူအဓိပ္ပါယ်တၞဟ်တအ် (disambiguation page)။

== စၟတ်တဲ ==
သွက်ဂွံစကာ ထာမ်ပလိက်ဝွံ ပ္ဍဲမုက်လိက်မွဲမွဲမ္ဂး ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ချူညိ။

```wikitext
{{Disambiguation}}</text>
      <sha1>i49x46eg3w19070qvesk98et2mod4kj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ပါ်ပရအ်လဝ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9401</id>
    <revision>
      <id>51655</id>
      <timestamp>2026-04-16T03:38:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:Disambig gray.svg|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ပါ်ပရအ်လဝ်&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မပါ်ပရအ်လဝ် ပရူအဓိပ္ပါယ်တၞဟ်တအ် (disambiguation pages)။  == ပရူကဏ္ဍ == '''...&quot;</comment>
      <origin>51655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1864" sha1="2qiqpc3lpnmyj46fzr6snc4ahz9v4dw" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Disambig gray.svg|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ပါ်ပရအ်လဝ်&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မပါ်ပရအ်လဝ် ပရူအဓိပ္ပါယ်တၞဟ်တအ် (disambiguation pages)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''မုက်လိက် ပါ်ပရအ်လဝ်''' (Disambiguation page) ဝွံ ဒှ်မုက်လိက် မစၟတ်သမ္တီ ပရူအဓိပ္ပါယ် နာနာသာ် သွက်မၞိဟ်မဂၠာဲ မုက်လိက်မွဲမွဲ။ ဥပမာ- ယၟု &quot;မန်&quot; ဂှ် နွံအဓိပ္ပါယ် ဂကူမန်၊ ဘာသာမန်၊ ဍုင်မန်၊ ကေုာံ တၞဟ်တအ်။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* (ဟွံမဲဏီ)

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

ဏအ်ဂှ် ဒှ်မုက်လိက် မပါ်ပရအ်လဝ် ပရူအဓိပ္ပါယ်တၞဟ်တအ်။ ယဝ်မိက်ဂွံစုတ် မုက်လိက်မွဲမွဲ ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်မ္ဂး စုတ် &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;[[Category:ပါ်ပရအ်လဝ်]]&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; ပ္ဍဲသၟဝ်မုက်လိက်ဂှ်။

&lt;dynamicpage list /&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:ထာမ်ပလိက်ပါ်ပရအ်လဝ်]]
* [[Wikipedia:ပါ်ပရအ်လဝ်]] (ပရူပါ်ပရအ်လဝ်)

[[Category:ထာမ်ပလိက်ပါ်ပရအ်လဝ်]]</text>
      <sha1>2qiqpc3lpnmyj46fzr6snc4ahz9v4dw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ထာမ်ပလိက်ပါ်ပရအ်လဝ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9402</id>
    <revision>
      <id>51656</id>
      <timestamp>2026-04-16T03:39:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:Disambig gray.svg|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ထာမ်ပလိက်ပါ်ပရအ်လဝ်&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် ထာမ်ပလိက် မဆေင်စပ် ကုမုက်လိက် ပါ်ပရအ်လဝ် (disambiguation templates)။  ==...&quot;</comment>
      <origin>51656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1609" sha1="1f5yccd07z1yjpqrwmb39hdnuwr7epv" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Disambig gray.svg|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ထာမ်ပလိက်ပါ်ပရအ်လဝ်&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် ထာမ်ပလိက် မဆေင်စပ် ကုမုက်လိက် ပါ်ပရအ်လဝ် (disambiguation templates)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
ထာမ်ပလိက် '''ပါ်ပရအ်လဝ်''' (Disambiguation template) ဝွံ ဒှ်ထာမ်ပလိက် မစကာ ပ္ဍဲမုက်လိက် မပါ်ပရအ်လဝ် ပရူအဓိပ္ပါယ်တၞဟ်တအ် (disambiguation pages)။ ထာမ်ပလိက်ဏအ် စွံလဝ် ပ္ဍဲမုက်လိက်ပါ်ပရအ်လဝ် သွက်ဂွံထ္ၜး ဒဒှ်ရ မုက်လိက်ဂှ် ဒှ်မုက်လိက် မပါ်ပရအ်လဝ်။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* (ဟွံမဲဏီ)

&lt;/div&gt;

== ထာမ်ပလိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[ထာမ်ပလိက်:Disambiguation]]
* [[ထာမ်ပလိက်:Disambiguation/doc]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:ပါ်ပရအ်လဝ်]]
* [[Wikipedia:ပါ်ပရအ်လဝ်]]

[[Category:ထာမ်ပလိက်ဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>1f5yccd07z1yjpqrwmb39hdnuwr7epv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ပါ်ပရအ်လဝ်</title>
    <ns>4</ns>
    <id>9403</id>
    <revision>
      <id>51657</id>
      <timestamp>2026-04-16T03:40:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ပါ်ပရအ်လဝ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Wikipedia:Disambiguation'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်မုက်လိက် စၞောန်ပညုင် (Guideline) မဆေင်စပ် ကုပွမသောင်ကလး ကေုာံ ပါ်ခြာကဵု ယၟုမုက်လိက် ဟွံသေင်မ္ဂး ဝ...&quot;</comment>
      <origin>51657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4944" sha1="hp8ruz33h86k9ixq7z99kkcjrmw4fge" xml:space="preserve">'''ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ပါ်ပရအ်လဝ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Wikipedia:Disambiguation'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်မုက်လိက် စၞောန်ပညုင် (Guideline) မဆေင်စပ် ကုပွမသောင်ကလး ကေုာံ ပါ်ခြာကဵု ယၟုမုက်လိက် ဟွံသေင်မ္ဂး ဝေါဟာရ မၞုံကဵုအဓိပ္ပါယ်နာနာသာ် ဆဂး မၞုံကဵု မအက္ခရ် ဟွံသေင်မ္ဂး ရမ္သာင်တုပ် ပ္ဍဲ [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]] ရ။

== မုက်လိက် ပါ်ပရအ်လဝ် (Disambiguation Page) ဟီုမ္ဂးဂှ် မုရော? ==
မုက်လိက် ပါ်ပရအ်လဝ် ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်မုက်လိက် မပကောံလဝ် အဆက်အစပ် (Links) သွက်မုက်လိက်တၞဟ် မၞုံကဵု ယၟုတုပ် ဆဂး အဓိပ္ပါယ် ဟွံတုပ်ရေင်သ္ကအ်ရ။ တင်ရန်တၟအ် အဓိကဂှ် သွက်ညးဗှ်လိက်တအ် ဟွံဂွံထုဲထံင် ကေုာံ ဂွံဂၠာဲဆဵု မုက်လိက်ညးတအ်မနွံပၟိက် ဗွဲမလောဲသွာရ။

ဥပမာ - ဝေါဟာရ &quot;ဟဒါ&quot; ဂှ် ဍေံဒှ်မာန် သီု &quot;ဟုက်ဒရဝ်ဂျေန်&quot;၊ &quot;ဟာဒ်ဝေရ်&quot; ကေုာံ &quot;ဟဒယ&quot;။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးဗှ်လိက်တအ် ဂွံရုဲစှ်လောဲတုဲ ဒးကၠောန်လဝ် မုက်လိက် ပါ်ပရအ် (Disambiguation) ရ။

== ဗီုလဵု ဂွံကၠောန် မုက်လိက်ပါ်ပရအ်လဝ်ရော? ==
ယဝ်ရ နာဲတအ် မိက်ဂွံကၠောန် မုက်လိက် ပါ်ပရအ်လဝ်မွဲမ္ဂး ဒးဒ္ဂေတ်ဗက် အတိုင်လၟေင်ကမၠောန် ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
# '''ယၟုမုက်လိက်:''' ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး ယၟုဝေါဟာရဂှ် စွံလဝ် လဒေါဝ်တုဲ ပံက်ကဵု မုက်လိက်တၟိမွဲရ (ဥပမာ - ''ဟဒါ'')။ လ္ၚဵုဂှ် သုင်စောဲ (ပါ်ပရအ်လဝ်) ပ္ဍဲလက္ကရဴယၟုလေဝ် နွံရ။
# '''တင်သောင်ကလး:''' လတူအိုတ်ဂှ် ဒးချူသောင်ကလးလဝ် ဗွဲခမၞောန် သွက်ညးဗှ်လိက်တအ်ရ။ (ဥပမာ - &quot;ဝေါဟာရဏအ်ဂှ် ဍေံဒှ်မာန် ပရူပရာ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ။&quot;)
# '''စရင်မုက်လိက်ဂမၠိုင်:''' ချူလဝ် စရင်မုက်လိက် မဆက်စပ်တအ် နကဵု လၟေင် (Bullet points `*`)။ သ္ပဂရုညိ၊ မုက်လိက် ဇၟာပ်မုက်ဂှ် ဒးနွံကဵု Link (`[[...]]`) ရ။
# '''ထာမ်ပလိက် (Template):''' ပ္ဍဲကဵု သၟဝ်အိုတ်ဂှ် ဒးစုတ်ကဵု ထာမ်ပလိက် `{{Disambiguation}}` ဟွံသေင်မ္ဂး `{{ပါ်ပရအ်}}` ရ။

== တင်ဒးသတိဂမၠိုင် ==
* မုက်လိက် ပါ်ပရအ်လဝ်တအ်ဂှ် ဟွံဒှ် မုက်လိက်ပရူပရာ (Article) တုဲ ဟွံဒးချူ ပရူပရာ ဗွဲမလှဲလးရ။
* မုက်လိက်ဏအ်ဂှ် ဒှ်ဆဒၞာဲ ဒဒန် (Navigation Bridge) သွက်ဂွံ ဆက်စၠောအ်ကဵု မုက်လိက် အဓိကတအ်ဟေင်ရ။
* လ္ပစုတ် ဗီုရုပ် (Images) ဟွံသေင်မ္ဂး ထေင်ဗောက် (Infoboxes) ပ္ဍဲမုက်လိက် ပါ်ပရအ်လဝ်ညိ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:စၞောန်ပညုင်ဂမၠိုင်]] (Wikipedia Guidelines)
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:မုက်လိက်ဂမၠိုင်]]
* [[ကဏ္ဍ:မုက်လိက် ပါ်ပရအ်လဝ်ဂမၠိုင်]]

[[ကဏ္ဍ:ဝဳကဳပဳဒဳယာ စၞောန်ပညုင်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ရီုဗင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]</text>
      <sha1>hp8ruz33h86k9ixq7z99kkcjrmw4fge</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဗီုပြင်ချူလိက်သုတေသန နာနာသာ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9404</id>
    <revision>
      <id>51658</id>
      <timestamp>2026-04-16T03:41:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[Category:သုတေသန]] [[Category:ပရေင်ချူလိက်]] [[Category:ပရေင်ပညာ]]  = ဗီုပြင်ချူလိက်သုတေသန နာနာသာ် =  [[File:Research_writing_icon.png|thumb|right|150px|တဆိပ် သုတေသန]]  '''ဗီုပြင်ချူလိက်သုတေသန နာနာသာ်''' (Different Research Writing Styles...&quot;</comment>
      <origin>51658</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9563" sha1="i0kjdqvgn6l90nhewfjvylmbxpq6stt" xml:space="preserve">[[Category:သုတေသန]]
[[Category:ပရေင်ချူလိက်]]
[[Category:ပရေင်ပညာ]]

= ဗီုပြင်ချူလိက်သုတေသန နာနာသာ် =

[[File:Research_writing_icon.png|thumb|right|150px|တဆိပ် သုတေသန]]

'''ဗီုပြင်ချူလိက်သုတေသန နာနာသာ်''' (Different Research Writing Styles) ဝွံ ဒှ်နဲကဲ ကေုာံ သၞောတ် မချူလိက်သုတေသန (research papers)၊ လိက်လ္ၚတ် (essays)၊ ကေုာံ လိက်ပရေင်ပညာ (academic articles) နာနာသာ်။ ဗီုပြင်ချူလိက်သုတေသနဂှ် ပါ်ပရအ်လဝ် အတိုင်ဂကောံပညာ (academic disciplines)၊ ဂကောံသုတေသန (research institutions)၊ ကေုာံ လိက်ပတ် (journals) နာနာသာ်။

== ပရူဗွဲခမၞန် ==
ဗီုပြင်ချူလိက်သုတေသန (research writing style) ဝွံ ဒှ်သၞောတ် (standard) သွက်ဂွံချူ လိက်သုတေသန နကဵုဗီုပြင်မွဲ၊ ညံင်ဂွံတုပ်သၟဟ်ရေင်သကအ်။ သၞောတ်ဏအ် ပါ်ပရအ်လဝ် နကဵု:
* ဗီုပြင်စၟတ်သမ္တီ နိဿဲ (citation style) – ပွမချူစၟတ်သမ္တီ လိက်နိဿဲ (references)။
* ဗီုပြင်ဒက်ပတန် လိက် (formatting style) – ပွမဒက်ပတန် မုက်လိက် (margin)၊ လိက်အုပ်တိုင် (font)၊ ကေုာံ သဇိုင်လိက် (spacing)။
* ဗီုပြင်ချူဂလာန် (language style) – ပွမရပ်စပ် ဂလာန်၊ ဝေါဟာရ၊ ကေုာံ ဗီုပြင်သဒ္ဒါ။

== ဗီုပြင်ချူလိက်သုတေသန မပြာကတ်ဂမၠိုင် ==

=== ၁. ဗီုပြင် APA (APA Style) ===
'''APA Style''' (American Psychological Association) ဝွံ ဒှ်ဗီုပြင်ချူလိက်သုတေသန မစကာဂၠိုင် ပ္ဍဲကဵု ပရေင်မၞိဟ် (social sciences)၊ ပရေင်စိုတ် (psychology)၊ ပရေင်ပညာ (education)၊ ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (economics)။

* '''တမ်မူလ:''' ဂကောံ APA ဒက်ပ္တန် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၂၉။
* '''ဗီုပြင်စၟတ်သမ္တီ:''' (Author, Year) – ဥပမာ- (Smith, 2020)။
* '''စရင်နိဿဲ:''' စရင်နိဿဲ (References) ပ္ဍဲအဆုံး။

=== ၂. ဗီုပြင် MLA (MLA Style) ===
'''MLA Style''' (Modern Language Association) ဝွံ ဒှ်ဗီုပြင်ချူလိက်သုတေသန မစကာဂၠိုင် ပ္ဍဲကဵု အနုသုခုမ (humanities)၊ လိက်ပတ် (literature)၊ ဘာသာ (language)၊ ကေုာံ အနုသုခုမ (arts)။

* '''တမ်မူလ:''' ဂကောံ MLA ဒက်ပ္တန် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၈၃။
* '''ဗီုပြင်စၟတ်သမ္တီ:''' (Author Page) – ဥပမာ- (Smith 23)။
* '''စရင်နိဿဲ:''' စရင်နိဿဲ (Works Cited) ပ္ဍဲအဆုံး။

=== ၃. ဗီုပြင် ချိုင်ကာဂေါ (Chicago Style) ===
'''Chicago Style''' (The Chicago Manual of Style) ဝွံ ဒှ်ဗီုပြင်ချူလိက်သုတေသန မစကာဂၠိုင် ပ္ဍဲကဵု ဝင် (history)၊ အနုသုခုမ (humanities)၊ ကေုာံ ပရေင်ပညာတၞဟ်။

* '''တမ်မူလ:''' တက္ကသိုလ် ချိုင်ကာဂေါ (University of Chicago) ဒက်ပ္တန် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၀၆။
* '''ဗီုပြင်စၟတ်သမ္တီ:''' နွံၜါဗီု:
    * '''နိဿဲဒုတ်''' (Notes and Bibliography) – စကာ ပ္ဍဲအနုသုခုမ (humanities)။
    * '''စၟတ်သမ္တီဒတန်''' (Author-Date) – စကာ ပ္ဍဲသိပ္ပံ (sciences)။
* '''စရင်နိဿဲ:''' စရင်နိဿဲ (Bibliography) ပ္ဍဲအဆုံး။

=== ၄. ဗီုပြင် ဟာဗာဒ် (Harvard Style) ===
'''Harvard Style''' ဝွံ ဒှ်ဗီုပြင်ချူလိက်သုတေသန မစကာဂၠိုင် ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (economics)၊ ကွတ်ပိုန်ဒြပ် (business)၊ ကေုာံ သိပ္ပံ (sciences)။

* '''တမ်မူလ:''' တက္ကသိုလ် ဟာဗာဒ် (Harvard University) ဒက်ပ္တန် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၀။
* '''ဗီုပြင်စၟတ်သမ္တီ:''' (Author, Year) – ဥပမာ- (Smith, 2020)။
* '''စရင်နိဿဲ:''' စရင်နိဿဲ (Reference List) ပ္ဍဲအဆုံး။

=== ၅. ဗီုပြင် IEEE (IEEE Style) ===
'''IEEE Style''' (Institute of Electrical and Electronics Engineers) ဝွံ ဒှ်ဗီုပြင်ချူလိက်သုတေသန မစကာဂၠိုင် ပ္ဍဲကဵု ကွတ်ကွေန်ပျူတာ (computer science)၊ အင်ဂျေန်ယာန် (engineering)၊ ကေုာံ သိပ္ပံနဲကဲ (technology)။

* '''တမ်မူလ:''' ဂကောံ IEEE ဒက်ပ္တန် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၀။
* '''ဗီုပြင်စၟတ်သမ္တီ:''' [1], [2], [3] – စကာဂၞန် ပ္ဍဲထုင် (brackets)။
* '''စရင်နိဿဲ:''' စရင်နိဿဲ (References) ပ္ဍဲအဆုံး။

=== ၆. ဗီုပြင် AMA (AMA Style) ===
'''AMA Style''' (American Medical Association) ဝွံ ဒှ်ဗီုပြင်ချူလိက်သုတေသန မစကာဂၠိုင် ပ္ဍဲကဵု ဂဥုဲပညာ (medicine)၊ သိပ္ပံထတ်ယုက် (health sciences)၊ ကေုာံ ဇဳဝဗေဒ (biology)။

* '''တမ်မူလ:''' ဂကောံ AMA ဒက်ပ္တန် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၂။
* '''ဗီုပြင်စၟတ်သမ္တီ:''' 1, 2, 3 – စကာဂၞန် (superscript numbers)။
* '''စရင်နိဿဲ:''' စရင်နိဿဲ (References) ပ္ဍဲအဆုံး။

== သရုပ်လၟေင် ==

| ဗီုပြင် | ဂကောံပညာ | ဗီုပြင်စၟတ်သမ္တီ | စရင်နိဿဲ |
| :--- | :--- | :--- | :--- |
| APA | ပရေင်မၞိဟ်၊ ပရေင်စိုတ်၊ ပရေင်ပညာ | (Smith, 2020) | References |
| MLA | အနုသုခုမ၊ လိက်ပတ်၊ ဘာသာ | (Smith 23) | Works Cited |
| Chicago | ဝင်၊ အနုသုခုမ | (Smith 2020) | Bibliography |
| Harvard | ပိုန်ဒြပ်၊ ကွတ်ပိုန် | (Smith, 2020) | Reference List |
| IEEE | ကွတ်ကွေန်ပျူတာ၊ အင်ဂျေန် | [1], [2], [3] | References |
| AMA | ဂဥုဲပညာ၊ သိပ္ပံထတ်ယုက် | 1, 2, 3 | References |

== ဗီုပြင်တၞဟ်တအ် ==
ပါဲနူဗီုပြင်လတူဂှ် နွံကဵု ဗီုပြင်တၞဟ်တအ် ဗီုကဵု:
* '''Vancouver Style''' – စကာ ပ္ဍဲဂဥုဲပညာ (medicine)။
* '''Turabian Style''' – စကာ ပ္ဍဲဝင် (history)။
* '''ACS Style''' (American Chemical Society) – စကာ ပ္ဍဲဓာတုဗေဒ (chemistry)။
* '''AP Style''' (Associated Press) – စကာ ပ္ဍဲသတင်ပရိုင် (journalism)။

== သၞောတ်ဂမၠိုင် ==
သွက်ဂွံရုဲစှ် ဗီုပြင်ချူလိက်သုတေသနမွဲမွဲမ္ဂး သ္ဒးရံင်:
1. ဂကောံပညာ (academic discipline) မဆေင်စပ်။
2. သၞောတ်ဌာန (institution guidelines)။
3. သၞောတ်လိက်ပတ် (journal requirements)။
4. သၞောတ်ညးအုပ်ကာ (supervisor requirements)။

== ဆက်ဗှ် ==
* [[သုတေသန]]
* [[ပရေင်ချူလိက်]]
* [[နိဿဲ]]

== နိဿဲ ==
* APA Style. (n.d.). ''American Psychological Association''. Retrieved from https://apastyle.apa.org/
* MLA Style. (n.d.). ''Modern Language Association''. Retrieved from https://style.mla.org/
* Chicago Style. (n.d.). ''The Chicago Manual of Style''. Retrieved from https://www.chicagomanualofstyle.org/
* IEEE Style. (n.d.). ''IEEE Reference Guide''. Retrieved from https://ieeeauthorcenter.ieee.org/

== လေန်မ္ၚး ==
* [Purdue OWL - Research and Citation Resources](https://owl.purdue.edu/)
* [Citation Styles Guide - Wikipedia](https://en.wikipedia.org/wiki/Citation)

{{Portal|သုတေသန}}</text>
      <sha1>i0kjdqvgn6l90nhewfjvylmbxpq6stt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဝဳကဳပဳဒဳယာ:မုက်လိက် ညးသုင်စောဲ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>9405</id>
    <revision>
      <id>51659</id>
      <timestamp>2026-04-16T03:43:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''ဝဳကဳပဳဒဳယာ:မုက်လိက် ညးသုင်စောဲ''' (အင်္ဂလိက်: ''Wikipedia:User page'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်မုက်လိက် မနွံပ္ဍဲ ဒၞာဲယၟု (Namespace) `ညးသုင်စောဲ:` (`User:`) မကဵုလဝ်အခေါင် သွက်ညးချူလိက် ဝဳကဳပဳဒဳ...&quot;</comment>
      <origin>51659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5358" sha1="a9jx2e34rqtai2swiuus800b9e1pluo" xml:space="preserve">'''ဝဳကဳပဳဒဳယာ:မုက်လိက် ညးသုင်စောဲ''' (အင်္ဂလိက်: ''Wikipedia:User page'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်မုက်လိက် မနွံပ္ဍဲ ဒၞာဲယၟု (Namespace) `ညးသုင်စောဲ:` (`User:`) မကဵုလဝ်အခေါင် သွက်ညးချူလိက် ဝဳကဳပဳဒဳယာတအ် ဂွံစွံလဝ် ပရူပရာကိုယ်ပိုင်၊ တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ စရင်ကမၠောန် မဆေင်စပ် ကုဝဳကဳပဳဒဳယာရ။

== မုက်လိက် ညးသုင်စောဲ ဟီုမ္ဂးဂှ် မုရော? ==
ဇၟာပ်ညးမလုပ်လဝ်စရင် (Registered users) သီုဖအိုတ်ဂှ် နွံကဵု အခေါင်ကၠောန် မုက်လိက် ညးသုင်စောဲ မွဲမုက်မာန်ရ။ မုက်လိက်ဏအ်ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲသွက်ဂွံ ဗၟံက်ထ္ၜး ပရူဇကု ကုညးချူလိက်တၞဟ်တအ်တုဲ၊ ရီုဗင်ကဵု ပရေင်ဆက်စၠောအ် ကေုာံ ပရေင်ကၠောန်ကမၠောန် နဒဒှ်ဂကောံ ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာ ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ။

== ပရူပရာ မစုတ်ထေက်ဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက် ညးသုင်စောဲဇကုဂှ် နာဲတအ် စုတ်ဗပေင်မာန် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''ပရူဇကု ဗွဲခမၞောန်:''' ယၟု၊ ဒၞာဲဒတန် (ဍုင်/တွဵုရး)၊ ကေုာံ ပညာသုတဇကု မလေပ်လဝ်။
* '''အရေဝ်ဘာသာ:''' သုင်စောဲ ထာမ်ပလိက် Babel သွက်ဂွံ ဗၟံက်ထ္ၜး အရေဝ်ဘာသာ နာဲတအ် မဟီုချူမာန် (ဥပမာ - မန်၊ ဗၟာ၊ အင်္ဂလိက်)။
* '''စရင်ကမၠောန် (To-do list):''' စရင်မုက်လိက် နာဲတအ် မမိက်ဂွံချူ ဟွံသေင်မ္ဂး မမိက်ဂွံ ပလေဝ်ဒါန်ဂမၠိုင်။
* '''အဆက်အစပ်:''' နဲကဲ သွက်ညးတၞဟ် ဂွံဆက်စၠောအ် ကုနာဲ (ဥပမာ - အဳမေဝ်)။

== ပရူပရာ ဟွံထေက်ကဵုစုတ်ဂမၠိုင် ==
ဝဳကဳပဳဒဳယာဝွံ ဟွံသေင် ဝေပ်သာဒ် ပရေင်မၞိဟ် (Social Media) ဗီုကဵု Facebook ဟွံသေင်မ္ဂး Blog ပူဂိုလ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပရူပရာ ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဟွံထေက်ကဵု စုတ်ပ္ဍဲ မုက်လိက်ညးသုင်စောဲရ -
* '''ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ မာကေတ်တေန်:''' ဟွံကဵုအခေါင် သွက်ဂွံ ပရိုတ် (Promote) ကမၠောန်ဗၞိက်၊ ကပေါတ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဝေပ်သာဒ်ဇကု။
* '''ပရူပရာ ဟွံဆေင်စပ် ကုဝဳကဳပဳဒဳယာ:''' ပရူပရာ ပရေင်ဍုင်ကွာန်သကာတ်မြဟ်၊ လျိုင်ပတှ်ေ မာန်ဇီုကၠေအ် ကေုာံ ပရူဒဒှ် လၟေင်တ္ၚဲ မဟွံဆက်စပ် ကုပရေင်ချူလိက်။
* '''ဖံက်ပကဝ် အခေါင်ပိုင်ပြဳ:''' ဗီုရုပ် ဟွံသေင်မ္ဂး လိက်ပတ် မဖံက်ပကဝ်လဝ် သၞောဝ်အခေါင်ပိုင်ပြဳ (Copyright)။

== မုက်လိက် သောင်ကလး (User Talk Page) ==
ညးသုင်စောဲ ဇၟာပ်ဇၟာပ်တၠဂှ် နွံကဵု '''မုက်လိက် သောင်ကလး''' (`User talk:`) မွဲရ။ မုက်လိက်ဏအ်ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲ သွက်ညးချူလိက်တၞဟ်တအ် ဂွံကၠုင်ပလံင်လိက်၊ သၟာန်သၟုက် ကေုာံ တက်ကျာ ကုနာဲ ပရူပရေင်ပလေဝ်ဒါန် လိက်ပတ်ဂမၠိုင်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:မုက်လိက်ဂမၠိုင်]]
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:စၞောန်ပညုင်ဂမၠိုင်]]
* [[ကဏ္ဍ:မုက်လိက် ညးသုင်စောဲ]]

[[ကဏ္ဍ:ဝဳကဳပဳဒဳယာ စၞောန်ပညုင်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ရီုဗင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]</text>
      <sha1>a9jx2e34rqtai2swiuus800b9e1pluo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အိန္ဒိယ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9406</id>
    <revision>
      <id>51660</id>
      <timestamp>2026-04-16T03:45:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''အိန္ဒိယ''' (အင်္ဂလိက်: ''India'', ဟိန္ဒဳ: ''भारत''), နကဵုယၟုလုပ်သၞောဝ် '''သမ္မတဍုင် အိန္ဒိယ''' (Republic of India) ဝွံ ဒှ်ဍုင်မနွံပ္ဍဲ တွဵုရး အာရှသၠုင်ကျာ (South Asia) ရ။ နကဵုသမၠဲတိမ္ဂး ဍေံ...&quot;</comment>
      <origin>51660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5657" sha1="9qnugme1siesunrjqedks8fpeb4zk9g" xml:space="preserve">'''အိန္ဒိယ''' (အင်္ဂလိက်: ''India'', ဟိန္ဒဳ: ''भारत''), နကဵုယၟုလုပ်သၞောဝ် '''သမ္မတဍုင် အိန္ဒိယ''' (Republic of India) ဝွံ ဒှ်ဍုင်မနွံပ္ဍဲ တွဵုရး အာရှသၠုင်ကျာ (South Asia) ရ။ နကဵုသမၠဲတိမ္ဂး ဍေံဒှ်ဍုင် ဇၞော်အိုတ် မရနုက်ကဵု (၇) တုဲ၊ နကဵုလၟိဟ်မၞိဟ်မ္ဂး ဍေံဒှ်ဍုင် မၞိဟ်ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိပိုယ်ရ။ ဍုင်ဇၞော် အိန္ဒိယဂှ် ဒှ်ဍုင် [[ဒေလဳတၟိ]] (New Delhi) ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ပယျဵုဒၞက် ==
ဍုင်အိန္ဒိယဝွံ နွံပ္ဍဲလဒေါဝ် အာရှသၠုင်ကျာတုဲ ပယျဵုတိဍာ်ဍေံဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''လပါ်သၠုင်ကျာ:''' မှာသၟိတ်အိန္ဒိယ (Indian Ocean)
* '''လပါ်ပလိုတ်:''' ၜဳအာရပ် (Arabian Sea) ကေုာံ ဍုင်ပါကဳသတာန် (Pakistan)
* '''လပါ်ဗမံက်:''' ၜဳဗင်္ဂလာ (Bay of Bengal)၊ ဍုင်ဗင်္ဂလာဒေသ် (Bangladesh) ကေုာံ ဍုင်ဗၟာ (Myanmar)
* '''လပါ်သၟဝ်ကျာ:''' ဍုင်ကြုက် (China)၊ ဍုင်နဳပေါဝ် (Nepal) ကေုာံ ဍုင်ဘူတာန် (Bhutan)

== ဝင် ဗွဲခမၞောန် ==
* '''ခေတ်တြေံ:''' ဒေသအိန္ဒိယဝွံ ဒှ်တမ်မူလ ယေန်သၞာင်ၜဳသိန္ဓု (Indus Valley Civilization) တုဲ၊ ဒှ်ဒၞာဲ ဒတန်ကတဵုဒှ် ဘာသာဇၞော်ဂမၠိုင် ဗီုကဵု ဟိန္ဒူ၊ ဗုဒ္ဓ၊ ဂျိန် ကေုာံ သိခ် တအ်ရ။
* '''ခေတ်အေန်ပါယာ:''' ပ္ဍဲဝင်အိန္ဒိယမ္ဂး အေန်ပါယာ မောရိယ (Maurya) ကေုာံ ဂုတ္တ (Gupta) တအ် ပြာကတ်လောန်တုဲ ဗွဲကြဴ အေန်ပါယာ မူဂေါဝ် (Mughal) တအ် အုပ်ဓုပ်ကၠုင်လဝ်ရ။
* '''ခေတ်အင်္ဂလိက်:''' နူကဵု ၁၈ ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဒးဒုင်အုပ်ဓုပ် နကဵု သၞောတ်ကဝ်လဝ်နဳ အင်္ဂလိက် (British Raj) စဵုကဵုစိုပ် သၞာံ ၁၉၄၇ ရ။
* '''ဗၠးၜး:''' နကဵုပရေင်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် မာဟတ္တမ ဂါန္ဒဳ (Mahatma Gandhi) ဂှ် အိန္ဒိယ ကလိဂွံ ဗၠးၜး ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၇ တုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု သၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ မဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ လၟိဟ်မၞိဟ် ==
အိန္ဒိယဝွံ ဒှ်ဍုင်မၞုံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဇၞော်မောဝ်ပြဟ်အိုတ်မွဲ ပ္ဍဲဂၠးတိရ။ ကဏ္ဍအဓိကဂမၠိုင်ဂှ် ဒှ် ကဏ္ဍတဵုလွဳ၊ နဲပညာကုမ္ပျူတာ (IT)၊ ကေုာံ ကဏ္ဍသေဝါဂမၠိုင်ရ။ 

နကဵုလၟိဟ်မၞိဟ်မ္ဂး နွံ ၁.၄ ဗဳလဳယောန်ပြင်တုဲ၊ စကာအရေဝ်ဘာသာ နာနာသာ်ရ။ အရေဝ်ဘာသာ ဟိန္ဒဳ (Hindi) ကေုာံ အင်္ဂလိက် (English) တအ်ဂှ် ဒှ်အရေဝ်ဘာသာ ရုင်အဓိကရ။

== အိန္ဒိယ ကေုာံ ယေန်သၞာင်မန် ==
ဂကူမန်ပိုယ်ဝွံ ကလိဂွံလဝ် အခိုက်ကၞာ ကေုာံ ယေန်သၞာင် နူအိန္ဒိယ ဗွဲမဂၠိုင်ရ -
* '''ဘာသာ ကေုာံ သာသနာ:''' [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ဂှ် စကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲအိန္ဒိယတုဲ ပြးဇးစိုပ်ကၠုင် ဍုင်မန်ရ။
* '''လိက်ပတ်:''' လိက်မန်ပိုယ်ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နူကဵု အက္ခရ် ဗြဟ္မဳ (Brahmi script) နူအိန္ဒိယ သၠုင်ကျာရ။ သီုကဵု ဝေါဟာရ ပါဠိ ကေုာံ သံသကြိုတ် ဗွဲမဂၠိုင် မပါလုပ်ဒၟံင် ပ္ဍဲအရေဝ်မန်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[အာရှ]]
* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
* [[ဝင်ဂၠးတိ]]
* [[ဒေလဳတၟိ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;India&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယ]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]
[[Category:India]]</text>
      <sha1>9qnugme1siesunrjqedks8fpeb4zk9g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51664</id>
      <parentid>51660</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T03:53:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5677" sha1="tufkb2dneqboiz7ep4gjo6be0513ys4" xml:space="preserve">{{Infobox Country}}
'''အိန္ဒိယ''' (အင်္ဂလိက်: ''India'', ဟိန္ဒဳ: ''भारत''), နကဵုယၟုလုပ်သၞောဝ် '''သမ္မတဍုင် အိန္ဒိယ''' (Republic of India) ဝွံ ဒှ်ဍုင်မနွံပ္ဍဲ တွဵုရး အာရှသၠုင်ကျာ (South Asia) ရ။ နကဵုသမၠဲတိမ္ဂး ဍေံဒှ်ဍုင် ဇၞော်အိုတ် မရနုက်ကဵု (၇) တုဲ၊ နကဵုလၟိဟ်မၞိဟ်မ္ဂး ဍေံဒှ်ဍုင် မၞိဟ်ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိပိုယ်ရ။ ဍုင်ဇၞော် အိန္ဒိယဂှ် ဒှ်ဍုင် [[ဒေလဳတၟိ]] (New Delhi) ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ပယျဵုဒၞက် ==
ဍုင်အိန္ဒိယဝွံ နွံပ္ဍဲလဒေါဝ် အာရှသၠုင်ကျာတုဲ ပယျဵုတိဍာ်ဍေံဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''လပါ်သၠုင်ကျာ:''' မှာသၟိတ်အိန္ဒိယ (Indian Ocean)
* '''လပါ်ပလိုတ်:''' ၜဳအာရပ် (Arabian Sea) ကေုာံ ဍုင်ပါကဳသတာန် (Pakistan)
* '''လပါ်ဗမံက်:''' ၜဳဗင်္ဂလာ (Bay of Bengal)၊ ဍုင်ဗင်္ဂလာဒေသ် (Bangladesh) ကေုာံ ဍုင်ဗၟာ (Myanmar)
* '''လပါ်သၟဝ်ကျာ:''' ဍုင်ကြုက် (China)၊ ဍုင်နဳပေါဝ် (Nepal) ကေုာံ ဍုင်ဘူတာန် (Bhutan)

== ဝင် ဗွဲခမၞောန် ==
* '''ခေတ်တြေံ:''' ဒေသအိန္ဒိယဝွံ ဒှ်တမ်မူလ ယေန်သၞာင်ၜဳသိန္ဓု (Indus Valley Civilization) တုဲ၊ ဒှ်ဒၞာဲ ဒတန်ကတဵုဒှ် ဘာသာဇၞော်ဂမၠိုင် ဗီုကဵု ဟိန္ဒူ၊ ဗုဒ္ဓ၊ ဂျိန် ကေုာံ သိခ် တအ်ရ။
* '''ခေတ်အေန်ပါယာ:''' ပ္ဍဲဝင်အိန္ဒိယမ္ဂး အေန်ပါယာ မောရိယ (Maurya) ကေုာံ ဂုတ္တ (Gupta) တအ် ပြာကတ်လောန်တုဲ ဗွဲကြဴ အေန်ပါယာ မူဂေါဝ် (Mughal) တအ် အုပ်ဓုပ်ကၠုင်လဝ်ရ။
* '''ခေတ်အင်္ဂလိက်:''' နူကဵု ၁၈ ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဒးဒုင်အုပ်ဓုပ် နကဵု သၞောတ်ကဝ်လဝ်နဳ အင်္ဂလိက် (British Raj) စဵုကဵုစိုပ် သၞာံ ၁၉၄၇ ရ။
* '''ဗၠးၜး:''' နကဵုပရေင်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် မာဟတ္တမ ဂါန္ဒဳ (Mahatma Gandhi) ဂှ် အိန္ဒိယ ကလိဂွံ ဗၠးၜး ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၇ တုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု သၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ မဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ လၟိဟ်မၞိဟ် ==
အိန္ဒိယဝွံ ဒှ်ဍုင်မၞုံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဇၞော်မောဝ်ပြဟ်အိုတ်မွဲ ပ္ဍဲဂၠးတိရ။ ကဏ္ဍအဓိကဂမၠိုင်ဂှ် ဒှ် ကဏ္ဍတဵုလွဳ၊ နဲပညာကုမ္ပျူတာ (IT)၊ ကေုာံ ကဏ္ဍသေဝါဂမၠိုင်ရ။ 

နကဵုလၟိဟ်မၞိဟ်မ္ဂး နွံ ၁.၄ ဗဳလဳယောန်ပြင်တုဲ၊ စကာအရေဝ်ဘာသာ နာနာသာ်ရ။ အရေဝ်ဘာသာ ဟိန္ဒဳ (Hindi) ကေုာံ အင်္ဂလိက် (English) တအ်ဂှ် ဒှ်အရေဝ်ဘာသာ ရုင်အဓိကရ။

== အိန္ဒိယ ကေုာံ ယေန်သၞာင်မန် ==
ဂကူမန်ပိုယ်ဝွံ ကလိဂွံလဝ် အခိုက်ကၞာ ကေုာံ ယေန်သၞာင် နူအိန္ဒိယ ဗွဲမဂၠိုင်ရ -
* '''ဘာသာ ကေုာံ သာသနာ:''' [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ဂှ် စကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲအိန္ဒိယတုဲ ပြးဇးစိုပ်ကၠုင် ဍုင်မန်ရ။
* '''လိက်ပတ်:''' လိက်မန်ပိုယ်ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နူကဵု အက္ခရ် ဗြဟ္မဳ (Brahmi script) နူအိန္ဒိယ သၠုင်ကျာရ။ သီုကဵု ဝေါဟာရ ပါဠိ ကေုာံ သံသကြိုတ် ဗွဲမဂၠိုင် မပါလုပ်ဒၟံင် ပ္ဍဲအရေဝ်မန်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[အာရှ]]
* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
* [[ဝင်ဂၠးတိ]]
* [[ဒေလဳတၟိ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;India&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယ]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]
[[Category:India]]</text>
      <sha1>tufkb2dneqboiz7ep4gjo6be0513ys4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51665</id>
      <parentid>51664</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T03:54:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7468" sha1="t38lctdvmcbwbqdgn5k5ar6b3tqlejm" xml:space="preserve">{{Infobox Country
| native_name            = {{native name|hi|भारत|&lt;br/&gt;''Bhārat''}}&lt;br/&gt;{{native name|en|India}}
| common_name            = အိန္ဒိယ
| official_name          = သမ္မတဍုင် အိန္ဒိယ&lt;br/&gt;(Republic of India)
| image_flag             = Flag of India.svg
| image_coat             = State Emblem of India.svg
| symbol_type            = အာမ်ဗလာမ် (Emblem)
| national_motto         = &quot;Satyameva Jayate&quot;&lt;br/&gt;(သစ္စာဟေင် ဇၞော်မောဝ်ရာင်ဆာဲ)
| national_anthem        = &quot;Jana Gana Mana&quot;
| image_map              = India (orthographic projection).svg
| map_caption            = ဒၞာဲဒတန် ဍုင်အိန္ဒိယ (အသာ်တ္ၚေက်)
| capital                = [[ဒေလဳတၟိ]] (New Delhi)
| largest_city           = [[မွန်ဘိုင်း]] (Mumbai)
| official_languages     = [[အရေဝ်ဟိန္ဒဳ]]၊ [[အရေဝ်အင်္ဂလိက်]]
| demonym                = အိန္ဒိယ
| government_type        = သမ္မတ သၞောတ်ပါလဳမာန် (Federal parliamentary republic)
| leader_title1          = သမ္မတ
| leader_name1           = [[Droupadi Murmu]]
| leader_title2          = ဝန်ဇၞော်
| leader_name2           = [[Narendra Modi]]
| area_total_km2         = 3287263
| area_rank              = 7th
| population_estimate    = 1,428,000,000
| population_estimate_year = 2024
| population_rank        = 1st
| currency               = [[ရူပဳအိန္ဒိယ]] (Indian Rupee)
| currency_code          = INR
| time_zone              = IST
| utc_offset             = +05:30
| calling_code           = +91
| cctld                  = .in
}}
'''အိန္ဒိယ''' (အင်္ဂလိက်: ''India'', ဟိန္ဒဳ: ''भारत''), နကဵုယၟုလုပ်သၞောဝ် '''သမ္မတဍုင် အိန္ဒိယ''' (Republic of India) ဝွံ ဒှ်ဍုင်မနွံပ္ဍဲ တွဵုရး အာရှသၠုင်ကျာ (South Asia) ရ။ နကဵုသမၠဲတိမ္ဂး ဍေံဒှ်ဍုင် ဇၞော်အိုတ် မရနုက်ကဵု (၇) တုဲ၊ နကဵုလၟိဟ်မၞိဟ်မ္ဂး ဍေံဒှ်ဍုင် မၞိဟ်ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိပိုယ်ရ။ ဍုင်ဇၞော် အိန္ဒိယဂှ် ဒှ်ဍုင် [[ဒေလဳတၟိ]] (New Delhi) ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ပယျဵုဒၞက် ==
ဍုင်အိန္ဒိယဝွံ နွံပ္ဍဲလဒေါဝ် အာရှသၠုင်ကျာတုဲ ပယျဵုတိဍာ်ဍေံဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''လပါ်သၠုင်ကျာ:''' မှာသၟိတ်အိန္ဒိယ (Indian Ocean)
* '''လပါ်ပလိုတ်:''' ၜဳအာရပ် (Arabian Sea) ကေုာံ ဍုင်ပါကဳသတာန် (Pakistan)
* '''လပါ်ဗမံက်:''' ၜဳဗင်္ဂလာ (Bay of Bengal)၊ ဍုင်ဗင်္ဂလာဒေသ် (Bangladesh) ကေုာံ ဍုင်ဗၟာ (Myanmar)
* '''လပါ်သၟဝ်ကျာ:''' ဍုင်ကြုက် (China)၊ ဍုင်နဳပေါဝ် (Nepal) ကေုာံ ဍုင်ဘူတာန် (Bhutan)

== ဝင် ဗွဲခမၞောန် ==
* '''ခေတ်တြေံ:''' ဒေသအိန္ဒိယဝွံ ဒှ်တမ်မူလ ယေန်သၞာင်ၜဳသိန္ဓု (Indus Valley Civilization) တုဲ၊ ဒှ်ဒၞာဲ ဒတန်ကတဵုဒှ် ဘာသာဇၞော်ဂမၠိုင် ဗီုကဵု ဟိန္ဒူ၊ ဗုဒ္ဓ၊ ဂျိန် ကေုာံ သိခ် တအ်ရ။
* '''ခေတ်အေန်ပါယာ:''' ပ္ဍဲဝင်အိန္ဒိယမ္ဂး အေန်ပါယာ မောရိယ (Maurya) ကေုာံ ဂုတ္တ (Gupta) တအ် ပြာကတ်လောန်တုဲ ဗွဲကြဴ အေန်ပါယာ မူဂေါဝ် (Mughal) တအ် အုပ်ဓုပ်ကၠုင်လဝ်ရ။
* '''ခေတ်အင်္ဂလိက်:''' နူကဵု ၁၈ ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဒးဒုင်အုပ်ဓုပ် နကဵု သၞောတ်ကဝ်လဝ်နဳ အင်္ဂလိက် (British Raj) စဵုကဵုစိုပ် သၞာံ ၁၉၄၇ ရ။
* '''ဗၠးၜး:''' နကဵုပရေင်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် မာဟတ္တမ ဂါန္ဒဳ (Mahatma Gandhi) ဂှ် အိန္ဒိယ ကလိဂွံ ဗၠးၜး ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၇ တုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု သၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ မဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ လၟိဟ်မၞိဟ် ==
အိန္ဒိယဝွံ ဒှ်ဍုင်မၞုံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဇၞော်မောဝ်ပြဟ်အိုတ်မွဲ ပ္ဍဲဂၠးတိရ။ ကဏ္ဍအဓိကဂမၠိုင်ဂှ် ဒှ် ကဏ္ဍတဵုလွဳ၊ နဲပညာကုမ္ပျူတာ (IT)၊ ကေုာံ ကဏ္ဍသေဝါဂမၠိုင်ရ။ 

နကဵုလၟိဟ်မၞိဟ်မ္ဂး နွံ ၁.၄ ဗဳလဳယောန်ပြင်တုဲ၊ စကာအရေဝ်ဘာသာ နာနာသာ်ရ။ အရေဝ်ဘာသာ ဟိန္ဒဳ (Hindi) ကေုာံ အင်္ဂလိက် (English) တအ်ဂှ် ဒှ်အရေဝ်ဘာသာ ရုင်အဓိကရ။

== အိန္ဒိယ ကေုာံ ယေန်သၞာင်မန် ==
ဂကူမန်ပိုယ်ဝွံ ကလိဂွံလဝ် အခိုက်ကၞာ ကေုာံ ယေန်သၞာင် နူအိန္ဒိယ ဗွဲမဂၠိုင်ရ -
* '''ဘာသာ ကေုာံ သာသနာ:''' [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ဂှ် စကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲအိန္ဒိယတုဲ ပြးဇးစိုပ်ကၠုင် ဍုင်မန်ရ။
* '''လိက်ပတ်:''' လိက်မန်ပိုယ်ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နူကဵု အက္ခရ် ဗြဟ္မဳ (Brahmi script) နူအိန္ဒိယ သၠုင်ကျာရ။ သီုကဵု ဝေါဟာရ ပါဠိ ကေုာံ သံသကြိုတ် ဗွဲမဂၠိုင် မပါလုပ်ဒၟံင် ပ္ဍဲအရေဝ်မန်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[အာရှ]]
* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
* [[ဝင်ဂၠးတိ]]
* [[ဒေလဳတၟိ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;India&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယ]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]
[[Category:India]]</text>
      <sha1>t38lctdvmcbwbqdgn5k5ar6b3tqlejm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51667</id>
      <parentid>51665</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T03:58:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6997" sha1="4rjafvuu0zqm10zedb7aadn6btfn0bu" xml:space="preserve">{{Infobox country
| name                    = အိန္ဒိယ (India)
| native_name             = {{native name|hi|भारत}}&lt;br/&gt;{{native name|en|Republic of India}}
| image_flag              = Flag of India.svg
| image_coat              = State Emblem of India.svg
| symbol_type             = တဆိပ်အာမ်ဗလာမ်
| image_map               = India (orthographic projection).svg
| map_caption             = ဒၞာဲဒေသ ဍုင်အိန္ဒိယ (အသာ်တ္ၚေက်) ပ္ဍဲအာရှသၠုင်ကျာ
| capital                 = [[ဒေလဳတၟိ]] (New Delhi)
| largest_city            = [[မွန်ဘိုင်း]] (Mumbai)
| official_languages      = [[ဘာသာဟိန္ဒဳ]]၊ [[ဘာသာအင်္ဂလိက်]]
| government_type         = Federal parliamentary republic
| leader_title1           = သမ္မတ
| leader_name1            = [[Droupadi Murmu]]
| leader_title2           = ဝန်ဇၞော်
| leader_name2            = [[Narendra Modi]]
| area_km2                = 3287263
| population_estimate     = 1,450,000,000&lt;ref&gt;United Nations (2026). &quot;World Population Prospects&quot;. Retrieved 2026-04-16.&lt;/ref&gt;
| currency                = ရူပဳ (Rupee) (INR)
| time_zone               = IST (UTC+05:30)
}}
'''အိန္ဒိယ''' (အင်္ဂလိက်: ''India'', ဟိန္ဒဳ: ''भारत''), နကဵုယၟုလုပ်သၞောဝ် '''သမ္မတဍုင် အိန္ဒိယ''' (Republic of India) ဝွံ ဒှ်ဍုင်မနွံပ္ဍဲ တွဵုရး အာရှသၠုင်ကျာ (South Asia) ရ။ နကဵုသမၠဲတိမ္ဂး ဍေံဒှ်ဍုင် ဇၞော်အိုတ် မရနုက်ကဵု (၇) တုဲ၊ နကဵုလၟိဟ်မၞိဟ်မ္ဂး ဍေံဒှ်ဍုင် မၞိဟ်ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိပိုယ်ရ။ ဍုင်ဇၞော် အိန္ဒိယဂှ် ဒှ်ဍုင် [[ဒေလဳတၟိ]] (New Delhi) ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ပယျဵုဒၞက် ==
ဍုင်အိန္ဒိယဝွံ နွံပ္ဍဲလဒေါဝ် အာရှသၠုင်ကျာတုဲ ပယျဵုတိဍာ်ဍေံဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''လပါ်သၠုင်ကျာ:''' မှာသၟိတ်အိန္ဒိယ (Indian Ocean)
* '''လပါ်ပလိုတ်:''' ၜဳအာရပ် (Arabian Sea) ကေုာံ ဍုင်ပါကဳသတာန် (Pakistan)
* '''လပါ်ဗမံက်:''' ၜဳဗင်္ဂလာ (Bay of Bengal)၊ ဍုင်ဗင်္ဂလာဒေသ် (Bangladesh) ကေုာံ ဍုင်ဗၟာ (Myanmar)
* '''လပါ်သၟဝ်ကျာ:''' ဍုင်ကြုက် (China)၊ ဍုင်နဳပေါဝ် (Nepal) ကေုာံ ဍုင်ဘူတာန် (Bhutan)

== ဝင် ဗွဲခမၞောန် ==
* '''ခေတ်တြေံ:''' ဒေသအိန္ဒိယဝွံ ဒှ်တမ်မူလ ယေန်သၞာင်ၜဳသိန္ဓု (Indus Valley Civilization) တုဲ၊ ဒှ်ဒၞာဲ ဒတန်ကတဵုဒှ် ဘာသာဇၞော်ဂမၠိုင် ဗီုကဵု ဟိန္ဒူ၊ ဗုဒ္ဓ၊ ဂျိန် ကေုာံ သိခ် တအ်ရ။
* '''ခေတ်အေန်ပါယာ:''' ပ္ဍဲဝင်အိန္ဒိယမ္ဂး အေန်ပါယာ မောရိယ (Maurya) ကေုာံ ဂုတ္တ (Gupta) တအ် ပြာကတ်လောန်တုဲ ဗွဲကြဴ အေန်ပါယာ မူဂေါဝ် (Mughal) တအ် အုပ်ဓုပ်ကၠုင်လဝ်ရ။
* '''ခေတ်အင်္ဂလိက်:''' နူကဵု ၁၈ ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဒးဒုင်အုပ်ဓုပ် နကဵု သၞောတ်ကဝ်လဝ်နဳ အင်္ဂလိက် (British Raj) စဵုကဵုစိုပ် သၞာံ ၁၉၄၇ ရ။
* '''ဗၠးၜး:''' နကဵုပရေင်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် မာဟတ္တမ ဂါန္ဒဳ (Mahatma Gandhi) ဂှ် အိန္ဒိယ ကလိဂွံ ဗၠးၜး ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၇ တုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု သၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ မဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ လၟိဟ်မၞိဟ် ==
အိန္ဒိယဝွံ ဒှ်ဍုင်မၞုံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဇၞော်မောဝ်ပြဟ်အိုတ်မွဲ ပ္ဍဲဂၠးတိရ။ ကဏ္ဍအဓိကဂမၠိုင်ဂှ် ဒှ် ကဏ္ဍတဵုလွဳ၊ နဲပညာကုမ္ပျူတာ (IT)၊ ကေုာံ ကဏ္ဍသေဝါဂမၠိုင်ရ။ 

နကဵုလၟိဟ်မၞိဟ်မ္ဂး နွံ ၁.၄ ဗဳလဳယောန်ပြင်တုဲ၊ စကာအရေဝ်ဘာသာ နာနာသာ်ရ။ အရေဝ်ဘာသာ ဟိန္ဒဳ (Hindi) ကေုာံ အင်္ဂလိက် (English) တအ်ဂှ် ဒှ်အရေဝ်ဘာသာ ရုင်အဓိကရ။

== အိန္ဒိယ ကေုာံ ယေန်သၞာင်မန် ==
ဂကူမန်ပိုယ်ဝွံ ကလိဂွံလဝ် အခိုက်ကၞာ ကေုာံ ယေန်သၞာင် နူအိန္ဒိယ ဗွဲမဂၠိုင်ရ -
* '''ဘာသာ ကေုာံ သာသနာ:''' [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ဂှ် စကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲအိန္ဒိယတုဲ ပြးဇးစိုပ်ကၠုင် ဍုင်မန်ရ။
* '''လိက်ပတ်:''' လိက်မန်ပိုယ်ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နူကဵု အက္ခရ် ဗြဟ္မဳ (Brahmi script) နူအိန္ဒိယ သၠုင်ကျာရ။ သီုကဵု ဝေါဟာရ ပါဠိ ကေုာံ သံသကြိုတ် ဗွဲမဂၠိုင် မပါလုပ်ဒၟံင် ပ္ဍဲအရေဝ်မန်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[အာရှ]]
* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
* [[ဝင်ဂၠးတိ]]
* [[ဒေလဳတၟိ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;India&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယ]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]
[[Category:India]]</text>
      <sha1>4rjafvuu0zqm10zedb7aadn6btfn0bu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အပ်ပေါလ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9407</id>
    <revision>
      <id>51661</id>
      <timestamp>2026-04-16T03:48:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[Category:ကွတ်ကွေန်ပျူတာ]] [[Category:ကမၠောန်ဇြဟတ်]] [[Category:ကုမ္ပဏဳ အမေရိကာန်]]  = Apple (ကုမ္ပဏဳ) =  [[File:Apple_logo_black.svg|thumb|right|200px|တဆိပ် Apple]]  '''Apple Inc.''' (မန်: '''အပ်ပေါလ်''', အင်္ဂလိက်: Apple Inc.) ဝွံ ဒှ်ကုမ္ပဏဳ...&quot;</comment>
      <origin>51661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5436" sha1="qdu0xcofgijvhe27kzz3ikk6a6gpbel" xml:space="preserve">[[Category:ကွတ်ကွေန်ပျူတာ]]
[[Category:ကမၠောန်ဇြဟတ်]]
[[Category:ကုမ္ပဏဳ အမေရိကာန်]]

= Apple (ကုမ္ပဏဳ) =

[[File:Apple_logo_black.svg|thumb|right|200px|တဆိပ် Apple]]

'''Apple Inc.''' (မန်: '''အပ်ပေါလ်''', အင်္ဂလိက်: Apple Inc.) ဝွံ ဒှ်ကုမ္ပဏဳ နဲကဲကွတ်ကွေန်ပျူတာ (technology company) အမေရိကာန် မဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၆။ Apple ဂှ် ဒှ်ကုမ္ပဏဳ မနွံကဵုၚုဟ်မး ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိ (market capitalization) ကေုာံ ဒှ်ကုမ္ပဏဳ မပ္တိတ် ကွတ်ကွေန်ပျူတာ နာနာသာ် ဗီုကဵု iPhone, iPad, Mac, Apple Watch, AirPods, Apple TV, ကေုာံ iCloud။

== ဝင် ==

ကုမ္ပဏဳ Apple ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု [[Steve Jobs]], [[Steve Wozniak]], ကေုာံ [[Ronald Wayne]] ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၆ ဂိတုဨပြဳ ၁။ ညးတအ် စပ္တံကၠောန် ကွေန်ပျူတာ Apple I ပ္ဍဲဂရေတ် (garage) သ္ၚိ Jobs။

သၞာံ ၁၉၈၄ ဂှ် Apple ပ္တိတ် Macintosh ကွေန်ပျူတာ မစကာ graphical user interface (GUI) အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်။ သၞာံ ၂၀၀၁ ဂှ် Apple ပ္တိတ် iPod ကေုာံ iTunes သွက်ဂွံ စရင် ဂီု (music)။ သၞာံ ၂၀၀၇ ဂှ် Apple ပ္တိတ် iPhone မဒှ်စမတ်ဖုန်း (smartphone) အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်။ သၞာံ ၂၀၁၀ ဂှ် Apple ပ္တိတ် iPad သွက်ဂွံဒှ် အကြာဖုန်းကဵုကွေန်ပျူတာ။

== Apple ပ္ဍဲဍုင်သေံ ==

Apple စလုပ်စိုပ် ဍုင်သေံ (Thailand) နူသၞာံ ၂၀၁၀ ဗွဲမခမၞန်။ သၞာံ ၂၀၁၈ ဂှ် Apple ပံက်ဌာနသွံရာန် (retail store) အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲဍုင်သေံ ပ္ဍဲ Iconsiam။ သၞာံ ၂၀၂၀ ဂှ် Apple ပံက်ဌာနသွံရာန် အလန်ဒုတိယ ပ္ဍဲ CentralWorld။ ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ် Apple နွံဌာနသွံရာန် (Apple Store) ၜါ ပ္ဍဲဍုင်သေံ (Iconsiam ကေုာံ CentralWorld)။

Apple နွံကဵု ဂကောံသွံရာန် မပလံင်စက် (authorized resellers) ဗွဲမဂၠိုင် ဗီုကဵု Studio7 (နွံ ၁၀၀+ ဌာန) ကေုာံ iStudio။

== ကၠောန်သြိုင် (Production) ==

Apple ကၠောန်သြိုင် MacBook ပ္ဍဲဍုင်သေံ နူသၞာံ ၂၀၂၃။ Apple Watch ဂှ် Apple ကၠောန်သြိုင် ပ္ဍဲဍုင်သေံ နူသၞာံ ၂၀၂၂။

== ထုတ်ကုန် ကေုာံ သေနာ် (Products and Services) ==

Apple ပ္တိတ် ထုတ်ကုန် နာနာသာ် ဗီုကဵု:

* '''iPhone:''' စမတ်ဖုန်း (smartphone)
* '''iPad:''' သွက်ဂွံဒှ် အကြာဖုန်းကဵုကွေန်ပျူတာ (tablet)
* '''Mac:''' ကွေန်ပျူတာ (desktop ကေုာံ laptop)
* '''Apple Watch:''' သွက်ဂွံရပ်စပ် လတူတဲ (smartwatch)
* '''AirPods:''' ကတောဝ် Bluetooth (wireless earbuds)
* '''Apple TV:''' သွက်ဂွံဗဵု ရုပ်သံ (streaming device)

Apple ပ္တိတ် သေနာ် (services) နာနာသာ် ဗီုကဵု:

* '''iCloud:''' သွက်ဂွံကြိုင် ဒေတာ ပ္ဍဲအိန်တာနေတ် (cloud storage)
* '''Apple Music:''' သွက်ဂွံမိင်ဂီု (music streaming)
* '''Apple TV+:''' သွက်ဂွံဗဵု ရုပ်သံ (video streaming)
* '''Apple Pay:''' သွက်ဂွံကဵုသြန် နကဵုဖုန် (mobile payment)

== နိဿဲ ==

* Apple Inc. (2025). ''Official Apple Store Thailand''. Retrieved from https://www.apple.com/th-en/
* Britannica. (2025). ''Apple Inc. History''. Retrieved from https://www.britannica.com/money/Apple-Inc
* Bangkok Post. (2020). ''Apple CentralWorld opens''. Retrieved from https://www.bangkokpost.com/business/1960671/apple-centralworld-opens
* Thai Embassy. (2026). ''Thai Embassy Email Blast''. Retrieved from https://royalthaiembassy.createsend1.com/t/r/e/jjuutlul/l/r/
* Thairanked. (2026). ''Apple Stores in Thailand''. Retrieved from https://thairanked.com/zh/rankings/apple-stores-in-thailand/

== လေန်မ္ၚး ==

* [Apple Thailand Official Website](https://www.apple.com/th/)
* [Apple Store Iconsiam](https://www.apple.com/th/retail/iconsiam/)
* [Apple Store CentralWorld](https://www.apple.com/th/retail/centralworld/)

{{Portal|ကွတ်ကွေန်ပျူတာ}}</text>
      <sha1>qdu0xcofgijvhe27kzz3ikk6a6gpbel</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကြုက်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9408</id>
    <revision>
      <id>51662</id>
      <timestamp>2026-04-16T03:48:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''ဍုင်ကြုက်''' (အင်္ဂလိက်: ''China'', ကြုက်: ''中国''), နကဵုယၟုလုပ်သၞောဝ် '''သမ္မတ ညးဍုင်ကွာန် ဍုင်ကြုက်''' (People's Republic of China - PRC) ဝွံ ဒှ်ဍုင်မနွံပ္ဍဲ တွဵုရး အာရှဗမံက် (East Asia) ရ။ နကဵုသမၠ...&quot;</comment>
      <origin>51662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6399" sha1="j7k3re676mhv6s5asqrnibfrua7agv3" xml:space="preserve">'''ဍုင်ကြုက်''' (အင်္ဂလိက်: ''China'', ကြုက်: ''中国''), နကဵုယၟုလုပ်သၞောဝ် '''သမ္မတ ညးဍုင်ကွာန် ဍုင်ကြုက်''' (People's Republic of China - PRC) ဝွံ ဒှ်ဍုင်မနွံပ္ဍဲ တွဵုရး အာရှဗမံက် (East Asia) ရ။ နကဵုသမၠဲတိမ္ဂး ဍေံဒှ်ဍုင် ဇၞော်အိုတ် မရနုက်ကဵု (၃) ဟွံသေင်မ္ဂး (၄) ပ္ဍဲဂၠးတိတုဲ၊ နကဵုလၟိဟ်မၞိဟ်မ္ဂး နွံ ၁.၄ ဗဳလဳယောန်ပြင်တုဲ ဍေံဒှ်ဍုင် မၞိဟ်ဂၠိုင်အိုတ် မရနုက်ကဵုၜါ (ကြဴနူ ဍုင်အိန္ဒိယ) ရ။ ဍုင်ဇၞော် ကြုက်ဂှ် ဒှ်ဍုင် [[ဘေဂျေန်]] (Beijing) တုဲ ဍုင်မၞုံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ဇၞော်အိုတ်ဂှ် ဒှ်ဍုင် ရှာင်ဟာဲ (Shanghai) ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ပယျဵုဒၞက် ==
ဍုင်ကြုက်ဝွံ နွံပ္ဍဲ အာရှဗမံက်တုဲ ပယျဵုတိဍာ်ဍေံဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဍုင် (၁၄) ဍုင် ဗွဲမလှဲလးရ -
* '''လပါ်သၠုင်ကျာ:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ဍုင်ဗၟာ (Myanmar)၊ ဗဳယေတ်နာမ် (Vietnam)၊ လာအဝ် (Laos)၊ ဘူတာန် (Bhutan) ကေုာံ အိန္ဒိယ (India)။
* '''လပါ်ဗမံက်:''' ၜဳကြုက်ဗမံက်၊ ၜဳကြုက်သၠုင်ကျာ ကေုာံ ဍုင်ကဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ (North Korea)။
* '''လပါ်သၟဝ်ကျာ:''' မောန်ဂဝ်လဳယျာ (Mongolia) ကေုာံ ရုရှာ (Russia)။
* '''လပါ်ပလိုတ်:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဍုင်အာရှလဒေါဝ်ဂမၠိုင် ဗီုကဵု ပါကဳသတာန်၊ အာဖဂါန်နေတ်သတာန် ကေုာံ ကာဇာတ်သတာန်။

== ဝင် ဗွဲခမၞောန် ==
* '''ခေတ်တြေံ:''' ဝင်ဍုင်ကြုက်ဂှ် စကတဵုဒှ်လဝ် နူကဵုဒေသ ဇိုင်ကြုင်မွဲ (Yellow River) တုဲ ဒှ်ယေန်သၞာင် မပြာကတ်တြေံအိုတ်မွဲ ပ္ဍဲဂၠးတိရ။
* '''ခေတ်သၟိင်တၠ (Dynasties):''' ဍုင်ကြုက်ဂှ် အုပ်ဓုပ်ကၠုင်လဝ် နကဵု သၟိင်ဨကရာဇ် အဆက်ဆက် မပ္တံကဵု ခေတ်ဟန် (Han)၊ တန် (Tang)၊ မေန် (Ming) ကေုာံ ချေန် (Qing) ရ။ ပ္ဍဲခေတ်တအ်ဏအ်ဂှ် ညးတအ် သြိုင်ခၞံလဝ် ကၟာင်ဇၞော်ကြုက် (Great Wall of China) မပြာကတ် အလုံဂၠးတိရ။
* '''ခေတ်သမ္မတ:''' ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၁၂ ဂှ် သၞောတ်ဨကရာဇ် လီုလာ်အာတုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ဍုင်သမ္မတကြုက် (Republic of China) ရ။
* '''ခေတ်လၟုဟ်:''' ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၉ ဂှ် နကဵုပရေင်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် မောဝ်ဇြဳဒံင် (Mao Zedong) ဂှ် အုပ်ဓုပ်ကေတ် အလုံဍုင်တုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် '''သမ္မတညးဍုင်ကွာန် ဍုင်ကြုက်''' နကဵုသၞောတ် ကောန်မျူနေတ် စဵုကဵုလၟုဟ်ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ==
ဍုင်ကြုက်ဝွံ ဒှ်ဍုင်မၞုံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဇၞော်အိုတ် မရနုက်ကဵုၜါ ပ္ဍဲဂၠးတိ (ကြဴနူ အမေရိကာန်) ရ။ ဍေံဒှ် ဗဟဵုကမၠောန်စက်ယန္တရား (Manufacturing Hub) မပတိတ်ကပေါတ် အလုံဂၠးတိ ကေုာံ နွံကဵု နဲပညာမဇၞော်မောဝ် ဗွဲမလောန်ရ။ 

ဂကူမၞိဟ် မနွံဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် ဒှ်ဂကူ ဟန် (Han Chinese) တုဲ အရေဝ်ဘာသာအဓိကဂှ် ဒှ်အရေဝ်ကြုက် မန်ဒါရေန် (Mandarin) ရ။ ဍုင်ကြုက်ဝွံ ပြာကတ်ဒၟံင် နကဵု ယေန်သၞာင်သုင်လက်ဖက်၊ ပညာဂဥုဲကြုက် ကေုာံ သဘင်သၞာံတၟိကြုက်ရ။

== ဍုင်ကြုက် ကေုာံ ဍုင်ဗၟာ ==
ဍုင်ကြုက်ဝွံ ဒှ်ဍုင်မဆက်စပ်ဒၟံင် ပယျဵု ကုဍုင်ဗၟာတုဲ၊ နွံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် မဆက်စပ်ဒၟံင် ရေင်သ္ကအ် ဗွဲမဇြိုဟ်နက်ရ။ ပ္ဍဲဝင်မ္ဂး ကောန်ဗၞိက်ကြုက်တအ် ကၠုင်စိုပ် ဍုင်မန်-ဗၟာ နူခေတ်သၟိင်တၠတေအ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[အာရှ]]
* [[ဘေဂျေန်]]
* [[ဝင်ဂၠးတိ]]
* [[အာရှဗမံက်]]

== နိဿဲ ==
* &quot;China&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:ဍုင်ကြုက်]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]
[[Category:China]]</text>
      <sha1>j7k3re676mhv6s5asqrnibfrua7agv3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51666</id>
      <parentid>51662</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T03:56:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6420" sha1="6ycmfj2z8byz2el0t6we8e8jeg8doa2" xml:space="preserve">{{Infobox country}}

'''ဍုင်ကြုက်''' (အင်္ဂလိက်: ''China'', ကြုက်: ''中国''), နကဵုယၟုလုပ်သၞောဝ် '''သမ္မတ ညးဍုင်ကွာန် ဍုင်ကြုက်''' (People's Republic of China - PRC) ဝွံ ဒှ်ဍုင်မနွံပ္ဍဲ တွဵုရး အာရှဗမံက် (East Asia) ရ။ နကဵုသမၠဲတိမ္ဂး ဍေံဒှ်ဍုင် ဇၞော်အိုတ် မရနုက်ကဵု (၃) ဟွံသေင်မ္ဂး (၄) ပ္ဍဲဂၠးတိတုဲ၊ နကဵုလၟိဟ်မၞိဟ်မ္ဂး နွံ ၁.၄ ဗဳလဳယောန်ပြင်တုဲ ဍေံဒှ်ဍုင် မၞိဟ်ဂၠိုင်အိုတ် မရနုက်ကဵုၜါ (ကြဴနူ ဍုင်အိန္ဒိယ) ရ။ ဍုင်ဇၞော် ကြုက်ဂှ် ဒှ်ဍုင် [[ဘေဂျေန်]] (Beijing) တုဲ ဍုင်မၞုံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ဇၞော်အိုတ်ဂှ် ဒှ်ဍုင် ရှာင်ဟာဲ (Shanghai) ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ပယျဵုဒၞက် ==
ဍုင်ကြုက်ဝွံ နွံပ္ဍဲ အာရှဗမံက်တုဲ ပယျဵုတိဍာ်ဍေံဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဍုင် (၁၄) ဍုင် ဗွဲမလှဲလးရ -
* '''လပါ်သၠုင်ကျာ:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ဍုင်ဗၟာ (Myanmar)၊ ဗဳယေတ်နာမ် (Vietnam)၊ လာအဝ် (Laos)၊ ဘူတာန် (Bhutan) ကေုာံ အိန္ဒိယ (India)။
* '''လပါ်ဗမံက်:''' ၜဳကြုက်ဗမံက်၊ ၜဳကြုက်သၠုင်ကျာ ကေုာံ ဍုင်ကဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ (North Korea)။
* '''လပါ်သၟဝ်ကျာ:''' မောန်ဂဝ်လဳယျာ (Mongolia) ကေုာံ ရုရှာ (Russia)။
* '''လပါ်ပလိုတ်:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဍုင်အာရှလဒေါဝ်ဂမၠိုင် ဗီုကဵု ပါကဳသတာန်၊ အာဖဂါန်နေတ်သတာန် ကေုာံ ကာဇာတ်သတာန်။

== ဝင် ဗွဲခမၞောန် ==
* '''ခေတ်တြေံ:''' ဝင်ဍုင်ကြုက်ဂှ် စကတဵုဒှ်လဝ် နူကဵုဒေသ ဇိုင်ကြုင်မွဲ (Yellow River) တုဲ ဒှ်ယေန်သၞာင် မပြာကတ်တြေံအိုတ်မွဲ ပ္ဍဲဂၠးတိရ။
* '''ခေတ်သၟိင်တၠ (Dynasties):''' ဍုင်ကြုက်ဂှ် အုပ်ဓုပ်ကၠုင်လဝ် နကဵု သၟိင်ဨကရာဇ် အဆက်ဆက် မပ္တံကဵု ခေတ်ဟန် (Han)၊ တန် (Tang)၊ မေန် (Ming) ကေုာံ ချေန် (Qing) ရ။ ပ္ဍဲခေတ်တအ်ဏအ်ဂှ် ညးတအ် သြိုင်ခၞံလဝ် ကၟာင်ဇၞော်ကြုက် (Great Wall of China) မပြာကတ် အလုံဂၠးတိရ။
* '''ခေတ်သမ္မတ:''' ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၁၂ ဂှ် သၞောတ်ဨကရာဇ် လီုလာ်အာတုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ဍုင်သမ္မတကြုက် (Republic of China) ရ။
* '''ခေတ်လၟုဟ်:''' ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၉ ဂှ် နကဵုပရေင်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် မောဝ်ဇြဳဒံင် (Mao Zedong) ဂှ် အုပ်ဓုပ်ကေတ် အလုံဍုင်တုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် '''သမ္မတညးဍုင်ကွာန် ဍုင်ကြုက်''' နကဵုသၞောတ် ကောန်မျူနေတ် စဵုကဵုလၟုဟ်ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ==
ဍုင်ကြုက်ဝွံ ဒှ်ဍုင်မၞုံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဇၞော်အိုတ် မရနုက်ကဵုၜါ ပ္ဍဲဂၠးတိ (ကြဴနူ အမေရိကာန်) ရ။ ဍေံဒှ် ဗဟဵုကမၠောန်စက်ယန္တရား (Manufacturing Hub) မပတိတ်ကပေါတ် အလုံဂၠးတိ ကေုာံ နွံကဵု နဲပညာမဇၞော်မောဝ် ဗွဲမလောန်ရ။ 

ဂကူမၞိဟ် မနွံဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် ဒှ်ဂကူ ဟန် (Han Chinese) တုဲ အရေဝ်ဘာသာအဓိကဂှ် ဒှ်အရေဝ်ကြုက် မန်ဒါရေန် (Mandarin) ရ။ ဍုင်ကြုက်ဝွံ ပြာကတ်ဒၟံင် နကဵု ယေန်သၞာင်သုင်လက်ဖက်၊ ပညာဂဥုဲကြုက် ကေုာံ သဘင်သၞာံတၟိကြုက်ရ။

== ဍုင်ကြုက် ကေုာံ ဍုင်ဗၟာ ==
ဍုင်ကြုက်ဝွံ ဒှ်ဍုင်မဆက်စပ်ဒၟံင် ပယျဵု ကုဍုင်ဗၟာတုဲ၊ နွံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် မဆက်စပ်ဒၟံင် ရေင်သ္ကအ် ဗွဲမဇြိုဟ်နက်ရ။ ပ္ဍဲဝင်မ္ဂး ကောန်ဗၞိက်ကြုက်တအ် ကၠုင်စိုပ် ဍုင်မန်-ဗၟာ နူခေတ်သၟိင်တၠတေအ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[အာရှ]]
* [[ဘေဂျေန်]]
* [[ဝင်ဂၠးတိ]]
* [[အာရှဗမံက်]]

== နိဿဲ ==
* &quot;China&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:ဍုင်ကြုက်]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]
[[Category:China]]</text>
      <sha1>6ycmfj2z8byz2el0t6we8e8jeg8doa2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51668</id>
      <parentid>51666</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T03:59:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7841" sha1="mqmvdl896qblkglt6ec40r9rbzdqmz2" xml:space="preserve">{{Infobox country
| name                    = ဍုင်ကြုက် (China)
| native_name             = {{native name|zh|中华人民共和国}}&lt;br/&gt;{{native name|zh|中国}}
| image_flag              = Flag of the People's Republic of China.svg
| image_coat              = National Emblem of the People's Republic of China.svg
| symbol_type             = တဆိပ်အာမ်ဗလာမ်
| image_map               = People's Republic of China (orthographic projection).svg
| map_caption             = ဒၞာဲဒေသ ဍုင်ကြုက် (အသာ်တ္ၚေက်) ပ္ဍဲအာရှဗမံက်
| capital                 = [[ဘေဂျေန်]] (Beijing)
| largest_city            = [[ရှာင်ဟာဲ]] (Shanghai)
| official_languages      = [[အရေဝ်ကြုက် မန်ဒါရေန်]] (Standard Chinese)
| government_type         = Unitary one-party socialist republic
| leader_title1           = ဥက္ကဋ္ဌ (President)
| leader_name1            = [[Xi Jinping]]
| leader_title2           = ဝန်ဇၞော် (Premier)
| leader_name2            = [[Li Qiang]]
| area_km2                = 9596961
| population_estimate     = 1,400,000,000&lt;ref&gt;National Bureau of Statistics (2026). &quot;Population Projections&quot;. Retrieved 2026-04-16.&lt;/ref&gt;
| currency                = ယေန် (Renminbi/Yuan) (CNY)
| time_zone               = CST (UTC+08:00)
}}

'''ဍုင်ကြုက်''' (အင်္ဂလိက်: ''China'', ကြုက်: ''中国''), နကဵုယၟုလုပ်သၞောဝ် '''သမ္မတ ညးဍုင်ကွာန် ဍုင်ကြုက်''' (People's Republic of China - PRC) ဝွံ ဒှ်ဍုင်မနွံပ္ဍဲ တွဵုရး အာရှဗမံက် (East Asia) ရ။ နကဵုသမၠဲတိမ္ဂး ဍေံဒှ်ဍုင် ဇၞော်အိုတ် မရနုက်ကဵု (၃) ဟွံသေင်မ္ဂး (၄) ပ္ဍဲဂၠးတိတုဲ၊ နကဵုလၟိဟ်မၞိဟ်မ္ဂး နွံ ၁.၄ ဗဳလဳယောန်ပြင်တုဲ ဍေံဒှ်ဍုင် မၞိဟ်ဂၠိုင်အိုတ် မရနုက်ကဵုၜါ (ကြဴနူ ဍုင်အိန္ဒိယ) ရ။ ဍုင်ဇၞော် ကြုက်ဂှ် ဒှ်ဍုင် [[ဘေဂျေန်]] (Beijing) တုဲ ဍုင်မၞုံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ဇၞော်အိုတ်ဂှ် ဒှ်ဍုင် ရှာင်ဟာဲ (Shanghai) ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ပယျဵုဒၞက် ==
ဍုင်ကြုက်ဝွံ နွံပ္ဍဲ အာရှဗမံက်တုဲ ပယျဵုတိဍာ်ဍေံဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဍုင် (၁၄) ဍုင် ဗွဲမလှဲလးရ -
* '''လပါ်သၠုင်ကျာ:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ဍုင်ဗၟာ (Myanmar)၊ ဗဳယေတ်နာမ် (Vietnam)၊ လာအဝ် (Laos)၊ ဘူတာန် (Bhutan) ကေုာံ အိန္ဒိယ (India)။
* '''လပါ်ဗမံက်:''' ၜဳကြုက်ဗမံက်၊ ၜဳကြုက်သၠုင်ကျာ ကေုာံ ဍုင်ကဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ (North Korea)။
* '''လပါ်သၟဝ်ကျာ:''' မောန်ဂဝ်လဳယျာ (Mongolia) ကေုာံ ရုရှာ (Russia)။
* '''လပါ်ပလိုတ်:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဍုင်အာရှလဒေါဝ်ဂမၠိုင် ဗီုကဵု ပါကဳသတာန်၊ အာဖဂါန်နေတ်သတာန် ကေုာံ ကာဇာတ်သတာန်။

== ဝင် ဗွဲခမၞောန် ==
* '''ခေတ်တြေံ:''' ဝင်ဍုင်ကြုက်ဂှ် စကတဵုဒှ်လဝ် နူကဵုဒေသ ဇိုင်ကြုင်မွဲ (Yellow River) တုဲ ဒှ်ယေန်သၞာင် မပြာကတ်တြေံအိုတ်မွဲ ပ္ဍဲဂၠးတိရ။
* '''ခေတ်သၟိင်တၠ (Dynasties):''' ဍုင်ကြုက်ဂှ် အုပ်ဓုပ်ကၠုင်လဝ် နကဵု သၟိင်ဨကရာဇ် အဆက်ဆက် မပ္တံကဵု ခေတ်ဟန် (Han)၊ တန် (Tang)၊ မေန် (Ming) ကေုာံ ချေန် (Qing) ရ။ ပ္ဍဲခေတ်တအ်ဏအ်ဂှ် ညးတအ် သြိုင်ခၞံလဝ် ကၟာင်ဇၞော်ကြုက် (Great Wall of China) မပြာကတ် အလုံဂၠးတိရ။
* '''ခေတ်သမ္မတ:''' ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၁၂ ဂှ် သၞောတ်ဨကရာဇ် လီုလာ်အာတုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ဍုင်သမ္မတကြုက် (Republic of China) ရ။
* '''ခေတ်လၟုဟ်:''' ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၉ ဂှ် နကဵုပရေင်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် မောဝ်ဇြဳဒံင် (Mao Zedong) ဂှ် အုပ်ဓုပ်ကေတ် အလုံဍုင်တုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် '''သမ္မတညးဍုင်ကွာန် ဍုင်ကြုက်''' နကဵုသၞောတ် ကောန်မျူနေတ် စဵုကဵုလၟုဟ်ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ==
ဍုင်ကြုက်ဝွံ ဒှ်ဍုင်မၞုံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဇၞော်အိုတ် မရနုက်ကဵုၜါ ပ္ဍဲဂၠးတိ (ကြဴနူ အမေရိကာန်) ရ။ ဍေံဒှ် ဗဟဵုကမၠောန်စက်ယန္တရား (Manufacturing Hub) မပတိတ်ကပေါတ် အလုံဂၠးတိ ကေုာံ နွံကဵု နဲပညာမဇၞော်မောဝ် ဗွဲမလောန်ရ။ 

ဂကူမၞိဟ် မနွံဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် ဒှ်ဂကူ ဟန် (Han Chinese) တုဲ အရေဝ်ဘာသာအဓိကဂှ် ဒှ်အရေဝ်ကြုက် မန်ဒါရေန် (Mandarin) ရ။ ဍုင်ကြုက်ဝွံ ပြာကတ်ဒၟံင် နကဵု ယေန်သၞာင်သုင်လက်ဖက်၊ ပညာဂဥုဲကြုက် ကေုာံ သဘင်သၞာံတၟိကြုက်ရ။

== ဍုင်ကြုက် ကေုာံ ဍုင်ဗၟာ ==
ဍုင်ကြုက်ဝွံ ဒှ်ဍုင်မဆက်စပ်ဒၟံင် ပယျဵု ကုဍုင်ဗၟာတုဲ၊ နွံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် မဆက်စပ်ဒၟံင် ရေင်သ္ကအ် ဗွဲမဇြိုဟ်နက်ရ။ ပ္ဍဲဝင်မ္ဂး ကောန်ဗၞိက်ကြုက်တအ် ကၠုင်စိုပ် ဍုင်မန်-ဗၟာ နူခေတ်သၟိင်တၠတေအ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[အာရှ]]
* [[ဘေဂျေန်]]
* [[ဝင်ဂၠးတိ]]
* [[အာရှဗမံက်]]

== နိဿဲ ==
* &quot;China&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:ဍုင်ကြုက်]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]
[[Category:China]]</text>
      <sha1>mqmvdl896qblkglt6ec40r9rbzdqmz2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဗင်္ဂလာဒေသ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9409</id>
    <revision>
      <id>51663</id>
      <timestamp>2026-04-16T03:50:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''ဗင်္ဂလာဒေသ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Bangladesh'', ဗင်္ဂလဳ: ''বাংলাদেশ''), နကဵုယၟုလုပ်သၞောဝ် '''သမ္မတ ညးဍုင်ကွာန် ဍုင်ဗင်္ဂလာဒေသ်''' (People's Republic of Bangladesh) ဝွံ ဒှ်ဍုင်မနွံပ္ဍဲ တွဵုရး အာရှသၠ...&quot;</comment>
      <origin>51663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5265" sha1="qv6fosyk2zzaqnlhhqdz5u3qa4jnvlf" xml:space="preserve">'''ဗင်္ဂလာဒေသ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Bangladesh'', ဗင်္ဂလဳ: ''বাংলাদেশ''), နကဵုယၟုလုပ်သၞောဝ် '''သမ္မတ ညးဍုင်ကွာန် ဍုင်ဗင်္ဂလာဒေသ်''' (People's Republic of Bangladesh) ဝွံ ဒှ်ဍုင်မနွံပ္ဍဲ တွဵုရး အာရှသၠုင်ကျာ (South Asia) ရ။ ဍုင်ဏအ်ဝွံ ပြာကတ်ဒၟံင် နကဵု လၟိဟ်မၞိဟ်မဂၠိုင် ကေုာံ ဒေသတိဍာ်မၞုံကဵု ကြုင်ဇၞော်ဂမၠိုင်ရ။ ဍုင်ဇၞော် ကေုာံ ဍုင်မၞုံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ်ဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် ဒှ်ဍုင် [[ဒါကာ]] (Dhaka) ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ပယျဵုဒၞက် ==
ဍုင်ဗင်္ဂလာဒေသ်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ဒေသအာရှသၠုင်ကျာတုဲ ပယျဵုတိဍာ်ဍေံဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''လပါ်ဗမံက်၊ သၟဝ်ကျာ ကေုာံ ပလိုတ်:''' ပယျဵုဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဍုင် [[အိန္ဒိယ]] (India) အလုံမွဲဗွိုင်ရ။
* '''လပါ်သၠုင်ကျာ:''' နွံဒၟံင် ပ္ဍဲဇိုင် [[ၜဳဗင်္ဂလာ]] (Bay of Bengal)။
* '''လပါ်အគ្នဲ:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုတွဵုရးရခိုင်၊ ဍုင်ဗၟာ (Myanmar) ညိညရ။

== ဝင် ဗွဲခမၞောန် ==
* '''ခေတ်ကဝ်လဝ်နဳ:''' ပ္ဍဲခေတ်ကိုပ်ကၠာတေအ် ဗင်္ဂလာဒေသ်ဝွံ ပါလုပ်ဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု အေန်ပါယာအိန္ဒိယ သၟဝ်တဲအင်္ဂလိက်ရ။
* '''ခေတ်ပါကဳသတာန် (၁၉၄၇):''' ကြဴနူ အိန္ဒိယ ကလိဂွံဗၠးၜးတုဲ ဒေသဏအ်ဂှ် ဒးဒုင်ပါ်စွံလဝ် နဒဒှ် '''ပါကဳသတာန် ဗမံက်''' (East Pakistan) ရ။ ၜိုန်ရ ပါကဳသတာန် ပလိုတ် ကဵု ဗမံက် ဒှ်မွဲဍုင်ကီုလေဝ်၊ ဟိုတ်နူ ယေန်သၞာင် ကေုာံ အရေဝ်ဘာသာ ဟွံတုပ်ရေင်သ္ကအ်တုဲ ပရေင်ဟွံပြေပြံင် ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ။
* '''ပရေင်ဗၠးၜး (၁၉၇၁):''' ကြဴနူ ပၞာန်ဗၠးၜး ဗင်္ဂလာဒေသ် မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၁ တုဲ၊ ဒေသဏအ် ကလိဂွံ ဗၠးၜးတုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ဍုင်ဗင်္ဂလာဒေသ် နဒဒှ် ဍုင်သမ္မတမွဲရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ လၟိဟ်မၞိဟ် ==
ဗင်္ဂလာဒေသ်ဝွံ ဒှ်ဍုင်မၞုံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် ကေတ်က်ဂၠိုင်အိုတ်မွဲ ပ္ဍဲဂၠးတိရ (လၟိဟ်မၞိဟ် နွံ ၁၇၀ မဳလဳယောန်ပြင်)။ အရေဝ်ဘာသာ အဓိက ကေုာံ ရုင်ဂှ် ဒှ်အရေဝ် ဗင်္ဂလဳ (Bengali) ရ။ 
    
ပရေင်ပိုန်ဒြပ် အဓိကဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုကဏ္ဍတဵုလွဳ ကေုာံ ကမၠောန်စက်ယန္တရားရ။ ဗွဲတၟေင် ကမၠောန်ဇိင်စပ် (Garment industry) ဂှ် ဒှ်ကမၠောန် မပတိတ်ကပေါတ်ဇၞော်အိုတ် သွက်ဍုင်ရ။

== ယေန်သၞာင် ကေုာံ ဘာသာ ==
မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲဗင်္ဂလာဒေသ်ဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာအေတ်သလာမ် (Islam) တုဲ ဒှ်ဍုင်မၞုံကဵု မၞိဟ်မရှ်ေသှ်ေ အေတ်သလာမ် ဂၠိုင်အိုတ် မရနုက်ကဵု (၄) ပ္ဍဲဂၠးတိရ။ ပါဲနူဂှ် ဘာသာဟိန္ဒူ ကေုာံ ဗုဒ္ဓဘာသာလေဝ် နွံဒၟံင်ညိညကီုရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[အာရှသၠုင်ကျာ]]
* [[အိန္ဒိယ]]
* [[ဒါကာ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;Bangladesh&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:ဗင်္ဂလာဒေသ်]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]
[[Category:Bangladesh]]</text>
      <sha1>qv6fosyk2zzaqnlhhqdz5u3qa4jnvlf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51669</id>
      <parentid>51663</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T04:00:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6690" sha1="jm62z1tzom7m3y2cwpmqjdxewgxk8ve" xml:space="preserve">{{Infobox country
| name                    = ဗင်္ဂလာဒေသ် (Bangladesh)
| native_name             = {{native name|bn|গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ}}&lt;br/&gt;{{native name|en|People's Republic of Bangladesh}}
| image_flag              = Flag of Bangladesh.svg
| image_coat              = National emblem of Bangladesh.svg
| symbol_type             = တဆိပ်အာမ်ဗလာမ်
| image_map               = Bangladesh (orthographic projection).svg
| map_caption             = ဒၞာဲဒေသ ဍုင်ဗင်္ဂလာဒေသ် (အသာ်တ္ၚေက်) ပ္ဍဲအာရှသၠုင်ကျာ
| capital                 = [[ဒါကာ]] (Dhaka)
| largest_city            = [[ဒါကာ]] (Dhaka)
| official_languages      = [[အရေဝ်ဗင်္ဂလဳ]] (Bengali)
| government_type         = Unitary parliamentary republic
| leader_title1           = သမ္မတ
| leader_name1            = [[Mohammed Shahabuddin]]
| leader_title2           = ဝန်ဇၞော်
| leader_name2            = [[Muhammad Yunus]] (Chief Adviser)
| area_km2                = 147570
| population_estimate     = 174,000,000&lt;ref&gt;Bangladesh Bureau of Statistics (2026). &quot;Population Projections&quot;. Retrieved 2026-04-16.&lt;/ref&gt;
| currency                = တာကာ (Taka) (BDT)
| time_zone               = BST (UTC+06:00)
}}
'''ဗင်္ဂလာဒေသ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Bangladesh'', ဗင်္ဂလဳ: ''বাংলাদেশ''), နကဵုယၟုလုပ်သၞောဝ် '''သမ္မတ ညးဍုင်ကွာန် ဍုင်ဗင်္ဂလာဒေသ်''' (People's Republic of Bangladesh) ဝွံ ဒှ်ဍုင်မနွံပ္ဍဲ တွဵုရး အာရှသၠုင်ကျာ (South Asia) ရ။ ဍုင်ဏအ်ဝွံ ပြာကတ်ဒၟံင် နကဵု လၟိဟ်မၞိဟ်မဂၠိုင် ကေုာံ ဒေသတိဍာ်မၞုံကဵု ကြုင်ဇၞော်ဂမၠိုင်ရ။ ဍုင်ဇၞော် ကေုာံ ဍုင်မၞုံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ်ဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် ဒှ်ဍုင် [[ဒါကာ]] (Dhaka) ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ပယျဵုဒၞက် ==
ဍုင်ဗင်္ဂလာဒေသ်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ဒေသအာရှသၠုင်ကျာတုဲ ပယျဵုတိဍာ်ဍေံဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''လပါ်ဗမံက်၊ သၟဝ်ကျာ ကေုာံ ပလိုတ်:''' ပယျဵုဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဍုင် [[အိန္ဒိယ]] (India) အလုံမွဲဗွိုင်ရ။
* '''လပါ်သၠုင်ကျာ:''' နွံဒၟံင် ပ္ဍဲဇိုင် [[ၜဳဗင်္ဂလာ]] (Bay of Bengal)။
* '''လပါ်အគ្នဲ:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုတွဵုရးရခိုင်၊ ဍုင်ဗၟာ (Myanmar) ညိညရ။

== ဝင် ဗွဲခမၞောန် ==
* '''ခေတ်ကဝ်လဝ်နဳ:''' ပ္ဍဲခေတ်ကိုပ်ကၠာတေအ် ဗင်္ဂလာဒေသ်ဝွံ ပါလုပ်ဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု အေန်ပါယာအိန္ဒိယ သၟဝ်တဲအင်္ဂလိက်ရ။
* '''ခေတ်ပါကဳသတာန် (၁၉၄၇):''' ကြဴနူ အိန္ဒိယ ကလိဂွံဗၠးၜးတုဲ ဒေသဏအ်ဂှ် ဒးဒုင်ပါ်စွံလဝ် နဒဒှ် '''ပါကဳသတာန် ဗမံက်''' (East Pakistan) ရ။ ၜိုန်ရ ပါကဳသတာန် ပလိုတ် ကဵု ဗမံက် ဒှ်မွဲဍုင်ကီုလေဝ်၊ ဟိုတ်နူ ယေန်သၞာင် ကေုာံ အရေဝ်ဘာသာ ဟွံတုပ်ရေင်သ္ကအ်တုဲ ပရေင်ဟွံပြေပြံင် ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ။
* '''ပရေင်ဗၠးၜး (၁၉၇၁):''' ကြဴနူ ပၞာန်ဗၠးၜး ဗင်္ဂလာဒေသ် မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၁ တုဲ၊ ဒေသဏအ် ကလိဂွံ ဗၠးၜးတုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ဍုင်ဗင်္ဂလာဒေသ် နဒဒှ် ဍုင်သမ္မတမွဲရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ လၟိဟ်မၞိဟ် ==
ဗင်္ဂလာဒေသ်ဝွံ ဒှ်ဍုင်မၞုံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် ကေတ်က်ဂၠိုင်အိုတ်မွဲ ပ္ဍဲဂၠးတိရ (လၟိဟ်မၞိဟ် နွံ ၁၇၀ မဳလဳယောန်ပြင်)။ အရေဝ်ဘာသာ အဓိက ကေုာံ ရုင်ဂှ် ဒှ်အရေဝ် ဗင်္ဂလဳ (Bengali) ရ။ 
    
ပရေင်ပိုန်ဒြပ် အဓိကဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုကဏ္ဍတဵုလွဳ ကေုာံ ကမၠောန်စက်ယန္တရားရ။ ဗွဲတၟေင် ကမၠောန်ဇိင်စပ် (Garment industry) ဂှ် ဒှ်ကမၠောန် မပတိတ်ကပေါတ်ဇၞော်အိုတ် သွက်ဍုင်ရ။

== ယေန်သၞာင် ကေုာံ ဘာသာ ==
မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲဗင်္ဂလာဒေသ်ဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာအေတ်သလာမ် (Islam) တုဲ ဒှ်ဍုင်မၞုံကဵု မၞိဟ်မရှ်ေသှ်ေ အေတ်သလာမ် ဂၠိုင်အိုတ် မရနုက်ကဵု (၄) ပ္ဍဲဂၠးတိရ။ ပါဲနူဂှ် ဘာသာဟိန္ဒူ ကေုာံ ဗုဒ္ဓဘာသာလေဝ် နွံဒၟံင်ညိညကီုရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[အာရှသၠုင်ကျာ]]
* [[အိန္ဒိယ]]
* [[ဒါကာ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;Bangladesh&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:ဗင်္ဂလာဒေသ်]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]
[[Category:Bangladesh]]</text>
      <sha1>jm62z1tzom7m3y2cwpmqjdxewgxk8ve</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကိုဝ်ရဳယျာသၠုင်ကျာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9410</id>
    <revision>
      <id>51671</id>
      <timestamp>2026-04-16T04:04:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox country | name                    = ကိုဝ်ရဳယျာသၠုင်ကျာ (South Korea) | native_name             = {{native name|ko|대한민국}}&lt;br/&gt;{{native name|ko|한국}} | image_flag              = Flag of South Korea.svg | image_coat              = Emblem of South Korea.svg | symbol_type             = တဆိပ်အာမ်ဗလာမ် | image_map               = South Korea...&quot;</comment>
      <origin>51671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6225" sha1="lyu2j6uvgn6fzi9xzjp97v5cgcbhy13" xml:space="preserve">{{Infobox country
| name                    = ကိုဝ်ရဳယျာသၠုင်ကျာ (South Korea)
| native_name             = {{native name|ko|대한민국}}&lt;br/&gt;{{native name|ko|한국}}
| image_flag              = Flag of South Korea.svg
| image_coat              = Emblem of South Korea.svg
| symbol_type             = တဆိပ်အာမ်ဗလာမ်
| image_map               = South Korea (orthographic projection).svg
| map_caption             = ဒၞာဲဒေသ ကိုဝ်ရဳယျာသၠုင်ကျာ (အသာ်တ္ၚေက်) ပ္ဍဲအာရှဗမံက်
| capital                 = [[သေအူ]] (Seoul)
| largest_city            = [[သေအူ]] (Seoul)
| official_languages      = [[အရေဝ်ကိုဝ်ရဳယျာ]] (Korean)
| government_type         = Unitary presidential constitutional republic
| leader_title1           = သမ္မတ
| leader_name1            = [[Yoon Suk Yeol]]
| leader_title2           = ဝန်ဇၞော်
| leader_name2            = [[Han Duck-soo]]
| area_km2                = 100412
| population_estimate     = 51,700,000&lt;ref&gt;Statistics Korea (2026). &quot;Population Projections&quot;. Retrieved 2026-04-16.&lt;/ref&gt;
| currency                = ဝိုန် (Won) (KRW)
| time_zone               = KST (UTC+09:00)
}}

'''ကိုဝ်ရဳယျာသၠုင်ကျာ''' (အင်္ဂလိက်: ''South Korea'', ကိုဝ်ရဳယျာ: ''대한민국''), နကဵုယၟုလုပ်သၞောဝ် '''သမ္မတဍုင် ကိုဝ်ရဳယျာ''' (Republic of Korea - ROK) ဝွံ ဒှ်ဍုင်မနွံပ္ဍဲ တွဵုရး အာရှဗမံက် (East Asia) ရ။ ဍုင်ဏအ်ဝွံ ပြာကတ်ဒၟံင် နကဵု နဲပညာမဇၞော်မောဝ်၊ ယေန်သၞာင်တၟိ (K-Culture) ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မခိုင်ကၠိုက်ရ။ ဍုင်ဇၞော်ဂှ် ဒှ်ဍုင် [[သေအူ]] (Seoul) ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ပယျဵုဒၞက် ==
ကိုဝ်ရဳယျာသၠုင်ကျာဝွံ နွံပ္ဍဲကေင်ဒေသ ကိုဝ်ရဳယျာ (Korean Peninsula) လပါ်သၠုင်ကျာတုဲ ပယျဵုတိဍာ်ဍေံဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''လပါ်သၟဝ်ကျာ:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဍုင် [[ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ]] (North Korea) နကဵု ဒေသဒၞက်ပၞာန် (DMZ) ရ။
* '''လပါ်ဗမံက်:''' ၜဳကိုဝ်ရဳယျာဗမံက် (ၜဳဂျပါန်)။
* '''လပါ်ပလိုတ်:''' ၜဳသာ (Yellow Sea) မပါ်ခြာလဝ် ကုဍုင်ကြုက်။
* '''လပါ်သၠုင်ကျာ:''' ၜဳကိုဝ်ရဳယျာသၠုင်ကျာ မပါ်ခြာလဝ် ကုဍုင်ဂျပါန်။


[Image of South Korea map]


== ဝင် ဗွဲခမၞောန် ==
* '''ခေတ်တြေံ:''' ကိုဝ်ရဳယျာဝွံ နွံကၠုင်လဝ် နကဵုသၟိင်တၠ အဆက်ဆက် မပ္တံကဵု ခေတ်ဂဝ်ဂူလျော (Goguryeo)၊ ဗေတ်ဂျေ (Baekje) ကေုာံ သိလာ (Silla) ရ။
* '''ခေတ်ပၞာန်:''' ကြဴနူ ပၞာန်ဂၠးတိ အလန်ဒုတိယတုဲ ကိုဝ်ရဳယျာ ဒးဒုင်ပါ်ထောအ် ၜါဒကုတ် (သၟဝ်ကျာ ကဵု သၠုင်ကျာ) ရ။ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၅၀-၁၉၅၃ ဂှ် ပၞာန်ကိုဝ်ရဳယျာ ကတဵုဒှ်လဝ်တုဲ ဍုင်လီုလာ်အာ ဗွဲမဇၞော်ရ။
* '''ခေတ်ဇၞော်မောဝ်:''' ကြဴနူပၞာန်တုဲ ညးတအ် ကြိုးပမ်းဇၞော်မောဝ်ပတိုန် ဍုင်ဗွဲမပြဟ် (Miracle on the Han River) တုဲ၊ လၟုဟ်မ္ဂး ဒှ်ဍုင်မၞုံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် သၠုင်အိုတ်မွဲ ပ္ဍဲဂၠးတိရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ နဲပညာ ==
ကိုဝ်ရဳယျာသၠုင်ကျာဝွံ ဒှ်ဗဟဵု နဲပညာ (Technology Hub) ကေုာံ ကမၠောန်စက်ယန္တရားရ။ ကုမ္ပဏဳဒယှ်ဂမၠိုင်ဂှ် ဒှ် -
* '''[[သမ်သံင်]] (Samsung):''' ကုမ္ပဏဳ နဲပညာ ကေုာံ ဖုင် ဇၞော်အိုတ်မွဲ။
* '''[[ဟောန်ဒေး]] (Hyundai):''' ကုမ္ပဏဳ ကၠောန်ကွဳစက်။
* '''LG:''' ကုမ္ပဏဳ ကပေါတ်သုင်စောဲ ပ္ဍဲသ္ၚိ။

== ယေန်သၞာင် (K-Culture) ==
ယေန်သၞာင် ကိုဝ်ရဳယျာသၠုင်ကျာဝွံ ပြးဇးစိုပ်ဒၟံင် အလုံဂၠးတိ နကဵု -
* '''K-pop:''' ဂကောံဒယှ်ေဒယှ်ဂမၠိုင် ဗီုကဵု BTS, Blackpink။
* '''K-drama:''' ရုပ်ဗ္စံက် ကေုာံ ဝတ္ထုကိုဝ်ရဳယျာဂမၠိုင်။
* '''စၞစ:''' ကေမ်ချဳ (Kimchi)၊ ဗဳဗေမ်ဗပ် (Bibimbap) တအ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[အာရှဗမံက်]]
* [[ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ]]
* [[ဂျပါန်]]

[[ကဏ္ဍ:ကိုဝ်ရဳယျာသၠုင်ကျာ]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]
[[Category:South Korea]]</text>
      <sha1>lyu2j6uvgn6fzi9xzjp97v5cgcbhy13</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9411</id>
    <revision>
      <id>51672</id>
      <timestamp>2026-04-16T04:05:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox country | name                    = ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ (North Korea) | native_name             = {{native name|ko|조선민주주의인민공화국}}&lt;br/&gt;{{native name|ko|조선}} | image_flag              = Flag of North Korea.svg | image_coat              = Emblem of North Korea.svg | symbol_type             = တဆိပ်အာမ်ဗလာမ် | image_map...&quot;</comment>
      <origin>51672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7009" sha1="i93tuzonhagkqakter5bzyb3po6ak1g" xml:space="preserve">{{Infobox country
| name                    = ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ (North Korea)
| native_name             = {{native name|ko|조선민주주의인민공화국}}&lt;br/&gt;{{native name|ko|조선}}
| image_flag              = Flag of North Korea.svg
| image_coat              = Emblem of North Korea.svg
| symbol_type             = တဆိပ်အာမ်ဗလာမ်
| image_map               = North Korea (orthographic projection).svg
| map_caption             = ဒၞာဲဒေသ ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ (အသာ်တ္ၚေက်) ပ္ဍဲအာရှဗမံက်
| capital                 = [[ပျံင်ယံင်]] (Pyongyang)
| largest_city            = [[ပျံင်ယံင်]] (Pyongyang)
| official_languages      = [[အရေဝ်ကိုဝ်ရဳယျာ]] (Korean)
| government_type         = Unitary one-party Juche socialist republic
| leader_title1           = က္ဍိုက်က္ဍိုပ်သၠုင်အိုတ် (Supreme Leader)
| leader_name1            = [[Kim Jong Un]]
| leader_title2           = ဥက္ကဋ္ဌ ကမ္မတဳကာယကံ (SPA)
| leader_name2            = [[Choe Ryong-hae]]
| area_km2                = 120540
| population_estimate     = 26,200,000&lt;ref&gt;United Nations (2026). &quot;World Population Prospects&quot;. Retrieved 2026-04-16.&lt;/ref&gt;
| currency                = ဝိုန်ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ (North Korean Won) (KPW)
| time_zone               = PYT (UTC+09:00)
}}

'''ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ''' (အင်္ဂလိက်: ''North Korea'', ကိုဝ်ရဳယျာ: ''조선''), နကဵုယၟုလုပ်သၞောဝ် '''သမ္မတ ညးဍုင်ကွာန် ဒီမဝ်ကရေတ်တေတ် ကိုဝ်ရဳယျာ''' (Democratic People's Republic of Korea - DPRK) ဝွံ ဒှ်ဍုင်မနွံပ္ဍဲ တွဵုရး အာရှဗမံက် (East Asia) ရ။ ဍုင်ဏအ်ဝွံ ဒှ်ဍုင်မတန်တဴဒၟံင် နကဵုသၞောတ်တၞဟ်ခြာ ကေုာံ မံင်ဒၟံင် ဗွဲမတၞဟ်ခြာ နူဂၠးတိရ။ ဍုင်ဇၞော်ဂှ် ဒှ်ဍုင် [[ပျံင်ယံင်]] (Pyongyang) ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ပယျဵုဒၞက် ==
ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာဝွံ နွံပ္ဍဲဒကုတ်သၟဝ်ကျာ ကိုဝ်ရဳယျာ (Korean Peninsula) တုဲ ပယျဵုတိဍာ်ဍေံဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''လပါ်သၟဝ်ကျာ:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဍုင် [[ဍုင်ကြုက်]] (China) ကေုာံ [[ရုရှာ]] (Russia)။
* '''လပါ်သၠုင်ကျာ:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဍုင် [[ကိုဝ်ရဳယျာသၠုင်ကျာ]] (South Korea) နကဵု ဒေသဒၞက်ပၞာန် (DMZ) ရ။
* '''လပါ်ဗမံက်:''' ၜဳကိုဝ်ရဳယျာဗမံက် (ၜဳဂျပါန်)။
* '''လပါ်ပလိုတ်:''' ၜဳသာ (Yellow Sea)။

== ဝင် ဗွဲခမၞောန် ==
* '''ပွမပါ်ဒကုတ် (၁၉၄၅):''' ကြဴနူ ပၞာန်ဂၠးတိ အလန်ဒုတိယတုဲ ဂျပါန် တိတ်အာတုဲ ကိုဝ်ရဳယျာဂှ် ဒးဒုင်ပါ်ထောအ် ၜါဒကုတ်ရ။ ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာဂှ် သဝ်ဗဲယေတ် (Soviet Union) ထံက်ပင်လဝ်ရ။
* '''ပၞာန်ကိုဝ်ရဳယျာ (၁၉၅၀-၁၉၅၃):''' သၟဝ်ကျာ ကဵု သၠုင်ကျာ တိုက်ပၞာန်ရေင်သ္ကအ်တုဲ ပၞာန်ဂှ် ဒေါအ်အာ နကဵု တင်တုပ်စိုတ် ဒေါအ်ပၞာန် (Armistice Agreement) ဆဂး စဵုကဵုလၟုဟ် ၜါဍုင်ဏအ် ဟွံဂွံထ္ၜးလက်သန် တုပ်စိုတ် ပရေင်ၜိုဟ်လလံ ဍာံစၟတ်ဏီရ။
* '''ခေတ်သၟိင်တၠ ကိမ် (Kim Dynasty):''' ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာဂှ် အုပ်ဓုပ်ကၠုင်လဝ် နကဵု က္ဍိုက်က္ဍိုပ် ကိမ် အဳလ် သွင် (Kim Il Sung)၊ ကိမ် ဂျောင် အဳလ် (Kim Jong Il) ကေုာံ လၟုဟ်မ္ဂး [[Kim Jong Un|ကိမ် ဂျောင် အွန်]] ရ။

== ဝါဒ ကေုာံ ပရေင်အုပ်ဓုပ် ==
ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာဝွံ ဒုင်သဇိုင် ကုဝါဒ '''&quot;ဂျူချေး&quot; (Juche)''' ရ။ ဂျူချေး ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဝါဒ မပတှ်ေကေတ် ဒးတန်တဴ နကဵုဒြဟတ်အလဵုဇကု (Self-reliance)၊ ဟွံဒး ဗဒဗဗေင် ကုဍုင်မ္ၚးရ။ သၞောတ်အုပ်ဓုပ်ဂှ် ဒှ်သၞောတ် ပါတဳမွဲ (One-party system) တုဲ ပါတဳကမၠောန် ကိုဝ်ရဳယျာ (Workers' Party of Korea) ဂှ် အုပ်ဓုပ်ဒၟံင်ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပၞာန် ==
ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာဂှ် ဒှ်သၞောတ် အလဵုအသဳ ထိင်ဒဝ်လဝ် အလုံအိုတ်သီုရ။ ဟိုတ်နူ ပရေင်ဒုင်စဒဏ် နူကဵု ဂကောံကုလသမဂ္ဂ (UN Sanctions) တုဲ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဍုင်ဂှ် ဝါတ်ဂါတ်ဒၟံင်ရ။ ဆဂး ဍုင်ဏအ်ဝွံ စွံလဝ် အဓိက ကုပၞာန် (Songun - Military First Policy) တုဲ နွံကဵု ဒြဟတ်ပၞာန် ကေုာံ လွဟ်နျူကလဳယျာ မဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[အာရှဗမံက်]]
* [[ကိုဝ်ရဳယျာသၠုင်ကျာ]]
* [[ဍုင်ကြုက်]]

== နိဿဲ ==
* &quot;North Korea&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]
[[Category:North Korea]]</text>
      <sha1>i93tuzonhagkqakter5bzyb3po6ak1g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51673</id>
      <parentid>51672</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T04:07:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် */</comment>
      <origin>51673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7025" sha1="2ngkqd8k5tjkj6svzpv5rjuq547m3qu" xml:space="preserve">{{Infobox country
| name                    = ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ (North Korea)
| native_name             = {{native name|ko|조선민주주의인민공화국}}&lt;br/&gt;{{native name|ko|조선}}
| image_flag              = Flag of North Korea.svg
| image_coat              = Emblem of North Korea.svg
| symbol_type             = တဆိပ်အာမ်ဗလာမ်
| image_map               = North Korea (orthographic projection).svg
| map_caption             = ဒၞာဲဒေသ ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ (အသာ်တ္ၚေက်) ပ္ဍဲအာရှဗမံက်
| capital                 = [[ပျံင်ယံင်]] (Pyongyang)
| largest_city            = [[ပျံင်ယံင်]] (Pyongyang)
| official_languages      = [[အရေဝ်ကိုဝ်ရဳယျာ]] (Korean)
| government_type         = Unitary one-party Juche socialist republic
| leader_title1           = က္ဍိုက်က္ဍိုပ်သၠုင်အိုတ် (Supreme Leader)
| leader_name1            = [[Kim Jong Un]]
| leader_title2           = ဥက္ကဋ္ဌ ကမ္မတဳကာယကံ (SPA)
| leader_name2            = [[Choe Ryong-hae]]
| area_km2                = 120540
| population_estimate     = 26,200,000&lt;ref&gt;United Nations (2026). &quot;World Population Prospects&quot;. Retrieved 2026-04-16.&lt;/ref&gt;
| currency                = ဝိုန်ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ (North Korean Won) (KPW)
| time_zone               = PYT (UTC+09:00)
}}

'''ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ''' (အင်္ဂလိက်: ''North Korea'', ကိုဝ်ရဳယျာ: ''조선''), နကဵုယၟုလုပ်သၞောဝ် '''သမ္မတ ညးဍုင်ကွာန် ဒီမဝ်ကရေတ်တေတ် ကိုဝ်ရဳယျာ''' (Democratic People's Republic of Korea - DPRK) ဝွံ ဒှ်ဍုင်မနွံပ္ဍဲ တွဵုရး အာရှဗမံက် (East Asia) ရ။ ဍုင်ဏအ်ဝွံ ဒှ်ဍုင်မတန်တဴဒၟံင် နကဵုသၞောတ်တၞဟ်ခြာ ကေုာံ မံင်ဒၟံင် ဗွဲမတၞဟ်ခြာ နူဂၠးတိရ။ ဍုင်ဇၞော်ဂှ် ဒှ်ဍုင် [[ပျံင်ယံင်]] (Pyongyang) ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ပယျဵုဒၞက် ==
ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာဝွံ နွံပ္ဍဲဒကုတ်သၟဝ်ကျာ ကိုဝ်ရဳယျာ (Korean Peninsula) တုဲ ပယျဵုတိဍာ်ဍေံဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''လပါ်သၟဝ်ကျာ:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဍုင် [[ဍုင်ကြုက်]] (China) ကေုာံ [[ရုရှာ]] (Russia)။
* '''လပါ်သၠုင်ကျာ:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဍုင် [[ကိုဝ်ရဳယျာသၠုင်ကျာ]] (South Korea) နကဵု ဒေသဒၞက်ပၞာန် (DMZ) ရ။
* '''လပါ်ဗမံက်:''' ၜဳကိုဝ်ရဳယျာဗမံက် (ၜဳဂျပါန်)။
* '''လပါ်ပလိုတ်:''' ၜဳသာ (Yellow Sea)။

== ဝင် ဗွဲခမၞောန် ==
* '''ပွမပါ်ဒကုတ် (၁၉၄၅):''' ကြဴနူ ပၞာန်ဂၠးတိ အလန်ဒုတိယတုဲ ဂျပါန် တိတ်အာတုဲ ကိုဝ်ရဳယျာဂှ် ဒးဒုင်ပါ်ထောအ် ၜါဒကုတ်ရ။ ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာဂှ် သဝ်ဗဲယေတ် (Soviet Union) ထံက်ပင်လဝ်ရ။
* '''ပၞာန်ကိုဝ်ရဳယျာ (၁၉၅၀-၁၉၅၃):''' သၟဝ်ကျာ ကဵု သၠုင်ကျာ တိုက်ပၞာန်ရေင်သ္ကအ်တုဲ ပၞာန်ဂှ် ဒေါအ်အာ နကဵု တင်တုပ်စိုတ် ဒေါအ်ပၞာန် (Armistice Agreement) ဆဂး စဵုကဵုလၟုဟ် ၜါဍုင်ဏအ် ဟွံဂွံထ္ၜးလက်သန် တုပ်စိုတ် ပရေင်ၜိုဟ်လလံ ဍာံစၟတ်ဏီရ။
* '''ခေတ်သၟိင်တၠ ကိမ် (Kim Dynasty):''' ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာဂှ် အုပ်ဓုပ်ကၠုင်လဝ် နကဵု က္ဍိုက်က္ဍိုပ် ကိမ် အဳလ် သွင် (Kim Il Sung)၊ ကိမ် ဂျောင် အဳလ် (Kim Jong Il) ကေုာံ လၟုဟ်မ္ဂး [[Kim Jong Un|ကိမ် ဂျောင် အွန်]] ရ။

== ဝါဒ ကေုာံ ပရေင်အုပ်ဓုပ် ==
ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာဝွံ ဒုင်သဇိုင် ကုဝါဒ '''&quot;ဂျူချေး&quot; (Juche)''' ရ။ ဂျူချေး ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဝါဒ မပတှ်ေကေတ် ဒးတန်တဴ နကဵုဒြဟတ်အလဵုဇကု (Self-reliance)၊ ဟွံဒး ဗဒဗဗေင် ကုဍုင်မ္ၚးရ။ သၞောတ်အုပ်ဓုပ်ဂှ် ဒှ်သၞောတ် ပါတဳမွဲ (One-party system) တုဲ ပါတဳကမၠောန် ကိုဝ်ရဳယျာ (Workers' Party of Korea) ဂှ် အုပ်ဓုပ်ဒၟံင်ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပၞာန် ==
ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာဂှ် ဒှ်သၞောတ် အလဵုအသဳ ထိင်ဒဝ်လဝ် အလုံအိုတ်သီုရ။ ဟိုတ်နူ ပရေင်ဒုင်စဒဏ် နူကဵု ဂကောံကုလသမဂ္ဂ (UN Sanctions) တုဲ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဍုင်ဂှ် ဝါတ်ဂါတ်ဒၟံင်ရ။ ဆဂး ဍုင်ဏအ်ဝွံ စွံလဝ် အဓိက ကုပၞာန် (Songun - Military First Policy) တုဲ နွံကဵု ဒြဟတ်ပၞာန် ကေုာံ လွဟ်နျူကလဳယျာ မဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[အာရှဗမံက်]]
* [[ကိုဝ်ရဳယျာသၠုင်ကျာ]]
* [[ကြုက်|ဍုင်ကြုက်]]

== နိဿဲ ==
* &quot;North Korea&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:ကိုဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]
[[Category:North Korea]]</text>
      <sha1>2ngkqd8k5tjkj6svzpv5rjuq547m3qu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဂျဝ်ဂျဳယျာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9412</id>
    <revision>
      <id>51674</id>
      <timestamp>2026-04-16T04:09:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox country|name=ဂျဝ်ဂျဳယျာ (Georgia)|native_name={{native name|ka|საქართველო}}&lt;br/&gt;''Sakartvelo''|image_flag=Flag of Georgia.svg|image_coat=Coat of arms of Georgia.svg|symbol_type=တဆိပ်အာမ်ဗလာမ်|image_map=Georgia (orthographic projection).svg|map_caption=ဒၞာဲဒတန် ဍုင်ဂျဝ်ဂျဳယျာ (အသာ်တ္ၚ...&quot;</comment>
      <origin>51674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4698" sha1="7730n008wunoaaw0lvigo3cuzcw2cn1" xml:space="preserve">{{Infobox country|name=ဂျဝ်ဂျဳယျာ (Georgia)|native_name={{native name|ka|საქართველო}}&lt;br/&gt;''Sakartvelo''|image_flag=Flag of Georgia.svg|image_coat=Coat of arms of Georgia.svg|symbol_type=တဆိပ်အာမ်ဗလာမ်|image_map=Georgia (orthographic projection).svg|map_caption=ဒၞာဲဒတန် ဍုင်ဂျဝ်ဂျဳယျာ (အသာ်တ္ၚေက်)|capital=[[တိဗိလိသိ]] (Tbilisi)|largest_city=[[တိဗိလိသိ]] (Tbilisi)|official_languages=[[အရေဝ်ဂျဝ်ဂျဳယျာ]] (Georgian)|government_type=Unitary parliamentary republic|leader_title1=သမ္မတ|leader_name1=[[Salome Zourabichvili]]|leader_title2=ဝန်ဇၞော်|leader_name2=[[Irakli Kobakhidze]]|area_km2=69700|population_estimate=3,700,000&lt;ref&gt;National Statistics Office of Georgia (2026). &quot;Population Projections&quot;. Retrieved 2026-04-16.&lt;/ref&gt;|currency=လာရဳ (Lari) (GEL)|time_zone=GET (UTC+04:00)}}'''ဂျဝ်ဂျဳယျာ''' (အင်္ဂလိက်: ''Georgia'', ဂျဝ်ဂျဳယျာ: ''საქართველო''), ဝွံ ဒှ်ဍုင်မနွံပ္ဍဲဒေသ ကော့ကေးဆပ် (Caucasus) မဒှ်ဒၞာဲဆက်စၠောအ် အကြာ အာရှပလိုတ် ကေုာံ ဥရောပဗမံက် ရ။ ဍုင်ဂျဝ်ဂျဳယျာဝွံ ပြာကတ်ဒၟံင် နကဵုဝင်မလံလ၊ သဘာဝဒဵု ကေုာံ ယေန်သၞာင်ဝါင် (Wine) ရ။ ဍုင်ဇၞော်ဂှ် ဒှ်ဍုင် [[တိဗိလိသိ]] (Tbilisi) ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ပယျဵုဒၞက် ==
ဂျဝ်ဂျဳယျာဝွံ နွံပ္ဍဲဇိုင် ၜဳလမ္စံက် (Black Sea) တုဲ ပယျဵုတိဍာ်ဍေံဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

* '''လပါ်သၟဝ်ကျာ:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဍုင် [[ရုရှာ]] (Russia)။
* '''လပါ်သၠုင်ကျာ:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဍုင် [[တူရကဳ]] (Turkey) ကေုာံ [[အာမေနဳယျာ]] (Armenia)။
* '''လပါ်ဗမံက်:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဍုင် [[အာဇာဗေဂျာန်]] (Azerbaijan)။
* '''လပါ်ပလိုတ်:''' ၜဳလမ္စံက် (Black Sea)။

== ဝင် ဗွဲခမၞောန် ==

* '''ခေတ်တြေံ:''' ဂျဝ်ဂျဳယျာဝွံ ဒှ်ဒၞာဲဒတန် ဍုင်ဨကရာဇ်တြေံဂမၠိုင် ဗီုကဵု ကောလ်ခေတ် (Colchis) ကေုာံ အာင်ဗေရဳယျာ (Iberia) တအ်ရ။ ဍုင်ဏအ်ဝွံ ဒှ်ဍုင်မဒုင်ကေတ် ဘာသာခရေတ်ယာန် ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲကဵု ၄ ဗွဝ်ကၠံရ။
* '''ခေတ်သဝ်ဗဲယေတ်:''' ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၂၁ ဂှ် ဂျဝ်ဂျဳယျာ ဒးဒုင်ပါလုပ်အာ ပ္ဍဲကဵု သဟဂုဏ်သဝ်ဗဲယေတ် (Soviet Union) ရ။
* '''ဗၠးၜး:''' ကြဴနူ သဟဂုဏ်သဝ်ဗဲယေတ် လီုလာ်အာတုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၁ ဂှ် ဂျဝ်ဂျဳယျာ ကလိဂွံဗၠးၜးတုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ဍုင်သမ္မတ စဵုကဵုလၟုဟ်ရ။

== ယေန်သၞာင် ကေုာံ အက္ခရ် ==
ဂျဝ်ဂျဳယျာဝွံ နွံကဵု အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ အက္ခရ်လိက် ကိုယ်ပိုင် (Georgian script) မတၞဟ်ခြာ နူကဵုအရေဝ်ဘာသာတၞဟ် ပ္ဍဲဂၠးတိရ။ ဍုင်ဏအ်ဝွံ ညးတအ်ပတှ်ေကေတ် ဒှ်တမ်မူလ ကမၠောန်ခၞံဗဒှ် ဝါင် (Wine) ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိ (နွံဝင် ၜိုတ် ၈၀၀၀ သၞာံပြင်) ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[ဥရောပ]]
* [[အာရှ]]
* [[ရုရှာ]]
* [[တိဗိလိသိ]]

== နိဿဲ ==

* &quot;Georgia (country)&quot;, Wikipedia (English).</text>
      <sha1>7730n008wunoaaw0lvigo3cuzcw2cn1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အာမေနဳယျာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9413</id>
    <revision>
      <id>51675</id>
      <timestamp>2026-04-16T04:10:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox country|name=အာမေနဳယျာ (Armenia)|native_name={{native name|hy|Հայաստան}}&lt;br/&gt;''Hayastan''|image_flag=Flag of Armenia.svg|image_coat=Coat of arms of Armenia.svg|symbol_type=တဆိပ်အာမ်ဗလာမ်|image_map=Armenia (orthographic projection).svg|map_caption=ဒၞာဲဒတန် ဍုင်အာမေနဳယျာ (အသာ်တ္ၚေက်)|capital=...&quot;</comment>
      <origin>51675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4878" sha1="edke94p5ho01xrv7btf5qhe7zijbfju" xml:space="preserve">{{Infobox country|name=အာမေနဳယျာ (Armenia)|native_name={{native name|hy|Հայաստան}}&lt;br/&gt;''Hayastan''|image_flag=Flag of Armenia.svg|image_coat=Coat of arms of Armenia.svg|symbol_type=တဆိပ်အာမ်ဗလာမ်|image_map=Armenia (orthographic projection).svg|map_caption=ဒၞာဲဒတန် ဍုင်အာမေနဳယျာ (အသာ်တ္ၚေက်)|capital=[[ယေရေဗာန်]] (Yerevan)|largest_city=[[ယေရေဗာန်]] (Yerevan)|official_languages=[[အရေဝ်အာမေနဳယျာ]] (Armenian)|government_type=Unitary parliamentary republic|leader_title1=သမ္မတ|leader_name1=[[Vahagn Khachaturyan]]|leader_title2=ဝန်ဇၞော်|leader_name2=[[Nikol Pashinyan]]|area_km2=29743|population_estimate=3,000,000&lt;ref&gt;Statistical Committee of Armenia (2026). &quot;Population Projections&quot;. Retrieved 2026-04-16.&lt;/ref&gt;|currency=ဒြာမ် (Dram) (AMD)|time_zone=AMT (UTC+04:00)}}'''အာမေနဳယျာ''' (အင်္ဂလိက်: ''Armenia'', အာမေနဳယျာ: ''Հայաստան''), နကဵုယၟုလုပ်သၞောဝ် '''သမ္မတဍုင် အာမေနဳယျာ''' (Republic of Armenia) ဝွံ ဒှ်ဍုင်မဟွံမဲကဵု ဇိုင်ၜဳ (Landlocked country) မွဲ မနွံပ္ဍဲဒေသ ကော့ကေးဆပ် (Caucasus) ပ္ဍဲအာရှပလိုတ် ရ။ ဍုင်ဏအ်ဝွံ ဒှ်ဍုင်ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိ မဒုင်ကေတ် ဘာသာခရေတ်ယာန် နဒဒှ် ဘာသာဍုင် ရ။ ဍုင်ဇၞော်ဂှ် ဒှ်ဍုင် [[ယေရေဗာန်]] (Yerevan) ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ပယျဵုဒၞက် ==
အာမေနဳယျာဝွံ နွံပ္ဍဲဒေသဒဵုတုဲ ပယျဵုတိဍာ်ဍေံဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

* '''လပါ်သၟဝ်ကျာ:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဍုင် [[ဂျဝ်ဂျဳယျာ]] (Georgia)။
* '''လပါ်ဗမံက်:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဍုင် [[အာဇာဗေဂျာန်]] (Azerbaijan)။
* '''လပါ်သၠုင်ကျာ:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဍုင် [[အဳရန်]] (Iran)။
* '''လပါ်ပလိုတ်:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဍုင် [[တူရကဳ]] (Turkey)။

== ဝင် ဗွဲခမၞောန် ==

* '''ခေတ်တြေံ:''' အာမေနဳယျာဝွံ နွံကၠုင်လဝ် နဒဒှ် ဍုင်ဨကရာဇ် မဇၞော်ကဵုဒြဟတ်မွဲ ပ္ဍဲခေတ် တိုက်ဂရန် (Tigranes the Great) ရ။ ပ္ဍဲသၞာံ ၃၀၁ ဂှ် အာမေနဳယျာ ဒှ်ဍုင်ကိုပ်ကၠာအိုတ် မခုတ်ဗဒှ် ဘာသာခရေတ်ယာန် နဒဒှ် ဘာသာဍုင်ရ။
* '''ခေတ်သဝ်ဗဲယေတ်:''' ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၂၀ ဂှ် အာမေနဳယျာ ဒးဒုင်ပါလုပ်အာ ပ္ဍဲကဵု သဟဂုဏ်သဝ်ဗဲယေတ် (Soviet Union) ရ။
* '''ဗၠးၜး:''' ကြဴနူ သဟဂုဏ်သဝ်ဗဲယေတ် လီုလာ်အာတုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၁ ဂှ် အာမေနဳယျာ ကလိဂွံဗၠးၜးတုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ဍုင်သမ္မတ စဵုကဵုလၟုဟ်ရ။

== ယေန်သၞာင် ကေုာံ ဘာသာ ==
မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲအာမေနဳယျာဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာခရေတ်ယာန် (Armenian Apostolic Church) ရ။ ညးတအ် နွံကဵု အက္ခရ်လိက်ကိုယ်ပိုင် (Armenian alphabet) မခၞံဗဒှ်လဝ် နူကဵုသၞာံ ၄၀၅ တေအ်ရ။ ဒဵုအာရာရတ် (Mount Ararat) ဝွံ ဒှ်သင်္ကေတ ကောန်ဂကူအာမေနဳယျာတအ် ပတှ်ေကေတ် ဒှ်ဒၞာဲ ဂြေပ်နောအ် (Noah's Ark) မကၠုင်တင်ဒၟံင်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[ဂျဝ်ဂျဳယျာ]]
* [[အာဇာဗေဂျာန်]]
* [[ဘာသာခရေတ်ယာန်]]
* [[ယေရေဗာန်]]

== နိဿဲ ==

* &quot;Armenia&quot;, Wikipedia (English).</text>
      <sha1>edke94p5ho01xrv7btf5qhe7zijbfju</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အာဇာဗေဂျာန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9414</id>
    <revision>
      <id>51676</id>
      <timestamp>2026-04-16T04:12:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox country|name=အာဇာဗေဂျာန် (Azerbaijan)|native_name={{native name|az|Azərbaycan Respublikası}}|image_flag=Flag of Azerbaijan.svg|image_coat=Emblem of Azerbaijan.svg|symbol_type=တဆိပ်အာမ်ဗလာမ်|image_map=Azerbaijan (orthographic projection).svg|map_caption=ဒၞာဲဒတန် ဍုင်အာဇာဗေဂျာန် (အသာ်တ္ၚေက်)|ca...&quot;</comment>
      <origin>51676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5006" sha1="fiks8xte6wj1j72qm6rmctllgwccbtm" xml:space="preserve">{{Infobox country|name=အာဇာဗေဂျာန် (Azerbaijan)|native_name={{native name|az|Azərbaycan Respublikası}}|image_flag=Flag of Azerbaijan.svg|image_coat=Emblem of Azerbaijan.svg|symbol_type=တဆိပ်အာမ်ဗလာမ်|image_map=Azerbaijan (orthographic projection).svg|map_caption=ဒၞာဲဒတန် ဍုင်အာဇာဗေဂျာန် (အသာ်တ္ၚေက်)|capital=[[ဗာကူ]] (Baku)|largest_city=[[ဗာကူ]] (Baku)|official_languages=[[အရေဝ်အာဇာဗေဂျာန်]] (Azerbaijani)|government_type=Unitary semi-presidential republic|leader_title1=သမ္မတ|leader_name1=[[Ilham Aliyev]]|leader_title2=ဝန်ဇၞော်|leader_name2=[[Ali Asadov]]|area_km2=86600|population_estimate=10,400,000&lt;ref&gt;State Statistical Committee of Azerbaijan (2026). &quot;Population Estimates&quot;. Retrieved 2026-04-16.&lt;/ref&gt;|currency=မာနတ် (Manat) (AZN)|time_zone=AZT (UTC+04:00)}}'''အာဇာဗေဂျာန်''' (အင်္ဂလိက်: ''Azerbaijan'', အာဇာဗေဂျာန်: ''Azərbaycan''), နကဵုယၟုလုပ်သၞောဝ် '''သမ္မတဍုင် အာဇာဗေဂျာန်''' (Republic of Azerbaijan) ဝွံ ဒှ်ဍုင်မနွံပ္ဍဲဒေသ ကော့ကေးဆပ် (Caucasus) မနွံဒၟံင် အကြာအာရှပလိုတ် ကေုာံ ဥရောပဗမံက် ရ။ ဍုင်ဏအ်ဝွံ နွံပ္ဍဲဇိုင် ၜဳကက်သပဳယာန် (Caspian Sea) တုဲ ပြာကတ်ဒၟံင် နကဵုတမ်ရိုဟ်ဒြဟတ် သဘာဝဂေတ် (Natural Gas) ကေုာံ ကမၠောန်ကၠေင်နာနာရ။ ဍုင်ဇၞော်ဂှ် ဒှ်ဍုင် [[ဗာကူ]] (Baku) ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ပယျဵုဒၞက် ==
အာဇာဗေဂျာန်ဝွံ နွံပ္ဍဲဒၞာဲဗဟဵု ဒေသကော့ကေးဆပ်တုဲ ပယျဵုတိဍာ်ဍေံဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

* '''လပါ်ဗမံက်:''' ၜဳကက်သပဳယာန် (Caspian Sea)။
* '''လပါ်သၟဝ်ကျာ:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဍုင် [[ရုရှာ]] (Russia)။
* '''လပါ်ပလိုတ်:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဍုင် [[ဂျဝ်ဂျဳယျာ]] (Georgia) ကေုာံ [[အာမေနဳယျာ]] (Armenia)။
* '''လပါ်သၠုင်ကျာ:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဍုင် [[အဳရန်]] (Iran)။

== ဝင် ဗွဲခမၞောန် ==

* '''ခေတ်တြေံ:''' အာဇာဗေဂျာန်ဝွံ နွံကၠုင်လဝ် နကဵုယေန်သၞာင်တြေံဂမၠိုင်တုဲ ဒှ်ဒၞာဲမရှ်ေသှ်ေပၟတ် (Zoroastrianism) ကိုပ်ကၠာ ဘာသာအေတ်သလာမ် ဟွံစိုပ်ဏီရ။
* '''ခေတ်သဝ်ဗဲယေတ်:''' ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၂၀ ဂှ် အာဇာဗေဂျာန် ဒးဒုင်ပါလုပ်အာ ပ္ဍဲကဵု သဟဂုဏ်သဝ်ဗဲယေတ် (Soviet Union) ရ။
* '''ဗၠးၜး:''' ကြဴနူ သဟဂုဏ်သဝ်ဗဲယေတ် လီုလာ်အာတုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၁ ဂှ် အာဇာဗေဂျာန် ကလိဂွံဗၠးၜးတုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ဍုင်သမ္မတ စဵုကဵုလၟုဟ်ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ==
ပရေင်ပိုန်ဒြပ် အာဇာဗေဂျာန်ဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုကမၠောန်ပတိတ်ကၠေင် ကေုာံ ဂေတ်သဘာဝရ။ ဍုင်ဇၞော်ဗာကူဂှ် ဒှ်ဍုင်ခေတ်တၟိ မၞုံကဵုတိုက်သၠုင်သၠုင် ကေုာံ ဒၞာဲဝင်တြေံတြဟ်ဂမၠိုင်ရ။ မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲအာဇာဗေဂျာန်ဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာအေတ်သလာမ် (Islam) တုဲ အရေဝ်ဘာသာအာဇာဗေဂျာန်ဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုအရေဝ်ဘာသာတူရကဳ (Turkish) ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[ဂျဝ်ဂျဳယျာ]]
* [[အာမေနဳယျာ]]
* [[ၜဳကက်သပဳယာန်]]
* [[ဗာကူ]]

== နိဿဲ ==

* &quot;Azerbaijan&quot;, Wikipedia (English).</text>
      <sha1>fiks8xte6wj1j72qm6rmctllgwccbtm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အဳရန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9415</id>
    <revision>
      <id>51677</id>
      <timestamp>2026-04-16T04:13:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox country|name=အဳရန် (Iran)|native_name={{native name|fa|جمهوری اسلامی ایران}}&lt;br/&gt;''Jomhuri-ye Eslāmi-ye Irān''|image_flag=Flag of Iran.svg|image_coat=Emblem of Iran.svg|symbol_type=တဆိပ်အာမ်ဗလာမ်|image_map=Iran (orthographic projection).svg|map_caption=ဒၞာဲဒတန် ဍုင်အဳရန် (အသာ်တ္ၚေက်)|capital=တ...&quot;</comment>
      <origin>51677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5427" sha1="a8ncplhjoyaxb3dm3f9usfpzw5886b7" xml:space="preserve">{{Infobox country|name=အဳရန် (Iran)|native_name={{native name|fa|جمهوری اسلامی ایران}}&lt;br/&gt;''Jomhuri-ye Eslāmi-ye Irān''|image_flag=Flag of Iran.svg|image_coat=Emblem of Iran.svg|symbol_type=တဆိပ်အာမ်ဗလာမ်|image_map=Iran (orthographic projection).svg|map_caption=ဒၞာဲဒတန် ဍုင်အဳရန် (အသာ်တ္ၚေက်)|capital=[[တေဟီရန်]] (Tehran)|largest_city=[[တေဟီရန်]] (Tehran)|official_languages=[[အရေဝ်ပာသဳ]] (Persian)|government_type=Unitary Islamic theocratic semi-presidential republic|leader_title1=က္ဍိုက်က္ဍိုပ်သၠုင်အိုတ် (Supreme Leader)|leader_name1=[[Ali Khamenei]]|leader_title2=သမ္မတ|leader_name2=[[Masoud Pezeshkian]]|area_km2=1648195|population_estimate=89,500,000&lt;ref&gt;Statistical Centre of Iran (2026). &quot;Population Projections&quot;. Retrieved 2026-04-16.&lt;/ref&gt;|currency=ရဳယေလ် (Rial) (IRR)|time_zone=IRST (UTC+03:30)}}'''အဳရန်''' (အင်္ဂလိက်: ''Iran'', ပာသဳ: ''ایران''), နကဵုယၟုလုပ်သၞောဝ် '''သမ္မတ အေတ်သလာမ် အဳရန်''' (Islamic Republic of Iran) ဝွံ ဒှ်ဍုင်မနွံပ္ဍဲ တွဵုရး အာရှပလိုတ် (West Asia) ရ။ ဍုင်ဏအ်ဝွံ ကိုပ်ကၠာတေအ် ပြာကတ်ဒၟံင် နကဵုယၟု '''ပာသဳ''' (Persia) တုဲ ဒှ်ဒၞာဲဒတန် ယေန်သၞာင်တြေံအိုတ်မွဲ ပ္ဍဲဂၠးတိရ။ ဍုင်ဇၞော်ဂှ် ဒှ်ဍုင် [[တေဟီရန်]] (Tehran) ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ပယျဵုဒၞက် ==
အဳရန်ဝွံ ဒှ်ဍုင်ဇၞော်အိုတ် မရနုက်ကဵု (၂) ပ္ဍဲဒေသလဒေါဝ်ဗမံက်တုဲ ပယျဵုတိဍာ်ဍေံဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

* '''လပါ်သၟဝ်ကျာ:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု [[အာမေနဳယျာ]]၊ [[အာဇာဗေဂျာန်]]၊ [[တာ့ခ်မေနီစ္စတန်]] ကေုာံ ၜဳကက်သပဳယာန်။
* '''လပါ်ဗမံက်:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု [[အာဖဂါန်နေတ်သတာန်]] ကေုာံ [[ပါကဳသတာန်]]။
* '''လပါ်ပလိုတ်:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု [[တူရကဳ]] ကေုာံ [[အဳရတ်]]။
* '''လပါ်သၠုင်ကျာ:''' ၜဳပါရှန်း (Persian Gulf) ကေုာံ ၜဳအိုမန် (Gulf of Oman)။

[Image of Map of Iran]

== ဝင် ဗွဲခမၞောန် ==

* '''အေန်ပါယာပာသဳ (Ancient Persia):''' အဳရန်ဝွံ ဒှ်တမ်မူလ အေန်ပါယာမပြာကတ်ဂမၠိုင် ဗီုကဵု အေန်ပါယာ အာခေမေနစ် (Achaemenid Empire) မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု သၟိင်သိုက်ရပ်ဇ် (Cyrus the Great) ရ။
* '''ခေတ်အေတ်သလာမ်:''' ပ္ဍဲ ၇ ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဘာသာအေတ်သလာမ် စိုပ်ကၠုင်တုဲ ပြံင်လှာဲအာ ယေန်သၞာင် ကေုာံ လျိုင်ပတှ်ေ ဍုင်အဳရန်ရ။
* '''ပရေင်တဝ်စၞေဟ် ၁၉၇၉:''' ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၉ ဂှ် ပရေင်တဝ်စၞေဟ်အေတ်သလာမ် (Islamic Revolution) ကတဵုဒှ်တုဲ သၞောတ်ဨကရာဇ် လီုလာ်အာတုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် သမ္မတအေတ်သလာမ် စဵုကဵုလၟုဟ်ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ==
အဳရန်ဝွံ နွံကဵု တမ်ရိုဟ်ဒြဟတ် သဘာဝဂေတ် ကေုာံ ကၠေင် (Oil) ဂၠိုင်အိုတ်မွဲ ပ္ဍဲဂၠးတိရ။ ပါဲနူဂှ် ကမၠောန်ဗာန်ဇၟာပ် (Persian Rugs) ကေုာံ သတ်အာယုက် (Pistachios) တအ်လေဝ် ပြာကတ်ဒၟံင်ရ။

ယေန်သၞာင်အဳရန်ဝွံ လှဲလးဗွဲမလောန်တုဲ နွံကဵု လိက်ပတ်၊ အနုပညာ ကေုာံ သြိုင်ခၞံ (Architecture) မဆာဲဂေါဝ်ရ။ မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာအေတ်သလာမ် ဂကူသဳယာ (Shia Islam) တုဲ အရေဝ်ဘာသာအဓိကဂှ် ဒှ်အရေဝ်ပာသဳ (Farsi) ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[အာရှပလိုတ်]]
* [[တေဟီရန်]]
* [[အဳရတ်]]
* [[အေန်ပါယာပာသဳ]]

== နိဿဲ ==

* &quot;Iran&quot;, Wikipedia (English).</text>
      <sha1>a8ncplhjoyaxb3dm3f9usfpzw5886b7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဂျဝ်ဒါန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9417</id>
    <revision>
      <id>51680</id>
      <timestamp>2026-04-16T05:36:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox country | name                    = ဂျဝ်ဒါန် (Jordan) | native_name             = {{native name|ar|المملكة الأردنية الهاشمية}}&lt;br/&gt;''Al-Mamlakah al-Urduniyyah al-Hāshimiyyah'' | image_flag              = Flag of Jordan.svg | image_coat              = Coat of arms of Jordan.svg | symbol_type             = တဆိပ်အာမ်ဗလာမ် | image_map...&quot;</comment>
      <origin>51680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6266" sha1="84zay5tunxl3oho8sckxz5t6fvey5k8" xml:space="preserve">{{Infobox country
| name                    = ဂျဝ်ဒါန် (Jordan)
| native_name             = {{native name|ar|المملكة الأردنية الهاشمية}}&lt;br/&gt;''Al-Mamlakah al-Urduniyyah al-Hāshimiyyah''
| image_flag              = Flag of Jordan.svg
| image_coat              = Coat of arms of Jordan.svg
| symbol_type             = တဆိပ်အာမ်ဗလာမ်
| image_map               = Jordan (orthographic projection).svg
| map_caption             = ဒၞာဲဒတန် ဍုင်ဂျဝ်ဒါန် (အသာ်တ္ၚေက်)
| capital                 = [[အာမ္မာန်]] (Amman)
| largest_city            = [[အာမ္မာန်]] (Amman)
| official_languages      = [[အရေဝ်အာရပ်]] (Arabic)
| government_type         = Unitary parliamentary semi-constitutional monarchy
| leader_title1           = ဨကရာဇ်
| leader_name1            = [[Abdullah II of Jordan|Abdullah II]]
| leader_title2           = ဝန်ဇၞော်
| leader_name2            = [[Bisher Al-Khasawneh]]
| area_km2                = 89342
| population_estimate     = 11,500,000&lt;ref&gt;Department of Statistics (2026). &quot;Population Projections&quot;. Retrieved 2026-04-16.&lt;/ref&gt;
| currency                = ဒဳနာဂျဝ်ဒါန် (Jordanian Dinar) (JOD)
| time_zone               = EET (UTC+03:00)
}}

'''ဂျဝ်ဒါန်''' (အင်္ဂလိက်: ''Jordan'', အာရပ်: ''الأردن''), နကဵုယၟုလုပ်သၞောဝ် '''သၟိင်တၠဟတ်ရှီမိုက် ဂျဝ်ဒါန်''' (Hashemite Kingdom of Jordan) ဝွံ ဒှ်ဍုင်မနွံပ္ဍဲ တွဵုရး အာရှပလိုတ် (West Asia) ရ။ ဍုင်ဏအ်ဝွံ ပြာကတ်ဒၟံင် နဒဒှ် ဒေသမၞုံကဵု ပရေင်ၜိုဟ်လလံ ကေုာံ ဒၞာဲဒတန်ဝင် မပ္တံကဵု ဍုင်တြေံပေတ်တြာ (Petra) ရ။ ဍုင်ဇၞော်ဂှ် ဒှ်ဍုင် [[အာမ္မာန်]] (Amman) ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ပယျဵုဒၞက် ==
ဂျဝ်ဒါန်ဝွံ နွံပ္ဍဲဒၞာဲ ဒဒန်ဆက်စၠောအ် အကြာအာရှ၊ အာဖရိက ကေုာံ ဥရောပတုဲ ပယျဵုတိဍာ်ဍေံဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''လပါ်သၟဝ်ကျာ:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဍုင် [[သူရိယ]] (Syria)။
* '''လပါ်ဗမံက်:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဍုင် [[အဳရာဇ်]] (Iraq)။
* '''လပါ်သၠုင်ကျာ ကေုာံ ဗမံက်:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဍုင် [[သအူဒဳအာရပ်]] (Saudi Arabia)။
* '''လပါ်ပလိုတ်:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဍုင် [[အေဿရေ]] (Israel) ကေုာ範 [[ပါလေတ်သတိုင်]] (Palestine)။
* '''လပါ်သၠုင်ကျာပလိုတ်:''' နွံကဵု ၜဳဗကေတ် (Red Sea) ညိည ပ္ဍဲဍုင်အာကာဗာ (Aqaba) ရ။


== ဝင် ဗွဲခမၞောန် ==
* '''ခေတ်တြေံ:''' ဂျဝ်ဒါန်ဝွံ ဒှ်ဒၞာဲဒတန် ယေန်သၞာင်တြေံဂမၠိုင် မပ္တံကဵု နာဗာတဳယျာန် (Nabataeans) မဒှ်ညးမသြိုင်ခၞံလဝ် ဍုင်ပေတ်တြာ (Petra) ပ္ဍဲဗရင်ဒဵုရ။
* '''ခေတ်အေတ်သလာမ်:''' ပ္ဍဲ ၇ ဗွဝ်ကၠံဂှ် အာရပ်အေတ်သလာမ်တအ် စိုပ်ကၠုင်တုဲ ဂျဝ်ဒါန် ဒှ်ကၠုင် ဒၞာဲကိစ္စဇၞော် သွက်သာသနာရ။
* '''ဗၠးၜး (၁၉၄၆):''' ကြဴနူ ပၞာန်ဂၠးတိအလန်ဒုတိယတုဲ ဂျဝ်ဒါန် ကလိဂွံဗၠးၜး နူကဵုအင်္ဂလိက် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၆ တုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် သၞောတ်ဨကရာဇ် စဵုကဵုလၟုဟ်ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ အာရုံစိုတ် ==
ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂျဝ်ဒါန်ဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုကဏ္ဍသေဝါ၊ ပရေင်တဵုလွဳ ကေုာံ ပရေင်အာတရဴရ။ ဍုင်ပေတ်တြာ (Petra) ဝွံ ဒှ်အံသဝ်ဂၠးတိမွဲတုဲ မၞိဟ်နူအလုံဂၠးတိ ကၠုင်ဝေင်ဒၟံင်ရ။ ပါဲနူဂှ် ၜဳဖနုင် (Dead Sea) မဒှ်ၜဳ မၞုံကဵု ဓါတ်ၜဵုဂၠိုင်အိုတ် ကေုာံ ဒၞာဲဒတန်သဝ်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိဂှ်လေဝ် နွံပ္ဍဲဂျဝ်ဒါန်ရ။


မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲဂျဝ်ဒါန်ဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာအေတ်သလာမ် (Islam) တုဲ အရေဝ်ဘာသာအဓိကဂှ် ဒှ်အရေဝ်အာရပ် (Arabic) ရ။ ဂျဝ်ဒါန်ဝွံ ပြာကတ်ဒၟံင် နကဵု ပရေင်စိုတ်စရိုတ်မခိုဟ် ကေုာံ ပရေင်ဒုင်တၠုင်သကအ် (Hospitality) ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[အာရပ်]]
* [[ပေတ်တြာ]]
* [[ၜဳဖနုင်]]
* [[အာမ္မာန်]]

== နိဿဲ ==
* &quot;Jordan&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:ဂျဝ်ဒါန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]
[[Category:Jordan]]</text>
      <sha1>84zay5tunxl3oho8sckxz5t6fvey5k8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အဳရက်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9418</id>
    <revision>
      <id>51681</id>
      <timestamp>2026-04-16T06:15:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox country | name                    = အဳရက် (Iraq) | native_name             = {{native name|ar|جمهورية العراق}}&lt;br/&gt;{{native name|ku|کۆماری عێراق}} | image_flag              = Flag of Iraq.svg | image_coat              = Coat of arms of Iraq.svg | symbol_type             = တဆိပ်အာမ်ဗလာမ် | image_map               = Iraq (orthographic projection).sv...&quot;</comment>
      <origin>51681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6060" sha1="56eqxc0qa62qxepu8tnwcuz06j1ia72" xml:space="preserve">{{Infobox country
| name                    = အဳရက် (Iraq)
| native_name             = {{native name|ar|جمهورية العراق}}&lt;br/&gt;{{native name|ku|کۆماری عێراق}}
| image_flag              = Flag of Iraq.svg
| image_coat              = Coat of arms of Iraq.svg
| symbol_type             = တဆိပ်အာမ်ဗလာမ်
| image_map               = Iraq (orthographic projection).svg
| map_caption             = ဒၞာဲဒတန် ဍုင်အဳရက် (အသာ်တ္ၚေက်)
| capital                 = [[ဗဂ္ဂဒဒ်]] (Baghdad)
| largest_city            = [[ဗဂ္ဂဒဒ်]] (Baghdad)
| official_languages      = [[အရေဝ်အာရပ်]]၊ [[အရေဝ်ကုဒ်]] (Kurdish)
| government_type         = Federal parliamentary republic
| leader_title1           = သမ္မတ
| leader_name1            = [[Abdul Latif Rashid]]
| leader_title2           = ဝန်ဇၞော်
| leader_name2            = [[Mohammed Shia' Al Sudani]]
| area_km2                = 438317
| population_estimate     = 46,500,000&lt;ref&gt;United Nations (2026). &quot;World Population Prospects&quot;. Retrieved 2026-04-16.&lt;/ref&gt;
| currency                = ဒဳနာအဳရက် (Iraqi Dinar) (IQD)
| time_zone               = AST (UTC+03:00)
}}

'''အဳရက်''' (အင်္ဂလိက်: ''Iraq'', အာရပ်: ''العراق''), နကဵုယၟုလုပ်သၞောဝ် '''သမ္မတဍုင် အဳရက်''' (Republic of Iraq) ဝွံ ဒှ်ဍုင်မနွံပ္ဍဲ တွဵုရး အာရှပလိုတ် (West Asia) ရ။ ဍုင်ဏအ်ဝွံ ပ္ဍဲဝင်မ္ဂး ပြာကတ်ဒၟံင် နဒဒှ် ဒေသ '''မေသောပိုတေမဳယာ''' (Mesopotamia) မဂွံအဓိပ္ပါယ် &quot;ဒေသအကြာကြုင်ၜါ&quot; ရ။ ဍုင်ဇၞော်ဂှ် ဒှ်ဍုင် [[ဗဂ္ဂဒဒ်]] (Baghdad) ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ပယျဵုဒၞက် ==
ဍုင်အဳရက်ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုဒေသကြုင်ဇၞော်ၜါမတွဟ်ဂး ကြုင်တိုက်ဂရိတ် (Tigris) ကေုာံ ကြုင်ယူဖရေးတ္တိတ် (Euphrates) ရ။ ပယျဵုတိဍာ်ဍေံဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''လပါ်သၟဝ်ကျာ:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဍုင် [[တူရကဳ]] (Turkey)။
* '''လပါ်ဗမံက်:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဍုင် [[အဳရန်]] (Iran)။
* '''လပါ်ပလိုတ်:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဍုင် [[သူရိယ]] (Syria) ကေုာံ [[ဂျဝ်ဒေန်]] (Jordan)။
* '''လပါ်သၠုင်ကျာ:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဍုင် [[သအူဒဳအာရပ်]] (Saudi Arabia)၊ [[ကူဝေတ်]] (Kuwait) ကေုာံ ၜဳပါရှန်း (Persian Gulf)။


== ဝင် ဗွဲခမၞောန် ==
* '''တမ်မူလ ယေန်သၞာင်:''' အဳရက်ဝွံ ဒှ်ဒၞာဲဒတန် ယေန်သၞာင်တြေံအိုတ်မွဲ ပ္ဍဲဂၠးတိ မပ္တံကဵု သုမေရဳယာန် (Sumer)၊ အက္ကတ် (Akkad)၊ ဗေဗဳလုံ (Babylon) ကေုာံ အက်သဳရဳယာန် (Assyria) တအ်ရ။
* '''ခေတ်အေတ်သလာမ်:''' ပ္ဍဲခေတ်အုပ်ဓုပ် အာရပ်အေတ်သလာမ် (Abbasid Caliphate) မ္ဂး ဍုင်ဗဂ္ဂဒဒ်ဝွံ ဒှ်ဗဟဵု ပညာ၊ သိပ္ပံ ကေုာံ ယေန်သၞာင် ဂၠးတိမွဲရ။
* '''ခေတ်တၟိ:''' ကြဴနူ ပၞာန်ဂၠးတိအလန်ပထမတုဲ အဳရက် ဒးဒုင်အုပ်ဓုပ် နကဵုအင်္ဂလိက် တုဲမ္ဂး ကလိဂွံဗၠးၜး ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၃၂ ရ။ ပ္ဍဲခေတ်လက္ကရဴဏအ်မ္ဂး အဳရက် ဒးဒုင်ဖြတ်သၞောဝ် ပၞာန် ကေုာံ ပရေင်ဟွံၜိုဟ်လလံ ဗွဲမဂၠိုင်ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ==
ပရေင်ပိုန်ဒြပ် အဳရက်ဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုကမၠောန်ပတိတ်ကၠေင် (Crude Oil) ရ။ အဳရက်ဝွံ ဒှ်ဍုင်မနွံကဵု တမ်ရိုဟ်ကၠေင် ဇၞော်အိုတ်မွဲ ပ္ဍဲဂၠးတိရ။ 

မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲအဳရက်ဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာအေတ်သလာမ် (Islam) တုဲ ပါ်ခြာလဝ် ဂကူသဳယာ (Shia) ကေုာံ ဂကူသန္နဳ (Sunni) ရ။ အရေဝ်ဘာသာ ရုင်ဂှ် ဒှ်အရေဝ်အာရပ် (Arabic) ကေုာံ အရေဝ်ကုဒ် (Kurdish) ရ။ ယေန်သၞာင်အဳရက်ဝွံ နွံကဵု အနုပညာ၊ ဂဳတ ကေုာံ စၞစ မၞုံကဵုရှ်သာ ဗွဲမဂၠိုင်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[အာရှပလိုတ်]]
* [[ဗဂ္ဂဒဒ်]]
* [[အဳရန်]]
* [[မေသောပိုတေမဳယာ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;Iraq&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:အဳရက်]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]
[[Category:Iraq]]</text>
      <sha1>56eqxc0qa62qxepu8tnwcuz06j1ia72</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဂျဝ်ဒါန်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9419</id>
    <revision>
      <id>51682</id>
      <timestamp>2026-04-16T06:16:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:Flag_of_Jordan.svg|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ဂျဝ်ဒါန်&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုဍုင်'''ဂျဝ်ဒါန်''' (Jordan)။  == ပရူကဏ္ဍ == '''ဂျဝ်ဒါန်''' (အင...&quot;</comment>
      <origin>51682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2465" sha1="8p7q3mwpgzxyh91r94j9ijgeqpfnyy0" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Flag_of_Jordan.svg|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ဂျဝ်ဒါန်&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုဍုင်'''ဂျဝ်ဒါန်''' (Jordan)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''ဂျဝ်ဒါန်''' (အင်္ဂလိက်: Jordan, အာရဗ်: الأردن) ဝွံ ဒှ်ဍုင် ပ္ဍဲကဵု ဒေသအာရှလပါ်ပလိုတ် (Western Asia)။ ဍုင်ဂျဝ်ဒါန်ဂှ် နွံကဵု သဇိုင်တိ ၈၉,၃၄၂ စတုရံကဳလဝ်မဳတာ (၃၄,၄၉၅ စတုရံမိုင်) တုဲ မၞိဟ်ပဒတဴဂၠိုင် ၁၁.၅ မဳလဳယာန်။ ဍုင်ဂျဝ်ဒါန်ဂှ် ဒှ်ဍုင် မနွံကဵု သၞောတ်အုပ်ဓုပ် ဨကရာဇ်သၞောဝ်ဖျာ (constitutional monarchy) တုဲ ဍုင်ဒုင်ဂၞင် (capital) ဂှ် '''အမာန်''' (Amman)။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:ဝင်ဂျဝ်ဒါန်]]
* [[:Category:ပထဝဳဂျဝ်ဒါန်]]
* [[:Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂျဝ်ဒါန်]]
* [[:Category:ပိုန်ဒြပ် ဂျဝ်ဒါန်]]
* [[:Category:ယေန်သၞာင် ဂျဝ်ဒါန်]]
* [[:Category:ဘာသာ ဂျဝ်ဒါန်]]
* [[:Category:ဂကူဂျဝ်ဒါန်]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[ဂျဝ်ဒါန်]]
* [[အမာန်]]
* [[ဝင်ဂျဝ်ဒါန်]]
* [[ပထဝဳဂျဝ်ဒါန်]]
* [[ပိုန်ဒြပ် ဂျဝ်ဒါန်]]
* [[ယေန်သၞာင် ဂျဝ်ဒါန်]]
* [[ဘာသာ ဂျဝ်ဒါန်]]
* [[ဂကူဂျဝ်ဒါန်]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲအာရှ]]
* [[:Category:အာရှ]]

[[Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲအာရှ]]
[[Category:အာရှ]]</text>
      <sha1>8p7q3mwpgzxyh91r94j9ijgeqpfnyy0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲအာရှ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9420</id>
    <revision>
      <id>51683</id>
      <timestamp>2026-04-16T06:17:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:Asia_(orthographic_projection).svg|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲအာရှ&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုဍုင်ဂမၠိုင် (countries) ပ္ဍဲဒေသ '''အ...&quot;</comment>
      <origin>51683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3768" sha1="a7nic97zc358qcxvegsxuuklgyut7xa" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Asia_(orthographic_projection).svg|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲအာရှ&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုဍုင်ဂမၠိုင် (countries) ပ္ဍဲဒေသ '''အာရှ''' (Asia)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''အာရှ''' ဝွံ ဒှ်ဒေသ မဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိ (သဇိုင်တိ ကေုာံ လၟိဟ်မၞိဟ်)။ ဍုင်မနွံပ္ဍဲအာရှဂမၠိုင် ပါ်ပရအ်လဝ် နကဵု ဒေသသၟဝ်ဂမၠိုင်: အာရှ�ဒေါဝ်၊ အာရှဗမံက်၊ အာရှသၟဝ်ကျာ၊ အရှေ့တောင်အာရှ၊ အာရှဒိုဟ်ပလိုတ် (အရှေ့အဒေါဝ်)။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲအာရှအဒေါဝ်]]
* [[:Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲအာရှဗမံက်]]
* [[:Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲအာရှသၟဝ်ကျာ]]
* [[:Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲအရှေ့တောင်အာရှ]]
* [[:Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲအာရှဒိုဟ်ပလိုတ်]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[ကြုက်]]
* [[အိန္ဒိယ]]
* [[အိန္ဒဝ်နဳရှာ]]
* [[ဂျပန်]]
* [[ပါကစ္တာန်]]
* [[ဗင်္ဂလာဒေသ်]]
* [[ရုရှာ]] (ဒကုတ်အာရှ)
* [[ဖိလိပိန်]]
* [[ဗဳယေန်နာမ်]]
* [[သေံ]]
* [[မြန်မာ]]
* [[မလေးရှာ]]
* [[နဳပဝ်]]
* [[သဳရိလင်္ကာ]]
* [[အဖဂါန္နေတာန်]]
* [[အရေဗဳယျာ သအောက်ဒိ]]
* [[အရေဗဳယျာ နူ]] (အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု)
* [[အီရန်]]
* [[အီရတ်]]
* [[အစ္စရေး]]
* [[ဂျဝ်ဒါန်]]
* [[လေဗနုန်]]
* [[ကမ္ဗောဒီယာ]]
* [[လဴ]]
* [[အာမေနဳယာ]]
* [[အေဇရေဗာဇန်]]
* [[ဂျဝ်ဂျဳယာ]]
* [[ကာဇက်သတာန်]]
* [[ဥုဇ်ဘက်သတာန်]]
* [[တာခ်မေနေသတာန်]]
* [[တာဂျေကစ်သတာန်]]
* [[ကာဂျေကစ်သတာန်]]
* [[မာလဒိပ်]]
* [[ဘရူနာင်]]
* [[သိင်္ဂပူ]]
* [[ထိုင်ဝမ်]] (အခေါင်အရာ ပါ်ပရအ်လဝ်)
* [[ကိုဝ်ရျာ သၟဝ်ကျာ]]
* [[ကိုဝ်ရျာ သၠုင်ကျာ]]
* [[မောန်ဂိုလဳယာ]]
* [[ဘူတန်]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲအမေရိက]]
* [[:Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲဥရောပ]]
* [[:Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲအဖရိက]]
* [[:Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲသမုဒ္ဒရာ]]

[[Category:အာရှ]]
[[Category:ဍုင်ဂမၠိုင် နကဵုဒေသ]]</text>
      <sha1>a7nic97zc358qcxvegsxuuklgyut7xa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51684</id>
      <parentid>51683</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T06:22:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် */</comment>
      <origin>51684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3876" sha1="k3d1nlwbitcebaj7y0tgx2l6rj1vonw" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Asia_(orthographic_projection).svg|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲအာရှ&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုဍုင်ဂမၠိုင် (countries) ပ္ဍဲဒေသ '''အာရှ''' (Asia)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''အာရှ''' ဝွံ ဒှ်ဒေသ မဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိ (သဇိုင်တိ ကေုာံ လၟိဟ်မၞိဟ်)။ ဍုင်မနွံပ္ဍဲအာရှဂမၠိုင် ပါ်ပရအ်လဝ် နကဵု ဒေသသၟဝ်ဂမၠိုင်: အာရှ�ဒေါဝ်၊ အာရှဗမံက်၊ အာရှသၟဝ်ကျာ၊ အရှေ့တောင်အာရှ၊ အာရှဒိုဟ်ပလိုတ် (အရှေ့အဒေါဝ်)။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲအာရှအဒေါဝ်]]
* [[:Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲအာရှဗမံက်]]
* [[:Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲအာရှသၟဝ်ကျာ]]
* [[:Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲအရှေ့တောင်အာရှ]]
* [[:Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲအာရှဒိုဟ်ပလိုတ်]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[ကြုက်]]
* [[အိန္ဒိယ]]
* [[အေန်ဒဝ်နဳရှာ]]
* [[ဂျပါန်]]
* [[ပါကစ္တာန်]]
* [[ဗင်္ဂလာဒေသ်]]
* [[ရုရှာ]] (ဒကုတ်အာရှ)
* [[ဖိလိပိန်]]
* [[ဗဳယေန်နာမ်]]
* [[သေံ]]
* [[မြန်မာ]]
* [[မလေရှာ|မလေးရှာ]]
* [[နဳပဝ်]]
* [[သဳရိလင်္ကာ]]
* [[အဖဂါန္နေတာန်]]
* [[အရေဗဳယျာ သအောက်ဒိ]]
* [[အရေဗဳယျာ နူ]] (အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု)
* [[အဳရာန်]]
* [[အဳရက်]]
* [[အစ္စရေး]]
* [[ဂျဝ်ဒါန်]]
* [[လေဗနုန်]]
* [[ကမ္ဗောဒီယာ|ကမ္ဗောဒဳယာ]]
* [[လဴ]]
* [[အာမေနဳယာ]]
* [[အေဇရေဗာဇန်]]
* [[ဂျဝ်ဂျဳယာ]]
* [[ကာဇက်သတာန်]]
* [[ဥုဇ်ဘက်သတာန်]]
* [[တာခ်မေနေသတာန်]]
* [[တာဂျေကစ်သတာန်]]
* [[ကာဂျေကစ်သတာန်]]
* [[မာလဒိပ်]]
* [[ဘရူနာင်]]
* [[သိင်္ဂပူ]]
* [[ထိုင်ဝမ်]] (အခေါင်အရာ ပါ်ပရအ်လဝ်)
* [[ကိုဝ်ရိယာသၟဝ်ကျာ|ကိုဝ်ရဳယာ သၟဝ်ကျာ]]
* [[ကိုဝ်ရျာ သၠုင်ကျာ]]
* [[မောန်ဂိုလဳယာ]]
* [[ဘူတန်]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲအမေရိက]]
* [[:Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲဥရောပ]]
* [[:Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲအဖရိက]]
* [[:Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲသမုဒ္ဒရာ]]

[[Category:အာရှ]]
[[Category:ဍုင်ဂမၠိုင် နကဵုဒေသ]]</text>
      <sha1>k3d1nlwbitcebaj7y0tgx2l6rj1vonw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9421</id>
    <revision>
      <id>51687</id>
      <timestamp>2026-04-16T06:35:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ''' ဝွံ ဒှ်စရင် ဍုင်မၞုံကဵု အခေါင်အုပ်ဓုပ်အလဵုဇကု (Sovereign states) ကေုာံ ဒေသအုပ်ဓုပ်တၞဟ်တၞဟ် မနွံပ္ဍဲကဵု တွဵုရး [[အာရှ]] ရ။ တွဵုရးအာရှဝွံ...&quot;</comment>
      <origin>51687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3307" sha1="4li9mripzd2w0sfsk5zk9x3faq4wsp1" xml:space="preserve">'''စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ''' ဝွံ ဒှ်စရင် ဍုင်မၞုံကဵု အခေါင်အုပ်ဓုပ်အလဵုဇကု (Sovereign states) ကေုာံ ဒေသအုပ်ဓုပ်တၞဟ်တၞဟ် မနွံပ္ဍဲကဵု တွဵုရး [[အာရှ]] ရ။ တွဵုရးအာရှဝွံ နကဵုပထဝဳမ္ဂး ပါ်ခြာလဝ် (၅) ဒေသ အဓိက အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

== အာရှအဂၞဲ (Southeast Asia) ==

* [[ဍုင်ဗၟာ|ဗၟာ]] (Myanmar)
* [[သေံ]] (Thailand)
* [[လာအဝ်]] (Laos)
* [[ကမ္ဗောဒဳယျာ]] (Cambodia)
* [[ဗဳယေတ်နာမ်]] (Vietnam)
* [[မလေရှာ]] (Malaysia)
* [[သေင်္ကာပူ]] (Singapore)
* [[အေန်ဒဝ်နဳယှာ]] (Indonesia)
* [[ဖဳလိပ်ပေန်]] (Philippines)
* [[ဗရူနုဲ]] (Brunei)
* [[တီမောဗမံက်]] (East Timor)

== အာရှဗမံက် (East Asia) ==

* [[ကြုက်]] (China)
* [[ဍုင်ဂျပါန်|ဂျပါန်]] (Japan)
* [[ကိုဝ်ရဳယာသၠုင်ကျာ]] (South Korea)
* [[ကိုဝ်ရဳယာသၟဝ်ကျာ]] (North Korea)
* [[မောန်ဂဝ်လဳယျာ]] (Mongolia)
* [[တိုင်ဝါန်]] (Taiwan) ''(ဍုင်ဟွံဂွံဒုင်တဲပေင်ပေင်)''

== အာရှသၠုင်ကျာ (South Asia) ==

* [[အိန္ဒိယ]] (India)
* [[ပါကဳသတာန်]] (Pakistan)
* [[ဗင်္ဂလာဒေသ်]] (Bangladesh)
* [[သဳရိလင်္ကာ]] (Sri Lanka)
* [[နဳပေါဝ်]] (Nepal)
* [[ဘူတာန်]] (Bhutan)
* [[မာဒိုက်]] (Maldives)
* [[အာဖဂါန်နေတ်သတာန်]] (Afghanistan)

== အာရှလဒေါဝ် (Central Asia) ==

* [[ကာဇာတ်သတာန်]] (Kazakhstan)
* [[ဥဇဗေတ်ကေတ်သတာန်]] (Uzbekistan)
* [[တာ့ခ်မေနီစ္စတန်]] (Turkmenistan)
* [[တာဂျဳကေတ်သတာန်]] (Tajikistan)
* [[ကာဂျေတ်သတာန်]] (Kyrgyzstan)

== အာရှပလိုတ် (Western Asia / Middle East) ==

* [[သအူဒဳအာရပ်]] (Saudi Arabia)
* [[အဳရန်]] (Iran)
* [[အဳရက်]] (Iraq)
* [[သူရိယ]] (Syria)
* [[ဂျဝ်ဒါန်]] (Jordan)
* [[အေဿရေ]] (Israel)
* [[ပါလေတ်သတိုင်]] (Palestine)
* [[လေဗာနောန်]] (Lebanon)
* [[ကူဝေတ်]] (Kuwait)
* [[ကာတာ]] (Qatar)
* [[ဗာရိန်]] (Bahrain)
* [[အာရပ်အေမဳရိတ်]] (UAE)
* [[အိုမာန်]] (Oman)
* [[ယဳမေန်]] (Yemen)
* [[တူရကဳ]] (Turkey)
* [[ဂျဝ်ဂျဳယျာ]] (Georgia)
* [[အာမေနဳယျာ]] (Armenia)
* [[အာဇာဗေဂျာန်]] (Azerbaijan)
* [[သိုက်ပရပ်]] (Cyprus)

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[အာရှ]]
* [[စရင် ဍုင်ဂမၠိုင်]]
* [[ပထဝဳ]]</text>
      <sha1>4li9mripzd2w0sfsk5zk9x3faq4wsp1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51690</id>
      <parentid>51687</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T06:38:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* အာရှအဂၞဲ (Southeast Asia) */</comment>
      <origin>51690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3332" sha1="kyo9jlr6fibf71i50uznbp8dnj4v7v5" xml:space="preserve">'''စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ''' ဝွံ ဒှ်စရင် ဍုင်မၞုံကဵု အခေါင်အုပ်ဓုပ်အလဵုဇကု (Sovereign states) ကေုာံ ဒေသအုပ်ဓုပ်တၞဟ်တၞဟ် မနွံပ္ဍဲကဵု တွဵုရး [[အာရှ]] ရ။ တွဵုရးအာရှဝွံ နကဵုပထဝဳမ္ဂး ပါ်ခြာလဝ် (၅) ဒေသ အဓိက အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

== အာရှအဂၞဲ (Southeast Asia) ==

* [[ဍုင်ဗၟာ|ဗၟာ]] (Myanmar)
* [[သေံ]] (Thailand)
* [[လာအဝ်]] (Laos)
* [[ကမ္ဗောဒဳယျာ]] (Cambodia)
* [[ဗဳယေတ်နာမ်]] (Vietnam)
* [[မလေရှာ]] (Malaysia)
* [[သေင်ကာပူ|သေင်္ကာပူ]] (Singapore)
* [[အေန်ဒဝ်နဳယှာ]] (Indonesia)
* [[ဖဳလိပ်ပေန်]] (Philippines)
* [[ဗရူနုဲ]] (Brunei)
* [[တီမောဗမံက်]] (East Timor)

== အာရှဗမံက် (East Asia) ==

* [[ကြုက်]] (China)
* [[ဍုင်ဂျပါန်|ဂျပါန်]] (Japan)
* [[ကိုဝ်ရဳယာသၠုင်ကျာ]] (South Korea)
* [[ကိုဝ်ရဳယာသၟဝ်ကျာ]] (North Korea)
* [[မောန်ဂဝ်လဳယျာ]] (Mongolia)
* [[တိုင်ဝါန်]] (Taiwan) ''(ဍုင်ဟွံဂွံဒုင်တဲပေင်ပေင်)''

== အာရှသၠုင်ကျာ (South Asia) ==

* [[အိန္ဒိယ]] (India)
* [[ပါကဳသတာန်]] (Pakistan)
* [[ဗင်္ဂလာဒေသ်]] (Bangladesh)
* [[သဳရိလင်္ကာ]] (Sri Lanka)
* [[နဳပေါဝ်]] (Nepal)
* [[ဘူတာန်]] (Bhutan)
* [[မာဒိုက်]] (Maldives)
* [[အာဖဂါန်နေတ်သတာန်]] (Afghanistan)

== အာရှလဒေါဝ် (Central Asia) ==

* [[ကာဇာတ်သတာန်]] (Kazakhstan)
* [[ဥဇဗေတ်ကေတ်သတာန်]] (Uzbekistan)
* [[တာ့ခ်မေနီစ္စတန်]] (Turkmenistan)
* [[တာဂျဳကေတ်သတာန်]] (Tajikistan)
* [[ကာဂျေတ်သတာန်]] (Kyrgyzstan)

== အာရှပလိုတ် (Western Asia / Middle East) ==

* [[သအူဒဳအာရပ်]] (Saudi Arabia)
* [[အဳရန်]] (Iran)
* [[အဳရက်]] (Iraq)
* [[သူရိယ]] (Syria)
* [[ဂျဝ်ဒါန်]] (Jordan)
* [[အေဿရေ]] (Israel)
* [[ပါလေတ်သတိုင်]] (Palestine)
* [[လေဗာနောန်]] (Lebanon)
* [[ကူဝေတ်]] (Kuwait)
* [[ကာတာ]] (Qatar)
* [[ဗာရိန်]] (Bahrain)
* [[အာရပ်အေမဳရိတ်]] (UAE)
* [[အိုမာန်]] (Oman)
* [[ယဳမေန်]] (Yemen)
* [[တူရကဳ]] (Turkey)
* [[ဂျဝ်ဂျဳယျာ]] (Georgia)
* [[အာမေနဳယျာ]] (Armenia)
* [[အာဇာဗေဂျာန်]] (Azerbaijan)
* [[သိုက်ပရပ်]] (Cyprus)

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[အာရှ]]
* [[စရင် ဍုင်ဂမၠိုင်]]
* [[ပထဝဳ]]</text>
      <sha1>kyo9jlr6fibf71i50uznbp8dnj4v7v5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဍုင်လ္ဂုင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9422</id>
    <revision>
      <id>51691</id>
      <timestamp>2026-04-16T06:40:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox settlement|name=ဍုင်လ္ဂုင် (Yangon)|native_name=ရန်ကုန်မြို့|settlement_type=ဍုင်ဇၞော်|image_skyline=Yangon montage.jpg|image_caption=ရုပ်သရုပ် ဗီုပြင်ဍုင်လ္ဂုင်|pushpin_map=Myanmar|map_caption=ဒၞာဲဒတန် ဍုင်လ္ဂုင် ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ|subdivision_t...&quot;</comment>
      <origin>51691</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6760" sha1="ex7m4m4vazt8zz6njbao8e8daaferv0" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|name=ဍုင်လ္ဂုင် (Yangon)|native_name=ရန်ကုန်မြို့|settlement_type=ဍုင်ဇၞော်|image_skyline=Yangon montage.jpg|image_caption=ရုပ်သရုပ် ဗီုပြင်ဍုင်လ္ဂုင်|pushpin_map=Myanmar|map_caption=ဒၞာဲဒတန် ဍုင်လ္ဂုင် ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ|subdivision_type=ဍုင်|subdivision_name=[[ဍုင်ဗၟာ]] (Myanmar)|subdivision_type1=တွဵုရး / ရးဇၞော်|subdivision_name1=[[ရးဇၞော်လ္ဂုင်]] (Yangon Region)|area_total_km2=598.75|population_estimate=5,430,000|population_density_km2=auto|time_zone=MMT (UTC+06:30)}}'''ဍုင်လ္ဂုင်''' (အင်္ဂလိက်: ''Yangon'' ဟွံသေင်မ္ဂး ''Rangoon'', ဗၟာ: ''ရန်ကုန်'') ဝွံ ဒှ်ဍုင်ဇၞော်အိုတ် ကေုာံ ဍုင်ဗဟဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် အဓိကအိုတ် ပ္ဍဲ [[ဍုင်ဗၟာ]] ရ။ ဍုင်ဏအ်ဝွံ ကိုပ်ကၠာတေအ် ဒှ်လဝ် ဍုင်ဇၞော် (Capital city) ဍုင်ဗၟာ စဵုကဵုစိုပ် သၞာံ ၂၀၀၆ တုဲ၊ ဗွဲကြဴဏအ် အလဵုအသဳပၞာန် ပြံင်ဏာ ဍုင်ဇၞော် ဇရေင်ဍုင် [[နေပျဳဒဝ်]] (Naypyidaw) ရ။ ဍုင်လ္ဂုင်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ဒေသဍုင်ဗၟာသၟဝ်တုဲ ဇၞော်မောဝ်ပြာကတ်ဒၟံင် နကဵု တိုက်တြေံခေတ်အင်္ဂလိက်၊ သၞေဟ်က္ၜင် ကေုာံ [[ကျာ်လ္ဂုင်]] မဒှ်ကျာ်စေတဳ ထေက်တန်အိုတ်မွဲရ။

== ဝင် ဗွဲခမၞောန် ==

* '''ခေတ်တြေံ (ဍုင်ဒဂုံ):''' ကိုပ်ကၠာတေအ် ဍုင်လ္ဂုင်ဝွံ ဒှ်ကွာန်တမ္ၚာ ဂကူမန်တအ် မၞုံယၟု '''&quot;ဒဂုံ&quot;''' (Dagon) ရ။ ကွာန်ဏအ်ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲကဵု ဗွိုင်ကျာ်စေတဳလ္ဂုင် (Shwedagon Pagoda) နူကဵု ခေတ် ၁၁ ဗွဝ်ကၠံတေအ်ရ။
* '''ခေတ်အလံင်ဘုရား:''' ပ္ဍဲသၞာံ ၁၇၅၅ ဂှ် သၟိင်ဗၟာ အလံင်ဘုရား (Alaungpaya) သီကေတ် ဍုင်ဒဂုံ နူကဵုမန်တအ်တုဲ၊ ပြံင်လှာဲထောအ်ယၟု နဒဒှ် '''&quot;ရန်ကုန်&quot;''' (Yangon) မဂွံအဓိပ္ပါယ် &quot;သၞအိုတ်&quot; ရ။
* '''ခေတ်အင်္ဂလိက်:''' ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၅၂ ကြဴနူ ပၞာန်အင်္ဂလိက်-ဗၟာ အလန်ဒုတိယတုဲ ဍုင်လ္ဂုင် စိုပ်အာ သၟဝ်တဲအင်္ဂလိက်ရ။ အင်္ဂလိက်တအ် ကော်စ &quot;Rangoon&quot; တုဲ ဖန်ဇန်သြိုင်ခၞံလဝ် ဗီုပြင်ဍုင်တၟိ နကဵု သၞောတ်ဇယား (Grid system) ရ။
* '''ခေတ်ဗၠးၜး:''' ကြဴနူ ကလိဂွံ ဗၠးၜး ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၈ တုဲ ဍုင်လ္ဂုင် ဒှ်ကၠုင် ဍုင်ဇၞော် ဍုင်ဗၟာရ။ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၉ ဂှ် ယၟုအင်္ဂလိက် &quot;Rangoon&quot; ဂှ် ပြံင်လှာဲသုင်စောဲ &quot;Yangon&quot; ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ဥတု ==
ဍုင်လ္ဂုင်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ဒၞာဲဆုံကြုင် လ္ဂုင် (Yangon River) ကေုာံ ကြုင်ဗဂေါ (Bago River) တုဲ နွံသ္ၚောဲ နူပါင်ၜဳ မတ္တမ ၜိုတ် ၃၀ တိုင် (၁၉ ကဳလဝ်မဳတာ) ရ။ ဍုင်ဏအ်ဝွံ နွံကဵု ဥတုဂမ္တဴ ကေုာံ ဥတုဗြဲ မဂၠိုင်ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ပလံင်ဗစိုပ် ==
ဍုင်လ္ဂုင်ဝွံ ဒှ်ဗဟဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဍုင်ဗၟာတုဲ၊ ကမၠောန်စက်ယန္တရား၊ ကမၠောန်သေဝါ ကေုာံ သၞေဟ်က္ၜင် အဓိကတအ် နွံပ္ဍဲဍုင်ဏအ်ရ။ ပရေင်ပလံင်ဗစိုပ်မ္ဂး ညးတအ် သုင်စောဲ ကွဳစက်လာင် (Bus) ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ၊ သၞောတ်ကွဳပၟတ်ပွဳဝိုင်လ္ဂုင် (Yangon Circular Railway) လေဝ် နွံဒၟံင်ကီုရ။ ကွဳစက်ၜါက္ဍင် (Motorcycle) ဂှ် ဟွံကဵုအခေါင် ဂေတ်ပ္ဍဲလဒေါဝ်ဍုင်လ္ဂုင်ရ။

== ဒၞာဲယေန်သၞာင် ကေုာံ စိုတ်လုပ်စှ်ေဂမၠိုင် ==

* '''[[ကျာ်လ္ဂုင်]] (Shwedagon Pagoda):''' ဒှ်ကျာ်စေတဳ မဇၞော်အိုတ် ကေုာံ ထေက်တန်အိုတ် ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ မၞုံကဵု ဓါတ်သော်ကျာ်တြဲရ။
* '''ကျာ်ဆူးလေ (Sule Pagoda):''' နွံပ္ဍဲ လဒေါဝ်ဍုင်လ္ဂုင်တုဲ ဒှ်ဗဟဵု အဓိက သွက်ဍုင်ရ။
* '''ဖျာဗိုလ်ချုပ် (Bogyoke Aung San Market):''' ဖျာဇၞော် သွက်ဂွံရာန် ကပေါတ်ယေန်သၞာင် ကေုာံ တၟအ်ကသဳ (Gems) ဂမၠိုင်။
* '''ကန်ကန်တော်ကြီး ကေုာံ ကန်အင်းယား:''' ကန်ဍာ်ဇၞော်ၜါ မနွံပ္ဍဲဍုင် သွက်ဂွံ ဇူဒီု။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[ဍုင်ဗၟာ]]
* [[ကျာ်လ္ဂုင်]]
* [[မန်]]
* [[နေပျဳဒဝ်]]

== နိဿဲ ==

* &quot;Yangon&quot;, Wikipedia (English).</text>
      <sha1>ex7m4m4vazt8zz6njbao8e8daaferv0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဍုင်သဓီု</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9423</id>
    <revision>
      <id>51692</id>
      <timestamp>2026-04-16T06:42:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox settlement|name=ဍုင်သဓီု (Thaton)|native_name=သထုံမြို့|settlement_type=ဍုင်|image_skyline=Shwezayan Pagoda Thaton.jpg|image_caption=ကျာ်သြဇာန် ဍုင်သဓီု|pushpin_map=Myanmar|map_caption=ဒၞာဲဒတန် ဍုင်သဓီု ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ|subdivision_type=ဍုင်|subdivision_name=ဍုင်ဗ...&quot;</comment>
      <origin>51692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6302" sha1="5svoop81ohx76op3ecsxjsy3il7oswe" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|name=ဍုင်သဓီု (Thaton)|native_name=သထုံမြို့|settlement_type=ဍုင်|image_skyline=Shwezayan Pagoda Thaton.jpg|image_caption=ကျာ်သြဇာန် ဍုင်သဓီု|pushpin_map=Myanmar|map_caption=ဒၞာဲဒတန် ဍုင်သဓီု ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ|subdivision_type=ဍုင်|subdivision_name=[[ဍုင်ဗၟာ]] (Myanmar)|subdivision_type1=တွဵုရး|subdivision_name1=[[တွဵုရးဍုင်မန်]] (Mon State)|subdivision_type2=ခရိုင်|subdivision_name2=[[ခရိုင်သဓီု]] (Thaton District)|elevation_m=33|population_estimate=130,000|time_zone=MMT (UTC+06:30)}}'''ဍုင်သဓီု''' (အင်္ဂလိက်: ''Thaton'', ဗၟာ: ''သထုံမြို့'') ဝွံ ဒှ်ဍုင်မနွံပ္ဍဲ [[တွဵုရးဍုင်မန်]]၊ [[ဍုင်ဗၟာ]] တုဲ နွံဒၟံင် ပ္ဍဲခရိုင်သဓီုရ။ ဍုင်ဏအ်ဝွံ ပ္ဍဲဝင်မ္ဂး ပြာကတ်ဒၟံင် နဒဒှ် ဍုင်ဇၞော် ဍုင်သုဝဏ္ဏဘူမိ (Thaton Kingdom) မဒှ်ဍုင်တမ်မူလ ဂကူမန်တအ်တုဲ၊ ဒှ်ဒၞာဲဒတန် သာသနာဗုဒ္ဓ မစိုပ်ကၠုင် ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲဒေသအာရှအဂၞဲရ။

== ပထဝဳ ==
ဍုင်သဓီုဝွံ နွံပ္ဍဲ လပါ်သၟဝ်ကျာ တွဵုရးဍုင်မန်တုဲ၊ ပယျဵုဍေံဂှ် လပါ်ပလိုတ် ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုပါင်ၜဳမတ္တမ (Gulf of Martaban)၊ လပါ်ဗမံက် ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုရးတၞင်သဳ ကေုာံ တွဵုရးကရေင်ရ။ ဍုင်ဝွံ နွံပ္ဍဲဇိုင်ဒဵုသဓီုတုဲ ပရေင်တဵုလွဳ ဗီုကဵု သြောအ်၊ ရဝ်ဗာ၊ ကေုာံ သတ်ဆုနာနာတအ် ကတဵုဒှ်ခိုဟ်ရ။

== ဝင် ဗွဲခမၞောန် ==

* '''ခေတ်သုဝဏ္ဏဘူမိ:''' ပ္ဍဲဝင်မန်မ္ဂး ဍုင်သဓီုဝွံ ဒှ်ဍုင်ဇၞော် သုဝဏ္ဏဘူမိ မဒက်ပ္တန်လဝ် နူခေတ်တြေံတေအ်ရ။ ကြဴနူ ကျာ်တြဲ ကလိဂွံ ပရိနိဗ္ဗာန်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၃ ဗွဝ်ကၠံ (ဘဳသဳ) ဂှ် သၟိင်အသောက ဖ္ဍိုက်ဗပေင်သာသနာတုဲ မှာထေရ် သောဏ ကဵု ဥတ္တရ တအ် ကၠုင်စိုပ် ဍုင်သဓီုဏအ်ရ။
* '''ပွမဒးဒုင်သီ (၁၀၅၇):''' ဍုင်သဓီုဝွံ အုပ်ဓုပ်ကၠုင်လဝ် နကဵုသၟိင်မန် အဆက်ဆက်တုဲ သၟိင်မအုပ်ဓုပ် လက္ကရဴအိုတ်ဂှ် ဒှ် [[သၟိင်မနူဟဝ်]] (King Manuha) ရ။ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၀၅၇ ဂှ် သၟိင်အနဝ်ရထာ (Anawrahta) နူဍုင်ဗုကာံ (Bagan) ကၠုင်ဗတိုက်သီကေတ် ဍုင်သဓီုတုဲ၊ ကေတ်ဏာ ပိဋကတ်ပိ၊ ခမဳသံဃာမန်၊ အစာကွတ်တဲ ကေုာံ ဂကူမန်တအ် ဗွဲမဂၠိုင် ဇရေင်ဍုင်ဗုကာံရ။ ဟိုတ်နူဒဒှ်ဏအ်တုဲ လိက်ပတ် ကေုာံ ယေန်သၞာင်မန်တအ် ပြးဇးစိုပ်အာ အလုံမွဲဍုင်ဗၟာရ။
* '''ခေတ်လၟုဟ်:''' ပ္ဍဲခေတ်အင်္ဂလိက် ကေုာံ ခေတ်လက္ကရဴဏအ် ဍုင်သဓီုဝွံ ဒှ်ကၠုင် ဍုင်ခရိုင်မွဲ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုင်မန်ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ပလံင်ဗစိုပ် ==
ပရေင်ပိုန်ဒြပ် အဓိကဂှ် ဒှ်ကမၠောန်တဵုလွဳ မပ္တံကဵု သြောအ်၊ ရဝ်ဗာ ကေုာံ ဒူးရဳယျာန် (Durian) တအ်ရ။ ဍုင်သဓီုဝွံ နွံပ္ဍဲလတူ ဂၠံင်ဇၞော် ရန်ကုန်-မတ်မလီု တုဲ သၞောတ်ပလံင်ဗစိုပ် ကွဳစက် ကေုာံ ကွဳပၟတ်လေဝ် နွံဒၟံင်ရ။

== ဒၞာဲယေန်သၞာင် ကေုာံ စိုတ်လုပ်စှ်ေဂမၠိုင် ==

* '''ကျာ်သြဇာန် (Shwezayan Pagoda):''' ဒှ်ကျာ်စေတဳ မပြာကတ်အိုတ် ကေုာံ နွံကဵု ဝင်တြေံတြဟ်အိုတ် ပ္ဍဲဍုင်သဓီုရ။
* '''ကျာ်မဵုခနင် (Myathabeik Pagoda):''' ဒှ်ကျာ် မနွံလတူက္ဍဟ်ဒဵုတုဲ ကျဝ်ရံင်စှ်ေမ္ဂး ဂွံဆဵုကေတ် ရုပ်သရုပ် ဍုင်သဓီု ဗွဲမဆာဲဂေါဝ်ရ။
* '''လိက်တၟအ်မန်တြေံ:''' ပ္ဍဲဝိုင်ကျာ် ကေုာံ ဒၞာဲဝင်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် လိက်တၟအ်မန် ခေတ်တြေံဂမၠိုင်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[တွဵုရးဍုင်မန်]]
* [[ဝင်မန်]]
* [[သၟိင်မနူဟဝ်]]
* [[သုဝဏ္ဏဘူမိ]]

== နိဿဲ ==

* &quot;Thaton&quot;, Wikipedia (English).</text>
      <sha1>5svoop81ohx76op3ecsxjsy3il7oswe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဍုင်သုဝဏ္ဏဝတဳ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9424</id>
    <revision>
      <id>51693</id>
      <timestamp>2026-04-16T06:43:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox settlement|name=ဍုင်သုဝဏ္ဏဝတဳ (Suvannawadi)|native_name=သုဝဏ္ဏဝတီမြို့|settlement_type=ဍုင်|pushpin_map=Myanmar|map_caption=ဒၞာဲဒတန် ဍုင်သုဝဏ္ဏဝတဳ ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ|subdivision_type=ဍုင်|subdivision_name=[[ဍုင်ဗၟာ]] (Myanmar)|subdivision_type1=တွဵုရး|subdiv...&quot;</comment>
      <origin>51693</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5023" sha1="8x67js0bmg9qk6r0jn7g9o898acaj52" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|name=ဍုင်သုဝဏ္ဏဝတဳ (Suvannawadi)|native_name=သုဝဏ္ဏဝတီမြို့|settlement_type=ဍုင်|pushpin_map=Myanmar|map_caption=ဒၞာဲဒတန် ဍုင်သုဝဏ္ဏဝတဳ ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ|subdivision_type=ဍုင်|subdivision_name=[[ဍုင်ဗၟာ]] (Myanmar)|subdivision_type1=တွဵုရး|subdivision_name1=[[တွဵုရးဍုင်မန်]] (Mon State)|subdivision_type2=ခရိုင်|subdivision_name2=[[ခရိုင်သဓီု]] (Thaton District)|subdivision_type3=ပွိုင်ဍုင်|subdivision_name3=[[ပွိုင်ဍုင်သဓီု]] (Thaton Township)|time_zone=MMT (UTC+06:30)}}'''ဍုင်သုဝဏ္ဏဝတဳ''' (အင်္ဂလိက်: ''Suvannawadi'', ဗၟာ: ''သုဝဏ္ဏဝတီမြို့'') ဝွံ ဒှ်ဍုင်မွဲ မနွံပ္ဍဲ [[ပွိုင်ဍုင်သဓီု]]၊ [[ခရိုင်သဓီု]]၊ [[တွဵုရးဍုင်မန်]]၊ [[ဍုင်ဗၟာ]] ရ။ ဍုင်ဏအ်ဝွံ နွံဒၟံင် လတူဂၠံင်ဇၞော် ရန်ကုန်-မတ်မလီုတုဲ ဒှ်ဍုင်မပံင်ကောံဒက်ပ္တန်လဝ် နူကဵု ကွာန်ဇၞော်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲဒေသဂှ်ရ။

== ဝင် ကေုာံ ပွမဒက်ပ္တန် ==
ဍုင်သုဝဏ္ဏဝတဳဝွံ ဒှ်ဍုင်တၟိ မဂွံဒုင်စၟတ်သမ္တီလဝ် ပ္ဍဲခေတ်လက္ကရဴဏအ် သွက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ်ပတိုန် ပရေင်အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ပ္ဍဲဒေသပွိုင်ဍုင်သဓီုရ။ အလဵုအသဳတအ် ပံင်ကောံထောအ် ကွာန်ဇၞော်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု ကွာန်ကျာ်ကဝ် (Kyaikkaw)၊ ကွာန်သိမ်ဆိပ် (Theinzeik) ကေုာံ တောင်စွန်း တအ်တုဲ ခုတ်ခဴလဝ်ယၟု &quot;ဍုင်သုဝဏ္ဏဝတဳ&quot; ရ။ ယၟုဏအ်ဝွံ ကေတ်လဝ် အဆက်အစပ် ကုယၟုဍုင်တြေံ &quot;သုဝဏ္ဏဘူမိ&quot; (ဍုင်သဓီု) နကဵုသမ္တီဝင်ရ။

== ပထဝဳ ==
ဍုင်သုဝဏ္ဏဝတဳဝွံ နွံဒၟံင် ဗွဲဒိုဟ်သၟဝ်ကျာ ဍုင်သဓီုတုဲ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုပွိုင်ဍုင်ဗဳလင် (Bilin Township) ရ။ ဒေသဝွံ နွံကဵု ဒဵု ကေုာံ တိဗလးတုဲ ဒှ်ဒၞာဲမကိတ်ညဳ ကုပရေင်တဵုလွဳ ကေုာံ ဒၞာဲဒတန်ကမၠောန်နာနာရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ပလံင်ဗစိုပ် ==
ပရေင်ပိုန်ဒြပ် အဓိက သွက်ညးဒေသတအ်ဂှ် ဒှ်ကမၠောန်တဵုလွဳ မပ္တံကဵု ရဝ်ဗာ၊ သြောအ်၊ ကေုာံ သတ်ဆုနာနာသာ်ရ။ ဟိုတ်နူ နွံလတူ ဂၠံင်ဇၞော် ကွဳစက် (ရန်ကုန်-မတ်မလီု) ကေုာံ ဂၠံင်ကွဳပၟတ်တုဲ ပရေင်ဗၞိက် ကေုာံ ပရေင်ပလံင်ဗစိုပ် ကတဵုဒှ်ခိုဟ် ဗွဲမလောန်ရ။ သၞေဟ်ကွဳပၟတ် သိမ်ဆိပ် (Theinzeik Railway Station) ကေုာံ သၞေဟ်ကျာ်ကဝ်တအ်ဝွံ ဒှ်သၞေဟ်အဓိက သွက်ဂွံဆက်စၠောအ် ကုဍုင်တၞဟ်တအ်ရ။

== ဘာသာ ကေုာံ ယေန်သၞာင် ==
မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲဍုင်သုဝဏ္ဏဝတဳဝွံ ဒှ်ဂကူမန်၊ ဂကူဗၟာ ကေုာံ ဂကူကရေင်တအ်တုဲ ရှ်ေသှ်ေဗုဒ္ဓဘာသာ အဓိကရ။ ပ္ဍဲဒေသဝွံ ဘာလကျာ်၊ ကျာ်စေတဳ ကေုာံ ဒၞာဲယေန်သၞာင် မဆက်စပ် ကုဂကူမန်တအ် နွံဗွဲမဂၠိုင်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[ဍုင်သဓီု]]
* [[တွဵုရးဍုင်မန်]]
* [[သုဝဏ္ဏဘူမိ]]

== နိဿဲ ==

* &quot;Suvannawadi&quot;, Wikipedia (English).</text>
      <sha1>8x67js0bmg9qk6r0jn7g9o898acaj52</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51694</id>
      <parentid>51693</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T06:44:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* နိဿဲ */</comment>
      <origin>51694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5245" sha1="0lklfgw2aczrdsvp690td4ss05jiov2" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|name=ဍုင်သုဝဏ္ဏဝတဳ (Suvannawadi)|native_name=သုဝဏ္ဏဝတီမြို့|settlement_type=ဍုင်|pushpin_map=Myanmar|map_caption=ဒၞာဲဒတန် ဍုင်သုဝဏ္ဏဝတဳ ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ|subdivision_type=ဍုင်|subdivision_name=[[ဍုင်ဗၟာ]] (Myanmar)|subdivision_type1=တွဵုရး|subdivision_name1=[[တွဵုရးဍုင်မန်]] (Mon State)|subdivision_type2=ခရိုင်|subdivision_name2=[[ခရိုင်သဓီု]] (Thaton District)|subdivision_type3=ပွိုင်ဍုင်|subdivision_name3=[[ပွိုင်ဍုင်သဓီု]] (Thaton Township)|time_zone=MMT (UTC+06:30)}}'''ဍုင်သုဝဏ္ဏဝတဳ''' (အင်္ဂလိက်: ''Suvannawadi'', ဗၟာ: ''သုဝဏ္ဏဝတီမြို့'') ဝွံ ဒှ်ဍုင်မွဲ မနွံပ္ဍဲ [[ပွိုင်ဍုင်သဓီု]]၊ [[ခရိုင်သဓီု]]၊ [[တွဵုရးဍုင်မန်]]၊ [[ဍုင်ဗၟာ]] ရ။ ဍုင်ဏအ်ဝွံ နွံဒၟံင် လတူဂၠံင်ဇၞော် ရန်ကုန်-မတ်မလီုတုဲ ဒှ်ဍုင်မပံင်ကောံဒက်ပ္တန်လဝ် နူကဵု ကွာန်ဇၞော်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲဒေသဂှ်ရ။

== ဝင် ကေုာံ ပွမဒက်ပ္တန် ==
ဍုင်သုဝဏ္ဏဝတဳဝွံ ဒှ်ဍုင်တၟိ မဂွံဒုင်စၟတ်သမ္တီလဝ် ပ္ဍဲခေတ်လက္ကရဴဏအ် သွက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ်ပတိုန် ပရေင်အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ပ္ဍဲဒေသပွိုင်ဍုင်သဓီုရ။ အလဵုအသဳတအ် ပံင်ကောံထောအ် ကွာန်ဇၞော်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု ကွာန်ကျာ်ကဝ် (Kyaikkaw)၊ ကွာန်သိမ်ဆိပ် (Theinzeik) ကေုာံ တောင်စွန်း တအ်တုဲ ခုတ်ခဴလဝ်ယၟု &quot;ဍုင်သုဝဏ္ဏဝတဳ&quot; ရ။ ယၟုဏအ်ဝွံ ကေတ်လဝ် အဆက်အစပ် ကုယၟုဍုင်တြေံ &quot;သုဝဏ္ဏဘူမိ&quot; (ဍုင်သဓီု) နကဵုသမ္တီဝင်ရ။

== ပထဝဳ ==
ဍုင်သုဝဏ္ဏဝတဳဝွံ နွံဒၟံင် ဗွဲဒိုဟ်သၟဝ်ကျာ ဍုင်သဓီုတုဲ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုပွိုင်ဍုင်ဗဳလင် (Bilin Township) ရ။ ဒေသဝွံ နွံကဵု ဒဵု ကေုာံ တိဗလးတုဲ ဒှ်ဒၞာဲမကိတ်ညဳ ကုပရေင်တဵုလွဳ ကေုာံ ဒၞာဲဒတန်ကမၠောန်နာနာရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ပလံင်ဗစိုပ် ==
ပရေင်ပိုန်ဒြပ် အဓိက သွက်ညးဒေသတအ်ဂှ် ဒှ်ကမၠောန်တဵုလွဳ မပ္တံကဵု ရဝ်ဗာ၊ သြောအ်၊ ကေုာံ သတ်ဆုနာနာသာ်ရ။ ဟိုတ်နူ နွံလတူ ဂၠံင်ဇၞော် ကွဳစက် (ရန်ကုန်-မတ်မလီု) ကေုာံ ဂၠံင်ကွဳပၟတ်တုဲ ပရေင်ဗၞိက် ကေုာံ ပရေင်ပလံင်ဗစိုပ် ကတဵုဒှ်ခိုဟ် ဗွဲမလောန်ရ။ သၞေဟ်ကွဳပၟတ် သိမ်ဆိပ် (Theinzeik Railway Station) ကေုာံ သၞေဟ်ကျာ်ကဝ်တအ်ဝွံ ဒှ်သၞေဟ်အဓိက သွက်ဂွံဆက်စၠောအ် ကုဍုင်တၞဟ်တအ်ရ။

== ဘာသာ ကေုာံ ယေန်သၞာင် ==
မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲဍုင်သုဝဏ္ဏဝတဳဝွံ ဒှ်ဂကူမန်၊ ဂကူဗၟာ ကေုာံ ဂကူကရေင်တအ်တုဲ ရှ်ေသှ်ေဗုဒ္ဓဘာသာ အဓိကရ။ ပ္ဍဲဒေသဝွံ ဘာလကျာ်၊ ကျာ်စေတဳ ကေုာံ ဒၞာဲယေန်သၞာင် မဆက်စပ် ကုဂကူမန်တအ် နွံဗွဲမဂၠိုင်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[ဍုင်သဓီု]]
* [[တွဵုရးဍုင်မန်]]
* [[သုဝဏ္ဏဘူမိ]]

== နိဿဲ ==

* &quot;Suvannawadi&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:တွဵုရးဍုင်မန်]] [[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်]] [[ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်သဓီု]]</text>
      <sha1>0lklfgw2aczrdsvp690td4ss05jiov2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကအ်ကြိက်၊ ပွိုင်ဍုင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9425</id>
    <revision>
      <id>51695</id>
      <timestamp>2026-04-16T06:45:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox settlement | name                    = ပွိုင်ဍုင်ကအ်ကြိက် (Kawkareik Township) | native_name             = ကော့ကရိတ်မြို့နယ် | settlement_type         = ပွိုင်ဍုင် | pushpin_map             = Myanmar | map_caption             = ဒၞာဲဒတန် ပွိုင်ဍုင်ကအ်ကြိက် ပ္ဍဲ...&quot;</comment>
      <origin>51695</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6189" sha1="rfthmg53qftv7qzgduv6gk7cd4f11t0" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                    = ပွိုင်ဍုင်ကအ်ကြိက် (Kawkareik Township)
| native_name             = ကော့ကရိတ်မြို့နယ်
| settlement_type         = ပွိုင်ဍုင်
| pushpin_map             = Myanmar
| map_caption             = ဒၞာဲဒတန် ပွိုင်ဍုင်ကအ်ကြိက် ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ
| subdivision_type        = ဍုင်
| subdivision_name        = [[ဍုင်ဗၟာ]] (Myanmar)
| subdivision_type1       = တွဵုရး
| subdivision_name1       = [[တွဵုရးကရေင်]] (Kayin State)
| subdivision_type2       = ခရိုင်
| subdivision_name2       = [[ခရိုင်ကအ်ကြိက်]] (Kawkareik District)
| seat_type               = ဍုင်ရုင်အုပ်ဓုပ်
| seat                    = [[ဍုင်ကအ်ကြိက်]] (Kawkareik)
| time_zone               = MMT (UTC+06:30)
}}

'''ပွိုင်ဍုင်ကအ်ကြိက်''' (အင်္ဂလိက်: ''Kawkareik Township'', ဗၟာ: ''ကော့ကရိတ်မြို့နယ်'') ဝွံ ဒှ်ပွိုင်ဍုင်မွဲ မနွံပ္ဍဲ [[ခရိုင်ကအ်ကြိက်]]၊ [[တွဵုရးကရေင်]]၊ [[ဍုင်ဗၟာ]] ရ။ ဍုင်ရုင်အုပ်ဓုပ် အဓိက သွက်ပွိုင်ဍုင်ဏအ်ဂှ် ဒှ် [[ဍုင်ကအ်ကြိက်]] ရ။ ပွိုင်ဍုင်ဏအ်ဝွံ ပြာကတ်ဒၟံင် နဒဒှ် ဒၞာဲဗဟဵု ပရေင်ပလံင်ဗစိုပ် ကေုာံ ပရေင်ဗၞိက် အကြာဍုင်ဗၟာ ကေုာံ ဍုင်သေံ ဗွဲတၟေင် နူကဵု ဂၠံင်ဇၞော်အာရှ (Asian Highway) ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ပယျဵုဒၞက် ==
ပွိုင်ဍုင်ကအ်ကြိက်ဝွံ နွံပ္ဍဲဒေသ ဒဵုဒေါန (Dawna Range) ကေုာံ တိဗလးညိညတုဲ၊ ပယျဵုတိဍာ်ဍေံဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''လပါ်ဗမံက်:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု [[ပွိုင်ဍုင်မျဝတဳ]] (Myawaddy Township) မဒှ်ဍုင်ပယျဵု ဍုင်သေံ။
* '''လပါ်ပလိုတ်:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု [[ပွိုင်ဍုင်ဘာအင်]] (Hpa-an Township) ကေုာံ [[ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်]] (Kyaikmaraw Township) တွဵုရးဍုင်မန်။
* '''လပါ်သၠုင်ကျာ:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု [[ပွိုင်ဍုင်ကွာန်လှာ်]] (Kyainseikgyi Township)။
* '''လပါ်သၟဝ်ကျာ:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု [[ပွိုင်ဍုင်လှာ်ဗ္တာင်]] (Hlaingbwe Township)။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ပလံင်ဗစိုပ် ==
ပွိုင်ဍုင်ကအ်ကြိက်ဝွံ ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန် ပ္ဍဲကဏ္ဍ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ကီု သီုကဵု ပရေင်ပလံင်ဗစိုပ်ရ။ 
* '''ဂၠံင်ဇၞော်အာရှ (Asian Highway 1 - AH1):''' ဒှ်ဂၠံင်မဆက်စၠောအ်လဝ် ဍုင်မျဝတဳ ကေုာံ ဍုင်ကအ်ကြိက် တ်သြိုဟ်အာ ဒဵုဒေါနရ။ ဂၠံင်ဏအ်ဝွံ ကဵုအရီုအဗင် ဗွဲမဇၞော် ကုပရေင်ဗၞိက် အကြာဍုင်သေံ ကေုာံ ဍုင်ဗၟာရ။ ကိုပ်ကၠာ ဟွံဂွံသြိုင် ဂၠံင်တၟိဏအ်ဏီမ္ဂး ညးတအ် ဒးသုင်စောဲ ဂၠံင်ဒဵုတြေံ မကော်စ (ဒေါနတောင်ကျော်လမ်း) မၞုံကဵု အန္တရာယ် ကေုာံ ဒးကေတ်အခိင်လံလရ။
* '''ပရေင်တဵုလွဳ:''' မၞိဟ်ပ္ဍဲဒေသတအ် ဗွဲမဂၠိုင် ကၠောန်ကမၠောန်တဵုလွဳ မပ္တံကဵု သြောအ်၊ ရဝ်ဗာ၊ ကေုာံ သတ်ဆုနာနာတအ်ရ။

== ဂကူ ကေုာံ ဘာသာ ==
ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ကအ်ကြိက်ဝွံ ဂကူမံင်တန်တဴဒၟံင် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ်ဂကူကရေင် (Karen)၊ ဂကူမန် (Mon)၊ ဂကူဗၟာ (Bamar) ကေုာံ ဂကူပအိုဝ် (Pa-O) တအ်ရ။ မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဗုဒ္ဓဘာသာ (Buddhism) တုဲ၊ ဘာသာခရေတ်ယာန် ကေုာံ ဘာသာအေတ်သလာမ် လေဝ် နွံဒၟံင်ကီုရ။ ဒေသဏအ်ဝွံ ယေန်သၞာင် အခိုက်ကၞာ ကရေင် ကေုာံ မန်တအ် ထုဲနှဴ ဇၞော်မောဝ်ဒၟံင်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[တွဵုရးကရေင်]]
* [[ဍုင်ကအ်ကြိက်]]
* [[ဍုင်မျဝတဳ]]
* [[ဂၠံင်ဇၞော်အာရှ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;Kawkareik Township&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:တွဵုရးကရေင်]]
[[ကဏ္ဍ:ခရိုင်ကအ်ကြိက်]]
[[ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ဍုင်ဗၟာ]]</text>
      <sha1>rfthmg53qftv7qzgduv6gk7cd4f11t0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကအ်သံင်၊ ပွိုင်ဍုင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9426</id>
    <revision>
      <id>51696</id>
      <timestamp>2026-04-16T06:46:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox settlement | name                    = ပွိုင်ဍုင်ကအ်သံင် (Kawthaung Township) | native_name             = ကော့သောင်းမြို့နယ် | settlement_type         = ပွိုင်ဍုင် | pushpin_map             = Myanmar | map_caption             = ဒၞာဲဒတန် ပွိုင်ဍုင်ကအ်သံင် ပ္ဍဲဍ...&quot;</comment>
      <origin>51696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5859" sha1="15w0rf36vrodv85byds24zur69rok8r" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                    = ပွိုင်ဍုင်ကအ်သံင် (Kawthaung Township)
| native_name             = ကော့သောင်းမြို့နယ်
| settlement_type         = ပွိုင်ဍုင်
| pushpin_map             = Myanmar
| map_caption             = ဒၞာဲဒတန် ပွိုင်ဍုင်ကအ်သံင် ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ
| subdivision_type        = ဍုင်
| subdivision_name        = [[ဍုင်ဗၟာ]] (Myanmar)
| subdivision_type1       = ရးဇၞော်
| subdivision_name1       = [[ရးတၞင်သဳ]] (Tanintharyi Region)
| subdivision_type2       = ခရိုင်
| subdivision_name2       = [[ခရိုင်ကအ်သံင်]] (Kawthaung District)
| seat_type               = ဍုင်ရုင်အုပ်ဓုပ်
| seat                    = [[ဍုင်ကအ်သံင်]] (Kawthaung)
| time_zone               = MMT (UTC+06:30)
}}

'''ပွိုင်ဍုင်ကအ်သံင်''' (အင်္ဂလိက်: ''Kawthaung Township'', ဗၟာ: ''ကော့သောင်းမြို့နယ်'') ဝွံ ဒှ်ပွိုင်ဍုင်မွဲ မနွံပ္ဍဲ [[ခရိုင်ကအ်သံင်]]၊ [[ရးတၞင်သဳ]]၊ [[ဍုင်ဗၟာ]] ရ။ ဍုင်ရုင်အုပ်ဓုပ် အဓိက သွက်ပွိုင်ဍုင်ဏအ်ဂှ် ဒှ် [[ဍုင်ကအ်သံင်]] ရ။ ပွိုင်ဍုင်ဏအ်ဝွံ ဒှ်ပွိုင်ဍုင် မနွံလပါ်သၠုင်ကျာအိုတ် ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာတုဲ၊ ပ္ဍဲခေတ်အင်္ဂလိက်တေအ် ပြာကတ်လဝ် နကဵုယၟု &quot;ဗိက်တဝ်ရဳယျာ ပွိုင့်&quot; (Victoria Point) ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ပယျဵုဒၞက် ==
ပွိုင်ဍုင်ကအ်သံင်ဝွံ နွံပ္ဍဲဒကုတ်သၠုင်ကျာအိုတ် သွက်ဍုင်ဗၟာတုဲ၊ နွံကဵု တိဗလး၊ ဇိုင်ၜဳ ကေုာံ ကအ်တၟေင်ဂမၠိုင် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ပယျဵုတိဍာ်ဍေံဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''လပါ်ဗမံက် ကေုာံ သၠုင်ကျာ:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုခရိုင်ရနံင် (Ranong)၊ ဍုင်သေံ။ ဒေသၜါဏအ်ဂှ် ပါ်ခြာလဝ် နကဵု ကြုင်ပါက်ချန် (Kraburi River / Pak Chan River) ရ။
* '''လပါ်ပလိုတ်:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ၜဳအန်ဒမန် (Andaman Sea) ကေုာံ ကအ်ဗိက်ဂမၠိုင် (Mergui Archipelago)။
* '''လပါ်သၟဝ်ကျာ:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု [[ပွိုင်ဍုင်ဗုတ်ပြင်]] (Bokpyin Township)။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်အာတရဴ ==
ပွိုင်ဍုင်ကအ်သံင်ဝွံ ဒှ်ဗဟဵုပရေင်ဗၞိက် ပယျဵု အဓိက အကြာဍုင်ဗၟာ ကေုာံ ဍုင်သေံရ။ ညးဒေသတအ် ဗွဲမဂၠိုင် ကၠောန်ကမၠောန် ပရေင်ဗၞိက်ပယျဵု၊ ကမၠောန်တမ္ၚာ၊ ကေုာံ ပရေင်တဵုလွဳ မပ္တံကဵု တဵုတၞံတာ (Oil Palm) ကေုာံ ရဝ်ဗာ တအ်ရ။

ပါဲနူဂှ်တုဲ ပွိုင်ဍုင်ဏအ်ဝွံ ဒှ်ဒၞာဲတြင်လုပ် (Gateway) သွက်ဂွံအာလ္ၚတ် ကအ်ဗိက်ဂမၠိုင်တုဲ၊ ပရေင်အာတရဴ (Tourism) ဂှ် ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန်ရ။ ကအ်မပြာကတ်တအ်ဂှ် ကအ်မက်ကလဳဗဒ် (Macleod Island)၊ ကအ်ညံင်ဦးဖဳ တအ် ပါလုပ်ရ။

== ဂကူ ကေုာံ ဘာသာ ==
ဟိုတ်နူဒှ် ဒၞာဲပယျဵု ကေုာံ ဒၞာဲကမၠောန်ဗၞိက်တုဲ ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ကအ်သံင်ဝွံ မၞိဟ်ဂကူနာနာ မံင်တန်တဴဒၟံင်ရ။ ဂကူဗၟာ၊ ဂကူသေံ (Thai)၊ ဂကူမန်၊ ဂကူကရေင် ကေုာံ ဂကူသလုံ (Moken / Sea Gypsies) တအ် မံင်တန်တဴဒၟံင် အတိုင်အခိုက်ကၞာညးကဵုညးရ။ မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် ရှ်ေသှ်ေ ဗုဒ္ဓဘာသာ တုဲ၊ ဘာသာအေတ်သလာမ် ကေုာံ ဘာသာခရေတ်ယာန် လေဝ် နွံဒၟံင် ဗွဲမဂၠိုင်ကီုရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ရးတၞင်သဳ]]
* [[ဍုင်ကအ်သံင်]]
* [[ဍုင်ရနံင်]] (Ranong)
* [[ကအ်ဗိက်ဂမၠိုင်]] (Mergui Archipelago)

== နိဿဲ ==
* &quot;Kawthaung Township&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:ရးတၞင်သဳ]]
[[ကဏ္ဍ:ခရိုင်ကအ်သံင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ဍုင်ဗၟာ]]</text>
      <sha1>15w0rf36vrodv85byds24zur69rok8r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဍာ်ဗု၊ ပွိုင်ဍုင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9427</id>
    <revision>
      <id>51697</id>
      <timestamp>2026-04-16T06:48:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox settlement | name                    = ပွိုင်ဍုင်ဍာ်ဗု (Yebyu Township) | native_name             = ရေဖြူမြို့နယ် | settlement_type         = ပွိုင်ဍုင် | pushpin_map             = Myanmar | map_caption             = ဒၞာဲဒတန် ပွိုင်ဍုင်ဍာ်ဗု ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ | subdivision...&quot;</comment>
      <origin>51697</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5558" sha1="p5qp81wcea193clrwkl6wb52rihq5do" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                    = ပွိုင်ဍုင်ဍာ်ဗု (Yebyu Township)
| native_name             = ရေဖြူမြို့နယ်
| settlement_type         = ပွိုင်ဍုင်
| pushpin_map             = Myanmar
| map_caption             = ဒၞာဲဒတန် ပွိုင်ဍုင်ဍာ်ဗု ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ
| subdivision_type        = ဍုင်
| subdivision_name        = [[ဍုင်ဗၟာ]] (Myanmar)
| subdivision_type1       = ရးဇၞော်
| subdivision_name1       = [[ရးတၞင်သဳ]] (Tanintharyi Region)
| subdivision_type2       = ခရိုင်
| subdivision_name2       = [[ခရိုင်ထဝါဲ]] (Dawei District)
| seat_type               = ဍုင်ရုင်အုပ်ဓုပ်
| seat                    = [[ဍုင်ဍာ်ဗု]] (Yebyu)
| time_zone               = MMT (UTC+06:30)
}}

'''ပွိုင်ဍုင်ဍာ်ဗု''' (အင်္ဂလိက်: ''Yebyu Township'', ဗၟာ: ''ရေဖြူမြို့နယ်'') ဝွံ ဒှ်ပွိုင်ဍုင်မွဲ မနွံပ္ဍဲ [[ခရိုင်ထဝါဲ]]၊ [[ရးတၞင်သဳ]]၊ [[ဍုင်ဗၟာ]] ရ။ ဍုင်ရုင်အုပ်ဓုပ် အဓိက သွက်ပွိုင်ဍုင်ဏအ်ဂှ် ဒှ် [[ဍုင်ဍာ်ဗု]] ရ။ ပွိုင်ဍုင်ဏအ်ဝွံ ဒှ်ပွိုင်ဍုင် မနွံလပါ်သၟဝ်ကျာအိုတ် ပ္ဍဲရးတၞင်သဳတုဲ ဒှ်ဒၞာဲပယျဵု မဆက်စပ်ဒၟံင် ကုတွဵုရးဍုင်မန်ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ပယျဵုဒၞက် ==
ပွိုင်ဍုင်ဍာ်ဗုဝွံ နွံပ္ဍဲဒကုတ်သၟဝ်ကျာအိုတ် သွက်ရးတၞင်သဳတုဲ၊ နွံကဵု ဒေသဒဵု၊ တိဗလး ကေုာံ ဒေသဇိုင်ၜဳ ဗွဲမလှဲလးရ။ ပယျဵုတိဍာ်ဍေံဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''လပါ်သၟဝ်ကျာ:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု [[ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်]] (Ye Township) တွဵုရးဍုင်မန်။
* '''လပါ်သၠုင်ကျာ:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု [[ပွိုင်ဍုင်ထဝါဲ]] (Dawei Township) ကေုာံ [[ပွိုင်ဍုင်လံင်လုံ]] (Launglon Township)။
* '''လပါ်ဗမံက်:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ဍုင်သေံ (Thailand) နကဵု ဒဵုတၞင်သဳရ။
* '''လပါ်ပလိုတ်:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ၜဳအန်ဒမန် (Andaman Sea)။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ပလံင်ဗစိုပ် ==
ပွိုင်ဍုင်ဍာ်ဗုဝွံ ပရေင်တဵုလွဳ ကေုာံ ပရေင်ကမၠောန်သဘာဝ ဒှ်အဓိကရ။ မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် ကၠောန်ကမၠောန်တဵုလွဳ မပ္တံကဵု ရဝ်ဗာ၊ သတ်ဆု ကေုာံ သြောအ်တအ်ရ။ ဒေသဏအ်ဝွံ နွံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကိစ္စဇၞော် မပ္တံကဵု ဒေသကမ္ဗံက် (Kanbauk) မဒှ်ဒၞာဲ ဗဟဵုဓါတ်ဂေတ်သဘာဝ (Natural Gas Pipeline) မဆက်စၠောအ်ပတိတ်ဏာ ဇရေင်ဍုင်သေံရ။

လပါ်ပလံင်ဗစိုပ်မ္ဂး ဒေသဏအ်ဝွံ ဆက်စၠောအ်လဝ် နကဵု ဂၠံင်ဇၞော် ရေဝ်-ထဝါဲ ကေုာံ ဂၠံင်ကွဳပၟတ်တအ်ရ။

== ဂကူ ကေုာံ ဘာသာ ==
ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ဍာ်ဗုဝွံ မၞိဟ်မံင်တန်တဴဒၟံင် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ်ဂကူမန်၊ ဂကူထဝါဲ (Dawei) ကေုာံ ဂကူကရေင် တအ်ရ။ ဒေသဏအ်ဝွံ ဒှ်ဒေသမၞုံကဵု ကွာန်မန် ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲရးတၞင်သဳတုဲ ယေန်သၞာင် ကေုာံ အရေဝ်ဘာသာမန်တအ် ဂျိုင်တန်တဴဒၟံင် ခိုဟ်ဟ်ရ။ မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဗုဒ္ဓဘာသာ (Buddhism) တုဲ၊ ဘာသာခရေတ်ယာန် လေဝ် နွံဒၟံင်ကီုရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ရးတၞင်သဳ]]
* [[ခရိုင်ထဝါဲ]]
* [[ဍုင်ဍာ်ဗု]]
* [[ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်]]

== နိဿဲ ==
* &quot;Yebyu Township&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:ရးတၞင်သဳ]]
[[ကဏ္ဍ:ခရိုင်ထဝါဲ]]
[[ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ဍုင်ဗၟာ]]</text>
      <sha1>p5qp81wcea193clrwkl6wb52rihq5do</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ဍုင်ဗၟာ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9428</id>
    <revision>
      <id>51698</id>
      <timestamp>2026-04-16T06:49:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ စရင်မဆက်စပ် ကု ပွိုင်ဍုင်ဂမၠိုင် (Townships) မနွံပ္ဍဲ [[ဍုင်ဗၟာ]] (Myanmar) သီုဖအိုတ်ရ။  [[Category:Townships of Myanmar]] [[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဗၟာ]] ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဒေသဂမ...&quot;</comment>
      <origin>51698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="471" sha1="jjsti0wg5i37q8txapw7zy5bs1hze27" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ စရင်မဆက်စပ် ကု ပွိုင်ဍုင်ဂမၠိုင် (Townships) မနွံပ္ဍဲ [[ဍုင်ဗၟာ]] (Myanmar) သီုဖအိုတ်ရ။

[[Category:Townships of Myanmar]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဗၟာ]]
[[ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဒေသဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ဍုင်ဗၟာ]]</text>
      <sha1>jjsti0wg5i37q8txapw7zy5bs1hze27</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51699</id>
      <parentid>51698</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T06:50:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2813" sha1="ewlh3obbk2icr33ifkqcq32qgaobzul" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Flag_of_Myanmar.svg|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ပွိုင်ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ဍုင်ဗၟာ&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုပွိုင်ဍုင်ဂမၠိုင် (districts) ပ္ဍဲ [[ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ]] (မြန်မာ)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
ကၟိန်ဍုင်ဗၟာဂှ် နွံကဵု တွဵုရး (၇) ကေုာံ ရး (၇)။ တွဵုရး ကေုာံ ရးမွဲမွဲဂှ် ပါ်ပရအ်လဝ် နကဵု '''ပွိုင်ဍုင်''' (districts)။ ပွိုင်ဍုင်ဂှ် ဒှ်အဆံင် သၟဝ်နူ တွဵုရး/ရး။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:ပွိုင်ဍုင် တွဵုရးဍုင်မန်]]
* [[:Category:ပွိုင်ဍုင် တွဵုရးဍုင်ကချေင်]]
* [[:Category:ပွိုင်ဍုင် တွဵုရးဍုင်ကယား]]
* [[:Category:ပွိုင်ဍုင် တွဵုရးဍုင်ကရေင်]]
* [[:Category:ပွိုင်ဍုင် တွဵုရးဍုင်ချေင်]]
* [[:Category:ပွိုင်ဍုင် တွဵုရးဍုင်ရခေင်]]
* [[:Category:ပွိုင်ဍုင် တွဵုရးဍုင်သေံ]]
* [[:Category:ပွိုင်ဍုင် ရးသကိုင်]]
* [[:Category:ပွိုင်ဍုင် ရးတနင်္သာရီ]]
* [[:Category:ပွိုင်ဍုင် ရးဗဂေါ]]
* [[:Category:ပွိုင်ဍုင် ရးမာန္တလေဝ်]]
* [[:Category:ပွိုင်ဍုင် ရးမကွေင်]]
* [[:Category:ပွိုင်ဍုင် ရးလ္ဂုင်]]
* [[:Category:ပွိုင်ဍုင် ရးဨရာဝတဳ]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* (မုက်လိက် ဟွံမဲဒၟံင် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် – ဆကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် ပါ်ပရအ်လဝ်)

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ]]
* [[:Category:တွဵုရး ကေုာံ ရးဂမၠိုင် ပ္ဍဲ မြန်မာ]]

[[Category:ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ]]
[[Category:ပွိုင်ဍုင်]]</text>
      <sha1>ewlh3obbk2icr33ifkqcq32qgaobzul</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင် တွဵုရးဍုင်မန်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9429</id>
    <revision>
      <id>51700</id>
      <timestamp>2026-04-16T06:51:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:Mon_State_flag.png|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ပွိုင်ဍုင် တွဵုရးဍုင်မန်&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုပွိုင်ဍုင် (districts) ပ္ဍဲ တွဵုရး...&quot;</comment>
      <origin>51700</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1802" sha1="3r1mpt9p1qdq3wb7dubi1tc3toflsk3" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Mon_State_flag.png|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ပွိုင်ဍုင် တွဵုရးဍုင်မန်&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုပွိုင်ဍုင် (districts) ပ္ဍဲ [[တွဵုရးဍုင်မန်]] (Mon State)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
တွဵုရးဍုင်မန်ဂှ် ပါ်ပရအ်လဝ် နကဵု '''ပွိုင်ဍုင်''' (၃) ပြကာ။ ပွိုင်ဍုင်မွဲမွဲဂှ် ပါ်ပရအ်လဝ် နကဵု '''ဍုင်''' (townships) ဂမၠိုင်။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်]]
* [[:Category:ပွိုင်ဍုင်သဓီု]]
* [[:Category:ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်]] (Mawlamyine District)
* [[ပွိုင်ဍုင်သဓီု]] (Thaton District)
* [[ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်]] (Ye District)

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:တွဵုရးဍုင်မန်]]
* [[:Category:ပွိုင်ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ဍုင်ဗၟာ]]

[[Category:တွဵုရးဍုင်မန်]]
[[Category:ပွိုင်ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ဍုင်ဗၟာ]]</text>
      <sha1>3r1mpt9p1qdq3wb7dubi1tc3toflsk3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9430</id>
    <revision>
      <id>51701</id>
      <timestamp>2026-04-16T06:52:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:Ye_District_map.png|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုပွိုင်ဍုင်ရေဝ် (Ye District) ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မ...&quot;</comment>
      <origin>51701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1829" sha1="mzpsvh6jn9l3roc20bl0qk8yihmww61" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Ye_District_map.png|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုပွိုင်ဍုင်ရေဝ် (Ye District) ပ္ဍဲ [[တွဵုရးဍုင်မန်]]။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်''' (Ye District) ဝွံ ဒှ်မွဲအကြာ ပွိုင်ဍုင် (၃) ပ္ဍဲတွဵုရးဍုင်မန်။ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်ဂှ် နွံကဵု ဍုင် (township) မရနုက်ကဵု ၜါ (၂)။

== ဍုင်ဂမၠိုင် (Townships) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[ဍုင်ရေဝ်]] (Ye)
* [[ဍုင်မုတ်တ]] (Mudon) – (ဆက်စပ် ကုပွိုင်ဍုင်ရေဝ်)
* (ဍုင်တၞဟ်တအ် ယဝ်နွံ)

&lt;/div&gt;

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* (ဟွံမဲဏီ)

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်]]
* [[ဍုင်ရေဝ်]]
* [[ဍုင်မုတ်တ]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:ပွိုင်ဍုင် တွဵုရးဍုင်မန်]]
* [[:Category:တွဵုရးဍုင်မန်]]

[[Category:ပွိုင်ဍုင် တွဵုရးဍုင်မန်]]
[[Category:တွဵုရးဍုင်မန်]]</text>
      <sha1>mzpsvh6jn9l3roc20bl0qk8yihmww61</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပွိုင်ဍုင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9431</id>
    <revision>
      <id>51702</id>
      <timestamp>2026-04-16T06:55:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''ပွိုင်ဍုင်''' (အင်္ဂလိက်: ''Township'', ဗၟာ: ''မြို့နယ်'') ဝွံ ဒှ်ဗဗလး ပရေင်အုပ်ဓုပ် (Administrative division) မွဲကဆံင် မသုင်စောဲဒၟံင် ပ္ဍဲသၞောတ်အုပ်ဓုပ် ဍုင်လ္ၚဵုတအ်ရ။ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍ...&quot;</comment>
      <origin>51702</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3741" sha1="s3bdw4llgde6klvchgwe0jipeun9yt7" xml:space="preserve">'''ပွိုင်ဍုင်''' (အင်္ဂလိက်: ''Township'', ဗၟာ: ''မြို့နယ်'') ဝွံ ဒှ်ဗဗလး ပရေင်အုပ်ဓုပ် (Administrative division) မွဲကဆံင် မသုင်စောဲဒၟံင် ပ္ဍဲသၞောတ်အုပ်ဓုပ် ဍုင်လ္ၚဵုတအ်ရ။ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲသၞောတ်အုပ်ဓုပ် [[ဍုင်ဗၟာ]] မ္ဂး၊ ပွိုင်ဍုင်ဝွံ ဒှ်ဒကုတ်အုပ်ဓုပ် အဓိက မနွံသၟဝ် ခရိုင် (District) တုဲ မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဍုင်၊ အရာပ် ကေုာံ ဂကောံကွာန်ဂမၠိုင်ရ။

== သၞောတ်အုပ်ဓုပ် ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ ==
ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာမ္ဂး ပွိုင်ဍုင်ဂှ် ဒှ်ဗဟဵု ပရေင်အုပ်ဓုပ် သွက်ညးဍုင်ကွာန်တအ်ရ။ လၟေင်အုပ်ဓုပ် နူလတူ စဵုကဵုသၟဝ်ဂှ် ပါ်လဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
# တွဵုရး ဟွံသေင်မ္ဂး ရးဇၞော် (State / Region)
# ခရိုင် (District)
# '''ပွိုင်ဍုင် (Township)'''
# ဍုင် (Town) ဟွံသေင်မ္ဂး အရာပ် (Ward) ကေုာံ ဂကောံကွာန် (Village Tract)

== ပရေင်ကမၠောန် ကေုာံ ရုင်အလဵုအသဳ ==
ပွိုင်ဍုင် ဇၟာပ်ဇၟာပ်ပွိုင်ဍုင်ဂှ် နွံကဵု ရုင်အလဵုအသဳ အဓိကဂမၠိုင် သွက်ဂွံ ပကင်ရင် ကေုာံ ကဵုသေဝါ ကုညးဍုင်ကွာန်တအ်ရ။ ရုင်အဓိကတအ်ဂှ် -
* '''ရုင်အုပ်ဓုပ်နာနာ (General Administration Department - GAD):''' ဒှ်ရုင်အဓိက သွက်ဂွံအုပ်ဓုပ် ပွိုင်ဍုင်။
* '''ရုင်ဗၠာဲတွာ်:''' သွက်ဂွံ ထိင်ဒဝ် ပရေင်ဂီုကၠီု ကေုာံ ပရေင်ၜိုဟ်လလံ ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်။
* '''ရုင်ပရေင်ထတ်ယုက် ကေုာံ ရုင်ဂဥုဲ:''' သွက်ဂွံ လွဳလွတ် ကေုာံ စဳမံင်ပရေင်ထတ်ယုက် ညးဍုင်ကွာန်။
* '''ရုင်ပရေင်ပညာ:''' သွက်ဂွံ စဳမံင် ပရေင်ပညာ ကေုာံ ဘာဗတောန်လိက် အလုံမွဲပွိုင်ဍုင်။

== ဥပမာ ပွိုင်ဍုင်ဂမၠိုင် (ပ္ဍဲဒေသမန်) ==
* [[ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု]]
* [[ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်]]
* [[ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်]]
* [[ပွိုင်ဍုင်သဓီု]]
* [[ပွိုင်ဍုင်ပံင်]]

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ခရိုင်]]
* [[တွဵုရး]]
* [[ဍုင်ဗၟာ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;Townships of Myanmar&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ဍုင်ဗၟာ]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်အုပ်ဓုပ်]]</text>
      <sha1>s3bdw4llgde6klvchgwe0jipeun9yt7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ခရိုင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9432</id>
    <revision>
      <id>51703</id>
      <timestamp>2026-04-16T06:56:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''ခရိုင်''' (အင်္ဂလိက်: ''District'', ဗၟာ: ''ခရိုင်'') ဝွံ ဒှ်ဗဗလး ပရေင်အုပ်ဓုပ် (Administrative division) ဒုတိယကဆံင် ပ္ဍဲသၞောတ်အုပ်ဓုပ် ဍုင်လ္ၚဵုတအ်ရ။ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲသၞောတ်အုပ်ဓုပ် ဍု...&quot;</comment>
      <origin>51703</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3814" sha1="tjdt92otopbx0z5xydb41vbl5pk4wop" xml:space="preserve">'''ခရိုင်''' (အင်္ဂလိက်: ''District'', ဗၟာ: ''ခရိုင်'') ဝွံ ဒှ်ဗဗလး ပရေင်အုပ်ဓုပ် (Administrative division) ဒုတိယကဆံင် ပ္ဍဲသၞောတ်အုပ်ဓုပ် ဍုင်လ္ၚဵုတအ်ရ။ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲသၞောတ်အုပ်ဓုပ် [[ဍုင်ဗၟာ]] မ္ဂး၊ ခရိုင်ဝွံ နွံသၟဝ် တွဵုရး ဟွံသေင်မ္ဂး ရးဇၞော် (State / Region) တုဲ၊ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု [[ပွိုင်ဍုင်]] (Townships) ဂမၠိုင် မပံင်ကောံလဝ်ရ။

== သၞောတ်အုပ်ဓုပ် ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ ==
ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာမ္ဂး ခရိုင်ဂှ် ဒှ်ဒကုတ်အုပ်ဓုပ် မဆက်စၠောအ်ကဵု အကြာအလဵုအသဳ တွဵုရး/ရးဇၞော် ကေုာံ အလဵုအသဳ ပွိုင်ဍုင်တအ်ရ။ လၟေင်အုပ်ဓုပ် နူလတူ စဵုကဵုသၟဝ်ဂှ် ပါ်လဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
# တွဵုရး ဟွံသေင်မ္ဂး ရးဇၞော် (State / Region)
# '''ခရိုင် (District)'''
# [[ပွိုင်ဍုင်]] (Township)
# ဍုင် (Town) ဟွံသေင်မ္ဂး အရာပ် (Ward) ကေုာံ ဂကောံကွာန် (Village Tract)

== ပရေင်ကမၠောန် ကေုာံ ရုင်အလဵုအသဳ ==
ခရိုင်မွဲမွဲဂှ် နွံကဵု ရုင်အလဵုအသဳ ကဆံင်ခရိုင် သွက်ဂွံ ပကင်ရင် ကေုာံ ထိင်ဒဝ် ပွိုင်ဍုင်ဂမၠိုင် မနွံသၟဝ်ဇကုရ။ ရုင်အဓိကတအ်ဂှ် -
* '''ရုင်အုပ်ဓုပ်နာနာ ခရိုင် (District General Administration Department):''' ဒှ်ရုင်အဓိက သွက်ဂွံအုပ်ဓုပ် ကေုာံ ပကင်ရင် အလုံမွဲခရိုင်။
* '''ရုင်ဗၠာဲတွာ် ခရိုင်:''' သွက်ဂွံ ထိင်ဒဝ် ပရေင်ဂီုကၠီု ကေုာံ ဥပဒေ ပ္ဍဲခရိုင်။
* '''ရုင်ပရေင်ပညာ ခရိုင်:''' သွက်ဂွံ စဳမံင် ကေုာံ ထိင်ဒဝ် ပရေင်ပညာ ကဆံင်ခရိုင်။
* '''ရုင်ကမ္မတဳရုဲမာဲ ခရိုင်:''' သွက်ဂွံ စဳစဉ် ကေုာံ ထိင်ဒဝ် ပရေင်ရုဲမာဲ။

== ဥပမာ ခရိုင်ဂမၠိုင် (ပ္ဍဲဒေသသၠုင်ကျာ ဍုင်ဗၟာ) ==
* [[ခရိုင်မတ်မလီု]] (Mawlamyine District)
* [[ခရိုင်သဓီု]] (Thaton District)
* [[ခရိုင်ဖာအင်]] (Hpa-an District)
* [[ခရိုင်ကအ်ကြိက်]] (Kawkareik District)
* [[ခရိုင်ထဝါဲ]] (Dawei District)

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ပွိုင်ဍုင်]]
* [[တွဵုရး]]
* [[ဍုင်ဗၟာ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;Districts of Myanmar&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:ခရိုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ဍုင်ဗၟာ]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်အုပ်ဓုပ်]]</text>
      <sha1>tjdt92otopbx0z5xydb41vbl5pk4wop</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပါင်ၜဳ ဟဝ်မုဇ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9433</id>
    <revision>
      <id>51705</id>
      <timestamp>2026-04-16T07:24:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox body of water | name               = ပါင်ၜဳ ဟဝ်မုဇ် (Strait of Hormuz) | native_name        = تنگه هرمز (Persian)&lt;br/&gt;مضيق هرمز (Arabic) | image              = Strait of hormuz (high resolution).jpg | caption            = ရုပ်သရုပ် ဂြဟ် (Satellite) ပါင်ၜဳ ဟဝ်မုဇ် | location           = အာရှပလိုတ...&quot;</comment>
      <origin>51705</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5642" sha1="pdcm9n7ngkaamty88zddk3twvaibixa" xml:space="preserve">{{Infobox body of water
| name               = ပါင်ၜဳ ဟဝ်မုဇ် (Strait of Hormuz)
| native_name        = تنگه هرمز (Persian)&lt;br/&gt;مضيق هرمز (Arabic)
| image              = Strait of hormuz (high resolution).jpg
| caption            = ရုပ်သရုပ် ဂြဟ် (Satellite) ပါင်ၜဳ ဟဝ်မုဇ်
| location           = [[အာရှပလိုတ်]] / [[လဒေါဝ်ဗမံက်]]
| coords             = 
| type               = ပါင်ၜဳ (Strait)
| ocean              = [[မှာသၟိတ် အိန္ဒိယ]] (Indian Ocean)
| basin_countries    = [[အဳရန်]]၊ [[အိုမာန်]]၊ [[အာရပ်အေမဳရိတ်]]
| width              = 21 မိုင် (39 ကဳလဝ်မဳတာ) (ဒၞာဲမဍန်အိုတ်)
| connecting_waterbodies = [[ၜဳပါရှန်း]] (Persian Gulf) ကေုာံ [[ၜဳအိုမာန်]] (Gulf of Oman)
}}

'''ပါင်ၜဳ ဟဝ်မုဇ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Strait of Hormuz'', ပာသဳ: ''تنگه هرمز'', အာရပ်: ''مضيق هرمز'') ဝွံ ဒှ်ပါင်ၜဳ (Strait) မဆက်စၠောအ်လဝ် အကြာ [[ၜဳပါရှန်း]] (Persian Gulf) ကေုာံ [[ၜဳအိုမာန်]] (Gulf of Oman) ရ။ ဍေံဝွံ ပါ်ခြာလဝ် ဍုင် [[အဳရန်]] (Iran) မနွံလပါ်သၟဝ်ကျာ ကေုာံ ဍုင် [[အာရပ်အေမဳရိတ်]] (UAE)၊ ဍုင် [[အိုမာန်]] (Oman) မနွံလပါ်သၠုင်ကျာရ။ ပါင်ၜဳဏအ်ဝွံ ဒှ်တြင်အဓိက သွက်ဂွံပလံင်ဗစိုပ် ကၠေင် (Oil) နူကဵု ဒေသလဒေါဝ်ဗမံက် ဇရေင်ဂၠးတိရ။

== ပထဝဳ ==
ပါင်ၜဳ ဟဝ်မုဇ်ဝွံ ဒၞာဲမဍန်အိုတ်ဂှ် နွံအနာံ ၜိုတ် ၂၁ မိုင် (၃၉ ကဳလဝ်မဳတာ) ရ။ ဆဂး ဒၞာဲက္ၜင်ဇၞော်တအ် မတတ်ကၠောအ်ဂွံ ၜိုဟ်ၜိုဟ်သြိုဟ်သြိုဟ်ဂှ် နွံအနာံ ဆ ၂ မိုင် (၃ ကဳလဝ်မဳတာ) ဓဝ်ရ။ ပ္ဍဲကဵု ပါင်ၜဳဏအ်ဂှ် တကအ်မၞုံယၟု &quot;တကအ်ဟဝ်မုဇ်&quot; (Hormuz Island)၊ တကအ်ကေရှ် (Qeshm) ကေုာံ တကအ်လာရက် (Larak) မဒှ်တိဍာ် ဍုင်အဳရန်တအ် နွံဒၟံင်ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ အဓိကကိစ္စဇၞော် ==
ပါင်ၜဳ ဟဝ်မုဇ်ဝွံ ပ္ဍဲဂၠးတိမ္ဂး ဒှ်ဒၞာဲ ကိစ္စဇၞော်အိုတ် သွက်ပရေင်ဗၞိက် ကၠေင်စိုတ် (Crude oil) ကေုာံ ဓါတ်ဂေတ်သဘာဝ (LNG) ရ။ ကၠေင်မပတိတ် နူဍုင်သအူဒဳအာရပ်၊ အဳရန်၊ အာရပ်အေမဳရိတ်၊ ကူဝေတ် ကေုာံ အဳရက် တအ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒးတတ်ကၠောအ် ပါင်ၜဳဏအ် သွက်ဂွံပလံင်ဗစိုပ် ဇရေင်ဍုင် အာရှ (ဗီုကဵု ကြုက်၊ အိန္ဒိယ၊ ဂျပါန်) ကေုာံ ဍုင်ပလိုတ်တအ်ရ။ လၟိဟ်ကၠေင် မတတ်ကၠောအ် ပါင်ၜဳဏအ် ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲမ္ဂး နွံၜိုတ် ၂၀ မဳလဳယောန် ဘာရဳ (Barrel) တုဲ၊ ဒှ်လၟိဟ် ၜိုတ် ၂၀%-၃၀% ဍာ်ကၠေင် မသုင်စောဲဒၟံင် အလုံဂၠးတိရ။

== ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်ဂီုကၠီု ==
ဟိုတ်နူကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန်တုဲ၊ ဒေသပါင်ၜဳဏအ်ဝွံ ဒှ်ဒၞာဲ မကတဵုဒှ် ပြသၞာ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်ပၞာန် ဒေသလဒေါဝ်ဗမံက် လေပ်ရ။ ဍုင်အဳရန်ဝွံ ယဝ်ရ ကတဵုဒှ် ပရေင်ဟွံပြေပြံင် ကုဍုင်ပလိုတ် (ဗီုကဵု အမေရိကာန်) မ္ဂး၊ ညးတအ် လေပ်ပ္တိတ် အမိင်ဘပဠ သွက်ဂွံကၟာတ်ထောအ် ပါင်ၜဳဏအ်ရ။ ယဝ်ရ ပါင်ၜဳဏအ် ကၟာတ်အာမ္ဂး၊ ၚုဟ်ကၠေင် အလုံဂၠးတိ တိုန်စိုပ် ကဆံင်သၠုင်အိုတ်မာန်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ၜဳပါရှန်း]]
* [[အာရှပလိုတ်]]
* [[အဳရန်]]
* [[အိုမာန်]]

== နိဿဲ ==
* &quot;Strait of Hormuz&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:ပါင်ၜဳဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:အာရှပလိုတ်]]
[[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ]]
[[Category:Strait of Hormuz]]</text>
      <sha1>pdcm9n7ngkaamty88zddk3twvaibixa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ပါင်ၜဳဂမၠိုင်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9434</id>
    <revision>
      <id>51706</id>
      <timestamp>2026-04-16T07:25:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ စရင်မဆက်စပ် ကု ပါင်ၜဳ (Straits) မဒှ်ဒၞာဲဍာ်ဍန်ဍန် မဆက်စၠောအ်လဝ် အကြာၜဳ ဟွံသေင်မ္ဂး မှာသၟိတ်ဇၞော်ဇၞော်ဂမၠိုင် မနွံပ္ဍဲ ဒေ...&quot;</comment>
      <origin>51706</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="565" sha1="tg4br2o6sv4c99ri9cimkoowcnx5m7e" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ စရင်မဆက်စပ် ကု ပါင်ၜဳ (Straits) မဒှ်ဒၞာဲဍာ်ဍန်ဍန် မဆက်စၠောအ်လဝ် အကြာၜဳ ဟွံသေင်မ္ဂး မှာသၟိတ်ဇၞော်ဇၞော်ဂမၠိုင် မနွံပ္ဍဲ ဒေသနာနာ အလုံဂၠးတိရ။

[[Category:Straits]]
[[ကဏ္ဍ:ၜဳဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ]]</text>
      <sha1>tg4br2o6sv4c99ri9cimkoowcnx5m7e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51707</id>
      <parentid>51706</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T07:26:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51707</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2580" sha1="730xdi8uofh61t512pznunph8yhoqzv" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Strait_icon.png|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ပါင်ၜဳဂမၠိုင်&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ စရင်မဆက်စပ် ကု '''ပါင်ၜဳ''' (Straits) မဒှ်ဒၞာဲဍာ်ဍန်ဍန် မဆက်စၠောအ်လဝ် အကြာၜဳ ဟွံသေင်မ္ဂး မှာသၟိတ်ဇၞော်ဇၞော်ဂမၠိုင် မနွံပ္ဍဲ ဒေသနာနာ အလုံဂၠးတိရ။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''ပါင်ၜဳ''' (Strait) ဝွံ ဒှ်ဒၞာဲဍာ်ဍန်ဍန် မဆက်စၠောအ်လဝ် အကြာၜဳၜါ ဟွံသေင်မ္ဂး အကြာမှာသၟိတ် (ocean)ၜါ။ ပါင်ၜဳဂမၠိုင် နွံကဵု ကိစ္စဇၞော် သွက်ပရေင်အာကၠုင် နကဵုက္ၜင် (shipping routes) ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:ပါင်ၜဳ ပ္ဍဲအာရှ]]
* [[:Category:ပါင်ၜဳ ပ္ဍဲဥရောပ]]
* [[:Category:ပါင်ၜဳ ပ္ဍဲအမေရိက]]
* [[:Category:ပါင်ၜဳ ပ္ဍဲအဖရိက]]
* [[:Category:ပါင်ၜဳ ပ္ဍဲသမုဒ္ဒရာ]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[ပါင်ၜဳမလက်]] (Strait of Malacca)
* [[ပါင်ၜဳသိင်္ဂပူ]] (Singapore Strait)
* [[ပါင်ၜဳဗေရိန်]] (Bering Strait)
* [[ပါင်ၜဳဂိဘရာလ်တာ]] (Strait of Gibraltar)
* [[ပါင်ၜဳဟောမုဇ်]] (Strait of Hormuz)
* [[ပါင်ၜဳဒိုက်]] (English Channel)
* [[ပါင်ၜဳတာယာန်]] (Taiwan Strait)
* [[ပါင်ၜဳဒါတ်ဒါနဲလ်]] (Strait of Tartary)
* [[ပါင်ၜဳမာက္ကာသာ]] (Makassar Strait)
* [[ပါင်ၜဳသုန်ဒ]] (Sunda Strait)

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:ၜဳဂမၠိုင်]]
* [[:Category:ပထဝဳ]]

[[Category:ၜဳဂမၠိုင်]]
[[Category:ပထဝဳ]]</text>
      <sha1>730xdi8uofh61t512pznunph8yhoqzv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51708</id>
      <parentid>51707</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T07:28:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51708</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2584" sha1="ls685t65wm1b2z4zb6gdpy3q61qe36c" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Strait_icon.png|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ပါင်ၜဳဂမၠိုင်&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ စရင်မဆက်စပ် ကု '''[[ပါင်ၜဳ]]''' (Straits) မဒှ်ဒၞာဲဍာ်ဍန်ဍန် မဆက်စၠောအ်လဝ် အကြာၜဳ ဟွံသေင်မ္ဂး မှာသၟိတ်ဇၞော်ဇၞော်ဂမၠိုင် မနွံပ္ဍဲ ဒေသနာနာ အလုံဂၠးတိရ။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''ပါင်ၜဳ''' (Strait) ဝွံ ဒှ်ဒၞာဲဍာ်ဍန်ဍန် မဆက်စၠောအ်လဝ် အကြာၜဳၜါ ဟွံသေင်မ္ဂး အကြာမှာသၟိတ် (ocean)ၜါ။ ပါင်ၜဳဂမၠိုင် နွံကဵု ကိစ္စဇၞော် သွက်ပရေင်အာကၠုင် နကဵုက္ၜင် (shipping routes) ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:ပါင်ၜဳ ပ္ဍဲအာရှ]]
* [[:Category:ပါင်ၜဳ ပ္ဍဲဥရောပ]]
* [[:Category:ပါင်ၜဳ ပ္ဍဲအမေရိက]]
* [[:Category:ပါင်ၜဳ ပ္ဍဲအဖရိက]]
* [[:Category:ပါင်ၜဳ ပ္ဍဲသမုဒ္ဒရာ]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[ပါင်ၜဳမလက်]] (Strait of Malacca)
* [[ပါင်ၜဳသိင်္ဂပူ]] (Singapore Strait)
* [[ပါင်ၜဳဗေရိန်]] (Bering Strait)
* [[ပါင်ၜဳဂိဘရာလ်တာ]] (Strait of Gibraltar)
* [[ပါင်ၜဳဟောမုဇ်]] (Strait of Hormuz)
* [[ပါင်ၜဳဒိုက်]] (English Channel)
* [[ပါင်ၜဳတာယာန်]] (Taiwan Strait)
* [[ပါင်ၜဳဒါတ်ဒါနဲလ်]] (Strait of Tartary)
* [[ပါင်ၜဳမာက္ကာသာ]] (Makassar Strait)
* [[ပါင်ၜဳသုန်ဒ]] (Sunda Strait)

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:ၜဳဂမၠိုင်]]
* [[:Category:ပထဝဳ]]

[[Category:ၜဳဂမၠိုင်]]
[[Category:ပထဝဳ]]</text>
      <sha1>ls685t65wm1b2z4zb6gdpy3q61qe36c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပါင်ၜဳ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9435</id>
    <revision>
      <id>51709</id>
      <timestamp>2026-04-16T07:28:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''ပါင်ၜဳ''' (အင်္ဂလိက်: ''Strait'') ဝွံ ဒှ်ဒၞာဲဍာ်မဍန် (narrow body of water) မဆက်စၠောအ်လဝ် အကြာ ၜဳ ဟွံသေင်မ္ဂး မှာသၟိတ် ဇၞော်ဇၞော်ၜါရ။ ဒၞာဲပါင်ၜဳဝွံ နွံအကြာ တိၜါကရေက် မကြပ်ဒၟံ...&quot;</comment>
      <origin>51709</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3972" sha1="8dop4vrl5t7igv76dnhpyzb3l9kalwn" xml:space="preserve">'''ပါင်ၜဳ''' (အင်္ဂလိက်: ''Strait'') ဝွံ ဒှ်ဒၞာဲဍာ်မဍန် (narrow body of water) မဆက်စၠောအ်လဝ် အကြာ ၜဳ ဟွံသေင်မ္ဂး မှာသၟိတ် ဇၞော်ဇၞော်ၜါရ။ ဒၞာဲပါင်ၜဳဝွံ နွံအကြာ တိၜါကရေက် မကြပ်ဒၟံင်ရေင်သကအ်တုဲ၊ နကဵုပထဝဳမ္ဂး ဒှ်ဒၞာဲမကိစ္စဇၞော် သွက်ပရေင်ဆက်စၠောအ်တြင်ဍာ်ရ။

== အဓိက ကိစ္စဇၞော် ==
ပါင်ၜဳတအ်ဝွံ ပ္ဍဲဝင်ကီု သီုကဵု ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် နွံကဵု တန်အာသြဇာ (Strategic importance) ဗွဲမဇၞော်ရ -

* '''ပရေင်ဗၞိက် ကေုာံ ပရေင်ပလံင်ဗစိုပ်:''' က္ၜင်ပလံင်ကပေါတ် ကေုာံ က္ၜင်ကၠေင်တအ် ဗွဲမဂၠိုင် ဒးတတ်ကၠောအ် ပါင်ၜဳတအ် သွက်ဂွံ ဂွံအခိင်ပြဟ် ကေုာံ စရိတ်အောန်ရ။
* '''ပရေင်ဂီုကၠီု ကေုာံ ပၞာန်:''' ဟိုတ်နူဒှ် ဒၞာဲမဍန်တုဲ ယဝ်ရ ထိင်ဒဝ်လဝ် ပါင်ၜဳမွဲမွဲမာန်မ္ဂး ကလိဂွံ အခေါင်အုပ်ဓုပ် ပရေင်တြင်ဍာ် ပ္ဍဲဒေသဂှ်မာန်ရ။
* '''သဘာဝ ကေုာံ ရာသဳဥတု:''' ဍာ်ပါင်ၜဳတအ်ဂှ် ဆက်စၠောအ်ကဵု ဒြဟတ်ဍာ် (Ocean currents) အကြာ မှာသၟိတ်တအ်တုဲ နွံအထံက်အပင် ကုပရေင်ပြံင်လှာဲ ရာသဳဥတု ကေုာံ သဘာဝသတ်ဍာ်တအ်ရ။

== ပါင်ၜဳ မပြာကတ် ပ္ဍဲဂၠးတိဂမၠိုင် ==

* '''[[ပါင်ၜဳ ဟဝ်မုဇ်]] (Strait of Hormuz):''' ဆက်စၠောအ် ၜဳပါရှန်း ကဵု ၜဳအိုမာန် (ဒၞာဲအဓိက သွက်ပလံင်ဗစိုပ်ကၠေင်ဂၠးတိ)။
* '''ပါင်ၜဳ မလာက္ကာ (Strait of Malacca):''' ဆက်စၠောအ် မှာသၟိတ်အိန္ဒိယ ကဵု မှာသၟိတ်ပသဳဖိတ် (ဒၞာဲအဓိက သွက်ပရေင်ဗၞိက် အာရှ)။
* '''ပါင်ၜဳ ဂျဳဗရောတာ (Strait of Gibraltar):''' ဆက်စၠောအ် မှာသၟိတ်အာတ်လာန်တိတ် ကဵု ၜဳမေဒဳတေရေနဳယာန် (ပါ်ခြာလဝ် တိုက်ဥရောပ ကဵု တိုက်အာဖရိက)။
* '''ပါင်ၜဳ တိုင်ဝါန် (Taiwan Strait):''' ဆက်စၠောအ် ၜဳကြုက်သၠုင်ကျာ ကဵု ၜဳကြုက်ဗမံက် (ပါ်ခြာလဝ် ဍုင်ကြုက် ကဵု တကအ်တိုင်ဝါန်)။
* '''ပါင်ၜဳ ဗေရိင် (Bering Strait):''' ဆက်စၠောအ် မှာသၟိတ်အာတိတ် ကဵု မှာသၟိတ်ပသဳဖိတ် (ပါ်ခြာလဝ် ဍုင်ရုရှာ ကဵု တွဵုရးအလာသကာ အမေရိကာန်)။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[ၜဳ]]
* [[မှာသၟိတ်]]
* [[ပထဝဳ]]
* [[တကအ်]]

== နိဿဲ ==

* &quot;Strait&quot;, Wikipedia (English).</text>
      <sha1>8dop4vrl5t7igv76dnhpyzb3l9kalwn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51710</id>
      <parentid>51709</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T07:28:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51710</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4123" sha1="112ug31tc212tnrduqmbshvox5cph19" xml:space="preserve">'''ပါင်ၜဳ''' (အင်္ဂလိက်: ''Strait'') ဝွံ ဒှ်ဒၞာဲဍာ်မဍန် (narrow body of water) မဆက်စၠောအ်လဝ် အကြာ ၜဳ ဟွံသေင်မ္ဂး မှာသၟိတ် ဇၞော်ဇၞော်ၜါရ။ ဒၞာဲပါင်ၜဳဝွံ နွံအကြာ တိၜါကရေက် မကြပ်ဒၟံင်ရေင်သကအ်တုဲ၊ နကဵုပထဝဳမ္ဂး ဒှ်ဒၞာဲမကိစ္စဇၞော် သွက်ပရေင်ဆက်စၠောအ်တြင်ဍာ်ရ။

== အဓိက ကိစ္စဇၞော် ==
ပါင်ၜဳတအ်ဝွံ ပ္ဍဲဝင်ကီု သီုကဵု ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် နွံကဵု တန်အာသြဇာ (Strategic importance) ဗွဲမဇၞော်ရ -
* '''ပရေင်ဗၞိက် ကေုာံ ပရေင်ပလံင်ဗစိုပ်:''' က္ၜင်ပလံင်ကပေါတ် ကေုာံ က္ၜင်ကၠေင်တအ် ဗွဲမဂၠိုင် ဒးတတ်ကၠောအ် ပါင်ၜဳတအ် သွက်ဂွံ ဂွံအခိင်ပြဟ် ကေုာံ စရိတ်အောန်ရ။ 
* '''ပရေင်ဂီုကၠီု ကေုာံ ပၞာန်:''' ဟိုတ်နူဒှ် ဒၞာဲမဍန်တုဲ ယဝ်ရ ထိင်ဒဝ်လဝ် ပါင်ၜဳမွဲမွဲမာန်မ္ဂး ကလိဂွံ အခေါင်အုပ်ဓုပ် ပရေင်တြင်ဍာ် ပ္ဍဲဒေသဂှ်မာန်ရ။
* '''သဘာဝ ကေုာံ ရာသဳဥတု:''' ဍာ်ပါင်ၜဳတအ်ဂှ် ဆက်စၠောအ်ကဵု ဒြဟတ်ဍာ် (Ocean currents) အကြာ မှာသၟိတ်တအ်တုဲ နွံအထံက်အပင် ကုပရေင်ပြံင်လှာဲ ရာသဳဥတု ကေုာံ သဘာဝသတ်ဍာ်တအ်ရ။

== ပါင်ၜဳ မပြာကတ် ပ္ဍဲဂၠးတိဂမၠိုင် ==
* '''[[ပါင်ၜဳ ဟဝ်မုဇ်]] (Strait of Hormuz):''' ဆက်စၠောအ် ၜဳပါရှန်း ကဵု ၜဳအိုမာန် (ဒၞာဲအဓိက သွက်ပလံင်ဗစိုပ်ကၠေင်ဂၠးတိ)။
* '''ပါင်ၜဳ မလာက္ကာ (Strait of Malacca):''' ဆက်စၠောအ် မှာသၟိတ်အိန္ဒိယ ကဵု မှာသၟိတ်ပသဳဖိတ် (ဒၞာဲအဓိက သွက်ပရေင်ဗၞိက် အာရှ)။
* '''ပါင်ၜဳ ဂျဳဗရောတာ (Strait of Gibraltar):''' ဆက်စၠောအ် မှာသၟိတ်အာတ်လာန်တိတ် ကဵု ၜဳမေဒဳတေရေနဳယာန် (ပါ်ခြာလဝ် တိုက်ဥရောပ ကဵု တိုက်အာဖရိက)။
* '''ပါင်ၜဳ တိုင်ဝါန် (Taiwan Strait):''' ဆက်စၠောအ် ၜဳကြုက်သၠုင်ကျာ ကဵု ၜဳကြုက်ဗမံက် (ပါ်ခြာလဝ် ဍုင်ကြုက် ကဵု တကအ်တိုင်ဝါန်)။
* '''ပါင်ၜဳ ဗေရိင် (Bering Strait):''' ဆက်စၠောအ် မှာသၟိတ်အာတိတ် ကဵု မှာသၟိတ်ပသဳဖိတ် (ပါ်ခြာလဝ် ဍုင်ရုရှာ ကဵု တွဵုရးအလာသကာ အမေရိကာန်)။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ၜဳ]]
* [[မှာသၟိတ်]]
* [[ပထဝဳ]]
* [[တကအ်]]

== နိဿဲ ==
* &quot;Strait&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:ပါင်ၜဳဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ]]
[[ကဏ္ဍ:ၜဳဂမၠိုင်]]
[[Category:Straits]]</text>
      <sha1>112ug31tc212tnrduqmbshvox5cph19</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မှာသၟိတ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9436</id>
    <revision>
      <id>51711</id>
      <timestamp>2026-04-16T07:51:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Oceans map.png|thumb|right|300px|မှာသၟိတ်ဇၞော်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲဂၠးတိ]]  '''မှာသၟိတ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Ocean'') ဝွံ ဒှ်ဒၞာဲမၞုံကဵု ဍာ်ဖနုင် (Salt water) ဗွဲမလှဲလးတုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် လတူဗလးဂၠးတိ ဗွဲမဂၠိ...&quot;</comment>
      <origin>51711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5263" sha1="emmisf1klk18ejvj6t605zrcesrcg4i" xml:space="preserve">[[File:Oceans map.png|thumb|right|300px|မှာသၟိတ်ဇၞော်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲဂၠးတိ]]

'''မှာသၟိတ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Ocean'') ဝွံ ဒှ်ဒၞာဲမၞုံကဵု ဍာ်ဖနုင် (Salt water) ဗွဲမလှဲလးတုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် လတူဗလးဂၠးတိ ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ လတူဗလးဂၠးတိပိုယ်ဏအ်ဂှ် ဍာ်မှာသၟိတ် နွံၜိုတ် ၇၁ က္ဍိုပ်ကၠံ (71%) တုဲ၊ နွံကဵု သတ်ဍာ် ကေုာံ တမ်ရိုဟ်သဘာဝ ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ၜိုန်ရ မှာသၟိတ်အလုံဂၠးတိဂှ် ဆက်စၠောအ်ဒၟံင် ရေင်သကအ် (Global Ocean) မွဲကီုလေဝ်၊ နကဵုပထဝဳမ္ဂး ညးတအ် ပါ်ခြာလဝ် မှာသၟိတ်ဇၞော် (၅) ဒေသရ။

== မှာသၟိတ်ဇၞော် (၅) ဂမၠိုင် ==
လတူဂၠးတိဝွံ မှာသၟိတ်ဇၞော် နွံ (၅) မ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

# '''[[မှာသၟိတ် ပသဳဖိတ်]] (Pacific Ocean):''' ဒှ်မှာသၟိတ် မဇၞော်အိုတ် ကေုာံ ဇြိုဟ်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိရ။ ဍေံဝွံ နွံအကြာ တိုက်အာရှ၊ အဝ်သတြေလျာ၊ ကေုာံ တိုက်အမေရိက (သၟဝ်ကျာ ကဵု သၠုင်ကျာ) ရ။
# '''[[မှာသၟိတ် အာတ်လာန်တိတ်]] (Atlantic Ocean):''' ဒှ်မှာသၟိတ် ဇၞော်အိုတ် မရနုက်ကဵု ၜါ။ ဍေံဝွံ နွံအကြာ တိုက်ဥရောပ၊ အာဖရိက ကေုာံ တိုက်အမေရိက ရ။
# '''[[မှာသၟိတ် အိန္ဒိယ]] (Indian Ocean):''' ဒှ်မှာသၟိတ် ဇၞော်အိုတ် မရနုက်ကဵု ပိ။ ဍေံဝွံ နွံသၟဝ် တိုက်အာရှ၊ လပါ်ဗမံက် တိုက်အာဖရိက ကေုာံ လပါ်ပလိုတ် တိုက်အဝ်သတြေလျာ ရ။
# '''[[မှာသၟိတ် သၠုင်ကျာ]] (Southern Ocean ဟွံသေင်မ္ဂး Antarctic Ocean):''' ဒှ်မှာသၟိတ် မပွဳဝိုင်လဝ် တိုက်အာန်တာတိက် (Antarctica) မနွံလပါ် သၠုင်ကျာအိုတ် သွက်ဂၠးတိရ။
# '''[[မှာသၟိတ် အာတိတ်]] (Arctic Ocean):''' ဒှ်မှာသၟိတ် မဍောတ်အိုတ် ကေုာံ ကတိုင်ဍာ်ကလင်ဂၠိုင်အိုတ်တုဲ နွံလပါ် သၟဝ်ကျာအိုတ် သွက်ဂၠးတိရ။

== အဓိက ကိစ္စဇၞော် ==
မှာသၟိတ်တအ်ဝွံ သွက်ဂွံဂျိုင်တန်တဴ လတူဂၠးတိဏအ် ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန်ရ -
* '''ပရေင်ရာသဳဥတု (Climate Regulation):''' မှာသၟိတ်တအ်ဝွံ ကသိုပ်ကေတ် ဓါတ်ဂမ္တဴ နူကဵုတ္ၚဲတုဲ ထိင်ဒဝ်ကဵု ရာသဳဥတု ဂၠးတိ ညံင်ဟွံဂွံ ကတဴလောန်အာ၊ သီုကဵု ထိင်ဒဝ်ကဵု ဗြဲကျာရ။
* '''ဓါတ်အံက်သဳဂျေန် (Oxygen Production):''' သတ်တၞံဍောတ်တ် မနွံပ္ဍဲမှာသၟိတ် ဗီုကဵု (Phytoplankton) တအ်ဝွံ ပတိတ်ကဵု ဓါတ်အံက်သဳဂျေန် ၜိုတ် ၅၀% သွက်ဂၠးတိရ။
* '''ပရေင်ဗၞိက် ကေုာံ အာတရဴ (Trade and Transportation):''' စဵုကဵုလၟုဟ် ကပေါတ်ဗၞိက် အလုံဂၠးတိ ၜိုတ် ၉၀% ဂှ် ပလံင်ဗစိုပ်ဒၟံင် နကဵုက္ၜင် လတူမှာသၟိတ်ရ။
* '''ဇွောအ်မ ကေုာံ သဘာဝ (Food and Biodiversity):''' မှာသၟိတ်ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲမကဵု ဇွောအ်မ (ကမၠောန်တမ္ၚာ) ကေုာံ ဒှ်သ္ၚိ သွက်သတ်ဍာ် မဂၠိုင်ကဵုကိုဋ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ၜဳ]]
* [[ပါင်ၜဳ]]
* [[ဂၠးတိ]]
* [[ပထဝဳ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;Ocean&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:မှာသၟိတ်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ]]
[[ကဏ္ဍ:ၜဳဂမၠိုင်]]
[[Category:Oceans]]</text>
      <sha1>emmisf1klk18ejvj6t605zrcesrcg4i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:မှာသၟိတ်ဂမၠိုင်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9437</id>
    <revision>
      <id>51712</id>
      <timestamp>2026-04-16T07:56:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ စရင်မဆက်စပ် ကု မှာသၟိတ် (Oceans) မဒှ်ဒၞာဲဍာ်ဖနုင် မလှဲလးအိုတ် ကေုာံ မဇြိုဟ်အိုတ် လတူဗလးဂၠးတိပိုယ်ရ။  [[Category:Oceans]] ကဏ္ဍ:ၜဳဂမၠို...&quot;</comment>
      <origin>51712</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="458" sha1="teb5j9g0bi9y2l8sofbbcxsvgb2zrds" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ စရင်မဆက်စပ် ကု မှာသၟိတ် (Oceans) မဒှ်ဒၞာဲဍာ်ဖနုင် မလှဲလးအိုတ် ကေုာံ မဇြိုဟ်အိုတ် လတူဗလးဂၠးတိပိုယ်ရ။

[[Category:Oceans]]
[[ကဏ္ဍ:ၜဳဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ]]</text>
      <sha1>teb5j9g0bi9y2l8sofbbcxsvgb2zrds</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51713</id>
      <parentid>51712</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T07:57:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3537" sha1="onfif5981r76ob41somepvfmlok9xp6" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Ocean_icon.png|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: မှာသၟိတ်ဂမၠိုင်&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ စရင်မဆက်စပ် ကု '''မှာသၟိတ်''' (Oceans) မဒှ်ဒၞာဲဍာ်ဖနုင် မလှဲလးအိုတ် ကေုာံ မဇြိုဟ်အိုတ် လတူဗလးဂၠးတိပိုယ်ရ။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''မှာသၟိတ်''' (Ocean) ဝွံ ဒှ်ဒၞာဲဍာ်ဇၞော်အိုတ် လတူဂၠးတိ။ မှာသၟိတ်ဂမၠိုင် နွံမသုန် (၅) ပြကာ ပါ်ပရအ်လဝ် နကဵုဂၠံင်ဆက်စပ် ပထဝဳ။ မှာသၟိတ်ဂှ် နွံကဵု ကိစ္စဇၞော် သွက်ရာသဳဥတု (climate)၊ ဘဝသၟဝ်ဍာ် (marine life)၊ ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်။

== မှာသၟိတ်ဂမၠိုင် (Oceans) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

# '''[[မှာသၟိတ်ပစိဖိက်]]''' (Pacific Ocean) – မှာသၟိတ်မဇၞော်အိုတ် ကေုာံ မဇြိုဟ်အိုတ်။
# '''[[မှာသၟိတ်အတ္တလန္တိက်]]''' (Atlantic Ocean) – မှာသၟိတ်မရနုက်ကဵု ၜါ။
# '''[[မှာသၟိတ်အိန္ဒိယ]]''' (Indian Ocean) – မှာသၟိတ်မရနုက်ကဵု ပိ။
# '''[[မှာသၟိတ်အာတ်တိက်]]''' (Arctic Ocean) – မှာသၟိတ်မဍောတ်အိုတ် ကေုာံ မနွံပ္ဍဲသၟဝ်ကျာ။
# '''[[မှာသၟိတ်အာန်တာတိက်]]''' (Southern Ocean / Antarctic Ocean) – မှာသၟိတ်မပွဳဗိုင် ဍုင်အာန်တာတိက်။

&lt;/div&gt;

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:မှာသၟိတ်ပစိဖိက်]]
* [[:Category:မှာသၟိတ်အတ္တလန္တိက်]]
* [[:Category:မှာသၟိတ်အိန္ဒိယ]]
* [[:Category:မှာသၟိတ်အာတ်တိက်]]
* [[:Category:မှာသၟိတ်အာန်တာတိက်]]
* [[:Category:ပါင်ၜဳဂမၠိုင်]]
* [[:Category:သၞေင်က္ၜင်]]
* [[:Category:ဘဝသၟဝ်ဍာ်]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[မှာသၟိတ်]]
* [[မှာသၟိတ်ပစိဖိက်]]
* [[မှာသၟိတ်အတ္တလန္တိက်]]
* [[မှာသၟိတ်အိန္ဒိယ]]
* [[မှာသၟိတ်အာတ်တိက်]]
* [[မှာသၟိတ်အာန်တာတိက်]]
* [[ပါင်ၜဳမလက်]]
* [[ပါင်ၜဳဂိဘရာလ်တာ]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:ၜဳဂမၠိုင်]]
* [[:Category:ပါင်ၜဳဂမၠိုင်]]
* [[:Category:ပထဝဳ]]

[[Category:ၜဳဂမၠိုင်]]
[[Category:ပထဝဳ]]</text>
      <sha1>onfif5981r76ob41somepvfmlok9xp6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:မှာသၟိတ်အိန္ဒိယ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9438</id>
    <revision>
      <id>51714</id>
      <timestamp>2026-04-16T07:58:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:Indian_Ocean_icon.png|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: မှာသၟိတ်အိန္ဒိယ&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ စရင်မဆေင်စပ် ကု '''မှာသၟိတ်အိန္ဒိယ''' (Indian Ocean)။  == ပ...&quot;</comment>
      <origin>51714</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3020" sha1="hx2d2pbbnl0o2elukz1ar6a09atowf7" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Indian_Ocean_icon.png|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: မှာသၟိတ်အိန္ဒိယ&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ စရင်မဆေင်စပ် ကု '''မှာသၟိတ်အိန္ဒိယ''' (Indian Ocean)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''မှာသၟိတ်အိန္ဒိယ''' (Indian Ocean) ဝွံ ဒှ်မှာသၟိတ်မရနုက်ကဵု ပိ ပ္ဍဲကဵု မှာသၟိတ်မသုန် လတူဂၠးတိ။ မှာသၟိတ်အိန္ဒိယဂှ် နွံအကြာ အဖရိက၊ အာရှ၊ သမုဒ္ဒရာအိန္ဒိယ ကေုာံ သမုဒ္ဒရာအဖရိက။

== ပါင်ၜဳဂမၠိုင် (Straits) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[ပါင်ၜဳမလက်]] (Strait of Malacca)
* [[ပါင်ၜဳသိင်္ဂပူ]] (Singapore Strait)
* [[ပါင်ၜဳဟောမုဇ်]] (Strait of Hormuz)
* [[ပါင်ၜဳဘဗ် အလ်မန်ဒဗ်]] (Bab-el-Mandeb)

&lt;/div&gt;

== ၜဳဂမၠိုင် (Seas) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[ၜဳတၟအ်ဗရေန်]] (Red Sea)
* [[ၜဳအာရဗဳ]] (Arabian Sea)
* [[ၜဳလက္က]] (Laccadive Sea)
* [[ၜဳအာန်ဒမန်]] (Andaman Sea)
* [[ၜဳဇဝ]] (Java Sea)
* [[ၜဳတဳမဝ်]] (Timor Sea)
* [[ၜဳအရေတ်သာ]] (Arafura Sea)

&lt;/div&gt;

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:ပါင်ၜဳ ပ္ဍဲမှာသၟိတ်အိန္ဒိယ]]
* [[:Category:ၜဳဂမၠိုင် ပ္ဍဲမှာသၟိတ်အိန္ဒိယ]]
* [[:Category:တကအ်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲမှာသၟိတ်အိန္ဒိယ]]
* [[:Category:ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ပ္ဍဲမှာသၟိတ်အိန္ဒိယ]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[မှာသၟိတ်အိန္ဒိယ]]
* [[ပါင်ၜဳမလက်]]
* [[ပါင်ၜဳဟောမုဇ်]]
* [[ၜဳတၟအ်ဗရေန်]]
* [[ၜဳအာန်ဒမန်]]
* [[တကအ်မာဒါဂတ်စကာ]]
* [[တကအ်သဳရိလင်္ကာ]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:မှာသၟိတ်ဂမၠိုင်]]
* [[:Category:ၜဳဂမၠိုင်]]
* [[:Category:ပါင်ၜဳဂမၠိုင်]]
* [[:Category:ပထဝဳ]]

[[Category:မှာသၟိတ်ဂမၠိုင်]]
[[Category:ၜဳဂမၠိုင်]]
[[Category:ပထဝဳ]]</text>
      <sha1>hx2d2pbbnl0o2elukz1ar6a09atowf7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မှာသၟိတ်အိန္ဒိယ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9439</id>
    <revision>
      <id>51715</id>
      <timestamp>2026-04-16T08:00:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox body of water | name               = မှာသၟိတ်အိန္ဒိယ (Indian Ocean) | native_name        =  | image              = Indian Ocean on a globe.svg | caption            = ဒၞာဲဒတန် မှာသၟိတ်အိန္ဒိယ လတူဂၠးတိ | type               = [[မှာသၟိတ်]] | area               = 70,560,000 km² (27,240,000 sq mi) | max-dep...&quot;</comment>
      <origin>51715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5957" sha1="119h9t1sas4vk1s973bnc2zu4m7o3x6" xml:space="preserve">{{Infobox body of water
| name               = မှာသၟိတ်အိန္ဒိယ (Indian Ocean)
| native_name        = 
| image              = Indian Ocean on a globe.svg
| caption            = ဒၞာဲဒတန် မှာသၟိတ်အိန္ဒိယ လတူဂၠးတိ
| type               = [[မှာသၟိတ်]]
| area               = 70,560,000 km² (27,240,000 sq mi)
| max-depth          = 7,258 မဳတာ (23,812 ပေ) (ကတိုင်ဂျာဗာ / Sunda Trench)
| bordering_continents = [[အာရှ]]၊ [[အာဖရိက]]၊ [[အဝ်သတြေလျာ]]၊ [[အာန်တာတိက်]]
}}

'''မှာသၟိတ်အိန္ဒိယ''' (အင်္ဂလိက်: ''Indian Ocean'') ဝွံ ဒှ်မှာသၟိတ် မဇၞော်အိုတ် မရနုက်ကဵု ပိ ပ္ဍဲဂၠးတိပိုယ်ဏအ်တုဲ၊ နွံသလဲ ၜိုတ် ၇၀.၅၆ မဳလဳယောန် ကဳလဝ်မဳတာပန်ကၠင် (၂၇.၂၄ မဳလဳယောန် မိုင်ပန်ကၠင်) ရ။ မှာသၟိတ်ဏအ်ဝွံ ဂြောပ်ဗ္ဒန်လဝ် ဍာ်လတူဗလးဂၠးတိ ၜိုတ် ၂၀ က္ဍိုပ်ကၠံတုဲ ဒှ်မှာသၟိတ် မၞုံကဵု ဓါတ်ဂမ္တဴအိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိရ။ 

== ပထဝဳ ကေုာံ ပယျဵုဒၞက် ==
မှာသၟိတ်အိန္ဒိယဝွံ နွံဒၟံင် အကြာတိုက်ဇၞော်ဂမၠိုင်တုဲ ပယျဵုဍေံဂှ် ပါ်ခြာလဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''လပါ်သၟဝ်ကျာ:''' တိုက် [[အာရှ]] (Asia) (အိန္ဒိယ ကေုာံ ဒေသလဒေါဝ်ဗမံက်)။
* '''လပါ်ပလိုတ်:''' တိုက် [[အာဖရိက]] (Africa)။
* '''လပါ်ဗမံက်:''' တိုက် [[အဝ်သတြေလျာ]] (Australia) ကေုာံ ဒေသအာရှအဂၞဲ။
* '''လပါ်သၠုင်ကျာ:''' [[မှာသၟိတ် သၠုင်ကျာ]] (Southern Ocean) ကေုာံ တိုက် [[အာန်တာတိက်]] (Antarctica)။

== ၜဳမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ကေုာံ ဇမ္ၚိုဟ် ==
မှာသၟိတ်အိန္ဒိယဝွံ နွံကဵု ၜဳ ကေုာံ ပါင်ၜဳ ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမဂၠိုင် မပ္တံကဵု [[ၜဳအာရပ်]] (Arabian Sea)၊ ၜဳၜေင်ဂေါဝ် (Bay of Bengal)၊ [[ၜဳအန်ဒမန်]] (Andaman Sea)၊ [[ၜဳဗကေတ်]] (Red Sea)၊ ကေုာံ [[ၜဳပါရှန်း]] (Persian Gulf) တအ်ရ။ 

ဒၞာဲမဇြိုဟ်အိုတ် ပ္ဍဲမှာသၟိတ်ဏအ်ဂှ် ဒှ် ကတိုင်ဂျာဗာ (Sunda Trench ဟွံသေင်မ္ဂး Java Trench) မနွံ ဇမ္ၚိုဟ် ၇,၂၅၈ မဳတာ (၂၃,၈၁၂ ပေ) မနွံဗဒါဲ ဍုင်အေန်ဒဝ်နဳယျာရ။

== ရာသဳဥတု ==
ရာသဳဥတု ပ္ဍဲမှာသၟိတ်အိန္ဒိယဂှ် ပြာကတ်ဒၟံင် နကဵု ကျာမန်သုန် (Monsoon) ရ။ ပ္ဍဲဥတုကညင်မ္ဂး ကျာပိုက်ကၠုင် နူမှာသၟိတ် ဇရေင်တိုက်အာရှတုဲ ကဵုဗြဲဇၞော် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲဒေသအာရှသၠုင်ကျာ ကေုာံ အာရှအဂၞဲရ။ လဆောဝ်မ္ဂး လေပ်ကတဵုဒှ် ကျာမုန်တိုင်းစက်ဂေတ် (Cyclones) မလေပ်ပလီုပလာ် ဒေသဇိုင်ၜဳတအ်ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ဗၞိက် ==
မှာသၟိတ်အိန္ဒိယဝွံ ဒှ်ဒၞာဲဂၠံင်တရဴဍာ် အဓိက သွက်ဂၠးတိရ။ က္ၜင်ပလံင်ကပေါတ် ကေုာံ က္ၜင်ကၠေင်တအ် မတတ်ကၠောအ် [[ပါင်ၜဳ မလာက္ကာ]] (Strait of Malacca)၊ [[ပါင်ၜဳ ဟဝ်မုဇ်]] (Strait of Hormuz) ကေုာံ တြင်ဍာ်သူးအက် (Suez Canal) တအ်ဂှ် ဒးတတ်ကၠောအ် မှာသၟိတ်ဏအ် သီုဖအိုတ်ရ။ 

* '''ပလံင်ဗစိုပ်ကၠေင်:''' ဍာ်ကၠေင် (Oil) ကေုာံ ဂေတ်သဘာဝ (Natural Gas) မသုင်စောဲဒၟံင် အလုံဂၠးတိ ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ပလံင်ဗစိုပ်ဒၟံင် နကဵု ဂၠံင်တရဴ မှာသၟိတ်အိန္ဒိယဏအ်ရ။ 
* '''ကမၠောန်တမ္ၚာ:''' သတ်ဍာ် ကေုာံ က ဒေသဏအ်ဂှ် ဒှ်ဇွောအ်မ အဓိက သွက်ဍုင်ဇိုင်ၜဳ ဗွဲမဂၠိုင်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[မှာသၟိတ်]]
* [[မှာသၟိတ် ပသဳဖိတ်]]
* [[ၜဳအန်ဒမန်]]
* [[ပထဝဳ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;Indian Ocean&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:မှာသၟိတ်အိန္ဒိယ]]
[[ကဏ္ဍ:မှာသၟိတ်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ]]
[[Category:Indian Ocean]]</text>
      <sha1>119h9t1sas4vk1s973bnc2zu4m7o3x6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပါင်ၜဳ မလာက္ကာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9440</id>
    <revision>
      <id>51716</id>
      <timestamp>2026-04-16T08:02:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox body of water | name               = ပါင်ၜဳ မလာက္ကာ (Strait of Malacca) | native_name        = Selat Melaka (Malay / Indonesian) | image              = Strait of malacca.jpg | caption            = ဒၞာဲဒတန် ပါင်ၜဳ မလာက္ကာ | location           = [[အာရှအဂၞဲ]] | coords             =  | type               = ပါင်ၜဳ (Str...&quot;</comment>
      <origin>51716</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6252" sha1="qmoivvju2rfink20tw8ozo45h7bntn5" xml:space="preserve">{{Infobox body of water
| name               = ပါင်ၜဳ မလာက္ကာ (Strait of Malacca)
| native_name        = Selat Melaka (Malay / Indonesian)
| image              = Strait of malacca.jpg
| caption            = ဒၞာဲဒတန် ပါင်ၜဳ မလာက္ကာ
| location           = [[အာရှအဂၞဲ]]
| coords             = 
| type               = ပါင်ၜဳ (Strait)
| ocean              = 
| basin_countries    = [[အေန်ဒဝ်နဳယှာ]]၊ [[မာလေရှာ]]၊ [[သေင်္ကာပူ]]၊ [[သေံ]]
| length             = 930 ကဳလဝ်မဳတာ (580 မိုင်)
| width              = 
| connecting_waterbodies = [[ၜဳအန်ဒမန်]] (မှာသၟိတ်အိန္ဒိယ) ကေုာံ [[ၜဳကြုက်သၠုင်ကျာ]] (မှာသၟိတ်ပသဳဖိတ်)
}}

'''ပါင်ၜဳ မလာက္ကာ''' (အင်္ဂလိက်: ''Strait of Malacca'', မလေ: ''Selat Melaka'') ဝွံ ဒှ်ပါင်ၜဳ (Strait) မဍန်တုဲ ဂၠိင်မွဲ မနွံအကြာ ကရေက်တကအ် မလာယျူ (Malay Peninsula) ကေုာံ တကအ်သုမာတြာ (Sumatra Island) ဍုင်အေန်ဒဝ်နဳယှာရ။ ပါင်ၜဳဏအ်ဝွံ ဆက်စၠောအ်လဝ် [[ၜဳအန်ဒမန်]] (Andaman Sea) နူကဵု မှာသၟိတ်အိန္ဒိယ ကေုာံ ၜဳသေင်္ကာပူ မဆက်အာ [[ၜဳကြုက်သၠုင်ကျာ]] (South China Sea) ပ္ဍဲမှာသၟိတ်ပသဳဖိတ်ရ။ နကဵုပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ပလံင်ဗစိုပ်မ္ဂး ပါင်ၜဳဏအ်ဝွံ ဒှ်ဒၞာဲကိစ္စဇၞော်အိုတ်မွဲ ပ္ဍဲဂၠးတိရ။

== ပထဝဳ ==
ပါင်ၜဳ မလာက္ကာဝွံ နွံဇမၠိင် ၜိုတ် ၉၃၀ ကဳလဝ်မဳတာ (၅၈၀ မိုင်) တုဲ ဒှ်ပါင်ၜဳ မဂၠိင်အိုတ်မွဲ ပ္ဍဲဂၠးတိရ။ ဒၞာဲလပါ်သၟဝ်ကျာဂှ် သၠဲလးတုဲ လပါ်သၠုင်ကျာ (ဗဒါဲဍုင်သေင်္ကာပူ) ဂှ် ဍန်စှ်ေအာရ။ ဒၞာဲမဍန်အိုတ်ဂှ် နွံဗဒါဲ ကတိုင်ဖဳလိပ် (Phillips Channel) ပ္ဍဲၜဳသေင်္ကာပူတုဲ နွံအနာံ ဆ ၂.၈ ကဳလဝ်မဳတာ (၁.၇ မိုင်) ဓဝ်ရ။ ဟိုတ်နူ ဍန်လောန်တုဲ ဒှ်ဒၞာဲ (Chokepoint) သွက်က္ၜင်ဇၞော်တအ် ဒးစွံသတိ ဗွဲမဇၞော်ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ အဓိကကိစ္စဇၞော် ==
ပါင်ၜဳ မလာက္ကာဝွံ ဒှ်ဂၠံင်တရဴက္ၜင် (Shipping lane) အဓိက သွက်ဂွံဆက်စၠောအ်လဝ် အာရှဗမံက် (ဗီုကဵု ဍုင်ကြုက်၊ ဂျပါန်၊ ကိုဝ်ရဳယာသၠုင်ကျာ) ကေုာံ ဒေသလဒေါဝ်ဗမံက် ကေုာံ ဥရောပရ။
* '''ပရေင်ဗၞိက်ဂၠးတိ:''' က္ၜင်ပလံင်ကပေါတ် ကေုာံ က္ၜင်ကၠေင် ၜိုတ် ၉၀,၀၀၀ ဖ္ဍိုက် တတ်ကၠောအ်ဒၟံင် ဇၟာပ်ဇၟာပ်သၞာံတုဲ ဒှ်လၟိဟ် ကပေါတ်ဗၞိက်ဂၠးတိ ၜိုတ် ၂၅% ရ။
* '''ပလံင်ဗစိုပ်ကၠေင်:''' ကၠေင်စိုတ် (Crude oil) ဗွဲမဂၠိုင် မပတိတ်နူ ဒေသလဒေါဝ်ဗမံက် သွက်ဂွံပလံင် ဇရေင်ဍုင်ကြုက် ကေုာံ ဂျပါန်တအ်ဂှ် ဒးတတ်ကၠောအ် ပါင်ၜဳဏအ် သီုဖအိုတ်ရ။

== ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဂီုကၠီု ==
* '''ဝင်:''' ပ္ဍဲခေတ် ၁၅ ဗွဝ်ကၠံတေအ် ပါင်ၜဳဏအ်ဝွံ နွံသၟဝ်အုပ်ဓုပ် သၟိင်မလာက္ကာ (Malacca Sultanate) ရ။ ဗွဲကြဴ ပဝ်တူဂြဳ (Portuguese)၊ ဒာတ် (Dutch) ကေုာံ အင်္ဂလိက် (British) တအ် ကၠုင်သီကေတ်တုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ဒၞာဲဗၞိက်ရ။
* '''ပရေင်ဒမၠက္ၜင် (Piracy):''' ဟိုတ်နူ က္ၜင်ဗၞိက်ဂၠိုင်လောန် ကေုာံ နွံကဵု တကအ်ဍောတ်တ် ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ ပါင်ၜဳဏအ်ဝွံ ကိုပ်ကၠာတေအ် ပြာကတ်လဝ် နကဵုပရေင်ဒမၠက္ၜင်ရ။ ဆဂး ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ်မ္ဂး အလဵုအသဳ အေန်ဒဝ်နဳယှာ၊ မာလေရှာ၊ သေင်္ကာပူ ကေုာံ သေံ တအ် ပံင်ကောံတုဲ မင်မဲဒၟံင် ပရေင်ဂီုကၠီုတုဲ ပြသၞာဏအ် အောန်စှ်ေအာ ဗွဲမဂၠိုင်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[အာရှအဂၞဲ]]
* [[ပါင်ၜဳ ဟဝ်မုဇ်]]
* [[သေင်္ကာပူ]]
* [[မှာသၟိတ် အိန္ဒိယ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;Strait of Malacca&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:ပါင်ၜဳဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:အာရှအဂၞဲ]]
[[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ]]
[[Category:Strait of Malacca]]</text>
      <sha1>qmoivvju2rfink20tw8ozo45h7bntn5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51717</id>
      <parentid>51716</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T08:03:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51717</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6249" sha1="lalew5gh9um35n2bz06qsuxl7xs32i1" xml:space="preserve">{{Infobox body of water
| name               = ပါင်ၜဳ မလာက္ကာ (Strait of Malacca)
| native_name        = Selat Melaka (Malay / Indonesian)
| image              = Strait of malacca.jpg
| caption            = ဒၞာဲဒတန် ပါင်ၜဳ မလာက္ကာ
| location           = [[အာရှအဂၞဲ]]
| coords             = 
| type               = ပါင်ၜဳ (Strait)
| ocean              = 
| basin_countries    = [[အေန်ဒဝ်နဳယှာ]]၊ [[မလေရှာ]]၊ [[သေင်္ကာပူ]]၊ [[သေံ]]
| length             = 930 ကဳလဝ်မဳတာ (580 မိုင်)
| width              = 
| connecting_waterbodies = [[ၜဳအန်ဒမန်]] (မှာသၟိတ်အိန္ဒိယ) ကေုာံ [[ၜဳကြုက်သၠုင်ကျာ]] (မှာသၟိတ်ပသဳဖိတ်)
}}

'''ပါင်ၜဳ မလာက္ကာ''' (အင်္ဂလိက်: ''Strait of Malacca'', မလေ: ''Selat Melaka'') ဝွံ ဒှ်ပါင်ၜဳ (Strait) မဍန်တုဲ ဂၠိင်မွဲ မနွံအကြာ ကရေက်တကအ် မလာယျူ (Malay Peninsula) ကေုာံ တကအ်သုမာတြာ (Sumatra Island) ဍုင်အေန်ဒဝ်နဳယှာရ။ ပါင်ၜဳဏအ်ဝွံ ဆက်စၠောအ်လဝ် [[ၜဳအန်ဒမန်]] (Andaman Sea) နူကဵု မှာသၟိတ်အိန္ဒိယ ကေုာံ ၜဳသေင်္ကာပူ မဆက်အာ [[ၜဳကြုက်သၠုင်ကျာ]] (South China Sea) ပ္ဍဲမှာသၟိတ်ပသဳဖိတ်ရ။ နကဵုပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ပလံင်ဗစိုပ်မ္ဂး ပါင်ၜဳဏအ်ဝွံ ဒှ်ဒၞာဲကိစ္စဇၞော်အိုတ်မွဲ ပ္ဍဲဂၠးတိရ။

== ပထဝဳ ==
ပါင်ၜဳ မလာက္ကာဝွံ နွံဇမၠိင် ၜိုတ် ၉၃၀ ကဳလဝ်မဳတာ (၅၈၀ မိုင်) တုဲ ဒှ်ပါင်ၜဳ မဂၠိင်အိုတ်မွဲ ပ္ဍဲဂၠးတိရ။ ဒၞာဲလပါ်သၟဝ်ကျာဂှ် သၠဲလးတုဲ လပါ်သၠုင်ကျာ (ဗဒါဲဍုင်သေင်္ကာပူ) ဂှ် ဍန်စှ်ေအာရ။ ဒၞာဲမဍန်အိုတ်ဂှ် နွံဗဒါဲ ကတိုင်ဖဳလိပ် (Phillips Channel) ပ္ဍဲၜဳသေင်္ကာပူတုဲ နွံအနာံ ဆ ၂.၈ ကဳလဝ်မဳတာ (၁.၇ မိုင်) ဓဝ်ရ။ ဟိုတ်နူ ဍန်လောန်တုဲ ဒှ်ဒၞာဲ (Chokepoint) သွက်က္ၜင်ဇၞော်တအ် ဒးစွံသတိ ဗွဲမဇၞော်ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ အဓိကကိစ္စဇၞော် ==
ပါင်ၜဳ မလာက္ကာဝွံ ဒှ်ဂၠံင်တရဴက္ၜင် (Shipping lane) အဓိက သွက်ဂွံဆက်စၠောအ်လဝ် အာရှဗမံက် (ဗီုကဵု ဍုင်ကြုက်၊ ဂျပါန်၊ ကိုဝ်ရဳယာသၠုင်ကျာ) ကေုာံ ဒေသလဒေါဝ်ဗမံက် ကေုာံ ဥရောပရ။
* '''ပရေင်ဗၞိက်ဂၠးတိ:''' က္ၜင်ပလံင်ကပေါတ် ကေုာံ က္ၜင်ကၠေင် ၜိုတ် ၉၀,၀၀၀ ဖ္ဍိုက် တတ်ကၠောအ်ဒၟံင် ဇၟာပ်ဇၟာပ်သၞာံတုဲ ဒှ်လၟိဟ် ကပေါတ်ဗၞိက်ဂၠးတိ ၜိုတ် ၂၅% ရ။
* '''ပလံင်ဗစိုပ်ကၠေင်:''' ကၠေင်စိုတ် (Crude oil) ဗွဲမဂၠိုင် မပတိတ်နူ ဒေသလဒေါဝ်ဗမံက် သွက်ဂွံပလံင် ဇရေင်ဍုင်ကြုက် ကေုာံ ဂျပါန်တအ်ဂှ် ဒးတတ်ကၠောအ် ပါင်ၜဳဏအ် သီုဖအိုတ်ရ။

== ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဂီုကၠီု ==
* '''ဝင်:''' ပ္ဍဲခေတ် ၁၅ ဗွဝ်ကၠံတေအ် ပါင်ၜဳဏအ်ဝွံ နွံသၟဝ်အုပ်ဓုပ် သၟိင်မလာက္ကာ (Malacca Sultanate) ရ။ ဗွဲကြဴ ပဝ်တူဂြဳ (Portuguese)၊ ဒာတ် (Dutch) ကေုာံ အင်္ဂလိက် (British) တအ် ကၠုင်သီကေတ်တုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ဒၞာဲဗၞိက်ရ။
* '''ပရေင်ဒမၠက္ၜင် (Piracy):''' ဟိုတ်နူ က္ၜင်ဗၞိက်ဂၠိုင်လောန် ကေုာံ နွံကဵု တကအ်ဍောတ်တ် ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ ပါင်ၜဳဏအ်ဝွံ ကိုပ်ကၠာတေအ် ပြာကတ်လဝ် နကဵုပရေင်ဒမၠက္ၜင်ရ။ ဆဂး ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ်မ္ဂး အလဵုအသဳ အေန်ဒဝ်နဳယှာ၊ မာလေရှာ၊ သေင်္ကာပူ ကေုာံ သေံ တအ် ပံင်ကောံတုဲ မင်မဲဒၟံင် ပရေင်ဂီုကၠီုတုဲ ပြသၞာဏအ် အောန်စှ်ေအာ ဗွဲမဂၠိုင်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[အာရှအဂၞဲ]]
* [[ပါင်ၜဳ ဟဝ်မုဇ်]]
* [[သေင်္ကာပူ]]
* [[မှာသၟိတ် အိန္ဒိယ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;Strait of Malacca&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:ပါင်ၜဳဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:အာရှအဂၞဲ]]
[[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ]]
[[Category:Strait of Malacca]]</text>
      <sha1>lalew5gh9um35n2bz06qsuxl7xs32i1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51720</id>
      <parentid>51717</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T08:07:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51720</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6276" sha1="j2dacr14ocob1esratoz3nfzmvt8cxd" xml:space="preserve">{{Infobox body of water
| name               = ပါင်ၜဳ မလာက္ကာ (Strait of Malacca)
| native_name        = Selat Melaka (Malay / Indonesian)
| image              = Strait of malacca.jpg
| caption            = ဒၞာဲဒတန် ပါင်ၜဳ မလာက္ကာ
| location           = [[အာရှအဂၞဲ]]
| coords             = 
| type               = ပါင်ၜဳ (Strait)
| ocean              = 
| basin_countries    = [[အေန်ဒဝ်နဳယှာ]]၊ [[မလေရှာ]]၊ [[သေင်္ကာပူ]]၊ [[သေံ]]
| length             = 930 ကဳလဝ်မဳတာ (580 မိုင်)
| width              = 
| connecting_waterbodies = [[ၜဳအန်ဒမန်]] (မှာသၟိတ်အိန္ဒိယ) ကေုာံ [[ၜဳကြုက်သၠုင်ကျာ]] (မှာသၟိတ်ပသဳဖိတ်)
}}

'''ပါင်ၜဳ မလာက္ကာ''' (အင်္ဂလိက်: ''Strait of Malacca'', မလေ: ''Selat Melaka'') ဝွံ ဒှ်ပါင်ၜဳ (Strait) မဍန်တုဲ ဂၠိင်မွဲ မနွံအကြာ ကရေက်တကအ် မလာယျူ (Malay Peninsula) ကေုာံ တကအ်သုမာတြာ (Sumatra Island) ဍုင်အေန်ဒဝ်နဳယှာရ။ ပါင်ၜဳဏအ်ဝွံ ဆက်စၠောအ်လဝ် [[ၜဳအန်ဒမန်]] (Andaman Sea) နူကဵု မှာသၟိတ်အိန္ဒိယ ကေုာံ ၜဳသေင်္ကာပူ မဆက်အာ [[ၜဳကြုက်သၠုင်ကျာ]] (South China Sea) ပ္ဍဲမှာသၟိတ်ပသဳဖိတ်ရ။ နကဵုပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ပလံင်ဗစိုပ်မ္ဂး ပါင်ၜဳဏအ်ဝွံ ဒှ်ဒၞာဲကိစ္စဇၞော်အိုတ်မွဲ ပ္ဍဲဂၠးတိရ။

== ပထဝဳ ==
ပါင်ၜဳ မလာက္ကာဝွံ နွံဇမၠိင် ၜိုတ် ၉၃၀ ကဳလဝ်မဳတာ (၅၈၀ မိုင်) တုဲ ဒှ်ပါင်ၜဳ မဂၠိင်အိုတ်မွဲ ပ္ဍဲဂၠးတိရ။ ဒၞာဲလပါ်သၟဝ်ကျာဂှ် သၠဲလးတုဲ လပါ်သၠုင်ကျာ (ဗဒါဲဍုင်သေင်္ကာပူ) ဂှ် ဍန်စှ်ေအာရ။ ဒၞာဲမဍန်အိုတ်ဂှ် နွံဗဒါဲ ကတိုင်ဖဳလိပ် (Phillips Channel) ပ္ဍဲၜဳသေင်္ကာပူတုဲ နွံအနာံ ဆ ၂.၈ ကဳလဝ်မဳတာ (၁.၇ မိုင်) ဓဝ်ရ။ ဟိုတ်နူ ဍန်လောန်တုဲ ဒှ်ဒၞာဲ (Chokepoint) သွက်က္ၜင်ဇၞော်တအ် ဒးစွံသတိ ဗွဲမဇၞော်ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ အဓိကကိစ္စဇၞော် ==
ပါင်ၜဳ မလာက္ကာဝွံ ဒှ်ဂၠံင်တရဴက္ၜင် (Shipping lane) အဓိက သွက်ဂွံဆက်စၠောအ်လဝ် အာရှဗမံက် (ဗီုကဵု ဍုင်ကြုက်၊ ဂျပါန်၊ ကိုဝ်ရဳယာသၠုင်ကျာ) ကေုာံ ဒေသလဒေါဝ်ဗမံက် ကေုာံ ဥရောပရ။
* '''ပရေင်ဗၞိက်ဂၠးတိ:''' က္ၜင်ပလံင်ကပေါတ် ကေုာံ က္ၜင်ကၠေင် ၜိုတ် ၉၀,၀၀၀ ဖ္ဍိုက် တတ်ကၠောအ်ဒၟံင် ဇၟာပ်ဇၟာပ်သၞာံတုဲ ဒှ်လၟိဟ် ကပေါတ်ဗၞိက်ဂၠးတိ ၜိုတ် ၂၅% ရ။
* '''ပလံင်ဗစိုပ်ကၠေင်:''' ကၠေင်စိုတ် (Crude oil) ဗွဲမဂၠိုင် မပတိတ်နူ ဒေသလဒေါဝ်ဗမံက် သွက်ဂွံပလံင် ဇရေင်ဍုင်ကြုက် ကေုာံ ဂျပါန်တအ်ဂှ် ဒးတတ်ကၠောအ် ပါင်ၜဳဏအ် သီုဖအိုတ်ရ။

== ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဂီုကၠီု ==
* '''ဝင်:''' ပ္ဍဲခေတ် ၁၅ ဗွဝ်ကၠံတေအ် ပါင်ၜဳဏအ်ဝွံ နွံသၟဝ်အုပ်ဓုပ် သၟိင်မလာက္ကာ (Malacca Sultanate) ရ။ ဗွဲကြဴ ပဝ်တူဂြဳ (Portuguese)၊ ဒာတ် (Dutch) ကေုာံ အင်္ဂလိက် (British) တအ် ကၠုင်သီကေတ်တုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ဒၞာဲဗၞိက်ရ။
* '''ပရေင်ဒမၠက္ၜင် (Piracy):''' ဟိုတ်နူ က္ၜင်ဗၞိက်ဂၠိုင်လောန် ကေုာံ နွံကဵု တကအ်ဍောတ်တ် ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ ပါင်ၜဳဏအ်ဝွံ ကိုပ်ကၠာတေအ် ပြာကတ်လဝ် နကဵုပရေင်ဒမၠက္ၜင်ရ။ ဆဂး ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ်မ္ဂး အလဵုအသဳ အေန်ဒဝ်နဳယှာ၊ မာလေရှာ၊ သေင်္ကာပူ ကေုာံ သေံ တအ် ပံင်ကောံတုဲ မင်မဲဒၟံင် ပရေင်ဂီုကၠီုတုဲ ပြသၞာဏအ် အောန်စှ်ေအာ ဗွဲမဂၠိုင်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[အာရှအဂၞဲ]]
* [[ပါင်ၜဳ ဟဝ်မုဇ်]]
* [[သေင်္ကာပူ]]
* [[မှာသၟိတ် အိန္ဒိယ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;Strait of Malacca&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:ပါင်ၜဳဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:အာရှအဂၞဲ]]
[[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ]]
[[ကဏ္ဍ:ပါင်ၜဳ မလာက္ကာ]]</text>
      <sha1>j2dacr14ocob1esratoz3nfzmvt8cxd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သေင်္ကာပူ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9441</id>
    <revision>
      <id>51718</id>
      <timestamp>2026-04-16T08:05:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox country | conventional_long_name = ဍုင်သေင်ကာပူ | native_name = Republic of Singapore | common_name = သေင်ကာပူ | image_flag = Flag of Singapore.svg | image_coat = Coat of arms of Singapore.svg | capital = [[သေင်ကာပူ]] | coordinates = 1°17′N 103°50′E | largest_city = သေင်ကာပူ | official_languages = ဘာသာအင်္ဂလိ...&quot;</comment>
      <origin>51718</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6529" sha1="m8wjp3xl6m1b698iaqzgk2t8ubsm35z" xml:space="preserve">{{Infobox country
| conventional_long_name = ဍုင်သေင်ကာပူ
| native_name = Republic of Singapore
| common_name = သေင်ကာပူ
| image_flag = Flag of Singapore.svg
| image_coat = Coat of arms of Singapore.svg
| capital = [[သေင်ကာပူ]]
| coordinates = 1°17′N 103°50′E
| largest_city = သေင်ကာပူ
| official_languages = ဘာသာအင်္ဂလိက်၊ ဘာသာမလေ၊ ဘာသာကြုက် ကေုာံ ဘာသာတမေလ်
| government_type = သၞောတ် သမ္မတ ပါလဳမာန်
| leader_title1 = သမ္မတ
| leader_name1 = တာမာန် ရှာန်မူဂါရတ်တနာမ် (Tharman Shanmugaratnam)
| leader_title2 = သကိုပ်ဝန်ဇၞော်
| leader_name2 = လဝ်ရင်သ် ဝံင် (Lawrence Wong)
| area_km2 = ၇၃၄.၃
| population_estimate = ၅၉ ကိုဋ် (သၞာံ ၂၀၂၄)
| currency = ဒဝ်လာ သေင်ကာပူ (Singapore dollar, S$)
| time_zone = SST (UTC+8)
}}

'''ဍုင်သေင်ကာပူ''' (အင်္ဂလိက်: ''Singapore'', မလေ ''Singapura'') ယၟုပ္ဍဲသၞောဝ်မ္ဂး '''ကၟိန်ဍုင် သမ္မတ သေင်ကာပူ''' (Republic of Singapore) ဝွံ ဒှ်ဍုင်တကအ် ကေုာံ ဍုင်ဇၞော် (Island city-state) မနွံပ္ဍဲဒေသ [[အာရှအဂၞဲ]] (Southeast Asia) မွဲရ။ ဍုင်ဝွံ နွံဒၟံင်ပ္ဍဲစွံပလိုတ် တကအ်ဇမၠိင် မလေ (Malay Peninsula) လပါ်သၠုင်ကျာအိုတ်တုဲ၊ ပယျဵုဍာ် ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ဍုင် [[မလေရှာ]] လပါ်သၟဝ်ကျာ ကေုာံ ဍုင် [[အေန်ဒဝ်နဳရှာ]] လပါ်သၠုင်ကျာ ရ။

== ဝင်ဗွဲခမၞောန် (History) ==
* '''သၞာံ ၁၈၁၉:''' သာသတာမ်ဖိုဒ် ရာဖှေလ် (Sir Stamford Raffles) စပ္တန်လဝ် သေင်ကာပူ နဒဒှ် ဒၞာဲသၞေဟ်ဗၞိက် သွက် အေန်ပါယာ ဗြိတိန် ရ။
* '''သၞာံ ၁၉၆၃:''' တိတ်ဗၠးနူ ဗြိတိန် တုဲ ပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု သဟဖေတ် မလေရှာ (Malaysia) ရ။
* '''သၞာံ ၁၉၆၅:''' ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ ဂိတုအဝ်ဂါတ် (၉) ဂှ် ပါ်တိတ် နူမလေရှာတုဲ ဒှ်အာ ဍုင်သမ္မတ ဗၠးၜး မွဲရ။ ညးမဒှ် အပါဍုင် ကေုာံ သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ် လဳကွမ်ယျူ (Lee Kuan Yew) ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Economy) ==
ဍုင်သေင်ကာပူဝွံ ဒှ်ဍုင် မၞုံကဵု [[ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]] မဇၞော်မောဝ်အိုတ် ကေုာံ သြန်လုပ်ဍုင် ကဆံင်သၠုင်အိုတ် မွဲ ပ္ဍဲဂၠးတိရ။ ၜိုန်ရ ဍုင်ဏအ် သယံဇာတ သဘာဝ အောန်ကီုလေဝ်၊ ဍေံဒုင်သဇိုင် လတူ -
* '''ပရေင်ဗၞိက် ဂၠးကဝ်:''' သေင်ကာပူဂှ် ဒှ်ဗဟဵု သၞေဟ်က္ၜင် ကေုာံ သၞေဟ်က္ၜင်ကျာ ဇၞော်အိုတ် ကေုာံ ကမၠောန်ဂၠိုင်အိုတ် မွဲ ပ္ဍဲဂၠးတိရ။
* '''ပရေင်ဘဏ္ဍာ (Finance):''' ဒှ်ဗဟဵု ပရေင်လှုဲလှာဲ ကေုာံ ဘာဏ် ဂၠးကဝ် မပြာကတ်မွဲရ။
* '''ကွတ်ပညာ ကေုာံ ပရေင်ပညာ:''' စကာလဝ် ပညာပွမဒှ်အစာတၟေင် (Specialization) သွက်ဂွံ ဖန်ဗဒှ် မၞိဟ်မၞုံကဵု ဍာ်ဒကေဝ်ရ။

== မှာဇန် ကေုာံ ယေန်သၞာင် (Language and Culture) ==
သေင်ကာပူဝွံ ဒှ်ဍုင် ဂကောံမၞိဟ်ဂကူစုင်၊ ယေန်သၞာင်နာနာ (Multicultural society) တုဲ နွံကဵု အရေဝ်ဘာသာ ရုင် (၄) သာ် မတွဟ်ဂး -
# '''အင်္ဂလိက် (English):''' ဒှ်အရေဝ် အဓိက သွက်ပရေင်အုပ်ဓုပ်၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ပညာ။
# '''မလေ (Malay):''' ဒှ်အရေဝ်ဘာသာ ကောန်ဍုင်အရင် အဓိက။
# '''ကြုက် (Mandarin):''' ဒှ်အရေဝ် မၞိဟ်လၟိဟ်ဂၠိုင်အိုတ် စကာ။
# '''တမေလ် (Tamil)။'''

== အဆက်အစပ် ကု အာရှဗေဒ ==
သေင်ကာပူဝွံ ဒှ်အစိတ်အပိုင်း ကိစ္စဇၞော်မွဲ ပ္ဍဲကဵု ကဏ္ဍ [[အာရှဗေဒ]] ကေုာံ [[ဒေသဗေဒ]] (Asian Studies) ရ၊ ဟိုတ်နူဍေံဒှ် ဗဟဵုပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ ပရေင်ဆက်စၠောအ် ယေန်သၞာင် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ပ္ဍဲဒေသ အာရှအဂၞဲရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[အာသဳယာန်]]
* [[အာရှဗေဒ]]
* [[ဒေသဗေဒ]]
* [[မလေရှာ]]
* စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ

== နိဿဲ ==
* Huff, W. G. (1994). &quot;The Economic Growth of Singapore&quot;. Cambridge University Press.
* Singapore Profile. BBC News.

{{DEFAULTSORT:သေင်ကာပူ}}
[[Category:သေင်ကာပူ]]
[[Category:အာရှအဂၞဲ]]
[[Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]
[[Category:ဍုင်တကအ်ဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>m8wjp3xl6m1b698iaqzgk2t8ubsm35z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51719</id>
      <parentid>51718</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T08:05:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6494" sha1="69fapox02t71oo0qm8e1nuh0p9e5meb" xml:space="preserve">{{Infobox country
| conventional_long_name = ဍုင်သေင်ကာပူ
| native_name = Republic of Singapore
| common_name = သေင်ကာပူ
| image_flag = Flag of Singapore.svg
| image_coat = Coat of arms of Singapore.svg
| capital = [[သေင်ကာပူ]]
| coordinates = 1°17′N 103°50′E
| largest_city = သေင်ကာပူ
| official_languages = ဘာသာအင်္ဂလိက်၊ ဘာသာမလေ၊ ဘာသာကြုက် ကေုာံ ဘာသာတမေလ်
| government_type = သၞောတ် သမ္မတ ပါလဳမာန်
| leader_title1 = သမ္မတ
| leader_name1 = တာမာန် ရှာန်မူဂါရတ်တနာမ် (Tharman Shanmugaratnam)
| leader_title2 = သကိုပ်ဝန်ဇၞော်
| leader_name2 = လဝ်ရင်သ် ဝံင် (Lawrence Wong)
| area_km2 = ၇၃၄.၃
| population_estimate = ၅၉ ကိုဋ် (သၞာံ ၂၀၂၄)
| currency = ဒဝ်လာ သေင်ကာပူ (Singapore dollar, S$)
| time_zone = SST (UTC+8)
}}

'''ဍုင်သေင်ကာပူ''' (အင်္ဂလိက်: ''Singapore'', မလေ ''Singapura'') ယၟုပ္ဍဲသၞောဝ်မ္ဂး '''ကၟိန်ဍုင် သမ္မတ သေင်ကာပူ''' (Republic of Singapore) ဝွံ ဒှ်ဍုင်တကအ် ကေုာံ ဍုင်ဇၞော် (Island city-state) မနွံပ္ဍဲဒေသ [[အာရှအဂၞဲ]] (Southeast Asia) မွဲရ။ ဍုင်ဝွံ နွံဒၟံင်ပ္ဍဲစွံပလိုတ် တကအ်ဇမၠိင် မလေ (Malay Peninsula) လပါ်သၠုင်ကျာအိုတ်တုဲ၊ ပယျဵုဍာ် ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ဍုင် [[မလေရှာ]] လပါ်သၟဝ်ကျာ ကေုာံ ဍုင် [[အေန်ဒဝ်နဳရှာ]] လပါ်သၠုင်ကျာ ရ။

== ဝင်ဗွဲခမၞောန် (History) ==
* '''သၞာံ ၁၈၁၉:''' သာသတာမ်ဖိုဒ် ရာဖှေလ် (Sir Stamford Raffles) စပ္တန်လဝ် သေင်ကာပူ နဒဒှ် ဒၞာဲသၞေဟ်ဗၞိက် သွက် အေန်ပါယာ ဗြိတိန် ရ။
* '''သၞာံ ၁၉၆၃:''' တိတ်ဗၠးနူ ဗြိတိန် တုဲ ပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု သဟဖေတ် မလေရှာ (Malaysia) ရ။
* '''သၞာံ ၁၉၆၅:''' ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ ဂိတုအဝ်ဂါတ် (၉) ဂှ် ပါ်တိတ် နူမလေရှာတုဲ ဒှ်အာ ဍုင်သမ္မတ ဗၠးၜး မွဲရ။ ညးမဒှ် အပါဍုင် ကေုာံ သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ် လဳကွမ်ယျူ (Lee Kuan Yew) ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Economy) ==
ဍုင်သေင်ကာပူဝွံ ဒှ်ဍုင် မၞုံကဵု [[ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]] မဇၞော်မောဝ်အိုတ် ကေုာံ သြန်လုပ်ဍုင် ကဆံင်သၠုင်အိုတ် မွဲ ပ္ဍဲဂၠးတိရ။ ၜိုန်ရ ဍုင်ဏအ် သယံဇာတ သဘာဝ အောန်ကီုလေဝ်၊ ဍေံဒုင်သဇိုင် လတူ -
* '''ပရေင်ဗၞိက် ဂၠးကဝ်:''' သေင်ကာပူဂှ် ဒှ်ဗဟဵု သၞေဟ်က္ၜင် ကေုာံ သၞေဟ်က္ၜင်ကျာ ဇၞော်အိုတ် ကေုာံ ကမၠောန်ဂၠိုင်အိုတ် မွဲ ပ္ဍဲဂၠးတိရ။
* '''ပရေင်ဘဏ္ဍာ (Finance):''' ဒှ်ဗဟဵု ပရေင်လှုဲလှာဲ ကေုာံ ဘာဏ် ဂၠးကဝ် မပြာကတ်မွဲရ။
* '''ကွတ်ပညာ ကေုာံ ပရေင်ပညာ:''' စကာလဝ် ပညာပွမဒှ်အစာတၟေင် (Specialization) သွက်ဂွံ ဖန်ဗဒှ် မၞိဟ်မၞုံကဵု ဍာ်ဒကေဝ်ရ။

== မှာဇန် ကေုာံ ယေန်သၞာင် (Language and Culture) ==
သေင်ကာပူဝွံ ဒှ်ဍုင် ဂကောံမၞိဟ်ဂကူစုင်၊ ယေန်သၞာင်နာနာ (Multicultural society) တုဲ နွံကဵု အရေဝ်ဘာသာ ရုင် (၄) သာ် မတွဟ်ဂး -
# '''အင်္ဂလိက် (English):''' ဒှ်အရေဝ် အဓိက သွက်ပရေင်အုပ်ဓုပ်၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ပညာ။
# '''မလေ (Malay):''' ဒှ်အရေဝ်ဘာသာ ကောန်ဍုင်အရင် အဓိက။
# '''ကြုက် (Mandarin):''' ဒှ်အရေဝ် မၞိဟ်လၟိဟ်ဂၠိုင်အိုတ် စကာ။
# '''တမေလ် (Tamil)။'''

== အဆက်အစပ် ကု အာရှဗေဒ ==
သေင်ကာပူဝွံ ဒှ်အစိတ်အပိုင်း ကိစ္စဇၞော်မွဲ ပ္ဍဲကဵု ကဏ္ဍ [[အာရှဗေဒ]] ကေုာံ [[ဒေသဗေဒ]] (Asian Studies) ရ၊ ဟိုတ်နူဍေံဒှ် ဗဟဵုပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ ပရေင်ဆက်စၠောအ် ယေန်သၞာင် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ပ္ဍဲဒေသ အာရှအဂၞဲရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[အာသဳယာန်]]
* [[အာရှဗေဒ]]
* [[ဒေသဗေဒ]]
* [[မလေရှာ]]
* စရင် ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ

== နိဿဲ ==
* Huff, W. G. (1994). &quot;The Economic Growth of Singapore&quot;. Cambridge University Press.
* Singapore Profile. BBC News.
[[Category:အာရှအဂၞဲ]]
[[Category:ဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာရှ]]
[[Category:ဍုင်တကအ်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:သေင်္ကာပူ]]</text>
      <sha1>69fapox02t71oo0qm8e1nuh0p9e5meb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အာရှအဂၞဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9442</id>
    <revision>
      <id>51721</id>
      <timestamp>2026-04-16T08:09:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox region|name=အာရှအဂၞဲ (Southeast Asia)|native_name=|image=Southeast Asia (orthographic projection).svg|image_caption=ဒၞာဲဒတန် အာရှအဂၞဲ (အသာ်တ္ၚေက်) လတူဂၠးတိ|type=ဒေသ|continent=[[အာရှ]]|countries=11 ဍုင်|area_km2=4545792|population_estimate=683,000,000|languages=|timezone=UTC+06:30 စဵုကဵု UTC+0...&quot;</comment>
      <origin>51721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5936" sha1="4kvxvrb16ko11bqcbymuhznazfnk4tb" xml:space="preserve">{{Infobox region|name=အာရှအဂၞဲ (Southeast Asia)|native_name=|image=Southeast Asia (orthographic projection).svg|image_caption=ဒၞာဲဒတန် အာရှအဂၞဲ (အသာ်တ္ၚေက်) လတူဂၠးတိ|type=ဒေသ|continent=[[အာရှ]]|countries=11 ဍုင်|area_km2=4545792|population_estimate=683,000,000|languages=|timezone=UTC+06:30 စဵုကဵု UTC+09:00}}

'''အာရှအဂၞဲ''' (အင်္ဂလိက်: ''Southeast Asia'') ဝွံ ဒှ်ဒကုတ်ဒေသ မနွံပ္ဍဲ တွဵုရး [[အာရှ]] တုဲ၊ နွံလပါ် သၠုင်ကျာ ဍုင်ကြုက်၊ လပါ်ဗမံက် ဍုင်အိန္ဒိယ ကေုာံ လပါ်သၟဝ်ကျာ တိုက်အဝ်သတြေလျာရ။ ဒေသဏအ်ဝွံ ပြာကတ်ဒၟံင် နကဵု ယေန်သၞာင်မလှဲလး၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မဇၞော်မောဝ်ပြဟ် ကေုာံ ဂကောံပံင်ကောံ မၞုံယၟု '''အာဆီယံ''' (ASEAN) ရ။

== ပထဝဳ ==
နကဵုပထဝဳမ္ဂး အာရှအဂၞဲဝွံ ပါ်ခြာလဝ် ဒေသဇၞော် (၂) ဒကုတ်ရ -

# '''ဒေသတိဇၞော် (Mainland Southeast Asia):''' ဒေသဏအ်ဝွံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုတိုက်အာရှတုဲ ကိုပ်ကၠာတေအ် ကော်စလဝ် (Indochina) ရ။ ဍုင်မပါလုပ်တအ်ဂှ် [[ဍုင်ဗၟာ]]၊ [[သေံ]]၊ [[လာအဝ်]]၊ [[ကမ္ဗောဒဳယျာ]] ကေုာံ [[ဗဳယေတ်နာမ်]] တအ်ရ။
# '''ဒေသတကအ် (Maritime Southeast Asia):''' ဒေသဏအ်ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု တကအ်ဂမၠိုင် ကေုာံ ကရေက်တကအ်ရ။ ဍုင်မပါလုပ်တအ်ဂှ် [[မာလေရှာ]]၊ [[အေန်ဒဝ်နဳယှာ]]၊ [[ဖဳလိပ်ပေန်]]၊ [[သေင်္ကာပူ]]၊ [[ဗရူနုဲ]] ကေုာံ [[တီမောဗမံက်]] တအ်ရ။

== ဝင် ဗွဲခမၞောန် ==

* '''ခေတ်တြေံ:''' အာရှအဂၞဲဝွံ နွံကၠုင်လဝ် နကဵု အေန်ပါယာ ကေုာံ ဍုင်ဨကရာဇ် မဇၞော်ကဵုဒြဟတ် ဗွဲမဂၠိုင် မပ္တံကဵု သြဳဝိဇယ (Srivijaya)၊ ခမေန် (Khmer Empire)၊ ဗုကာံ (Bagan)၊ အယုဒ္ဓယ (Ayutthaya) ကေုာံ ဟံသာဝတဳ (Hanthawaddy) တအ်ရ။
* '''ခေတ်ကဝ်လဝ်နဳ:''' ပ္ဍဲခေတ် ၁၆ စဵုကဵု ၂၀ ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဍုင်အာရှအဂၞဲ ဗွဲမဂၠိုင် (ပါဲနူ ဍုင်သေံမွဲတုဲ) ဒးဒုင်အုပ်ဓုပ် သၟဝ်တဲ ဍုင်ဥရောပဂမၠိုင် ဗီုကဵု အင်္ဂလိက်၊ ပြင်သေတ်၊ ဒာတ်၊ ကေုာံ သပိန်/အမေရိကာန် တအ်ရ။
* '''ခေတ်လၟုဟ် ကေုာံ အာဆီယံ:''' ကြဴနူ ပၞာန်ဂၠးတိအလန်ဒုတိယတုဲ ဍုင်တအ် ကလိဂွံဗၠးၜးရ။ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၇ ဂှ် ဂကောံဍုင်အာရှအဂၞဲဂမၠိုင် (ASEAN) ဂွံဒက်ပ္တန်တုဲ စဵုကဵုလၟုဟ် ပံင်တောဲ ဇၞော်မောဝ်ဒၟံင် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ၜိုဟ်လလံ ရေင်သကအ်ရ။

== စရင်ဍုင်ဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲအာရှအဂၞဲဝွံ ဍုင်မၞုံကဵု အခေါင်အုပ်ဓုပ်အလဵုဇကု (Sovereign states) နွံ (၁၁) ဍုင်ရ -

* [[ကမ္ဗောဒဳယျာ]] (Cambodia)
* [[ဍုင်ဗၟာ]] (Myanmar)
* [[တီမောဗမံက်]] (East Timor)
* [[ဖဳလိပ်ပေန်]] (Philippines)
* [[ဗရူနုဲ]] (Brunei)
* [[ဗဳယေတ်နာမ်]] (Vietnam)
* [[မာလေရှာ|မလေရှာ]] (Malaysia)
* [[လာအဝ်]] (Laos)
* [[သေင်္ကာပူ]] (Singapore)
* [[သေံ]] (Thailand)
* [[အေန်ဒဝ်နဳယှာ]] (Indonesia)

== ဘာသာ ကေုာံ ယေန်သၞာင် ==
ဒေသဏအ်ဝွံ နွံကဵု ယေန်သၞာင် မထုဲနှဴဒၟံင် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။

* ပ္ဍဲဒေသတိဇၞော် (ဗၟာ၊ သေံ၊ လာအဝ်၊ ကမ္ဗောဒဳယျာ) တအ်ဂှ် ရှ်ေသှ်ေ '''ဗုဒ္ဓဘာသာ''' အဓိကရ။
* ပ္ဍဲဒေသတကအ် (အေန်ဒဝ်နဳယှာ၊ မာလေရှာ၊ ဗရူနုဲ) တအ်ဂှ် ရှ်ေသှ်ေ '''ဘာသာအေတ်သလာမ်''' အဓိကရ။
* ဍုင်ဖဳလိပ်ပေန် ကဵု တီမောဗမံက်ဂှ် ရှ်ေသှ်ေ '''ဘာသာခရေတ်ယာန်''' အဓိကရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[အာရှ]]
* [[အာဆီယံ]]
* [[မှာသၟိတ် ပသဳဖိတ်]]
* [[မှာသၟိတ် အိန္ဒိယ]]

== နိဿဲ ==

* &quot;Southeast Asia&quot;, Wikipedia (English).</text>
      <sha1>4kvxvrb16ko11bqcbymuhznazfnk4tb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ထာမ်ပလိက်:Infobox region</title>
    <ns>10</ns>
    <id>9443</id>
    <revision>
      <id>51722</id>
      <timestamp>2026-04-16T08:10:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;&lt;noinclude&gt; {{Documentation subpage}} &lt;/noinclude&gt; {{Infobox | bodyclass =  | bodystyle = width:22em; | title = {{{name|{{PAGENAME}}}}} | titlestyle = background: #2c3e50; color: white; font-size: 120%; | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=220x200px}} | caption = {{{caption|}}} | image_map = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_map|}}}|size={...&quot;</comment>
      <origin>51722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2686" sha1="lhmdlf7ni618yi19u5pau40c97hved3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;
{{Documentation subpage}}
&lt;/noinclude&gt;
{{Infobox
| bodyclass = 
| bodystyle = width:22em;
| title = {{{name|{{PAGENAME}}}}}
| titlestyle = background: #2c3e50; color: white; font-size: 120%;
| image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=220x200px}}
| caption = {{{caption|}}}
| image_map = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_map|}}}|size={{{image_map_size|}}}|sizedefault=220x200px}}
| map_caption = {{{map_caption|}}}
| labelstyle = background: #e6f0fa; width: 35%;
| datastyle = 

| label1 = ယၟုတၞဟ်
| data1 = {{{alt_name|}}}

| label2 = ဒေသ (Continent)
| data2 = {{{continent|}}}

| label3 = ဍုင် (Country)
| data3 = {{{country|}}}

| label4 = ဍုင်ဗဟ်သၞောတ် (Capital)
| data4 = {{{capital|}}}

| label5 = ဍုင်ဇၞော်အိုတ် (Largest city)
| data5 = {{{largest_city|}}}

| label6 = လၟိဟ်မၞိဟ် (Population)
| data6 = {{{population|}}}

| label7 = သဇိုင်တိ (Area)
| data7 = {{{area|}}}

| label8 = ဘာသာဂမၠိုင် (Languages)
| data8 = {{{languages|}}}

| label9 = ဂကူဂမၠိုင် (Ethnic groups)
| data9 = {{{ethnic_groups|}}}

| label10 = သၞောဝ်အုပ်ဓုပ် (Government)
| data10 = {{{government|}}}

| label11 = ဌာနဒတန် (Seat)
| data11 = {{{seat|}}}

| label12 = ပရူပါင်မုက် (Subject)
| data12 = {{{subject|}}}

| label13 = ဝဲက်ဆိုက် (Website)
| data13 = {{{website|}}}

}}&lt;noinclude&gt;

== ဂလာန်ဗွဲခမၞန် ==
ထာမ်ပလိက် '''Infobox region''' ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် သွက်သ္ဂောံထ္ၜး ဗၞတ်ဗ္တဳ (metadata) ပရူ **ဒေသ** (region) မွဲမွဲ။

ဥပမာ ဒေသဂမၠိုင် ဗီုကဵု:
* [[တွဵုရးဍုင်မန်]] (Mon State)
* [[ဒေသအာရှအဂၞဲ]] (Southeast Asia)
* [[ဒေသတိဗ္လဗြဲအမဇောန်]] (Amazon Rainforest)
* [[ဒေသကလဳဖဝ်နဳယျာ]] (California)

== စၟတ်တဲ ==
သွက်ဂွံစကာ ထာမ်ပလိက်ဝွံ ပ္ဍဲမုက်လိက်မွဲမွဲမ္ဂး ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ချူညိ။

```wikitext
{{Infobox region
| name = 
| alt_name = 
| image = 
| caption = 
| image_map = 
| map_caption = 
| continent = 
| country = 
| capital = 
| largest_city = 
| population = 
| area = 
| languages = 
| ethnic_groups = 
| government = 
| seat = 
| subject = 
| website = 
}}</text>
      <sha1>lhmdlf7ni618yi19u5pau40c97hved3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဒေသအာရှအဂၞဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9444</id>
    <revision>
      <id>51723</id>
      <timestamp>2026-04-16T08:11:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''ဒေသအာရှအဂၞဲ''' (အင်္ဂလိက်: ''Southeast Asia'') ဝွံ ဒှ်ဒေသမွဲ မနွံပ္ဍဲ တွဵုရး [[အာရှ]] လပါ်အဂၞဲရ။ ဒေသဏအ်ဝွံ နွံဒၟံင် အကြာဍုင်ကြုက် ကဵု ဍုင်အိန္ဒိယတုဲ ပါ်ခြာလဝ် နကဵု ဒေသတ...&quot;</comment>
      <origin>51723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5763" sha1="lvt8rnb829mdaihruev1556mmvth3ag" xml:space="preserve">'''ဒေသအာရှအဂၞဲ''' (အင်္ဂလိက်: ''Southeast Asia'') ဝွံ ဒှ်ဒေသမွဲ မနွံပ္ဍဲ တွဵုရး [[အာရှ]] လပါ်အဂၞဲရ။ ဒေသဏအ်ဝွံ နွံဒၟံင် အကြာဍုင်ကြုက် ကဵု ဍုင်အိန္ဒိယတုဲ ပါ်ခြာလဝ် နကဵု ဒေသတိဇၞော် (Mainland) ကေုာံ ဒေသတကအ် (Maritime) ရ။ ဒေသအာရှအဂၞဲဝွံ ပြာကတ်ဒၟံင် နကဵု ယေန်သၞာင်နာနာသာ်၊ သဘာဝဂြိုပ်ဆု ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မဇၞော်မောဝ်ပြဟ်ရ။ ဂကောံဍုင်အာရှအဂၞဲဂမၠိုင် မပံင်ကောံလဝ် သွက်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်ဂှ် ကော်စ '''အာဆီယံ''' (ASEAN) ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ရာသဳဥတု ==
ဒေသအာရှအဂၞဲဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဒကုတ်အဓိက (၂) သာ်ရ -

# '''ဒေသတိဇၞော် (Mainland Southeast Asia):''' မကော်စ (Indochina) တုဲ ဍုင်မပါလုပ်တအ်ဂှ် [[ဍုင်ဗၟာ]]၊ [[သေံ]]၊ [[လာအဝ်]]၊ [[ကမ္ဗောဒဳယျာ]] ကေုာံ [[ဗဳယေတ်နာမ်]] ကေုာံ ကရေက်တကအ် မလာယျူ (ဍုင်မာလေရှာ လပါ်ပလိုတ်) တအ်ရ။
# '''ဒေသတကအ် (Maritime Southeast Asia):''' မဒှ်ဒေသတကအ် မဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိတုဲ ဍုင်မပါလုပ်တအ်ဂှ် [[အေန်ဒဝ်နဳယှာ]]၊ [[ဖဳလိပ်ပေန်]]၊ [[မာလေရှာ]] (လပါ်ဗမံက်)၊ [[ဗရူနုဲ]]၊ [[သေင်္ကာပူ]] ကေုာံ [[တီမောဗမံက်]] တအ်ရ။

ရာသဳဥတု ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ်ရာသဳဥတု ဂမ္တဴ ကေုာံ ဗြဲကျာ (Tropical climate) တုဲ၊ ဂြိုပ်ဆုဂမ္တဴ (Rainforests) တအ် ကတဵုဒှ်ခိုဟ် ဗွဲမလောန်ရ။ ဍုင်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒးဒုင်လဝ် အန္တရာယ် သဘာဝ ဗီုကဵု ကျာမုန်တိုင်း (Typhoons) ကေုာံ တိကသဳ (Earthquakes) ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ==
ဒေသအာရှအဂၞဲဝွံ ဒှ်ဒေသ မဇၞော်မောဝ်ပြဟ်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိမွဲရ။

* '''ပရေင်တဵုလွဳ:''' ဒှ်ဒၞာဲ မပတိတ်သြောအ်၊ ရဝ်ဗာ၊ သတ်ဆု ကေုာံ ကၠေင်တာ (Palm oil) အဓိက သွက်ဂၠးတိရ။
* '''ကမၠောန်စက်:''' ပရေင်ကမၠောန်ပတိတ်ကပေါတ် (Manufacturing) ဗီုကဵု စက်ကာ၊ ကပေါတ်အဳလေတ်ထရောနစ် ကေုာံ ကပေါတ်စက်တအ်ဂှ် ဇၞော်မောဝ်ဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင် ဗီုကဵု သေံ၊ ဗဳယေတ်နာမ် ကေုာံ မာလေရှာတအ်ရ။
* '''ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ခေတ်တၟိ:''' ဍုင်သေင်္ကာပူ ကေုာံ အေန်ဒဝ်နဳယှာတအ်ဂှ် ဒှ်ဗဟဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ နဲကဲပညာ (Technology) အဓိက ပ္ဍဲဒေသရ။

== မၞိဟ် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ==
လၟိဟ်မၞိဟ် အလုံမွဲဒေသဂှ် နွံၜိုတ် ၆၈၀ မဳလဳယောန်ပြင်တုဲ၊ ဒှ်ဒေသ မၞုံကဵု ဂကူ၊ အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ လျိုင်ပတှ်ေ နာနာသာ်ရ။

* '''ဘာသာ:''' ပ္ဍဲဒေသတိဇၞော်ဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဗုဒ္ဓဘာသာ (Theravada Buddhism) အဓိကရ။ ပ္ဍဲအေန်ဒဝ်နဳယှာ၊ မာလေရှာ ကေုာံ ဗရူနုဲဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာအေတ်သလာမ် အဓိကရ။ ပ္ဍဲဖဳလိပ်ပေန် ကဵု တီမောဗမံက်ဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာခရေတ်ယာန် (Catholicism) အဓိကရ။ ဒေသလ္ၚဵုတအ် ဗီုကဵု တကအ်ဗာလဳဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာဟိန္ဒူ ရ။
* '''ယေန်သၞာင်:''' ယေန်သၞာင် အာရှအဂၞဲဝွံ ကလိဂွံလဝ် အာသြဇာ နူအိန္ဒိယ၊ ကြုက် ကေုာံ ယေန်သၞာင် အေတ်သလာမ်တအ် နူကဵု ခေတ်တြေံတေအ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[အာဆီယံ]]
* [[အာရှ]]
* [[မှာသၟိတ် ပသဳဖိတ်]]
* [[မှာသၟိတ် အိန္ဒိယ]]

== နိဿဲ ==

* &quot;Southeast Asia&quot;, Wikipedia (English).</text>
      <sha1>lvt8rnb829mdaihruev1556mmvth3ag</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51724</id>
      <parentid>51723</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T08:12:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51724</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5891" sha1="9r532g4soq1npq1bt7t3gpy8txe4vzo" xml:space="preserve">'''ဒေသအာရှအဂၞဲ''' (အင်္ဂလိက်: ''Southeast Asia'') ဝွံ ဒှ်ဒေသမွဲ မနွံပ္ဍဲ တွဵုရး [[အာရှ]] လပါ်အဂၞဲရ။ ဒေသဏအ်ဝွံ နွံဒၟံင် အကြာဍုင်ကြုက် ကဵု ဍုင်အိန္ဒိယတုဲ ပါ်ခြာလဝ် နကဵု ဒေသတိဇၞော် (Mainland) ကေုာံ ဒေသတကအ် (Maritime) ရ။ ဒေသအာရှအဂၞဲဝွံ ပြာကတ်ဒၟံင် နကဵု ယေန်သၞာင်နာနာသာ်၊ သဘာဝဂြိုပ်ဆု ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မဇၞော်မောဝ်ပြဟ်ရ။ ဂကောံဍုင်အာရှအဂၞဲဂမၠိုင် မပံင်ကောံလဝ် သွက်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်ဂှ် ကော်စ '''အာဆီယံ''' (ASEAN) ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ရာသဳဥတု ==
ဒေသအာရှအဂၞဲဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဒကုတ်အဓိက (၂) သာ်ရ -
# '''ဒေသတိဇၞော် (Mainland Southeast Asia):''' မကော်စ (Indochina) တုဲ ဍုင်မပါလုပ်တအ်ဂှ် [[ဍုင်ဗၟာ]]၊ [[သေံ]]၊ [[လာအဝ်]]၊ [[ကမ္ဗောဒဳယျာ]] ကေုာံ [[ဗဳယေတ်နာမ်]] ကေုာံ ကရေက်တကအ် မလာယျူ (ဍုင်မာလေရှာ လပါ်ပလိုတ်) တအ်ရ။
# '''ဒေသတကအ် (Maritime Southeast Asia):''' မဒှ်ဒေသတကအ် မဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိတုဲ ဍုင်မပါလုပ်တအ်ဂှ် [[အေန်ဒဝ်နဳယှာ]]၊ [[ဖဳလိပ်ပေန်]]၊ [[မာလေရှာ]] (လပါ်ဗမံက်)၊ [[ဗရူနုဲ]]၊ [[သေင်္ကာပူ]] ကေုာံ [[တီမောဗမံက်]] တအ်ရ။

ရာသဳဥတု ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ်ရာသဳဥတု ဂမ္တဴ ကေုာံ ဗြဲကျာ (Tropical climate) တုဲ၊ ဂြိုပ်ဆုဂမ္တဴ (Rainforests) တအ် ကတဵုဒှ်ခိုဟ် ဗွဲမလောန်ရ။ ဍုင်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒးဒုင်လဝ် အန္တရာယ် သဘာဝ ဗီုကဵု ကျာမုန်တိုင်း (Typhoons) ကေုာံ တိကသဳ (Earthquakes) ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ==
ဒေသအာရှအဂၞဲဝွံ ဒှ်ဒေသ မဇၞော်မောဝ်ပြဟ်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိမွဲရ။ 
* '''ပရေင်တဵုလွဳ:''' ဒှ်ဒၞာဲ မပတိတ်သြောအ်၊ ရဝ်ဗာ၊ သတ်ဆု ကေုာံ ကၠေင်တာ (Palm oil) အဓိက သွက်ဂၠးတိရ။
* '''ကမၠောန်စက်:''' ပရေင်ကမၠောန်ပတိတ်ကပေါတ် (Manufacturing) ဗီုကဵု စက်ကာ၊ ကပေါတ်အဳလေတ်ထရောနစ် ကေုာံ ကပေါတ်စက်တအ်ဂှ် ဇၞော်မောဝ်ဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင် ဗီုကဵု သေံ၊ ဗဳယေတ်နာမ် ကေုာံ မာလေရှာတအ်ရ။
* '''ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ခေတ်တၟိ:''' ဍုင်သေင်္ကာပူ ကေုာံ အေန်ဒဝ်နဳယှာတအ်ဂှ် ဒှ်ဗဟဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ နဲကဲပညာ (Technology) အဓိက ပ္ဍဲဒေသရ။

== မၞိဟ် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ==
လၟိဟ်မၞိဟ် အလုံမွဲဒေသဂှ် နွံၜိုတ် ၆၈၀ မဳလဳယောန်ပြင်တုဲ၊ ဒှ်ဒေသ မၞုံကဵု ဂကူ၊ အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ လျိုင်ပတှ်ေ နာနာသာ်ရ။ 
* '''ဘာသာ:''' ပ္ဍဲဒေသတိဇၞော်ဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဗုဒ္ဓဘာသာ (Theravada Buddhism) အဓိကရ။ ပ္ဍဲအေန်ဒဝ်နဳယှာ၊ မာလေရှာ ကေုာံ ဗရူနုဲဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာအေတ်သလာမ် အဓိကရ။ ပ္ဍဲဖဳလိပ်ပေန် ကဵု တီမောဗမံက်ဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာခရေတ်ယာန် (Catholicism) အဓိကရ။ ဒေသလ္ၚဵုတအ် ဗီုကဵု တကအ်ဗာလဳဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာဟိန္ဒူ ရ။
* '''ယေန်သၞာင်:''' ယေန်သၞာင် အာရှအဂၞဲဝွံ ကလိဂွံလဝ် အာသြဇာ နူအိန္ဒိယ၊ ကြုက် ကေုာံ ယေန်သၞာင် အေတ်သလာမ်တအ် နူကဵု ခေတ်တြေံတေအ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[အာဆီယံ]]
* [[အာရှ]]
* [[မှာသၟိတ် ပသဳဖိတ်]]
* [[မှာသၟိတ် အိန္ဒိယ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;Southeast Asia&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:အာရှအဂၞဲ]]
[[ကဏ္ဍ:အာရှ]]
[[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ]]
[[Category:Southeast Asia]]</text>
      <sha1>9r532g4soq1npq1bt7t3gpy8txe4vzo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51725</id>
      <parentid>51724</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T08:13:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် */</comment>
      <origin>51725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5897" sha1="cq2ozcn9u19qgakhbfgby16fiynfp7w" xml:space="preserve">'''ဒေသအာရှအဂၞဲ''' (အင်္ဂလိက်: ''Southeast Asia'') ဝွံ ဒှ်ဒေသမွဲ မနွံပ္ဍဲ တွဵုရး [[အာရှ]] လပါ်အဂၞဲရ။ ဒေသဏအ်ဝွံ နွံဒၟံင် အကြာဍုင်ကြုက် ကဵု ဍုင်အိန္ဒိယတုဲ ပါ်ခြာလဝ် နကဵု ဒေသတိဇၞော် (Mainland) ကေုာံ ဒေသတကအ် (Maritime) ရ။ ဒေသအာရှအဂၞဲဝွံ ပြာကတ်ဒၟံင် နကဵု ယေန်သၞာင်နာနာသာ်၊ သဘာဝဂြိုပ်ဆု ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မဇၞော်မောဝ်ပြဟ်ရ။ ဂကောံဍုင်အာရှအဂၞဲဂမၠိုင် မပံင်ကောံလဝ် သွက်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်ဂှ် ကော်စ '''အာဆီယံ''' (ASEAN) ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ရာသဳဥတု ==
ဒေသအာရှအဂၞဲဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဒကုတ်အဓိက (၂) သာ်ရ -
# '''ဒေသတိဇၞော် (Mainland Southeast Asia):''' မကော်စ (Indochina) တုဲ ဍုင်မပါလုပ်တအ်ဂှ် [[ဍုင်ဗၟာ]]၊ [[သေံ]]၊ [[လာအဝ်]]၊ [[ကမ္ဗောဒဳယျာ]] ကေုာံ [[ဗဳယေတ်နာမ်]] ကေုာံ ကရေက်တကအ် မလာယျူ (ဍုင်မာလေရှာ လပါ်ပလိုတ်) တအ်ရ။
# '''ဒေသတကအ် (Maritime Southeast Asia):''' မဒှ်ဒေသတကအ် မဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိတုဲ ဍုင်မပါလုပ်တအ်ဂှ် [[အေန်ဒဝ်နဳယှာ]]၊ [[ဖဳလိပ်ပေန်]]၊ [[မာလေရှာ]] (လပါ်ဗမံက်)၊ [[ဗရူနုဲ]]၊ [[သေင်္ကာပူ]] ကေုာံ [[တီမောဗမံက်]] တအ်ရ။

ရာသဳဥတု ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ်ရာသဳဥတု ဂမ္တဴ ကေုာံ ဗြဲကျာ (Tropical climate) တုဲ၊ ဂြိုပ်ဆုဂမ္တဴ (Rainforests) တအ် ကတဵုဒှ်ခိုဟ် ဗွဲမလောန်ရ။ ဍုင်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒးဒုင်လဝ် အန္တရာယ် သဘာဝ ဗီုကဵု ကျာမုန်တိုင်း (Typhoons) ကေုာံ တိကသဳ (Earthquakes) ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ==
ဒေသအာရှအဂၞဲဝွံ ဒှ်ဒေသ မဇၞော်မောဝ်ပြဟ်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိမွဲရ။ 
* '''ပရေင်တဵုလွဳ:''' ဒှ်ဒၞာဲ မပတိတ်သြောအ်၊ ရဝ်ဗာ၊ သတ်ဆု ကေုာံ ကၠေင်တာ (Palm oil) အဓိက သွက်ဂၠးတိရ။
* '''ကမၠောန်စက်:''' ပရေင်ကမၠောန်ပတိတ်ကပေါတ် (Manufacturing) ဗီုကဵု စက်ကာ၊ ကပေါတ်အဳလေတ်ထရောနစ် ကေုာံ ကပေါတ်စက်တအ်ဂှ် ဇၞော်မောဝ်ဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင် ဗီုကဵု သေံ၊ ဗဳယေတ်နာမ် ကေုာံ မာလေရှာတအ်ရ။
* '''ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ခေတ်တၟိ:''' ဍုင်သေင်္ကာပူ ကေုာံ အေန်ဒဝ်နဳယှာတအ်ဂှ် ဒှ်ဗဟဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ နဲကဲပညာ (Technology) အဓိက ပ္ဍဲဒေသရ။

== မၞိဟ် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ==
လၟိဟ်မၞိဟ် အလုံမွဲဒေသဂှ် နွံၜိုတ် ၆၈၀ မဳလဳယောန်ပြင်တုဲ၊ ဒှ်ဒေသ မၞုံကဵု ဂကူ၊ အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ လျိုင်ပတှ်ေ နာနာသာ်ရ။ 
* '''ဘာသာ:''' ပ္ဍဲဒေသတိဇၞော်ဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဗုဒ္ဓဘာသာ (Theravada Buddhism) အဓိကရ။ ပ္ဍဲအေန်ဒဝ်နဳယှာ၊ မာလေရှာ ကေုာံ ဗရူနုဲဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာအေတ်သလာမ် အဓိကရ။ ပ္ဍဲဖဳလိပ်ပေန် ကဵု တီမောဗမံက်ဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာခရေတ်ယာန် (Catholicism) အဓိကရ။ ဒေသလ္ၚဵုတအ် ဗီုကဵု တကအ်ဗာလဳဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာဟိန္ဒူ ရ။
* '''ယေန်သၞာင်:''' ယေန်သၞာင် အာရှအဂၞဲဝွံ ကလိဂွံလဝ် အာသြဇာ နူအိန္ဒိယ၊ ကြုက် ကေုာံ ယေန်သၞာင် အေတ်သလာမ်တအ် နူကဵု ခေတ်တြေံတေအ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[အာသဳယာန်]]
* [[အာရှ]]
* [[မှာသၟိတ် ပသဳဖိတ်]]
* [[မှာသၟိတ် အိန္ဒိယ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;Southeast Asia&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:အာရှအဂၞဲ]]
[[ကဏ္ဍ:အာရှ]]
[[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ]]
[[Category:Southeast Asia]]</text>
      <sha1>cq2ozcn9u19qgakhbfgby16fiynfp7w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51726</id>
      <parentid>51725</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T08:14:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပထဝဳ ကေုာံ ရာသဳဥတု */</comment>
      <origin>51726</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5891" sha1="s8qqxyfh05vk73pokxi1728l31dj1b6" xml:space="preserve">'''ဒေသအာရှအဂၞဲ''' (အင်္ဂလိက်: ''Southeast Asia'') ဝွံ ဒှ်ဒေသမွဲ မနွံပ္ဍဲ တွဵုရး [[အာရှ]] လပါ်အဂၞဲရ။ ဒေသဏအ်ဝွံ နွံဒၟံင် အကြာဍုင်ကြုက် ကဵု ဍုင်အိန္ဒိယတုဲ ပါ်ခြာလဝ် နကဵု ဒေသတိဇၞော် (Mainland) ကေုာံ ဒေသတကအ် (Maritime) ရ။ ဒေသအာရှအဂၞဲဝွံ ပြာကတ်ဒၟံင် နကဵု ယေန်သၞာင်နာနာသာ်၊ သဘာဝဂြိုပ်ဆု ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မဇၞော်မောဝ်ပြဟ်ရ။ ဂကောံဍုင်အာရှအဂၞဲဂမၠိုင် မပံင်ကောံလဝ် သွက်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်ဂှ် ကော်စ '''အာဆီယံ''' (ASEAN) ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ရာသဳဥတု ==
ဒေသအာရှအဂၞဲဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဒကုတ်အဓိက (၂) သာ်ရ -
# '''ဒေသတိဇၞော် (Mainland Southeast Asia):''' မကော်စ (Indochina) တုဲ ဍုင်မပါလုပ်တအ်ဂှ် [[ဍုင်ဗၟာ]]၊ [[သေံ]]၊ [[လာအဝ်]]၊ [[ကမ္ဗောဒဳယျာ]] ကေုာံ [[ဗဳယေတ်နာမ်]] ကေုာံ ကရေက်တကအ် မလာယျူ (ဍုင်မလေရှာ လပါ်ပလိုတ်) တအ်ရ။
# '''ဒေသတကအ် (Maritime Southeast Asia):''' မဒှ်ဒေသတကအ် မဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိတုဲ ဍုင်မပါလုပ်တအ်ဂှ် [[အေန်ဒဝ်နဳယှာ]]၊ [[ဖဳလိပ်ပေန်]]၊ [[မလေရှာ]] (လပါ်ဗၟံက်)၊ [[ဗရူနုဲ]]၊ [[သေင်္ကာပူ]] ကေုာံ [[တီမောဗၟံက်]] တအ်ရ။

ရာသဳဥတု ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ်ရာသဳဥတု ဂမ္တဴ ကေုာံ ဗြဲကျာ (Tropical climate) တုဲ၊ ဂြိုပ်ဆုဂမ္တဴ (Rainforests) တအ် ကတဵုဒှ်ခိုဟ် ဗွဲမလောန်ရ။ ဍုင်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒးဒုင်လဝ် အန္တရာယ် သဘာဝ ဗီုကဵု ကျာမုန်တိုင်း (Typhoons) ကေုာံ တိကသဳ (Earthquakes) ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ==
ဒေသအာရှအဂၞဲဝွံ ဒှ်ဒေသ မဇၞော်မောဝ်ပြဟ်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိမွဲရ။ 
* '''ပရေင်တဵုလွဳ:''' ဒှ်ဒၞာဲ မပတိတ်သြောအ်၊ ရဝ်ဗာ၊ သတ်ဆု ကေုာံ ကၠေင်တာ (Palm oil) အဓိက သွက်ဂၠးတိရ။
* '''ကမၠောန်စက်:''' ပရေင်ကမၠောန်ပတိတ်ကပေါတ် (Manufacturing) ဗီုကဵု စက်ကာ၊ ကပေါတ်အဳလေတ်ထရောနစ် ကေုာံ ကပေါတ်စက်တအ်ဂှ် ဇၞော်မောဝ်ဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင် ဗီုကဵု သေံ၊ ဗဳယေတ်နာမ် ကေုာံ မာလေရှာတအ်ရ။
* '''ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ခေတ်တၟိ:''' ဍုင်သေင်္ကာပူ ကေုာံ အေန်ဒဝ်နဳယှာတအ်ဂှ် ဒှ်ဗဟဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ နဲကဲပညာ (Technology) အဓိက ပ္ဍဲဒေသရ။

== မၞိဟ် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ==
လၟိဟ်မၞိဟ် အလုံမွဲဒေသဂှ် နွံၜိုတ် ၆၈၀ မဳလဳယောန်ပြင်တုဲ၊ ဒှ်ဒေသ မၞုံကဵု ဂကူ၊ အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ လျိုင်ပတှ်ေ နာနာသာ်ရ။ 
* '''ဘာသာ:''' ပ္ဍဲဒေသတိဇၞော်ဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဗုဒ္ဓဘာသာ (Theravada Buddhism) အဓိကရ။ ပ္ဍဲအေန်ဒဝ်နဳယှာ၊ မာလေရှာ ကေုာံ ဗရူနုဲဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာအေတ်သလာမ် အဓိကရ။ ပ္ဍဲဖဳလိပ်ပေန် ကဵု တီမောဗမံက်ဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာခရေတ်ယာန် (Catholicism) အဓိကရ။ ဒေသလ္ၚဵုတအ် ဗီုကဵု တကအ်ဗာလဳဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာဟိန္ဒူ ရ။
* '''ယေန်သၞာင်:''' ယေန်သၞာင် အာရှအဂၞဲဝွံ ကလိဂွံလဝ် အာသြဇာ နူအိန္ဒိယ၊ ကြုက် ကေုာံ ယေန်သၞာင် အေတ်သလာမ်တအ် နူကဵု ခေတ်တြေံတေအ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[အာသဳယာန်]]
* [[အာရှ]]
* [[မှာသၟိတ် ပသဳဖိတ်]]
* [[မှာသၟိတ် အိန္ဒိယ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;Southeast Asia&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:အာရှအဂၞဲ]]
[[ကဏ္ဍ:အာရှ]]
[[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ]]
[[Category:Southeast Asia]]</text>
      <sha1>s8qqxyfh05vk73pokxi1728l31dj1b6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51727</id>
      <parentid>51726</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T08:14:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပထဝဳ ကေုာံ ရာသဳဥတု */</comment>
      <origin>51727</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5891" sha1="h3lioo3yhmclnjwvui3u1z53y2jcqns" xml:space="preserve">'''ဒေသအာရှအဂၞဲ''' (အင်္ဂလိက်: ''Southeast Asia'') ဝွံ ဒှ်ဒေသမွဲ မနွံပ္ဍဲ တွဵုရး [[အာရှ]] လပါ်အဂၞဲရ။ ဒေသဏအ်ဝွံ နွံဒၟံင် အကြာဍုင်ကြုက် ကဵု ဍုင်အိန္ဒိယတုဲ ပါ်ခြာလဝ် နကဵု ဒေသတိဇၞော် (Mainland) ကေုာံ ဒေသတကအ် (Maritime) ရ။ ဒေသအာရှအဂၞဲဝွံ ပြာကတ်ဒၟံင် နကဵု ယေန်သၞာင်နာနာသာ်၊ သဘာဝဂြိုပ်ဆု ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မဇၞော်မောဝ်ပြဟ်ရ။ ဂကောံဍုင်အာရှအဂၞဲဂမၠိုင် မပံင်ကောံလဝ် သွက်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်ဂှ် ကော်စ '''အာဆီယံ''' (ASEAN) ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ရာသဳဥတု ==
ဒေသအာရှအဂၞဲဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဒကုတ်အဓိက (၂) သာ်ရ -
# '''ဒေသတိဇၞော် (Mainland Southeast Asia):''' မကော်စ (Indochina) တုဲ ဍုင်မပါလုပ်တအ်ဂှ် [[ဍုင်ဗၟာ]]၊ [[သေံ]]၊ [[လာအဝ်]]၊ [[ကမ္ဗောဒဳယျာ]] ကေုာံ [[ဗဳယေတ်နာမ်]] ကေုာံ ကရေက်တကအ် မလာယျူ (ဍုင်မလေရှာ လပါ်ပလိုတ်) တအ်ရ။
# '''ဒေသတကအ် (Maritime Southeast Asia):''' မဒှ်ဒေသတကအ် မဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိတုဲ ဍုင်မပါလုပ်တအ်ဂှ် [[အေန်ဒဝ်နဳယှာ]]၊ [[ဖဳလိပ်ပေန်]]၊ [[မလေရှာ]] (လပါ်ဗၟံက်)၊ [[ဗရူနုဲ]]၊ [[သေင်္ကာပူ]] ကေုာံ [[တဳမောဗၟံက်]] တအ်ရ။

ရာသဳဥတု ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ်ရာသဳဥတု ဂမ္တဴ ကေုာံ ဗြဲကျာ (Tropical climate) တုဲ၊ ဂြိုပ်ဆုဂမ္တဴ (Rainforests) တအ် ကတဵုဒှ်ခိုဟ် ဗွဲမလောန်ရ။ ဍုင်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒးဒုင်လဝ် အန္တရာယ် သဘာဝ ဗီုကဵု ကျာမုန်တိုင်း (Typhoons) ကေုာံ တိကသဳ (Earthquakes) ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ==
ဒေသအာရှအဂၞဲဝွံ ဒှ်ဒေသ မဇၞော်မောဝ်ပြဟ်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိမွဲရ။ 
* '''ပရေင်တဵုလွဳ:''' ဒှ်ဒၞာဲ မပတိတ်သြောအ်၊ ရဝ်ဗာ၊ သတ်ဆု ကေုာံ ကၠေင်တာ (Palm oil) အဓိက သွက်ဂၠးတိရ။
* '''ကမၠောန်စက်:''' ပရေင်ကမၠောန်ပတိတ်ကပေါတ် (Manufacturing) ဗီုကဵု စက်ကာ၊ ကပေါတ်အဳလေတ်ထရောနစ် ကေုာံ ကပေါတ်စက်တအ်ဂှ် ဇၞော်မောဝ်ဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင် ဗီုကဵု သေံ၊ ဗဳယေတ်နာမ် ကေုာံ မာလေရှာတအ်ရ။
* '''ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ခေတ်တၟိ:''' ဍုင်သေင်္ကာပူ ကေုာံ အေန်ဒဝ်နဳယှာတအ်ဂှ် ဒှ်ဗဟဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ နဲကဲပညာ (Technology) အဓိက ပ္ဍဲဒေသရ။

== မၞိဟ် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ==
လၟိဟ်မၞိဟ် အလုံမွဲဒေသဂှ် နွံၜိုတ် ၆၈၀ မဳလဳယောန်ပြင်တုဲ၊ ဒှ်ဒေသ မၞုံကဵု ဂကူ၊ အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ လျိုင်ပတှ်ေ နာနာသာ်ရ။ 
* '''ဘာသာ:''' ပ္ဍဲဒေသတိဇၞော်ဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဗုဒ္ဓဘာသာ (Theravada Buddhism) အဓိကရ။ ပ္ဍဲအေန်ဒဝ်နဳယှာ၊ မာလေရှာ ကေုာံ ဗရူနုဲဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာအေတ်သလာမ် အဓိကရ။ ပ္ဍဲဖဳလိပ်ပေန် ကဵု တီမောဗမံက်ဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာခရေတ်ယာန် (Catholicism) အဓိကရ။ ဒေသလ္ၚဵုတအ် ဗီုကဵု တကအ်ဗာလဳဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာဟိန္ဒူ ရ။
* '''ယေန်သၞာင်:''' ယေန်သၞာင် အာရှအဂၞဲဝွံ ကလိဂွံလဝ် အာသြဇာ နူအိန္ဒိယ၊ ကြုက် ကေုာံ ယေန်သၞာင် အေတ်သလာမ်တအ် နူကဵု ခေတ်တြေံတေအ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[အာသဳယာန်]]
* [[အာရှ]]
* [[မှာသၟိတ် ပသဳဖိတ်]]
* [[မှာသၟိတ် အိန္ဒိယ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;Southeast Asia&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:အာရှအဂၞဲ]]
[[ကဏ္ဍ:အာရှ]]
[[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ]]
[[Category:Southeast Asia]]</text>
      <sha1>h3lioo3yhmclnjwvui3u1z53y2jcqns</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51728</id>
      <parentid>51727</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T08:15:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပထဝဳ ကေုာံ ရာသဳဥတု */</comment>
      <origin>51728</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5894" sha1="qnkoh84h2dyxe0fpwjcbjxog76dzoeq" xml:space="preserve">'''ဒေသအာရှအဂၞဲ''' (အင်္ဂလိက်: ''Southeast Asia'') ဝွံ ဒှ်ဒေသမွဲ မနွံပ္ဍဲ တွဵုရး [[အာရှ]] လပါ်အဂၞဲရ။ ဒေသဏအ်ဝွံ နွံဒၟံင် အကြာဍုင်ကြုက် ကဵု ဍုင်အိန္ဒိယတုဲ ပါ်ခြာလဝ် နကဵု ဒေသတိဇၞော် (Mainland) ကေုာံ ဒေသတကအ် (Maritime) ရ။ ဒေသအာရှအဂၞဲဝွံ ပြာကတ်ဒၟံင် နကဵု ယေန်သၞာင်နာနာသာ်၊ သဘာဝဂြိုပ်ဆု ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မဇၞော်မောဝ်ပြဟ်ရ။ ဂကောံဍုင်အာရှအဂၞဲဂမၠိုင် မပံင်ကောံလဝ် သွက်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်ဂှ် ကော်စ '''အာဆီယံ''' (ASEAN) ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ရာသဳဥတု ==
ဒေသအာရှအဂၞဲဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဒကုတ်အဓိက (၂) သာ်ရ -
# '''ဒေသတိဇၞော် (Mainland Southeast Asia):''' မကော်စ (Indochina) တုဲ ဍုင်မပါလုပ်တအ်ဂှ် [[ဍုင်ဗၟာ]]၊ [[သေံ]]၊ [[လာအဝ်]]၊ [[ကမ္ဗောဒဳယျာ]] ကေုာံ [[ဗဳယေတ်နာမ်]] ကေုာံ ကရေက်တကအ် မလာယျူ (ဍုင်မလေရှာ လပါ်ပလိုတ်) တအ်ရ။
# '''ဒေသတကအ် (Maritime Southeast Asia):''' မဒှ်ဒေသတကအ် မဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိတုဲ ဍုင်မပါလုပ်တအ်ဂှ် [[အေန်ဒဝ်နဳယှာ]]၊ [[ဖဳလိပ်ပေန်]]၊ [[မလေရှာ]] (လပါ်ဗၟံက်)၊ [[ဗရူနာင်]]၊ [[သေင်္ကာပူ]] ကေုာံ [[တဳမောဗၟံက်]] တအ်ရ။

ရာသဳဥတု ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ်ရာသဳဥတု ဂမ္တဴ ကေုာံ ဗြဲကျာ (Tropical climate) တုဲ၊ ဂြိုပ်ဆုဂမ္တဴ (Rainforests) တအ် ကတဵုဒှ်ခိုဟ် ဗွဲမလောန်ရ။ ဍုင်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒးဒုင်လဝ် အန္တရာယ် သဘာဝ ဗီုကဵု ကျာမုန်တိုင်း (Typhoons) ကေုာံ တိကသဳ (Earthquakes) ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ==
ဒေသအာရှအဂၞဲဝွံ ဒှ်ဒေသ မဇၞော်မောဝ်ပြဟ်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိမွဲရ။ 
* '''ပရေင်တဵုလွဳ:''' ဒှ်ဒၞာဲ မပတိတ်သြောအ်၊ ရဝ်ဗာ၊ သတ်ဆု ကေုာံ ကၠေင်တာ (Palm oil) အဓိက သွက်ဂၠးတိရ။
* '''ကမၠောန်စက်:''' ပရေင်ကမၠောန်ပတိတ်ကပေါတ် (Manufacturing) ဗီုကဵု စက်ကာ၊ ကပေါတ်အဳလေတ်ထရောနစ် ကေုာံ ကပေါတ်စက်တအ်ဂှ် ဇၞော်မောဝ်ဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင် ဗီုကဵု သေံ၊ ဗဳယေတ်နာမ် ကေုာံ မာလေရှာတအ်ရ။
* '''ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ခေတ်တၟိ:''' ဍုင်သေင်္ကာပူ ကေုာံ အေန်ဒဝ်နဳယှာတအ်ဂှ် ဒှ်ဗဟဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ နဲကဲပညာ (Technology) အဓိက ပ္ဍဲဒေသရ။

== မၞိဟ် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ==
လၟိဟ်မၞိဟ် အလုံမွဲဒေသဂှ် နွံၜိုတ် ၆၈၀ မဳလဳယောန်ပြင်တုဲ၊ ဒှ်ဒေသ မၞုံကဵု ဂကူ၊ အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ လျိုင်ပတှ်ေ နာနာသာ်ရ။ 
* '''ဘာသာ:''' ပ္ဍဲဒေသတိဇၞော်ဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဗုဒ္ဓဘာသာ (Theravada Buddhism) အဓိကရ။ ပ္ဍဲအေန်ဒဝ်နဳယှာ၊ မာလေရှာ ကေုာံ ဗရူနုဲဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာအေတ်သလာမ် အဓိကရ။ ပ္ဍဲဖဳလိပ်ပေန် ကဵု တီမောဗမံက်ဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာခရေတ်ယာန် (Catholicism) အဓိကရ။ ဒေသလ္ၚဵုတအ် ဗီုကဵု တကအ်ဗာလဳဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာဟိန္ဒူ ရ။
* '''ယေန်သၞာင်:''' ယေန်သၞာင် အာရှအဂၞဲဝွံ ကလိဂွံလဝ် အာသြဇာ နူအိန္ဒိယ၊ ကြုက် ကေုာံ ယေန်သၞာင် အေတ်သလာမ်တအ် နူကဵု ခေတ်တြေံတေအ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[အာသဳယာန်]]
* [[အာရှ]]
* [[မှာသၟိတ် ပသဳဖိတ်]]
* [[မှာသၟိတ် အိန္ဒိယ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;Southeast Asia&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:အာရှအဂၞဲ]]
[[ကဏ္ဍ:အာရှ]]
[[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ]]
[[Category:Southeast Asia]]</text>
      <sha1>qnkoh84h2dyxe0fpwjcbjxog76dzoeq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51729</id>
      <parentid>51728</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T08:16:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပထဝဳ ကေုာံ ရာသဳဥတု */</comment>
      <origin>51729</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5916" sha1="gvcwk28gpml01gtbf044gjmrqbm0rt6" xml:space="preserve">'''ဒေသအာရှအဂၞဲ''' (အင်္ဂလိက်: ''Southeast Asia'') ဝွံ ဒှ်ဒေသမွဲ မနွံပ္ဍဲ တွဵုရး [[အာရှ]] လပါ်အဂၞဲရ။ ဒေသဏအ်ဝွံ နွံဒၟံင် အကြာဍုင်ကြုက် ကဵု ဍုင်အိန္ဒိယတုဲ ပါ်ခြာလဝ် နကဵု ဒေသတိဇၞော် (Mainland) ကေုာံ ဒေသတကအ် (Maritime) ရ။ ဒေသအာရှအဂၞဲဝွံ ပြာကတ်ဒၟံင် နကဵု ယေန်သၞာင်နာနာသာ်၊ သဘာဝဂြိုပ်ဆု ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မဇၞော်မောဝ်ပြဟ်ရ။ ဂကောံဍုင်အာရှအဂၞဲဂမၠိုင် မပံင်ကောံလဝ် သွက်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်ဂှ် ကော်စ '''အာဆီယံ''' (ASEAN) ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ရာသဳဥတု ==
ဒေသအာရှအဂၞဲဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဒကုတ်အဓိက (၂) သာ်ရ -
# '''ဒေသတိဇၞော် (Mainland Southeast Asia):''' မကော်စ (Indochina) တုဲ ဍုင်မပါလုပ်တအ်ဂှ် [[ဍုၚ်ဗၟာ|ဍုင်ဗၟာ]]၊ [[သေံ]]၊ [[လာအဝ်]]၊ [[ကမ္ဗောဒဳယျာ]] ကေုာံ [[ဗဳယေတ်နာမ်]] ကေုာံ ကရေက်တကအ် မလာယျူ (ဍုင်မလေရှာ လပါ်ပလိုတ်) တအ်ရ။
# '''ဒေသတကအ် (Maritime Southeast Asia):''' မဒှ်ဒေသတကအ် မဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိတုဲ ဍုင်မပါလုပ်တအ်ဂှ် [[အေန်ဒဝ်နဳယှာ]]၊ [[ဖဳလိပ်ပေန်]]၊ [[မလေရှာ]] (လပါ်ဗၟံက်)၊ [[ဗရူနာင်]]၊ [[သေင်္ကာပူ]] ကေုာံ [[တဳမောဗၟံက်]] တအ်ရ။

ရာသဳဥတု ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ်ရာသဳဥတု ဂမ္တဴ ကေုာံ ဗြဲကျာ (Tropical climate) တုဲ၊ ဂြိုပ်ဆုဂမ္တဴ (Rainforests) တအ် ကတဵုဒှ်ခိုဟ် ဗွဲမလောန်ရ။ ဍုင်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒးဒုင်လဝ် အန္တရာယ် သဘာဝ ဗီုကဵု ကျာမုန်တိုင်း (Typhoons) ကေုာံ တိကသဳ (Earthquakes) ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ==
ဒေသအာရှအဂၞဲဝွံ ဒှ်ဒေသ မဇၞော်မောဝ်ပြဟ်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိမွဲရ။ 
* '''ပရေင်တဵုလွဳ:''' ဒှ်ဒၞာဲ မပတိတ်သြောအ်၊ ရဝ်ဗာ၊ သတ်ဆု ကေုာံ ကၠေင်တာ (Palm oil) အဓိက သွက်ဂၠးတိရ။
* '''ကမၠောန်စက်:''' ပရေင်ကမၠောန်ပတိတ်ကပေါတ် (Manufacturing) ဗီုကဵု စက်ကာ၊ ကပေါတ်အဳလေတ်ထရောနစ် ကေုာံ ကပေါတ်စက်တအ်ဂှ် ဇၞော်မောဝ်ဒၟံင် ပ္ဍဲဍုင် ဗီုကဵု သေံ၊ ဗဳယေတ်နာမ် ကေုာံ မာလေရှာတအ်ရ။
* '''ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ခေတ်တၟိ:''' ဍုင်သေင်္ကာပူ ကေုာံ အေန်ဒဝ်နဳယှာတအ်ဂှ် ဒှ်ဗဟဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ နဲကဲပညာ (Technology) အဓိက ပ္ဍဲဒေသရ။

== မၞိဟ် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ==
လၟိဟ်မၞိဟ် အလုံမွဲဒေသဂှ် နွံၜိုတ် ၆၈၀ မဳလဳယောန်ပြင်တုဲ၊ ဒှ်ဒေသ မၞုံကဵု ဂကူ၊ အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ လျိုင်ပတှ်ေ နာနာသာ်ရ။ 
* '''ဘာသာ:''' ပ္ဍဲဒေသတိဇၞော်ဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဗုဒ္ဓဘာသာ (Theravada Buddhism) အဓိကရ။ ပ္ဍဲအေန်ဒဝ်နဳယှာ၊ မာလေရှာ ကေုာံ ဗရူနုဲဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာအေတ်သလာမ် အဓိကရ။ ပ္ဍဲဖဳလိပ်ပေန် ကဵု တီမောဗမံက်ဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာခရေတ်ယာန် (Catholicism) အဓိကရ။ ဒေသလ္ၚဵုတအ် ဗီုကဵု တကအ်ဗာလဳဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာဟိန္ဒူ ရ။
* '''ယေန်သၞာင်:''' ယေန်သၞာင် အာရှအဂၞဲဝွံ ကလိဂွံလဝ် အာသြဇာ နူအိန္ဒိယ၊ ကြုက် ကေုာံ ယေန်သၞာင် အေတ်သလာမ်တအ် နူကဵု ခေတ်တြေံတေအ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[အာသဳယာန်]]
* [[အာရှ]]
* [[မှာသၟိတ် ပသဳဖိတ်]]
* [[မှာသၟိတ် အိန္ဒိယ]]

== နိဿဲ ==
* &quot;Southeast Asia&quot;, Wikipedia (English).

[[ကဏ္ဍ:အာရှအဂၞဲ]]
[[ကဏ္ဍ:အာရှ]]
[[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ]]
[[Category:Southeast Asia]]</text>
      <sha1>gvcwk28gpml01gtbf044gjmrqbm0rt6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဍုၚ်ဂမၠိုၚ် ပ္ဍဲအာယှအဂၞဲ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9445</id>
    <revision>
      <id>51731</id>
      <timestamp>2026-04-16T08:18:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ စရင်မဆက်စပ် ကု ဍုင်ဂမၠိုင် မနွံပ္ဍဲ ဒေသ [[အာယှအဂၞဲ]] (Southeast Asia) သီုဖအိုတ်ရ။&quot;</comment>
      <origin>51731</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="286" sha1="4klg5um8v93mmfu9q89hcaql8wyep0o" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ စရင်မဆက်စပ် ကု ဍုင်ဂမၠိုင် မနွံပ္ဍဲ ဒေသ [[အာယှအဂၞဲ]] (Southeast Asia) သီုဖအိုတ်ရ။</text>
      <sha1>4klg5um8v93mmfu9q89hcaql8wyep0o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁၆. ဨပြဳ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>9446</id>
    <revision>
      <id>51732</id>
      <timestamp>2026-04-16T08:20:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;&lt;div style=&quot;float:right;margin-left:0.5em;&quot; id=&quot;mp-otd-img&quot;&gt; [[File:Charlie_Chaplin_portrait.jpg|100px|ချာလဳ ချာပလေန်]] &lt;/div&gt;  '''၁၆ ဨပြဳ''':  * '''၁၈၅၃''' – ပ္ဍဲဍုင်အိန္ဒိယ၊ သၞောတ်ကွဳပၟတ် သွက်ညးဍုင်ကွာန် ကိုပ်ကၠာအိုတ် စပြိုင်ပံက်လဝ...&quot;</comment>
      <origin>51732</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2789" sha1="jitqjnv4s2dekyj442tb2qhpx5zqolb" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;float:right;margin-left:0.5em;&quot; id=&quot;mp-otd-img&quot;&gt;
[[File:Charlie_Chaplin_portrait.jpg|100px|ချာလဳ ချာပလေန်]]
&lt;/div&gt;

'''၁၆ ဨပြဳ''':

* '''၁၈၅၃''' – ပ္ဍဲဍုင်အိန္ဒိယ၊ သၞောတ်ကွဳပၟတ် သွက်ညးဍုင်ကွာန် ကိုပ်ကၠာအိုတ် စပြိုင်ပံက်လဝ် ဂၠံင်တရဴ နူဍုင်ဘုံဘေ (Bombay) စိုပ် ဍုင်တာနဳ (Thane) ရ။
* '''၁၈၈၉''' – တ္ၚဲသၠးဂၠံဂဝ် '''[[ချာလဳ ချာပလေန်]]''' (Charlie Chaplin) (''ပ္ဍဲဗီု'') ညးမဒှ် သၟာအနုပညာ ရုပ်ဒမျိုင် ကေုာံ သၟာဒါရိုက်တာ မပြာကတ် ပ္ဍဲဂၠးတိရ။
* '''၁၉၁၇''' – က္ဍိုက်က္ဍိုပ်ပၠန်ဂတး ကောန်မျူနေတ် ဗလာဒဳမဳယျာ လေနိန် (Vladimir Lenin) ကလေင်စိုပ် ဍုင်ပေတ်တြဝ်ဂရက် (Petrograd) ဍုင်ရုရှာ ကြဴနူ မဒးဒုင်ကွပ်ကရိုင်လဝ် အခိင်ဗွဲမလံရ။
* '''၁၉၄၇''' – ပ္ဍဲတွဵုရးတက်ဆက် ဍုင်အမေရိကာန်၊ က္ၜင်မဖ္ဍိုက်လဝ် ဓါတ်အမဝ်နဳယျာမ် နိုင်တြိတ် (Ammonium nitrate) ခတိုဟ်အာတုဲ မၞိဟ် ၅၈၁ တၠ ဒးချိုတ်အာရ။ ဒဒှ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်ပရေင်ခတိုဟ် သဘာဝဟွံသေင် မဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဝင်အမေရိကာန်ရ။
* '''၂၀၁၄''' – က္ၜင် က္ၜင်သဳဝေါ (MV Sewol) တၞီဗၠိုတ်အာ ပ္ဍဲဍုင်ကိုဝ်ရဳယာသၠုင်ကျာတုဲ မၞိဟ် ၃၀၄ တၠ (ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ်ကွးဘာတန်သၠုင်တအ်) ဒးသၠးလမျီုရ။

'''တ္ၚဲဏအ် ပ္ဍဲဝင်ဂမၠိုင်:'''
* [[၁၅ ဨပြဳ]]
* '''[[၁၆ ဨပြဳ]]'''
* [[၁၇ ဨပြဳ]]

&lt;div style=&quot;text-align: right;&quot; class=&quot;noprint&quot;&gt;'''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ|မုက်လိက် တင်ဂၞင်ဝင်တၞဟ်တအ်]]'''&lt;/div&gt;
&lt;noinclude&gt;
[[ကဏ္ဍ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ|ဨပြဳ ၁၆]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jitqjnv4s2dekyj442tb2qhpx5zqolb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>9447</id>
    <revision>
      <id>51733</id>
      <timestamp>2026-04-16T08:30:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''ဝဳကဳပဳဒဳယာ ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ''' (Selected anniversaries / On this day) ဝွံ ဒှ်အစဳအဇန် သွက်ဂွံပကောံလဝ် ဒဒှ်မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု ဝင်ဂၠးတိ၊ ဝင်မန်၊ ကေုာံ စၟတ်တ္ၚဲ ကိစ္စဇၞော်ဂ...&quot;</comment>
      <origin>51733</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5635" sha1="esx98szkedyxftumvvt5ulk3qywgd0z" xml:space="preserve">'''ဝဳကဳပဳဒဳယာ ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ''' (Selected anniversaries / On this day) ဝွံ ဒှ်အစဳအဇန် သွက်ဂွံပကောံလဝ် ဒဒှ်မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု ဝင်ဂၠးတိ၊ ဝင်မန်၊ ကေုာံ စၟတ်တ္ၚဲ ကိစ္စဇၞော်ဂမၠိုင် (မပ္တံကဵု တ္ၚဲသၠးဂၠံဂဝ်၊ တ္ၚဲစုတိ၊ တ္ၚဲဒက်ပ္တန်) အတိုင်လၟေင် ကြက္ကဒိန် ဂရေဂေါရဳယာန် (Gregorian calendar) သွက်ဂွံ ထ္ၜးပျး ပ္ဍဲမုက်လိက်တမ် (Main Page) ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ရ။

== လၟေင် ဂိတုဂမၠိုင် ==
ရုဲစှ် ဂိတု ဗွဲသၟဝ်ဏအ် သွက်ဂွံလုပ်ဗှ်လ္ၚတ် စၟတ်တ္ၚဲ အပ္ဍဲဂိတုဂှ်ဂှ်ညိ -

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%; text-align:center; font-size:110%;&quot;
|-
| width=&quot;25%&quot; | '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/ဇာန္နဝါရဳ|ဇာန္နဝါရဳ]]''' (January)
| width=&quot;25%&quot; | '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/ဖေဖဝ်ဝါရဳ|ဖေဖဝ်ဝါရဳ]]''' (February)
| width=&quot;25%&quot; | '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/မာတ်|မာတ်]]''' (March)
| width=&quot;25%&quot; | '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/ဨပြဳ|ဨပြဳ]]''' (April)
|-
| '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/မေ|မေ]]''' (May)
| '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/ဂျောန်|ဂျောန်]]''' (June)
| '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/ဂျူလာင်|ဂျူလာင်]]''' (July)
| '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/အဝ်ဂေတ်|အဝ်ဂေတ်]]''' (August)
|-
| '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/သေပ်တေမ်ဗါ|သေပ်တေမ်ဗါ]]''' (September)
| '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/အံက်တဝ်ဗါ|အံက်တဝ်ဗါ]]''' (October)
| '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/နဝ်ဝေမ်ဗါ|နဝ်ဝေမ်ဗါ]]''' (November)
| '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/ဒဳဇြေမ်ဗါ|ဒဳဇြေမ်ဗါ]]''' (December)
|}

== တင်စၟတ် သွက်ဂွံပၠုပ်စရင် ==
တင်ဂၞင်ဝင် မပၠုပ်စုတ် ပ္ဍဲကဵု ကာဒ်တ္ၚဲတအ်ဂှ် ဒးဍိုက်ပေင် ကုတင်ဂမၠိုင် ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''နွံကဵု ပရေင်ဝင်:''' ဒဒှ်ဂှ် ဒးဒှ် ဒဒှ်မပြာကတ်တုဲ ကိစ္စဇၞော် ပ္ဍဲပရေင်ဝင် ဒေသ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂၠးတိ။ တင်ဂၞင် မဆက်စပ် ကုဂကူမန်၊ ဝင်မန် ကေုာံ ဍုင်ဗၟာတအ်ဂှ် ဒးပတိုန်ကဵု အဓိကရ။
* '''မုက်လိက် နွံဒၟံင်:''' ဒဒှ် ဟွံသေင်မ္ဂး ပူဂိုလ်ဂှ် ဒးနွံကဵု မုက်လိက် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမန် တုဲတုဲဒှ်ဒှ် သီုကဵု မၞုံကဵု တင်နိဿဲ မခိုင်ကၠိုက်။ လိက်မစုတ်လဝ် (Link) ဂှ် ဟွံဂွံဒှ် လိက်အသာ်ဗကေတ် (Red link) ရ။
* '''ပရေင်နာနာ:''' သွက်ဂွံထ္ၜးပျး လတူမုက်လိက်တမ်ဂှ် ပရူပရာ ဒးဟွံတုပ်ရေင်သကအ် (ဥပမာ - သ္ဒးနှဴရဴလဝ် ပရူအနုပညာ၊ ပထဝဳ၊ သိပ္ပံ၊ ပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ ကေုာံ ဝင်ပၞာန်)။

== ဗီုပြင် မဒးချူ ==
ဇၟာပ်ဇၟာပ် တ္ၚဲဂှ် ဒးချူစုတ် ဗီုပြင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
&lt;pre&gt;
'''၁ ဇာန္နဝါရဳ''':
* '''၁၈၀၁''' – ဍုင်... ကလိဂွံ ဗၠးၜး။
* '''၁၉၉၀''' – တ္ၚဲသၠးဂၠံဂဝ် '''[[ယၟုပူဂိုလ်]]''' ညးမဒှ် တၠပညာ...။
* '''၂၀၀၀''' – ဒဒှ်... ကတဵုဒှ်လဝ်။
&lt;/pre&gt;

[[ကဏ္ဍ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ|*]]
[[ကဏ္ဍ:ဝဳကဳပဳဒဳယာ မုက်လိက်တမ်]]</text>
      <sha1>esx98szkedyxftumvvt5ulk3qywgd0z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/ဇာန္နဝါရဳ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>9448</id>
    <revision>
      <id>51734</id>
      <timestamp>2026-04-16T08:32:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''ဝဳကဳပဳဒဳယာ ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ သွက် ဂိတု ဇာန္နဝါရဳ''' (Selected anniversaries for January)  ရုဲစှ် စၟတ်တ္ၚဲ ဗွဲသၟဝ်ဏအ် သွက်ဂွံလုပ်ဗှ်လ္ၚတ် တင်ဂၞင်ဝင် ကေုာံ ဒဒှ်ကိစ္စဇၞော်ဂ...&quot;</comment>
      <origin>51734</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5688" sha1="n3ss7g16e8p4if5f8dj6nlpe42d33gc" xml:space="preserve">'''ဝဳကဳပဳဒဳယာ ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ သွက် ဂိတု ဇာန္နဝါရဳ''' (Selected anniversaries for January)

ရုဲစှ် စၟတ်တ္ၚဲ ဗွဲသၟဝ်ဏအ် သွက်ဂွံလုပ်ဗှ်လ္ၚတ် တင်ဂၞင်ဝင် ကေုာံ ဒဒှ်ကိစ္စဇၞော်ဂမၠိုင် မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲဂိတု ဇာန္နဝါရဳ ညိ -

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%; text-align:center; font-size:120%;&quot;
|-
! colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#e8e8e8;&quot; | ဇာန္နဝါရဳ (January)
|-
| width=&quot;14%&quot; | [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁. ဇာန္နဝါရဳ|၁]]
| width=&quot;14%&quot; | [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂. ဇာန္နဝါရဳ|၂]]
| width=&quot;14%&quot; | [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၃. ဇာန္နဝါရဳ|၃]]
| width=&quot;14%&quot; | [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၄. ဇာန္နဝါရဳ|၄]]
| width=&quot;14%&quot; | [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၅. ဇာန္နဝါရဳ|၅]]
| width=&quot;14%&quot; | [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၆. ဇာန္နဝါရဳ|၆]]
| width=&quot;14%&quot; | [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၇. ဇာန္နဝါရဳ|၇]]
|-
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၈. ဇာန္နဝါရဳ|၈]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၉. ဇာန္နဝါရဳ|၉]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁၀. ဇာန္နဝါရဳ|၁၀]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁၁. ဇာန္နဝါရဳ|၁၁]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁၂. ဇာန္နဝါရဳ|၁၂]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁၃. ဇာန္နဝါရဳ|၁၃]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁၄. ဇာန္နဝါရဳ|၁၄]]
|-
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁၅. ဇာန္နဝါရဳ|၁၅]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁၆. ဇာန္နဝါရဳ|၁၆]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁၇. ဇာန္နဝါရဳ|၁၇]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁၈. ဇာန္နဝါရဳ|၁၈]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁၉. ဇာန္နဝါရဳ|၁၉]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၀. ဇာန္နဝါရဳ|၂၀]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၁. ဇာန္နဝါရဳ|၂၁]]
|-
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၂. ဇာန္နဝါရဳ|၂၂]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၃. ဇာန္နဝါရဳ|၂၃]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၄. ဇာန္နဝါရဳ|၂၄]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၅. ဇာန္နဝါရဳ|၂၅]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၆. ဇာန္နဝါရဳ|၂၆]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၇. ဇာန္နဝါရဳ|၂၇]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂۸. ဇာန္နဝါရဳ|၂၈]]
|-
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၉. ဇာန္နဝါရဳ|၂၉]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၃၀. ဇာန္နဝါရဳ|၃၀]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၃၁. ဇာန္နဝါရဳ|၃၁]]
|
|
|
|
|}

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ]]''' (စရင်ဂိတုနာနာ သီုဖအိုတ်)
* [[ဇာန္နဝါရဳ]]

[[ကဏ္ဍ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ|ဇာန္နဝါရဳ]]</text>
      <sha1>n3ss7g16e8p4if5f8dj6nlpe42d33gc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/သေပ်တေမ်ဗါ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>9449</id>
    <revision>
      <id>51735</id>
      <timestamp>2026-04-16T08:33:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''ဝဳကဳပဳဒဳယာ ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ သွက် ဂိတု သေပ်တေမ်ဗါ''' (Selected anniversaries for September)  ရုဲစှ် စၟတ်တ္ၚဲ ဗွဲသၟဝ်ဏအ် သွက်ဂွံလုပ်ဗှ်လ္ၚတ် တင်ဂၞင်ဝင် ကေုာံ ဒဒှ်ကိစ္စဇၞော...&quot;</comment>
      <origin>51735</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5653" sha1="kasihpj5jddbfe1us0e82yi0nl2scic" xml:space="preserve">'''ဝဳကဳပဳဒဳယာ ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ သွက် ဂိတု သေပ်တေမ်ဗါ''' (Selected anniversaries for September)

ရုဲစှ် စၟတ်တ္ၚဲ ဗွဲသၟဝ်ဏအ် သွက်ဂွံလုပ်ဗှ်လ္ၚတ် တင်ဂၞင်ဝင် ကေုာံ ဒဒှ်ကိစ္စဇၞော်ဂမၠိုင် မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲဂိတု သေပ်တေမ်ဗါ ညိ -

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%; text-align:center; font-size:120%;&quot;
|-
! colspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#e8e8e8;&quot; | သေပ်တေမ်ဗါ (September)
|-
| width=&quot;14%&quot; | [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁. သေပ်တေမ်ဗါ|၁]]
| width=&quot;14%&quot; | [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂. သေပ်တေမ်ဗါ|၂]]
| width=&quot;14%&quot; | [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၃. သေပ်တေမ်ဗါ|၃]]
| width=&quot;14%&quot; | [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၄. သေပ်တေမ်ဗါ|၄]]
| width=&quot;14%&quot; | [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၅. သေပ်တေမ်ဗါ|၅]]
| width=&quot;14%&quot; | [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၆. သေပ်တေမ်ဗါ|၆]]
| width=&quot;14%&quot; | [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၇. သေပ်တေမ်ဗါ|၇]]
|-
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၈. သေပ်တေမ်ဗါ|၈]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၉. သေပ်တေမ်ဗါ|၉]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁၀. သေပ်တေမ်ဗါ|၁၀]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁၁. သေပ်တေမ်ဗါ|၁၁]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁၂. သေပ်တေမ်ဗါ|၁၂]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁၃. သေပ်တေမ်ဗါ|၁၃]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁၄. သေပ်တေမ်ဗါ|၁၄]]
|-
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁၅. သေပ်တေမ်ဗါ|၁၅]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁၆. သေပ်တေမ်ဗါ|၁၆]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁၇. သေပ်တေမ်ဗါ|၁၇]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁၈. သေပ်တေမ်ဗါ|၁၈]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁၉. သေပ်တေမ်ဗါ|၁၉]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၀. သေပ်တေမ်ဗါ|၂၀]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၁. သေပ်တေမ်ဗါ|၂၁]]
|-
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၂. သေပ်တေမ်ဗါ|၂၂]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂۳. သေပ်တေမ်ဗါ|၂၃]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၄. သေပ်တေမ်ဗါ|၂၄]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၅. သေပ်တေမ်ဗါ|၂၅]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၆. သေပ်တေမ်ဗါ|၂၆]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၇. သေပ်တေမ်ဗါ|၂၇]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၈. သေပ်တေမ်ဗါ|၂၈]]
|-
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂၉. သေပ်တေမ်ဗါ|၂၉]]
| [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၃၀. သေပ်တေမ်ဗါ|၃၀]]
|
|
|
|
|
|}

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ]]''' (စရင်ဂိတုနာနာ သီုဖအိုတ်)
* [[သေပ်တေမ်ဗါ]]

[[ကဏ္ဍ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ|သေပ်တေမ်ဗါ]]</text>
      <sha1>kasihpj5jddbfe1us0e82yi0nl2scic</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>