မဝ်ဂျူ:Navbar

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="mnw">
  <siteinfo>
    <sitename>ဝဳကဳပဳဒဳယာ</sitename>
    <dbname>mnwwiki</dbname>
    <base>https://mnw.wikipedia.org/wiki/%E1%80%99%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%AD%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%99%E1%80%BA</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.24</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">မဳဒဳယာ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">တၟေင်</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ညးလွပ်</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ညးလွပ် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ဝဳကဳပဳဒဳယာ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ဝှာင်</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ဝှာင် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">မဳဒဳယာဝဳကဳ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">မဳဒဳယာဝဳကဳ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ထာမ်ပလိက်</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ထာမ်ပလိက် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ရီု</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ရီု ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ကဏ္ဍ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ကဏ္ဍ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ပါင်မုက်</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ပါင်မုက် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">မဝ်ဂျူ</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">မဝ်ဂျူ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>မဝ်ဂျူ:Navbar</title>
    <ns>828</ns>
    <id>323</id>
    <revision>
      <id>52829</id>
      <parentid>1118</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T05:26:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52829</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="3776" sha1="97vyjlqpdnsfeqajitifuhmgaylf8sa" xml:space="preserve">local p = {}

-- နဲကဲ သွက်ဂွံ ပလေဝ် မလိက်သၠး (Whitespace) ကေုာံ မလိက်အလုံ (Empty string)
local function trimArg(val)
	if type(val) == 'string' then
		val = val:match('^%s*(.-)%s*$')
		if val == '' then
			return nil
		end
	end
	return val
end

function p._navbar(args)
	local titleArg = 1

	if args.collapsible then
		titleArg = 2
		if not args.plain then
			args.mini = 1
		end
		if args.fontcolor then
			args.fontstyle = 'color:' .. args.fontcolor .. ';'
		end
		args.style = 'float:left; text-align:left; width:6em;'
	end

	local titleText = args[titleArg] or (':' .. mw.getCurrentFrame():getParent():getTitle())
	local title = mw.title.new(titleText, 'Template')

	if not title then
		error('ယၟုမုက်လိက် ဗၠေတ်ဒၟံင် ' .. titleText)
	end

	local talkpage = title.talkPageTitle and title.talkPageTitle.fullText or ''

	local div = mw.html.create():tag('div')
	div
		:addClass('plainlinks')
		:addClass('hlist')
		:addClass('navbar')
		:cssText(args.style)

	if args.mini then div:addClass('mini') end

	if not (args.mini or args.plain) then
		div
			:tag('span')
				:css('word-spacing', 0)
				:cssText(args.fontstyle)
				:wikitext(args.text or 'ကဠာဏအ်:')
				:wikitext(' ')
	end

	if args.brackets then
		div
			:tag('span')
				:css('margin-right', '-0.125em')
				:cssText(args.fontstyle)
				:wikitext('&amp;#91;')
				:newline()
	end

	local ul = div:tag('ul')

	-- လေန် သွက်ဂွံ ဗဵု (View)
	ul
		:tag('li')
			:addClass('nv-view')
			:wikitext('[[' .. title.fullText .. '|')
			:tag('abbr')
				:attr('title', 'ကျောဝ်ဗဵု ထာမ်ပလိက်ဏအ်')
				:css('font-size', '90%')
				:cssText(args.fontstyle)
				:wikitext(args.mini and 'ဗ' or 'ဗဵု')
				:done()
			:wikitext(']]')
			:done()
			
	-- လေန် သွက်ဂွံ ဓရီုကျာ (Talk)
	ul
		:tag('li')
			:addClass('nv-talk')
			:wikitext('[[' .. talkpage .. '|')
			:tag('abbr')
				:attr('title', 'ဓရီုကျာ ပရူ ထာမ်ပလိက်ဏအ်')
				:css('font-size', '90%')
				:cssText(args.fontstyle)
				:wikitext(args.mini and 'ဓ' or 'ဓရီုကျာ')
				:done()
			:wikitext(']]')

	-- လေန် သွက်ဂွံ ပလေဝ်ဒါန် (Edit)
	if not args.noedit then
		ul
			:tag('li')
				:addClass('nv-edit')
				:wikitext('[' .. title:fullUrl('action=edit') .. ' ')
				:tag('abbr')
					:attr('title', 'ပလေဝ်ဒါန် ထာမ်ပလိက်ဏအ်')
					:css('font-size', '90%')
					:cssText(args.fontstyle)
					:wikitext(args.mini and 'ပ' or 'ပလေဝ်ဒါန်')
					:done()
				:wikitext(']')
	end

	if args.brackets then
		div
			:tag('span')
				:css('margin-left', '-0.125em')
				:cssText(args.fontstyle)
				:wikitext('&amp;#93;')
				:newline()
	end

	if args.collapsible then
		div
			:done()
		:tag('span')
			:css('font-size', '110%')
			:cssText(args.fontstyle)
			:wikitext(args[1])
	end

	return tostring(div:done())
end

-- အဓိက Function မဆက်စၠောအ် ကု Template (ဟွံဒးစကာ Module:Arguments ရ)
function p.navbar(frame)
	local args = {}
	
	-- ကေတ် တင်ဂၞင် နူကဵု Parent frame (Template မကော်စကာလဝ်)
	local parent = frame:getParent()
	if parent then
		for k, v in pairs(parent.args) do
			args[k] = trimArg(v)
		end
	end
	
	-- ကေတ် တင်ဂၞင် နူကဵု Current frame (ယဝ်နွံမ္ဂး ဍေံ ကလေင်ဒၞာဲထောအ် Parent args ရ)
	for k, v in pairs(frame.args) do
		args[k] = trimArg(v)
	end

	return p._navbar(args)
end

return p</text>
      <sha1>97vyjlqpdnsfeqajitifuhmgaylf8sa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဒွက်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>693</id>
    <revision>
      <id>52845</id>
      <parentid>47331</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T07:33:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52845</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7788" sha1="0bolnzmgusseheif6rw0a226momyd7o" xml:space="preserve">'''ဒွက်''' ဟီုဂှ် ဒှ်အရာ မဒယှ်ေ ဗွဲမဂၠိုင်မ္ဂး ကောန်မၞိဟ်တအ် ဒယှ်ေ မွဲစွံ ကုရမ်သာင်ကွိင်ကွိုက် (ဂဳတ)ရ၊၊  ဒွက်ဂှ် နွံရမ်သာင်မဗြု၊ ရမ်သာင် မသ္ၚိတ်ဇြ ကေုာံ ကဆီုရမ်သာင် နကဵုဗီုပြင်နာနာသာ် မဇက်ရမ်သာင် မထပိုတ်ရမ်သာင် မထၜီုရမ်သာင် ဗွဲမကိတ်ညဳ ကုရမ်မတိတ် နူကွိင်ကွိုက်တအ်ရ၊၊ &lt;ref&gt;https://noisey.vice.com/en_us/article/9kgnpv/rlyrs-actual-existence-album-stream|title=RLYR’s{{Dead link|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ‘Actual Existence’ Is 40 Minutes of Beautiful Chaos|last=Ozzi|first=Dan|last2=Staff|first2=Noisey|date=2018-04-11|website=Noisey|language=en-US|access-date=2019-01-26&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://arcticdrones.com/interviews/el-ten-eleven/|title=Rocking{{Dead link|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} on Banker’s Hill, an Interview with El Ten Eleven|last=Bernardinelli|first=Federico|date=2018-08-19|website=Arctic Drones|language=en-US|access-date=2019-01-26&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.tokafi.com/15questions/interview-jasper-tx/|title=Interview with Jasper TX {{!}} Sweden Experimental interviews|website=www.tokafi.com|access-date=2019-01-26&lt;/ref&gt;

မလိက်မချူလဝ် သွက်ဂွံဒယှ်ေဂှ် ဟိုတ်မဒက်လဝ် နကဵုကာရန်တုဲ ဒွက် ညးကော်စရ၊၊ ပ္ဍဲအရေဝ်မန် ကဗျမွဲပိုဒ်ဂှ်လေဝ် ဟိုတ်မဒက်ဗဂပ်လဝ် မွဲဒွက်တုဲ ကဗျမွဲဒွက် ညးကော်ကီုရ၊၊ တၞဟ်နဂွံတၞဟ်ခြာတုဲ သတ်ဒွက် လေဝ် ဒၞာဲလ္ၚဵုဂှ် ကော်ကီုရ၊၊ ဒွက်နွံကဵု ဂကူဗွဲမဂၠိုင်ရ၊၊ ဒွက်အခိုက်တြေံဂှ် ညးကော်စ ဒွက်ပါန်ကွတ် (art song)၊ ဒွက်တြေံ ဟွံတီမၞိဟ်ဒယှ်ေတမ်မ္ဂး ဒွက်အာဂီု (folk song)၊ ဒွက်မဒယှ်ေ လဟိင်စိုတ် ဓမ္မတာဂှ် ဒွက်ပုရိသာဒ် (popular song)၊ မြဴသာ်ဝွံ ညးပါ်လဝ်ရ၊၊

ဒွက်ဂှ် နကဵုညးမွဲဓဝ် ဒယှ်ေလေဝ်နွံ (သဝ်လဝ်)၊ နကဵုရမ်သာင်ဗွက်ကြဴ လေဝ်နွံ (ဗွက်ကြဴ)၊ နကဵုမၞိဟ်ၜါ ဒွိတ် (duet) နကဵုမၞိဟ် တြိအဝ် (trio)၊ နကဵုမၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် မဒယှ်ေ ဟာရ်မဝ်နဳ (harmony)လေဝ် နွံရ၊၊ ဆဂး ဒယှ်ေဟာရ်မဝ်နဳဂှ် ညးဟွံကော်စတုဲ စၞးဂှ် ညးကော်စ (oratorio)၊၊&lt;ref name=&quot;Grove&quot;&gt;Luise Eitel Peake. 1980. &quot;Song&quot;. ''[[The New Grove Dictionary of Music and Musicians|The New Grove Dictionary of Music and Musicians]]'', sixth edition, 20 vols., edited by Stanley Sadie, Vol. 17: 510–23. London: Macmillan Publishers; New York: Grove's Dictionaries. ISBN 1-56159-174-2.&lt;/ref&gt; ဆဂး ဒွက်မဒယှ်ေ နကဵုဂကောံ (ဝါ) နကဵုဟာရ်မဝ်နဳဂှ် ညးကော်စ ခေါယ် (choir/choral)ရ၊၊

== ဒွက် ပါန်ကွတ် Art songs ==
ဒွက်ပါန်ကွတ် ဂှ် ဒှ်ဒွက် မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် နကဵုသၟာပါန်ကွတ်မွဲမွဲ သွက်ဂွံ ဒယှ်ေလဟိင် ကုပုရိသာဒ်တအ် နကဵုစန္ဒယာ၊ အဝ်ဂေန်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး နကဵုကွိင်ကွိုက်မွဲမွဲ၊ နကဵုညးမွဲဓဝ် သီုဒယှ်ေ သီုတိင်လေဝ် ဒှ်မာန်ရ၊၊ ဒွက်ပါန်ကွတ်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် စကာကွတ်ရမ်သာင် ဗွဲမခိုဟ်တုဲ ရမ်သာင်မဒွက်ကၠးတုဲ မၞိဟ်ကဠင်တအ် မိင်ကၠိုဟ်အဓိပ္ပါယ်ဒွက်ရ၊၊ ဒွက်ပါန်ကွတ်ဂှ် ဒယှ်ေကဵုပုရိသာဒ်ဂမၠိုင်လေဝ် ဗီုကဵုဝိုင်ဂဳတမွဲမွဲလေဝ် နွံကီုရ၊၊ ဒွက်ပါန်ကွတ်ဝွံ နူတမ်စကတဵုဒှ်ကၠုင် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲဒေသရးယူရောပ်တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး ပ္ဍဲဍုင်တၞဟ်သအာင် ပ္ဍဲဒၞာဲမဒယှ်ေဒွက် ဗီုအခိုက်တြေံဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ကီုရ၊၊ 

== ဒွက်အာဂီု Folk songs==

ဒွက်အာဂီုဂှ် ဒှ်ဒွက် ဟွံတီညးမဇန်ချူ မဖန်ဗဒှ်လဝ် နူတမ်တေအ်တုဲ ဗွဲမဂၠိုင် ဆက်စၠောအ်ကၠုင် နကဵုပါင်တိုက် အဆက်ဆက်ရ၊၊ ဗွဲဂမၠိုင် ဒွက်အာဂီုတအ်ဏအ်ဂှ် မဂွံစၟတ်သမ္တီ ဒွက်အခိုက်ကၞာ ဂကူမွဲမွဲ ဍုင်မွဲမွဲရ၊၊ ဒွက်ပါန်ကွတ်တအ်ဂှ် ယဝ်ရ မၞိဟ်တအ် ဟွံတီ မၞိဟ်မကၠောန်ဗဒှ်လဝ်မ္ဂး ဒှ်အာ ဒွက်အာဂီုရ၊၊ ဥပမာ ဒွက် ရးမညပညုင် ဂှ် ဒှ်ဂကူဒွက် ပါန်ကွတ်မွဲရ၊၊ ဆဂး တ္ၚဲ ညးဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မချူလဝ် မဖန်လဝ်ဇေတ်တ်ဂှ် ဟွံတီတုဲ စၟတ်သမ္တီ ဒွက်အာဂီုရ၊၊ ဒွက်အာဂီုဂှ် ဆက်စၠောအ်ကၠုင် နကဵုပါင်တိုက် သၟးဟွံသေင် နကဵုလိက်တၞးလေဝ် နွံကီုရ၊၊ ဆဂး ဟွံတီ အစာကဝိတမ်ရ၊၊ ပ္ဍဲဒွက်အာဂီုတအ်ဂှ်လေဝ် နွံဂၠိုင်ကဵုဂကူဒွက်ရ၊၊ ဒွက်ဒိင် သွက်ဂွံလှေ်၊ ဒွက်ဆာန်၊ ဒွက်ဂါထာ၊ မပ္တံ မြဴသာ်ဝွံ နွံနာနာသာ်ရ၊၊ 

== ဒွက်ပုရိသာဒ် popular songs ==
ဒွက်ပုရိသာဒ်ဂှ် နွံဂၠိုင်ကဵုဂကူရ၊၊ ပၞောဝ်တအ်ဂှ် torch songs, ballads, novelty songs, anthems, rock, blues and soul songs. ပဲါနူဂှ်တုဲ ဒွက် rapping လေဝ် နွံပၠန်ရ၊၊ 

== နိဿဲ ==

[[Category:ကဏ္ဍအဓိက!]]
[[Category:BEHM]]
&lt;references /&gt;
[[ကဏ္ဍ:ဒွက်ဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>0bolnzmgusseheif6rw0a226momyd7o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သၟိင်တ္ၚဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1595</id>
    <revision>
      <id>52871</id>
      <parentid>46401</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T08:32:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Aue Nai ပြံင်ပဆုဲလဝ် မုက်လိက် [[တ္ၚဲ]] ဇရေင် [[သၟိင်တ္ၚဲ]]</comment>
      <origin>46401</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3925" sha1="kbjbsfi7putwlqkb65np4tqt7y5rfnz" xml:space="preserve">[[file:Izgrew.jpg|thumb|တ္ၚဲ]]
တ္ၚဲ (သင်္ကေတ: [[file:Sun symbol (fixed width).svg|16px|☉]]; {{Lang-en|Sun}}) ဂှ် ယဝ်ရပိုဲရံၚ်အာ နူစက္ကဝါသ္ၚောဲသ္ၚောဲတေအ်မ္ဂး ဂွံဆဵုညံၚ်သၞံၚ်ဍောတ်မွဲကီုမဒှ်ရ၊ ဂၠးတိဝွံ ဇၞော်နူသၞံၚ် ဇၞော်နူတ္ၚဲရောၚ် ပိုဲခယျကေတ်ရ၊ ဟီုဍာံဍာံမ္ဂး တ္ၚဲကဵုသၞံၚ်ဂမၠိုၚ် ဇၞော်နူဂၠးတိဂၠိုၚ်ဂၠၚ်ကဵုဆရ၊ ဗ္ၜတ်မုက်တ္ၚဲဂှ် ဇၞော်နူဗ္ၜတ်မုက်ဂၠးတိ ကၠံဒစာံဆရောၚ်ဂးရ၊ တ္ၚဲကဵုဂၠးတိဂှ် သ္ၚောဲဂၠိုၚ်ခလိုၚ်လောန်တုဲ တ္ၚဲဂှ် ဍောတ်နူဂၠးတိဏီ သာ်ဝွံ သလှ်ေတဴအိုတ်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ဗတမ် သၞံၚ်သၟတ်ဂမၠိုၚ် တၟးဒၟံၚ် တိုပ်တေဝ် တိုပ်တေဝ် ပ္ဍဲလ္တူအမှဲအကာသတေံဂှ် သ္ဂောံညာတ်တဴရ၊ သၞံၚ်တံဂှ် သလှ်ေဒးလျးဍေံၜိုဟ်ဒၟံၚ်ရောၚ် ပိုဲမၞိဟ်တံခယျကေတ်ရ။ ဗွဲစၟတ်တုန် သၞံၚ်တံဂှ် ဒှ်တ္ၚဲကီုရောၚ်၊ သၞံၚ်တံဂှ် ညံၚ်ရဴတ္ၚဲကီု လျးဍေံဂမ္တဴဒၟံၚ်ရ။  

တ္ၚဲဂှ် ပ္ကၚ်ရၚ်လဝ် ဂမ္တဴကဵုလျးရ၊ ပဟိုတ်ကဵုဂမ္တဴပသာန်တ္ၚဲ ကေုာံလျးတ္ၚဲတံဂှ်တုဲ မၞိဟ်သတ်တိရစ္ဆာန် တၞံဆုဂမၠိုၚ် ဂွံဂျိုၚ်တဴမာန်ရ၊ ပဟိုတ်ကဵုဂမ္တဴပသာန်တ္ၚဲတုဲ လမၠးဍာ်နူက္ၜဳမှာသၟိတ်ဂမၠိုၚ် က္တဵုဒှ်သၟုဟ်ဍာ်အိုတ်ရ၊ သၟုဟ်ဍာ်တအ်ဂှ် ဒှ်အာမတ်ဗြဴရ။ မတ်ဗြဴတအ်ဂှ် ကလေၚ်ဗၠန် ဒှ်ဍာ်ဗြဲတုဲ ဂူဖျေံရ။ ဍာ်ဗြဲဂှ် ဇြုၚ်ကေတ် သ္အးဇၚး ဗွဲမလောန်ရ။ 

လျးတ္ၚဲဂှ် သတ်မပ္တံကဵုသာဲ၊ ဟိုၚ် ၊ ဠော်ဠေဝ်တအ်ဂှ် သ္ကဵုမိပ်မြဟ်ရ၊ ပဟိုတ်ကဵုဂမ္တဴ ပသာန်တ္ၚဲတုဲ သတ်ဆုသတ်ဒုန်ဇၞော်တဴရ။ ဍုဟ်တဴရ၊ ပ္ကဴဂမၠိုၚ်လေဝ် ကဴရာၚ်ကျေဝ်ဂေါဝ်မောဝ်ပ္ဍးတဴရ။ ပ္ဍဲလျးတ္ၚဲဂှ် ဓာတ်ဗဳတာမေန်ဒဳ၊ ဓာတ်ဒှ်ဇြဟတ်နွံရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပိုဲမၞိဟ်တံ ဂွံလျးတ္ၚဲမ္ဂး ထတ်ယုက်တဴရ&lt;ref&gt;လိခ်ဗွဟ်မန်တၟိ-အုပ်ဒုတိယ (၁၉၈၅) ဗော်ဒုၚ်ကာလိခ်ပတ်ယေန်သၞာၚ်မန်၊ကွာန်ကံဗိန်။ မုက်လိက် ၂၀-၂၁ ။&lt;/ref&gt;။ 

==နိဿဲ==
[[Category:ကဏ္ဍအဓိက!]]
[[Category:AN]]
[[Category:ဝၚ်ပထဝဳ]]
{{DEFAULTSORT:တ္ၚဲ}}</text>
      <sha1>kbjbsfi7putwlqkb65np4tqt7y5rfnz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52873</id>
      <parentid>52871</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T08:32:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52873</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3880" sha1="7iglkjwp4ambid6a8x6hq7hyjkakl9b" xml:space="preserve">[[file:Izgrew.jpg|thumb|တ္ၚဲ]]
တ္ၚဲ (သင်္ကေတ: [[file:Sun symbol (fixed width).svg|16px|☉]]; {{Lang-en|Sun}}) ဂှ် ယဝ်ရပိုဲရံၚ်အာ နူစက္ကဝါသ္ၚောဲသ္ၚောဲတေအ်မ္ဂး ဂွံဆဵုညံၚ်သၞံၚ်ဍောတ်မွဲကီုမဒှ်ရ၊ ဂၠးတိဝွံ ဇၞော်နူသၞံၚ် ဇၞော်နူတ္ၚဲရောၚ် ပိုဲခယျကေတ်ရ၊ ဟီုဍာံဍာံမ္ဂး တ္ၚဲကဵုသၞံၚ်ဂမၠိုၚ် ဇၞော်နူဂၠးတိဂၠိုၚ်ဂၠၚ်ကဵုဆရ၊ ဗ္ၜတ်မုက်တ္ၚဲဂှ် ဇၞော်နူဗ္ၜတ်မုက်ဂၠးတိ ကၠံဒစာံဆရောၚ်ဂးရ၊ တ္ၚဲကဵုဂၠးတိဂှ် သ္ၚောဲဂၠိုၚ်ခလိုၚ်လောန်တုဲ တ္ၚဲဂှ် ဍောတ်နူဂၠးတိဏီ သာ်ဝွံ သလှ်ေတဴအိုတ်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ဗတမ် သၞံၚ်သၟတ်ဂမၠိုၚ် တၟးဒၟံၚ် တိုပ်တေဝ် တိုပ်တေဝ် ပ္ဍဲလ္တူအမှဲအကာသတေံဂှ် သ္ဂောံညာတ်တဴရ၊ သၞံၚ်တံဂှ် သလှ်ေဒးလျးဍေံၜိုဟ်ဒၟံၚ်ရောၚ် ပိုဲမၞိဟ်တံခယျကေတ်ရ။ ဗွဲစၟတ်တုန် သၞံၚ်တံဂှ် ဒှ်တ္ၚဲကီုရောၚ်၊ သၞံၚ်တံဂှ် ညံၚ်ရဴတ္ၚဲကီု လျးဍေံဂမ္တဴဒၟံၚ်ရ။  

တ္ၚဲဂှ် ပ္ကၚ်ရၚ်လဝ် ဂမ္တဴကဵုလျးရ၊ ပဟိုတ်ကဵုဂမ္တဴပသာန်တ္ၚဲ ကေုာံလျးတ္ၚဲတံဂှ်တုဲ မၞိဟ်သတ်တိရစ္ဆာန် တၞံဆုဂမၠိုၚ် ဂွံဂျိုၚ်တဴမာန်ရ၊ ပဟိုတ်ကဵုဂမ္တဴပသာန်တ္ၚဲတုဲ လမၠးဍာ်နူက္ၜဳမှာသၟိတ်ဂမၠိုၚ် က္တဵုဒှ်သၟုဟ်ဍာ်အိုတ်ရ၊ သၟုဟ်ဍာ်တအ်ဂှ် ဒှ်အာမတ်ဗြဴရ။ မတ်ဗြဴတအ်ဂှ် ကလေၚ်ဗၠန် ဒှ်ဍာ်ဗြဲတုဲ ဂူဖျေံရ။ ဍာ်ဗြဲဂှ် ဇြုၚ်ကေတ် သ္အးဇၚး ဗွဲမလောန်ရ။ 

လျးတ္ၚဲဂှ် သတ်မပ္တံကဵုသာဲ၊ ဟိုၚ် ၊ ဠော်ဠေဝ်တအ်ဂှ် သ္ကဵုမိပ်မြဟ်ရ၊ ပဟိုတ်ကဵုဂမ္တဴ ပသာန်တ္ၚဲတုဲ သတ်ဆုသတ်ဒုန်ဇၞော်တဴရ။ ဍုဟ်တဴရ၊ ပ္ကဴဂမၠိုၚ်လေဝ် ကဴရာၚ်ကျေဝ်ဂေါဝ်မောဝ်ပ္ဍးတဴရ။ ပ္ဍဲလျးတ္ၚဲဂှ် ဓာတ်ဗဳတာမေန်ဒဳ၊ ဓာတ်ဒှ်ဇြဟတ်နွံရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပိုဲမၞိဟ်တံ ဂွံလျးတ္ၚဲမ္ဂး ထတ်ယုက်တဴရ&lt;ref&gt;လိခ်ဗွဟ်မန်တၟိ-အုပ်ဒုတိယ (၁၉၈၅) ဗော်ဒုၚ်ကာလိခ်ပတ်ယေန်သၞာၚ်မန်၊ကွာန်ကံဗိန်။ မုက်လိက် ၂၀-၂၁ ။&lt;/ref&gt;။ 

==နိဿဲ==
[[Category:ကဏ္ဍအဓိက!]]
[[Category:ဝၚ်ပထဝဳ]]</text>
      <sha1>7iglkjwp4ambid6a8x6hq7hyjkakl9b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52874</id>
      <parentid>52873</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T08:33:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52874</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5789" sha1="prlnge7l3q8yth2yn6xyhw5wfpruwpb" xml:space="preserve">{{Infobox astronomical object
| name = သၟိင်တ္ၚဲ 
| symbol = [[File:Sun symbol (fixed width).svg|16px|☉]]
| background = #FFF8DC
| image = Izgrew.jpg
| caption = ဗီုပြင် သၟိင်တ္ၚဲ ပ္ဍဲအခိင် မံက်
| type = သၞံင်အဓိက (Main-sequence star)
| diameter = ၁.၃၉ မဳလဳယာန် ကဳလဝ်မဳတာ
| mass = ၃၃၀,၀၀၀ ဆ (ဇၞော်နူ ဂၠးတိ)
| distance_to_earth = ၁၄၉.၆ မဳလဳယာန် ကဳလဝ်မဳတာ
| surface_temp = ၅,၅၀၀ ဓဳဂရဳ သေန်တဳဂရိတ် (°C)
}}

'''သၟိင်တ္ၚဲ''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''တ္ၚဲ''' (သင်္ကေတ: [[File:Sun symbol (fixed width).svg|16px|☉]]; {{lang-en|Sun}}) ဂှ် ယဝ်ရ ပိုဲရံၚ်အာ နူစက္ကဝါ သ္ၚောဲသ္ၚောဲတေအ်မ္ဂး ဂွံဆဵု ညံၚ်ရဴ သၞံၚ်ဍောတ်မွဲ ကီုမဒှ်ရ။ ဗွဲစၟတ်တုန် သၟိင်တ္ၚဲဝွံ ဒှ် &quot;သၞံင်&quot; မနွံ ပ္ဍဲ လဒေါဝ် သၞောတ်ဂြိုဟ်တ္ၚဲပိုဲ (Solar System) ရ။ 

== အဝဲပၟာဏ ကေုာံ လျိုင် ==
ဂၠးတိဝွံ ဇၞော်နူသၞံၚ်၊ ဇၞော်နူတ္ၚဲရောၚ် ပိုဲခယျကေတ်ရ။ ဟီုဍာံဍာံမ္ဂး တ္ၚဲ ကေုာံ သၞံၚ်ဂမၠိုၚ်ဝွံ ဇၞော်နူ ဂၠးတိ ဂၠိုၚ်ဂၠၚ်ကဵုဆ ရ။ ဗ္ၜတ်မုက်တ္ၚဲ (Diameter) ဂှ် ဇၞော်နူ ဗ္ၜတ်မုက်ဂၠးတိ ၁၀၉ ဆ တုဲ၊ လျိုင်ဍေဟ်ဂှ် ဇၞော်နူ ဂၠးတိ ၜိုတ် ၃၃၀,၀၀၀ ဆ ရောၚ်ဂးရ။ တ္ၚဲ ကဵု ဂၠးတိဂှ် သ္ၚောဲဂၠိုၚ်ခလိုၚ်လောန် (ၜိုတ် ၁၄၉ မဳလဳယာန် ကဳလဝ်မဳတာ) တုဲ တ္ၚဲဂှ် ဍောတ်နူ ဂၠးတိဏီ သာ်ဝွံ မၞိဟ်တအ် သလှ်ေတဴအိုတ်ရ။ 

ပ္ဍဲအခိၚ်ဗတံ သၞံၚ်သၟတ်ဂမၠိုၚ် တၟးဒၟံၚ် တိုပ်တေဝ် တိုပ်တေဝ် ပ္ဍဲလတူ အမှဲအကာသတေအ်ဂှ် သ္ဂောံညာတ်တဴရ။ သၞံၚ်တအ်ဂှ် သလှ်ေဒး လျးဍေံ ၜိုဟ်ဒၟံၚ်ရောၚ် ပိုဲမၞိဟ်တအ် ခယျကေတ်ရ။ ဗွဲစၟတ်တုန် သၞံၚ်တအ်ဂှ်လေဝ် ဒှ် သၟိင်တ္ၚဲ (Stars) ကီုရောၚ်၊ သၞံၚ်တအ်ဂှ် ညံၚ်ရဴတ္ၚဲကီု လျးဍေံ ဂမ္တဴဒၟံၚ်ရ။ 

== တင်ဂုဏ်ဖဵု ကေုာံ ဓါတ်ဂမ္တဴ ==
တ္ၚဲဂှ် ပ္ကၚ်ရၚ်လဝ် ဂမ္တဴ ကေုာံ လျး ရ။ ပဟိုတ်ကဵု ဂမ္တဴပသာန်တ္ၚဲ ကေုာံ လျးတ္ၚဲတအ်ဂှ်တုဲ မၞိဟ်၊ သတ်တိရစ္ဆာန် ကေုာံ တၞံဆုဂမၠိုၚ် ဂွံဂျိုၚ်တဴမာန်ရ။ 

* '''ဝဋ်ဍာ် ကေုာံ ဗြဲ:''' ပဟိုတ်ကဵု ဂမ္တဴပသာန်တ္ၚဲတုဲ လမၠးဍာ် နူက္ၜဳမှာသၟိတ်ဂမၠိုၚ် က္တဵုဒှ် သၟုဟ်ဍာ် အိုတ်ရ။ သၟုဟ်ဍာ်တအ်ဂှ် ဒှ်အာ မတ်ဗြဴရ။ မတ်ဗြဴတအ်ဂှ် ကလေၚ်ဗၠန် ဒှ်ဍာ်ဗြဲတုဲ ဂူဖျေအ်ရ။ ဍာ်ဗြဲဂှ် ဇြုၚ်ကေတ် သ္အးဇၚး ဗွဲမလောန်ရ။ 
* '''သဘာဝ ကေုာံ တၞံဆု:''' လျးတ္ၚဲဂှ် သတ်မပ္တံကဵု သာဲ၊ ဟိုၚ်၊ ဠော်ဠေဝ်တအ်ဂှ် သ္ကဵုမိပ်မြဟ်ရ။ ပဟိုတ်ကဵု ဂမ္တဴ ပသာန်တ္ၚဲတုဲ သတ်ဆု၊ သတ်ဒုန် ဇၞော်တဴရ၊ ဍုဟ်တဴရ။ ပ္ကဴဂမၠိုၚ်လေဝ် ကဴရာၚ် ကျေဝ်ဂေါဝ် မောဝ်ပ္ဍးတဴရ။ 
* '''ပရေင်ထတ်ယုက်:''' ပ္ဍဲလျးတ္ၚဲဂှ် ဓါတ်ဗဳတာမေန်ဒဳ (Vitamin D) ကေုာံ ဓါတ်ဒှ်ဇြဟတ် နွံရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပိုဲမၞိဟ်တအ် ဂွံလျးတ္ၚဲ နူဂယးပြဟ်မ္ဂး ထတ်ယုက်တဴရ။&lt;ref&gt;လိခ်ဗွဟ်မန်တၟိ-အုပ်ဒုတိယ (၁၉၈၅) ဗော်ဒုၚ်ကာလိခ်ပတ်ယေန်သၞာၚ်မန်၊ ကွာန်ကံဗိန်။ မုက်လိက် ၂၀-၂၁ ။&lt;/ref&gt; 

== ပြကိုဟ်နိဿဲ ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ဂၠးတိ]]
* [[ဂြိုဟ်တ္ၚဲ]] (Solar System)
* [[ဂြိုဟ်ဂမၠိုင်]]

[[ကဏ္ဍ:နက္ခတ္တဗေဒ]]
[[ကဏ္ဍ:သၟိင်တ္ၚဲ]]
[[ကဏ္ဍ:သဘာဝ]]</text>
      <sha1>prlnge7l3q8yth2yn6xyhw5wfpruwpb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52876</id>
      <parentid>52874</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T08:35:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52876</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5766" sha1="bjssztpvjpv5e4lh58eisnvqe6eiep3" xml:space="preserve">{{Infobox astronomical object
| name = သၟိင်တ္ၚဲ 
| symbol = [[File:Sun symbol (fixed width).svg|16px|☉]]
| background = #FFF8DC
| image = Izgrew.jpg
| caption = ဗီုပြင် သၟိင်တ္ၚဲ ပ္ဍဲအခိင် မံက်
| type = သၞံင်အဓိက (Main-sequence star)
| diameter = ၁.၃၉ မဳလဳယာန် ကဳလဝ်မဳတာ
| mass = ၃၃၀,၀၀၀ ဆ (ဇၞော်နူ ဂၠးတိ)
| distance_to_earth = ၁၄၉.၆ မဳလဳယာန် ကဳလဝ်မဳတာ
| surface_temp = ၅,၅၀၀ ဓဳဂရဳ သေန်တဳဂရိတ် (°C)
}}

'''သၟိင်တ္ၚဲ''' (သင်္ကေတ: [[File:Sun symbol (fixed width).svg|16px|☉]]; {{lang-en|Sun}}) ဂှ် ယဝ်ရ ပိုဲရံၚ်အာ နူစက္ကဝါ သ္ၚောဲသ္ၚောဲတေအ်မ္ဂး ဂွံဆဵု ညံၚ်ရဴ သၞံၚ်ဍောတ်မွဲ ကီုမဒှ်ရ။ ဗွဲစၟတ်တုန် သၟိင်တ္ၚဲဝွံ ဒှ် &quot;သၞံင်&quot; မနွံ ပ္ဍဲ လဒေါဝ် သၞောတ်ဂြိုဟ်တ္ၚဲပိုဲ (Solar System) ရ။ 

== အဝဲပၟာဏ ကေုာံ လျိုင် ==
ဂၠးတိဝွံ ဇၞော်နူသၞံၚ်၊ ဇၞော်နူတ္ၚဲရောၚ် ပိုဲခယျကေတ်ရ။ ဟီုဍာံဍာံမ္ဂး သၟိင်တ္ၚဲ ကေုာံ သၞံၚ်ဂမၠိုၚ်ဝွံ ဇၞော်နူ ဂၠးတိ ဂၠိုၚ်ဂၠၚ်ကဵုဆ ရ။ ဗ္ၜတ်မုက်တ္ၚဲ (Diameter) ဂှ် ဇၞော်နူ ဗ္ၜတ်မုက်ဂၠးတိ ၁၀၉ ဆ တုဲ၊ လျိုင်ဍေဟ်ဂှ် ဇၞော်နူ ဂၠးတိ ၜိုတ် ၃၃၀,၀၀၀ ဆ ရောၚ်ဂးရ။ သၟိင်တ္ၚဲ ကဵု ဂၠးတိဂှ် သ္ၚောဲဂၠိုၚ်ခလိုၚ်လောန် (ၜိုတ် ၁၄၉ မဳလဳယာန် ကဳလဝ်မဳတာ) တုဲ တ္ၚဲဂှ် ဍောတ်နူ ဂၠးတိဏီ သာ်ဝွံ မၞိဟ်တအ် သလှ်ေတဴအိုတ်ရ။ 

ပ္ဍဲအခိၚ်ဗတံ သၞံၚ်သၟတ်ဂမၠိုၚ် တၟးဒၟံၚ် တိုပ်တေဝ် တိုပ်တေဝ် ပ္ဍဲလတူ အမှဲအကာသတေအ်ဂှ် သ္ဂောံညာတ်တဴရ။ သၞံၚ်တအ်ဂှ် သလှ်ေဒး လျးဍေံ ၜိုဟ်ဒၟံၚ်ရောၚ် ပိုဲမၞိဟ်တအ် ခယျကေတ်ရ။ ဗွဲစၟတ်တုန် သၞံၚ်တအ်ဂှ်လေဝ် ဒှ် သၟိင်တ္ၚဲ (Stars) ကီုရောၚ်၊ သၞံၚ်တအ်ဂှ် ညံၚ်ရဴတ္ၚဲကီု လျးဍေံ ဂမ္တဴဒၟံၚ်ရ။ 

== တင်ဂုဏ်ဖဵု ကေုာံ ဓါတ်ဂမ္တဴ ==
တ္ၚဲဂှ် ပ္ကၚ်ရၚ်လဝ် ဂမ္တဴ ကေုာံ လျး ရ။ ပဟိုတ်ကဵု ဂမ္တဴပသာန်တ္ၚဲ ကေုာံ လျးတ္ၚဲတအ်ဂှ်တုဲ မၞိဟ်၊ သတ်တိရစ္ဆာန် ကေုာံ တၞံဆုဂမၠိုၚ် ဂွံဂျိုၚ်တဴမာန်ရ။ 

* '''ဝဋ်ဍာ် ကေုာံ ဗြဲ:''' ပဟိုတ်ကဵု ဂမ္တဴပသာန်တ္ၚဲတုဲ လမၠးဍာ် နူက္ၜဳမှာသၟိတ်ဂမၠိုၚ် က္တဵုဒှ် သၟုဟ်ဍာ် အိုတ်ရ။ သၟုဟ်ဍာ်တအ်ဂှ် ဒှ်အာ မတ်ဗြဴရ။ မတ်ဗြဴတအ်ဂှ် ကလေၚ်ဗၠန် ဒှ်ဍာ်ဗြဲတုဲ ဂူဖျေအ်ရ။ ဍာ်ဗြဲဂှ် ဇြုၚ်ကေတ် သ္အးဇၚး ဗွဲမလောန်ရ။ 
* '''သဘာဝ ကေုာံ တၞံဆု:''' လျးတ္ၚဲဂှ် သတ်မပ္တံကဵု သာဲ၊ ဟိုၚ်၊ ဠော်ဠေဝ်တအ်ဂှ် သ္ကဵုမိပ်မြဟ်ရ။ ပဟိုတ်ကဵု ဂမ္တဴ ပသာန်တ္ၚဲတုဲ သတ်ဆု၊ သတ်ဒုန် ဇၞော်တဴရ၊ ဍုဟ်တဴရ။ ပ္ကဴဂမၠိုၚ်လေဝ် ကဴရာၚ် ကျေဝ်ဂေါဝ် မောဝ်ပ္ဍးတဴရ။ 
* '''ပရေင်ထတ်ယုက်:''' ပ္ဍဲလျးတ္ၚဲဂှ် ဓါတ်ဗဳတာမေန်ဒဳ (Vitamin D) ကေုာံ ဓါတ်ဒှ်ဇြဟတ် နွံရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပိုဲမၞိဟ်တအ် ဂွံလျးတ္ၚဲ နူဂယးပြဟ်မ္ဂး ထတ်ယုက်တဴရ။&lt;ref&gt;လိခ်ဗွဟ်မန်တၟိ-အုပ်ဒုတိယ (၁၉၈၅) ဗော်ဒုၚ်ကာလိခ်ပတ်ယေန်သၞာၚ်မန်၊ ကွာန်ကံဗိန်။ မုက်လိက် ၂၀-၂၁ ။&lt;/ref&gt; 

== ပြကိုဟ်နိဿဲ ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ဂၠးတိ]]
* [[ဂြိုဟ်တ္ၚဲ]] (Solar System)
* [[ဂြိုဟ်ဂမၠိုင်]]

[[ကဏ္ဍ:နက္ခတ္တဗေဒ]]
[[ကဏ္ဍ:သၟိင်တ္ၚဲ]]
[[ကဏ္ဍ:သဘာဝ]]</text>
      <sha1>bjssztpvjpv5e4lh58eisnvqe6eiep3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တ္ၚဲ (အခိင်)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1795</id>
    <revision>
      <id>52869</id>
      <parentid>42199</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T08:22:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52869</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5223" sha1="cfbakdld2ven49rbqfqqd5kz2a3ut7h" xml:space="preserve">[[File:Earth-lighting-winter-solstice_EN.png|thumb|right|250px|ဗီုပြင် ဂၠးတိ ဂေတ်ဒၟံင် မကလိဂွံ ပရေင်လျးတ္ၚဲ ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲ ကေုာံ မွဲဗတံ]]

မွဲ'''တ္ၚဲ''' ({{lang-en|Day}}) ဂှ် ဒှ်လလအ်အခိင် ဗွဲသၟဟ် ဂၠးတိပိုဲ ဂေတ်ဂွံ မွဲဗဂေတ် ပ္ဍဲကဵု ဝင်ရိုး/ရိ (Axis) ဍေဟ်တုဲ၊&lt;ref name=&quot;Weisstein, Eric W. 2007&quot;&gt;{{cite web |url=http://scienceworld.wolfram.com/astronomy/Day.html |title=Day |author=Weisstein, Eric W. |year=2007 |access-date=2011-05-31}}&lt;/ref&gt; နကဵု အခိင်လျးတ္ၚဲမ္ဂး မဒှ်အခိင်ကာလ အကြာ နူတ္ၚဲမစတိုန် ကဵု တ္ၚဲမစတိုန်တၟိမွဲပၠန် (မဒှ်အခိင်မွဲတ္ၚဲ မွဲဗတံ) ဂှ် ညးကော်စ မွဲတ္ၚဲ ရ။&lt;ref name=&quot;scienceworld.wolfram.com&quot;&gt;{{cite web |url=http://scienceworld.wolfram.com/astronomy/SolarDay.html |title=Solar Day |author=Weisstein, Eric W. |year=2007 |access-date=2011-05-31}}&lt;/ref&gt;

လလအ်အခိင် ပွိုင်မွဲတ္ၚဲဂှ် ညးပိုင်ခြာဖျေဟ်လဝ် နကဵု လလအ်အခိင် နကဵု &quot;စက္က&quot; အတိုင် သၞောတ်ဗၜတ်အခိင်ဂၠးတိ မကော်ဂး (SI base unit) ရ။ နကဵု သၞောတ်ဗၜတ်အခိင်ဂၠးတိမ္ဂး ညးရိုဟ်စ ၆၀ စက္က မ္ဂး မွဲ မိနေတ်၊ ၆၀ မိနေတ် မ္ဂး မွဲ နာဍဳ၊ ၂၄ နာဍဳ မ္ဂး မွဲတ္ၚဲ (မွဲတ္ၚဲမွဲဗတံ) တုဲ၊ ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲ သီုဖအိုတ် နွံ ၈၆,၄၀၀ စက္က ရ။&lt;ref name=Second&gt;{{cite web |url=https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure/second.html |title=Unit of time (second) |edition=8th |date=2014 |orig-year=2006 |website=SI Brochure |author=BIPM |author-link=International Bureau of Weights and Measures |access-date=2020-01-14 |archive-date=2019-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190325064502/https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure/second.html }}&lt;/ref&gt;

တ္ၚဲဂှ် ပ္ဍဲရိဇကုဂှ် ဂေတ်ဒၟံင်တုဲ ဂေတ်အာဒၟံင် ကုတ္ၚဲ (သၟိင်တ္ၚဲ) တုဲ အခိင်ကာလ တိမဂေတ်ဂွံ တ္ၚဲမွဲဗဂေတ် ညးကော်စ မွဲသၞာံရ။ အတိုင်ကြက္ကဒိန်မ္ဂး ပ္ဍဲမွဲသၞာံ သၞာံဓမ္မတာမ္ဂး နွံ ၃၆၅ တ္ၚဲ၊ သၞာံထပ်မ္ဂး နွံ ၃၆၆ တ္ၚဲ ရ။ ညးပိုင်ခြာလဝ် တ္ၚဲနွံ (၇) တ္ၚဲမ္ဂး ဂွံမွဲသတ္တဟ (မွဲအာဒိုတ်) ရ။ 

== နိရုတ္တိ ==
လိက်မန်တြေံ ညးချူစ &quot;တ္ၚေယ်&quot; တုဲ နူဂှ် ပြံင်လှာဲဒှ်အာ &quot;တ္ၚယ်&quot; ကေုာံ &quot;တ္ၚဲ&quot; ရ။ 

ပ္ဍဲကဵု ယၟုတ္ၚဲ နကဵုဘာသာဗၟာ ဥပမာ - တနင်္ဂနွေး ကဵု တနင်္လာ ၜါဝွံ မအရေဝ် &quot;တနင်&quot; ဝွံ ကၠုင်နူ အရေဝ်မန် &quot;တ္ၚယ်&quot; ဝွံရ။ 

== တ္ၚဲ (၇) ==
ယၟုတ္ၚဲ (၇) ဗီုမန်ဂှ် ကေတ်လွဳစလဝ် နူ အိန္ဒိယ/ဟိန္ဒူတုဲ၊ နူကဵု လိက်တၟအ်မန် သြိုင်နန် (ဍုင်ဗုကာံ)&lt;ref&gt;ဦးချစ်သိန်း (၁၉၆၅) ရှေးဟောင်းသုတေသန ဌာနခွဲ၊ လိက်တၟအ်သြိုင်နန်၊ (ကျန်စစ်သားမင်း နန်းတည်ကျောက်စာ)&lt;/ref&gt; ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ-

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; width: 50%;&quot;
|+ ယၟုတ္ၚဲ (၇) ကေုာံ တမ်မူလ
! ယၟုတ္ၚဲ (မန်လၟုဟ်) !! တမ်မူလ (လိက်တၟအ်မန် သြိုင်နန်)
|-
| အဒိုတ် || အာဒိတ္တဝါရ်
|-
| စန် || စန္ဒြဝါရ်
|-
| အၚာ || အင်္ကာရ 
|-
| ဗုဒ္ဓဝါ || ဗုဒ္ဓဝါရ်
|-
| ဗြဴဗ္တိ || ဗြဟသ္ပတိဝါရ်
|-
| သိုက် || သုကြဝါရ်
|-
| သ္ၚိသဝ် || သၞိသ္စရ်ဝါရ်
|}

== ပြကိုဟ်နိဿဲ ==
{{Reflist}}

[[ကဏ္ဍ:အခိင်]]
[[ကဏ္ဍ:တ္ၚဲ]]
[[ကဏ္ဍ:ရူပဗေဒ]]</text>
      <sha1>cfbakdld2ven49rbqfqqd5kz2a3ut7h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>COVID-19 ခဝ်ရဝ်ဏာဝါယ်ရာသ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2023</id>
    <revision>
      <id>52814</id>
      <parentid>23884</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T03:59:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17786" sha1="cazzdwg2o0wkgc54581xxhmcw38cpch" xml:space="preserve">မ္ၚဵုသီုညးဖ္အိုတ်ရအဴကောန်ဂကူမန်တံ၊ ပရောယဲ '''COVID-19''' စၟယဲ'''(ခဝ်ရဝ်ဏာဝါယ်ရာသ်)'''ဏံဝွံ တ္ၚဲဏံလေဝ်စိုပ်အာက္ဆံၚ်ဂၠးတိမွဲယျတုဲ ဇၟာပ်ဇၟာပ်ဍုၚ်လေဝ်ဖေက်ဂၟံက်လကိုတ်တဴအိုတ်ရ၊ အလုံဂၠးတိမၞိဟ်ဒးချိုတ်အာနကဵုယဲဏံဂှ်လေဝ်ဂၠိုၚ်ကဵုလၟိဟ်မၞိဟ်ရ၊ သွက်မၞိဟ်ကၠောံလုပ်ဒှ်အာယဲဏံဂှ်လေဝ်ဂၠိုၚ်ကဵုဂၞန်သၚ်္ချာတုဲ ဗီုညးကဵုညးစဵုဒၞာမၚ်မွဲအိုတ်ရ၊ ပရိုၚ်တ္ၚဲဏံလပါ်ဍုၚ်မန်ဗၟာပိုဲတေံယဲဏံဟွံအာစိုပ်ကၠောံဏီတုဲ ဇၟာပ်ပိုဲကောန်ဂကူမန်တံလေဝ်လ္ပသာသ္ပအ်အိုတ်ညိ၊ မၞိဟ်ဂွံဒှ်ယဲဏံဟွံမွယ်ဟီုဂှ် ဟိုတ်ဍေံနွံနာနာသာ်တုဲ ပိုဲတံသီုညးဖ္အိုတ်လေဝ်ထေက်ကဵုဒးချပ်မာန်ရ၊ ဟိုတ်နူကဵုကပေါတ်သွက်သ္ဂောံစၟတ်စၟယဲ'''ဝါယ်ရာယ်COVID-19'''ဏံဟွံမွယ်နွံအောန်လုပ်ဟွံစိုပ်ပ္ဍဲဘဝကောန်ဂကူမန်ပိုဲတံတုဲတှ်ေ ရုပ်ရဴယဲဏံလေဝ်ဂၠာဲဟွံဆဵုဟီုစသာ်ဂှ်ရ၊ ဗီုလဵုဒှ်ဒှ်ရ ယဝ်ရဟွံမွယ်တှ်ေဒှ်ဖဵုခိုဟ်သွက်ကောန်ဂကူမန်ပိုဲတံရ။


စၟယဲ'''ခဝ်ရဝ်ဏာဝါယ်ရာသ်COVID-19'''ဏံဂှ် ဒှ်စၟအာကဵုဓါတ်တုဲကၠောံစညးမွဲကေုာံညးမွဲလောဲသွာကွေံကွေံရ၊ နကဵုကျာယီုလုပ်ယီုတိတ်လေဝ်ကၠောံစိုပ်ပ္ဍဲညးမွဲတံလောဲလောဲရ၊ ယဝ်ရဆက်ဆောံကၠောံခ္ဍလဝ်ကဵုညးဒှ်မံၚ်ယဲဏံဏောၚ်တှ်ေလေဝ် ပွမလုက်စုက်တက်ကျာဟီုဂးညးသ္ကံဂှ်ကီု၊ ပွစစၞမွဲစွံဂှ်ကီု ဒၞာဲညးယဲတံရပ်လဝ်အရာလဵုမွဲဒၞာဲတုဲ ယဝ်ပိုဲဏံအာထပ်ရပ်စုတ်ဒၞာဲဂှ်ပၠန်တှ်ေလေဝ် စၟယဲဏံကၠောံအာပ္ဍဲပိုဲဏံမာန်လောဲလောဲပၠန်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရဏောၚ်ဟီုတှ်ေ ဒှ်ယဲကၠောံစလောဲမွဲတုဲ ထေက်ကဵုပိုဲကောန်ဂကူမန်တံဒးစွံသတိဒးဖေက်ဂၟံက်အိုတ်တုဲ ဒးနွံကဵုနဲကဲစေဒၞာနာနာသာ်မာန်ရ၊ ဒၞာဲမၞိဟ်ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ် မပ္တံကဵုပေါဲသ္ဘၚ်ဒၞာဲမိပ်မိပ်မၞိဟ်ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်တံဂှ်လေဝ်လ္ပတ္ၚအ်အာအိုတ်ညိ၊ ယဝ်ရမၞိဟ်နွံဂၠိုၚ်က္ဍၚ်ဏောၚ်တှ်ေ သွက်ပိုဲဂွံကၠောံအာယဲဏံဂှ်ဒှ်ဂၠိုၚ်တုဲ ထေက်ကဵုပိုဲတံဒးပါဲထောံကၠာအိုတ်ညိအဴ၊ ယဝ်ရဒးအာကိစ္စဗၟိက်ဏောၚ်တှ်ေလေဝ် ယာတ်ကၟာတ်ပါၚ်တံ ဂဥုဲကြာတ်တဲကှ်ကှ်လေဝ်ဒးစုတ်ဏာပ္ဍဲထိုက်ကၟာ်ပိုဲထေက်ရ၊ စၟယဲဏံဂှ် နွံပေၚ်ပြးမံၚ်ဇၟာပ်ဇၟာပ်ဒၞာဲတုဲ ဒၞာဲမၞိဟ်နွံဂၠိုၚ်ဂှ်ဟေၚ်ရဒှ်စွံသတိဂၠိုၚ်ညိ၊ စၟယဲဏံဂှ်တှ်ေ အာယုက်ဍေံနွံၜိုတ်ဆ(၃)တ္ၚဲတုဲ စၟဏံဒးချိုတ်အာမာန်ရ၊ ယဝ်ဍေံနွံမံၚ်ပ္ဍဲဒၞာဲဂံက်ဂံက်ဟွံဒးလျးတ္ၚဲဏောၚ်မ္ဂးတှ်ေ နူကဵုပိတ္ၚဲစဵုကဵုစိုပ်(၇)တ္ၚဲလေဝ်အာယုက်ဍေံနွံရ၊ အကြာဏံဂှ်ဟေၚ်ရ ယဝ်ပိုဲကောန်ဂကူတံအာလုက်စုက်ဒးဏောၚ်တှ်ေ ပါကၠုၚ်ပ္ဍဲပိုဲတုဲ ဂွံကၠုၚ်ယဲ'''ခဝ်ရဝ်ဏာဝါယ်ရာသ်COVID-19ဏံမာန်လောဲလောဲရ။


ပြဟ်ပြဟ်ဏံဂှ်တှ်ေ ဂဥုဲသွက်ယဲဏံဂှ်လွဳဂွံဗၠးအးဂှ်ဟွံမွယ်ဏီတုဲ နွံဆဂဥုဲစဵုဒၞာမၚ်မွဲလွဳထိၚ်ဒဝ်အာနွံရ၊ ယဝ်ရဒှ်ပ္ဍဲဘဝကောန်ဂကူမန်ပိုဲဏောၚ်တှ်ေ အရာနာနာတံဂှ်ဒှ်ကၠုၚ်ပြသၞာမွဲတုဲ ဒးမၚ်ချိုတ်လေဝ်ဟွံစဂွံအိုတ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရတှ်ေ ကၠာဍေံဟွံဂွံကၠုၚ်လုပ်စိုပ်ပ္ဍဲပိုဲကောန်ဂကူတံဏီဂှ် ထေက်ကဵုပိုဲဒးနွံနဲကဲစဵုဒၞာဂှ်တှ်ေ '''ပေဲါသဘၚ်တံဂှ် ဒိုအ်ဇူထောံမွဲချိန်ခဏတှ်ေလေဝ်ဟွံချိုတ်အာပုဟ်၊ ယဝ်ဒှ်ယဲဏံတှ်ေမ္ဂး ဒးချိုတ်ပေၚ်ပေၚ်ဂှ်လေဝ်ဒးလေပ်လဝ်ပ္ဍဲက္ဍဟ်အိုတ်ညိ၊''' နဲကဲစဵုဒၞာနာနာပ္ဍဲဘဝလၟေၚ်လၟေၚ်တ္ၚဲပိုဲကောန်ဂကူတံဂှ်လေဝ်ဒးနွံကီုတုဲ ယဲဏံဂှ်ဒှ်စၟယဲကၠောံစလောဲမွဲဂှ် ဒးစွံလဝ်လၟေၚ်မွဲပ္ဍဲဘဝပိုဲကောန်ဂကူတံအိုတ်ညိ ။


ဇၟာပ်မၞိဟ်ဒှ်COVID-19ဏံတှ်ေဒးချိုတ်အာဖ္အိုတ်လေဝ်ဟွံသေၚ်ရ၊ သွက်မၞိဟ်အာယုက်ဇၞော်(၅၀−၆၀)လပါ်လ္တူတံဂှ် ဇီုကပိုက်ဂၠိုၚ်တုဲ ချိုတ်စလေပ်ဒှ်မာန်ရ၊ ဟိုတ်နူကဵုမၞိဟ်အာယုက်ဇၞော်အာကီု ပရေၚ်ထက်ယုက်ဟွံမွယ်ကီုတုဲ ဓါတ်နွံဒၟံၚ်ပ္ဍဲခန္ဓညးတံဂှ်လေဝ် လီုလာ်ကၠုၚ်အိုတ်တုဲ စၟယဲခဝ်ရဝ်ဏာဝါယ်ရာတ်သ်ဏံဂှ် ကဵုဖဵုသွက်ညးတံပြဟ်ကီုရ၊ လပါ်ညးသၟတ်ကောန်ၚာ်မၞိဟ်အဃောအဝဲတံဂှ်တှ်ေ ပရေၚ်ထတ်ယုက်လေဝ်ခိုဟ် ဓါတ်ပ္ဍဲခန္ဓအရာနာနာသွက်သ္ဂောံစဵုဒၞာယဲလုပ်ကၠုၚ်နူမ္ၚးတံဂှ်လေဝ် နွံခိုဟ်တုဲ စဵုဒၞာဲစၟယဲခဝ်ရဝ်ဏာဏံမာန်ကီုရ၊ ဗီုလဵုလေဝ်ခိုဟ်ခိုဟ်ရဂှ် ပိုဲတံလ္ပသာသ္ပအ်အိုတ်တုဲ နဲကဲစဵုဒၞာမွဲဟေၚ်ဒးစွံၚုဟ်မးဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်အိုတ်ညိ၊  ဒၞာဲမၞိဟ်နွံဂၠိုၚ်တံဂှ်လ္ပအာထုဲညိ၊ မၞိဟ်တၟေၚ်တၟေၚ်ဇကုဟွံတီဂှ်ကီု၊ ရဲကွာန်ဇကုစဴကၠုၚ်နူဍုၚ်မ္ၚးတံဂှ်လေဝ် ဗွဲကၠာအိုတ်ဂှ်တှ်ေ ပိုဲတံလ္ပလုက်စုက်စဂၠိုၚ်ညိ၊ မွဲတ္ၚဲၜါပိအလန်ဂှ်လေဝ်ဒးဟောံမာန်ကီု၊ ဍာ်တူတူတံဂှ်လေဝ်သုၚ်ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ညိ၊ စၞစဖျုန်နာနာတံဂှ်လေဝ် ပြဟ်ပြဟ်ဏံဝေၚ်ပါဲထောံကၠာတှ်ေဒှ်ခိုဟ်ရ၊ သၞေဝ်ကေဝ်စသုၚ်ကဵုဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ညိ၊ ၚုဲကတံပၠန်လေဝ် လတ်လတ်ဂှ်ရုဲစအိုတ်ညိ၊ ယဝ်ပါဲဂွံတှ်ေ ၚုဲကတံဏံလေဝ်ပဲါမာန်တှ်ေခိုဟ်ရ၊ အမာဲစလဝ်ဟွံအိုတ်တံဂှ်လေဝ် စွံလဝ်ၜက်တ္ၚဲဗ္တံလအ်အာတံဂှ်လေဝ် ကလေၚ်စဟွံထေက်ရ၊  စၞစမ္ၚးသ္ၚိပၠန်လေဝ် ရာန်နၚ်တုဲ စဴစပ္ဍဲသ္ၚိတှ်ေဗၠးဘဲမာန်ရ၊ ဇၟာပ်အခိၚ်စဴစိုပ်သ္ၚိဏောၚ်တှ်ေ ကြဴကြာတ်သ္အးဇ္ၚးဇိုၚ်တုဲဇကုဇကောဝ်တွဵုတွဵုညိ၊ နဲကဲသဇိုၚ်ဍေံၜိုတ်ဏံပိုဲဟွံဒးဖအိုတ်သြန်တုဲ ဇၟာပ်ညးအဲကၠောန်ကေတ်ဂွံသီုညးဖ္အိုတ်ရ၊ စဵုဒၞာစၟယဲခဝ်ရဝ်ဏာဏံသၟးဟွံသေၚ်တုဲ ဆေၚ်စပ်ကဵုစၟယဲဝါယ်ရာတ်သ်အရာဓါတ်ပိုဲတံဟွံဆဵုသွဝ်အာသွဝ်ကၠုၚ်ပ္ဍဲဗၠးကျာဂှ်လေဝ် စဵုဒၞာဂွံတုဲ ဒှ်ဖဵုသွက်ပရေၚ်ထက်ယုက်ပိုဲတံကီုရ။


အိန်ဗြီုဒေဝတဴတံကဵုဒုဟ်သာ်ဏံဗီုတေံတံဂှ်လေဝ် ပတှ်ေအာဖအိုတ်ဟွံဂွံပုဟ်၊ ဓဝ်ပတှ်ေဗၠေတ်ဗၠေတ်သာ်ဏံဂှ် ဒှ်ဓဝ်ပတှ်ေပူဂဵုမွဲတုဲ ဖဵုသွက်ဂမၠိုၚ်ဂှ်နွံအောန်တဴရ၊ ပိုဲတံဖေက်ဟွံမွယ်ကဵုဟိုတ်ဖဵုတှ်ေ ဒှ်အာမၞိဟ်တမြအ်မွဲတုဲ မုညးတၞဟ်ဟီုဟီု မုအ္စာလဵုလဴလဴမ္ဂးတှ်ေ ပတှ်ေကၠောန်ဗက်အာဖအိုတ်တုဲ အိုတ်ကၞောဝ်ဒှ်လလေၚ်ကဵုပိုဲဏံပၠန်ရ၊ ပရေၚ်ထက်ယုက်ဂှ်စွံအဓိကညိ၊ ဗွဳဗွူသဘာဝဂှ်လေဝ် ဒးနွံၜိုတ်ထေက်ကြိုက်အိုတ်ညိ၊ ဂျိဓါတ်နာနာအရာပိုဲတံဟွံဆဵုတံဂှ် ကဵုဖဵုပရေံသွက်ခန္ဓကာယပိုဲဏံဂှ်လေဝ်ဒးတီအိုတ်ညိ၊ စစၞအဟာရဟွံဒှ်ဖဵုခိုဟ်တံဂှ်လေဝ်ဝေၚ်ပါဲအိုတ်ညိ၊ ၜိုတ်ဏံယဝ်ပိုဲကၠောန်ဂွံဏောၚ်တှ်ေ ပရေၚ်ထက်ယုက်ပိုဲခိုဟ်တိုန်ဗွဲစၟတ်ဟေၚ်ရ၊  အုပ်နိဂီုတုဲဆဝွံကၠာရ။


ပရေၚ်ပရောမွဲမွဲ ယဝ်ရက္တဵုဒှ်ကၠုၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ကွာန်မန်ပိုဲယျဏောၚ်တှ်ေ မပ္တံကဵုယဲကၠုၚ်နူဓါတ်နာနာဗီုကဵုစၟယဲဓါတ်(ခဝ်ရဝ်နာဝါယ်ရာတ်သ်COVID_19)ဏံဂှ်တုဲ ညးတံကော်စယဲကပ်မ္ဂးတှ်ေ ညံၚ်ရဴဂွံဗၠးတိတ်နူဘဲယဲကပ်ဏံမာန်ဂှ် ဓဝ်ပတေဟ်နာနာဗီုကဵုအခိၚ်အခေတ်ကာလဒေသဂၠးကဝ်တံဆဝ်မ္ၚုဟ်စဵုဒၞာမၚ်မွဲတံဂှ် ညးဍုၚ်ကွာန်မန်ပိုဲပတေဟ်စအောန်အိုတ်တုဲ ဇွောဝ်အာကဵုလပါ်ဓဝ်ပတေဟ်ကၠောန်သ္ပညံၚ်သ္ဂောံဗၠးတိတ်နူယဲကပ်ဏံမာန်အိုတ်တုဲ ဗီုကဵုပိုဲဆဵုဒၟံၚ်ပ္ဍဲကဵုတ္ၚဲဏံကီုဂှ်တှ်ေ ဖ္ဍောတ်မ္ၚဵုဗှ်ပဓါန်နာနာသီုကဵုဟွံမွယ်နဲကဲစဵုဒၞာဗီုဂတာပ်အခေတ်ဂှ်ကီု၊ ဂၠးတိတံဆဝ်မ္ၚုဟ်ဟွံကဵုကၠောန်သဘၚ်ဒၞာဲမၞိဟ်ဒးကောံကၠုၚ်ဂှ်ကီုတုဲ ပ္ဍဲကဵုဍုၚ်ကွာန်မန်ပိုဲတံဂှ်လေဝ် ကွာန်လ္ၚဵုလ္ၚဵုဒၞာဲလ္ၚဵုလ္ၚဵုတံဂှ် ညးတံကၠောန်မံၚ်ပေါဲသဘၚ်ကာမ္ၚဵုနာနာဏီဖိုဟ်ရ၊ ဟီုမွဲဗီုပၠန်တှ်ေ ညံၚ်ကဵုညးတံဟွံပတေဟ်စနဲကဲသိပ္ပံဏံတုဲ ညးတံပတေဟ်ကေတ်ဗီုညးတံကဵုညးတံအိုတ်တုဲ ဟီုဝေတ်ကေတ်လေဝ်ဟွံမာန် ပြသၞာဗီုဏံဒးဆဵုကၠုၚ်မံၚ်လၟေၚ်တ္ၚဲကီုရ။


နကဵုစၟယဲဓါတ်ခဝ်ရဝ်နာဝါယ်ရာတ်သ်(COVID_19)ဏံဂှ်တုဲ ဇၟာပ်ဍုၚ်လေဝ်ဒးစိုတ်အာဗွဲမဂၠိုၚ်ကွေံရ၊  လပါ်ဍုၚ်မန်ဗၟာပိုဲတေံဂှ်တှ်ေ ပြဟ်ပြဟ်ဏံမၞိဟ်ဂွံချိုတ်ဒၟာနူယဲဏံနွံအောန်မံၚ်တုဲ လဆောဝ်တှ်ေ ယဝ်ရမၞိဟ်မွဲဒးချိုတ်အာနကဵုယဲဝေဒနာမွဲမွဲဏောၚ်ဟီုတှ်ေ ကောန်ညးဍုၚ်ကွာန်တံဂှ်လေဝ် ပတေဟ်ကေတ်အာဒၟာနူကဵုယဲ(COVID)19)ဏံတုဲဒးချိုတ်အာရ၊ အ္စာဂဥုဲတံထပက်စၟတ်တဲလဴသောၚ်ကဠးကီုလေဝ် သံသယညးဍုၚ်ကွာန်တံဂွံပြံၚ်သၠာဲအာဂှ်ဒှ်အာဟွံမာန်ရ၊ ဟိုတ်နူကဵုညးတံပတေဟ်ကေတ်ယဲကပ်မွဲသာ်တုဲ ဖေက်ဂၟံက်ၜက်အာတုဲ ဟိုတ်ဖဵုလေဝ်အောန်ကၠုၚ်လပါ်ပရေၚ်တၟိတၟိတံဏံကီုရ၊ လဆောဝ်ဏောၚ်ဟီုတှ်ေ လပါ်ဓဝ်ပတေဟ်တြေံနွံကီုလေဝ် နဲကဲသိပ္ပံတၟိတၟိအရာထ္ၜးရုပ်ရဴဆဵုကၠးပ္ဍဲစက္ကမိဏေတ်နာဍဳဏံဂှ်လေဝ် ထေက်ကဵုဒးပံက်မတ်ပံက်ကတောဝ်အိုတ်တုဲ ဒးရံၚ်ဟိုတ်ဖဵုလၟေၚ်မွဲဟေၚ် စဳရေၚ်အာဘဝလၟေၚ်လၟေၚ်တ္ၚဲဏောၚ်တှ်ေဂတာပ်အခေတ်အခိၚ်သှ်ေမံၚ်တံဂှ်ဖအိုတ်ရ။

[[ကဏ္ဍ:ယဲ COVID-19]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ထတ်ယုက်]]
[[ကဏ္ဍ:ယဲကပ်]]
[[ကဏ္ဍ:စၟယဲ]]
[[ကဏ္ဍ:လိက်ပရေင်]]</text>
      <sha1>cazzdwg2o0wkgc54581xxhmcw38cpch</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဂကူကၠက်ဂှ်သာသနာဟွံကၠေံကၠက်ပုဟ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2301</id>
    <revision>
      <id>52830</id>
      <parentid>18037</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T05:33:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52830</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5460" sha1="qo0u9fi281vii6e7gz4end15n327rz1" xml:space="preserve">'''ဂကူကၠက်ဂှ် သာသနာဟွံကၠေံကၠက်ပုဟ်''' ဝွံ ဒှ်လိက်ပရေင် လညာတ်ဒဿန မွဲ မသ္ၚဳဂၠိပ် ထ္ၜးလဝ် ပရူ ပရေင်ဆက်စပ် အကြာ ပရေင်မင်မဲ ဂကူ၊ လိက်ပတ် ယေန်သၞာင် ကေုာံ ပရေင်သာသနာ ရ။

== ဂကူ ကေုာံ ပရေင်ဗဂဵုလဟဵု ==
ဂကူမွဲမွဲ ဂွံတိုန်တဴအာ ဍာ်ဇမၠိၚ်မာန်ဟီုဂှ် ဒးနွံကဵု သွာၚ်နာနာသာ်တုဲ ဆဂး ဘာသာ သာသနာ အရေဝ် လိက်ပတ် ယေန်သၞာၚ် အခိုက်ကၞာ ပြဝေဏဳမွဲ ဒးထ္ၜးသက်သဳ ပေၚ်ပေၚ်တုဲ ဂကူတံဂှ်လေဝ် ဗဂဵုလဟဵုအာ ဗီုကဵု အခိၚ်အခေတ် ကာလဒေသ ညံၚ်ဂွံဂတာပ်အခေတ် အိုတ်ရ။ ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ ယဝ်ရ ပ္ဍဲကဵုဂကူမွဲဂှ် စိုတ်စှ်ေ ဓဝ်ပတေဟ် ကဵုဖျုန်ဏာ လပါ် ပရေၚ်ကုသဵုကဵုဒါန် ဂၠိုၚ်လောန် ၜက်အာတုဲ ညးတံ ဝိုတ်တၠိၚ်ထောံ ဒးဗဂဵုလဟဵု ပရေၚ်ပညာ လိက်ပတ်ဂကူညးတံ အောန်အာဏောၚ်မ္ဂး ခြာဟွံလအ် ဒှ်ကၠုၚ် ပြသၞာ ပ္ဍဲဂကူညးတံ မာန်ရ။

== သာသနာ ကေုာံ ပရေင်တန်တဴ ==
ဂကူမွဲ ၜိုန်ရ ဒးနွံကဵု သာသနာကီုလေဝ် ယဝ်ရ သာသနာတဴတက် ဂကူဂှ် ဒးတဴအာလေဝ် ဟွံသေၚ်တုဲ၊ ယဝ်ရ ဂကူဂှ် ကၠက်ကၠေံအာ လ္တူဂၠးတိဏံကီုလေဝ် သာသနာ ဂကူမရှ်ေသှ်ေဒၟံၚ်ဂှ်လေဝ် ဆက်သှ်ေနွံအာမံၚ်ဏီတုဲ ဟိုတ်နူကဵု ဍုၚ်ညးတၞဟ်လေဝ် ရှ်ေသှ်ေဒၟံၚ် သာသနာတုပ်တုပ်ကီုတုဲ ညးတံလေဝ် ဆက်ဗဂဵုလဟဵု မၚ်မွဲအာပၠန်ရ။ ယဝ်ရ ပိုဲတံ စှ်ေကေတ်စိုတ် &quot;သာသနာဂကူပိုဲမွဲတုဲ ယဝ်ပိုဲဟွံကၠောန် ဟွံမၚ်မွဲ ချိုတ်ချိုတ်ပၠိုတ်ပၠိုတ်မ္ဂး သာသနာကၠက်ဏောၚ်&quot; စှ်ေကေတ်စိုတ် သာ်ဏံမ္ဂး ဗၠေတ်ကဵုဒဒိုက် ကဵုသွက်ဂကူဇကု ရ။

== အဓိက လိက်ပတ် ကေုာံ ပရေင်ပညာ ==
သာသနာ ၜိုန်ရ ဒှ်အဓိကကီုလေဝ် အရေဝ် လိက်ပတ်ဂကူဂှ် ဒှ်အဓိက ဂၠိုၚ်နူသာသနာဂှ်ဏီရ။ ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ ကဵုဒါန် သိုၚ်ဘာ ကၠောန်ကုသဵုဂှ် ခိုဟ်မံၚ်ရ၊ ဆဂး ယဝ်ရ ဓဝ်ပတေဟ် ပ္ဍဲကောန်ဂကူဂှ် မိက်ဂွံတိုန်ဍုၚ်သွဝ် စဴနိဗ္ဗာန် ကဵုဖျုန်လေပ်အာတုဲ ပရဲသွက်ဂကူမွဲ ဂွံဆက်သှ်ေအာ လ္တူဂၠးတိဏံမာန်ဂှ် ဟွံလောဲရ။ 

လပါ် ကုသဵုကဵုဒါန် သိုၚ်ဘာလေဝ် ထေက်ကဵု ဒးကၠောန်ၜိုတ်ထေက်ကြိုက်တုဲ လပါ် ပရေၚ်ပညာ ဂကူဇကုပၠန်လေဝ် သွက်ဂွံ ထိၚ်ဒက်မၚ်မွဲအာ လိက်ပတ် အရေဝ်ဂကူဇကုဂှ် ဒးကဵုဖျုန် ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်တုဲ သာ်ဏံဟွံသေၚ်မ္ဂး ဂကူပိုဲ ကၠေံကၠက်အာ လ္တူဂၠးတိဏံမ္ဂး သာသနာ ပိုဲရှ်ေသှ်ေဒၟံၚ် တ္ၚဲဏံဂှ်လေဝ် ဆက်သှ်ေနွံအာ တၟာလအ် စဵုကဝ်တူကဝ်တိုန်တေံဏောၚ်။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကူကၠက်ဂှ် သာသနာဟွံကၠေံကၠက်အာပုဟ် ဂှ် စှ်ေကေတ်စိုတ်အိုတ်ညိ။

== နိဿဲ ==
* လိက်ပရေင်ဝွံ နိဿဲလဝ် ပ္ဍဲဘဝလၟေၚ်လၟေၚ်တ္ၚဲ ပူဂဵု မဒှ်ကီုရ။

[[ကဏ္ဍ:လိက်ပရေင်]]
[[ကဏ္ဍ:ဒဿန ကေုာံ လညာတ်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ဂကူမန်]]
[[ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင်မန်]]</text>
      <sha1>qo0u9fi281vii6e7gz4end15n327rz1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကြပ်ကၠုၚ်ပေါဲစုတ်မာဲတုဲ မၞိဟ်ကျိုၚ်ကယျိုၚ်မန်ဂၠိုၚ်တိုန်ကွေံကွေံ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2494</id>
    <revision>
      <id>52840</id>
      <parentid>23883</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T07:25:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52840</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5913" sha1="ekrdoctke833rmahe5vdzdpqlhlhfmm" xml:space="preserve">'''ကြပ်ကၠုၚ်ပေါဲစုတ်မာဲတုဲ မၞိဟ်ကျိုၚ်ကယျိုၚ်မန် ဂၠိုၚ်တိုန်ကွေံကွေံ''' ဝွံ ဒှ်လိက်ပရေင် လညာတ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ စိုတ်ဓါတ်ကောန်ဂကူ မချူလဝ် ပရူ ဗီုပြင် ပရေင်ချဳဒရာင် အမာတ်မန် ကေုာံ ပရေင်တၟော်ဆ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲ အခိင်ကြပ် ပေါဲရုဲမာဲ ရ။ 

== ပရေင်မံက်ဂတဝ် ပ္ဍဲအခိင် ပေါဲရုဲမာဲ ==
မိက်သ္ဂောံဒှ် အမာတ်မန်၊ ညးစၞးကောန်ဂကူမန် ဟီုစတုဲ တ္ၚဲဏံ ထ္ၜးကၠုၚ်ရုပ်ရဴ ဂွံဆဵုကေတ် ဗွဲမဂၠိုၚ် မာန်ရ။ ညးလ္ၚဵုတံဂှ် ကၠာဟွံစိုပ် ပေါဲစုတ်မာဲဏီဂှ် ရုပ်ရဴညးတံ ဒှ်မံၚ်သာ်လဵုလေဝ် တီကေတ်ဟွံမာန်ရ။ တ္ၚဲဏံ စိုပ်ကၠုၚ်အခိၚ် သွက်ဂွံ ကေတ်ဒၞာဲ ဟီုစတုဲ ထ္ၜးကၠုၚ်ရုပ်ရဴ ဗီုညးကဵုညး အိုတ်ရ။

== တာလျိုင် ကေုာံ ဖဵုညးဍုင်ကွာန် ==
ဂွံလဝ် မာဲမန်တုဲ ဒးသ္ပစၞး ကောန်ညးဍုၚ်ကွာန်တံဂှ် လ္ပဝိုတ်စအိုတ်ညိ။ ပြသၞာ ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ဒှ်နွံသာ်လဵုဂှ်လေဝ် ထေက်ကဵု ဒးကဵုဖျုန် ဒးကဵုဒြဟတ် ဟွံကဵုပိုတ်သ္ကုတ်အာ မာန်ရ။ တ္ၚဲဏံ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်လေဝ် ပြံၚ်သၠာဲ ဂတာပ်ကၠုၚ်အခေတ်ယျတုဲ မမာဲမန် ပအပ်လဝ်ကဵု အမာတ်မန်တံ ဖအိုတ်ဂှ် သွက်ဖဵု ကောန်ဂကူမန်ပိုဲ လ္ပဝိုတ်စအိုတ်ညိ။

== ကယျိုင်မန် ကေုာံ ဓဝ်ပတေဟ် ==
တ္ၚဲဏံ ကျိုၚ်ထ္ၜးကၠုၚ် ကယျိုၚ်မန်ဟီုဂှ် ဒှ်ပွမတံၚ် စိုတ်ဓါတ် ကောန်ဂကူ ၜိုပ်ထဝ်မန်တံရတုဲ၊ ဓဝ်ပတေဟ် လတူကောန်ၜိုပ်ထဝ် မနွံလတူ အမာတ်မန်တံဂှ်လေဝ် လ္ပကဵုဗၠေတ်မှာအာညိ။ အမာတ်မန်ခိုဟ် ကောန်ညးဍုၚ်ကွာန်လေဝ်ခိုဟ် တုဲ၊ ဖဵုမန် အခေါၚ်အရာမန် ၜိုတ်ထေက်ကြိုက် ကဵုကၠောန်ဂွံ ကေတ်ဂွံ အာစိုပ်ဂှ် သ္ဒးရုန်ဂ္စါန်အာ မွဲစွံ မွဲကရောံ မဒှ်ရ။

== စေတနာ ကေုာံ ပရေင်ရီုဗင် ==
လောန်ကၠုၚ် ဟွံလအ် လတုဲကၠုၚ်တေံဂှ်လေဝ် မပ္တံကဵု ဒဒိုက်ဍာ်ဗၠိုက်၊ ယဲကပ် ကဝ်ရဝ်နာ (COVID-19) သွက်ညးဍုၚ်ကွာန်တံဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ညးစၞးကောန်ဂကူမန်ပိုဲ နွံမံၚ်ရိုဟ်လၟိဟ် ဒးမံၚ်ရ၊ ရေၚ်တၠုၚ်ဒၟံၚ် ဖဵုသွက် ညးဍုၚ်ကွာန်တံရ။ တ္ၚဲဏံ မံက်တိတ်ကၠုၚ် မွဲဗဝဝ်တုဲ &quot;ဣဏံ ညးတံ ဒှ်မၞိဟ်စၞး ကောန်ဂကူမန် ကီုဟာ?&quot; ဂှ်လေဝ် ညံၚ်ရဴ တိက်လ္ပအ်ညာတ်ကီုရ။ ဆဂး အဓိကဟွံသေၚ်တုဲ၊ ယဝ်စေတနာညးတံခိုဟ် ရန်လဝ်ဖဵု သွက်ဂကူ၊ သွက်ကောန်ညးဍုၚ်ကွာန်မန်ပိုဲတှ်ေ ဒှ်အဓိကရ။

== တင်သရုပ် ကေုာံ အၚာပ်စိုတ် ==
သရောပ်နိဂီုဏံဂှ်တှ်ေ သီုအမာတ်မန် ကေၚ်ဆဵု၊ ဟွံကေၚ်ဆဵုတံ သီုဖအိုတ်ဂှ် ကမၠောန်နာဲတံ၊ ကမၠောန်အစာတံ ပွမချပ်၊ ပွမဟီု၊ ပွမထ္ၜးကမၠောန်ဂှ် ယဝ်ဒှ်ဖဵု သွက်ညးဍုၚ်ကွာန်မန်တံတှ်ေ ကျိုၚ်ကယျိုၚ်မန်ကီု၊ ဟွံကျိုၚ်ကယျိုၚ်မန်ကီုဂှ် အဓိက ဟွံသေၚ်ရ။ အဓိကဇၞော်အိုတ် အၚာပ်စိုတ် ညးဍုၚ်ကွာန်မန်တံဂှ်တှ်ေ ကမၠောန်ဂှ် ဒးဒှ်ဖဵုခိုဟ် သွက်ညးတံဟေၚ် ညးတံနွံဗၟိက် ဇၞော်အိုတ်ရ။ 

[[ကဏ္ဍ:လိက်ပရေင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ဍုင်ကွာန် မန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဒဿန ကေုာံ လညာတ်]]</text>
      <sha1>ekrdoctke833rmahe5vdzdpqlhlhfmm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2771</id>
    <revision>
      <id>52860</id>
      <parentid>50564</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T08:09:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52860</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12648" sha1="pyk0ecarmay6reqb5ikr089gz5y1c0d" xml:space="preserve">{{Infobox government agency
| agency_name     = ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်
| type            = ဌာနဇၞော်
| logo_width      = 
| logo_caption    = 
| picture_caption = 
| seal            = 
| seal_width      = 190px
| seal_caption    = 
| formed          = ၁၉၇၂|
| preceding1      = 
| preceding2      = 
| dissolved       = 
| superseding     = 
| jurisdiction    = [[ဗော်ဍုင်မန်တၟိ]]
| headquarters    = ဗဒိုပ်ညဳသာ၊ ကၞောတ်ၜဳရေဝ်၊ ဗွိုင်ပကင်ရင် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ
| employees       = 
| budget          = 
| minister1_name  = [[မိသာဍာ]]
| minister1_pfo   = 
| chief1_name     = 
| chief1_position = ဌာနဗဟဵု
| chief2_name     = 
| chief2_position = 
| child1_agency   = 
| child2_agency   = 
| child3_agency   = 
| website         = 
| footnotes       = 
| logo            = 
| chief3_name     = 
| chief3_position = 
| chief4_name     = 
| chief4_position = 
| chief5_name     = 
| chief5_position = 
| chief6_name     = 
| chief6_position = 
| chief7_name     = 
| chief7_position = 
| chief8_name     = 
| chief8_position = 
| chief9_name     = 
| chief9_position = 
| parent_department = 
}}
'''ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်''' ({{Lang-en|Mon National Education Committee - MNEC}}) ဂှ် ကမ္မတဳပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် မပံက်လဝ် ဘာဗတောန်လိက် ကောန်ဂကူမန် မနွံ ပ္ဍဲဒေသရးမန်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု [[တွဵုရးဍုင်မန်]]၊ တွဵုရးဍုင်ကရေင် ကေုာံ ရးတၞင်သဳတအ်ရ။ ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်ဝွံ ကိုပ်ကၠာအိုတ် နကဵုဗော်ဍုင်မန်တၟိ   သွက်ကောန်ၚာ် မနွံပ္ဍဲသၟဝ်ပကင်ရင်ဗော်ဂွံတိုန်ဘာ ကတ်ပညာတုဲ စပံက်လဝ် နူကဵုသၞာံ ၁၉၇၂ နကဵုသွာင်ဌာနဗဟဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ရ။ နူကဵုသွာင်ဌာနဗဟဵု ဗော််ဍုင်မန်တၟိ ဂှ် သၞာံ ၁၉၉၂ ဂှ် ကလေင်ဒက်ပတန်တၟိတုဲ ဒှ်အာ ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်ရ။ လၟုဟ်မ္ဂး ဘာကောန်ဂကူမန်ဂှ် နွံဒၟံင် ဆတိဍာ် သၟဝ်ပကင်ရင် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ သၟးဟွံက သီုကဵု သၟဝ်ပကင်ရင်သၟိင်ဗၟာ မပ္တံကဵု [[မုဟ်ဍုင်၊ ပွိုင်ဍုင်|ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်]]၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗုတအ်ကီုရ။ ကမၠောန်အဓိက ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်ဂှ် ခၞံဗဒှ် လိက်ဗွဟ်၊ ထံက်ပင်အစာဘာ၊ ကေတ်တာလျိုင် ပ္ဍဲအစာဘာ ကေုာံ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ကေုာံ ဍာ်ဒကေဝ်ဘာဂမၠိုင်ရ။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.moneducation.org/mon/about-us|title=MNEC History|access-date=2020-10-12|accessdate=2020-10-12|archivedate=2020-02-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200219182220/http://www.moneducation.org/mon/about-us}}&lt;/ref&gt;

သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် နကဵု ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် စပံက်ပ္တိုန် ဘာကွတ်ဂယိုင်လမျီု မပ္တံကဵု ကွတ်ဇၟိင်၊ ကွတ်ပလေဝ်စက်၊ ကွတ်ကမျေဝ်မုက်/သော်။ အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်စှ်ေဘာ ပ္ဍဲ ဂိတုဂျူလာင် ၁၈၊ ၂၀၂၂။&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fwww.moneducation.org%2Fposts%2Fpfbid07kv9rAYiXSnxQSTcAGCpGBer66oEWXXVtWZR1h2xpNwGM4TpToUV5rHZyPB5zaJvl&amp;show_text=true&amp;width=500&quot;|title=ကမ္မတဳ ပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် |last= |first= |date=July 18, 2022 |website=Mon National Education Committee's Facebook |publisher= |access-date=December 23, 2022 |quote=}}&lt;/ref&gt;

သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ်ပၠန် နူကဵု ဘာစှ်တာန်လောန်ဂှ် ဆက်ပံက်တန်ကဝ်လိက် ကောန်ဂကူမန် ပ္ဍဲဗဒိုပ်ညဳသာ။ ဂိတုဂျောန် ၂၃၊ ၂၀၂၂ ဂှ် ကၠောန် အသေအဟာန် ပံက်ဘာ ကေုာံ ဒုင်တၠုင်ကွးဘာကဝ်လိက်ကောန်ဂကူမန် အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ။&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fwww.moneducation.org%2Fposts%2Fpfbid04BrY3ua2LeM3iapSSn6f7NH8pRkbazGj17RGPd4TSgGrgGUrH5LLdXCcKU9xRpbtl&amp;show_text=true&amp;width=500&quot;|title=အသေအဟာန်ပံက်ဘာကေုာံ ဒုၚ်တၠုၚ်ကွးဘာကဝ်လိက်ကောန်ဂကူမန် Opening &amp; Welcoming Ceremony Of Mon National College's  Students |last= |first= |date=June 23, 2022 |website=Mon National Education Committee's Facebook |publisher= |access-date=December 23, 2022 |quote=အသေအဟာန်ပံက်ဘာကေုာံ ဒုၚ်တၠုၚ်ကွးဘာကဝ်လိက်ကောန်ဂကူမန် Opening &amp; Welcoming Ceremony Of Mon National College's  Students}}&lt;/ref&gt;

သၞာံ ၂၀၁၂ဂှ် ညးတာလျိုင် ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် ကေုာံ ညးမဆာန်ဂကူဂမၠိုင် ကၠောန်ဗဒှ် ကောံဓရီုသၠာဲဂတးလညာတ် ပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် ပ္ဍဲဗဒိုပ်ညဳသာတုဲ ပံက်ပ္တိုန် ကမ္မတဳပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် နကဵုလၟိဟ်မၞိဟ် နူကဵု သွာင်ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ၇ တၠ၊ မၞိဟ်နူသွာင်သင်၊ သွာင်ညးဍုင်ကွာန် မပ္တံကဵု တၠပညာ၊ တၠပိုန်ဒြပ်တအ် ၁၈ တၠ သီုဖအိုတ် ၂၅ တၠရ။&lt;ref name=committee&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fwww.moneducation.org%2Fphotos%2Fa.5110016955768467%2F5145942245509271%2F%3Ftype%3D3&amp;show_text=true&amp;width=500&quot; |title=ကမ္မတဳ ပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် |last= |first= |date=December 15, 2022 |website=Mon National Education Committee's Facebook |publisher= |access-date=December 23, 2022 |quote=သဘင်စ်ှေဘာကွတ်ဂယိုင်လမျီုလၟေင် (၁) သၞာံ ၂၀၂၂
၁။ ကွတ်ဇိင်စက် ၂၀ တၠ
၂။ ကွတ်ပလေဝ်စက်နာနာ ၁၆ တၠ
၃။ ကွတ်ကမျေဝ်မုက်/သော် ၁၇ တၠ
Closing Ceremony of Local Vocational Training (VLT) Batch (1)}}&lt;/ref&gt;

သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ်ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်ရတုထဝ် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ ၂၆၊ ၁၂၊ ၂၀၂၂ ပ္ဍဲဒၞာဲဌာန်ဂအုပ် ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် ဗဟဵု (ညဳသာ) ဒေသကၞောတ်ၜဳရေဝ်၊ ဗွိုင်တိဍာ် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ။&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/video.php?height=314&amp;href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fwww.moneducation.org%2Fvideos%2F3355250001413441%2F&amp;show_text=false&amp;width=560&amp;t=0&quot;|title=အသေအဟာန် စၟတ်သမ္တီ သဘင်ရတ်ထဝ် ပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် ပေင် (၅၀) သၞာံ|last= |first= |date=December 15, 2022 |website=Mon National Education Committee's Facebook |publisher= |access-date=December 23, 2022 |quote=“အသေအဟာန် စၟတ်သမ္တီ သဘၚ်ရတ်ထဝ် ပရေၚ်ပညာဘာကောန်ဂကူမန် ပေၚ် (၅၀) သၞာံ” ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်အာ ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ သၞာံ- ၁၃၈၄၊ ဂိတုပုဟ်(၅)မံက်၊ (၂၆-၁၂-၂၀၂၂) ဒၞာဲဌာန်ဂအုပ် ဌာနပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန်ဗဟဵု(ညဳသာ)၊ ဒေသကၞောတ်ၜဳရေဝ်၊ ဗွိုၚ်တိဍာ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ရောၚ်ဂှ် နူကမ္မတဳတိုၚ်သဘၚ်ရတ်ထဝ်ဏအ် မဒးဆဝ်မ္ၚုဟ် လလောၚ်ပၟိၚ်ဏာ ဗွဲမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ ရအဴ/ကျာ်။}}&lt;/ref&gt;

== လျိုင်ဌာနပညာ ဗဟဵု လၟေင်အဆက်ဆက် ==
# [[တၠမန်၊ ညးအုပ်ကာနာနာ(တြေံ) ဗော်ဍုင်မန်တၟိ|နာဲတၠမန်]] (၁၉၇၂ - ၁၉၈၆)
# နာဲဆာန်အာဲ (၁၉၈၆ - ၁၉၉၂)
# နာဲဆာန်တိ ( ၁၉၉၂ - ၁၉၉၃)
# နာဲလွဳမန် (၁၉၉၄ - ၁၉၉၉)
# နာဲဗညာမန် (၁၉၉၉ - ၂၀၀၀)
# နာဲဗညာလဴ (၂၀၀၀ - ၂၀၀၁)
# နာဲအံင်ယှိင် (၂၀၀၁ - ၂၀၀၃)
# နာဲဝေန်လှ (၂၀၀၃ - ၂၀၀၅)
# မိသာဍာ (၂၀၀၆ - လၟုဟ်)&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fwww.moneducation.org%2Fposts%2Fpfbid07he8N5uUg7Q5adwMkZU9BgywQgCWREWomVndyyBkMukduPxfg64DcCmJd223F1sGl&amp;show_text=true&amp;width=500&quot;|title=လျိုင်ဌာနပညာဗဟဵု လၟေင်အဆက်ဆက်|last= |first= |date=December 15, 2022 |website=Mon National Education Committee's Facebook |publisher= |access-date=December 23, 2022 |quote=}}&lt;/ref&gt;

== ကောန်ဂကောံ ကမ္မတဳပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် သၞာံ ၂၀၁၄ - ၂၀၂၂&lt;ref name=committee/&gt; ==
# ကျာ်ဇၞော်အ္စာကေတုမာလာ ဘာကံပလိုင်
# ကျာ်ဇၞော်အ္စာ သဳလဝန္တ ဘာဟံသာထဝ်
# ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဝရဝံသ ဘာဇေယျဝံသ
# တၠဂုန်အ္စာ မေဓာနန္ဒ ဘာရုင်ဒါန်၊ ဍုင်လၟိုင်
# တၠဂုန်အ္စာဝေပုလ္လ ဘာတိုက်တၟိ၊ တံင်ပိုအ်
# တၠဂုန်အ္စာ ထာဝရ၊ ဍုင်မလေဝ်ယှာ
# နာဲအေမန်
# နာဲဝေန်လှ
# နာဲရတ်ဂကူ
# နာဲသိုက်သၠိင်
# နာဲသဵုတာန်
# နာဲသဳဟ
# မိသာဍာ
# မိကြက်နန်
# မိလွဳဟာန်
# မိမောဝ်ဆာဲ
# မိကောန်ဆာန်နန်
# မိထဝ်ဉာဏ်
# နာဲအာဲကောံ
# နာဲတလနန်
# [[အံၚ်ဇၞး၊နာဲ|နာဲအံင်ဇၞး]]
# နာဲအံင်မိုင်
# နာဲကသုမန်
# နာဲထောန်လွေန်
# (သၠးမံင်မွဲဒၞါဲ)


{{ထာမ်ပလိက်:ပရေင်ပညာဂကူမန်}}

==နိဿဲ==

[[ပရေင်ပညာဂကူမန်]]</text>
      <sha1>pyk0ecarmay6reqb5ikr089gz5y1c0d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52861</id>
      <parentid>52860</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T08:10:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* နိဿဲ */</comment>
      <origin>52861</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12647" sha1="6pj4k0g5xw8oab04n0z07dopdkls1ib" xml:space="preserve">{{Infobox government agency
| agency_name     = ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်
| type            = ဌာနဇၞော်
| logo_width      = 
| logo_caption    = 
| picture_caption = 
| seal            = 
| seal_width      = 190px
| seal_caption    = 
| formed          = ၁၉၇၂|
| preceding1      = 
| preceding2      = 
| dissolved       = 
| superseding     = 
| jurisdiction    = [[ဗော်ဍုင်မန်တၟိ]]
| headquarters    = ဗဒိုပ်ညဳသာ၊ ကၞောတ်ၜဳရေဝ်၊ ဗွိုင်ပကင်ရင် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ
| employees       = 
| budget          = 
| minister1_name  = [[မိသာဍာ]]
| minister1_pfo   = 
| chief1_name     = 
| chief1_position = ဌာနဗဟဵု
| chief2_name     = 
| chief2_position = 
| child1_agency   = 
| child2_agency   = 
| child3_agency   = 
| website         = 
| footnotes       = 
| logo            = 
| chief3_name     = 
| chief3_position = 
| chief4_name     = 
| chief4_position = 
| chief5_name     = 
| chief5_position = 
| chief6_name     = 
| chief6_position = 
| chief7_name     = 
| chief7_position = 
| chief8_name     = 
| chief8_position = 
| chief9_name     = 
| chief9_position = 
| parent_department = 
}}
'''ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်''' ({{Lang-en|Mon National Education Committee - MNEC}}) ဂှ် ကမ္မတဳပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် မပံက်လဝ် ဘာဗတောန်လိက် ကောန်ဂကူမန် မနွံ ပ္ဍဲဒေသရးမန်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု [[တွဵုရးဍုင်မန်]]၊ တွဵုရးဍုင်ကရေင် ကေုာံ ရးတၞင်သဳတအ်ရ။ ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်ဝွံ ကိုပ်ကၠာအိုတ် နကဵုဗော်ဍုင်မန်တၟိ   သွက်ကောန်ၚာ် မနွံပ္ဍဲသၟဝ်ပကင်ရင်ဗော်ဂွံတိုန်ဘာ ကတ်ပညာတုဲ စပံက်လဝ် နူကဵုသၞာံ ၁၉၇၂ နကဵုသွာင်ဌာနဗဟဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ရ။ နူကဵုသွာင်ဌာနဗဟဵု ဗော််ဍုင်မန်တၟိ ဂှ် သၞာံ ၁၉၉၂ ဂှ် ကလေင်ဒက်ပတန်တၟိတုဲ ဒှ်အာ ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်ရ။ လၟုဟ်မ္ဂး ဘာကောန်ဂကူမန်ဂှ် နွံဒၟံင် ဆတိဍာ် သၟဝ်ပကင်ရင် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ သၟးဟွံက သီုကဵု သၟဝ်ပကင်ရင်သၟိင်ဗၟာ မပ္တံကဵု [[မုဟ်ဍုင်၊ ပွိုင်ဍုင်|ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်]]၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗုတအ်ကီုရ။ ကမၠောန်အဓိက ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်ဂှ် ခၞံဗဒှ် လိက်ဗွဟ်၊ ထံက်ပင်အစာဘာ၊ ကေတ်တာလျိုင် ပ္ဍဲအစာဘာ ကေုာံ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ကေုာံ ဍာ်ဒကေဝ်ဘာဂမၠိုင်ရ။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.moneducation.org/mon/about-us|title=MNEC History|access-date=2020-10-12|accessdate=2020-10-12|archivedate=2020-02-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200219182220/http://www.moneducation.org/mon/about-us}}&lt;/ref&gt;

သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် နကဵု ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် စပံက်ပ္တိုန် ဘာကွတ်ဂယိုင်လမျီု မပ္တံကဵု ကွတ်ဇၟိင်၊ ကွတ်ပလေဝ်စက်၊ ကွတ်ကမျေဝ်မုက်/သော်။ အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်စှ်ေဘာ ပ္ဍဲ ဂိတုဂျူလာင် ၁၈၊ ၂၀၂၂။&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fwww.moneducation.org%2Fposts%2Fpfbid07kv9rAYiXSnxQSTcAGCpGBer66oEWXXVtWZR1h2xpNwGM4TpToUV5rHZyPB5zaJvl&amp;show_text=true&amp;width=500&quot;|title=ကမ္မတဳ ပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် |last= |first= |date=July 18, 2022 |website=Mon National Education Committee's Facebook |publisher= |access-date=December 23, 2022 |quote=}}&lt;/ref&gt;

သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ်ပၠန် နူကဵု ဘာစှ်တာန်လောန်ဂှ် ဆက်ပံက်တန်ကဝ်လိက် ကောန်ဂကူမန် ပ္ဍဲဗဒိုပ်ညဳသာ။ ဂိတုဂျောန် ၂၃၊ ၂၀၂၂ ဂှ် ကၠောန် အသေအဟာန် ပံက်ဘာ ကေုာံ ဒုင်တၠုင်ကွးဘာကဝ်လိက်ကောန်ဂကူမန် အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ။&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fwww.moneducation.org%2Fposts%2Fpfbid04BrY3ua2LeM3iapSSn6f7NH8pRkbazGj17RGPd4TSgGrgGUrH5LLdXCcKU9xRpbtl&amp;show_text=true&amp;width=500&quot;|title=အသေအဟာန်ပံက်ဘာကေုာံ ဒုၚ်တၠုၚ်ကွးဘာကဝ်လိက်ကောန်ဂကူမန် Opening &amp; Welcoming Ceremony Of Mon National College's  Students |last= |first= |date=June 23, 2022 |website=Mon National Education Committee's Facebook |publisher= |access-date=December 23, 2022 |quote=အသေအဟာန်ပံက်ဘာကေုာံ ဒုၚ်တၠုၚ်ကွးဘာကဝ်လိက်ကောန်ဂကူမန် Opening &amp; Welcoming Ceremony Of Mon National College's  Students}}&lt;/ref&gt;

သၞာံ ၂၀၁၂ဂှ် ညးတာလျိုင် ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် ကေုာံ ညးမဆာန်ဂကူဂမၠိုင် ကၠောန်ဗဒှ် ကောံဓရီုသၠာဲဂတးလညာတ် ပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် ပ္ဍဲဗဒိုပ်ညဳသာတုဲ ပံက်ပ္တိုန် ကမ္မတဳပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် နကဵုလၟိဟ်မၞိဟ် နူကဵု သွာင်ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ၇ တၠ၊ မၞိဟ်နူသွာင်သင်၊ သွာင်ညးဍုင်ကွာန် မပ္တံကဵု တၠပညာ၊ တၠပိုန်ဒြပ်တအ် ၁၈ တၠ သီုဖအိုတ် ၂၅ တၠရ။&lt;ref name=committee&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fwww.moneducation.org%2Fphotos%2Fa.5110016955768467%2F5145942245509271%2F%3Ftype%3D3&amp;show_text=true&amp;width=500&quot; |title=ကမ္မတဳ ပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် |last= |first= |date=December 15, 2022 |website=Mon National Education Committee's Facebook |publisher= |access-date=December 23, 2022 |quote=သဘင်စ်ှေဘာကွတ်ဂယိုင်လမျီုလၟေင် (၁) သၞာံ ၂၀၂၂
၁။ ကွတ်ဇိင်စက် ၂၀ တၠ
၂။ ကွတ်ပလေဝ်စက်နာနာ ၁၆ တၠ
၃။ ကွတ်ကမျေဝ်မုက်/သော် ၁၇ တၠ
Closing Ceremony of Local Vocational Training (VLT) Batch (1)}}&lt;/ref&gt;

သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ်ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်ရတုထဝ် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ ၂၆၊ ၁၂၊ ၂၀၂၂ ပ္ဍဲဒၞာဲဌာန်ဂအုပ် ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် ဗဟဵု (ညဳသာ) ဒေသကၞောတ်ၜဳရေဝ်၊ ဗွိုင်တိဍာ် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ။&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/video.php?height=314&amp;href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fwww.moneducation.org%2Fvideos%2F3355250001413441%2F&amp;show_text=false&amp;width=560&amp;t=0&quot;|title=အသေအဟာန် စၟတ်သမ္တီ သဘင်ရတ်ထဝ် ပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် ပေင် (၅၀) သၞာံ|last= |first= |date=December 15, 2022 |website=Mon National Education Committee's Facebook |publisher= |access-date=December 23, 2022 |quote=“အသေအဟာန် စၟတ်သမ္တီ သဘၚ်ရတ်ထဝ် ပရေၚ်ပညာဘာကောန်ဂကူမန် ပေၚ် (၅၀) သၞာံ” ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်အာ ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ သၞာံ- ၁၃၈၄၊ ဂိတုပုဟ်(၅)မံက်၊ (၂၆-၁၂-၂၀၂၂) ဒၞာဲဌာန်ဂအုပ် ဌာနပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန်ဗဟဵု(ညဳသာ)၊ ဒေသကၞောတ်ၜဳရေဝ်၊ ဗွိုၚ်တိဍာ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ရောၚ်ဂှ် နူကမ္မတဳတိုၚ်သဘၚ်ရတ်ထဝ်ဏအ် မဒးဆဝ်မ္ၚုဟ် လလောၚ်ပၟိၚ်ဏာ ဗွဲမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ ရအဴ/ကျာ်။}}&lt;/ref&gt;

== လျိုင်ဌာနပညာ ဗဟဵု လၟေင်အဆက်ဆက် ==
# [[တၠမန်၊ ညးအုပ်ကာနာနာ(တြေံ) ဗော်ဍုင်မန်တၟိ|နာဲတၠမန်]] (၁၉၇၂ - ၁၉၈၆)
# နာဲဆာန်အာဲ (၁၉၈၆ - ၁၉၉၂)
# နာဲဆာန်တိ ( ၁၉၉၂ - ၁၉၉၃)
# နာဲလွဳမန် (၁၉၉၄ - ၁၉၉၉)
# နာဲဗညာမန် (၁၉၉၉ - ၂၀၀၀)
# နာဲဗညာလဴ (၂၀၀၀ - ၂၀၀၁)
# နာဲအံင်ယှိင် (၂၀၀၁ - ၂၀၀၃)
# နာဲဝေန်လှ (၂၀၀၃ - ၂၀၀၅)
# မိသာဍာ (၂၀၀၆ - လၟုဟ်)&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fwww.moneducation.org%2Fposts%2Fpfbid07he8N5uUg7Q5adwMkZU9BgywQgCWREWomVndyyBkMukduPxfg64DcCmJd223F1sGl&amp;show_text=true&amp;width=500&quot;|title=လျိုင်ဌာနပညာဗဟဵု လၟေင်အဆက်ဆက်|last= |first= |date=December 15, 2022 |website=Mon National Education Committee's Facebook |publisher= |access-date=December 23, 2022 |quote=}}&lt;/ref&gt;

== ကောန်ဂကောံ ကမ္မတဳပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် သၞာံ ၂၀၁၄ - ၂၀၂၂&lt;ref name=committee/&gt; ==
# ကျာ်ဇၞော်အ္စာကေတုမာလာ ဘာကံပလိုင်
# ကျာ်ဇၞော်အ္စာ သဳလဝန္တ ဘာဟံသာထဝ်
# ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဝရဝံသ ဘာဇေယျဝံသ
# တၠဂုန်အ္စာ မေဓာနန္ဒ ဘာရုင်ဒါန်၊ ဍုင်လၟိုင်
# တၠဂုန်အ္စာဝေပုလ္လ ဘာတိုက်တၟိ၊ တံင်ပိုအ်
# တၠဂုန်အ္စာ ထာဝရ၊ ဍုင်မလေဝ်ယှာ
# နာဲအေမန်
# နာဲဝေန်လှ
# နာဲရတ်ဂကူ
# နာဲသိုက်သၠိင်
# နာဲသဵုတာန်
# နာဲသဳဟ
# မိသာဍာ
# မိကြက်နန်
# မိလွဳဟာန်
# မိမောဝ်ဆာဲ
# မိကောန်ဆာန်နန်
# မိထဝ်ဉာဏ်
# နာဲအာဲကောံ
# နာဲတလနန်
# [[အံၚ်ဇၞး၊နာဲ|နာဲအံင်ဇၞး]]
# နာဲအံင်မိုင်
# နာဲကသုမန်
# နာဲထောန်လွေန်
# (သၠးမံင်မွဲဒၞါဲ)


{{ထာမ်ပလိက်:ပရေင်ပညာဂကူမန်}}

==နိဿဲ==
[[ပရေင်ပညာဂကူမန်]]</text>
      <sha1>6pj4k0g5xw8oab04n0z07dopdkls1ib</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52862</id>
      <parentid>52861</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T08:11:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* နိဿဲ */</comment>
      <origin>52862</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12676" sha1="otaa84x0pt1nd2xnxej8spia762vms2" xml:space="preserve">{{Infobox government agency
| agency_name     = ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်
| type            = ဌာနဇၞော်
| logo_width      = 
| logo_caption    = 
| picture_caption = 
| seal            = 
| seal_width      = 190px
| seal_caption    = 
| formed          = ၁၉၇၂|
| preceding1      = 
| preceding2      = 
| dissolved       = 
| superseding     = 
| jurisdiction    = [[ဗော်ဍုင်မန်တၟိ]]
| headquarters    = ဗဒိုပ်ညဳသာ၊ ကၞောတ်ၜဳရေဝ်၊ ဗွိုင်ပကင်ရင် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ
| employees       = 
| budget          = 
| minister1_name  = [[မိသာဍာ]]
| minister1_pfo   = 
| chief1_name     = 
| chief1_position = ဌာနဗဟဵု
| chief2_name     = 
| chief2_position = 
| child1_agency   = 
| child2_agency   = 
| child3_agency   = 
| website         = 
| footnotes       = 
| logo            = 
| chief3_name     = 
| chief3_position = 
| chief4_name     = 
| chief4_position = 
| chief5_name     = 
| chief5_position = 
| chief6_name     = 
| chief6_position = 
| chief7_name     = 
| chief7_position = 
| chief8_name     = 
| chief8_position = 
| chief9_name     = 
| chief9_position = 
| parent_department = 
}}
'''ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်''' ({{Lang-en|Mon National Education Committee - MNEC}}) ဂှ် ကမ္မတဳပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် မပံက်လဝ် ဘာဗတောန်လိက် ကောန်ဂကူမန် မနွံ ပ္ဍဲဒေသရးမန်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု [[တွဵုရးဍုင်မန်]]၊ တွဵုရးဍုင်ကရေင် ကေုာံ ရးတၞင်သဳတအ်ရ။ ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်ဝွံ ကိုပ်ကၠာအိုတ် နကဵုဗော်ဍုင်မန်တၟိ   သွက်ကောန်ၚာ် မနွံပ္ဍဲသၟဝ်ပကင်ရင်ဗော်ဂွံတိုန်ဘာ ကတ်ပညာတုဲ စပံက်လဝ် နူကဵုသၞာံ ၁၉၇၂ နကဵုသွာင်ဌာနဗဟဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ရ။ နူကဵုသွာင်ဌာနဗဟဵု ဗော််ဍုင်မန်တၟိ ဂှ် သၞာံ ၁၉၉၂ ဂှ် ကလေင်ဒက်ပတန်တၟိတုဲ ဒှ်အာ ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်ရ။ လၟုဟ်မ္ဂး ဘာကောန်ဂကူမန်ဂှ် နွံဒၟံင် ဆတိဍာ် သၟဝ်ပကင်ရင် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ သၟးဟွံက သီုကဵု သၟဝ်ပကင်ရင်သၟိင်ဗၟာ မပ္တံကဵု [[မုဟ်ဍုင်၊ ပွိုင်ဍုင်|ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်]]၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗုတအ်ကီုရ။ ကမၠောန်အဓိက ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်ဂှ် ခၞံဗဒှ် လိက်ဗွဟ်၊ ထံက်ပင်အစာဘာ၊ ကေတ်တာလျိုင် ပ္ဍဲအစာဘာ ကေုာံ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ကေုာံ ဍာ်ဒကေဝ်ဘာဂမၠိုင်ရ။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.moneducation.org/mon/about-us|title=MNEC History|access-date=2020-10-12|accessdate=2020-10-12|archivedate=2020-02-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200219182220/http://www.moneducation.org/mon/about-us}}&lt;/ref&gt;

သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် နကဵု ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် စပံက်ပ္တိုန် ဘာကွတ်ဂယိုင်လမျီု မပ္တံကဵု ကွတ်ဇၟိင်၊ ကွတ်ပလေဝ်စက်၊ ကွတ်ကမျေဝ်မုက်/သော်။ အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်စှ်ေဘာ ပ္ဍဲ ဂိတုဂျူလာင် ၁၈၊ ၂၀၂၂။&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fwww.moneducation.org%2Fposts%2Fpfbid07kv9rAYiXSnxQSTcAGCpGBer66oEWXXVtWZR1h2xpNwGM4TpToUV5rHZyPB5zaJvl&amp;show_text=true&amp;width=500&quot;|title=ကမ္မတဳ ပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် |last= |first= |date=July 18, 2022 |website=Mon National Education Committee's Facebook |publisher= |access-date=December 23, 2022 |quote=}}&lt;/ref&gt;

သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ်ပၠန် နူကဵု ဘာစှ်တာန်လောန်ဂှ် ဆက်ပံက်တန်ကဝ်လိက် ကောန်ဂကူမန် ပ္ဍဲဗဒိုပ်ညဳသာ။ ဂိတုဂျောန် ၂၃၊ ၂၀၂၂ ဂှ် ကၠောန် အသေအဟာန် ပံက်ဘာ ကေုာံ ဒုင်တၠုင်ကွးဘာကဝ်လိက်ကောန်ဂကူမန် အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ။&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fwww.moneducation.org%2Fposts%2Fpfbid04BrY3ua2LeM3iapSSn6f7NH8pRkbazGj17RGPd4TSgGrgGUrH5LLdXCcKU9xRpbtl&amp;show_text=true&amp;width=500&quot;|title=အသေအဟာန်ပံက်ဘာကေုာံ ဒုၚ်တၠုၚ်ကွးဘာကဝ်လိက်ကောန်ဂကူမန် Opening &amp; Welcoming Ceremony Of Mon National College's  Students |last= |first= |date=June 23, 2022 |website=Mon National Education Committee's Facebook |publisher= |access-date=December 23, 2022 |quote=အသေအဟာန်ပံက်ဘာကေုာံ ဒုၚ်တၠုၚ်ကွးဘာကဝ်လိက်ကောန်ဂကူမန် Opening &amp; Welcoming Ceremony Of Mon National College's  Students}}&lt;/ref&gt;

သၞာံ ၂၀၁၂ဂှ် ညးတာလျိုင် ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် ကေုာံ ညးမဆာန်ဂကူဂမၠိုင် ကၠောန်ဗဒှ် ကောံဓရီုသၠာဲဂတးလညာတ် ပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် ပ္ဍဲဗဒိုပ်ညဳသာတုဲ ပံက်ပ္တိုန် ကမ္မတဳပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် နကဵုလၟိဟ်မၞိဟ် နူကဵု သွာင်ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ၇ တၠ၊ မၞိဟ်နူသွာင်သင်၊ သွာင်ညးဍုင်ကွာန် မပ္တံကဵု တၠပညာ၊ တၠပိုန်ဒြပ်တအ် ၁၈ တၠ သီုဖအိုတ် ၂၅ တၠရ။&lt;ref name=committee&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fwww.moneducation.org%2Fphotos%2Fa.5110016955768467%2F5145942245509271%2F%3Ftype%3D3&amp;show_text=true&amp;width=500&quot; |title=ကမ္မတဳ ပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် |last= |first= |date=December 15, 2022 |website=Mon National Education Committee's Facebook |publisher= |access-date=December 23, 2022 |quote=သဘင်စ်ှေဘာကွတ်ဂယိုင်လမျီုလၟေင် (၁) သၞာံ ၂၀၂၂
၁။ ကွတ်ဇိင်စက် ၂၀ တၠ
၂။ ကွတ်ပလေဝ်စက်နာနာ ၁၆ တၠ
၃။ ကွတ်ကမျေဝ်မုက်/သော် ၁၇ တၠ
Closing Ceremony of Local Vocational Training (VLT) Batch (1)}}&lt;/ref&gt;

သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ်ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်ရတုထဝ် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ ၂၆၊ ၁၂၊ ၂၀၂၂ ပ္ဍဲဒၞာဲဌာန်ဂအုပ် ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် ဗဟဵု (ညဳသာ) ဒေသကၞောတ်ၜဳရေဝ်၊ ဗွိုင်တိဍာ် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ။&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/video.php?height=314&amp;href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fwww.moneducation.org%2Fvideos%2F3355250001413441%2F&amp;show_text=false&amp;width=560&amp;t=0&quot;|title=အသေအဟာန် စၟတ်သမ္တီ သဘင်ရတ်ထဝ် ပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် ပေင် (၅၀) သၞာံ|last= |first= |date=December 15, 2022 |website=Mon National Education Committee's Facebook |publisher= |access-date=December 23, 2022 |quote=“အသေအဟာန် စၟတ်သမ္တီ သဘၚ်ရတ်ထဝ် ပရေၚ်ပညာဘာကောန်ဂကူမန် ပေၚ် (၅၀) သၞာံ” ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်အာ ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ သၞာံ- ၁၃၈၄၊ ဂိတုပုဟ်(၅)မံက်၊ (၂၆-၁၂-၂၀၂၂) ဒၞာဲဌာန်ဂအုပ် ဌာနပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန်ဗဟဵု(ညဳသာ)၊ ဒေသကၞောတ်ၜဳရေဝ်၊ ဗွိုၚ်တိဍာ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ရောၚ်ဂှ် နူကမ္မတဳတိုၚ်သဘၚ်ရတ်ထဝ်ဏအ် မဒးဆဝ်မ္ၚုဟ် လလောၚ်ပၟိၚ်ဏာ ဗွဲမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ ရအဴ/ကျာ်။}}&lt;/ref&gt;

== လျိုင်ဌာနပညာ ဗဟဵု လၟေင်အဆက်ဆက် ==
# [[တၠမန်၊ ညးအုပ်ကာနာနာ(တြေံ) ဗော်ဍုင်မန်တၟိ|နာဲတၠမန်]] (၁၉၇၂ - ၁၉၈၆)
# နာဲဆာန်အာဲ (၁၉၈၆ - ၁၉၉၂)
# နာဲဆာန်တိ ( ၁၉၉၂ - ၁၉၉၃)
# နာဲလွဳမန် (၁၉၉၄ - ၁၉၉၉)
# နာဲဗညာမန် (၁၉၉၉ - ၂၀၀၀)
# နာဲဗညာလဴ (၂၀၀၀ - ၂၀၀၁)
# နာဲအံင်ယှိင် (၂၀၀၁ - ၂၀၀၃)
# နာဲဝေန်လှ (၂၀၀၃ - ၂၀၀၅)
# မိသာဍာ (၂၀၀၆ - လၟုဟ်)&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fwww.moneducation.org%2Fposts%2Fpfbid07he8N5uUg7Q5adwMkZU9BgywQgCWREWomVndyyBkMukduPxfg64DcCmJd223F1sGl&amp;show_text=true&amp;width=500&quot;|title=လျိုင်ဌာနပညာဗဟဵု လၟေင်အဆက်ဆက်|last= |first= |date=December 15, 2022 |website=Mon National Education Committee's Facebook |publisher= |access-date=December 23, 2022 |quote=}}&lt;/ref&gt;

== ကောန်ဂကောံ ကမ္မတဳပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် သၞာံ ၂၀၁၄ - ၂၀၂၂&lt;ref name=committee/&gt; ==
# ကျာ်ဇၞော်အ္စာကေတုမာလာ ဘာကံပလိုင်
# ကျာ်ဇၞော်အ္စာ သဳလဝန္တ ဘာဟံသာထဝ်
# ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဝရဝံသ ဘာဇေယျဝံသ
# တၠဂုန်အ္စာ မေဓာနန္ဒ ဘာရုင်ဒါန်၊ ဍုင်လၟိုင်
# တၠဂုန်အ္စာဝေပုလ္လ ဘာတိုက်တၟိ၊ တံင်ပိုအ်
# တၠဂုန်အ္စာ ထာဝရ၊ ဍုင်မလေဝ်ယှာ
# နာဲအေမန်
# နာဲဝေန်လှ
# နာဲရတ်ဂကူ
# နာဲသိုက်သၠိင်
# နာဲသဵုတာန်
# နာဲသဳဟ
# မိသာဍာ
# မိကြက်နန်
# မိလွဳဟာန်
# မိမောဝ်ဆာဲ
# မိကောန်ဆာန်နန်
# မိထဝ်ဉာဏ်
# နာဲအာဲကောံ
# နာဲတလနန်
# [[အံၚ်ဇၞး၊နာဲ|နာဲအံင်ဇၞး]]
# နာဲအံင်မိုင်
# နာဲကသုမန်
# နာဲထောန်လွေန်
# (သၠးမံင်မွဲဒၞါဲ)


{{ထာမ်ပလိက်:ပရေင်ပညာဂကူမန်}}

==နိဿဲ==

[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်]]</text>
      <sha1>otaa84x0pt1nd2xnxej8spia762vms2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52863</id>
      <parentid>52862</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T08:12:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52863</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12835" sha1="gss683tcpq2swppjikpxj4daj2a624z" xml:space="preserve">{{Infobox government agency
| agency_name     = ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်
| type            = ဌာနဇၞော်
| logo_width      = 
| logo_caption    = 
| picture_caption = 
| seal            = 
| seal_width      = 190px
| seal_caption    = 
| formed          = ၁၉၇၂|
| preceding1      = 
| preceding2      = 
| dissolved       = 
| superseding     = 
| jurisdiction    = [[ဗော်ဍုင်မန်တၟိ]]
| headquarters    = ဗဒိုပ်ညဳသာ၊ ကၞောတ်ၜဳရေဝ်၊ ဗွိုင်ပကင်ရင် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ
| employees       = 
| budget          = 
| minister1_name  = [[မိသာဍာ]]
| minister1_pfo   = 
| chief1_name     = 
| chief1_position = ဌာနဗဟဵု
| chief2_name     = 
| chief2_position = 
| child1_agency   = 
| child2_agency   = 
| child3_agency   = 
| website         = 
| footnotes       = 
| logo            = 
| chief3_name     = 
| chief3_position = 
| chief4_name     = 
| chief4_position = 
| chief5_name     = 
| chief5_position = 
| chief6_name     = 
| chief6_position = 
| chief7_name     = 
| chief7_position = 
| chief8_name     = 
| chief8_position = 
| chief9_name     = 
| chief9_position = 
| parent_department = 
}}
'''ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်''' ({{Lang-en|Mon National Education Committee - MNEC}}) ဂှ် ကမ္မတဳပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် မပံက်လဝ် ဘာဗတောန်လိက် ကောန်ဂကူမန် မနွံ ပ္ဍဲဒေသရးမန်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု [[တွဵုရးဍုင်မန်]]၊ တွဵုရးဍုင်ကရေင် ကေုာံ ရးတၞင်သဳတအ်ရ။ ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်ဝွံ ကိုပ်ကၠာအိုတ် နကဵုဗော်ဍုင်မန်တၟိ   သွက်ကောန်ၚာ် မနွံပ္ဍဲသၟဝ်ပကင်ရင်ဗော်ဂွံတိုန်ဘာ ကတ်ပညာတုဲ စပံက်လဝ် နူကဵုသၞာံ ၁၉၇၂ နကဵုသွာင်ဌာနဗဟဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ရ။ နူကဵုသွာင်ဌာနဗဟဵု ဗော််ဍုင်မန်တၟိ ဂှ် သၞာံ ၁၉၉၂ ဂှ် ကလေင်ဒက်ပတန်တၟိတုဲ ဒှ်အာ ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်ရ။ လၟုဟ်မ္ဂး ဘာကောန်ဂကူမန်ဂှ် နွံဒၟံင် ဆတိဍာ် သၟဝ်ပကင်ရင် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ သၟးဟွံက သီုကဵု သၟဝ်ပကင်ရင်သၟိင်ဗၟာ မပ္တံကဵု [[မုဟ်ဍုင်၊ ပွိုင်ဍုင်|ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်]]၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗုတအ်ကီုရ။ ကမၠောန်အဓိက ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်ဂှ် ခၞံဗဒှ် လိက်ဗွဟ်၊ ထံက်ပင်အစာဘာ၊ ကေတ်တာလျိုင် ပ္ဍဲအစာဘာ ကေုာံ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ကေုာံ ဍာ်ဒကေဝ်ဘာဂမၠိုင်ရ။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.moneducation.org/mon/about-us|title=MNEC History|access-date=2020-10-12|accessdate=2020-10-12|archivedate=2020-02-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200219182220/http://www.moneducation.org/mon/about-us}}&lt;/ref&gt;

သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် နကဵု ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် စပံက်ပ္တိုန် ဘာကွတ်ဂယိုင်လမျီု မပ္တံကဵု ကွတ်ဇၟိင်၊ ကွတ်ပလေဝ်စက်၊ ကွတ်ကမျေဝ်မုက်/သော်။ အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်စှ်ေဘာ ပ္ဍဲ ဂိတုဂျူလာင် ၁၈၊ ၂၀၂၂။&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fwww.moneducation.org%2Fposts%2Fpfbid07kv9rAYiXSnxQSTcAGCpGBer66oEWXXVtWZR1h2xpNwGM4TpToUV5rHZyPB5zaJvl&amp;show_text=true&amp;width=500&quot;|title=ကမ္မတဳ ပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် |last= |first= |date=July 18, 2022 |website=Mon National Education Committee's Facebook |publisher= |access-date=December 23, 2022 |quote=}}&lt;/ref&gt;

သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ်ပၠန် နူကဵု ဘာစှ်တာန်လောန်ဂှ် ဆက်ပံက်တန်ကဝ်လိက် ကောန်ဂကူမန် ပ္ဍဲဗဒိုပ်ညဳသာ။ ဂိတုဂျောန် ၂၃၊ ၂၀၂၂ ဂှ် ကၠောန် အသေအဟာန် ပံက်ဘာ ကေုာံ ဒုင်တၠုင်ကွးဘာကဝ်လိက်ကောန်ဂကူမန် အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ။&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fwww.moneducation.org%2Fposts%2Fpfbid04BrY3ua2LeM3iapSSn6f7NH8pRkbazGj17RGPd4TSgGrgGUrH5LLdXCcKU9xRpbtl&amp;show_text=true&amp;width=500&quot;|title=အသေအဟာန်ပံက်ဘာကေုာံ ဒုၚ်တၠုၚ်ကွးဘာကဝ်လိက်ကောန်ဂကူမန် Opening &amp; Welcoming Ceremony Of Mon National College's  Students |last= |first= |date=June 23, 2022 |website=Mon National Education Committee's Facebook |publisher= |access-date=December 23, 2022 |quote=အသေအဟာန်ပံက်ဘာကေုာံ ဒုၚ်တၠုၚ်ကွးဘာကဝ်လိက်ကောန်ဂကူမန် Opening &amp; Welcoming Ceremony Of Mon National College's  Students}}&lt;/ref&gt;

သၞာံ ၂၀၁၂ဂှ် ညးတာလျိုင် ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် ကေုာံ ညးမဆာန်ဂကူဂမၠိုင် ကၠောန်ဗဒှ် ကောံဓရီုသၠာဲဂတးလညာတ် ပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် ပ္ဍဲဗဒိုပ်ညဳသာတုဲ ပံက်ပ္တိုန် ကမ္မတဳပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် နကဵုလၟိဟ်မၞိဟ် နူကဵု သွာင်ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ၇ တၠ၊ မၞိဟ်နူသွာင်သင်၊ သွာင်ညးဍုင်ကွာန် မပ္တံကဵု တၠပညာ၊ တၠပိုန်ဒြပ်တအ် ၁၈ တၠ သီုဖအိုတ် ၂၅ တၠရ။&lt;ref name=committee&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fwww.moneducation.org%2Fphotos%2Fa.5110016955768467%2F5145942245509271%2F%3Ftype%3D3&amp;show_text=true&amp;width=500&quot; |title=ကမ္မတဳ ပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် |last= |first= |date=December 15, 2022 |website=Mon National Education Committee's Facebook |publisher= |access-date=December 23, 2022 |quote=သဘင်စ်ှေဘာကွတ်ဂယိုင်လမျီုလၟေင် (၁) သၞာံ ၂၀၂၂
၁။ ကွတ်ဇိင်စက် ၂၀ တၠ
၂။ ကွတ်ပလေဝ်စက်နာနာ ၁၆ တၠ
၃။ ကွတ်ကမျေဝ်မုက်/သော် ၁၇ တၠ
Closing Ceremony of Local Vocational Training (VLT) Batch (1)}}&lt;/ref&gt;

သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ်ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်ရတုထဝ် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ ၂၆၊ ၁၂၊ ၂၀၂၂ ပ္ဍဲဒၞာဲဌာန်ဂအုပ် ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် ဗဟဵု (ညဳသာ) ဒေသကၞောတ်ၜဳရေဝ်၊ ဗွိုင်တိဍာ် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ။&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/video.php?height=314&amp;href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fwww.moneducation.org%2Fvideos%2F3355250001413441%2F&amp;show_text=false&amp;width=560&amp;t=0&quot;|title=အသေအဟာန် စၟတ်သမ္တီ သဘင်ရတ်ထဝ် ပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် ပေင် (၅၀) သၞာံ|last= |first= |date=December 15, 2022 |website=Mon National Education Committee's Facebook |publisher= |access-date=December 23, 2022 |quote=“အသေအဟာန် စၟတ်သမ္တီ သဘၚ်ရတ်ထဝ် ပရေၚ်ပညာဘာကောန်ဂကူမန် ပေၚ် (၅၀) သၞာံ” ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်အာ ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ သၞာံ- ၁၃၈၄၊ ဂိတုပုဟ်(၅)မံက်၊ (၂၆-၁၂-၂၀၂၂) ဒၞာဲဌာန်ဂအုပ် ဌာနပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန်ဗဟဵု(ညဳသာ)၊ ဒေသကၞောတ်ၜဳရေဝ်၊ ဗွိုၚ်တိဍာ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ရောၚ်ဂှ် နူကမ္မတဳတိုၚ်သဘၚ်ရတ်ထဝ်ဏအ် မဒးဆဝ်မ္ၚုဟ် လလောၚ်ပၟိၚ်ဏာ ဗွဲမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ ရအဴ/ကျာ်။}}&lt;/ref&gt;

== လျိုင်ဌာနပညာ ဗဟဵု လၟေင်အဆက်ဆက် ==
# [[တၠမန်၊ ညးအုပ်ကာနာနာ(တြေံ) ဗော်ဍုင်မန်တၟိ|နာဲတၠမန်]] (၁၉၇၂ - ၁၉၈၆)
# နာဲဆာန်အာဲ (၁၉၈၆ - ၁၉၉၂)
# နာဲဆာန်တိ ( ၁၉၉၂ - ၁၉၉၃)
# နာဲလွဳမန် (၁၉၉၄ - ၁၉၉၉)
# နာဲဗညာမန် (၁၉၉၉ - ၂၀၀၀)
# နာဲဗညာလဴ (၂၀၀၀ - ၂၀၀၁)
# နာဲအံင်ယှိင် (၂၀၀၁ - ၂၀၀၃)
# နာဲဝေန်လှ (၂၀၀၃ - ၂၀၀၅)
# မိသာဍာ (၂၀၀၆ - လၟုဟ်)&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fwww.moneducation.org%2Fposts%2Fpfbid07he8N5uUg7Q5adwMkZU9BgywQgCWREWomVndyyBkMukduPxfg64DcCmJd223F1sGl&amp;show_text=true&amp;width=500&quot;|title=လျိုင်ဌာနပညာဗဟဵု လၟေင်အဆက်ဆက်|last= |first= |date=December 15, 2022 |website=Mon National Education Committee's Facebook |publisher= |access-date=December 23, 2022 |quote=}}&lt;/ref&gt;

== ကောန်ဂကောံ ကမ္မတဳပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် သၞာံ ၂၀၁၄ - ၂၀၂၂&lt;ref name=committee/&gt; ==
# ကျာ်ဇၞော်အ္စာကေတုမာလာ ဘာကံပလိုင်
# ကျာ်ဇၞော်အ္စာ သဳလဝန္တ ဘာဟံသာထဝ်
# ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဝရဝံသ ဘာဇေယျဝံသ
# တၠဂုန်အ္စာ မေဓာနန္ဒ ဘာရုင်ဒါန်၊ ဍုင်လၟိုင်
# တၠဂုန်အ္စာဝေပုလ္လ ဘာတိုက်တၟိ၊ တံင်ပိုအ်
# တၠဂုန်အ္စာ ထာဝရ၊ ဍုင်မလေဝ်ယှာ
# နာဲအေမန်
# နာဲဝေန်လှ
# နာဲရတ်ဂကူ
# နာဲသိုက်သၠိင်
# နာဲသဵုတာန်
# နာဲသဳဟ
# မိသာဍာ
# မိကြက်နန်
# မိလွဳဟာန်
# မိမောဝ်ဆာဲ
# မိကောန်ဆာန်နန်
# မိထဝ်ဉာဏ်
# နာဲအာဲကောံ
# နာဲတလနန်
# [[အံၚ်ဇၞး၊နာဲ|နာဲအံင်ဇၞး]]
# နာဲအံင်မိုင်
# နာဲကသုမန်
# နာဲထောန်လွေန်
# (သၠးမံင်မွဲဒၞါဲ)


{{ထာမ်ပလိက်:ပရေင်ပညာဂကူမန်}}

==နိဿဲ==

[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်]]
&lt;references /&gt;
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ပညာမန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဂကူမန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဘာကောန်ဂကူမန်]]</text>
      <sha1>gss683tcpq2swppjikpxj4daj2a624z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52864</id>
      <parentid>52863</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T08:12:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52864</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12886" sha1="8z1w9maxnmn8knf8gun4gooeqi1nhf2" xml:space="preserve">{{Infobox government agency
| agency_name     = ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်
| type            = ဌာနဇၞော်
| logo_width      = 
| logo_caption    = 
| picture_caption = 
| seal            = 
| seal_width      = 190px
| seal_caption    = 
| formed          = ၁၉၇၂|
| preceding1      = 
| preceding2      = 
| dissolved       = 
| superseding     = 
| jurisdiction    = [[ဗော်ဍုင်မန်တၟိ]]
| headquarters    = ဗဒိုပ်ညဳသာ၊ ကၞောတ်ၜဳရေဝ်၊ ဗွိုင်ပကင်ရင် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ
| employees       = 
| budget          = 
| minister1_name  = [[မိသာဍာ]]
| minister1_pfo   = 
| chief1_name     = 
| chief1_position = ဌာနဗဟဵု
| chief2_name     = 
| chief2_position = 
| child1_agency   = 
| child2_agency   = 
| child3_agency   = 
| website         = 
| footnotes       = 
| logo            = 
| chief3_name     = 
| chief3_position = 
| chief4_name     = 
| chief4_position = 
| chief5_name     = 
| chief5_position = 
| chief6_name     = 
| chief6_position = 
| chief7_name     = 
| chief7_position = 
| chief8_name     = 
| chief8_position = 
| chief9_name     = 
| chief9_position = 
| parent_department = 
}}
'''ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်''' ({{Lang-en|Mon National Education Committee - MNEC}}) ဂှ် ကမ္မတဳပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် မပံက်လဝ် ဘာဗတောန်လိက် ကောန်ဂကူမန် မနွံ ပ္ဍဲဒေသရးမန်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု [[တွဵုရးဍုင်မန်]]၊ တွဵုရးဍုင်ကရေင် ကေုာံ ရးတၞင်သဳတအ်ရ။ ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်ဝွံ ကိုပ်ကၠာအိုတ် နကဵုဗော်ဍုင်မန်တၟိ   သွက်ကောန်ၚာ် မနွံပ္ဍဲသၟဝ်ပကင်ရင်ဗော်ဂွံတိုန်ဘာ ကတ်ပညာတုဲ စပံက်လဝ် နူကဵုသၞာံ ၁၉၇၂ နကဵုသွာင်ဌာနဗဟဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ရ။ နူကဵုသွာင်ဌာနဗဟဵု ဗော််ဍုင်မန်တၟိ ဂှ် သၞာံ ၁၉၉၂ ဂှ် ကလေင်ဒက်ပတန်တၟိတုဲ ဒှ်အာ ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်ရ။ လၟုဟ်မ္ဂး ဘာကောန်ဂကူမန်ဂှ် နွံဒၟံင် ဆတိဍာ် သၟဝ်ပကင်ရင် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ သၟးဟွံက သီုကဵု သၟဝ်ပကင်ရင်သၟိင်ဗၟာ မပ္တံကဵု [[မုဟ်ဍုင်၊ ပွိုင်ဍုင်|ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်]]၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗုတအ်ကီုရ။ ကမၠောန်အဓိက ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်ဂှ် ခၞံဗဒှ် လိက်ဗွဟ်၊ ထံက်ပင်အစာဘာ၊ ကေတ်တာလျိုင် ပ္ဍဲအစာဘာ ကေုာံ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ကေုာံ ဍာ်ဒကေဝ်ဘာဂမၠိုင်ရ။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.moneducation.org/mon/about-us|title=MNEC History|access-date=2020-10-12|accessdate=2020-10-12|archivedate=2020-02-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200219182220/http://www.moneducation.org/mon/about-us}}&lt;/ref&gt;

သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် နကဵု ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် စပံက်ပ္တိုန် ဘာကွတ်ဂယိုင်လမျီု မပ္တံကဵု ကွတ်ဇၟိင်၊ ကွတ်ပလေဝ်စက်၊ ကွတ်ကမျေဝ်မုက်/သော်။ အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်စှ်ေဘာ ပ္ဍဲ ဂိတုဂျူလာင် ၁၈၊ ၂၀၂၂။&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fwww.moneducation.org%2Fposts%2Fpfbid07kv9rAYiXSnxQSTcAGCpGBer66oEWXXVtWZR1h2xpNwGM4TpToUV5rHZyPB5zaJvl&amp;show_text=true&amp;width=500&quot;|title=ကမ္မတဳ ပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် |last= |first= |date=July 18, 2022 |website=Mon National Education Committee's Facebook |publisher= |access-date=December 23, 2022 |quote=}}&lt;/ref&gt;

သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ်ပၠန် နူကဵု ဘာစှ်တာန်လောန်ဂှ် ဆက်ပံက်တန်ကဝ်လိက် ကောန်ဂကူမန် ပ္ဍဲဗဒိုပ်ညဳသာ။ ဂိတုဂျောန် ၂၃၊ ၂၀၂၂ ဂှ် ကၠောန် အသေအဟာန် ပံက်ဘာ ကေုာံ ဒုင်တၠုင်ကွးဘာကဝ်လိက်ကောန်ဂကူမန် အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ။&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fwww.moneducation.org%2Fposts%2Fpfbid04BrY3ua2LeM3iapSSn6f7NH8pRkbazGj17RGPd4TSgGrgGUrH5LLdXCcKU9xRpbtl&amp;show_text=true&amp;width=500&quot;|title=အသေအဟာန်ပံက်ဘာကေုာံ ဒုၚ်တၠုၚ်ကွးဘာကဝ်လိက်ကောန်ဂကူမန် Opening &amp; Welcoming Ceremony Of Mon National College's  Students |last= |first= |date=June 23, 2022 |website=Mon National Education Committee's Facebook |publisher= |access-date=December 23, 2022 |quote=အသေအဟာန်ပံက်ဘာကေုာံ ဒုၚ်တၠုၚ်ကွးဘာကဝ်လိက်ကောန်ဂကူမန် Opening &amp; Welcoming Ceremony Of Mon National College's  Students}}&lt;/ref&gt;

သၞာံ ၂၀၁၂ဂှ် ညးတာလျိုင် ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် ကေုာံ ညးမဆာန်ဂကူဂမၠိုင် ကၠောန်ဗဒှ် ကောံဓရီုသၠာဲဂတးလညာတ် ပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် ပ္ဍဲဗဒိုပ်ညဳသာတုဲ ပံက်ပ္တိုန် ကမ္မတဳပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် နကဵုလၟိဟ်မၞိဟ် နူကဵု သွာင်ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ၇ တၠ၊ မၞိဟ်နူသွာင်သင်၊ သွာင်ညးဍုင်ကွာန် မပ္တံကဵု တၠပညာ၊ တၠပိုန်ဒြပ်တအ် ၁၈ တၠ သီုဖအိုတ် ၂၅ တၠရ။&lt;ref name=committee&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fwww.moneducation.org%2Fphotos%2Fa.5110016955768467%2F5145942245509271%2F%3Ftype%3D3&amp;show_text=true&amp;width=500&quot; |title=ကမ္မတဳ ပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် |last= |first= |date=December 15, 2022 |website=Mon National Education Committee's Facebook |publisher= |access-date=December 23, 2022 |quote=သဘင်စ်ှေဘာကွတ်ဂယိုင်လမျီုလၟေင် (၁) သၞာံ ၂၀၂၂
၁။ ကွတ်ဇိင်စက် ၂၀ တၠ
၂။ ကွတ်ပလေဝ်စက်နာနာ ၁၆ တၠ
၃။ ကွတ်ကမျေဝ်မုက်/သော် ၁၇ တၠ
Closing Ceremony of Local Vocational Training (VLT) Batch (1)}}&lt;/ref&gt;

သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ်ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်ရတုထဝ် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ ၂၆၊ ၁၂၊ ၂၀၂၂ ပ္ဍဲဒၞာဲဌာန်ဂအုပ် ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် ဗဟဵု (ညဳသာ) ဒေသကၞောတ်ၜဳရေဝ်၊ ဗွိုင်တိဍာ် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ။&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/video.php?height=314&amp;href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fwww.moneducation.org%2Fvideos%2F3355250001413441%2F&amp;show_text=false&amp;width=560&amp;t=0&quot;|title=အသေအဟာန် စၟတ်သမ္တီ သဘင်ရတ်ထဝ် ပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် ပေင် (၅၀) သၞာံ|last= |first= |date=December 15, 2022 |website=Mon National Education Committee's Facebook |publisher= |access-date=December 23, 2022 |quote=“အသေအဟာန် စၟတ်သမ္တီ သဘၚ်ရတ်ထဝ် ပရေၚ်ပညာဘာကောန်ဂကူမန် ပေၚ် (၅၀) သၞာံ” ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်အာ ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ သၞာံ- ၁၃၈၄၊ ဂိတုပုဟ်(၅)မံက်၊ (၂၆-၁၂-၂၀၂၂) ဒၞာဲဌာန်ဂအုပ် ဌာနပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန်ဗဟဵု(ညဳသာ)၊ ဒေသကၞောတ်ၜဳရေဝ်၊ ဗွိုၚ်တိဍာ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ရောၚ်ဂှ် နူကမ္မတဳတိုၚ်သဘၚ်ရတ်ထဝ်ဏအ် မဒးဆဝ်မ္ၚုဟ် လလောၚ်ပၟိၚ်ဏာ ဗွဲမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ ရအဴ/ကျာ်။}}&lt;/ref&gt;

== လျိုင်ဌာနပညာ ဗဟဵု လၟေင်အဆက်ဆက် ==
# [[တၠမန်၊ ညးအုပ်ကာနာနာ(တြေံ) ဗော်ဍုင်မန်တၟိ|နာဲတၠမန်]] (၁၉၇၂ - ၁၉၈၆)
# နာဲဆာန်အာဲ (၁၉၈၆ - ၁၉၉၂)
# နာဲဆာန်တိ ( ၁၉၉၂ - ၁၉၉၃)
# နာဲလွဳမန် (၁၉၉၄ - ၁၉၉၉)
# နာဲဗညာမန် (၁၉၉၉ - ၂၀၀၀)
# နာဲဗညာလဴ (၂၀၀၀ - ၂၀၀၁)
# နာဲအံင်ယှိင် (၂၀၀၁ - ၂၀၀၃)
# နာဲဝေန်လှ (၂၀၀၃ - ၂၀၀၅)
# မိသာဍာ (၂၀၀၆ - လၟုဟ်)&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fwww.moneducation.org%2Fposts%2Fpfbid07he8N5uUg7Q5adwMkZU9BgywQgCWREWomVndyyBkMukduPxfg64DcCmJd223F1sGl&amp;show_text=true&amp;width=500&quot;|title=လျိုင်ဌာနပညာဗဟဵု လၟေင်အဆက်ဆက်|last= |first= |date=December 15, 2022 |website=Mon National Education Committee's Facebook |publisher= |access-date=December 23, 2022 |quote=}}&lt;/ref&gt;

== ကောန်ဂကောံ ကမ္မတဳပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် သၞာံ ၂၀၁၄ - ၂၀၂၂&lt;ref name=committee/&gt; ==
# ကျာ်ဇၞော်အ္စာကေတုမာလာ ဘာကံပလိုင်
# ကျာ်ဇၞော်အ္စာ သဳလဝန္တ ဘာဟံသာထဝ်
# ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဝရဝံသ ဘာဇေယျဝံသ
# တၠဂုန်အ္စာ မေဓာနန္ဒ ဘာရုင်ဒါန်၊ ဍုင်လၟိုင်
# တၠဂုန်အ္စာဝေပုလ္လ ဘာတိုက်တၟိ၊ တံင်ပိုအ်
# တၠဂုန်အ္စာ ထာဝရ၊ ဍုင်မလေဝ်ယှာ
# နာဲအေမန်
# နာဲဝေန်လှ
# နာဲရတ်ဂကူ
# နာဲသိုက်သၠိင်
# နာဲသဵုတာန်
# နာဲသဳဟ
# မိသာဍာ
# မိကြက်နန်
# မိလွဳဟာန်
# မိမောဝ်ဆာဲ
# မိကောန်ဆာန်နန်
# မိထဝ်ဉာဏ်
# နာဲအာဲကောံ
# နာဲတလနန်
# [[အံၚ်ဇၞး၊နာဲ|နာဲအံင်ဇၞး]]
# နာဲအံင်မိုင်
# နာဲကသုမန်
# နာဲထောန်လွေန်
# (သၠးမံင်မွဲဒၞါဲ)


{{ထာမ်ပလိက်:ပရေင်ပညာဂကူမန်}}

==နိဿဲ==

[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်]]
&lt;references /&gt;
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ပညာမန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဂကူမန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဘာကောန်ဂကူမန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဌာနပရေင်ပညာ]]</text>
      <sha1>8z1w9maxnmn8knf8gun4gooeqi1nhf2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52865</id>
      <parentid>52864</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T08:12:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52865</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12908" sha1="3tkwgxvw1ou59723auflwxwcf7o7wvv" xml:space="preserve">{{Infobox government agency
| agency_name     = ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်
| type            = ဌာနဇၞော်
| logo_width      = 
| logo_caption    = 
| picture_caption = 
| seal            = 
| seal_width      = 190px
| seal_caption    = 
| formed          = ၁၉၇၂|
| preceding1      = 
| preceding2      = 
| dissolved       = 
| superseding     = 
| jurisdiction    = [[ဗော်ဍုင်မန်တၟိ]]
| headquarters    = ဗဒိုပ်ညဳသာ၊ ကၞောတ်ၜဳရေဝ်၊ ဗွိုင်ပကင်ရင် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ
| employees       = 
| budget          = 
| minister1_name  = [[မိသာဍာ]]
| minister1_pfo   = 
| chief1_name     = 
| chief1_position = ဌာနဗဟဵု
| chief2_name     = 
| chief2_position = 
| child1_agency   = 
| child2_agency   = 
| child3_agency   = 
| website         = 
| footnotes       = 
| logo            = 
| chief3_name     = 
| chief3_position = 
| chief4_name     = 
| chief4_position = 
| chief5_name     = 
| chief5_position = 
| chief6_name     = 
| chief6_position = 
| chief7_name     = 
| chief7_position = 
| chief8_name     = 
| chief8_position = 
| chief9_name     = 
| chief9_position = 
| parent_department = 
}}
'''ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်''' ({{Lang-en|Mon National Education Committee - MNEC}}) ဂှ် ကမ္မတဳပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် မပံက်လဝ် ဘာဗတောန်လိက် ကောန်ဂကူမန် မနွံ ပ္ဍဲဒေသရးမန်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု [[တွဵုရးဍုင်မန်]]၊ တွဵုရးဍုင်ကရေင် ကေုာံ ရးတၞင်သဳတအ်ရ။ ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်ဝွံ ကိုပ်ကၠာအိုတ် နကဵုဗော်ဍုင်မန်တၟိ   သွက်ကောန်ၚာ် မနွံပ္ဍဲသၟဝ်ပကင်ရင်ဗော်ဂွံတိုန်ဘာ ကတ်ပညာတုဲ စပံက်လဝ် နူကဵုသၞာံ ၁၉၇၂ နကဵုသွာင်ဌာနဗဟဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ရ။ နူကဵုသွာင်ဌာနဗဟဵု ဗော််ဍုင်မန်တၟိ ဂှ် သၞာံ ၁၉၉၂ ဂှ် ကလေင်ဒက်ပတန်တၟိတုဲ ဒှ်အာ ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်ရ။ လၟုဟ်မ္ဂး ဘာကောန်ဂကူမန်ဂှ် နွံဒၟံင် ဆတိဍာ် သၟဝ်ပကင်ရင် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ သၟးဟွံက သီုကဵု သၟဝ်ပကင်ရင်သၟိင်ဗၟာ မပ္တံကဵု [[မုဟ်ဍုင်၊ ပွိုင်ဍုင်|ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်]]၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗုတအ်ကီုရ။ ကမၠောန်အဓိက ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်ဂှ် ခၞံဗဒှ် လိက်ဗွဟ်၊ ထံက်ပင်အစာဘာ၊ ကေတ်တာလျိုင် ပ္ဍဲအစာဘာ ကေုာံ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ကေုာံ ဍာ်ဒကေဝ်ဘာဂမၠိုင်ရ။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.moneducation.org/mon/about-us|title=MNEC History|access-date=2020-10-12|accessdate=2020-10-12|archivedate=2020-02-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200219182220/http://www.moneducation.org/mon/about-us}}&lt;/ref&gt;

သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် နကဵု ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် စပံက်ပ္တိုန် ဘာကွတ်ဂယိုင်လမျီု မပ္တံကဵု ကွတ်ဇၟိင်၊ ကွတ်ပလေဝ်စက်၊ ကွတ်ကမျေဝ်မုက်/သော်။ အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်စှ်ေဘာ ပ္ဍဲ ဂိတုဂျူလာင် ၁၈၊ ၂၀၂၂။&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fwww.moneducation.org%2Fposts%2Fpfbid07kv9rAYiXSnxQSTcAGCpGBer66oEWXXVtWZR1h2xpNwGM4TpToUV5rHZyPB5zaJvl&amp;show_text=true&amp;width=500&quot;|title=ကမ္မတဳ ပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် |last= |first= |date=July 18, 2022 |website=Mon National Education Committee's Facebook |publisher= |access-date=December 23, 2022 |quote=}}&lt;/ref&gt;

သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ်ပၠန် နူကဵု ဘာစှ်တာန်လောန်ဂှ် ဆက်ပံက်တန်ကဝ်လိက် ကောန်ဂကူမန် ပ္ဍဲဗဒိုပ်ညဳသာ။ ဂိတုဂျောန် ၂၃၊ ၂၀၂၂ ဂှ် ကၠောန် အသေအဟာန် ပံက်ဘာ ကေုာံ ဒုင်တၠုင်ကွးဘာကဝ်လိက်ကောန်ဂကူမန် အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ။&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fwww.moneducation.org%2Fposts%2Fpfbid04BrY3ua2LeM3iapSSn6f7NH8pRkbazGj17RGPd4TSgGrgGUrH5LLdXCcKU9xRpbtl&amp;show_text=true&amp;width=500&quot;|title=အသေအဟာန်ပံက်ဘာကေုာံ ဒုၚ်တၠုၚ်ကွးဘာကဝ်လိက်ကောန်ဂကူမန် Opening &amp; Welcoming Ceremony Of Mon National College's  Students |last= |first= |date=June 23, 2022 |website=Mon National Education Committee's Facebook |publisher= |access-date=December 23, 2022 |quote=အသေအဟာန်ပံက်ဘာကေုာံ ဒုၚ်တၠုၚ်ကွးဘာကဝ်လိက်ကောန်ဂကူမန် Opening &amp; Welcoming Ceremony Of Mon National College's  Students}}&lt;/ref&gt;

သၞာံ ၂၀၁၂ဂှ် ညးတာလျိုင် ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် ကေုာံ ညးမဆာန်ဂကူဂမၠိုင် ကၠောန်ဗဒှ် ကောံဓရီုသၠာဲဂတးလညာတ် ပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် ပ္ဍဲဗဒိုပ်ညဳသာတုဲ ပံက်ပ္တိုန် ကမ္မတဳပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် နကဵုလၟိဟ်မၞိဟ် နူကဵု သွာင်ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ၇ တၠ၊ မၞိဟ်နူသွာင်သင်၊ သွာင်ညးဍုင်ကွာန် မပ္တံကဵု တၠပညာ၊ တၠပိုန်ဒြပ်တအ် ၁၈ တၠ သီုဖအိုတ် ၂၅ တၠရ။&lt;ref name=committee&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fwww.moneducation.org%2Fphotos%2Fa.5110016955768467%2F5145942245509271%2F%3Ftype%3D3&amp;show_text=true&amp;width=500&quot; |title=ကမ္မတဳ ပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် |last= |first= |date=December 15, 2022 |website=Mon National Education Committee's Facebook |publisher= |access-date=December 23, 2022 |quote=သဘင်စ်ှေဘာကွတ်ဂယိုင်လမျီုလၟေင် (၁) သၞာံ ၂၀၂၂
၁။ ကွတ်ဇိင်စက် ၂၀ တၠ
၂။ ကွတ်ပလေဝ်စက်နာနာ ၁၆ တၠ
၃။ ကွတ်ကမျေဝ်မုက်/သော် ၁၇ တၠ
Closing Ceremony of Local Vocational Training (VLT) Batch (1)}}&lt;/ref&gt;

သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ်ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်ရတုထဝ် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ ၂၆၊ ၁၂၊ ၂၀၂၂ ပ္ဍဲဒၞာဲဌာန်ဂအုပ် ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် ဗဟဵု (ညဳသာ) ဒေသကၞောတ်ၜဳရေဝ်၊ ဗွိုင်တိဍာ် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ။&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/video.php?height=314&amp;href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fwww.moneducation.org%2Fvideos%2F3355250001413441%2F&amp;show_text=false&amp;width=560&amp;t=0&quot;|title=အသေအဟာန် စၟတ်သမ္တီ သဘင်ရတ်ထဝ် ပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် ပေင် (၅၀) သၞာံ|last= |first= |date=December 15, 2022 |website=Mon National Education Committee's Facebook |publisher= |access-date=December 23, 2022 |quote=“အသေအဟာန် စၟတ်သမ္တီ သဘၚ်ရတ်ထဝ် ပရေၚ်ပညာဘာကောန်ဂကူမန် ပေၚ် (၅၀) သၞာံ” ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်အာ ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ သၞာံ- ၁၃၈၄၊ ဂိတုပုဟ်(၅)မံက်၊ (၂၆-၁၂-၂၀၂၂) ဒၞာဲဌာန်ဂအုပ် ဌာနပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန်ဗဟဵု(ညဳသာ)၊ ဒေသကၞောတ်ၜဳရေဝ်၊ ဗွိုၚ်တိဍာ် ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ရောၚ်ဂှ် နူကမ္မတဳတိုၚ်သဘၚ်ရတ်ထဝ်ဏအ် မဒးဆဝ်မ္ၚုဟ် လလောၚ်ပၟိၚ်ဏာ ဗွဲမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ ရအဴ/ကျာ်။}}&lt;/ref&gt;

== လျိုင်ဌာနပညာ ဗဟဵု လၟေင်အဆက်ဆက် ==
# [[တၠမန်၊ ညးအုပ်ကာနာနာ(တြေံ) ဗော်ဍုင်မန်တၟိ|နာဲတၠမန်]] (၁၉၇၂ - ၁၉၈၆)
# နာဲဆာန်အာဲ (၁၉၈၆ - ၁၉၉၂)
# နာဲဆာန်တိ ( ၁၉၉၂ - ၁၉၉၃)
# နာဲလွဳမန် (၁၉၉၄ - ၁၉၉၉)
# နာဲဗညာမန် (၁၉၉၉ - ၂၀၀၀)
# နာဲဗညာလဴ (၂၀၀၀ - ၂၀၀၁)
# နာဲအံင်ယှိင် (၂၀၀၁ - ၂၀၀၃)
# နာဲဝေန်လှ (၂၀၀၃ - ၂၀၀၅)
# မိသာဍာ (၂၀၀၆ - လၟုဟ်)&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fwww.moneducation.org%2Fposts%2Fpfbid07he8N5uUg7Q5adwMkZU9BgywQgCWREWomVndyyBkMukduPxfg64DcCmJd223F1sGl&amp;show_text=true&amp;width=500&quot;|title=လျိုင်ဌာနပညာဗဟဵု လၟေင်အဆက်ဆက်|last= |first= |date=December 15, 2022 |website=Mon National Education Committee's Facebook |publisher= |access-date=December 23, 2022 |quote=}}&lt;/ref&gt;

== ကောန်ဂကောံ ကမ္မတဳပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် သၞာံ ၂၀၁၄ - ၂၀၂၂&lt;ref name=committee/&gt; ==
# ကျာ်ဇၞော်အ္စာကေတုမာလာ ဘာကံပလိုင်
# ကျာ်ဇၞော်အ္စာ သဳလဝန္တ ဘာဟံသာထဝ်
# ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဝရဝံသ ဘာဇေယျဝံသ
# တၠဂုန်အ္စာ မေဓာနန္ဒ ဘာရုင်ဒါန်၊ ဍုင်လၟိုင်
# တၠဂုန်အ္စာဝေပုလ္လ ဘာတိုက်တၟိ၊ တံင်ပိုအ်
# တၠဂုန်အ္စာ ထာဝရ၊ ဍုင်မလေဝ်ယှာ
# နာဲအေမန်
# နာဲဝေန်လှ
# နာဲရတ်ဂကူ
# နာဲသိုက်သၠိင်
# နာဲသဵုတာန်
# နာဲသဳဟ
# မိသာဍာ
# မိကြက်နန်
# မိလွဳဟာန်
# မိမောဝ်ဆာဲ
# မိကောန်ဆာန်နန်
# မိထဝ်ဉာဏ်
# နာဲအာဲကောံ
# နာဲတလနန်
# [[အံၚ်ဇၞး၊နာဲ|နာဲအံင်ဇၞး]]
# နာဲအံင်မိုင်
# နာဲကသုမန်
# နာဲထောန်လွေန်
# (သၠးမံင်မွဲဒၞါဲ)


{{ထာမ်ပလိက်:ပရေင်ပညာဂကူမန်}}

==နိဿဲ==

[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန်]]
&lt;references /&gt;
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ပညာမန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဂကူမန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဘာကောန်ဂကူမန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဌာနပရေင်ပညာ]]
[[ကဏ္ဍ:MNEC]]</text>
      <sha1>3tkwgxvw1ou59723auflwxwcf7o7wvv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဴသၞေဝ်ကၟတ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3931</id>
    <revision>
      <id>52852</id>
      <parentid>28923</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T07:52:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52852</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4495" sha1="ssr0cla1b0sup7hln72p5np89nc0map" xml:space="preserve">[[File:Vegetable_garden.jpg|thumb|right|250px|ကဴသၞေဝ်ကၟတ်နာနာ ပ္ဍဲကၠအ်]]

'''ကဴသၞေဝ်ကၟတ်''' ({{lang-en|Flowers, vegetables and herbs / Horticulture}}) ဝွံ ဒှ်ဝေါဟာရမန် မဟီုဂးစ ပရူ တၞံဆု၊ တၞံပ္ကဴ၊ သၞေဝ် ကေုာံ တၞံကၟတ် နာနာသာ် မတဵုလွဳ ပ္ဍဲကၠအ် ဟွံသေင်မ္ဂး မတိုန်ဒၟံင် အလဵုအလဵု သွက်ဂွံ စသုင်၊ သွက်ပရေင်ဂဥုဲ ကေုာံ သွက်ဂွံ ပယျေဝ်ကျေဝ်ဂေါဝ် တအ် ရ။ 

== ဂကူ ကေုာံ အဓိပ္ပါယ် ==
ဝေါဟာရ &quot;ကဴသၞေဝ်ကၟတ်&quot; ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု မအရေဝ် ပိသာ်-
* '''ကဴ (ပ္ကဴ):''' တၞံပ္ကဴ မတဵုလွဳ သွက်ဂွံ ပယျေဝ်ကျေဝ်ဂေါဝ်၊ သွက်ဂွံ ပူဇဴကျာ် ကေုာံ လ္ၚဵုဂှ် သွက်ဂွံ စသုင် (ဥပမာ - ကဴစမ္ၚာ၊ ကဴမၠဵု၊ ကဴပ္ၚာ)။
* '''သၞေဝ်:''' တၞံမတဵုလွဳ သွက်ဂွံ ဍုန်စ၊ စဂျိုင် ဟွံသေင်မ္ဂး ကၠောန်စၞစ နာနာ (ဥပမာ - ဂစေပ်၊ ခဝဲ၊ လသိုင်၊ ခဍောင်)။
* '''ကၟတ်:''' တၞံကၟတ် ဟွံသေင်မ္ဂး တၞံဍောတ်တ် မတိုန်လတူတိ မစကာ နဒဒှ် ဂဥုဲ၊ စၞစ ဟွံသေင်မ္ဂး တၞံအရိုင်ဂမၠိုင်။

== ပရေင်တဵုလွဳ (Horticulture) ==
ပရေင်တဵုလွဳ ကဴသၞေဝ်ကၟတ်ဝွံ ဒှ် ပရေင်ကမၠောန် အဓိက သွက် ကောန်ဂကူမန် ကေုာံ ညးဒေသ အာရှအဂၞဲ တအ် မွဲရ။ ညးဍုင်ကွာန်တအ် မလေပ် တဵုလွဳ ကဴသၞေဝ်ကၟတ် ပ္ဍဲ ကၠအ်ဗဒါဲသ္ၚိ (Home garden) ဟွံသေင်မ္ဂး ပ္ဍဲဝါ သွက်ဂွံ သွံရာန် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ရ။ 

* '''နဲကဲတဵုလွဳ:''' ဗွဲမဂၠိုင် တဵုလွဳ နကဵု မ၊ ရိုဟ်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး တၞာင်။ ဒးကဵု ဍာ်၊ ဝပ် ကေုာံ စဵုဒၞာ စၟစၟောန် နာနာ။
* '''ဥတုရာသဳ:''' သၞေဝ်ကၟတ် လ္ၚဵုဂှ် တိုန်ခိုဟ် ပ္ဍဲ ဥတုဗြဲတုဲ လ္ၚဵုဂှ် တိုန်ခိုဟ် ပ္ဍဲ ဥတုကညင် ရ။

== တင်ဂုဏ်ဖဵု ကေုာံ လစကာ ==
ကဴသၞေဝ်ကၟတ် တအ်ဝွံ နွံကဵု တင်ဂုဏ်ဖဵု ဗွဲမဂၠိုင်-
# '''သွက်ပရေင်စၞစ:''' သၞေဝ်ကၟတ် တအ်ဂှ် နွံကဵု ဓါတ်ဗဳတမေန် (Vitamins) ကေုာံ ဓါတ်မင်မဲ ခန္ဓကာယ မကဵု ပရေင်ထတ်ယုက်။
# '''သွက်ပရေင်ဂဥုဲ (Herbal Medicine):''' ကၟတ် ကေုာံ သၞေဝ် လ္ၚဵု ဗီုကဵု မိတ်၊ လသိုင်၊ စမ္မလိတ် တအ်ဂှ် စကာ နဒဒှ် ဂဥုဲမန် သွက်ဂွံ လွဳယဲ နာနာ။
# '''သွက်ပရေင်ယေန်သၞာင်:''' ပ္ကဴ တအ်ဂှ် စကာ ပ္ဍဲ သဘင်ကျာ်၊ ပရေင်ယေန်သၞာင် ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် ဗွဲမဂၠိုင် ရ။

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[သၞေဝ် ဍုၚ်မန်]]
* [[ပရေင်တဵုလွဳ]]
* [[ဂဥုဲမန်]]

[[ကဏ္ဍ:သၞေဝ်ကၟတ်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်တဵုလွဳ]]
[[ကဏ္ဍ:စၞစမန်]]
[[ကဏ္ဍ:ရုက္ခဗေဒ]]</text>
      <sha1>ssr0cla1b0sup7hln72p5np89nc0map</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>VITAMIN ကၠေၚ်က္ဍဟ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3942</id>
    <revision>
      <id>52819</id>
      <parentid>29180</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T04:09:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* နိဿဲ */</comment>
      <origin>52819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20509" sha1="rdoosz6l6ygc8rtvpx6ov3d8idn86gq" xml:space="preserve">လိက်အုပ်သၟတ်နွံယၟု (ဂဥုဲကၠေၚ်က္ဍဟ်) 
[[ဝှာင်:2021-06-23 125500 ဒဿန.png|thumb|alt=သ္ကံတဲကောန်ဂကူ|လိက်ဒဿန−ဂဥုဲကၠေၚ်က္ဍဟ်]]

==နိဒါန်==
'''“VITAMIN ကၠေၚ်က္ဍဟ်”'''ဏံဝွံ ဒှ်တဴလိက်အုပ်ဗဂဵုလဟဵုတဴလညာတ်မွဲအုပ်ဍောတ်ကီုရ၊  ပ္ဍဲလိက်အုပ်သၟတ်ဏံဝွံ ပိုဲတံဂွံဒုၚ်ကေတ်မအရေဝ်ဝေတ်ဗ္တောန်နွံတဴနာနာသာ် နူကဵုညးတၠလညာတ် ကေုာံ အ္စာသိပ္ပံနာနာတံကီုတုဲ ဒှ်တဴအရေဝ်ဝေတ်ဗ္တောန်မၞုံကဵုၚုဟ်မးမွဲဟေၚ် ဒှ်တဴဂုဏ်ဖဵုပရဲသွက်ဘွပတောံၚုဟ်မးဟွံမာန်ကီုတုဲ ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်ရ− '''“VITAMIN ကၠောၚ်က္ဍဟ်”'''အုပ်ဏံ ဒှ်တဴၚုဟ်မးသွက်ကောန်ဂကူတံ နဒဒှ်ကောန်ဗုဒ္ဓဘာသာမွဲပေၚ်ပေၚ်ဟေၚ်။


လိက်အုပ်သၟတ်ဏံဝွံ ဒှ်တဴလိက်အုပ်ကဵုတဴဂုဏ်ဖဵုသွက်ညးဗှ်ကလၚ်ဗွဲမဇြိုဟ်နက်မွဲရ၊ လဴထ္ၜးကဵုပိုဲညးမဗှ်တံ ဂွံတီကၠိုဟ်ကၠးကေတ်လညာတ်(ဗွဲမပၞုက်)လဝ်ပ္ဍဲဂၠံၚ်တရဴဘဝပိုဲဏံ ညံၚ်ဂွံစိုပ်အာတိုၚ်ပ္ကဴပိုဲပြဟ်ပြဟ်မာန် '''“တိုၚ်ပ္ကဴဘဝ”'''တုဲ ဒှ်ၚုဟ်မးမွဲဂှ်ဟေၚ် မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်မိက်သ္ဂောံဂွံသုၚ်စောဲဗှ်ကလၚ်ကေတ်အိုတ်ရ၊ လိက်အုပ်သၟတ်ဏံဝွံ ဍေံလဴထ္ၜးကဵုပိုဲကောန်ဂကူတံဟီုမာန်ဂှ်တှ်ေ ဂါမ်ဇိုၚ်ပိုဲမကွာ်တိတ်အာကၠာအိုတ်ဂှ်  ညံၚ်ရဴဂွံစိုပ်အာတရဴတိုၚ်ပ္ကဴသွက်ဘွတေံပြဟ်ပြဟ် ဒးဆဵုပြသၞာအောန်အိုတ်ဂှ် ဒှ်တဴ '''“သတိကေုာံလညာတ်”'''မွဲဟေၚ်။


*'''သတိကေုာံလညာတ်ဂှ် ကၠုၚ်နူလဵုရော−−−?'''

*'''ဗီုလဵုဂွံကၠောန်သ္ပ သတိကေုာံလညာတ် ညံၚ်သ္ဂောံဂွံလုပ်စိုပ်ကၠုၚ်ပ္ဍဲဘွပိုဲဏံမာန်ဂှ်ရော−−−?'''

*'''သတိလညာတ်ဗီုလဵု ဂွံဒှ်တဴဂုဏ်ဖဵုသွက်ဘဝပိုဲဏံဂှ်ရော−−−?'''

*'''တုဲတှ်ေ−−ဗီုလဵုဂွံလွဳပရာမၚ်မွဲဗဂဵုလဟဵုသတိလညာတ်တံဂှ်ပၠန်ရော−−−?'''


လိက်အုပ်သၟတ်ဏံဝွံ ဍေံဗ္တောန်လဴကဵုဂါမ်ဇိုၚ်ပိုဲမကွာ်တိတ်အာဂတဂတတေံမာန်ကီုတုဲ ညံၚ်ဂွံဒှ်မၞိဟ် ဂွံဒုၚ်ကေတ်ကေတ်ဖဵုခိုဟ်တၟေၚ်တၟေၚ်ပ္ဍဲဘဝဗွဲမဍာံစၟတ်ဟီုဂှ် '''“မဍိုက်ပေၚ်ကဵုဒ္ဂေတ်ပွပ္ဍဲဘဝ,  စဳပၞောန်သ္ဂုတ်သွာတ်ပ္ဍဲကမၠောန်နာနာ ဗွဲမဒးနွံကဵုဓဝ်ဍာံ,  နဲကဲဟီုဂးအရေဝ်နွံကဵုအဓိပ္ပါယ်,  နဲကဲဝေတ်ဗ္တောန်ကောန်ဆာန်−လညာတ်ကေုာံဓရ်ဒိုဟ်ဓီု,  ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ထဝ်သြန်−  တုဲပၠန် ဗဟုသုတသတိလညာတ်ဂၠံၚ်မတးအးတပ်မွဲတၞုၚ်ပ္ဍဲကဵုဘဝပိုဲဏံဇၟာပ်ဇၟာပ်တ္ၚဲ သွက်ကောန်ဂကူတံမာန်ရ”''' ။

==ပိုဒ်(၁) ၚုဟ်မးအ္စာအဲ==
၁ ။ အ္စာအဲ ဒှ်ညးတၠပညာ ပိုၚ်ပြဳလဝ်ကောန်ဗုဒ္ဓဘာသာသီုဖအိုတ်၊

ဒှ်မၞိဟ်နွံကဵုဂုဏ်ဖဵု သွက်သတ်နွံကဵုလမျီုအလုံအိုသီုမွဲလိုက်ဏံ ။


၂ ။ ဂိုၚ်ဒေပ်စွံလဝ်ဒ္ဂေတ်ပွစဳပၞောန်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠၚ်၊

ကၠိုဟ်စိုတ်လောကဳလောကုတ္တဵု ဗဟုသုတနွံဒၟံၚ်ပ္ဍဲပွဳဗွိုၚ်ညးၜါစှော်ပန်နာဍဳ။


၃ ။ ဒုၚ်ကေတ်အရေဝ်ဒၠောံဗ္တောန် ညံၚ်ဂွံဒှ်မၞိဟ်ခိုဟ်မွဲမာန်၊

ပ္ဍဲကဵုပရေၚ်ဓဝ်ဍာံ ညံၚ်ဂွံဒှ်ဂုဏ်ဖဵုပ္ဍဲဘွဇၟာပ်ဇၟာပ်လၟေၚ်တ္ၚဲ ။


၄ ။ သွက်သ္ဂောံကဵုဓရ်တီဓရ်ကၠိုဟ် သွက်ညးဍောတ်လဒေါဝ်ဇၞော်၊

ပလံၚ်ဗစိုပ်ကဵုဗဟုသုတဗွဲမဍိုဟ်ကေက် ပ္ဍဲဝုတ်ဗၠာဲအဃောခၟောံကဴရာၚ်ပၠးထာၚ်။


၅ ။ ဒက်ဂိုၚ်ဒေပ်စွံလဝ် သွက်ညးမဂၠာဲလ္ၚတ်ဗဟုသုတပ္ဍဲဘဝမွဲ၊

ညးမဍိုဟ်ကေက်စဳကၠးတံဂှ်ဟေၚ် ဂွံဂဗဆဵုမာန်။


၆ ။ ဂွံကၠိုဟ်စိုတ်ၚုဟ်မးအ္စာ ဗီုညးလွဳပရာၜံၚ်လဝ်၊

မအရေဝ်ညးမၞုံကဵုဂုဏ်ဖဵု သွက်ဂွံဒှ်အနာဂတ်ကွး ။


၇ ။ သဗ္ဗညုတညာဏ်နာဲပိုဲ ဒှ်နုၚ်ဓိ တ္ၚဲတြေံတြဟ်အာဟၟဲ၊

ညးဒိုဟ်ဓီုလၞုဟ်တံဂှ် ရံၚ်ဆဵုညာတ်ကေတ်ဟွံလောဲသွာ ။


၈ ။ ကောန်ဂကူဗုဒ္ဓဘာသာတံအဴ ကလၚ်အရေဝ်အပါဗှ်ေဒၠောံဗ္တောန်၊

တုဲပၠန် လ္ပကၠဟ်ထဝေၚ်ထောံ သီုကဵုမအရေဝ်မိယာဲဗှ်ေတံဂှ်ညိဏး ။


၉ ။ မိမၜါဟီုဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မသ္ဒးပူဇဴ နွံကဵုဂုဏ်ဖဵု လ္တူက္ဍိုပ်မပြဲသွက်ဗှ်ေတံ၊

ဒှ်တဴမဒွါမတ်မၞိက် ဒးကွက်ဒကုဲလဝ်ပ္ဍဲကအ်ဗှ်ေတံလၟိုန်အခိၚ်အခါညိ။


၁၀ ။ ကောန်ဂကူဗုဒ္ဓတံအဴ  ယဝ်ညးယုတ်ပပ် ကၠုၚ်ကသေဟ်ကၟဝ်၊

ယွံကောန်တံ လ္ပဗက်အာကရောံဍေံတံဂှ်ညိတွဵု ။


၁၁ ။ ယဝ်ရဍေံဟီု “ဗက်ကၠုၚ်ဂကောံပိုဲတံဏံညိ”၊

သွက်ဍေံဂွံကဵုဗှ်ေတံဂွံကၠောန်ဗၠေတ် ဂၠံၚ်ဍာန်ဍေံဂှ်ဂှ်ကီု။


၁၂ ။ ဍေံပါ်ပရအ်ကဵုပိုဲဏံသၟးပသအုဲဇကုဍေံ သီုကဵုဂွံဒၟံၚ်ကျာမၞိဟ်ချိုတ်ချိုတ်၊

သၟူဇကုဍေံအလုံခန္ဓမွဲဂှ် ဍေံအာသရာပ်ပါပ်ဍုၚ်နရက်တေံ။


၁၃ ။ ပိုဲဂွံဆဵုဂဗကေတ် ဂုဏ်ဖဵုကေုာံဟိုတ်ဖဵုနာနာသာ်မာန်၊

ပိုဲတံသိုပ္တိုန်သ္ၚိဘဝအိန်ထံၚ်ပိုဲ ညံၚ်ဂွံဍိုပ်ဍဴမၞုံကဵုၚုဟ်မးညိ။


၁၄ ။ ဂကောံညးမယုတ်ပပ်ပဳတံဂှ် ပိုဲတံလ္ပကွာ်လုပ်ဗက်အာတွဵုညိ၊

ပ္ဍဲကဵုဂကောံဗှ်ေတံဂှ်လေဝ် နွံဒၟံၚ်သီုထဝ်သြန် ကေုာံဇွောံမစၞစအဟာရဟွံသေၚ်ဟာ။


၁၅ ။ ကောန်ဂကူဗုဒ္ဓဘာသာတံအဴ လ္ပကွာ်အာကရောံမွဲစွံကဵုဍေံဂှ်ညိဏ၊

တၚ်ဂြဲကေတ်ဂါံဇိုၚ်ဗှ်ေတံ ပ္တိတ်ထောံနူကဵုဂၠံၚ်ဍာန်မဒ္တုဲကွာ်ဏာဒၞာဲဍေံမအာဂှ်ညိ။


၁၆ ။ ဂၠံၚ်တရဴဍေံမအာဂှ် ဒှ်တဴဂၠံၚ်ဍာန်မကၠိပပ်ပဳမွဲတၞုၚ်၊

စဳပၞောန်ဍေံတံဂှ်ဟွံသ္အးဇ္ၚးတုဲ ပိုဲတံကလိတ်လောတ်စှ်ေအာလောဲလောဲဏောၚ်။


၁၇ ။ မၞိဟ်ဗီုဍေံတံဂှ် ဆၜိုတ်ဂစေံခ္ဍာ်ဆဵုဒးဍေံတံဂှ်လေဝ် ဟၟဲကဵုမ္ၚဵု၊

သတ်တိရစ္ဆာန်တံဟေၚ် ဟွံရှ်ေသှ်ေရဴဂဴဍေံတံဏီ။


၁၈ ။ မၞိဟ်ဗီုဍေံတံဂှ် ဍေံဒုၚ်ဇြောတ်ကေတ်ဒြဟတ်ဆီဍေံကဵုဍေံ၊

ဍေံလောတ်ကလိတ်စှ်ေ ဂၠံၚ်ဍာန်မကယဳ ဍေံတံဂှ်ကေတ်ကေတ်ဏောၚ်။


၁၉ ။ ညးမဂၠာဲတဴပရဲ ဟၟဲကဵုဂုဏ်ဖဵုတဴဂှ် ဒှ်တဴဗီုဏံမာန်ဟေၚ်၊

ဟိုတ်ဂှ်ရ− ဍေံကော်ဏာဗှ်ေတံဂှ် သွက်သ္ဂောံဂွံသၠာဲဘဝ ဂွံသၠာဲစုတ်အဇာဒၞာဲဍေံဏောၚ်။


၂၀ ။ လညာတ်ဂှ် ဍေံကညာၚ်ကော်ဒၟံၚ် လဒေါဝ်ဂၠံၚ်ဍာန်ဇၞော်တေံ၊

ဗှ်ေတံဂှ်ပၠန် အာဝေၚ်နွံဒၟံၚ် မ္ၚးဍုၚ်ကွာန်ဏောၚ်ဟာ။


၂၁ ။ ဗှ်ေတံဂှ် ဗက်သ္ၚဳဂၠာဲဒၟံၚ် ပ္ဍဲကဵုပါၚ်တြၚ်သ္ၚိ၊

တုဲပၠန် ဗှ်ေတံဗက်ကော်ကညာၚ်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲကဵုဂြိုပ်ဂၞိၚ်တေံအိုတ်ဟာ။


၂၂ ။ ဟေ − မၞိဟ်သတိအောန်တံအဴ ဗှ်ေတံဆာန်ဒၟံၚ်ဓဝ်ဒိုဟ်ဓီုမူစိတ္ၚဲဂိတုသၞာံဏီဂှ်ေရော၊

ဟေ − မၞိဟ်မဒိုဟ်ဓီုတံ ဗှ်ေတံက္ဍုဟ်မၠေံဗဟုသုတပိုဲ မူစိတ္ၚဲဂိတုသၞာံဏီရော။


၂၃ ။ ကၠုၚ်ကျောဝ်ကလၚ်ရံၚ်အရေဝ်ဝေတ်ဗတောန်ပိုဲတ္ၚဲဏံညိ၊

ဣဏံရ− ပိုဲကိုဟ်ဖျေံကဵုလညာတ်ပိုဲ ဂွံဒှ်အာဗဟုသုတမာန်၊ ပိုဲတံဂွံဟီုလဴကဵုအရေဝ်မၞုံကဵုအဓိပ္ပါယ် ဒးသုၚ်စောဲဒၟံၚ်ဍေံတွဵု။


၂၄ ။ ပိုဲကော်တုဲရသေၚ်ဟာ−  မုပရောဗှ်ေတံဂြိပ်ဂတးထောံက္ဍိုပ်အိုတ်ဂှ်ရော၊

ပိုဲယာတဲ ကရေဲကညာၚ်မံၚ်ဖိုဟ်ဂှ် မူပရော−ညးမွဲဟွံသ္ပဂရုပိုဲ။


၂၅ ။ ဗှေတံဟွံမိက်တီကၠိုဟ်ကေတ် အရေဝ်ဂုဏ်ဖဵုပိုဲတံ၊

တုဲပၠန် − ဟွံဒုၚ်ကေတ်အရေဝ်ဝေတ်ဗ္တောန်ပိုဲတံကွေံရဟာ။


၂၆ ။ ပိုဲတံမိက်ဂွံဂြိုၚ်ဝေၚ် ဓဝ်သတိအောန်ဗီုဗှ်ေတံကွေံကွေံရ၊

မိက်ဂွံကရိုက်ကဵုမုက် ပ္ဍဲအခိၚ်ဓဝ်မ္ၚိုဟ်ကြံၚ်လေပ်စိုပ်ကၠုၚ်ပ္ဍဲဘဝဗှ်ေတံ။


၂၇ ။ ဓဝ်မ္ၚိုဟ်ကြံၚ်လေပ်စိုပ်ကၠုၚ်ပ္ဍဲဗှ်ေတံ ညံၚ်ရဴလဗိုက်ကျာမွဲ၊

ဟိုတ်နူဓဝ်သတိအောန်ဗှ်ေတံတုဲ ဒးဒုၚ်ကၟိုၚ်ကယျအာအိုတ်။


၂၈ ။ တုဲတှ်ေ ဗှ်ေတံဗှ်သၞာပိုဲ−  ဆဂးဂှ် ပိုဲဟွံမိက်ကဵုသွဟ်၊

ၜိုန်ဗှ်ေတံဗက်ဂၠာဲပိုဲကီုလေဝ် ဟွံဆဵုဂဗပိုဲလောဲလောဲ။


၂၉ ။ နူကၠာတေံဂှ် ဟိုတ်နူကဵုဗှ်ေတံက္ဍုဟ်မၠေံလညာတ်ပိုဲတုဲရသေၚ်၊

ဒၟာနူဗှ်ေတံဟွံပတေဟ် ဗီုအရေဝ်ဂၠံၚ်တရဴနာဲပိုဲဗုဒ္ဓ။


၃၀ ။ ဗှ်ေတံဟွံမိက်ဒုၚ်ကေတ်အရေဝ်ဗတောန်ပိုဲတံတုဲ၊

ဘဝဗှ်ေတံလက္ကရဴအိုတ်ဂှ် အရေဝ်ပိုဲဏံဟီုလဴလဝ်ဂှ် ဒးမံၚ်ဖအိုတ်သေၚ်ဟာ။


၃၁ ။ ဗှ်ေတံစဖဲကေတ် ဒ္တုဲဖဵုကမၠောန်ဗှ်ေတံကေတ်ကေတ်ရ၊

တုဲတှ်ေ ဗှ်ေတံဖဲသ္အအကေတ် ဗီုဒ္ဂေတ်စိုတ်မပပ်ပဳဗှ်ေတံကေတ်ကေတ်။


၃၂ ။ မၞိဟ်သတိအောန် ဟိုတ်နူဒးအိုတ်လမျီုဂှ် ဒၟာနူကဵုဂတးထောံက္ဍိုပ် နူကဵုအရေဝ်ဝေတ်ဗတောန်ပိုဲဏံသေၚ်၊

မၞိဟ်ဒိုဟ်ဓီုတံဂှ် ဒၞာဲလဵုအာအာ ဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက် ဒးမံၚ်သၟတ်တွဵု။


၃၃ ။ ဆဂးဂှ် ညးမကလၚ်ပတေဟ်ကေတ်အရေဝ်ပိုဲတံဂှ် ဟၟဲကဵုဒဒိုက်မာန်၊

ဂွံမံၚ်တဴတသိုက်စိုတ်ကာယတုဲ သ္ၚောဲအာနူညးယုတ်သဝ်တံဟေၚ်။


၃၄ ။ မၞိဟ်ယုတ်ယုတ်တံဂှ် ဍေံဟွံဂၠာဲတဴတသိုက်စိုတ်တုဲ၊

ဆဂးဂှ် ညးတၠပညာတံဂှ်ဟေၚ် ဍိုက်ပေၚ်ကဵုတသိုက်စိုတ်ရ။   ။

==ပိုဒ်(၂) လာပ်ဗဇဴညးမဂၠာဲတသိုက်စိုတ်==
၁။ ကောန်ဂကူဗုဒ္ဓဘာသာတံအဴ  ယဝ်ဗှ်ေတံကလၚ်ကေတ်အရေဝ်ပိုဲ၊

ပိုဲတံပွမဂိုၚ်ဒေပ်စွံလဝ်လညာတ်ညာဏ် သွက်ဘဝဗှ်ေတံဖအိုတ်ရ။


၂။ သၠကတောဝ်ဗှ်ေတံဂှ် ဒှ်သွက်ဂွံကလၚ်ဒုၚ်ကေတ် အရေဝ်ပိုဲသေၚ်၊

ကောန်တၟံစိုတ်ဗှ်ေတံဂှ် ဒးဂၠာဲလ္ၚတ်ဗဟုသုတဟွံသေၚ်ဟာ။


၃။ အဵု −−− ဒးကွေံရၝာဲ  −  ယဝ်ဗှ်ေတံဂၠာဲသ္ၚိဗဟုသုတမ္ဂးတှ်ေ၊

ဗှ်ေတံဂွံဍိုက်ပေၚ်တဴကဵုတသိုက် ဇဴစိုတ်ဝိညာဏ်ဗွဲမသၠုၚ်ပြဲအိုတ်မွဲ။


၄။ ယဝ်ဗှ်ေတံဂၠာဲလညာတ် ညံၚ်ရဴဂၠာဲထဝ်သြန်၊

တုဲပၠန်−−− အၜံက်ခါဲလညာတ် ညံၚ်ရဴဗှ်ေတံၜံက်ကတိုၚ်ထဝ်မပၞုက်လဝ်သၟဝ်တိတေံ။


၅။ ဣဏံဟေၚ်ရ−−−ဗှ်ေတံဂွံဆဵုကေတ် ဂၠံၚ်ဍာန်အပါဲပိုဲဗုဒ္ဓမာန်။

တုဲပၠန်−−−−ဂွံဂွဆဵုကေတ် ဓဝ်တီဓဝ်ကၠိုဟ် နာဲပိုဲဖအိုတ်တုပ်တုပ်ညဳညဳရ။


၆။ ဟိုတ်နူနာဲပိုဲဗပေၚ်ဗုၚ်ဂၞဴ နကဵုလညာတ်ညာဏ်ပညာ၊

ဓဝ်တီဓဝ်ကၠိုဟ်တံဂှ်ပၠန်  ဒှ်တဴဍာန်ဂၠံၚ်နာဲပိုဲမကွာ်အာဒၟံၚ်ဇၟာပ်ဇၟာပ်တ္ၚဲ။


၇။ နာဲပိုဲညးဂိုၚ်စွံလဝ်ဗဟုသုတ သွက်ဂွံကဵုညးမဆာန်ဓဝ်ဍာံမွဲဟေၚ်၊

ညးကိုဟ်ဆာဲစုတ်ကဵုဗဟုသုတ သွက်ညးမဆာန်ဓဝ်တပ်ယေလ္ဂူသ္အးဇ္ၚး။


၈။ ထေက်ကြိုက်ပိုဲတံ ဒးဆာန်ဓဝ်ဍာံအိုတ်ညိ၊

တုဲပၠန်−−−ပိုဲကေတ်လာပ်ဗဇဴနာနာ ပ္ဍဲကဵုနာဲပိုဲအိုတ်ညိအဴ။


၉။


၁၀။


၁၁။


၁၂။


၁၃။


၁၄။


၁၅။


၁၆။

==ပိုဒ်−၃==
==ပိုဒ်−၄==
==ပိုဒ်−၅==
==ပိုဒ်−၆==
==ပိုဒ်−၇==
==ပိုဒ်−၈==
==ပိုဒ်−၉==
==ပိုဒ်−၁၀==
==ပိုဒ်−၁၁==
==ပိုဒ်−၁၂==
==ပိုဒ်−၁၃==
==ပိုဒ်−၁၄==
==ပိုဒ်−၁၅==
==ပိုဒ်−၁၆==
==ပိုဒ်−၁၇==
==ပိုဒ်−၁၈==
==ပိုဒ်−၁၉==
==ပိုဒ်−၂၀==
==ပိုဒ်−၂၁==
==ပိုဒ်−၂၂==
==ပိုဒ်−၂၃==
==ပိုဒ်−၂၄==
==ပိုဒ်−၂၅==
==နိဿဲ==
http://mintunbook.blogspot.com/2012/12/2.html


[[ကဏ္ဍ:လိက်ကၞပ်]]
[[ကဏ္ဍ:လိက် ဗဂဵုလဟဵုလညာတ်]]
[[ကဏ္ဍ:ဒဿန ကေုာံ လညာတ်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ပညာ]]</text>
      <sha1>rdoosz6l6ygc8rtvpx6ov3d8idn86gq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ခမဳအာဇာနယ်ဟွံမွဲကဵုၜတ်ကၞာတ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4010</id>
    <revision>
      <id>52838</id>
      <parentid>29838</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T05:47:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52838</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26578" sha1="85710m0c9gho96954mwu62isa07tq1u" xml:space="preserve">'''ခမဳအာဇာနယ် ဟွံမွဲကဵု ၜတ်ကၞာတ်''' ဝွံ ဒှ်လိက်ပရေင် ဝင် အတ္ထုပ္ပတ္တိ မချူလဝ် နကဵု ကျာ်ဇၞော်အစာ ပါလိတ (ကၟာဝက်) တုဲ၊ မချူပံက်ထ္ၜးလဝ် ပရူ ဝင်၊ စိုတ်ဓါတ် ဆာန်ဂကူ ကေုာံ ပရေင်ဂံင်သကာ မၞုံကဵု သူရသတ္တိ ပြဲပြဲ &quot;ကျာ်ဇၞော်အစွောံ&quot; (ဟွံသေင်မ္ဂး) အစာကဝိမန် ညးမမင်မဲလဝ် လိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန် ပ္ဍဲ ခေတ်ပၞာန် ဗၟာအံင်ဇေယျ ရ။

== အတ္ထုပ္ပတ္တိ ကေုာံ အခိင်ကာလ ==
ညးဝွံ စိုတ်သ္ပဍိုက်ပၠက် ဂကူဗၟာ တၟာမလ္ၚဴလေဝ်ဟွံမွဲ၊ စိုတ်ဖေက်ဂၟံက် ဨကရာဇ်ပၞာန်ဗၟာ အံၚ်ဇေယျ တၟာမရာဲလေဝ်ဟွံမွဲ။ စိုတ်ဆာန်ဂကူမန်၊ ဆာန်နန်ပြသာဒ်၊ ဆာန်အမာတ် သကိုပ်ပၞာန် ဗော်သွး တၟာအကးလေဝ်ဟွံက၊ စိုတ်ဂိုဟ်ဆာန် သၞေံသၞဴ လိက်ပတ်မန်၊ ဆီနန်ဗကေတ် ဂြောတ်ဒၟံၚ်ဟေၚ်ရဒှ်တုဲ &quot;ယၟုခမဳဥတ္တမာရမ္ဘ&quot; ဂကူပိုယ်ကော်စ ပြာကတ်ဒၟံၚ်ဂှ် &quot;ကျာ်ဇၞော်အစွောံ&quot; ရောၚ်။ ကျာ်ဇၞော်အစွောံဝွံ အစာသၠပတ်မန်လေဝ်ဒှ်၊ အစာကဝိမန်ဒယှ် မချူခၞံ ပြကိုဟ်လိက်ပိဋကတ် ကေုာံ လိက်ပတ်မန်နာနာ ပြာကတ်အလုံတွဵုရး ဍုၚ်မန်၊ ဍုၚ်ဗၟာ တအ်ရ။

စိုတ်ဓါတ် ဆီဨကရာဇ် ဆီတၠနာဲ ဍာဲယောဗ်မံၚ်တုဲ၊ ဍိုက်ပေၚ် အသဝ်ဂုဏ် သူရသတ္တိ မၞုံကဵုစိုတ် ဂံၚ်သကာလောန်။ ဍိုက်ပေၚ်ကဵု အသဝ်ဂုဏ် ဝိသာရဒဗျတ္တိ ဂမြၚ်ညာဏ် စဳကၠး ယးတၟး ထတ်စောံ ရောံဒညဟွံမွဲ။ ပ္ဍဲပိဋကတ်ပိ ပါဠိ အဋ္ဌကထာ၊ ပ္တန်လဝ် သာသနာ စဵုကဵုအာယုက် ဗဒဲါ ဒ္စိတ်စှော်သၞာံရ။ ဆီဇာတိဂကူမန် ဍုၚ်ဗဂေါဟံသာဝတဳ ဒှ်ခမဳ ဍိုက်ပေၚ်ကဵု ကွတ်ပါၚ်, ကွတ်တဲ, ကွတ်ပညာ လောကဳ လောကုတ္တဵု၊ ညံၚ်ဂွံကၠောန်စိုပ်အာ သြၚ်မွဲလပါ် ကော်ခဴစ &quot;ပိဋကတ္တယပါရဂူ&quot; ကီုရောၚ်။

သက္ကရာဇ် ကေုာံ ဂိတုတ္ၚဲ အစာကဝိ က္တဵုဒှ်မၞိဟ် ဗၞတ်ဂၠိုက်ဂၠာဲဂွံဝွံ- သက္ကရာဇ်ကျာ် ၂၂၄၃ သၞာံ၊ သက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၀၆၁ သၞာံ၊ ပယျာံဂိတုမာ် (ထေၚ်ကေတ်) တ္ၚဲအဒိုတ် က္တဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲ ကွာန်အစွောံ၊ ဍုၚ်ဗဂေါ။ အဃော ဨကရာဇ်မန်ဂမၠိုၚ် ပကၚ်ရၚ်ဍုၚ်ဆက်ဆက်တုဲ ဗွဲကြဴ ကၞောဝ်ဒတောဝ် ဨကရာဇ်မန်ပိုယ် သကုတ်အာရ။ ယၟုမိမကောဒေံဒှ်တမ် ဂၠာဲဟွံဆဵုရ။ စိုပ် သက္ကရာဇ်ကျာ် ၂၂၆၂ သၞာံ၊ သက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၀၈၀ သၞာံ ဂွံအယုက် ၜါစှော်ဂှ် ဒှ်ခမဳပြဲ ပ္ဍဲသာသနာကျာ်ရ။ 

ဨကရာဇ်မန် တၠညးသေနပတိ ဂွံယၟု ဗညာဒလ ဂှ် သက္ကရာဇ်ကျာ် ၂၂၉၀ သၞာံ၊ သက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၁၀၈ သၞာံ၊ တိုန်နန် ပကၚ်ရၚ် ဍုၚ်ဗဂေါဟံသာဝတဳ (အလုံတွဵုရးဍုၚ်မန် ပၞောဝ်ကဵုသၟိၚ် ဒစိတ်စှော်တြဴတၞောဝ် ဒှ်ဒတောဝ်သၟိၚ် လက်ကရဴတဲ လၟိဟ်သၟိၚ် ပိစှော်ပန်) ပကၚ်ရၚ်ဍုၚ် စှ်မွဲသၞာံ ဓဝ်ရ။

== ပရေင်ပၠန်ဂတး ကေုာံ လွဳပရာ ==
အဃော ဨကရာဇ်မန် တိုန်ပကၚ်ရၚ်ဍုၚ်ဂှ် ကျာ်ဇၞော်အစွောံ ဂွံၜါစှော်ထပှ်ဝှ် ၜါစှော်ဒ္စာံ (၂၇၊၂၈) ဝှ်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ် တၞောဝ်ဒတောဝ် ဨကရာဇ်မန် ပိုတ်သကုတ်အာဂှ် မြုဝန်ဗၟာ နာဲသာအံၚ် ပၠံၚ်ဗတိုက်ကေတ် ဍုၚ်မန် ဗဂေါဟံသာဝတဳတုဲ အုပ်ဓုပ်လဝ် ဂကူမန် နကဵု ပဒေသရာဇ် သကာတ်မြဟ်လောန်၊ ဍုၚ်ကွာန် ဂမ္တဴဂမ္တာန်လောန်ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ် ကျာ်ဇၞော်အစွောံ ဂွံအယုက် ပန်စှော်မွဲသၞာံ၊ ဂွံဝှ် ၜါစှော်မွဲ၊ သက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၁၀၂ သၞာံ၊ နူကဵု ကွာန်အစွောံ ပြံၚ်ကၠောံအာ ကွာန်ဖါဗြ ဗၟံက်ဒဵု၊ ကောန်ကွးခမဳတအ် ယဵုယိုက်ဏာ လိက်ပတ်မန် ဗၞတ်မာန် ထောံကွာန်ထောံဍုၚ် ဒဴအာ ဗၟံက်ဒဵုတေံရ။ ဒဴဘဲပၞာန်ဗၟာကၠာတဲ ဗၠးဘဲကီုရဒှ်တုဲ၊ ဂွိၚ်ဖေက် လိက်မန်ကၠေံ ချူကှ်ေ ပ္ဍဲထီုဖါဗြ နကဵု ပၟတ်ကၠေၚ်အၚ်၊ ကၠေၚ်ဒယာၚ်၊ သ္ပပၟတ်ပၞာၚ်တဝ်ၜံၚ် စံၚ်ဍေန်ဗဂဵုလဝ်ရ။

ဂိုဟ်ဆာန် လိက်ပတ်မန် စိုပ်ကၞောတ်အထောဋ်တုဲ မၚ်မွဲထိၚ်ဒဝ် စဵုကဵုစဴသွဝ်ရကဠောတအ်။ ပ္ဍဲကဵုထီုဖါဗြ ကွာန်မာပြၚ် (ထီုတအ်ဂှ်) ဒှ်ဒၞာဲ အစာကဝိမန် ချူကှ်ေခၞံ ပြကိုဟ် ဂၠိုၚ်ကဵုသၞာံရ။ စိုပ်ပယျာံ ဍုၚ်ကွာန် ၜိုဟ်သြိုဟ် ဂွံဖျေံစိုတ်တုဲ ကလေၚ်စဴကၠုၚ် သီုလိက်ပတ် သီုကောန်ကွးဂမၠိုၚ်ရ။ လုပ်ဇူတန်တဴ ပ္ဍဲကွာန်ဆက်တိတ်၊ ကွာန်အခေါန်ထဝ်၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဍာ်ဂအုဟ်၊ တွဵုရးဍုၚ်ဗဂေါ ဒၞာဲဘာနွံဂှ်ရ (တၚ်ဏှ် ရာဇာဝၚ်မန်)။ ဃောတန်တဴမံၚ် ပ္ဍဲဘာဝွံ ဖျေံလိက်ကဵု ကောန်ကွး ခမဳသာမဏဳ ကွးဘာ၊ ချူကှ်ေခၞံ ပြကိုဟ်နာနာသာ်တုဲ ပတိုန်စိုတ်ဓါတ်ကဵု ကောန်ဂကူမန်လအ်၊ လိက်ပေၚ်တိုၚ်ပေၚ်န ဟွံက ကဵုကၟိုဟ်ဇွောဝ်တိတ် နူဂၠံစိုတ် ဟဒယဝတ္ထုရုပဟ လေဝ် ကဵုကၟိုဟ်တိတ်ရ။

ဗွဲကြဴ အစာကဵုကွး ကလေၚ်စဴ ဍုၚ်ကွာန် ဌာန်မိမဇကု၊ တန်တဴ ပ္ဍဲကွာန်အစွောံ ဒကာဘာဇၞော် မၞုံယၟု နာဲသၟိၚ်ၜိုပ်ထဝ် သိုၚ်လဝ် ဘာဇၞော် ဘာတြေံကၠာတေံ ကဵုလဝ်အပိုၚ်တုဲ ဖျေံဇၞူတၟိပၠန်ရ။ စိုပ်ကၠုၚ်ဘာဇကု ဟွံသက်ဂတာပ်လအ် ကလေၚ်ဖျေံလိက်ကဵု ကောန်ကွး၊ ဗ္တောန်လိက်ကဵု ကောန်ဍုၚ်ကွာန်၊ ချူခၞံပြကိုဟ်ဂမၠိုၚ် ဂၠိုၚ်ကဵုကၞပ်၊ ကြပ်စိုပ် အစာသၠပတ်မန် မှာထေရ် ဗုဒ္ဓဃောသာ ရ။ ပ္ဍဲခေတ်တေံဂှ် အလုံဂကူမန်အိုသီု ဒးကတ်ဗ္တောန် လိက်လောကသိဒ္ဓိ ကၠာအိုတ်ရ။ သက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၁၀၂ သၞာံ ဂိတုမာ် (၃) မံက်၊ တ္ၚဲဗြဴဗတိ ဂွံဝှ် ၜါစှော်မွဲ (၂၁) ဝှ်ဂှ် ချူကှ်ေခၞံလဝ် ပြကိုဟ် လောကသိဒ္ဓိ ပ္ဍဲဘာသၟိၚ် နာဲၜိုပ်ထဝ် ရောၚ်။

== ဂစိုတ်ဟွံချိုတ် စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ ==
ပ္ဍဲအခိၚ် အစာအစွောံ ချူကှ်ေပြကိုဟ် လောကသိဒ္ဓိဂှ် ဒှ်အခိၚ် ဗၟာအဝ သာကတံၚ်ကတဴ ဍုၚ်ဗဂေါရ။ ဟိုတ်နူ ဂကူမန်တအ် ညဳသၟဟ်ဒှ်မွဲ ဒုၚ်ဍဵုဍိက်ဗၟာဟွံမာန်စိ၊ သက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၁၀၂ သၞာံ၊ ဂိတုခ္ဍဲသဳ မွဲမံက်၊ ဗော်ပၠန်ဂတးမန်တအ် ဂစိုတ်ထောံ က္ဍိုပ်ဂရံၚ် နာဲသာအံၚ်ရ။ ပိုၚ်လဝ် ဂကူမန်တအ် ဂွံမွဲဂိတုလပါ် မွဲဂစုန်ကၠဵုတုဲ ဒးချိုတ်အာ နကဵု ကမ်ဗတိုက် ကမ်ပရိုက်ရ။ အခိၚ်ဟွံညိၚ်ဝတ် ကဵု ညိၚ်ဝတ် ပြိုၚ်ပကာန်မံၚ် ဂၠိုၚ်ကဵုသၞာံတုဲ၊ စိုပ်ကၠုၚ်ခေတ် ဨကရာဇ်ပၞာန်ဓဇန်စှ် ဗၟာအံၚ်ဇေယျ။ ဍုၚ်လၟ၊ ဍုၚ်ဗြဴကၟာ ပံက်လဝ်ဒပ် သရာဲပၞာန် ကၠာတဲ ၜိုတ်ထပှ်စှော်ရ။ နူဂှ် ဂၠိုၚ်ကဵုကိုဋ်အသၚ်ဃဲ စှ်ေဗတိုက်ပၠံၚ်ကေတ် တိဍာ်ဍုၚ်မန် အိုတ်အးရ။ 

လုပ်သဳဂွံ ဍုၚ်ကွာန်မန် မွဲမွဲဒၞာဲတှ်ေ &quot;စံၚ်၊ ဂစိုတ်၊ ပလီု&quot; သ္ပလဝ် စေဝ်ပၞောန် မုက်ပၞာန်ဇၞော်အိုတ်ရ။ ပဲါနူ ပလီုဘာကျာ်ဒှ်တမ်၊ ပလီုဘဝ သၟတ်ဗြဴမန်တအ်၊ သ္ပကောန်ဗြဴ ဗွဲအနိုၚ်အထက်တုဲ ပန်ဗာ်ထပက်ဂစိုတ်ရ။ ဓဇန်လ္တူ ၝက္ဍိုပ်ပရံၚ်ဏအ် ဟွံမဲရ ကဠောတအ်။ ဂစိုတ်ထောံ ခမဳသၚ်မန်၊ ဂကူမန် အနန္တအနန္တံ ချိုတ်အာ စှ်ေမံၚ် ပ္ဍဲဍုၚ်နရက်အဝိက်တေံ ဖအိုတ်ရ။ အစာစွောံ ချူခၞံ ပြကိုဟ်လောကသိဒ္ဓိ ဂွံစှ်ထပှ်သၞာံတုဲ၊ သက္ကရာဇ်ကျာ် ၂၃၀၁ သၞာံ၊ သက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၁၁၉ သၞာံ၊ ပယျာံဗြဲကဵုဍာ်၊ ဂိတုပသာ် (၈) စွေက်၊ တ္ၚဲသိုက်၊ က္ဍိုပ်ပရံၚ်အံၚ်ဇေယျ ဇက်လုပ်သဳဂွံ ဍုၚ်ဗဂေါဟံသာဝတဳ (ဖအိုတ် ၉၆ ဍုၚ်) နကဵု ဒပ်ပၞာန်တိုက်၊ စံၚ်ဂစိုတ်ပလီု ဒှ်ပတေၚ်ချး၊ ဆီဒှ်ၜဳဂၚ် ကေတ်အရီုဗၚ်ဟွံဂွံရ။ မန်တအ် ဒးဂြိပ်ဒဴ ဍုၚ်သေံ ဇၚ်မာဲ၊ အယုဒ္ဓယ ဂၠိုၚ်ကဵုသၚ်ဃဲရ။ 

ကျာ်ဇၞော်အစွောံပိုယ်ကဵု ဨကရာဇ်ပၞာန် ဒးဂါန်ဒးဂၠဟ် ဒးလုပ်ပေဲါဗတိုက် နကဵုပါၚ် ဗွဲမဂံၚ်သကာရ။ နကဵုအသံအဏာဍေံ ရပ်ပြိုက်ကြိုၚ်စုတ် ပ္ဍဲသ္ၚိဓါတ် ကၟာတ်ထောံစၞစသုၚ် ကဵုဒုၚ်ယျံက်ထောံက္ၜၚ်ရ။ အသံ ဨကရာဇ်ပၞာန်ဗၟာ စကာဏာ ဗၠာဲသၟိၚ် ကဵုစၟဳစၟတ် ပ္ဍဲသ္ၚိစာတ်ရ။ 

&quot;ယဝ်ပိုယ်ဗလးတိတ်နူ သ္ၚိစာတ်ဏအ်တုဲ ကလေၚ်ချူလိက်မန်ဏီဟာ? ဟွံချူဟာဂှ် ဒုၚ်ကတိပါၚ်ညိ။ ဂံၚ်ဒုၚ်ကတိပါၚ် ပိုတ်ပိုတ်သကုတ်ဟာ? ကှ်ေဗီုလဵုဟီုရော?&quot; 

အစာကဝိမန် စွံလဝ် မုက်မတ်မ္ၚိုဟ်မ္ၚိုဟ်ကြံၚ်ကြံၚ် ဂံၚ်ဂံၚ်သကာတုဲ ဟီုပ္တိတ်ဏာ သာ်ဏအ်ရ- 
&quot;ဟာဲအဒိုဟ်ဂၠိုက်တအ် ဗှ်ေတအ်ဗလးတှ်ေအဲဗလး ဗှ်ေတအ်ဂစိုတ်တှ်ေအဲချိုတ် ဗီုဗှ်ေတအ်ဟီုဂှ် အဲဗက်ဟွံမာန် ချူလိက်မန်ဂှ် ဒဵုကဵုလမျီုအိုတ်ရ။ အဲညးဒုၚ်ကယျံက် ထံက်က္ၜံၚ်ကဵု ဗှ်ေတအ်ဟွံသေၚ်!&quot; 

ကလေၚ်အရေဝ် ဗွဲမဂံၚ်သကာ ညးၜါဟွံမွဲတုဲ အိက်ကၟာတ်တအ်ဂှ် ကလေၚ်စဴအာ လ္ၚောဝ်ပတီ သတ်နရက်ပၠန်ရ။ နနဲသာ်ဝွံ ကြံၚ်ကြံၚ်မွဲကလတ်၊ ၜတ်ၜတ်ဂှ်မွဲန ဘပလစမြဗဟေက် ကဵုဖေက်ဂၟံက် နာနာသာ်ကီုလေဝ် အစာကဝိမန် စိုတ်ဓါတ်ဟွံစှ်ေ ဟွံဖျေံမိဂ္ဂးတုဲ ဗွဲကြဴ ဗလးဗတိတ်ဏာ ကဵုစဴအာရ။

ကောန်ကွး ခမဳသာမဏဳ ဒကာဇၞော်ဍောတ် ဂကူဂမၠိုၚ် မိၚ်ပရိုၚ် အစာဇကုစိုပ်ကၠုၚ်ဘာ၊ ဂွံညာတ်ဂွံဆဵု ဗဵုလ္ၚောဝ်ကြပ်ကြပ်တုဲ မိပ်စိုတ်ကွေံကွေံကီုရ။ ဆဂးဂှ် ၝသတ်နရက်တအ်ဂှ် ဍေံမံၚ်ကလၚ်မံၚ်ပရိုၚ်၊ &quot;ချူလိက်မန် ဂယိုၚ်ပ္တိုန်လမျီုဂကူမန်ဏောၚ်&quot; ဂးသာ်ဂှ်တုဲ ဖျေံသံကဵု ကုတ်ဗပိုတ်ထောံ လပှော်တဲ၊ ၝောံတဲ သီုပန်တၞုၚ်ရ။ ကာလဂှ် -

&quot;အဲဒုၚ်ကုတ်ရၝတအ်၊ တဲအဲပိုတ်အာသီုၜါကီုလေဝ် စိုတ်ဓါတ်အဲဟွံပိုတ်၊ ဆီတသိုက်ဓဇူစှ်ေ တော်တော်ဖေါ်ဖေါ် ဟဳဟဳပၠဳပၠဳပၠေတ်ပၠေတ် ဗကေတ်ဗကေတ်ဍာဲဍာဲ ဒၞာဲဏအ်ကီုလေဝ် စိုတ်အဲဟွံချဳဒရိုက်။ ဒဒိုက်တၟာဏအ်အဲဂံၚ်ဒုၚ်၊ ဂွံကၠုၚ်ဝၚ်ဆာန်ဂကူအဲ၊ ဆာန်လိက်ပတ်ဂကူအဲ၊ အဲပူဇဴသွက်ဂကူမန်အဲရောၚ်ဂှ် ၝတအ် သပစၟတ်သမ္တီလဝ် ဗိုန်ဗိုန်ညိ။&quot;

ဂံၚ်ဒုၚ်ဂစိုတ်လမျီု ဟွံဂိုဟ်ဂြိုဟ်ကွေံကွေံရ အစာကဝိမန်။ လမျီုဒုၚ်ဖအိုတ် သတ်နရက်တအ် ဂစိုတ်ထောံကီုလေဝ် စိုတ်ဂကူကဵု ဆာန်လိက်ပတ်မန်ဂှ် ဂစိုတ်ဟွံချိုတ်ဟေၚ်ရ။ ကာလဂှ် သတ်နရက်တအ် ကုတ်ထပိုတ် ၝောံတဲၜါတၞုၚ်ကီု လပုဟ်တဲ ပိုတ်ထုတ်အာရ။ ကိစ္စတုဲဂှ် ကလေၚ်စဴလ္ၚောဝ်ပ္တီ သတ်နရက်အဝိက် ပေၚ်အာပၟိက်စိုတ်ဍေံရ။ ကောန်ကွးကဵုဒကာဂမၠိုၚ် ညာတ်ဒဒိုက်ကျာ်ဇၞော် မုက္ခဝါအေဲဇြ နရိုအ်ယာံ ဇွောဝ်ဍာ်ရမတ်တုဲ - 

&quot;ယွံကောန်ကွးတအ် ဒကာတအ် လ္ပဒှ်ဒဒိုက်စိုတ်ညိ၊ ချူလိက်ဟွံဂွံကီုလေဝ် ၜိုတ်လၟံက်ပိဏ္ဍာပါတ် ဂွံမံၚ်ဏီရ။&quot; ဆီဇွောဝ်ပေၚ်ကၞီ ဂစာန်ကွဳပူဒက်စုတ်ဂဥုဲတုဲ ပၚ်တဲကလအ်အစာ ဗွဲမသိၚ်သာအိုတ်ရ။

&quot;ကောန်ကွးတအ် အဲကွာ်စၚ်ကြံၚ်တုဲအဲဟီု အဲရံၚ်လိက်တမ်မူလတုဲအဲဟီု ချူကှ်ေဗက်ဏး။&quot; 

&quot;ယွံ…ယွံကျာ်ဟီု အဲဍိက်ချူတုဲ ကဵုကျာ်ဇၞော် ဗှ်ပကိတ်ပၠန်ရကျာ်&quot; 

ဂွံအခိၚ်ထတ်တိုန်တုဲ အစာစွောံ ကွာ်စၚ်ကြံၚ် ဟွံရံၚ်လိက်ဟီုထ္ၜး သိုက်သိုက်ရ။ တဲညး ရပ်လိက်ဂွံကီုလေဝ် ၝောံတဲကဵုလပုဟ်တဲပိုတ်အာတုဲ ချူလိက်ဟွံဂွံရ။ ချူလိက်တုဲဂှ် အစာကဝိမန် ဗှ်ရံၚ်အိုတ်အိုတ်အးအးရ။ ဒၞာဲယောၚ်ထပ်ပလေဝ် ဒၞာဲလောန်ၜက်အာနုက်ဖျေံ &quot;လောန်တှ်ေဍေက်၊ ဒေက်တှ်ေထပ်&quot; ဗ္ဂပ်ကဵုဂလာန်ဂှ်တုဲ ကလေၚ်ချူခၞံပြကိုဟ် ကၟိုဟ်ကၟိုဟ်ပေၚ်ပေၚ်ရ။ ဒၞာဲဒးပၞုက်ဂှ်ပၞုက် ဒၞာဲဒးလုက်မတ်ဂှ်လုက်၊ ရနုက်ဗပေၚ် ပညာပါရမဳဂကူ ဂယိုၚ်ပ္တိုန်လမျီုဂကူ တၟာဒဵုတၟာကးရသွံ။

ပ္ဍဲအခိၚ် ကျာ်ဇၞော်အစွောံ ဒးဒုၚ်ကုတ် ၝောံတဲ လပုဟ်တဲပိုတ်ထေက် ဒတုံစှ်ေဂတမုက် ကွးညးတအ်ဂှ် -
&quot;တဲအဲပိုတ်ဆံၚ်ဍေံ က္ဍိုပ်အဲဟွံပိုတ် အဲဟွံချိုတ်ဏီရ၊ ကုတ်ကအ်ကရေက်ဗုၚ် ဂၠံက်ဂြိုက်ပ္တိတ်ကြုတ်ဟွံသေၚ်ဏီတုဲ လမျီုအဲဟွံအိုတ် မတ်အဲဟွံပၠိုတ်ဏီရ၊ နဲချူဂွံဂှ် အဲချူပၠန်ဏောၚ်!&quot; ဂးတုဲ သတ်နရက်တအ် ဒုၚ်ကျစိုတ်ဓါတ် ကျာ်ဇၞော်အစွောံ ကျေဝ်ကျေဝ်ရ။ ညးဆာန်ဍူ သတ်နရက်တအ်ဂှ်တုဲ ဗကန်ဖျန်ဏာ သာ်ဏအ်ရ-

&quot;ကမၠောန်ကမ်ခၞံလဝ် လ္တူခမဳသၚ်မန် ဂကူမန်ဂမၠိုၚ်၊ ညးဗြဲမၞုံကဵုဂၠံဂဝ် ကောန်ၚာ်မဴမံၚ်တှ်ေ သတိက်လဝ်ပ္ဍဲခရေၚ်၊ ညးတၠအာယုက် ဒုဟ်ဒန်ဟွံမွဲ ဂစိုတ်လဝ်၊ စံၚ်ဂစိုတ်လဝ် ကဵုစိၚ်လိုန်ဂစိုတ်လေဝ်၊ ဗွဲဒုဟ်တၟာဒဵုသိန္နရာဇ် ဒါတ်တိဗၠးတှ်ေဗၠးအာရ။ နရက်အဝိက်ဟွံဗၠး ဒးစိန်ဂၠက်ဍာံဍာံဂှ် အဲဆာန်ဍူ တၠဗှ်ေတအ် ကွေံကွေံရောၚ်!&quot; ဂးသာ်ဂှ်တုဲ စဴအာလ္ၚောဝ်ပ္တီ ဨကရာဇ်ပၞာန်ရ။

== တင်သရုပ် ==
&quot;ကပြိုၚ်ချိုတ်သီုနေၚ် ပြေၚ်ချိုတ်သီုဂြၚ်&quot; ၝအဒိုဟ်ကွိုက် ဓဇန်စှ်ဏအ်ရ။ အစာကဝိမန်ပိုယ် ဂလိုၚ်လဵု ဆာန်လိက်ပတ်မန် ဂလိုၚ်လဵု စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူမန် ဆာန်ဍုၚ်မန်ရောဟီုဂှ် ချပ်ကေတ်ရ ကဠောတအ်။ ပတန်လဝ်သာသနာ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန် နကဵု သူရသတ္တိ ဝိသာရဒဗျတ္တိ ကလိဂွံဝၚ်တၟေၚ်တၟဟ် စဵုကဵုကဝ်တဴကဝ်တန်တေံရ။ လပါ် ပရေၚ်သာသနာဂန္ထဓူရ၊ ပရေၚ်ဓဝ်လောကုတ္တဵု မဂ်ဖဵုနိဗ္ဗာန် ဝိပဿနာဓူရ နုက်ဗပေၚ်လဝ် စဵုကဵုစဴသွဝ်တေံရောၚ်။

ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂုဏ်ကြဳဇှ်လွဳပရာ အစာကဝိမန် လောန်စဴအာဗၞတ် ဒဒိုက်ဇကုဂှ်ဟွံရၚ်သ္ၚဳ၊ ဒဒိုက်လိက်ပတ်မန် ဒးဟဳဒးလေၚ် ဒးကၠက်အာဂှ် ဆက်မၠာ်ကျောဝ်ဂၠးဒ္ၚောဝ်ဂှ် တုပ်သၟဟ်ကဵုဂမြၚ်ညာဏ်၊ ဂစာန်ချူလဝ် ပြကိုဟ်လိက်ပတ်မန် သွက်ကောန်ဂကူမန်ပိုယ် ပစ္စုပ္ပန်ကဵုအနာဂတ် လၜံၚ်ခ္ဍတ်လဝ် စဵုကဵုလၟုဟ်။ နူသၞာံဂှ် ဒှ်ခမဳ (၁၀၈၀) တေံ စိုပ် (၁၃၆၈) သၞာံ၊ လုကဴပွိုၚ် ၜါကၠံဒ္စာံစှော်သၞာံ အာယုက်ချူကှ်ေခၞံလဝ် ပြကိုဟ်လိက်ပတ်ပိဋကတ်နာနာ။ နူသၞာံဂှ် ဝၚ်ကျာ်ဇၞော်အစာအစွောံ စွံလဝ် ပ္ဍဲသၠရိုတ်တာ သွက်ဂကူမန်ပိုယ်တုဲ ဝိုတ်တၠိၚ်ထောံ ဂုဏ်ညးဟွံခိုဟ်တုဲ၊ ဒးကၠိုဟ် ပရူဒဒှ်လွဳမဇၞော် ကော်ခဴစ ပူဂိုလ်မဂံၚ်သကာ &quot;ခမဳအာဇာနယ် ဟွံမွဲကဵု ၜတ်ကၞာတ်&quot; ကဵုညာတ် သတ္တိဗျတ္တိညးအိုတ်ညိ။

(''ချူ- ကျာ်ဇၞော်အစာပါလိတ - ကၟာဝက်'')

[[ကဏ္ဍ:လိက်ပရေင်]]
[[ကဏ္ဍ:ဝင်မန်]]
[[ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]
[[ကဏ္ဍ:လိက်ပတ်မန်]]
[[ကဏ္ဍ:ကျာ်ဇၞော်အစွောံ]]</text>
      <sha1>85710m0c9gho96954mwu62isa07tq1u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကၟိန်ဍုၚ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4091</id>
    <revision>
      <id>52850</id>
      <parentid>30273</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T07:47:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52850</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9183" sha1="akm50qm92uxmcw07mdihzd9qlzuzuby" xml:space="preserve">'''က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကၟိန်ဍုၚ်''' ({{lang-en|National Leader}}) ဝွံ ဒှ်ပူဂိုလ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံမၞိဟ် ညးမကေတ် တာလျိုင် သွက်ဂွံ သောၚ်ကလး အရာကိစ္စ ကောန်ညးဍုၚ်ကွာန် ကေုာံ ပွမအုပ်ဓုပ် ဍုင် ညံင်ဂွံ တဴတက်ဖောအ်ဗြေဝ် ရ။ ဂွံရုဲပ္တိုန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် မၞုံကဵု အသဝ်ဂုဏ် ကေုာံ အစောန်စရာဲမာန်ဂှ် ဒှ်တာလျိုၚ် ကောန်ညးဍုၚ်ကွာန်တအ်တုဲ၊ ယဝ်ရ ရုဲစှ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ဗၠေတ်အာမ္ဂး အလုံကၟိန်ဍုၚ် ကေုာံ ဂကူမွဲ မ္ဒးအာစိုပ် ဒဒိုက်လလေၚ်ဖဵု မာန်ရ။

== အသဝ်ဂုဏ် ကေုာံ အစောန်စရာဲ ==
က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ကၟိန်ဍုၚ်မွဲဝွံ ထေက်ကဵု ဒးဍိုက်ပေၚ်တဴ ကု အစောန်စရာဲ ကေုာံ အသဝ်ဂုဏ် ပ္ဍဲအရာ ပွမအုပ်ဓုပ်ရ။ လဂွံကဵု ယေန်သၞာၚ် အလေံအထ ကၟိန်ဍုၚ်ဂကူပိုဲမ္ဂး အင်္ဂလက္ချန် သ္ကိုပ်နာယက (သ္ပဇၞော်ညး) ဂှ် နွံဒၟံၚ် (၆) သာ်ရ-
# ပွမနွံတဴကဵု ဇဲဝဳရိယ
# ပွမနွံတဴကဵု ဓရ်တ္ၚအ်သာဍာ (Perseverance)
# ပွမနွံတဴကဵု ဓရ်ဆာန်ဍူ မတွံဂး ကာရုဏာ
# ပွမနွံတဴကဵု ဓရ်လအေၚ်ဒုၚ်
# ပွမနွံတဴကဵု ဓရ်ပါ်ပဲါ 
# ပွမနွံတဴကဵု ဓရ်ဂမြၚ်ညာဏ်

သအာၚ်နူဂှ်ပၠန် ညးမအုပ်ဓုပ်ဍုင် (သၟိၚ်) တအ် ဒးနွံတဴကဵု '''ရာဇဓရ်စှ်ပြကာ''' မတွံဂး - ပွမကဵုဒါန်၊ မၚ်မွဲဓရ်သဳလ၊ သၠးကဵုဒြပ်၊ မၞုံကဵုဂလာန် မဍိုန်ၜတ် ဇိပ်ဂၠိပ်၊ မၚ်သဳဥပုဟ်၊ ဖအောန်ဓရ်ဒေါသ၊ စးကဵုညးဍုၚ်ကွာန်ဟွံဂွံ၊ ဍဵုဍိုက်ညးဍုၚ်ကွာန်ဟွံဂွံ၊ နွံကဵုဓရ်လအေၚ်ဒုၚ်၊ ကေုာံ ဒ္ဂေတ်ဝတ်တပ်တး တအ်မဒှ်ရ။ 

== ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်အုပ်ဓုပ် ==
သ္ကိုပ်ကၟိန်ဍုၚ်မွဲမွဲ ထေက်ကဵု ဒးတီ ဆဵုဂဗ ကၠိုဟ်ခၠၚ်လဝ် စက်ယန္တရာ ဂကောံအလဵုအသဳ ကေုာံ ဌာနအဓိက ပိသာ်ရ-
* '''ဌာနခၞံဥပဒေ (Legislative):''' ခၞံဥပဒေ၊ ကလေၚ်ပလေဝ် သဇိုၚ်ဥပဒေ၊ ဓဇက်လဝ်မူတြေံ ကေုာံ သ္ပဒတန် လိက်ကသုက်နာနာ။
* '''ဌာနအုပ်ဓုပ် (Executive):''' ဆက်ဆောံကဵုဂၠးကဝ်၊ ပြုပြေၚ်ဖန်ဖက်ကၟိန်ဍုၚ်၊ ဖောအ်ဗြေဝ် ပိုန်ဒြပ်၊ ကေုာံ ပရေၚ်စဵုဒၞာကၟိန်ဍုၚ်။
* '''ဌာနဒုၚ်စဳရေၚ် (Judiciary):''' ဒက်ပ္တန် ဗဗွဲဓရ် ကုဂကောံမၞိဟ်၊ ဖျေံဒုဟ်ဒဏ် ကုညးဖံက်သၞောဝ်၊ ကေုာံ မင်မဲ ဗဗွဲဓရ် အကြာအလဵုအသဳ ကေုာံ ညးဍုင်ကွာန်။

=== ပရေင်ဂၠးကဝ် ကေုာံ အပ္ဍဲဍုင် ===
ညးမဒှ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ပ္ဍဲဌာနအုပ်ဓုပ်ဝွံ စပ်ကဵု ဗဟုသုတ ပရေၚ်ဂၠးကဝ်မ္ဂး ဗီုသဘဴဒြဟတ်ကၟိန်ဍုၚ် တၞဟ်တအ် (ပထဝဳ၊ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်)၊ ဗီုသ္ဇိုၚ်ဒၟံၚ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ဂၠးကဝ် မပြံၚ်လှာဲဒၟံၚ်၊ မူဝါဒ ပရေၚ်ဆက်ဆောံဍုင်မ္ၚး တအ်ဂှ် သ္ဒးတီလဝ်ရ။ ပရေၚ်အပ္ဍဲဍုၚ်ပၠန်ဂှ် ပထဝဳတိဍာ်၊ ပရေၚ်စဵုဒၞာ၊ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေၚ်အုပ်ဓုပ် ကဏ္ဍနာနာတအ်ဂှ် ဒးဒရပ်အာဇုက် နကဵု ဂမြၚ်ညာဏ် သ္ကေက်သ္ကာ ကေုာံ ဆဵုဂဗ ကြံၚ်ၚ်ရ။

== ကဏ္ဍအဓိကဂမၠိုင် ==
* '''ပရေင်စဵုဒၞာ (Defense):''' လဂွံကဵု ပထဝဳ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တုဲ ဒေသစှ်ေဗြိုဟ် ကုမဟာဗျူဟာ၊ အန္တရာဲကဵု ဂီုကၠီု၊ ပၞော်ဗ္တၚ်သၞ ကေုာံ ဍာန်ဒဵု ဍာန်ဍာ် တအ်ဂှ် သ္ဒးတီလဝ်တုဲ ဒးဓဇက် မူဒက်ပ္တန် ဇြဟတ်စဵုဒၞာ မာန်ရ။
* '''ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Economy):''' ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် မတိတ်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ် (ဥပမာ - သြောံသ္ၚု) ဂှ် သွက်ဘဝ သၟာဗ္ၚ သၟာကမၠောန်တအ် ဂွံတဴတက်ဂှ် ဒးပံက်လးကဵုဍာန်၊ သွံရာန်လှာဲဂတး၊ ပၠောပ်ဗၞိက် ပ္တိတ်ဗၞိက် ကေုာံ ရုၚ်စက် တအ်ဂှ် ဒးဖန်ဖက်ကဵု မာန်ရ။

== ပရေင်ပံင်ကောံ ကေုာံ အနာဂတ် ==
လောက ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဝွံ ယှုက်ထုဲဒၟံၚ် နကဵု ဂကူဟွံတုပ်၊ ဘာသာတုပ်၊ လညာတ်၊ ပါတဳ ကေုာံ ဓရ်ပတှ်ေ ဟွံတုပ် ညးသ္ကအ်ရ။ သွက်ဂွံ ပံၚ်ကောံညးသ္ကံဂှ် ကိစ္စဇၞော်ဒၟံၚ်တုဲ မၞိဟ်အာက္ဍိုပ် ကၟိန်ဍုၚ်ဂှ် အစောဲပါတဳ၊ အစောဲဝါဒ ကေုာံ အတ္တဂမၠိုင် ဒးသ္အးဇ္ၚးကၠေံတုဲ ဒးဒှ် မၞိဟ်တပ်တး မွဲရ။

မၞိဟ်မၞုံတဴကဵု လညာတ်သၠဲလး၊ စိုတ်ဓါတ်ပြဲ၊ အသဝ်ဂုဏ်၊ အစောန်စရာဲ ကေုာံ မစိုန်သကီုတဴ လတူ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ပထဝဳ၊ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်တအ်ဂှ် ထေက်ကဵု ဒးဂွံအခေါၚ် ကေတ်တာလျိုင်ရ။ ယြဴမၞိဟ်လဵုမွဲ ဒှ်မၞိဟ် ဆာန်ကၟိန်ဍုၚ်၊ ဆာန်ဂကူ ကေုာံ မၞုံတဴကဵု အသဝ်ဂုဏ်မ္ဂး သ္ဒးရုဲစှ်ကေတ်တုဲ ဍုင်တၟိ မၞုံကဵု လျးအရံၚ်အရှိန်ဂှ် ဒက်ပတန်အာ သွက် အနာဂတ် ဂကူမန်ပိုဲ မာန်ရ။

== နိဿဲ ကေုာံ တင်စၟတ် ==
* လိက်ပရေင်ဝွံ ဒုင်သဇိုင် ကု လိက် &quot;က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ကၟိန်ဍုၚ်&quot; မချူလဝ် နကဵု အစာ ''ရာမည-မာံဝါန်ၛာဲ (ကွာန်ကအ်သိုခ်)'' တုဲ ကလေင် ပြုပြေင် ညံင်ဂွံ ကိတ်ညဳ ကု သၞောတ်ဝ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ရ။

[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဒဿန ကေုာံ လညာတ်]]
[[ကဏ္ဍ:လိက်ပရေင်]]</text>
      <sha1>akm50qm92uxmcw07mdihzd9qlzuzuby</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဂကောံလိက်ပတ်ယေန်သၞာၚ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4099</id>
    <revision>
      <id>52826</id>
      <parentid>30281</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T05:09:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8748" sha1="qj4jjz34hfrd119wsvj6jsuuzzrm5j6" xml:space="preserve">'''ဂကောံလိက်ပတ်ယေန်သၞာၚ်'''

အဲဂှ် မဒှ်ကောန်မန်မွဲရ။ မိအဲ ကဵု အပါအဲ သီုၜါတၠဂှ် ဟိုတ်နူကၠိဂွံလဝ် အာဲကၟာဲ နူမိမညးတအ် သီုၜါလပါ်တုဲ ဒှ်ညးတၠတိဗ္ၚ၊ တၠစက်ဗုတ်သ္ၚု မွဲမကီုရ။ အဲဂွံအခေါၚ်မၚ်ဘာအလဵုအသဳ၊ အံၚ်ဇၞးကေတ် တန်ဒဿမ နဘာကွာန်တုဲ ဂွံအခေါၚ်တိုန်ဘာတက္ကသိုလ် ဍုၚ်မတ်မလီုရ။ အဲဂှ် လေပ်စလိက်ညိည၊ ဗ္ဒါဲကဵုပိုန်ဒြပ်မိမတုဲ စိုတ်သၠုၚ်လောန်။ ၜိုန်ဒှ် ကောန်မန်၊ မံၚ်ဘာကွာန်မန်၊ စသုၚ်ပုၚ်သွမန် ကီုလေဝ် ဟွံဟီုအရေဝ်မန်၊ ဟွံဗှ်လိက်မန်၊ ဟွံသုၚ်စောဲ ယေန်သၞာၚ်အခိုက်ကၞာမန် လးလးဂှ် ပ္ဍဲဂၠမ်စိုတ် ယောၚ်ညံၚ် &quot;ညး&quot; ဗက်ရံၚ်သ္ၚိမံၚ် နကဵုမတ်ကရုဏာ ဏောၚ်ထေၚ်။ 

စိုပ်တက္ကသိုလ်ဗက် ဆဵုဂဗစုတ် &quot;ညး&quot; ပၠန်ရ။ အဲပၠောပ်လဝ်စိုတ်ဂှ် စိုပ်ဘာတက္ကသိုလ်မ္ဂး ဂကူဟွံဒးရုဲ၊ ဂွံဂၠာဲမိတ်ဒါန်၊ ဂွံဆဵုပြဲဇွာဂၠိုၚ်ဏောၚ်၊ ဂွံအဆပူဂဵု ကၠောန်ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဏောၚ်၊ ပံၚ်ကဵုဂကူသ္အာၚ်တုဲ ဂွံနဲကဲပတိတ်ပရဲ လ္တူညးကောန်ကွာန်ဏောၚ်၊ ဍေန်လိက်ဗှ်လိက်ညိညတုဲ ညံၚ်ဂွံအံၚ်လိက် ကဆံၚ်သၠုၚ်သၠုၚ်ဂှ် ထပက်လာဘ်ဗဇဴကဵု ညးတၠအဝဵု စပ်ကဵုပရေၚ်ပညာဏောၚ်... ရန်တၟံအဲဂှ် ဆၜိုတ်ဏအ်ညိကွေံ။ လၟုဟ် ဟွံမိက်ဆဵုရ၊ ပဲါကၠုၚ်နူကွာန် စိုပ်ဌာန်ဍုၚ်ဇၞော် ဂဗစုတ် &quot;ညး&quot; ပၠန်သွံ။ 

ဍောၚ်ကွေံရဏး... &quot;ညး&quot; ဗက်စန်ဒက်မံၚ် ကွးဘာမန် မတိုန်မံၚ်တက္ကသိုလ် သွက်ဂွံဗတောန်အရေဝ်မန်၊ လိက်မန်ရ။ သွက်ဂွံပတိတ်လိက်ကၞပ် စပ်ကဵုပရေၚ်ဂကူ ညံင်ဂွံဇၞော်မောဝ်ရ။ &quot;ညး&quot; ဗက်စရင်ဇာတိဍုၚ်ကွာန်တုဲ ဒဒှ်ရ အဲလေဝ် ကောန်မန်မွဲကီုဂှ် &quot;ညး&quot; တီစုတ်ရ။ အပါအဲဂှ် စပ်ကဵုပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ဒက်မိတ်ပရဲ ကဵုဂကူမပ္တံကြုက်၊ ဂလာတအ်ဂၠိုၚ်၊ ပ္ဍဲသ္ၚိလေဝ် ဟွံဟီုအရေဝ်မန်တုဲ အလုံမွဲသ္ၚိပိုဲ ဟီုအရေဝ်မန် ဟွံချိုတ်ပၠိုတ်ဂှ် လအ်မံၚ်ကွေံကွေံရ။ အဲလေဝ် အထေၚ်ဇၞော်ကဵု အရေဝ်ဂကူသ္အာၚ်တုဲ နူဒစိတ်တန်တေံ ဟွံဟီုကၠုၚ်လဝ် အရေဝ်မန်။ လၟုဟ်မှ ဗီုလဵုဂွံပံၚ်ကဵု &quot;ညး&quot; မာန်မံၚ်ဏီရော။ 

&quot;ညး&quot; ဖအောဝ်အဲကဵုတိုန် တန်ဟီုအရေဝ်မန်၊ အဲပါဲဟွံဒဴ ဟွံလောဲ၊ ဒးတိုန် တန်ဟီုအရေဝ်မန် အကြာကွးဘာကြုက်၊ ဂလာတအ်ရ။ မွဲလှ်ေပၠန် &quot;ညး&quot; ထဴကဵုတိုန် တန်ဗ္တောန်လိက်မန်ပၠန်ရ၊ ပဲါဂၠံၚ်ကွိုက် ဒးဂၠံၚ်ကေတ်၊ ပဲါဂၠံၚ်ကေက် ဒးဂၠံၚ်ကွိုတ်ရသွံ။ ရန်ကဵုဂကူ ကရေၚ်၊ ချေၚ် အဟိန်ဍေံတအ် တိုန်လိက်ဘာတက္ကသိုလ် ပရေၚ်ဂကူညးကဵုညး ဍေံတအ်လုပ်ကၠောန် သီုစိုတ်မိပ်မြဟ်ဂှ် ဂွံဆဵုတုဲ ချပ်ဂၠိၚ်သ္ၚောဲ သီုကဵုစိုတ်စေတနာ ဟွံမဲလးလး ဒးကလၚ်စဂလာန် &quot;ညး&quot; ပၠတရဴတုဲ၊ အဲဂွံအခေါၚ်တိုန်စၚ် သ္ဘၚ်တ္ၚဲကောန်ဂကူမန်၊ ဂွံအခေါၚ်လှ်ေဒယှ်ေ လ္တူစၚ်သၠုၚ် တ္ၚဲကၟိန်ဍုၚ်၊ ဂွံအခေါၚ်တိုန်စၚ် တ္ၚဲတွဵုရးမန် ဍုၚ်မန်။ လ္ၚတ်လိက်ဝၚ်မန်လေဝ် လေပ်ကၠုၚ်၊ နူအာဒိကိုပ်ကၠာတေံဟေၚ် ဒဒှ်ရ ဂကူမန် နွံကၠုၚ်ကဵု တိဍာ်နန်ထဝ်၊ ဂွံကၠုၚ်လိက်ပတ် သာသနာ ကၠာအိုတ်ဂှ်လေဝ် ဂွံတီကၠုၚ်ဂှ် ဟိုတ်နူဂုဏ် &quot;ညး&quot; ဏောၚ်။

လၟုဟ် ဂွံတဆိပ်ကြာသိပ္ပံ ဒှ်ကွးအံၚ်ပညာတက္ကသဵုတုဲ ကလေၚ်စဴကွာန်။ ကာလအပါသၟာန် နကဵုအရေဝ်ဂကူလဵု ဂွံသွဟ်ကြိုက်ရော။ အဲဗ္တောန် နကဵုပညာတက္ကသဵုဂှ် သွက်ပတိတ်ပရဲ လ္တူကောန်ကွာန်၊ သွက်မိမကောဒေံအဲ မွဲသ္ၚိဓဝ် ဂွံစသုၚ်ဖဲလဲရဟာ၊ သွက်မန်ဂွံဇၞော်မောဝ် အဲလေဝ် တာလျိုၚ် မၚ်မွဲဂကူ နွံမံၚ်ဏောၚ်လေဝ်။

မွဲအခိၚ်တေံ &quot;ညး&quot; ပၠတရဴဟွံမဲ အဲတၠိၚ်ပရေၚ်ဂကူလဝ် ကဵုဒှ်ကၠာရ။ လၟုဟ် ဟိုတ်နူ “ညး&quot; ပၠတရဴခိုဟ် အဲကၠိုဟ်တိုန်ဣယျ။ လ္တူနူအာဲမိမအဲ ပြးမံၚ်မွဲကၠအ်၊ အာဲကၟာဲမန် ပြးမံၚ်ပေၚ်တိဂှ် ၜိုတ်အစောန်အဲနွံ အဲဒးမၚ်မွဲကီုဏောၚ်။ ကာလစၟဳစၟတ်ရံၚ်မှ ဒၞဲါကောန်ဂကူမန်နွံ ရဲ “ညး&quot; နွံမံၚ် သီုဖအိုတ်ဏောၚ်ဟေအ်။ “ညး&quot; ကဵု “ရဲညး&quot; ဂှ် ဒေသရတၟေၚ် ရန်တၟံတိုၚ်ပ္ကဴ တုပ်ဟေၚ်ဏောၚ်။ 

ဝၚ်ပရေံညံၚ်ဟွံဂွံဒးဒုၚ်ချိုတ် “ညး&quot; ဘိုၚ်ဖတိုက်ဖအောဝ် ထ္ၜးလဝ်ကဵုဂၠံၚ်၊ အဲဂွံဒှ်ကၠုၚ် ယေန်သၞာၚ်မန် နွံကဵုမ္ၚဵု “ညး&quot; ဏောၚ် လဟဵုပလေဝ်လဝ်၊ အဲအပ်လမျီုတုဲ ပံၚ်အာကဵု “ညး” ဏောၚ်။ “ညး” ဂှ် ညးဂှ်ရော၊ “ဂကောံလိက်ပတ်ယေန်သၞာၚ်မန်” ရောၚ်။

(''ချူ- တၠဂုဏ်ပဏ္ဍိတ - ကၟာဝက်'')

[[ကဏ္ဍ:လိက်ပရေင်]]
[[ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင်မန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဂကောံမန်]]</text>
      <sha1>qj4jjz34hfrd119wsvj6jsuuzzrm5j6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ချပ်ချပ်သဘာဝ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4101</id>
    <revision>
      <id>52837</id>
      <parentid>30283</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T05:45:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52837</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24086" sha1="rfmp054u2ic5rbi5at4e9qnccv24xfs" xml:space="preserve">'''ချပ်ချပ်သဘာဝ''' ဝွံ ဒှ်လိက်ပရေင် ဓရီုကျာ (Dialogue) မချူလဝ် နကဵု အစာချူလိက် ဗဳထဝ်ဗိုတ် တုဲ၊ ဒှ်လိက် မသ္ၚဳဂၠိပ် ပတုပ်ရံင် အကြာ လညာတ် ကြက်သဘာဝ သိပ္ပံ ကေုာံ ဓဝ်ပတေဟ် အခိုက်အလိုက် တမၠာတအ် ရ။ လိက်ဝွံ ဓရီုကျာလဝ် ပရူ ဟိုတ် ဂဂဵုကြေဟ် မဂွံဗြု၊ ကေုာံ လညာတ် ပရူ နရက် မနွံ သၟဝ်တိ မဆက်စပ် ကု ဒြဟတ်ဂမ္တဴ (Geothermal energy) နကဵု မတ် သိပ္ပံ ရ။

== ညးမပါလုပ်ဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲ လိက်ဓရီုကျာဏအ် မၞိဟ်မပါလုပ် အဓိက နွံ (၃) တၠ-
* '''နာဲဂမြၚ်''' (ညးမစိုန်သကီု လပါ်လညာတ် သိပ္ပံ ကေုာံ ဗစာရဏာ)
* '''မအံက်ဒဴ''' (ညးမသၟာန်ဇၟာန် ကေုာံ မိက်ဂွံလ္ၚတ်)
* '''မလ္ဂန်ဇြေၚ်''' (ညးမၞုံကဵု လညာတ် အခိုက်တြေံ)

== တင်သရုပ် လညာတ် အဓိက ==
# '''သဘာဝ ဂဂဵု ကေုာံ လျး:''' ဂဂဵုတး မဗြု ကေုာံ လျးလလဳ မတၟးဂှ် ဟွံသေင် ကု ဒေဝတဴတအ် မပန်ဗတိုက်ဝေင်ပၞာန် ညးသ္ကအ်၊ ဍေံဒှ် သဘာဝ ဓါတ်ၝောအ် ကေုာံ ဓါတ်ကၟက် မနွံ ပ္ဍဲ အာကာသ တအ် တက်လုက်စုတ် ညးသ္ကအ်တုဲ ကတဵုဒှ်ကၠုင် ရ။
# '''ပရေင်ဗစာရဏာ (ကလာမသုတ်):''' ဟွံထေက်ကဵု ဒးပတေဟ် ဂလာန် အခိုက်အလိုက် ဇုဇဗဴလ တြေံ သက်သက်၊ ဒးစကာ ညာဏ် ဗစာရဏာ (အတိုၚ် ကျာ်တြဲ မတွံလဝ် ပ္ဍဲ ကလာမသုတ်) တုဲ ချပ်ပါ်ပဲါ နကဵု ဓဝ်သဘာဝ။
# '''လညာတ် ပရူ နရက်:''' နရက် မဟီုဂှ် နကဵု လညာတ်သိပ္ပံမ္ဂး ဒှ် ဒေသဗဟဵု လဒေါဝ် ဂၠးတိ (Earth's core) မၞုံကဵု ဓါတ်ဂမ္တဴ သၠုင်အိုတ် (ၜိုတ် ၆၆၀၀ ဒဳဂရဳ သေန်တဳဂရိတ်) ရ။ လၟုဟ်မ္ဂး ဍုင်ဇၞော်မောဝ်တအ် စကာဒၟံင် ဒြဟတ်ဂမ္တဴ သၟဝ်တိဏအ် (Geothermal Energy) သွက် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပၟတ်လလဳ ရ။

== လိက်ဓရီုကျာ ချပ်ချပ်သဘာဝ ==
ရမျှာၚ်ကြာတ်ဇိုၚ် ပ္ဍဲက္ဍိုပ်တၞိန်တေံ ဗြုမံၚ်ဖြဴဖြဴ အဲဂွံမိၚ်ကေတ်တုဲ အဲယာပၚ်ပ္တိုန်မုက် ပ္ဍဲသြၚ်တေံတုဲ ဂွံဆဵုကေတ် မအံက်ဒဴ ကဵု မလ္ဂန်ဇြေၚ် ရ။ အတိုၚ်ပြဝေဏဳမန် ဝတ်ကၟုဲအာကၠုၚ်မ္ဂး ဒးဒစးဝေၚ် ဒုၚ်တၠုၚ်တရဴတုဲ နာဲဂမြၚ်မွဲ ကွာ်တိတ်ကၠုၚ် နူခုၚ်ဂ္ဇံတုဲ &quot;ထိစ် (ခိုဟ်) ရဲတံ အဲလေဝ် စၟဳမံၚ်တၟာဂလံရ။ ဂ္ဇံခုၚ် သုၚ်ဍာ် လ္ပညှာစိုတ်ညိ&quot; နာဲဂမြၚ် ကေတ်ပ္တိတ်နၚ် ကေတ်ဗကောၚ်တုဲ ဂ္ဇံစှ်ေခုၚ် ဗဒေဲါဂှ်ရ။

'''နာဲဂမြၚ်:''' အဲရံၚ်မုက်မတ်ရဲတံ ဍာတ်ကြိုတ်ကွေံကွေံ။ ရဲတံ ကၠုၚ်နူလဵုရော? မုနွံပၟိက် ကိစ္စရော?

'''မအံက်ဒဴ:''' ပိုဲကၠုၚ်အဏံရ၊ မိက်ဂွံထ္ၜးလဴ ဗ္စကဵုနာဲ ကပေါတ်ညိညလေဝ်။ မၞိဟ်ဇၞော်ဇၞော် ကၠာတေံဟီု ကပေါတ်ဏံ နွံကဵု ၚုဟ်မးကွေံကွေံ၊ မၞိဟ်ကုသဵု အတိက်တေံ ခိုဟ်ဟေၚ် ကလိဂွံရ။

'''နာဲဂမြၚ်:''' ခိုဟ်လေဝ်ရဲတံ၊ အရာမွဲမွဲ တၟေၚ်ကီု ဟွံတၟေၚ်ကီု ကၠုၚ်လဴထ္ၜး ကေတ်ကသပ် ညာဏ်ညးသ္ကံဂှ် ဒှ်နဲတၠပညာတံရ။

'''မလ္ဂန်ဇြေၚ်:''' ဣဏံနာဲပိုဲ တၟံဂဂဵုတး၊ သုၚ်စောဲဂွံမံၚ် ဇၟာပ်ပ်အရာဏောၚ်။ မာန်ဂျိ မာန်ပၟတ် မာန်လွဟ်၊ ဒှ်ကံလွဟ် သၟိၚ်ဒေဝတဴတံဏောဝ်။

'''နာဲဂမြၚ်:''' အဝ်… ဟဂှ်ဟာ… ဒေဝတဴလဵု ဂွံပန်ဖျေံရော အခိၚ်လဵု? ဒေဝတဴတံ မဝေၚ်ပၞာန်ရော? သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ် ဒေဝတဴတံ ဗၜူအရက်တုဲ ပန်ဝေၚ်ဟာ? သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ် ဝေၚ်သဘၚ် ကျာ်စူဠာမဏိတုဲ ပန်ဖျေံဟာ?

'''မအံက်ဒဴ:''' ဟဂဵုဟရိၚ်လေဝ်နာဲ၊ ဗြဲဂူတှ်ေ ဍာ်ဍေံဒှ်စဒှ်ရ။

'''နာဲဂမြၚ်:''' ဟဂဵုဟရိၚ်ဂှ် ကမ်ဍေံဟွံမွဲပုဟ်နာဲ၊ သဘာဝဓါတ်ဏောဝ်။ မၞးတံဂှ် ဒှ်ကောန်ဗုဒ္ဓဘာသာကီု ဟွံပတှ်ေဂလာန်ကျာ်တုဲ ဗက်ပတှ်ေမံၚ်ဆဆဵု။ ကျာ်တြဲဂေါတမပိုဲ တွံလဝ် ပ္ဍဲကာလမသုတ်တေံ &quot;မာအနုဿ ဝေနဂဏှိတ္တိ&quot; (မိၚ်မွဲအဆက်လေဝ် ဍာံရ လ္ပပတှ်ေဏီ)၊ &quot;မာပရမ္ပရာယ ဂဏှိတ္တ&quot; (ပြဝေဏဳ ဇုဇဗဴလ အဆက်ဆက်တြေံလေဝ် ဍာံရ လ္ပပတှ်ေဏီ)၊ &quot;မာပိဋကသမ္ပဒါနေန&quot; (နူပိဋကတ်ဇကု မဖ္ဍောတ်သှ်ဆာဲဒၟံၚ်ကီုလေဝ် ဍာံရ လ္ပပတှ်ေဏီ)။ ချပ်ပါ်ပဲါ နကဵု ဓဝ်သဘာဝတုဲ ပတှ်ေညိ။ ကျာ်ပိုဲဂှ် ဗီုကဵု ကျာ်တၠညးအကးတေံ ဟွံသေၚ်၊ ညးကဵုပတှ်ေ ဇကုဇကုရောၚ် &quot;အတ္တာဟိ အတ္တနော နာထော&quot;။ ညးဟွံကဵုပတှ်ေညးတၞဟ်ရ၊ ကျာ်တြဲပိုဲဂှ် ဝါဒပစ္စုပ္ပန် ဟေၚ်ဏောဝ်။ 

ယဝ်ပတှ်ေအတိက်တှ်ေ ဒှ်ပုဗ္ဗေကတဟေတုဒိဋ္ဌိ ဍာံဍာံဏောဝ်၊ ဝါဒအနတ္တ ဟေၚ်ရောၚ် ချပ်ကဵုဒးညိ။ ညးချူလိက်လ္ၚဵုတံဂှ် ဂွိၚ်ဖေက်ညးတၞဟ် ဟွံပတှ်ေဂလာန်ဇကုတုဲ စၠောံဟီုထောံဂလာန်ကျာ်လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ယဝ်ရဇကု ပတှ်ေမံၚ် အတိုၚ်ညးတၞဟ်ဘ ယဝ်ရဖေက်တှ်ေ ဗှ်ေဒှ်ကောန်ဗုဒ္ဓဘာသာမွဲ ဟွံဇေတ်ဏီရ။

'''မအံက်ဒဴ:''' နာဲဟီုဂှ် အဲဂွံတိုန်သတိညိလေဝ် ကပေါတ်ဏံ မုကပေါတ်ဒှ်မာန်ရော?

'''နာဲဂမြၚ်:''' ကပေါတ်ဏံ ဒှ်မာန်တှ်ေ လွဟ်ညးကၠာကၠာတေံ ဒှ်မာန် ပ္ဍဲကဵုလ္တူဂၠးတိဏံ။ နူကၠာမၞိဟ်တံ ဟွံကၠိုဟ်သဘာဝဏီ၊ နူကၠာဟွံတီ ပသဲဏီမ္ဂး သုၚ်စောဲရပ်စ တၟံတံတုဲ ဗက်ဂၠာဲစ သတ်ဂြိုပ်ဂမၠိုၚ်ရ။ လံညိ ပၟတ်ဂြိုပ်တူတုဲ ဓါတ်ဟရိုတ် အကြာဒဵုတံ ဒးပၟတ်တုဲ ဍေံလေၚ် ကလောံမံၚ် ဂွံဆဵုတုဲ ညးတံ ကၠောန်ထောံ ဗီုမုဲတံ ညးဂၠာဲစဖျုန်သတ်ဂြိုပ်တံရ။ ကပေါတ်ညးတံ ပြးမံၚ်စဂှ်လေဝ် ဟီုမာန်ရ။ ဆဂး ရံၚ်ကဵုဂလာန်ကျာ်မ္ဂး (လောကာစိန္တေယျ) လိုက်ဏံ ချပ်ပိုၚ်ခြာ ဟွံမာန်တုဲ ဒှ်အရာချပ်ဟွံသေၚ်ရ။

'''မအံက်ဒဴ:''' ဒှ်သာ်ဂှ်တှ်ေ ဟဂဵုတးတံ၊ ဆေဝ်ပဠေဝ်တံ ဗီုလီုဍေံ ဂွံဒှ်ကၠုၚ်ရော?

'''နာဲဂမြၚ်:''' လဂွံကဵုနဲသိပ္ပံ အတိုၚ်ညးတံစမ်ဝတ်ဂွံဂှ်တှ်ေ၊ ပ္ဍဲကဵုအာကာသပိုဲဏံ ဓါတ်နွံမံၚ်ၜါ ညးကော်စ ဓါတ်ၝောံ ကဵု ဓါတ်ကၟက်။ ဓါတ်ၜါဂှ် ဂၠံၚ်ညးကဵုညး တၞဟ်ခြာမံၚ်ညးသ္ကံရ။ မာံလုက်စုက် ညးသ္ကံရ၊ ကာလကျာတက်ကၠုၚ် ထတ်ထတ်မ္ဂး ဍေံတံ ဒးကျာတုဲ လဝိၚ်လုက်ဒးညးသ္ကံ ဗက်ပၟတ်တိတ် ဗြုတဴဟဂှ်ရ။ တိပိုဲဏံဂှ် ဓါတ်ဇြောတ်နွံမံၚ်တုဲ လျးအရံၚ်ပၟတ်ဂှ် ဍေံဇြောတ်ဖျေံနၚ် လပါ်တိဏံ ဟဂှ်ရ။

'''မလ္ဂန်ဇြေၚ်:''' နာဲ.. ဆေဝ်ပဠေဝ်တၟးဂွံ မွဲခဏတုဲ ဟေၚ် ပရဵုဟရိၚ်ဂွံဗြုရောၚ်?

'''နာဲဂမြၚ်:''' ဇေတ်တ်တေံဂှ် ဍေံဗြုတိုန် မွဲတဲဓဝ် တုပ်ဖ္အိုတ်ရဏောၚ်၊ ဆဂးဂှ် ပရဟ်ရမျှာၚ် ကဵု ပရဟ်လျး တၟေၚ်အာရ။ ဥပမာ- လျးဂှ် ပရဟ်ဍေံ ပ္ဍဲမွဲစက္ကမ္ဂး အာဂွံ ၁၈၆,၀၀၀ တိုၚ်။ ရမျှာၚ်ဂှ် ပရဟ်ဍေံ မွဲစက္ကမ္ဂး ၁,၁၀၀ ပေ ဟေၚ်ရ။ ရံၚ်ကဵု ဗၞတ်ဗ္ၜတ်ဏံတုဲ ဇကုဆဵုလျးဆေဝ်ပဠေဝ် မုစိစက္က ဂွံမိၚ်ဗြုဟဂဵုဟရိုၚ်ရော တော်ရံၚ်ခြာဇမ္ၚောဲဍေံ မာန်ရ။ စပ်ကဵုပရူဏံတုဲ အဲဆက်လဴကဵုပရူ စက်ပၟတ်ညိပၠန်။ 

ညးခၞံကၠောန်ဗဒှ်ဏံ ညးတေံဟိုတ်တီကၠိုဟ် သာ်ဏံတုဲ ညးတေံကေတ် ဓါတ်ၝောံဓါတ်ကၟက် လ္တူအာကာသတေံတုဲ ညးတေံကၠောန်လဝ်ရ။ ယဝ်ရညးတေံ ပတှ်ေမံၚ် ဂလာန်ဇုဇဗဴလ၊ ညးတေံဆေဝ်ပဠေဝ်တံ၊ ဟဂဵုဟရိၚ်တံ ကျာ်ထာဝရပန်တှ်ေ ပိုဲဒးမံၚ်ဒၟံၚ် နကဵုပၟတ်တဝ်ၜံၚ်ဖိုဟ်ဏီရ။ ရံၚ်ကဵုဟိုတ်ဏံတုဲ အတိုၚ်ဂလာန်တၠပညာတံဟီု &quot;မိက်ဂွံစောန်မ္ဂး ဒးသၠးအစောဲမာန်&quot; ဂှ် ဍာံကွေံကွေံရ။

'''မလ္ဂန်ဇြေၚ်:''' အေ၊ ပိုဲကဵုနာဲမၞိဟ်တုပ်ပ်ဖိုဟ်၊ နာဲတီဇဳဂၠံၚ် ပိုဲဒှ်မံၚ် မၞိဟ်သုညဖိုဟ်ဏီ ဂွကဵုနာဲကွေံကွေံရ။

'''နာဲဂမြၚ်:''' &quot;ဂွကဵုဖေက်ဂှ် ဍာံဍာံ ဍေံဟွံမွဲ ပ္ဍဲခန္ဓပိုဲ၊ ပိုဲဖန်ဗဒှ်တိုန် ကေတ်တ်ရ&quot; ဏောဝ်။ အရာဏံဂှ် အရာကြိုက်ကဵုဂွ ဟွံသေၚ်၊ အရာကြိုက်ကဵု သံဝေဂရောၚ်။ အဲဂွံတီပရူဇဳဂၠံၚ်ဂှ် ဟိုတ်နူအဲ သ္ပသ္ကံဒ္ၚောဝ်ကဵုလိက်လၟိုန်တုဲ အဲဗိုတ်ကၠဟ်ကၠေံ အစောဲအတ္တ၊ လညာတ်အိက်နှိၚ်တုဲ အဲသ္ပပဓာန်ကဵု ဂလာန်ကျာ်တြဲ တွံလဝ် ပ္ဍဲကလာမသုတ်တေံရောၚ်။ 

ပိုဲသ္ပရဲကဵုကောန်ၚာ်မ္ဂး ယဝ်ပိုဲကေတ်လေပ်တှ်ေ ပိုဲဂွံကၠေၚ်က္ဍဟ် လ္ညာတ်ကောန်ၚာ်ရ။ ပိုဲသ္ပရဲညးသုၚ်အရက်ရ၊ ပိုဲသ္ပရဲကဵုလိက်မ္ဂး၊ ညံၚ်ရဴပိုဲသ္ပရဲကဵု တၠပညာဂၠးတိရ။ ယဝ်နာဲတံ ဆက်လ္ၚတ်အာလိက်မ္ဂး နာဲတံဒှ်မၞိဟ် စဳကၠးမွဲဟေၚ်ရ။ ယဝ်ရနာဲတံ ဟွံသ္ပသ္ကံကဵုလိက် ဟွံချပ်ပါ်ပဲါမ္ဂး ညးဟီုနရက်တှ်ေ နရက်ရ၊ ညးဟီုကလော်တှ်ေ ဖေက်ရ။ ညးဟီုဟွံခိုဟ်တှ်ေ ဟွံဂံၚ်ကၠောန်ရ၊ သာ်လဵုဂွံဒုၚ် လောကဓဝ် မာန်ရော။

'''မအံက်ဒဴ:''' နူကၠၚ်ဏံ နာဲဟီုပိုဲဂှ် ညးဟီုနရက် နရက်ကီု၊ ညိလေဝ်ဟွံမွဲကဵုဓဝ် ဗစာရဏာတှ်ေ ဒှ်မၞိဟ်ဟွံမွဲကဵုရှ်သာရ။ လညာတ်နာဲဝိုတ်တီ နရက်နွံဒၟံၚ် သၟဝ်ဏံကွေံဟာ နရက်ဂှ်နွံကွေံဟာ?

'''နာဲဂမြၚ်:''' အေ…… မုပဗီုလဵုယယတံ ဂွံသၟာန်ပရူဏံရော၊ မိက်အာဒၟံၚ်ဟာ? အရာဏံဖန်ဝါတ်ပိက်မံၚ်၊ ဟိုတ်နူပရေၚ်ဘာသာ ကဵုဒဒှ်ဍာံ ထုဲမံၚ်ညးသ္ကံလေဝ်။

'''မအံက်ဒဴ:''' ဂလာန်နာဲဟီုဏံ ကြိုက်ကဵုဒးချပ်ကွေံကွေံရ။ ပြဟ်ဟ်ဏံ အဲဟွံကၠးစစိုတ်ကွေံကွေံရ။ ဆဂး အရာဏံ ဒှ်အရာဇြိုဟ်ဟ်နက်က်မှ ဂွံတီရှ်သာလေဝ်။

'''နာဲဂမြၚ်:''' ကွေံတွဵုလေဝ်၊ အရာဇြိုဟ်ဟ်နက်က်ဂှ် ယဝ်ရကွာ်အာ လ္ပဝိၚ်တှ်ေ ဗၠိုက်စှ်ေဏောဝ်။ အရာဍာဍာဂှ် ဝိၚ်တှ်ေသြိုဟ်ထာတ်မာန်မံၚ် ချပ်ကဵုအး။ ကာလဂှ် ဂွံညာတ်တၟး သွက်မၞးတံဂွံချပ်ပါ်ပဲါ အဲကဵုဏာ တၟာဲတဲညိညလေဝ်။ 

နရက်ဂှ် နွံဆပ္ဍဲဘာသာပိုဲ သၟးဟွံသေၚ်၊ နွံမံၚ်ဇၟာပ်ဘာသာရ။ ဘာသာနွံတှ်ေ နရက်တံ ဍုၚ်သွဝ်တံ နွံရ။ ပိုဲလေဝ် ဂွံဒှ်ညးဂတာပ်ခေတ်မွဲတှ်ေ ဒးမၠာ်လဝ်မတ် အိုတ်ဂၠးတိမွဲဏောဝ်ဏး။ ဆဂး မၞးတံဂွံကၠိုဟ် အဲဟီုဏံတှ်ေ အစောဲအိက်နှိၚ်တြေံ ဒးကၠဟ်ထောံမွဲခဏဏောဝ်၊ သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ် ဒးစွံစိုတ် ဗီုမၞိဟ်တၟိတၟိမွဲတုဲ ကလေၚ်ချပ်ပါ်ပဲါလေဝ်။ ဗွဲကိုပ်ကၠာ အဲလဴကဵုပရူနရက် ဘာသာတေံ ဘာသာဏံညိညရ။ နရက်ဍုၚ်သွဝ် ဂကူဘာသာနွံဒၟံၚ် တိဒေသဂံက်ဂံက်တံဂှ်ကဵု နရက်ဂကူဘာသာနွံဒၟံၚ် ပ္ဍဲဒေသကတဴကတဴတံဂှ် ဟွံတုပ်ညးသ္ကအ်ရ။ ဆဂးဂှ် ကျာ်ထာဝရ ဗဒှ်လဝ်နရက် သွက်ရဲဖံက်သစ္စကဵုဓဝ်သမ္မာဍေံကီု၊ နရက်မုသလေန်တံကီု နွံမံၚ်တၞဟ်ဟ်ရ။ ဟီုဝိုတ်ဏံတှ်ေ ပါ်ပဲါဒးရဒှ်။ 

အတိုၚ်အ္စာသိပ္ပံတံ ပါ်ပဲါဂၠာဲစမ်ဝတ် ဆဵုလဝ် ဂၠးတိပိုဲဏံဂှ် နွံပိထပ်။ ထပ်တိဂှ်နွံၜိုတ် ၂၀၀ တိုၚ်၊ သၟဝ်တိဂှ် ထပ်သတ္တုအရိုၚ် နွံၜိုတ် ၃၀ တိုၚ်၊ သၟဝ်ဂှ်ပၠန် ထပ်ဍာ်သတ္တု ၜိုတ် ၂၀၀၀ တိုၚ်ပၠန်၊ ဗဟဵုလဒေါဝ်အိုတ်ၜါတ် ၄၀၀၀ တိုၚ် ဟီုလဝ်ရ။ ပ္ဍဲကဵုသ္ကုတ်ဗဟဵု လဒေါဝ်ဂှ် ကတဴနူဂၠး သၟိၚ်တ္ၚဲၜိုတ် ၁၀၀၀ ဇြေန်ဒဳဂြုက် (စင်တီဂရိတ်) နွံရ။ အပ္ဍဲဗဟဵု ဒၞာဲခဍန်ဂၠးတိဂှ် ၆၆၀၀ ဇြေန်ဒဳဂြုက် နွံရ။ ၜိုတ်လဵု ပယျာံက္ညၚ် ကတဴအိုတ်သၟုဟ် ကတဴဒဳဂရဳနွံ ၄၀ စၚ်ဒဳဂြုက် (၁၀၄ ဖာရၚ်ဟာ်) ဟီုတှ်ေ ပိုဲကေတ်ပဠောံဟွံမာန်ရ။ ဒဳဂရဳ ၆၆၀၀ ဇြေန်ဒဳဂြုက်တှ်ေ ဗီုလဵုဂွံမံၚ်ရော၊ စှ်ေပတေၚ်အိုတ်ရဒှ်။ 

ဣဏံဂှ်ဒှ် နရက်ရဟီုတှ်ေ ဟွံဗၠေတ်ရ။ ခယျလၟုဟ် အ္စာသိပ္ပံတံ ၜံက်ဖျေံသၟဝ်တိ ဟယိုဟ်ၜိုတ် ပိလက်ပေတုဲ ကေတ်ပ္တိုန်ဒြဟတ်ဂမ္တဴ သၟဝ်တိဂှ်တုဲ ပရေအ်ကဵုဓါတ်ဂမ္တဴ ပ္ဍဲဒေသဂံက်ဂံက်တံဂှ်ရ။ ဆဂှ်သၟးဟွံက သၟုဟ်ဂမ္တဴ ဒြဟတ်ပၟတ်ဓါတ်တုဲ သုၚ်စောဲမံၚ်ရ။ ဒေသၜိုတ်ဂံက် သ္ကုတ်သၟဝ် ကျာ်တ္ကအ် အာဲသလာန် (Iceland) ဂှ် သ္ၚိ ၅၀ က္ဍိုပ်ကၠံ- သုၚ်စောဲကေတ်မံၚ် ဒြဟတ်ဂမ္တဴသၟဝ်တိရ။ ဍုင်အဳတလဳဂှ် ၅၀ က္ဍိုပ်ကၠံ သုၚ်စောဲမံၚ် ပၟတ်ဒြဟတ်ဂမ္တဴတိဏံရ။ ဍုၚ်မပ္တံ အမေရိကာန်၊ ဂျပါန်၊ ဖိလိပ်ပိန်၊ မက်သဳကဝ်၊ နဳကာရာဂွာ၊ နယူးဇြဳလာန် တံဂှ်- လေဝ် သုၚ်စောဲမံၚ် ရုၚ်စက်ဂှ်ကီုရ။ လ္တူဂၠးတိဏံ ၁၄၂ ဍုၚ် ပ္တိတ်မံၚ် ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ဒြဟတ်ဂမ္တဴသၟဝ်တိတေံဂှ် ဂွံတီကေတ်ရ။ စၚ်ခဗဲါ ကဵုပၟတ်နရက်တုဲ သုၚ်စောဲမံၚ် ဖဵုသွက်သတ်တံ ဟီုမာန်ရ၊ ကှ်ေ-ကှ်ေ အဲလဴၜိုတ်ဏံတှ်ေ ချပ်ပါ်ပဲါဒးရ။

'''မအံက်ဒဴ:''' နာဲလဴကဵု စိစိစောန်ဗီုဏံဂှ် ပိုဲအမ်သဝ်စိုတ်ကွေံကွေံရ၊ တၚ်ဂုဏ်ဗွဲမလောန်ရ။ ပိုဲလေဝ် ညံၚ်ကဵုညးတၠိၚ်ဂြိုပ် ပ္ဍဲကာလဗ္တံကီု ဘိၚ်ဘၚ်မံၚ်ရ။ နာဲလဴတုဲ ညံၚ်ကဵုလျးသၟိၚ်တ္ၚဲ မမံက်တိုန်ကီု ဂွံတီကေတ် ဒိုဟ်ဗၟံက်ပလိုတ်ရ။

'''နာဲဂမြၚ်:''' အဲလေဝ် ဂွံဓရီုတက်ကျာ ကုနာဲ အတိုၚ်ပၟိက်စိုတ် မၞုံကဵုၚုဟ်မးဗီုဗီုဏံဂှ် မိပ်စိုတ်ကွေံကွေံရ။ တ္ၚဲဏံတှ်ေ ၜိုတ်ဏံမ္ဂး စိုတ်ပြေရဒှ်၊ လက္ကတှ်ေ မုမိက်ဂွံတီ ကၠုၚ်သၟာန်ပၠန်ညိ။

(''ချူ - ဗဳထဝ်ဗိုတ်'')

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ပရေင်သိပ္ပံ]]
* [[ဒြဟတ်ဂမ္တဴတိ]] (Geothermal energy)
* [[ကလာမသုတ်]]

[[ကဏ္ဍ:လိက်ပရေင်]]
[[ကဏ္ဍ:လိက်ပတ်မန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဒဿန ကေုာံ လညာတ်]]
[[ကဏ္ဍ:သိပ္ပံ]]</text>
      <sha1>rfmp054u2ic5rbi5at4e9qnccv24xfs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>&quot;စိုပ်အတးမ္ဂးအလုံရးဍုင်ကွာန်ဒးကၠောန်&quot;</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4573</id>
    <revision>
      <id>52812</id>
      <parentid>32640</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T03:55:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6226" sha1="tbcmvamf3jmssus64yg9w40w0qem57q" xml:space="preserve">'''စိုပ်အတးမ္ဂး အလုံရးဍုင်ကွာန် ဒးကၠောန်'''

စိုပ်ကၠုင် ရာသဳ အခိင် ဥတုကညင်မ္ဂး နာဍူလေဝ် ကဴရာင်၊ အနာင်လေဝ် ရာင်မောဝ် ကျေဝ်ဂေါဝ်ကၠုင် ဂွံဆဵုညာတ်ကေတ်တုဲ ဒဒှ်ရ စိုပ်ကၠုင် အခိင်အခါ သမယ ပြဲ တ္ၚဲအတးသင်္ကြာန်ဂှ် အလုံ ကောန်ဂကူမန်ပိုဲတအ် ညးဂမၠိုင် မိပ်ဇြိပ် သၠောင်သ္ပဝ် ပ္ဍဲစိုတ်တုဲ စိုတ်လုပ်စ ဗွဲတၟေင် ပိုဲပစၟတ်သမ္တီလဝ် တ္ၚဲပရဲ တ္ၚဲတၟေင် မွဲသာ် ကီုရ။ 

ကောန်ဂကူ ဗုဒ္ဓဘာသာတအ် ညးဂမၠိုင် စိုတ်လုပ်စ ဗွဲတၟေင် ဒှ်အခိုက်ကၞာ ယေန်သၞာင် ပြဝေဏဳ ပိုဲမန် မွဲသာ်ကီုရ။ စပ္တံ နူကဵု တ္ၚဲအတးစှ်ေ ဒဵုကဵု တ္ၚဲအတးတိုန် ပိုဲပြာပ်လုပ်အာ ခစ သဳကၠဳ ပ္ဍဲ ရတ်ပိပြကာ မတွံဂး ကျာ်-ဓဝ်-သင် တုဲ ပိုဲကၠောန်ပ္တုဲတဴ စရင်ဓရ်ကုသဵုရ။ ပ္ဍဲ အတးသင်္ကြာန် ပွိုင် ပိတ္ၚဲ (ဟွံသေင်မ္ဂး) ပန်တ္ၚဲရ မပ္တံကဵု မိမ၊ နော်နာဲ၊ ဣစဳ၊ သဳ၊ အမူ၊ ဇုဇဗဴလတအ် ပြာပ်တိတ်အာ ဘာ ဒ္ဂိုန်ဂိုင်ကေတ်သဳ၊ မင်သဳဥပေါသ်၊ ကလင်ဓရ်၊ ပၟဝ်ဓရ်၊ ပ္တုဲဝတ်၊ တိုန်ဝတ်၊ လ္ၚောဝ်ကျာ် ဍေန်ပၟတ် ပၞာင်သ္ဍဴ၊ ပ္ကဴသဴ မြမောဝ် သ္ပပူဇဴကျာ် ရ။

မၞိဟ်ဍောတ်တ် ကောန်ၚာ် သၟတ်ဝုတ်ဗၠာဲ ကသေံကၟဝ် ညးသ္ကအ်တုဲ ကၠောန် ကၞာထး (သွက်ဂွံ ဝေင်ဍာ်၊ ပက်ဍာ်၊ စဝ်ဍာ်၊ ပြိုင်လှ်ေ၊ ပြိုင်ဒယှ်ေ)၊ ဖါပ်ဗ္စ ဖျုင် ပုင်ဍာ်အတးသင်္ကြာန်၊ ဒုင်တၠုင် ဝေင်ဍာ် ပက်စဝ်ဍာ် အတးသင်္ကြာန်၊ ပြိုင်လှ်ေ ပြိုင်ဒယှ်ေ တိင်တိုက် အခိုက်တၞဟ်ဟ် နွံကဵု ရှ်သာ ရ။ ထိင်ဒက် မင်မဲအာ အခိုက်ကၞာ ပြဝေဏဳ ပိုဲမန် နကဵု ဍာ်ဂစေအ် စၠန်မြမောဝ် ပက်စဝ်အာ ညးမွဲကေုာံညးမွဲ ဍုက်ဍေက် ဗျဳဗျာပ် ဇာပ်လုပ် အလုံဇကုမွဲ ဗွဲမမိပ်မြဟ် အတိုင်ပၟိက်စိုတ် ရ။ 

ညးလ္ၚဵုတအ်ဂှ် မပ္တံကဵု ကၠောန်ဒဒန်၊ သိုင်ပလေဝ် ဒဒန်၊ သိုင် ဇြပ်ရုင်၊ ဒါန်ၜံက်ကၟာ၊ ဗဝ်ဂၠံင်၊ ထံက်ဇြဲ၊ ပလိုပ်ကျာ်၊ ဓလိုပ်သင်၊ ဗဝ်ကျာ်ဗ္တဳ၊ ဗလးက၊ ဗလးဂစေံ၊ ပလံင် ပုင်ဍာ်အတးသင်္ကြာန်၊ ကလအ် မိမ အစံင်အစာ၊ နော်နာဲ၊ ဣစဳ၊ သဳ၊ အမူ၊ ဇုဇဗဴလ ကလအ်သ္ပပူဇဴ ညးမၞုံကဵု အာယုဝုဍ္ဎိ သဳလဝုဍ္ဎိ မပ္တံကဵု ယဲဘဲ အန္တရာဲ ကဵုဂွံလာဲလေင်အာအိုတ်ညိ ရာဒနာမိက် သ္ပတဴ အဓိဋ္ဌာန် ရ။

ပ္ဍဲကဵု သၞာံတြေံဏအ် ကၠောန်လဝ် ကလိလောန်အာ ဒုဟ်မမိက်ကဵုမွဲမွဲ ပွသရာံပပ်တအ် နွံကၠိခ္ဍက်မံင်မ္ဂး ပိုဲ ကြဴကြာတ် သ္အးဇ္ၚးကၠေအ် နကဵု ဍာ်အတးသင်္ကြာန် နကဵု ဍာ်ဂစေအ် စၠန်မြမောဝ်တုဲ စိုပ်ကၠောံကၠုင် သၞာံတၟိဏအ် မၞိဟ်တၟိ စိုတ်တၟိဂှ် လွဳပရာတုဲ ညံင်ဂွံဒှ် မၞိဟ် ဍိုဟ်ကေတ် စဳကၠးမာန် ပိုဲဒး ထိင်ဒက် မင်မဲ ဂိုင်ကေတ် ဒ္ဂေတ်ပဋိပတ် ဗွဲမဍိုက်ပေင် ရောင်။

'''အဓိပ္ပါယ် သင်္ကြာန်'''
သၞာံတြေံ ကြပ်အိုတ်၊ လှာဲညောန် ကၠောံကၠုင် သၞာံတၟိ စှ်ေမံင် ဗၞတ် ၃-၄ တ္ၚဲတုဲ သင်္ကြာန် ညးပစၟတ်သမ္တီလဝ် ရ။ သင်္ကန္တ - ပွမပြံင်လှာဲ သၞာံတြေံအိုတ်တုဲ မ္ဒးပြံင်လှာဲ သၞာံတၟိ မွဲဝါပၠန်ဂှ် &quot;သင်္ကြာန်&quot; ညးကော်ခဴစ ရ။

(''ချူ- ကုလမန်:ဂျာမဏဳ'')

[[ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင်မန်]]
[[ကဏ္ဍ:သဘင်မန်]]
[[ကဏ္ဍ:လိက်ပရေင်]]</text>
      <sha1>tbcmvamf3jmssus64yg9w40w0qem57q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ခၞိင်ဖရင်နံင် ဍုင်ဗဂေါ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4589</id>
    <revision>
      <id>52831</id>
      <parentid>46977</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T05:35:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52831</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="67921" sha1="3vapsj38gsohd1vl4wphga7bk3tjpj6" xml:space="preserve">{{infobox book | &lt;!-- See [[Wikipedia:WikiProject Novels]] or [[Wikipedia:WikiProject Books]] --&gt;
| name          = လိက်ခၞိင် ဖရင်နံင် ဍုင်ဗဂေါ
| title_orig    = 
| translator    = [[ဗဳထဝ် မန်ဇြာ၊ နာဲ|နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ]] ကၠာဲဗီုအင်္ဂလိက် 
| image         = Bayinnaung's Bell inscription.jpg
| image_caption = 
| author        = နာဲစရင် မင်ဓမ္မ
| illustrator   = 
| cover_artist  = 
| country       = ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ
| language      = မန်၊ ဗၟာ၊ 
| series        = ဝင်
| genre         = ဝင်
| publisher     = 
| release_date  = 
| english_release_date = July 2022
| media_type    =
| pages         = 
| preceded_by   = 
| followed_by   = 
}}

'''လိက်ခၞိင်ဖရင်နံင် နူဍုင်ဗဂေါ''' ({{Lang-en|Inscription of Bayinnaung's Bell in Bago}}, Burmese: ပဲခူးမှ ဘုရင့်နောင်ခေါင်းလောင်းစာ)ဝွံ ဒှ်လိက် မချူလဝ် ပ္ဍဲခၞိင် နူတမ်မူလ မနွံ ပ္ဍဲဍုင်ဗဂေါ၊ ဗွဲကြဴ နမပစၟတ်သမ္တီ ဇမၞးပၞာန်တုဲ ယခေင်ကေတ်ဏာ စိုပ်အာ ဍုင်ယခေင်၊ နူဂှ်မွဲကဆံင် စိုပ်အာ အိန္ဒိယတုဲ လၟုဟ် နွံဒၟံင် ပ္ဍဲ ဘုတ်ကျာ်ဟိန္ဒူ မနွံယၟု ဘုတ်ဘိမ်ဃန္တ (Bhim Ghanta) မနွံပ္ဍဲ ကွာန်နာဒရာဲ၊ ဗဒါဲဍုင်ကာဿ်ဂြိမ်ဂျ် (Kasganj/Kass Gunj) တွဵုရးဥတ္တာရ်ပြဒေသ်၊ ကၟိန်ဍုင်အိန္ဒိယရ။ 

ပရူခၞိင်ဏအ်ဂှ် ဗွဲကိုပ်ကၠာအိုတ် ချူပ္တိတ်လဝ် ပ္ဍဲဂျာနေဝ် Journal of the Asiatic Society ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၃၇ တုဲ၊ လိက်မနွံပ္ဍဲခၞိင်ဂှ် ညးတအ် ပ္တိတ်လဝ် ပ္ဍဲဂျာနေဝ် Journal of the Asiatic Society No. 76 April, 1838။ ဆဂး လိက်တအ်ဂှ် ဗၠေတ်ဒၟံင် တၟာဂလိုင်ရ။ သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပရူခၞိင်ဏအ်တုဲ နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ ကလေင်ဗှ်လဝ် နူကဵုဗီုဓါတ်ဂမၠိုင်တုဲ ပ္တိတ်လဝ် ပ္ဍဲဂျာနေဝ်အမာတ်ဒိန် လၟေင် ၁၄၊ ဂိတုဂျူလာင် ၂၀၂၂ ရ။ 

== ပရူခၞိင် ==
ခၞိင်ဝွံ ဒှ်ခၞိင်ဗရိုတ်၊ အတိုင်လိက်စၟတ်သမ္တီမ္ဂး မနွံလျိုင်ဗရိုတ် လ္ၚီပသာ။ ဗီုပြင်သန္ထာန်ခၞိင်ဂှ် တုပ်ဒၟံင် ကုခၞိင်သၟိင်ဖရင်နံင် မကွက်လဝ် ပ္ဍဲကျာ်သုဲသဳခုင်၊ ဍုင်ဗုကာံကီုရ။ ညံင်ရဴခၞိင်ကျာ်သုဲသဳခုင် မချူလဝ် နကဵုလိက် ၜါဘာသာ - ဘာသာမန်၊ ဘာသာဗၟာကီု ပ္ဍဲခၞိင်ဝွံလေဝ် ညးချူလဝ် လိက်မန်မွဲကရေက်၊ လိက်ဗၟာမွဲကရေက်တုဲ ဗွဲလတူဂှ် နွံကဵု လိက်ဘာသာဟိန္ဒဳ ကဵု ဘာသာအိုရ်ဒူ ညိညကီုရ။ လိက်ဟိန္ဒဳ ကဵု လိက်အိုရ်ဒူတအ်ဂှ် ထပ်ချူစုတ်လဝ် ဗွဲကြဴဏအ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၈၀ ဒှ်မာန်ရ&lt;ref name=Monzel&gt;{{cite journal |last1= |first1= |last2= |first2= |date=July 2022 |title=ခၞိင်ဖရင်နံင် မနွံ ပ္ဍဲဘုတ်ဘိမ်ဃန္တ တွဵုရးဥတ္တာရ်ပြဒေသ်၊ အိန္ဒိယ |url= |journal=အမာတ်ဒိန် |volume=၁၄ |issue=14 |pages=2 |doi= |access-date=}}&lt;/ref&gt;။ ရံင်ကဵု လိက်မချူလဝ် ပ္ဍဲခၞိင်ဂှ်တုဲ ဒဒှ်ရ ခၞိင်ဝွံ နူတမ်မူလ တၠညးဖရင်နံင် ကဵုကၠောန်သောန်တုဲ ကဵုကွက်စွံလဝ် ပ္ဍဲဂၠံင်ဍုင်ဗဂေါရ။ ယြဴညးမွဲ မဒးဒုင် ဟွံစှ်ေ ကုသၞောဝ်ဓဝ်မ္ဂး တက်ခၞိင်ဝွံမ္ဂး တၠညး မဂွံမိင် ဗရုခၞိင်မ္ဂး ညးဖန်ဇန်ကဵု ညံင်သ္ဂောအ်ကလိဂွံ သၞောဝ်ဓဝ်ရ။ &lt;ref name=Monzel/&gt;

ကြဴနူ သၟိင်အဏံက်ဖေတ်လောန် (အနောက်ဖက်လွန်မင်းတရားကြီး) စဴအာသွဝ်တုဲ ခြာဟွံလအ် သၟိင်ယခေင် ကၠုင်ဗတိုက် ဍုင်ဗဂေါဟံသာဝတဳတုဲ နကဵုမစၟတ်သမ္တီ ဇမၞးပၞာန်ဂှ် ညးတအ် ကေတ်ဏာ ခၞိင်ဏအ်တုဲ စွံလဝ် ပ္ဍဲဍုင်မြံက်ဥူ&lt;ref&gt;{{cite book |last=ဦး|first=စိန်မောင် |author-link= |date= December 2013 |title=မြန်မာနိုင်ငံ လက်ရွေးစင် ရှေးဟောင်းခေါင်းလောင်းစာများ |url= |location=Burma |publisher=ရှေးဟောင်းသုတေသန နှင့် အမျိုးသားပြတိုက်ဦးစီးဌာန |page=32 |isbn=}}&lt;/ref&gt;၊ ပ္ဍဲဘုတ်ကျာ်မဟာမြတ်မုနိ ရ။ ကာလအင်္ဂလိက် မသီဂွံ ဍုင်ယခေင်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၂၅ ဥတုဗြဲဂှ် ဒကိုပ်ပၞာန်ဂလာ ဘေမ်သိဃ် (Bheem Singh) ကေတ်ဏာ ခၞိင်ဝွံ နူဘုတ်ကျာ်မဟာမြတ်မုနိ၊ ဗွဲကိုပ်ကၠာ စိုပ်အာ ချေတ်တဂံင်၊ နူဂှ် စိုပ်အာ ကာဿ်ဂြိမ်ဂျ် (Khass Gunj) ဒၞာဲမနွံဒၟံင်လၟုဟ်ရ။ ညးဒေသတအ် ဝေင်သဘင်ပရူခၞိင်ဏအ်ရ။ ပရူဂှ် ဒကိုပ်ပၞာန်အင်္ဂလိက် မနွံယၟု Capt. R. Wroughton, ညးတၠတာလျိုင်စၟဳစၟတ်ကမၠောန် ခရိုင်အာဂြ (Revenue Surveyor, Agra division) ဂွံမိင်ကေတ်တုဲ ညးအာလ္ၚတ် ခၞိင်ဝွံရ။ ညးဂွံအခေါင်လ္ၚတ် ချူပရူခၞိင်ဏအ်ရ။ ပါဲနူခၞိင်ဏအ်တုဲ ညးဂွံဆဵုကေတ် ခၞိင်ဍောတ်တ်မွဲမပၠန်ရ။ ခၞိင်သၟတ်ဂှ် ဒှ်ဒြပ် Mr. James Gardner of Khass Gunj မပိုင်ပြဳလဝ်ရ။ ခၞိင်သၟတ်ဂှ် ဒကိုပ်ဗိုလ် Lieut. Col. Gardner ကေတ်နင် နူယခေင်ကီုရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ခၞိင်တအ်ဂှ် ညးကော်စ ခၞိင်ယခေင်&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Wroughton |first1= R. Capt. |last2= |first2= |date=Jan. 1837 |title=Account and drawing of two Burmese Bells now placed in a Hindu temple in Upper India|url=https://books.google.dk/books?id=060IAAAAQAAJ&amp;pg=PA708&amp;dq=captain+wroughton,+arracan+bell&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiqxrS04qr4AhWJrosKHeOQCXUQ6AF6BAgDEAI#v=onepage&amp;q=captain%20wroughton%2C%20arracan%20bell&amp;f=false
|journal=The Journal of the Asiatic Society of Bengal |volume=6 |issue=72 |pages=1064 -1065 |doi= |access-date=}}&lt;/ref&gt;

ပ္ဍဲခၞိင်သၟတ်ဂှ် ချူလဝ် လိက်ဗၟာ/ယခေင်။ ရံင်ကဵုလိက် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲခၞိင်ဂှ် ”မောင်မှတ် သမီးမောင်နှံသည်။ သဒ္ဒါ။ သီလ။ သုတ။ စာဂ။ စသော သူတော်ကောင်းတို့၏ တရား၌ မွေလျော်သည် ဖြစ်၍ ချမ်မြကြည်လင်စွာ သမ္မာဌိတိ ရှိလျက်။ သမုတ်ဌာန ဓညဝတီပြည်ကြီးဝယ် ရေမီးအစုံသော တန်ခိုးဗျာဒိတ်ဟာ ခြောံဖျာသော ရောင်ခြည်တော် စသောဂုဏ် နှင့်ပြည့်စုံတော်မူသော မွေတော်ဓာတ်တော်တို့၏ ကိန်းဝပ်စုဝေးရာ မဟာစေတီဘုရား၌ ကြေးချိန် ၉၂၃ သောင်း ဤခေါင်းလောင်းကို အပေါင်ရေမြေသုန္ဓရေအာ သက်သေတည်ထား တိုင်ကြားလှူဒါန်းပါ၏” ဂှ်တုဲ ခၞိင်ဝွံ နူတမ်မူလ ကၠုင်နူ ဍုင်ယခေင် ဓညဝတဳ ဒှ်မာန်ရ။ တုဲပၠန် လပါ်အိုတ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ”ထောင်ရာဧက။ ဒသအဋ္ဌာ။ နှစ်ကောဇာတွင်” တုဲ ဒဒှ်ရ ခၞိင်ဂှ် ကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ကောဇာ ၁၁၁၈ ဂွံတီကေတ်ရ။&lt;ref name=Monzel/&gt;

လိက်မနွံ ပ္ဍဲခၞိင်ဇၞော် မဒှ်ခၞိင်ဖရင်နံင်ဏအ်ဂှ် မုက်လိက်လပါ်ဘာသာမန်ဂှ် ညးချာဲစၠောအ် နကဵုတဲတုဲ မူဂမ္စာဲဂှ် ညးပြင်ဏာ ဇရေင် Mr. E. Blundell, ညးမဒှ်သၟိင်ဇၞော်အင်္ဂလိက် ပ္ဍဲမတ်မလီု သွက်ဂွံ အာတ်အရီုအဗင် ဂကူမန်တအ် ဂွံကၠာဲစၠောအ်ကဵု ဘာသာရ။ မုက်လိက်ဘာသာမန်ကီု သီုကဵု ဘာသာဗၟာဂှ် ညးတအ် ဒှ်ပ္တိတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၃၈၊ ပ္ဍဲဂျာနေဝ် Journal of the Asiatic Society No. 76. April, 1838 ဂှ်ရ&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Prinsep |first1=James |last2= |first2= |date=December 1838 |title=Restoration and Translation of the Inscription on the large Arracan Bell now at Nadrohíghát, Zillah Alligarh, described by Captain Wroughton in the Journal of the Asiatic Society, December 1837|url=https://books.google.dk/books?id=r1BQAQAAMAAJ&amp;pg=PA284&amp;dq=Wroughton,+arracan+bell+inscription&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiqzMmLoq34AhVwhosKHRtVAjgQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&amp;q=Wroughton%2C%20arracan%20bell%20inscription&amp;f=false|journal=The Journal of the Asiatic Society of Bengal |volume=7 |issue=76 |pages=288 -297 |doi= |access-date=}}&lt;/ref&gt;။ ဆဂး လိက်တအ်ဂှ် ကလေင်ဗကိတ် ကုလိက် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကဵု ခၞိင်လၟုဟ်မ္ဂး ယောင်ယာဒၟံင် တၟာဂလိုင်ရ။ ဥပမာ ပ္ဍဲဒၞာဲ  ”တ္လမနွံပိုန်ကျာ်တြဲ မှာဂေါတမ မပပရိနိဗ္ဗာန် သာသနာ ၂၀၉၅ စၞာံ ကလိလောန်အာတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာံ ၉၁၃ တ္လဉး မနွံဂုန်ဇမၞာံ” ဂှ် ပ္ဍဲကဵု လိက်ဂှ် ချူလဝ် ”တဳလမၞုံပိုန် ကျာ်တြဲမှာဂေါတမ မပရိနိဗ္ဗာန်တုဲ သာသနာ ၁၂၇၅ သၞာံ ကလိလောန်အာ ပ္ဍဲသာသနာ ၁၉၁၃ ဂှ် သၟီင်မွဲ မက္တဵုဒဟ်။”  တုဲပၠန် ပ္ဍဲဒၞာဲ ”မဆိုက်ဗဒက် ပ္ဍဲဥပါယ်ပန်။ မတွဟ်ဂး သမဥပါဲ။ မဆိုက်ဗဒက် ပ္ဍဲမပ္တုန်ပ္အာညး” ဂှ် ပ္ဍဲလိက်ဂှ် ဒှ်ဒၟံင် ”မဆိုက်ဗ္ဒက် ပ္ဍဍိက်ပန် မဟတှာဒသဗညာ မဆိုက်ဗဒက် ပ္ဍဲတလညး”&lt;ref name=Monzel/&gt;။ 

== သၟိင်ဖရင်နံင် ==

သၟိင်ဖရင်နံင်ဝွံ ယၟုညး ပြာကတ်ဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု လိက်ဝင်မန်ကီု သီုကဵု ပ္ဍဲလိက်ဝင်ဗၟာရ။ ပ္ဍဲကဵုလိက်ဝင်မန် ပြကိုဟ်ရာဇာဝံသကထာမ္ဂး ဂွံဆဵုကေတ် “ကျဝ်ထေန်နဝ်ရထာ ဒုင်ယၟု ဇမၞးဒိုဟ်စှ်”(ဝံသကထာ၊ ၁၉၉၇း၃၆၅) တုဲ ဗွဲဇမၠေအ်မ္ဂး ချူ “တၠညးပရှင်/တၠညးဖရှင်”။ ပ္ဍဲကဵု လိက်ဝင်ဗၟာမ္ဂး ယၟုညး ပြာကတ်ဒၟံင် “ဘဝရှင်မင်းတရားကြီး”။ ဟိုတ်ယၟုညး မဂွံပြာကတ်ဒၟံင် “ဘုရင့်နောင်” ဂှ် ဒၟာနူ ညးဒှ် ကော၊ တၠညးဒဗင်သုဲထဳ (တပင်းရွှေထီး)၊ ပ္ဍဲကဵု လိက်ဝင်ဗၟာမ္ဂး ညးချူလဝ် “ဘုရင်နောင်တော် ကျော်ထင်နော်ရထာ” မဂွံအဓိပ္ပါယ် ကျဝ်ထေန်နဝ်ရထာ ညးမဒှ် ကောသၟိင်။ အရေဝ်ဗၟာ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲအရေဝ်နန် ကောဇၞော် မကော် နောင်(တော်)ဂှ် နောင် ဂှ် ကၠုင်နူ အရေဝ်မန် ဇနော် ရ။ 

ညး ကဵု ဒဗင်သုဲထဳ ဂှ် ဒှ်ကောဒေအ် ဇေတ်ဇေတ် ဟွံသေင်။ မိညး သျှင်မျိုးမြတ် ဂှ် ဒှ် မိမိန် ညးမလွဳလွတ် ဗမဴတှ် ကုကောန်သၟိင် ဍုင်တံင်ငူ။ ပ္ဍဲအခိင် ညးမဒှ်ဒၟံင် ဘဝကောန်တှ်ဂှ် ညး ကဵု ဒဗင်သုဲထဳ အာယုက်ကြပ်တုပ်တုဲ ညးၜါဝွံ ဇၞော်ဂေါဝ်ကၠုင် မွဲတှ်၊ တုဲပၠန် ဍုက်ကေဝ်ဒၟံင် ညံင်ကောဒေအ်အရင်ရ။ ကာလညးဇၞော်ကၠုင်ဂှ် ညးဒှ်ကဝေင်နှဴရဴ ကု သခင်ကြီး ညးမဒှ်ၝောဲ ဒဗင်သုဲထဳ။ ဒၟာနူဂှ်တုဲ မင်းကြီးညို ညးမဒှ် မအံက် ဒဗင်သုဲထဳဂှ် ကြပ်ဂစိုတ်ထောအ် ညးကီုလေဝ် ညးဂွံဗၠးဘဲ လမျီု။ ကာလဒဗင်သုဲထဳ မဂွံဒှ် သၟိင်ပ္ဍဲတံင်ငူဂှ် ဒဗင်သုဲထဳ ကဵုညး မဟိမု ကျဝ်ထေန်နဝ်ရထာတုဲ ၝောဲဇကု သခင်ကြီး ဂှ် ကဵုစ ကုညးရ။ စနူဂှ်တုဲ ညးဂွံဒှ် မၞိဟ်အဓိက ပ္ဍဲကဵု ဗွဳဗွိုင် သၟိင်တၠဂမၠိုင် ဗွဲတၟေင် မဂွံဒှ် ဒကိုပ်ပၞာန်ရ။ 

ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၅၃၄ (=သက္ကရာဇ် ၈၉၆) ဒဗင်သုဲထဳ မကၠုင်ဗတိုက် ဍုင်ဟံသာဝတဳ အခိင် တၠညးဒကာရတ်ပိ မပကင်ရင်ဍုင် ပၞာန်အလန်ပထမဂှ်ကီု၊ ပၞာန်အလန်ဒုတိယ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၅၃၅ (=၈၉၇) ဂှ်ကီု၊ ပၞာန်အလန်တတိယ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၅၃၇ (=၈၉၉) ဂှ်ကီု၊ ပၞာန်အလန်စတုတ္ထဂှ်ကီု၊ ပ္ဍဲပေါဲဗတိုက်နံင်ရိုင် (နောင်ရိုးတိုက်ပွဲ) ဂှ်ကီု ညးကေတ်လဝ် တာလျိုင် နဒဒှ် ဒကိုပ်ပၞာန်အဓိကမွဲတုဲ ဗတိုက်ကၠုင် စဵုကဵု သီဂွံအာ ဍုင်မန်ရ&lt;ref&gt;{{cite book |last=ကုလား |first=ဦး |author-link= |date=2006 |title=မဟာရာဇာဝင်ကြီး ဒုတိယအုပ် |url= |location= |publisher=ရာပြည့်စာအုပ်တိုက် |page=139–146 |isbn=}}&lt;/ref&gt;။ ဒဗင်သုဲထဳ သီဂွံဍုင်ဗဂေါတုဲ ဍုင်ဗဂေါဂှ် နဒဒှ် ရာဇဌာနဳ ပဒတဴ ပ္ဍဲဍုင်ဗဂေါ။ ဖရင်နံင် ဂွံစဍုင်ပြန်ရ&lt;ref&gt;{{cite book |last=ကုလား |first=ဦး |author-link= |date=2006 |title=မဟာရာဇာဝင်ကြီး ဒုတိယအုပ် |url= |location= |publisher=ရာပြည့်စာအုပ်တိုက် |page=148 |isbn=}}&lt;/ref&gt;။

သၞာံ ၁၅၅၀ ဂိတုမေ ၁ (၉၁၂၊ ပသာ် ၁ စွေက်) အခိင်ဒဗင်သုဲထဳ မနွံဗဒါဲသတာင်ဂှ် ညးမစဍုင်သတာင် သၟိင်ဍောတ် (သမိန်စောထွတ်)၊ ဒှ်မွဲကသပ် ကုဒေအ်ဇကုၜါတၠ ညးမဒှ် မၞိဟ်ပၟင်ပၟဲဨကရာဇ်တုဲ ဗာ်ဂစိုတ်ထောအ် ဒဗင်သုဲထဳ ရ&lt;ref&gt;{{cite book |last=ကုလား |first=ဦး |author-link= |date=2006 |title=မဟာရာဇာဝင်ကြီး ဒုတိယအုပ် |url= |location= |publisher=ရာပြည့်စာအုပ်တိုက် |page=196 |isbn=}}&lt;/ref&gt;။ သၟိင်ဍောတ် ဂစိုတ်ထောအ် ဒဗင်သုဲထဳတုဲ ဇက်ကၠုင် ဍုင်ဗဂေါတုဲ ဂွံဒှ် သၟိင်ဨကရာဇ် ဍုင်ဗဂေါ၊ နူစ ဒဗင်သုဲထဳ ချိုတ်တုဲ ဂွံၜိုတ် ၃ ဂိတု၊ ဒှ်ဂွံ သၟိင်ဨကရာဇ် စှ်တ္ၚဲ၊ ပရေင်ဟွံညဳသၟဟ် က္တဵုဒှ် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်တုဲ ကလေင်ဖျေဟ်ထောအ် နူနန်၊ စၞးဂှ် ကော်နင် သၟိင်ဓရ်ရာမ ညးမပဒတဴ ပ္ဍဲမတ္တမတုဲ ကဵုပသၟိင်ဨကရာဇ်ရ&lt;ref&gt;{{cite book |last=ကုလား |first=ဦး |author-link= |date=2006 |title=မဟာရာဇာဝင်ကြီး ဒုတိယအုပ် |url= |location= |publisher=ရာပြည့်စာအုပ်တိုက် |page=199 |isbn=}}&lt;/ref&gt;။   

ကြဴနူ ဒဗင်သုဲထဳ ချိုတ်တုဲ ဍုင်ပြန်၊ သရက်၊ မြေထဲ၊ စကု၊ စလင်း၊ ဘောင်းလင်း၊ လယ်ကိုင်း၊ ပုခန်းငယ်၊ စဉ့်ကူ၊ စလေ၊ ပုဂံ၊ ငသရောက်၊ တုရွင်းတိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်း၊ ပဌနဂို၊ တောင်တွင်း တအ်ဂှ် ဗီုညးကဵုညး ပခိုင်လဝ် ဍုင်ဇကုတုဲ တန်တဴ ဗွဲတၞဟ်ခြာအိုတ်ရ (ဦးကုလာ၊ ၂၀၀၆း၁၉၇)။ 

ဖရင်နံင် ပ္ကောံဒြဟတ် ဗွဲတၟေင် မန်၊ သေံ ကေုာံ ဗၟာ ပ္ဍဲဒလတုဲ ဗွဲကိုပ်ကၠာ ဗတိုက်တံင်ငူ မဒှ် ဍုင်ဇာတိဇကု၊ တုဲဂှ် သီကေတ် ဍုင်ပြန်၊ ကလိဂွံ တံင်ငူ ကဵု ပြန်တုဲ ကၠုင်ဗတိုက် ဍုင်ဟံသာဝတဳ၊ ဂွံဇၞးကေတ် သၟိင်ဓရ်ရာမတုဲ ဂွံဒှ်ဨကရာဇ် ရးမန်ကီု သီုကဵု ရးဗၟာရ&lt;ref&gt;{{cite book |last=ကုလား |first=ဦး |author-link= |date=2006 |title=မဟာရာဇာဝင်ကြီး ဒုတိယအုပ် |url= |location= |publisher=ရာပြည့်စာအုပ်တိုက် |page=197–206 |isbn=}}&lt;/ref&gt;။ 

== နဲကဲမပတိုန်ထ္ၜး မစပ်ကုလိက်ခၞိင်==
ပ္ဍဲကဵုခၞိင်ဂှ် လိက်မန် သီုဖအိုတ် နွံ ၂၇ ပၞောန်၊ လိက်ဗၟာ နွံ ၃၁ ပၞောန်။ ပ္ဍဲလအိတ် လိက်ဗၟာဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ဒၟံင် လိက်စၟတ်သမ္တီ နကဵု ဘာသာမန်ကီုရ။ လိက်မန်ဂှ် နာဲစရင် (စာရေ) မနွံယၟု မင်ဓမ္မ ဒှ်ညးမချူ၊ မြဴသာ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကဵု လအိတ်လိက်မန်ဂှ်ရ။ 
လိက်ဝွံ ဟိုတ်မဒှ်လိက်မန် ခေတ်တၟိလပါ်စတုဲ မဝေါဟာရလ္ၚဵုဂှ် ပသောင်ကလးညိညတုဲမ္ဂး သီုဟွံဒး ကလေင်ချူ နကဵု လိက်မန်ခေတ်လၟုဟ်မွဲသာ် တီကၠိုဟ်ကေတ် အဓိပ္ပါယ်မာန်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ နကဵုအဲ လိက်အတိုင်မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲခၞိင်ဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးတုဲ ကၠာဲကဵု ဘာသာအင်္ဂလိက် ဗွဲသၟဝ်ဂှ် မွဲဒကုတ်တုဲ မွဲဒကုတ်၊ ဒၞာဲလ္ၚဵု ကလေင်ပသောင်ကဵု ညိညရ။ လၟေင်ပၞောန် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကဵုခၞိင်ဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် နကဵု သင်္ကေတ {-} တုဲ၊ စၞးမဗက် အတိုင်လၟေင်ပၞောန် ပ္ဍဲခၞိင်ဂှ် ပ္တိုန်ထ္ၜးဏာ မွဲဒကုတ် တုဲမွဲဒကုတ် မဒုင်သဇိုင် ကုပရူ ပ္ဍဲလိက်ဂှ်ရ။ ဒၞာဲဗှ်ဟွံကၠး ဆဂး ညာတ်ဒၟံင်ညိညတအ်ဂှ် ကဵုလဝ် သင်္ကေတ [-] တုဲ ဒၞာဲမထပ်ဗပေင်လဝ်ဂှ် ကဵုလဝ် သင်္ကေတ (-) ရ။ တင်ဒုင်ဝန် ပ္ဍဲကဵု မထ္ၜးသင်္ကေတဝွံ ဥပမာ ဗျည်အဓိကဂှ် ဆဵုကၠး၊ ပွံင်သွဵု မပ္တံကဵု ခဍိဍိုပ်၊ ဓဇက်ဇိုင်တအ် ဟွံကၠးမ္ဂး မအက္ခရ်ကောန်ပျူတာဝွံ ဗၟံက်ထ္ၜးကဵုသင်္ကေတ ဟွံဂွံရ။ 
လိက်အတိုင်မဂွံဆဵုကေတ် နူကဵုတမ်ဂှ် လမ္စံက်တၟးလဝ်တုဲ တြာဲဘာသာအင်္ဂလိက် ကေုာံ တင်ပသောင်ထ္ၜးဂှ် ပဆုဲပၠုပ်လဝ် လပါ်ပ္ဍဲညိရ &lt;ref name=Monzel/&gt;။ 

== လိက်၊ တြာဲဘာသာအင်္ဂလိက် ကေုာံ တင်ပသောင်ကလး ==
လိက်မန် ပ္ဍဲအခိင် မချူလိက်ခၞိင်ဏအ် မဟွံမဲ ကုကိုန်ဂစိုတ်ဂှ် ပိုယ်ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ဥပမာ နွံ ဂှ် ဒၞာဲလ္ၚဵုချူ နွေံာ၊ ဒၞာဲလ္ၚဵု ချူ နွံ။ နွံ ဂှ် ပ္ဍဲလိက်မန်တြေံ ညးချူ နောမ်၊ ော ၜါဂှ် ဖ္ဍန်ချူ နကဵု ကၟက်ဝ၊ တုဲပၠန် ဂစိုတ်မ် ဂှ်ခ္ဍန်ချူ နကဵု ခၞမ်ဍိုပ် တုဲ ဒှ်ကၠုင် နွံ ရ။ တုဲပၠန် ပ္ဍဲအရာမခၞန်ချူဂစိုတ်ဂှ်လေဝ် ပိုယ်ဂွံဆဵုကေတ် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ဂစိုတ်င် ဂှ် ချူစုတ် လတူဗျည်တမ် ပိုယ်ဂွံဆဵုကေတ် ဥပမာ င်္ကၠု (ကၠုင်)၊ တုဲပၠန် ခ္ဍမ်ဍိုပ်မွဲမဂှ် ပစၞးကဵု ဂစိုတ်ထပှ်သာ် - ဂစိုတ်က် ဇမၞောံ (ဇမၞောက်) ဂစိုတ်င် စိံ/စဳ (စိင်)၊ ဂစိုတ်တ် ဨကရာံ (ဨကရာတ်)၊ ဂစိုန်န် တုံ (တုန်)၊ ဂစိုတ်မ် နွံ (မနောမ်)၊ ဂစိုတ်ဟ် က္ဆေံ (က္ဆေဟ်/ချေဟ်)၊ ဂစိုတ်အ် ဒေံ (ဒေအ်)၊ ဂစိုတ်ဝ်ဂှ် ခ္ဍန် နကဵုလက်သန်ဂစိုတ် ပ္ဍဲကၞာတဲ ဥပမာ ဒေါဝ် ဂှ် ချူ ဒေါ်။ မြဴသာ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် ဗွဲမထုဲထံင်ရ။ ဟီုမွဲသာ်ပၠန် စတမ်နူ အခိင်ဏအ်တုဲ လိက်မန် စသံင်ဗြံင် ထုဲကြာန်ကၠုင် စဵုကဵုတ္ၚဲဏအ် ပသောင်ဟွံမာန်တုဲ သွက်ဂွံပသောင်ဂှ်လေဝ် ဂကူမန် ဗွဲမဂၠိုင် ဆန္ဒဟွံတုပ်သၟဟ် ရေင်သကအ်ဏီဖိုဟ်ရ &lt;ref name=Monzel/&gt;။

 '''{1} ။ ။ ပ္ဍဲဘဒြကဝ်ဝွံအ် တဳလမနွေံာပိုန် ကျာ်တြယ်ကုက္ကုသန်။ တ္လဳမနွံပိုန် ကျာ်တြဲကောနာဂီု။ တဳလမနွံပိုန် ကျာ်တြဲကဿပ။ သီုသာသနာ ကလိလောန်တုဲ {2}  တ္လဳမနွံပိုန် ကျာ်တြဲမဟာဂေါတမ။ မက္တိုဝ်ဒဟ်။''' 

{1} ။ ။ On this Bhadrakalpa (world) after the Lord Buddha Kukkuson (Kukusanda), the Lord Buddha Konāgium (Konagamana), the Lord Buddha Kassapa (Kasyapa) and their religions were passed the Lord Buddha Mahā Gotama (Gautama) appeared. 

 '''နူစၞာံ တ္လဳမနွံပိုန် ကျာ်တြဲ မှာဂေါတမ မပပရိနိဗ္ဗာန် သာသနာ ၂၀၉၅ စၞာံ ကလိလောန်အာတုဲ။ ပ္ဍဲသက္ကရာံ ၉၁၃ တ္လဉး မနွံဂုန်ဇမၞာံ{3}  ပိ။ မတွဟ်ဂး တျာဂဂုန်။ နွံကိုဝ်ကွေတ် မဟွံအ်ဒဍဝ် သတျဂုန် တိတ်ပါဲတုဲ ညံင်္ စရှိတ် မတဴတၟံကီု။ သုရဂုန်။ နွံဂၞ်ု င်္ညံဆုအိန်ဒက္ခဳ မဟွံအ်က္ဆဳကီု။'''

After the Lord Buddha Mahā Gotama attained parinirvana 2095 years passed, in the Sakka year 913 (=CE 1552) a king who is been with three qualities, included Tyā Guna; being in faith without change, Satya Guna; after refutation like Sarit being on stone, Sura Guna; having a quality like indakhilo tree that was unmovable,

ဂုန်ဇမၞာံ (ဂုန်ဇမၞာတ်)၊ ဂုန်ဂှ် ကၠုင်နူပါဠိ ဂုဏ တုဲ အဓိပ္ပါယ်ဗီုမန်ဇေတ်ဇေတ်ဂှ် ဇမၞာတ်။ ဒဍဝ် ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ချဳဟွံညိင်ဝတ်။ နွံဂၞ်ု (နွံဂုန်)။ 

 '''မနွံမ်သတ္တိပိ။ မတွဟ်ဂး မတြဳသတ္တိ။ မနွံ[ဂသပ်မခိုဟ်တုဲ]{4} ဥဿဟသတ္တိ။ မနွံဝဳ မစိုပ်ဒတုဲ။ ပဘူဝသတ္တိ။ မနွံသတ္တိ မကိုဝ်ဒန် ကိုဝ်ညး မဒးပဗွဲဓဝ်။''' 

having three kinds of courage, included Mattrî Satti; having courage which is a good intention, Ussaha Satti; having diligence which is a completion, Pabhūwa Satti; having courage which is punished for the justice, 

 '''မဆိုက်ပဒက် ပ္ဍဲဥပါယ်ပန်။ မတွဟ်ဂး သာမဥပါဲ။ မဆိုက်ဗဒက် ပ္ဍဲမ[ပ္တုန်ပ္အာ]ညး။ ဒဏ္ဍဥပါဲ။ မဆိုက်ဗဒ{5} က် ပ္ဍဲမပေါက်ပၞာန် ကုညး။ ဒါနဥပါဲ။ မဆိုက်ဗဒက် ပ္ဍဲမကိုရ်လာပ်သကာ ကုညး။ ဘေဒဥပါဲ။ မဆိုက်ဗဒက် ပ္ဍဲမပလီုပါပမိတ်ညး။''' 

being qualified in the four stratagems, included Sama-upaya; qualification of keeping calm, Danda-upaya; qualification of attacking others, Dāna-upaya; qualification of distributing favors to others, Bheda-upaya; qualification of destroyed others’ evil-friends, 

 '''မနွံဒြရ္ဟတ်မသုန်။ မတွဟ်ဂး အဘိဇာတျဗလ။ ဒြရ္ဟတ် မနွံဂကူ။ [ဒသ]{6} ဗလ။ နွံ ဒရ္ဟတ်ကလောည္ဒာတ် သ္ကံစွးမဂၠိုင်္ ။ ဘောဂဗလ။ မနွံဒြရ္ဟတ်ပိုန်ဟာန် စိင်က္ဆေဟ် ဒြပ် ရတ်မဂၠိုင်္ ။ ဗာဟုဗလ။ နွံဒရ္ဟတ်ကွတ်သပါတ် မလောန်နူညး။ ညာဏဗလ။ နွံဒရ္ဟတ်ပညာ မတီဒွးမုတ်။''' 

Having five kinds of strength, included Abhijātya-bala; having a strength of nobility, Dasa-bala, having a strength of numerous relatives and followers, Bhoga-bala; having a strength of the rich, possessed many of elephants, horses, and properties, Bhāhu-bala; having a strength which is skillful more than others, Ñāna-bala; having a strength which is intelligent that knowing right and wrong, 
	
ည္ဒာတ် (ဒညာတ်)၊ သ္ကံစွး (သကအ်သွး)။ ဒြရ္ဟတ်၊ ဒရ္ဟတ် (ဒြဟတ်)။ ဒွး (နာမ်) (ကၠုင်နူကြိယာ ဒး)၊ မုတ် (နာမ်) (ကၠုင်နူကြိယာ လုတ်၊ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဗၠေတ်)၊ လုတ် (ကြိယာ)၊ လၟုတ် (နာမ်) လဂှ်ကၠေအ်အာ ဒှ်အာ မုတ်။  

 '''ဗဝဝ်ဂုန်မဂလိုင်္ {7} ဝွံအ် ဍောက်င်္ပေတုဲ။ ကမိန်ဍုင်ကေတုမတဳ။ သရေခေတ္တရာ။ အရိမဒ္ဒပူရ။ သာယာဝဒဳ။ ပရန်တပ္ပ။ တိင်ထွင်္ ။ စင်္လ။ ကမန်င်္ဍုတအ်ဝွံအ် ပ္လောပ်လက်တဲတုဲ။'''

After having entirely adequate of those qualities, (the king) conquered all the kingdom of Ketumatî, Srikhettarā, Arimaddapūra, Sāyāwadî, Parantappa, Tintwan, Salan.	

 '''ဟိုတ်စိုတ် သၟိက်ယောက် သာသနာ။ သၟီပြန် မဒဟ်ဒေံ တ္လဉး မကိုဝ်သဒိုဓမၟ{8}ရာဇာ ကိုဝ်ပသၟီဗိုဝ်။ သၟီဗကာံ၊ သၟီသာယာဝဒဳ၊ သၟီပရန်[တပ်]။ သၟီတဝ်င်္ထွ။ သၟီစင်္လ။ ပၞာန်င်္ဒၠု သီုဒရ္ဟတ်စလ င်္က္ၜ ရာဲလှေ လှဴဂါ။ သဍဝ် သီုဗဵုဗလး ကိုဝ်ဇက်စိုဟ်င်္တၠု နူင်္ဍုပြန်။ ဇကုတ္လဉး တဴဒေါ်၊ ဒေံတ္လဉး သရဳဇဲယကျဝ်င်္ထ မစမတၟ၊ ဒေံ{9}တ္လဉး င်္မရာဲသဳဂသူ မစကေတုမတဳ ညးၜါဝွံ တဴလပါက်သ္တုံ၊ ကွံန်တ္လဉး င်္မရာဲကျဝ်ဇွာ။ သၟီသရိဇဲယနူရထာ မစ[ရမၠ]။ သၟီင်္မရာဲင်္သခယာ မစကောလယ၊ ညးပိဝွံ တဴလပါက်ဇွိ၊''' 

Due to serve the religion, (the king) let his brother the lord of Prome, Sadow Dammarājā, be a commander in chief, the lord of Bagan, the lord of Sāyāwatî, the lord of Parantap, the lord of Tawthwan, the lord of Salan, boat-army with ship and boat of state, together with soldiers and chiefs marched from Prome. The king himself was being in the middle. The king brother Min Sarî Jauya Kyaw Htin the lord of Mattam, the king brother Min Rai Sîgasū the lord of Ketumatî, those two persons were on the right-hand side. The king son Min Rai Kyaw Jwā, the lord of Dala Sari Jauya Nurathā, the lord of Kolaya Min Rai Sankhayā, those three persons were on the left-hand side. 

ကွံန် (ကောန်)။ ရမၠ ဂှ် ဒၞာဲဂှ် ဗှ်ဟွံကၠးကွေဟ်ကွေဟ်၊ ရံင်ကဵု လိက်ဝင်ဂမၠိုင်တုဲ သၟိင်သရိဇဲယျနူရထာဂှ် ဒှ်သၟိင်မစဍုင်ဒလ။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဍုင်ဒလဂှ် ညးချူ ရမၠ လေဝ်ဒှ်မာန်။ 

 '''ဂိတုစဲ ၅ မၟံက် ရာသဳမန် င်္အသာ တ္ငဲအဒိုတ် (10} တ္ငဲတိုန် - - း။ လက်မိဟ် တြယ်[အတ္ထကဒဳ] သီုပၞာန်စိံ ပၞာန်က္ဆေံ ပၞာန်တောက် သရာဲသခက် ဗိုဝ်လဗး မတုပ် ကုစိုတ် ဇက်စိုဟ်င်္တၠု င်္ဍုကေတုမတဳ။''' 

On the 5th waxing day of Chaitra, Pisces, Aansā, Sunday, after sun rises – –, Lakmih, Tray, Atathakadî, the army of elephants, cavalry, infantry with the masses of soldiers and military commanders who had the same mission marched from Prome. 

 '''ဂိတုစဲ ပိစဝေက် ရာသဳမိန် င်္အသာ ၁၅ တ္ငဲ ၀။ တ္လဉး စိုပ်ဗစး။ သၟီဨက{11}ရာံင်္ဍုမန်တုံ။ ပၞာန်စိံ ပၞာန်က္ဆေံ ပၞာန်တောက် သရာဲ သခက် ဗိုဝ်လဗး။ သီုဒရ္ဟတ် ဇက်င်္တၠု ဒဵုစိုပ်ဗစး။ တ္ငဲဂဟ် ဨကရာံၜါ [ဒဝ်]စနေဟ်။ သၟီဨကရာံင်္ဍုမွန်။ ဍောက်စိံစေတ်င်္ချ။ သီုဒရ္ဟတ် ဗတိုက်ပၞာန်တ္လဉး။ ဗမာ {12} သေံ သီုပအိုတ် ပေက်ဒသိုတ်အာ။'''

On the 3rd waning day of Chaitra, Pisces, Aansā 15, Saturday the king arrived with a force at Ba Cah.  The king of Monland also, marched with the army of elephants, cavalry, infantry with the masses of soldiers and military commanders and arrived with a force at Ba Cah. On that day the two kings fought each other. The king of Monland mounted on an elephant Cet Chan and fought the king’s army. All Burman and Shan (soldiers) ran away. 

ပၞာန်တောက် (ပၞာန်တိုက်)၊ ယၟုစိင်သၟိင်မန် စေတ်ချင် ဂှ် ပ္ဍဲကဵုမုက်လိက် ဘာသာဗၟာ ညးချူလဝ် “ချစ်ချင်”၊ ယၟုဏအ် ဒှ်ယၟု နကဵုဘာသာဗၟာ ဒှ်မာန်ရ။ 

 '''ဇကုတ္လဉး သီုမငွာံက္ဍိုပ်စိံသို[င် တ္လဒတဴဒၟံင်္] ဟွံအ်က္ဆဳ ဨယ်ရသ္ဂောံယောက် သာသနာ ပ္ဍဲင်္ဍုမွန်။ ပၞာန်ဝွံအ် ကိုရ်ဂွံအ်ဇၞး။ အိငဟ်အဒိဋ္ဌာန်တုဲ။ တ္လဉးဗျိုဝ်စိင် ကိုဝ် ဨကရာံင်္ဍုမွန်{13} ဥပေါသတ္ထ မယောက်စေင်္ချ။ တမ္အိပ်သြလောတ်။ ဒြင်ဥပေါသတ္ထကဝ် မွဲဟတ်သာံဒံင်္ ။ စေတ်င်္ချ သီုဨကရာံင်္ဍုမန်။ ဒလာက်က္တိုဝ် ကရဴဒဴ။ တ္လဉးမဂွံဇၞးပၞာန်ဇၞော်။ မကလိဂွံအ် ကမိန်ဍုင်သြဳ{14} ဟံင်္ သာဝတဳ။ မနွံပနှဳရးမွံန်ပိစွံအ်။ မတွဟ်ဂး ပါစိနရး။ မဇ္ဆိမရး။ ပစ္ဆိမရး။''' 

The king was remained on the head of the elephant without moving. “If I am the person who has to serve the religion in Monland, may I get victory this war!” that the king made a vow, then, the king fought elephant with the king of Monland. (The king’s elephant) Uposattha lifted Cet Chan and pushed. (Cet Chan) fell. Uposattha’s tusk was broken off one cubit. Cet Chan and the king of Monland got up and ran away. The king victoried over the great battle and conquered the kingdom of Hamsawatî which was an area with three Mon regions: Pācina region, Majchima region and Pacchima region. 
	
ဨယ် ဂှ် ပ္ဍဲကဵုလိက်တေအ် ညးချူလဝ် ဨ ကဵု ယ ၜါဏအ် လ္ဇံက်လဝ်တုဲ ဒှ်ဒၟံင် ညံင်ကဵု ယြ။  ဟိုတ်နူ ဨ ကဵု ယ လ္ဇံက်ချူဟွံဂွံ နကဵုကောန်ပျူတာတုဲ အဲစၠောအ်လဝ် နကဵုပရးချူ ဨယ်။ ပနှဳ ဂှ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် သမၠဲ၊ ပ္ဍဲလိက်ခေတ်လၟုဟ် ချူဒၟံင် ဗၞဳ။ ပနှဳရးမန်ပိစွံ ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် ဇမၞော်သမၠဲရးမန် ပိဂအုမ်။ ပ္ဍဲကဵုလိက်ဏအ် ပိုယ်ဂွံဆဵုကေတ် ရးမန်ပိဂှ် ညးကော်စ ပါစိနရး (ရးဗမံက်)၊ မဇ္ဆိမရး (ရးလဒေါဝ်)၊ ပစ္ဆိမရး (ရးပလိုတ်)။ 

 '''အမာတ်ဒကိုပ်ပၞာန်ဇမၞော်သမတ် ပ္လောပ်လင်္ကတဲတုဲ။ ကမ္လတ်ဒမ္လသတြုတမ မတွဟ်ဂး [ဒဝ်]ဇလ တးဝးက္လေံ{15} တုဲ။ အခေါန်ဖလှာ မဟဒဟ် ပဗွဲဓဝ်။ မတုပ်တဴရဴဆုဂျိ ကိုရ်လပေါက်က္လေံအ် ဗအိုတ်တုဲ၊ ဒြပ်စေတဳယသန္တက။ ဓမၟသန္တက။ သင်္ဃသန္တက။ မတုပ်တဴရဴ က[လွောင်္ ဗသဲမဍာဲ]။ အမာတ်ဒကိုပ်{16}  ပၞာန်ဇမၞောက်သမတ် ဟွောအ်ကိုရ်စ။ ဇကုလွေဝ် ဟဂွောအ်နှဴ။''' 

(The king) putted ministers, high and low rank of military men under his power. Thief, robber, and enemy that like a thorn were cleared. Unlawful tax like poison trees were removed. The pagodas’ properties, the Dhammas’ properties, and the monasteries’ properties that like a hot iron would not being taken/taxed by ministers, high and low rank of military men. Even the king did not take it. 

လွေဝ် ဂှ် လေဝ် ဒှ်မာန်။ 

 '''ပ္ဍဲသတ်ဂမ္လိုင် မနွံစိုတ် မင်္သ္ဇုဂွု ညံင်္ ထာင်္ ပ္ကဴကုသန် မဂွုစ္အးကိုမ်။ ပ္ဍဲမကိုရ်စၞောဝ် ကုသတ်ဂမ္လိုင် ညံင်္ သၟီယီု မပ္တုဲသင်္ရ မဟွံအ်စွး{17} ဗောက်ကီုမ်။ ပ္ဍဲမကိုဝ်ပိုန်ဟာန် စာသံက် ဒဳင်္ဒ္လု ကိုရ်အမာတ် ဒကိုပ်ပၞာန် ဇမၞောံ သမတ် ညံင်္ သၟီဂတုမတိုန် အရံင်္ လျးသမန်စၞံင်္ ဇမၞေံာက်သမတ်ကီု။ ပ္ဍဲမင်္ဒုသဇိုင် သတ်ဂမ္လိုင် ညံင်္ တိဇ{18} နောက် မင်္ဒုသဇိုင်သတ် မဟွံအ်ရုဲစဟ်ကီု။ ပ္ဍဲမကိုရ် ဒသောက်က္တောဝ် မတ် ကွံန်ဂြကူတြုဟ်ဗြဴ ညံင်္ အိန်တလသွဝ်ၜါ မင်္ပ္ကင်္ရကမိန်။ မကိုရ် ဒသောက်က္တောဝ် မတ်ဒေဝတဴတြုဟ်ဗြဴကိုမ်။ {19} တိုင်ဓဝ်သၟီတမ္လာ ဟဂွံအ်ပလီုတုဲ။ ပဗွဲဓဝ်င်္ဟေ ကမိန်င်္ဍုၐြဳဟံသာဝတဳ ကွံမ်ကု ကမိန်ရးဗမာ မဟွံအ်[ဒဍဝ်ဒရိ]တဴရ]။''' 

(The king) has a clean mind like a Kuson flower to all being. When (he) gives a judicial decision, (it is) like the king of hell doing his work without leaving behind. When (he) gives property, position to minister, high and low rank of military men, (it is) like the moon rising and big and small stars are shining. He takes responsibility to all being like the earth bearing all life without discrimination. He gives happiness of ears and eyes to men and women citizen like the Lord Indra rules his two realms and gives happiness of ears and eyes to men and women celestial being. He did not destroy any rule and custom from former kings, and he rules the kingdom of Hamsawatî and kingdom of Burma peacefully. 

စၞောဝ် (သၞောဝ်)၊ မလိက်မန် မချူကၠုင်စ ပ္ဍဲခေတ်ပိုယ် ဒှ်အာ သ ဂွံဆဵုကေတ် ဗွဲမဂၠိုင်။ ဥပမာ စၞာံ (သၞာံ)၊ စၞံင် (သၞံင်)၊ စာသံက် (ကဆံင်ဌာနန္တရမွဲမွဲ)၊ 

 '''နွံကာလမွဲတ္ငဲ။ ပယာံသာရဒဥတု။ ဒၟံင်တဴ လတူ သနာဒသောက် စို{20}တ် မစိုန်သ္ကီုမ်တဴ ကွံမ်ကုဓဝ်သဒ္ဓါ။ သဳလ။ စာဂ။ သာက်ဝွံအ် တ္လဉးက္ဆပ်။ ပ္ဍဲဨယ် မင်္ပ္ကရင် ကမိန်ဝွံအ်။ ယရဴသတ်မွဲ မနွံကိုဝ် ဒရ္ဟတ် တ္ငဲမဟဂွံအ်စၞောဝ် သ္ဂောအ်လမိင်ဨယ်။ ဨယ်သ္ဂောအ်{21} ကိုဝ်စၞောဝ်။ ယရဴသတ်မွဲ မအန်ဒရ္ဟတ်။ တ္ငဲမဟဂွံအ်စၞောဝ် လမိင်ဨယ် ဟဂွံအ် သ္လေင်အာရသောအ်။''' 

One day on the month of Sārada (the king) in his mind of generosity, precepts, and charity he thought that when I rule this kingdom, any of person who is strong/in power when they do not get justice, they inform me, and I give them justice. Any of person who is weak/not in power when they do not get justice, (they) cannot inform me, they lose. 

 '''ရန်ကိုဝ် သတ်မအန် ဒရ္ဟတ်။ မိက်ကိုဝ်ဂွံအ်စၞောဝ်။ ဂနှိင်မွဲ ဨယ်သောန် ဨယ်{22} ကွက်လဝ် ဒေါဝ်ဂ္လောင်။ ယရဴသတ်မွဲ မဟဂွံအ်စၞောဝ်။ င်္တ္လုတိုက်ဂနှိင်သမ္တိမ်ဗရုဂနှိင် ဨယ်သ္ကိုဝ်စၞောဝ် ကိုဝ်သတ်တအ်ဂဟ်။ သာက်ဝွံအ် တ္လဉးက္ဆပ်တုဲ။ သိုမ်စိုတ် မနွံကြုန်နှာ
{23} မမိက်ဗလး တဒေါက်သတ်။ နသ္လာက်။ မနွံဗၞတ်လ္ၚိမ်ဗသာ။ း။'''

For person who are weak/ not in power, due to give them justice, I will cast a bell and hang it in the middle of a road. Anyone who did not get justice, they come and strike the bell. The sound of which reaching me, I will give them the justice. That the king thought. With the mind of sympathy and want to release people from suffering (he cast a bell) with a thousand vis of bronze.

 '''ပ္ဍဲသက္ကရာတ် ၉(၁၄) ။ ဖလ္လဂုဏ္ဏင်္သံဝစ္ဆဝ်။ ဂတုမြိုက်ဂသိုဝ် စသ်ပိမမံက် တ္ငဲစန်။ ဘဒြာတိတ္ထဳ လက်ဓနု တ္ငဲ{24} တိုန်တုဲ ပိနာဍဳ ၜါပါတ် တြိင်္ယ ဗြဘတိ နဝင် ဗုဒ္ဓဝါ။ တ္လဉး ကိုဝ်သောန်ဂနှိင် ကွက်လဝ် ဒေါဝ်ဂ္လောင်။'''

In the Sakka year 9(14)၊ Phālguna Sanwachaw, the thirteenth waxing day of Mārgasira, Monday, Bhadrātitthî, Lakdhanu, after rising of the sun 3 hours two Pāt, Triyan, Brabhati, Nawan, Buddhawā, the king let cast a bell and hank it in the middle of a road.  

သက္ကရာဇ်ဒၞာဲဏအ် ပ္ဍဲကဵု မုက်မန်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ဆၜိုတ် ၉ - - သၟးရ။ ပ္ဍဲကဵု မုက်ဘာသာဗၟာဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် “သက္ကရာဇ် ၉၁၄ ခုနှိုက်” ဗွဲမကၠးဖ္ဍးရ။ 

 '''နူတဝိုဝ် မကွက်ဂနှိင်။ ရာသတ် မဟဂွံအ်စၞောဝ် အာတိုက်ဂနှိင်{25} သမ္တီဗရုဂနှိင်။ တ္လဉး ဂွံအ်ကိုဝ်စၞောဝ် ကုသတ်ဂမ္လိုင်။ ပဝိုင်နူဂဟ် သတ်တအ်ဂမ္လိုင် ဂွံအ်တဴ ဒသောက်စိုတ်။ ရာမန္ညဒေသ ရာင်္ ဆာဲသန်င်္ဟေ။ သၟီဨကရာတ်မင်္ပ္ကရင်ကမိ{26}န် င်္ဍုသြဳင်္ဟံသာဝတဳ။''' 

From the time of the bell was hang, when people did not get justice (they) strike the bell, the sound of which have been heard by (the king). The king can give justice to people. From then on people have got happiness. Rāmanñdesa is certainly prospered. The king rules the kingdom of Srî Hamsawatî. 

 '''ပဗွဲကြဴ။ ဂနှိင်ဝွံအ် လီုပြိုဝ်ဒၞတ်ဒကုတ်။ ရန်ကိုဝ် မသ္ဒဟ်ဒတုဲမဝ် သတ်ဂမ္လိုင်္ ကနှံပြုင်္ပြေလဝ်ညိ။ ဖိုရ်ဨယ်မကနှံ မကိုင်္ စၞောဝ်ကိုဝ်သတ္တအ်ဝွံအ်။ ပ္ဍဲအနာ{27}ဂတ် နဗရုဒေသနာညာန် မတုပ်တဴရဴ ဗရုဂနှဳ။ သံဂမ္လိုင်္ မတဴပ္ဍဲဘုံပိ မဟဂွံအ်စၞောဝ် ပ္ဍဲဓဝ်အကုသိုရ် မပတံကု အဝိဇာ။ ကိုရ်ဨယ်ဂွံအ်[က္လိ]စၞောဝ်ညိ။ ။ ။ မင်ဓမၟနာဲစင်္ရ'''

Later, if this bell is broken, for the benefit of people let repair it. The benefit of what I have made it and giving justice to people, in the future, with the sound of teaching like the sound of bell, all being in the three worlds who did not get law/Dhamma and living in sin such as ignorance, may I get law/justice.  
Man Dhamma, the writer. 

သံဂမ္လိုင် (သတ်ဂမၠိုင်)၊ ကိုရ်ဨယ်ဂွံအ်က္လိစၞောဝ်ညိ။ ပ္ဍဲကဵုခၞိင်ဂှ် ဂွံညာတ်ဒၟံင် ဆၜိုတ် ကိ ဓဝ်ရ။ သၟဝ်ဂှ် ဗရိုတ်မေက်ဒၟံင်။ ကိုရ်ဨယ်ဂွံအ်က္လိစၞောဝ်ညိ။ လေဝ်ဒှ်မာန်။ သာ်ဂှ်ဟွံသေင် ညးရာဒၞာဒှ်ကျာ်မ္ဂး ”ကိုရ်ဨယ်ဂွံအ်ကိုဝ်စၞောဝ်ညိ” ချူလိက် ဂစိုတ်ဝ် ယအ်အာလေဝ် ဒှ်မာန်ရ။

== နဒဒှ် သက်သဳဝင် ==

ပ္ဍဲအခန် ပၞာန်ဗၟာဖရင်နံင် မကၠုင်ဗတိုက် ဍုင်မန်၊ မဗတိုက် ရေင်သကအ် ပ္ဍဲဗစးဂှ် ပ္ဍဲလိက် ဦးကုလား မဟာရာဇာဝင်ကြီး ကၞပ်ဒုတိယဂှ် ချူလဝ် သၟိင်ဓရ်ရာမ ဍိုက်တိတ်ကၠုင် စိင်ချေတ်ချင် မွဲဟာန်ကေုာံ သရာဲသ္ဂံင်ဂမၠိုင်ရ။ ဒေအ်ဖရင်နံင် မင်းရဲစည်သူ တိတ်အာဗတိုက် သၟိင်ဓရ်ရာမ၊ ဆဂး သၟိင်ဓရ်ရာမ ဟွံဗတိုက် စၞးဂှ် တပ်ကၠုင် ဇရေင် ဖရင်နံင်။ ဖရင်နံင် ဂွံဆဵုကေတ် သၟိင်ဓရ်ရာမတုဲ ပအဓိဋ္ဌာန်တုဲ စန်ဍာ်ကာ။ အခိင်ကာလဂှ် ဗြဲဟွံသေင်ကဵုအခိင် ဂူစှ်ေကၠုင်၊ ဇုက်လလဳလေဝ်ပံက်၊ တိချဳ၊ လတူ အကာသတေအ်လေဝ် ဂစေမ်ဂမၠိုင် ပဝ်တိုန်အိုတ်ရ။ ဖရင်နံင် လကိုတ်တုဲ တဲဗၠး ဍာ်ကာဂှ် ဒတုံစှ်ေတိရ။ သၟိင်ဗရူ အမာတ်ဂကူမန် မဒုင်ကာဖရင်နံင် ဟီုကဵု ဖရင်နံင် ”အခိင်လၟုဟ် ယဝ်ရဗတိုက်မ္ဂး သ္ဒးကလိဂွံဇမၞးရောင်” တုဲ ဖရင်နံင် ကဵု သၟိင်ဓရ်ရာမ ဗ္ဇဵုစိင်ရေင်သကအ်ရ&lt;ref&gt;{{cite book |last=ကုလား |first=ဦး |author-link= |date=2006 |title=မဟာရာဇာဝင်ကြီး ဒုတိယအုပ် |url= |location= |publisher=ရာပြည့်စာအုပ်တိုက် |page=139–207 |isbn=}}&lt;/ref&gt;။

ပ္ဍဲကဵု လိက်ခၞိင်ဏအ် ပ္ဍဲပၞောန် ၁၁ -၁၂ ဂှ် ပိုယ်ဂွံဆဵုကေတ် “သၟိင်ဨကရာဇ်ဍုင်မန်၊ ဍိုက်စိင်စေတ်ချင်၊ သီုဒြဟတ် ဗတိုက်ပၞာန်တၠညးဖရင်နံင်။ ဗၟာ၊ သေံ သီုဖအိုတ် ပေက်ဒသိုတ်အာ။ ဇကုတၠညးဖရံင်နင် သီုမဒွာံဒၟံင် လတူက္ဍိုပ်စိင် ဟွံချဳ။ ´အဲရ သ္ဂောအ်ယိုက်သာသနာ ပ္ဍဲဍုင်မန်၊ ပၞာန်ဝွံ ကဵုဂွံဇၞး၊ ပအဓိဋ္ဌာန်တုဲ တၠညးဖရင်နံင် ဗ္ဇဵုစိင် ကဵု ဨကရာဇ်ဍုင်မန်”။ ပ္ဍဲလိက်ဝင်ဗၟာဂှ် ဟိုတ်နူ ဒြဟတ်ပၞာန်ဟံသာဝတဳဇၞော်တုဲ ကောန်ပၞာန်သၟိင်ဖရင်နံင် ဂကူဗၟာ၊ ဂကူသေံတအ် ဒြေပ်ဒဴအိုတ်ဂှ် ဟွံဗၟံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။ စၞးဂှ် ချူလဝ် ပရူဟိုတ်မဟွံသေင်ကဵု အခိင် ဗြဲဂူတိချဳရ&lt;ref name=Monzel/&gt;။

ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက် ဘာသာဗၟာဂှ် ချူလဝ် အဓိပ္ပါယ် တုပ်ဒၟံင် ကုဘာသာမန်ရ။ အရာစိုတ်မလုပ်စခိုဟ်မွဲဂှ် ယၟုဂကူမန်ဂှ် ပ္ဍဲကဵု ဘာသာမန်ဂှ် ညးချူလဝ် မန်/မွန် ကီုလေဝ်။ စၞးဒၞာဲလိက်မန် ဨကရာတ်မန် ဂှ် ညးချူလဝ် နကဵု ဘာသာဗၟာ ”တလိုင်မင်”၊ ပ္ဍဲဒၞာဲလိက်မန် ပၞောန် ၁၃ - ၁၄ ”ဒြင်ဥပေါသတ္ထကဝ် မွဲဟတ်သာံဒံင်္ ။ စေတ်င်္ချ သီုဨကရာံင်္ဍုမန်။ ဒလာက်က္တိုဝ် ကရဴဒဴ။ တ္လဉးမဂွံဇၞးပၞာန်ဇၞော်။ မကလိဂွံအ် ကမိန်ဍုင်သြဳ င်္ဟံသာဝတဳ။ မနွံပနှဳရးမွံန်ပိစွံအ်။ မတွဟ်ဂး ပါစိနရး။ မဇ္ဆိမရး။ ပစ္ဆိမရး။” ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် ပ္ဍဲမုက်လိက်ဗၟာဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ဒၞာဲပၞောန် ၁၅ ”ဥပေါသထ အစွဲတတောင် လက်လေသစ် ကျိုဃြ်။ တလိုင်မင်လှ် ချစ်ချင်နှင်အကွ လည်မြေခလျှင် စစ်ကြီ အောင်တော်၍။ ပါစိနရစ်၊ မစ္ဆိမရစ်၊ ပဆ္မိမရစ် ဟူသော ရာမညမဏ္ဍိုင်” ရ။&lt;ref name=Monzel/&gt;

ညံင်ရဴ ခၞိင်ဏအ်ကီု ခၞိင်မနွံ ပ္ဍဲကျာ်သုဲသဳခုင်ဂှ်လေဝ် မန်ဂှ် ညးစကာလဝ် နကဵုယၟု တလိုင် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲပၞောန် ၇ ”အသျှင်ဘဝရှင် မင်တရာကြီ ဥပေါသတ္ထာ ဟူသော ဆင်တော်စီ၍ တလိုင်မင် ဧကရစ်ကိုဝ် ဆင်အစွဲကျိုဝ်အောင် တိုက်၍ အောင်မြင်တော်မူ၏” ဗီုဏအ်ရ။ ဒဒှ်ရ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဂကူဗၟာတအ် ကော်စ ဂကူမန် တလာင် (တလိုင်း) ရရဂှ် ပိုယ်ဂွံတီကေတ်ရ။&lt;ref name=Monzel/&gt;

ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဒှ်အခိင် သၟိင်ဗၟာတအ် မကေတ်ဒၟံင် ဒြဟတ် နူဂကူမန်၊ မဂစာန်ဖန်ဒၟံင် ညံင်ကလိဂွံ သၞေဟ်သၞဴ နူဂကူမန်တုဲ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ်ရ ဂကူမန်တအ် မဒးဒုင်ကော် တလာင် ဂှ် ညးတအ် ဒုင်စသိုင်ဗီုလဵုဂှ် တီကေတ် ဟွံမာန်ကီုလေဝ် ဒဒှ်ရ ယၟုတလာင်ဂှ် ဗၟာတအ် ကော်ဒၟံင် ဂကူမန်တအ် နူခေတ် ကိုပ်ကၠာနူ ဍုင်ဟံသာဝတဳလီု ဂကူမန် မဒးဒုင်ဂစိုတ်ပဠက်ဂကူ နကဵု သၟိင်ဗၟာအံင်ဇဲယျ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၇၅၇ ဂှ်ဏီဂှ် ပိုယ်တအ်ဂွံတီကေတ်ရ&lt;ref name=Monzel/&gt;။

== သမ္ၚေဝ် == 
ၜိုတ်မဂွံဆဵုကေတ်မ္ဂး နကဵု သၟိင်ဖရင်နံင်ဂှ် သီုခၞိင်ဏအ်မ္ဂး ညးကၠောန်လဝ် ခၞိင်ၜါမ၊ ခၞိင်ဏအ်ဂှ် ကွက်လဝ် ပ္ဍဲဗဂေါတုဲ ခၞိင်တၞဟ်မွဲပၠန်ဂှ် ညးကဵုလဝ်ဒါန် ကုကျာ်သုဲသဳခုင် ဍုင်ဗကာံရ (ချစ်သိန်း ၂၁၄-၂၁၅း၁၉၆၅)။ ပၞောဝ်ကဵု ခၞိင်ၜါဝွံ ခၞိင်ဏအ်ဂှ် ညးကၠောန်လဝ်ကၠာဂှ် ဂွံတီကေတ်ရ&lt;ref name=Monzel/&gt;။ 

တင်ရန်တၟအ် ညးမဂွံကၠောန် ခၞိင်ဝွံဂှ် အတိုင်ညးမချူလဝ် ပ္ဍဲခၞိင်ဏအ်ကီု သီုကဵု ပ္ဍဲလိက်ခၞိင် မကဵုလဝ်ဒါန် ကျာ်သုဲသဳခုင်ဂှ် ရန်တၟအ်ကဵု ညးဒြဟတ်မဍိုန်လျတအ် ဂွံဂွံသၞောဝ်ဥပဒေ၊ ဟီုမွဲသာ်ပၠန် ကောန်ဍုင်ကွာန် သီုဖအိုတ် ညံင်ကလိဂွံ သၞောဝ်ဓဝ်တုဲ ညးကၠောန်လဝ်ရ။ ညးလဵုမွဲ ဟွံဟီု ယဝ်ရ ဇကုစှ်ေစိုတ် ဒးဒုင်မဟွံစှ်ေကဵု သၞောဝ်ဓဝ်မ္ဂး တက်ခၞိင်ဝွံတုဲ သၟိင်စၟဳစၟတ်တုဲ ဖျေဟ်ကဵု သၞောဝ်ဓဝ်ရ&lt;ref name=Monzel/&gt;။ 

ပိုယ်သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ဝင်ပ္ဍဲအခိင်ဂှ်မ္ဂး ဍုင်မန်ပိရး ဟံသာဝတဳ နဒဒှ် ရာဇဌာနဳဂှ် ပ္ဍဲလက်ထက် တၠညးရာဇာဓိရာဇ်ဂှ် ဒြဟတ်ဇၞော် ဗွဲမလောန်တုဲ ၜိုန်ရ ဗၟာတအ် ကၠုင်ဗတိုက်ဒၟံင် လုကဴပွိုင် ၄၀ သၞာံပေင်င်ကီုလေဝ် ကေတ်ဇၞးဟွံမာန်။ စိုပ်လက်ထက် ကောန်စေဂ် တၠညးရာဇာဓိရာဇ်၊ တၠညးဒကာရတ်ပိ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၅၃၁ ဂှ် ဒးကျအာ သၟိင်ဗၟာတံင်ငူ တဗင်သုဲထဳ။ နကဵု တဗင်သုဲထဳလေဝ် ၜိုန်ရ ဂစာန်ဒၟံင် ညံင်ဂွံ ပ္ကင်ရင်မန်တအ်မာန် နဲကဲနာနာသာ်ကီုလေဝ် နကဵုမန်တအ် ချပ်ဖန်တဝ်စၞေဟ်တုဲ ကၞောတ်တဲ ထဗင်သုဲထဳ ဒးဒုင်ဂစိုတ် နကဵုကောန်ပၞာန်ပၟင်ဇကုရ။ မန်တအ် ကလေင်ကလိဂွံ ဍုင်တုဲ ဟိုတ်နူသၟိင်တၟိ၊ အကြာဇကုကဵုဇကု ဟွံညဳသၟဟ်ရေင်သကအ်၊ ဒကိုပ်ပၞာန်မန်လ္ၚဵု စၞးမရံင်ကဵု ပရေင်ဂကူဇကုဂှ်၊ အခိင်ဍုင်ကွာန်မရုသံင် ညံင်ဇကုကဵုဇကု ဒးမိန်ကောံကလောအ်ဂှ် ဟွံဒှ်တုဲ ရံင်ကဵု ပရေင်ပၟိက်ဆန္ဒ စှ်ေကဵုသၞောဝ်ဓဝ် ဟွံစှ်ေကဵုသၞောဝ်ဓဝ်ဂးတုဲ စၞးမပခိုင်တိဍာ်ဇကုဂှ် အာပံင်ကဵု ဖရင်နံင်တုဲ ဗ္တိုက်ကဵု မန်ဇကုရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ဒြဟတ်ပၞာန်မန်ဂှ် ပၞာန်ဖရင်နံင် ဂကူဗၟာ ဂကူသေံတအ် ဒုင်ဒဝ် ဟွံမာန် ဒးဒြေပ်ဒဴဒၟံင်ဏီရ။ ပ္ဍဲအခိင်ကာလ ဨကရာဇ်မန် သၟိင်ဓရ်ရာမ ကဵု ဨကရာဇ်ဗၟာ ဖရင်နံင် မဗ္ဇဵုစိင်ဂှ် ဟိုတ်နူ စိင်သၟိင်မန် လောတ်၊ ဒးဒြေပ်ဒဴတုဲ ဍုင်မန် ဒးကျ ဒးစိုပ်အာ သၟဝ်ပကင်ရင် ဗၟာရ&lt;ref name=Monzel/&gt;။ 

နကဵု သၟိင်ဖရင်နံင်လေဝ် တၞဟ်နမဂွံဆက်ထိင်အာ ဍုင်မန် သၟဝ်ပကင်ရင်ဇကုမာန်တုဲ ကဵုဌာနန္တရ ကုသၟိင်တၠဂကူမန် ညးမဒုင်သစ္စာ ကုဇကု၊ တုဲပၠန် တၞဟ်နမဂွံ အထံက်အရီု နူညးဍုင်ကွာန်တအ်တုဲ ကမၠောန်တၟေင် မတွဟ်ဂး ကွက်စွံလဝ် ခၞိင် ပ္ဍဲဂၠံင်တုဲ ယြဴညးမွဲ မဒးဒုင်စ ဟွံဗဗွဲဓဝ်မ္ဂး ကဵုသမ္တီ ကုညး နမတက်ခၞိင်ဂှ်မ္ဂး ညးဖန်ကဵု ညံင်မၞိဟ်ဂှ် ကလိဂွံသၞောဝ်ဓဝ်ရ။ ပါဲနူဂှ်ပၠန် တိဍာ် ဒြပ်ရတ် လပါ်သာသနာ မပ္တံကဵု တိကျာ်၊ တိဘာ၊ တိသင်တအ်ဂှ် ဗလးကဵု အခေါန်၊ ဟွံကဵု သၟိင်တၠတအ် ကံက်အခေါန်ဂှ်လေဝ် ရန်တၟအ် ညံင်ဂွံဂွံ အထံက်ဂလာန် နူကဵု ဂကောံခမဳသင် ကေုာံ ညးဍုင်ကွာန်တအ်ကီုရ။ ပါဲနူဂှ်ပၠန် နကဵုပူဂိုလ်ညး ၜိုန်ရ ဇကုဒှ် ကောန်မိမိန်မွဲကီုလေဝ် တၞဟ်နမဂွံရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ နူညးဍုင်ကွာန်တုဲ ခုတ်ခဴကဵုယၟုဇကု ဖရင်နံင် (ကောဇၞော်ဨကရာဇ်) ရ&lt;ref name=Monzel/&gt;။

ရံင်ကဵု တင်ဂၞင် သက်သဳ မကလိဂွံ နူကဵု လိက်ခၞိင်ဏအ်တုဲ ပိုယ်ဂွံတီကေတ် ဒဒှ်ရ သၟိင်ဨကရာဇ်မွဲမွဲ အခိင်ကာလ ညးမဒးဆဵုဂဗဒၟံင် တင်ဝါတ်ဂါတ် သွက်အဝဵုညး မဂွံတန်ကြန်မ္ဂး ညးဒးဖန်ကဵု အခေါင်အရာ ကေုာံ ဂုဏ်ဖိုလ် ညးဍုင်ကွာန်တအ် နကဵုမရန်တၟအ် သွက်ကလိဂွံ မၞိဟ်အထံက်အရီုဇကုရ။ စတမ်နူယၟုဂှ် ညံင်ဂွံဒှ် အထံက်အရီု ကုအဝဵုသြဇာဇကုဂှ် ဒးဖန်လဝ်ကီုရ&lt;ref name=Monzel/&gt;။

==ဆက် ဗှ်==
[[လိက်ခၞိင် ကျာ်ယှိုဲသဳခုင်|လိက်ခၞိင် ယှိုဲသဳခုင်]]

==နိဿဲ== 
{{Reflist}}

[[ကဏ္ဍ:လိက်တၟအ်မန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဝင်မန်]]
[[ကဏ္ဍ:ခၞိင်]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဗဂေါ]]</text>
      <sha1>3vapsj38gsohd1vl4wphga7bk3tjpj6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကျာ်ဗတာၚ်၊ ကၠအ်သတ်၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်မုဟ်ဍုၚ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6458</id>
    <revision>
      <id>52849</id>
      <parentid>46974</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T07:41:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52849</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3844" sha1="lcilpysq12yrqsof982bxmc7inydmt3" xml:space="preserve">{{Infobox religious building
| name          = ကျာ်ဗ္တာင် (ကွာန်ကၠံသတ်)
| image         = 
| caption       = 
| location      = [[ကွာန်ကၠံသတ်]]
| deity         = [[ကျာ်တြဲဗုဒ္ဓ]]
| religion      = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| founder       = တၠရသိ ကေုာံ ညးဍုင်ကွာန်
| relic         = ဓါတ်သော်ဂမျိုင် (၁) တၞုင်
}}

'''ကျာ်ဗ္တာင်''' ဝွံ ဒှ်ကျာ်စေတဳ မပြာကတ်ဒၟံင် ပ္ဍဲ [[ကွာန်ကၠံသတ်]] မွဲတုဲ၊ ဒှ်ကျာ်စေတဳ မသၠိုင်ပတန်လဝ် ဓါတ်သော်ဂမျိုင် ကျာ်တြဲဗုဒ္ဓ မွဲတၞုင် ရ။ 

== ဝင် ကေုာံ တမ်မူလ ==
အတိုင်ဝင်မ္ဂး ကာလကျာ်တြဲပိုဲ ကလိဂွံ ဒစာံဝှ် မဟာသက္ကရာဇ် (၁၁၁) သၞာံဂှ် ကေုာံ ခမဳတၠအရှန်ဂမၠိုင် (၂၀,၀၀၀) ဇကု ဂေတ်ဂ္ၚေင်ဒေသ စာရီ အိုတ်တွဵုရး ဍုင်မန်ရ။ မပ္တံကဵုလဝ် ဓါတ်သော်ဂမျိုင် ဂၠိုင်ဂၠင် သီုမကဵုလဝ် ပယျးဒိုဟ် ဒၞာဲဌာန် သ္ဂောံပ္တန်ကျာ်စေတဳတအ်ဂှ်ရ။ 

ဃောကာလဂှ် ဣသိဂမၠိုင်ဟေင် ဒှ်ဇၞော်သကိုပ်သက ဥပ္ပးတအ်ရ။ ကာလဂှ် တၠရသိမွဲ ကလိဂွံ ဓါတ်သော်ဂမျိုင် မွဲတၞုင်တုဲ သ္ပဇၞော်သကိုပ်သက ကု ကောန်ဍုင်ကွာန်ဂမၠိုင်တုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ကျာ်စေတဳဝွံရ။

== ပရေင်ကလေင်လဟဵုပတန် ==
ညးမဒှ် ဒကာကျာ်တၟိ မကလေင်လဟဵုလဝ်ဝွံတုန် ခမဳမန် မၞုံယၟု နာဲနဂီု၊ နာဲသုဒ္ဓတသၞ ကေုာံ နာဲပညာဓမ္မ ခမဳပိဇကုဝွံကီု၊ ခရှ်ပန်တၠ မၞုံယၟု မဇာ၊ မလာသာ၊ မသဳဟ ကေုာံ မိတုပ်စိုတ် ညးပန်ဝွံကီု သီုကဵု ဥပ္ပးတြုံဗြဴဂမၠိုင် သ္ပသဇိုင်ကဵု ဓရ်သဒ္ဓါတုဲ ကလေင်ဒက်ပ္တန်လဝ် ကျာ်စေတဳမွဲ သီုမသၠိုင်လဝ် ဓါတ်သော်ဂမျိုင် မွဲတၞုင် ပ္ဍဲကာလဂှ်ရ။ 

ကျာ်စေတဳဝွံ &quot;ကျာ်ဗ္တာင်&quot; ညးကော်ခဴ ဟီုဂးလဝ်တုဲ ပြာကတ်ဒၟံင် စဵုကဵုတ္ၚဲဏအ်ရောင်။&lt;ref&gt;{{Cite book|year=သက္ကရာဇ်သာသနာ ၂၅၅၇|author=ဂကောံဟိတဂဝေသဳ|title=ပြကိုဟ်ဝင်ဓါတ်ကျာ် အလုံဒေသမန် (သက္ကုတ်ပဌမ)}}&lt;/ref&gt;

== ပြကိုဟ်နိဿဲ ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ကွာန်ကၠံသတ်]]
* [[ဝင်ကျာ်မန်]]

[[ကဏ္ဍ:ကျာ်စေတဳဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ဝင်ကျာ်မန်]]
[[ကဏ္ဍ:ကျာ်ဗုဒ္ဓဘာသာ]]</text>
      <sha1>lcilpysq12yrqsof982bxmc7inydmt3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ထာမ်ပလိက်:ဂိုဏ်ပဝါရဏာမန်</title>
    <ns>10</ns>
    <id>6552</id>
    <revision>
      <id>52896</id>
      <parentid>43860</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T10:11:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52896</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6034" sha1="asrx2lad7j5fvj9l8lbp6xc1pdk70kf" xml:space="preserve">{{Navbox
|name  = ဂကောံဂိုဏ်ပဝါရဏာ သင်မန်
|title = [[File:Flag of Buddhism.svg|28px|ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ဂကောံဂိုဏ်ပဝါရဏာမန် [[Image:Buddhism dham jak.svg|28px]]
|state = {{{state&lt;includeonly&gt;|autocollapse&lt;/includeonly&gt;}}}
|listclass = hlist

|group1 = ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
|list1  = 
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာသိမ်၊ ရေဝ်]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဇေတဝန်၊ ရေဝ်]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာမြာင် ရေဝ်သၟဝ်ကျာ]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာမြာင် ရေဝ်သၠုင်ကျာ]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာမဟာဝိဟာရ ကအ်ဍောတ်]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာသိမ် ဟံင်ဂံါ]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဒေါဝ် တံင်ပရင်]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဇၞော် တံင်ပရင်]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာမဟာဝိဟာရ တံင်ပရင်]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာသိမ် တံင်မောံ]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာမြာင် ဒေသဖလိန်]]

|group2 = ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
|list2  = 
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဂါတ်၊ မုဟ်ဍုင်]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာတိုက် ကွိက်ဝါန်]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာတိုက် မုဟ်ဒုန်]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဆု သၞေဟ်ဗ္ဒဝ်]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာလွဳမာန်ထဝ် ကၟာဝက်]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဇၞော် မယာန်]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာသဳရိဓမ္မ ကအ်ခပုင်]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာထဝ် ဝင်ဒုန်]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဒုန်၊ ယံင်ဒံင်|ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဒုန် ယံင်ဒံင်]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာတိုက် လာံသဴ]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဇၞော် ကအ်ဗိုတ်]]

|group3 = ပွိုင်ဍုင်လှာဒကှ်
|list3  = 
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာၜံက်ခၠဵု ၜံက်ခၠဵု]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာတြေံ သၞေဟ်သြောအ်]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာကွိတ်လှ ကွိက်လှ]]

|group4 = ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
|list4  = 
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဇေတဝန် ကျာ်မြဟ်]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာကျာ် ကျာ်မြဟ်]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာကဴဝဴထဝ် ကျာ်မြဟ်]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာမဟာဝိဟာရ ကြေဝ်ဏာ]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာကျာ် ဆုကၠ]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာကွာန် ကအ်လှာ]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာတြေံ သၞေဟ်ဍုင်]]

|group5 = ပွိုင်ဍုင်ပံင်
|list5  = 
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဓမ္မာနုဂ္ဂဟ ဍုင်ပံင်]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာမြာင် ဇိုင်ကျာ်]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာထဝ်တင်္ကာ ဇိုင်ကျာ်]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဝေဠုဝန် ကွာန်ယိုက်]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဗၟံက် ခလာတ်]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာထဝ် အလှာ်]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာတိုက် မုဟ်နာင်]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာတိုက် ခဒုင်သှ်ေ]]

|group6 = ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
|list6  = 
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဗလိုက် ပင]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဇၞော် ပင]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဒဵု အနေင်]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာတၟိ ဝါကပိုဟ်]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဇၞော် အံင်ခေဝ်]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာတြေံ ကွာန်သက်]]

|group7 = မတ်မလီု &amp; တကအ်ခၟိုင်
|list7  = 
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာတြေံ ရောဂေါ]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဇၞော် ဝါဍောတ်]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာတိုက် မဟေဲ]]

|group8 = တွဵုရးဍုင်ကရေင်
|list8  = 
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ကအ်ဗိန် ဘာဇၞော်|ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဇၞော် ကအ်ဗိန်]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ သာံလှေဝ်]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာပလိုတ် ကအ်လၟု]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဇၞော် ထဝ်ပၠင်]]

|group9 = ရးလ္ဂုင် &amp; ဒေသတၞဟ်
|list9  = 
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ရးလ္ဂုင်]]
* [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဖျောဝ်]]

|group10= ဍုင်သေံ
|list10 = 

}}&lt;noinclude&gt;
[[ကဏ္ဍ:ထာမ်ပလိက် ပရေင်ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[ကဏ္ဍ:ထာမ်ပလိက် ရာမညနိကာယ]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>asrx2lad7j5fvj9l8lbp6xc1pdk70kf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52897</id>
      <parentid>52896</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T10:18:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52897</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7011" sha1="r64fhdr91ygho5q70winnml7dh26g1a" xml:space="preserve">{{Navbox
|name  = ဂကောံဂိုဏ်ပဝါရဏာ သင်မန်
|title = [[File:Flag of Buddhism.svg|28px|ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ဂကောံဂိုဏ်ပဝါရဏာမန် [[Image:Buddhism dham jak.svg|28px]]
|state = {{{state&lt;includeonly&gt;|autocollapse&lt;/includeonly&gt;}}}
|listclass = hlist

|group1 = ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(အပံင် - ၁၁ ဂိုဏ်)&lt;/small&gt;
|list1  = 
* (၁) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာသိမ်၊ ရေဝ်]]
* (၂) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဇေတဝန်၊ ရေဝ်]]
* (၃) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာမြာင် ရေဝ်သၟဝ်ကျာ]]
* (၄) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာမြာင် ရေဝ်သၠုင်ကျာ]]
* (၅) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာမဟာဝိဟာရ ကအ်ဍောတ်]]
* (၆) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာသိမ် ဟံင်ဂံါ]]
* (၇) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဒေါဝ် တံင်ပရင်]]
* (၈) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဇၞော် တံင်ပရင်]]
* (၉) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာမဟာဝိဟာရ တံင်ပရင်]]
* (၁၀) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာသိမ် တံင်မောံ]]
* (၁၁) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာမြာင် ဒေသဖလိန်]]

|group2 = ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(အပံင် - ၁၁ ဂိုဏ်)&lt;/small&gt;
|list2  = 
* (၁) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဂါတ်၊ မုဟ်ဍုင်]]
* (၂) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာတိုက် ကွိက်ဝါန်]]
* (၃) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာတိုက် မုဟ်ဒုန်]]
* (၄) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဆု သၞေဟ်ဗ္ဒဝ်]]
* (၅) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာလွဳမာန်ထဝ် ကၟာဝက်]]
* (၆) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဇၞော် မယာန်]]
* (၇) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာသဳရိဓမ္မ ကအ်ခပုင်]]
* (၈) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာထဝ် ဝင်ဒုန်]]
* (၉) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဒုန်၊ ယံင်ဒံင်|ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဒုန် ယံင်ဒံင်]]
* (၁၀) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာတိုက် လာံသဴ]]
* (၁၁) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဇၞော် ကအ်ဗိုတ်]]

|group3 = ပွိုင်ဍုင်လှာဒကှ်&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(အပံင် - ၃ ဂိုဏ်)&lt;/small&gt;
|list3  = 
* (၁) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာၜံက်ခၠဵု ၜံက်ခၠဵု]]
* (၂) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာတြေံ သၞေဟ်သြောအ်]]
* (၃) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာကွိတ်လှ ကွိက်လှ]]

|group4 = ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(အပံင် - ၇ ဂိုဏ်)&lt;/small&gt;
|list4  = 
* (၁) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဇေတဝန် ကျာ်မြဟ်]]
* (၂) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာကျာ် ကျာ်မြဟ်]]
* (၃) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာကဴဝဴထဝ် ကျာ်မြဟ်]]
* (၄) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာမဟာဝိဟာရ ကြေဝ်ဏာ]]
* (၅) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာကျာ် ဆုကၠ]]
* (၆) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာကွာန် ကအ်လှာ]]
* (၇) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာတြေံ သၞေဟ်ဍုင်]]

|group5 = ပွိုင်ဍုင်ပံင်&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(အပံင် - ၈ ဂိုဏ်)&lt;/small&gt;
|list5  = 
* (၁) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဓမ္မာနုဂ္ဂဟ ဍုင်ပံင်]]
* (၂) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာမြာင် ဇိုင်ကျာ်]]
* (၃) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာထဝ်တင်္ကာ ဇိုင်ကျာ်]]
* (၄) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဝေဠုဝန် ကွာန်ယိုက်]]
* (၅) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဗၟံက် ခလာတ်]]
* (၆) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာထဝ် အလှာ်]]
* (၇) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာတိုက် မုဟ်နာင်]]
* (၈) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာတိုက် ခဒုင်သှ်ေ]]

|group6 = ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(အပံင် - ၆ ဂိုဏ်)&lt;/small&gt;
|list6  = 
* (၁) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဗလိုက် ပင]]
* (၂) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဇၞော် ပင]]
* (၃) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဒဵု အနေင်]]
* (၄) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာတၟိ ဝါကပိုဟ်]]
* (၅) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဇၞော် အံင်ခေဝ်]]
* (၆) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာတြေံ ကွာန်သက်]]

|group7 = မတ်မလီု &amp; တကအ်ခၟိုင်&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(အပံင် - ၃ ဂိုဏ်)&lt;/small&gt;
|list7  = 
* (၁) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာတြေံ ရောဂေါ]]
* (၂) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဇၞော် ဝါဍောတ်]]
* (၃) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာတိုက် မဟေဲ]]

|group8 = တွဵုရးဍုင်ကရေင်&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(အပံင် - ၄ ဂိုဏ်)&lt;/small&gt;
|list8  = 
* (၁) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ကအ်ဗိန် ဘာဇၞော်|ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဇၞော် ကအ်ဗိန်]]
* (၂) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ သာံလှေဝ်]]
* (၃) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာပလိုတ် ကအ်လၟု]]
* (၄) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဇၞော် ထဝ်ပၠင်]]

|group9 = ရးလ္ဂုင် &amp; ဒေသတၞဟ်&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(အပံင် - ၂ ဂိုဏ်)&lt;/small&gt;
|list9  = 
* (၁) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ရးလ္ဂုင်]]
* (၂) [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာဖျောဝ်]]

|group10= ဍုင်သေံ
|list10 = 

|below = '''အလုံဖအိုတ် အပံင် နွံ (၅၅) ဂိုဏ်'''

}}&lt;noinclude&gt;
[[ကဏ္ဍ:ထာမ်ပလိက် ပရေင်ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[ကဏ္ဍ:ထာမ်ပလိက် ရာမညနိကာယ]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r64fhdr91ygho5q70winnml7dh26g1a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကျာ်အလာန်တယျာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6735</id>
    <revision>
      <id>52847</id>
      <parentid>43311</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T07:36:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52847</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4009" sha1="mvmsztranh5jkarzbg2xp7cio2ltvgg" xml:space="preserve">{{Infobox religious building
| name = ကျာ်အလာန်တရာ
| native_name = အလံတစ်ရာ မယာသောဏယ ကမ္ဘာအေးစေတီတော်ကြီး
| image = 
| caption = 
| location = ကွာန်ကုန်သာယာ၊ ပွိုင်တိုက်ကြုင်ဇရေတ်၊ ပွိုင်ဍုင်သဓီု၊ တွဵုရးဍုင်မန်
| deity = [[ကျာ်တြဲဗုဒ္ဓ]]
| religion = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| founder = ရသိ ခန္တဳဗလ (ဂကူပအိုအ်)
| year_completed = သက္ကရာဇ် ၁၃၁၄ (စသြိုင်)
| architecture = စေတဳ
| height = ၁၀၀ ဟတ်
}}

'''ကျာ်အလာန်တရာ''' ({{lang-my|အလံတစ်ရာစေတီတော်}}) နကဵု ယၟုပေင်ပေင်မ္ဂး '''ကျာ်အလာန်တယျာ မယာသောဏယ လၜိုဟ်ဂၠးကဝ်''' (အလံတစ်ရာ မယာသောဏယ ကမ္ဘာအေးစေတီတော်ကြီး) ဝွံ ဒှ်ကျာ်စေတဳ မပြာကတ်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ပွိုင်ဍုင်သဓီု မွဲရ။

== ဒၞာဲဒတန် ==
ကျာ်စေတဳဝွံ နွံလတူကုန် ဇရေင် ဇိုင်ဒဵုၝောအ်မခ (မိုးမခတောင်) လပါ်ပလိုတ်၊ ဗမံက် ကွာန်ကုန်သာယာ (သာယာကုန်း)၊ ပွိုင်တိုက် ကွာန်ကြုင်ဇရေတ် (ဇရစ်ချောင်းကျေးရွာ)၊ ပွိုင်ဍုင်သဓီု၊ တွဵုရးဍုင်မန် ရ။

== ဝင် ကေုာံ ပရေင်သြိုင်ခၞံ ==
ကျာ်စေတဳဝွံ ရသိ ဂကူတံင်သူ (ပအိုအ်) မၞုံယၟု ရသိ ခန္တဳဗလ နူစ သက္ကရာဇ် ၁၃၁၄ ဂှ် စသြိုင်ပတန်လဝ်ရ။ ဟိုတ်နူ သမၠုင်ကျာ်ဂှ် နွံ ၁၀၀ ဟတ်တုဲ နကဵု ဘာသာဗၟာ ကော်ခဴစ ကျာ်အလာန်တယျာ (အလံတစ်ရာ - မၞုံအဓိပ္ပါယ် ဇမၠိင် ကၠံဟတ်) ခုတ်ခဴကဵုလဝ်ယၟုရ။&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fpermalink.php%3Fstory_fbid%3Dpfbid0yuf6dqSigviEAuFHNVHmUDpd6JeRy9UJ2CehArCHWj95kzVMHup8Ued9wygjLNj4l%26id%3D134077263873861&amp;show_text=true&amp;width=500&quot;|title=အလံတစ်ရာစေတီတော် သထုံမြို့ မွန်ပြည်နယ် |last= |first= |date=June 23, 2020 |website=Mon State Travel &amp; Tours |publisher=Open |access-date=March 24, 2024 |quote=}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.moi.gov.mm/iprd/news/134080|title=သထုံမြို့နယ် အလံတရာစေတီတော်မြတ်ကြီး၏ ရွှေထီးတော်၊ ငှက်မြတ်နားနှင့် စိန်ဖူးတော်တင်လှူပူဇော်ပွဲ ၁၁ ရက်ကြာ စည်ကားစွာကျင်းပ |last= |first= |date=20,02, 2023 |website=Information and Public Relations Department |publisher=Open |access-date=March 24, 2024 |quote=}}&lt;/ref&gt;

== ပြကိုဟ်နိဿဲ ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[သဓီု၊ ဍုင်]]
* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်]]

[[ကဏ္ဍ:ကျာ်စေတဳ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်]]
[[ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်သဓီု]]
[[ကဏ္ဍ:ကျာ်ဗုဒ္ဓဘာသာ]]</text>
      <sha1>mvmsztranh5jkarzbg2xp7cio2ltvgg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကျာ်လၟာန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6753</id>
    <revision>
      <id>52848</id>
      <parentid>43429</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T07:38:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52848</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7596" sha1="nshb5khbu9gzuccu3a5npfauok8od45" xml:space="preserve">{{Infobox artifact
| name          = ကျာ်လၟာန်
| image         = 
| caption       = ကျာ်လၟာန် မကၠောန်လဝ် နကဵုတိကမၠေတ်
| material      = တိ ကေုာံ တိကမၠေတ်
| size          = ၜိုတ် မွဲဂတာတဲ
| writing       = သက္ကတ၊ ပါဠိ၊ ကေုာံ မန်
| type          = ပဋိမာရုပ် ဗုဒ္ဓဘာသာ (Votive tablet)
| origin        = အာရှ ကေုာံ အာရှအဂၞဲ
}}

'''ကျာ်လၟာန်''' ({{lang-en|Votive tablet}}၊ {{lang-my|အုတ်ခွက်ဘုရား}}) ဝွံ ဒှ်ကျာ် မကၠောန်လဝ် နကဵု တိကမၠေတ်တုဲ ခပေဟ်ဒၟံင်ရ။ မွဲလပါ်ဂှ် ဍဵုစုတ် တဆိပ်မကၠောန်လဝ် ဗီုရုပ်ကျာ်ဂမၠိုင် ကေုာံ လိက်စၟတ်သမ္တီဂမၠိုင်ရ။ တဆိပ်ဂှ် လ္ၚဵုကၠောန်လဝ် နကဵုဆု၊ လ္ၚဵုကၠောန်လဝ် နကဵုဗရိုတ် ရ။

== နိရုတ် ကေုာံ ဝေါဟာရ ==
ယၟုမ္ဂး &quot;ကျာ်လၟာန်&quot; (Votive tablet) နကဵု ဘာသာအင်္ဂလိက်ဝွံ votive မဂွံအဓိပ္ပါယ် လမ္ၚောဝ် ဟွံသေင်မ္ဂး ကျာ်၊ ကေုာံ tablet မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဂတှ်ေ ဟွံသေင်မ္ဂး ဍိုတ် (ကျာ်ဂတှ်ေ) ရ။ နကဵု ဘာသာဗၟာ ကော်စ &quot;အုတ်ခွက်ဘုရား&quot; ရ။ ဒုင်သဇိုင် ကုမအရေဝ်ဗၟာဏအ်တုဲ နကဵု ဘာသာမန် လ္ၚဵုကော်စ &quot;ကျာ်ခေါက်ဍိုတ်&quot; ဗီုဏအ်လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ 

ပွမကၠောန် ကျာ်ဗီုဏအ်ဂှ် နကဵု အရေဝ်မန်တြေံ နဒဒှ် ပိုဒ်ကြိယာ ညးဟီု “လာတ်”၊ တုဲ နဒဒှ် ပိုဒ်နာမဝိသေသန မ္ဂး “မလာတ်” ရ။ နကဵု သၞောတ်အရေဝ်မန် မကြိယာတအ် ပ မနာမ်မ္ဂး နဲမစကာဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် စုတ် အက္ခရ် “မ၊ န၊ ဝ” မွဲမွဲတုဲ ပအိုတ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် “လၟာတ်၊ လၞာတ်၊ လွာတ်” ဗီုဏအ် ပိုယ်ဟီုဂွံရ။ 

အရေဝ်မန် ခေတ်လၟုဟ် မၞိဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး ကွတ် မကၠောန် နကဵုတိ ဗီုကဵု ကၠောန် နုင်၊ ထၟာဲ၊ ခေါ် နကဵုတိတအ်ဂှ် ညးကော်စ “သၟာလၟာန်၊ ကွတ်လၟာန်” ရ။ ရံင်ကဵု သၞောတ်အခိုက်လိက်မန်တုဲ &quot;လၟာန်&quot; ဂှ် ဗွဲစၟတ် ကၠုင် နူ မကြိယာ &quot;လာန်&quot; ဟီုဂွံရ။ မအရေဝ် “လာန်” ဏအ်ဝွံ ကၠုင်နူ မကြိယာမန်တြေံ &quot;လာတ်&quot; ဒှ်မာန်တုဲ စၞးမကော် ကျာ်လၟာတ် ဂှ် ညံင်ဂွံ ကိတ်ညဳ ကုအရေဝ်မန်ခေတ်လၟုဟ်တုဲ ကော်စ '''ကျာ်လၟာန်''' မ္ဂး ဂပ်ဝ်ဒးရးဂၠိုင်ရောင် သမ္တီလဝ်ရ။ 

ကိုပ်ကၠာတေအ်ဂှ် ကေင်စကာလဝ် &quot;ကျာ်ပါန်တိ&quot; ရ။ ပါန်တိ ဂှ် ဂွံ အဓိပ္ပါယ် ကွတ်မကၠောန် နကဵုတိ (သီုကဵု အင်္ဂဒေ) သီုဖအိုတ်ရ။ မအရေဝ် ပါန်တိဂှ် ဗၟာတအ် လွဳစလဝ် နူမန်တုဲ ညးတအ် ဟီု “ပန်းတော့”၊ နကဵု ဗီုအင်္ဂလိက်မ္ဂး “stucco” တုဲ အဓိပ္ပါယ် ဟွံကိတ်ညဳ ကုရုပ်ဂတှ်ေတအ်ရ။

== ဗီုပြင် ကေုာံ အခိုက်သာသနာ ==
ကျာ်လၟာန်တအ်ဂှ် နွံတၟာ ၜိုတ်မွဲဂတာတဲဓဝ်ရတုဲ ဒှ် အရာမကေတ်ဏာ လောဲသွာမွဲရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကျာ်လၟာန် ဗီုပြင်တုပ်တုပ်မွဲဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကဵု ဒေသဒၞာဲ တၞဟ်ခြာ ဗွဲမဂၠိုင်မာန်ရ။ 

အတိုင် မကၠုင် နူ ပါဠိအဋ္ဌကထာဋဳကာ မဟီုလဝ် စေတဳ (၄) ဂကူ နွံရ-
# '''သာရဳရိကစေတဳ:''' ဓါတ်ကျာ်ဂမၠိုင်
# '''ပရိဘောဂစေတဳ:''' တၞံဇြဲဗောဓိ ကေုာံ အပေါတ်ပရိက္ခရာကျာ်
# '''ဥဒ္ဒိဿစေတဳ:''' ပဋိမာရုပ်ကျာ်
# '''ဓမ္မစေတဳ:''' တဝှ်ဍောင်ဓဝ်ကျာ်

ကျာ်လၟာန်ဝွံ ဟိုတ်မကၠောန်လဝ် ရုပ်ပဋိမာရုပ်ကျာ်တုဲ လုပ်လၟိဟ် '''ဥဒ္ဒိဿစေတဳ''' တုဲ၊ ပ္ဍဲ ကျာ်လၟာန် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ချူစုတ်လဝ် လိက်တဝှ်ဍောင်ဓဝ်ကျာ် ဗွဲတၟေင် ဂါထာ ယေဓမ္မာ တုဲ သီုဒှ် '''ဓမ္မစေတဳ''' မွဲဂကူကီုရ။ 

== လိက်စၟတ်သမ္တီ ကေုာံ ဂါထာဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲ ကျာ်လၟာန် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် လိက်စၟတ်သမ္တီ မချူလဝ် နကဵု ဘာသာသက္ကတ ဟွံသေင်မ္ဂး ပါဠိ မပ္တံကဵု ဂါထာ တအ်ရ။ ဥပမာ မဂွံဆဵုကေတ်တအ်ဂှ်-

'''ဂါထာ ယေဓမ္မာ (သီုမၞုံကဵု ယၟု သၟိင်အနုရုဒ္ဓ):'''
&lt;blockquote&gt;
ye dhammā hetuprabhavā hetu(ṁ) teṣā(ṁ) tathāgato hyava&lt;br&gt;
datteṣā(ṁ) ca yo nirodha evvaṃ vādī śrī anuruddhadeva
&lt;/blockquote&gt;

'''ဂါထာ အတ္ထုပ္ပတ္တိဒါန:'''
&lt;blockquote&gt;
âni|ruddhade|vena|kṛtaṁ|sugatasa[ñc]akaṁ tena maitreya sambo|dho labheyannirvṛtto padaṁ
&lt;/blockquote&gt;

== ပြကိုဟ်နိဿဲ ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[စေတဳ]]
* [[ယေဓမ္မာ]]

[[ကဏ္ဍ:ကျာ်လၟာန်]]
[[ကဏ္ဍ:သက်သဳဝင် ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[ကဏ္ဍ:အနုသုခုမ မန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]</text>
      <sha1>nshb5khbu9gzuccu3a5npfauok8od45</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍအာစာသိုၚ်လှိၚ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6792</id>
    <revision>
      <id>52821</id>
      <parentid>43936</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T04:11:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* နိဿဲ */</comment>
      <origin>52821</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21024" sha1="p8suwc7anf73p1wqa2kp0roca2wghlu" xml:space="preserve">ကမ္မတဳပညာဗဟဵု အာစာနာဲသိုက်သၠိၚ်ဝွံ သၞာံ ၁၉၉၀ ဂ်ှ ပပ္တံလုပ်ယိုက်ဂၠေၚ်တာလျိုၚ် နဒဒ်ှအာစာဘာမန်တုဲ နူကဵုသၞာံ ၁၉၉၀ တေံ စဵုကဵုပစ္စုပ္ပန်လၟုဟ်ဏအ် ညးတတ်ကၠောံလဝ် ပ္ဍဲဌာနပရေၚ်ပညာနွံတုဲ အတိုၚ်ညးတတ်ကၠောံ ဆဵုဂဗလဝ်ဂ်ှ ဗၟံက်ထ္ၜးဏာ နဗီုပြၚ်ဝၚ်ဌာနပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန် မွဲဒကုတ်မွဲဒကဴရ။

ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၁ ကွးဘာအလုံမွဲပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ်သၟဝ်ကျာ ဒးအာသ်ှလိက်ပ္ဍဲကွာန်တၟိၜဳ၊ အာစာသိုက်သၠိၚ် ဒ်ှအာဘာတၟိမွဲ ဂွံဆဵုဂွံလုက်စုက်ကဵုဂကောံအာစာဘာ ရေဝ်သၟဝ်ကျာ အလန်ကၠာအိုတ်ရ။ ကၟာတ်ဘာတုဲ ပ္ဍဲက္ညၚ်ဂ်ှ ပသဘၚ်ကောံဓရီု ဂကောံအာစာဘာမန် ပ္ဍဲကွာန်ကအ်ခရဳ−ရ။ ကာလဂ်ှ အာစာသိုက်သၠိၚ် ဂွံဆဵုဂဗကဵုဂကောံအာစာဘာ ရေဝ်သၟဝ်ကျာ အလန်ကၠာအိုတ်ရ။ ဒၟာနူကေၚ်လုပ်လဝ်ဝိုၚ် ဇၞော်ဇၞော်ဗီုဂ်ှ ဟွံမွဲ မွဲလှ်ေဏီကီု၊ ဒၟာနူဒ်ှဒၟံၚ်မၞိဟ်တၟိ ဟွံဂွံဍုက်ကေဝ်လဝ်ကဵုမၞိဟ်ပ္ဍဲဂကောံဂ်ှကီုတုဲ မုဂလာန်သာ်လဵု ဟွံဂွံပတိုန်ထ္ၜးရ။

ပ္ဍဲဝိုၚ်ကောံဓရီုဂ်ှ ဂွံဆဵုဂဗကဵုဥက္ကဋ္ဌ ဂကောံအာစာဘာမန် နာဲထဝ်အံၚ်−ရ။ နာဲထဝ်အံၚ်ဝွံ ဒ်ှညးဟီုဂလာန်ခိုဟ်မွဲတၠရ။ လဟီုလဂးလေဝ်ဇပ်ဍပ်၊ ရမ်သာၚ်ပၠန်လေဝ် ထတ်တုဲမၠံၚ်ဒၟံၚ်၊ မအရေဝ်သောၚ်ကၠး၊ ဒ်ှတၠရမ်သာၚ် နွံကဵုအသံသြဇာ (ဂလီုပ္ဍိုက်ကၠေံ ရမ်သာၚ်ညးသအာၚ်၊ တံၚ်ဂြဲစိုတ်ညးသအာၚ်မာန်) ဂ်ှ အဲဍိက်ဂွံမိၚ်ကေတ်ပ္ဍဲဝိုၚ်ကောံဓရီုကၠောံသၞာံ ဂကောံအာစာဘာမန် ပ္ဍဲလတူဘာလကျာ် ကွာန်တ္ကအ်ခရဳတုဲ အဲဍိက်ညာတ်ဇၞော်ဇြုၚ်သ္ဍိုက် လတူညးဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ဗွဲကြဴဏအ် ဂွံတီကေတ်ပၠန်ဂ်ှ ပ္ဍဲအခိၚ်ထပိုဲအံၚ်ရတ် (ကောန်ဖျေံလွဟ် ထံက်ၜံၚ်ကဵုသၞ၊ မန်ဖံက်သစ္စဂကူ) ချဳဒရာၚ်ဒၟံၚ် ကရောံကရောၚ်ပၞာန်ဗၟာ၊ ဗက်ထ္ၜးဒၟံၚ်ကောန်သဂံၚ်ဆာန်ဂကူ (လ္ၚဵုဒိုအ်ဇူ၊ လ္ၚဵုဃောယိုက်ဂၠေၚ်ဒၟံၚ်တာလျိုၚ်) ညးမထံက်ပၚ် သီုညးကဵုဒၟံၚ်ဇြဟတ်ကုဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ၊ အာစာဘာမန်ဟွံသှ်ေ ဍေံဗက်ထ္ၜး ဍေံဗက်ကေတ်ဒၟံၚ်အရေဝ်ဂ်ှ နာဲထဝ်အံၚ် (ဖေက်ဒ်ှအန္တရာဲကဵုဇကုမာန်) နုက်တိတ်ထောံ နူဂကောံအာစာဘာမန် ဗီုလဵုဒုၚ်ဂုန်လေဝ်ဟွံဂွံ၊ ဗွဲကြဴဏအ် ဗော်ကဵုအလဵုအသဳဗၟာ ဒိုအ်ပန်ပှော်တုဲဂ်ှ ညးတေံကလေၚ်လုပ်ကေတ်တာလျိုၚ် အာစာဘာပၠန်။

တိုန်ဘာပကတ်ပကေၚ်ကွတ်အာစာ ကၠာအိုတ်

ဘာပကတ်ပကေၚ်ကွတ်အာစာ ဒဒိုပ်ပၞၚ်ဓရ်

ဌာနပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန် (ဗဟဵု) ပၞၚ်ဓရ်

သၞာံ ၁၉၉၁ နူဌာနပရေၚ်ပညာ ကောန်ဂကူမန် (ဗဟဵု) ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ပံက်ဘာပကတ်ပကေၚ်ကွတ်အာစာ ပ္ဍဲဒဒိုပ်ဟံၚ်ပြာ် (ပၞၚ်ဓရ်) အပ္ဍဲဗွိုၚ်တိဍာ်သေံရ။ အာစာဘာမန် တၟိတၟိတအ် သ္ဒးတိုန်ဘာပ္ကတ်ပ္ကေၚ်ရောၚ်၊ နူဂကောံရုဲစ်ှတုဲ အာစာသိုက်သၠိၚ်လေဝ် ပါတိုန်အာကီုရ။ ကရောံဂ်ှ နာဲကောန်မုၚ်ဆာန် (တံၚ်ပရၚ်)။ နာဲလွဳအာဲမန် (တ္ကအ်ကွေံ) တအ်လေဝ် ပါအာကီုရ။ ညးသၟေဟ်ပိပန်တၠဏီ၊ သမ္တီယၟုယၟာဟွံဒးရ။ ပ္ဍဲဘာပကတ်ပကေၚ်ဂ်ှ နာဲမန်သဝ်နဲ၊ မိစရာဲနန် (မာချို၊ ဥက္ကဌဂကောံအာစာဘာမန်၊ ဍာ်ဗု(လၟုဟ်) သီုအာစာဘာပွိုၚ်ဍုၚ်သအာၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ်၊ မွဲလေဝ်သမ္တီယၟုယၟာဟွံဒး။ နာဲမန်သဝ်နဲဂ်ှ ဟီုပျေက်ကတဵုဝေၚ်ဂရိုၚ်ဒ်ှ၊ မိစရာဲနန်ဂ်ှ ရုပ်သာ်ဆာန်လာန်၊ ဒၟာနူဂ်ှရ သမ္တီဒး။

ပ္ဍဲဘာပ္ကတ်ပ္ကေၚ်ဂ်ှ အာစာရခေၚ် ( ဦးခိုၚ်ဦးမောၚ်) ဒ်ှဂအုပ်ဘာ။ ပ္ဍဲဘာပ္ကတ်ပ္ကေၚ်ဂ်ှ လိက်ပ္ညုၚ်တိုၚ်ခဳကွတ်ဗတောန် (သင်ရိုးညွှန်းတမ်း) ချူဓဇက်လဝ်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်ဟွံမွဲ။ အာစာ ( ဦးခိုၚ်ဦးမောၚ်) ဂ်ှ ဘာသာအၚ်ကလိက်၊ အာစာထောန်ဝဵုဂ်ှ လိက်မန်၊ အာစာ (စိုးသန်း) ဂ်ှ ပရေၚ်(တာလျိုၚ်) အာစာဘာနာနာသာ် ညးဗတောန်ထ္ၜးဟီုတွံကဵုရ။

ပ္ဍဲကဵုဘာပကတ်ပကေၚ်ကွတ်အာစာဂ်ှ အာစာသိုက်သၠိၚ် ဗီုလဵုညးဆဵုညာတ်ကၠုၚ်လဝ်ဂ်ှ ကလေၚ်လဴထ္ၜးကဵုနွံရ။ အာစာထောန်ဝဵု ညးချူခၞံလဝ်လိက်ဗွဟ်မန် တန်မူလတၟိ မွဲစုံဂ်ှ ညးဗ်ှထ္ၜးကဵုပိုဲဍိက်တအ်ကလၚ်ရ။ ပ္ဍဲလိက်ဗွဟ်ညး အဲဍိက်သမ္တီဒး ခိုဟ်ဟ်ဂ်ှ ၜါသာ်−

၁။ အ − အဒါကၟက် ပစံက်ခြက်။

ဗီုပြၚ်ညးချူ (အဒါ) ဂ်ှ ညိဓဝ်အဲဍိက်ဟွံဒးစိုတ်၊ ဆဂး ဇကုဒ်ှဒၟံၚ်အာစာဘာ လုပ်လဝ်တၟိတၟိတုဲ တၚ်ဇကုဟွံစှ်ေစိုတ်ဂ်ှ ဟွံဂံၚ်ဟီုပ္တိတ်။ ရံၚ်ကဵုယၟု မဂဒူ၊ မဂဒါတုဲ ရမ်သာၚ်ဟီုဂ်ှ ဗက်အလိုက်ဒေသတုဲ ဗီုလဵုဟီုဟီု အက္ခရ်ချူဂ်ှ သ္ဒးဍာံပြ၊ သ္ဒးချူ(ဂဒါ)မွဲဗီုဓဝ်ရောၚ်။

၂။ ပ္ဍဲလိက်ဗွဟ် တန်ဒုတိယဟာ၊ တတိယဟာဂ်ှ သမ္တီဟွံဒးရ။ ညးချူလဝ်ပရူ ဨကရာဇ် ၜိုဟ်စိၚ်ပစံက် သၟိက်ကဵုစိၚ်ဗတာၚ်။ ဨကရာဇ်ဂ်ှ ကော်နၚ်သၟာ (ဇဟာ) ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် အက္ခရ် (ဟ) မၞုံပ္ဍဲဝေါဟာမ္ဂး (ဇဟာ) ဂ်ှ အာစာထောန်ဝဵု ဗ်ှပ္တိတ်ရမ်သာၚ် ဗျန်ဂကောံပထမ ညံၚ်ရဴ (ဟာပါၚ်) ဂ်ှကီုရ။ ဍာံဍာံဂ်ှ သဘဴအက္ခရ်(ဟ)မ္ဂးဂ်ှ ဗက်အလိုက်ရမ်သာၚ် အက္ခရ်ဂတဍေံတုဲ ဍေံတိတ်ရမ်သာၚ်ၜါသာ် ညံၚ်ရဴဗျန်တတိယကီုရောၚ်။ ဆဂး ဗျန်တတိယဝွံ မူလဍေံ ဍေံဗြုတိတ်ညံၚ်ရဴရမ်သာၚ် ဒုတိယကီုတုဲ ကာလဍေံဂွံဒြဟတ်ဒရိုဟ်နူဗျန်ပထမမွဲမွဲမ္ဂး ဍေံဒးဗြုဗက်အာအလိုက်ဗျန်ပထမဂ်ှကီုရ။ အက္ခရ်ဟဝွံတုန် မူလဍေံ ဍေံဗြုတိတ်ညံၚ်ရဴရမ်သာၚ်ပထမကီုတုဲ ကာလဍေံဂွံဒြဟတ်ဒရိုဟ်နူဗျန်ဒုတိယမွဲမွဲမ္ဂး ဍေံဒးဗြုဗွဲဗက်အာ အလိုက်ဗျန်ဒုတိယကီုရ။ လၟောဝ်ဗီု−ဂဵုလဟဵု၊ ဂဟိုဟ်(လဟိုဟ်)ပ္တိုန်၊ လဟုက်ဟီု၊ ပံက်လဟာ် ဒ်ှတံရောၚ်။

ကာလပိုဲတိုန်လိက် ပြကိုဟ်အဘိဓာန်တေံ ပါဠိမ္ဂး(ရဇက)ဂှ် အာစာပိုဲ (တေဇေဘာသထေရ်၊ ကွာန်ကၟာမဵု) ညးကဵုအရထ သၟာဇဟာ(ဟာ)ဂ်ှ ဟိုတ်နူဍေံနွံလက်ကြဴအက္ခရ်(ဇ) မဒ်ှအက္ခရ်ရမ်သာၚ်ဇြိုၚ် (တုပ်ကဵုရမ်သာၚ်အက္ခရ်ဗျန် ဂကောံဒုတိယ)တုဲ ညးပ္တိတ်ရမ်သာၚ်ဇြိုၚ် တုပ်ကဵု (လဟု၊ ဗဟု) တအ်ကီုရ။

ကာလဂွံမိၚ်အာစာထောန်ဝဵု ပ္တိတ်ရမ်သာၚ်တုပ်ကဵုဗျန်ဂကောံပထမဗက်ဂ်ှ &quot;ဟိဟ်&quot;, အာစာဏအ် ညိဟွံကၠိုဟ်ရမ်သာၚ်လိက်ပုဟ်သွံ&quot; ချပ်ဂွံသာ်ဂ်ှတုဲ စိုတ်ဖြုၚ်သ္ဍိုက် ပူဂိုလ်အောန်ကြဳစှ်ေအာ ညိဟွံသေၚ်ရ။

အဟိန်ဗတောန်ထ္ၜးလိက်ဂ်ှ ညးဟီုလဴ ပရူတေံပရူဏအ် ကာလဂ်ှရမ်သာၚ်ခမိုၚ်ညးတအ် (ပါ်ဆာန်) လတ်လုပ်ကၠုၚ်ရ။ ကာလဂ်ှ အဲဍိက်မံၚ်ဟွံမာန် ပရံၚ်ပ္တိုန်စိုတ်တုဲ &quot;ပါ်ဆာန်−ဂ်ှ မုအရေဝ်ရော အာစာ&quot; အဲဍိက်ပါၚ်တိတ်အာရ။ &quot;ပါ်ဆာန်ဂ်ှ အရေဝ်မန်ရ&quot; ညးဟီု ဝေါဟာပါ်ဆာန်ဂ်ှ ဒဒ်ှရ ဒ်ှဒၟံၚ်အရေဝ်ဟိန္ဒဳ (ပဲါဇြ်) တံမူလရောၚ်ဂ်ှ အဲဍိက်တီလဝ်တုဲတုဲရတုဲ &quot;အာစာဏအ် သလှ်ေဂး ညးတၞဟ်မုရောဟွံတီ၊ မုဟွံကၠိုဟ်မွဲသာ်ဟာ ဟွံတီရ။&quot; အဲဍိက်ချပ်ဂွံသာ်ဂ်ှတုဲ မုဟွံကလေၚ်ဟီု အဲဍိက်သ္ၚိတ်ထောံရ။

ဘာသာ(ကွတ်)လိက်မန်ဂ်ှ အာစာထောန်ဝဵု ညးဗတောန်ထ္ၜးပရူ(မဂဒူ)ရ။ လိက်အုပ်ညးဂ်ှ ဒ်ှလိက်အုပ်တြေံ ပ္ဍဵုလဝ်ဗီုလိက်တၟာလအ်ရ။ ချူလဝ်တမၠုၚ်လအာဝါကျ ခေတ်တြေံ၊ ချူစကာလဝ် ဝါကျဂၠေအ်အ်သာ်ဏအ်− မဂဒူ ကောန်ညးတ္ကအ်ဝါန်၊ မိမၜါသၟာဗ္ၚ−သာ်ဏအ်, သာ်ဏအ်ဒ်ှတံ၊ ပ္ဍဲအဆက်လိက်ဂတဂ်ှ − ပ္ဍဲမတိုန်ဒဵု ပြာတံၚ်ဂ်ှ ကောန်ဒလေၚ်မွဲဇ်ှအာ၊ မဂဒူဒးဂၠေၚ်ဂလေၚ်ဂ်ှ၊ ကာလတိုန်စိုပ်က္ဍဟ်ဒဵုဂ်ှ ဗြဲဟွံသေၚ်ကဵုကာလဂကူစှ်ေကၠုၚ်၊ ဂဂဵုဗြု(ကမြေံ)တဴ၊ ချိုန်ဂ်ှ ဂဂဵု(ကြေံ)ပန်ဖျေံနၚ် ဒးဂလေၚ်မဂဒူပိုတ်အာ၊ −−−−လ−−−−−−။

ပ္ဍဲပိုတ်လိက်လတူဏအ် ဝေါဟာ(ကမြေံ)ကဵု (ကြေံ) ၜါဝွံဂ်ှ ညးချူစကာလဝ် ဂစိုတ်ဇမၠအ်(ခၞံက္ဍိုပ်)သီုၜါ ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ အက္ခရ်ခၞံက္ဍိုပ်ဏအ်ဂ်ှ ညးချူစကာလဝ် စၞးအက္ခရ်ဂစိုတ်လဵု ကေတ်ဟွံဒးရ။ စၞးဂစိုတ်မ−ညံၚ်ရဴ(ဂစေံ)ဟာ၊ စၞးဂစိုတ်ဟ−ညံၚ်ရဴ(ဍေံ၊ကွေံ)တအ်ဟာ၊ စၞးဂစိုတ်အ−ညံၚ်ရဴ(ဗ္ၜေံ)တအ်ဟာ မအရေဝ်တအ်ဏအ်ဂ်ှ ပ္ဍဲအခိၚ်အခါတေံ အဓိပ္ပါယ်ဍေံ ဟိုတ်နူမၞိဟ်တီဂၠိုၚ်တုဲ ညးချူစကာလဝ်အက္ခရ်ဂစိုတ်ဇမၠေအ်(ခၞံက္ဍိုပ်)ရောၚ်ဂ်ှ ပိုဲဒးကၠိုဟ်လဝ်စိုတ်ရ။ ယၚ်ဝေါဟာ(ကမြေံ)ကဵု (ကြေံ)ၜါမဝွံဂ်ှ ပ္ဍဲအခိၚ်အခါတ္ၚဲဏအ် ညးရပ်စပ်စကာဟွံမွဲ၊ ကေတ်အဓိပ္ပါယ်ကၠးကၠးဖ္ဍးဖ္ဍး ဟွံဒးရ။

(ကမြေံ)ဂ်ှ အာစာထောန်ဝဵုဟီု &quot;နူကၠာဂဂဵုတး ဟွံဂွံပန်ဖျေံက္ဍၚ်ဂ်ှ မၞိဟ်ဒးဒုၚ်ပန်တေံ ပ္ဍဲဇကုဒ်ှတိုန် (ရေမ်ရေမ်) ကၠာရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂ်ှရ ဂဂဵုဗြု(ကမြေမ်)တဴ ညးဗ်ှပ္တိတ်ရမ်သာၚ် နဒဒ်ှဂစိုတ်မရ။ ကာလစိုပ်ပိုဒ်အသၟဝ်တေံ ဂဂဵုတး(ကြေံ) ပန်ဖျေံနၚ်ဂ်ှ ညးဟီု &quot;သဘဴဂဂဵုတးပန်မ္ဂးဂ်ှ ဍေံဒးပန်ကၠေဟ်ဖျေံနၚ်ရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂ်ှရ ဂဂဵုတး(ကြေဟ်)ပန်ဖျေံနၚ်&quot; ညးဗ်ှပ္တိတ်ရမ်သာၚ် နဒဒ်ှဂစိုတ်ဟပၠန်ရ။ ဗက်ကဵုအလိုက်ဝေါဟာ ဍာံဍာံမ္ဂး ဝေါဟာကၠာလတူဂ်ှ ယဝ်ဒ်ှ (ယဝ်ဗ်ှ) (ကမြေမ်)မ္ဂး ဝေါဟာအသၟဝ်ဏအ်လေဝ် သ္ဒးဒ်ှ (ကြေမ်)ကီုရောၚ်။ ထံက်ရံၚ်ကဵုတၚ်ၜါတၚ်ဏအ်တုဲ &quot;အာစာဏအ် ဆညိဟွံဇြိုဟ်နက်လတူ လိက်ပတ်မန်ပုဟ်သွံ။&quot; အဲဍိက်ချပ်ဂွံသာ်ဂ်ှတုဲ စိုတ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်လတူပူဂဵုအိုတ်သ္အးအာ(အိုတ်သမ္တးအာ)ရ။

အာစာစိုးသန်းလေဝ် လုပ်ဟီုတွံကဵုပရေၚ်အာစာဘာ မွဲဒကုတ်အခိၚ်ကီုရ။ ပ္ဍဲတၚ်ညးဟီုတွံဂမၠိုၚ်ဂ်ှ တၚ်ထေက်ကဵုဒးဂိုၚ်သမ္တီခိုဟ်အိုတ်မွဲဂ်ှ (ညးဟီု နဘာသာဗမာ &quot;ဆရာများသည် ထာဝရကျောင်းသား ဖြစ်နေရမည်&quot;) အာစာဂမၠိုၚ်ဂ်ှ သ္ဒးဒ်ှဒၟံၚ်ကွးဘာလၟိုန်ထာဝရရောၚ်&quot;။ အဓိပ္ပါယ်ညးသၟိက်ဟီုဂ်ှ−ဒ်ှအာစာ(ပအာစာ)ညးမ္ဂး ဗဟုသုတ စပ်ကဵုကွတ်ပညာ ဇကုမဗတောန်ထ္ၜးဂ်ှ သ္ဒးလေပ်(သ္ဒးကၠိုဟ်ကၠး)လဝ် ဗွဲမဆိုက်ဗ္ဒက်(ကျွမ်းကျၚ်စွာ)ရောၚ်။ ကာလဂ်ှမှ (အာစာကၠးမှ ကွးကၠိုဟ်၊ အာစာဍိုဟ်မှ ကွးကေက်) သ္ဂောံဒ်ှမာန်ရောၚ်။ ဟီုမွဲနဲပၠန်မ္ဂး သ္ဂောံဒ်ှအာစာခိုဟ်၊ အာစာဍိုဟ်၊ အာစာကၠိုဟ်မွဲမာန်ဂ်ှ သ္ဒးဗ်ှလ္ၚတ်(သ္ဒးပကောံဂလိုၚ်လဝ် ဗဟုသုတ) နူလိက်အုပ်၊ လိက်စံၚ်ဂမၠိုၚ်နာနာသာ် လၟိုန်ထာဝရရောၚ်။ ညးသၟိက်ဂွံဟီုရ။ တၚ်ဂလာန်အာစာစိုးသန်း ဟီုလဝ်ဏအ်ဂ်ှ လုပ်စောဲစပ်ဒၟံၚ် အပ္ဍဲဖျုန်ဂြိုဟ်အဲဍိက် ဗွဲမဗိုန်ဗတ် စဵုကဵုတွဵုတ္ၚဲဏအ်ရ။

ဒဒိုပ်ဟံၚ်ပြာ် ပၞၚ်ဓရ်ကြုၚ်ကၚ်ဝွံဂ်ှ နကဵုအလဵုအသဳသေံခြာဟွံလအ်သ္ဒးပြံၚ်ရောၚ်တုဲ ဘာပကတ်ပကေၚ်ပိုဲဂ်ှလေဝ် ဗတောန်ကဵုအာပ္ဍဲဒဒိုပ်ပၞၚ်ဓရ်တုဲ ဒးအာစှ်ေဘာ ပ္ဍဲဒဒိုပ်ဟံၚ်ပြာ်ၜိုပ်ဇူ ဒၞာဲအရာပ်သၠဗြာတ်တေံရ။ ဒဒိုပ်(လုလော)ၜိုပ်ဇူဝွံ ၁။ အရာပ်ဒဵုပိုတ်၊ ၂။ အရာပ်ၜိုပ်ဇူ၊ ၃။ အရာပ်ၜိုပ်စဴ၊ ၄။ အရာပ်သၠဗြာတ်−ဂးတုဲ နွံတဴပန်အရာပ်ရ။

== နိဿဲ ==


[[ကဏ္ဍ:အစာဘာမန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဝင်ပရေင်ပညာမန်]]
[[ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]
[[ကဏ္ဍ:ကမ္မတဳပညာဗဟဵု]]
[[ကဏ္ဍ:လိက်ပရေင်]]</text>
      <sha1>p8suwc7anf73p1wqa2kp0roca2wghlu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52822</id>
      <parentid>52821</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T04:12:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52822</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21711" sha1="tcfj62w9oh4j11bbiyj7nflsgqw0uub" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name          = နာဲသိုက်သၠိၚ်
| image         = 
| caption       = 
| native_name   = 
| birth_date    = 
| birth_place   = 
| nationality   = မန်
| occupation    = အာစာဘာ၊ ညးကမၠောန် ပရေင်ပညာ
| known_for     = ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ပညာကောန်ဂကူမန် ကေုာံ လိက်ပတ်မန်
| organization  = ဌာနပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန် (ဗဟဵု)
| active_years  = သၞာံ ၁၉၉၀ - ပစ္စုပ္ပန်
| title         = ကမ္မတဳပညာဗဟဵု
}}

ကမ္မတဳပညာဗဟဵု အာစာနာဲသိုက်သၠိၚ်ဝွံ သၞာံ ၁၉၉၀ ဂ်ှ ပပ္တံလုပ်ယိုက်ဂၠေၚ်တာလျိုၚ် နဒဒ်ှအာစာဘာမန်တုဲ နူကဵုသၞာံ ၁၉၉၀ တေံ စဵုကဵုပစ္စုပ္ပန်လၟုဟ်ဏအ် ညးတတ်ကၠောံလဝ် ပ္ဍဲဌာနပရေၚ်ပညာနွံတုဲ အတိုၚ်ညးတတ်ကၠောံ ဆဵုဂဗလဝ်ဂ်ှ ဗၟံက်ထ္ၜးဏာ နဗီုပြၚ်ဝၚ်ဌာနပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန် မွဲဒကုတ်မွဲဒကဴရ။

ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၁ ကွးဘာအလုံမွဲပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ်သၟဝ်ကျာ ဒးအာသ်ှလိက်ပ္ဍဲကွာန်တၟိၜဳ၊ အာစာသိုက်သၠိၚ် ဒ်ှအာဘာတၟိမွဲ ဂွံဆဵုဂွံလုက်စုက်ကဵုဂကောံအာစာဘာ ရေဝ်သၟဝ်ကျာ အလန်ကၠာအိုတ်ရ။ ကၟာတ်ဘာတုဲ ပ္ဍဲက္ညၚ်ဂ်ှ ပသဘၚ်ကောံဓရီု ဂကောံအာစာဘာမန် ပ္ဍဲကွာန်ကအ်ခရဳ−ရ။ ကာလဂ်ှ အာစာသိုက်သၠိၚ် ဂွံဆဵုဂဗကဵုဂကောံအာစာဘာ ရေဝ်သၟဝ်ကျာ အလန်ကၠာအိုတ်ရ။ ဒၟာနူကေၚ်လုပ်လဝ်ဝိုၚ် ဇၞော်ဇၞော်ဗီုဂ်ှ ဟွံမွဲ မွဲလှ်ေဏီကီု၊ ဒၟာနူဒ်ှဒၟံၚ်မၞိဟ်တၟိ ဟွံဂွံဍုက်ကေဝ်လဝ်ကဵုမၞိဟ်ပ္ဍဲဂကောံဂ်ှကီုတုဲ မုဂလာန်သာ်လဵု ဟွံဂွံပတိုန်ထ္ၜးရ။

ပ္ဍဲဝိုၚ်ကောံဓရီုဂ်ှ ဂွံဆဵုဂဗကဵုဥက္ကဋ္ဌ ဂကောံအာစာဘာမန် နာဲထဝ်အံၚ်−ရ။ နာဲထဝ်အံၚ်ဝွံ ဒ်ှညးဟီုဂလာန်ခိုဟ်မွဲတၠရ။ လဟီုလဂးလေဝ်ဇပ်ဍပ်၊ ရမ်သာၚ်ပၠန်လေဝ် ထတ်တုဲမၠံၚ်ဒၟံၚ်၊ မအရေဝ်သောၚ်ကၠး၊ ဒ်ှတၠရမ်သာၚ် နွံကဵုအသံသြဇာ (ဂလီုပ္ဍိုက်ကၠေံ ရမ်သာၚ်ညးသအာၚ်၊ တံၚ်ဂြဲစိုတ်ညးသအာၚ်မာန်) ဂ်ှ အဲဍိက်ဂွံမိၚ်ကေတ်ပ္ဍဲဝိုၚ်ကောံဓရီုကၠောံသၞာံ ဂကောံအာစာဘာမန် ပ္ဍဲလတူဘာလကျာ် ကွာန်တ္ကအ်ခရဳတုဲ အဲဍိက်ညာတ်ဇၞော်ဇြုၚ်သ္ဍိုက် လတူညးဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ဗွဲကြဴဏအ် ဂွံတီကေတ်ပၠန်ဂ်ှ ပ္ဍဲအခိၚ်ထပိုဲအံၚ်ရတ် (ကောန်ဖျေံလွဟ် ထံက်ၜံၚ်ကဵုသၞ၊ မန်ဖံက်သစ္စဂကူ) ချဳဒရာၚ်ဒၟံၚ် ကရောံကရောၚ်ပၞာန်ဗၟာ၊ ဗက်ထ္ၜးဒၟံၚ်ကောန်သဂံၚ်ဆာန်ဂကူ (လ္ၚဵုဒိုအ်ဇူ၊ လ္ၚဵုဃောယိုက်ဂၠေၚ်ဒၟံၚ်တာလျိုၚ်) ညးမထံက်ပၚ် သီုညးကဵုဒၟံၚ်ဇြဟတ်ကုဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ၊ အာစာဘာမန်ဟွံသှ်ေ ဍေံဗက်ထ္ၜး ဍေံဗက်ကေတ်ဒၟံၚ်အရေဝ်ဂ်ှ နာဲထဝ်အံၚ် (ဖေက်ဒ်ှအန္တရာဲကဵုဇကုမာန်) နုက်တိတ်ထောံ နူဂကောံအာစာဘာမန် ဗီုလဵုဒုၚ်ဂုန်လေဝ်ဟွံဂွံ၊ ဗွဲကြဴဏအ် ဗော်ကဵုအလဵုအသဳဗၟာ ဒိုအ်ပန်ပှော်တုဲဂ်ှ ညးတေံကလေၚ်လုပ်ကေတ်တာလျိုၚ် အာစာဘာပၠန်။

== တိုန်ဘာပကတ်ပကေၚ်ကွတ်အာစာ ကၠာအိုတ် ==

ဘာပကတ်ပကေၚ်ကွတ်အာစာ ဒဒိုပ်ပၞၚ်ဓရ်

ဌာနပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန် (ဗဟဵု) ပၞၚ်ဓရ်

သၞာံ ၁၉၉၁ နူဌာနပရေၚ်ပညာ ကောန်ဂကူမန် (ဗဟဵု) ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ပံက်ဘာပကတ်ပကေၚ်ကွတ်အာစာ ပ္ဍဲဒဒိုပ်ဟံၚ်ပြာ် (ပၞၚ်ဓရ်) အပ္ဍဲဗွိုၚ်တိဍာ်သေံရ။ အာစာဘာမန် တၟိတၟိတအ် သ္ဒးတိုန်ဘာပ္ကတ်ပ္ကေၚ်ရောၚ်၊ နူဂကောံရုဲစ်ှတုဲ အာစာသိုက်သၠိၚ်လေဝ် ပါတိုန်အာကီုရ။ ကရောံဂ်ှ နာဲကောန်မုၚ်ဆာန် (တံၚ်ပရၚ်)။ နာဲလွဳအာဲမန် (တ္ကအ်ကွေံ) တအ်လေဝ် ပါအာကီုရ။ ညးသၟေဟ်ပိပန်တၠဏီ၊ သမ္တီယၟုယၟာဟွံဒးရ။ ပ္ဍဲဘာပကတ်ပကေၚ်ဂ်ှ နာဲမန်သဝ်နဲ၊ မိစရာဲနန် (မာချို၊ ဥက္ကဌဂကောံအာစာဘာမန်၊ ဍာ်ဗု(လၟုဟ်) သီုအာစာဘာပွိုၚ်ဍုၚ်သအာၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ်၊ မွဲလေဝ်သမ္တီယၟုယၟာဟွံဒး။ နာဲမန်သဝ်နဲဂ်ှ ဟီုပျေက်ကတဵုဝေၚ်ဂရိုၚ်ဒ်ှ၊ မိစရာဲနန်ဂ်ှ ရုပ်သာ်ဆာန်လာန်၊ ဒၟာနူဂ်ှရ သမ္တီဒး။

ပ္ဍဲဘာပ္ကတ်ပ္ကေၚ်ဂ်ှ အာစာရခေၚ် (ဦးခိုၚ်ဦးမောၚ်) ဒ်ှဂအုပ်ဘာ။ ပ္ဍဲဘာပ္ကတ်ပ္ကေၚ်ဂ်ှ လိက်ပ္ညုၚ်တိုၚ်ခဳကွတ်ဗတောန် (သင်ရိုးညွှန်းတမ်း) ချူဓဇက်လဝ်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်ဟွံမွဲ။ အာစာ (ဦးခိုၚ်ဦးမောၚ်) ဂ်ှ ဘာသာအၚ်ကလိက်၊ အာစာထောန်ဝဵုဂ်ှ လိက်မန်၊ အာစာ (စိုးသန်း) ဂ်ှ ပရေၚ်(တာလျိုၚ်) အာစာဘာနာနာသာ် ညးဗတောန်ထ္ၜးဟီုတွံကဵုရ။

ပ္ဍဲကဵုဘာပကတ်ပကေၚ်ကွတ်အာစာဂ်ှ အာစာသိုက်သၠိၚ် ဗီုလဵုညးဆဵုညာတ်ကၠုၚ်လဝ်ဂ်ှ ကလေၚ်လဴထ္ၜးကဵုနွံရ။ အာစာထောန်ဝဵု ညးချူခၞံလဝ်လိက်ဗွဟ်မန် တန်မူလတၟိ မွဲစုံဂ်ှ ညးဗ်ှထ္ၜးကဵုပိုဲဍိက်တအ်ကလၚ်ရ။ ပ္ဍဲလိက်ဗွဟ်ညး အဲဍိက်သမ္တီဒး ခိုဟ်ဟ်ဂ်ှ ၜါသာ်−

၁။ အ − အဒါကၟက် ပစံက်ခြက်။

ဗီုပြၚ်ညးချူ (အဒါ) ဂ်ှ ညိဓဝ်အဲဍိက်ဟွံဒးစိုတ်၊ ဆဂး ဇကုဒ်ှဒၟံၚ်အာစာဘာ လုပ်လဝ်တၟိတၟိတုဲ တၚ်ဇကုဟွံစှ်ေစိုတ်ဂ်ှ ဟွံဂံၚ်ဟီုပ္တိတ်။ ရံၚ်ကဵုယၟု မဂဒူ၊ မဂဒါတုဲ ရမ်သာၚ်ဟီုဂ်ှ ဗက်အလိုက်ဒေသတုဲ ဗီုလဵုဟီုဟီု အက္ခရ်ချူဂ်ှ သ္ဒးဍာံပြ၊ သ္ဒးချူ(ဂဒါ)မွဲဗီုဓဝ်ရောၚ်။

၂။ ပ္ဍဲလိက်ဗွဟ် တန်ဒုတိယဟာ၊ တတိယဟာဂ်ှ သမ္တီဟွံဒးရ။ ညးချူလဝ်ပရူ ဨကရာဇ် ၜိုဟ်စိၚ်ပစံက် သၟိက်ကဵုစိၚ်ဗတာၚ်။ ဨကရာဇ်ဂ်ှ ကော်နၚ်သၟာ (ဇဟာ) ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် အက္ခရ် (ဟ) မၞုံပ္ဍဲဝေါဟာမ္ဂး (ဇဟာ) ဂ်ှ အာစာထောန်ဝဵု ဗ်ှပ္တိတ်ရမ်သာၚ် ဗျန်ဂကောံပထမ ညံၚ်ရဴ (ဟာပါၚ်) ဂ်ှကီုရ။ ဍာံဍာံဂ်ှ သဘဴအက္ခရ်(ဟ)မ္ဂးဂ်ှ ဗက်အလိုက်ရမ်သာၚ် အက္ခရ်ဂတဍေံတုဲ ဍေံတိတ်ရမ်သာၚ်ၜါသာ် ညံၚ်ရဴဗျန်တတိယကီုရောၚ်။ ဆဂး ဗျန်တတိယဝွံ မူလဍေံ ဍေံဗြုတိတ်ညံၚ်ရဴရမ်သာၚ် ဒုတိယကီုတုဲ ကာလဍေံဂွံဒြဟတ်ဒရိုဟ်နူဗျန်ပထမမွဲမွဲမ္ဂး ဍေံဒးဗြုဗက်အာအလိုက်ဗျန်ပထမဂ်ှကီုရ။ အက္ခရ်ဟဝွံတုန် မူလဍေံ ဍေံဗြုတိတ်ညံၚ်ရဴရမ်သာၚ်ပထမကီုတုဲ ကာလဍေံဂွံဒြဟတ်ဒရိုဟ်နူဗျန်ဒုတိယမွဲမွဲမ္ဂး ဍေံဒးဗြုဗွဲဗက်အာ အလိုက်ဗျန်ဒုတိယကီုရ။ လၟောဝ်ဗီု−ဂဵုလဟဵု၊ ဂဟိုဟ်(လဟိုဟ်)ပ္တိုန်၊ လဟုက်ဟီု၊ ပံက်လဟာ် ဒ်ှတံရောၚ်။

ကာလပိုဲတိုန်လိက် ပြကိုဟ်အဘိဓာန်တေံ ပါဠိမ္ဂး(ရဇက)ဂှ် အာစာပိုဲ (တေဇေဘာသထေရ်၊ ကွာန်ကၟာမဵု) ညးကဵုအရထ သၟာဇဟာ(ဟာ)ဂ်ှ ဟိုတ်နူဍေံနွံလက်ကြဴအက္ခရ်(ဇ) မဒ်ှအက္ခရ်ရမ်သာၚ်ဇြိုၚ် (တုပ်ကဵုရမ်သာၚ်အက္ခရ်ဗျန် ဂကောံဒုတိယ)တုဲ ညးပ္တိတ်ရမ်သာၚ်ဇြိုၚ် တုပ်ကဵု (လဟု၊ ဗဟု) တအ်ကီုရ။

ကာလဂွံမိၚ်အာစာထောန်ဝဵု ပ္တိတ်ရမ်သာၚ်တုပ်ကဵုဗျန်ဂကောံပထမဗက်ဂ်ှ &quot;ဟိဟ်&quot;, အာစာဏအ် ညိဟွံကၠိုဟ်ရမ်သာၚ်လိက်ပုဟ်သွံ&quot; ချပ်ဂွံသာ်ဂ်ှတုဲ စိုတ်ဖြုၚ်သ္ဍိုက် ပူဂိုလ်အောန်ကြဳစှ်ေအာ ညိဟွံသေၚ်ရ။

အဟိန်ဗတောန်ထ္ၜးလိက်ဂ်ှ ညးဟီုလဴ ပရူတေံပရူဏအ် ကာလဂ်ှရမ်သာၚ်ခမိုၚ်ညးတအ် (ပါ်ဆာန်) လတ်လုပ်ကၠုၚ်ရ။ ကာလဂ်ှ အဲဍိက်မံၚ်ဟွံမာန် ပရံၚ်ပ္တိုန်စိုတ်တုဲ &quot;ပါ်ဆာန်−ဂ်ှ မုအရေဝ်ရော အာစာ&quot; အဲဍိက်ပါၚ်တိတ်အာရ။ &quot;ပါ်ဆာန်ဂ်ှ အရေဝ်မန်ရ&quot; ညးဟီု ဝေါဟာပါ်ဆာန်ဂ်ှ ဒဒ်ှရ ဒ်ှဒၟံၚ်အရေဝ်ဟိန္ဒဳ (ပဲါဇြ်) တံမူလရောၚ်ဂ်ှ အဲဍိက်တီလဝ်တုဲတုဲရတုဲ &quot;အာစာဏအ် သလှ်ေဂး ညးတၞဟ်မုရောဟွံတီ၊ မုဟွံကၠိုဟ်မွဲသာ်ဟာ ဟွံတီရ။&quot; အဲဍိက်ချပ်ဂွံသာ်ဂ်ှတုဲ မုဟွံကလေၚ်ဟီု အဲဍိက်သ္ၚိတ်ထောံရ။

ဘာသာ(ကွတ်)လိက်မန်ဂ်ှ အာစာထောန်ဝဵု ညးဗတောန်ထ္ၜးပရူ(မဂဒူ)ရ။ လိက်အုပ်ညးဂ်ှ ဒ်ှလိက်အုပ်တြေံ ပ္ဍဵုလဝ်ဗီုလိက်တၟာလအ်ရ။ ချူလဝ်တမၠုၚ်လအာဝါကျ ခေတ်တြေံ၊ ချူစကာလဝ် ဝါကျဂၠေအ်အ်သာ်ဏအ်− မဂဒူ ကောန်ညးတ္ကအ်ဝါန်၊ မိမၜါသၟာဗ္ၚ−သာ်ဏအ်, သာ်ဏအ်ဒ်ှတံ၊ ပ္ဍဲအဆက်လိက်ဂတဂ်ှ − ပ္ဍဲမတိုန်ဒဵု ပြာတံၚ်ဂ်ှ ကောန်ဒလေၚ်မွဲဇ်ှအာ၊ မဂဒူဒးဂၠေၚ်ဂလေၚ်ဂ်ှ၊ ကာလတိုန်စိုပ်က္ဍဟ်ဒဵုဂ်ှ ဗြဲဟွံသေၚ်ကဵုကာလဂကူစှ်ေကၠုၚ်၊ ဂဂဵုဗြု(ကမြေံ)တဴ၊ ချိုန်ဂ်ှ ဂဂဵု(ကြေံ)ပန်ဖျေံနၚ် ဒးဂလေၚ်မဂဒူပိုတ်အာ၊ −−−−လ−−−−−−။

ပ္ဍဲပိုတ်လိက်လတူဏအ် ဝေါဟာ(ကမြေံ)ကဵု (ကြေံ) ၜါဝွံဂ်ှ ညးချူစကာလဝ် ဂစိုတ်ဇမၠအ်(ခၞံက္ဍိုပ်)သီုၜါ ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ အက္ခရ်ခၞံက္ဍိုပ်ဏအ်ဂ်ှ ညးချူစကာလဝ် စၞးအက္ခရ်ဂစိုတ်လဵု ကေတ်ဟွံဒးရ။ စၞးဂစိုတ်မ−ညံၚ်ရဴ(ဂစေံ)ဟာ၊ စၞးဂစိုတ်ဟ−ညံၚ်ရဴ(ဍေံ၊ကွေံ)တအ်ဟာ၊ စၞးဂစိုတ်အ−ညံၚ်ရဴ(ဗ္ၜေံ)တအ်ဟာ မအရေဝ်တအ်ဏအ်ဂ်ှ ပ္ဍဲအခိၚ်အခါတေံ အဓိပ္ပါယ်ဍေံ ဟိုတ်နူမၞိဟ်တီဂၠိုၚ်တုဲ ညးချူစကာလဝ်အက္ခရ်ဂစိုတ်ဇမၠေအ်(ခၞံက္ဍိုပ်)ရောၚ်ဂ်ှ ပိုဲဒးကၠိုဟ်လဝ်စိုတ်ရ။ ယၚ်ဝေါဟာ(ကမြေံ)ကဵု (ကြေံ)ၜါမဝွံဂ်ှ ပ္ဍဲအခိၚ်အခါတ္ၚဲဏအ် ညးရပ်စပ်စကာဟွံမွဲ၊ ကေတ်အဓိပ္ပါယ်ကၠးကၠးဖ္ဍးဖ္ဍး ဟွံဒးရ။

(ကမြေံ)ဂ်ှ အာစာထောန်ဝဵုဟီု &quot;နူကၠာဂဂဵုတး ဟွံဂွံပန်ဖျေံက္ဍၚ်ဂ်ှ မၞိဟ်ဒးဒုၚ်ပန်တေံ ပ္ဍဲဇကုဒ်ှတိုန် (ရေမ်ရေမ်) ကၠာရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂ်ှရ ဂဂဵုဗြု(ကမြေမ်)တဴ ညးဗ်ှပ္တိတ်ရမ်သာၚ် နဒဒ်ှဂစိုတ်မရ။ ကာလစိုပ်ပိုဒ်အသၟဝ်တေံ ဂဂဵုတး(ကြေံ) ပန်ဖျေံနၚ်ဂ်ှ ညးဟီု &quot;သဘဴဂဂဵုတးပန်မ္ဂးဂ်ှ ဍေံဒးပန်ကၠေဟ်ဖျေံနၚ်ရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂ်ှရ ဂဂဵုတး(ကြေဟ်)ပန်ဖျေံနၚ်&quot; ညးဗ်ှပ္တိတ်ရမ်သာၚ် နဒဒ်ှဂစိုတ်ဟပၠန်ရ။ ဗက်ကဵုအလိုက်ဝေါဟာ ဍာံဍာံမ္ဂး ဝေါဟာကၠာလတူဂ်ှ ယဝ်ဒ်ှ (ယဝ်ဗ်ှ) (ကမြေမ်)မ္ဂး ဝေါဟာအသၟဝ်ဏအ်လေဝ် သ္ဒးဒ်ှ (ကြေမ်)ကီုရောၚ်။ ထံက်ရံၚ်ကဵုတၚ်ၜါတၚ်ဏအ်တုဲ &quot;အာစာဏအ် ဆညိဟွံဇြိုဟ်နက်လတူ လိက်ပတ်မန်ပုဟ်သွံ။&quot; အဲဍိက်ချပ်ဂွံသာ်ဂ်ှတုဲ စိုတ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်လတူပူဂဵုအိုတ်သ္အးအာ(အိုတ်သမ္တးအာ)ရ။

အာစာစိုးသန်းလေဝ် လုပ်ဟီုတွံကဵုပရေၚ်အာစာဘာ မွဲဒကုတ်အခိၚ်ကီုရ။ ပ္ဍဲတၚ်ညးဟီုတွံဂမၠိုၚ်ဂ်ှ တၚ်ထေက်ကဵုဒးဂိုၚ်သမ္တီခိုဟ်အိုတ်မွဲဂ်ှ (ညးဟီု နဘာသာဗမာ &quot;ဆရာများသည် ထာဝရကျောင်းသား ဖြစ်နေရမည်&quot;) အာစာဂမၠိုၚ်ဂ်ှ သ္ဒးဒ်ှဒၟံၚ်ကွးဘာလၟိုန်ထာဝရရောၚ်&quot;။ အဓိပ္ပါယ်ညးသၟိက်ဟီုဂ်ှ−ဒ်ှအာစာ(ပအာစာ)ညးမ္ဂး ဗဟုသုတ စပ်ကဵုကွတ်ပညာ ဇကုမဗတောန်ထ္ၜးဂ်ှ သ္ဒးလေပ်(သ္ဒးကၠိုဟ်ကၠး)လဝ် ဗွဲမဆိုက်ဗ္ဒက်(ကျွမ်းကျၚ်စွာ)ရောၚ်။ ကာလဂ်ှမှ (အာစာကၠးမှ ကွးကၠိုဟ်၊ အာစာဍိုဟ်မှ ကွးကေက်) သ္ဂောံဒ်ှမာန်ရောၚ်။ ဟီုမွဲနဲပၠန်မ္ဂး သ္ဂောံဒ်ှအာစာခိုဟ်၊ အာစာဍိုဟ်၊ အာစာကၠိုဟ်မွဲမာန်ဂ်ှ သ္ဒးဗ်ှလ္ၚတ်(သ္ဒးပကောံဂလိုၚ်လဝ် ဗဟုသုတ) နူလိက်အုပ်၊ လိက်စံၚ်ဂမၠိုၚ်နာနာသာ် လၟိုန်ထာဝရရောၚ်။ ညးသၟိက်ဂွံဟီုရ။ တၚ်ဂလာန်အာစာစိုးသန်း ဟီုလဝ်ဏအ်ဂ်ှ လုပ်စောဲစပ်ဒၟံၚ် အပ္ဍဲဖျုန်ဂြိုဟ်အဲဍိက် ဗွဲမဗိုန်ဗတ် စဵုကဵုတွဵုတ္ၚဲဏအ်ရ။

ဒဒိုပ်ဟံၚ်ပြာ် ပၞၚ်ဓရ်ကြုၚ်ကၚ်ဝွံဂ်ှ နကဵုအလဵုအသဳသေံခြာဟွံလအ်သ္ဒးပြံၚ်ရောၚ်တုဲ ဘာပကတ်ပကေၚ်ပိုဲဂ်ှလေဝ် ဗတောန်ကဵုအာပ္ဍဲဒဒိုပ်ပၞၚ်ဓရ်တုဲ ဒးအာစှ်ေဘာ ပ္ဍဲဒဒိုပ်ဟံၚ်ပြာ်ၜိုပ်ဇူ ဒၞာဲအရာပ်သၠဗြာတ်တေံရ။ ဒဒိုပ်(လုလော)ၜိုပ်ဇူဝွံ ၁။ အရာပ်ဒဵုပိုတ်၊ ၂။ အရာပ်ၜိုပ်ဇူ၊ ၃။ အရာပ်ၜိုပ်စဴ၊ ၄။ အရာပ်သၠဗြာတ်−ဂးတုဲ နွံတဴပန်အရာပ်ရ။

== နိဿဲ ==

[[ကဏ္ဍ:အစာဘာမန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဝင်ပရေင်ပညာမန်]]
[[ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]
[[ကဏ္ဍ:ကမ္မတဳပညာဗဟဵု]]
[[ကဏ္ဍ:လိက်ပရေင်]]</text>
      <sha1>tcfj62w9oh4j11bbiyj7nflsgqw0uub</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကံင်ဇြဳဖေဝ်ဒရေဝ်ဍုင်မန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6857</id>
    <revision>
      <id>52851</id>
      <parentid>47542</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T07:50:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52851</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16305" sha1="adefzo8s5w9wj8dmllci0pcqzwjs3mr" xml:space="preserve">{{Infobox organization
| name                = ကံင်ဇြဳဖေဝ်ဒရေဝ်ဍုင်မန်
| native_name         = မွန်ပြည်ဖက်ဒရယ်ကောင်စီ
| abbreviation        = MSFC
| image               = 
| caption             = 
| formation           = 
| purpose             = ပရေင်ပၠန်ဂတး၊ ဗမံက်ရုပ်ရဴ ပဋိညာဥ်ဖေဝ်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ 
| headquarters        = 
| region_served       = [[တွဵုရးဍုင်မန်]]
| chairman            = နာဲကသုမန်
| vice_chairman       = နာဲဍေန်ပၠဟံသာ
| armed_wing          = ဒပ်ပၠန်ဂတးဍုင်မန် (Mon State Revolutionary Force)
| website             = [https://msfc-mon.org/ msfc-mon.org]
}}

'''ကံင်ဇြဳဖေဝ်ဒရေဝ်ဍုင်မန်''' ({{lang-en|Mon State Federal Council (MSFC)}}၊ {{lang-my|မွန်ပြည်ဖက်ဒရယ်ကောင်စီ}}) ဂှ် ဒှ် ဂကောံကံင်ဇြဳ မဒက်ပ္တန်လဝ် နကု သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်လ္ၚဵု သွက်ဂွံ ဗမံက်ရုပ်ရဴကမၠောန် ပဋိညာဥ် ဖေဝ်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ (ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပဋိညာဉ်) မဒှ် ပဋိညာဥ် [[အလဵုအသဳညဳသၟဟ်ကောန်ဂကူ]] (NUG) သွက် တွဵုရးဍုင်မန် ရ။&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://msfc-mon.org/burmese/2023/06/27/about-msfc/ |title=မွန်ပြည်ဖက်ဒရယ်ကောင်စီ (MSFC) အကြောင်း |last= |first= |date=November 15, 2023 |website=Mon State Federal Council |publisher=Open |access-date=September 16, 2024 |quote=နွေဦးတော်လှန်ရေးကာလအတွင်း ထူထောင်ခဲ့သည့် မွန်ပြည်ကြားကာလ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးကော်မီတီ (Mon State Interim Coordinating Committee-MSICC) အနေဖြင့် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရေးအတွက် အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အတိုင်ပင်ခံကောင်စီတွင်လည်းကောင်း၊ အမျိုးသားညီညွတ် ရေးအစိုးရတွင်လည်းကောင်း တက်တက်ကြွကြွပါဝင်ခဲ့ပေသည်။ ပထမအကြိမ်ပြည်သူ့ညီလာခံတွင် ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီပဋိညာဉ် အစိတ်အပိုင်း(၁) နှင့် အစိတ်အပိုင်း (၂) တို့အား အတည်ပြုလိုက်ပြီဖြစ်သည့်အတွက် MSICC အနေဖြင့် ပဋိညာဉ်ပါ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ ကိုယ်ပိုင်ပြဌာန်းခွင့်အခွင့်အရေးနှင့် မိမိပြည်နယ် အတွင်း အာဏာ (၃)ရပ် တည်တန့်ရေးအတွက် လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်ရမည့်တာဝန် အများအပြားရှိနေသည့် အတွက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးကော်မီတီအဆင့်မှ ပြည်နယ်ဖက်ရယ်ကောင်စီအဆင့်သို့ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းကာ ပဋိညာဉ် (၂) ရပ်စလုံးအား အကောင်အထည်ဖော်သွားမည်ဖြစ်သည်။ |accessdate=September 16, 2024 |archivedate=September 16, 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240916201749/https://msfc-mon.org/burmese/2023/06/27/about-msfc/ }}&lt;/ref&gt; နကု ကံင်ဇြဳဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် ဌာနနာနာသာ် သီုကဵု ဌာနပရေင်စဵုဒၞာ မၞုံယၟု [[ဒပ်ပၠန်ဂတးဍုင်မန်]] ရ။

== ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဒက်ပ္တန် ==
သၞာံ ၂၀၂၁ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁ ဂှ် နကု ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ထ္ၜးဟိုတ် [[သဘင်မာဲ ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ ၂၀၂၀|သဘင်မာဲသၞာံ ၂၀၂၀]] ဂှ် ဟွံစှ်ေ ကုသၞောတ်ဝ်တုဲ [[ပၞာန်သီအဝဵု ဍုင်ဗၟာ ၂၀၂၁|ပၞာန်သီကေတ်အဝဵုဍုင်]] ရ။&lt;ref&gt;{{cite news|date=1 February 2021|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး ဥပဒေကဲ့သို့ အာဏာတည်သောအမိန့် အမိန့်အမှတ်(၁/၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၅ ရက် (၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်)|work=Tatmadaw Information Team|url=http://dsinfo.org/node/930?fbclid=IwAR22utqRYb8Wr92iO6albm24KSRYvO9sIpdRSUJu3X2cPcKr8c9Eo6JkePI|access-date=2 February 2021|accessdate=17 September 2024|archivedate=9 April 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230409172349/https://dsinfo.org/node/930?fbclid=IwAR22utqRYb8Wr92iO6albm24KSRYvO9sIpdRSUJu3X2cPcKr8c9Eo6JkePI}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|date=1 February 2021|title=The Republic of the Union of Myanmar The Office of the President Order Number (1/2021) February 1, 2021The Republic of the Union of Myanmar The Office of the President Order Number (1/2021) February 1, 2021|work=Tatmadaw Information Team|url=https://www.facebook.com/TatmadawInformationTeam/posts/239462831130686|access-date=2 February 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|date=1 February 2021|title=Myanmar military stages coup, declares state of emergency for a year|url=https://www.deccanherald.com/international/world-news-politics/myanmar-military-stages-coup-declares-state-of-emergency-for-a-year-945864.html|access-date=1 February 2021|website=[[Deccan Herald]]|language=en}}&lt;/ref&gt; ဟိုတ်နူဏအ်တုဲ [[ထၜးဆန္ဒဍုင်ဗၟာ ၂၀၂၁|ပရေင်ကလိုက်ကၟဵု]] က္တဵုဒှ် ဇၞော် ကုဒြဟတ်ရ။ နကုလပါ်ပၞာန် ကလေင်လၞိန်ဗပိန် ကုညးမထ္ၜးဆန္ဒတအ်ရ။ 

နကု ညးဍုင်ကွာန်တအ်ဂှ် စၟတ်သမ္တီ နကုယၟု &quot;နွေဦးတော်လှန်ရေး&quot; (နကု ဘာသာမန် - ပၠန်ဂတးတမ်သၞာံ၊ ပၠန်ဂတးက္ဍိုပ်ကညင်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ပၠန်ဂတးတမ်ကညင်) ရ။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် နကု ကောန်မန် ညးမပါလုပ် ပ္ဍဲ ပၠန်ဂတးတမ်သၞာံဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် ကမ္မတဳ &quot;မွန်ပြည်ကြားကာလ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးကော်မီတီ (Mon State Interim Coordinating Committee - MSICC)&quot; ရ။&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://msfc-mon.org/burmese/2023/06/27/about-msfc/ |title=မွန်ပြည်ဖက်ဒရယ်ကောင်စီ (MSFC) အကြောင်း |last= |first= |date=November 15, 2023 |website=Mon State Federal Council |publisher=Open |access-date=September 16, 2024 |quote=နွေဦးတော်လှန်ရေးကာလအတွင်း ထူထောင်ခဲ့သည့် မွန်ပြည်ကြားကာလ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးကော်မီတီ (Mon State Interim Coordinating Committee-MSICC) အနေဖြင့် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရေးအတွက် အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အတိုင်ပင်ခံကောင်စီတွင်လည်းကောင်း၊ အမျိုးသားညီညွတ် ရေးအစိုးရတွင်လည်းကောင်း တက်တက်ကြွကြွပါဝင်ခဲ့ပေသည်။ ပထမအကြိမ်ပြည်သူ့ညီလာခံတွင် ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီပဋိညာဉ် အစိတ်အပိုင်း(၁) နှင့် အစိတ်အပိုင်း (၂) တို့အား အတည်ပြုလိုက်ပြီဖြစ်သည့်အတွက် MSICC အနေဖြင့် ပဋိညာဉ်ပါ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ ကိုယ်ပိုင်ပြဌာန်းခွင့်အခွင့်အရေးနှင့် မိမိပြည်နယ် အတွင်း အာဏာ (၃)ရပ် တည်တန့်ရေးအတွက် လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်ရမည့်တာဝန် အများအပြားရှိနေသည့် အတွက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးကော်မီတီအဆင့်မှ ပြည်နယ်ဖက်ရယ်ကောင်စီအဆင့်သို့ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းကာ ပဋိညာဉ် (၂) ရပ်စလုံးအား အကောင်အထည်ဖော်သွားမည်ဖြစ်သည်။ |accessdate=September 16, 2024 |archivedate=September 16, 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240916201749/https://msfc-mon.org/burmese/2023/06/27/about-msfc/ }}&lt;/ref&gt; နကု ကမ္မတဳဏအ်ဂှ်ရ ဗွဲကြဴ ဇၞော်သၠဲပ္တိတ်တုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် '''ကံင်ဇြဳဖေဝ်ဒရေဝ်ဍုင်မန် (MSFC)''' ရ။&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fmonstatefederalcouncil%2Fposts%2Fpfbid021KtAtMuTe99MhqXhSXLRSti2EbwZaFtFThHsBRs9AzjHaiE7oyuYfat3Mhy5KW8Yl&amp;show_text=true&amp;width=500&quot; |title=ကျွန်တော်တို့မှာ အခက်အခဲဆုံးအပိုင်းကို ပြောမယ်ဆိုရင် ကာကွယ်ရေးပိုင်း နဲ့ တရားစီရင်ရေးအပိုင်းတွေပါပဲ|last= |first= |date=July 13, 2023 |website=Thanlwintimes |publisher=Open |access-date=September 16, 2024 |quote= မွန်ပြည်ကြားကာလပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ကော်မတီကနေ ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းထားတဲ့ မွန်ပြည်ဖက်ဒရယ်ကောင်စီ (MSFC) ဟာ ဥပဒေပြုရေး၊ တရားစီရင်ရေးနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးကော်မတီအောက်ကနေ လုပ်ငန်းကဏ္ဍ ၁၀ ခု စတင်အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်နေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။}}&lt;/ref&gt;

== တင်ရန်တၟအ် ==
နကု ကံင်ဇြဳဏအ်ဂှ် ဖျေဟ်လဝ် တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပန်တင်-
# သွက်ဂွံ ဗတိုက်ပလီုထောအ် သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန် ကောံ ကု သၞောတ်အဝဵုလဵုဟွံဟီု။ 
# ညံင်ဂွံ ဖအိုတ်ထောအ် ဝါဒမဟာဂကူ (Chauvinism) ကောံ ကု ဝါဒဗော်ဇၞော် မဍိုက်ပမာန် နကု သၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ။ 
# ကောန်ဍုင်အရင်တအ် ညံင်ဂွံ ဂွံအခေါင်တုပ်တုဲ မနွံ ကု အခေါင်ပတန်သၞောဝ်။ 
# သွက်ဂွံ ပလီုထောအ် သၞောဝ်သဇိုင် ၂၀၀၈ တုဲ ညံင်ဂွံ ဒက်ပ္တန် ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံဖေဝ်ဒရေဝ် ဇေတ်ဇေတ်။ 

ကြဴနူ ပသဘင်သဳကၠဳ အလန်ဒုတိယတုဲ ကံင်ဇြဳဏအ် ကလေင်ဒက်ပ္တန်လဝ် ကမ္မတဳ ၃ တန် မတွံဂး- ကမ္မတဳခၞံဗဒှ်သၞောတ်ဝ်၊ ကမ္မတဳသၞောဝ်ဓရ် ကောံ ကု ကမ္မတဳပရေင်အုပ်ဓုပ် ရ။ ကမ္မတဳပရေင်အုပ်ဓုပ်ဂှ် ရန်တၟအ်လဝ် သွက်ဂွံ ရေင်တၠုင်အာ ပရေင်အုပ်ဓုပ် ပ္ဍဲအခိင်အကြာ (အခိင်ပၠန်ဂတး) ရ။

== ညးတာလျိုင်ဂမၠိုင် ==

=== ကမ္မတဳပရေင်အုပ်ဓုပ် ===
* '''နာဲကသုမန်''' - ဥက္ကဋ္ဌ
* '''နာဲဍေန်ပၠဟံသာ''' - ဒုဥက္ကဋ္ဌ (လျိုင်ဌာန - ဌာနစဵုဒၞာ)
* '''နာဲပညာမာန်''' - လျိုင်ဌာန၊ ဌာနပရေင်အပ္ဍဲဍုင်
* '''မိသုတဇဝ်''' - လျိုင်ဌာန၊ ဌာနပရေင်ဓရ်ဗစာရဏာမၞိဟ် ကေုာံ ဟံင်ပြာ်
* '''မိမုဟ်ၜေအ်''' - လျိုင်ဌာန၊ ဌာနပရေင်ပညာ
* '''မိမ္ၚဵုသဇင်''' - လျိုင်ဌာန၊ ဌာနပရေင်ထတ်ယုက်
* '''ဒံက်တာ သဳရိမန်ဆာန်''' - လျိုင်ဌာန၊ ဌာနလလောင်ပရိုင် ကေုာံ ဆက်ဆောံကုမဟာဇန်
* '''မိသုဇာထဝ်''' - လျိုင်ဌာန၊ ဌာနပရေင်သၟတ်၊ ညးဗြဴ၊ ကောန်င္ၚာ် ကေုာံ တုပ်သၟဟ်အရာဂျန်တာ
* '''နာဲသဟမန်''' - လျိုင်ဌာန၊ ဌာနဆက်ဆောံဗွိုင်မ္ၚးဍုင်
* '''မိဇြဟာန်မန်''' - လျိုင်ဌာန၊ ဌာနသြန်ဘဏ္ဍာ ကေုာံ အကံက်အခေါန်&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fmonstatefederalcouncil%2Fposts%2Fpfbid0JxJtAxdgU9RiomzRd4fbmyUpqRQexWZ6yNoHQqHj5ooAWK7ptgZK8sf3NJYuLze1l&amp;show_text=true&amp;width=500&quot; |title=လိက်လောင်ပၟိင် ၁/၂၀၂၄ |last= |first= |date=May 27, 2024 |website=Mon State Federal Council |publisher=Open |access-date=September 16, 2024 |quote=}}&lt;/ref&gt;

== ပြကိုဟ်နိဿဲ ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ဒပ်ပၠန်ဂတးဍုင်မန်]]
* [[အလဵုအသဳညဳသၟဟ်ကောန်ဂကူ]]
* [[တွဵုရးဍုင်မန်]]

[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ဍုင်ကွာန် မန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဂကောံပရေင်ဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ]]
[[ကဏ္ဍ:တွဵုရးဍုင်မန်]]</text>
      <sha1>adefzo8s5w9wj8dmllci0pcqzwjs3mr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကိစ္စစပ်ကဵုပရူပရာ &quot;မာ်မွဲစော် တ္ၚဲဂကူမန်&quot;</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6927</id>
    <revision>
      <id>52859</id>
      <parentid>45140</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T08:06:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52859</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7828" sha1="li1w9yccvgm85i9ps5jk4szo1bfchji" xml:space="preserve">'''ကောံဓရီုပရေၚ်ကောန်ဂကူမန် သၞာံ ၂၀၂၂''' ({{lang-en|2022 Mon National Conference}}) ဝွံ ဒှ်ပေါဲကောံဓရီု အလုံကောန်ဂကူမန် မွဲတုဲ နကဵု [[ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ]] (NMSP) သ္ပက္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ဂိတုမေ (၂) စဵုစိုပ် မေ (၅) သၞာံ ၂၀၂၂ ပ္ဍဲ ဗဒိုပ်ညဳသာ (ဌာနပရေၚ်ပညာ ကောန်ဂကူမန်ဗဟဵု) ရ။ 

== တင်သ္ဂုတ်သွာတ် မဆေင်ကဵု တ္ၚဲကောန်ဂကူမန် ==
လဂွံ ကု တၚ်သ္ဂုတ်သွာတ် ပ္ဍဲ ကောံဓရီုပရေၚ်ကောန်ဂကူမန် - သၞာံ (၂၀၂၂) ဌာနညဳသာ ဂှ်မ္ဂး၊ သွက်ကောန်ဂကူမန်ပိုဲ မစိုပ်ဒၟံၚ် ဌာန်ဍုၚ်သ္အာၚ်တအ် ဂွံစကာအာ ပ္ဍဲအရာမကၠောန် သဘင်တ္ၚဲဂကူမန် (မာ်မွဲစွေက်) ဂှ် ဖျေဟ်လဝ် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-

* '''ကၠောန်ကိုပ်ကၠာ တ္ၚဲစၟတ်သမ္တီ:''' ဟိုတ်နူကဵု ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်၊ ပရေၚ်ပညာတုဲ ယဝ်ရ ဒးပြဟ်ဒုၚ်ကၠောန် သဘၚ်တ္ၚဲဂကူမန် (ကိုပ်ကၠာ နူ တ္ၚဲမာ်မွဲစွေက်) မ္ဂး၊ သ္ဒးချူစၟတ်သမ္တီ '''&quot;ဒုၚ်တၠုၚ် မာ်မွဲစွေက် တ္ၚဲဂကူမန်&quot;''' ရောၚ်။
* '''ကၠောန်ဗွဲကြဴ တ္ၚဲစၟတ်သမ္တီ:''' ဟိုတ်နူကဵု ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်၊ ပရေၚ်ပညာတုဲ ယဝ်ရ မာ်မွဲစွေက် လောန်ၜက်အာတုဲမှ ဂွံကၠောန် သဘၚ်တ္ၚဲဂကူမန် မ္ဂး၊ သ္ဒးချူစၟတ်သမ္တီ '''&quot;ဗှ်ဗၞုဟ် မာ်မွဲစွေက် တ္ၚဲဂကူမန်&quot;''' ရောၚ်။ 

== တင်ရန်တၟအ် ==
အတိုင် ဒု-ညးက္ဍိုပ် ကမ္မတဳကၠောန်ဗဒှ်ကောံဓရီု နာဲဗညာလဴ (ကေၚ်ကာဗဟဵု ဗွိုၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်) မဟီုထ္ၜးလဝ်မ္ဂး တၚ်ရန်တၟံ ကောံဓရီုပရေၚ်ဂကူမန် (၂၀၂၂) ဝွံ နွံ (၃) တင် အဓိကရ-
# သွက်ဂွံ သဳကၠဳ ချူခၞံအာ သ္ဇိုၚ်မူ ကၟိန်ဍုၚ်ပံၚ်ကောံဖေဝ်ဒရေဝ် (Federal Union)။
# သွက်ဂွံ သဳကၠဳ ချူခၞံ သ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေ ဒက်ပ္တန် ပရေၚ်အုပ်ဓုပ် ဍုၚ်မန် ညံၚ်ဂွံ ကိတ်ညဳကဵု ကၟိန်ဍုၚ်ပံၚ်ကောံဖေဝ်ဒရေဝ်။
# သွက်ဂွံ သ္ၚဳဂၠိပ် သ္ပအာဒတန် မဆေၚ်စပ်ကဵု မူဝါဒ ကေုာံ လၟေၚ်ကမၠောန် ပရေၚ်ဂကူ ကဏ္ဍနာနာသာ်။

== ညးစၞး မတိုန်စိုပ်ဂမၠိုင် ==
ညးစၞး မတိုန်စိုပ် ကောံဓရီုပရေၚ်ဂကူမန်ဂှ် ဒှ် ညးစၞး ဗွိုၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်၊ ညးစၞး ဗွိုၚ်ပယျဵု ကေုာံ ဍုၚ်သေံ၊ သီုကဵု ညးစၞး ဗွိုၚ်မန်ဍုၚ်သၟာၚ် တအ် ပါလုပ်တုဲ ဖန်ဇန်လဝ် လၟိဟ်ညးစၞး အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-
* ဗွိုၚ် [[ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ]] (NMSP) - (၃၀) တၠ
* ဗွိုင် [[ဗော်ညဳသၟဟ်မန်]] (MUP) - (၃၀) တၠ
* သွာၚ် ခမဳသၚ်မန် - (၃၀) ဇကု
* သွာၚ် ဂကောံမဟာဇန် - (၄၅) တၠ
* ပူဂဵုဘိက်ထေက် ကေုာံ ဂကောံဘိက်ထေက်ဂမၠိုင် - (၂၀) တၠ

== ဝင် ကေုာံ အခိုက်အလိုက် ==
ဇၟာပ်ပ် ပ္ၚံက်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် တတ်ကၠောံ မွဲမွဲပ္ၚံက်မ္ဂး ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်၊ ခမဳသၚ်မန်၊ ကေုာံ သွာၚ်မဟာဇန်တအ် ပံၚ်ကောံတုဲ မလေပ် ကၠောန်ကၠုၚ် ကောံဓရီုဇၞော် ပရေၚ်ဂကူမန် နွံရ။ ပ္ဍဲကောံဓရီုတအ်ဂှ် စပ်ကဵု ပရေၚ်ဓဝ်ညဳသာဂကူမန်၊ သ္ဇိုၚ်သၞောဝ်မူကၟိန်ဍုၚ်၊ ကေုာံ သ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေ ဒက်ပ္တန်ဍုၚ်မန် (တွဵုရးဍုၚ်မန်) တအ်ဂှ် လၟေၚ်လၟေၚ် သဳကၠဳ ပညဳပညပ် ကၠုင်လဝ်ရ။

ကိုပ်ကၠာနူဏအ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၆ ဂိတုအဝ်ဂါတ် (၂၂-၂၄) တေအ်လေဝ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် '''ကောံဓရီုဇၞော်ပရေၚ်ဂကူမန် (၂၀၁၆)''' ပ္ဍဲကွာန်ကံပှ်လှ်၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်လှာဒကှ် ပွိုၚ် (၃) တ္ၚဲ ရ။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ညးစၞး ဗွိုၚ်ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်၊ သွာၚ်ခမဳသၚ်၊ ကေုာံ သွာၚ်ဂကောံမဟာဇန်မန် နာနာ (၄၀၀) တၠပြၚ် တိုန်စိုပ်တုဲ သဳကၠဳလဝ် ကဏ္ဍပရေၚ်ဒက်ပ္တန် ဓဝ်ညဳသာဂကူ ကေုာံ ချူခၞံမူဝါဒ ကၟိန်ဍုၚ်ဖေဝ်ဒရေဝ် ကီုရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ ==
&lt;references&gt;
&lt;ref&gt;[https://mon.monnews.org/2022/04/%E1%80%97%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%8D%E1%80%AF%E1%81%9A%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%90%E1%81%9F%E1%80%AD-%E1%80%9E%E1%80%B9%E1%80%95%E1%80%9E%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF/ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ သ္ပသ္ကိုပ်သ္ကတုဲ ကၠောန်အာ ကောံဓရီုပရေၚ်ဂကူမန်] - Mon News Agency (April 2022)&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[တ္ၚဲကောန်ဂကူမန်]]
* [[ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ]]
* [[ဗော်ညဳသၟဟ်မန်]]

[[ကဏ္ဍ:ဝင်မန်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ဍုင်ကွာန် မန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဂကောံပရေင်ဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ]]</text>
      <sha1>li1w9yccvgm85i9ps5jk4szo1bfchji</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကၜဵု (ကဂွပ်ၜဵု)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6977</id>
    <revision>
      <id>52839</id>
      <parentid>45660</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T05:52:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52839</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11402" sha1="pbay8smdouiaenivvril8618olyyraz" xml:space="preserve">'''ကၜဵု''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ကဂွပ်ၜဵု''' ({{lang-en|Salted fish / Fermented salted fish}}) ဝွံ ဒှ် အမာဲစၞစ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် နကဵု နဲကဲ မင်မဲစွံပတန်စၞစ (Food preservation) နမစကာ ၜဵု ကေုာံ နဲကဲဂွပ်က ရ။ ဟိုတ်နူ ဖျုန်ကတအ် မပုအုဲအာ ညိညတုဲ နမဖက်နှဴ ကု ၜဵုဂှ် ကလိဂွံ ရှ်သာ ကေုာံ သၟူအမြာဲ မတၟေင် မဒှ် အမာဲ မၞိဟ်ဒးစိုတ်ဂၠိုင် ပ္ဍဲ ဒေသ အာရှအဂၞဲ ရ။

== ဂကူက ကေုာံ လက္ခဏာ မစကာဂၠိုင် ==
ပ္ဍဲအရာမကၠောန် ကၜဵုဂှ် ဂကူက '''ကအသူ''' ဝွံ ဒှ် က မခိုဟ်အိုတ် ကေုာံ မၞိဟ်ဒးစိုတ်ဂၠိုင်အိုတ်ရ။ (လ္ၚဵု ကော်စ ကဗ္တၜါလေဝ် နွံရ)။ ဟိုတ် ကအသူ ဂွံဒှ် ကၜဵု စခိုဟ်အိုတ်ဂှ် ဖျုန်ဍေံ သၠေက်ကၠေတ်ခိုဟ်တုဲ သၟူကျာဍေံလေဝ် မောဝ်နွံရုပ်ရဴ သက်သက် ဟွံတုပ် ကု ဂကူကတၞဟ် ရ။ 

ပါဲနူ ကအသူ တုဲ ဂကူကဍာ်ဖ္ဍုၚ် တၞဟ်တၞဟ် မပ္တံကဵု ကသာဠံက်၊ ကဟတေတ်၊ ကေုာံ ကဃောန်ယှာတ် တအ်လေဝ် ကၠောန် ကၜဵု ဂွံကီုရ။ အဝဲပၟာဏ က သွက်ဂွံ ဂွပ်ကၜဵု ခိုဟ်အိုတ်ဂှ် လျိုၚ်မွဲကဳလိုဝ် လပါ်လတူ မ္ဂး ခိုဟ်တုဲ၊ ယဝ်ရ သရဒုတ်ဇၞော်က္ဍၚ် (ဥပမာ - လျိုင် ၃ ကဳလိုဝ်) ပဵုတုဲ ခိုဟ်ရ။

== ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဗဂဵုလဟဵု ==
နဲကဲ ဂွပ်ကၜဵုဝွံ နူတမ်မူလ ကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵု ပရေင်ဆဵုဂဗ သၟာတမ္ၚာတအ် ရ။ လပါ် ဍုၚ်သေံ ဒေသသၠုၚ်ကျာ (ภาคใต้) ဂှ် အခိၚ်သၟာတမ္ၚာတအ် ဖဳဇာကတအ်မ္ဂး၊ ထောံလဝ် ဇာ ၜက်ဗ္တံတုဲ တ္ၚဲယးတၟး ကာလဟံၚ်ယာဇာတအ်ဂှ် ၚုဲက မခက်ဒးလဝ် ကၠာကၠာဂှ် အုဲပုအာ လေဝ်နွံအိုတ်ရ။ ဟိုတ်နူ ကဒုတ်ဒုတ် ညံၚ်ရဴ ကအသူ ဏအ် ပုအုဲအာဂၠိုၚ်တုဲ ယဝ်ဟွံကၠောန်ဗဒှ် မွဲမွဲသာ်မ္ဂး သ္ဒးထောံရ။ ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ညးတအ် ဂွပ်စုတ် စမ်ရံၚ်ၜဵု အိုတ်ရ။ နူစဂှ်တုဲ ပရေၚ်ဗဂဵုလဟဵု ဂွပ်ကၜဵုဂှ် စပ္တံကၠုၚ် ကၠာအိုတ် စဵုကဵု တ္ၚဲဏအ် ဟေၚ် ကၜဵုဂှ် ဒှ်အမာဲသွံခိုဟ် ပ္ဍဲဗွဝ်ဖျာ ရ။

လပါ် မန်ပိုဲပၠန်လေဝ် နူအခိၚ်တမၠာ လၟတအ် တိတ်ပန်ပှော် ကၟိုၚ်၊ ဒြာဲ၊ ဗြန် တအ်ဂှ် ညးတအ် အာကဵု အာဒိုတ် လအ်ကွေံကွေံတုဲ သ္ဒးကေတ် ဂွဳစိုက်ဏာ ၜဵုဗဂေါ ရ။ ပ္ဍဲအခိၚ် ပှော်ပန်ဂွံ သတ်ဂြိုပ်တအ်ဂှ် တ္ၚဲဟွံကြပ် ကဵုစဴကွာန်တုဲ ဖျုန်စဟွံအိုတ်တအ်ဂှ် ညးတအ် ဗာ်ဒုန်ကၠောန်ဍေၚ်တုဲ ဂွပ်ဖျုန် မသၟေဟ်ဒၟံၚ်တအ်ဂှ် အိုတ်ရ။ လအ်ဂွံစဴစိုပ်ကွာန် ဇရေၚ်ကောန်ဗြဴဂှ် ဖျုန်မဂွပ်လဝ် ပ္ဍဲဍေၚ်ဒုန် ဖအိုတ် ဒှ်အာ ၜိုၚ်ဖျး စဂွံ ဒးဂစပ် ရ။

== နဲကဲ ကၠောန်ဗဒှ် ကၜဵု ==
က မလတ်လတ် ဂွပ်ၜဵု ဟွံဒှ် ကၜဵုရ။ ဖျုန်ဍေံ ဟွံသၠေက်သရိုဟ်တုဲ၊ သ္ဒးကဵု က ပုပုအုဲအုဲ ညိညမှ ဂွပ်ဗဒှ် ကၜဵု လုပ်သၞောဝ် ဗဗွဲ ဂကောံကၜဵု မာန်ရ။ ယဝ်ကအုဲပု ညိညမ္ဂး စွံလဝ် ၜိုတ် ၄-၅ တ္ၚဲ၊ ယဝ်ကအုဲပု ဂၠိုၚ်အာမ္ဂး ဂွပ်လဝ် စဵုကဵု ဖျုန်ကပေတ်မ္ၚိုဟ်တုဲမှ ပံက်ကြာတ်စဲညိ (အောန်အိုတ် ၇ တ္ၚဲ)။

'''လၟေင်ကမၠောန်-'''
# ရုဲက သွက်ဂွံဂွပ်ၜဵု (ဥပမာ - ကအသူ၊ ကဟတေတ်၊ ကဃောန်ယှာတ်)။
# ကဂှ် ဟစေဟ်ထောံ ဂစေဟ်ဍေံ အးအးတုဲ တံၚ်ပတိတ် ဟမါ် သီုကဵု အိက်က ကြာတ်ထောံ အးအးညိ။ တုဲပၠန် စွံလဝ် မွဲခဏ ကဵုဍာ်ဓဇူ ဇတ်ကှ်အာ အးအး။

'''နဲကဲ ဂွပ် (နွံ ၂ နဲ) -'''
* '''နဲကဲ ပလေၚ်ဂတ် (Traditional Method):''' ကေတ်ရိုက်မွဲမတုဲ ပၠးလးလဝ်ညိ။ တုဲပၠန် ပြိုက်စုတ် ၜဵု ပ္ဍဲဗုၚ်က စဵုကဵုပေၚ်ပေၚ်ညိ။ တုဲပၠန် ၜဵုဂှ် စုတ်ဂတတုဲ စွံက လတူၜဵုဂှ်ညိ။ တုဲပၠန် စုတ်ၜဵု လတူက ပေၚ်ပေၚ် ခလပ်ရိုက်တုဲ နကဵုဆာ ဟွံသေင်မ္ဂး နကဵုဇုက် မွဲမွဲသာ် ဒက်စန်လဝ် ဗီုပလေၚ်ဂတ် ဂှ်ညိ။ တုဲ ဒက်ကွက်လဝ်ဗ္တ စွံဗွဲလတူ ညံင်ဍာ်က သွက်ဂွံ ဓဇူစှ်ေအာ လပါ်က္ဍိုပ်က ဗွဲသၟဝ်။ အခိၚ်ဒှ်ကၜဵုဂှ် နွံအကြာ ၄-၅ တ္ၚဲ ဟွံသေင်မ္ဂး မွဲအာဒိုတ် ပံက်စဲ ဂွံရ။
* '''နဲကဲ ကဠာလောဗါ (Commercial Method):''' သွက်ဂွံ ကၠောန် နကဵု ဗွဝ်ဖျာ သွံစဂှ် စကာ ကဠာလောဗါပန်ကၠၚ် (သေံတအ် ကော် ถังแช่) မွဲမ မနွံသီု ပထောၚ်ဍာ် ဂွံတိတ်ဂှ်ရ။ ထပ်သၟဝ် စုတ်ၜဵု တီုတီု ၜိုတ်ဒးရး၊ တုဲတှ်ေ ကမစုတ်လဝ် ၜဵု ပ္ဍဲဗုၚ်က တုဲတုဲဂှ် စွံစဳရေၚ် လတူၜဵုဂှ်တုဲ ဗဝ်တိုပ်ကဵု ၜဵု ကညံၚ်ဂွံကၠေံညိ။ အခိၚ် ဂွံဒှ် ကၜဵု၊ ကြာတ်စဲ၊ သွံစဂွံဂှ် တုပ်ကဵု နဲကဲကၠာကီုရ။

== ပရေင်စသုင် ကေုာံ ဖက်နှဴ ==
ကၜဵု ခၞါလဝ်တုဲ စဖက်ကဵု အမာဲနာနာ ဂွံရ။ ဗွဲမဂၠိုင် ကၜဵုခၞါဂှ် တောဲစကဵု သွဂစေပ် ခတ်ခတ်ဖျးဖျး ဟွံသေင်မ္ဂး သွကၟဝ် မၚ်ဂၠန် တအ်မ္ဂး စခိုဟ် ဗွဲမလောန် ရ။ တုဲပၠန် ယဝ်ရ သွဟွံမဲမ္ဂး နကဵု ပုၚ်စဝ်စုတ် ဍာ်ဂံက်ဂံက် ဂှ် တောဲဂၟံက်စ ကု ကၜဵု သာ်ဏအ်လေဝ် စခိုဟ် ကွေံကွေံ ရ။

ပါဲနူဂှ်တုဲ ကၜဵုမခၞါလဝ် တုဲတုဲဂှ် ပေက်စ လေဝ် ခိုဟ်မွဲအမာဲ ပၠန်ရ။ 
* '''နဲကဲ ပေက်ကၜဵု:''' ဖျုန်ကၜဵု ခၞါလဝ်တုဲတအ်ဂှ် ပတိတ်ကေတ် ဖျုန်က သၟး။ တုဲတှ်ေ လာ်စုတ် ကသိုန်ဗ္ကေတ် မွဲမ၊ မြေက်ဍုက်ဍုက် လ္ပခၞက်ရိ ကေတ်ကလောံကလောံ၊ ဍာ်ကဝ်ဖရံက် လ္ပစုတ် (ဟိုတ်နူ ၜဵုနွံပ္ဍဲကဂှ် ဖ္ဍုၚ်မံၚ်ရရ)။ တုဲတှ်ေ စုတ်ၜဵုထၞာတ် ဘာ်ဇန်တုဲ ပတ်စုတ် ပၞဴ ၜါပိကရေက် ၜိုန်ဒးရး စေပ်စမ်ရံၚ် ဗီုဒးအၚောပ်ကအ် ရ။ ဣဏအ် ပေက်ကၜဵု စကဵု ပုၚ်ပလး ဗုဗု (သီုပုၚ်ၜိုဟ်) လေဝ် ခိုဟ်မွဲအမာဲ ကွေံကွေံရ။

== ပရေင်ထတ်ယုက် ကေုာံ တင်သတိ ==
ကၜဵု ဝွံ ဟိုတ်နူ မဖ္ဍုင်လဝ် နကဵု ၜဵုဗွဲမဂၠိုင်တုဲ ပါလုပ် ပ္ဍဲ ဂကောံ စၞစ မၞုံကဵု ဓါတ်သဝ်ဒဳယာမ် (Sodium) သၠုင် ရ။ သွက် ညးအာယုက်ဇၞော်ဇၞော် ကေုာံ ညးအာယုက်ဍောတ် လဒေါဝ်တအ် လ္ပစဂၠိုၚ်ညိ။ အရာမဖ္ဍုၚ်ဂၠိုၚ်အာဂှ် မုရောဟွံခိုဟ်တုဲ သ္ဒးစွံသတိ ရ။ အရာလဵုမွဲဟွံဟီု ယဝ်သရ ဂၠိုၚ်ၜက်အာမ္ဂး ဒှ်အန္တရာဲ ကု ပရေၚ်ထတ်ယုက် သၟးရဂၠိုၚ်။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ ==
* [https://cooking.kapook.com/view191988.html Kapook Cooking: วิธีทำปลาเค็ม]

[[ကဏ္ဍ:စၞစမန်]]
[[ကဏ္ဍ:ကၜဵု]]
[[ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင် အခိုက်အလိုက်စၞစ]]</text>
      <sha1>pbay8smdouiaenivvril8618olyyraz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကက္ဍတ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6978</id>
    <revision>
      <id>52820</id>
      <parentid>45661</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T04:10:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* နိဿဲ */</comment>
      <origin>52820</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9322" sha1="17uqtr30ofrnabykh3sdajk6j6e6fcr" xml:space="preserve">ကဍတ် (ကက္ဍတ်) သၟာကွာ်တရဴဥတုဗြဲ

&quot;ဗြဲဂူတိဍုက်ယျဏောၚ်တှ်ေ ကက္ဍတ်တံတိတ်ကွာ်တရဴအိုတ်ရ&quot; ဗြဲဂူစှ်ေစိုပ်တိယျဏောၚ်တှ်ေ တိဝါဒှ်အာဍာ်ခၠိုၚ်ခိုဟ်ဟ်ကီု ဗလးဍာန်ဂှ်ပၠန် ဒှ်အာဂၠံၚ်တရဴကက္ဍတ်တံကွာ်တရဴခိုဟ်မွဲတုဲ ဣဏံဟေၚ်ရ-စိုပ်အခိၚ်သၟာကွာ်တရဴမဍောတ်သွတ်နွံအဝဲတၟာၜါပိလပှော်တဲ မကော်ခဴစ (ကက္ဍတ်) တံဂှ် တိတ်ကွာ်တရဴလုပ်ပေါဲဗတိုက်သွက်ဘဝဍေံအိုတ်ရ။

ကက္ဍတ်ဝွံ နယၟုသိပ္ပံမ္ဂး (Anabas testudineus) ဒှ်ဂကောံကဍာ်ပတေက်မွဲဂကူမဒှ်ရ။ 
ဂွံဆဵုဂကူကဏံမာန်ဂှ် အကြာဝါကေုာံစေါဝ်ကြုၚ် သီုကၟာလှာဒကှ်တံဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်တုဲ ဒှ်ဂကူကအဝဲပၟာဏနွံတၟာၜါပိလပှော်တဲပိုဲနွံရ၊ ကဝွံ ဒှ်အမာဲမၞိဟ်တံစဒၟံၚ်တုဲ လွဳလေလောဲစလေနွံရှ်ဖှ်ခိုဟ်မွဲဂကူတုဲ ဗွဝ်ဖျာတံနွံပၟိက်သွံရာန်ခိုဟ်ကွေံကွေံရ။
မူဟိုတ်ကက္ဍတ်တံဒးဂြိပ်တိုန်နူဍာ်တြေံအခိၚ်ဥတုဗြဲအိုတ်ဂှ်ရော-
၁။ ဍေံတံသၠဲတိဍာ်ဒၞာဲမံၚ်
ပ္ဍဲအခိၚ်ဥတုကတူကညၚ်ဂှ် ဟိုတ်နူပ္ဍဲဝါကေုာံစေါဝ်ကြုၚ်လှာဒကှ်တြေံဂှ် ဍာ်က္ဍာဇတ်ကှ်ကၠုၚ်သိုက်သိုက်ဂှ်ဟေၚ် ကက္ဍတ်တံ မံၚ်ကြေပ်ဂြတ်ညးသ္ကံဗွဲမလောန်တုဲ အခိၚ်ဗြဲစိုပ်တိရဂှ် ဍာ်တၟိကၟိုဟ်လုပ်ပ္ဍဲခၠိုၚ်ဝါစေါဝ်တံဂှ်တုဲ ကက္ဍတ်တံဂှ်လေ &quot;တိတ်ကွာ်တရဴ&quot; သွက်သ္ဂောံဂၠာဲဒၞာဲတၟိ သီုဂွံဗၠးအန္တရာယ်ကေုာံဂၠာဲစစၞလောဲနူတြေံဂှ်ရ။

၂။ ဍေံတံဂ္ကဲာဒၞဲာဖြေံခၟဲာ
ဥတုဗြဲဂှ်ဟေၚ် ဒှ်ဥတုအခိၚ်ကာလခိုဟ်နှဴလိၚ်ဖျေံခၟာဲဟလိုၚ်မအိုတ်ရ၊ ဍာ်တၟိလေအးဍိုက်ပေၚ်ကဵုသဘာဝခိုဟ် သီုစှ်ေဗီုဖျေံခၟာဲအိုတ်တုဲ ဟိုတ်ဂှ်ရ- ကက္ဍတ်ဗွဲမဂၠိုၚ်တံ တိတ်ကွာ်တရဴဗီုညးနဲအဲ ဗီုပိုဲတံမဆဵုဂဗဒၟံၚ်အကြာဝါခံက် အကြာဂၠံၚ်သ္ကဲဍာန်ဂှ်ကီုရ။

၃။ ပါဲဟလေတ်အန္တရာယ် (သၞသတြု)
ယဝ်မံၚ်ကောံကလောံဒၟံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်မွဲဗွဝ်မ္ဂးတှ်ေ ဒှ်အန္တရာယ်ကဵုသၞသတြုဍေံတံမာန် ညံၚ်ရဴဗွဲတုန်- ပံက်ကအ်ဂၠိၚ်, အကၠု, ဂစေံဍာ်, ဇြုံ, သီုကဵုသတ်မၞိဟ်တံဂှ်လေ ကဵုဘဲအန္တရာယ်ကဵုဍေံတံမာန်ဒၟံၚ်တုဲ ဟိုတ်သာ်ဝွံဟေၚ် ကက္ဍတ်တံဂှ်ဒးတိတ်ကွာ်တရဴထပြးမံၚ်ဗီုညးဗီုအဲအိုတ်ရ။
(ဗီုလဵုကက္ဍတ်ဂွံကွာ်ဂှ်ရော)
ကက္ဍတ်တံဝွံ အစောံစရာဲဍေံခိုဟ်နဲကဲယီုလ္တူဗလးတိဏံဂွံ နကဵုခန္တဍေံမွဲဂကူနွံကြပ်ကဵုဟမါ် (ခမါ်) မကော်ခဴစနသိပ္ပံ &quot;labyrinth organ&quot; ဂှ်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်ကဵုကက္ဍတ်တံ မံၚ်လ္တူဗလးတိလံနူကဂကူတၞဟ်တၞဟ်တံသီုချိုတ်ဝါတ်ကီုရ၊ တုဲတှ်ေ ကက္ဍတ်တံဂှ် စကာဂစေဟ်မြိုဟ်နွံဗွဲသၟဝ်ဗုၚ်သ္ကဲၜါလပါ် (ပိုဲဟီုစတဲဍေံ) ဂှ်တုဲ ဂမာအာသိုက်သိုက်လ္တူဗလးတိမဍုက်မံၚ်ဍာ်နွံညိညဂှ်မာန်လောဲလောဲရ၊ ဟိုတ်နူအစောံဍေံခိုဟ်သာ်ဏံဂှ်ဟေၚ်ရတုဲ ကက္ဍတ်တံဂှ် ကွာ်တရဴဂွံအာသ္ၚောဲ တတ်ဝါကၠောံဍာန် ဒံၚ်သၠာ်စှ်ေခၠိုၚ်ဍာ်တၟိမာန်စိုပ်တိုၚ်ပ္ကဴအိုတ်ရ။

နဲကဲသုၚ်စောဲဘဝပိုဲမၞိဟ်တံကဵုဓဝ်သမ်တီအခိၚ်ဥတုကဿီု-
သွက်ကောန်ၚာ်ဒေသရးမန်ပိုဲတံဂှ်တှ်ေ ကက္ဍတ်ပ္ဍဲအခိၚ်ဥတုဗြဲဂှ် &quot;ဒှ်လာပ်ဗဇဴနူသဘာဝ&quot; ခိုဟ်မွဲတုဲ ဂွံဆဵုပိုဲကောန်ၚာ်တံ ဂြိပ်ရပ်ကဗာ်က အကြာကရောံသ္ကံရဲတံတုဲ မိပ်ဇြိပ်ဗွဲသဘာဝ ဒေသရးမန်ကွာန်ဂြိုပ်တံရ။

ဆၜိုတ်ဏံသၟးဟသေၚ်တုဲ ဘဝကောန်ၚာ်တေံဂှ် စိုပ်အခိၚ်ဗြဲဂူစိုပ်တိယျဏောၚ်တှ်ေ အခိၚ်ကၟာတ်ဘာၜါတ္ၚဲသ္ၚိသဝ်ကဵုအာဒိုတ်ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲမိပ်ဇြိပ်သက်ဟီုဟၟဲတုဲ လိက်ဒးဗှ် homework အ္စာကဵုနၚ်နူဘာဂှ်စွံလဝ်ကၠာ ရပ်ဂွံဇဵုခၞေါန်ကၟာဲဂွံတၚ်ကအ်ခါဲကေတ်ကသော်ၜေါဝ်တိတုဲ ဂြိပ်စှ်ေဝါ ဟသေၚ်တှ်ေဂြိပ်စှ်ေစေါဝ်ကြုၚ်တုဲဍန်ကအိုတ်ရ၊ ကမဍန်ဂွံနၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂှ်တှ်ေ ကပကိုၚ်, ကက္ဍတ်, ကအဒက်၊  ဂွံကတုဲ ဂွိၚ်ဖေက်ၝဲဇကုဟွံဍုန်သွ သီုဇြာ်ထောံဗုၚ်ကၠောန်သ္အးထောံတုဲ ကၞောတ်နၚ်နကဵုထာၚ်ဂဏိ ဟသေၚ်တှ်ေစုတ်နၚ်တၚ်ကအ် ဖျဴနၚ်သ္ၚိကဵုၝဲဍုန်သွဍာ်ဗ္စးမြာၚ်ဖျးဖျးရ။
သြပ်ထောံတုဲ သဘာဝသာ်ဏံလေ သ္ကံရဲမိတ်သဟာဲတံဗွဲမဂၠိုၚ်ဂှ် ကေၚ်တတ်ထပါ်ကၠုၚ်လဝ် ကေၚ်လုက်စုက်ကၠုၚ်လဝ်သီုညးဖအိုတ်ရဏောၚ်ဂှ် စှ်ေကေတ်စိုတ်ရ၊ ဣဏံဟေၚ်ရ- သဘာဝကွာန်ရးမန်ပိုဲ ဇၟာပ်ဇၟာပ်ဥတုပြံၚ်သၠာဲဂှ် တသိုက်ဍုၚ်သွဝ်ဘဝကောန်ၚာ်ဟီုတှ်ေ အရာမဝေၚ် မရာမဂၠာဲစဗီုသဘာဝကဵုနၚ်လာပ်ဗဇဴဂှ် ဣဏံ ဇၟာပ်ညးအဲ နွံမံၚ်ပ္ဍဲဇဴစိုတ်ဝိဉာဏ်ပိုဲသီုညးဖအိုတ်ရ။

(ဗီုရုပ်ကက္ဍတ်ဝွံ ဗွဲကြဴဂွံဗီုရုပ်ဗွဲမသၠးပွးမ္ဂး ထပ်ပတိုန်ကဵုပၠန်ဏောၚ်)

==နိဿဲ==
https://www.facebook.com/photo/?fbid=1171235555044101&amp;set=a.649079670593028

[[ကဏ္ဍ:က]]
[[ကဏ္ဍ:သတ်ဍာ်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ဇဳဝဗေဒ]]
[[ကဏ္ဍ:လိက်ပရေင်]]</text>
      <sha1>17uqtr30ofrnabykh3sdajk6j6e6fcr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>စရၚ်လိက်ပြကိုဟ် ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7035</id>
    <revision>
      <id>52866</id>
      <parentid>47112</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T08:14:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52866</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="918" sha1="ehck1hwiuypwhpmhrxvlx36lnrh1t58" xml:space="preserve">== စရၚ်လိက်ပြကိုဟ် ==
ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ အလုံဒေသရးမန် 

တက်တြးပ္တိတ်လဝ်တုဲ

# ပြကိုဟ်အကံက်မာတိကာ+ဓာတုကထာ
# ပြကိုဟ်အကံက်ယမိက်
# ပြကိုဟ်အကံက်ပဋ္ဌာန်
# တြာဲသဒ္ဒါဇၞော် ကၞပ်ပထမ
# တြာဲသဒ္ဒါဇၞော် ကၞပ်ဒုတိယ
# တြာဲဝိနယ်ဍောတ် ပန်စံၚ်
# တြာဲကၚ်္ခါဝိတဏဳအဋ္ဌကထာ
# တြာဲအဘိဓမ္မတ္ထသၚ်္ဂဟ
# ပြကိုဟ်တြာဲအဘိဓာန်
# ပြကိုဟ်တြဲအလၚ်္ကာ

== နိဿဲ ==
[[ကဏ္ဍ:လိက်ပြကိုဟ်]]</text>
      <sha1>ehck1hwiuypwhpmhrxvlx36lnrh1t58</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52867</id>
      <parentid>52866</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T08:15:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52867</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="975" sha1="i5n5dgvsbqkt1y23ggeh8ntrrlzobfd" xml:space="preserve">== စရၚ်လိက်ပြကိုဟ် ==
ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ အလုံဒေသရးမန် 

တက်တြးပ္တိတ်လဝ်တုဲ

# ပြကိုဟ်အကံက်မာတိကာ+ဓာတုကထာ
# ပြကိုဟ်အကံက်ယမိက်
# ပြကိုဟ်အကံက်ပဋ္ဌာန်
# တြာဲသဒ္ဒါဇၞော် ကၞပ်ပထမ
# တြာဲသဒ္ဒါဇၞော် ကၞပ်ဒုတိယ
# တြာဲဝိနယ်ဍောတ် ပန်စံၚ်
# တြာဲကၚ်္ခါဝိတဏဳအဋ္ဌကထာ
# တြာဲအဘိဓမ္မတ္ထသၚ်္ဂဟ
# ပြကိုဟ်တြာဲအဘိဓာန်
# ပြကိုဟ်တြဲအလၚ်္ကာ

== နိဿဲ ==
[[ကဏ္ဍ:လိက်ပြကိုဟ်]]
[[ကဏ္ဍ:ရာမညဓမ္မာစရိယ]]</text>
      <sha1>i5n5dgvsbqkt1y23ggeh8ntrrlzobfd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52868</id>
      <parentid>52867</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T08:20:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52868</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4010" sha1="bg5yhkpqrjnb9ql5yumvicrtc1qvyy7" xml:space="preserve">'''စရင်လိက်ပြကိုဟ် ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ''' ဝွံ ဒှ်စရင် လိက်ပြကိုဟ် မဆေင်ကဵု ပညာပရိယတ် သာသနာ မပ္တံကဵု ပြကိုဟ်ဝိနယ်၊ အဘိဓရ်၊ သဒ္ဒါ ကေုာံ အလင်္ကာတအ် မကၠာဲစၠောအ်လဝ် နကဵုဘာသာမန်တုဲ၊ နကဵု [[ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ]] အလုံဒေသရးမန် တက်တြးပ္တိတ်လဝ် သွက်ကောန်သင်မန် ကေုာံ ညးမလ္ၚတ်ပရိယတ္တိတအ် ရ။

== စရင်လိက်ပြကိုဟ် မတက်တြးပ္တိတ်လဝ်တုဲဂမၠိုင် ==
ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ အလုံဒေသရးမန်ဝွံ သွက် ပရေင်ပညာ ပရိယတ္တိသာသနာ ဂွံတဴတက် ဗွဲမလောဲသွာဂှ် တက်တြးပ္တိတ်လဝ် ပြကိုဟ်တြာဲ ကေုာံ အကံက်နာနာ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width: 100%; text-align: left;&quot;
|+ လိက်ပြကိုဟ် မတက်တြးပ္တိတ်လဝ် နကဵု ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ
|- style=&quot;background-color: #f2f2f2;&quot;
! width=&quot;5%&quot; | လၟေင်
! width=&quot;60%&quot; | ယၟုပြကိုဟ်
! width=&quot;35%&quot; | ကဏ္ဍ
|-
| ၁ || ပြကိုဟ်အကံက်မာတိကာ ကေုာံ ဓာတုကထာ || အဘိဓရ်
|-
| ၂ || ပြကိုဟ်အကံက်ယမိက် || အဘိဓရ်
|-
| ၃ || ပြကိုဟ်အကံက်ပဋ္ဌာန် || အဘိဓရ်
|-
| ၄ || တြာဲသဒ္ဒါဇၞော် ကၞပ်ပထမ || သဒ္ဒါ ကေုာံ အရေဝ်ပါဠိ
|-
| ၅ || တြာဲသဒ္ဒါဇၞော် ကၞပ်ဒုတိယ || သဒ္ဒါ ကေုာံ အရေဝ်ပါဠိ
|-
| ၆ || တြာဲဝိနယ်ဍောတ် ပန်စံင် || ဝိနယ်
|-
| ၇ || တြာဲကင်္ခါဝိတရဏဳ အဋ္ဌကထာ || ဝိနယ် (အဋ္ဌကထာ)
|-
| ၈ || တြာဲအဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ || အဘိဓရ်
|-
| ၉ || ပြကိုဟ်တြာဲအဘိဓာန် || ဝေါဟာရ ကေုာံ အဘိဓာန်
|-
| ၁၀ || ပြကိုဟ်တြာဲအလင်္ကာ || ကဗျ ကေုာံ အလင်္ကာ
|}

== တင်စၟတ် ==
* လိက်ပြကိုဟ်လတူဏအ်ဝွံ ဒှ်ပြကိုဟ် အဓိက သွက် ကောန်သင်မန်တအ် သ္ဂောအ်ကတ်လ္ၚတ် သွဟ်လိက် ပ္ဍဲ ပေါဲသၟာန်သွဟ်လိက် ရာမညဓမ္မာစရိယ ကေုာံ ပေါဲသၟာန်သွဟ်လိက် အလဵုအသဳတအ် ရ။
* တင်စၟတ် ပွံင်အက္ခရ်: မလိက် &quot;ကင်္ခါဝိတဏဳ&quot; ဂှ် ဒှ် &quot;ကင်္ခါဝိတရဏဳ&quot; တုဲ၊ မလိက် &quot;တြဲ&quot; ဂှ် ဒှ် &quot;တြာဲ&quot; ရောင် သမ္တီကေတ်ထေက်ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ]]
* [[ရာမညနိကာယ]]

[[ကဏ္ဍ:လိက်ပြကိုဟ်]]
[[ကဏ္ဍ:ရာမညဓမ္မာစရိယ]]
[[ကဏ္ဍ:လိက်ပတ်မန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]</text>
      <sha1>bg5yhkpqrjnb9ql5yumvicrtc1qvyy7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဂကောံသင်မန် ကွးဘာတက္ကသိုလ် မဟာစူဠာလံင်ကန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7038</id>
    <revision>
      <id>52823</id>
      <parentid>47172</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T04:15:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52823</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8566" sha1="pl3b5h8hyovsmnifljtgvp8hp50llo3" xml:space="preserve">{{Infobox organization
| name          = ဂကောံသင်မန် ကွးဘာတက္ကသိုလ် မဟာစူဠာလံင်ကန်
| image         = 
| caption       = 
| type          = ဂကောံပရေင်ပညာ ကေုာံ သာသနာ
| purpose       = ပရေင်ရီုဗင်၊ ပရေင်ပညာ၊ ကေုာံ ပရေင်သာသနာ
| location      = [[တက္ကသိုလ် မဟာစူဠာလံင်ကန်]]၊ [[ရးနိဂီုသေံ]]
| region        = [[ရးနိဂီုသေံ]] ကေုာံ [[ရးနိဂီုဗၟာ]]
| members       = ခမဳသင် ကွးဘာမန်
}}

'''ဂကောံသင်မန် ကွးဘာတက္ကသိုလ် မဟာစူဠာလံင်ကန်''' ({{lang-en|Mon Monks Student Association of Mahachulalongkornrajavidyalaya University}}) ဂှ် ဒှ် ဂကောံ မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ခမဳသင်မန် ညးမလ္ၚတ် သ္ၚဳဂၠိပ်ဒၟံင် ပညာ ပ္ဍဲ [[တက္ကသိုလ် မဟာစူဠာလံင်ကန်]] (MCU) ပ္ဍဲ [[ရးနိဂီုသေံ]] ရ။ ဂကောံဝွံ ဒှ် ဒတန် ဗဟဵု မရီုဗင် ထံက်ပင် ကွးဘာသင်မန်တအ် သွက်ဂွံ လ္ၚတ်ပညာ လောဲသွာ ကေုာံ သွက်ဂွံ မင်မဲ ပြစာ် ပရေင်သာသနာ၊ လိက်ပတ် ကေုာံ ယေန်သၞာင်မန် ပ္ဍဲ အကြာ ဍုင်သေံ ရ။

== ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဒက်ပ္တန် ==
တက္ကသိုလ် မဟာစူဠာလံင်ကန် ဝွံ ဒှ် တက္ကသိုလ် ဗုဒ္ဓဘာသာ မပြာကတ်အိုတ် မွဲ ပ္ဍဲ ရးနိဂီုသေံ တုဲ၊ ဇၟာပ်ဇၟာပ်သၞာံ ခမဳသင်မန် နူကဵု ဍုင်မန်ဗၟာတအ် မလေပ် ပြာပ်ကၠုင် တိုန်ဘာ လ္ၚတ်ပညာ လပါ် ဓမ္မ၊ ဒဿနိကဗေဒ၊ ပရေင်မၞိဟ် ကေုာံ ပရေင်ပညာ နာနာ ဗွဲမဂၠိုင် ရ။ ဟိုတ်နူ လၟိဟ် ကွးဘာသင်မန် ဂၠိုင်တိုန် ကေုာံ နွံပၟိက် ကၠုင် ပရေင်ရီုဗင် လပါ် အခိုက်အလိုက် ဍုင်သေံ ကေုာံ ပရေင်စၟတ်သမ္တီ ဘာတအ်တုဲ၊ သင်မန်တအ် ညဳသၟဟ် ပံင်ကောံတုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ဂကောံဏအ် ရ။

== တင်ရန်တၟအ်ဂမၠိုင် ==
ဂကောံသင်မန် ကွးဘာတက္ကသိုလ် မဟာစူဠာလံင်ကန် ဝွံ နွံကဵု တင်ရန်တၟအ် အဓိက မပ္တံကဵု-
* သွက်ဂွံ ကဵု ကသပ်လညာတ် ကေုာံ ရီုဗင် ကွးဘာသင်မန် တၟိတအ် ညံင်ဂွံ အဆင်ပြေ ပ္ဍဲ ပရေင်တိုန်ဘာ ကေုာံ ပရေင်မံင်စံင်။
* သွက်ဂွံ ထိင်ဒက် ကေုာံ ဇၞော်မောဝ် ပ္တိုန် ပရေင်သာသနာ၊ လိက်ပတ်၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ အခိုက်ကၞာမန် ပ္ဍဲ အကြာ တက္ကသိုလ် ကေုာံ ဍုင်သေံ။
* သွက်ဂွံ သၠုင်ပ္တိုန် ကဆံင် ပရေင်ပညာ ကေုာံ ပရေင်သုတေသန ခမဳသင်မန်တအ်။
* သွက်ဂွံ ဒက်ပ္တန် မိတ်သဟာယ ကေုာံ ပရေင်ဆက်ဆောံ ကု ကွးဘာသင် နူကဵု ဍုင်နာနာတအ်။

== ပရေင်ချဳဒရာင်ဂမၠိုင် ==
ဂကောံဝွံ မလေပ် ကၠောန်ဗဒှ် ပရေင်ချဳဒရာင် နာနာသာ် လၟိုန်သၞာံ ရ။ ပရေင်ကမၠောန် အဓိကတအ်ဂှ်-
* '''ပွမဒုင်တၠုင် ကွးဘာတၟိ:''' ကၠောန်ဗဒှ် သဘင် ဒုင်တၠုင် ကွးဘာသင်မန် တၟိ (Orientation) ကေုာံ သောင်ကလး ပရူ ဥပဒေ ကေုာံ အခိုက်အလိုက် တက္ကသိုလ်။
* '''ပရေင်သာသနာ ကေုာံ ယေန်သၞာင်:''' ပံင်တောဲ ကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲကောန်ဂကူမန်၊ သဘင်အတးသင်္ကြာန်၊ သဘင်ကထိန် ကေုာံ ပရေင်တွဟ်ဓရ် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုသေံ။
* '''ပရေင်ပညာ:''' ကၠောန်ဗဒှ် တန်ဗ္တောန် သၠုင်ပ္တိုန် ဍာ်ဒကေဝ် မပ္တံကဵု တန်ဗ္တောန် အရေဝ်အင်္ဂလိက်၊ အရေဝ်သေံ ကေုာံ နဲကဲ သုတေသန တအ် သွက် ကွးဘာသင်မန်တအ်။

== ဂကောံညးတာလျိုၚ်ဂမၠိုၚ် ==
ဂကောံညးတာလျိုၚ်သၞာံ ၂၀၂၅-၂၆

'''နာယကဂမၠိုၚ်'''
* ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဉာဏိဿရ
* ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ပုပ္ဖဟံသာ
* ဒံက်တာ တၠဂုဏ်အ္စာဉာဏိဿရ
* ဒံက်တာ တၠဂုဏ်အ္စာသူရိယ
* တၠဂုဏ်အ္စာ ပဏ္ဍိတ

'''ဂကောံကေင်ကာ'''
# ဥက္ကဌ - တၠဂုဏ်အ္စာဓမ္မပိယ
# ဒုဥက္ကဌ - တၠဂုဏ်အ္စာမောနေယျာဓိက
# ဟိတဓရ - တၠဂုဏ်အ္စာ သုဓဇ
# ဒုဟိတဓရ - တၠဂုဏ်အ္စာ ကေသရိန္ဒ
# ဘဏ္ဍာဂါရိက - တၠဂုဏ်အ္စာ နန္ဒသာရ
# ဒုဘဏ္ဍာဂါရိက - တၠဂုဏ်အ္စာ သုခ
# လၟိၚ်ပရိုၚ် - တၠဂုဏ်အ္စာ ဒါန
# ဒုလၟိၚ်ပရိုၚ် - တၠဂုဏ်အ္စာ ဝံသဓဇ
# ဂအုပ်ရုၚ် - တၠဂုဏ်အ္စာ ဝီရ
# ဒုဂအုပ်ရုၚ် - တၠဂုဏ်အ္စာ ဣန္ဒမၚ်္ဂလ
# ညးဖန်နိမန် - တၠဂုဏ်အ္စာ ကဝိသာရ
# ဒုညးဖန်နိမန် - တၠဂုဏ်အ္စာ ဉာဏိန္ဒ

== စၟတ်သမ္တီပေၚ် (၁၀) သၞာံ ==
မ္ၚဵုစၟတ်သမ္တီပေင် (၁၀) သၞာံ “ဂကောံသင်မန်ကွးဘာတက္ကသိုလ်မဟာစူဠာလံင်ကန်” ရးဒျောဒျာ၊ ဍုင်သေံ ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ဒိတ္ထဳ- ၁၃၈၇ သၞာံ၊ ဂိတုက္ထိုန် (၆) မံက်၊ တ္ၚဲအဒိုတ် (အံက်တဝ်ဗါ ၂၆၊ သၞာံ ၂၀၂၅) ရ။&lt;ref&gt;[https://www.facebook.com/mcumonstudents/ မုက်လိက် ဖေ့စ်ဘောက် ဂကောံသင်မန် ကွးဘာတက္ကသိုလ် မဟာစူဠာလံင်ကန်]&lt;/ref&gt;

== နိဿဲ ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[တက္ကသိုလ် မဟာစူဠာလံင်ကန်]]
* [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
* [[ပရေင်ပညာမန်]]

[[ကဏ္ဍ:ဂကောံမန်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ပညာမန်]]
[[ကဏ္ဍ:တက္ကသိုလ် မဟာစူဠာလံင်ကန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]</text>
      <sha1>pl3b5h8hyovsmnifljtgvp8hp50llo3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကေတု (ကျာ်ဇၞော် ဘာသာံလှေဝ်)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7039</id>
    <revision>
      <id>52853</id>
      <parentid>48193</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T07:55:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52853</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16562" sha1="3hlk4q72qmu2yulddhqfh5kxkjkvyj4" xml:space="preserve">{{Infobox religious biography
| background       = &lt;!-- optional header background color --&gt;
| name             = ဘဒ္ဒန္တ ကေတု မဟာနာယက မဟာထေရ်
| honorific-suffix = 
| native_name      = 
| image            = Bhaddanta Ketu.jpg
| alt              = 
| caption          = 
| birth_name       = မာံပိုန်ဂၠိုင်&lt;!-- Only if different from name --&gt;
| birth_date       = {{birth date and age|1929|12|16|df=y}} &lt;!-- or, if deceased, {{birth date|YYYY|MM|DD|df=y}} --&gt;
| birth_place      = သာံလှေဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ဖာအင်၊ ဒေသရးမန် 
| death_date       = &lt;!-- {{death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD|df=y}} --&gt;
| death_place      = 
| death_cause      = &lt;!-- should only be included when the cause of death has significance for the subject's notability --&gt;
| resting_place    = 
| resting_place_coordinates = &lt;!-- {{coord|latitude|longitude|type:landmark|display=inline,title}} --&gt;
| nationality      = မန်&lt;!-- use only when necessary per [[WP:INFONAT]] --&gt;
| flourished       =
| home_town        = 
| spouse           = 
| partner          =
| children         = 
| parents          = 
| mother           = Mi Chae
| father           = Nai Saike
| works            = &lt;!-- or | literary_works = --&gt;
| education        =
| alma_mater       =
| known_for        =
| other_names      = &lt;!-- or: | other_name = --&gt;
| pen_name         = 
| posthumous_name  = 
| occupation       = 
| relatives        = 
| misc             = 
| honors           = 
| signature        = 
| denomination     = 
| temple           = 
| order            = 
| institute        = 
| church           = &lt;!-- or: |churches = --&gt; 
| founder          = 
| philosophy       = 
| sect             = 
| subsect          = 
| monastic_name    = 
| profession       = 
| ordination       = 
| consecration     = 
| initiation       = 
| initiation_date  =
| initiation_place =
| initiator        =
| teacher          = &lt;!-- or | guru = --&gt;
| location         = 
| previous_post    = 
| present_post     = 
| post             = 
| period           = 
| predecessor      = 
| successor        = 
| reason           = 
| reincarnation_of = 
| students         = &lt;!-- or | disciples = --&gt;
| initiated        =
| rank             = 
| title              = မဟာနာယက ဂဥုပ်ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ
| school             = ထေရဝါဒ
| religion           = ဗုဒ္ဓဘာသာ
| lineage            = ရာမညနိကာယ 
| native_name_lang   = My
| honorific-prefix   = ကျာ်ဇၞော်အစာတၠ 
| dharma_names       = 
| website          = &lt;!-- {{URL|example.com}} --&gt;
}}
'''ဘဒ္ဒန္တ ကေတု မဟာနာယက မဟာထေရ်''' (ၜံင် ၁၆ ဒဳဇြေမ္ဗာ ၁၉၂၉) ဝွံ ဒှ် ဂဥုပ်ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ အလုံဒေသရးမန် ရ။ ကျာ်ဇၞော်ဝွံ ဒှ် ညးမနွံ ကုပိုန် တၠဇမၠိင် အာယုက်သာသနာ၊ မဖျေဟ်ဗ္တောန်ကၠုင် လိက်ပရိယတ်၊ မစၞောန်ထ္ၜးကၠုင် ဓရ်ဝိပဿနာ တုဲပၠန် ဒှ် ညးမချူခၞံကၠုင် လိက် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။&lt;ref name=bio&gt;{{cite book |author=&lt;!-- not stated --&gt; |date= 18 November 2025 |title=A Biography of Bhaddanta Ketu Mahānāyaka Mahāthero
 |url=https://wikisource.org/wiki/Index:Biography_of_Bhaddanta_Ketu_Mah%C4%81n%C4%81yaka_Mah%C4%81thero_of.pdf |location= |publisher= |page= |isbn= |access-date=10 February 2026}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web |last1= |first1= |last2= |first2= |date=5 December 2025 |title=ဝိဇာတၚ်္ဂလ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဘဒ္ဒန္တကေတုမဟာထေရ် ကေုာံ မ္ၚဵုပတိုန်စရာဲ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ နဒဒှ်ဂအုပ်ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ။|url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fofficeoframonnyanikaya%2Fposts%2Fpfbid0s7yeGkKUP7Ze7Qk1D957gnrPWvPG3pNg964kLNsXCeScGRNrHtAZDeBhznT1aYaMl&amp;show_text=true&amp;width=500&quot;|url-access= |trans-title= |format= |website=ရုင်ရာမညနိကာယ Office of Ramonnyanikaya |language= |location= |publisher= |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date= |via= |quote=}}&lt;/ref&gt;

ကျာ်ဇၞော်ဝွံ ဂွံဒုင်ခပတိုန် နဒဒှ် ဂဥုပ်ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ၊ တုဲ ဒှ် ညး မနွံပိုန် ရာမညနိကာယ ဘာသာံလှေဝ် ကွာန်သာံလှေဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ဖာအင်၊ ဒေသရးမန် (တွဵုရးဍုင်ကရေင်)ရ။&lt;ref&gt;{{cite book |last= |first= |date=2025 |title=စရင်သင်လုပ်ဒ္ဂိုန် ဘာရာမညနိကာယ အလုံဒေသရးမန် (Rāmañña Nikāya monastic census) |url=https://ramonnyanikaya.com/wp-content/uploads/2025/11/vassa-list-2025.pdf |location= |publisher=Rāmañña Nikāya |page=39 |isbn= |access-date= 10 February 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=bio/&gt;

== ဘဝသၟတ် ==
ဘဒ္ဒန္တကေတု ဝွံ က္တဵုဒှ် မၞိဟ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၂၉ ဂိတုဒဳဇြေမ္ဗာ ၁၆ ပ္ဍဲ ကွာန်သာံလှေဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ဖာအင်၊ မဒှ် ကောန် နာဲသိုက် (Nai Saike) မိဆဵု (Mi Chae)။ ယၟုညး နူ ဍောတ်တ်ဂှ် မိမတအ် ခုတ်ကဵုလဝ် မာံပိုန်ဂၠိုင်။ ညး ဒှ် ကောန်ထဍဲ မရနုက် ကုပိ ပ္ဍဲ မၞိဟ်မသုန်မွဲမိ ကောန်တြုဟ် ပန် ကောန်ဗြဴမွဲဂှ်ရ။&lt;ref name=bio/&gt;

အခိင်ကာလ မဂွံ အာယုက် ၁၆ ဂှ် ညး ပ ထပိုယ် ဇရေင် ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တသောဘိတ မဟာထေရ်၊ ပ္ဍဲ ရာမညနိကာယ ပရိယတ္တိ ဘာသာံလှေဝ်၊ တုဲ ကလိဂွံ ယၟု ထပိုယ်ကေတု။&lt;ref name=bio/&gt;

သၞာံ ၁၉၄၈ ဂိတုဨပြဳ ၇ ဂှ် အခိင်မပေင် အာယုက် ၂၀ ဂှ် ဂွံအာစိုပ် ဒဒှ် ဘဝခမဳ ပ္ဍဲ ခဏ္ဍသိမ် ဘာကျာ်သုက် ဍုင်မတ်မလီု ဇရေင် အစာဥပ္ပဇ္ဇျာယ် ဘဒ္ဒန္တယုဂန္ဓရ မနွံပိုန် ဘာပြန်ရ။&lt;ref name=bio/&gt;

== ပညာပရိယတ်==
ကြဴ နူ မဂွံအာစိုပ် ဒဒှ်ခမဳတုဲ ခမဳကေတုဝွံ စကတ်လ္ၚတ် လိက်ပရိယတ် ပ္ဍဲ ဘာကျာ်ပရိယတ္တိ ပွိုင်ဍုင်ပံင်၊ တွဵုရးဍုင်မန်။ နူဂှ် အာကတ် ပ္ဍဲ ဘာတြေံ ပရိယတ္တိ ကွာန်ရောဂေါ၊ ဘာတြေံ ကွာန်လှာဒကှ် ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု။&lt;ref name=bio/&gt;

တုဲဂှ် အာမံင် မာန္တလေ ပ္ဍဲ ဘာဗွဲမဂၠိုင် မနွံတမ် ဟံသာဝတဳဘုရားကြီးတိုက်၊ ရွှေရည်ဆောင်တိုက်၊ ညောင်ကုန်းတိုက် တအ် ဒှ်တမ်ရ။ 

ကြဴ နူ မကတ်လ္ၚတ် လိက်ပရိယတ် သၞာံဗွဲမလအ်တုဲ ဗွဲကြဴ ဆက်လ္ၚတ်အာ နကုနဲဟွံသွဟ်လိက်ရ။&lt;ref name=bio/&gt;

== ကမၠောန်ဖျေဟ်လိက် ကု ဝိဿနာ ==
ကြဴနူ ညးမဂ္ၚေင်ကတ်လ္ၚတ်ပညာတုဲ ကျာ်ဇၞော် ဖျေဟ်ဗ္တောန် လိက်ပရိယတ် ကုကောန်ကွးတအ် သၞာံ ဗွဲမဂၠိုင် သီုကု ပ္ဍဲ ဘာညးမကေင်ကတ်လ္ၚတ်လဝ်တအ်ဂှ်ရ။ ဗွဲကြဴညိဂှ် ညး ကလေင်စဴ ကွာန်တွိုပ်သုက်ညး ကွာန်သာံလှေဝ်တုဲ ဆက်ဗ္တောန်အာ လိက် ကုကောန်နာဲ ကောန်ထပိုယ်တအ်ရ။&lt;ref name=bio/&gt;

ပါယ် နူ မဖျေဟ်ဗ္တောန် လိက်ကုကောန်နာဲ ကောန်ထပိုယ်တအ်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် သီုဗ္တောန် နဲကဲပၟဝ်ဝိဿနာ ကုခမဳသင် ဒါယကာတအ်ကီုရ။ တုဲပၠန် တွဟ်ဓရ် ကုဒါယကာဥပ္ပးဇန်တအ် ပယတ်ပယတ်ကီုရ။&lt;ref name=bio/&gt;

== ဒဒှ်မချူခၞံလိက် ==
ကျာ်ဇၞော်ကေတုဝွံ ပ္ကောံပ္ကေဝ် လိက်သၠရိုတ် မူတြေံဂမၠိုင်တုဲ ကလေင်ပ္ဍဵုဗီုတၟိကီု လိက်တၟိ အလဵုဇကုညး မချူလဝ်တုဲ တက်ပ္တိတ်ကီု နွံရ။ ကမၠောန်အဓိက ညးမကၠောန်လဝ် စပ်ကုလိက်ပတ်မ္ဂး သွက်ဂွံဆက်ထိင်ဒဝ်မင်မဲအာ လိက်ပတ်ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘာသာမန်ရ။ ညး တက်ပ္တိတ်လဝ် လိက် သီုဖအိုတ် စှ်ကၞပ်၊ ၜါကၞပ်ဂှ် ဒှ် လိက် အလဵုဇကုညး မခၞံချူလဝ်၊ သၟေဟ် ဒစာံကၞပ်ဂှ် ဒှ် လိက်မူသၠရိုတ် ညးပလေဝ်ဒါန်လဝ်ရ။ လိက်တအ်ဂှ် ဒှ် လိက်သွက်ဂွံကဵုဒါန် ကုခမဳသင် ကောံ ကုဒါယကာတအ်ရ။&lt;ref name=bio/&gt;

လိက်ကၞပ်တအ်ဂှ် :

# ဝိပဿနာဒဳပနဳ အုပ်ပထမ (1998)
# ဂါထာလ္ၚော၀်ကျာ်တြဲ (၂၈) ကေုာံ ကဗျလၚ်္ကာတၞဟ်တၞဟ်သာ် (2003)
# လိက်သၠပတ်၀င်ဓာတ်ကျာ် သတ္တမဝဂ် - ရးစာသပၠင် ဗွဲခမၞောန် (2005)
# လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်ဘာ (သာံလှေ၀်) ပေင်ကၠံသၞာံ, (2009)
# နဲသ္ၚေဝ်ဂၠိပ်ဝိပဿနာ ကေုာံ ဝိပတ္တိ (2010)
# ပြကိုဟ်အက္ခရဝိဓာနအဘိဓာနပ္ပဒဳပိကာ(2015)
# သၠပတ်ဝင်ဓာတ် (လိက်ကၞပ်-၄) (2016)
# သၠပတ်တြေံ နူသၠရိုတ် - ပြကိုဟ်လောကဝိဒူ (2017)
# သၠပတ်တြေံ နူသၠရိုတ် - သၠပတ်သၟီဇမ္ဗုပတိ (2019)
# ပြကိုဟ်ဂြန်ဂဉုဲဖျောဝ်ဂတဝ်သာဲဇၞော်ရောင် (2021)

== Religious activities ==
Bhaddanta Ketu has supported the construction of pagodas, Bodhi trees, rest houses, and monastic buildings in various parts of southern Myanmar as part of his religious activities.&lt;ref name=bio/&gt;

== Leadership roles ==
* 12 July 2000 – Appointed abbot of Rāmañña Nikāya Pariyatti Bhā Sarm Hle Monastery
* 2017 – Selected as Mahānāyaka of the Sarm Hle Pavāraṇā Chapter
* 29 November 2024 – Inaugurated as Second Mahānāyaka of the Rāmañña Nikāya Mon Saṅgha of southern Myanmar
* 28 February 2025 – Conferred the title Rāmañña Nikāya Ukkaṭṭha Upanāyaka
* 18 November 2025 – Selected as Mahānāyaka Mahāthero of the Rāmañña Nikāya Mon Saṅgha of Rāmaññadesa &lt;ref&gt;{{cite web |last1= |first1= |last2= |first2= |date=December 5, 2025 |title=ဝိဇာတၚ်္ဂလ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဘဒ္ဒန္တကေတုမဟာထေရ် ကေုာံ မ္ၚဵုပတိုန်စရာဲ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ နဒဒှ်ဂအုပ်ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ။|url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fofficeoframonnyanikaya%2Fposts%2Fpfbid0s7yeGkKUP7Ze7Qk1D957gnrPWvPG3pNg964kLNsXCeScGRNrHtAZDeBhznT1aYaMl&amp;show_text=true&amp;width=500&quot;|url-access= |trans-title= |format= |website=ရုင်ရာမညနိကာယ Office of Ramonnyanikaya |language= |location= |publisher= |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date= |via= |quote=}}&lt;/ref&gt;
* 5 December 2025 – Conferred the title Rāmañña Nikāya Ukkaṭṭha Mahānāyaka

== Reference ==
{{Reflist}}


ဘဒ္ဒန္တကေတု မနွံပိုန် ဘာသာံလှေဝ် ကွာန်သံာလှေဝ်ဝွံ နူ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၆ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ၂ မၟံက်ဂှ် ဂကောံသင်ရာမညနိကာယ သၟိတ်ပ္တိုန် နဒဒှ် ဂဏာစရိယ ဂဏာဓိပတိ ရာမညနိကာယ ဥက္ကဋ္ဌဥပနာယက ရ။&lt;ref&gt;{{cite web |author=&lt;!-- not stated --&gt; |date=February 28, 2025 |title= ဗီုရုပ်ချဳဒရာၚ် ရာမညဓမ္မာစရိယ, ရုၚ်ရာမညနိကာယ
သၟိတ်ပ္တိုန် နဒဒှ် ဂဏာစရိယ ဂဏာဓိပတိ ရာမညနိကာယဥက္ကဋ္ဌဥပနာယက|url=https://ramonnyanikaya.com/2025/02/28/%e1%80%9e%e1%81%9f%e1%80%ad%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%b9%e1%80%90%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%94%e1%80%ba-%e1%80%94%e1%80%92%e1%80%92%e1%80%be%e1%80%ba-%e1%80%82%e1%80%8f%e1%80%ac%e1%80%85%e1%80%9b/ |website=ဂကောံသၚ်ရာမညနိကာယ - Rāmaññanikāya Saņgha Association |location= |publisher=Open |access-date=November 1, 2025}}&lt;/ref&gt;

ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဂိတု ဒဳဇြေမ္ဗာ ၅ (သက္ကရာဇ် ၁၃၈၇ ဂိတုမြေက္ကသေု ၁ စွေက်)ဂှ် ဂွံဒုင်ထ္ၜုတ်ပ္တိုန် နဒဒှ် ဂဥုပ်ဂိုဏ်ရာမညနိကာယရ။&lt;ref&gt;{{cite web |last1= |first1= |last2= |first2= |date=December 5, 2025 |title=ဝိဇာတၚ်္ဂလ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဘဒ္ဒန္တကေတုမဟာထေရ် ကေုာံ မ္ၚဵုပတိုန်စရာဲ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ နဒဒှ်ဂအုပ်ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ။|url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fofficeoframonnyanikaya%2Fposts%2Fpfbid0s7yeGkKUP7Ze7Qk1D957gnrPWvPG3pNg964kLNsXCeScGRNrHtAZDeBhznT1aYaMl&amp;show_text=true&amp;width=500&quot;|url-access= |trans-title= |format= |website=ရုင်ရာမညနိကာယ Office of Ramonnyanikaya |language= |location= |publisher= |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date= |via= |quote=}}&lt;/ref&gt;

== နိဿဲ ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် == * [[ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ]] * [[ရာမညနိကာယ]] * [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်]] [[ကဏ္ဍ:ခမဳမန်ဂမၠိုင်]] [[ကဏ္ဍ:အစာချူလိက်မန်ဂမၠိုင်]] [[ကဏ္ဍ:ရာမညနိကာယ]] [[ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]</text>
      <sha1>3hlk4q72qmu2yulddhqfh5kxkjkvyj4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52854</id>
      <parentid>52853</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T07:57:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52854</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15357" sha1="huzbc5evx2r0o0r2rsr5fnoknyy245d" xml:space="preserve">{{Infobox religious biography
| background       = #FFD700
| name             = ဘဒ္ဒန္တ ကေတု မဟာနာယက မဟာထေရ်
| honorific-prefix = ကျာ်ဇၞော်အစာတၠ 
| image            = Bhaddanta Ketu.jpg
| birth_name       = မာံပိုန်ဂၠိုင်
| birth_date       = {{birth date and age|1929|12|16|df=y}}
| birth_place      = သာံလှေဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ဖာအင်၊ ဒေသရးမန် 
| nationality      = မန်
| mother           = မိဆဵု
| father           = နာဲသိုက်
| title            = မဟာနာယက ဂဥုပ်ဂိုဏ် ရာမညနိကာယ
| school           = ထေရဝါဒ
| religion         = ဗုဒ္ဓဘာသာ
| lineage          = ရာမညနိကာယ 
| native_name_lang = mnw
}}

'''ကျာ်ဇၞော်အစာတၠ ဘဒ္ဒန္တ ကေတု မဟာနာယက မဟာထေရ်''' (ၜံင် ၁၆ ဒဳဇြေမ္ဗာ ၁၉၂၉) ဝွံ ဒှ် ဂဥုပ်ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ အလုံဒေသရးမန် ရ။ ကျာ်ဇၞော်ဝွံ ဒှ် ညးမနွံပိုန် တၠဇမၠိင် အာယုက်သာသနာ၊ မဖျေဟ်ဗ္တောန်ကၠုင် လိက်ပရိယတ်၊ မစၞောန်ထ္ၜးကၠုင် ဓရ်ဝိပဿနာ တုဲပၠန် ဒှ် ညးမချူခၞံကၠုင် လိက် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။&lt;ref name=bio&gt;{{cite book |author=|date= 18 November 2025 |title=A Biography of Bhaddanta Ketu Mahānāyaka Mahāthero
 |url=https://wikisource.org/wiki/Index:Biography_of_Bhaddanta_Ketu_Mah%C4%81n%C4%81yaka_Mah%C4%81thero_of.pdf |location= |publisher= |page= |isbn= |access-date=10 February 2026}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web |last1= |first1= |last2= |first2= |date=5 December 2025 |title=ဝိဇာတၚ်္ဂလ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဘဒ္ဒန္တကေတုမဟာထေရ် ကေုာံ မ္ၚဵုပတိုန်စရာဲ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ နဒဒှ်ဂအုပ်ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ။|url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fofficeoframonnyanikaya%2Fposts%2Fpfbid0s7yeGkKUP7Ze7Qk1D957gnrPWvPG3pNg964kLNsXCeScGRNrHtAZDeBhznT1aYaMl&amp;show_text=true&amp;width=500&quot;|url-access= |trans-title= |format= |website=ရုင်ရာမညနိကာယ Office of Ramonnyanikaya |language= |location= |publisher= |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date= |via= |quote=}}&lt;/ref&gt;

ကျာ်ဇၞော်ဝွံ ဂွံဒုင်ခပတိုန် နဒဒှ် ဂဥုပ်ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ၊ တုဲ ဒှ် ညး မနွံပိုန် ရာမညနိကာယ ဘာသာံလှေဝ် ကွာန်သာံလှေဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ဖာအင်၊ ဒေသရးမန် (တွဵုရးဍုင်ကရေင်)ရ။&lt;ref&gt;{{cite book |last= |first= |date=2025 |title=စရင်သင်လုပ်ဒ္ဂိုန် ဘာရာမညနိကာယ အလုံဒေသရးမန် (Rāmañña Nikāya monastic census) |url=https://ramonnyanikaya.com/wp-content/uploads/2025/11/vassa-list-2025.pdf |location= |publisher=Rāmañña Nikāya |page=39 |isbn= |access-date= 10 February 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=bio/&gt;

== ဘဝသၟတ် ==
ဘဒ္ဒန္တကေတု ဝွံ က္တဵုဒှ် မၞိဟ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၂၉ ဂိတုဒဳဇြေမ္ဗာ ၁၆ ပ္ဍဲ ကွာန်သာံလှေဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ဖာအင်၊ မဒှ် ကောန် နာဲသိုက် (Nai Saike) ကေုာံ မိဆဵု (Mi Chae)။ ယၟုညး နူ ဍောတ်တ်ဂှ် မိမတအ် ခုတ်ကဵုလဝ် &quot;မာံပိုန်ဂၠိုင်&quot;။ ညး ဒှ် ကောန်ထဍဲ မရနုက် ကုပိ ပ္ဍဲ မၞိဟ်မသုန် (မွဲမိ ကောန်တြုဟ် ပန် ကောန်ဗြဴမွဲ) ဂှ်ရ။&lt;ref name=bio/&gt;

အခိင်ကာလ မဂွံ အာယုက် ၁၆ ဂှ် ညး ပ ထပိုယ် ဇရေင် ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တသောဘိတ မဟာထေရ်၊ ပ္ဍဲ ရာမညနိကာယ ပရိယတ္တိ ဘာသာံလှေဝ် တုဲ ကလိဂွံ ယၟု ထပိုယ်ကေတု။ သၞာံ ၁၉၄၈ ဂိတုဨပြဳ ၇ အခိင်မပေင် အာယုက် ၂၀ ဂှ် ဂွံအာစိုပ် ဒဒှ် ဘဝခမဳ ပ္ဍဲ ခဏ္ဍသိမ် ဘာကျာ်သုက် ဍုင်မတ်မလီု ဇရေင် အစာဥပ္ပဇ္ဇျာယ် ဘဒ္ဒန္တယုဂန္ဓရ မနွံပိုန် ဘာပြန် ရ။&lt;ref name=bio/&gt;

== ပညာပရိယတ် ==
ကြဴ နူ မဂွံအာစိုပ် ဒဒှ်ခမဳတုဲ ခမဳကေတုဝွံ စကတ်လ္ၚတ် လိက်ပရိယတ် ပ္ဍဲ ဘာကျာ်ပရိယတ္တိ ပွိုင်ဍုင်ပံင်၊ တွဵုရးဍုင်မန်။ နူဂှ် အာကတ် ပ္ဍဲ ဘာတြေံ ပရိယတ္တိ ကွာန်ရောဂေါ၊ ဘာတြေံ ကွာန်လှာဒကှ် ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု။&lt;ref name=bio/&gt;

တုဲဂှ် အာမံင် မာန္တလေ (မန္တလေး) ပ္ဍဲ ဘာဗွဲမဂၠိုင် မနွံတမ် ဟံသာဝတဳဘုရားကြီးတိုက်၊ ရွှေရည်ဆောင်တိုက်၊ ညောင်ကုန်းတိုက် တအ် ဒှ်တမ်ရ။ ကြဴ နူ မကတ်လ္ၚတ် လိက်ပရိယတ် သၞာံဗွဲမလအ်တုဲ ဗွဲကြဴ ဆက်လ္ၚတ်အာ နကုနဲဟွံသွဟ်လိက်ရ။&lt;ref name=bio/&gt;

== ကမၠောန်ဖျေဟ်လိက် ကု ဝိပဿနာ ==
ကြဴနူ ညးမဂ္ၚေင်ကတ်လ္ၚတ်ပညာတုဲ ကျာ်ဇၞော် ဖျေဟ်ဗ္တောန် လိက်ပရိယတ် ကုကောန်ကွးတအ် သၞာံ ဗွဲမဂၠိုင် သီုကု ပ္ဍဲ ဘာညးမကေင်ကတ်လ္ၚတ်လဝ်တအ်ဂှ်ရ။ ဗွဲကြဴညိဂှ် ညး ကလေင်စဴ ကွာန်တွိုပ်သုက်ညး ကွာန်သာံလှေဝ်တုဲ ဆက်ဗ္တောန်အာ လိက် ကုကောန်နာဲ ကောန်ထပိုယ်တအ်ရ။&lt;ref name=bio/&gt;

ပါယ် နူ မဖျေဟ်ဗ္တောန် လိက်ကုကောန်နာဲ ကောန်ထပိုယ်တအ်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် သီုဗ္တောန် နဲကဲပၟဝ်ဝိပဿနာ ကုခမဳသင် ဒါယကာတအ်ကီုရ။ တုဲပၠန် တွဟ်ဓရ် ကုဒါယကာဥပ္ပးဇန်တအ် ပယတ်ပယတ်ကီုရ။&lt;ref name=bio/&gt;

== ဒဒှ်မချူခၞံလိက် ==
ကျာ်ဇၞော်ကေတုဝွံ ပ္ကောံပ္ကေဝ် လိက်သၠရိုတ် မူတြေံဂမၠိုင်တုဲ ကလေင်ပ္ဍဵုဗီုတၟိကီု လိက်တၟိ အလဵုဇကုညး မချူလဝ်တုဲ တက်ပ္တိတ်ကီု နွံရ။ ကမၠောန်အဓိက ညးမကၠောန်လဝ် စပ်ကုလိက်ပတ်မ္ဂး သွက်ဂွံဆက်ထိင်ဒဝ်မင်မဲအာ လိက်ပတ်ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘာသာမန်ရ။ 

ညး တက်ပ္တိတ်လဝ် လိက် သီုဖအိုတ် စှ်ကၞပ်၊ ၜါကၞပ်ဂှ် ဒှ် လိက် အလဵုဇကုညး မခၞံချူလဝ်၊ သၟေဟ် ဒစာံကၞပ်ဂှ် ဒှ် လိက်မူသၠရိုတ် ညးပလေဝ်ဒါန်လဝ်ရ။ လိက်တအ်ဂှ် ဒှ် လိက်သွက်ဂွံကဵုဒါန် ကုခမဳသင် ကောံ ကုဒါယကာတအ်ရ။&lt;ref name=bio/&gt;

လိက်ကၞပ်တအ်ဂှ် :
# ဝိပဿနာဒဳပနဳ အုပ်ပထမ (၁၉၉၈)
# ဂါထာလ္ၚော၀်ကျာ်တြဲ (၂၈) ကေုာံ ကဗျလၚ်္ကာတၞဟ်တၞဟ်သာ် (၂၀၀၃)
# လိက်သၠပတ်၀င်ဓာတ်ကျာ် သတ္တမဝဂ် - ရးစာသပၠင် ဗွဲခမၞောန် (၂၀၀၅)
# လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်ဘာ (သာံလှေ၀်) ပေင်ကၠံသၞာံ (၂၀၀၉)
# နဲသ္ၚေဝ်ဂၠိပ်ဝိပဿနာ ကေုာံ ဝိပတ္တိ (၂၀၁၀)
# ပြကိုဟ်အက္ခရဝိဓာနအဘိဓာနပ္ပဒဳပိကာ (၂၀၁၅)
# သၠပတ်ဝင်ဓာတ် (လိက်ကၞပ်-၄) (၂၀၁၆)
# သၠပတ်တြေံ နူသၠရိုတ် - ပြကိုဟ်လောကဝိဒူ (၂၀၁၇)
# သၠပတ်တြေံ နူသၠရိုတ် - သၠပတ်သၟီဇမ္ဗုပတိ (၂၀၁၉)
# ပြကိုဟ်ဂြန်ဂဉုဲဖျောဝ်ဂတဝ်သာဲဇၞော်ရောင် (၂၀၂၁)

== ပရေင်သာသနာဂမၠိုင် ==
ဘဒ္ဒန္တ ကေတု ဝွံ သီုလွဳပရာ ကေုာံ ထံက်ပင်လဝ် ပရေင်သြိုင်ခၞံ ကျာ်စေတဳ၊ တၞံဇြဲဗောဓိ၊ ဇြပ်သဘင်ဓရ်၊ ကေုာံ အလုံအဆောက်အအုံ သာသနာ ပ္ဍဲဒေသ သၠုင်ကျာ ဍုင်ဗၟာ နဒဒှ် ပရေင်သာသနာညး ကီုရ။&lt;ref name=bio/&gt;

== တာလျိုင် ကေုာံ တဆိပ်ကြာဂမၠိုင် ==
* '''၁၂ ဂျူလာင် ၂၀၀၀:''' ဒုင်ခပတိုန် နဒဒှ် ကျာ်ဇၞော် မနွံပိုန် ရာမညနိကာယ ပရိယတ္တိ ဘာသာံလှေဝ်။
* '''၂၀၁၇:''' ဒုင်ရုဲစှ် နဒဒှ် မဟာနာယက ဂကောံပဝါရဏာ သာံလှေဝ်။
* '''၂၉ နဝ်ဝေမ္ဗာ ၂၀၂၄:''' အာစိုပ် ဒဒှ် ဒုတိယ မဟာနာယက ဂကောံသင်မန် ရာမညနိကာယ ဒေသသၠုင်ကျာ ဍုင်ဗၟာ။
* '''၂၈ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၂၅:''' ဂွံဒုင်ကဵု တဆိပ်ကြာ '''ရာမညနိကာယ ဥက္ကဋ္ဌ ဥပနာယက''' (နူသက္ကရာဇ် ၁၃၈၆ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ၂ မၟံက်)။&lt;ref&gt;{{cite web |author=|date=February 28, 2025 |title= ဗီုရုပ်ချဳဒရာၚ် ရာမညဓမ္မာစရိယ, ရုၚ်ရာမညနိကာယ
သၟိတ်ပ္တိုန် နဒဒှ် ဂဏာစရိယ ဂဏာဓိပတိ ရာမညနိကာယဥက္ကဋ္ဌဥပနာယက|url=https://ramonnyanikaya.com/2025/02/28/%e1%80%9e%e1%81%9f%e1%80%ad%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%b9%e1%80%90%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%94%e1%80%ba-%e1%80%94%e1%80%92%e1%80%92%e1%80%be%e1%80%ba-%e1%80%82%e1%80%8f%e1%80%ac%e1%80%85%e1%80%9b/ |website=ဂကောံသၚ်ရာမညနိကာယ - Rāmaññanikāya Saņgha Association |location= |publisher=Open |access-date=November 1, 2025}}&lt;/ref&gt;
* '''၁၈ နဝ်ဝေမ္ဗာ ၂၀၂၅:''' ဒုင်ရုဲစှ် နဒဒှ် မဟာနာယက မဟာထေရ် သွက် ဂကောံသင်မန် ရာမညနိကာယ အလုံရးမန် (ရာမညဒေသ)။&lt;ref&gt;{{cite web |last1= |first1= |last2= |first2= |date=December 5, 2025 |title=ဝိဇာတၚ်္ဂလ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဘဒ္ဒန္တကေတုမဟာထေရ် ကေုာံ မ္ၚဵုပတိုန်စရာဲ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ နဒဒှ်ဂအုပ်ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ။|url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fofficeoframonnyanikaya%2Fposts%2Fpfbid0s7yeGkKUP7Ze7Qk1D957gnrPWvPG3pNg964kLNsXCeScGRNrHtAZDeBhznT1aYaMl&amp;show_text=true&amp;width=500&quot;|url-access= |trans-title= |format= |website=ရုင်ရာမညနိကာယ Office of Ramonnyanikaya |language= |location= |publisher= |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date= |via= |quote=}}&lt;/ref&gt;
* '''၅ ဒဳဇြေမ္ဗာ ၂၀၂၅:''' ဂွံဒုင်ကဵု တဆိပ်ကြာ ကေုာံ ထ္ၜုတ်ပ္တိုန် နဒဒှ် '''ရာမညနိကာယ ဥက္ကဋ္ဌ မဟာနာယက''' (ဂဥုပ်ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ)။&lt;ref&gt;{{cite web |last1= |first1= |last2= |first2= |date=December 5, 2025 |title=ဝိဇာတၚ်္ဂလ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဘဒ္ဒန္တကေတုမဟာထေရ် ကေုာံ မ္ၚဵုပတိုန်စရာဲ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ နဒဒှ်ဂအုပ်ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ။|url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fofficeoframonnyanikaya%2Fposts%2Fpfbid0s7yeGkKUP7Ze7Qk1D957gnrPWvPG3pNg964kLNsXCeScGRNrHtAZDeBhznT1aYaMl&amp;show_text=true&amp;width=500&quot;|url-access= |trans-title= |format= |website=ရုင်ရာမညနိကာယ Office of Ramonnyanikaya |language= |location= |publisher= |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date= |via= |quote=}}&lt;/ref&gt;

== ပြကိုဟ်နိဿဲ ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ]]
* [[ရာမညနိကာယ]]
* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်]]

[[ကဏ္ဍ:ခမဳမန်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:အစာချူလိက်မန်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ရာမညနိကာယ]]
[[ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]</text>
      <sha1>huzbc5evx2r0o0r2rsr5fnoknyy245d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52855</id>
      <parentid>52854</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T07:57:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52855</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15447" sha1="n68vtok2aul24sd7ztcc5el657bq85p" xml:space="preserve">{{Infobox religious biography
| background       = #FFD700
| name             = ဘဒ္ဒန္တ ကေတု မဟာနာယက မဟာထေရ်
| honorific-prefix = ကျာ်ဇၞော်အစာတၠ 
| image            = Bhaddanta Ketu.jpg
| birth_name       = မာံပိုန်ဂၠိုင်
| birth_date       = {{birth date and age|1929|12|16|df=y}}
| birth_place      = သာံလှေဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ဖာအင်၊ ဒေသရးမန် 
| nationality      = မန်
| mother           = မိဆဵု
| father           = နာဲသိုက်
| title            = မဟာနာယက ဂဥုပ်ဂိုဏ် ရာမညနိကာယ
| school           = ထေရဝါဒ
| religion         = ဗုဒ္ဓဘာသာ
| lineage          = ရာမညနိကာယ 
| native_name_lang = mnw
}}

'''ကျာ်ဇၞော်အစာတၠ ဘဒ္ဒန္တ ကေတု မဟာနာယက မဟာထေရ်''' (ၜံင် ၁၆ ဒဳဇြေမ္ဗာ ၁၉၂၉) ဝွံ ဒှ် ဂဥုပ်ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ အလုံဒေသရးမန် ရ။ ကျာ်ဇၞော်ဝွံ ဒှ် ညးမနွံပိုန် တၠဇမၠိင် အာယုက်သာသနာ၊ မဖျေဟ်ဗ္တောန်ကၠုင် လိက်ပရိယတ်၊ မစၞောန်ထ္ၜးကၠုင် ဓရ်ဝိပဿနာ တုဲပၠန် ဒှ် ညးမချူခၞံကၠုင် လိက် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။&lt;ref name=bio&gt;{{cite book |author=|date= 18 November 2025 |title=A Biography of Bhaddanta Ketu Mahānāyaka Mahāthero
 |url=https://wikisource.org/wiki/Index:Biography_of_Bhaddanta_Ketu_Mah%C4%81n%C4%81yaka_Mah%C4%81thero_of.pdf |location= |publisher= |page= |isbn= |access-date=10 February 2026}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web |last1= |first1= |last2= |first2= |date=5 December 2025 |title=ဝိဇာတၚ်္ဂလ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဘဒ္ဒန္တကေတုမဟာထေရ် ကေုာံ မ္ၚဵုပတိုန်စရာဲ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ နဒဒှ်ဂအုပ်ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ။|url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fofficeoframonnyanikaya%2Fposts%2Fpfbid0s7yeGkKUP7Ze7Qk1D957gnrPWvPG3pNg964kLNsXCeScGRNrHtAZDeBhznT1aYaMl&amp;show_text=true&amp;width=500&quot;|url-access= |trans-title= |format= |website=ရုင်ရာမညနိကာယ Office of Ramonnyanikaya |language= |location= |publisher= |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date= |via= |quote=}}&lt;/ref&gt;

ကျာ်ဇၞော်ဝွံ ဂွံဒုင်ခပတိုန် နဒဒှ် ဂဥုပ်ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ၊ တုဲ ဒှ် ညး မနွံပိုန် ရာမညနိကာယ ဘာသာံလှေဝ် ကွာန်သာံလှေဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ဖာအင်၊ ဒေသရးမန် (တွဵုရးဍုင်ကရေင်)ရ။&lt;ref&gt;{{cite book |last= |first= |date=2025 |title=စရင်သင်လုပ်ဒ္ဂိုန် ဘာရာမညနိကာယ အလုံဒေသရးမန် (Rāmañña Nikāya monastic census) |url=https://ramonnyanikaya.com/wp-content/uploads/2025/11/vassa-list-2025.pdf |location= |publisher=Rāmañña Nikāya |page=39 |isbn= |access-date= 10 February 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=bio/&gt;

== ဘဝသၟတ် ==
ဘဒ္ဒန္တကေတု ဝွံ က္တဵုဒှ် မၞိဟ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၂၉ ဂိတုဒဳဇြေမ္ဗာ ၁၆ ပ္ဍဲ ကွာန်သာံလှေဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ဖာအင်၊ မဒှ် ကောန် နာဲသိုက် (Nai Saike) ကေုာံ မိဆဵု (Mi Chae)။ ယၟုညး နူ ဍောတ်တ်ဂှ် မိမတအ် ခုတ်ကဵုလဝ် &quot;မာံပိုန်ဂၠိုင်&quot;။ ညး ဒှ် ကောန်ထဍဲ မရနုက် ကုပိ ပ္ဍဲ မၞိဟ်မသုန် (မွဲမိ ကောန်တြုဟ် ပန် ကောန်ဗြဴမွဲ) ဂှ်ရ။&lt;ref name=bio/&gt;

အခိင်ကာလ မဂွံ အာယုက် ၁၆ ဂှ် ညး ပ ထပိုယ် ဇရေင် ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တသောဘိတ မဟာထေရ်၊ ပ္ဍဲ ရာမညနိကာယ ပရိယတ္တိ ဘာသာံလှေဝ် တုဲ ကလိဂွံ ယၟု ထပိုယ်ကေတု။ သၞာံ ၁၉၄၈ ဂိတုဨပြဳ ၇ အခိင်မပေင် အာယုက် ၂၀ ဂှ် ဂွံအာစိုပ် ဒဒှ် ဘဝခမဳ ပ္ဍဲ ခဏ္ဍသိမ် ဘာကျာ်သုက် ဍုင်မတ်မလီု ဇရေင် အစာဥပ္ပဇ္ဇျာယ် ဘဒ္ဒန္တယုဂန္ဓရ မနွံပိုန် ဘာပြန် ရ။&lt;ref name=bio/&gt;

== ပညာပရိယတ် ==
ကြဴ နူ မဂွံအာစိုပ် ဒဒှ်ခမဳတုဲ ခမဳကေတုဝွံ စကတ်လ္ၚတ် လိက်ပရိယတ် ပ္ဍဲ ဘာကျာ်ပရိယတ္တိ ပွိုင်ဍုင်ပံင်၊ တွဵုရးဍုင်မန်။ နူဂှ် အာကတ် ပ္ဍဲ ဘာတြေံ ပရိယတ္တိ ကွာန်ရောဂေါ၊ ဘာတြေံ ကွာန်လှာဒကှ် ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု။&lt;ref name=bio/&gt;

တုဲဂှ် အာမံင် မာန္တလေ (မန္တလေး) ပ္ဍဲ ဘာဗွဲမဂၠိုင် မနွံတမ် ဟံသာဝတဳဘုရားကြီးတိုက်၊ ရွှေရည်ဆောင်တိုက်၊ ညောင်ကုန်းတိုက် တအ် ဒှ်တမ်ရ။ ကြဴ နူ မကတ်လ္ၚတ် လိက်ပရိယတ် သၞာံဗွဲမလအ်တုဲ ဗွဲကြဴ ဆက်လ္ၚတ်အာ နကုနဲဟွံသွဟ်လိက်ရ။&lt;ref name=bio/&gt;

== ကမၠောန်ဖျေဟ်လိက် ကု ဝိပဿနာ ==
ကြဴနူ ညးမဂ္ၚေင်ကတ်လ္ၚတ်ပညာတုဲ ကျာ်ဇၞော် ဖျေဟ်ဗ္တောန် လိက်ပရိယတ် ကုကောန်ကွးတအ် သၞာံ ဗွဲမဂၠိုင် သီုကု ပ္ဍဲ ဘာညးမကေင်ကတ်လ္ၚတ်လဝ်တအ်ဂှ်ရ။ ဗွဲကြဴညိဂှ် ညး ကလေင်စဴ ကွာန်တွိုပ်သုက်ညး ကွာန်သာံလှေဝ်တုဲ ဆက်ဗ္တောန်အာ လိက် ကုကောန်နာဲ ကောန်ထပိုယ်တအ်ရ။&lt;ref name=bio/&gt;

ပါယ် နူ မဖျေဟ်ဗ္တောန် လိက်ကုကောန်နာဲ ကောန်ထပိုယ်တအ်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် သီုဗ္တောန် နဲကဲပၟဝ်ဝိပဿနာ ကုခမဳသင် ဒါယကာတအ်ကီုရ။ တုဲပၠန် တွဟ်ဓရ် ကုဒါယကာဥပ္ပးဇန်တအ် ပယတ်ပယတ်ကီုရ။&lt;ref name=bio/&gt;

== ဒဒှ်မချူခၞံလိက် ==
ကျာ်ဇၞော်ကေတုဝွံ ပ္ကောံပ္ကေဝ် လိက်သၠရိုတ် မူတြေံဂမၠိုင်တုဲ ကလေင်ပ္ဍဵုဗီုတၟိကီု လိက်တၟိ အလဵုဇကုညး မချူလဝ်တုဲ တက်ပ္တိတ်ကီု နွံရ။ ကမၠောန်အဓိက ညးမကၠောန်လဝ် စပ်ကုလိက်ပတ်မ္ဂး သွက်ဂွံဆက်ထိင်ဒဝ်မင်မဲအာ လိက်ပတ်ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘာသာမန်ရ။ 

ညး တက်ပ္တိတ်လဝ် လိက် သီုဖအိုတ် စှ်ကၞပ်၊ ၜါကၞပ်ဂှ် ဒှ် လိက် အလဵုဇကုညး မခၞံချူလဝ်၊ သၟေဟ် ဒစာံကၞပ်ဂှ် ဒှ် လိက်မူသၠရိုတ် ညးပလေဝ်ဒါန်လဝ်ရ။ လိက်တအ်ဂှ် ဒှ် လိက်သွက်ဂွံကဵုဒါန် ကုခမဳသင် ကောံ ကုဒါယကာတအ်ရ။&lt;ref name=bio/&gt;

လိက်ကၞပ်တအ်ဂှ် :
# ဝိပဿနာဒဳပနဳ အုပ်ပထမ (၁၉၉၈)
# ဂါထာလ္ၚော၀်ကျာ်တြဲ (၂၈) ကေုာံ ကဗျလၚ်္ကာတၞဟ်တၞဟ်သာ် (၂၀၀၃)
# လိက်သၠပတ်၀င်ဓာတ်ကျာ် သတ္တမဝဂ် - ရးစာသပၠင် ဗွဲခမၞောန် (၂၀၀၅)
# လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်ဘာ (သာံလှေ၀်) ပေင်ကၠံသၞာံ (၂၀၀၉)
# နဲသ္ၚေဝ်ဂၠိပ်ဝိပဿနာ ကေုာံ ဝိပတ္တိ (၂၀၁၀)
# ပြကိုဟ်အက္ခရဝိဓာနအဘိဓာနပ္ပဒဳပိကာ (၂၀၁၅)
# သၠပတ်ဝင်ဓာတ် (လိက်ကၞပ်-၄) (၂၀၁၆)
# သၠပတ်တြေံ နူသၠရိုတ် - ပြကိုဟ်လောကဝိဒူ (၂၀၁၇)
# သၠပတ်တြေံ နူသၠရိုတ် - သၠပတ်သၟီဇမ္ဗုပတိ (၂၀၁၉)
# ပြကိုဟ်ဂြန်ဂဉုဲဖျောဝ်ဂတဝ်သာဲဇၞော်ရောင် (၂၀၂၁)

== ပရေင်သာသနာဂမၠိုင် ==
ဘဒ္ဒန္တ ကေတု ဝွံ သီုလွဳပရာ ကေုာံ ထံက်ပင်လဝ် ပရေင်သြိုင်ခၞံ ကျာ်စေတဳ၊ တၞံဇြဲဗောဓိ၊ ဇြပ်သဘင်ဓရ်၊ ကေုာံ အလုံအဆောက်အအုံ သာသနာ ပ္ဍဲဒေသ သၠုင်ကျာ ဍုင်ဗၟာ နဒဒှ် ပရေင်သာသနာညး ကီုရ။&lt;ref name=bio/&gt;

== တာလျိုင် ကေုာံ တဆိပ်ကြာဂမၠိုင် ==
* '''၁၂ ဂျူလာင် ၂၀၀၀:''' ဒုင်ခပတိုန် နဒဒှ် ကျာ်ဇၞော် မနွံပိုန် ရာမညနိကာယ ပရိယတ္တိ ဘာသာံလှေဝ်။
* '''၂၀၁၇:''' ဒုင်ရုဲစှ် နဒဒှ် မဟာနာယက ဂကောံပဝါရဏာ သာံလှေဝ်။
* '''၂၉ နဝ်ဝေမ္ဗာ ၂၀၂၄:''' အာစိုပ် ဒဒှ် ဒုတိယ မဟာနာယက ဂကောံသင်မန် ရာမညနိကာယ ဒေသသၠုင်ကျာ ဍုင်ဗၟာ။
* '''၂၈ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၂၅:''' ဂွံဒုင်ကဵု တဆိပ်ကြာ '''ရာမညနိကာယ ဥက္ကဋ္ဌ ဥပနာယက''' (နူသက္ကရာဇ် ၁၃၈၆ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ၂ မၟံက်)။&lt;ref&gt;{{cite web |author=|date=February 28, 2025 |title= ဗီုရုပ်ချဳဒရာၚ် ရာမညဓမ္မာစရိယ, ရုၚ်ရာမညနိကာယ
သၟိတ်ပ္တိုန် နဒဒှ် ဂဏာစရိယ ဂဏာဓိပတိ ရာမညနိကာယဥက္ကဋ္ဌဥပနာယက|url=https://ramonnyanikaya.com/2025/02/28/%e1%80%9e%e1%81%9f%e1%80%ad%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%b9%e1%80%90%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%94%e1%80%ba-%e1%80%94%e1%80%92%e1%80%92%e1%80%be%e1%80%ba-%e1%80%82%e1%80%8f%e1%80%ac%e1%80%85%e1%80%9b/ |website=ဂကောံသၚ်ရာမညနိကာယ - Rāmaññanikāya Saņgha Association |location= |publisher=Open |access-date=November 1, 2025}}&lt;/ref&gt;
* '''၁၈ နဝ်ဝေမ္ဗာ ၂၀၂၅:''' ဒုင်ရုဲစှ် နဒဒှ် မဟာနာယက မဟာထေရ် သွက် ဂကောံသင်မန် ရာမညနိကာယ အလုံရးမန် (ရာမညဒေသ)။&lt;ref&gt;{{cite web |last1= |first1= |last2= |first2= |date=December 5, 2025 |title=ဝိဇာတၚ်္ဂလ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဘဒ္ဒန္တကေတုမဟာထေရ် ကေုာံ မ္ၚဵုပတိုန်စရာဲ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ နဒဒှ်ဂအုပ်ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ။|url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fofficeoframonnyanikaya%2Fposts%2Fpfbid0s7yeGkKUP7Ze7Qk1D957gnrPWvPG3pNg964kLNsXCeScGRNrHtAZDeBhznT1aYaMl&amp;show_text=true&amp;width=500&quot;|url-access= |trans-title= |format= |website=ရုင်ရာမညနိကာယ Office of Ramonnyanikaya |language= |location= |publisher= |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date= |via= |quote=}}&lt;/ref&gt;
* '''၅ ဒဳဇြေမ္ဗာ ၂၀၂၅:''' ဂွံဒုင်ကဵု တဆိပ်ကြာ ကေုာံ ထ္ၜုတ်ပ္တိုန် နဒဒှ် '''ရာမညနိကာယ ဥက္ကဋ္ဌ မဟာနာယက''' (ဂဥုပ်ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ)။&lt;ref&gt;{{cite web |last1= |first1= |last2= |first2= |date=December 5, 2025 |title=ဝိဇာတၚ်္ဂလ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဘဒ္ဒန္တကေတုမဟာထေရ် ကေုာံ မ္ၚဵုပတိုန်စရာဲ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ နဒဒှ်ဂအုပ်ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ။|url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fofficeoframonnyanikaya%2Fposts%2Fpfbid0s7yeGkKUP7Ze7Qk1D957gnrPWvPG3pNg964kLNsXCeScGRNrHtAZDeBhznT1aYaMl&amp;show_text=true&amp;width=500&quot;|url-access= |trans-title= |format= |website=ရုင်ရာမညနိကာယ Office of Ramonnyanikaya |language= |location= |publisher= |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date= |via= |quote=}}&lt;/ref&gt;

== ပြကိုဟ်နိဿဲ ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ]]
* [[ရာမညနိကာယ]]
* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်]]

[[ကဏ္ဍ:ခမဳမန်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:အစာချူလိက်မန်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ရာမညနိကာယ]]
[[ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
&lt;references /&gt;
[[ကဏ္ဍ:ဂဥုပ်ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ]]</text>
      <sha1>n68vtok2aul24sd7ztcc5el657bq85p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52858</id>
      <parentid>52855</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T08:01:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52858</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15568" sha1="ejlbna30s4v5gkaq18foydahfm0mjfw" xml:space="preserve">{{Infobox religious biography
| background       = #FFD700
| name             = ဘဒ္ဒန္တ ကေတု မဟာနာယက မဟာထေရ်
| honorific-prefix = ကျာ်ဇၞော်အစာတၠ 
| image            = Bhaddanta Ketu.jpg
| birth_name       = မာံပိုန်ဂၠိုင်
| birth_date       = {{birth date and age|1929|12|16|df=y}}
| birth_place      = သာံလှေဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ဖာအင်၊ ဒေသရးမန် 
| nationality      = မန်
| mother           = မိဆဵု
| father           = နာဲသိုက်
| title            = မဟာနာယက ဂဥုပ်ဂိုဏ် ရာမညနိကာယ
| school           = ထေရဝါဒ
| religion         = ဗုဒ္ဓဘာသာ
| lineage          = ရာမညနိကာယ 
| native_name_lang = mnw
}}

'''ကျာ်ဇၞော်အစာတၠ ဘဒ္ဒန္တ ကေတု မဟာနာယက မဟာထေရ်''' (ၜံင် ၁၆ ဒဳဇြေမ္ဗာ ၁၉၂၉) ဝွံ ဒှ် ဂဥုပ်ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ အလုံဒေသရးမန် ရ။ ကျာ်ဇၞော်ဝွံ ဒှ် ညးမနွံပိုန် တၠဇမၠိင် အာယုက်သာသနာ၊ မဖျေဟ်ဗ္တောန်ကၠုင် လိက်ပရိယတ်၊ မစၞောန်ထ္ၜးကၠုင် ဓရ်ဝိပဿနာ တုဲပၠန် ဒှ် ညးမချူခၞံကၠုင် လိက် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။&lt;ref name=bio&gt;{{cite book |author=|date= 18 November 2025 |title=A Biography of Bhaddanta Ketu Mahānāyaka Mahāthero
 |url=https://wikisource.org/wiki/Index:Biography_of_Bhaddanta_Ketu_Mah%C4%81n%C4%81yaka_Mah%C4%81thero_of.pdf |location= |publisher= |page= |isbn= |access-date=10 February 2026}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web |last1= |first1= |last2= |first2= |date=5 December 2025 |title=ဝိဇာတၚ်္ဂလ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဘဒ္ဒန္တကေတုမဟာထေရ် ကေုာံ မ္ၚဵုပတိုန်စရာဲ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ နဒဒှ်ဂအုပ်ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ။|url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fofficeoframonnyanikaya%2Fposts%2Fpfbid0s7yeGkKUP7Ze7Qk1D957gnrPWvPG3pNg964kLNsXCeScGRNrHtAZDeBhznT1aYaMl&amp;show_text=true&amp;width=500&quot;|url-access= |trans-title= |format= |website=ရုင်ရာမညနိကာယ Office of Ramonnyanikaya |language= |location= |publisher= |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date= |via= |quote=}}&lt;/ref&gt;

ကျာ်ဇၞော်ဝွံ ဂွံဒုင်ခပတိုန် နဒဒှ် ဂဥုပ်ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ၊ တုဲ ဒှ် ညး မနွံပိုန် ရာမညနိကာယ [[သာံလှေဝ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်သာံလှေဝ်|ဘာသာံလှေဝ်]] ကွာန်သာံလှေဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ဖာအင်၊ ဒေသရးမန် (တွဵုရးဍုင်ကရေင်)ရ။&lt;ref&gt;{{cite book |last= |first= |date=2025 |title=စရင်သင်လုပ်ဒ္ဂိုန် ဘာရာမညနိကာယ အလုံဒေသရးမန် (Rāmañña Nikāya monastic census) |url=https://ramonnyanikaya.com/wp-content/uploads/2025/11/vassa-list-2025.pdf |location= |publisher=Rāmañña Nikāya |page=39 |isbn= |access-date= 10 February 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=bio/&gt;

== ဘဝသၟတ် ==
ဘဒ္ဒန္တကေတု ဝွံ က္တဵုဒှ် မၞိဟ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၂၉ ဂိတုဒဳဇြေမ္ဗာ ၁၆ ပ္ဍဲ ကွာန်သာံလှေဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ဖာအင်၊ မဒှ် ကောန် နာဲသိုက် (Nai Saike) ကေုာံ မိဆဵု (Mi Chae)။ ယၟုညး နူ ဍောတ်တ်ဂှ် မိမတအ် ခုတ်ကဵုလဝ် &quot;မာံပိုန်ဂၠိုင်&quot;။ ညး ဒှ် ကောန်ထဍဲ မရနုက် ကုပိ ပ္ဍဲ မၞိဟ်မသုန် (မွဲမိ ကောန်တြုဟ် ပန် ကောန်ဗြဴမွဲ) ဂှ်ရ။&lt;ref name=bio/&gt;

အခိင်ကာလ မဂွံ အာယုက် ၁၆ ဂှ် ညး ပ ထပိုယ် ဇရေင် ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တသောဘိတ မဟာထေရ်၊ ပ္ဍဲ ရာမညနိကာယ ပရိယတ္တိ ဘာသာံလှေဝ် တုဲ ကလိဂွံ ယၟု ထပိုယ်ကေတု။ သၞာံ ၁၉၄၈ ဂိတုဨပြဳ ၇ အခိင်မပေင် အာယုက် ၂၀ ဂှ် ဂွံအာစိုပ် ဒဒှ် ဘဝခမဳ ပ္ဍဲ ခဏ္ဍသိမ် ဘာကျာ်သုက် ဍုင်မတ်မလီု ဇရေင် အစာဥပ္ပဇ္ဇျာယ် ဘဒ္ဒန္တယုဂန္ဓရ မနွံပိုန် ဘာပြန် ရ။&lt;ref name=bio/&gt;

== ပညာပရိယတ် ==
ကြဴ နူ မဂွံအာစိုပ် ဒဒှ်ခမဳတုဲ ခမဳကေတုဝွံ စကတ်လ္ၚတ် လိက်ပရိယတ် ပ္ဍဲ ဘာကျာ်ပရိယတ္တိ ပွိုင်ဍုင်ပံင်၊ တွဵုရးဍုင်မန်။ နူဂှ် အာကတ် ပ္ဍဲ ဘာတြေံ ပရိယတ္တိ ကွာန်ရောဂေါ၊ ဘာတြေံ ကွာန်လှာဒကှ် ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု။&lt;ref name=bio/&gt;

တုဲဂှ် အာမံင် မာန္တလေ (မန္တလေး) ပ္ဍဲ ဘာဗွဲမဂၠိုင် မနွံတမ် ဟံသာဝတဳဘုရားကြီးတိုက်၊ ရွှေရည်ဆောင်တိုက်၊ ညောင်ကုန်းတိုက် တအ် ဒှ်တမ်ရ။ ကြဴ နူ မကတ်လ္ၚတ် လိက်ပရိယတ် သၞာံဗွဲမလအ်တုဲ ဗွဲကြဴ ဆက်လ္ၚတ်အာ နကုနဲဟွံသွဟ်လိက်ရ။&lt;ref name=bio/&gt;

== ကမၠောန်ဖျေဟ်လိက် ကု ဝိပဿနာ ==
ကြဴနူ ညးမဂ္ၚေင်ကတ်လ္ၚတ်ပညာတုဲ ကျာ်ဇၞော် ဖျေဟ်ဗ္တောန် လိက်ပရိယတ် ကုကောန်ကွးတအ် သၞာံ ဗွဲမဂၠိုင် သီုကု ပ္ဍဲ ဘာညးမကေင်ကတ်လ္ၚတ်လဝ်တအ်ဂှ်ရ။ ဗွဲကြဴညိဂှ် ညး ကလေင်စဴ ကွာန်တွိုပ်သုက်ညး ကွာန်သာံလှေဝ်တုဲ ဆက်ဗ္တောန်အာ လိက် ကုကောန်နာဲ ကောန်ထပိုယ်တအ်ရ။&lt;ref name=bio/&gt;

ပါယ် နူ မဖျေဟ်ဗ္တောန် လိက်ကုကောန်နာဲ ကောန်ထပိုယ်တအ်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် သီုဗ္တောန် နဲကဲပၟဝ်ဝိပဿနာ ကုခမဳသင် ဒါယကာတအ်ကီုရ။ တုဲပၠန် တွဟ်ဓရ် ကုဒါယကာဥပ္ပးဇန်တအ် ပယတ်ပယတ်ကီုရ။&lt;ref name=bio/&gt;

== ဒဒှ်မချူခၞံလိက် ==
ကျာ်ဇၞော်ကေတုဝွံ ပ္ကောံပ္ကေဝ် လိက်သၠရိုတ် မူတြေံဂမၠိုင်တုဲ ကလေင်ပ္ဍဵုဗီုတၟိကီု လိက်တၟိ အလဵုဇကုညး မချူလဝ်တုဲ တက်ပ္တိတ်ကီု နွံရ။ ကမၠောန်အဓိက ညးမကၠောန်လဝ် စပ်ကုလိက်ပတ်မ္ဂး သွက်ဂွံဆက်ထိင်ဒဝ်မင်မဲအာ လိက်ပတ်ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘာသာမန်ရ။ 

ညး တက်ပ္တိတ်လဝ် လိက် သီုဖအိုတ် စှ်ကၞပ်၊ ၜါကၞပ်ဂှ် ဒှ် လိက် အလဵုဇကုညး မခၞံချူလဝ်၊ သၟေဟ် ဒစာံကၞပ်ဂှ် ဒှ် လိက်မူသၠရိုတ် ညးပလေဝ်ဒါန်လဝ်ရ။ လိက်တအ်ဂှ် ဒှ် လိက်သွက်ဂွံကဵုဒါန် ကုခမဳသင် ကောံ ကုဒါယကာတအ်ရ။&lt;ref name=bio/&gt;

လိက်ကၞပ်တအ်ဂှ် :
# ဝိပဿနာဒဳပနဳ အုပ်ပထမ (၁၉၉၈)
# ဂါထာလ္ၚော၀်ကျာ်တြဲ (၂၈) ကေုာံ ကဗျလၚ်္ကာတၞဟ်တၞဟ်သာ် (၂၀၀၃)
# လိက်သၠပတ်၀င်ဓာတ်ကျာ် သတ္တမဝဂ် - ရးစာသပၠင် ဗွဲခမၞောန် (၂၀၀၅)
# လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်ဘာ (သာံလှေ၀်) ပေင်ကၠံသၞာံ (၂၀၀၉)
# နဲသ္ၚေဝ်ဂၠိပ်ဝိပဿနာ ကေုာံ ဝိပတ္တိ (၂၀၁၀)
# ပြကိုဟ်အက္ခရဝိဓာနအဘိဓာနပ္ပဒဳပိကာ (၂၀၁၅)
# သၠပတ်ဝင်ဓာတ် (လိက်ကၞပ်-၄) (၂၀၁၆)
# သၠပတ်တြေံ နူသၠရိုတ် - ပြကိုဟ်လောကဝိဒူ (၂၀၁၇)
# သၠပတ်တြေံ နူသၠရိုတ် - သၠပတ်သၟီဇမ္ဗုပတိ (၂၀၁၉)
# ပြကိုဟ်ဂြန်ဂဉုဲဖျောဝ်ဂတဝ်သာဲဇၞော်ရောင် (၂၀၂၁)

== ပရေင်သာသနာဂမၠိုင် ==
ဘဒ္ဒန္တ ကေတု ဝွံ သီုလွဳပရာ ကေုာံ ထံက်ပင်လဝ် ပရေင်သြိုင်ခၞံ ကျာ်စေတဳ၊ တၞံဇြဲဗောဓိ၊ ဇြပ်သဘင်ဓရ်၊ ကေုာံ အလုံအဆောက်အအုံ သာသနာ ပ္ဍဲဒေသ သၠုင်ကျာ ဍုင်ဗၟာ နဒဒှ် ပရေင်သာသနာညး ကီုရ။&lt;ref name=bio/&gt;

== တာလျိုင် ကေုာံ တဆိပ်ကြာဂမၠိုင် ==
* '''၁၂ ဂျူလာင် ၂၀၀၀:''' ဒုင်ခပတိုန် နဒဒှ် ကျာ်ဇၞော် မနွံပိုန် ရာမညနိကာယ ပရိယတ္တိ ဘာသာံလှေဝ်။
* '''၂၀၁၇:''' ဒုင်ရုဲစှ် နဒဒှ် မဟာနာယက ဂကောံပဝါရဏာ သာံလှေဝ်။
* '''၂၉ နဝ်ဝေမ္ဗာ ၂၀၂၄:''' အာစိုပ် ဒဒှ် ဒုတိယ မဟာနာယက ဂကောံသင်မန် ရာမညနိကာယ ဒေသသၠုင်ကျာ ဍုင်ဗၟာ။
* '''၂၈ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၂၅:''' ဂွံဒုင်ကဵု တဆိပ်ကြာ '''ရာမညနိကာယ ဥက္ကဋ္ဌ ဥပနာယက''' (နူသက္ကရာဇ် ၁၃၈၆ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ၂ မၟံက်)။&lt;ref&gt;{{cite web |author=|date=February 28, 2025 |title= ဗီုရုပ်ချဳဒရာၚ် ရာမညဓမ္မာစရိယ, ရုၚ်ရာမညနိကာယ
သၟိတ်ပ္တိုန် နဒဒှ် ဂဏာစရိယ ဂဏာဓိပတိ ရာမညနိကာယဥက္ကဋ္ဌဥပနာယက|url=https://ramonnyanikaya.com/2025/02/28/%e1%80%9e%e1%81%9f%e1%80%ad%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%b9%e1%80%90%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%94%e1%80%ba-%e1%80%94%e1%80%92%e1%80%92%e1%80%be%e1%80%ba-%e1%80%82%e1%80%8f%e1%80%ac%e1%80%85%e1%80%9b/ |website=ဂကောံသၚ်ရာမညနိကာယ - Rāmaññanikāya Saņgha Association |location= |publisher=Open |access-date=November 1, 2025}}&lt;/ref&gt;
* '''၁၈ နဝ်ဝေမ္ဗာ ၂၀၂၅:''' ဒုင်ရုဲစှ် နဒဒှ် မဟာနာယက မဟာထေရ် သွက် ဂကောံသင်မန် ရာမညနိကာယ အလုံရးမန် (ရာမညဒေသ)။&lt;ref&gt;{{cite web |last1= |first1= |last2= |first2= |date=December 5, 2025 |title=ဝိဇာတၚ်္ဂလ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဘဒ္ဒန္တကေတုမဟာထေရ် ကေုာံ မ္ၚဵုပတိုန်စရာဲ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ နဒဒှ်ဂအုပ်ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ။|url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fofficeoframonnyanikaya%2Fposts%2Fpfbid0s7yeGkKUP7Ze7Qk1D957gnrPWvPG3pNg964kLNsXCeScGRNrHtAZDeBhznT1aYaMl&amp;show_text=true&amp;width=500&quot;|url-access= |trans-title= |format= |website=ရုင်ရာမညနိကာယ Office of Ramonnyanikaya |language= |location= |publisher= |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date= |via= |quote=}}&lt;/ref&gt;
* '''၅ ဒဳဇြေမ္ဗာ ၂၀၂၅:''' ဂွံဒုင်ကဵု တဆိပ်ကြာ ကေုာံ ထ္ၜုတ်ပ္တိုန် နဒဒှ် '''ရာမညနိကာယ ဥက္ကဋ္ဌ မဟာနာယက''' (ဂဥုပ်ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ)။&lt;ref&gt;{{cite web |last1= |first1= |last2= |first2= |date=December 5, 2025 |title=ဝိဇာတၚ်္ဂလ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဘဒ္ဒန္တကေတုမဟာထေရ် ကေုာံ မ္ၚဵုပတိုန်စရာဲ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ နဒဒှ်ဂအုပ်ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ။|url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fofficeoframonnyanikaya%2Fposts%2Fpfbid0s7yeGkKUP7Ze7Qk1D957gnrPWvPG3pNg964kLNsXCeScGRNrHtAZDeBhznT1aYaMl&amp;show_text=true&amp;width=500&quot;|url-access= |trans-title= |format= |website=ရုင်ရာမညနိကာယ Office of Ramonnyanikaya |language= |location= |publisher= |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date= |via= |quote=}}&lt;/ref&gt;

== ပြကိုဟ်နိဿဲ ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ]]
* [[ရာမညနိကာယ]]
* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်]]

[[ကဏ္ဍ:ခမဳမန်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:အစာချူလိက်မန်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ရာမညနိကာယ]]
[[ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
&lt;references /&gt;
[[ကဏ္ဍ:ဂဥုပ်ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ]]</text>
      <sha1>ejlbna30s4v5gkaq18foydahfm0mjfw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကြက်စၠန် (ဒွက်)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7045</id>
    <revision>
      <id>52841</id>
      <parentid>47361</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T07:26:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52841</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5374" sha1="ogenpt84sh5psge02qs93r02zhmwaoq" xml:space="preserve">{{Infobox song
| name          = ကြက်စၠန်
| type          = ဒွက် / ဒွက်ကောန်ဂကူ
| image         = 
| caption       = 
| language      = [[ဘာသာမန်]]
| released      = သၞာံ ၁၉၆၀
| genre         = ဒွက်စိုတ်ဓါတ်ကောန်ဂကူ
| writer        = နာဲစံရွှန်း
| context       = ပေါဲရုဲမာဲ ဗော်ပၠတရဴဍုင်မန် (၁၉၆၀)
}}

'''ကြက်စၠန်''' ဂှ် ဒှ် ယၟုက္ဍိုပ်ဒွက်မန် မဒယှ်တမ္ညဝ် ကေုာံ မၞုံကဵု ဓါတ်စိုတ်ဆာန်ဂကူ မွဲရ။ ဒွက်ကြက်စၠန်ဝွံ ဒှ် ဒွက် မလေပ်ဒယှ်ေ နကဵုဂကောံတုဲ၊ ဒၞာဲလ္ၚဵု မၞိဟ်တြုဟ်သၟး၊ ဒၞာဲလ္ၚဵု မၞိဟ်ဗြဴသၟး၊ တုဲ ဒၞာဲလ္ၚဵုမ္ဂး သီုမၞိဟ်တြုဟ် သီုမၞိဟ်ဗြဴ ပံင်ကောံတုဲ ဒယှ်ေ မွဲစွံရ။ 

ဒွက်ဝွံ အခိင်လၟုဟ် နဒဒှ် မပံက်အသေအဟာန် ပ္ဍဲ သဘင်တ္ၚဲဂကူမန် ဟွံသေင်မ္ဂး နဒဒှ် ဒွက်အဓိကမွဲဂှ် ကောန်မန်တအ် မလေပ်ဒယှ်ေဒၟံင် အလုံဒေသ ရ။ 

== ဝင် ကေုာံ တမ်မူလ ==
ဒွက် ကြက်စၠန်ဝွံ နာဲစံရွှန်း (ကောန်ကွာန်ကၟာဝက်) မဒှ် ကောန်မေန် နာဲ[[ဖိုလ်စိင်၊ နာဲ|ဖိုလ်စိင်]] ချူခၞံလဝ် နဒဒှ် ဒွက်မတွဟ်မာဲ ပ္ဍဲ သဘင်မာဲ သၞာံ ၁၉၆၀ သွက် ဗော်ပၠတရဴဍုင်မန် ရ။ 

အစာချူဒွက် နာဲစံရွှန်း ဂှ် သီုဒှ် သၟာပၠန်ဂတး သွက်ဍုင်မန် ဂွံဗၠးၜး ပ္ဍဲ အခိင်ပၠန်ဂတးမန် မစကတဵုဒှ် မကော်ဂး ခေတ်သၟတ်တေအ်ရ။ တုဲပၠန် ညးဝွံ သီုဒှ် မအံက် သကိုပ်ပၞာန် ကေုာံ က္ဍိုပ်သကိုပ် ကွးဘာတက္ကသိုလ်မန် [[ဝင်ရော၊ နာဲ|နာဲဝင်းရော]] (နာဲဝင်ရော ကော် နာဲရံသဳ) မဒှ် သၟာပၠန်ဂတး သွက်ဗၠးၜးဍုင်မန် ခေတ်ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ကီုရ။ 

== သတ်ဒွက် ကေုာံ အဓိပ္ပါယ် ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ သတ်ဒွက် ကြက်စၠန် ကေုာံ အဓိပ္ပါယ် (အင်္ဂလိက်)
! width=&quot;50%&quot; | သတ်ဒွက် (ဘာသာမန်)
! width=&quot;50%&quot; | English Translation
|-
| ဂကောံဗော် ညဳသာ ညးဍုင်မန် ညဳသာသၟဟ်သၟန်၊ 
| Party and leaders stand as one, and the Mon people stand as one.
|-
| ရန်တၟအ် ဍုင်မန်၊ စန်ဒက်ပ္တန်လဝ် ဂှ်တုဲပၠန် က္ဍိုပ်သကိုပ်ဍုင်မန်
| To restore our Monland—this is why our leaders formed the Mon party.
|-
| (ဟံသာလေဝ်ၜိုပ်ထဝ် ဒက်က္ဍိုပ်ပဝ်ယာန် တိုန်အာ 
| The golden shelduck soars in unity, 
|-
| ပၠသၞေင်ဂ္ၚေင် ကလေင်ပ္တန်ဍုင်ဟံသာ) ၂
| wings spread wide, flying to revive the ancient city of Hongsar.
|-
| ပၠဂၠံင်တရဴကၠာ ဇက်တိုန်အာ ဍုင်မန်
| Pioneers gather, returning toward the Mon homeland.
|-
| (မိပ်ဇြိပ်ရာင်ဆာဲလောန် စရာဲကျာ်သြဳဂကူမန်) ၂
| Mon glory rises, joyful and renewed;
|-
| ဘာသာ သာသနာ ပညာ မံက်တဴပၠန်
| our language, our faith, and our knowledge will bloom again.
|-
| (ဟိုဲကလောမန်) ၄
| O Mon people—
|-
| (ကြက်စၠန်ဍာံမ္ဂး ဟွံထောအ်မြမောဝ်ပၠန်၊
| As real sandalwood never loses its fragrance,
|-
| မန်ဍာံမ္ဂး ဟွံထောအ်ဂကူမန်) ၂
| true Mon will never forsake their nation.
|-
| ဂကူမန်ဒးလေင် ညးပၠေင်ဂကူရောင်မန်။
| Only the destroyers of nations could ever make the Mon disappear.
|}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ဗော်ပၠတရဴဍုင်မန်]]
* [[တ္ၚဲကောန်ဂကူမန်]]

{{Mon traditional dance}}

[[ကဏ္ဍ:ဒွက်မန်]]
[[ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင်မန်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ဍုင်ကွာန် မန်]]</text>
      <sha1>ogenpt84sh5psge02qs93r02zhmwaoq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဝေါဟာရဗေဒ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7584</id>
    <revision>
      <id>52891</id>
      <parentid>48875</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T09:10:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52891</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3856" sha1="mzhnoft8zvhdkucxt3kvddg9u6hsdx0" xml:space="preserve">

[[File:Lexicology structure diagram.svg|thumb|300px|ဗီုပြင်ပွမပါ်ခြာ ဝေါဟာရ (Lexicon) နကဵုနဲကဲ ဝေါဟာရဗေဒ]]

'''ဝေါဟာရဗေဒ''' (အၚ်္ဂလိက်: '''Lexicology''') ဝွံ ဒှ်အဝဲ[[ပညာသၞောတ်ဘာသာ]] မလ္ၚတ်ပရူမလိက် (Words) ကေုာံ ဝေါဟာရဂမၠိုၚ်ရ။ ဍေံလ္ၚတ်ကဵု အဓိပ္ပါယ်မလိက်၊ တမ်ရိုးမလိက် (Etymology)၊ ကေုာံ အဆက်အစပ်အကြားမလိက်ဂမၠိုၚ် ပ္ဍဲအရေဝ်ဘာသာမွဲမွဲရ။ ဝေါဟာရဗေဒဝွံ ဒှ်သ္ဇိုၚ်အဓိက သွက်ပညာပွမခၞံဗဒှ်အဘိဓာန် (Lexicography) ရ။&lt;ref&gt;Cruse, A. (2026). &quot;Meaning in Language: An Introduction to Semantics and Lexicology&quot;. Oxford University Press.&lt;/ref&gt;

== တၚ်လ္ၚတ်အဓိက ပ္ဍဲဝေါဟာရဗေဒ ==


၁. '''အဓိပ္ပါယ်ဗေဒ (Semantics):''' လ္ၚတ်ပရူအဓိပ္ပါယ်မလိက် ကေုာံ ဗီုအဓိပ္ပါယ်မလိက်မပြံၚ်လှာဲအာ။

၂. '''တမ်ရိုးဗေဒ (Etymology):''' လ္ၚတ်ပရူတမ်မူလမလိက် (ဥပမာ- မလိက်မန် မကၠုၚ်နူ သံသကြိုတ် ဟွံသေၚ်မ္ဂး ပါဠိ)။

၃. '''ဝေါဟာရစုဒေပ် (Lexicon):''' လ္ၚတ်ဗီုမလိက်ဂမၠိုၚ်မစုဒေပ်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲစိုတ်မၞိဟ် ဟွံသေၚ်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာသာမွဲမွဲ။

== အဆက်အစပ်ကဵု [[သဒ္ဒါ]] ==
ဝေါဟာရဗေဒဝွံ ဆက်စပ်ဒၟံၚ်ကဵု [[ဗီုပြင်မလိက်]] (Morphology) ဟိုတ်နူဍေံလ္ၚတ်ဗီုမလိက်မွဲမ ဒက်ပတန်လဝ်ရ။
* '''[[အဝဲအရေဝ်]] (Parts of Speech):''' ဝေါဟာရဗေဒ ပါ်ခြာကဵု မလိက်ဂမၠိုၚ် နဒဒှ် နာမ်၊ ကြိယာ၊ နာမဝိသေသန ရ။


== ဝေါဟာရဗေဒမန် (Mon Lexicology) ==
ဘာသာမန်ပိုဲ နွံကဵုဝေါဟာရဗေဒမလှဲလးတုဲ ဍေံဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵု:
* '''မလိက်တမ် (Root words):''' ဥပမာ- &quot;အာ&quot;၊ &quot;စ&quot;။
* '''မလိက်နှဴ (Compound words):''' ဥပမာ- &quot;[[ရပ်စပ်စကာ]]&quot;။
* '''မလိက်စုတ်အကြာ (Infixes):''' ဥပမာ- &quot;ဂေါဝ်&quot; (Adj) -&gt; &quot;ဂလောဝ်&quot; (Noun)။

== ဝေါဟာရဗေဒ ကေုာံ [[ပညာစဳရေၚ်ဗဟုသုတ]] ==
ပ္ဍဲပညာစဳရေၚ်ဗဟုသုတမ္ဂး ဝေါဟာရဗေဒဝွံ အသုံးပြုသွက်ဂွံဒက်ပတန် သၞောတ် **Taxonomy** ကေုာံ **Ontology** ညံၚ်ဂွံပါ်ခြာကဏ္ဍဗဟုသုတ ဗွဲမဍာံပြရ။

== နိဿဲ ==
{{reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ပညာသၞောတ်ဘာသာ]]
* [[အဓိပ္ပါယ်ဗေဒ]]
* [[ဗီုပြင်မလိက်]]
* [[ပညာစဳရေၚ်ဗဟုသုတ]]

{{DEFAULTSORT:ဝေါဟာရဗေဒ}}
[[Category:ပညာသၞောတ်ဘာသာ]]
[[Category:ဝေါဟာရဗေဒ]]
[[Category:ဘာသာမန်]]</text>
      <sha1>mzhnoft8zvhdkucxt3kvddg9u6hsdx0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52892</id>
      <parentid>52891</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T09:11:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52892</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6532" sha1="c6wyfajsa964k0f2ak47edvfcqla7p0" xml:space="preserve">{{Infobox language
| name          = ဝေါဟာရဗေဒ
| altname       = Morphology
| nativename    = ပရေင်လ္ၚတ် လဒက်ပ္တန် မအရေဝ်
| familycolor   = Linguistics
| states        = သိပ္ပံအရေဝ်ဘာသာ၊ သဒ္ဒါမန်
| region        = 
| script        = 
}}

'''ဝေါဟာရဗေဒ''' ({{lang-en|Morphology}}) ဝွံ ဒှ် ပရေင်လ္ၚတ် သိပ္ပံအရေဝ်ဘာသာ (Linguistics) ကဏ္ဍအဓိကမွဲတုဲ၊ ဒှ် ပရေင်လ္ၚတ် မဆေင်ကဵု လဒက်ပ္တန် ဝေါဟာရ၊ ရိုဟ်ကၞက် မအရေဝ်၊ ကေုာံ ဗီုပြင် အပ္ဍဲရုပ်သဏ္ဌာန် မအရေဝ်ဂမၠိုင် (Internal structure of words) ရ။ 

ပ္ဍဲကဵု သဒ္ဒါမန် ကေုာံ သိပ္ပံအရေဝ်ဘာသာ အဝ်သတြောအေရှတေတ် (Austroasiatic) တအ်မ္ဂး၊ ပရေင်ဝေါဟာရဗေဒဝွံ လှဲလး ဗွဲမလောန်တုဲ ဗွဲတၟေင် တန်တဴဒၟံင် လတူ သၞောတ် ပွမဆက်စုတ် အက္ခရ် (Affixation) ရ။

== မတ်ဝေါဟာ (Morphemes) ==
ဝေါဟာရဗေဒဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု '''မတ်ဝေါဟာ''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ဍောင်ဝေါဟာ''' (Morpheme) မဒှ် ဍောင်ရုပ်သဏ္ဌာန် မအရေဝ် ဍောတ်အိုတ် မၞုံကဵု အဓိပ္ပါယ် ရ။ မတ်ဝေါဟာဂှ် ညးပါ်လဝ် ၜါသာ်ရ-
# '''မတ်ဝေါဟာ သၠးပွး (Free Morpheme):''' ဒှ် မအရေဝ် မတန်တဴ နကဵု အလဵုဇကုမာန်တုဲ မၞုံကဵု အဓိပ္ပါယ် ဍိုက်ပေင် (ဥပမာ - ကၠဵု၊ သ္ၚိ၊ စ၊ အာ)။
# '''မတ်ဝေါဟာ ဆက်စပ် (Bound Morpheme):''' ဒှ် မအရေဝ် မတန်တဴ နကဵု အလဵုဇကု ဟွံမာန်၊ သ္ဒးပံင်စုတ် ကု ရိုဟ်ကၞက် မအရေဝ် တၞဟ်ဟ်မှ အဓိပ္ပါယ် မံက်ကၠုင်မာန် (ဥပမာ - မဆက်လဒေါဝ် &quot;-မ-&quot; ၊ မဆက်ဂတ &quot;ပ-&quot;)။

== ပရေင်လဒက်ပ္တန် ဝေါဟာရမန် ==
အရေဝ်ဘာသာမန်ဝွံ ဒှ် ဂကူအရေဝ် မစကာ သၞောတ်ဆက်စုတ် (Affixation) ဗွဲမဂၠိုင် သွက်ဂွံ ခၞံဗဒှ် ဝေါဟာရတၟိ ကေုာံ ပြံင်လှာဲ ကဆံင်နာမ်၊ ကြိယာ တအ်ရ။

=== ၁။ မဆက်ဂတ (Prefixes) ===
ဒှ် ပွမဆက်စုတ် အက္ခရ် ဟွံသေင်မ္ဂး ရမျှာင် ပ္ဍဲ ဂတ ရိုဟ်ကၞက် မအရေဝ် (Root word) ရ။ ပ္ဍဲအရေဝ်မန်မ္ဂး ဗွဲတၟေင် ညးစကာ သွက်ဂွံ ပြံင်လှာဲ ကြိယာ ဓမ္မတာ ညံင်ဂွံဒှ် ကြိယာ မကဵုက္တဵုဒှ် (Causative verbs) ရ။
* '''ဥပမာ:''' 
** ဒှ် (To be) -&gt; '''ပ္'''ဒှ် (To create / To cause to be)
** ပိုတ် (Broken) -&gt; '''ပ္'''ပိုတ် (To break)

=== ၂။ မဆက်လဒေါဝ် (Infixes) ===
ဒှ် ပွမဆက်စုတ် အက္ခရ် ပ္ဍဲ လဒေါဝ် ရိုဟ်ကၞက် မအရေဝ်ရ။ သၞောတ်ဏအ်ဝွံ ဒှ် တင်တၟေင် အဓိက အရေဝ်မန် ကေုာံ အရေဝ် အဝ်သတြောအေရှတေတ် တအ်ရ။ ဗွဲမဂၠိုင် ညးစကာ မဆက်လဒေါဝ် &quot;-မ-&quot; ဟွံသေင်မ္ဂး &quot;-န-&quot; သွက်ဂွံ ပြံင်လှာဲ ကြိယာ ညံင်ဂွံဒှ် နာမ် (Nouns) ရ။

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width: 80%; text-align: center;&quot;
|+ ဥပမာ ပွမစကာ မဆက်လဒေါဝ် ပ္ဍဲ အရေဝ်မန်
|- style=&quot;background-color: #E6E6FA;&quot;
! ရိုဟ်ကၞက် (Root) !! အဓိပ္ပါယ် !! မဆက်လဒေါဝ် (Infix) !! ဝေါဟာရတၟိ (New Word) !! အဓိပ္ပါယ် (Meaning)
|-
| ကၠောန် (Verb) || စကာဒြဟတ် တုဲ သ္ပ || - မ - || က'''မၠော'''န် (Noun) || ပရေင်ကမၠောန် / ညးမကၠောန်
|-
| လုပ် (Verb) || အာစိုပ် အပ္ဍဲ || - မ - || လ'''မၠု'''ပ် (Causative) || ကဵုလုပ် / ဖန်ညံင်ဂွံလုပ်
|-
| စောဲ (Verb) || ဗက်စောဲလမ်း || - မ - || စ'''မော'''ဲ (Noun) || အရာမစောဲလမ်း / ပရေင်စောဲ
|-
| ဂွိင် (Verb) || စွံစိုတ် ဒိုက်စိုတ် || - န - || ဂ'''နွိ'''င် (Noun) || ပရေင်ဒိုက်စိုတ် / သမ္ဘာ
|}

=== ၃။ ဝေါဟာရပံင် (Compounds) ===
ဒှ် ပွမပံင်ကေတ် မတ်ဝေါဟာ သၠးပွး ၜါ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂၠိုင်နူဂှ်တုဲ ခၞံဗဒှ်ပ္တိုန် ဝေါဟာရတၟိ မၞုံကဵု အဓိပ္ပါယ်တၟိ ရ။
* '''ဥပမာ:''' 
** သ္ၚိ (House) + ဍာ် (Water) = သ္ၚိဍာ် (Bathroom / Toilet)
** တ္ၚဲ (Sun/Day) + ယး (Light/Dawn) = တ္ၚဲယး (Tomorrow)

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[သဒ္ဒါမန်]]
* [[ရမျှာင်ဗေဒမန်]] (Phonology)
* [[အရေဝ်ဘာသာမန်]]
* [[သိပ္ပံအရေဝ်ဘာသာ]] (Linguistics)

[[ကဏ္ဍ:သဒ္ဒါမန်]]
[[ကဏ္ဍ:သိပ္ပံအရေဝ်ဘာသာ]]
[[ကဏ္ဍ:အရေဝ်ဘာသာမန်]]</text>
      <sha1>c6wyfajsa964k0f2ak47edvfcqla7p0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52893</id>
      <parentid>52892</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T09:11:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* ၂။ မဆက်လဒေါဝ် (Infixes) */</comment>
      <origin>52893</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6532" sha1="926r4ou072sbrtg9g2rm62rq1vvb7k7" xml:space="preserve">{{Infobox language
| name          = ဝေါဟာရဗေဒ
| altname       = Morphology
| nativename    = ပရေင်လ္ၚတ် လဒက်ပ္တန် မအရေဝ်
| familycolor   = Linguistics
| states        = သိပ္ပံအရေဝ်ဘာသာ၊ သဒ္ဒါမန်
| region        = 
| script        = 
}}

'''ဝေါဟာရဗေဒ''' ({{lang-en|Morphology}}) ဝွံ ဒှ် ပရေင်လ္ၚတ် သိပ္ပံအရေဝ်ဘာသာ (Linguistics) ကဏ္ဍအဓိကမွဲတုဲ၊ ဒှ် ပရေင်လ္ၚတ် မဆေင်ကဵု လဒက်ပ္တန် ဝေါဟာရ၊ ရိုဟ်ကၞက် မအရေဝ်၊ ကေုာံ ဗီုပြင် အပ္ဍဲရုပ်သဏ္ဌာန် မအရေဝ်ဂမၠိုင် (Internal structure of words) ရ။ 

ပ္ဍဲကဵု သဒ္ဒါမန် ကေုာံ သိပ္ပံအရေဝ်ဘာသာ အဝ်သတြောအေရှတေတ် (Austroasiatic) တအ်မ္ဂး၊ ပရေင်ဝေါဟာရဗေဒဝွံ လှဲလး ဗွဲမလောန်တုဲ ဗွဲတၟေင် တန်တဴဒၟံင် လတူ သၞောတ် ပွမဆက်စုတ် အက္ခရ် (Affixation) ရ။

== မတ်ဝေါဟာ (Morphemes) ==
ဝေါဟာရဗေဒဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု '''မတ်ဝေါဟာ''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ဍောင်ဝေါဟာ''' (Morpheme) မဒှ် ဍောင်ရုပ်သဏ္ဌာန် မအရေဝ် ဍောတ်အိုတ် မၞုံကဵု အဓိပ္ပါယ် ရ။ မတ်ဝေါဟာဂှ် ညးပါ်လဝ် ၜါသာ်ရ-
# '''မတ်ဝေါဟာ သၠးပွး (Free Morpheme):''' ဒှ် မအရေဝ် မတန်တဴ နကဵု အလဵုဇကုမာန်တုဲ မၞုံကဵု အဓိပ္ပါယ် ဍိုက်ပေင် (ဥပမာ - ကၠဵု၊ သ္ၚိ၊ စ၊ အာ)။
# '''မတ်ဝေါဟာ ဆက်စပ် (Bound Morpheme):''' ဒှ် မအရေဝ် မတန်တဴ နကဵု အလဵုဇကု ဟွံမာန်၊ သ္ဒးပံင်စုတ် ကု ရိုဟ်ကၞက် မအရေဝ် တၞဟ်ဟ်မှ အဓိပ္ပါယ် မံက်ကၠုင်မာန် (ဥပမာ - မဆက်လဒေါဝ် &quot;-မ-&quot; ၊ မဆက်ဂတ &quot;ပ-&quot;)။

== ပရေင်လဒက်ပ္တန် ဝေါဟာရမန် ==
အရေဝ်ဘာသာမန်ဝွံ ဒှ် ဂကူအရေဝ် မစကာ သၞောတ်ဆက်စုတ် (Affixation) ဗွဲမဂၠိုင် သွက်ဂွံ ခၞံဗဒှ် ဝေါဟာရတၟိ ကေုာံ ပြံင်လှာဲ ကဆံင်နာမ်၊ ကြိယာ တအ်ရ။

=== ၁။ မဆက်ဂတ (Prefixes) ===
ဒှ် ပွမဆက်စုတ် အက္ခရ် ဟွံသေင်မ္ဂး ရမျှာင် ပ္ဍဲ ဂတ ရိုဟ်ကၞက် မအရေဝ် (Root word) ရ။ ပ္ဍဲအရေဝ်မန်မ္ဂး ဗွဲတၟေင် ညးစကာ သွက်ဂွံ ပြံင်လှာဲ ကြိယာ ဓမ္မတာ ညံင်ဂွံဒှ် ကြိယာ မကဵုက္တဵုဒှ် (Causative verbs) ရ။
* '''ဥပမာ:''' 
** ဒှ် (To be) -&gt; '''ပ္'''ဒှ် (To create / To cause to be)
** ပိုတ် (Broken) -&gt; '''ပ္'''ပိုတ် (To break)

=== ၂။ မဆက်လဒေါဝ် (Infixes) ===
ဒှ် ပွမဆက်စုတ် အက္ခရ် ပ္ဍဲ လဒေါဝ် ရိုဟ်ကၞက် မအရေဝ်ရ။ သၞောတ်ဏအ်ဝွံ ဒှ် တင်တၟေင် အဓိက အရေဝ်မန် ကေုာံ အရေဝ် အဝ်သတြောအေရှတေတ် တအ်ရ။ ဗွဲမဂၠိုင် ညးစကာ မဆက်လဒေါဝ် &quot;-မ-&quot; ဟွံသေင်မ္ဂး &quot;-န-&quot; သွက်ဂွံ ပြံင်လှာဲ ကြိယာ ညံင်ဂွံဒှ် နာမ် (Nouns) ရ။

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width: 80%; text-align: center;&quot;
|+ ဥပမာ ပွမစကာ မဆက်လဒေါဝ် ပ္ဍဲ အရေဝ်မန်
|- style=&quot;background-color: #E6E6FA;&quot;
! ရိုဟ်ကၞက် (Root) !! အဓိပ္ပါယ် !! မဆက်လဒေါဝ် (Infix) !! ဝေါဟာရတၟိ (New Word) !! အဓိပ္ပါယ် (Meaning)
|-
| ကၠောန် (Verb) || စကာဒြဟတ် တုဲ သ္ပ || - မ - || က'''မၠော'''န် (Noun) || ပရေင်ကမၠောန် / ညးမကၠောန်
|-
| လုပ် (Verb) || အာစိုပ် အပ္ဍဲ || - မ - || လ'''မၠု'''ပ် (Causative) || ကဵုလုပ် / ဖန်ညံင်ဂွံလုပ်
|-
| စောဲ (Verb) || ဗက်စောဲလမ်း || - မ - || စ'''မော'''ဲ (Noun) || အရာမစောဲလာမ် / ပရေင်စောဲ
|-
| ဂွိင် (Verb) || စွံစိုတ် ဒိုက်စိုတ် || - န - || ဂ'''နွိ'''င် (Noun) || ပရေင်ဒိုက်စိုတ် / သမ္ဘာ
|}

=== ၃။ ဝေါဟာရပံင် (Compounds) ===
ဒှ် ပွမပံင်ကေတ် မတ်ဝေါဟာ သၠးပွး ၜါ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂၠိုင်နူဂှ်တုဲ ခၞံဗဒှ်ပ္တိုန် ဝေါဟာရတၟိ မၞုံကဵု အဓိပ္ပါယ်တၟိ ရ။
* '''ဥပမာ:''' 
** သ္ၚိ (House) + ဍာ် (Water) = သ္ၚိဍာ် (Bathroom / Toilet)
** တ္ၚဲ (Sun/Day) + ယး (Light/Dawn) = တ္ၚဲယး (Tomorrow)

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[သဒ္ဒါမန်]]
* [[ရမျှာင်ဗေဒမန်]] (Phonology)
* [[အရေဝ်ဘာသာမန်]]
* [[သိပ္ပံအရေဝ်ဘာသာ]] (Linguistics)

[[ကဏ္ဍ:သဒ္ဒါမန်]]
[[ကဏ္ဍ:သိပ္ပံအရေဝ်ဘာသာ]]
[[ကဏ္ဍ:အရေဝ်ဘာသာမန်]]</text>
      <sha1>926r4ou072sbrtg9g2rm62rq1vvb7k7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52894</id>
      <parentid>52893</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T09:12:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* ၂။ မဆက်လဒေါဝ် (Infixes) */</comment>
      <origin>52894</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6532" sha1="id0a1b8t6rfml44yv6c4u66go2jcx3p" xml:space="preserve">{{Infobox language
| name          = ဝေါဟာရဗေဒ
| altname       = Morphology
| nativename    = ပရေင်လ္ၚတ် လဒက်ပ္တန် မအရေဝ်
| familycolor   = Linguistics
| states        = သိပ္ပံအရေဝ်ဘာသာ၊ သဒ္ဒါမန်
| region        = 
| script        = 
}}

'''ဝေါဟာရဗေဒ''' ({{lang-en|Morphology}}) ဝွံ ဒှ် ပရေင်လ္ၚတ် သိပ္ပံအရေဝ်ဘာသာ (Linguistics) ကဏ္ဍအဓိကမွဲတုဲ၊ ဒှ် ပရေင်လ္ၚတ် မဆေင်ကဵု လဒက်ပ္တန် ဝေါဟာရ၊ ရိုဟ်ကၞက် မအရေဝ်၊ ကေုာံ ဗီုပြင် အပ္ဍဲရုပ်သဏ္ဌာန် မအရေဝ်ဂမၠိုင် (Internal structure of words) ရ။ 

ပ္ဍဲကဵု သဒ္ဒါမန် ကေုာံ သိပ္ပံအရေဝ်ဘာသာ အဝ်သတြောအေရှတေတ် (Austroasiatic) တအ်မ္ဂး၊ ပရေင်ဝေါဟာရဗေဒဝွံ လှဲလး ဗွဲမလောန်တုဲ ဗွဲတၟေင် တန်တဴဒၟံင် လတူ သၞောတ် ပွမဆက်စုတ် အက္ခရ် (Affixation) ရ။

== မတ်ဝေါဟာ (Morphemes) ==
ဝေါဟာရဗေဒဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု '''မတ်ဝေါဟာ''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ဍောင်ဝေါဟာ''' (Morpheme) မဒှ် ဍောင်ရုပ်သဏ္ဌာန် မအရေဝ် ဍောတ်အိုတ် မၞုံကဵု အဓိပ္ပါယ် ရ။ မတ်ဝေါဟာဂှ် ညးပါ်လဝ် ၜါသာ်ရ-
# '''မတ်ဝေါဟာ သၠးပွး (Free Morpheme):''' ဒှ် မအရေဝ် မတန်တဴ နကဵု အလဵုဇကုမာန်တုဲ မၞုံကဵု အဓိပ္ပါယ် ဍိုက်ပေင် (ဥပမာ - ကၠဵု၊ သ္ၚိ၊ စ၊ အာ)။
# '''မတ်ဝေါဟာ ဆက်စပ် (Bound Morpheme):''' ဒှ် မအရေဝ် မတန်တဴ နကဵု အလဵုဇကု ဟွံမာန်၊ သ္ဒးပံင်စုတ် ကု ရိုဟ်ကၞက် မအရေဝ် တၞဟ်ဟ်မှ အဓိပ္ပါယ် မံက်ကၠုင်မာန် (ဥပမာ - မဆက်လဒေါဝ် &quot;-မ-&quot; ၊ မဆက်ဂတ &quot;ပ-&quot;)။

== ပရေင်လဒက်ပ္တန် ဝေါဟာရမန် ==
အရေဝ်ဘာသာမန်ဝွံ ဒှ် ဂကူအရေဝ် မစကာ သၞောတ်ဆက်စုတ် (Affixation) ဗွဲမဂၠိုင် သွက်ဂွံ ခၞံဗဒှ် ဝေါဟာရတၟိ ကေုာံ ပြံင်လှာဲ ကဆံင်နာမ်၊ ကြိယာ တအ်ရ။

=== ၁။ မဆက်ဂတ (Prefixes) ===
ဒှ် ပွမဆက်စုတ် အက္ခရ် ဟွံသေင်မ္ဂး ရမျှာင် ပ္ဍဲ ဂတ ရိုဟ်ကၞက် မအရေဝ် (Root word) ရ။ ပ္ဍဲအရေဝ်မန်မ္ဂး ဗွဲတၟေင် ညးစကာ သွက်ဂွံ ပြံင်လှာဲ ကြိယာ ဓမ္မတာ ညံင်ဂွံဒှ် ကြိယာ မကဵုက္တဵုဒှ် (Causative verbs) ရ။
* '''ဥပမာ:''' 
** ဒှ် (To be) -&gt; '''ပ္'''ဒှ် (To create / To cause to be)
** ပိုတ် (Broken) -&gt; '''ပ္'''ပိုတ် (To break)

=== ၂။ မဆက်လဒေါဝ် (Infixes) ===
ဒှ် ပွမဆက်စုတ် အက္ခရ် ပ္ဍဲ လဒေါဝ် ရိုဟ်ကၞက် မအရေဝ်ရ။ သၞောတ်ဏအ်ဝွံ ဒှ် တင်တၟေင် အဓိက အရေဝ်မန် ကေုာံ အရေဝ် အဝ်သတြောအေရှတေတ် တအ်ရ။ ဗွဲမဂၠိုင် ညးစကာ မဆက်လဒေါဝ် &quot;-မ-&quot; ဟွံသေင်မ္ဂး &quot;-န-&quot; သွက်ဂွံ ပြံင်လှာဲ ကြိယာ ညံင်ဂွံဒှ် နာမ် (Nouns) ရ။

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width: 80%; text-align: center;&quot;
|+ ဥပမာ ပွမစကာ မဆက်လဒေါဝ် ပ္ဍဲ အရေဝ်မန်
|- style=&quot;background-color: #E6E6FA;&quot;
! ရိုဟ်ကၞက် (Root) !! အဓိပ္ပါယ် !! မဆက်လဒေါဝ် (Infix) !! ဝေါဟာရတၟိ (New Word) !! အဓိပ္ပါယ် (Meaning)
|-
| ကၠောန် (Verb) || စကာဒြဟတ် တုဲ သ္ပ || - မ - || က'''မၠော'''န် (Noun) || ပရေင်ကမၠောန် / ညးမကၠောန်
|-
| လုပ် (Verb) || အာစိုပ် အပ္ဍဲ || - မ - || လ'''မၠု'''ပ် (Causative) || ကဵုလုပ် / ဖန်ညံင်ဂွံလုပ်
|-
| စောဲ (Verb) || ဗက်စောဲလာမ် || - မ - || စ'''မော'''ဲ (Noun) || အရာမစောဲလာမ် / ပရေင်စောဲ
|-
| ဂွိင် (Verb) || စွံစိုတ် ဒိုက်စိုတ် || - န - || ဂ'''နွိ'''င် (Noun) || ပရေင်ဒိုက်စိုတ် / သမ္ဘာ
|}

=== ၃။ ဝေါဟာရပံင် (Compounds) ===
ဒှ် ပွမပံင်ကေတ် မတ်ဝေါဟာ သၠးပွး ၜါ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂၠိုင်နူဂှ်တုဲ ခၞံဗဒှ်ပ္တိုန် ဝေါဟာရတၟိ မၞုံကဵု အဓိပ္ပါယ်တၟိ ရ။
* '''ဥပမာ:''' 
** သ္ၚိ (House) + ဍာ် (Water) = သ္ၚိဍာ် (Bathroom / Toilet)
** တ္ၚဲ (Sun/Day) + ယး (Light/Dawn) = တ္ၚဲယး (Tomorrow)

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[သဒ္ဒါမန်]]
* [[ရမျှာင်ဗေဒမန်]] (Phonology)
* [[အရေဝ်ဘာသာမန်]]
* [[သိပ္ပံအရေဝ်ဘာသာ]] (Linguistics)

[[ကဏ္ဍ:သဒ္ဒါမန်]]
[[ကဏ္ဍ:သိပ္ပံအရေဝ်ဘာသာ]]
[[ကဏ္ဍ:အရေဝ်ဘာသာမန်]]</text>
      <sha1>id0a1b8t6rfml44yv6c4u66go2jcx3p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ISO 639-1</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8978</id>
    <revision>
      <id>52818</id>
      <parentid>50990</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T04:07:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* နိဿဲဂမၠိုင် */</comment>
      <origin>52818</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6413" sha1="5hsdztjy34u2d9o7l9b853x1bbrwpwa" xml:space="preserve">{{Infobox|title=ISO 639-1|image=|caption=တဆိပ် ဂကောံစံကာတ် အလုံဂၠးကဝ်|label1=ယၟုပေင်င်|data1=Codes for the representation of names of languages — Part 1: Alpha-2 code|label2=ဂကူသၞောတ်|data2=အရေဝ်ဘာသာ ဂၠးကဝ် (၂-မလိက်)|label3=စတြးပတိတ်|data3=၂၀၀၂ (သၞောတ်ခေတ်တၟိ)|label4=လၟိဟ်ကုဒ်|data4=၁၈၄ ကုဒ်|label5=ဂကောံထိင်ဒဝ်|data5=Infoterm}}'''ISO 639-1''' ဝွံ ဒှ်သၞောတ်စၟတ်သမ္တီ ကုဒ်အရေဝ်ဘာသာ အလုံဂၠးကဝ် မကၠောန်ပတိတ်လဝ် နကဵု ဂကောံစံကာတ် အလုံဂၠးကဝ် (International Organization for Standardization - ISO) ရ။ သၞောတ်ဝွံ သုင်စောဲလဝ် မလိက်ရဝ်မ (Latin alphabet) ၜါမ သွက်ဂွံစၟတ်သမ္တီ ယၟုအရေဝ်ဘာသာဂမၠိုင်တုဲ၊ ဍေဟ်ဒှ် ကဏ္ဍပထမ ပ္ဍဲကဵု ဂကောံသၞောတ် [[ISO 639]] သီုဖအိုတ်ရ။ စဵုကဵုအခိင်လၟုဟ် ပ္ဍဲသၞောတ် ISO 639-1 ဝွံ စၟတ်သမ္တီလဝ် ကုဒ်အရေဝ်ဘာသာ အဓိကဂမၠိုင် သီုဖအိုတ် (၁၈၄) ဘာသာရ။

== ဝင် ကေုာံ တင်ရန်တၟအ် (History and Purpose) ==
သၞောတ်စၟတ်သမ္တီ ကုဒ်အရေဝ်ဘာသာ ISO 639 ဂှ် စကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၇ တေအ်ရ။ ဆဂး သၞောတ် မပါ်လဝ် နကဵုကဏ္ဍ (Part 1, Part 2) တအ်ဂှ် စဖျေဟ်လဝ် ကိုန်ဂစိုတ် ဗွဲမခိုင်ကၠိုက် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၂ ရ။

တင်ရန်တၟအ် အဓိက သၞောတ်ဏအ်ဂှ် သွက်ဂွံသုင်စောဲ ပ္ဍဲပရေင်ဆက်စၠောအ် တင်ဂၞန် (Information exchange)၊ ပရေင်စၟတ်သမ္တီ လိက်ကၞပ် (Bibliography) ကေုာံ ပ္ဍဲကဵု သၞောတ်ကောမ်ပျူတာ၊ အေန်တာနက်တအ် ညံင်ဂွံလောဲသွာ ကေုာံ တုပ်သၟဟ် ရေင်သကအ်ရ။ ဟိုတ်နူ မသုင်စောဲလဝ် မလိက်ဆ ၜါမဟေင်တုဲ ဍေဟ်ဂှ် ဂၠေအ်တုဲ လောဲသွာ သွက်စက်တအ် ဂွံစၟတ်သမ္တီရ။

== လွပ် ကေုာံ ပရေင်သုင်စောဲ (Applications) ==
ကုဒ် ISO 639-1 တအ်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် သုင်စောဲဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု နဲကဲပညာ ဝပ်ဆာ် (Web technologies) ကေုာံ သၞောတ်ဒေတာ (Databases) ဂမၠိုင်ရ။ ဥပမာ-

* '''သၞောတ် HTML:''' ပ္ဍဲကဵု လိက်ဝပ်ဆာ်တအ်မ္ဂး သွက်ဂွံဗၟံက်ထ္ၜး အရေဝ်ဘာသာဂှ် စကာ &lt;code&gt;lang=&quot;en&quot;&lt;/code&gt; (သွက်အင်္ဂလိက်), &lt;code&gt;lang=&quot;my&quot;&lt;/code&gt; (သွက်ဗၟာ) ရ။
* '''ဒဝ်မိန် ဝဳကဳပဳဒဳယာ (Wikipedia Domains):''' မုက်လိက် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာနာနာတအ်လေဝ် သုင်စောဲလဝ် ကုဒ်ဏအ် နဒဒှ် ယၟုဒဝ်မိန် (Domain) ရ။ (ဥပမာ - &lt;code&gt;en.wikipedia.org&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;th.wikipedia.org&lt;/code&gt;)။

== တင်စၟတ် မဆေင်ကဵု ဘာသာမန် (Note on Mon Language) ==
အရေဝ်ဘာသာမန်ဝွံ ဟိုတ်နူ ဟွံပါလုပ် ပ္ဍဲစရင် အရေဝ်ဘာသာ အဓိကဂၠးကဝ် (Major languages of the world) ပ္ဍဲအခိင်ကိုပ်ကၠာတေအ်တုဲ၊ ပ္ဍဲသၞောတ် ISO 639-1 (ကုဒ် ၂ မလိက်) ဏအ်ဂှ် ကုဒ်သွက် ဘာသာမန် ဟွံမွဲရ။ သွက်ဘာသာမန်ဂှ် သ္ဒးသုင်စောဲ ကုဒ် ၃ မလိက် နူကဵု သၞောတ် [[ISO 639-2]] ဟွံသေင်မ္ဂး [[ISO 639-3]] မတွံဂး &lt;code&gt;mnw&lt;/code&gt; ဟေင်ရ။

== ဥပမာ ကုဒ်ဂမၠိုင် (Examples of Codes) ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!ကုဒ် ISO 639-1
!ယၟုအရေဝ်ဘာသာ (မန်)
!ယၟုအရေဝ်ဘာသာ (အင်္ဂလိက်)
!ယၟုတမ်မူလ (Native Name)
|-
|&lt;code&gt;en&lt;/code&gt;
|[[ဘာသာအင်္ဂလိက်]]
|English
|English
|-
|&lt;code&gt;my&lt;/code&gt;
|[[ဘာသာဗၟာ]]
|Burmese
|မြန်မာစာ
|-
|&lt;code&gt;th&lt;/code&gt;
|[[ဘာသာသေံ]]
|Thai
|ภาษาไทย
|-
|&lt;code&gt;fr&lt;/code&gt;
|ဘာသာပြင်သေတ်
|French
|Français
|-
|&lt;code&gt;zh&lt;/code&gt;
|ဘာသာကြုက်
|Chinese
|中文
|-
|&lt;code&gt;ja&lt;/code&gt;
|ဘာသာဂျပါန်
|Japanese
|日本語
|-
|&lt;code&gt;sa&lt;/code&gt;
|[[ဘာသာသက္ကတ]]
|Sanskrit
|संस्कृतम्
|-
|&lt;code&gt;hi&lt;/code&gt;
|ဘာသာဟိန္ဒဳ
|Hindi
|हिन्दी
|}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==

* [[ISO 639]]
* [[ISO 639-2]]
* [[ISO 639-3]]
* [[အရေဝ်ဘာသာဂမၠိုင်]]

== နိဿဲဂမၠိုင် ==
&lt;references /&gt;

* {{cite web|url=https://www.iso.org/iso-639-language-codes.html|title=ISO 639 Language codes|publisher=International Organization for Standardization}}
* {{cite web|url=https://www.loc.gov/standards/iso639-2/php/code_list.php|title=ISO 639-2 Language Code List|publisher=Library of Congress}}

[[ကဏ္ဍ:ကုဒ် အရေဝ်ဘာသာ]]
[[ကဏ္ဍ:စာံကာတ် အလုံဂၠးကဝ်]]
[[ကဏ္ဍ:အရေဝ်ဘာသာ]]</text>
      <sha1>5hsdztjy34u2d9o7l9b853x1bbrwpwa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အလ်ဗတ် ကမူ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10005</id>
    <revision>
      <id>52694</id>
      <timestamp>2026-04-24T11:59:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Albert Camus, gagnant de prix Nobel, portrait en buste, posé au bureau, faisant face à gauche, studio Harcourt, Paris, 1957.jpg|250px|right|thumb|အလ်ဗတ် ကမူး (၁၉၁၃ - ၁၉၆၀) - တၠပညာ ဒဿနိက ဝါဒအရာမဟွံမဲကဵုယုတ္တိ ကေုာံ တၠလာပ် နဝ်ဘဴ]]  '''အလ်ဗတ် ကမူ''' ({{lang-en|Albert...&quot;</comment>
      <origin>52694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7477" sha1="ejno0ngz0ophw5keyait7n52ojlxo32" xml:space="preserve">[[File:Albert Camus, gagnant de prix Nobel, portrait en buste, posé au bureau, faisant face à gauche, studio Harcourt, Paris, 1957.jpg|250px|right|thumb|အလ်ဗတ် ကမူး (၁၉၁၃ - ၁၉၆၀) - တၠပညာ ဒဿနိက ဝါဒအရာမဟွံမဲကဵုယုတ္တိ ကေုာံ တၠလာပ် နဝ်ဘဴ]]

'''အလ်ဗတ် ကမူ''' ({{lang-en|Albert Camus}}) (၁၉၁၃ - ၁၉၆၀) ဝွံ ဒှ်တၠပညာ ဒဿနိက၊ အစာချူလိက် ကေုာံ အစာပရိုင် ဂကူပြင်သေတ် (French) မွဲတုဲ၊ ညးဝွံ ဒှ်မၞိဟ် အဓိက မဖန်ဗဒှ်လဝ် လညာတ် ဒဿနိက '''&quot;ဝါဒ အရာမဟွံမဲကဵု ယုတ္တိ&quot;''' (Absurdism) ရ။ ၜိုန်ရ ညးတအ် မလေပ် စုတ်လဝ် ညး ပ္ဍဲဂကောံ တၠပညာ ဝါဒဒဿနဘဝ (Existentialism) ကီုလေဝ်၊ ကမူ အလဵုဇကုဂှ် တးပါဲလဝ် တဆိပ်ဏအ်တုဲ၊ စၟတ်သမ္တီလဝ် ဇကု နဒဒှ် တၠပညာ မတးပါဲ လညာတ်တြေံ (Absurdist) မွဲရ။

== ဝါဒ အရာမဟွံမဲကဵု ယုတ္တိ (Absurdism) ==
ကမူ ဒုင်သဇိုင် လတူ လညာတ်မ္ဂး ကောန်မၞိဟ်တအ်ဝွံ နွံပၟိက် မိက်ဂွံဂၠာဲ အဓိပ္ပါယ် ဘဝ ကေုာံ ဓဝ်ဍာံ အလုံအိုတ်သီု ကွေံကွေံရ။ ဆဂး စက္ကဝါ ကေုာံ သဘာဝဂၠးတိဏအ်ဂှ် သ္ၚိတ်ဇြဒၟံင်တုဲ ဟွံကဵု သွဟ်မွဲသာ်ရ။ ပွမဆဵုဂဗ အကြာ &quot;ပၟိက်ဆန္ဒ ကောန်မၞိဟ်&quot; ကေုာံ &quot;စက္ကဝါ မသ္ၚိတ်ဇြ&quot; ဏအ်ဂှ် ကမူ ကော်စ '''The Absurd''' (အရာမဟွံမဲကဵု ယုတ္တိ) ရ။

== သွဟ် (၃) သာ် သွက် ပြသၞာ Absurd ==
ကမူ ထံက်ထ္ၜးလဝ် လညာတ် ဗီုလဵု ကောန်မၞိဟ်တအ် ဂွံ သောင်ကလး ပြသၞာ ဘဝ မဟွံမဲကဵု အဓိပ္ပါယ်ဏအ် နွံ ၃ သာ်ရ-
# '''ဂမ္စိုတ် (Physical Suicide):''' ပွမဂစိုတ် ဇကုအလဵုဇကု သွက်ဂွံ ဒြေပ်ဒဴ နူကဵု အရာမဟွံမဲကဵု ယုတ္တိ။ ကမူ တးပါဲ နဲကဲဏအ်တုဲ ဟီုလဝ် ဍေံဒှ် ပွမဒြေပ်ဒဴ ကေုာံ ပွမဖေက်လကိုတ် (Cowardice) ရ။
# '''ပွမပတှ်ေ ဘာသာ ကေုာံ လညာတ်လောန်ၜက် (Philosophical Suicide):''' ပွမပတှ်ေကေတ် ကျာ် ဟွံသေင်မ္ဂး အရာမလောန်ၜက် နူသဘာဝ သွက်ဂွံ ကလိဂွံ အဓိပ္ပါယ် ဘဝ လက္ကရဴ။ ဏအ်လေဝ် ကမူ တးပါဲရ။ ညးဟီုလဝ် ဍေံ ဒှ် ပွမဂစိုတ်ထောံ လညာတ် ဉာဏ်ဇကု (Philosophical suicide) တုဲ ဒှ်ပွမဒြေပ်ဒဴ နူ ဍာံစၟတ်ရ။
# '''ပွမဒုင်တဲ ကေုာံ တဝ်စၞေဟ် (Acceptance and Revolt):''' နဲကဲ ကမူ မဒုင်တဲ ကေုာံ စၞောန်ပညုင်လဝ်ဂှ် ဏအ်ရ။ တီဒၟံင် ဘဝဏအ် အဓိပ္ပါယ် ဟွံမဲ၊ ကၞောတ်တဲ ဒးချိုတ် ကီုလေဝ်၊ ဒုင်တဲ ဍာံဍာံတုဲ ဆက်ဂျိုင်အာ နကဵု စိုတ်ဓာတ် မတဝ်စၞေဟ် (Revolt)၊ ဗၠးၜး (Freedom) ကေုာံ စိုတ်ထတ် (Passion) ညံင်ဂွံ ဍိုက်ပေင်ရ။ 

== ပြကိုဟ် ကေုာံ လိက်အုပ် အဓိကဂမၠိုင် ==
အလ်ဗတ် ကမူ ချူလဝ် ဝတ္ထု ကေုာံ လိက်ပရေင် ဒဿနိက ဗွဲမဂၠိုင် မပ္တံကဵု-
* '''The Stranger (L'Étranger - ၁၉၄၂):''' ဝတ္ထု မဆေင်ကဵု မၞိဟ်တြိယျမွဲ (Meursault) မဟွံမဲကဵု ဒုင်စသိုင် လတူ အခိုက်အလိုက် မၞိဟ် ကေုာံ သၞောတ်ဝ် ဂီုကၠီု မၞိဟ်တအ်။ ဍေံဒှ် ဝတ္ထု မပြာကတ်အိုတ် မွဲ ပ္ဍဲ ရာစု ၂၀ ရ။
* '''The Myth of Sisyphus (Le Mythe de Sisyphe - ၁၉၄၂):''' လိက်ပရေင် ဒဿနိက မသောင်ကလး ပရူ Absurdity တုဲ ညးကဵုလဝ် လညာတ်မ္ဂး ၜိုန်ရ သဳသဳဖတ် ဒးတွိင်ပတိုန်ဒၟံင် တၟအ် လၟိုန် ဟွံမဲကဵု အဓိပ္ပါယ် ကီုလေဝ်၊ ညး မိပ်မြဟ်ဒၟံင် လတူ ကမၠောန်ညးရ။ (&quot;ပိုဲ သ္ဒးချပ် ညာတ်ကေတ် ဒဒှ်ရ သဳသဳဖတ် မိပ်မြဟ်ဒၟံင်ရ&quot; - One must imagine Sisyphus happy)။
* '''The Plague (La Peste - ၁၉၄၇):''' ဝတ္ထု မပတောအ်ၜတ်လဝ် ယဲကပ် ဇၞော် ကု ဘဲ ပရေင်ဖက်သေတ် (Fascism) ကေုာံ ပွမတဝ်စၞေဟ် ညးဍုင်ကွာန်တအ်။

== လာပ် ကေုာံ လက္ကရဴ ဘဝ ==
အလ်ဗတ် ကမူ ကလိဂွံ လာပ် နဝ်ဘဴ သွာင် လိက်ပတ် (Nobel Prize in Literature) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၅၇ ပ္ဍဲအခိင် ညးမၞုံ အာယုက် ၄၄ သၞာံ (ဒှ်မၞိဟ် အာယုက်ဍောတ်အိုတ် မရနုက်ကဵု ၜါ မကလိဂွံ လာပ်ဏအ် ပ္ဍဲဝင်)။ ညး စုတိအာ နကဵု ယာန်ကွဳစက် မဆောတ်ယောင် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၀ ကီုလေဝ်၊ လညာတ် ဒဿနိက ညးဂှ် ဆက်တုဲ ဂျိုင်တန်တဴဒၟံင် ကေုာံ ဓလီုဖ္ဍိုက်ဒၟံင် လတူ ပရေင်ချပ်ဗစာ ခေတ်တၟိ စဵုကၠုင် တ္ၚဲဏအ်ရ။

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ဒဿနိကဗေဒ]]
* [[ပြသၞာ မဟွံကိတ်ညဳ ပ္ဍဲဒဿနဘဝ]] (Existential Paradox)
* [[ဝါဒ ဒဿနဘဝ]] (Existentialism)

[[ကဏ္ဍ:ဒဿနိကဗေဒ]]
[[ကဏ္ဍ:အစာချူလိက်]]
[[ကဏ္ဍ:တၠလာပ် နဝ်ဘဴ]]
[[ကဏ္ဍ:ပွမချပ်ဗစာ]]</text>
      <sha1>ejno0ngz0ophw5keyait7n52ojlxo32</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52695</id>
      <parentid>52694</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T11:59:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52695</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7474" sha1="8g1wggqcdqmy7lyv9k89thhfx47eprm" xml:space="preserve">[[File:Albert Camus, gagnant de prix Nobel, portrait en buste, posé au bureau, faisant face à gauche, studio Harcourt, Paris, 1957.jpg|250px|right|thumb|အလ်ဗတ် ကမူ (၁၉၁၃ - ၁၉၆၀) - တၠပညာ ဒဿနိက ဝါဒအရာမဟွံမဲကဵုယုတ္တိ ကေုာံ တၠလာပ် နဝ်ဘဴ]]

'''အလ်ဗတ် ကမူ''' ({{lang-en|Albert Camus}}) (၁၉၁၃ - ၁၉၆၀) ဝွံ ဒှ်တၠပညာ ဒဿနိက၊ အစာချူလိက် ကေုာံ အစာပရိုင် ဂကူပြင်သေတ် (French) မွဲတုဲ၊ ညးဝွံ ဒှ်မၞိဟ် အဓိက မဖန်ဗဒှ်လဝ် လညာတ် ဒဿနိက '''&quot;ဝါဒ အရာမဟွံမဲကဵု ယုတ္တိ&quot;''' (Absurdism) ရ။ ၜိုန်ရ ညးတအ် မလေပ် စုတ်လဝ် ညး ပ္ဍဲဂကောံ တၠပညာ ဝါဒဒဿနဘဝ (Existentialism) ကီုလေဝ်၊ ကမူ အလဵုဇကုဂှ် တးပါဲလဝ် တဆိပ်ဏအ်တုဲ၊ စၟတ်သမ္တီလဝ် ဇကု နဒဒှ် တၠပညာ မတးပါဲ လညာတ်တြေံ (Absurdist) မွဲရ။

== ဝါဒ အရာမဟွံမဲကဵု ယုတ္တိ (Absurdism) ==
ကမူ ဒုင်သဇိုင် လတူ လညာတ်မ္ဂး ကောန်မၞိဟ်တအ်ဝွံ နွံပၟိက် မိက်ဂွံဂၠာဲ အဓိပ္ပါယ် ဘဝ ကေုာံ ဓဝ်ဍာံ အလုံအိုတ်သီု ကွေံကွေံရ။ ဆဂး စက္ကဝါ ကေုာံ သဘာဝဂၠးတိဏအ်ဂှ် သ္ၚိတ်ဇြဒၟံင်တုဲ ဟွံကဵု သွဟ်မွဲသာ်ရ။ ပွမဆဵုဂဗ အကြာ &quot;ပၟိက်ဆန္ဒ ကောန်မၞိဟ်&quot; ကေုာံ &quot;စက္ကဝါ မသ္ၚိတ်ဇြ&quot; ဏအ်ဂှ် ကမူ ကော်စ '''The Absurd''' (အရာမဟွံမဲကဵု ယုတ္တိ) ရ။

== သွဟ် (၃) သာ် သွက် ပြသၞာ Absurd ==
ကမူ ထံက်ထ္ၜးလဝ် လညာတ် ဗီုလဵု ကောန်မၞိဟ်တအ် ဂွံ သောင်ကလး ပြသၞာ ဘဝ မဟွံမဲကဵု အဓိပ္ပါယ်ဏအ် နွံ ၃ သာ်ရ-
# '''ဂမ္စိုတ် (Physical Suicide):''' ပွမဂစိုတ် ဇကုအလဵုဇကု သွက်ဂွံ ဒြေပ်ဒဴ နူကဵု အရာမဟွံမဲကဵု ယုတ္တိ။ ကမူ တးပါဲ နဲကဲဏအ်တုဲ ဟီုလဝ် ဍေံဒှ် ပွမဒြေပ်ဒဴ ကေုာံ ပွမဖေက်လကိုတ် (Cowardice) ရ။
# '''ပွမပတှ်ေ ဘာသာ ကေုာံ လညာတ်လောန်ၜက် (Philosophical Suicide):''' ပွမပတှ်ေကေတ် ကျာ် ဟွံသေင်မ္ဂး အရာမလောန်ၜက် နူသဘာဝ သွက်ဂွံ ကလိဂွံ အဓိပ္ပါယ် ဘဝ လက္ကရဴ။ ဏအ်လေဝ် ကမူ တးပါဲရ။ ညးဟီုလဝ် ဍေံ ဒှ် ပွမဂစိုတ်ထောံ လညာတ် ဉာဏ်ဇကု (Philosophical suicide) တုဲ ဒှ်ပွမဒြေပ်ဒဴ နူ ဍာံစၟတ်ရ။
# '''ပွမဒုင်တဲ ကေုာံ တဝ်စၞေဟ် (Acceptance and Revolt):''' နဲကဲ ကမူ မဒုင်တဲ ကေုာံ စၞောန်ပညုင်လဝ်ဂှ် ဏအ်ရ။ တီဒၟံင် ဘဝဏအ် အဓိပ္ပါယ် ဟွံမဲ၊ ကၞောတ်တဲ ဒးချိုတ် ကီုလေဝ်၊ ဒုင်တဲ ဍာံဍာံတုဲ ဆက်ဂျိုင်အာ နကဵု စိုတ်ဓာတ် မတဝ်စၞေဟ် (Revolt)၊ ဗၠးၜး (Freedom) ကေုာံ စိုတ်ထတ် (Passion) ညံင်ဂွံ ဍိုက်ပေင်ရ။ 

== ပြကိုဟ် ကေုာံ လိက်အုပ် အဓိကဂမၠိုင် ==
အလ်ဗတ် ကမူ ချူလဝ် ဝတ္ထု ကေုာံ လိက်ပရေင် ဒဿနိက ဗွဲမဂၠိုင် မပ္တံကဵု-
* '''The Stranger (L'Étranger - ၁၉၄၂):''' ဝတ္ထု မဆေင်ကဵု မၞိဟ်တြိယျမွဲ (Meursault) မဟွံမဲကဵု ဒုင်စသိုင် လတူ အခိုက်အလိုက် မၞိဟ် ကေုာံ သၞောတ်ဝ် ဂီုကၠီု မၞိဟ်တအ်။ ဍေံဒှ် ဝတ္ထု မပြာကတ်အိုတ် မွဲ ပ္ဍဲ ရာစု ၂၀ ရ။
* '''The Myth of Sisyphus (Le Mythe de Sisyphe - ၁၉၄၂):''' လိက်ပရေင် ဒဿနိက မသောင်ကလး ပရူ Absurdity တုဲ ညးကဵုလဝ် လညာတ်မ္ဂး ၜိုန်ရ သဳသဳဖတ် ဒးတွိင်ပတိုန်ဒၟံင် တၟအ် လၟိုန် ဟွံမဲကဵု အဓိပ္ပါယ် ကီုလေဝ်၊ ညး မိပ်မြဟ်ဒၟံင် လတူ ကမၠောန်ညးရ။ (&quot;ပိုဲ သ္ဒးချပ် ညာတ်ကေတ် ဒဒှ်ရ သဳသဳဖတ် မိပ်မြဟ်ဒၟံင်ရ&quot; - One must imagine Sisyphus happy)။
* '''The Plague (La Peste - ၁၉၄၇):''' ဝတ္ထု မပတောအ်ၜတ်လဝ် ယဲကပ် ဇၞော် ကု ဘဲ ပရေင်ဖက်သေတ် (Fascism) ကေုာံ ပွမတဝ်စၞေဟ် ညးဍုင်ကွာန်တအ်။

== လာပ် ကေုာံ လက္ကရဴ ဘဝ ==
အလ်ဗတ် ကမူ ကလိဂွံ လာပ် နဝ်ဘဴ သွာင် လိက်ပတ် (Nobel Prize in Literature) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၅၇ ပ္ဍဲအခိင် ညးမၞုံ အာယုက် ၄၄ သၞာံ (ဒှ်မၞိဟ် အာယုက်ဍောတ်အိုတ် မရနုက်ကဵု ၜါ မကလိဂွံ လာပ်ဏအ် ပ္ဍဲဝင်)။ ညး စုတိအာ နကဵု ယာန်ကွဳစက် မဆောတ်ယောင် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၀ ကီုလေဝ်၊ လညာတ် ဒဿနိက ညးဂှ် ဆက်တုဲ ဂျိုင်တန်တဴဒၟံင် ကေုာံ ဓလီုဖ္ဍိုက်ဒၟံင် လတူ ပရေင်ချပ်ဗစာ ခေတ်တၟိ စဵုကၠုင် တ္ၚဲဏအ်ရ။

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ဒဿနိကဗေဒ]]
* [[ပြသၞာ မဟွံကိတ်ညဳ ပ္ဍဲဒဿနဘဝ]] (Existential Paradox)
* [[ဝါဒ ဒဿနဘဝ]] (Existentialism)

[[ကဏ္ဍ:ဒဿနိကဗေဒ]]
[[ကဏ္ဍ:အစာချူလိက်]]
[[ကဏ္ဍ:တၠလာပ် နဝ်ဘဴ]]
[[ကဏ္ဍ:ပွမချပ်ဗစာ]]</text>
      <sha1>8g1wggqcdqmy7lyv9k89thhfx47eprm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဂုဏ်စရာဲ ယေန်သၞာင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10006</id>
    <revision>
      <id>52696</id>
      <timestamp>2026-04-24T12:06:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Angkor wat temple.jpg|250px|right|thumb|ဂုဏ်စရာဲ ယေန်သၞာင် - ပွမသ္ၚဳဂၠိပ် အာဲကၟာဲ၊ ပရေင်သာသနာ ကေုာံ ဝင် အဆံင်သၠုင် မကဵု အကျဵုသက်ရောက် လတူ ဂကောံမၞိဟ်ဂမၠိုင်]]  '''ဂုဏ်စရာဲ ယေန်သၞာ...&quot;</comment>
      <origin>52696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6710" sha1="07v4q63ufhxy5fy5jkfcrc9ov628sfl" xml:space="preserve">[[File:Angkor wat temple.jpg|250px|right|thumb|ဂုဏ်စရာဲ ယေန်သၞာင် - ပွမသ္ၚဳဂၠိပ် အာဲကၟာဲ၊ ပရေင်သာသနာ ကေုာံ ဝင် အဆံင်သၠုင် မကဵု အကျဵုသက်ရောက် လတူ ဂကောံမၞိဟ်ဂမၠိုင်]]

'''ဂုဏ်စရာဲ ယေန်သၞာင်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''အဆံင်သၠုင် ဂကူယေန်သၞာင်''' ({{lang-en|Civilizational Prestige}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ပ္ဍဲသွာင် ပရေင်မၞိဟ် (Sociology)၊ ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်မ္ဂး ဍေံ ဒှ် အဆံင်အရာ၊ စရာဲကျာ်သြဳ ကေုာံ ပရေင်ရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ မကလိဂွံလဝ် နူကဵု အာဲကၟာဲ ဝင်၊ ပရေင်သာသနာ၊ လိက်ပတ် ကေုာံ သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ် (Institutions) မခိုင်ကၠိုက်တအ်ရ။

ဂကောံမၞိဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး ရးနိဂီု မၞုံကဵု &quot;ဂုဏ်စရာဲ ယေန်သၞာင်&quot; သၠုင်တအ်ဝွံ ဍေံတအ် မလေပ် ဓလီုဖ္ဍိုက် (Influence) လတူ ဂကူ ကေုာံ ဍုင်ဝုဟ်ဒိုဟ်တအ် နကဵု &quot;အာဏာ ဍိုန်ဍောတ်&quot; (Soft Power) ရ။

== အင်္ဂလက္ခဏာ အဓိကဂမၠိုင် (Key Pillars) ==
ဂုဏ်စရာဲ ယေန်သၞာင် ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု သဇိုင် အဓိက ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-
# '''သၞောတ်ဝ် ပရေင်သာသနာ ကေုာံ ဓဝ်ပတှ်ေ:''' ပွမၞုံကဵု သၞောတ်ဝ် သာသနာ မဇြိုဟ်နက် ကေုာံ ပရေင်ပညာ ဘာသာ (ဥပမာ - သၞောတ်ဝ် ပရေင်ပညာ ဘာလကျာ်) မဒှ် သဇိုင် ဒ္ဂေတ်လၟေတ် သွက် ဂကောံမၞိဟ်။
# '''အာဲကၟာဲ လိက်ပတ် ကေုာံ အရေဝ်ဘာသာ:''' ပွမၞုံကဵု ဍာ်ဒကေဝ် လိက်ပတ် သၠုင်၊ ပြကိုဟ် ဝင် ကေုာံ အရေဝ်ဘာသာ မခိုင်ကၠိုက်။
# '''အနုသုခုမ ကေုာံ စမြိုင် (Art and Architecture):''' ပွမကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ကျာ်စေတဳ၊ ဘာလကျာ်၊ ကေုာံ အနုသုခုမ မပြာကတ် ဇၞော်မောဝ်။
# '''သၞောတ်ဝ် ယန္တရာ (Institutional Stability):''' ပွမၞုံကဵု သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ်၊ ရုင်ဗစာ ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မစှ်ေသၞောတ်ဝ် နူ ကၠာတေအ်။

== ဆက်စပ် ကု ဝင် ဍုင်အာယှအဂၞဲ ==
ပ္ဍဲကဵု ဝင် ဍုင်အာယှအဂၞဲမ္ဂး၊ လညာတ် &quot;ဂုဏ်စရာဲ ယေန်သၞာင်&quot; ဝွံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု [[ပွမဒက်ပ္တန် ရးနိဂီု]] (State-Building) ကေုာံ သဳအဝ်ရဳ ပွမလွဳစ ယန္တရာ (Institutional Isomorphism) ဗွဲမဇြိုဟ်နက်ရ။ 

အေန်ပါယာ တၟိတၟိတအ် (ဥပမာ - ဗၟာ ပ္ဍဲခေတ် ဗုကာံ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး သေံ ပ္ဍဲခေတ် သုခေါထာဲ) ဝွံ သွက်ဂွံ ကလိဂွံ စရာဲကျာ်သြဳ သွက် အလဵုအသဳ ဇကုဂှ်၊ ဍေံတအ် မလေပ် လွဳစ ဟွံသေင်မ္ဂး မလေပ် ကူချူကေတ် ယေန်သၞာင်၊ သာသနာ ကေုာံ လိက်ပတ် နူကဵု ဂကူမၞုံကဵု &quot;ဂုဏ်စရာဲ ယေန်သၞာင်&quot; မသၠုင်တအ် (ဥပမာ - ဂကူမန် ပ္ဍဲခေတ် သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ ကေုာံ ဒွာရဝတဳ) ရ။ 

ဆဂး ပ္ဍဲအခိင် မလွဳစ ယေန်သၞာင်ဂှ် ဍေံတအ် သီု ဖန်ဗဒှ်လဝ် [[ပရေင်ထုဲနှဴ ယေန်သၞာင်]] (Assimilation) တုဲ ကၞောတ်တဲ ကောန်ဂကူ မၞုံကဵု ဂုဏ်စရာဲ တြေံတအ်ဂှ် ဒးဒုင် ဍဵုဍိုက်အာ နကဵု သၞောတ်ဝ် [[ပရေင်ကဝ်လဝ်နဳ အပ္ဍဲဍုင်]] (Internal Colonialism) ရ။ 

== ကိစ္စဇၞော် ပ္ဍဲ ခေတ်လၟုဟ် ==
ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ်ဝွံ ကောန်ဂကူသၟတ် (Minorities) တအ်ဝွံ သွက်ဂွံ မင်မဲ စိုတ်ဓာတ် ဇာတိဂကူ ဇကုဂှ် ဍေံတအ် ဒးကလေင် ထမံက်ပတိုန်၊ ဒးကလေင် လ္ၚတ် ကေုာံ ဒးကလေင် မင်မဲ &quot;ဂုဏ်စရာဲ ယေန်သၞာင်&quot; တြေံ ဇကု (ဥပမာ - ပွမထိင်ဒဝ် လိက်ပတ် ကေုာံ ပရေင်ပညာ အခိုက်ကၞာ) လၟိုန်ရ။ ဏအ်ဂှ် ဒှ် လၟေင်ကမၠောန် မတဝ်စၞေဟ် ကု ပရေင်ထုဲနှဴ ယေန်သၞာင် (Resistance against assimilation) မွဲ ဗီုပြင်ကီုရ။

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ယေန်သၞာင်နာနာ]] (Multiculturalism)
* [[ပွမဒက်ပ္တန် ရးနိဂီု]] (State-Building)
* [[ပရေင်ကဝ်လဝ်နဳ အပ္ဍဲဍုင်]] (Internal Colonialism)
* [[ပရေင်ထုဲနှဴ ယေန်သၞာင်]] (Assimilation)

[[ကဏ္ဍ:ပရေင်မၞိဟ်]]
[[ကဏ္ဍ:ဝင်]]
[[ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင်နာနာ]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]</text>
      <sha1>07v4q63ufhxy5fy5jkfcrc9ov628sfl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သေမာဂလူတိုဒ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10007</id>
    <revision>
      <id>52697</id>
      <timestamp>2026-04-24T12:16:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Semaglutide_molecule.svg|250px|right|thumb|သ္ၚဳဂၠိပ် ဓါတု သေမာဂလူတိုဒ် (Semaglutide)]]  '''သေမာဂလူတိုဒ်''' ({{lang-en|Semaglutide}}) ဝွံ ဒှ်ဂဥုဲ မစကာ သွက်ဂွံ လွဳလွတ် [[ယဲဆီဍာတ်]] ဂကူ ၂ (Type 2 diabetes) ကေုာံ သွက်ဂွံ ဖျေံ လျ...&quot;</comment>
      <origin>52697</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5136" sha1="ko2rj4gfrqgurp87gqwnuxaqgsa4aic" xml:space="preserve">[[File:Semaglutide_molecule.svg|250px|right|thumb|သ္ၚဳဂၠိပ် ဓါတု သေမာဂလူတိုဒ် (Semaglutide)]]

'''သေမာဂလူတိုဒ်''' ({{lang-en|Semaglutide}}) ဝွံ ဒှ်ဂဥုဲ မစကာ သွက်ဂွံ လွဳလွတ် [[ယဲဆီဍာတ်]] ဂကူ ၂ (Type 2 diabetes) ကေုာံ သွက်ဂွံ ဖျေံ လျိုင်ခန္ဓာဇကု ပ္ဍဲကဵု ညးမၞုံကဵု ယဲသီု (Obesity) ရ။ ဂဥုဲဏအ်ဝွံ က္တဵုဗဒှ်လဝ် နကဵု ကမ္ပဏဳ Novo Nordisk တုဲ၊ ပ္ဍဲကဵု ဗွိုက်ဖျာမ္ဂး ညးဂမၠိုင် တီလဝ် နကဵု ယၟုတဆိပ် မပ္တံကဵု '''Ozempic''' (အဝ်ဇေမ်ပိစ်)၊ '''Wegovy''' (ဝဳဂဝ်ဝဳ) ကေုာံ '''Rybelsus''' (ရာဲဗေလ်သတ်) ရ။

== ဗီုလဵု ဍေံ ကၠောန်ကမၠောန်? (Mechanism of Action) ==
သေမာဂလူတိုဒ် ဝွံ လုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲကဵု ဂကောံဂဥုဲ မကော်စ &quot;GLP-1 receptor agonists&quot; ရ။ ဍေံ ကၠောန်ကမၠောန် ပ္ဍဲခန္ဓပိုယ် နကဵု ဗီုပြင်-
* '''ပွမကဵုဒြဟတ် ကု အေန်သူလေန် (Insulin):''' ဍေံ ပကဵု ညံင် ခန္ဓပိုယ် ဂွံ ပတိတ် ဟဝ်မောန် အေန်သူလေန် ဂၠိုင်တိုန် အခိင် ကသပ်ကဆံင် ဆီဍာတ် (Blood sugar) သၠုင်ဒၟံင်။
* '''ပွမထိင်ဒဝ် ဂလူကာဂေါန် (Glucagon):''' ဍေံ ဖအောန်ဖျေံ ပွမပတိတ် ဟဝ်မောန် မပကဵု ညံင် ကသပ်ဆီ(ဍာတ်) ဂွံသၠုင်တိုန်။
* '''ပွမဖအနှဴ ပွမလာဲစၞ:''' ဍေံ ပကဵု ညံင် စၞောန်စၞ (Stomach emptying) ဂွံ အာနှဴစှ်ေအာတုဲ၊ ပကဵု ညံင် မၞိဟ်မစကာဂှ် ဂွံ ညာတ်ကေတ် ဒဒှ်ရ ဗုင်ပေင်ဒၟံင် လအ်လရ။ ဏအ်ဂှ် ဒှ်ဟိုတ် အဓိက မဖျေံကဵု လျိုင်ခန္ဓ ရ။

== လွပ် အဓိကဂမၠိုင် (Medical Uses) ==
# '''ယဲဆီဍာတ် ဂကူ ၂ (Type 2 Diabetes):''' စကာ သွက်ဂွံ ထိင်ဒဝ် ကဆံင် သဂြာ (ကသပ်) ပ္ဍဲဆီ။ ဍေံလေပ် ပသောင်ကဵု ညံင်ဟွံဂွံ က္တဵုဒှ် ယဲကောန်တၟအ်၊ ကေုာံ ယဲဂြိုဟ်။
# '''ပွမဖျေံလျိုင် (Weight Management):''' ဂဥုဲဏအ် (ဗွဲတၟေင် တဆိပ် Wegovy) ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် သွက်ဂွံ လွဳလွတ် ညးမၞုံလျိုင် လောန်ၜက် (Overweight) ကေုာံ ညးမၞုံကဵု ယဲသီု၊ ညံင်လျိုင် ဂွံစှ်ေအာ။
# '''ပရေင်ထတ်ယုက် ဂြိုဟ် (Cardiovascular Health):''' ဍေံ သီု ဖအောန်ဖျေံကဵု အန္တရာဲ ယဲဂြိုဟ် ကေုာံ ဆီဒေါအ် (Stroke) ကီုရ။

== ဗီုပြင် လွပ် (Methods of Administration) ==
* '''ပွမထပက် (Injection):''' Ozempic ကေုာံ Wegovy တအ်ဂှ် ဒှ်ဂဥုဲ ထပက် သၟဝ်စၞာံ (Subcutaneous injection) မွဲသတ္တာ မွဲဝါ ရ။
* '''ပွမသုင် (Oral):''' Rybelsus ဂှ် ဒှ် ဂဥုဲမ မဒးသုင် လၟိုန်တ္ၚဲ ရ။

== အန္တရာဲ ကေုာံ ဖဵုပရေအ်ဂမၠိုင် (Side Effects) ==
ဖဵုပရေအ် ဓမ္မတာ မလေပ် က္တဵုဒှ်မာန်တအ်ဂှ် ပါလုပ်-
* စိုတ်ဟွံခိုဟ်၊ စိုတ်အအောအ် (Nausea)
* ဂၞဴလီု ဟွံသေင်မ္ဂး ဂၞဴဟွံအာ (Diarrhea or Constipation)
* ဗုင်ဂိ (Abdominal pain)
* ယဝ်ရ စကာ ဟွံစှ်ေသၞောတ်ဝ်မ္ဂး က္တဵုဗဒှ် ယဲ မဆေင်ကဵု ဂြိုဟ် ကေုာံ သရီု (Pancreatitis) မာန်ရ။

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ယဲဆီဍာတ်]] (Diabetes)
* [[အေန်သူလေန်]] (Insulin)
* [[ပရေင်ထတ်ယုက်]]

[[ကဏ္ဍ:သိပ္ပံ ဂဥုဲ]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ထတ်ယုက်]]
[[ကဏ္ဍ:ယဲဆီဍာတ်]]</text>
      <sha1>ko2rj4gfrqgurp87gqwnuxaqgsa4aic</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52698</id>
      <parentid>52697</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T12:17:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6067" sha1="2f0c2txbgo2oa5xqro7cqjthgdcggc6" xml:space="preserve">{{Infobox drug
| drug_name         = သေမာဂလူတိုဒ်&lt;br&gt;(Semaglutide)
| image             = Semaglutide_molecule.svg
| width             = 250px
| alt               = ဓါတုဗေဒ သဇိုင်ဒက်ပ္တန် သေမာဂလူတိုဒ်
| caption           = ဓါတုဗေဒ သဇိုင်ဒက်ပ္တန် သေမာဂလူတိုဒ် (Semaglutide)
| pronunce          = /sɛməˈɡluːtaɪd/
| tradename         = Ozempic, Wegovy, Rybelsus
| class             = [[GLP-1 receptor agonist]]
| routes_of_administration = ပွမထပံင် သၟဝ်စၞာံ (Subcutaneous), ပွမသုင် (Oral)
| pregnancy_category = သ္ဒး ခြာန်ကေတ် ကု အစာသဝ်
| half_life         = ၜိုတ် ၇ တ္ၚဲ (၁ သတ္တာ)
| CAS_number        = 910463-68-2
| PubChem           = 56843331
| DrugBank          = DB13928
| formula           = C&lt;sub&gt;187&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;291&lt;/sub&gt;N&lt;sub&gt;45&lt;/sub&gt;O&lt;sub&gt;59&lt;/sub&gt;
| molar_mass        = 4113.58 g/mol
}}

'''သေမာဂလူတိုဒ်''' ({{lang-en|Semaglutide}}) ဝွံ ဒှ်ဂဥုဲ မစကာ သွက်ဂွံ လွဳလွတ် [[ယဲဆီဍာတ်]] ဂကူ ၂ (Type 2 diabetes) ကေုာံ သွက်ဂွံ ဖျေံ လျိုင်ခန္ဓာဇကု ပ္ဍဲကဵု ညးမၞုံကဵု ယဲသီု (Obesity) ရ။ ဂဥုဲဏအ်ဝွံ က္တဵုဗဒှ်လဝ် နကဵု ကမ္ပဏဳ Novo Nordisk တုဲ၊ ပ္ဍဲကဵု ဗွိုက်ဖျာမ္ဂး ညးဂမၠိုင် တီလဝ် နကဵု ယၟုတဆိပ် မပ္တံကဵု '''Ozempic''' (အဝ်ဇေမ်ပိစ်)၊ '''Wegovy''' (ဝဳဂဝ်ဝဳ) ကေုာံ '''Rybelsus''' (ရာဲဗေလ်သတ်) ရ။

== ဗီုလဵု ဍေံ ကၠောန်ကမၠောန်? (Mechanism of Action) ==
သေမာဂလူတိုဒ် ဝွံ လုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲကဵု ဂကောံဂဥုဲ မကော်စ &quot;GLP-1 receptor agonists&quot; ရ။ ဍေံ ကၠောန်ကမၠောန် ပ္ဍဲခန္ဓပိုယ် နကဵု ဗီုပြင်-
* '''ပွမကဵုဒြဟတ် ကု အေန်သူလေန် (Insulin):''' ဍေံ ပကဵု ညံင် ခန္ဓပိုယ် ဂွံ ပတိတ် ဟဝ်မောန် အေန်သူလေန် ဂၠိုင်တိုန် အခိင် ကသပ်ကဆံင် ဆီဍာတ် (Blood sugar) သၠုင်ဒၟံင်။
* '''ပွမထိင်ဒဝ် ဂလူကာဂေါန် (Glucagon):''' ဍေံ ဖအောန်ဖျေံ ပွမပတိတ် ဟဝ်မောန် မပကဵု ညံင် ကသပ်ဆီ(ဍာတ်) ဂွံသၠုင်တိုန်။
* '''ပွမဖအနှဴ ပွမလာဲစၞ:''' ဍေံ ပကဵု ညံင် စၞောန်စၞ (Stomach emptying) ဂွံ အာနှဴစှ်ေအာတုဲ၊ ပကဵု ညံင် မၞိဟ်မစကာဂှ် ဂွံ ညာတ်ကေတ် ဒဒှ်ရ ဗုင်ပေင်ဒၟံင် လအ်လရ။ ဏအ်ဂှ် ဒှ်ဟိုတ် အဓိက မဖျေံကဵု လျိုင်ခန္ဓ ရ။

== လွပ် အဓိကဂမၠိုင် (Medical Uses) ==
# '''ယဲဆီဍာတ် ဂကူ ၂ (Type 2 Diabetes):''' စကာ သွက်ဂွံ ထိင်ဒဝ် ကဆံင် သဂြာ (ကသပ်) ပ္ဍဲဆီ။ ဍေံလေပ် ပသောင်ကဵု ညံင်ဟွံဂွံ က္တဵုဒှ် ယဲကောန်တၟအ်၊ ကေုာံ ယဲဂြိုဟ်။
# '''ပွမဖျေံလျိုင် (Weight Management):''' ဂဥုဲဏအ် (ဗွဲတၟေင် တဆိပ် Wegovy) ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် သွက်ဂွံ လွဳလွတ် ညးမၞုံလျိုင် လောန်ၜက် (Overweight) ကေုာံ ညးမၞုံကဵု ယဲသီု၊ ညံင်လျိုင် ဂွံစှ်ေအာ။
# '''ပရေင်ထတ်ယုက် ဂြိုဟ် (Cardiovascular Health):''' ဍေံ သီု ဖအောန်ဖျေံကဵု အန္တရာဲ ယဲဂြိုဟ် ကေုာံ ဆီဒေါအ် (Stroke) ကီုရ။

== ဗီုပြင် လွပ် (Methods of Administration) ==
* '''ပွမထပက် (Injection):''' Ozempic ကေုာံ Wegovy တအ်ဂှ် ဒှ်ဂဥုဲ ထပက် သၟဝ်စၞာံ (Subcutaneous injection) မွဲသတ္တာ မွဲဝါ ရ။
* '''ပွမသုင် (Oral):''' Rybelsus ဂှ် ဒှ် ဂဥုဲမ မဒးသုင် လၟိုန်တ္ၚဲ ရ။

== အန္တရာဲ ကေုာံ ဖဵုပရေအ်ဂမၠိုင် (Side Effects) ==
ဖဵုပရေအ် ဓမ္မတာ မလေပ် က္တဵုဒှ်မာန်တအ်ဂှ် ပါလုပ်-
* စိုတ်ဟွံခိုဟ်၊ စိုတ်အအောအ် (Nausea)
* ဂၞဴလီု ဟွံသေင်မ္ဂး ဂၞဴဟွံအာ (Diarrhea or Constipation)
* ဗုင်ဂိ (Abdominal pain)
* ယဝ်ရ စကာ ဟွံစှ်ေသၞောတ်ဝ်မ္ဂး က္တဵုဗဒှ် ယဲ မဆေင်ကဵု ဂြိုဟ် ကေုာံ သရီု (Pancreatitis) မာန်ရ။

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ယဲဆီဍာတ်]] (Diabetes)
* [[အေန်သူလေန်]] (Insulin)
* [[ပရေင်ထတ်ယုက်]]

[[ကဏ္ဍ:သိပ္ပံ ဂဥုဲ]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ထတ်ယုက်]]
[[ကဏ္ဍ:ယဲဆီဍာတ်]]</text>
      <sha1>2f0c2txbgo2oa5xqro7cqjthgdcggc6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ယဲဆီဍာတ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>10008</id>
    <revision>
      <id>52699</id>
      <timestamp>2026-04-24T12:20:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Blue circle for diabetes.svg|150px|right|thumb|စက်ဝိုင် သာ်ဗၠဲ - သင်္ကေတ ဂၠးတိ သွက် ယဲဆီဍာတ်]]  ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''ယဲဆီဍာတ်''' ({...&quot;</comment>
      <origin>52699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1792" sha1="70wz9k8nvutxlekqcj7qzhpb0ri40vp" xml:space="preserve">[[File:Blue circle for diabetes.svg|150px|right|thumb|စက်ဝိုင် သာ်ဗၠဲ - သင်္ကေတ ဂၠးတိ သွက် ယဲဆီဍာတ်]]

ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''ယဲဆီဍာတ်''' ({{lang-en|Diabetes mellitus}}) ကေုာံ လက္ခဏာ ယဲ၊ ဟိုတ်မက္တဵုဒှ်၊ နဲကဲ ပရေင်လွဳလွတ်၊ ကေုာံ ဂဥုဲ မဆေင်စပ် ကု ယဲဆီဍာတ် နာနာသာ်ရ။

ယဲဆီဍာတ် ဝွံ ဒှ်ယဲ မဆေင်ကဵု သၞောတ်ဝ် ဇြဟတ်ခန္ဓပိုယ် မပတိတ် အေန်သူလေန် ဟွံသေင်မ္ဂး ပွမစကာ အေန်သူလေန် ဟွံစှ်ေသၞောတ်ဝ်တုဲ ပကဵုညံင် ကဆံင် ကသပ် ပ္ဍဲဆီ (Blood sugar) ဂွံ သၠုင်လောန်အာရ။

== လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ မၞးဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် အဓိက မပ္တံကဵု-
* [[ယဲဆီဍာတ်]] (Diabetes)
* [[သေမာဂလူတိုဒ်]] (Semaglutide)
* [[အေန်သူလေန်]] (Insulin)
* [[ကသပ်ဆီ]] (Blood sugar / Blood glucose)

[[ကဏ္ဍ:ယဲဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ထတ်ယုက်]]
[[ကဏ္ဍ:သိပ္ပံ ဂဥုဲ]]</text>
      <sha1>70wz9k8nvutxlekqcj7qzhpb0ri40vp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ယဲဂမၠိုင်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>10009</id>
    <revision>
      <id>52700</id>
      <timestamp>2026-04-24T12:22:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Medical condition icon.svg|150px|right|thumb|ယဲဂမၠိုင် - ပွမသ္ၚဳဂၠိပ် အကာဲအရာ ပရေင်ထတ်ယုက် ကေုာံ ယဲဘဲနာနာ]]  ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ...&quot;</comment>
      <origin>52700</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1525" sha1="703ub64pei0yuafwzhtzmj1m2koh8g5" xml:space="preserve">[[File:Medical condition icon.svg|150px|right|thumb|ယဲဂမၠိုင် - ပွမသ္ၚဳဂၠိပ် အကာဲအရာ ပရေင်ထတ်ယုက် ကေုာံ ယဲဘဲနာနာ]]

ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''ယဲဂမၠိုင်''' ({{lang-en|Diseases and Disorders}})၊ လက္ခဏာ ယဲ၊ ဟိုတ်မက္တဵုဒှ်၊ နဲကဲ ပရေင်လွဳလွတ်၊ ကေုာံ အကာဲအရာ မဆေင်ကဵု ပရေင်ထတ်ယုက် ခန္ဓာကိုယ် ကေုာံ စိုတ်ဓာတ် မၞိဟ်တအ်ရ။

== လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ မၞးဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိက မပ္တံကဵု-
* [[ကဏ္ဍ:ယဲဆီဍာတ်]] (Diabetes)
* [[ကဏ္ဍ:ယဲကၠောအ်]] (Infectious Diseases)
* [[ကဏ္ဍ:ယဲစိုတ်]] (Mental Disorders)
* [[ယဲသီု]] (Obesity)
* [[ယဲဂြိုဟ်]] (Heart Disease)

[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ထတ်ယုက်]]
[[ကဏ္ဍ:သိပ္ပံ ဆေင်ကဵု ဂဥုဲ]]</text>
      <sha1>703ub64pei0yuafwzhtzmj1m2koh8g5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:သိပ္ပံ ဆေင်ကဵု ဂဥုဲ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>10010</id>
    <revision>
      <id>52701</id>
      <timestamp>2026-04-24T12:23:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Capsule pill icon.svg|150px|right|thumb|သိပ္ပံ ဆေင်ကဵု ဂဥုဲ ကေုာံ ပရေင်လွဳလွတ် ယဲဘဲဂမၠိုင်]]  ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''သိပ္ပံ...&quot;</comment>
      <origin>52701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1697" sha1="pr78hyxb132w9ka4yy0eu8w8ytkit0b" xml:space="preserve">[[File:Capsule pill icon.svg|150px|right|thumb|သိပ္ပံ ဆေင်ကဵု ဂဥုဲ ကေုာံ ပရေင်လွဳလွတ် ယဲဘဲဂမၠိုင်]]

ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''သိပ္ပံ ဆေင်ကဵု ဂဥုဲ''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''သိပ္ပံ ဂဥုဲ''' ({{lang-en|Pharmacology / Pharmaceutical Science}})၊ ပွမလ္ၚတ် သ္ၚဳဂၠိပ် ပရူဂဥုဲ၊ ပွမဖန်ဗဒှ် ဂဥုဲတၟိတၟိ၊ အကျဵုသက်ရောက် ဓါတုဗေဒ လတူ ခန္ဓာကိုယ်၊ ကေုာံ ပရေင်စကာ ဂဥုဲ သွက်ဂွံ လွဳလွတ် ယဲဘဲ နာနာသာ်ရ။

== လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ မၞးဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိက မပ္တံကဵု-
* [[သေမာဂလူတိုဒ်]] (Semaglutide)
* [[အေန်သူလေန်]] (Insulin)
* [[ကဏ္ဍ:ယဲဂမၠိုင်]] (Diseases)
* [[ကဏ္ဍ:ယဲဆီဍာတ်]] (Diabetes)
* [[ကဏ္ဍ:ပရေင်လွဳလွတ် ယဲ]] (Medical Treatments)

[[ကဏ္ဍ:သိပ္ပံ]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ထတ်ယုက်]]
[[ကဏ္ဍ:ဂဥုဲ]]</text>
      <sha1>pr78hyxb132w9ka4yy0eu8w8ytkit0b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဒဳပလိုမာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10011</id>
    <revision>
      <id>52702</id>
      <timestamp>2026-04-24T12:30:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Diploma icon.svg|250px|right|thumb|ဒဳပလိုမာ - လိက်စၟတ်သမ္တီ ပရေင်ပညာ မကဵုလဝ် သွက် ပွမတုဲဒှ် တန်ဗ္တောန် ချိုတ်ပၠိုတ်မွဲ]]  '''ဒဳပလိုမာ''' ({{lang-en|Diploma}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် တဆိပ်ကြာ ဟွံသေင်မ...&quot;</comment>
      <origin>52702</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5445" sha1="s9ngzinrwnpg9ncgw41lryk5uauiz2j" xml:space="preserve">[[File:Diploma icon.svg|250px|right|thumb|ဒဳပလိုမာ - လိက်စၟတ်သမ္တီ ပရေင်ပညာ မကဵုလဝ် သွက် ပွမတုဲဒှ် တန်ဗ္တောန် ချိုတ်ပၠိုတ်မွဲ]]

'''ဒဳပလိုမာ''' ({{lang-en|Diploma}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် တဆိပ်ကြာ ဟွံသေင်မ္ဂး လိက်စၟတ်သမ္တီ မပ္တိတ်ကဵု နူကဵု တက္ကသိုလ်၊ ကောလိပ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံပရေင်ပညာ မွဲမွဲ၊ သွက်ဂွံ စၟတ်သမ္တီ ကေုာံ ထံက်ထ္ၜး ဒဒှ်ရ ညးမကလိဂွံလဝ်ဂှ် တုဲဒှ် အံင်ဇၞးလဝ် တန်ဗ္တောန် ကေုာံ ကလိဂွံလဝ် လညာတ် အစောမ်စရာဲ ပ္ဍဲကဵု ဘာသာရပ်စပ် ချိုတ်ပၠိုတ်မွဲ ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင်ရ။

တန်ဗ္တောန် ဒဳပလိုမာ တအ်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင်မ္ဂး ဍေံ ကဵုအာရီု လတူ ပရေင်ကမၠောန် နတဲ (Practical skills) ကေုာံ ပရေင်ပညာ သ္ပတၟေင် (Specialized knowledge) ဂၠိုင်နူ သဳအဝ်ရဳ ရ။

== ပွမပါ်ခြာ အကြာ Certificate, Diploma ကေုာံ Degree ==
ပ္ဍဲ သၞောတ်ဝ် ပရေင်ပညာမ္ဂး အဆံင် ၃ ဏအ် တၞဟ်ခြာဒၟံင်ရ-
* '''တၞးစၟတ်သမ္တီ (Certificate):''' အခိင် ကၠေအ် (လ္ၚဵု ဂိတု၊ လ္ၚဵု သတ္တာ)။ လ္ၚတ် ဘာသာရပ် သၟတ်မွဲဓဝ် တုဲဒှ် လောဲသွာ။
* '''ဒဳပလိုမာ (Diploma):''' အခိင် လဒေါဝ် (၁ သၞာံ နူ ၂ သၞာံ)။ လ္ၚတ် ဇြိုဟ်နက် လတူ ဘာသာရပ် ချိုတ်ပၠိုတ်မွဲတုဲ၊ စကာ ပ္ဍဲ ကမၠောန် ဂွံ ပြဟ်။
* '''တဆိပ်ဒဳဂရဳ(Degree):''' အခိင် လအ် (၃ သၞာံ နူ ၄ သၞာံ)။ လ္ၚတ် သဳအဝ်ရဳ ကေုာံ သဇိုင်ပညာ ဗွဲမလှဲလး။

== ဂကူ ဒဳပလိုမာ အဓိကဂမၠိုင် ==
# '''ဒဳပလိုမာ သဇိုင် (Undergraduate Diploma):''' သွက် ညးမတုဲလဝ် ဘာတန်သၠုင်တအ် ဆက်တိုန် သွက်ဂွံ ကလိဂွံ ကမၠောန် ပြဟ်ဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး သွက်ဂွံ ဆက်တိုန် ဒဳဂရဳတက္ကသိုလ်။
# '''ဒဳပလိုမာ လက္ကရဴ-ဒဳဂရဳ (Postgraduate Diploma - PGDip):''' သွက် ညးမကလိဂွံလဝ် ဒဳဂရဳ (BA, MA စဒှ်တမ်) တုဲတအ် ဆက်တိုန်ရ။ တန်ဗ္တောန်ဏအ်ဝွံ ဍေံ ရီုဗင်ကဵု ညံင်ဂွံ လ္ၚတ် ဘာသာရပ် တၟိမွဲ ဇြိုဟ်ဇြိုဟ်နက်နက်ရ။ (ဥပမာ - ညးမတုဲလဝ် ပရေင်ပညာ စိတ္တဗေဒ ဟွံသေင်မ္ဂး ဘာသာအရေဝ် မွဲ၊ ကလေင် တိုန် တန်ဗ္တောန် ဒဳပလိုမာ မဆေင်ကဵု ပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ ပွမသ္ၚဳဂၠိပ် ပဋိပက္ခ ကေုာံ ပရေင် ဒဳမဝ်ကရေသဳ သွက်ဂွံ ပံင်စုတ် လညာတ် သွာင်နာနာ ကေုာံ ဇၞော်မောဝ် ကမၠောန် သုတေသန ဇကု)။ 

== ကိစ္စဇၞော် ကေုာံ အဆက်ဖဵု ==
* '''ပွမစိစောန် (Specialization):''' ရီုဗင်ကဵု ညံင်ဂွံ နွံကဵု ဍာ်ဒကေဝ် ပ္ဍဲ သွာင် မဇြိုဟ်နက် ကေုာံ မစှ်ေတပ် ကု အကာဲအရာ ခေတ်။
* '''အခိင် ကေုာံ သြန်:''' သုင်စောဲ အခိင် အောန်နူ ပွမတိုန် ဒဳဂရဳတၟိမွဲတုဲ၊ ကလိဂွံ ဍာ်ဒကေဝ် တုပ်သၟဟ် ကေုာံ မၞုံကဵု ၚုဟ်မး သွက် ကမၠောန်။
* '''ပရေင်ကမၠောန်:''' ရီုဗင် သၠုင်ပတိုန် အဆံင် ကမၠောန်၊ ကေုာံ ပံက်ကဵု အခေါင်အရာ ကမၠောန် တၟိတၟိ လတူ ဂၠးတိ။

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ပရေင်ပညာ]] (Education)
* [[တက္ကသိုလ်]] (University)
* [[ဒဳဂရဳ]] (Academic Degree)

[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ပညာ]]
[[ကဏ္ဍ:တက္ကသိုလ်]]</text>
      <sha1>s9ngzinrwnpg9ncgw41lryk5uauiz2j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဝါဒ အာဏာသမ္ဘာန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10012</id>
    <revision>
      <id>52703</id>
      <timestamp>2026-04-24T12:37:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Dictatorship conceptual illustration.svg|250px|right|thumb|ဝါဒ အာဏာသမ္ဘာန် - ပွမကေတ်လဝ် အာဏာ ပ္ဍဲတဲ ပူဂိုလ်မွဲ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံမွဲဓဝ်]]  '''ဝါဒ အာဏာသမ္ဘာန်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''သၞောတ်ဝ် အာဏာသမ္ဘာန...&quot;</comment>
      <origin>52703</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10003" sha1="o2hv2zoswohb2lwqqwjqeaoixpmsl9l" xml:space="preserve">[[File:Dictatorship conceptual illustration.svg|250px|right|thumb|ဝါဒ အာဏာသမ္ဘာန် - ပွမကေတ်လဝ် အာဏာ ပ္ဍဲတဲ ပူဂိုလ်မွဲ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံမွဲဓဝ်]]

'''ဝါဒ အာဏာသမ္ဘာန်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''သၞောတ်ဝ် အာဏာသမ္ဘာန်''' ({{lang-en|Authoritarianism}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သၞောတ်ဝ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် မၞုံကဵု လညာတ် မပကောံလဝ် အာဏာ အလုံအိုတ်သီု ပ္ဍဲကဵု တဲ အလဵုအသဳ ဗဟဵု၊ ပူဂိုလ်မွဲ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံမွဲဓဝ်တုဲ၊ ကၟာတ်လဒဵုလဝ် အခေါင်အရာ ဗၠးၜး ကောန်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်ပါလုပ် ပ္ဍဲ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂမၠိုင်ရ။&lt;ref&gt;Linz, Juan J. (2000). ''Totalitarian and Authoritarian Regimes''. Lynne Rienner Publishers. p. 16. ISBN 978-1555878900.&lt;/ref&gt; 

ဝါဒဏအ်ဝွံ ဒှ်သၞောတ်ဝ် မစဵုစး ကု [[ဒဳမဝ်ကရေသဳ]] (Democracy) ရ။ ပ္ဍဲသၞောတ်ဝ်ဏအ်မ္ဂး၊ သၞောဝ်ဥပဒေ (Rule of law) ဂှ် ဒှ်လွဟ် သွက်ဂွံ ထိင်ဒဝ် ညးဍုင်ကွာန်၊ ပရေင်ရုဲမာဲ မယာမသက္ကု အဂတိ ဟွံမဲ၊ တုဲပၠန် အခေါင်အရာ မၞိဟ်တအ် ဒးဒုင် ပလီုပလာ်လဝ် လၟိုန်ကာလရ။&lt;ref&gt;Levitsky, Steven; Way, Lucan A. (2010). ''Competitive Authoritarianism: Hybrid Regimes after the Cold War''. Cambridge University Press.&lt;/ref&gt;

== လက္ခဏာ သဇိုင်ဂမၠိုင် (Core Characteristics) ==
အတိုင် တၠပညာ သုတေသန ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂျောန် လေန် (Juan Linz) မပါ်ခြာလဝ်မ္ဂး၊ သၞောတ်ဝ် အာဏာသမ္ဘာန် ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု လက္ခဏာ အဓိက (၄) သာ်ရ-
# '''ပွမကၟာတ်လဒဵု လညာတ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် (Limited Political Pluralism):''' အလဵုအသဳ ဟွံကဵု အခေါင် ဒက်ပ္တန် ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန် သၠးသၠးပွးပွး။ ဂကောံမှာဇန် (Civil Society) ကေုာံ မဳဒဳယာတအ် သ္ဒးဒုင် အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ထိင်ဒဝ်လဝ် သီုဖအိုတ်။
# '''ပွမစကာ အာဏာ မဟွံမဲကဵု ပယျဵု (Informally Defined Executive Power):''' ညးမၞုံကဵု အာဏာတအ် ဟွံဒးဒုင် စၟဳစၟတ် ကု ရုင်ဗစာ ဟွံသေင်မ္ဂး ညးစၞး ကောန်ဍုင်ကွာန်တအ်တုဲ၊ မလေပ် စကာ အာဏာ အတိုင် ပၟိက်စိုတ်ဇကု။ သၞောဝ်ဥပဒေဂှ် ပြံင်လှာဲလောဲသွာ အတိုင် ပၟိက် အလဵုအသဳ။
# '''ပွမကၟာတ် ပရေင်ချဳဒရိုင် မှာဇန် (Minimal Social Mobilization):''' ဟွံကဵု အခေါင် ညးဍုင်ကွာန်တအ် ထ္ၜးဆန္ဒ ဟွံသေင်မ္ဂး ကောံဓရီု ချဳဒရိုင် ပရေင်ဍုင်ကွာန်။ အလဵုအသဳတအ် ဂစာန် ဖန် ညံင် ညးဍုင်ကွာန် ဂွံ ဖေက်လကိုတ် ကေုာံ ဟွံဂံင် ပါလုပ် ပ္ဍဲ ပရေင်ဍုင်ကွာန်။
# '''ပွမဒုင်သဇိုင် လတူ ဒြဟတ် ကေုာံ ဒုင်စသိုင် (Emotion over Ideology):''' ဍေံတအ် ဟွံဒုင်သဇိုင် လတူ ဝါဒ မခိုင်ကၠိုက် (ဗီုကဵု ကောန်မျူနေတ်)၊ ဆဂး စကာ ပရေင်ဆာန်ဂကူ မလောန်ၜက်၊ ပရေင်ဂီုကၠီု၊ ကေုာံ ယၟု ပူဂိုလ် သွက်ဂွံ ဂွံ အာဏာ။

== ဗီုပြင် ဝါဒ အာဏာသမ္ဘာန် နာနာ (Types of Authoritarianism) ==
ဝါဒ အာဏာသမ္ဘာန် ဝွံ ဗီုပြင် ဟွံတုပ် ရေင်သကအ်တုဲ၊ တၠပညာတအ် ပါ်လဝ် ဗွဲအဓိက နွံ ၄ သာ်ရ-&lt;ref&gt;Geddes, Barbara (1999). &quot;What Do We Know About Democratization After Twenty Years?&quot;. ''Annual Review of Political Science''. 2 (1): 115–144.&lt;/ref&gt;
* '''သၞောတ်ဝ် တၠအာဏာ ပၞာန် (Military Dictatorship):''' ဂကောံ ပၞာန်တအ် သီကေတ် အာဏာတုဲ အုပ်ဓုပ် ဍုင် နကဵု ဒပ်ပၞာန်။ (ဥပမာ - ဍုင်ဗၟာ ကေုာံ ဍုင်သေံ ပ္ဍဲ ခေတ်အဆက်ဆက်)။
* '''သၞောတ်ဝ် ဗော်မွဲဓဝ် (Single-Party State):''' ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန် မွဲဓဝ် ကေတ်လဝ် အာဏာ အလုံအိုတ်သီု တုဲ ဗော်တၞဟ်တအ် ဟွံကဵု အခေါင် ဒက်ပ္တန်။ (ဥပမာ - ဍုင်ကြုက်၊ ဍုင်ဗဳယေတ်နာမ်)။
* '''သၞောတ်ဝ် တၠအာဏာ ပူဂိုလ်မွဲ (Personalist Dictatorship):''' အာဏာ သီုဖအိုတ် စှ်ေဒၟံင် ပ္ဍဲ တဲ ပူဂိုလ် မွဲဓဝ်။ ဒပ်ပၞာန် ကေုာံ ဗော် တအ်လေဝ် သ္ဒးဒုင် အုပ်ဓုပ် သၟဝ် ပူဂိုလ်ဂှ်။
* '''သၞောတ်ဝ် သၟိင်ဨကရာဇ် အလုံအိုတ်သီု (Absolute Monarchy):''' သၟိင်ဨကရာဇ် မၞုံကဵု အာဏာ အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ဖျေံ သၞောဝ်ဥပဒေ ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင်။ (ဥပမာ - ဍုင်ၜရူနာဲ)။

== အဆက်အစပ် ကု ပဋိပက္ခ ပ္ဍဲ အာယှအဂၞဲ ==
ပ္ဍဲကဵု သွာင်လ္ၚတ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပွမသ္ၚဳဂၠိပ် ပဋိပက္ခ (Conflict Studies) မ္ဂး လညာတ် ဝါဒ အာဏာသမ္ဘာန် ဝွံ ဒှ်သဇိုင် အဓိက သွက်ဂွံ ကၠိုဟ်စိုတ် ဟိုတ် ပဋိပက္ခ ဂွံက္တဵုဒှ် ပ္ဍဲကဵု ရးနိဂီု မွဲမွဲရ။&lt;ref&gt;Svolik, Milan W. (2012). ''The Politics of Authoritarian Rule''. Cambridge University Press.&lt;/ref&gt; 

ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲ ဝင် ဍုင်အာယှအဂၞဲ (ဥပမာ ဍုင်ဗၟာ)၊ ပွမဒက်ပ္တန် ရးနိဂီု ([[ပွမဒက်ပ္တန် ရးနိဂီု|State-Building]]) နကဵု သၞောတ်ဝ် တၠအာဏာ ပၞာန် ဂှ် မလေပ် ပံင်စုတ် ကု သၞောတ်ဝ် [[ပရေင်ကဝ်လဝ်နဳ အပ္ဍဲဍုင်]] (Internal Colonialism) တုဲ ဍဵုဍိုက်လဝ် ကောန်ဂကူ သၟတ်တအ်ရ။ အလဵုအသဳ အာဏာသမ္ဘာန်တအ် စကာ အာဏာ ပရေင်ဂီုကၠီုတုဲ ကၟာတ်လဒဵု အခေါင်အရာ ယေန်သၞာင် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂကူသၟတ်တအ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပဋိပက္ခ လွပ်လွဟ် (Armed conflicts) ကေုာံ ပရေင်တဝ်စၞေဟ် သွက် ဗၠးၜး တအ် ဆက်တုဲ က္တဵုဒှ်ဒၟံင် အဆက်ဆက်ရ။ 

သွက်ဂွံ သောင်ကလး ပြသၞာ တန်ကြန်ဏအ်မာန်ဂှ်၊ လၟေင်ကမၠောန် ပွမပြံင်လှာဲ အာဇရေင် သၞောတ်ဝ် ဒဳမဝ်ကရေသဳ (Democratization) ကေုာံ ပွမဒက်ပ္တန် သၞောတ်ဝ် ဖက်ဒရေဝ် (Federalism) ဂှ် ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန်ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ဒဳမဝ်ကရေသဳ]] (Democracy)
* [[ပွမပြံင်လှာဲ အာဇရေင် ဒဳမဝ်ကရေသဳ]] (Democratization)
* [[ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] (Political Science)
* [[ပွမဒက်ပ္တန် ရးနိဂီု]] (State-Building)
* [[ပရေင်ကဝ်လဝ်နဳ အပ္ဍဲဍုင်]] (Internal Colonialism)

[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဝါဒ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
[[ကဏ္ဍ:သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ်]]</text>
      <sha1>o2hv2zoswohb2lwqqwjqeaoixpmsl9l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဝါဒ ပရေင်ဍုင်ကွာန်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>10013</id>
    <revision>
      <id>52704</id>
      <timestamp>2026-04-24T12:42:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:P politics.svg|150px|right|thumb|ဝါဒ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ လညာတ် သၞောတ်ဝ်အုပ်ဓုပ်ဂမၠိုင်]]  ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''ဝါဒ...&quot;</comment>
      <origin>52704</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2105" sha1="3xv1n0py9jhvde0tvqvmzh7l436898b" xml:space="preserve">[[File:P politics.svg|150px|right|thumb|ဝါဒ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ လညာတ် သၞောတ်ဝ်အုပ်ဓုပ်ဂမၠိုင်]]

ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''ဝါဒ ပရေင်ဍုင်ကွာန်''' ({{lang-en|Political Ideologies}})၊ လညာတ် သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ်၊ ပရေင်ချပ်ဗစာ ပရေင်ဍုင်ကွာန် (Political thought) ကေုာံ ဝါဒနာနာ မပ္တံကဵု ဒဳမဝ်ကရေသဳ၊ ဝါဒ အာဏာသမ္ဘာန် ကေုာံ ဝါဒ ဖက်ဒရေဝ် တအ်ရ။

ဝါဒ ပရေင်ဍုင်ကွာန် တအ်ဝွံ ဒှ် သဇိုင်လညာတ် မဖျေံလဝ် ဗီုပြင် ကေုာံ တင်ရန်တၟအ် ညံင် ဂကောံမၞိဟ်၊ ရးနိဂီု ကေုာံ အလဵုအသဳ မွဲမွဲ ဂွံ ဒက်ပ္တန် ကေုာံ ကၠောန်ကမၠောန်ရ။

== လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ မၞးဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိက မပ္တံကဵု-
* [[ဝါဒ အာဏာသမ္ဘာန်]] (Authoritarianism)
* [[ဒဳမဝ်ကရေသဳ]] (Democracy)
* [[ဖက်ဒရေဝ်]] (Federalism)
* [[ပရေင်ကဝ်လဝ်နဳ အပ္ဍဲဍုင်]] (Internal Colonialism)
* [[ခေတ်လက္ကရဴ-ကဝ်လဝ်နဳ]] (Postcolonialism)

[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဒဿနိကဗေဒ]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်မၞိဟ်]]</text>
      <sha1>3xv1n0py9jhvde0tvqvmzh7l436898b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52706</id>
      <parentid>52704</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T12:51:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52706</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2109" sha1="4mbsfzfee4o4borsog9nkvs3cvkxffe" xml:space="preserve">[[File:P politics.svg|150px|right|thumb|ဝါဒ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ လညာတ် သၞောတ်ဝ်အုပ်ဓုပ်ဂမၠိုင်]]

ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''[[ဝါဒ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]''' ({{lang-en|Political Ideologies}})၊ လညာတ် သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ်၊ ပရေင်ချပ်ဗစာ ပရေင်ဍုင်ကွာန် (Political thought) ကေုာံ ဝါဒနာနာ မပ္တံကဵု ဒဳမဝ်ကရေသဳ၊ ဝါဒ အာဏာသမ္ဘာန် ကေုာံ ဝါဒ ဖက်ဒရေဝ် တအ်ရ။

ဝါဒ ပရေင်ဍုင်ကွာန် တအ်ဝွံ ဒှ် သဇိုင်လညာတ် မဖျေံလဝ် ဗီုပြင် ကေုာံ တင်ရန်တၟအ် ညံင် ဂကောံမၞိဟ်၊ ရးနိဂီု ကေုာံ အလဵုအသဳ မွဲမွဲ ဂွံ ဒက်ပ္တန် ကေုာံ ကၠောန်ကမၠောန်ရ။

== လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ မၞးဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိက မပ္တံကဵု-
* [[ဝါဒ အာဏာသမ္ဘာန်]] (Authoritarianism)
* [[ဒဳမဝ်ကရေသဳ]] (Democracy)
* [[ဖက်ဒရေဝ်]] (Federalism)
* [[ပရေင်ကဝ်လဝ်နဳ အပ္ဍဲဍုင်]] (Internal Colonialism)
* [[ခေတ်လက္ကရဴ-ကဝ်လဝ်နဳ]] (Postcolonialism)

[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဒဿနိကဗေဒ]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်မၞိဟ်]]</text>
      <sha1>4mbsfzfee4o4borsog9nkvs3cvkxffe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဝါဒ ပရေင်ဍုင်ကွာန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10014</id>
    <revision>
      <id>52705</id>
      <timestamp>2026-04-24T12:50:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Political spectrum chart.svg|250px|right|thumb|ဝါဒ ပရေင်ဍုင်ကွာန် - လညာတ် မပါ်ခြာလဝ် လပါ်ပဲါ ကေုာံ လပါ်ပုင် ပ္ဍဲ သွာင် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ်]]  '''ဝါဒ ပရေင်ဍုင်ကွာန်''' ဟွံသေင်...&quot;</comment>
      <origin>52705</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7288" sha1="dxk2kxi5syq2064arvwz7eb5e2bdk4n" xml:space="preserve">[[File:Political spectrum chart.svg|250px|right|thumb|ဝါဒ ပရေင်ဍုင်ကွာန် - လညာတ် မပါ်ခြာလဝ် လပါ်ပဲါ ကေုာံ လပါ်ပုင် ပ္ဍဲ သွာင် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ်]]

'''ဝါဒ ပရေင်ဍုင်ကွာန်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''သဇိုင်လညာတ် ပရေင်ဍုင်ကွာန်''' ({{lang-en|Political Ideology}}) ဝွံ ဒှ် ဗွိုက်လညာတ်၊ ဓဝ်ပတှ်ေ၊ တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ သဇိုင်သၞောတ်ဝ် မဖျေံလဝ် သွက် ဂကောံမၞိဟ်၊ ဍုင် ကေုာံ အလဵုအသဳ မွဲမွဲ ညံင်ဂွံ ဒက်ပ္တန် ကေုာံ ကၠောန်ကမၠောန်ရ။

ဝါဒ ပရေင်ဍုင်ကွာန် တအ်ဝွံ သောင်ကလးကဵု ဗီုလဵု ဂကောံမၞိဟ် သ္ဒးပြံင်လှာဲ၊ ဗီုလဵု အလဵုအသဳ သ္ဒးအုပ်ဓုပ်၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဗီုလဵု သ္ဒးပါ်ပရအ်၊ ကေုာံ အခေါင်အရာ ကောန်ဍုင်ကွာန်တအ် ဗီုလဵု သ္ဒးနွံ ရ။ ဇၟာပ်ပ် ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်ချဳဒရိုင်တအ်ဝွံ ဒုင်သဇိုင် လတူ ဝါဒ မွဲမွဲသာ် လၟိုန်ရ။

== လညာတ် လပါ်ပဲါ ကဵု လပါ်ပုင် (Left-Right Political Spectrum) ==
ပ္ဍဲကဵု သွာင်လ္ၚတ် ပရေင်ဍုင်ကွာန်မ္ဂး ဝါဒနာနာတအ်ဂှ် ပါ်ခြာလဝ် နကဵု လညာတ် လပါ်ပဲါ ကေုာံ လပါ်ပုင် ဗွဲအဓိကရ-
* '''လပါ်ပဲါ (Left-wing):''' ကဵု အာရီု လတူ ပွမတုပ်သၟဟ် အကြာ မၞိဟ် (Equality)၊ သၠးပွး ပရေင်မၞိဟ်၊ ကေုာံ မိက်ဂွံ ကဵု အလဵုအသဳ ပါလုပ် ပ္ဍဲ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် သွက်ဂွံ ရီုဗင် ကောန်ဍုင်ကွာန် မဝါတ်ဂါတ်တအ်။ (ဥပမာ - ဝါဒ သဝ်ယှေဝ်လေတ်)
* '''လပါ်ပုင် (Right-wing):''' ကဵု အာရီု လတူ ပွမထိင်ဒဝ် ယေန်သၞာင် တြေံ (Tradition)၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဗၠးၜး (Free market)၊ အခေါင်အရာ ပိုင်ပြဳ ပူဂိုလ် ကေုာံ မိက်ဂွံ ကဵု အလဵုအသဳ ပါလုပ် အောန်အိုတ် ပ္ဍဲ သွာင် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်။ (ဥပမာ - ဝါဒ ထိင်ဒဝ်)
* '''လဒေါဝ် (Centrist):''' ပွမပံင်နှဴ လညာတ် ၜါလပါ် ညံင်ဂွံ ညဳသာ (Balance)။

== ဝါဒ ပရေင်ဍုင်ကွာန် အဓိကဂမၠိုင် ==
ဝါဒ မပြာကတ်တုဲ မစကာဒၟံင် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ လၟုဟ် နွံ ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ လ္ၚဵုတအ်ဂှ်-
# '''ဝါဒ သၠးပွး (Liberalism):''' ဒုင်သဇိုင် လတူ အခေါင်အရာ ဗၠးၜး ပူဂိုလ်၊ သၞောဝ်ဥပဒေ မတုပ်သၟဟ်၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဗၠးၜး၊ ကေုာံ သၞောတ်ဝ် အလဵုအသဳ မၞုံကဵု ပယျဵု (Limited government)။ ဗွဲမဂၠိုင် ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု သၞောတ်ဝ် ဒဳမဝ်ကရေသဳ။
# '''ဝါဒ ထိင်ဒဝ် (Conservatism):''' မိက်ဂွံ မင်မဲ အခိုက်ကၞာ၊ ယေန်သၞာင်၊ သာသနာ ကေုာံ သၞောတ်ဝ် တြေံတအ်။ ဟွံဒုင်တဲ ပရေင်ပြံင်လှာဲ ပရေင်မၞိဟ် မပြဟ်လောန်။
# '''ဝါဒ သဝ်ယှေဝ်လေတ် (Socialism):''' ပတှ်ေကေတ် ဒဒှ်ရ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ သယံဇာတ ဂမၠိုင်ဂှ် အလဵုအသဳ ဟွံသေင်မ္ဂး ညးဍုင်ကွာန် သီုဖအိုတ် သ္ဒးပိုင်ပြဳ မွဲစွံ ကေုာံ သ္ဒးပါ်ပရအ် ညံင်ဂွံ တုပ်သၟဟ် ရေင်သကအ်။
# '''ဝါဒ ကောန်မျူနေတ် (Communism):''' ဒှ် လညာတ် မသၠုင်နူ သဝ်ယှေဝ်လေတ်တုဲ (လညာတ် ကားလ် မာက် - Karl Marx)၊ တင်ရန်တၟအ်ဂှ် ဂကောံမၞိဟ် သ္ဒးဟွံမဲ ကဵု ကဆံင်ပရေင်မၞိဟ် (Classless)၊ သ္ဒးဟွံမဲ ကဵု ရးနိဂီု (Stateless)၊ ကေုာံ အရာသီုဖအိုတ်ဂှ် ပိုင်ပြဳ မွဲစွံ။
# '''ဝါဒ ဖက်သေတ် (Fascism):''' ဝါဒ လပါ်ပုင် မလောန်ၜက်။ ပရေင်ဆာန်ဂကူ မလောန်ၜက် (Ultra-nationalism) တုဲ၊ အလဵုအသဳ တၠအာဏာ အုပ်ဓုပ် ဍုင် နကဵု ဒြဟတ်ပၞာန် ကေုာံ ကၟာတ်လဒဵု အခေါင်အရာ ညးဍုင်ကွာန် သီုဖအိုတ်။
# '''ဝါဒ အရာဇက ဟွံသေင်မ္ဂး ဝါဒ မသက္ကုအလဵုအသဳ (Anarchism):''' လညာတ် မဟီုမ္ဂး အလဵုအသဳ ကေုာံ သၞောဝ်ဥပဒေ တအ်ဂှ် ဍေံ ဍဵုဍိုက်ဒၟံင် မၞိဟ်တအ်တုဲ ဟွံမဲ ပၟိက်ရ၊ မၞိဟ်တအ် သ္ဒးအုပ်ဓုပ် ဇကုအလဵုဇကု သၠးသၠးပွးပွး ကေုာံ ရီုဗင် ရေင်သကအ် ဟေင်။

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ဒဳမဝ်ကရေသဳ]] (Democracy)
* [[ဝါဒ အာဏာသမ္ဘာန်]] (Authoritarianism)
* [[ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] (Political Science)
* [[ကဏ္ဍ:ဝါဒ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] (Political Ideologies)

[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဝါဒ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဒဿနိကဗေဒ]]</text>
      <sha1>dxk2kxi5syq2064arvwz7eb5e2bdk4n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဒဿနိကဗေဒ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>10015</id>
    <revision>
      <id>52707</id>
      <timestamp>2026-04-24T12:53:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[ဝှာင်:The_School_of_Athens.jpg|right|thumb|250x250px|ဒဿနိကဗေဒ - ပွမလ္ၚတ် သ္ၚဳဂၠိပ် ပရူ သဘာဝ၊ ဓဝ်ဍာံ ကေုာံ လညာတ် ယုတ္တိ]] ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ်...&quot;</comment>
      <origin>52707</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1812" sha1="e0681pjttj8cbx0m7riyuzpgl2v2j07" xml:space="preserve">[[ဝှာင်:The_School_of_Athens.jpg|right|thumb|250x250px|ဒဿနိကဗေဒ - ပွမလ္ၚတ် သ္ၚဳဂၠိပ် ပရူ သဘာဝ၊ ဓဝ်ဍာံ ကေုာံ လညာတ် ယုတ္တိ]]
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''ဒဿနိကဗေဒ''' ({{lang-en|Philosophy}})၊ ဝါဒ ဒဿနနာနာ၊ ပွမချပ်ဗစာ၊ ကေုာံ တၠပညာ ဒဿနိက ဂမၠိုင်ရ။

ဒဿနိကဗေဒ ဝွံ ဒှ် သွာင်ပညာ မလ္ၚတ် သ္ၚဳဂၠိပ် ပရူ သဘာဝ သဇိုင်လညာတ်၊ ဓဝ်ဍာံ၊ အဓိပ္ပါယ် ဘဝ၊ စိုတ်ဓာတ် ကေုာံ လညာတ် ယုတ္တိ ဂမၠိုင် နကဵု နဲကဲ စဳစောတ် ကေုာံ ယုတ္တိရ။

== လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ မၞးဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိက မပ္တံကဵု-

* [[ဒဿနိကဗေဒ]] (Philosophy)
* [[ပြသၞာ မဟွံကိတ်ညဳ ပ္ဍဲဒဿနဘဝ]] (Existential Paradox)
* [[ဝါဒ ဒဿနဘဝ]] (Existentialism)
* [[အလ်ဗတ် ကမူး|အလ်ဗတ် ကမူ]] (Albert Camus)
* [[လညာတ် စဳစောတ်]] (Critical Thinking)
* [[လညာတ် ယုတ္တိ]] (Logical Thinking)
* (Political Ideologies)</text>
      <sha1>e0681pjttj8cbx0m7riyuzpgl2v2j07</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52708</id>
      <parentid>52707</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T12:54:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် */</comment>
      <origin>52708</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1780" sha1="ddp62yxs4nwybb9ivhz1d7libxe6yu4" xml:space="preserve">[[ဝှာင်:The_School_of_Athens.jpg|right|thumb|250x250px|ဒဿနိကဗေဒ - ပွမလ္ၚတ် သ္ၚဳဂၠိပ် ပရူ သဘာဝ၊ ဓဝ်ဍာံ ကေုာံ လညာတ် ယုတ္တိ]]
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''ဒဿနိကဗေဒ''' ({{lang-en|Philosophy}})၊ ဝါဒ ဒဿနနာနာ၊ ပွမချပ်ဗစာ၊ ကေုာံ တၠပညာ ဒဿနိက ဂမၠိုင်ရ။

ဒဿနိကဗေဒ ဝွံ ဒှ် သွာင်ပညာ မလ္ၚတ် သ္ၚဳဂၠိပ် ပရူ သဘာဝ သဇိုင်လညာတ်၊ ဓဝ်ဍာံ၊ အဓိပ္ပါယ် ဘဝ၊ စိုတ်ဓာတ် ကေုာံ လညာတ် ယုတ္တိ ဂမၠိုင် နကဵု နဲကဲ စဳစောတ် ကေုာံ ယုတ္တိရ။

== လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ မၞးဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိက မပ္တံကဵု-

* [[ဒဿနိကဗေဒ]] (Philosophy)
* [[ပြသၞာ မဟွံကိတ်ညဳ ပ္ဍဲဒဿနဘဝ]] (Existential Paradox)
* [[ဝါဒ ဒဿနဘဝ]] (Existentialism)
* [[အလ်ဗတ် ကမူ]] (Albert Camus)
* [[လညာတ် စဳစောတ်]] (Critical Thinking)
* [[လညာတ် ယုတ္တိ]] (Logical Thinking)
* (Political Ideologies)</text>
      <sha1>ddp62yxs4nwybb9ivhz1d7libxe6yu4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဒဿနိကဗေဒ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10016</id>
    <revision>
      <id>52709</id>
      <timestamp>2026-04-24T12:56:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[ဝှာင်:The_School_of_Athens.jpg|right|thumb|300x300px|ဒဿနိကဗေဒ - ''The School of Athens'' (ပေါဲသဳကၠဳ ပညာ ပ္ဍဲ အေသင်) မကသူလဝ် နကဵု တၠပညာ အနုသုခုမ ရာဖေးလ် (Raphael) မထ္ၜးလဝ် တၠပညာ ဒဿနိက ဂရိ တြေံဂမၠိုင်]] '''ဒဿနိကဗေ...&quot;</comment>
      <origin>52709</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8998" sha1="nmykrs031876chnhxyqqv09tboe9ufk" xml:space="preserve">[[ဝှာင်:The_School_of_Athens.jpg|right|thumb|300x300px|ဒဿနိကဗေဒ - ''The School of Athens'' (ပေါဲသဳကၠဳ ပညာ ပ္ဍဲ အေသင်) မကသူလဝ် နကဵု တၠပညာ အနုသုခုမ ရာဖေးလ် (Raphael) မထ္ၜးလဝ် တၠပညာ ဒဿနိက ဂရိ တြေံဂမၠိုင်]]
'''ဒဿနိကဗေဒ''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ဝါဒ ဒဿန''' ({{lang-en|Philosophy}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သွာင်ပညာ မလ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠိပ် ပရူ ပြသၞာ သဇိုင် ကေုာံ သဘာဝ အလုံအိုတ်သီု မပ္တံကဵု ဒြပ် (Existence)၊ ဉာဏ်ပညာ (Knowledge)၊ ၚုဟ်မး (Values)၊ ဟိုတ်ဖဵု (Reason)၊ စိုတ် (Mind) ကေုာံ အရေဝ်ဘာသာ (Language) ဂမၠိုင်ရ။&lt;ref&gt;Teichmann, Jenny; Evans, Katherine C. (1999). ''Philosophy: A Beginner's Guide''. Blackwell Publishing. p. 1.&lt;/ref&gt;

ဒဿနိကဗေဒ ဝွံ တၞဟ်ခြာ နူကဵု ပရေင်ဘာသာ ကေုာံ ပုံအာဂီုတအ်ရ။ မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဒဿနိကဗေဒ ဂှ် ဟွံဒုင်သဇိုင် လတူ ပွမပတှ်ေ သက်သက်၊ ဍေံ ဒုင်သဇိုင် လတူ နဲကဲ စဳစောတ် (Critical thinking) ကေုာံ ပွမချပ်ဗစာ နကဵု ယုတ္တိ ဟိုတ်ဖဵု (Logical reasoning) ဍာံဍာံ ဟေင်ရ။

== တမ်မူလ ဝေါဟာရ ==
ဝေါဟာရ အင်္ဂလိက် &quot;Philosophy&quot; ဝွံ ကၠုင်နူ အရေဝ်ဂရိ တြေံ &quot;''philosophia''&quot; (φιλοσοφία) ရ။

* ''Philo'' အဓိပ္ပါယ်ဂှ် &quot;ပွမဆာန်&quot;
* ''Sophia'' အဓိပ္ပါယ်ဂှ် &quot;ဉာဏ်ပညာ&quot;

ဟိုတ်ဂှ်ရ အဓိပ္ပါယ် တမ်မူလ ဍေံဂှ် ဒှ် '''&quot;ပွမဆာန် ဉာဏ်ပညာ&quot;''' (Love of wisdom) ရ။&lt;ref&gt;Sellars, John (2003). ''The Art of Living: The Stoics on the Nature and Function of Philosophy''. Ashgate. p. 32.&lt;/ref&gt; အတိုင် ဝင်မ္ဂး၊ တၠပညာ သင်္ချာ ကေုာံ ဒဿန ဂရိ မၞုံယၟု ပိုသာဂဝ်ရပ် (Pythagoras) ဂှ် စကာ ဝေါဟာရဏအ် ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ။

== သွာင် အဓိကဂမၠိုင် (Main Branches) ==
ပ္ဍဲကဵု သွာင် ဒဿနိကဗေဒ မ္ဂး ပါ်လဝ် ကဏ္ဍ အဓိက ၅ သာ် နွံရ-

# '''မေတ္တာဖဳသိက် (Metaphysics):''' ဒှ်ပညာ မလ္ၚတ် ပရူ သဘာဝ ဘဝ ကေုာံ စက္ကဝါ။ ဍေံ ဂၠာဲသွဟ် သွက် ပြသၞာ ဗီုကဵု &quot;အရာလဵု မနွံ ဇေတ်ဇေတ်ရော?&quot;၊ &quot;အခိင် ဟီုဂှ် မုရော?&quot; ကေုာံ &quot;ကျာ် နွံ ဍာံဟာ?&quot;။
# '''အဳပိသတဳမဝ်လဝ်ဂျဳ (Epistemology):''' ဒှ်ပညာ မလ္ၚတ် ပရူ သဇိုင် ဉာဏ်ပညာ။ ဍေံ သ္ၚဳဂၠိပ် ပြသၞာ ဗီုကဵု &quot;ပိုဲတအ် ဗီုလဵု ဂွံတီ ဓဝ်ဍာံရော?&quot;၊ ကေုာံ &quot;ပွမပတှ်ေ (Belief) ကဵု ပွမတီ (Knowledge) မု တၞဟ်ခြာရော?&quot;။
# '''ဒ္ဂေတ်လၟေတ် (Ethics):''' ဒှ်ပညာ မလ္ၚတ် ပရူ ၚုဟ်မး စိုတ်စရိုတ် ကေုာံ အရာမခိုဟ် ပရေအ်။ &quot;လၟေင်ကမၠောန် လဵုမွဲ မဒှ် ကမၠောန် မဍာံစၟတ်ရော?&quot; ကေုာံ &quot;ဘဝ မခိုဟ်ဆာဲ ဟီုဂှ် မုရော?&quot; တအ်ဂှ် ပါလုပ် ပ္ဍဲ သွာင်ဏအ်ရ။
# '''လညာတ် ယုတ္တိ (Logic):''' ဒှ်ပညာ မလ္ၚတ် သၞောတ်ဝ် ကေုာံ ဗီုပြင် ပွမချပ်ဗစာ ညံင်ဂွံ စှ်ေကဵု ဟိုတ်ဖဵု။ ဍေံ ရီုဗင် သွက်ဂွံ ပါ်ခြာ အကြာ လညာတ် မဍာံ ကေုာံ လညာတ် မမှာယောန် (Fallacies) ရ။
# '''အနုသုခုမ (Aesthetics):''' ဒှ်ပညာ မလ္ၚတ် ပရူ ကျာ်သြဳ၊ စရာဲ၊ ကေုာံ အနုသုခုမ။ &quot;အရာမွဲ ကျေဝ်ဂှ် ညးလဵု သ္ဂုတ်သွာတ်ရော?&quot; ဍေံ သ္ၚဳဂၠိပ်ရ။

== ဝင် ကေုာံ ဂကောံလညာတ်ဂမၠိုင် (Historical Traditions) ==
ဒဿနိကဗေဒ ဝွံ ဇၞော်မောဝ်ကၠုင်လဝ် နကဵု လညာတ် အဓိက ၜါလပါ် ပ္ဍဲဂၠးတိရ-

=== ဒဿနိကဗေဒ ပလိုတ် (Western Philosophy) ===
စက္တဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ဍုင်ဂရိ တြေံ (Ancient Greece) ရ။ တၠပညာ အဓိက တအ်ဂှ် သဝ်ခရေတဳ (Socrates)၊ ပလေတဝ် (Plato)၊ ကေုာံ အရေတ်သတဝ်တယ် (Aristotle) တအ် ဒှ်ရ။ ပ္ဍဲခေတ် တၟိ (Modern era) မ္ဂး တၠပညာ ဗီုကဵု ဒေးကာတ် (Descartes)၊ အေမာန်နူဝေလ် ကာန် (Immanuel Kant) ကေုာံ နဳရှေ (Friedrich Nietzsche) တအ် ဆက်တုဲ ဖန်ဗဒှ်လဝ် လညာတ် သၞောတ်ဝ် သိပ္ပံ ကေုာံ လညာတ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် တၟိတၟိရ။&lt;ref&gt;Kenny, Anthony (2010). ''A New History of Western Philosophy''. Oxford University Press.&lt;/ref&gt;

=== ဒဿနိကဗေဒ အရှေ့တိုင်း (Eastern Philosophy) ===
စက္တဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု ဍုင်အိန္ဒိယ၊ ဍုင်ကြုက် ကေုာံ အာယှ ရ။ ဍေံ ကဵု အာရီု လတူ ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် စိုတ်၊ ပရေင်ဒ္ဂေတ်လၟေတ် ကေုာံ ပွမသၠးပွး နူ ဒဒိုက်ရ။ ဒဿနိကဗေဒ အိန္ဒိယ (ဗီုကဵု လညာတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ဟိန္ဒူ) ကေုာံ ဒဿနိကဗေဒ ကြုက် (ဗီုကဵု လညာတ် ကောန်ဖျူးယှတ် ကေုာံ တာအို) တအ်ဝွံ ပြာကတ် ဗွဲမလောန်ရ။

== ကိစ္စဇၞော် ကေုာံ အကျဵုဖဵု ==
ၜိုန်ရ ဒဿနိကဗေဒ ဝွံ ဒှ် ပညာ လညာတ် စိတ်ကူး (Abstract) ကီုလေဝ်၊ အကျဵုဖဵု ဍေံ ပ္ဍဲ ဘဝ လၟိုန်တ္ၚဲ ဂှ် ဇၞော် ဗွဲမလောန်ရ-

* '''သဇိုင် သိပ္ပံ:''' သွာင် သိပ္ပံ သီုဖအိုတ် (ရူပဗေဒ၊ ဇဳဝဗေဒ) တအ်ဝွံ တမ်မူလ ဍေံ က္တဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵု &quot;ဒဿနိကဗေဒ သဘာဝ&quot; (Natural Philosophy) ရ။
* '''ပွမသှ် ပြသၞာ:''' ဒဿနိကဗေဒ ဝွံ ဍေံ ဗ္တောန်ကဵု ညံင် ပိုဲ ဂွံ လ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠိပ် ပြသၞာ မွဲ နကဵု စိုတ် မၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ နကဵု ဟိုတ်ဖဵု (Critical Thinking)။
* '''ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ သၞောဝ်ဥပဒေ:''' လညာတ် မပ္တံကဵု [[ဒဳမဝ်ကရေသဳ]]၊ အခေါင်အရာ မၞိဟ် ကေုာံ သၞောဝ်ဥပဒေ တအ်ဝွံ ဒုင်သဇိုင် လတူ ဒဿနိကဗေဒ ပရေင်ဍုင်ကွာန် သီုဖအိုတ်ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==

* [[ဝါဒ ဒဿနဘဝ]] (Existentialism)
* [[ပွမချပ်ဗစာ]] (Critical Thinking)
* [[လညာတ် ယုတ္တိ]] (Logic)
* (Political Ideologies)</text>
      <sha1>nmykrs031876chnhxyqqv09tboe9ufk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52710</id>
      <parentid>52709</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T12:56:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် */</comment>
      <origin>52710</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9131" sha1="5les650mpffiyle0arzkoph97gu37ww" xml:space="preserve">[[ဝှာင်:The_School_of_Athens.jpg|right|thumb|300x300px|ဒဿနိကဗေဒ - ''The School of Athens'' (ပေါဲသဳကၠဳ ပညာ ပ္ဍဲ အေသင်) မကသူလဝ် နကဵု တၠပညာ အနုသုခုမ ရာဖေးလ် (Raphael) မထ္ၜးလဝ် တၠပညာ ဒဿနိက ဂရိ တြေံဂမၠိုင်]]
'''ဒဿနိကဗေဒ''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ဝါဒ ဒဿန''' ({{lang-en|Philosophy}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သွာင်ပညာ မလ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠိပ် ပရူ ပြသၞာ သဇိုင် ကေုာံ သဘာဝ အလုံအိုတ်သီု မပ္တံကဵု ဒြပ် (Existence)၊ ဉာဏ်ပညာ (Knowledge)၊ ၚုဟ်မး (Values)၊ ဟိုတ်ဖဵု (Reason)၊ စိုတ် (Mind) ကေုာံ အရေဝ်ဘာသာ (Language) ဂမၠိုင်ရ။&lt;ref&gt;Teichmann, Jenny; Evans, Katherine C. (1999). ''Philosophy: A Beginner's Guide''. Blackwell Publishing. p. 1.&lt;/ref&gt;

ဒဿနိကဗေဒ ဝွံ တၞဟ်ခြာ နူကဵု ပရေင်ဘာသာ ကေုာံ ပုံအာဂီုတအ်ရ။ မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဒဿနိကဗေဒ ဂှ် ဟွံဒုင်သဇိုင် လတူ ပွမပတှ်ေ သက်သက်၊ ဍေံ ဒုင်သဇိုင် လတူ နဲကဲ စဳစောတ် (Critical thinking) ကေုာံ ပွမချပ်ဗစာ နကဵု ယုတ္တိ ဟိုတ်ဖဵု (Logical reasoning) ဍာံဍာံ ဟေင်ရ။

== တမ်မူလ ဝေါဟာရ ==
ဝေါဟာရ အင်္ဂလိက် &quot;Philosophy&quot; ဝွံ ကၠုင်နူ အရေဝ်ဂရိ တြေံ &quot;''philosophia''&quot; (φιλοσοφία) ရ။

* ''Philo'' အဓိပ္ပါယ်ဂှ် &quot;ပွမဆာန်&quot;
* ''Sophia'' အဓိပ္ပါယ်ဂှ် &quot;ဉာဏ်ပညာ&quot;

ဟိုတ်ဂှ်ရ အဓိပ္ပါယ် တမ်မူလ ဍေံဂှ် ဒှ် '''&quot;ပွမဆာန် ဉာဏ်ပညာ&quot;''' (Love of wisdom) ရ။&lt;ref&gt;Sellars, John (2003). ''The Art of Living: The Stoics on the Nature and Function of Philosophy''. Ashgate. p. 32.&lt;/ref&gt; အတိုင် ဝင်မ္ဂး၊ တၠပညာ သင်္ချာ ကေုာံ ဒဿန ဂရိ မၞုံယၟု ပိုသာဂဝ်ရပ် (Pythagoras) ဂှ် စကာ ဝေါဟာရဏအ် ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ။

== သွာင် အဓိကဂမၠိုင် (Main Branches) ==
ပ္ဍဲကဵု သွာင် ဒဿနိကဗေဒ မ္ဂး ပါ်လဝ် ကဏ္ဍ အဓိက ၅ သာ် နွံရ-

# '''မေတ္တာဖဳသိက် (Metaphysics):''' ဒှ်ပညာ မလ္ၚတ် ပရူ သဘာဝ ဘဝ ကေုာံ စက္ကဝါ။ ဍေံ ဂၠာဲသွဟ် သွက် ပြသၞာ ဗီုကဵု &quot;အရာလဵု မနွံ ဇေတ်ဇေတ်ရော?&quot;၊ &quot;အခိင် ဟီုဂှ် မုရော?&quot; ကေုာံ &quot;ကျာ် နွံ ဍာံဟာ?&quot;။
# '''အဳပိသတဳမဝ်လဝ်ဂျဳ (Epistemology):''' ဒှ်ပညာ မလ္ၚတ် ပရူ သဇိုင် ဉာဏ်ပညာ။ ဍေံ သ္ၚဳဂၠိပ် ပြသၞာ ဗီုကဵု &quot;ပိုဲတအ် ဗီုလဵု ဂွံတီ ဓဝ်ဍာံရော?&quot;၊ ကေုာံ &quot;ပွမပတှ်ေ (Belief) ကဵု ပွမတီ (Knowledge) မု တၞဟ်ခြာရော?&quot;။
# '''ဒ္ဂေတ်လၟေတ် (Ethics):''' ဒှ်ပညာ မလ္ၚတ် ပရူ ၚုဟ်မး စိုတ်စရိုတ် ကေုာံ အရာမခိုဟ် ပရေအ်။ &quot;လၟေင်ကမၠောန် လဵုမွဲ မဒှ် ကမၠောန် မဍာံစၟတ်ရော?&quot; ကေုာံ &quot;ဘဝ မခိုဟ်ဆာဲ ဟီုဂှ် မုရော?&quot; တအ်ဂှ် ပါလုပ် ပ္ဍဲ သွာင်ဏအ်ရ။
# '''လညာတ် ယုတ္တိ (Logic):''' ဒှ်ပညာ မလ္ၚတ် သၞောတ်ဝ် ကေုာံ ဗီုပြင် ပွမချပ်ဗစာ ညံင်ဂွံ စှ်ေကဵု ဟိုတ်ဖဵု။ ဍေံ ရီုဗင် သွက်ဂွံ ပါ်ခြာ အကြာ လညာတ် မဍာံ ကေုာံ လညာတ် မမှာယောန် (Fallacies) ရ။
# '''အနုသုခုမ (Aesthetics):''' ဒှ်ပညာ မလ္ၚတ် ပရူ ကျာ်သြဳ၊ စရာဲ၊ ကေုာံ အနုသုခုမ။ &quot;အရာမွဲ ကျေဝ်ဂှ် ညးလဵု သ္ဂုတ်သွာတ်ရော?&quot; ဍေံ သ္ၚဳဂၠိပ်ရ။

== ဝင် ကေုာံ ဂကောံလညာတ်ဂမၠိုင် (Historical Traditions) ==
ဒဿနိကဗေဒ ဝွံ ဇၞော်မောဝ်ကၠုင်လဝ် နကဵု လညာတ် အဓိက ၜါလပါ် ပ္ဍဲဂၠးတိရ-

=== ဒဿနိကဗေဒ ပလိုတ် (Western Philosophy) ===
စက္တဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ဍုင်ဂရိ တြေံ (Ancient Greece) ရ။ တၠပညာ အဓိက တအ်ဂှ် သဝ်ခရေတဳ (Socrates)၊ ပလေတဝ် (Plato)၊ ကေုာံ အရေတ်သတဝ်တယ် (Aristotle) တအ် ဒှ်ရ။ ပ္ဍဲခေတ် တၟိ (Modern era) မ္ဂး တၠပညာ ဗီုကဵု ဒေးကာတ် (Descartes)၊ အေမာန်နူဝေလ် ကာန် (Immanuel Kant) ကေုာံ နဳရှေ (Friedrich Nietzsche) တအ် ဆက်တုဲ ဖန်ဗဒှ်လဝ် လညာတ် သၞောတ်ဝ် သိပ္ပံ ကေုာံ လညာတ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် တၟိတၟိရ။&lt;ref&gt;Kenny, Anthony (2010). ''A New History of Western Philosophy''. Oxford University Press.&lt;/ref&gt;

=== ဒဿနိကဗေဒ အရှေ့တိုင်း (Eastern Philosophy) ===
စက္တဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု ဍုင်အိန္ဒိယ၊ ဍုင်ကြုက် ကေုာံ အာယှ ရ။ ဍေံ ကဵု အာရီု လတူ ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် စိုတ်၊ ပရေင်ဒ္ဂေတ်လၟေတ် ကေုာံ ပွမသၠးပွး နူ ဒဒိုက်ရ။ ဒဿနိကဗေဒ အိန္ဒိယ (ဗီုကဵု လညာတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ဟိန္ဒူ) ကေုာံ ဒဿနိကဗေဒ ကြုက် (ဗီုကဵု လညာတ် ကောန်ဖျူးယှတ် ကေုာံ တာအို) တအ်ဝွံ ပြာကတ် ဗွဲမလောန်ရ။

== ကိစ္စဇၞော် ကေုာံ အကျဵုဖဵု ==
ၜိုန်ရ ဒဿနိကဗေဒ ဝွံ ဒှ် ပညာ လညာတ် စိတ်ကူး (Abstract) ကီုလေဝ်၊ အကျဵုဖဵု ဍေံ ပ္ဍဲ ဘဝ လၟိုန်တ္ၚဲ ဂှ် ဇၞော် ဗွဲမလောန်ရ-

* '''သဇိုင် သိပ္ပံ:''' သွာင် သိပ္ပံ သီုဖအိုတ် (ရူပဗေဒ၊ ဇဳဝဗေဒ) တအ်ဝွံ တမ်မူလ ဍေံ က္တဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵု &quot;ဒဿနိကဗေဒ သဘာဝ&quot; (Natural Philosophy) ရ။
* '''ပွမသှ် ပြသၞာ:''' ဒဿနိကဗေဒ ဝွံ ဍေံ ဗ္တောန်ကဵု ညံင် ပိုဲ ဂွံ လ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠိပ် ပြသၞာ မွဲ နကဵု စိုတ် မၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ နကဵု ဟိုတ်ဖဵု (Critical Thinking)။
* '''ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ သၞောဝ်ဥပဒေ:''' လညာတ် မပ္တံကဵု [[ဒဳမဝ်ကရေသဳ]]၊ အခေါင်အရာ မၞိဟ် ကေုာံ သၞောဝ်ဥပဒေ တအ်ဝွံ ဒုင်သဇိုင် လတူ ဒဿနိကဗေဒ ပရေင်ဍုင်ကွာန် သီုဖအိုတ်ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==

* [[ဝါဒ ဒဿနဘဝ]] (Existentialism)
* [[ပွမချပ်ဗစာ]] (Critical Thinking)
* [[လညာတ် ယုတ္တိ]] (Logic)
* (Political Ideologies)

[[ကဏ္ဍ:ဒဿနိကဗေဒ]] [[ကဏ္ဍ:ပရေင်ပညာ]] [[ကဏ္ဍ:ပွမချပ်ဗစာ]]</text>
      <sha1>5les650mpffiyle0arzkoph97gu37ww</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52711</id>
      <parentid>52710</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T13:00:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဒဿနိကဗေဒ အရှေ့တိုင်း (Eastern Philosophy) */</comment>
      <origin>52711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9104" sha1="avts4c6qbo9uxkpixyp29paupg81pte" xml:space="preserve">[[ဝှာင်:The_School_of_Athens.jpg|right|thumb|300x300px|ဒဿနိကဗေဒ - ''The School of Athens'' (ပေါဲသဳကၠဳ ပညာ ပ္ဍဲ အေသင်) မကသူလဝ် နကဵု တၠပညာ အနုသုခုမ ရာဖေးလ် (Raphael) မထ္ၜးလဝ် တၠပညာ ဒဿနိက ဂရိ တြေံဂမၠိုင်]]
'''ဒဿနိကဗေဒ''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ဝါဒ ဒဿန''' ({{lang-en|Philosophy}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သွာင်ပညာ မလ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠိပ် ပရူ ပြသၞာ သဇိုင် ကေုာံ သဘာဝ အလုံအိုတ်သီု မပ္တံကဵု ဒြပ် (Existence)၊ ဉာဏ်ပညာ (Knowledge)၊ ၚုဟ်မး (Values)၊ ဟိုတ်ဖဵု (Reason)၊ စိုတ် (Mind) ကေုာံ အရေဝ်ဘာသာ (Language) ဂမၠိုင်ရ။&lt;ref&gt;Teichmann, Jenny; Evans, Katherine C. (1999). ''Philosophy: A Beginner's Guide''. Blackwell Publishing. p. 1.&lt;/ref&gt;

ဒဿနိကဗေဒ ဝွံ တၞဟ်ခြာ နူကဵု ပရေင်ဘာသာ ကေုာံ ပုံအာဂီုတအ်ရ။ မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဒဿနိကဗေဒ ဂှ် ဟွံဒုင်သဇိုင် လတူ ပွမပတှ်ေ သက်သက်၊ ဍေံ ဒုင်သဇိုင် လတူ နဲကဲ စဳစောတ် (Critical thinking) ကေုာံ ပွမချပ်ဗစာ နကဵု ယုတ္တိ ဟိုတ်ဖဵု (Logical reasoning) ဍာံဍာံ ဟေင်ရ။

== တမ်မူလ ဝေါဟာရ ==
ဝေါဟာရ အင်္ဂလိက် &quot;Philosophy&quot; ဝွံ ကၠုင်နူ အရေဝ်ဂရိ တြေံ &quot;''philosophia''&quot; (φιλοσοφία) ရ။

* ''Philo'' အဓိပ္ပါယ်ဂှ် &quot;ပွမဆာန်&quot;
* ''Sophia'' အဓိပ္ပါယ်ဂှ် &quot;ဉာဏ်ပညာ&quot;

ဟိုတ်ဂှ်ရ အဓိပ္ပါယ် တမ်မူလ ဍေံဂှ် ဒှ် '''&quot;ပွမဆာန် ဉာဏ်ပညာ&quot;''' (Love of wisdom) ရ။&lt;ref&gt;Sellars, John (2003). ''The Art of Living: The Stoics on the Nature and Function of Philosophy''. Ashgate. p. 32.&lt;/ref&gt; အတိုင် ဝင်မ္ဂး၊ တၠပညာ သင်္ချာ ကေုာံ ဒဿန ဂရိ မၞုံယၟု ပိုသာဂဝ်ရပ် (Pythagoras) ဂှ် စကာ ဝေါဟာရဏအ် ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ။

== သွာင် အဓိကဂမၠိုင် (Main Branches) ==
ပ္ဍဲကဵု သွာင် ဒဿနိကဗေဒ မ္ဂး ပါ်လဝ် ကဏ္ဍ အဓိက ၅ သာ် နွံရ-

# '''မေတ္တာဖဳသိက် (Metaphysics):''' ဒှ်ပညာ မလ္ၚတ် ပရူ သဘာဝ ဘဝ ကေုာံ စက္ကဝါ။ ဍေံ ဂၠာဲသွဟ် သွက် ပြသၞာ ဗီုကဵု &quot;အရာလဵု မနွံ ဇေတ်ဇေတ်ရော?&quot;၊ &quot;အခိင် ဟီုဂှ် မုရော?&quot; ကေုာံ &quot;ကျာ် နွံ ဍာံဟာ?&quot;။
# '''အဳပိသတဳမဝ်လဝ်ဂျဳ (Epistemology):''' ဒှ်ပညာ မလ္ၚတ် ပရူ သဇိုင် ဉာဏ်ပညာ။ ဍေံ သ္ၚဳဂၠိပ် ပြသၞာ ဗီုကဵု &quot;ပိုဲတအ် ဗီုလဵု ဂွံတီ ဓဝ်ဍာံရော?&quot;၊ ကေုာံ &quot;ပွမပတှ်ေ (Belief) ကဵု ပွမတီ (Knowledge) မု တၞဟ်ခြာရော?&quot;။
# '''ဒ္ဂေတ်လၟေတ် (Ethics):''' ဒှ်ပညာ မလ္ၚတ် ပရူ ၚုဟ်မး စိုတ်စရိုတ် ကေုာံ အရာမခိုဟ် ပရေအ်။ &quot;လၟေင်ကမၠောန် လဵုမွဲ မဒှ် ကမၠောန် မဍာံစၟတ်ရော?&quot; ကေုာံ &quot;ဘဝ မခိုဟ်ဆာဲ ဟီုဂှ် မုရော?&quot; တအ်ဂှ် ပါလုပ် ပ္ဍဲ သွာင်ဏအ်ရ။
# '''လညာတ် ယုတ္တိ (Logic):''' ဒှ်ပညာ မလ္ၚတ် သၞောတ်ဝ် ကေုာံ ဗီုပြင် ပွမချပ်ဗစာ ညံင်ဂွံ စှ်ေကဵု ဟိုတ်ဖဵု။ ဍေံ ရီုဗင် သွက်ဂွံ ပါ်ခြာ အကြာ လညာတ် မဍာံ ကေုာံ လညာတ် မမှာယောန် (Fallacies) ရ။
# '''အနုသုခုမ (Aesthetics):''' ဒှ်ပညာ မလ္ၚတ် ပရူ ကျာ်သြဳ၊ စရာဲ၊ ကေုာံ အနုသုခုမ။ &quot;အရာမွဲ ကျေဝ်ဂှ် ညးလဵု သ္ဂုတ်သွာတ်ရော?&quot; ဍေံ သ္ၚဳဂၠိပ်ရ။

== ဝင် ကေုာံ ဂကောံလညာတ်ဂမၠိုင် (Historical Traditions) ==
ဒဿနိကဗေဒ ဝွံ ဇၞော်မောဝ်ကၠုင်လဝ် နကဵု လညာတ် အဓိက ၜါလပါ် ပ္ဍဲဂၠးတိရ-

=== ဒဿနိကဗေဒ ပလိုတ် (Western Philosophy) ===
စက္တဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ဍုင်ဂရိ တြေံ (Ancient Greece) ရ။ တၠပညာ အဓိက တအ်ဂှ် သဝ်ခရေတဳ (Socrates)၊ ပလေတဝ် (Plato)၊ ကေုာံ အရေတ်သတဝ်တယ် (Aristotle) တအ် ဒှ်ရ။ ပ္ဍဲခေတ် တၟိ (Modern era) မ္ဂး တၠပညာ ဗီုကဵု ဒေးကာတ် (Descartes)၊ အေမာန်နူဝေလ် ကာန် (Immanuel Kant) ကေုာံ နဳရှေ (Friedrich Nietzsche) တအ် ဆက်တုဲ ဖန်ဗဒှ်လဝ် လညာတ် သၞောတ်ဝ် သိပ္ပံ ကေုာံ လညာတ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် တၟိတၟိရ။&lt;ref&gt;Kenny, Anthony (2010). ''A New History of Western Philosophy''. Oxford University Press.&lt;/ref&gt;

=== ဒဿနိကဗေဒ ရးဗၟံက် (Eastern Philosophy) ===
စက္တဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု ဍုင်အိန္ဒိယ၊ ဍုင်ကြုက် ကေုာံ အာယှ ရ။ ဍေံ ကဵု အာရီု လတူ ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် စိုတ်၊ ပရေင်ဒ္ဂေတ်လၟေတ် ကေုာံ ပွမသၠးပွး နူ ဒဒိုက်ရ။ ဒဿနိကဗေဒ အိန္ဒိယ (ဗီုကဵု လညာတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ဟိန္ဒူ) ကေုာံ ဒဿနိကဗေဒ ကြုက် (ဗီုကဵု လညာတ် ကောန်ဖျူယှာတ် ကေုာံ ဒေါ) တအ်ဝွံ ပြာကတ် ဗွဲမလောန်ရ။

== ကိစ္စဇၞော် ကေုာံ အဆက်ဖဵု ==
ၜိုန်ရ ဒဿနိကဗေဒ ဝွံ ဒှ် ပညာ လညာတ် ကူချပ် (Abstract) ကီုလေဝ်၊ အဆက်ဖဵု ဍေံ ပ္ဍဲ ဘဝ လၟိုန်တ္ၚဲ ဂှ် ဇၞော် ဗွဲမလောန်ရ-

* '''သဇိုင် သိပ္ပံ:''' သွာင် သိပ္ပံ သီုဖအိုတ် (ရူပဗေဒ၊ ဇဳဝဗေဒ) တအ်ဝွံ တမ်မူလ ဍေံ က္တဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵု &quot;ဒဿနိကဗေဒ သဘာဝ&quot; (Natural Philosophy) ရ။
* '''ပွမသှ် ပြသၞာ:''' ဒဿနိကဗေဒ ဝွံ ဍေံ ဗ္တောန်ကဵု ညံင် ပိုဲ ဂွံ လ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠိပ် ပြသၞာ မွဲ နကဵု စိုတ် မၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ နကဵု ဟိုတ်ဖဵု (Critical Thinking)။
* '''ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ သၞောဝ်ဥပဒေ:''' လညာတ် မပ္တံကဵု [[ဒဳမဝ်ကရေသဳ]]၊ အခေါင်အရာ မၞိဟ် ကေုာံ သၞောဝ်ဥပဒေ တအ်ဝွံ ဒုင်သဇိုင် လတူ ဒဿနိကဗေဒ ပရေင်ဍုင်ကွာန် သီုဖအိုတ်ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==

* [[ဝါဒ ဒဿနဘဝ]] (Existentialism)
* [[ပွမချပ်ဗစာ]] (Critical Thinking)
* [[လညာတ် ယုတ္တိ]] (Logic)
* (Political Ideologies)

[[ကဏ္ဍ:ဒဿနိကဗေဒ]] [[ကဏ္ဍ:ပရေင်ပညာ]] [[ကဏ္ဍ:ပွမချပ်ဗစာ]]</text>
      <sha1>avts4c6qbo9uxkpixyp29paupg81pte</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အာကာသ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10017</id>
    <revision>
      <id>52712</id>
      <timestamp>2026-04-24T13:04:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[ဝှာင်:Hubble_ultra_deep_field.jpg|right|thumb|300x300px|အာကာသ - ဗီုရုပ် Hubble Ultra-Deep Field မထ္ၜးလဝ် ဂလက်သဳ (Galaxies) မဂၠိုင်ကဵုလ္ၚီ ပ္ဍဲ စက္ကဝါ]] '''အာကာသ''' ({{lang-en|Outer space}} ဟွံသေင်မ္ဂး {{lang|en|Space}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ဒေသ ဗွ...&quot;</comment>
      <origin>52712</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6954" sha1="esrjus5ngxkf3zq6nikhhiz6e5e1lxm" xml:space="preserve">[[ဝှာင်:Hubble_ultra_deep_field.jpg|right|thumb|300x300px|အာကာသ - ဗီုရုပ် Hubble Ultra-Deep Field မထ္ၜးလဝ် ဂလက်သဳ (Galaxies) မဂၠိုင်ကဵုလ္ၚီ ပ္ဍဲ စက္ကဝါ]]
'''အာကာသ''' ({{lang-en|Outer space}} ဟွံသေင်မ္ဂး {{lang|en|Space}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ဒေသ ဗွိုက်လး မၞုံမ္ၚး လတူ နူကဵု လေယျာကျာ (Atmosphere) ဍုင်လိုက်ပိုဲ ကေုာံ အကြာ ဂြိုဟ်၊ သၞံင် တအ်ရ။ အာကာသ ဝွံ ဍေံ ဟွံဒှ် ဒၞာဲမသၠးလး ဟာသုည (Perfect vacuum) ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင်ရ။ ပ္ဍဲအာကာသဂှ် နွံကဵု ဓါတ်လၟုဟ် ပလာသမာ (Plasmas)၊ ဟာက်ဒရဝ်ဂျေန် (Hydrogen)၊ ဟဳလဳယောမ် (Helium)၊ လျးလောင်စက် (Electromagnetic radiation)၊ ကေုာံ ဓါတ်သံလိုက် (Magnetic fields) ဂမၠိုင် နကဵု တင်ဂၞင် မအောန်လောန်ရ။&lt;ref&gt;Davies, P. C. W. (1977). ''Space and Time in the Modern Universe''. Cambridge University Press. ISBN 978-0521291514.&lt;/ref&gt;

အာကာသ ဝွံ မၞုံကဵု အကာဲအရာ သဘာဝ မကြမ်ကြ ဗွဲမလောန်ရ။ ပ္ဍဲအာကာသဂှ် ကျာသွက်ဂွံ ယီု ဟွံမဲ၊ ဒြဟတ်ဓရောတ် အောန် (Microgravity) တုဲ ဓါတ်ဂမ္တဴ (Temperature) လေဝ် ပြံင်လှာဲ စှ်ေတိုန် သၠုင်လောန်ရ။

== ပယျဵု အာကာသ (Boundary of Space) ==
အကြာ လေယျာကျာ ဍုင်လိုက်ပိုဲ ကဵု အာကာသ ဂှ် ပယျဵု မပါ်လဝ် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ် ဟွံမဲရ။ လေယျာကျာ ဂှ် ဍေံ ဍိုန်အောန်စှ်ေအာ လၟေင်လၟေင် အတိုင် အဆံင် မသၠုင်တိုန်အာရ။ ဆဂး သွက် ပရေင်လ္ၚတ် သိပ္ပံ ကေုာံ ပရေင်သၞောဝ်ဥပဒေ အာကာသ ဂှ်၊ ဂၠးတိ စၟတ်သမ္တီလဝ် '''လိုင်း ကာမာန်''' (Kármán line) နဒဒှ် ပယျဵု အာကာသ ရ။ Kármán line ဝွံ နွံ ပ္ဍဲ အဆံင် သၠုင် ၁၀၀ ကဳလဝ်မဳတာ (၆၂ တိုင်) နူ ဗလး ၜဳ ဍုင်လိုက်ပိုဲ ရ။&lt;ref&gt;Sanz Fernández de Córdoba, S. (2004). &quot;The 100 km Boundary for Astronautics&quot;. ''Fédération Aéronautique Internationale''.&lt;/ref&gt;

== ဒေသ အဓိကဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာကာသ ==
အာကာသ ဝွံ လှဲလးလောန်တုဲ၊ တၠပညာ နက္ခတ္တဗေဒ တအ် ပါ်လဝ် ဒေသ အဓိက နွံ (၃) သာ်ရ-

# '''အာကာသ အကြာ ဂြိုဟ်ဂမၠိုင် (Interplanetary space):''' ဒှ် ဒေသ အာကာသ မၞုံ အပ္ဍဲ သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ (Solar System) ပိုဲဏအ်။ ဍေံ ဒှ် ဒၞာဲ အကြာ တ္ၚဲ၊ ဂြိုဟ်၊ ကေုာံ တၟအ်ဂြိုဟ် (Asteroids) ဂမၠိုင်။
# '''အာကာသ အကြာ သၞံင်ဂမၠိုင် (Interstellar space):''' ဒှ် ဒေသ အာကာသ မၞုံ မ္ၚး သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ၊ မဒှ် ဒၞာဲ အကြာ သၞံင် မွဲ ကဵု မွဲ ပ္ဍဲကဵု ဂလက်သဳ မွဲဓဝ်ရ။
# '''အာကာသ အကြာ ဂလက်သဳဂမၠိုင် (Intergalactic space):''' ဒှ် ဒေသ အာကာသ မလှဲလးအိုတ်၊ မဒှ် ဒၞာဲ အကြာ ဂလက်သဳ မွဲ ကဵု မွဲရ။ ဒေသဏအ်ဂှ် တိတ်ဆိတ် ကေုာံ ဟာသုည အိုတ်ရ။

== ဝင် ပွမလ္ၚတ် အာကာသ (Space Exploration) ==
ပရေင်လ္ၚတ် ကေုာံ အာစိုပ် အာကာသ ဝွံ စက္တဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ရာစု ၂၀၊ အခိင် က္တဵုဒှ် ပေါဲပြိုင်ပကာန် အာကာသ (Space Race) အကြာ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် ကဵု သဵုဗိယေတ် (ရုရှ) ရ။&lt;ref&gt;Siddiqi, Asif A. (2000). ''Challenge to Apollo: The Soviet Union and the Space Race, 1945-1974''. NASA.&lt;/ref&gt; တင်စၟတ်သမ္တီ အဓိကဂမၠိုင်ဂှ်-

* '''၁၉၅၇:''' ဍုင်သဵုဗိယေတ် ပလံင်ပတိုန် ဂြိုဟ်တု (Satellite) မၞုံယၟု ''Sputnik 1'' မဒှ် အရာ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် နကဵု ကောန်မၞိဟ် ကိုပ်ကၠာအိုတ် မစိုပ် အာကာသ။
* '''၁၉၆၁:''' ကောန်ဍုင် သဵုဗိယေတ် ''ယူရဳ ဂါဂါရေန်'' (Yuri Gagarin) ဒှ် ကောန်မၞိဟ် ကိုပ်ကၠာအိုတ် မစိုပ် အာကာသ ကေုာံ မဂေတ် ဍုင်လိုက်။
* '''၁၉၆၉:''' ကောန်ဍုင် အမေရိကာန် ''နဳလ် အာမ်သထရံင်'' (Neil Armstrong) ကေုာံ ''ဘတ်ဇ် အလ်ဒရေန်'' (Buzz Aldrin) နူကဵု ပရေင်အာကာသ အပိုလဝ် ၁၁ (Apollo 11) ဂှ် ဒှ် ကောန်မၞိဟ် ကိုပ်ကၠာအိုတ် မလိုမ် ဂတာပ် ဂိတု။

ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ်မ္ဂး ပွမလ္ၚတ် အာကာသ ဝွံ ဟွံသေင်ဆ အလဵုအသဳ သက်သက်ရ၊ ကမ္ပဏဳ ပုဂ္ဂလိက ဗီုကဵု SpaceX ကေုာံ Blue Origin တအ်လေဝ် ပါလုပ်ကၠောန် ချဳဒရိုင်ဒၟံင် ဗွဲမဇၞော်ကဵု ဒြဟတ်ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==

* [[စက္ကဝါ]] (Universe)
* [[ဂြိုဟ်]] (Planet)
* [[နက္ခတ္တဗေဒ]] (Astronomy)
* [[လေယျာကျာ]] (Atmosphere)</text>
      <sha1>esrjus5ngxkf3zq6nikhhiz6e5e1lxm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52713</id>
      <parentid>52712</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T13:04:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် */</comment>
      <origin>52713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7072" sha1="pum9k43e9prdt5k3fbkvgt0ub6d5x77" xml:space="preserve">[[ဝှာင်:Hubble_ultra_deep_field.jpg|right|thumb|300x300px|အာကာသ - ဗီုရုပ် Hubble Ultra-Deep Field မထ္ၜးလဝ် ဂလက်သဳ (Galaxies) မဂၠိုင်ကဵုလ္ၚီ ပ္ဍဲ စက္ကဝါ]]
'''အာကာသ''' ({{lang-en|Outer space}} ဟွံသေင်မ္ဂး {{lang|en|Space}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ဒေသ ဗွိုက်လး မၞုံမ္ၚး လတူ နူကဵု လေယျာကျာ (Atmosphere) ဍုင်လိုက်ပိုဲ ကေုာံ အကြာ ဂြိုဟ်၊ သၞံင် တအ်ရ။ အာကာသ ဝွံ ဍေံ ဟွံဒှ် ဒၞာဲမသၠးလး ဟာသုည (Perfect vacuum) ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင်ရ။ ပ္ဍဲအာကာသဂှ် နွံကဵု ဓါတ်လၟုဟ် ပလာသမာ (Plasmas)၊ ဟာက်ဒရဝ်ဂျေန် (Hydrogen)၊ ဟဳလဳယောမ် (Helium)၊ လျးလောင်စက် (Electromagnetic radiation)၊ ကေုာံ ဓါတ်သံလိုက် (Magnetic fields) ဂမၠိုင် နကဵု တင်ဂၞင် မအောန်လောန်ရ။&lt;ref&gt;Davies, P. C. W. (1977). ''Space and Time in the Modern Universe''. Cambridge University Press. ISBN 978-0521291514.&lt;/ref&gt;

အာကာသ ဝွံ မၞုံကဵု အကာဲအရာ သဘာဝ မကြမ်ကြ ဗွဲမလောန်ရ။ ပ္ဍဲအာကာသဂှ် ကျာသွက်ဂွံ ယီု ဟွံမဲ၊ ဒြဟတ်ဓရောတ် အောန် (Microgravity) တုဲ ဓါတ်ဂမ္တဴ (Temperature) လေဝ် ပြံင်လှာဲ စှ်ေတိုန် သၠုင်လောန်ရ။

== ပယျဵု အာကာသ (Boundary of Space) ==
အကြာ လေယျာကျာ ဍုင်လိုက်ပိုဲ ကဵု အာကာသ ဂှ် ပယျဵု မပါ်လဝ် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ် ဟွံမဲရ။ လေယျာကျာ ဂှ် ဍေံ ဍိုန်အောန်စှ်ေအာ လၟေင်လၟေင် အတိုင် အဆံင် မသၠုင်တိုန်အာရ။ ဆဂး သွက် ပရေင်လ္ၚတ် သိပ္ပံ ကေုာံ ပရေင်သၞောဝ်ဥပဒေ အာကာသ ဂှ်၊ ဂၠးတိ စၟတ်သမ္တီလဝ် '''လိုင်း ကာမာန်''' (Kármán line) နဒဒှ် ပယျဵု အာကာသ ရ။ Kármán line ဝွံ နွံ ပ္ဍဲ အဆံင် သၠုင် ၁၀၀ ကဳလဝ်မဳတာ (၆၂ တိုင်) နူ ဗလး ၜဳ ဍုင်လိုက်ပိုဲ ရ။&lt;ref&gt;Sanz Fernández de Córdoba, S. (2004). &quot;The 100 km Boundary for Astronautics&quot;. ''Fédération Aéronautique Internationale''.&lt;/ref&gt;

== ဒေသ အဓိကဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာကာသ ==
အာကာသ ဝွံ လှဲလးလောန်တုဲ၊ တၠပညာ နက္ခတ္တဗေဒ တအ် ပါ်လဝ် ဒေသ အဓိက နွံ (၃) သာ်ရ-

# '''အာကာသ အကြာ ဂြိုဟ်ဂမၠိုင် (Interplanetary space):''' ဒှ် ဒေသ အာကာသ မၞုံ အပ္ဍဲ သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ (Solar System) ပိုဲဏအ်။ ဍေံ ဒှ် ဒၞာဲ အကြာ တ္ၚဲ၊ ဂြိုဟ်၊ ကေုာံ တၟအ်ဂြိုဟ် (Asteroids) ဂမၠိုင်။
# '''အာကာသ အကြာ သၞံင်ဂမၠိုင် (Interstellar space):''' ဒှ် ဒေသ အာကာသ မၞုံ မ္ၚး သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ၊ မဒှ် ဒၞာဲ အကြာ သၞံင် မွဲ ကဵု မွဲ ပ္ဍဲကဵု ဂလက်သဳ မွဲဓဝ်ရ။
# '''အာကာသ အကြာ ဂလက်သဳဂမၠိုင် (Intergalactic space):''' ဒှ် ဒေသ အာကာသ မလှဲလးအိုတ်၊ မဒှ် ဒၞာဲ အကြာ ဂလက်သဳ မွဲ ကဵု မွဲရ။ ဒေသဏအ်ဂှ် တိတ်ဆိတ် ကေုာံ ဟာသုည အိုတ်ရ။

== ဝင် ပွမလ္ၚတ် အာကာသ (Space Exploration) ==
ပရေင်လ္ၚတ် ကေုာံ အာစိုပ် အာကာသ ဝွံ စက္တဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ရာစု ၂၀၊ အခိင် က္တဵုဒှ် ပေါဲပြိုင်ပကာန် အာကာသ (Space Race) အကြာ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် ကဵု သဵုဗိယေတ် (ရုရှ) ရ။&lt;ref&gt;Siddiqi, Asif A. (2000). ''Challenge to Apollo: The Soviet Union and the Space Race, 1945-1974''. NASA.&lt;/ref&gt; တင်စၟတ်သမ္တီ အဓိကဂမၠိုင်ဂှ်-

* '''၁၉၅၇:''' ဍုင်သဵုဗိယေတ် ပလံင်ပတိုန် ဂြိုဟ်တု (Satellite) မၞုံယၟု ''Sputnik 1'' မဒှ် အရာ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် နကဵု ကောန်မၞိဟ် ကိုပ်ကၠာအိုတ် မစိုပ် အာကာသ။
* '''၁၉၆၁:''' ကောန်ဍုင် သဵုဗိယေတ် ''ယူရဳ ဂါဂါရေန်'' (Yuri Gagarin) ဒှ် ကောန်မၞိဟ် ကိုပ်ကၠာအိုတ် မစိုပ် အာကာသ ကေုာံ မဂေတ် ဍုင်လိုက်။
* '''၁၉၆၉:''' ကောန်ဍုင် အမေရိကာန် ''နဳလ် အာမ်သထရံင်'' (Neil Armstrong) ကေုာံ ''ဘတ်ဇ် အလ်ဒရေန်'' (Buzz Aldrin) နူကဵု ပရေင်အာကာသ အပိုလဝ် ၁၁ (Apollo 11) ဂှ် ဒှ် ကောန်မၞိဟ် ကိုပ်ကၠာအိုတ် မလိုမ် ဂတာပ် ဂိတု။

ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ်မ္ဂး ပွမလ္ၚတ် အာကာသ ဝွံ ဟွံသေင်ဆ အလဵုအသဳ သက်သက်ရ၊ ကမ္ပဏဳ ပုဂ္ဂလိက ဗီုကဵု SpaceX ကေုာံ Blue Origin တအ်လေဝ် ပါလုပ်ကၠောန် ချဳဒရိုင်ဒၟံင် ဗွဲမဇၞော်ကဵု ဒြဟတ်ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==

* [[စက္ကဝါ]] (Universe)
* [[ဂြိုဟ်]] (Planet)
* [[နက္ခတ္တဗေဒ]] (Astronomy)
* [[လေယျာကျာ]] (Atmosphere)

[[ကဏ္ဍ:အာကာသ]] [[ကဏ္ဍ:နက္ခတ္တဗေဒ]] [[ကဏ္ဍ:သိပ္ပံ]]</text>
      <sha1>pum9k43e9prdt5k3fbkvgt0ub6d5x77</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52714</id>
      <parentid>52713</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T13:06:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပယျဵု အာကာသ (Boundary of Space) */</comment>
      <origin>52714</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7069" sha1="0c34awew3df279mhobvn2ji1u60udh4" xml:space="preserve">[[ဝှာင်:Hubble_ultra_deep_field.jpg|right|thumb|300x300px|အာကာသ - ဗီုရုပ် Hubble Ultra-Deep Field မထ္ၜးလဝ် ဂလက်သဳ (Galaxies) မဂၠိုင်ကဵုလ္ၚီ ပ္ဍဲ စက္ကဝါ]]
'''အာကာသ''' ({{lang-en|Outer space}} ဟွံသေင်မ္ဂး {{lang|en|Space}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ဒေသ ဗွိုက်လး မၞုံမ္ၚး လတူ နူကဵု လေယျာကျာ (Atmosphere) ဍုင်လိုက်ပိုဲ ကေုာံ အကြာ ဂြိုဟ်၊ သၞံင် တအ်ရ။ အာကာသ ဝွံ ဍေံ ဟွံဒှ် ဒၞာဲမသၠးလး ဟာသုည (Perfect vacuum) ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင်ရ။ ပ္ဍဲအာကာသဂှ် နွံကဵု ဓါတ်လၟုဟ် ပလာသမာ (Plasmas)၊ ဟာက်ဒရဝ်ဂျေန် (Hydrogen)၊ ဟဳလဳယောမ် (Helium)၊ လျးလောင်စက် (Electromagnetic radiation)၊ ကေုာံ ဓါတ်သံလိုက် (Magnetic fields) ဂမၠိုင် နကဵု တင်ဂၞင် မအောန်လောန်ရ။&lt;ref&gt;Davies, P. C. W. (1977). ''Space and Time in the Modern Universe''. Cambridge University Press. ISBN 978-0521291514.&lt;/ref&gt;

အာကာသ ဝွံ မၞုံကဵု အကာဲအရာ သဘာဝ မကြမ်ကြ ဗွဲမလောန်ရ။ ပ္ဍဲအာကာသဂှ် ကျာသွက်ဂွံ ယီု ဟွံမဲ၊ ဒြဟတ်ဓရောတ် အောန် (Microgravity) တုဲ ဓါတ်ဂမ္တဴ (Temperature) လေဝ် ပြံင်လှာဲ စှ်ေတိုန် သၠုင်လောန်ရ။

== ပယျဵု အာကာသ (Boundary of Space) ==
အကြာ လေယျာကျာ ဍုင်လိုက်ပိုဲ ကဵု အာကာသ ဂှ် ပယျဵု မပါ်လဝ် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ် ဟွံမဲရ။ လေယျာကျာ ဂှ် ဍေံ ဍိုန်အောန်စှ်ေအာ လၟေင်လၟေင် အတိုင် အဆံင် မသၠုင်တိုန်အာရ။ ဆဂး သွက် ပရေင်လ္ၚတ် သိပ္ပံ ကေုာံ ပရေင်သၞောဝ်ဥပဒေ အာကာသ ဂှ်၊ ဂၠးတိ စၟတ်သမ္တီလဝ် '''လိုင် ကာမာန်''' (Kármán line) နဒဒှ် ပယျဵု အာကာသ ရ။ Kármán line ဝွံ နွံ ပ္ဍဲ အဆံင် သၠုင် ၁၀၀ ကဳလဝ်မဳတာ (၆၂ တိုင်) နူ ဗလး ၜဳ ဍုင်လိုက်ပိုဲ ရ။&lt;ref&gt;Sanz Fernández de Córdoba, S. (2004). &quot;The 100 km Boundary for Astronautics&quot;. ''Fédération Aéronautique Internationale''.&lt;/ref&gt;

== ဒေသ အဓိကဂမၠိုင် ပ္ဍဲ အာကာသ ==
အာကာသ ဝွံ လှဲလးလောန်တုဲ၊ တၠပညာ နက္ခတ္တဗေဒ တအ် ပါ်လဝ် ဒေသ အဓိက နွံ (၃) သာ်ရ-

# '''အာကာသ အကြာ ဂြိုဟ်ဂမၠိုင် (Interplanetary space):''' ဒှ် ဒေသ အာကာသ မၞုံ အပ္ဍဲ သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ (Solar System) ပိုဲဏအ်။ ဍေံ ဒှ် ဒၞာဲ အကြာ တ္ၚဲ၊ ဂြိုဟ်၊ ကေုာံ တၟအ်ဂြိုဟ် (Asteroids) ဂမၠိုင်။
# '''အာကာသ အကြာ သၞံင်ဂမၠိုင် (Interstellar space):''' ဒှ် ဒေသ အာကာသ မၞုံ မ္ၚး သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ၊ မဒှ် ဒၞာဲ အကြာ သၞံင် မွဲ ကဵု မွဲ ပ္ဍဲကဵု ဂလက်သဳ မွဲဓဝ်ရ။
# '''အာကာသ အကြာ ဂလက်သဳဂမၠိုင် (Intergalactic space):''' ဒှ် ဒေသ အာကာသ မလှဲလးအိုတ်၊ မဒှ် ဒၞာဲ အကြာ ဂလက်သဳ မွဲ ကဵု မွဲရ။ ဒေသဏအ်ဂှ် တိတ်ဆိတ် ကေုာံ ဟာသုည အိုတ်ရ။

== ဝင် ပွမလ္ၚတ် အာကာသ (Space Exploration) ==
ပရေင်လ္ၚတ် ကေုာံ အာစိုပ် အာကာသ ဝွံ စက္တဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ရာစု ၂၀၊ အခိင် က္တဵုဒှ် ပေါဲပြိုင်ပကာန် အာကာသ (Space Race) အကြာ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် ကဵု သဵုဗိယေတ် (ရုရှ) ရ။&lt;ref&gt;Siddiqi, Asif A. (2000). ''Challenge to Apollo: The Soviet Union and the Space Race, 1945-1974''. NASA.&lt;/ref&gt; တင်စၟတ်သမ္တီ အဓိကဂမၠိုင်ဂှ်-

* '''၁၉၅၇:''' ဍုင်သဵုဗိယေတ် ပလံင်ပတိုန် ဂြိုဟ်တု (Satellite) မၞုံယၟု ''Sputnik 1'' မဒှ် အရာ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် နကဵု ကောန်မၞိဟ် ကိုပ်ကၠာအိုတ် မစိုပ် အာကာသ။
* '''၁၉၆၁:''' ကောန်ဍုင် သဵုဗိယေတ် ''ယူရဳ ဂါဂါရေန်'' (Yuri Gagarin) ဒှ် ကောန်မၞိဟ် ကိုပ်ကၠာအိုတ် မစိုပ် အာကာသ ကေုာံ မဂေတ် ဍုင်လိုက်။
* '''၁၉၆၉:''' ကောန်ဍုင် အမေရိကာန် ''နဳလ် အာမ်သထရံင်'' (Neil Armstrong) ကေုာံ ''ဘတ်ဇ် အလ်ဒရေန်'' (Buzz Aldrin) နူကဵု ပရေင်အာကာသ အပိုလဝ် ၁၁ (Apollo 11) ဂှ် ဒှ် ကောန်မၞိဟ် ကိုပ်ကၠာအိုတ် မလိုမ် ဂတာပ် ဂိတု။

ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ်မ္ဂး ပွမလ္ၚတ် အာကာသ ဝွံ ဟွံသေင်ဆ အလဵုအသဳ သက်သက်ရ၊ ကမ္ပဏဳ ပုဂ္ဂလိက ဗီုကဵု SpaceX ကေုာံ Blue Origin တအ်လေဝ် ပါလုပ်ကၠောန် ချဳဒရိုင်ဒၟံင် ဗွဲမဇၞော်ကဵု ဒြဟတ်ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==

* [[စက္ကဝါ]] (Universe)
* [[ဂြိုဟ်]] (Planet)
* [[နက္ခတ္တဗေဒ]] (Astronomy)
* [[လေယျာကျာ]] (Atmosphere)

[[ကဏ္ဍ:အာကာသ]] [[ကဏ္ဍ:နက္ခတ္တဗေဒ]] [[ကဏ္ဍ:သိပ္ပံ]]</text>
      <sha1>0c34awew3df279mhobvn2ji1u60udh4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:အာကာသ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>10018</id>
    <revision>
      <id>52715</id>
      <timestamp>2026-04-24T13:08:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[ဝှာင်:Space_icon.svg|right|thumb|150x150px|အာကာသ ကေုာံ စက္ကဝါ]] ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''အာကာသ''' ({{lang-en|Space}} ဟွံသေင်မ္ဂး {{lang|en|Outer space}})၊...&quot;</comment>
      <origin>52715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1511" sha1="7s2nnv3ute62ze7gsqmoi52gsk3zsdh" xml:space="preserve">[[ဝှာင်:Space_icon.svg|right|thumb|150x150px|အာကာသ ကေုာံ စက္ကဝါ]]
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''အာကာသ''' ({{lang-en|Space}} ဟွံသေင်မ္ဂး {{lang|en|Outer space}})၊ စက္ကဝါ၊ နက္ခတ္တဗေဒ၊ သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ၊ ဂြိုဟ်ဂမၠိုင်၊ သၞံင် ကေုာံ ပရေင်လ္ၚတ် သိပ္ပံ အာကာသ နာနာသာ်ရ။

အာကာသ ဝွံ ဒှ် သွာင်ပညာ မလှဲလး ဗွဲမလောန်တုဲ၊ ဍေံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု သိပ္ပံ ရူပဗေဒ ကေုာံ သဘာဝ ဂၠးတိပိုဲ ဗွဲမဇြိုဟ်နက်ရ။

== လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ မၞးဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိက မပ္တံကဵု-

* [[အာကာသ]] (Space)
* [[စက္ကဝါ]] (Universe)
* [[နက္ခတ္တဗေဒ]] (Astronomy)
* [[ဂြိုဟ်]] (Planet)
* [[သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ]] (Solar System)

*</text>
      <sha1>7s2nnv3ute62ze7gsqmoi52gsk3zsdh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52716</id>
      <parentid>52715</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T13:08:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52716</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1623" sha1="83eqxdml5ptoou9vj34f69g2aancm8n" xml:space="preserve">[[ဝှာင်:Space_icon.svg|right|thumb|150x150px|အာကာသ ကေုာံ စက္ကဝါ]]
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''အာကာသ''' ({{lang-en|Space}} ဟွံသေင်မ္ဂး {{lang|en|Outer space}})၊ စက္ကဝါ၊ နက္ခတ္တဗေဒ၊ သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ၊ ဂြိုဟ်ဂမၠိုင်၊ သၞံင် ကေုာံ ပရေင်လ္ၚတ် သိပ္ပံ အာကာသ နာနာသာ်ရ။

အာကာသ ဝွံ ဒှ် သွာင်ပညာ မလှဲလး ဗွဲမလောန်တုဲ၊ ဍေံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု သိပ္ပံ ရူပဗေဒ ကေုာံ သဘာဝ ဂၠးတိပိုဲ ဗွဲမဇြိုဟ်နက်ရ။

== လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ မၞးဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိက မပ္တံကဵု-

* [[အာကာသ]] (Space)
* [[စက္ကဝါ]] (Universe)
* [[နက္ခတ္တဗေဒ]] (Astronomy)
* [[ဂြိုဟ်]] (Planet)
* [[သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ]] (Solar System)

[[ကဏ္ဍ:နက္ခတ္တဗေဒ]] [[ကဏ္ဍ:သိပ္ပံ]] [[ကဏ္ဍ:သဘာဝ]]</text>
      <sha1>83eqxdml5ptoou9vj34f69g2aancm8n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>စက္ကဝါ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10019</id>
    <revision>
      <id>52717</id>
      <timestamp>2026-04-24T13:10:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:CMB_Timeline300_no_WMAP.jpg|300px|right|thumb|စက္ကဝါ - ဝင် ကေုာံ လၟေင် ဇၞော်မောဝ်တိုန် စက္ကဝါ နူစ ခတိုဟ်ဇၞော် (Big Bang) စဵုကၠုင် တ္ၚဲဏအ်]]  '''စက္ကဝါ''' ({{lang-en|Universe}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ပွမပံင်သၟဟ်လဝ် ဒ...&quot;</comment>
      <origin>52717</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6086" sha1="gi7z5p85ylofyzgovr32bw6c7e9vxmg" xml:space="preserve">[[File:CMB_Timeline300_no_WMAP.jpg|300px|right|thumb|စက္ကဝါ - ဝင် ကေုာံ လၟေင် ဇၞော်မောဝ်တိုန် စက္ကဝါ နူစ ခတိုဟ်ဇၞော် (Big Bang) စဵုကၠုင် တ္ၚဲဏအ်]]

'''စက္ကဝါ''' ({{lang-en|Universe}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ပွမပံင်သၟဟ်လဝ် ဒေသ အာကာသ ကေုာံ အခိင်ကာလ သီုဖအိုတ်၊ တုဲပၠန် သီုပါလုပ် ဒြပ်ဝတ္ထု ကေုာံ ဒြဟတ်စွမ်းအင် အလုံအိုတ်သီု မပ္တံကဵု ဂြိုဟ်၊ သၞံင်၊ ဂလက်သဳ (Galaxies) ကေုာံ ဓါတ်လၟုဟ်ဂမၠိုင်ရ။&lt;ref&gt;Zeilik, Michael; Gregory, Stephen A. (1998). ''Introductory Astronomy &amp; Astrophysics''. Saunders College Publishing. ISBN 978-0143382590.&lt;/ref&gt; အလုံမွဲ စက္ကဝါဏအ်ဂှ် ဍေံ ဂေတ်ကၠောအ် ကေုာံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု သၞောဝ် သဘာဝ ရူပဗေဒ ကေုာံ သင်္ချာ ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ်ရ။

== အာယုက် ကေုာံ တမ်မူလ (Age and Origins) ==
အတိုင် လညာတ် သီအဝ်ရဳ သိပ္ပံ မစၟတ်သမ္တီလဝ် ခိုင်အိုတ်မ္ဂး၊ စက္ကဝါ ဝွံ က္တဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵု လၟေင်ကမၠောန် မကော်စ '''ခတိုဟ်ဇၞော်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ဗေဂ်ဗေန်''' (Big Bang) မက္တဵုဒှ်လဝ် လောန်ကၠုင် ၜိုတ် '''၁၃.၈ ဗဳလဳယာန် သၞာံ''' တေအ်ရ။&lt;ref&gt;Planck Collaboration (2016). &quot;Planck 2015 results. XIII. Cosmological parameters&quot;. ''Astronomy &amp; Astrophysics''. 594: A13.&lt;/ref&gt; ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် စက္ကဝါဝွံ နွံ ပ္ဍဲ အကာဲအရာ မက္ဍန်ဂြတ် ကေုာံ မကတဴလောန်ၜက်တုဲ၊ စနူဂှ် စက္ကဝါဝွံ ဆက်တုဲ ကၠးလှဲ (Expand) တိတ်အာ စဵုကၠုင် တ္ၚဲဏအ်ရ။

== ဗီုပြင် ဒက်ပ္တန် (Composition) ==
ၜိုန်ရ ပိုဲတအ် ညာတ်ဒၟံင် သၞံင် ကေုာံ ဂလက်သဳ တအ် ဗွဲမဂၠိုင်ကီုလေဝ်၊ အရာ မညာတ် နကဵု မတ် (Ordinary matter) တအ်ဝွံ နွံဆ ၅% ဓဝ် ပ္ဍဲ စက္ကဝါဏအ်ရ။ သၟေဟ်တအ်ဂှ်-
* '''ဒြပ် ဓီုမၠုက် (Dark Matter) ၂၇%:''' ဒှ် ဒြပ် မဟွံပတိတ် လျး၊ ဟွံကလေင် လျး တုဲ ညာတ် နကဵု မတ် ဟွံမာန်၊ ဆဂး ဍေံ နွံကဵု ဒြဟတ်ဓရောတ် (Gravity) မထိင်ဒဝ်လဝ် ဂလက်သဳ တအ် ညံင်ဟွံဂွံ ပြးဇးအာ။
* '''ဒြဟတ်စွမ်းအင် ဓီုမၠုက် (Dark Energy) ၆၈%:''' ဒှ် ဒြဟတ် မပကဵု ညံင် စက္ကဝါ ဂွံ ဆက်ကၠးလှဲတိတ်အာ နကဵု အသိင် မပြဟ်လောန် (Accelerating expansion)။

== ဗွိုက်လး ကေုာံ ပယျဵု (Size and Observable Universe) ==
စက္ကဝါ အလုံအိုတ်သီု ဂှ် ဇၞော်မောဝ် လှဲလး ၜိုတ်လဵု နွံရောဂှ် တၠပညာတအ် ဟွံတီကေတ် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ် ဏီရ။ ဍေံ မလေပ် လှဲလး သက္ကုပယျဵု (Infinite) လေဝ် ဒှ်မာန်ရ။ ဆဂး ပွိုက်လး '''&quot;စက္ကဝါ မသ္ၚဳညာတ်မာန်&quot;''' (Observable universe) - မဒှ် ဒၞာဲ လျး နူကဵု တမ်မူလ မစိုပ်ကၠုင် ဍုင်လိုက်ပိုဲမာန်ဂှ် - နွံ ဗွိုက်လး (Diameter) ၜိုတ် '''၉၃ ဗဳလဳယာန် သၞာံလျး''' (Light-years) ရ။&lt;ref&gt;Bars, Itzhak; Terning, John (2009). ''Extra Dimensions in Space and Time''. Springer. p. 27.&lt;/ref&gt;

== ဇၞော်မောဝ် အနာဂတ် (Future of the Universe) ==
တၠပညာ ရူပဗေဒတအ် ထံက်ထ္ၜးလဝ် လညာတ် အနာဂတ် စက္ကဝါ နာနာသာ် မပ္တံကဵု-
* '''Big Freeze (ပွမကၠေင်ဂံက်အာ):''' စက္ကဝါ ဆက်ကၠးလှဲအာ စဵုကဵု သၞံင်တအ် ပိုတ်အိုတ်အာတုဲ ဓါတ်ဂမ္တဴ စှ်ေအာ စဵုကဵု သုည အလုံအိုတ်သီု။
* '''Big Crunch (ပွမကလေင်ဍန်လုပ်):''' ဒြဟတ်ဓရောတ် ကလေင် ဓဇက်ပတုပ် စက္ကဝါ ညံင်ဂွံ ကလေင်က္ဍန်လုပ် စဵုကဵု ကလေင်ဒှ်အာ မွဲမ ဓဝ်ပၠန်။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[အာကာသ]] (Space)
* [[နက္ခတ္တဗေဒ]] (Astronomy)
* [[ဂလက်သဳ]] (Galaxy)
* [[သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ]] (Solar System)
* [[ရူပဗေဒ]] (Physics)

[[ကဏ္ဍ:အာကာသ]]
[[ကဏ္ဍ:နက္ခတ္တဗေဒ]]
[[ကဏ္ဍ:သိပ္ပံ]]
[[ကဏ္ဍ:ရူပဗေဒ]]</text>
      <sha1>gi7z5p85ylofyzgovr32bw6c7e9vxmg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10020</id>
    <revision>
      <id>52718</id>
      <timestamp>2026-04-24T13:12:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Solar sys.jpg|300px|right|thumb|သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ - တ္ၚဲ ကေုာံ ဂြိုဟ် (၈) မ မဂေတ်ကၠောအ်ဒၟံင် ဍေံ (ဗီုရုပ်ဏအ် ဍောတ်ဇၞော် ဟွံစှ်ေကဵု အချိုးအစား ဍာံဍာံ)]]  '''သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ''' ({{lang-en|Solar System}}) ဟီ...&quot;</comment>
      <origin>52718</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6771" sha1="6teq8iy55uvj8zc4z047jxyx4q6mzp9" xml:space="preserve">[[File:Solar sys.jpg|300px|right|thumb|သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ - တ္ၚဲ ကေုာံ ဂြိုဟ် (၈) မ မဂေတ်ကၠောအ်ဒၟံင် ဍေံ (ဗီုရုပ်ဏအ် ဍောတ်ဇၞော် ဟွံစှ်ေကဵု အချိုးအစား ဍာံဍာံ)]]

'''သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ''' ({{lang-en|Solar System}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် သၞောတ်ဝ် ဂြိုဟ် မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု တ္ၚဲ ကေုာံ အရာဝတ္ထု အာကာသ သီုဖအိုတ် မဂေတ်ကၠောအ်ဒၟံင် တ္ၚဲ ဟိုတ်နူကဵု ဒြဟတ်ဓရောတ် (Gravity) ရ။ ပ္ဍဲကဵု သၞောတ်ဝ်ဏအ်ဂှ် ဂြိုဟ် (၈) မ၊ ဂြိုဟ်ဍောတ် (Dwarf planets) ဂမၠိုင်၊ ဂိတု မဂေတ်ကၠောအ် ဂြိုဟ်တအ်၊ ကေုာံ တၟအ်ဂြိုဟ် (Asteroids)၊ သၞံင်တံင်ကွာဲ (Comets) တအ် ပါလုပ်ဒၟံင်ရ။&lt;ref&gt;Zeilik, Michael; Gregory, Stephen A. (1998). ''Introductory Astronomy &amp; Astrophysics''. Saunders College Publishing. ISBN 978-0143382590.&lt;/ref&gt;

သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ ပိုဲဏအ်ဝွံ က္တဵုဒှ်ကၠုင်လဝ် လောန်ကၠုင် ၜိုတ် ၄.၆ ဗဳလဳယာန် သၞာံတေအ် နူကဵု လၟေင်ကမၠောန် မကလေင်က္ဍန်လုပ် နကဵု ဒြဟတ်ဓရောတ် (Gravitational collapse) ပ္ဍဲကဵု တိုင်မတ်ဗြဲ ဓါတ်လၟုဟ် အာကာသ ဇၞော်မွဲရ။

== ဗီုပြင် ဒက်ပ္တန် ကေုာံ ဂြိုဟ်ဂမၠိုင် ==
သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ ပိုဲဝွံ ပါ်လဝ် ကဏ္ဍ အဓိက နွံ ၃ သာ်ရ-

=== ၁. တ္ၚဲ (The Sun) ===
တ္ၚဲ ဂှ် ဒှ် သၞံင် မၞုံ ပ္ဍဲ လဒေါဝ် သၞောတ်ဝ်ဏအ်တုဲ၊ ဍေံ ပိုင်ပြဳလဝ် ဒြပ်ထု (Mass) ၉၉.၈၆% ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင် နူကဵု အလုံမွဲ သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ ရ။ ဟိုတ်နူ ဒြဟတ်ဓရောတ် တ္ၚဲ ဇၞော်လောန်တုဲ ဂြိုဟ်တအ် သီုဖအိုတ် ဒးဂေတ်ကၠောအ်ဒၟံင် ဍေံရ။

=== ၂. ဂြိုဟ်အပ္ဍဲ (Inner Planets) ===
ဂြိုဟ် (၄) မ မၞုံ ကြပ်ကဵု တ္ၚဲအိုတ်တအ်ဂှ် ဒှ် ဂြိုဟ် မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု တၟအ် ကေုာံ ပသဲ (Terrestrial planets) ရ။ ဍေံတအ်ဂှ်-
* '''ဗုဒ္ဓဟူ (Mercury):''' ကြပ်ကဵု တ္ၚဲအိုတ် ကေုာံ ဍောတ်အိုတ်။
* '''သိုက် (Venus):''' ကတဴအိုတ် ဟိုတ်နူ လေယျာကျာ ဍေံ သတီုလောန်။
* '''လိုက် (Earth):''' ဂြိုဟ် ပိုဲမံင်ဒၟံင် လၟုဟ် ကေုာံ နွံကဵု ဍာ် ကေုာံ လမျီု။
* '''အၚာ (Mars):''' ဂြိုဟ် သာ်ဗကေတ် မၞုံကဵု ဒဵုပၟတ် ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲ သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ။&lt;ref&gt;Beatty, J. Kelly; Petersen, Carolyn Collins; Chaikin, Andrew, eds. (1999). ''The New Solar System''. Cambridge University Press.&lt;/ref&gt;

=== ၃. ဂြိုဟ်မ္ၚး (Outer Planets) ===
ဂြိုဟ် (၄) မ မၞုံ သ္ၚောဲ နူ တ္ၚဲ တအ်ဝွံ ဒှ် ဂြိုဟ်ဇၞော် မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဓါတ်လၟုဟ် ကေုာံ ဍာ်ကလောအ် (Gas and Ice giants) ရ။ ဍေံတအ်ဂှ်-
* '''ဗြဴဟပတိ (Jupiter):''' ဂြိုဟ် ဇၞော်အိုတ် ကေုာံ မၞုံကဵု ဂိတု ဗွဲမဂၠိုင်။
* '''သနေ (Saturn):''' ဂြိုဟ် မၞုံကဵု စက်ဝိုင် (Rings) မကျေဝ်ဂေါဝ်။
* '''ယူရေနတ် (Uranus):''' ဂြိုဟ် ဍာ်ကလောအ် မဂေတ်ဒၟံင် နကဵု ဗီုပြင် ဖျေင်င်။
* '''နေပ်ကျောန် (Neptune):''' ဂြိုဟ် မၞုံ သ္ၚောဲအိုတ် ကေုာံ မၞုံကဵု ကျာ ထတ်အိုတ်။

== ဒေသ တၞဟ်ဂမၠိုင် ==
ပါဲနူ ဂြိုဟ် ၈ မ ဏအ်တုဲ ပ္ဍဲ သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ ဝွံ သီုနွံကဵု-
* '''ဗွိုက် တၟအ်ဂြိုဟ် (Asteroid Belt):''' နွံ အကြာ ဂြိုဟ်အၚာ ကဵု ဗြဴဟပတိ၊ မဒှ် ဒၞာဲ တၟအ်ဂြိုဟ် နာနာ မဂေတ်ကၠောအ်ဒၟံင် တ္ၚဲ။
* '''ဗွိုက် ကူပါ (Kuiper Belt):''' နွံ မ္ၚး လက္ကရဴ ဂြိုဟ် နေပ်ကျောန်၊ မဒှ် ဒၞာဲ အရာဝတ္ထု ဍာ်ကလောအ် ကေုာံ ဂြိုဟ်ဍောတ် (ဗီုကဵု ပလူတဝ် - Pluto) တအ် နွံရ။&lt;ref&gt;Gomes, R. S.; et al. (2005). &quot;Origin of the cataclysmic Late Heavy Bombardment period of the terrestrial planets&quot;. ''Nature''. 435 (7041): 466–9.&lt;/ref&gt;
* '''သၞံင်တံင်ကွာဲ (Comets):''' အရာဝတ္ထု မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဍာ်ကလောအ် ကေုာံ ခနှိက် မလေပ် တိတ်ကၠုင် နူ ဗွိုက် အိုတ်သ္အး ပ္ဍဲ သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[အာကာသ]] (Space)
* [[စက္ကဝါ]] (Universe)
* [[နက္ခတ္တဗေဒ]] (Astronomy)
* [[ဂြိုဟ်]] (Planet)

[[ကဏ္ဍ:အာကာသ]]
[[ကဏ္ဍ:နက္ခတ္တဗေဒ]]
[[ကဏ္ဍ:သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ]]
[[ကဏ္ဍ:သိပ္ပံ]]</text>
      <sha1>6teq8iy55uvj8zc4z047jxyx4q6mzp9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>10021</id>
    <revision>
      <id>52719</id>
      <timestamp>2026-04-24T13:13:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Solar system scale 2.jpg|150px|right|thumb|သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ ကေုာံ ဂြိုဟ်ဂမၠိုင်]]  ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ''' ({{lang-en|Solar Syst...&quot;</comment>
      <origin>52719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1279" sha1="4rqgzpqpnxml2l429brq527210nd5zt" xml:space="preserve">[[File:Solar system scale 2.jpg|150px|right|thumb|သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ ကေုာံ ဂြိုဟ်ဂမၠိုင်]]

ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ''' ({{lang-en|Solar System}})၊ တ္ၚဲ၊ ဂြိုဟ်ဂမၠိုင်၊ ဂိတု၊ တၟအ်ဂြိုဟ်၊ ကေုာံ သၞံင်တံင်ကွာဲ မဂေတ်ကၠောအ်ဒၟံင် ပ္ဍဲ သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ ပိုဲဏအ်ရ။

== လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ မၞးဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိက မပ္တံကဵု-
* [[သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ]] (Solar System)
* [[ဂြိုဟ်]] (Planet)
* [[တ္ၚဲ]] (Sun)
* [[လိုက်]] (Earth)
* [[ဂိတု]] (Moon)

[[ကဏ္ဍ:အာကာသ]]
[[ကဏ္ဍ:နက္ခတ္တဗေဒ]]</text>
      <sha1>4rqgzpqpnxml2l429brq527210nd5zt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဂြိုဟ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10022</id>
    <revision>
      <id>52720</id>
      <timestamp>2026-04-24T13:16:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Planets2013.jpg|300px|right|thumb|ဂြိုဟ် - ဂြိုဟ် အဓိက သီု (၈) မ မၞုံ ပ္ဍဲ သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ ပိုဲ (အချိုးအစား ဍောတ်ဇၞော် ကေုာံ ဇမ္ၚောဲ ဟွံစှ်ေကဵု အကာဲအရာ ဍာံဍာံ)]]  '''ဂြိုဟ်''' ({{lang-en|Planet}}) ဟီ...&quot;</comment>
      <origin>52720</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6221" sha1="3che8kcamsnw4hb1or2jqgwnmgyhn90" xml:space="preserve">[[File:Planets2013.jpg|300px|right|thumb|ဂြိုဟ် - ဂြိုဟ် အဓိက သီု (၈) မ မၞုံ ပ္ဍဲ သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ ပိုဲ (အချိုးအစား ဍောတ်ဇၞော် ကေုာံ ဇမ္ၚောဲ ဟွံစှ်ေကဵု အကာဲအရာ ဍာံဍာံ)]]

'''ဂြိုဟ်''' ({{lang-en|Planet}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် အရာဝတ္ထု အာကာသ ဇၞော်မွဲ မဂေတ်ကၠောအ်ဒၟံင် သၞံင် (Star) ဟွံသေင်မ္ဂး အကြေတ်သၞံင်တုဲ၊ ဍေံ နွံကဵု ဒြပ်ထု (Mass) ကေုာံ ဒြဟတ်ဓရောတ် (Gravity) မဇၞော်လောန် စဵုကဵု ဍေံ က္တဵုဒှ်အာ ဗီုပြင် ခဍမ်ခဍမ်ရ။ ဂြိုဟ်တအ်ဝွံ ဍေံတအ် ဟွံပတိတ် လျး နကဵု အလဵုဇကုတုဲ၊ ဍေံတအ် ကလေင်ပတိတ် (Reflect) လျး နူကဵု သၞံင် မဍေံတအ် မဂေတ်ကၠောအ်ဒၟံင်ဂှ်ရ။&lt;ref&gt;Lissauer, Jack J.; de Pater, Imke (2013). ''Fundamental Planetary Science: Physics, Chemistry and Habitability''. Cambridge University Press. p. 15.&lt;/ref&gt;

== တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ဂြိုဟ် (IAU Definition) ==
ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၀၆ ဂှ်၊ ဂကောံ နက္ခတ္တဗေဒ ဂၠးကဝ် (International Astronomical Union - IAU) ဖျေံလဝ် သ္ဂုတ်သွာတ် တင်သမ္တီ သွက်ဂွံ စၟတ်သမ္တီ &quot;ဂြိုဟ်&quot; ပ္ဍဲ သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ နွံ ၃ တင်ရ-
# သ္ဒး ဂေတ်ကၠောအ်ဒၟံင် တ္ၚဲ (Orbits the Sun)။
# သ္ဒး နွံကဵု ဒြဟတ်ဓရောတ် မရုံဂပ် စဵုကဵု က္တဵုဒှ် ဗီုပြင် ခဍမ် (Hydrostatic equilibrium)။
# သ္ဒး ပသောင်လဝ် အရာဝတ္ထု တၞဟ်တအ် မၞုံ ပ္ဍဲ ဂၠံင်တရဴ ဂေတ်ကၠောအ် ဇကု (Cleared the neighbourhood) ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင်။&lt;ref&gt;IAU (2006). &quot;IAU 2006 General Assembly: Result of the IAU Resolution votes&quot;. International Astronomical Union.&lt;/ref&gt;

ဟိုတ်နူ တင်သ္ဂုတ်သွာတ်ဏအ်တုဲ၊ ဂြိုဟ်ပလူတဝ် (Pluto) ဂှ် ဒးဒုင် ဖျေံထောံ ကဆံင် နဒဒှ် '''ဂြိုဟ်ဍောတ်''' (Dwarf planet) ရ။

== ဂကူ ဂြိုဟ်ဂမၠိုင် (Types of Planets) ==
ဂြိုဟ်တအ်ဝွံ ဒုင်သဇိုင် လတူ ဗီုပြင် မဒက်ပ္တန်လဝ်တုဲ ပါ်လဝ် ဗွဲအဓိက နွံ ၜါသာ်ရ-
# '''ဂြိုဟ်တၟအ် (Terrestrial Planets):''' ဒှ် ဂြိုဟ် မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု တၟအ် ကေုာံ ပသဲ ဗွဲမတီုက္ဍတ်။ ပ္ဍဲ သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ ပိုဲမ္ဂး ပါလုပ် ဂြိုဟ် ဗုဒ္ဓဟူ (Mercury)၊ သိုက် (Venus)၊ လိုက် (Earth) ကေုာံ အၚာ (Mars)။
# '''ဂြိုဟ်ဇၞော် (Giant Planets):''' ဒှ် ဂြိုဟ် ဇၞော်ဇၞော် မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဓါတ်လၟုဟ် ကေုာံ ဍာ်ကလောအ်။ 
#* '''ဂြိုဟ် ဓါတ်လၟုဟ် (Gas giants):''' ဂြိုဟ် ဗြဴဟပတိ (Jupiter) ကေုာံ သနေ (Saturn)၊ မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဟာက်ဒရဝ်ဂျေန် ကဵု ဟဳလဳယောမ် ဗွဲမဂၠိုင်။
#* '''ဂြိုဟ် ဍာ်ကလောအ် (Ice giants):''' ဂြိုဟ် ယူရေနတ် (Uranus) ကေုာံ နေပ်ကျောန် (Neptune)၊ မၞုံကဵု ဍာ်၊ အမဝ်နဳယျာ ကေုာံ မဳတိန် ဂံက်ဂံက်။&lt;ref&gt;Lunine, Jonathan I. (1993). &quot;The Atmospheres of Uranus and Neptune&quot;. ''Annual Review of Astronomy and Astrophysics''. 31: 217–263.&lt;/ref&gt;

== ဂြိုဟ် မ္ၚး သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ (Exoplanets) ==
ပါဲနူ ဂြိုဟ် ၈ မ ပ္ဍဲ သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ ပိုဲဏအ်တုဲ၊ ပ္ဍဲ စက္ကဝါ မလှဲလးဏအ် ဂြိုဟ် မဂေတ်ကၠောအ်ဒၟံင် သၞံင် တၞဟ်တအ်လေဝ် နွံ ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ဂြိုဟ်တအ်ဏအ်ဂှ် ကော်စ '''အိတ်ဇဝ်ပလာနတ်''' ဟွံသေင်မ္ဂး ဂြိုဟ် မ္ၚး သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ (Exoplanets) ရ။ စဵုကဵု စိုပ် ခေတ်လၟုဟ်ဂှ် တၠပညာ နက္ခတ္တဗေဒ တအ် ဂၠာဲဆဵုလဝ် ဂြိုဟ် ဗီုဏအ် ဂၠိုင်နူ ၅,၀၀၀ မ ပြင်ယျ။ ဍေံတအ် မလေပ် ဒှ်မာန် သီု ဂြိုဟ်တၟအ်၊ ဂြိုဟ်ဓါတ်လၟုဟ်၊ ကေုာံ ဂြိုဟ်ဍာ် (Water worlds) ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ]] (Solar System)
* [[နက္ခတ္တဗေဒ]] (Astronomy)
* [[သၞံင်]] (Star)
* [[လိုက်]] (Earth)

[[ကဏ္ဍ:ဂြိုဟ်]]
[[ကဏ္ဍ:အာကာသ]]
[[ကဏ္ဍ:နက္ခတ္တဗေဒ]]
[[ကဏ္ဍ:သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ]]</text>
      <sha1>3che8kcamsnw4hb1or2jqgwnmgyhn90</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>လိုက်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10023</id>
    <revision>
      <id>52721</id>
      <timestamp>2026-04-24T13:28:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:The Earth seen from Apollo 17.jpg|300px|right|thumb|လိုက် - ဗီုရုပ် &quot;The Blue Marble&quot; မတက်လဝ် နူကဵု ဂြိုဟ်တု အပိုလဝ် ၁၇ (Apollo 17) ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၇၂၊ မထ္ၜးလဝ် ဍုင်လိုက်ပိုဲ နကဵု သာ်ဗၠဲ ကေုာံ သာ်ဗု]]  '''လိုက်''' ({{l...&quot;</comment>
      <origin>52721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7114" sha1="nm4pzrz8lx0cvl6c6xyse6qlmlhqm7j" xml:space="preserve">[[File:The Earth seen from Apollo 17.jpg|300px|right|thumb|လိုက် - ဗီုရုပ် &quot;The Blue Marble&quot; မတက်လဝ် နူကဵု ဂြိုဟ်တု အပိုလဝ် ၁၇ (Apollo 17) ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၇၂၊ မထ္ၜးလဝ် ဍုင်လိုက်ပိုဲ နကဵု သာ်ဗၠဲ ကေုာံ သာ်ဗု]]

'''လိုက်''' ({{lang-en|Earth}}) ဂှ် ဒှ် [[ဂြိုဟ်]] မရနုက်ကဵု ပိ မၞုံ ကြပ်ကဵု တ္ၚဲအိုတ် ပ္ဍဲ [[သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ]] ပိုဲဏအ်တုဲ၊ ဍေံ ဒှ် ဂြိုဟ် ဇၞော်အိုတ် မရနုက်ကဵု မသုန် လေဝ် ဒှ်ရ။ စဵုကၠုင် တ္ၚဲဏအ်မ္ဂး၊ လိုက်ဝွံ ဒှ် ဂြိုဟ် မွဲဓဝ်ဟေင် ပ္ဍဲ အလုံမွဲ စက္ကဝါ မပိုဲတအ် တီလဝ် မၞုံကဵု လမျီု ကေုာံ ဍာ်ရ။&lt;ref&gt;Dalrymple, G. Brent (2001). &quot;The age of the Earth in the twentieth century: a problem (mostly) solved&quot;. ''Special Publications, Geological Society of London''. 190 (1): 205–221.&lt;/ref&gt; လိုက်ဝွံ က္တဵုဒှ်ကၠုင်လဝ် လောန်ကၠုင် ၜိုတ် ၄.၅၄ ဗဳလဳယာန် သၞာံတေအ် နူကဵု တိုင်မတ်ဗြဲ ဓါတ်လၟုဟ် တ္ၚဲ (Solar nebula) ရ။

== လက္ခဏာ ရုပ်ဝတ္ထုဂမၠိုင် (Physical Characteristics) ==
လိုက်ဝွံ ဒှ် ဂြိုဟ်တၟအ် (Terrestrial planet) ဇၞော်အိုတ်၊ မၞုံကဵု ဒြပ်ထု (Mass) ကေုာံ ဓါတ်က္ဍန် (Density) သၠုင်အိုတ် ပ္ဍဲ သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲရ။ ဗီုပြင် ဒက်ပ္တန် အပ္ဍဲ လိုက်ဂှ် ပါ်လဝ် လေယျာ အဓိက ၃ သာ်ရ-
# '''ခၞော်မ္ၚး (Crust):''' ဒှ် လေယျာ တၟအ် မ္ၚးအိုတ် မပိုဲတအ် မံင်စံင်ဒၟံင်ရ။ ဍေံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဓါတ် သဳလဳကောန် ကေုာံ အံက်သဳဂျေန် ဗွဲမဂၠိုင်။
# '''အကြာ (Mantle):''' ဒှ် လေယျာ မတီုအိုတ်တုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု တၟအ် မကတဴလာဲဒၟံင် (Magma) ရ။
# '''လဒေါဝ် (Core):''' ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ပသဲ ကေုာံ နဳကယ် (Nickel)။ လဒေါဝ် အပ္ဍဲအိုတ် (Inner core) ဂှ် ဒှ် ကလောအ် တေင်တေင်တုဲ၊ လဒေါဝ် အမ္ၚး (Outer core) ဂှ် ဒှ် ဍာ်လာဲတုဲ က္တဵုဗဒှ်ကဵု ဓါတ်သံလိုက် လိုက် (Magnetic field) ရ။&lt;ref&gt;Tarbuck, Edward J.; Lutgens, Frederick K. (2014). ''Earth Science'' (14th ed.). Pearson.&lt;/ref&gt;

== ပွမဂေတ်ကၠောအ် ကေုာံ ပွမဂေတ်ဇကု (Orbit and Rotation) ==
လိုက်ဝွံ ဂေတ်ကၠောအ်ဒၟံင် [[တ္ၚဲ]] မွဲဗ္ဂေတ် ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင်မ္ဂး ကေတ် အခိင် '''၃၆၅.၂၅၆ တ္ၚဲ''' (မစၟတ်သမ္တီလဝ် ၁ သၞာံ) ရ။ အခိင် မဂေတ်ကၠောအ်ဒၟံင်ဂှ် လိုက်ဝွံ သီု ဂေတ်ဒၟံင် ဇကုအလဵုဇကု နကဵု အသိင် မပြဟ်ရ။ လိုက် ဂေတ် ဇကုအလဵုဇကု မွဲဗ္ဂေတ်မ္ဂး ကေတ် အခိင် '''၂၄ နာဍဳ''' (၁ တ္ၚဲ)။ 

ဟိုတ်နူ ရိ (Axis) လိုက်ဝွံ ဖျေင်ဒၟံင် '''၂၃.၄ ဒဳဂရဳ''' တုဲ၊ ပ္ဍဲအခိင် ဍေံ မဂေတ်ကၠောအ် တ္ၚဲဂှ် ပကဵု ညံင် ဥတုဂမၠိုင် (Seasons) ဂွံ က္တဵုဒှ် လတူ လိုက် ဗွဲမကၠးဖ္ဍးရ။

== လေယျာကျာ ကေုာံ လေယျာဍာ် (Atmosphere and Hydrosphere) ==
လိုက်ဝွံ တၞဟ်ခြာ နူ ဂြိုဟ် တၞဟ်တအ် ဗွဲမဇၞော်ကဵု ဒြဟတ်ဂှ် ဟိုတ်နူ ဍေံ နွံကဵု လေယျာကျာ ကေုာံ ဍာ် ရ-
* '''လေယျာကျာ (Atmosphere):''' ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဓါတ် နာ်ထရဝ်ဂျေန် (Nitrogen) ၇၈%၊ ဓါတ် အံက်သဳဂျေန် (Oxygen) ၂၁%၊ ကေုာံ ဓါတ်လၟုဟ် တၞဟ်တအ် ညိညရ။ လေယျာကျာ ဏအ်ဝွံ ဍေံ စဵုဒၞာကဵု ဘဲ ဓါတ်လျးလောင်စက် (Radiation) နူ တ္ၚဲ ကေုာံ ထိင်ဒဝ်ကဵု ဓါတ်ဂမ္တဴ လိုက် ညံင်ဟွံဂွံ ဂံက်လောန် ကတဴလောန် ရ။
* '''လေယျာဍာ် (Hydrosphere):''' ဂတာပြင် လိုက် ၜိုတ် ၇၁% ဂှ် ဂြောပ်ဗ္ဒန်လဝ် နကဵု ဍာ် ၜဳမှာသမုဒ္ဒရာ တအ်ရ။ ဍာ် ဏအ်ဂှ် ဒှ် သဇိုင် အဓိက သွက် လမျီု သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲ လိုက် ရ။&lt;ref&gt;Gleick, P.H., ed. (1993). ''Water in Crisis: A Guide to the World's Fresh Water Resources''. Oxford University Press.&lt;/ref&gt;

== ဂိတု (The Moon) ==
လိုက် နွံကဵု ဂြိုဟ်ရံင် ဟွံသေင်မ္ဂး ဂြိုဟ်သၟတ် (Natural satellite) မွဲ မကော်စ [[ဂိတု]] (Moon) ရ။ လိုက် ကဵု ဂိတု ဝွံ နွံ ပရေင်ဆက်ဆောံ ဒြဟတ်ဓရောတ် ရေင်သကအ်တုဲ၊ ဍေံ ပကဵု ညံင် ဍာ်ဒဳ ဍာ်စှ်ေ (Tides) ပ္ဍဲ ၜဳမှာသមុဒ္ဒရာ ဂွံ က္တဵုဒှ်ရ။ 

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ဂြိုဟ်]] (Planet)
* [[သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ]] (Solar System)
* [[ဂိတု]] (Moon)
* [[တ္ၚဲ]] (Sun)

[[ကဏ္ဍ:ဂြိုဟ်]]
[[ကဏ္ဍ:သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ]]
[[ကဏ္ဍ:အာကာသ]]
[[ကဏ္ဍ:လိုက်]]</text>
      <sha1>nm4pzrz8lx0cvl6c6xyse6qlmlhqm7j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:လိုက်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>10024</id>
    <revision>
      <id>52722</id>
      <timestamp>2026-04-24T13:40:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:The Earth seen from Apollo 17.jpg|150px|right|thumb|လိုက် ကေုာံ လေယျာကျာ သဘာဝပွဳပွူ]]  ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''လိုက်''' ({{lang-en|Earth}})၊ ဍုင်လ...&quot;</comment>
      <origin>52722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1254" sha1="e6bd238jdfhtgwpxbprl93wdduauekp" xml:space="preserve">[[File:The Earth seen from Apollo 17.jpg|150px|right|thumb|လိုက် ကေုာံ လေယျာကျာ သဘာဝပွဳပွူ]]

ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''လိုက်''' ({{lang-en|Earth}})၊ ဍုင်လိုက်၊ သဘာဝပွဳပွူ၊ လေယျာကျာ၊ လေယျာဍာ်၊ ပထဝဳ ကေုာံ အရာဝတ္ထု မဆေင်ကဵု ဂြိုဟ်ပိုဲမံင်ဒၟံင်ဏအ်ရ။

== လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ မၞးဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိက မပ္တံကဵု-
* [[လိုက်]] (Earth)
* [[ဂိတု]] (Moon)
* [[လေယျာကျာ]] (Atmosphere)
* [[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ]] (Geography)
* [[ကဏ္ဍ:သဘာဝ]] (Nature)

[[ကဏ္ဍ:ဂြိုဟ်]]
[[ကဏ္ဍ:သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ]]</text>
      <sha1>e6bd238jdfhtgwpxbprl93wdduauekp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တ္ၚဲအဒိုတ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10025</id>
    <revision>
      <id>52723</id>
      <timestamp>2026-04-24T13:43:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Sun symbol (fixed width).svg|150px|right|thumb|တ္ၚဲအဒိုတ် - သင်္ကေတ တ္ၚဲ ကေုာံ ကျာ်တ္ၚဲ (Aditya)]]  '''တ္ၚဲအဒိုတ်''' ({{lang-en|Sunday}}) ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲ မနွံ အကြာ [[တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်]] ကဵု [[တ္ၚဲစန်]] ရ။ အတိုင် ပြက္ခဒိန်...&quot;</comment>
      <origin>52723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4373" sha1="iuqq95vbacsxko8k5jd2wabuylh7l1s" xml:space="preserve">[[File:Sun symbol (fixed width).svg|150px|right|thumb|တ္ၚဲအဒိုတ် - သင်္ကေတ တ္ၚဲ ကေုာံ ကျာ်တ္ၚဲ (Aditya)]]

'''တ္ၚဲအဒိုတ်''' ({{lang-en|Sunday}}) ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲ မနွံ အကြာ [[တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်]] ကဵု [[တ္ၚဲစန်]] ရ။ အတိုင် ပြက္ခဒိန် အခိုက်ကၞာ မန် ကေုာံ ပြက္ခဒိန် ဂၠးတိ ဗွဲမဂၠိုင်မ္ဂး တ္ၚဲအဒိုတ်ဂှ် ဒှ် တ္ၚဲ ပထမအိုတ် (တ္ၚဲကၠာအိုတ်) ပ္ဍဲကဵု မွဲသတ္တာဟ ရ။ ဆဂး အတိုင် သၞောတ်ဝ် စၟတ်သမ္တီ အခိင် ဂၠးတိ (ISO 8601) မ္ဂး တ္ၚဲအဒိုတ် ဂှ် ဒှ် တ္ၚဲ မရနုက်ကဵု ထပှ် (တ္ၚဲကၞောတ်သတ္တာဟ) ရ။&lt;ref&gt;International Organization for Standardization (2004). ''ISO 8601: Data elements and interchange formats – Information interchange – Representation of dates and times''.&lt;/ref&gt;

== နိရုတ္တိ ကေုာံ ပရေင်နက္ခတ် (Etymology and Astrology) ==
ဝေါဟာရ မန် &quot;အဒိုတ်&quot; ဝွံ ကၠုင်နူ အရေဝ် သံသကြိုတ် &quot;အာဒိတျ&quot; (Aditya) မဂွံအဓိပ္ပါယ် &quot;ကျာ်တ္ၚဲ&quot; ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ တ္ၚဲအဒိုတ် ဝွံ ဒှ်တ္ၚဲ မဆက်စပ်ဒၟံင် ကု [[တ္ၚဲ]] (Sun) ရ။&lt;ref&gt;Shorto, H.L. (1962). ''A Dictionary of Modern Spoken Mon''. Oxford University Press.&lt;/ref&gt; 

ပ္ဍဲကဵု သၞောတ်ဝ် နက္ခတ္တဗေဒ ကေုာံ ဟောရာ မန် ကေုာံ ဗၟာ မ္ဂး တ္ၚဲအဒိုတ် ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် နဒဒှ် တ္ၚဲ အဓိက မွဲတုဲ၊ တိုင်ပိုန် (သင်္ကေတ) သွက် မၞိဟ်မက္တဵုဒှ် ပ္ဍဲ တ္ၚဲအဒိုတ်ဂှ် ဒှ် &quot;ခသိုင်&quot; (Garuda) ရ။ ဂြိုဟ် မပိုင်ပြဳ တ္ၚဲဏအ်ဂှ် ဒှ် &quot;ဂြိုဟ်တ္ၚဲ&quot; ရ။ 

== အခိုက်ကၞာ ကေုာံ ဘာသာ (Culture and Religion) ==
* '''ဘာသာခရေတ် (Christianity):''' သွက် ညးမလျိုင်ပတှ်ေ ဘာသာခရေတ်တအ်မ္ဂး၊ တ္ၚဲအဒိုတ် ဂှ် ဒှ် တ္ၚဲ မဇူဒီု (Sabbath) ကေုာံ ဒှ် တ္ၚဲ မအာ ဘာကျာ် သွက်ဂွံ ဝတ်ပြု ရ။ ဍေံတအ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ဒဒှ်ရ တ္ၚဲဏအ် ဒှ် တ္ၚဲ နာဲယေသှု မကလေင် ဂျိုင်က္တဵု (Resurrection) ရ။
* '''ပရေင်ကမၠောန် (Working Week):''' ပ္ဍဲ ဍုင် ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ (ပ္ဍဲ ဍုင်အာယှအဂၞဲ လေဝ် တုပ်ပ်) ဂှ် တ္ၚဲအဒိုတ် ဝွံ ဒှ် တ္ၚဲကၞောတ်သတ္တာဟ (Weekend) တုဲ ဒှ် တ္ၚဲရုင်ကၟာတ်၊ တ္ၚဲကောန်ဍုင်ကွာန်တအ် မဇူဒီုရ။ ဆဂး ပ္ဍဲ ဍုင် မပတှ်ေ ဘာသာအစ္စလာမ် လ္ၚဵုတအ်မ္ဂး (ဥပမာ - ဍုင်အာရပ်) တ္ၚဲအဒိုတ် ဂှ် ဒှ် တ္ၚဲ စကၠောန်ကမၠောန် (တ္ၚဲရုင်ပံက် ပထမအိုတ်) ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[သတ္တာဟ]] (Week)
* [[တ္ၚဲစန်]] (Monday)
* [[တ္ၚဲ]] (Sun)
* [[ပြက္ခဒိန်]] (Calendar)

[[ကဏ္ဍ:တ္ၚဲဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:အခိင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပြက္ခဒိန်]]</text>
      <sha1>iuqq95vbacsxko8k5jd2wabuylh7l1s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:တ္ၚဲဂမၠိုင်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>10026</id>
    <revision>
      <id>52724</id>
      <timestamp>2026-04-24T14:22:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Calendar icon 2.svg|150px|right|thumb|တ္ၚဲဂမၠိုင် ကေုာံ ပြက္ခဒိန်]]  ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''တ္ၚဲဂမၠိုင်''' ({{lang-en|Days}})၊ သတ္တာဟ (Week...&quot;</comment>
      <origin>52724</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1138" sha1="s7mu2hh7dknoez3wo9iijpa8zvoa613" xml:space="preserve">[[File:Calendar icon 2.svg|150px|right|thumb|တ္ၚဲဂမၠိုင် ကေုာံ ပြက္ခဒိန်]]

ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''တ္ၚဲဂမၠိုင်''' ({{lang-en|Days}})၊ သတ္တာဟ (Week)၊ တ္ၚဲ ပ္ဍဲ မွဲသတ္တာဟ၊ ပြက္ခဒိန်၊ ကေုာံ လၟေင် အခိင်ကာလ နာနာသာ်ရ။

== လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ မၞးဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိက မပ္တံကဵု-
* [[တ္ၚဲအဒိုတ်]] (Sunday)
* [[တ္ၚဲစန်]] (Monday)
* [[သတ္တာဟ]] (Week)
* [[ပြက္ခဒိန်]] (Calendar)

[[ကဏ္ဍ:အခိင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပြက္ခဒိန်]]</text>
      <sha1>s7mu2hh7dknoez3wo9iijpa8zvoa613</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တ္ၚဲစန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10027</id>
    <revision>
      <id>52725</id>
      <timestamp>2026-04-24T14:26:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Moon symbol (fixed width).svg|150px|right|thumb|တ္ၚဲစန် - သင်္ကေတ ဂိတု ကေုာံ ကျာ်ဂိတု (Chandra)]]  '''တ္ၚဲစန်''' ({{lang-en|Monday}}) ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲ မနွံ အကြာ [[တ္ၚဲအဒိုတ်]] ကဵု [[တ္ၚဲအၚာ]] ရ။ အတိုင် သၞောတ်ဝ် စၟတ်သမ္တ...&quot;</comment>
      <origin>52725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4916" sha1="eubpvqs8qvw06loj7hfhv7jcfbdebe5" xml:space="preserve">[[File:Moon symbol (fixed width).svg|150px|right|thumb|တ္ၚဲစန် - သင်္ကေတ ဂိတု ကေုာံ ကျာ်ဂိတု (Chandra)]]

'''တ္ၚဲစန်''' ({{lang-en|Monday}}) ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲ မနွံ အကြာ [[တ္ၚဲအဒိုတ်]] ကဵု [[တ္ၚဲအၚာ]] ရ။ အတိုင် သၞောတ်ဝ် စၟတ်သမ္တီ အခိင် ဂၠးတိ (ISO 8601) မ္ဂး တ္ၚဲစန် ဂှ် ဒှ် တ္ၚဲ ပထမအိုတ် (တ္ၚဲကၠာအိုတ်) ပ္ဍဲကဵု မွဲသတ္တာဟ သွက် ပရေင်ကမၠောန်ရ။&lt;ref&gt;International Organization for Standardization (2004). ''ISO 8601: Data elements and interchange formats – Information interchange – Representation of dates and times''.&lt;/ref&gt; ဆဂး အတိုင် ပြက္ခဒိန် အခိုက်ကၞာ မန် ကေုာံ ပြက္ခဒိန် တြေံ (Sunday-first calendars) မ္ဂး ဍေံ ဒှ် တ္ၚဲ မရနုက်ကဵု ၜါ ရ။

== နိရုတ္တိ ကေုာံ ပရေင်နက္ခတ် (Etymology and Astrology) ==
ဝေါဟာရ မန် &quot;စန်&quot; ဝွံ ကၠုင်နူ အရေဝ် သံသကြိုတ် &quot;စန္ဒြ&quot; (Chandra) မဂွံအဓိပ္ပါယ် &quot;ဂိတု&quot; ဟွံသေင်မ္ဂး &quot;ကျာ်ဂိတု&quot; ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ တ္ၚဲစန် ဝွံ ဒှ်တ္ၚဲ မဆက်စပ်ဒၟံင် ကု [[ဂိတု]] (Moon) ရ။&lt;ref&gt;Shorto, H.L. (1962). ''A Dictionary of Modern Spoken Mon''. Oxford University Press.&lt;/ref&gt; ဝေါဟာရ အင်္ဂလိက် &quot;Monday&quot; ဂှ်လေဝ် ကၠုင်နူ အရေဝ် အင်္ဂလိက်တြေံ ''Mōnandæg'' မဂွံအဓိပ္ပါယ် &quot;Day of the Moon&quot; ကီုရ။

ပ္ဍဲကဵု သၞောတ်ဝ် နက္ခတ္တဗေဒ ကေုာံ ဟောရာ မန် ကေုာံ ဗၟာ မ္ဂး၊ တိုင်ပိုန် (သင်္ကေတ သတ်) သွက် မၞိဟ်မက္တဵုဒှ် ပ္ဍဲ တ္ၚဲစန်ဂှ် ဒှ် &quot;ကၠာ&quot; (Tiger) ရ။ ဂြိုဟ် မပိုင်ပြဳ တ္ၚဲဏအ်ဂှ် ဒှ် &quot;ဂြိုဟ်ဂိတု&quot; ရ။ အတိုင် အခိုက်ကၞာ ဍုင်သေံမ္ဂး အသာ် မဆက်စပ် ကု တ္ၚဲစန်ဂှ် ဒှ် အသာ်မိတ် (Yellow) တုဲ ဍေံ ဒှ် အသာ် မစၟတ်သမ္တီလဝ် သွက် တ္ၚဲဒှ်မၞိဟ် သၟိင်ဨကရာဇ် သေံ ရ။

== အခိုက်ကၞာ ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် (Culture and Society) ==
* '''ပရေင်ကမၠောန် ကေုာံ ပရေင်ပညာ:''' ပ္ဍဲ ဍုင် ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ ဂှ် တ္ၚဲစန် ဝွံ ဒှ် တ္ၚဲ စကၠောန်ကမၠောန် ကေုာံ တ္ၚဲ ဘာစပံက် ပထမအိုတ် ပ္ဍဲ မွဲသတ္တာဟ ရ။ 
* '''စိုတ်ဓာတ် တ္ၚဲစန် (Monday Blues):''' ဟိုတ်နူ မဒးစကၠောန်ကမၠောန် ဟွံသေင်မ္ဂး ဒးအာဘာ ကြဴနူ တ္ၚဲဇူဒီု ကၞောတ်သတ္တာဟတုဲ၊ ပ္ဍဲ ရးပလိုတ်တအ်ဂှ် လညာတ် မကော်စ &quot;Monday Blues&quot; (စိုတ် ဍောင်ၜိုတ် ကေုာံ ဟွံမိပ်မြဟ် ပ္ဍဲ တ္ၚဲစန်) ဂှ် ပြာကတ် ဗွဲမလောန်ရ။
* '''ဘာသာ:''' ပ္ဍဲကဵု ဘာသာ အစ္စလာမ် မ္ဂး၊ တ္ၚဲစန် ကဵု တ္ၚဲဗြဴဟပတိ ဂှ် ဒှ် တ္ၚဲ မထေက်ကဵု ဒ္ဂေတ်မင်သဳ ဥပုသ် ရ (ဟွံမင်လေဝ် ဂွံ)၊ မုဟိုတ်ရောမ္ဂး တ္ၚဲစန်ဂှ် ဒှ် တ္ၚဲ တၠသ္ဇင် မဝ်ဟာမေတ် မက္တဵုဒှ်လဝ်မၞိဟ် ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[သတ္တာဟ]] (Week)
* [[တ္ၚဲအဒိုတ်]] (Sunday)
* [[တ္ၚဲအၚာ]] (Tuesday)
* [[ဂိတု]] (Moon)

[[ကဏ္ဍ:တ္ၚဲဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:အခိင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပြက္ခဒိန်]]</text>
      <sha1>eubpvqs8qvw06loj7hfhv7jcfbdebe5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ပြက္ခဒိန်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>10028</id>
    <revision>
      <id>52726</id>
      <timestamp>2026-04-24T14:29:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Calendar icon.svg|150px|right|thumb|ပြက္ခဒိန် ကေုာံ သၞောတ်ဝ် စၟတ်သမ္တီ အခိင်]]  ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''ပြက္ခဒိန်''' ({{lang-en|Calendar...&quot;</comment>
      <origin>52726</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1421" sha1="o7alb4kx6ta55j9lhqf0in9906uxd84" xml:space="preserve">[[File:Calendar icon.svg|150px|right|thumb|ပြက္ခဒိန် ကေုာံ သၞောတ်ဝ် စၟတ်သမ္တီ အခိင်]]

ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''ပြက္ခဒိန်''' ({{lang-en|Calendar}})၊ သၞောတ်ဝ် စၟတ်သမ္တီ အခိင်ကာလ၊ လၟေင် တ္ၚဲ၊ ဂိတု၊ သၞာံ၊ ကေုာံ ပြက္ခဒိန် အခိုက်ကၞာ နာနာ (ဥပမာ - ပြက္ခဒိန် ဂရဳဂေါရဳယာန်၊ ပြက္ခဒိန် မန်) နာနာသာ်ရ။

== လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ မၞးဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိက မပ္တံကဵု-
* [[ပြက္ခဒိန်]] (Calendar)
* [[သတ္တာဟ]] (Week)
* [[ကဏ္ဍ:တ္ၚဲဂမၠိုင်]] (Days)
* [[ဂိတု (အခိင်)]] (Month)
* [[သၞာံ]] (Year)

[[ကဏ္ဍ:အခိင်]]
[[ကဏ္ဍ:သၞောတ်ဝ် ဗၞတ်ဗ္ၜတ်]]</text>
      <sha1>o7alb4kx6ta55j9lhqf0in9906uxd84</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တ္ၚဲအၚာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10029</id>
    <revision>
      <id>52727</id>
      <timestamp>2026-04-24T14:31:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Mars symbol (fixed width).svg|150px|right|thumb|တ္ၚဲအၚာ - သင်္ကေတ ဂြိုဟ်အၚာ (Mars)]]  '''တ္ၚဲအၚာ''' ({{lang-en|Tuesday}}) ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲ မနွံ အကြာ [[တ္ၚဲစန်]] ကဵု [[တ္ၚဲဗုဒ္ဓဟူ]] ရ။ အတိုင် သၞောတ်ဝ် စၟတ်သမ္တီ အခိင် ဂ...&quot;</comment>
      <origin>52727</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4447" sha1="dm2nxudcqgvt8478of5elsskhywgrc5" xml:space="preserve">[[File:Mars symbol (fixed width).svg|150px|right|thumb|တ္ၚဲအၚာ - သင်္ကေတ ဂြိုဟ်အၚာ (Mars)]]

'''တ္ၚဲအၚာ''' ({{lang-en|Tuesday}}) ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲ မနွံ အကြာ [[တ္ၚဲစန်]] ကဵု [[တ္ၚဲဗုဒ္ဓဟူ]] ရ။ အတိုင် သၞောတ်ဝ် စၟတ်သမ္တီ အခိင် ဂၠးတိ (ISO 8601) မ္ဂး တ္ၚဲအၚာ ဂှ် ဒှ် တ္ၚဲ မရနုက်ကဵု ၜါ ပ္ဍဲကဵု မွဲသတ္တာဟ ရ။&lt;ref&gt;International Organization for Standardization (2004). ''ISO 8601: Data elements and interchange formats – Information interchange – Representation of dates and times''.&lt;/ref&gt; ဆဂး အတိုင် ပြက္ခဒိန် အခိုက်ကၞာ မန် ကေုာံ ပြက္ခဒိန် မစၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲအဒိုတ် နဒဒှ် တ္ၚဲကၠာအိုတ်မ္ဂး ဍေံ ဒှ် တ္ၚဲ မရနုက်ကဵု ပိ ရ။

== နိရုတ္တိ ကေုာံ ပရေင်နက္ခတ် (Etymology and Astrology) ==
ဝေါဟာရ မန် &quot;အၚာ&quot; ဝွံ ကၠုင်နူ အရေဝ် သံသကြိုတ် &quot;အင်္ဂါရ&quot; (Angāra) မဂွံအဓိပ္ပါယ် &quot;ချာပၟတ်&quot; ဟွံသေင်မ္ဂး &quot;ကျာ်အၚာ&quot; ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ တ္ၚဲအၚာ ဝွံ ဒှ်တ္ၚဲ မဆက်စပ်ဒၟံင် ကု [[ဂြိုဟ်အၚာ]] (Mars) ရ။&lt;ref&gt;Shorto, H.L. (1962). ''A Dictionary of Modern Spoken Mon''. Oxford University Press.&lt;/ref&gt; ဝေါဟာရ အင်္ဂလိက် &quot;Tuesday&quot; ဂှ် ကၠုင်နူ အရေဝ် အင်္ဂလိက်တြေံ ''Tīwesdæg'' မဂွံအဓိပ္ပါယ် &quot;Day of Tiw&quot; မဒှ် ကျာ်ပၞာန် ပ္ဍဲ အခိုက်ကၞာ ဥရောပ သၟဝ်ကျာ ကေုာံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ကျာ်ပၞာန် ရောမ မၞုံယၟု မာစ် (Mars) ကီုရ။

ပ္ဍဲကဵု သၞောတ်ဝ် နက္ခတ္တဗေဒ ကေုာံ ဟောရာ မန် ကေုာံ ဗၟာ မ္ဂး၊ တိုင်ပိုန် (သင်္ကေတ သတ်) သွက် မၞိဟ်မက္တဵုဒှ် ပ္ဍဲ တ္ၚဲအၚာဂှ် ဒှ် &quot;ဇာဒိသိုင်&quot; (Lion) ရ။ ဂြိုဟ် မပိုင်ပြဳ တ္ၚဲဏအ်ဂှ် ဒှ် &quot;ဂြိုဟ်အၚာ&quot; ရ။ အတိုင် အခိုက်ကၞာ ဍုင်သေံမ္ဂး အသာ် မဆက်စပ် ကု တ္ၚဲအၚာဂှ် ဒှ် အသာ်ပ္ကဴရောပ် (Pink) ရ။

== အခိုက်ကၞာ ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် (Culture and Society) ==
* '''ပရေင်ရုဲမာဲ ပ္ဍဲ အမေရိကာန်:''' ပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် မ္ဂး၊ ပရေင်ရုဲမာဲ အလုံဍုင် (Federal elections) ဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ တ္ၚဲအၚာ ကၠာအိုတ် ကြဴနူ တ္ၚဲစန် ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ ဂိတုနဝ်ဝေမ်ဗါ ရ။ 
* '''Black Tuesday:''' ပ္ဍဲ ဝင် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂၠးတိမ္ဂး တ္ၚဲအၚာ (၂၉ အံက်တဝ်ဗါ ၁၉၂၉) ဂှ် ပြာကတ်လဝ် နကဵု ယၟု &quot;Black Tuesday&quot; မဒှ် တ္ၚဲ ဖျာသတံက် အမေရိကာန် မလီုလာ် စှ်ေအာ ဗွဲမဇၞော်ကဵု ဒြဟတ်ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[သတ္တာဟ]] (Week)
* [[တ္ၚဲစန်]] (Monday)
* [[တ္ၚဲဗုဒ္ဓဟူ]] (Wednesday)
* [[ဂြိုဟ်အၚာ]] (Mars)

[[ကဏ္ဍ:တ္ၚဲဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:အခိင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပြက္ခဒိန်]]</text>
      <sha1>dm2nxudcqgvt8478of5elsskhywgrc5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52728</id>
      <parentid>52727</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T14:33:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52728</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4447" sha1="dprdmgbf86ytdq7idgkf0eg95dsj6mz" xml:space="preserve">[[File:Mars symbol (fixed width).svg|150px|right|thumb|တ္ၚဲအၚာ - သင်္ကေတ ဂြိုဟ်အၚာ (Mars)]]

'''တ္ၚဲအၚာ''' ({{lang-en|Tuesday}}) ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲ မနွံ အကြာ [[တ္ၚဲစန်]] ကဵု [[တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ]] ရ။ အတိုင် သၞောတ်ဝ် စၟတ်သမ္တီ အခိင် ဂၠးတိ (ISO 8601) မ္ဂး တ္ၚဲအၚာ ဂှ် ဒှ် တ္ၚဲ မရနုက်ကဵု ၜါ ပ္ဍဲကဵု မွဲသတ္တာဟ ရ။&lt;ref&gt;International Organization for Standardization (2004). ''ISO 8601: Data elements and interchange formats – Information interchange – Representation of dates and times''.&lt;/ref&gt; ဆဂး အတိုင် ပြက္ခဒိန် အခိုက်ကၞာ မန် ကေုာံ ပြက္ခဒိန် မစၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲအဒိုတ် နဒဒှ် တ္ၚဲကၠာအိုတ်မ္ဂး ဍေံ ဒှ် တ္ၚဲ မရနုက်ကဵု ပိ ရ။

== နိရုတ္တိ ကေုာံ ပရေင်နက္ခတ် (Etymology and Astrology) ==
ဝေါဟာရ မန် &quot;အၚာ&quot; ဝွံ ကၠုင်နူ အရေဝ် သံသကြိုတ် &quot;အင်္ဂါရ&quot; (Angāra) မဂွံအဓိပ္ပါယ် &quot;ချာပၟတ်&quot; ဟွံသေင်မ္ဂး &quot;ကျာ်အၚာ&quot; ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ တ္ၚဲအၚာ ဝွံ ဒှ်တ္ၚဲ မဆက်စပ်ဒၟံင် ကု [[ဂြိုဟ်အၚာ]] (Mars) ရ။&lt;ref&gt;Shorto, H.L. (1962). ''A Dictionary of Modern Spoken Mon''. Oxford University Press.&lt;/ref&gt; ဝေါဟာရ အင်္ဂလိက် &quot;Tuesday&quot; ဂှ် ကၠုင်နူ အရေဝ် အင်္ဂလိက်တြေံ ''Tīwesdæg'' မဂွံအဓိပ္ပါယ် &quot;Day of Tiw&quot; မဒှ် ကျာ်ပၞာန် ပ္ဍဲ အခိုက်ကၞာ ဥရောပ သၟဝ်ကျာ ကေုာံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ကျာ်ပၞာန် ရောမ မၞုံယၟု မာစ် (Mars) ကီုရ။

ပ္ဍဲကဵု သၞောတ်ဝ် နက္ခတ္တဗေဒ ကေုာံ ဟောရာ မန် ကေုာံ ဗၟာ မ္ဂး၊ တိုင်ပိုန် (သင်္ကေတ သတ်) သွက် မၞိဟ်မက္တဵုဒှ် ပ္ဍဲ တ္ၚဲအၚာဂှ် ဒှ် &quot;ဇာဒိသိုင်&quot; (Lion) ရ။ ဂြိုဟ် မပိုင်ပြဳ တ္ၚဲဏအ်ဂှ် ဒှ် &quot;ဂြိုဟ်အၚာ&quot; ရ။ အတိုင် အခိုက်ကၞာ ဍုင်သေံမ္ဂး အသာ် မဆက်စပ် ကု တ္ၚဲအၚာဂှ် ဒှ် အသာ်ပ္ကဴရောပ် (Pink) ရ။

== အခိုက်ကၞာ ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် (Culture and Society) ==
* '''ပရေင်ရုဲမာဲ ပ္ဍဲ အမေရိကာန်:''' ပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် မ္ဂး၊ ပရေင်ရုဲမာဲ အလုံဍုင် (Federal elections) ဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ တ္ၚဲအၚာ ကၠာအိုတ် ကြဴနူ တ္ၚဲစန် ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ ဂိတုနဝ်ဝေမ်ဗါ ရ။ 
* '''Black Tuesday:''' ပ္ဍဲ ဝင် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂၠးတိမ္ဂး တ္ၚဲအၚာ (၂၉ အံက်တဝ်ဗါ ၁၉၂၉) ဂှ် ပြာကတ်လဝ် နကဵု ယၟု &quot;Black Tuesday&quot; မဒှ် တ္ၚဲ ဖျာသတံက် အမေရိကာန် မလီုလာ် စှ်ေအာ ဗွဲမဇၞော်ကဵု ဒြဟတ်ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[သတ္တာဟ]] (Week)
* [[တ္ၚဲစန်]] (Monday)
* [[တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ]] (Wednesday)
* [[ဂြိုဟ်အၚာ]] (Mars)

[[ကဏ္ဍ:တ္ၚဲဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:အခိင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပြက္ခဒိန်]]</text>
      <sha1>dprdmgbf86ytdq7idgkf0eg95dsj6mz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10030</id>
    <revision>
      <id>52729</id>
      <timestamp>2026-04-24T14:34:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Mercury symbol.svg|150px|right|thumb|တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ - သင်္ကေတ ဂြိုဟ်ဗုဒ္ဓ (Mercury)]]  '''တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ''' ({{lang-en|Wednesday}}) ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲ မနွံ အကြာ [[တ္ၚဲအၚာ]] ကဵု [[တ္ၚဲဗြဴဟပတိ]] ရ။ အတိုင် သၞောတ်ဝ် စၟတ်သမ္တ...&quot;</comment>
      <origin>52729</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4907" sha1="tpalxlq4t02ken4sqy7pd9u4ubr90px" xml:space="preserve">[[File:Mercury symbol.svg|150px|right|thumb|တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ - သင်္ကေတ ဂြိုဟ်ဗုဒ္ဓ (Mercury)]]

'''တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ''' ({{lang-en|Wednesday}}) ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲ မနွံ အကြာ [[တ္ၚဲအၚာ]] ကဵု [[တ္ၚဲဗြဴဟပတိ]] ရ။ အတိုင် သၞောတ်ဝ် စၟတ်သမ္တီ အခိင် ဂၠးတိ (ISO 8601) မ္ဂး တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ ဂှ် ဒှ် တ္ၚဲ မရနုက်ကဵု ပိ ပ္ဍဲကဵု မွဲသတ္တာဟ ရ။&lt;ref&gt;International Organization for Standardization (2004). ''ISO 8601: Data elements and interchange formats – Information interchange – Representation of dates and times''.&lt;/ref&gt; ဆဂး အတိုင် ပြက္ခဒိန် အခိုက်ကၞာ မန် ကေုာံ ပြက္ခဒိန် မစၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲအဒိုတ် နဒဒှ် တ္ၚဲကၠာအိုတ်မ္ဂး ဍေံ ဒှ် တ္ၚဲ မရနုက်ကဵု ပန် ရ။

== နိရုတ္တိ ကေုာံ ပရေင်နက္ခတ် (Etymology and Astrology) ==
ဝေါဟာရ မန် &quot;ဗုဒ္ဓဝါ&quot; ဝွံ ကၠုင်နူ အရေဝ် ပါဠိ ကေုာံ သံသကြိုတ် &quot;ဗုဓ&quot; (Budha) ကေုာံ &quot;ဝါရ&quot; (Vāra - မဂွံအဓိပ္ပါယ် တ္ၚဲ) ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ ဝွံ ဒှ်တ္ၚဲ မဆက်စပ်ဒၟံင် ကု [[ဂြိုဟ်ဗုဒ္ဓ]] (Mercury) ရ။&lt;ref&gt;Shorto, H.L. (1962). ''A Dictionary of Modern Spoken Mon''. Oxford University Press.&lt;/ref&gt; ဝေါဟာရ အင်္ဂလိက် &quot;Wednesday&quot; ဂှ် ကၠုင်နူ အရေဝ် အင်္ဂလိက်တြေံ ''Wōdnesdæg'' မဂွံအဓိပ္ပါယ် &quot;Day of Woden&quot; (Odin) မဒှ် ကျာ်အဓိက ပ္ဍဲ အခိုက်ကၞာ ဥရောပ သၟဝ်ကျာ ရ။

ပ္ဍဲကဵု သၞောတ်ဝ် နက္ခတ္တဗေဒ ကေုာံ ဟောရာ မန် ကေုာံ ဗၟာ မ္ဂး၊ တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ ဝွံ တၟေင် နူ တ္ၚဲတၞဟ်တအ်တုဲ ပါ်လဝ် ၜါ အခိင်ရ။ 
* '''အခိင်နူဂယး (ဗုဒ္ဓဝါ):''' စနူ နူဂယး စဵုကဵု တ္ၚဲစေင် (၁၂ နာဍဳ)။ တိုင်ပိုန် (သင်္ကေတ သတ်) ဂှ် ဒှ် &quot;စိင်စွယ်&quot; (Tusked Elephant) ရ။
* '''အခိင်သဝ်တ္ၚဲ (ရာဟု):''' စနူ တ္ၚဲစေင် စဵုကဵု စိုပ် ဗ္တံ ၁၂ နာဍဳ။ တိုင်ပိုန် ဂှ် ဒှ် &quot;စိင်ဟိုင်&quot; (Tuskless Elephant) ရ။

အတိုင် အခိုက်ကၞာ ဍုင်သေံမ္ဂး အသာ် မဆက်စပ် ကု တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါဂှ် ဒှ် အသာ်ၚေက် (Green) ရ။

== အခိုက်ကၞာ ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် (Culture and Society) ==
* '''လဒေါဝ် သတ္တာဟ (Hump Day):''' ပ္ဍဲ ဍုင်ရးပလိုတ်တအ်မ္ဂး၊ တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ ဂှ် ညးတအ် ကော်စ &quot;Hump Day&quot; ရ။ မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဍေံ ဒှ် တ္ၚဲ မနွံ ပ္ဍဲ လဒေါဝ် ပရေင်ကမၠောန် သတ္တာဟ ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင်တုဲ၊ ၜက်အာ တ္ၚဲဏအ်မ္ဂး ကြပ်စိုပ် တ္ၚဲကၞောတ်သတ္တာဟ (Weekend) ရ။
* '''ဘာသာခရေတ်:''' ပ္ဍဲကဵု အခိုက်ကၞာ ခရေတ်ယာန် လ္ၚဵုတအ်မ္ဂး၊ တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ ဂှ် ပြာကတ်လဝ် နကဵု ယၟု &quot;Ash Wednesday&quot; (တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ ပတေင်) မဒှ် တ္ၚဲစကၠောန် ပေါဲသဘင် ဒ္ဂေတ်မင်သဳ (Lent) ကိုပ်ကၠာ ဟွံစိုပ် တ္ၚဲ Easter ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[သတ္တာဟ]] (Week)
* [[တ္ၚဲအၚာ]] (Tuesday)
* [[တ္ၚဲဗြဴဟပတိ]] (Thursday)
* [[ရာဟု]] (Rahu)

[[ကဏ္ဍ:တ္ၚဲဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:အခိင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပြက္ခဒိန်]]</text>
      <sha1>tpalxlq4t02ken4sqy7pd9u4ubr90px</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52730</id>
      <parentid>52729</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T14:38:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52730</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4907" sha1="0f4glqlajb00i7tqyifgh5q71bxlim5" xml:space="preserve">[[File:Mercury symbol.svg|150px|right|thumb|တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ - သင်္ကေတ ဂြိုဟ်ဗုဒ္ဓ (Mercury)]]

'''တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ''' ({{lang-en|Wednesday}}) ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲ မနွံ အကြာ [[တ္ၚဲအၚာ]] ကဵု [[တ္ၚဲဗြဴဗ္တိ]] ရ။ အတိုင် သၞောတ်ဝ် စၟတ်သမ္တီ အခိင် ဂၠးတိ (ISO 8601) မ္ဂး တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ ဂှ် ဒှ် တ္ၚဲ မရနုက်ကဵု ပိ ပ္ဍဲကဵု မွဲသတ္တာဟ ရ။&lt;ref&gt;International Organization for Standardization (2004). ''ISO 8601: Data elements and interchange formats – Information interchange – Representation of dates and times''.&lt;/ref&gt; ဆဂး အတိုင် ပြက္ခဒိန် အခိုက်ကၞာ မန် ကေုာံ ပြက္ခဒိန် မစၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲအဒိုတ် နဒဒှ် တ္ၚဲကၠာအိုတ်မ္ဂး ဍေံ ဒှ် တ္ၚဲ မရနုက်ကဵု ပန် ရ။

== နိရုတ္တိ ကေုာံ ပရေင်နက္ခတ် (Etymology and Astrology) ==
ဝေါဟာရ မန် &quot;ဗုဒ္ဓဝါ&quot; ဝွံ ကၠုင်နူ အရေဝ် ပါဠိ ကေုာံ သံသကြိုတ် &quot;ဗုဓ&quot; (Budha) ကေုာံ &quot;ဝါရ&quot; (Vāra - မဂွံအဓိပ္ပါယ် တ္ၚဲ) ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ ဝွံ ဒှ်တ္ၚဲ မဆက်စပ်ဒၟံင် ကု [[ဂြိုဟ်ဗုဒ္ဓ]] (Mercury) ရ။&lt;ref&gt;Shorto, H.L. (1962). ''A Dictionary of Modern Spoken Mon''. Oxford University Press.&lt;/ref&gt; ဝေါဟာရ အင်္ဂလိက် &quot;Wednesday&quot; ဂှ် ကၠုင်နူ အရေဝ် အင်္ဂလိက်တြေံ ''Wōdnesdæg'' မဂွံအဓိပ္ပါယ် &quot;Day of Woden&quot; (Odin) မဒှ် ကျာ်အဓိက ပ္ဍဲ အခိုက်ကၞာ ဥရောပ သၟဝ်ကျာ ရ။

ပ္ဍဲကဵု သၞောတ်ဝ် နက္ခတ္တဗေဒ ကေုာံ ဟောရာ မန် ကေုာံ ဗၟာ မ္ဂး၊ တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ ဝွံ တၟေင် နူ တ္ၚဲတၞဟ်တအ်တုဲ ပါ်လဝ် ၜါ အခိင်ရ။ 
* '''အခိင်နူဂယး (ဗုဒ္ဓဝါ):''' စနူ နူဂယး စဵုကဵု တ္ၚဲစေင် (၁၂ နာဍဳ)။ တိုင်ပိုန် (သင်္ကေတ သတ်) ဂှ် ဒှ် &quot;စိင်စွယ်&quot; (Tusked Elephant) ရ။
* '''အခိင်သဝ်တ္ၚဲ (ရာဟု):''' စနူ တ္ၚဲစေင် စဵုကဵု စိုပ် ဗ္တံ ၁၂ နာဍဳ။ တိုင်ပိုန် ဂှ် ဒှ် &quot;စိင်ဟိုင်&quot; (Tuskless Elephant) ရ။

အတိုင် အခိုက်ကၞာ ဍုင်သေံမ္ဂး အသာ် မဆက်စပ် ကု တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါဂှ် ဒှ် အသာ်ၚေက် (Green) ရ။

== အခိုက်ကၞာ ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် (Culture and Society) ==
* '''လဒေါဝ် သတ္တာဟ (Hump Day):''' ပ္ဍဲ ဍုင်ရးပလိုတ်တအ်မ္ဂး၊ တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ ဂှ် ညးတအ် ကော်စ &quot;Hump Day&quot; ရ။ မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဍေံ ဒှ် တ္ၚဲ မနွံ ပ္ဍဲ လဒေါဝ် ပရေင်ကမၠောန် သတ္တာဟ ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင်တုဲ၊ ၜက်အာ တ္ၚဲဏအ်မ္ဂး ကြပ်စိုပ် တ္ၚဲကၞောတ်သတ္တာဟ (Weekend) ရ။
* '''ဘာသာခရေတ်:''' ပ္ဍဲကဵု အခိုက်ကၞာ ခရေတ်ယာန် လ္ၚဵုတအ်မ္ဂး၊ တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ ဂှ် ပြာကတ်လဝ် နကဵု ယၟု &quot;Ash Wednesday&quot; (တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ ပတေင်) မဒှ် တ္ၚဲစကၠောန် ပေါဲသဘင် ဒ္ဂေတ်မင်သဳ (Lent) ကိုပ်ကၠာ ဟွံစိုပ် တ္ၚဲ Easter ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[သတ္တာဟ]] (Week)
* [[တ္ၚဲအၚာ]] (Tuesday)
* [[တ္ၚဲဗြဴဗ္တိ]] (Thursday)
* [[ရာဟု]] (Rahu)

[[ကဏ္ဍ:တ္ၚဲဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:အခိင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပြက္ခဒိန်]]</text>
      <sha1>0f4glqlajb00i7tqyifgh5q71bxlim5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တ္ၚဲဗြဴဗ္တိ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10031</id>
    <revision>
      <id>52731</id>
      <timestamp>2026-04-24T14:39:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Jupiter symbol.svg|150px|right|thumb|တ္ၚဲဗြဴဗ္တိ - သင်္ကေတ ဂြိုဟ်ဗြဴဗ္တိ (Jupiter)]]  '''တ္ၚဲဗြဴဗ္တိ''' ({{lang-en|Thursday}}) ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲ မနွံ အကြာ [[တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ]] ကဵု [[တ္ၚဲသိုက်]] ရ။ အတိုင် သၞောတ်ဝ် စၟတ်...&quot;</comment>
      <origin>52731</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4685" sha1="muz6duuznqcut49rxzvetezacyi0830" xml:space="preserve">[[File:Jupiter symbol.svg|150px|right|thumb|တ္ၚဲဗြဴဗ္တိ - သင်္ကေတ ဂြိုဟ်ဗြဴဗ္တိ (Jupiter)]]

'''တ္ၚဲဗြဴဗ္တိ''' ({{lang-en|Thursday}}) ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲ မနွံ အကြာ [[တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ]] ကဵု [[တ္ၚဲသိုက်]] ရ။ အတိုင် သၞောတ်ဝ် စၟတ်သမ္တီ အခိင် ဂၠးတိ (ISO 8601) မ္ဂး တ္ၚဲဗြဴဗ္တိ ဂှ် ဒှ် တ္ၚဲ မရနုက်ကဵု ပန် ပ္ဍဲကဵု မွဲသတ္တာဟ ရ။&lt;ref&gt;International Organization for Standardization (2004). ''ISO 8601: Data elements and interchange formats – Information interchange – Representation of dates and times''.&lt;/ref&gt; ဆဂး အတိုင် ပြက္ခဒိန် အခိုက်ကၞာ မန် ကေုာံ ပြက္ခဒိန် မစၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲအဒိုတ် နဒဒှ် တ္ၚဲကၠာအိုတ်မ္ဂး ဍေံ ဒှ် တ္ၚဲ မရနုက်ကဵု မသုန် ရ။

== နိရုတ္တိ ကေုာံ ပရေင်နက္ခတ် (Etymology and Astrology) ==
ဝေါဟာရ မန် &quot;ဗြဴဗ္တိ&quot; ဝွံ ကၠုင်နူ အရေဝ် သံသကြိုတ် &quot;ဗြဟသ္ပတိ&quot; (Bṛhaspati) မဒှ် ယၟု အစာတၠ ဒေဝတဴတအ် ကေုာံ မဂွံအဓိပ္ပါယ် &quot;ကျာ်ဗြဴဗ္တိ&quot; ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ တ္ၚဲဗြဴဗ္တိ ဝွံ ဒှ်တ္ၚဲ မဆက်စပ်ဒၟံင် ကု [[ဂြိုဟ်ဗြဴဗ္တိ]] (Jupiter) ရ။&lt;ref&gt;Shorto, H.L. (1962). ''A Dictionary of Modern Spoken Mon''. Oxford University Press.&lt;/ref&gt; ဝေါဟာရ အင်္ဂလိက် &quot;Thursday&quot; ဂှ် ကၠုင်နူ အရေဝ် အင်္ဂလိက်တြေံ ''Þūnresdæg'' မဂွံအဓိပ္ပါယ် &quot;Day of Thor&quot; မဒှ် ကျာ်ဗဂဲ ပ္ဍဲ အခိုက်ကၞာ ဥရောပ သၟဝ်ကျာ ရ။

ပ္ဍဲကဵု သၞောတ်ဝ် နက္ခတ္တဗေဒ ကေုာံ ဟောရာ မန် ကေုာံ ဗၟာ မ္ဂး၊ တိုင်ပိုန် (သင်္ကေတ သတ်) သွက် မၞိဟ်မက္တဵုဒှ် ပ္ဍဲ တ္ၚဲဗြဴဗ္တိဂှ် ဒှ် &quot;ကၞိ&quot; (Rat) ရ။ ဂြိုဟ် မပိုင်ပြဳ တ္ၚဲဏအ်ဂှ် ဒှ် &quot;ဂြိုဟ်ဗြဴဗ္တိ&quot; ရ။ အတိုင် အခိုက်ကၞာ ဍုင်သေံမ္ဂး အသာ် မဆက်စပ် ကု တ္ၚဲဗြဴဗ္တိဂှ် ဒှ် အသာ်လိမ္မဴ (Orange) ရ။

== အခိုက်ကၞာ ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် (Culture and Society) ==
* '''ပရေင်ရုဲမာဲ ပ္ဍဲ ဍုင်အင်္ဂလာန်:''' ပ္ဍဲ ဍုင်ဨကရာဇ်ပံင်ကောံ (UK) မ္ဂး၊ ပရေင်ရုဲမာဲ အလုံဍုင် သီုဖအိုတ်ဂှ် အတိုင် အခိုက်ကၞာမ္ဂး မလေပ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ တ္ၚဲဗြဴဗ္တိ ရ။
* '''တ္ၚဲကျေးဇူးတော် (Thanksgiving):''' ပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် မ္ဂး၊ ပေါဲသဘင် Thanksgiving ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ တ္ၚဲဗြဴဗ္တိ မရနုက်ကဵု ပန် ပ္ဍဲ ဂိတုနဝ်ဝေမ်ဗါ ဇၟာပ်ပ်သၞာံ ရ။
* '''ဘာသာအစ္စလာမ်:''' ပ္ဍဲ ဘာသာ အစ္စလာမ် မ္ဂး၊ တ္ၚဲဗြဴဗ္တိ ဂှ် ဒှ် တ္ၚဲ မထေက်ကဵု ဒ္ဂေတ်မင်သဳ ဥပုသ် (ကရောမ် တ္ၚဲစန်) ကီုရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[သတ္တာဟ]] (Week)
* [[တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ]] (Wednesday)
* [[တ္ၚဲသိုက်]] (Friday)
* [[ဂြိုဟ်ဗြဴဗ္တိ]] (Jupiter)

[[ကဏ္ဍ:တ္ၚဲဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:အခိင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပြက္ခဒိန်]]</text>
      <sha1>muz6duuznqcut49rxzvetezacyi0830</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တ္ၚဲသိုက်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10032</id>
    <revision>
      <id>52732</id>
      <timestamp>2026-04-24T14:41:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Venus symbol.svg|150px|right|thumb|တ္ၚဲသိုက် - သင်္ကေတ ဂြိုဟ်သိုက် (Venus)]]  '''တ္ၚဲသိုက်''' ({{lang-en|Friday}}) ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲ မနွံ အကြာ [[တ္ၚဲဗြဴဗ္တိ]] ကဵု [[တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်]] ရ။ အတိုင် သၞောတ်ဝ် စၟတ်သမ္တီ အ...&quot;</comment>
      <origin>52732</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5422" sha1="cers56v3ppx58tksoiic8cbft7fnuim" xml:space="preserve">[[File:Venus symbol.svg|150px|right|thumb|တ္ၚဲသိုက် - သင်္ကေတ ဂြိုဟ်သိုက် (Venus)]]

'''တ္ၚဲသိုက်''' ({{lang-en|Friday}}) ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲ မနွံ အကြာ [[တ္ၚဲဗြဴဗ္တိ]] ကဵု [[တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်]] ရ။ အတိုင် သၞောတ်ဝ် စၟတ်သမ္တီ အခိင် ဂၠးတိ (ISO 8601) မ္ဂး တ္ၚဲသိုက် ဂှ် ဒှ် တ္ၚဲ မရနုက်ကဵု မသုန် ပ္ဍဲကဵု မွဲသတ္တာဟ သွက် ပရေင်ကမၠောန်ရ။&lt;ref&gt;International Organization for Standardization (2004). ''ISO 8601: Data elements and interchange formats – Information interchange – Representation of dates and times''.&lt;/ref&gt; ဆဂး အတိုင် ပြက္ခဒိန် အခိုက်ကၞာ မန် ကေုာံ ပြက္ခဒိန် မစၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲအဒိုတ် နဒဒှ် တ္ၚဲကၠာအိုတ်မ္ဂး ဍေံ ဒှ် တ္ၚဲ မရနုက်ကဵု တြဴ ရ။

== နိရုတ္တိ ကေုာံ ပရေင်နက္ခတ် (Etymology and Astrology) ==
ဝေါဟာရ မန် &quot;သိုက်&quot; ဝွံ ကၠုင်နူ အရေဝ် သံသကြိုတ် &quot;သုကြ&quot; (Shukra) မဂွံအဓိပ္ပါယ် &quot;ကျာ်သိုက်&quot; ဟွံသေင်မ္ဂး အစာတၠ ဒေဝတဴ အသုရာ တအ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ တ္ၚဲသိုက် ဝွံ ဒှ်တ္ၚဲ မဆက်စပ်ဒၟံင် ကု [[ဂြိုဟ်သိုက်]] (Venus) ရ။&lt;ref&gt;Shorto, H.L. (1962). ''A Dictionary of Modern Spoken Mon''. Oxford University Press.&lt;/ref&gt; ဝေါဟာရ အင်္ဂလိက် &quot;Friday&quot; ဂှ် ကၠုင်နူ အရေဝ် အင်္ဂလိက်တြေံ ''Frīgedæg'' မဂွံအဓိပ္ပါယ် &quot;Day of Frigg&quot; မဒှ် ကျာ်ဗြဴ ဆေင်ကဵု ပရေင်ဆာန်ကၟိန် ပ္ဍဲ အခိုက်ကၞာ ဥရောပ သၟဝ်ကျာ ကေုာံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ကျာ်ဗြဴ ရောမ ဗီးနပ် (Venus) ကီုရ။

ပ္ဍဲကဵု သၞောတ်ဝ် နက္ခတ္တဗေဒ ကေုာံ ဟောရာ မန် ကေုာံ ဗၟာ မ္ဂး၊ တိုင်ပိုန် (သင်္ကေတ သတ်) သွက် မၞိဟ်မက္တဵုဒှ် ပ္ဍဲ တ္ၚဲသိုက်ဂှ် ဒှ် &quot;ကၞိပေဲ&quot; ဟွံသေင်မ္ဂး &quot;ပူး&quot; (Guinea pig) ရ။ ဂြိုဟ် မပိုင်ပြဳ တ္ၚဲဏအ်ဂှ် ဒှ် &quot;ဂြိုဟ်သိုက်&quot; ရ။ အတိုင် အခိုက်ကၞာ ဍုင်သေံမ္ဂး အသာ် မဆက်စပ် ကု တ္ၚဲသိုက်ဂှ် ဒှ် အသာ်ဗၠဲဍာ် (Light Blue) ရ။

== အခိုက်ကၞာ ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် (Culture and Society) ==
* '''ကၞောတ်သတ္တာဟ (TGIF):''' ပ္ဍဲ ဍုင် ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ (သီုကဵု ရးအာယှ ကေုာံ ရးပလိုတ်) တ္ၚဲသိုက် ဝွံ ဒှ် တ္ၚဲ စကၠောန်ကမၠောန် မရနုက်ကဵု အိုတ်သ္အး ပ္ဍဲ မွဲသတ္တာဟ တုဲ၊ သဝ်တ္ၚဲဂှ် ဒှ် အခိင် စဇူဒီု ရ။ ဝေါဟာရ အင်္ဂလိက် &quot;TGIF&quot; (Thank God It's Friday) ဂှ် ပြာကတ် ဗွဲမလောန်ရ။
* '''ဘာသာအစ္စလာမ်:''' ပ္ဍဲ ဘာသာ အစ္စလာမ် မ္ဂး၊ တ္ၚဲသိုက် ဝွံ ဒှ် တ္ၚဲ ကိစ္စဇၞော်အိုတ်တုဲ ညးတအ် ကောံဓရီု ဝတ်ပြု (Jumu'ah) မွဲစွံ ပ္ဍဲ ဘာကျာ်ရ။ ပ္ဍဲ ဍုင် မပတှ်ေ ဘာသာအစ္စလာမ် ဗွဲမဂၠိုင် မ္ဂး တ္ၚဲသိုက် ဂှ် ဒှ် တ္ၚဲကၞောတ်သတ္တာဟ မဇူဒီု ရ။
* '''Black Friday:''' ပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် မ္ဂး၊ တ္ၚဲသိုက် မဆက်ဒၟံင် ကြဴနူ တ္ၚဲကျေးဇူးတော် (Thanksgiving) ဂှ် ကော်စ Black Friday တုဲ ဒှ် တ္ၚဲ မရာန်ကပေါတ် ဖျေံၚုဟ် အလုံမွဲဍုင် ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[သတ္တာဟ]] (Week)
* [[တ္ၚဲဗြဴဗ္တိ]] (Thursday)
* [[တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်]] (Saturday)
* [[ဂြိုဟ်သိုက်]] (Venus)

[[ကဏ္ဍ:တ္ၚဲဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:အခိင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပြက္ခဒိန်]]</text>
      <sha1>cers56v3ppx58tksoiic8cbft7fnuim</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10033</id>
    <revision>
      <id>52733</id>
      <timestamp>2026-04-24T14:42:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Saturn symbol (fixed width).svg|150px|right|thumb|တ္ၚဲသ္ၚိသဝ် - သင်္ကေတ ဂြိုဟ်သ္ၚိသဝ် (Saturn)]]  '''တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်''' ({{lang-en|Saturday}}) ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲ မနွံ အကြာ [[တ္ၚဲသိုက်]] ကဵု [[တ္ၚဲအဒိုတ်]] ရ။ အတိုင် သၞောတ်ဝ် စ...&quot;</comment>
      <origin>52733</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4987" sha1="tvqzak92pyf9v09jdmtdv724fb9r6u9" xml:space="preserve">[[File:Saturn symbol (fixed width).svg|150px|right|thumb|တ္ၚဲသ္ၚိသဝ် - သင်္ကေတ ဂြိုဟ်သ္ၚိသဝ် (Saturn)]]

'''တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်''' ({{lang-en|Saturday}}) ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲ မနွံ အကြာ [[တ္ၚဲသိုက်]] ကဵု [[တ္ၚဲအဒိုတ်]] ရ။ အတိုင် သၞောတ်ဝ် စၟတ်သမ္တီ အခိင် ဂၠးတိ (ISO 8601) မ္ဂး တ္ၚဲသ္ၚိသဝ် ဂှ် ဒှ် တ္ၚဲ မရနုက်ကဵု တြဴ ပ္ဍဲကဵု မွဲသတ္တာဟ ရ။&lt;ref&gt;International Organization for Standardization (2004). ''ISO 8601: Data elements and interchange formats – Information interchange – Representation of dates and times''.&lt;/ref&gt; ဆဂး အတိုင် ပြက္ခဒိန် အခိုက်ကၞာ မန် ကေုာံ ပြက္ခဒိန် မစၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲအဒိုတ် နဒဒှ် တ္ၚဲကၠာအိုတ်မ္ဂး ဍေံ ဒှ် တ္ၚဲ မရနုက်ကဵု ထပှ် (တ္ၚဲကၞောတ်သတ္တာဟ) ရ။

== နိရုတ္တိ ကေုာံ ပရေင်နက္ခတ် (Etymology and Astrology) ==
ဝေါဟာရ မန် &quot;သ္ၚိသဝ်&quot; ဝွံ ကၠုင်နူ အရေဝ် သံသကြိုတ် &quot;သနေရ်္စရ&quot; (Śanaiścara) မဂွံအဓိပ္ပါယ် &quot;ကျာ်သ္ၚိသဝ်&quot; ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ် ဝွံ ဒှ်တ္ၚဲ မဆက်စပ်ဒၟံင် ကု [[ဂြိုဟ်သ္ၚိသဝ်]] (Saturn) ရ။&lt;ref&gt;Shorto, H.L. (1962). ''A Dictionary of Modern Spoken Mon''. Oxford University Press.&lt;/ref&gt; ဝေါဟာရ အင်္ဂလိက် &quot;Saturday&quot; ဂှ် ကၠုင်နူ အရေဝ် ရောမတြေံ ''Saturni dies'' မဂွံအဓိပ္ပါယ် &quot;Day of Saturn&quot; မဒှ် ကျာ်တဵုလွဳ ကေုာံ အခိင်ကာလ ရ။

ပ္ဍဲကဵု သၞောတ်ဝ် နက္ခတ္တဗေဒ ကေုာံ ဟောရာ မန် ကေုာံ ဗၟာ မ္ဂး၊ တိုင်ပိုန် (သင်္ကေတ သတ်) သွက် မၞိဟ်မက္တဵုဒှ် ပ္ဍဲ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်ဂှ် ဒှ် &quot;နာ်&quot; (Nāga / Dragon) ရ။ ဂြိုဟ် မပိုင်ပြဳ တ္ၚဲဏအ်ဂှ် ဒှ် &quot;ဂြိုဟ်သ္ၚိသဝ်&quot; ရ။ အတိုင် အခိုက်ကၞာ ဍုင်သေံမ္ဂး အသာ် မဆက်စပ် ကု တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်ဂှ် ဒှ် အသာ်ခဍောင် (Purple) ရ။

== အခိုက်ကၞာ ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် (Culture and Society) ==
* '''ကၞောတ်သတ္တာဟ (Weekend):''' ပ္ဍဲ ဍုင် ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ (သီုကဵု ဍုင်သေံ ကေုာံ ဍုင်ဗၟာ) တ္ၚဲသ္ၚိသဝ် ဝွံ ဒှ် တ္ၚဲကၞောတ်သတ္တာဟ ပထမအိုတ်တုဲ၊ ဒှ် တ္ၚဲရုင်ကၟာတ်၊ တ္ၚဲ မၞိဟ်တအ် ဇူဒီု ကေုာံ ကၠောန် ပရေင်မိပ်မြဟ် နာနာရ။
* '''ဘာသာဂျူ (Judaism):''' သွက် ညးမလျိုင်ပတှ်ေ ဘာသာဂျူတအ်မ္ဂး၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ် (စနူ သောကြာ သဝ်တ္ၚဲ စဵုကဵု သ္ၚိသဝ် သဝ်တ္ၚဲ) ဂှ် ဒှ် တ္ၚဲ &quot;ရှာဗတ်&quot; (Shabbat) မဒှ် တ္ၚဲဇူဒီု ကေုာံ တ္ၚဲဝတ်ပြု မကိစ္စဇၞော်အိုတ် ရ။
* '''ပရေင်ရုဲမာဲ:''' ပ္ဍဲ ဍုင်လ္ၚဵု ဗီုကဵု ဍုင်သြသတြေလျာ (Australia) ကေုာံ နယူးဇြဳလာန် (New Zealand) မ္ဂး၊ အတိုင်သၞောဝ် ပရေင်ရုဲမာဲ အလုံဍုင် သီုဖအိုတ်ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ် ဟေင်ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[သတ္တာဟ]] (Week)
* [[တ္ၚဲသိုက်]] (Friday)
* [[တ္ၚဲအဒိုတ်]] (Sunday)
* [[ဂြိုဟ်သ္ၚိသဝ်]] (Saturn)

[[ကဏ္ဍ:တ္ၚဲဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:အခိင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပြက္ခဒိန်]]</text>
      <sha1>tvqzak92pyf9v09jdmtdv724fb9r6u9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ပါင်မုက်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>10034</id>
    <revision>
      <id>52734</id>
      <timestamp>2026-04-24T14:44:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Wikipedia-logo-v2.svg|150px|right|thumb|ပါင်မုက် ကေုာံ ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]  ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''ပါင်မုက်''' ({{lang-en|Main Page}} ဟွံသေင်မ္ဂး {{...&quot;</comment>
      <origin>52734</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1366" sha1="kl3ctilsjpvz7h8b2m6bhcd5c6221o2" xml:space="preserve">[[File:Wikipedia-logo-v2.svg|150px|right|thumb|ပါင်မုက် ကေုာံ ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]

ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''ပါင်မုက်''' ({{lang-en|Main Page}} ဟွံသေင်မ္ဂး {{lang|en|Portal}})၊ မုက်လိက် အဓိကဂမၠိုင်၊ ကေုာံ ပရူပရာ မဆေင်ကဵု သၞောတ်ဝ် ပရေင်အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ပရေင်စၞောန်ထ္ၜး ဝဳကဳပဳဒဳယာ နာနာသာ်ရ။

== လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ မၞးဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိက မပ္တံကဵု-
* [[မုက်လိက်တမ်]] (Main Page)
* [[ပါင်မုက်]] (Portal)
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]] (Wikipedia)
* [[ကဏ္ဍ:ဝဳကဳပဳဒဳယာ]] (Wikipedia Category)

[[ကဏ္ဍ:ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]
[[ကဏ္ဍ:မုက်လိက် အဓိက]]</text>
      <sha1>kl3ctilsjpvz7h8b2m6bhcd5c6221o2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပါင်မုက်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10035</id>
    <revision>
      <id>52735</id>
      <timestamp>2026-04-24T14:50:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Portal icon.svg|150px|right|thumb|ပါင်မုက် - သင်္ကေတ ပါင်မုက် ဟွံသေင်မ္ဂး မုက်လိက်တမ် သွက် လိက်ပရေင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]  '''ပါင်မုက်''' ({{lang-en|Portal}} ဟွံသေင်မ္ဂး {{lang|en|Web portal}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် မုက်...&quot;</comment>
      <origin>52735</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4982" sha1="3kp25vbfnus8eeersqlcjk9a05976cf" xml:space="preserve">[[File:Portal icon.svg|150px|right|thumb|ပါင်မုက် - သင်္ကေတ ပါင်မုက် ဟွံသေင်မ္ဂး မုက်လိက်တမ် သွက် လိက်ပရေင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]

'''ပါင်မုက်''' ({{lang-en|Portal}} ဟွံသေင်မ္ဂး {{lang|en|Web portal}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် မုက်လိက် အဓိက ဟွံသေင်မ္ဂး ဒၞာဲလုပ် (Entry point) သွက်ဂွံ လုပ်ဗှ်လ္ၚတ် ပရူပရာ ကေုာံ တင်ဂၞင် နာနာ လတူ အေန်တာနေတ် (Internet) ဟွံသေင်မ္ဂး ဝပ်သာ် မွဲမွဲရ။ ပ္ဍဲကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာမ္ဂး &quot;ပါင်မုက်&quot; ဝွံ ဍေံ စၞောန်ထ္ၜးကဵု လိက်ပရေင်၊ ဗီုရုပ် ကေုာံ ကဏ္ဍ အဓိကဂမၠိုင် သွက် သွာင်ပညာ ဟွံသေင်မ္ဂး ပရူပရာ မွဲမွဲ ညံင်ဂွံ ဂၠာဲဆဵု လောဲသွာရ။&lt;ref&gt;Tatnall, Arthur (2005). ''Web Portals: The New Gateways to Internet Information and Services''. Idea Group Publishing. ISBN 978-1591404385.&lt;/ref&gt;

== အဓိပ္ပါယ် ကေုာံ လက္ခဏာ (Definition and Characteristics) ==
ဝေါဟာရ ပါင်မုက် (Portal) ဝွံ စကာကၠုင်လဝ် နူကဵု လပါ်စ ရာစု ၂၁ ကိုပ်ကၠာအိုတ် သွက်ဂွံ စၞောန်ထ္ၜး ဝပ်သာ် မပကောံလဝ် တင်ဂၞင် (Information) ကေုာံ ပရေင်သာဗာ (Services) မပ္တံကဵု ပရေင်ပရိုင်၊ အဳမေလ်၊ ကေုာံ ဒၞာဲဂၠာဲတင်ဂၞင် (Search engines) တအ် ပ္ဍဲ မွဲဒၞာဲဓဝ်ရ (ဥပမာ - Yahoo!, MSN)။

လက္ခဏာ အဓိက ပါင်မုက်ဂမၠိုင်-
* '''ပွမပကောံစွံ (Aggregation):''' ပကောံစွံလဝ် တင်ဂၞင် နူကဵု ဒၞာဲနာနာ ပ္ဍဲ မုက်လိက် မွဲဓဝ်။
* '''ပွမလောဲသွာ (Navigation):''' ဖန်ဇန်လဝ် ညံင် မဗှ်လိက်တအ် ဂွံ ဆက်အာ မုက်လိက် တၞဟ်တအ် လောဲလောဲသွာသွာ။
* '''ပွမရုဲစှ် (Personalization):''' ညးလွပ်တအ် ရုဲစှ်ကေတ် ပရူပရာ မဇကု ဒးဂပ်စိုတ်တအ် မာန်ရ။

== သၞောတ်ဝ် ပါင်မုက် ပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ (Portals in Wikipedia) ==
ပ္ဍဲကဵု သၞောတ်ဝ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ မ္ဂး၊ ပါင်မုက် (Wikipedia portal) ဂှ် စကာ နဒဒှ် မုက်လိက် &quot;ဒက်ပ္တန်&quot; (Dashboard) သွက် မဗှ်လိက်တအ် ညံင်ဂွံ ဂၠာဲဆဵု လိက်ပရေင် မဆေင်စပ် ကု ကဏ္ဍပညာ မွဲမွဲ (ဥပမာ - ပါင်မုက်:သိပ္ပံ၊ ပါင်မုက်:ပထဝဳ၊ ပါင်မုက်:ဝင်) ရ။&lt;ref&gt;Broughton, John (2008). ''Wikipedia: The Missing Manual''. O'Reilly Media. p. 19. ISBN 978-0596515164.&lt;/ref&gt; 

ပ္ဍဲ ပါင်မုက် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဗွဲမဂၠိုင်မ္ဂး ဂွံဆဵုကေတ်-
# '''လိက်ပရေင် ရုဲစှ် (Selected Article):''' လိက်ပရေင် မချူလဝ် ခိုဟ်အိုတ် ပ္ဍဲ ကဏ္ဍဂှ်။
# '''ဗီုရုပ် ရုဲစှ် (Selected Picture):''' ဗီုရုပ် မဆေင်စပ် ကု ကဏ္ဍဂှ် မၞုံကဵု ကဆံင်သၠုင်။
# '''မၞး တီလဝ်ဟာ? (Did you know?):''' တင်ဂၞင် သုတေသန ခိုဟ်ဟ် မဆေင်ကဵု ကဏ္ဍဂှ်။
# '''ကဏ္ဍသၟတ်ဂမၠိုင် (Subcategories):''' လၟေင် ကဏ္ဍသၟတ် ညံင်ဂွံ ဆက်လ္ၚတ်မာန်။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[မုက်လိက်တမ်]] (Main Page)
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]] (Wikipedia)
* [[အေန်တာနဲ]] (Internet)
* [[ဝပ်ဆိုဒ်]] (Website)

[[ကဏ္ဍ:ပါင်မုက်]]
[[ကဏ္ဍ:ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]
[[ကဏ္ဍ:အေန်တာနဲ]]</text>
      <sha1>3kp25vbfnus8eeersqlcjk9a05976cf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52736</id>
      <parentid>52735</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T14:50:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် */</comment>
      <origin>52736</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4988" sha1="5ibekdywsugtp7f7msvp1ejal8zjx8b" xml:space="preserve">[[File:Portal icon.svg|150px|right|thumb|ပါင်မုက် - သင်္ကေတ ပါင်မုက် ဟွံသေင်မ္ဂး မုက်လိက်တမ် သွက် လိက်ပရေင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]

'''ပါင်မုက်''' ({{lang-en|Portal}} ဟွံသေင်မ္ဂး {{lang|en|Web portal}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် မုက်လိက် အဓိက ဟွံသေင်မ္ဂး ဒၞာဲလုပ် (Entry point) သွက်ဂွံ လုပ်ဗှ်လ္ၚတ် ပရူပရာ ကေုာံ တင်ဂၞင် နာနာ လတူ အေန်တာနေတ် (Internet) ဟွံသေင်မ္ဂး ဝပ်သာ် မွဲမွဲရ။ ပ္ဍဲကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာမ္ဂး &quot;ပါင်မုက်&quot; ဝွံ ဍေံ စၞောန်ထ္ၜးကဵု လိက်ပရေင်၊ ဗီုရုပ် ကေုာံ ကဏ္ဍ အဓိကဂမၠိုင် သွက် သွာင်ပညာ ဟွံသေင်မ္ဂး ပရူပရာ မွဲမွဲ ညံင်ဂွံ ဂၠာဲဆဵု လောဲသွာရ။&lt;ref&gt;Tatnall, Arthur (2005). ''Web Portals: The New Gateways to Internet Information and Services''. Idea Group Publishing. ISBN 978-1591404385.&lt;/ref&gt;

== အဓိပ္ပါယ် ကေုာံ လက္ခဏာ (Definition and Characteristics) ==
ဝေါဟာရ ပါင်မုက် (Portal) ဝွံ စကာကၠုင်လဝ် နူကဵု လပါ်စ ရာစု ၂၁ ကိုပ်ကၠာအိုတ် သွက်ဂွံ စၞောန်ထ္ၜး ဝပ်သာ် မပကောံလဝ် တင်ဂၞင် (Information) ကေုာံ ပရေင်သာဗာ (Services) မပ္တံကဵု ပရေင်ပရိုင်၊ အဳမေလ်၊ ကေုာံ ဒၞာဲဂၠာဲတင်ဂၞင် (Search engines) တအ် ပ္ဍဲ မွဲဒၞာဲဓဝ်ရ (ဥပမာ - Yahoo!, MSN)။

လက္ခဏာ အဓိက ပါင်မုက်ဂမၠိုင်-
* '''ပွမပကောံစွံ (Aggregation):''' ပကောံစွံလဝ် တင်ဂၞင် နူကဵု ဒၞာဲနာနာ ပ္ဍဲ မုက်လိက် မွဲဓဝ်။
* '''ပွမလောဲသွာ (Navigation):''' ဖန်ဇန်လဝ် ညံင် မဗှ်လိက်တအ် ဂွံ ဆက်အာ မုက်လိက် တၞဟ်တအ် လောဲလောဲသွာသွာ။
* '''ပွမရုဲစှ် (Personalization):''' ညးလွပ်တအ် ရုဲစှ်ကေတ် ပရူပရာ မဇကု ဒးဂပ်စိုတ်တအ် မာန်ရ။

== သၞောတ်ဝ် ပါင်မုက် ပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ (Portals in Wikipedia) ==
ပ္ဍဲကဵု သၞောတ်ဝ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ မ္ဂး၊ ပါင်မုက် (Wikipedia portal) ဂှ် စကာ နဒဒှ် မုက်လိက် &quot;ဒက်ပ္တန်&quot; (Dashboard) သွက် မဗှ်လိက်တအ် ညံင်ဂွံ ဂၠာဲဆဵု လိက်ပရေင် မဆေင်စပ် ကု ကဏ္ဍပညာ မွဲမွဲ (ဥပမာ - ပါင်မုက်:သိပ္ပံ၊ ပါင်မုက်:ပထဝဳ၊ ပါင်မုက်:ဝင်) ရ။&lt;ref&gt;Broughton, John (2008). ''Wikipedia: The Missing Manual''. O'Reilly Media. p. 19. ISBN 978-0596515164.&lt;/ref&gt; 

ပ္ဍဲ ပါင်မုက် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဗွဲမဂၠိုင်မ္ဂး ဂွံဆဵုကေတ်-
# '''လိက်ပရေင် ရုဲစှ် (Selected Article):''' လိက်ပရေင် မချူလဝ် ခိုဟ်အိုတ် ပ္ဍဲ ကဏ္ဍဂှ်။
# '''ဗီုရုပ် ရုဲစှ် (Selected Picture):''' ဗီုရုပ် မဆေင်စပ် ကု ကဏ္ဍဂှ် မၞုံကဵု ကဆံင်သၠုင်။
# '''မၞး တီလဝ်ဟာ? (Did you know?):''' တင်ဂၞင် သုတေသန ခိုဟ်ဟ် မဆေင်ကဵု ကဏ္ဍဂှ်။
# '''ကဏ္ဍသၟတ်ဂမၠိုင် (Subcategories):''' လၟေင် ကဏ္ဍသၟတ် ညံင်ဂွံ ဆက်လ္ၚတ်မာန်။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[မုက်လိက်တမ်]] (Main Page)
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]] (Wikipedia)
* [[အေန်တာနဲ]] (Internet)
* [[ဝပ်ဆိုဒ်]] (Website)

[[ကဏ္ဍ:ပါင်မုက်]]
[[ကဏ္ဍ:ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]
[[ကဏ္ဍ:အေန်တာနေတ်]]</text>
      <sha1>5ibekdywsugtp7f7msvp1ejal8zjx8b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52737</id>
      <parentid>52736</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T14:51:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် */</comment>
      <origin>52737</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4988" sha1="piwub2v7ohji69nqmic5cbop0lrqs0b" xml:space="preserve">[[File:Portal icon.svg|150px|right|thumb|ပါင်မုက် - သင်္ကေတ ပါင်မုက် ဟွံသေင်မ္ဂး မုက်လိက်တမ် သွက် လိက်ပရေင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]

'''ပါင်မုက်''' ({{lang-en|Portal}} ဟွံသေင်မ္ဂး {{lang|en|Web portal}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် မုက်လိက် အဓိက ဟွံသေင်မ္ဂး ဒၞာဲလုပ် (Entry point) သွက်ဂွံ လုပ်ဗှ်လ္ၚတ် ပရူပရာ ကေုာံ တင်ဂၞင် နာနာ လတူ အေန်တာနေတ် (Internet) ဟွံသေင်မ္ဂး ဝပ်သာ် မွဲမွဲရ။ ပ္ဍဲကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာမ္ဂး &quot;ပါင်မုက်&quot; ဝွံ ဍေံ စၞောန်ထ္ၜးကဵု လိက်ပရေင်၊ ဗီုရုပ် ကေုာံ ကဏ္ဍ အဓိကဂမၠိုင် သွက် သွာင်ပညာ ဟွံသေင်မ္ဂး ပရူပရာ မွဲမွဲ ညံင်ဂွံ ဂၠာဲဆဵု လောဲသွာရ။&lt;ref&gt;Tatnall, Arthur (2005). ''Web Portals: The New Gateways to Internet Information and Services''. Idea Group Publishing. ISBN 978-1591404385.&lt;/ref&gt;

== အဓိပ္ပါယ် ကေုာံ လက္ခဏာ (Definition and Characteristics) ==
ဝေါဟာရ ပါင်မုက် (Portal) ဝွံ စကာကၠုင်လဝ် နူကဵု လပါ်စ ရာစု ၂၁ ကိုပ်ကၠာအိုတ် သွက်ဂွံ စၞောန်ထ္ၜး ဝပ်သာ် မပကောံလဝ် တင်ဂၞင် (Information) ကေုာံ ပရေင်သာဗာ (Services) မပ္တံကဵု ပရေင်ပရိုင်၊ အဳမေလ်၊ ကေုာံ ဒၞာဲဂၠာဲတင်ဂၞင် (Search engines) တအ် ပ္ဍဲ မွဲဒၞာဲဓဝ်ရ (ဥပမာ - Yahoo!, MSN)။

လက္ခဏာ အဓိက ပါင်မုက်ဂမၠိုင်-
* '''ပွမပကောံစွံ (Aggregation):''' ပကောံစွံလဝ် တင်ဂၞင် နူကဵု ဒၞာဲနာနာ ပ္ဍဲ မုက်လိက် မွဲဓဝ်။
* '''ပွမလောဲသွာ (Navigation):''' ဖန်ဇန်လဝ် ညံင် မဗှ်လိက်တအ် ဂွံ ဆက်အာ မုက်လိက် တၞဟ်တအ် လောဲလောဲသွာသွာ။
* '''ပွမရုဲစှ် (Personalization):''' ညးလွပ်တအ် ရုဲစှ်ကေတ် ပရူပရာ မဇကု ဒးဂပ်စိုတ်တအ် မာန်ရ။

== သၞောတ်ဝ် ပါင်မုက် ပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ (Portals in Wikipedia) ==
ပ္ဍဲကဵု သၞောတ်ဝ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ မ္ဂး၊ ပါင်မုက် (Wikipedia portal) ဂှ် စကာ နဒဒှ် မုက်လိက် &quot;ဒက်ပ္တန်&quot; (Dashboard) သွက် မဗှ်လိက်တအ် ညံင်ဂွံ ဂၠာဲဆဵု လိက်ပရေင် မဆေင်စပ် ကု ကဏ္ဍပညာ မွဲမွဲ (ဥပမာ - ပါင်မုက်:သိပ္ပံ၊ ပါင်မုက်:ပထဝဳ၊ ပါင်မုက်:ဝင်) ရ။&lt;ref&gt;Broughton, John (2008). ''Wikipedia: The Missing Manual''. O'Reilly Media. p. 19. ISBN 978-0596515164.&lt;/ref&gt; 

ပ္ဍဲ ပါင်မုက် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဗွဲမဂၠိုင်မ္ဂး ဂွံဆဵုကေတ်-
# '''လိက်ပရေင် ရုဲစှ် (Selected Article):''' လိက်ပရေင် မချူလဝ် ခိုဟ်အိုတ် ပ္ဍဲ ကဏ္ဍဂှ်။
# '''ဗီုရုပ် ရုဲစှ် (Selected Picture):''' ဗီုရုပ် မဆေင်စပ် ကု ကဏ္ဍဂှ် မၞုံကဵု ကဆံင်သၠုင်။
# '''မၞး တီလဝ်ဟာ? (Did you know?):''' တင်ဂၞင် သုတေသန ခိုဟ်ဟ် မဆေင်ကဵု ကဏ္ဍဂှ်။
# '''ကဏ္ဍသၟတ်ဂမၠိုင် (Subcategories):''' လၟေင် ကဏ္ဍသၟတ် ညံင်ဂွံ ဆက်လ္ၚတ်မာန်။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[မုက်လိက်တမ်]] (Main Page)
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]] (Wikipedia)
* [[အေန်တာနေတ်]] (Internet)
* [[ဝပ်သာ်]] (Website)

[[ကဏ္ဍ:ပါင်မုက်]]
[[ကဏ္ဍ:ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]
[[ကဏ္ဍ:အေန်တာနေတ်]]</text>
      <sha1>piwub2v7ohji69nqmic5cbop0lrqs0b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ပရူဝဳကဳပဳဒဳယာမန်</title>
    <ns>4</ns>
    <id>10036</id>
    <revision>
      <id>52738</id>
      <timestamp>2026-04-24T14:59:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Wikipedia-logo-v2-mnw.svg|150px|right|thumb|တဆိပ် ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်]]  '''ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်''' ({{lang-en|Mon Wikipedia}}) ဂှ် ဒှ် လိက်ဗွဟ် ကေုာံ ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ အေန်တာနေတ် (Online Encyclopedia) မသၠးပွး မွဲတုဲ၊ ဒက်ပ္တန် ကေုာ...&quot;</comment>
      <origin>52738</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5728" sha1="8adzoxaz93g6b2ot9zysau1g3n9ksrv" xml:space="preserve">[[File:Wikipedia-logo-v2-mnw.svg|150px|right|thumb|တဆိပ် ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်]]

'''ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်''' ({{lang-en|Mon Wikipedia}}) ဂှ် ဒှ် လိက်ဗွဟ် ကေုာံ ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ အေန်တာနေတ် (Online Encyclopedia) မသၠးပွး မွဲတုဲ၊ ဒက်ပ္တန် ကေုာံ ချူဒါန်လဝ် နကဵု အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ လိက်မန် ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင်ရ။ မုက်လိက်ဏအ်ဝွံ ဒှ် ပရဝ်ဂျေတ် မပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု သၞောတ်ဝ် ဖံင်ဒေယှေန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ (Wikimedia Foundation) မဒှ် ဂကောံ မဟွံဂၠာဲပရဲ သွက် ပရေင်ပညာ ရ။

== ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် (History and Development) ==
ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ဝွံ စက္တဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵု ကဆံင် စမ်ၜတ် ပ္ဍဲ ဝဳကဳမဳဒဳယာ အေန်ကျူဗေတာ (Wikimedia Incubator) ရ။ နကဵု လွဳပရာ ကေုာံ ပရေင်ကမၠောန် ညးမဆာန်လိက်ပတ်မန်တအ် ပံင်ကောံတုဲ၊ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် (mnw.wikipedia.org) ဝွံ ဂွံဒုင်စၟတ်သမ္တီ နဒဒှ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ သက်သဳခိုင်ကၠိုက် ကေုာံ တိတ်ကၠုင် နဒဒှ် မုက်လိက် ဍိုက်ပေင်ရုမ်ဂပ် အပိုင်အပြဳမွဲရ။

== တင်ရန်တၟအ် (Goals and Objectives) ==
တင်ရန်တၟအ် အဓိက သွက်ဂွံ ဒက်ပ္တန် ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ဂှ်-
* '''မင်မွဲ လိက်ပတ် ကေုာံ အရေဝ်မန်:''' ညံင် အရေဝ် ကေုာံ လိက်ပတ်မန် ဂွံ ဆက်ဂျိုင်တန်တဴအာ ပ္ဍဲ ခေတ် ဒဳဂျဳတယ် (Digital age) ကေုာံ အေန်တာနေတ်။
* '''ပရေင်ပညာ ကေုာံ ဗဟုသုတ:''' ညံင် ကောန်ဂကူမန်တအ် ဂွံ ဗှ်လ္ၚတ်၊ လ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠိပ် ဗဟုသုတ သွာင်နာနာ မပ္တံကဵု ပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ သိပ္ပံ၊ ပထဝဳ၊ ဝင်၊ ကေုာံ ယေန်သၞာင် နကဵု အရေဝ်ဘာသာ မိ ဇကု မာန်။
* '''သၞောတ်ဝ် စံဍာ် လိက်ပတ်:''' သွက်ဂွံ ဒှ် သဇိုင် ဖျေံသၞောတ်ဝ် စံဍာ် ဝေါဟာရ ကေုာံ မလိက် ပ္ဍဲ ပရေင်ပညာ သၠုင်သၠုင် ကေုာံ ပရေင်သုတေသန။

== ညးမချူဒါန် ကေုာံ ဂကောံ (Editors and Community) ==
ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ဝွံ ဟွံပိုင်ပြဳလဝ် နကဵု ပူဂိုလ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံမွဲမွဲရ။ ဍေံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု &quot;ဂကောံ ညးလွပ် ကေုာံ ညးချူဒါန်&quot; (Community of editors) မသၠးလဝ် အခိင် ကေုာံ ဒြဟတ် သွက်ဂွံ တက်လိက်၊ ပြေင်ဆံင်၊ ကေုာံ ဖန်ဗဒှ် လိက်ပရေင် တၟိတၟိတအ်ရ။ ဇၟာပ်ပ် မၞိဟ် မဆာန်လိက်ပတ်မန် ကေုာံ မၞုံကဵု အေန်တာနေတ်တအ် ပါလုပ် ချူဒါန် ကေုာံ ပလေဝ်ပလေတ် လိက်ပရေင် တအ် မာန် သၠးသၠးပွးပွးရ။

== အဆက်ဖဵု သွက် ဂကူမန် (Impact on Mon Community) ==
ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ဝွံ ဒှ် တိုင်တၟအ် ဝင် မကိစ္စဇၞော်မွဲ သွက် ဂကူမန်ရ။ ဍေံ ရီုဗင် ပကဵု ညံင် လိက်မန် ဂွံ စှ်ေသၞောတ်ဝ် ယူနဳကုဒ် (Unicode) ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင် ကေုာံ ဒှ် သဇိုင် သွက် စက် မကၠာဲဘာသာ (Machine Translation) ကေုာံ သၞောတ်ဝ် ဉာဏ်ပညာတု (AI) တအ် ဂွံ လ္ၚတ်ကေတ် လိက်မန် ပ္ဍဲ အနာဂတ် ရ။

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:မုက်လိက်တမ်|မုက်လိက်တမ် ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်]]
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]] (Wikipedia)
* [[ဖံင်ဒေယှေန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ]] (Wikimedia Foundation)
* [[ဘာသာမန်]] (Mon language)

[[ကဏ္ဍ:ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]
[[ကဏ္ဍ:ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရူပရာ ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]</text>
      <sha1>8adzoxaz93g6b2ot9zysau1g3n9ksrv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဝဳကဳပဳဒဳယာ:မုက်လိက်တမ်</title>
    <ns>4</ns>
    <id>10037</id>
    <revision>
      <id>52739</id>
      <timestamp>2026-04-24T15:00:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ __NOEDITSECTION__ {| style=&quot;width: 100%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; margin-bottom: 10px; padding: 15px; text-align: center;&quot; |- | style=&quot;font-size: 160%; font-weight: bold; padding-bottom: 5px;&quot; | ဒုင်တၠုင်ရအဴ နူကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် |- | style=&quot;font-size: 110%;&quot; | ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ သၠးပွး မ...&quot;</comment>
      <origin>52739</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5983" sha1="3nn1jjerpyx72k07vujnh454xyoz0l6" xml:space="preserve">__NOTOC__
__NOEDITSECTION__
{| style=&quot;width: 100%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; margin-bottom: 10px; padding: 15px; text-align: center;&quot;
|-
| style=&quot;font-size: 160%; font-weight: bold; padding-bottom: 5px;&quot; | ဒုင်တၠုင်ရအဴ နူကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်
|-
| style=&quot;font-size: 110%;&quot; | ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ သၠးပွး မၞုံကဵု လိက်ပရေင် နကဵု အရေဝ်ဘာသာမန်၊ မညးလဵုမွဲ ဟွံရုဲ ချူဒါန် ကေုာံ ပလေဝ်ပလေတ် မာန်။
|}

{| style=&quot;width: 100%; border-spacing: 8px 0; margin-top: 10px;&quot;
|- style=&quot;vertical-align: top;&quot;
| style=&quot;width: 55%;&quot; |
{| style=&quot;width: 100%; border: 1px solid #cedff2; background-color: #f5faff; margin-bottom: 10px;&quot;
|-
| style=&quot;background-color: #cee0f2; font-weight: bold; padding: 8px; border-bottom: 1px solid #cedff2;&quot; | 🌟 လိက်ပရေင် ရုဲစှ် (Featured Article)
|-
| style=&quot;padding: 12px; line-height: 1.6;&quot; |
'''[[ဒဿနိကဗေဒ]]''' (Philosophy) ဝွံ ဒှ် သွာင်ပညာ မလ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠိပ် ပရူ ပြသၞာ သဇိုင် ကေုာံ သဘာဝ အလုံအိုတ်သီု မပ္တံကဵု ဒြပ် (Existence)၊ ဉာဏ်ပညာ (Knowledge)၊ ၚုဟ်မး (Values)၊ ဟိုတ်ဖဵု (Reason)၊ ကေုာံ စိုတ် (Mind) ဂမၠိုင်ရ။ ဒဿနိကဗေဒ ဝွံ တၞဟ်ခြာ နူကဵု ပရေင်ဘာသာ ကေုာံ ပုံအာဂီုတအ်တုဲ၊ ဍေံ ဒုင်သဇိုင် လတူ နဲကဲ စဳစောတ် ကေုာံ ယုတ္တိ ဟိုတ်ဖဵု ဍာံဍာံ ဟေင်ရ... &lt;br&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: right; font-weight: bold;&quot;&gt;[[ဒဿနိကဗေဒ|ဆက်ဗှ်လ္ၚတ်...]]&lt;/div&gt;
|}

{| style=&quot;width: 100%; border: 1px solid #e2e2e2; background-color: #fcfcfc; margin-bottom: 10px;&quot;
|-
| style=&quot;background-color: #e2e2e2; font-weight: bold; padding: 8px; border-bottom: 1px solid #e2e2e2;&quot; | 💡 မၞး တီလဝ်ဟာ? (Did you know?)
|-
| style=&quot;padding: 12px; line-height: 1.6;&quot; |
* ... '''[[လိုက်]]''' ဂှ် ဒှ် ဂြိုဟ် မွဲဓဝ်ဟေင် ပ္ဍဲ စက္ကဝါ မပိုဲတအ် တီလဝ် မၞုံကဵု လမျီု ကေုာံ ဍာ်?
* ... '''[[စက္ကဝါ]]''' ပိုဲဏအ်ဝွံ က္တဵုဒှ်ကၠုင်လဝ် နူကဵု လၟေင်ကမၠောန် မကော်စ ခတိုဟ်ဇၞော် (Big Bang) လောန်ကၠုင် ၜိုတ် ၁၃.၈ ဗဳလဳယာန် သၞာံတေအ်?
* ... '''[[တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ]]''' ဂှ် ပ္ဍဲ အခိုက်ကၞာ ရးပလိုတ်တအ် ညးတအ် ကော်စ &quot;Hump Day&quot; မဒှ် တ္ၚဲ လဒေါဝ် သတ္တာဟ ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင်?
* ... '''[[ဂြိုဟ်အၚာ]]''' ဂှ် ဒှ် ဂြိုဟ် သာ်ဗကေတ် မၞုံကဵု ဒဵုပၟတ် ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲ သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ?
|}

| style=&quot;width: 45%;&quot; |
{| style=&quot;width: 100%; border: 1px solid #d4ebd4; background-color: #f5fbf5; margin-bottom: 10px;&quot;
|-
| style=&quot;background-color: #d4ebd4; font-weight: bold; padding: 8px; border-bottom: 1px solid #d4ebd4;&quot; | 📁 ကဏ္ဍ အဓိကဂမၠိုင် (Main Categories)
|-
| style=&quot;padding: 12px; line-height: 1.6;&quot; |
* 🏛️ '''[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ဍုင်ကွာန်|ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] ကေုာံ [[ကဏ္ဍ:ဒဿနိကဗေဒ|ဒဿနိကဗေဒ]]'''
* 🌍 '''[[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ|ပထဝဳ]] ကေုာံ [[ကဏ္ဍ:ဝင်|ဝင်]]'''
* 🚀 '''[[ကဏ္ဍ:သိပ္ပံ|သိပ္ပံ]]၊ [[ကဏ္ဍ:အာကာသ|အာကာသ]] ကေုာံ [[ကဏ္ဍ:သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ|သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ]]'''
* 🗓️ '''[[ကဏ္ဍ:ပြက္ခဒိန်|ပြက္ခဒိန်]] ကေုာံ [[ကဏ္ဍ:တ္ၚဲဂမၠိုင်|တ္ၚဲဂမၠိုင်]]'''
* 🗣️ '''[[ကဏ္ဍ:ဘာသာမန်|ဘာသာစကား]] ကေုာံ [[ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင်|ယေန်သၞာင်]]'''
|}

{| style=&quot;width: 100%; border: 1px solid #f2e0ce; background-color: #fffaf5; margin-bottom: 10px;&quot;
|-
| style=&quot;background-color: #f2e0ce; font-weight: bold; padding: 8px; border-bottom: 1px solid #f2e0ce;&quot; | 🤝 ပရေင်ပါလုပ် ကေုာံ ရီုဗင် (Contribute &amp; Help)
|-
| style=&quot;padding: 12px; line-height: 1.6;&quot; |
ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ဝွံ ဒှ် ပရဝ်ဂျေတ် မကၠောန်လဝ် နကဵု ဂကောံ ညးလွပ်တအ်ရ။ မၞးလေဝ် ပါလုပ် ချူဒါန်၊ ပြင်ဆင် ကေုာံ မင်မဲ လိက်ပတ်မန် ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် မာန်ရ။
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ပရူဝဳကဳပဳဒဳယာမန်|ပရူ ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်]]
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ပါင်မုက် ဂကောံ|ပါင်မုက် ဂကောံ (Community Portal)]]
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ရီုဗင်|ရီုဗင် (Help)]]
|}
|}

[[ကဏ္ဍ:မုက်လိက် အဓိက]]
[[ကဏ္ဍ:ပါင်မုက်]]
[[ကဏ္ဍ:ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]</text>
      <sha1>3nn1jjerpyx72k07vujnh454xyoz0l6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52740</id>
      <parentid>52739</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T15:02:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52740</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5985" sha1="63tah5cdavu31unu2lz7uqzj9tbk5wh" xml:space="preserve">__NOTOC__
__NOEDITSECTION__
{| style=&quot;width: 100%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; margin-bottom: 10px; padding: 15px; text-align: center;&quot;
|-
| style=&quot;font-size: 160%; font-weight: bold; padding-bottom: 5px;&quot; | ဒုင်တၠုင်ရအဴ နူကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်
|-
| style=&quot;font-size: 110%;&quot; | ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ သၠးပွး မၞုံကဵု လိက်ပရေင် နကဵု အရေဝ်ဘာသာမန်၊ မညးလဵုမွဲ ဟွံရုဲ ချူဒါန် ကေုာံ ပလေဝ်ပလေတ် မာန်။
|}

{| style=&quot;width: 100%; border-spacing: 8px 0; margin-top: 10px;&quot;
|- style=&quot;vertical-align: top;&quot;
| style=&quot;width: 55%;&quot; |
{| style=&quot;width: 100%; border: 1px solid #cedff2; background-color: #f5faff; margin-bottom: 10px;&quot;
|-
| style=&quot;background-color: #cee0f2; font-weight: bold; padding: 8px; border-bottom: 1px solid #cedff2;&quot; | 🌟 လိက်ပရေင် ရုဲစှ် (Featured Article)
|-
| style=&quot;padding: 12px; line-height: 1.6;&quot; |
'''[[ဒဿနိကဗေဒ]]''' (Philosophy) ဝွံ ဒှ် သွာင်ပညာ မလ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠိပ် ပရူ ပြသၞာ သဇိုင် ကေုာံ သဘာဝ အလုံအိုတ်သီု မပ္တံကဵု ဒြပ် (Existence)၊ ဉာဏ်ပညာ (Knowledge)၊ ၚုဟ်မး (Values)၊ ဟိုတ်ဖဵု (Reason)၊ ကေုာံ စိုတ် (Mind) ဂမၠိုင်ရ။ ဒဿနိကဗေဒ ဝွံ တၞဟ်ခြာ နူကဵု ပရေင်ဘာသာ ကေုာံ ပုံအာဂီုတအ်တုဲ၊ ဍေံ ဒုင်သဇိုင် လတူ နဲကဲ စဳစောတ် ကေုာံ ယုတ္တိ ဟိုတ်ဖဵု ဍာံဍာံ ဟေင်ရ... &lt;br&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: right; font-weight: bold;&quot;&gt;[[ဒဿနိကဗေဒ|ဆက်ဗှ်လ္ၚတ်...]]&lt;/div&gt;
|}

{| style=&quot;width: 100%; border: 1px solid #e2e2e2; background-color: #fcfcfc; margin-bottom: 10px;&quot;
|-
| style=&quot;background-color: #e2e2e2; font-weight: bold; padding: 8px; border-bottom: 1px solid #e2e2e2;&quot; | 💡 မၞး တီလဝ်ဟာ? (Did you know?)
|-
| style=&quot;padding: 12px; line-height: 1.6;&quot; |
* ... '''[[လိုက်]]''' ဂှ် ဒှ် ဂြိုဟ် မွဲဓဝ်ဟေင် ပ္ဍဲ စက္ကဝါ မပိုဲတအ် တီလဝ် မၞုံကဵု လမျီု ကေုာံ ဍာ်?
* ... '''[[စက္ကဝါ]]''' ပိုဲဏအ်ဝွံ က္တဵုဒှ်ကၠုင်လဝ် နူကဵု လၟေင်ကမၠောန် မကော်စ ခတိုဟ်ဇၞော် (Big Bang) လောန်ကၠုင် ၜိုတ် ၁၃.၈ ဗဳလဳယာန် သၞာံတေအ်?
* ... '''[[တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ]]''' ဂှ် ပ္ဍဲ အခိုက်ကၞာ ရးပလိုတ်တအ် ညးတအ် ကော်စ &quot;Hump Day&quot; မဒှ် တ္ၚဲ လဒေါဝ် သတ္တာဟ ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင်?
* ... '''[[ဂြိုဟ်အၚာ]]''' ဂှ် ဒှ် ဂြိုဟ် သာ်ဗကေတ် မၞုံကဵု ဒဵုပၟတ် ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲ သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ?
|}

| style=&quot;width: 45%;&quot; |
{| style=&quot;width: 100%; border: 1px solid #d4ebd4; background-color: #f5fbf5; margin-bottom: 10px;&quot;
|-
| style=&quot;background-color: #d4ebd4; font-weight: bold; padding: 8px; border-bottom: 1px solid #d4ebd4;&quot; | 📁 ကဏ္ဍ အဓိကဂမၠိုင် (Main Categories)
|-
| style=&quot;padding: 12px; line-height: 1.6;&quot; |
* 🏛️ '''[[:ကဏ္ဍ:ပရေင်ဍုင်ကွာန်|ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] ကေုာံ [[:ကဏ္ဍ:ဒဿနိကဗေဒ|ဒဿနိကဗေဒ]]'''
* 🌍 '''[[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ|ပထဝဳ]] ကေုာံ [[ကဏ္ဍ:ဝင်|ဝင်]]'''
* 🚀 '''[[ကဏ္ဍ:သိပ္ပံ|သိပ္ပံ]]၊ [[ကဏ္ဍ:အာကာသ|အာကာသ]] ကေုာံ [[ကဏ္ဍ:သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ|သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ]]'''
* 🗓️ '''[[ကဏ္ဍ:ပြက္ခဒိန်|ပြက္ခဒိန်]] ကေုာံ [[ကဏ္ဍ:တ္ၚဲဂမၠိုင်|တ္ၚဲဂမၠိုင်]]'''
* 🗣️ '''[[ကဏ္ဍ:ဘာသာမန်|ဘာသာစကား]] ကေုာံ [[ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင်|ယေန်သၞာင်]]'''
|}

{| style=&quot;width: 100%; border: 1px solid #f2e0ce; background-color: #fffaf5; margin-bottom: 10px;&quot;
|-
| style=&quot;background-color: #f2e0ce; font-weight: bold; padding: 8px; border-bottom: 1px solid #f2e0ce;&quot; | 🤝 ပရေင်ပါလုပ် ကေုာံ ရီုဗင် (Contribute &amp; Help)
|-
| style=&quot;padding: 12px; line-height: 1.6;&quot; |
ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ဝွံ ဒှ် ပရဝ်ဂျေတ် မကၠောန်လဝ် နကဵု ဂကောံ ညးလွပ်တအ်ရ။ မၞးလေဝ် ပါလုပ် ချူဒါန်၊ ပြင်ဆင် ကေုာံ မင်မဲ လိက်ပတ်မန် ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် မာန်ရ။
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ပရူဝဳကဳပဳဒဳယာမန်|ပရူ ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်]]
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ပါင်မုက် ဂကောံ|ပါင်မုက် ဂကောံ (Community Portal)]]
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ရီုဗင်|ရီုဗင် (Help)]]
|}
|}

[[ကဏ္ဍ:မုက်လိက် အဓိက]]
[[ကဏ္ဍ:ပါင်မုက်]]
[[ကဏ္ဍ:ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]</text>
      <sha1>63tah5cdavu31unu2lz7uqzj9tbk5wh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52741</id>
      <parentid>52740</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T15:03:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52741</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5997" sha1="js9a1osbj5zwwo73i2b9xuwkhxpcqip" xml:space="preserve">__NOTOC__
__NOEDITSECTION__
{| style=&quot;width: 100%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; margin-bottom: 10px; padding: 15px; text-align: center;&quot;
|-
| style=&quot;font-size: 160%; font-weight: bold; padding-bottom: 5px;&quot; | ဒုင်တၠုင်ရအဴ နူကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်
|-
| style=&quot;font-size: 110%;&quot; | ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ သၠးပွး မၞုံကဵု လိက်ပရေင် နကဵု အရေဝ်ဘာသာမန်၊ မညးလဵုမွဲ ဟွံရုဲ ချူဒါန် ကေုာံ ပလေဝ်ပလေတ် မာန်။
|}

{| style=&quot;width: 100%; border-spacing: 8px 0; margin-top: 10px;&quot;
|- style=&quot;vertical-align: top;&quot;
| style=&quot;width: 55%;&quot; |
{| style=&quot;width: 100%; border: 1px solid #cedff2; background-color: #f5faff; margin-bottom: 10px;&quot;
|-
| style=&quot;background-color: #cee0f2; font-weight: bold; padding: 8px; border-bottom: 1px solid #cedff2;&quot; | 🌟 လိက်ပရေင် ရုဲစှ် (Featured Article)
|-
| style=&quot;padding: 12px; line-height: 1.6;&quot; |
'''[[ဒဿနိကဗေဒ]]''' (Philosophy) ဝွံ ဒှ် သွာင်ပညာ မလ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠိပ် ပရူ ပြသၞာ သဇိုင် ကေုာံ သဘာဝ အလုံအိုတ်သီု မပ္တံကဵု ဒြပ် (Existence)၊ ဉာဏ်ပညာ (Knowledge)၊ ၚုဟ်မး (Values)၊ ဟိုတ်ဖဵု (Reason)၊ ကေုာံ စိုတ် (Mind) ဂမၠိုင်ရ။ ဒဿနိကဗေဒ ဝွံ တၞဟ်ခြာ နူကဵု ပရေင်ဘာသာ ကေုာံ ပုံအာဂီုတအ်တုဲ၊ ဍေံ ဒုင်သဇိုင် လတူ နဲကဲ စဳစောတ် ကေုာံ ယုတ္တိ ဟိုတ်ဖဵု ဍာံဍာံ ဟေင်ရ... &lt;br&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: right; font-weight: bold;&quot;&gt;[[ဒဿနိကဗေဒ|ဆက်ဗှ်လ္ၚတ်...]]&lt;/div&gt;
|}

{| style=&quot;width: 100%; border: 1px solid #e2e2e2; background-color: #fcfcfc; margin-bottom: 10px;&quot;
|-
| style=&quot;background-color: #e2e2e2; font-weight: bold; padding: 8px; border-bottom: 1px solid #e2e2e2;&quot; | 💡 မၞး တီလဝ်ဟာ? (Did you know?)
|-
| style=&quot;padding: 12px; line-height: 1.6;&quot; |
* ... '''[[လိုက်]]''' ဂှ် ဒှ် ဂြိုဟ် မွဲဓဝ်ဟေင် ပ္ဍဲ စက္ကဝါ မပိုဲတအ် တီလဝ် မၞုံကဵု လမျီု ကေုာံ ဍာ်?
* ... '''[[စက္ကဝါ]]''' ပိုဲဏအ်ဝွံ က္တဵုဒှ်ကၠုင်လဝ် နူကဵု လၟေင်ကမၠောန် မကော်စ ခတိုဟ်ဇၞော် (Big Bang) လောန်ကၠုင် ၜိုတ် ၁၃.၈ ဗဳလဳယာန် သၞာံတေအ်?
* ... '''[[တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ]]''' ဂှ် ပ္ဍဲ အခိုက်ကၞာ ရးပလိုတ်တအ် ညးတအ် ကော်စ &quot;Hump Day&quot; မဒှ် တ္ၚဲ လဒေါဝ် သတ္တာဟ ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင်?
* ... '''[[ဂြိုဟ်အၚာ]]''' ဂှ် ဒှ် ဂြိုဟ် သာ်ဗကေတ် မၞုံကဵု ဒဵုပၟတ် ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲ သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ?
|}

| style=&quot;width: 45%;&quot; |
{| style=&quot;width: 100%; border: 1px solid #d4ebd4; background-color: #f5fbf5; margin-bottom: 10px;&quot;
|-
| style=&quot;background-color: #d4ebd4; font-weight: bold; padding: 8px; border-bottom: 1px solid #d4ebd4;&quot; | 📁 ကဏ္ဍ အဓိကဂမၠိုင် (Main Categories)
|-
| style=&quot;padding: 12px; line-height: 1.6;&quot; |
* 🏛️ '''[[:ကဏ္ဍ:ပရေင်ဍုင်ကွာန်|ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] ကေုာံ [[:ကဏ္ဍ:ဒဿနိကဗေဒ|ဒဿနိကဗေဒ]]'''
* 🌍 '''[[:ကဏ္ဍ:ပထဝဳ|ပထဝဳ]] ကေုာံ [[:ကဏ္ဍ:ဝင်|ဝင်]]'''
* 🚀 '''[[:ကဏ္ဍ:သိပ္ပံ|သိပ္ပံ]]၊ [[:ကဏ္ဍ:အာကာသ|အာကာသ]] ကေုာံ [[:ကဏ္ဍ:သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ|သၞောတ်ဝ် တ္ၚဲ]]'''
* 🗓️ '''[[:ကဏ္ဍ:ပြက္ခဒိန်|ပြက္ခဒိန်]] ကေုာံ [[:ကဏ္ဍ:တ္ၚဲဂမၠိုင်|တ္ၚဲဂမၠိုင်]]'''
* 🗣️ '''[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာမန်|အရေဝ်ဘာသာ]] ကေုာံ [[:ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင်|ယေန်သၞာင်]]'''
|}

{| style=&quot;width: 100%; border: 1px solid #f2e0ce; background-color: #fffaf5; margin-bottom: 10px;&quot;
|-
| style=&quot;background-color: #f2e0ce; font-weight: bold; padding: 8px; border-bottom: 1px solid #f2e0ce;&quot; | 🤝 ပရေင်ပါလုပ် ကေုာံ ရီုဗင် (Contribute &amp; Help)
|-
| style=&quot;padding: 12px; line-height: 1.6;&quot; |
ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ဝွံ ဒှ် ပရဝ်ဂျေတ် မကၠောန်လဝ် နကဵု ဂကောံ ညးလွပ်တအ်ရ။ မၞးလေဝ် ပါလုပ် ချူဒါန်၊ ပြင်ဆင် ကေုာံ မင်မဲ လိက်ပတ်မန် ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် မာန်ရ။
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ပရူဝဳကဳပဳဒဳယာမန်|ပရူ ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်]]
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ပါင်မုက် ဂကောံ|ပါင်မုက် ဂကောံ (Community Portal)]]
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ရီုဗင်|ရီုဗင် (Help)]]
|}
|}

[[ကဏ္ဍ:မုက်လိက် အဓိက]]
[[ကဏ္ဍ:ပါင်မုက်]]
[[ကဏ္ဍ:ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]</text>
      <sha1>js9a1osbj5zwwo73i2b9xuwkhxpcqip</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ရီုဗင်</title>
    <ns>4</ns>
    <id>10038</id>
    <revision>
      <id>52742</id>
      <timestamp>2026-04-24T15:05:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Help-browser.svg|100px|right|thumb|ရီုဗင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]  '''မုက်လိက် ရီုဗင် ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်''' ({{lang-en|Mon Wikipedia Help}}) ဝွံ ဒှ် ဒၞာဲ မပကောံစွံလဝ် တင်စၞောန်ထ္ၜး၊ လၟေင်ကမၠောန် ကေုာံ သွဟ် သွက် ပြသ...&quot;</comment>
      <origin>52742</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5249" sha1="hnqxvr2yl70vkhvja30wlktq9ud4g4l" xml:space="preserve">[[File:Help-browser.svg|100px|right|thumb|ရီုဗင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]

'''မုက်လိက် ရီုဗင် ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်''' ({{lang-en|Mon Wikipedia Help}}) ဝွံ ဒှ် ဒၞာဲ မပကောံစွံလဝ် တင်စၞောန်ထ္ၜး၊ လၟေင်ကမၠောန် ကေုာံ သွဟ် သွက် ပြသၞာ မလေပ် က္တဵုဒှ်စဂမၠိုင် သွက် ညးဗှ်လိက် ကေုာံ ညးချူဒါန် ပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် သီုဖအိုတ်ရ။

== 📖 သွက် ညးဗှ်လိက် (For Readers) ==
ယဝ်ရ မၞး ဒှ် ညးမကၠုင် လ္ၚတ်ဗှ်လိက် ပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာမ္ဂး တင်ဂမၠိုင် ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ဒှ် အကျဵု သွက်မၞးရ-
* '''ပွမဂၠာဲ (Searching):''' သွက်ဂွံ ဂၠာဲ လိက်ပရေင် မၞး မနွံပၟိက်ဂှ် စကာ ကလာပ် &quot;ဂၠာဲ&quot; (Search box) မနွံ လပါ်လတူ စတိုင် ပုင် ညိ။
* '''ပွမလ္ၚတ် ကဏ္ဍ (Browsing Categories):''' လိက်ပရေင် သီုဖအိုတ်ဂှ် ပါ်စွံလဝ် နကဵု ကဏ္ဍရ။ မၞး လ္ၚတ်ဗှ်ကေတ် နူကဵု [[ကဏ္ဍ:မုက်လိက် အဓိက|ကဏ္ဍ အဓိကဂမၠိုင်]] ဂွံရ။

== ✍️ သွက် ညးချူဒါန် (For Editors) ==
ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဝွံ ဒှ် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ သၠးပွး မညးလဵုမွဲ ဟွံရုဲ ပါလုပ် ချူဒါန် ကေုာံ ပလေဝ်ပလေတ် မာန်ရ။ ယဝ်ရ မၞး မိက်ဂွံ ပါလုပ် ချူဒါန်မ္ဂး လ္ၚတ်ကေတ် တင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ညိ-
* '''ဗီုလဵု ဂွံ ပလေဝ်ပလေတ်:''' ဍဵု လတူ ဇုက် &quot;ပလေဝ်ဒါန်&quot; (Edit) ဟွံသေင်မ္ဂး &quot;ပလေဝ်ဒါန် တမ်ရိုဟ်&quot; (Edit source) မနွံ လတူ လိက်ပရေင် ဇၟာပ်ပ်မုက် ဂွံရ။
* '''ဗီုလဵု ဂွံ ဖန်ဗဒှ် လိက်ပရေင် တၟိ:''' ကၠာဟွံဂွံ ဖန်ဗဒှ် မုက်လိက်တၟိဂှ် ဂၠာဲရံင် (Search) ကိုပ်ကၠာညိ ဒဒှ်ရ လိက်ပရေင်ဂှ် နွံဒၟံင်ယျဟာ ဂှ်။ ယဝ်ဟွံမဲဏီမ္ဂး မၞး ဖန်ဗဒှ် တၟိ ဂွံရ။
* '''ကုဒ်ဝဳကဳ (Wikitext):''' သွက်ဂွံ လ္ၚတ် ဗီုလဵု ဂွံ စုတ် ဗီုရုပ်၊ ဂွံ ဆက် လေန် (Links) ကေုာံ ဂွံ ချူ ကုဒ် ဝဳကဳ။

== ⚖️ သၞောတ်ဝ် ကေုာံ စံဍာ် အဓိကဂမၠိုင် (Core Policies) ==
လိက်ပရေင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ သီုဖအိုတ် သ္ဒး ဒ္ဂေတ်ဗက် အတိုင် သၞောတ်ဝ် အဓိက ၃ သာ်-
# '''လညာတ် မလဒေါဝ် (Neutral Point of View - NPOV):''' လိက်ပရေင် သီုဖအိုတ် သ္ဒး ချူ နကဵု လညာတ် လဒေါဝ်၊ ဟွံဗက် လပါ် မွဲမွဲလပါ်။
# '''သက်သဳ ခိုင်ကၠိုက် (Verifiability):''' တင်ဂၞင် သီုဖအိုတ် သ္ဒး နွံကဵု ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) မစၟတ်သမ္တီလဝ်။
# '''ပွမဟွံချူ လညာတ်ဇကု (No Original Research - NOR):''' ဟွံကဵု အခေါင် စုတ် လညာတ် ပူဂိုလ် ဟွံသေင်မ္ဂး သုတေသန မဟွံဂွံ ပတိတ်လဝ် မ္ၚးဏီ။

== 🙋 ဒၞာဲ သွက်ဂွံ သၟာန်ဇာန် (Where to ask questions) ==
ယဝ်ရ မၞး နွံကဵု တင်သၟာန် ဟွံသေင်မ္ဂး နွံပၟိက် အရီုအဗင် မဆေင်ကဵု ပရေင်ချူဒါန်မ္ဂး-
* အာသၟာန် ပ္ဍဲ '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ပါင်မုက် ဂကောံ|ပါင်မုက် ဂကောံ (Community Portal)]]''' ဂွံရ။
* ဟွံသေင်မ္ဂး ချူစွံလဝ် တင်သၟာန် ပ္ဍဲ မုက်လိက် ဓရီုကျာ (Talk page) မဆေင်စပ် ကဵု လိက်ပရေင် ဂှ် ဂွံရ။

[[ကဏ္ဍ:ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]
[[ကဏ္ဍ:ရီုဗင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]</text>
      <sha1>hnqxvr2yl70vkhvja30wlktq9ud4g4l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:မုက်လိက် အဓိက</title>
    <ns>14</ns>
    <id>10039</id>
    <revision>
      <id>52743</id>
      <timestamp>2026-04-24T15:07:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Home icon grey.svg|150px|right|thumb|မုက်လိက် အဓိက ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]  ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကု '''မုက်လိက် အဓိက''' ({{lang-en|Main Pages}} ဟွံသေင်မ္...&quot;</comment>
      <origin>52743</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1463" sha1="1io1pzv2ducug8flllxdp8zknmfqzpp" xml:space="preserve">[[File:Home icon grey.svg|150px|right|thumb|မုက်လိက် အဓိက ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]

ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကု '''မုက်လိက် အဓိက''' ({{lang-en|Main Pages}} ဟွံသေင်မ္ဂး {{lang|en|Core Pages}}) မပ္တံကဵု မုက်လိက်တမ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ၊ မုက်လိက် သၞောတ်ဝ်၊ ပရေင်ရီုဗင် ကေုာံ ဒၞာဲဆဵုဂဗ ဂကောံ ညးလွပ်တအ်ရ။

== လိက်ပရေင် ကေုာံ မုက်လိက် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ မၞးဂွံဆဵုကေတ် မုက်လိက် အဓိက မပ္တံကဵု-
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:မုက်လိက်တမ်]] (Main Page)
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ပရူဝဳကဳပဳဒဳယာမန်]] (About Mon Wikipedia)
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ရီုဗင်]] (Help)
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ပါင်မုက် ဂကောံ]] (Community Portal)
* [[ပါင်မုက်]] (Portal)

[[ကဏ္ဍ:ပါင်မုက်]]
[[ကဏ္ဍ:ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]</text>
      <sha1>1io1pzv2ducug8flllxdp8zknmfqzpp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကောန်ဂရေတ် သၟတ်၊ ကနေဒါ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10040</id>
    <revision>
      <id>52744</id>
      <timestamp>2026-04-25T00:29:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Flag of Canada.svg|150px|right|thumb|ကောန်ဂရေတ် သၟတ် ကနေဒါ - သၞာံ ၂၀၂၅]]  '''ကောန်ဂရေတ် သၟတ်၊ ကနေဒါ''' ({{lang-en|Youth Congress, Canada}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ပေါဲကောံဓရီု ကေုာံ သဘင်သဳကၠဳ အလုံကၟိန်ဍုင် မကၠောန...&quot;</comment>
      <origin>52744</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6094" sha1="p6ayfzungep8xpiw4wqzqynswsk0lc5" xml:space="preserve">[[File:Flag of Canada.svg|150px|right|thumb|ကောန်ဂရေတ် သၟတ် ကနေဒါ - သၞာံ ၂၀၂၅]]

'''ကောန်ဂရေတ် သၟတ်၊ ကနေဒါ''' ({{lang-en|Youth Congress, Canada}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ပေါဲကောံဓရီု ကေုာံ သဘင်သဳကၠဳ အလုံကၟိန်ဍုင် မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုင် [[ကနေဒါ]] (Canada) ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ရ။ ပေါဲကောံဓရီုဏအ်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ '''မေ ၂၃ နူကဵု ၂၅၊ သၞာံ ၂၀၂၅''' တုဲ၊ ဍေံ ဒှ် ဒၞာဲ မပကောံလဝ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ်၊ တၠပညာ၊ ကေုာံ ညးချဳဒရိုင် ပရေင်မၞိဟ် နူကဵု ဒေသနာနာ သွက်ဂွံ သဳကၠဳ သ္ၚဳဂၠိပ် ပြသၞာ မက္တဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ ကေုာံ ဍုင်ကနေဒါ ရ။

== တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ ပရူပရာ အဓိက ==
ပေါဲကောံဓရီု ကောန်ဂရေတ်ဏအ်ဝွံ နွံကဵု တင်ရန်တၟအ် အဓိက သွက်ဂွံ ပံက်ကဵု အခေါင်အရာ သၟတ်တအ် ညံင်ဂွံ ပါလုပ် ပ္ဍဲ ပရေင်ဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ် ပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် ဗွဲမလှဲလးရ။

ပရူပရာ အဓိက မသဳကၠဳလဝ် ပ္ဍဲ ပေါဲကောံဓရီုဂှ် မပ္တံကဵု-
* '''ပရေင်ပြံင်လှာဲ ရာသဳဥတု (Climate Change):''' သွက်ဂွံ ဂၠာဲသွဟ် ညံင်ဂွံ ဖ္အောန်ဖျေံ ဓါတ်ကာဗောန် (Carbon footprint) ကေုာံ ညံင်ဂွံ ကၠောန်ဗဒှ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် သာ်ၚေက် (Green economy) သွက် အနာဂတ်။
* '''ပရေင်တုပ်သၟဟ် ပရေင်မၞိဟ် (Social Justice):''' ပွမစဵုဒၞာ အခေါင်အရာ မၞိဟ်၊ ပွမပံင်နှဴ ဂကူနာနာ (Diversity and Inclusion) ကေုာံ ပွမဖအိုတ်ကၠေအ် အခိုက် ပါ်ခြာ ဂကူ လတူ ညးကောန်ရင်းဂမၠိုင် (Indigenous peoples) ပ္ဍဲ ကနေဒါ။
* '''ပရေင်ထတ်ယုက် စိုတ် (Mental Health):''' ကိစ္စ ပရေင်ထတ်ယုက် စိုတ် အကြာ သၟတ်ဂမၠိုင် ကေုာံ ညံင်ဂွံ ကဵု အရီုအဗင် လပါ် ကလင်စိုတ်။
* '''ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ကမၠောန် (Youth Employment):''' သွက်ဂွံ ဖန်ဗဒှ် အခေါင်အရာ ကမၠောန် သွက် သၟတ်တအ် ပ္ဍဲ ခေတ် ဒဳဂျဳတယ်၊ ဉာဏ်ပညာတု (AI) ကေုာံ ပညာသုခုမ။

== လၟေင် အစဳအဇန် (Agenda) ==
ပ္ဍဲကဵု ပွိုင် ၃ တ္ၚဲ (မေ ၂၃-၂၅၊ ၂၀၂၅) ဂှ်၊ လၟေင် အစဳအဇန်တအ် ပါ်လဝ် နကဵု ကဏ္ဍ နာနာ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-
* '''တ္ၚဲပထမ (မေ ၂၃):''' ပေါဲပံက်သဘင် (Opening Ceremony)၊ လဟီု မိန့်ခွန်း နူကဵု က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် အလဵုအသဳ ကေုာံ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ်တအ်။
* '''တ္ၚဲဒုတိယ (မေ ၂၄):''' ပေါဲသဳကၠဳ ကဏ္ဍသၟတ် (Panel discussions) ကေုာံ ပေါဲကမၠောန် (Workshops) သွက်ဂွံ ဗ္တောန် ကွတ်နာနာ သွက် ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်။
* '''တ္ၚဲတတိယ (မေ ၂၅):''' ပွမပကောံ တင်သ္ဂုတ်သွာတ်၊ လဟီု ကၞောတ်တဲ (Closing remarks) ကေုာံ ပေါဲကၟာတ်သဘင်။

== အကျဵုဖဵု ကေုာံ တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ==
နူကဵု ကောန်ဂရေတ် သၟတ် သၞာံ ၂၀၂၅ ဏအ်၊ ညးစၞးတအ် ပတိတ်လဝ် လိက်ကသုက် တင်သ္ဂုတ်သွာတ် (Declaration) သွက်ဂွံ ပလံင်ဗစိုပ် ဇရေင် အလဵုအသဳ ကနေဒါ ကေုာံ ဂကောံ ရးနိဂီုနာနာ (United Nations) ရ။ တင်သ္ဂုတ်သွာတ်ဏအ်ဝွံ ဍေံ ဒှ် သဇိုင် အဓိက သွက်ဂွံ ဆက်ကၠောန်အာ ကမၠောန် မဆေင်ကဵု အခေါင်အရာ ကေုာံ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် သၟတ် ပ္ဍဲ အနာဂတ် ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ကနေဒါ]] (Canada)
* [[ကောန်ဂရေတ် သၟတ်]] (Youth Congress)
* [[အခေါင်အရာ သၟတ်]] (Youth Rights)

[[ကဏ္ဍ:ကောန်ဂရေတ် သၟတ်]]
[[ကဏ္ဍ:သဘင် ပ္ဍဲ ကနေဒါ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅]]</text>
      <sha1>p6ayfzungep8xpiw4wqzqynswsk0lc5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တက္ကသိုလ် ဗြိတိသှ် ကဝ်လမ္ဗဳယာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10041</id>
    <revision>
      <id>52745</id>
      <timestamp>2026-04-25T00:34:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:University of British Columbia shield.svg|150px|right|thumb|တက္ကသိုလ် ဗြိတိသှ် ကဝ်လံမ္ဗဳယာ - University of British Columbia (UBC)]]  '''တက္ကသိုလ် ဗြိတိသှ် ကဝ်လံမ္ဗဳယာ''' ({{lang-en|University of British Columbia}}, ဗွဲခမၞောန် - '''UBC''') ဂှ် ဒှ် တက္ကသို...&quot;</comment>
      <origin>52745</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4697" sha1="f8185oiq6wuj1ttqew3f439kxyva4v5" xml:space="preserve">[[File:University of British Columbia shield.svg|150px|right|thumb|တက္ကသိုလ် ဗြိတိသှ် ကဝ်လံမ္ဗဳယာ - University of British Columbia (UBC)]]

'''တက္ကသိုလ် ဗြိတိသှ် ကဝ်လံမ္ဗဳယာ''' ({{lang-en|University of British Columbia}}, ဗွဲခမၞောန် - '''UBC''') ဂှ် ဒှ် တက္ကသိုလ် သုတေသန အလဵုအသဳ မၞုံ ပ္ဍဲ တွဵုရး ဗြိတိသှ် ကဝ်လံမ္ဗဳယာ၊ ကၟိန်ဍုင် [[ကနေဒါ]] (Canada) ရ။ တက္ကသိုလ်ဏအ်ဝွံ နွံကဵု တိုက်ဥပစာ (Campus) အဓိက ၜါဒၞာဲ မတွဟ်ဂး ပ္ဍဲ ဍုင် [[ဗանքူဗာ]] (Vancouver) ကေုာံ ဍုင် ကေလဝ်နာ (Kelowna - Okanagan campus) ရ။ UBC ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၀၈ တုဲ၊ ဍေံ ဒှ် တက္ကသိုလ် မတြေံအိုတ် ပ္ဍဲကဵု တွဵုရး ဗြိတိသှ် ကဝ်လံမ္ဗဳယာ ရ။&lt;ref&gt;Pound, Richard W. (2005). ''Fitzhenry and Whiteside Book of Canadian Facts and Dates''. Fitzhenry and Whiteside.&lt;/ref&gt;

== ဝင် (History) ==
တက္ကသိုလ်ဏအ်ဝွံ စက္တဵုဒှ်လဝ် နူကဵု သၞောဝ်ဥပဒေ တက္ကသိုလ် တွဵုရး ဗြိတိသှ် ကဝ်လံမ္ဗဳယာ (British Columbia University Act) ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၀၈ ရ။ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၁၅ ဂှ် စပံက်လဝ် တန်ဗ္တောန် ကိုပ်ကၠာအိုတ် သွက် ကွးဘာတအ်ရ။ စနူဂှ်တုဲ တက္ကသိုလ်ဝွံ ဇၞော်မောဝ် တိုန်အာ ဗွဲမပြဟ်တုဲ ဒှ်ကၠုင် တက္ကသိုလ် ကဆံင်သၠုင်အိုတ် မွဲ ပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုင် ကနေဒါ ရ။

== တိုက်ဥပစာ ကေုာံ အခေါင်အရာ (Campuses) ==
* '''တိုက်ဥပစာ ဗանքူဗာ (Vancouver Campus):''' ဒှ် တိုက်ဥပစာ အဓိက ကေုာံ ဇၞော်အိုတ်၊ မၞုံ ဗဒါဲ ၜဳ မှာသមុဒ္ဒရာ ပစိဖိတ် (Pacific Ocean)၊ ပ္ဍဲ ဒေသ Point Grey ရ။ ဒၞာဲဏအ်ဂှ် ပြာကတ် ဟိုတ်နူ သဘာဝ မကျေဝ်ဂေါဝ် ကေုာံ တိုက်ဗှ်လိက် ဇၞော်ဇၞော်တအ်ရ။
* '''တိုက်ဥပစာ အဝ်ကာနာဂါန် (Okanagan Campus):''' စပံက်လဝ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၀၅ ပ္ဍဲ ဍုင် Kelowna တုဲ၊ ဒှ် တိုက်ဥပစာ မဇၞော်မောဝ်ဒၟံင် ဗွဲမပြဟ် မွဲရ။

== ကဆံင် ပရေင်ပညာ ကေုာံ သုတေသန ==
UBC ဝွံ မလေပ် ပါလုပ် ပ္ဍဲ စရင် တက္ကသိုလ် မခိုဟ်အိုတ် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ လၟိုန်ရ (ဗွဲမဂၠိုင်မ္ဂး နွံ ပ္ဍဲ အကြာ ကဆံင် ၃၀ ကဵု ၅၀ လတူ ဂၠးတိ)။&lt;ref&gt;Academic Ranking of World Universities (2023). &quot;Shanghai Ranking&quot;.&lt;/ref&gt; တက္ကသိုလ်ဏအ်ဝွံ ဒှ် ဒၞာဲ ဗဟဵု သုတေသန မကိစ္စဇၞော် မွဲတုဲ၊ ပ္တိတ်လဝ် တၠပညာ မကလိဂွံ လာပ် နဝ်ဗဴ (Nobel laureates) သီုဖအိုတ် ၈ တၠ ကေုာံ သၟိင် ဍုင်ကနေဒါ ၃ တၠ (သီုကဵု သၟိင် ဂျာသတေန် တရူဒဝ် - Justin Trudeau) လေဝ် တုဲလဝ် ဘာ နူကဵု တက္ကသိုလ်ဏအ် ကီုရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ကနေဒါ]] (Canada)
* [[ဗանքူဗာ]] (Vancouver)
* [[တက္ကသိုလ်]] (University)

[[ကဏ္ဍ:တက္ကသိုလ် ပ္ဍဲ ကနေဒါ]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ပညာ ကဆံင်သၠုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ဗြိတိသှ် ကဝ်လံမ္ဗဳယာ]]</text>
      <sha1>f8185oiq6wuj1ttqew3f439kxyva4v5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52746</id>
      <parentid>52745</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T00:34:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52746</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4697" sha1="it9x0uuxbu2u2en1e8ikl50wvjm5l20" xml:space="preserve">[[File:University of British Columbia shield.svg|150px|right|thumb|တက္ကသိုလ် ဗြိတိသှ် ကဝ်လံမ္ဗဳယာ - University of British Columbia (UBC)]]

'''တက္ကသိုလ် ဗြိတိသှ် ကဝ်လံမ္ဗဳယာ''' ({{lang-en|University of British Columbia}}, ဗွဲခမၞောန် - '''UBC''') ဂှ် ဒှ် တက္ကသိုလ် သုတေသန အလဵုအသဳ မၞုံ ပ္ဍဲ တွဵုရး ဗြိတိသှ် ကဝ်လံမ္ဗဳယာ၊ ကၟိန်ဍုင် [[ကနေဒါ]] (Canada) ရ။ တက္ကသိုလ်ဏအ်ဝွံ နွံကဵု တိုက်ဥပစာ (Campus) အဓိက ၜါဒၞာဲ မတွဟ်ဂး ပ္ဍဲ ဍုင် [[ဗန်ခူဗာ]] (Vancouver) ကေုာံ ဍုင် ကေလဝ်နာ (Kelowna - Okanagan campus) ရ။ UBC ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၀၈ တုဲ၊ ဍေံ ဒှ် တက္ကသိုလ် မတြေံအိုတ် ပ္ဍဲကဵု တွဵုရး ဗြိတိသှ် ကဝ်လံမ္ဗဳယာ ရ။&lt;ref&gt;Pound, Richard W. (2005). ''Fitzhenry and Whiteside Book of Canadian Facts and Dates''. Fitzhenry and Whiteside.&lt;/ref&gt;

== ဝင် (History) ==
တက္ကသိုလ်ဏအ်ဝွံ စက္တဵုဒှ်လဝ် နူကဵု သၞောဝ်ဥပဒေ တက္ကသိုလ် တွဵုရး ဗြိတိသှ် ကဝ်လံမ္ဗဳယာ (British Columbia University Act) ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၀၈ ရ။ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၁၅ ဂှ် စပံက်လဝ် တန်ဗ္တောန် ကိုပ်ကၠာအိုတ် သွက် ကွးဘာတအ်ရ။ စနူဂှ်တုဲ တက္ကသိုလ်ဝွံ ဇၞော်မောဝ် တိုန်အာ ဗွဲမပြဟ်တုဲ ဒှ်ကၠုင် တက္ကသိုလ် ကဆံင်သၠုင်အိုတ် မွဲ ပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုင် ကနေဒါ ရ။

== တိုက်ဥပစာ ကေုာံ အခေါင်အရာ (Campuses) ==
* '''တိုက်ဥပစာ ဗանքူဗာ (Vancouver Campus):''' ဒှ် တိုက်ဥပစာ အဓိက ကေုာံ ဇၞော်အိုတ်၊ မၞုံ ဗဒါဲ ၜဳ မှာသមុဒ္ဒရာ ပစိဖိတ် (Pacific Ocean)၊ ပ္ဍဲ ဒေသ Point Grey ရ။ ဒၞာဲဏအ်ဂှ် ပြာကတ် ဟိုတ်နူ သဘာဝ မကျေဝ်ဂေါဝ် ကေုာံ တိုက်ဗှ်လိက် ဇၞော်ဇၞော်တအ်ရ။
* '''တိုက်ဥပစာ အဝ်ကာနာဂါန် (Okanagan Campus):''' စပံက်လဝ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၀၅ ပ္ဍဲ ဍုင် Kelowna တုဲ၊ ဒှ် တိုက်ဥပစာ မဇၞော်မောဝ်ဒၟံင် ဗွဲမပြဟ် မွဲရ။

== ကဆံင် ပရေင်ပညာ ကေုာံ သုတေသန ==
UBC ဝွံ မလေပ် ပါလုပ် ပ္ဍဲ စရင် တက္ကသိုလ် မခိုဟ်အိုတ် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ လၟိုန်ရ (ဗွဲမဂၠိုင်မ္ဂး နွံ ပ္ဍဲ အကြာ ကဆံင် ၃၀ ကဵု ၅၀ လတူ ဂၠးတိ)။&lt;ref&gt;Academic Ranking of World Universities (2023). &quot;Shanghai Ranking&quot;.&lt;/ref&gt; တက္ကသိုလ်ဏအ်ဝွံ ဒှ် ဒၞာဲ ဗဟဵု သုတေသန မကိစ္စဇၞော် မွဲတုဲ၊ ပ္တိတ်လဝ် တၠပညာ မကလိဂွံ လာပ် နဝ်ဗဴ (Nobel laureates) သီုဖအိုတ် ၈ တၠ ကေုာံ သၟိင် ဍုင်ကနေဒါ ၃ တၠ (သီုကဵု သၟိင် ဂျာသတေန် တရူဒဝ် - Justin Trudeau) လေဝ် တုဲလဝ် ဘာ နူကဵု တက္ကသိုလ်ဏအ် ကီုရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ကနေဒါ]] (Canada)
* [[ဗանքူဗာ]] (Vancouver)
* [[တက္ကသိုလ်]] (University)

[[ကဏ္ဍ:တက္ကသိုလ် ပ္ဍဲ ကနေဒါ]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ပညာ ကဆံင်သၠုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ဗြိတိသှ် ကဝ်လမ္ဗဳယာ]]</text>
      <sha1>it9x0uuxbu2u2en1e8ikl50wvjm5l20</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52747</id>
      <parentid>52746</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T00:35:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် */</comment>
      <origin>52747</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4700" sha1="90bz5ms7ixi6m81zsu3ii6ax4i90tuk" xml:space="preserve">[[File:University of British Columbia shield.svg|150px|right|thumb|တက္ကသိုလ် ဗြိတိသှ် ကဝ်လံမ္ဗဳယာ - University of British Columbia (UBC)]]

'''တက္ကသိုလ် ဗြိတိသှ် ကဝ်လံမ္ဗဳယာ''' ({{lang-en|University of British Columbia}}, ဗွဲခမၞောန် - '''UBC''') ဂှ် ဒှ် တက္ကသိုလ် သုတေသန အလဵုအသဳ မၞုံ ပ္ဍဲ တွဵုရး ဗြိတိသှ် ကဝ်လံမ္ဗဳယာ၊ ကၟိန်ဍုင် [[ကနေဒါ]] (Canada) ရ။ တက္ကသိုလ်ဏအ်ဝွံ နွံကဵု တိုက်ဥပစာ (Campus) အဓိက ၜါဒၞာဲ မတွဟ်ဂး ပ္ဍဲ ဍုင် [[ဗန်ခူဗာ]] (Vancouver) ကေုာံ ဍုင် ကေလဝ်နာ (Kelowna - Okanagan campus) ရ။ UBC ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၀၈ တုဲ၊ ဍေံ ဒှ် တက္ကသိုလ် မတြေံအိုတ် ပ္ဍဲကဵု တွဵုရး ဗြိတိသှ် ကဝ်လံမ္ဗဳယာ ရ။&lt;ref&gt;Pound, Richard W. (2005). ''Fitzhenry and Whiteside Book of Canadian Facts and Dates''. Fitzhenry and Whiteside.&lt;/ref&gt;

== ဝင် (History) ==
တက္ကသိုလ်ဏအ်ဝွံ စက္တဵုဒှ်လဝ် နူကဵု သၞောဝ်ဥပဒေ တက္ကသိုလ် တွဵုရး ဗြိတိသှ် ကဝ်လံမ္ဗဳယာ (British Columbia University Act) ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၀၈ ရ။ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၁၅ ဂှ် စပံက်လဝ် တန်ဗ္တောန် ကိုပ်ကၠာအိုတ် သွက် ကွးဘာတအ်ရ။ စနူဂှ်တုဲ တက္ကသိုလ်ဝွံ ဇၞော်မောဝ် တိုန်အာ ဗွဲမပြဟ်တုဲ ဒှ်ကၠုင် တက္ကသိုလ် ကဆံင်သၠုင်အိုတ် မွဲ ပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုင် ကနေဒါ ရ။

== တိုက်ဥပစာ ကေုာံ အခေါင်အရာ (Campuses) ==
* '''တိုက်ဥပစာ ဗանքူဗာ (Vancouver Campus):''' ဒှ် တိုက်ဥပစာ အဓိက ကေုာံ ဇၞော်အိုတ်၊ မၞုံ ဗဒါဲ ၜဳ မှာသមុဒ္ဒရာ ပစိဖိတ် (Pacific Ocean)၊ ပ္ဍဲ ဒေသ Point Grey ရ။ ဒၞာဲဏအ်ဂှ် ပြာကတ် ဟိုတ်နူ သဘာဝ မကျေဝ်ဂေါဝ် ကေုာံ တိုက်ဗှ်လိက် ဇၞော်ဇၞော်တအ်ရ။
* '''တိုက်ဥပစာ အဝ်ကာနာဂါန် (Okanagan Campus):''' စပံက်လဝ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၀၅ ပ္ဍဲ ဍုင် Kelowna တုဲ၊ ဒှ် တိုက်ဥပစာ မဇၞော်မောဝ်ဒၟံင် ဗွဲမပြဟ် မွဲရ။

== ကဆံင် ပရေင်ပညာ ကေုာံ သုတေသန ==
UBC ဝွံ မလေပ် ပါလုပ် ပ္ဍဲ စရင် တက္ကသိုလ် မခိုဟ်အိုတ် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ လၟိုန်ရ (ဗွဲမဂၠိုင်မ္ဂး နွံ ပ္ဍဲ အကြာ ကဆံင် ၃၀ ကဵု ၅၀ လတူ ဂၠးတိ)။&lt;ref&gt;Academic Ranking of World Universities (2023). &quot;Shanghai Ranking&quot;.&lt;/ref&gt; တက္ကသိုလ်ဏအ်ဝွံ ဒှ် ဒၞာဲ ဗဟဵု သုတေသန မကိစ္စဇၞော် မွဲတုဲ၊ ပ္တိတ်လဝ် တၠပညာ မကလိဂွံ လာပ် နဝ်ဗဴ (Nobel laureates) သီုဖအိုတ် ၈ တၠ ကေုာံ သၟိင် ဍုင်ကနေဒါ ၃ တၠ (သီုကဵု သၟိင် ဂျာသတေန် တရူဒဝ် - Justin Trudeau) လေဝ် တုဲလဝ် ဘာ နူကဵု တက္ကသိုလ်ဏအ် ကီုရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ကနေဒါ]] (Canada)
* [[ဗန်ခူဗာ]] (Vancouver)
* [[တက္ကသိုလ်]] (University)

[[ကဏ္ဍ:တက္ကသိုလ် ပ္ဍဲ ကနေဒါ]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ပညာ ကဆံင်သၠုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ဗြိတိသှ် ကဝ်လမ္ဗဳယာ]]</text>
      <sha1>90bz5ms7ixi6m81zsu3ii6ax4i90tuk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အစဳအဇန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် အလုံဂၠးတိ - တူရကဳ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10042</id>
    <revision>
      <id>52748</id>
      <timestamp>2026-04-25T00:38:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Flag of Turkey.svg|150px|right|thumb|အစဳအဇန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် အလုံဂၠးတိ တူရကဳ - သၞာံ ၂၀၂၅]]  '''အစဳအဇန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် အလုံဂၠးတိ - တူရကဳ''' ({{lang-en|International Leadership Program - Turkey}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ပေါဲကော...&quot;</comment>
      <origin>52748</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6193" sha1="7oijb480v2trbf7ih4ykqszhsy4zivg" xml:space="preserve">[[File:Flag of Turkey.svg|150px|right|thumb|အစဳအဇန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် အလုံဂၠးတိ တူရကဳ - သၞာံ ၂၀၂၅]]

'''အစဳအဇန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် အလုံဂၠးတိ - တူရကဳ''' ({{lang-en|International Leadership Program - Turkey}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ပေါဲကောံဓရီု ကေုာံ တန်ဗ္တောန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် အလုံဂၠးတိ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ဍုင် [[တူရကဳ]] (Turkey) ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ရ။ အစဳအဇန်ဏအ်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ '''ဨပြဳ ၁၅ နူကဵု ၁၇၊ သၞာံ ၂၀၂၅''' တုဲ၊ ဍေံ ဒှ် ဒၞာဲ မပကောံလဝ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ်၊ တၠပညာ၊ ကေုာံ ညးတၠပရေင်ပိုန်ဒြပ် နူကဵု ဍုင်နာနာ သွက်ဂွံ သဳကၠဳ၊ လ္ၚတ် ကေုာံ ဖန်ဇန် အနာဂတ် သွက် ဂၠးတိ ရ။

== တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ ပရူပရာ အဓိက ==
အစဳအဇန်ဏအ်ဝွံ နွံကဵု တင်ရန်တၟအ် အဓိက သွက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ် ကဆံင် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ်တအ် ညံင်ဂွံ ဍိုက်ပေင် ကု ကွတ် (Skills) မနွံပၟိက် ပ္ဍဲ ရာစု ၂၁ ကေုာံ ညံင်ဂွံ ကၠောန်ဗဒှ် ပရေင်ဆက်ဆောံ အကြာ ဍုင်နာနာ (International networking) ရ။

ပရူပရာ အဓိက မသဳကၠဳလဝ် ပ္ဍဲ အစဳအဇန်ဂှ် မပ္တံကဵု-
* '''ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ကေုာံ ပရေင်ပြံင်လှာဲ (Transformational Leadership):''' သွက်ဂွံ လ္ၚတ် ဗီုလဵု ဂွံ က္ဍိုက်က္ဍိုပ် ကေုာံ ဖန်ဗဒှ် ပရေင်ပြံင်လှာဲ ခိုဟ်ဟ် ပ္ဍဲ ဂကောံမၞိဟ် ကေုာံ ဍုင်မိတိမ ဇကု။
* '''ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ အနာဂတ် (Global Economy &amp; Future Trends):''' သ္ၚဳဂၠိပ် ပရူ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂၠးတိ ကေုာံ အခေါင်အရာ သွက် သၟတ်တအ် ပ္ဍဲ ခေတ် ပညာသုခုမ ကေုာံ ဉာဏ်ပညာတု (AI)။
* '''ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ သၞောဝ်ဓဝ် (Peace and Justice):''' ပွမသဳကၠဳ ပရူ ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် အလုံဂၠးတိ ကေုာံ ဗီုလဵု က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ်တအ် ဂွံ ပါလုပ် ရီုဗင် ပ္ဍဲ ပရေင်ဖအိုတ်ကၠေအ် ပဋိပက္ခ အကြာ ဍုင် ကေုာံ ဂကူနာနာ။

== လၟေင် အစဳအဇန် (Agenda) ==
ပ္ဍဲကဵု ပွိုင် ၃ တ္ၚဲ (ဨပြဳ ၁၅-၁၇၊ ၂၀၂၅) ဂှ်၊ လၟေင် အစဳအဇန်တအ် ပါ်လဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-
* '''တ္ၚဲပထမ (ဨပြဳ ၁၅):''' ပေါဲပံက်သဘင် (Opening Ceremony)၊ လဟီု မိန့်ခွန်း နူကဵု တၠပညာ ဂၠးတိ ကေုာံ ပေါဲမိတ်ဆက် အကြာ ညးပါလုပ်တအ် (Networking session)။
* '''တ္ၚဲဒုတိယ (ဨပြဳ ၁၆):''' ပေါဲသဳကၠဳ ကဏ္ဍသၟတ် (Panel discussions)၊ ပေါဲကမၠောန် (Workshops) သွက်ဂွံ သ္ၚဳဂၠိပ် ပြသၞာ ပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ ပရေင်ပညာ။
* '''တ္ၚဲတတိယ (ဨပြဳ ၁၇):''' ပွမထ္ၜးပျး အစဳအဇန် ကမၠောန် (Project presentations)၊ လဟီု ကၞောတ်တဲ (Closing remarks) ကေုာံ ပေါဲကၟာတ်သဘင် ကေုာံ ပွမကဵု တဆိပ်ကြာ။

== အကျဵုဖဵု ကေုာံ တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ==
အစဳအဇန်ဏအ်ဝွံ ဍေံ ပံက်ကဵု အခေါင်အရာ သွက် ညးပါလုပ်တအ် ညံင်ဂွံ ကလိဂွံ ပရေင်ဆဵုဂဗ တၟိတၟိ၊ ကေုာံ ညံင်ဂွံ ဒက်ပ္တန် မဟာမိတ် (Alliances) အကြာ သၟတ် ဍုင်နာနာရ။ ညးပါလုပ် သီုဖအိုတ် ကလိဂွံ တဆိပ်ကြာ မဒုင်လဝ် စၟတ်သမ္တီ နူကဵု ဂကောံအလုံဂၠးတိ (International Certificate) တုဲ ဍေံ ဒှ် အရီုအဗင် ဇၞော်ကဵု ဒြဟတ် သွက် ပရေင်ပညာ ကေုာံ ပရေင်ကမၠောန် အနာဂတ် ညးတအ်ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[တူရကဳ]] (Turkey)
* [[ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်]] (Leadership)
* [[ကောန်ဂရေတ် သၟတ်]] (Youth Congress)

[[ကဏ္ဍ:အစဳအဇန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်]]
[[ကဏ္ဍ:သဘင် ပ္ဍဲ တူရကဳ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅]]</text>
      <sha1>7oijb480v2trbf7ih4ykqszhsy4zivg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52749</id>
      <parentid>52748</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T00:40:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* အကျဵုဖဵု ကေုာံ တင်သ္ဂုတ်သွာတ် */</comment>
      <origin>52749</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6190" sha1="fz7opq48b9f0rwkfj2k91o4x1su8ixd" xml:space="preserve">[[File:Flag of Turkey.svg|150px|right|thumb|အစဳအဇန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် အလုံဂၠးတိ တူရကဳ - သၞာံ ၂၀၂၅]]

'''အစဳအဇန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် အလုံဂၠးတိ - တူရကဳ''' ({{lang-en|International Leadership Program - Turkey}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ပေါဲကောံဓရီု ကေုာံ တန်ဗ္တောန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် အလုံဂၠးတိ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ဍုင် [[တူရကဳ]] (Turkey) ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ရ။ အစဳအဇန်ဏအ်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ '''ဨပြဳ ၁၅ နူကဵု ၁၇၊ သၞာံ ၂၀၂၅''' တုဲ၊ ဍေံ ဒှ် ဒၞာဲ မပကောံလဝ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ်၊ တၠပညာ၊ ကေုာံ ညးတၠပရေင်ပိုန်ဒြပ် နူကဵု ဍုင်နာနာ သွက်ဂွံ သဳကၠဳ၊ လ္ၚတ် ကေုာံ ဖန်ဇန် အနာဂတ် သွက် ဂၠးတိ ရ။

== တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ ပရူပရာ အဓိက ==
အစဳအဇန်ဏအ်ဝွံ နွံကဵု တင်ရန်တၟအ် အဓိက သွက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ် ကဆံင် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ်တအ် ညံင်ဂွံ ဍိုက်ပေင် ကု ကွတ် (Skills) မနွံပၟိက် ပ္ဍဲ ရာစု ၂၁ ကေုာံ ညံင်ဂွံ ကၠောန်ဗဒှ် ပရေင်ဆက်ဆောံ အကြာ ဍုင်နာနာ (International networking) ရ။

ပရူပရာ အဓိက မသဳကၠဳလဝ် ပ္ဍဲ အစဳအဇန်ဂှ် မပ္တံကဵု-
* '''ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ကေုာံ ပရေင်ပြံင်လှာဲ (Transformational Leadership):''' သွက်ဂွံ လ္ၚတ် ဗီုလဵု ဂွံ က္ဍိုက်က္ဍိုပ် ကေုာံ ဖန်ဗဒှ် ပရေင်ပြံင်လှာဲ ခိုဟ်ဟ် ပ္ဍဲ ဂကောံမၞိဟ် ကေုာံ ဍုင်မိတိမ ဇကု။
* '''ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ အနာဂတ် (Global Economy &amp; Future Trends):''' သ္ၚဳဂၠိပ် ပရူ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂၠးတိ ကေုာံ အခေါင်အရာ သွက် သၟတ်တအ် ပ္ဍဲ ခေတ် ပညာသုခုမ ကေုာံ ဉာဏ်ပညာတု (AI)။
* '''ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ သၞောဝ်ဓဝ် (Peace and Justice):''' ပွမသဳကၠဳ ပရူ ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် အလုံဂၠးတိ ကေုာံ ဗီုလဵု က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ်တအ် ဂွံ ပါလုပ် ရီုဗင် ပ္ဍဲ ပရေင်ဖအိုတ်ကၠေအ် ပဋိပက္ခ အကြာ ဍုင် ကေုာံ ဂကူနာနာ။

== လၟေင် အစဳအဇန် (Agenda) ==
ပ္ဍဲကဵု ပွိုင် ၃ တ္ၚဲ (ဨပြဳ ၁၅-၁၇၊ ၂၀၂၅) ဂှ်၊ လၟေင် အစဳအဇန်တအ် ပါ်လဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-
* '''တ္ၚဲပထမ (ဨပြဳ ၁၅):''' ပေါဲပံက်သဘင် (Opening Ceremony)၊ လဟီု မိန့်ခွန်း နူကဵု တၠပညာ ဂၠးတိ ကေုာံ ပေါဲမိတ်ဆက် အကြာ ညးပါလုပ်တအ် (Networking session)။
* '''တ္ၚဲဒုတိယ (ဨပြဳ ၁၆):''' ပေါဲသဳကၠဳ ကဏ္ဍသၟတ် (Panel discussions)၊ ပေါဲကမၠောန် (Workshops) သွက်ဂွံ သ္ၚဳဂၠိပ် ပြသၞာ ပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ ပရေင်ပညာ။
* '''တ္ၚဲတတိယ (ဨပြဳ ၁၇):''' ပွမထ္ၜးပျး အစဳအဇန် ကမၠောန် (Project presentations)၊ လဟီု ကၞောတ်တဲ (Closing remarks) ကေုာံ ပေါဲကၟာတ်သဘင် ကေုာံ ပွမကဵု တဆိပ်ကြာ။

== အဆက်ဖဵု ကေုာံ တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ==
အစဳအဇန်ဏအ်ဝွံ ဍေံ ပံက်ကဵု အခေါင်အရာ သွက် ညးပါလုပ်တအ် ညံင်ဂွံ ကလိဂွံ ပရေင်ဆဵုဂဗ တၟိတၟိ၊ ကေုာံ ညံင်ဂွံ ဒက်ပ္တန် မဟာမိတ် (Alliances) အကြာ သၟတ် ဍုင်နာနာရ။ ညးပါလုပ် သီုဖအိုတ် ကလိဂွံ တဆိပ်ကြာ မဒုင်လဝ် စၟတ်သမ္တီ နူကဵု ဂကောံအလုံဂၠးတိ (International Certificate) တုဲ ဍေံ ဒှ် အရီုအဗင် ဇၞော်ကဵု ဒြဟတ် သွက် ပရေင်ပညာ ကေုာံ ပရေင်ကမၠောန် အနာဂတ် ညးတအ်ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[တူရကဳ]] (Turkey)
* [[ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်]] (Leadership)
* [[ကောန်ဂရေတ် သၟတ်]] (Youth Congress)

[[ကဏ္ဍ:အစဳအဇန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်]]
[[ကဏ္ဍ:သဘင် ပ္ဍဲ တူရကဳ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅]]</text>
      <sha1>fz7opq48b9f0rwkfj2k91o4x1su8ixd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဝေန်သာ ဟဝ်တေဝ် ကေုာံ ဗဟဵုကောံဓရီု</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10043</id>
    <revision>
      <id>52750</id>
      <timestamp>2026-04-25T00:43:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Flag of Turkey.svg|150px|right|thumb|ဝေန်သာ ဟဝ်တေဝ် ကေုာံ ဗဟဵုကောံဓရီု - အေတ်သ딴ဗူလ၊ တူရကဳ]]  '''ဝေန်သာ ဟဝ်တေဝ် ကေုာံ ဗဟဵုကောံဓရီု''' ({{lang-en|Windsor Hotel &amp; Convention Center}}) ဂှ် ဒှ် ဟဝ်တေဝ် ကဆံင် ၅-သၞံင် က...&quot;</comment>
      <origin>52750</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4748" sha1="ear37152otk3wdzuct3lxz39mk1w6iu" xml:space="preserve">[[File:Flag of Turkey.svg|150px|right|thumb|ဝေန်သာ ဟဝ်တေဝ် ကေုာံ ဗဟဵုကောံဓရီု - အေတ်သ딴ဗူလ၊ တူရကဳ]]

'''ဝေန်သာ ဟဝ်တေဝ် ကေုာံ ဗဟဵုကောံဓရီု''' ({{lang-en|Windsor Hotel &amp; Convention Center}}) ဂှ် ဒှ် ဟဝ်တေဝ် ကဆံင် ၅-သၞံင် ကေုာံ ဗဟဵုသဘင်ကောံဓရီု မၞုံ ပ္ဍဲ ဍုင် [[အေတ်သ딴ဗူလ]] (Istanbul)၊ ကၟိန်ဍုင် [[တူရကဳ]] (Turkey) ရ။ ဟဝ်တေဝ်ဏအ်ဝွံ ပြာကတ် ဗွဲမလောန် သွက် ညးမကၠုင် ဇူဒီု၊ ကၠောန် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်ကောံဓရီု အလုံဂၠးတိဂမၠိုင်ရ။ ဍေံ နွံ ပ္ဍဲ ခရိုင် Bayrampaşa တုဲ ကြပ် ကု ၜဳ Golden Horn ရ။&lt;ref&gt;Windsor Hotel &amp; Convention Center Istanbul - Official Website.&lt;/ref&gt;

== ဒၞာဲဒတန် ကေုာံ ဗီုပြင် (Location and View) ==
ဟဝ်တေဝ် ဝေန်သာ ဝွံ နွံ ပ္ဍဲ ဒၞာဲ အဓိက ဍုင်အေတ်သ딴ဗူလ တုဲ၊ သွက် ညးမကၠုင်စိုပ်တအ် အာကၠုင် လောဲသွာ ကု ဒၞာဲ ဝင် တြေံတြဟ် ကေုာံ ဒၞာဲ သၞေဟ်က္ၜင်ကျာ အလုံဂၠးတိ ရ။ နူကဵု ဟဝ်တေဝ်ဏအ်မ္ဂး ညးမဇူဒီုတအ် ဂွံဆဵုကေတ် ရုပ်ရဴ ဍုင် အေတ်သ딴ဗူလ (City skyline) ကေုာံ ၜဳ ဂဝ်ဒေန် ဟောန် (Golden Horn) အလုံမွဲ ဗွဲမကျေဝ်ဂေါဝ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဍေံ ဒှ် ဒၞာဲ မကိတ်ညဳ သွက် ပရေင်ကမၠောန် ကေုာံ ပရေင်ဇူဒီု အခိင်ကၞောတ်သတ္တာဟ ရ။

== အသုံအစောဲ ကေုာံ ပရေင်သေဝါ (Facilities and Services) ==
ဟဝ်တေဝ်ဏအ်ဝွံ ဖန်ဇန်လဝ် ညံင်ဂွံ ဍိုက်ပေင် ကု အခိုက်ကၞာ တူရကဳ ကေုာံ သၞောတ်ဝ် ဟဝ်တေဝ် ခေတ်တၟိ တုဲ နွံကဵု အသုံအစောဲ ကဆံင်သၠုင် မပ္တံကဵု-
* '''ခန်ဇူဒီု (Accommodations):''' ခန်ဇူဒီု ဓမ္မတာ (Superior/Executive) ကေုာံ ခန် သိုက် (Suites) မၞုံကဵု ပြကိုဟ်စက် ခေတ်တၟိ ဗွဲမဂၠိုင်။ ခန်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် နွံကဵု ဗီုရုပ် ဍုင် ကေုာံ ဗီုရုပ် ၜဳ။
* '''ဗဟဵု ကောံဓရီု (Convention Center):''' နွံကဵု ခန် သဳကၠဳ (Meeting rooms) ၁၃ ခန် ကေုာံ ခန်ပေါဲသဘင် ဇၞော် (Ballrooms) ၂ ခန် သွက်ဂွံ ကၠောန်ဗဒှ် ပေါဲကောံဓရီု၊ သဘင်ထပ်တဲ ကေုာံ ပေါဲမဟီုတွဟ် နာနာ သွက် မၞိဟ် ဗွဲမဂၠိုင်။
* '''ဒၞာဲ ပရေင်ထတ်ယုက် (Spa &amp; Fitness):''' နွံကဵု ကၟာလှ်ေဍာ် (Pools) အပ္ဍဲ ကေုာံ အမ္ၚး၊ ဒၞာဲ Spa၊ ဟမ်မာမ် (Hammam - ကၟာလှ်ေဍာ် အခိုက်တူရကဳ) ကေုာံ ရုင် ပရေင်ထတ်ယုက် (Fitness center)။
* '''ဖျာစသုင် (Dining):''' ဖျာစသုင် လတူကၟဳ ''The Crown 360 Rooftop Restaurant'' ဂှ် ဒှ် ဒၞာဲ မပြာကတ် သွက်ဂွံ စသုင် စၞစ အခိုက် အလုံဂၠးတိ ကေုာံ အခိုက် တူရကဳ ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[အေတ်သ딴ဗူလ]] (Istanbul)
* [[တူရကဳ]] (Turkey)
* [[ဟဝ်တေဝ်]] (Hotel)

[[ကဏ္ဍ:ဟဝ်တေဝ် ပ္ဍဲ တူရကဳ]]
[[ကဏ္ဍ:အေတ်သ딴ဗူလ]]
[[ကဏ္ဍ:ဗဟဵု ကောံဓရီု]]</text>
      <sha1>ear37152otk3wdzuct3lxz39mk1w6iu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52751</id>
      <parentid>52750</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T00:44:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52751</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4760" sha1="4m908lf2uwe7tvopw3guj0qtlotp32c" xml:space="preserve">[[File:Flag of Turkey.svg|150px|right|thumb|ဝေန်သာ ဟဝ်တေဝ် ကေုာံ ဗဟဵုကောံဓရီု - အေတ်သ딴ဗူလ၊ တူရကဳ]]

'''ဝေန်သာ ဟဝ်တေဝ် ကေုာံ ဗဟဵုကောံဓရီု''' ({{lang-en|Windsor Hotel &amp; Convention Center}}) ဂှ် ဒှ် ဟဝ်တေဝ် ကဆံင် ၅-သၞံင် ကေုာံ ဗဟဵုသဘင်ကောံဓရီု မၞုံ ပ္ဍဲ ဍုင် [[အေတ်သတမ်ဗူလ]] (Istanbul)၊ ကၟိန်ဍုင် [[တူရကဳ]] (Turkey) ရ။ ဟဝ်တေဝ်ဏအ်ဝွံ ပြာကတ် ဗွဲမလောန် သွက် ညးမကၠုင် ဇူဒီု၊ ကၠောန် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်ကောံဓရီု အလုံဂၠးတိဂမၠိုင်ရ။ ဍေံ နွံ ပ္ဍဲ ခရိုင် Bayrampaşa တုဲ ကြပ် ကု ၜဳ Golden Horn ရ။&lt;ref&gt;Windsor Hotel &amp; Convention Center Istanbul - Official Website.&lt;/ref&gt;

== ဒၞာဲဒတန် ကေုာံ ဗီုပြင် (Location and View) ==
ဟဝ်တေဝ် ဝေန်သာ ဝွံ နွံ ပ္ဍဲ ဒၞာဲ အဓိက ဍုင်အေတ်သ딴ဗူလ တုဲ၊ သွက် ညးမကၠုင်စိုပ်တအ် အာကၠုင် လောဲသွာ ကု ဒၞာဲ ဝင် တြေံတြဟ် ကေုာံ ဒၞာဲ သၞေဟ်က္ၜင်ကျာ အလုံဂၠးတိ ရ။ နူကဵု ဟဝ်တေဝ်ဏအ်မ္ဂး ညးမဇူဒီုတအ် ဂွံဆဵုကေတ် ရုပ်ရဴ ဍုင် အေတ်သ딴ဗူလ (City skyline) ကေုာံ ၜဳ ဂဝ်ဒေန် ဟောန် (Golden Horn) အလုံမွဲ ဗွဲမကျေဝ်ဂေါဝ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဍေံ ဒှ် ဒၞာဲ မကိတ်ညဳ သွက် ပရေင်ကမၠောန် ကေုာံ ပရေင်ဇူဒီု အခိင်ကၞောတ်သတ္တာဟ ရ။

== အသုံအစောဲ ကေုာံ ပရေင်သေဝါ (Facilities and Services) ==
ဟဝ်တေဝ်ဏအ်ဝွံ ဖန်ဇန်လဝ် ညံင်ဂွံ ဍိုက်ပေင် ကု အခိုက်ကၞာ တူရကဳ ကေုာံ သၞောတ်ဝ် ဟဝ်တေဝ် ခေတ်တၟိ တုဲ နွံကဵု အသုံအစောဲ ကဆံင်သၠုင် မပ္တံကဵု-
* '''ခန်ဇူဒီု (Accommodations):''' ခန်ဇူဒီု ဓမ္မတာ (Superior/Executive) ကေုာံ ခန် သိုက် (Suites) မၞုံကဵု ပြကိုဟ်စက် ခေတ်တၟိ ဗွဲမဂၠိုင်။ ခန်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် နွံကဵု ဗီုရုပ် ဍုင် ကေုာံ ဗီုရုပ် ၜဳ။
* '''ဗဟဵု ကောံဓရီု (Convention Center):''' နွံကဵု ခန် သဳကၠဳ (Meeting rooms) ၁၃ ခန် ကေုာံ ခန်ပေါဲသဘင် ဇၞော် (Ballrooms) ၂ ခန် သွက်ဂွံ ကၠောန်ဗဒှ် ပေါဲကောံဓရီု၊ သဘင်ထပ်တဲ ကေုာံ ပေါဲမဟီုတွဟ် နာနာ သွက် မၞိဟ် ဗွဲမဂၠိုင်။
* '''ဒၞာဲ ပရေင်ထတ်ယုက် (Spa &amp; Fitness):''' နွံကဵု ကၟာလှ်ေဍာ် (Pools) အပ္ဍဲ ကေုာံ အမ္ၚး၊ ဒၞာဲ Spa၊ ဟမ်မာမ် (Hammam - ကၟာလှ်ေဍာ် အခိုက်တူရကဳ) ကေုာံ ရုင် ပရေင်ထတ်ယုက် (Fitness center)။
* '''ဖျာစသုင် (Dining):''' ဖျာစသုင် လတူကၟဳ ''The Crown 360 Rooftop Restaurant'' ဂှ် ဒှ် ဒၞာဲ မပြာကတ် သွက်ဂွံ စသုင် စၞစ အခိုက် အလုံဂၠးတိ ကေုာံ အခိုက် တူရကဳ ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[အေတ်သမ္တဗူလ]] (Istanbul)
* [[တူရကဳ]] (Turkey)
* [[ဟဝ်တေဝ်]] (Hotel)

[[ကဏ္ဍ:ဟဝ်တေဝ် ပ္ဍဲ တူရကဳ]]
[[ကဏ္ဍ:အေတ်သ딴ဗူလ]]
[[ကဏ္ဍ:ဗဟဵု ကောံဓရီု]]</text>
      <sha1>4m908lf2uwe7tvopw3guj0qtlotp32c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52752</id>
      <parentid>52751</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T00:45:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52752</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4715" sha1="2en0a9lg2dnb5jrc4tr7j0imcso9i67" xml:space="preserve">[[File:Flag of Turkey.svg|150px|right|thumb|ဝေန်သာ ဟဝ်တေဝ် ကေုာံ ဗဟဵုကောံဓရီု - အေတ်သ딴ဗူလ၊ တူရကဳ]]

'''ဝေန်သာ ဟဝ်တေဝ် ကေုာံ ဗဟဵုကောံဓရီု''' ({{lang-en|Windsor Hotel &amp; Convention Center}}) ဂှ် ဒှ် ဟဝ်တေဝ် ကဆံင် ၅-သၞံင် ကေုာံ ဗဟဵုသဘင်ကောံဓရီု မၞုံ ပ္ဍဲ ဍုင် [[အေတ်သတမ်ဗူလ]] (Istanbul)၊ ကၟိန်ဍုင် [[တူရကဳ]] (Turkey) ရ။ ဟဝ်တေဝ်ဏအ်ဝွံ ပြာကတ် ဗွဲမလောန် သွက် ညးမကၠုင် ဇူဒီု၊ ကၠောန် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်ကောံဓရီု အလုံဂၠးတိဂမၠိုင်ရ။ ဍေံ နွံ ပ္ဍဲ ခရိုင် Bayrampaşa တုဲ ကြပ် ကု ၜဳ Golden Horn ရ။&lt;ref&gt;Windsor Hotel &amp; Convention Center Istanbul - Official Website.&lt;/ref&gt;

== ဒၞာဲဒတန် ကေုာံ ဗီုပြင် (Location and View) ==
ဟဝ်တေဝ် ဝေန်သာ ဝွံ နွံ ပ္ဍဲ ဒၞာဲ အဓိက ဍုင်အေတ်သ딴ဗူလ တုဲ၊ သွက် ညးမကၠုင်စိုပ်တအ် အာကၠုင် လောဲသွာ ကု ဒၞာဲ ဝင် တြေံတြဟ် ကေုာံ ဒၞာဲ သၞေဟ်က္ၜင်ကျာ အလုံဂၠးတိ ရ။ နူကဵု ဟဝ်တေဝ်ဏအ်မ္ဂး ညးမဇူဒီုတအ် ဂွံဆဵုကေတ် ရုပ်ရဴ ဍုင် အေတ်သ딴ဗူလ (City skyline) ကေုာံ ၜဳ ဂဝ်ဒေန် ဟောန် (Golden Horn) အလုံမွဲ ဗွဲမကျေဝ်ဂေါဝ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဍေံ ဒှ် ဒၞာဲ မကိတ်ညဳ သွက် ပရေင်ကမၠောန် ကေုာံ ပရေင်ဇူဒီု အခိင်ကၞောတ်သတ္တာဟ ရ။

== အသုံအစောဲ ကေုာံ ပရေင်သေဝါ (Facilities and Services) ==
ဟဝ်တေဝ်ဏအ်ဝွံ ဖန်ဇန်လဝ် ညံင်ဂွံ ဍိုက်ပေင် ကု အခိုက်ကၞာ တူရကဳ ကေုာံ သၞောတ်ဝ် ဟဝ်တေဝ် ခေတ်တၟိ တုဲ နွံကဵု အသုံအစောဲ ကဆံင်သၠုင် မပ္တံကဵု-
* '''ခန်ဇူဒီု (Accommodations):''' ခန်ဇူဒီု ဓမ္မတာ (Superior/Executive) ကေုာံ ခန် သိုက် (Suites) မၞုံကဵု ပြကိုဟ်စက် ခေတ်တၟိ ဗွဲမဂၠိုင်။ ခန်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် နွံကဵု ဗီုရုပ် ဍုင် ကေုာံ ဗီုရုပ် ၜဳ။
* '''ဗဟဵု ကောံဓရီု (Convention Center):''' နွံကဵု ခန် သဳကၠဳ (Meeting rooms) ၁၃ ခန် ကေုာံ ခန်ပေါဲသဘင် ဇၞော် (Ballrooms) ၂ ခန် သွက်ဂွံ ကၠောန်ဗဒှ် ပေါဲကောံဓရီု၊ သဘင်ထပ်တဲ ကေုာံ ပေါဲမဟီုတွဟ် နာနာ သွက် မၞိဟ် ဗွဲမဂၠိုင်။
* '''ဒၞာဲ ပရေင်ထတ်ယုက် (Spa &amp; Fitness):''' နွံကဵု ကၟာလှ်ေဍာ် (Pools) အပ္ဍဲ ကေုာံ အမ္ၚး၊ ဒၞာဲ Spa၊ ဟမ်မာမ် (Hammam - ကၟာလှ်ေဍာ် အခိုက်တူရကဳ) ကေုာံ ရုင် ပရေင်ထတ်ယုက် (Fitness center)။
* '''ဖျာစသုင် (Dining):''' ဖျာစသုင် လတူကၟဳ ''The Crown 360 Rooftop Restaurant'' ဂှ် ဒှ် ဒၞာဲ မပြာကတ် သွက်ဂွံ စသုင် စၞစ အခိုက် အလုံဂၠးတိ ကေုာံ အခိုက် တူရကဳ ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[အေတ်သမ္တဗူလ]] (Istanbul)
* [[တူရကဳ]] (Turkey)
* [[ဟဝ်တေဝ်]] (Hotel)

[[ကဏ္ဍ:ဟဝ်တေဝ် ပ္ဍဲ တူရကဳ]]
[[ကဏ္ဍ:ဗဟဵု ကောံဓရီု]]</text>
      <sha1>2en0a9lg2dnb5jrc4tr7j0imcso9i67</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပေါဲကောံဓရီု က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ကေုာံ ပရေင်ကလုတ်နဲကဲပညာ၊ သေံ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10044</id>
    <revision>
      <id>52753</id>
      <timestamp>2026-04-25T00:46:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[ဝှာင်:Flag_of_Thailand.svg|right|thumb|150x150px|ပေါဲကောံဓရီု က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ကေုာံ ပရေင်ကလုတ်နဲကဲပညာ၊ သေံ - သၞာံ ၂၀၂၄]] '''ပေါဲကောံဓရီု က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ကေုာံ ပရေင်ကလုတ်နဲကဲပညာ၊ သေံ''' ({...&quot;</comment>
      <origin>52753</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6135" sha1="tpgcd6lcyosq0qlf0di9fi0wfs8tx8w" xml:space="preserve">[[ဝှာင်:Flag_of_Thailand.svg|right|thumb|150x150px|ပေါဲကောံဓရီု က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ကေုာံ ပရေင်ကလုတ်နဲကဲပညာ၊ သေံ - သၞာံ ၂၀၂၄]]
'''ပေါဲကောံဓရီု က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ကေုာံ ပရေင်ကလုတ်နဲကဲပညာ၊ သေံ''' ({{lang-en|Leadership and TechPlomacy Summit, Thailand}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ပေါဲကောံဓရီု ကေုာံ သဘင်သဳကၠဳ အလုံဂၠးတိ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ဍုင် [[သေံ]] (Thailand) ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၂၄ ရ။ ပေါဲကောံဓရီုဏအ်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ '''အံက်တဝ်ဗါ ၂၅ နူကဵု ၂၇၊ သၞာံ ၂၀၂၄''' တုဲ၊ ဍေံ ဒှ် ဒၞာဲ မပကောံလဝ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ်၊ တၠပညာ နဲကဲပညာ (Tech experts)၊ ကေုာံ ညးမကၠောန် ပရေင်ကလုတ် (Diplomats) နူကဵု ဍုင်နာနာ သွက်ဂွံ သဳကၠဳ ပရူ အဆက်အစပ် အကြာ ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ကေုာံ နဲကဲပညာ ခေတ်တၟိ ရ။

== တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ ပရူပရာ အဓိက ==
အစဳအဇန်ဏအ်ဝွံ နွံကဵု တင်ရန်တၟအ် အဓိက သွက်ဂွံ လ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠိပ် ဗီုလဵု ဉာဏ်ပညာတု (AI)၊ နဲကဲပညာ ခေတ်တၟိ (Emerging Technologies) ကေုာံ ပရေင်ဂီုကၠီု သိုက်ဗာ (Cybersecurity) တအ် မလေပ် ပြံင်လှာဲကဵု ပရေင်ဆက်ဆောံ အကြာ ဍုင်နာနာ ကေုာံ ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ရ။

ပရူပရာ အဓိက မသဳကၠဳလဝ် ပ္ဍဲ ပေါဲကောံဓရီုဂှ် မပ္တံကဵု-

* '''ပရေင်ကလုတ် နဲကဲပညာ (TechPlomacy):''' ပွမစကာ နဲကဲပညာ နဒဒှ် ကိရိယာ ပ္ဍဲ ပရေင်ကလုတ် ကေုာံ ပွမဖန်ဇန် သၞောဝ်ဥပဒေ သွက် ကမ္မဏဳ နဲကဲပညာ ဇၞော်ဇၞော်တအ်။
* '''ဉာဏ်ပညာတု ကေုာံ ပရေင်အုပ်ဓုပ် (AI and Governance):''' ဗီုလဵု အလဵုအသဳ ကေုာံ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တအ် ဂွံ စကာ AI သွက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ် ဍုင် နကဵု နဲကဲ မၞုံကဵု သၞောဝ်ဓဝ် ကေုာံ အခေါင်အရာ မၞိဟ်။
* '''ပရေင်ဂီုကၠီု သိုက်ဗာ (Cybersecurity):''' သွက်ဂွံ စဵုဒၞာ တင်ဂၞင် (Data protection) ကေုာံ ပွမပံင်တောဲ ကၠောန်ကမၠောန် အကြာ ဍုင်နာနာ သွက် ပရေင်ဂီုကၠီု လတူ အေန်တာနဲ။

== လၟေင် အစဳအဇန် (Agenda) ==
ပ္ဍဲကဵု ပွိုင် ၃ တ္ၚဲ (အံက်တဝ်ဗါ ၂၅-၂၇၊ ၂၀၂၄) ဂှ်၊ လၟေင် အစဳအဇန်တအ် ပါ်လဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-

* '''တ္ၚဲပထမ (အံက်တဝ်ဗါ ၂၅):''' ပေါဲပံက်သဘင် (Opening Ceremony)၊ လဟီု မိန့်ခွန်း နူကဵု က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် နဲကဲပညာ ကေုာံ ပေါဲသဳကၠဳ ပရူ ပရေင်ပြံင်လှာဲ TechPlomacy ပ္ဍဲ ရာစု ၂၁။
* '''တ္ၚဲဒုတိယ (အံက်တဝ်ဗါ ၂၆):''' ပေါဲကမၠောန် (Workshops) ကေုာံ ပေါဲသဳကၠဳ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်ကဵု ပရေင်ဂီုကၠီု သိုက်ဗာ ကေုာံ စံဍာ် ဉာဏ်ပညာတု (AI Ethics)။
* '''တ္ၚဲတတိယ (အံက်တဝ်ဗါ ၂၇):''' ပွမပကောံ တင်သ္ဂုတ်သွာတ်၊ လဟီု ကၞောတ်တဲ (Closing remarks) ကေုာံ ပေါဲမိတ်ဆက် အကြာ ညးပါလုပ်တအ်။

== အဆက်ဖဵု ကေုာံ တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ==
နူကဵု ပေါဲကောံဓရီုဏအ်၊ ညးစၞးတအ် ကလိဂွံ ပရေင်ဆဵုဂဗ တၟိတၟိ လပါ် နဲကဲပညာ ကေုာံ ပရေင်ကလုတ် သၟးဟွံက၊ ဍေံ သီု ပံက်ကဵု အခေါင်အရာ သွက်ဂွံ ဒက်ပ္တန် ကွန်ရက် (Networks) အကြာ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ် ကေုာံ တၠပညာ နူကဵု ဍုင်နာနာ ကီုရ။ တင်သ္ဂုတ်သွာတ် အဓိကဂှ် ဒှ် သွက်ဂွံ ဆက်ဇၞော်မောဝ် ပရေင်ပံင်တောဲ လပါ် TechPlomacy ပ္ဍဲ ဒေသ အာယှအဂၞဲ ကေုာံ အလုံဂၠးတိ အနာဂတ် ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==

* [[သေံ]] (Thailand)
* [[ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်]] (Leadership)
* [[နဲကဲပညာ]] (Technology)</text>
      <sha1>tpgcd6lcyosq0qlf0di9fi0wfs8tx8w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52754</id>
      <parentid>52753</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T00:47:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် */</comment>
      <origin>52754</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6340" sha1="9v8b7p99758vatq05snidhhsnf8s36q" xml:space="preserve">[[ဝှာင်:Flag_of_Thailand.svg|right|thumb|150x150px|ပေါဲကောံဓရီု က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ကေုာံ ပရေင်ကလုတ်နဲကဲပညာ၊ သေံ - သၞာံ ၂၀၂၄]]
'''ပေါဲကောံဓရီု က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ကေုာံ ပရေင်ကလုတ်နဲကဲပညာ၊ သေံ''' ({{lang-en|Leadership and TechPlomacy Summit, Thailand}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ပေါဲကောံဓရီု ကေုာံ သဘင်သဳကၠဳ အလုံဂၠးတိ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ဍုင် [[သေံ]] (Thailand) ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၂၄ ရ။ ပေါဲကောံဓရီုဏအ်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ '''အံက်တဝ်ဗါ ၂၅ နူကဵု ၂၇၊ သၞာံ ၂၀၂၄''' တုဲ၊ ဍေံ ဒှ် ဒၞာဲ မပကောံလဝ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ်၊ တၠပညာ နဲကဲပညာ (Tech experts)၊ ကေုာံ ညးမကၠောန် ပရေင်ကလုတ် (Diplomats) နူကဵု ဍုင်နာနာ သွက်ဂွံ သဳကၠဳ ပရူ အဆက်အစပ် အကြာ ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ကေုာံ နဲကဲပညာ ခေတ်တၟိ ရ။

== တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ ပရူပရာ အဓိက ==
အစဳအဇန်ဏအ်ဝွံ နွံကဵု တင်ရန်တၟအ် အဓိက သွက်ဂွံ လ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠိပ် ဗီုလဵု ဉာဏ်ပညာတု (AI)၊ နဲကဲပညာ ခေတ်တၟိ (Emerging Technologies) ကေုာံ ပရေင်ဂီုကၠီု သိုက်ဗာ (Cybersecurity) တအ် မလေပ် ပြံင်လှာဲကဵု ပရေင်ဆက်ဆောံ အကြာ ဍုင်နာနာ ကေုာံ ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ရ။

ပရူပရာ အဓိက မသဳကၠဳလဝ် ပ္ဍဲ ပေါဲကောံဓရီုဂှ် မပ္တံကဵု-

* '''ပရေင်ကလုတ် နဲကဲပညာ (TechPlomacy):''' ပွမစကာ နဲကဲပညာ နဒဒှ် ကိရိယာ ပ္ဍဲ ပရေင်ကလုတ် ကေုာံ ပွမဖန်ဇန် သၞောဝ်ဥပဒေ သွက် ကမ္မဏဳ နဲကဲပညာ ဇၞော်ဇၞော်တအ်။
* '''ဉာဏ်ပညာတု ကေုာံ ပရေင်အုပ်ဓုပ် (AI and Governance):''' ဗီုလဵု အလဵုအသဳ ကေုာံ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တအ် ဂွံ စကာ AI သွက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ် ဍုင် နကဵု နဲကဲ မၞုံကဵု သၞောဝ်ဓဝ် ကေုာံ အခေါင်အရာ မၞိဟ်။
* '''ပရေင်ဂီုကၠီု သိုက်ဗာ (Cybersecurity):''' သွက်ဂွံ စဵုဒၞာ တင်ဂၞင် (Data protection) ကေုာံ ပွမပံင်တောဲ ကၠောန်ကမၠောန် အကြာ ဍုင်နာနာ သွက် ပရေင်ဂီုကၠီု လတူ အေန်တာနဲ။

== လၟေင် အစဳအဇန် (Agenda) ==
ပ္ဍဲကဵု ပွိုင် ၃ တ္ၚဲ (အံက်တဝ်ဗါ ၂၅-၂၇၊ ၂၀၂၄) ဂှ်၊ လၟေင် အစဳအဇန်တအ် ပါ်လဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-

* '''တ္ၚဲပထမ (အံက်တဝ်ဗါ ၂၅):''' ပေါဲပံက်သဘင် (Opening Ceremony)၊ လဟီု မိန့်ခွန်း နူကဵု က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် နဲကဲပညာ ကေုာံ ပေါဲသဳကၠဳ ပရူ ပရေင်ပြံင်လှာဲ TechPlomacy ပ္ဍဲ ရာစု ၂၁။
* '''တ္ၚဲဒုတိယ (အံက်တဝ်ဗါ ၂၆):''' ပေါဲကမၠောန် (Workshops) ကေုာံ ပေါဲသဳကၠဳ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်ကဵု ပရေင်ဂီုကၠီု သိုက်ဗာ ကေုာံ စံဍာ် ဉာဏ်ပညာတု (AI Ethics)။
* '''တ္ၚဲတတိယ (အံက်တဝ်ဗါ ၂၇):''' ပွမပကောံ တင်သ္ဂုတ်သွာတ်၊ လဟီု ကၞောတ်တဲ (Closing remarks) ကေုာံ ပေါဲမိတ်ဆက် အကြာ ညးပါလုပ်တအ်။

== အဆက်ဖဵု ကေုာံ တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ==
နူကဵု ပေါဲကောံဓရီုဏအ်၊ ညးစၞးတအ် ကလိဂွံ ပရေင်ဆဵုဂဗ တၟိတၟိ လပါ် နဲကဲပညာ ကေုာံ ပရေင်ကလုတ် သၟးဟွံက၊ ဍေံ သီု ပံက်ကဵု အခေါင်အရာ သွက်ဂွံ ဒက်ပ္တန် ကွန်ရက် (Networks) အကြာ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ် ကေုာံ တၠပညာ နူကဵု ဍုင်နာနာ ကီုရ။ တင်သ္ဂုတ်သွာတ် အဓိကဂှ် ဒှ် သွက်ဂွံ ဆက်ဇၞော်မောဝ် ပရေင်ပံင်တောဲ လပါ် TechPlomacy ပ္ဍဲ ဒေသ အာယှအဂၞဲ ကေုာံ အလုံဂၠးတိ အနာဂတ် ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==

* [[သေံ]] (Thailand)
* [[ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်]] (Leadership)
* [[နဲကဲပညာ]] (Technology)

[[ကဏ္ဍ:အစဳအဇန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်]] [[ကဏ္ဍ:သဘင် ပ္ဍဲ သေံ]] [[ကဏ္ဍ:နဲကဲပညာ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄]]</text>
      <sha1>9v8b7p99758vatq05snidhhsnf8s36q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဟဝ်တေဝ် ဟဝ်လဳဒေအေန် ဗင်ကံက် သဳလောမ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10045</id>
    <revision>
      <id>52755</id>
      <timestamp>2026-04-25T00:48:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Flag of Thailand.svg|150px|right|thumb|ဟဝ်တေဝ် ဟဝ်လဳဒေအေန် ဗင်ကံက် သဳလောမ် - Holiday Inn Bangkok Silom]]  '''ဟဝ်တေဝ် ဟဝ်လဳဒေအေန် ဗင်ကံက် သဳလောမ်''' ({{lang-en|Holiday Inn Bangkok Silom by IHG}}) ဂှ် ဒှ် ဟဝ်တေဝ် ကဆံင် ၄-သၞံင် ကေုာ...&quot;</comment>
      <origin>52755</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4751" sha1="n2cp3hrska7hzd395xi5l3bffoutve6" xml:space="preserve">[[File:Flag of Thailand.svg|150px|right|thumb|ဟဝ်တေဝ် ဟဝ်လဳဒေအေန် ဗင်ကံက် သဳလောမ် - Holiday Inn Bangkok Silom]]

'''ဟဝ်တေဝ် ဟဝ်လဳဒေအေန် ဗင်ကံက် သဳလောမ်''' ({{lang-en|Holiday Inn Bangkok Silom by IHG}}) ဂှ် ဒှ် ဟဝ်တေဝ် ကဆံင် ၄-သၞံင် ကေုာံ ဒၞာဲဇူဒီု ပြာကတ် မၞုံ ပ္ဍဲ ဂၠံင် သဳလောမ် (Silom Road)၊ ခရိုင် ဗင်ရက် (Bang Rak)၊ ဍုင် [[ဗင်ကံက်]] (Bangkok)၊ ကၟိန်ဍုင် [[သေံ]] (Thailand) ရ။ ဟဝ်တေဝ်ဏအ်ဝွံ ပါလုပ် ပ္ဍဲ သၞောတ်ဝ် ဟဝ်တေဝ် အလုံဂၠးတိ မၞုံယၟု IHG (InterContinental Hotels Group) တုဲ ဍေံ ပြာကတ် ဗွဲမလောန် သွက် ညးမကၠုင် ဇူဒီု လ္ၚတ်ဍုင် ကေုာံ ညးမကၠောန် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်တအ် ရ။&lt;ref&gt;Holiday Inn Bangkok Silom - IHG Official Website.&lt;/ref&gt;

== ဒၞာဲဒတန် ကေုာံ အာကၠုင်လောဲသွာ (Location and Accessibility) ==
ဟဝ်တေဝ်ဏအ်ဝွံ နွံ ပ္ဍဲ လဒေါဝ် ဒၞာဲ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ဗၞိက် အဓိက ဍုင်ဗင်ကံက် (Silom District) ရ။ ဍေံ နွံ ဗဒါဲ ဘူတာ ကွဳစက်ပၟတ် လတူကျာ (BTS Surasak) တုဲ သွက်ဂွံ အာကၠုင် ဒၞာဲ ဝင်တြေံတြဟ်၊ ဖျာဇၞော်ဇၞော် ကေုာံ ၜဳ မေနမ် (Chao Phraya River) ဂှ် လောဲသွာ ဗွဲမလောန်ရ။ တုဲပၠန် ဍေံ နွံ ဗဒါဲ ကျာ်ဟိန္ဒူ ပြာကတ် ဝတ်ခေက် (Sri Mariamman Temple) ကေုာံ ဗဟဵုပရေင်ဗၞိက် ရတ်တၟောအ် (Jewelry Trade Center) ကီုရ။

== အသုံအစောဲ ကေုာံ ပရေင်သေဝါ (Facilities and Services) ==
ဟဝ်တေဝ် ဟဝ်လဳဒေအေန် သဳလောမ် ဝွံ ဖန်ဇန်လဝ် သွက်ဂွံ ကဵု ပရေင်ဇူဒီု ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင် သွက် ကောန်ភ្သုဲတအ်တုဲ နွံကဵု အသုံအစောဲ မပ္တံကဵု-
* '''ခန်ဇူဒီု (Accommodations):''' ခန်ဇူဒီု မၞုံကဵု ပြကိုဟ်စက် ခေတ်တၟိ ဗွဲမဂၠိုင်၊ ပါလုပ် သီုကဵု ခန် ဓမ္မတာ ကေုာံ ခန် သိုက် (Suites) မကိတ်ညဳ ကု ဂကောံသ္ၚိကၟိန်။
* '''ဖျာစသုင် (Dining):''' ဖျာစသုင် ''The Brasserie'' မကဵု သေဝါ စၞစ ဘူဖေး (Buffet) အခိုက် အလုံဂၠးတိ ကေုာံ အခိုက် သေံ။ တုဲပၠန် နွံကဵု ဒၞာဲ သုင်ကဝ်ဖဳ ကေုာံ ဇူဒီု ''Orchid Lounge'' ရ။
* '''ပရေင်ထတ်ယုက် ကေုာံ ဝေင်မိပ် (Health &amp; Leisure):''' ကၟာလှ်ေဍာ် အမ္ၚး (Outdoor pool) မၞုံကဵု ဗီုပြင်ကျေဝ်ဂေါဝ်၊ ရုင် ပရေင်ထတ်ယုက် (Fitness center)၊ ဒၞာဲ ဝေင် တေန်နေတ် (Tennis court) ကေုာံ ဒၞာဲ Spa သွက်ဂွံ ဇူဒီု။
* '''ဗဟဵု ကောံဓရီု (Events and Meetings):''' နွံကဵု ခန် သဳကၠဳ ဗွဲမဂၠိုင် ကေုာံ ခန်ပေါဲသဘင် ဇၞော် (Grand Ballrooms) သွက်ဂွံ ကၠောန်ဗဒှ် ပေါဲကောံဓရီု၊ ပေါဲဟီုတွဟ် ကေုာံ သဘင်ထပ်တဲ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ဗင်ကံက်]] (Bangkok)
* [[သေံ]] (Thailand)
* [[ဟဝ်တေဝ်]] (Hotel)

[[ကဏ္ဍ:ဟဝ်တေဝ် ပ္ဍဲ သေံ]]
[[ကဏ္ဍ:ဗင်ကံက်]]
[[ကဏ္ဍ:အသုံအစောဲ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]</text>
      <sha1>n2cp3hrska7hzd395xi5l3bffoutve6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အစဳအဇန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် အလုံဂၠးတိ၊ မလေယှာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10046</id>
    <revision>
      <id>52756</id>
      <timestamp>2026-04-25T00:51:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Flag of Malaysia.svg|150px|right|thumb|အစဳအဇန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် အလုံဂၠးတိ မလေယှာ - သၞာံ ၂၀၂၄]]  '''အစဳအဇန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် အလုံဂၠးတိ၊ မလေယှာ''' ({{lang-en|International Leadership Program, Malaysia}} ဟွံသေင်မ္ဂး ''Future Leaders Cong...&quot;</comment>
      <origin>52756</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6158" sha1="t96yl1d0qyusz676z8vhthfcom6fx6q" xml:space="preserve">[[File:Flag of Malaysia.svg|150px|right|thumb|အစဳအဇန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် အလုံဂၠးတိ မလေယှာ - သၞာံ ၂၀၂၄]]

'''အစဳအဇန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် အလုံဂၠးတိ၊ မလေယှာ''' ({{lang-en|International Leadership Program, Malaysia}} ဟွံသေင်မ္ဂး ''Future Leaders Congress'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ပေါဲကောံဓရီု ကေုာံ တန်ဗ္တောန် သွက် သၟတ် ကေုာံ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် အလုံဂၠးတိ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ဍုင် ကွာလာလာမ္ပူ (Kuala Lumpur)၊ ဍုင် [[မလေယှာ]] (Malaysia) ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၂၄ ရ။ အစဳအဇန်ဏအ်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ '''နဝ်ဝေမ်ဗါ ၁ နူကဵု ၃၊ သၞာံ ၂၀၂၄''' တုဲ၊ ဍေံ ဒှ် ဒၞာဲ မပကောံလဝ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ်၊ တၠပညာ၊ ကေုာံ ညးမကၠောန် ပရေင်မၞိဟ် နူကဵု ဍုင်နာနာ သွက်ဂွံ သဳကၠဳ ပရူ ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ကေုာံ ပြသၞာ ဂၠးတိ ရ။

== တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ ပရူပရာ အဓိက ==
အစဳအဇန်ဏအ်ဝွံ နွံကဵု တင်ရန်တၟအ် အဓိက သွက်ဂွံ ဗ္တောန် ကွတ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် (Leadership skills) ကေုာံ သွက်ဂွံ ဖန်ဗဒှ် ပရေင်ဆက်ဆောံ အကြာ ယေန်သၞာင် နာနာ (Cross-cultural communication) သွက် သၟတ်တအ်ရ။

ပရူပရာ အဓိက မသဳကၠဳလဝ် ပ္ဍဲ အစဳအဇန်ဂှ် မပ္တံကဵု-
* '''ပရေင်ပြံင်လှာဲ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ဂၠးတိ (Global Leadership Dynamics):''' သွက်ဂွံ လ္ၚတ် တာလျိုင် ကေုာံ ပြသၞာ မက္တဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် အလုံဂၠးတိ။
* '''ပရေင်ဆက်ဆောံ ယေန်သၞာင် (Cross-Cultural Communication):''' နဲကဲ မဆက်ဆောံ ကေုာံ ကၠောန်ကမၠောန် မွဲစွံ အကြာ မၞိဟ် မၞုံကဵု အခိုက်ကၞာ ဟွံတုပ် ရေင်သကအ်။
* '''ပွမဂၠာဲသွဟ် နကဵု နဲကဲတၟိ (Innovative Problem-Solving):''' နဲကဲ ဂၠာဲသွဟ် သွက် ပြသၞာ ပရေင်မၞိဟ် ကေုာံ ပရေင်သဘာဝ ပ္ဍဲ ကဆံင် ဂၠးတိ။

== လၟေင် အစဳအဇန် (Agenda) ==
ပ္ဍဲကဵု ပွိုင် ၃ တ္ၚဲ (နဝ်ဝေမ်ဗါ ၁-၃၊ ၂၀၂၄) ဂှ်၊ လၟေင် အစဳအဇန်တအ် ပါ်လဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-
* '''တ္ၚဲပထမ (နဝ်ဝေမ်ဗါ ၁):''' တ္ၚဲမိတ်ဆက် ကေုာံ ပွမစၟတ်သမ္တီ စရင် (Registration)၊ ပေါဲစသုင် ဗ္တံ (Networking Dinner) သွက်ဂွံ မိတ်ဆက် အကြာ ညးပါလုပ်တအ်။
* '''တ္ၚဲဒုတိယ (နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂):''' ပေါဲပံက်သဘင် (Opening Ceremony)၊ ပေါဲသဳကၠဳ ကဏ္ဍသၟတ် (Panel discussions) ကေုာံ ပေါဲကမၠောန် (Workshops) အဓိက သွက်ဂွံ လ္ၚတ် နဲကဲ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်။
* '''တ္ၚဲတတိယ (နဝ်ဝေမ်ဗါ ၃):''' ပွမထ္ၜးပျး အစဳအဇန် ကမၠောန်၊ ပေါဲကၟာတ်သဘင်၊ ပွမကဵု တဆိပ်ကြာ ကေုာံ အစဳအဇန် လ္ၚတ်ဍုင် (City Tour)။

== အဆက်ဖဵု ကေုာံ တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ==
အစဳအဇန်ဏအ်ဝွံ ဍေံ ပံက်ကဵု အခေါင်အရာ သွက် ညးပါလုပ်တအ် ညံင်ဂွံ ကလိဂွံ ပရေင်ဆဵုဂဗ တၟိတၟိ၊ ကေုာံ ညံင်ဂွံ ဒက်ပ္တန် မဟာမိတ် (Alliances) အကြာ သၟတ် ဍုင်နာနာရ။ ညးပါလုပ် သီုဖအိုတ် ကလိဂွံ တဆိပ်ကြာ မဒုင်လဝ် စၟတ်သမ္တီ နူကဵု ဂကောံအလုံဂၠးတိ (International Certificate) တုဲ ဍေံ ဒှ် အရီုအဗင် ဇၞော်ကဵု ဒြဟတ် သွက် ပရေင်ပညာ ကေုာံ ပရေင်ကမၠောန် အနာဂတ် ညးတအ်ရ။ တုဲပၠန် သၟတ်တအ် ဂွံ အခေါင် ချပ်ဂၞန် ဖန်ဇန် အစဳအဇန် ပရေင်မၞိဟ် (Social projects) မွဲစွံ ကီုရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[မလေယှာ]] (Malaysia)
* [[ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်]] (Leadership)
* [[ကောန်ဂရေတ် သၟတ်]] (Youth Congress)

[[ကဏ္ဍ:အစဳအဇန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်]]
[[ကဏ္ဍ:သဘင် ပ္ဍဲ မလေယှာ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄]]</text>
      <sha1>t96yl1d0qyusz676z8vhthfcom6fx6q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52757</id>
      <parentid>52756</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T00:52:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52757</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6177" sha1="hoak6in1r1ve8esghjy21gsqd5mbf6f" xml:space="preserve">[[File:Flag of Malaysia.svg|150px|right|thumb|အစဳအဇန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် အလုံဂၠးတိ မလေယှာ - သၞာံ ၂၀၂၄]]

'''အစဳအဇန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် အလုံဂၠးတိ၊ မလေယှာ''' ({{lang-en|International Leadership Program, Malaysia}} ဟွံသေင်မ္ဂး ''Future Leaders Congress'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ပေါဲကောံဓရီု ကေုာံ တန်ဗ္တောန် သွက် သၟတ် ကေုာံ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် အလုံဂၠးတိ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ဍုင် ကွာလာလာမ္ပူ (Kuala Lumpur)၊ ဍုင် [[မလေရှာ|မလေယှာ]] (Malaysia) ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၂၄ ရ။ အစဳအဇန်ဏအ်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ '''နဝ်ဝေမ်ဗါ ၁ နူကဵု ၃၊ သၞာံ ၂၀၂၄''' တုဲ၊ ဍေံ ဒှ် ဒၞာဲ မပကောံလဝ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ်၊ တၠပညာ၊ ကေုာံ ညးမကၠောန် ပရေင်မၞိဟ် နူကဵု ဍုင်နာနာ သွက်ဂွံ သဳကၠဳ ပရူ ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ကေုာံ ပြသၞာ ဂၠးတိ ရ။

== တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ ပရူပရာ အဓိက ==
အစဳအဇန်ဏအ်ဝွံ နွံကဵု တင်ရန်တၟအ် အဓိက သွက်ဂွံ ဗ္တောန် ကွတ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် (Leadership skills) ကေုာံ သွက်ဂွံ ဖန်ဗဒှ် ပရေင်ဆက်ဆောံ အကြာ ယေန်သၞာင် နာနာ (Cross-cultural communication) သွက် သၟတ်တအ်ရ။

ပရူပရာ အဓိက မသဳကၠဳလဝ် ပ္ဍဲ အစဳအဇန်ဂှ် မပ္တံကဵု-
* '''ပရေင်ပြံင်လှာဲ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ဂၠးတိ (Global Leadership Dynamics):''' သွက်ဂွံ လ္ၚတ် တာလျိုင် ကေုာံ ပြသၞာ မက္တဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် အလုံဂၠးတိ။
* '''ပရေင်ဆက်ဆောံ ယေန်သၞာင် (Cross-Cultural Communication):''' နဲကဲ မဆက်ဆောံ ကေုာံ ကၠောန်ကမၠောန် မွဲစွံ အကြာ မၞိဟ် မၞုံကဵု အခိုက်ကၞာ ဟွံတုပ် ရေင်သကအ်။
* '''ပွမဂၠာဲသွဟ် နကဵု နဲကဲတၟိ (Innovative Problem-Solving):''' နဲကဲ ဂၠာဲသွဟ် သွက် ပြသၞာ ပရေင်မၞိဟ် ကေုာံ ပရေင်သဘာဝ ပ္ဍဲ ကဆံင် ဂၠးတိ။

== လၟေင် အစဳအဇန် (Agenda) ==
ပ္ဍဲကဵု ပွိုင် ၃ တ္ၚဲ (နဝ်ဝေမ်ဗါ ၁-၃၊ ၂၀၂၄) ဂှ်၊ လၟေင် အစဳအဇန်တအ် ပါ်လဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-
* '''တ္ၚဲပထမ (နဝ်ဝေမ်ဗါ ၁):''' တ္ၚဲမိတ်ဆက် ကေုာံ ပွမစၟတ်သမ္တီ စရင် (Registration)၊ ပေါဲစသုင် ဗ္တံ (Networking Dinner) သွက်ဂွံ မိတ်ဆက် အကြာ ညးပါလုပ်တအ်။
* '''တ္ၚဲဒုတိယ (နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂):''' ပေါဲပံက်သဘင် (Opening Ceremony)၊ ပေါဲသဳကၠဳ ကဏ္ဍသၟတ် (Panel discussions) ကေုာံ ပေါဲကမၠောန် (Workshops) အဓိက သွက်ဂွံ လ္ၚတ် နဲကဲ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်။
* '''တ္ၚဲတတိယ (နဝ်ဝေမ်ဗါ ၃):''' ပွမထ္ၜးပျး အစဳအဇန် ကမၠောန်၊ ပေါဲကၟာတ်သဘင်၊ ပွမကဵု တဆိပ်ကြာ ကေုာံ အစဳအဇန် လ္ၚတ်ဍုင် (City Tour)။

== အဆက်ဖဵု ကေုာံ တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ==
အစဳအဇန်ဏအ်ဝွံ ဍေံ ပံက်ကဵု အခေါင်အရာ သွက် ညးပါလုပ်တအ် ညံင်ဂွံ ကလိဂွံ ပရေင်ဆဵုဂဗ တၟိတၟိ၊ ကေုာံ ညံင်ဂွံ ဒက်ပ္တန် မဟာမိတ် (Alliances) အကြာ သၟတ် ဍုင်နာနာရ။ ညးပါလုပ် သီုဖအိုတ် ကလိဂွံ တဆိပ်ကြာ မဒုင်လဝ် စၟတ်သမ္တီ နူကဵု ဂကောံအလုံဂၠးတိ (International Certificate) တုဲ ဍေံ ဒှ် အရီုအဗင် ဇၞော်ကဵု ဒြဟတ် သွက် ပရေင်ပညာ ကေုာံ ပရေင်ကမၠောန် အနာဂတ် ညးတအ်ရ။ တုဲပၠန် သၟတ်တအ် ဂွံ အခေါင် ချပ်ဂၞန် ဖန်ဇန် အစဳအဇန် ပရေင်မၞိဟ် (Social projects) မွဲစွံ ကီုရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[မလေယှာ]] (Malaysia)
* [[ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်]] (Leadership)
* [[ကောန်ဂရေတ် သၟတ်]] (Youth Congress)

[[ကဏ္ဍ:အစဳအဇန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်]]
[[ကဏ္ဍ:သဘင် ပ္ဍဲ မလေယှာ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄]]</text>
      <sha1>hoak6in1r1ve8esghjy21gsqd5mbf6f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဟဝ်တေဝ် သွိစ်-ဂါဒေန် ဗုကိတ် ဗိန်တာင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10047</id>
    <revision>
      <id>52758</id>
      <timestamp>2026-04-25T00:55:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[ဝှာင်:Flag_of_Malaysia.svg|right|thumb|150x150px|ဟဝ်တေဝ် သွိစ်-ဂါဒေန် ဗုကိတ် ဗိန်တာင် - ကွာလာလာမ္ပူ၊ မလေယှာ]] '''ဟဝ်တေဝ် သွိစ်-ဂါဒေန် ဗုကိတ် ဗိန်တာင်''' ({{lang-en|Swiss-Garden Hotel Bukit Bintang}}) ဂှ် ဒှ် ဟဝ်တေဝ် ပ...&quot;</comment>
      <origin>52758</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4160" sha1="j8hsyc670strf767mto9w79olrrgiu0" xml:space="preserve">[[ဝှာင်:Flag_of_Malaysia.svg|right|thumb|150x150px|ဟဝ်တေဝ် သွိစ်-ဂါဒေန် ဗုကိတ် ဗိန်တာင် - ကွာလာလာမ္ပူ၊ မလေယှာ]]
'''ဟဝ်တေဝ် သွိစ်-ဂါဒေန် ဗုကိတ် ဗိန်တာင်''' ({{lang-en|Swiss-Garden Hotel Bukit Bintang}}) ဂှ် ဒှ် ဟဝ်တေဝ် ပြာကတ် မၞုံ ပ္ဍဲ ဒေသ ဗုကိတ် ဗိန်တာင် (Bukit Bintang)၊ ဍုင် [[ကွာလာလာမ္ပူ]] (Kuala Lumpur)၊ ဍုင် [[မလေယှာ]] (Malaysia) ရ။ ဟဝ်တေဝ်ဏအ်ဝွံ နွံ ပ္ဍဲ လဒေါဝ် ဍုင်တုဲ၊ ပြာကတ် ဗွဲမလောန် သွက် ညးမကၠုင် ဇူဒီု လ္ၚတ်ဍုင် ကေုာံ ညးမကၠောန် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်ကောံဓရီု ဂမၠိုင်ရ။

== ဒၞာဲဒတန် ကေုာံ အာကၠုင်လောဲသွာ (Location and Accessibility) ==
ဟဝ်တေဝ်ဏအ်ဝွံ နွံ ပ္ဍဲ လဒေါဝ် ဒၞာဲ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ဒၞာဲရာန်ကပေါတ် အဓိက ဍုင်ကွာလာလာမ္ပူ ရ။ ဍေံ နွံ ဗဒါဲ ဘူတာ ကွဳစက်ပၟတ် လတူကျာ (Monorail / MRT) တုဲ သွက်ဂွံ အာကၠုင် ဖျာဇၞော်ဇၞော် ဗီုကဵု Pavilion Kuala Lumpur ကေုာံ Lalaport ဂှ် လောဲသွာ ဗွဲမလောန်ရ။ '''အဆက်ဖဵု''' နူကဵု မနွံ ပ္ဍဲ ဒၞာဲဗဟဵုဏအ်ဂှ်၊ ညးမကၠုင်စိုပ်တအ် ဂွံ အခေါင် လ္ၚတ် အခိုက်ကၞာ ကေုာံ စၞစ ဍုင်မလေယှာ ဗွဲမလောဲသွာရ။

== အသုံအစောဲ ကေုာံ ပရေင်သေဝါ (Facilities and Services) ==
ဟဝ်တေဝ် သွိစ်-ဂါဒေန် ဝွံ ဖန်ဇန်လဝ် သွက်ဂွံ ကဵု ပရေင်ဇူဒီု ကဆံင်သၠုင်တုဲ နွံကဵု အသုံအစောဲ မပ္တံကဵု-

* '''ခန်ဇူဒီု (Accommodations):''' ခန်ဇူဒီု မၞုံကဵု ပြကိုဟ်စက် ခေတ်တၟိ ဗွဲမဂၠိုင်၊ ပါလုပ် သီုကဵု ခန် ဓမ္မတာ ကေုာံ ခန် ဂကောံသ္ၚိကၟိန် မၞုံကဵု ဗီုပြင် ဍုင်ကွာလာလာမ္ပူ။
* '''ဖျာစသုင် (Dining):''' ဖျာစသုင် မကဵု သေဝါ စၞစ အခိုက် အလုံဂၠးတိ ကေုာံ အခိုက် မလေယှာ (Halal food)။
* '''ပရေင်ထတ်ယုက် ကေုာံ ဝေင်မိပ် (Health &amp; Leisure):''' ကၟာလှ်ေဍာ် အမ္ၚး (Outdoor pool)၊ ရုင် ပရေင်ထတ်ယုက် (Fitness center) ကေုာံ ဒၞာဲ ဇူဒီု။
* '''ဗဟဵု ကောံဓရီု (Events and Meetings):''' နွံကဵု ခန် သဳကၠဳ ကေုာံ ခန်ပေါဲသဘင် သွက်ဂွံ ကၠောန်ဗဒှ် ပေါဲကောံဓရီု အလုံဂၠးတိ (ဗီုကဵု အစဳအဇန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် အလုံဂၠးတိ)၊ ပေါဲဟီုတွဟ် ကေုာံ သဘင်နာနာ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==

* [[ကွာလာလာမ္ပူ]] (Kuala Lumpur)
* [[မလေယှာ]] (Malaysia)
* [[ဟဝ်တေဝ်]] (Hotel)</text>
      <sha1>j8hsyc670strf767mto9w79olrrgiu0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52759</id>
      <parentid>52758</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T00:56:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် */</comment>
      <origin>52759</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4374" sha1="9lwcn7iuzk93r3vsdewh90p72pdaczy" xml:space="preserve">[[ဝှာင်:Flag_of_Malaysia.svg|right|thumb|150x150px|ဟဝ်တေဝ် သွိစ်-ဂါဒေန် ဗုကိတ် ဗိန်တာင် - ကွာလာလာမ္ပူ၊ မလေယှာ]]
'''ဟဝ်တေဝ် သွိစ်-ဂါဒေန် ဗုကိတ် ဗိန်တာင်''' ({{lang-en|Swiss-Garden Hotel Bukit Bintang}}) ဂှ် ဒှ် ဟဝ်တေဝ် ပြာကတ် မၞုံ ပ္ဍဲ ဒေသ ဗုကိတ် ဗိန်တာင် (Bukit Bintang)၊ ဍုင် [[ကွာလာလာမ္ပူ]] (Kuala Lumpur)၊ ဍုင် [[မလေယှာ]] (Malaysia) ရ။ ဟဝ်တေဝ်ဏအ်ဝွံ နွံ ပ္ဍဲ လဒေါဝ် ဍုင်တုဲ၊ ပြာကတ် ဗွဲမလောန် သွက် ညးမကၠုင် ဇူဒီု လ္ၚတ်ဍုင် ကေုာံ ညးမကၠောန် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်ကောံဓရီု ဂမၠိုင်ရ။

== ဒၞာဲဒတန် ကေုာံ အာကၠုင်လောဲသွာ (Location and Accessibility) ==
ဟဝ်တေဝ်ဏအ်ဝွံ နွံ ပ္ဍဲ လဒေါဝ် ဒၞာဲ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ဒၞာဲရာန်ကပေါတ် အဓိက ဍုင်ကွာလာလာမ္ပူ ရ။ ဍေံ နွံ ဗဒါဲ ဘူတာ ကွဳစက်ပၟတ် လတူကျာ (Monorail / MRT) တုဲ သွက်ဂွံ အာကၠုင် ဖျာဇၞော်ဇၞော် ဗီုကဵု Pavilion Kuala Lumpur ကေုာံ Lalaport ဂှ် လောဲသွာ ဗွဲမလောန်ရ။ '''အဆက်ဖဵု''' နူကဵု မနွံ ပ္ဍဲ ဒၞာဲဗဟဵုဏအ်ဂှ်၊ ညးမကၠုင်စိုပ်တအ် ဂွံ အခေါင် လ္ၚတ် အခိုက်ကၞာ ကေုာံ စၞစ ဍုင်မလေယှာ ဗွဲမလောဲသွာရ။

== အသုံအစောဲ ကေုာံ ပရေင်သေဝါ (Facilities and Services) ==
ဟဝ်တေဝ် သွိစ်-ဂါဒေန် ဝွံ ဖန်ဇန်လဝ် သွက်ဂွံ ကဵု ပရေင်ဇူဒီု ကဆံင်သၠုင်တုဲ နွံကဵု အသုံအစောဲ မပ္တံကဵု-

* '''ခန်ဇူဒီု (Accommodations):''' ခန်ဇူဒီု မၞုံကဵု ပြကိုဟ်စက် ခေတ်တၟိ ဗွဲမဂၠိုင်၊ ပါလုပ် သီုကဵု ခန် ဓမ္မတာ ကေုာံ ခန် ဂကောံသ္ၚိကၟိန် မၞုံကဵု ဗီုပြင် ဍုင်ကွာလာလာမ္ပူ။
* '''ဖျာစသုင် (Dining):''' ဖျာစသုင် မကဵု သေဝါ စၞစ အခိုက် အလုံဂၠးတိ ကေုာံ အခိုက် မလေယှာ (Halal food)။
* '''ပရေင်ထတ်ယုက် ကေုာံ ဝေင်မိပ် (Health &amp; Leisure):''' ကၟာလှ်ေဍာ် အမ္ၚး (Outdoor pool)၊ ရုင် ပရေင်ထတ်ယုက် (Fitness center) ကေုာံ ဒၞာဲ ဇူဒီု။
* '''ဗဟဵု ကောံဓရီု (Events and Meetings):''' နွံကဵု ခန် သဳကၠဳ ကေုာံ ခန်ပေါဲသဘင် သွက်ဂွံ ကၠောန်ဗဒှ် ပေါဲကောံဓရီု အလုံဂၠးတိ (ဗီုကဵု အစဳအဇန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် အလုံဂၠးတိ)၊ ပေါဲဟီုတွဟ် ကေုာံ သဘင်နာနာ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==

* [[ကွာလာလာမ္ပူ]] (Kuala Lumpur)
* [[မလေယှာ]] (Malaysia)
* [[ဟဝ်တေဝ်]] (Hotel)

[[ကဏ္ဍ:ဟဝ်တေဝ် ပ္ဍဲ မလေယှာ]] [[ကဏ္ဍ:ကွာလာလာမ္ပူ]] [[ကဏ္ဍ:အသုင်အစောဲ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]</text>
      <sha1>9lwcn7iuzk93r3vsdewh90p72pdaczy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပေါဲကောံဓရီု ကလုတ် အလုံဂၠးတိ ၅.၀၊ အဝ်သတြဳယျာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10048</id>
    <revision>
      <id>52760</id>
      <timestamp>2026-04-25T00:57:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Flag of Austria.svg|150px|right|thumb|ပေါဲကောံဓရီု ကလုတ် အလုံဂၠးတိ ၅.၀၊ အဝ်သတြဳယျာ - သၞာံ ၂၀၂၄]]  '''ပေါဲကောံဓရီု ကလုတ် အလုံဂၠးတိ ၅.၀၊ အဝ်သတြဳယျာ''' ({{lang-en|International Diplomats Conference 5.0, Austria}}) ဟီုမ္ဂးဂှ်...&quot;</comment>
      <origin>52760</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6328" sha1="kqfvdbms0ah6fdiyx509vegjd0qmqfn" xml:space="preserve">[[File:Flag of Austria.svg|150px|right|thumb|ပေါဲကောံဓရီု ကလုတ် အလုံဂၠးတိ ၅.၀၊ အဝ်သတြဳယျာ - သၞာံ ၂၀၂၄]]

'''ပေါဲကောံဓရီု ကလုတ် အလုံဂၠးတိ ၅.၀၊ အဝ်သတြဳယျာ''' ({{lang-en|International Diplomats Conference 5.0, Austria}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ပေါဲကောံဓရီု ကေုာံ သဘင်သဳကၠဳ အလုံဂၠးတိ သွက် ကလုတ်တအ် ကေုာံ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ်ဂမၠိုင် မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ဍုင် [[အဝ်သတြဳယျာ]] (Austria) ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၂၄ ရ။ ပေါဲကောံဓရီုဏအ်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ '''အဝ်ဂေတ် ၂၈ နူကဵု ၃၀၊ သၞာံ ၂၀၂၄''' တုဲ၊ ဍေံ ဒှ် ဒၞာဲ မပကောံလဝ် ညးမကၠောန် ပရေင်ကလုတ် (Diplomats)၊ တၠပညာ၊ ကေုာံ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် အနာဂတ် နူကဵု ဍုင်နာနာ သွက်ဂွံ သဳကၠဳ ပရူ ပရေင်ဆက်ဆောံ အကြာ ဍုင်နာနာ ကေုာံ ပြသၞာ ဂၠးတိ ရ။

== တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ ပရူပရာ အဓိက ==
အစဳအဇန်ဏအ်ဝွံ နွံကဵု တင်ရန်တၟအ် အဓိက သွက်ဂွံ ပံက်ကဵု အခေါင်အရာ ညံင် သၟတ် ကေုာံ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တၟိတအ် ဂွံ လ္ၚတ်ကေတ် ကွတ် ပရေင်ကလုတ် (Diplomacy skills) ကေုာံ ဗီုလဵု ဂွံ ပါလုပ် သဳကၠဳ ပ္ဍဲ ပရေင်ဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ် ကဆံင် အလုံဂၠးတိ ရ။

ပရူပရာ အဓိက မသဳကၠဳလဝ် ပ္ဍဲ ပေါဲကောံဓရီုဂှ် မပ္တံကဵု-
* '''ပရေင်ကလုတ် ကေုာံ ပရေင်ဆက်ဆောံ ဂၠးတိ (Global Diplomacy &amp; International Relations):''' ဗီုလဵု ဂွံ သြိုင်ခၞံ ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ ပွမပံင်တောဲ ကၠောန်ကမၠောန် အကြာ ဍုင်နာနာ။
* '''ပွမဂၠာဲသွဟ် လတူ ပဋိပက္ခ (Conflict Resolution):''' နဲကဲ သဳကၠဳ ဓရီုကျာ ကေုာံ ဂၠာဲသွဟ် နကဵု နဲကဲ ပရေင်ကလုတ် သွက် ပြသၞာ မက္တဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ။
* '''သၟတ် ကေုာံ သၞောဝ်ဥပဒေ (Youth in Policy Making):''' ညံင် သၟတ်တအ် ဂွံ ပါလုပ် ကဵု ကသပ်ညာဏ် ပ္ဍဲ သၞောဝ်ဥပဒေ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်။

== လၟေင် အစဳအဇန် (Agenda) ==
ပ္ဍဲကဵု ပွိုင် ၃ တ္ၚဲ (အဝ်ဂေတ် ၂၈-၃၀၊ ၂၀၂၄) ဂှ်၊ လၟေင် အစဳအဇန်တအ် ပါ်လဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-
* '''တ္ၚဲပထမ (အဝ်ဂေတ် ၂၈):''' ပေါဲပံက်သဘင် (Opening Ceremony)၊ လဟီု မိန့်ခွန်း နူကဵု ကလုတ် ကေုာံ တၠပညာ ဂၠးတိဂမၠိုင် ကေုာံ ပေါဲမိတ်ဆက် ယေန်သၞာင် (Cultural Exchange &amp; Networking)။
* '''တ္ၚဲဒုတိယ (အဝ်ဂေတ် ၂၉):''' ပေါဲသဳကၠဳ ကဏ္ဍသၟတ် (Panel discussions) ကေုာံ ပေါဲကမၠောန် (Workshops) အဓိက မဆေင်ကဵု ပရေင်ကလုတ် ကေုာံ အခေါင်အရာ မၞိဟ်။
* '''တ္ၚဲတတိယ (အဝ်ဂေတ် ၃၀):''' ပွမထ္ၜးပျး ကသပ်ညာဏ် သၟတ်တအ် (Presentations)၊ လဟီု ကၞောတ်တဲ၊ ကေုာံ ပေါဲကၟာတ်သဘင် မၞုံကဵု ပွမကဵု တဆိပ်ကြာ ညးပါလုပ်တအ်။

== အဆက်ဖဵု ကေုာံ တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ==
နူကဵု ပေါဲကောံဓရီုဏအ်၊ ညးစၞးတအ် ကလိဂွံ ပရေင်ဆဵုဂဗ တၟိတၟိ လပါ် ပရေင်ကလုတ် သၟးဟွံက၊ ဍေံ သီု ပံက်ကဵု အခေါင်အရာ သွက်ဂွံ ဒက်ပ္တန် မဟာမိတ် ကေုာံ ကွန်ရက် (Networks) အကြာ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ် နူကဵု ဍုင်နာနာ ကီုရ။ '''အဆက်ဖဵု''' အဓိကဂှ် ညးပါလုပ်တအ် ကလိဂွံ တဆိပ်ကြာ မဒုင်လဝ် စၟတ်သမ္တီ နကဵု ကဆံင် ဂၠးတိ တုဲ၊ ဍေံ ဒှ် ဒြဟတ်ခိုဟ် သွက် ပရေင်ကမၠောန် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်ကလုတ် ညးတအ် ပ္ဍဲ အနာဂတ် ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[အဝ်သတြဳယျာ]] (Austria)
* [[ပရေင်ကလုတ်]] (Diplomacy)
* [[ပရေင်ဆက်ဆောံ အကြာ ဍုင်နာနာ]] (International Relations)

[[ကဏ္ဍ:ပေါဲကောံဓရီု]]
[[ကဏ္ဍ:သဘင် ပ္ဍဲ အဝ်သတြဳယျာ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄]]</text>
      <sha1>kqfvdbms0ah6fdiyx509vegjd0qmqfn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တက္ကသိုလ် ပရေင်ကလုတ် ဝဳယေန်နာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10049</id>
    <revision>
      <id>52761</id>
      <timestamp>2026-04-25T00:59:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Diplomatische Akademie Wien.jpg|150px|right|thumb|တက္ကသိုလ် ပရေင်ကလုတ် ဝဳယေန်နာ - ဍုင်ဝဳယေန်နာ၊ အဝ်သတြဳယျာ]]  '''တက္ကသိုလ် ပရေင်ကလုတ် ဝဳယေန်နာ''' ({{lang-en|Diplomatic Academy of Vienna}} ဟွံသေင်မ္ဂး ''Vienna School of International Studi...&quot;</comment>
      <origin>52761</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4759" sha1="66n6yr17br03dm1zr9iwcia902vqmi2" xml:space="preserve">[[File:Diplomatische Akademie Wien.jpg|150px|right|thumb|တက္ကသိုလ် ပရေင်ကလုတ် ဝဳယေန်နာ - ဍုင်ဝဳယေန်နာ၊ အဝ်သတြဳယျာ]]

'''တက္ကသိုလ် ပရေင်ကလုတ် ဝဳယေန်နာ''' ({{lang-en|Diplomatic Academy of Vienna}} ဟွံသေင်မ္ဂး ''Vienna School of International Studies''၊ {{lang-de|Diplomatische Akademie Wien}}) ဂှ် ဒှ် တက္ကသိုလ် ကဆံင်သၠုင် သွက် ပရေင်ကလုတ် ကေုာံ ပရေင်ဆက်ဆောံ အကြာ ဍုင်နာနာ မၞုံ ပ္ဍဲ ဍုင် [[ဝဳယေန်နာ]] (Vienna)၊ ဍုင် [[အဝ်သတြဳယျာ]] (Austria) ရ။ ဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၇၅၄ တုဲ၊ ဍေံ ဒှ် တက္ကသိုလ် သွက် ပရေင်ကလုတ် မတြေံအိုတ် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ ရ။&lt;ref&gt;Pfusterschmid-Hardtenstein, Heinrich (2008). ''A Short History of the Diplomatic Academy of Vienna''. Vienna.&lt;/ref&gt;

== ဝင် (History) ==
တက္ကသိုလ်ဏအ်ဝွံ စက္တဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၇၅၄ နကဵု ယၟု &quot;Oriental Academy&quot; မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဨကရာဇ်ဗြဴ မာရဳယာ တေရေဇာ (Empress Maria Theresa) သွက်ဂွံ ဗ္တောန်ကဵု ကလုတ်တအ် ညံင်ဂွံ တီကၠိုဟ် အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ ယေန်သၞာင် ဒေသ ဗမံက် (အေန်ပါယာ အောတ်တဝ်မာန်) ရ။ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၆၄ ဂှ် ကလေင် ပံက်လဝ် နကဵု ယၟု တၟိ &quot;Diplomatic Academy of Vienna&quot; (တက္ကသိုလ် ပရေင်ကလုတ် ဝဳယေန်နာ) တုဲ စပံက်လဝ် တန်ဗ္တောန် ခေတ်တၟိ သွက်ဂွံ ပတိတ် ကလုတ် ကေုာံ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် အလုံဂၠးတိ ရ။

== တန်ဗ္တောန် ကေုာံ ပရေင်ပညာ (Academic Programs) ==
တက္ကသိုလ်ဏအ်ဝွံ ပံက်လဝ် တန်ဗ္တောန် ကဆံင် မဟာဝိဇ္ဇာ (Master's degrees) ကေုာံ တန်ဗ္တောန် ဒဳပလိုမာ ဗွဲမဂၠိုင် မပ္တံကဵု-
* '''Master of Advanced International Studies (MAIS):''' တန်ဗ္တောန် မဟာဝိဇ္ဇာ သွက် သွာင် ပရေင်ဆက်ဆောံ ဍုင်နာနာ၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ ဝင် ကေုာံ သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးတိ။ 
* '''Master of Science in Environmental Technology and International Affairs (ETIA):''' တန်ဗ္တောန် မပံင်သၟဟ် လဝ် နဲကဲပညာ သဘာဝပွဳပွူ ကေုာံ ပရေင်ကလုတ်။
* '''Diploma Programme:''' တန်ဗ္တောန် မွဲသၞာံ သွက်ဂွံ လ္ၚတ် ကွတ် ပရေင်ကလုတ်၊ အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် အလုံဂၠးတိ။

== ဒၞာဲဒတန် ကေုာံ လဒက်ပ္တန် (Campus and Facilities) ==
တက္ကသိုလ်ဝွံ နွံ ပ္ဍဲ လဒေါဝ် ဍုင်ဝဳယေန်နာ၊ မဒှ် ဒၞာဲ ဗဟဵု သွက် ဂကောံအလုံဂၠးတိ (ဗီုကဵု UN ကေုာံ OSCE) ဂမၠိုင် မၞုံရ။ တိုက်ဥပစာ (Campus) ဂှ် နွံကဵု တိုက်ဗှ်လိက် ဇၞော်၊ ခန်သဳကၠဳ ကေုာံ ခန်ဇူဒီု သွက် ကွးဘာတအ် နူကဵု ဍုင်နာနာရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[အဝ်သတြဳယျာ]] (Austria)
* [[ဝဳယေန်နာ]] (Vienna)
* [[ပရေင်ကလုတ်]] (Diplomacy)
* [[ပရေင်ဆက်ဆောံ အကြာ ဍုင်နာနာ]] (International Relations)

[[ကဏ္ဍ:တက္ကသိုလ် ပ္ဍဲ အဝ်သတြဳယျာ]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ကလုတ်]]
[[ကဏ္ဍ:ဝဳယေန်နာ]]</text>
      <sha1>66n6yr17br03dm1zr9iwcia902vqmi2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အဝ်သတြဳယျာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10050</id>
    <revision>
      <id>52762</id>
      <timestamp>2026-04-25T01:00:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Flag of Austria.svg|150px|right|thumb|ရးနိဂီု သမ္မတ အဝ်သတြဳယျာ (Austria)]]  '''အဝ်သတြဳယျာ''' ({{lang-en|Austria}}၊ {{lang-de|Österreich}})၊ နကဵု ယၟု ဥပဒေမ္ဂး '''ရးနိဂီု သမ္မတ အဝ်သတြဳယျာ''' ဂှ် ဒှ် ဍုင် မၞုံ ပ္ဍဲ လဒေါဝ် ဥ...&quot;</comment>
      <origin>52762</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5542" sha1="kyv3hnhcahzmryol1qu7igmp5vmk6b7" xml:space="preserve">[[File:Flag of Austria.svg|150px|right|thumb|ရးနိဂီု သမ္မတ အဝ်သတြဳယျာ (Austria)]]

'''အဝ်သတြဳယျာ''' ({{lang-en|Austria}}၊ {{lang-de|Österreich}})၊ နကဵု ယၟု ဥပဒေမ္ဂး '''ရးနိဂီု သမ္မတ အဝ်သတြဳယျာ''' ဂှ် ဒှ် ဍုင် မၞုံ ပ္ဍဲ လဒေါဝ် ဥရောပ (Central Europe) မွဲရ။ ဍုင်ဏအ်ဝွံ ဒှ် ဍုင်ဟွံမဲကဵု သြင်ၜဳ (Landlocked country) တုဲ ပယျဵုဆက်ဒၟံင် ကု ဍုင်ဂျာမနဳ၊ ဍုင်ဆေတ်၊ သလဝ်ဗာကဳယျာ၊ ဟာန်ဂေရဳ၊ သလဝ်ဗဳနဳယျာ၊ အဳတလဳ၊ သွိဇြာလာန် ကေုာံ လိက်တေန်သတိန် (Liechtenstein) တအ်ရ။ ဍုင်ဇၞော် ကေုာံ ဍုင်မၞိဟ်မမံင်ဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် ဒှ် ဍုင် [[ဝဳယေန်နာ]] (Vienna) တုဲ၊ အရေဝ်ဘာသာ အဓိက ဂှ် ဒှ် အရေဝ်ဂျာမာန် ရ။&lt;ref&gt;The World Factbook: Austria. ''Central Intelligence Agency''.&lt;/ref&gt;

== ဝင် (History) ==
ဍုင်အဝ်သတြဳယျာ ဝွံ ပ္ဍဲ အခိင် ကိုပ်ကၠာတေအ် ဒှ်လဝ် အေန်ပါယာ ဇၞော်မွဲ မကော်ဂး အေန်ပါယာ ဟာပ်သဗာဂ် (Habsburg Empire) ကေုာံ ကြဴဏအ် ဒှ်ကၠုင် အေန်ပါယာ အဝ်သတြဳယျာ-ဟာန်ဂေရဳ (Austro-Hungarian Empire) မၞုံကဵု ဒြဟတ် ဗွဲမလောန် ပ္ဍဲ ဥရောပ ရ။ ကြဴနူ ပၞာန်ဂၠးတိ အလန်ပထမ တုဲ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၁၈ ဂှ် အေန်ပါယာ လီုလာ်အာတုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် နဒဒှ် ရးနိဂီု သမ္မတ (Republic) ရ။ ကြဴနူ ပၞာန်ဂၠးတိ အလန်ဒုတိယ တုဲ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၅၅ ဂှ် အဝ်သတြဳယျာ ကလိဂွံ အခေါင်သၠးပွး ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင် ကေုာံ လလောင်တြးလဝ် နဒဒှ် ဍုင်မၞုံ လဒေါဝ် (Neutral country) မွဲရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ရာသဳဥတု (Geography and Climate) ==
အဝ်သတြဳယျာ ဂှ် ဒှ် ဍုင် မၞုံကဵု ဒဵု ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ၊ ၜိုတ် ၆၂% ဇမၞော် ဍုင်ဂှ် ဒှ် ဒေသ ဒဵုအာလ် (Alps) ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဍုင်ဏအ်ဝွံ ပြာကတ် ဗွဲမလောန် သွက် ပရေင်ဝေင် အားကစား အခိင်ဂံက် (Winter sports) ဗီုကဵု နှင်းလျှောစီး (Skiing) ရ။ ရာသဳဥတုဂှ် ဒှ် ရာသဳဥတု ဥရောပ လဒေါဝ် မၞုံကဵု ဥတုကညင် မဂမ္တဴ ကေုာံ ဥတုဂံက် မၞုံကဵု နှင်း ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ၜဳဒေန်ညု (Danube River) ဂှ် ဒှ် ၜဳ အဓိက မဇွောဝ်စှ်ေ ကၠတ်ကၠောအ် ဍုင်ဏအ်ရ။

== ယေန်သၞာင် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Culture and Economy) ==
* '''ပရေင်ပိုန်ဒြပ်:''' အဝ်သတြဳယျာ ဂှ် ဒှ် ဍုင် မၞုံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဇၞော်မောဝ် ဗွဲမလောန်တုဲ၊ ကဆံင် ဂျိုင်တန်တဴ မၞိဟ်တအ် (Standard of living) သၠုင် ဗွဲမလောန်ရ။ ဍုင်ဝွံ ဒှ် ဍုင် မပါလုပ် ပ္ဍဲ ဂကောံ ဥရောပ (European Union) နူကဵု သၞာံ ၁၉၉၅ ရ။
* '''ယေန်သၞာင်:''' လပါ် ယေန်သၞာင်မ္ဂး ဍုင်ဏအ်ဝွံ ပြာကတ် လပါ် ကွတ်ဂီတ ဂန္ထဝင် (Classical music) ဗွဲမလောန်တုဲ၊ တၠပညာ ဂီတ ယၟုဒယှ် ဗီုကဵု မဝ်ဇာတ် (Mozart)၊ ဘဳသဝ်ဗေန် (Beethoven) ကေုာံ သထရောတ် (Strauss) တအ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ကမၠောန် ပ္ဍဲ ဍုင်ဝဳယေန်နာ ရ။ တုဲပၠန် စၞစ အခိုက် အဝ်သတြဳယျာ ဗီုကဵု Wiener Schnitzel ကေုာံ ကွာင် Apfelstrudel တအ်ဂှ် ပြာကတ် အလုံဂၠးတိရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ဝဳယေန်နာ]] (Vienna)
* [[ဥရောပ]] (Europe)
* [[ဂကောံ ဥရောပ]] (European Union)

[[ကဏ္ဍ:အဝ်သတြဳယျာ]]
[[ကဏ္ဍ:ရးနိဂီု ပ္ဍဲ ဥရောပ]]</text>
      <sha1>kyv3hnhcahzmryol1qu7igmp5vmk6b7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဂကောံ ဥရောပ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10051</id>
    <revision>
      <id>52763</id>
      <timestamp>2026-04-25T01:01:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Flag of Europe.svg|150px|right|thumb|အလာံ ဂကောံ ဥရောပ (European Union)]]  '''ဂကောံ ဥရောပ''' ({{lang-en|European Union}}၊ ဗွဲခမၞောန် - '''EU''') ဂှ် ဒှ် ဂကောံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မပံင်ကောံလဝ် နကဵု ဍုင်...&quot;</comment>
      <origin>52763</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5318" sha1="69758qxeqc6prbxhj8398eq0sgsc1lv" xml:space="preserve">[[File:Flag of Europe.svg|150px|right|thumb|အလာံ ဂကောံ ဥရောပ (European Union)]]

'''ဂကောံ ဥရောပ''' ({{lang-en|European Union}}၊ ဗွဲခမၞောန် - '''EU''') ဂှ် ဒှ် ဂကောံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မပံင်ကောံလဝ် နကဵု ဍုင်ကောန်ဂကောံ ၂၇ ဍုင် မၞုံ ပ္ဍဲ ဒေသ [[ဥရောပ]] ဗွဲမဂၠိုင် ရ။ ဂကောံဏအ်ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု တင်ရန်တၟအ် သွက်ဂွံ မင်မဲ ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ်၊ ပရေင်ညဳသာ ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မဇၞော်မောဝ် မွဲစွံ အကြာ ဍုင် ပ္ဍဲ ဥရောပ တအ်ရ။&lt;ref&gt;European Union (2023). &quot;The EU in brief&quot;. ''European Union Official Website''.&lt;/ref&gt;

== ဝင် (History) ==
သဇိုင် အဓိက ဂကောံ ဥရောပ ဝွံ စက္တဵုဒှ်လဝ် ကြဴနူ ပၞာန်ဂၠးတိ အလန်ဒုတိယ တုဲ၊ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၅၁ ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် ဂကောံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပသဲ ဥရောပ (European Coal and Steel Community) ကေုာံ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၅၇ ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် ဂကောံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဥရောပ (European Economic Community) ရ။ ဆဂး နကဵု ယၟု &quot;ဂကောံ ဥရောပ&quot; (European Union) ဍာံဍာံဂှ် စဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု လိက်ကသုက် မာသတြိချ် (Maastricht Treaty) မပစၟတ်သမ္တီလဝ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၉၃ ရ။

== သၞောတ်ဝ် ပရေင်အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Governance and Economy) ==
ဂကောံ ဥရောပ ဝွံ နွံကဵု သၞောတ်ဝ် ပရေင်အုပ်ဓုပ် အလုံဂကောံ မကိစ္စဇၞော် မပ္တံကဵု-
* '''ပါလဳမာန် ဥရောပ (European Parliament):''' ဒှ် ဂကောံ မပတိတ် သၞောဝ်ဥပဒေ မရုဲစှ်လဝ် နကဵု ကောန်ဍုင် သီုဖအိုတ်။
* '''ကမ္မယှေန် ဥရောပ (European Commission):''' ဒှ် ဂကောံ အလဵုအသဳ မကၠောန်ကမၠောန် လၟေင်တ္ၚဲ ကေုာံ ဖျေံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် အလုံ ဂကောံ။
* '''ဖျာ မွဲဓဝ် (Single Market):''' ဍုင်ကောန်ဂကောံ EU သီုဖအိုတ်ဂှ် ပါလုပ် ပ္ဍဲ ဖျာ မွဲဓဝ် တုဲ၊ ကပေါတ်၊ ပရေင်သေဝါ၊ သြန် ကေုာံ မၞိဟ်တအ် အာကၠုင် သၠးပွး (Free movement) အကြာ ဍုင်တအ် ဂွံရ။
* '''သြန် ယူရဝ် (Euro):''' ဍုင်ကောန်ဂကောံ ၂၀ ဍုင် (သီုကဵု ဍုင် [[အဝ်သတြဳယျာ]]) ဂှ် စကာ သြန် ယူရဝ် (€) နဒဒှ် သြန် စၟတ်သမ္တီ အလဵုအသဳ မွဲဓဝ် ရ။

== အဆက်ဖဵု ကေုာံ ကဏ္ဍ အလုံဂၠးတိ ==
ဂကောံ ဥရောပ ဝွံ နွံကဵု ဒြဟတ် ဗွဲမလောန် ပ္ဍဲ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် အလုံဂၠးတိရ။ ဍေံ ဒှ် ဂကောံ မကဵု အရီုအဗင် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် (Development aid) ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ ကေုာံ ဒှ် ဂကောံ မက္ဍိုက်က္ဍိုပ် ပ္ဍဲ ပရေင်ဖ္အောန်ဖျေံ ပရေင်ပြံင်လှာဲ ရာသဳဥတု (Climate change mitigation) ရ။ '''အဆက်ဖဵု''' နူကဵု ပရေင်ပံင်ကောံဏအ်ဂှ် ဍေံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ဥရောပ ညံင်ဂွံ ဒှ် ဒေသ မၞုံကဵု ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ ပရေင်တန်တဴ ခိုင်ကၠိုက် ပ္ဍဲ အခိင် ခေတ်လၟုဟ် ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ဥရောပ]] (Europe)
* [[အဝ်သတြဳယျာ]] (Austria)
* [[သြန် ယူရဝ်]] (Euro)

[[ကဏ္ဍ:ဂကောံ ဥရောပ]]
[[ကဏ္ဍ:ဥရောပ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂကောံ အလုံဂၠးတိ]]</text>
      <sha1>69758qxeqc6prbxhj8398eq0sgsc1lv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပေါဲကောံဓရီု ကလုတ် အလုံဂၠးတိ၊ ကာတာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10052</id>
    <revision>
      <id>52764</id>
      <timestamp>2026-04-25T01:03:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Flag of Qatar.svg|150px|right|thumb|ပေါဲကောံဓရီု ကလုတ် အလုံဂၠးတိ၊ ကာတာ]]  '''ပေါဲကောံဓရီု ကလုတ် အလုံဂၠးတိ၊ ကာတာ''' ({{lang-en|International Diplomats Conference, Qatar}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ပေါဲကောံဓရီု ကေုာံ သဘင်သဳကၠ...&quot;</comment>
      <origin>52764</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6166" sha1="nrvke232jcvltdbm8syrismkqnb2jhn" xml:space="preserve">[[File:Flag of Qatar.svg|150px|right|thumb|ပေါဲကောံဓရီု ကလုတ် အလုံဂၠးတိ၊ ကာတာ]]

'''ပေါဲကောံဓရီု ကလုတ် အလုံဂၠးတိ၊ ကာတာ''' ({{lang-en|International Diplomats Conference, Qatar}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ပေါဲကောံဓရီု ကေုာံ သဘင်သဳကၠဳ အလုံဂၠးတိ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ဍုင်ဇၞော် ဒဝ်ဟာ ([[ဒဝ်ဟာ]] - Doha)၊ ရးနိဂီု [[ကာတာ]] (Qatar) ရ။ ပေါဲကောံဓရီုဏအ်ဝွံ ဒှ် ဒၞာဲ မပကောံလဝ် ညးမကၠောန် ပရေင်ကလုတ် (Diplomats)၊ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ်၊ ကေုာံ တၠပညာ နူကဵု ဍုင်နာနာ သွက်ဂွံ သဳကၠဳ ပရူ ပရေင်ဆက်ဆောံ အကြာ ဍုင်နာနာ၊ ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ ပြသၞာ မက္တဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ ရ။

== တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ ပရူပရာ အဓိက ==
အစဳအဇန်ဏအ်ဝွံ နွံကဵု တင်ရန်တၟအ် အဓိက သွက်ဂွံ ပံက်ကဵု အခေါင်အရာ ညံင် သၟတ် ကေုာံ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်တၟိတအ် ဂွံ လ္ၚတ်ကေတ် ကွတ် ပရေင်ကလုတ် (Diplomatic skills) ကေုာံ ညံင်ဂွံ ဖန်ဗဒှ် ပရေင်ပံင်တောဲ အကြာ ဍုင် ပ္ဍဲ ဒေသ လဒေါဝ်ဗမံက် (Middle East) ကေုာံ ဍုင် အလုံဂၠးတိ ရ။

ပရူပရာ အဓိက မသဳကၠဳလဝ် ပ္ဍဲ ပေါဲကောံဓရီုဂှ် မပ္တံကဵု-
* '''ပရေင်ကလုတ် ကေုာံ ၜိုဟ်သြိုဟ် (Diplomacy &amp; Peacebuilding):''' ဗီုလဵု ဂွံ သြိုင်ခၞံ ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် ပ္ဍဲ ဒေသ မၞုံကဵု ပဋိပက္ခ ကေုာံ ပွမစကာ နဲကဲ သဳကၠဳ ဓရီုကျာ။
* '''ပရေင်ပိုန်ဒြပ် တန်တဴ (Sustainable Economy &amp; Energy):''' ပွမသဳကၠဳ ပရူ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ခေတ်တၟိ ကေုာံ ပရေင်ပြံင်လှာဲ စကာ ဒြဟတ် (Energy transition) ပ္ဍဲ အနာဂတ်။
* '''ကဏ္ဍ သၟတ် ပ္ဍဲ ပရေင်ကလုတ် (Youth in Diplomacy):''' ညံင် သၟတ်တအ် ဂွံ ပါလုပ် ပ္ဍဲ လၟေင်ကမၠောန် ဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကဆံင် ဂၠးတိ။

== လၟေင် အစဳအဇန် (Agenda) ==
ပ္ဍဲကဵု ပေါဲကောံဓရီုဂှ် လၟေင် အစဳအဇန်တအ် ပါ်လဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-
* '''တ္ၚဲပထမ:''' ပေါဲပံက်သဘင် (Opening Ceremony)၊ လဟီု မိန့်ခွန်း နူကဵု ကလုတ် ကေုာံ သၟိင်တၠ ဍုင်ကာတာ၊ ကေုာံ ပေါဲမိတ်ဆက် အကြာ ညးပါလုပ်တအ်။
* '''တ္ၚဲဒုတိယ:''' ပေါဲသဳကၠဳ ကဏ္ဍသၟတ် (Panel discussions) ကေုာံ ပေါဲကမၠောန် (Workshops) သွက်ဂွံ လ္ၚတ် ဗီုလဵု ဂွံ ဖန်ဇန် ပရေင်ကလုတ် ကေုာံ ပွမသဳကၠဳ စပ်ကဵု အခေါင်အရာ မၞိဟ်။
* '''တ္ၚဲတတိယ:''' ပွမထ္ၜးပျး ကသပ်ညာဏ် သၟတ်တအ်၊ လဟီု ကၞောတ်တဲ၊ ကေုာံ ပေါဲကၟာတ်သဘင် မၞုံကဵု ပွမကဵု တဆိပ်ကြာ ညးပါလုပ်တအ် ကေုာံ အစဳအဇန် လ္ၚတ် ယေန်သၞာင် ဍုင်ကာတာ (Cultural Tour)။

== အဆက်ဖဵု ကေုာံ တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ==
နူကဵု ပေါဲကောံဓရီုဏအ်၊ ညးစၞးတအ် ကလိဂွံ ပရေင်ဆဵုဂဗ တၟိတၟိ လပါ် ပရေင်ကလုတ် သၟးဟွံက၊ ဍေံ သီု ပံက်ကဵု အခေါင်အရာ သွက်ဂွံ ဒက်ပ္တန် မဟာမိတ် အကြာ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ် နူကဵု ဍုင်နာနာ ကီုရ။ '''အဆက်ဖဵု''' အဓိကဂှ် ညးပါလုပ်တအ် ကလိဂွံ တဆိပ်ကြာ မဒုင်လဝ် စၟတ်သမ္တီ နကဵု ကဆံင် ဂၠးတိ တုဲ၊ ဍေံ ဒှ် ဒြဟတ်ခိုဟ် သွက် ပရေင်ကမၠောန် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်ကလုတ် ညးတအ် ပ္ဍဲ အနာဂတ် ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ကာတာ]] (Qatar)
* [[ဒဝ်ဟာ]] (Doha)
* [[ပရေင်ကလုတ်]] (Diplomacy)
* [[ပရေင်ဆက်ဆောံ အကြာ ဍုင်နာနာ]] (International Relations)

[[ကဏ္ဍ:ပေါဲကောံဓရီု]]
[[ကဏ္ဍ:သဘင် ပ္ဍဲ ကာတာ]]
[[ကဏ္ဍ:အစဳအဇန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်]]</text>
      <sha1>nrvke232jcvltdbm8syrismkqnb2jhn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ပေါဲကောံဓရီု</title>
    <ns>14</ns>
    <id>10053</id>
    <revision>
      <id>52765</id>
      <timestamp>2026-04-25T01:04:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Handshake icon.svg|150px|right|thumb|ပေါဲကောံဓရီု ကေုာံ သဘင်သဳကၠဳ]]  ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''ပေါဲကောံဓရီု''' ({{lang-en|Conferences}} ဟွံသေ...&quot;</comment>
      <origin>52765</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1551" sha1="acmlrk0d12sa99xo9529bc8edfxooj8" xml:space="preserve">[[File:Handshake icon.svg|150px|right|thumb|ပေါဲကောံဓရီု ကေုာံ သဘင်သဳကၠဳ]]

ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''ပေါဲကောံဓရီု''' ({{lang-en|Conferences}} ဟွံသေင်မ္ဂး {{lang|en|Summits}})၊ သဘင်သဳကၠဳ၊ ပေါဲကောံဓရီု အလုံဂၠးတိ၊ ကေုာံ အစဳအဇန် မပကောံမၞိဟ် သွက်ဂွံ သဳကၠဳ ပရူပရာ နာနာသာ်ရ။

== လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ မၞးဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိက မပ္တံကဵု-
* ပေါဲကောံဓရီု အလုံဂၠးတိ (International Conferences)
* ပေါဲကောံဓရီု ကလုတ် (Diplomatic Conferences)
* ပေါဲကောံဓရီု သၟတ် (Youth Conferences / Congresses)
* အစဳအဇန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် (Leadership Programs)

[[ကဏ္ဍ:သဘင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ဆက်ဆောံ အကြာ ဍုင်နာနာ]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]</text>
      <sha1>acmlrk0d12sa99xo9529bc8edfxooj8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52767</id>
      <parentid>52765</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T01:07:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52767</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1555" sha1="102ejvtq5jkfnpb4qyq91gwkos57mkh" xml:space="preserve">[[File:Handshake icon.svg|150px|right|thumb|ပေါဲကောံဓရီု ကေုာံ သဘင်သဳကၠဳ]]

ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''[[ပေါဲကောံဓရီု]]''' ({{lang-en|Conferences}} ဟွံသေင်မ္ဂး {{lang|en|Summits}})၊ သဘင်သဳကၠဳ၊ ပေါဲကောံဓရီု အလုံဂၠးတိ၊ ကေုာံ အစဳအဇန် မပကောံမၞိဟ် သွက်ဂွံ သဳကၠဳ ပရူပရာ နာနာသာ်ရ။

== လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ မၞးဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိက မပ္တံကဵု-
* ပေါဲကောံဓရီု အလုံဂၠးတိ (International Conferences)
* ပေါဲကောံဓရီု ကလုတ် (Diplomatic Conferences)
* ပေါဲကောံဓရီု သၟတ် (Youth Conferences / Congresses)
* အစဳအဇန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် (Leadership Programs)

[[ကဏ္ဍ:သဘင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ဆက်ဆောံ အကြာ ဍုင်နာနာ]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]</text>
      <sha1>102ejvtq5jkfnpb4qyq91gwkos57mkh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပေါဲကောံဓရီု</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10054</id>
    <revision>
      <id>52766</id>
      <timestamp>2026-04-25T01:05:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Convention centre 1.jpg|150px|right|thumb|ပေါဲကောံဓရီု မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ခန်သဳကၠဳဇၞော် မွဲဒၞာဲ]]  '''ပေါဲကောံဓရီု''' ({{lang-en|Conference}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် သဘင် ဟွံသေင်မ္ဂး လၟေင်အစဳအဇန် မပကောံလ...&quot;</comment>
      <origin>52766</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5932" sha1="bvtqogdsiz74lgu5iov27rcgaiap9bm" xml:space="preserve">[[File:Convention centre 1.jpg|150px|right|thumb|ပေါဲကောံဓရီု မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ခန်သဳကၠဳဇၞော် မွဲဒၞာဲ]]

'''ပေါဲကောံဓရီု''' ({{lang-en|Conference}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် သဘင် ဟွံသေင်မ္ဂး လၟေင်အစဳအဇန် မပကောံလဝ် မၞိဟ် ဗွဲမဂၠိုင် မၞုံကဵု တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ ပရူပရာ မတုပ်သၟဟ် ရေင်သကအ် သွက်ဂွံ သဳကၠဳ၊ လ္ၚတ် ကေုာံ ဖလှ် လညာတ်ဂမၠိုင် ရ။ ပေါဲကောံဓရီု ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပွိုင် မွဲတ္ၚဲ ဟွံသေင်မ္ဂး ၜါပိတ္ၚဲတုဲ၊ မလေပ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲကဵု ဗဟဵုကောံဓရီု (Convention centers)၊ ဟဝ်တေဝ် ဟွံသေင်မ္ဂး တက္ကသိုလ် ဂမၠိုင်ရ။&lt;ref&gt;Montgomery, Scott L. (2003). ''The Chicago Guide to Communicating Science''. University of Chicago Press.&lt;/ref&gt;

== ဂကူ ပေါဲကောံဓရီုဂမၠိုင် (Types of Conferences) ==
ပေါဲကောံဓရီုဂှ် ပါ်လဝ် ဂကူ နာနာသာ် အတိုင် ကဏ္ဍ မဆေင်စပ်တအ်ရ-
* '''ပေါဲကောံဓရီု ပညာ (Academic Conference):''' သွက် တၠပညာ၊ အစာသုတေသန ကေုာံ ကွးဘာတက္ကသိုလ်တအ် ဂွံ ထ္ၜးပျး လိက်စံင် (Research papers) ကေုာံ သုတေသန တၟိတၟိ။
* '''ပေါဲကောံဓရီု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Business Conference):''' သွက် ညးမကၠောန် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ကမ္မဏဳတအ် ဂွံ သဳကၠဳ ပရူ ဗၞိက်၊ ပွမမိတ်ဆက် ကပေါတ်တၟိ ကေုာံ ဒက်ပ္တန် ကွန်ရက်။
* '''ပေါဲကောံဓရီု ကလုတ် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် (Diplomatic/Political Conference):''' သွက် ကလုတ် ကေုာံ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ဍုင်တအ် ဂွံ သဳကၠဳ ပရူ သၞောဝ်ဥပဒေ၊ ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ ပရေင်ဆက်ဆောံ အကြာ ဍုင်နာနာ (ဥပမာ - ပေါဲကောံဓရီု ကလုတ် အလုံဂၠးတိ)။
* '''ပေါဲကောံဓရီု ပရိုင် (Press Conference):''' သွက်ဂွံ လလောင်တြး ပရိုင် ကေုာံ သွဟ်ကဵု တင်သၟာန် နူကဵု ညးပရိုင်တအ်။

== လၟေင် အစဳအဇန် အဓိကဂမၠိုင် (Key Components) ==
ပ္ဍဲ ပေါဲကောံဓရီု မွဲမ္ဂး ဗွဲမဂၠိုင် ပါလုပ်ကဵု လၟေင်အစဳအဇန် မပ္တံကဵု-
* '''လဟီု အဓိက (Keynote Speech):''' ပေါဲဟီုတွဟ် နူကဵု တၠပညာ ဟွံသေင်မ္ဂး ညးယၟုဒယှ် မွဲတၠ သွက်ဂွံ ပံက်ကဵု ပရူပရာ အဓိက သဘင်။
* '''ပေါဲသဳကၠဳ ကဏ္ဍသၟတ် (Panel Discussion):''' တၠပညာ ၃-၄ တၠ ဂ္ဇအ်သဳကၠဳ ပရူပရာ မွဲမွဲတုဲ ညးမကလင်တအ် ဂွံ အခေါင် သၟာန်ဇာန်။
* '''ပေါဲကမၠောန် (Workshop):''' အစဳအဇန် ဗ္တောန်ကွတ် ဟွံသေင်မ္ဂး လ္ၚတ်ကမၠောန် နကဵု ဂကောံဍောတ်တ်။
* '''ပေါဲမိတ်ဆက် (Networking Session):''' အခိင် သွက် ညးပါလုပ်တအ် ဂွံ မိတ်ဆက် ကေုာံ ဒက်ပ္တန် မဟာမိတ် အကြာ ရေင်သကအ်။

== အဆက်ဖဵု ကေုာံ တင်ရန်တၟအ် ==
ပေါဲကောံဓရီုတအ်ဝွံ ကဵု '''အဆက်ဖဵု''' ခိုဟ် ဗွဲမလောန် သွက် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မၞိဟ် ကေုာံ ပရေင်ပညာ ရ။ ဍေံ ပံက်ကဵု အခေါင်အရာ သွက်ဂွံ လ္ၚတ်ကေတ် တင်ဂၞင် တၟိတၟိ၊ ကလိဂွံ ကသပ်ညာဏ် တၟိတၟိ၊ ကေုာံ ဖန်ဗဒှ်ကဵု ပရေင်ပံင်တောဲ ကၠောန်ကမၠောန် မွဲစွံ (Collaborations) ပ္ဍဲ အနာဂတ် ရ။ တုဲပၠန် သွက် ဍုင် ဟွံသေင်မ္ဂး ဒၞာဲ မကၠောန်ဗဒှ်တအ်ဂှ်လေဝ် ကလိဂွံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် နူကဵု ညးမကၠုင်စိုပ်တအ် ကီုရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[သဘင်]] (Event)
* [[ပေါဲကောံဓရီု အလုံဂၠးတိ]] (International Conference)

[[ကဏ္ဍ:ပေါဲကောံဓရီု]]
[[ကဏ္ဍ:သဘင်]]</text>
      <sha1>bvtqogdsiz74lgu5iov27rcgaiap9bm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဟဝ်တေဝ် ဟဝ်လဳဒေအေန် ဒဝ်ဟာ - သေံပါက် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10055</id>
    <revision>
      <id>52768</id>
      <timestamp>2026-04-25T01:07:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Flag of Qatar.svg|150px|right|thumb|ဟဝ်တေဝ် ဟဝ်လဳဒေအေန် ဒဝ်ဟာ - ကာတာ]]  '''ဟဝ်တေဝ် ဟဝ်လဳဒေအေန် ဒဝ်ဟာ - သေံပါက် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်''' ({{lang-en|Holiday Inn Doha - the Business Park, an IHG Hotel}}) ဂှ် ဒှ် ဟဝ်တေဝ် ကဆံင် ၄-သၞံင်...&quot;</comment>
      <origin>52768</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4876" sha1="e73jeckirly0m5pyrlm6jl2kaw93lbr" xml:space="preserve">[[File:Flag of Qatar.svg|150px|right|thumb|ဟဝ်တေဝ် ဟဝ်လဳဒေအေန် ဒဝ်ဟာ - ကာတာ]]

'''ဟဝ်တေဝ် ဟဝ်လဳဒေအေန် ဒဝ်ဟာ - သေံပါက် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်''' ({{lang-en|Holiday Inn Doha - the Business Park, an IHG Hotel}}) ဂှ် ဒှ် ဟဝ်တေဝ် ကဆံင် ၄-သၞံင် မပြာကတ် မၞုံ ပ္ဍဲ ဒေသ သေံပါက် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (The Business Park)၊ ဍုင်ဇၞော် [[ဒဝ်ဟာ]] (Doha)၊ ရးနိဂီု [[ကာတာ]] (Qatar) ရ။ ဟဝ်တေဝ်ဏအ်ဝွံ ပါလုပ် ပ္ဍဲ သၞောတ်ဝ် ဟဝ်တေဝ် အလုံဂၠးတိ IHG (InterContinental Hotels Group) တုဲ ဍေံ ပြာကတ် ဗွဲမလောန် သွက် ညးမကၠုင် ဇူဒီု လ္ၚတ်ဍုင် ကေုာံ ညးမကၠောန် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်ကောံဓရီု ဂမၠိုင်ရ။&lt;ref&gt;Holiday Inn Doha - The Business Park - IHG Official Website.&lt;/ref&gt;

== ဒၞာဲဒတန် ကေုာံ အာကၠုင်လောဲသွာ (Location and Accessibility) ==
ဟဝ်တေဝ်ဏအ်ဝွံ နွံ ပ္ဍဲ လဒေါဝ် ဒၞာဲ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် အဓိက ဍုင်ဒဝ်ဟာ ရ။ ဍေံ နွံ ဟွံသ္ၚောဲ နူကဵု သၞေဟ်က္ၜင်ကျာ အလုံဂၠးတိ ဟာမာဒ် (Hamad International Airport) တုဲ သွက်ဂွံ အာကၠုင် ဒၞာဲ ဝင်တြေံတြဟ် ဗီုကဵု ဖျာ သုက် ဝါကိဖ် (Souq Waqif) ကေုာံ ၜဳ ကဝ်နစ် (Doha Corniche) ဂှ် လောဲသွာ ဗွဲမလောန်ရ။

== အသုံအစောဲ ကေုာံ ပရေင်သေဝါ (Facilities and Services) ==
ဟဝ်တေဝ် ဟဝ်လဳဒေအေန် ဒဝ်ဟာ ဝွံ ဖန်ဇန်လဝ် သွက်ဂွံ ကဵု ပရေင်ဇူဒီု ကဆံင်သၠုင်တုဲ နွံကဵု အသုံအစောဲ မပ္တံကဵု-
* '''ခန်ဇူဒီု (Accommodations):''' ခန်ဇူဒီု မၞုံကဵု ပြကိုဟ်စက် ခေတ်တၟိ ဗွဲမဂၠိုင် မကိတ်ညဳ ကု ညးမကၠုင် ကၠောန်ကမၠောန် ကေုာံ ဂကောံသ္ၚိကၟိန်။
* '''ဖျာစသုင် (Dining):''' ဖျာစသုင် ပြာကတ် ဗီုကဵု ''Sirocco'' မကဵု သေဝါ စၞစ အခိုက် အဳတလဳ ကေုာံ ''Stock Burger Co.'' သွက်ဂွံ ဇူဒီု စသုင်။
* '''ပရေင်ထတ်ယုက် ကေုာံ ဝေင်မိပ် (Health &amp; Leisure):''' ကၟာလှ်ေဍာ် အမ္ၚး (Outdoor pool) ကေုာံ ရုင် ပရေင်ထတ်ယုက် (Fitness center) မၞုံကဵု ကိရိယာ ဍိုက်ပေင်။
* '''ဗဟဵု ကောံဓရီု (Events and Meetings):''' နွံကဵု ခန် သဳကၠဳ ကေုာံ ဗဟဵုသဘင်ကောံဓရီု သွက်ဂွံ ကၠောန်ဗဒှ် ပေါဲကောံဓရီု အလုံဂၠးတိ (ဥပမာ - ပေါဲကောံဓရီု ကလုတ် အလုံဂၠးတိ)၊ ပေါဲဟီုတွဟ် ကေုာံ သဘင်နာနာ။

== အဆက်ဖဵု ==
ဟဝ်တေဝ်ဏအ်ဝွံ ကဵု '''အဆက်ဖဵု''' ခိုဟ် သွက် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဒေသတုဲ၊ ဍေံ ဒှ် ဒၞာဲ ဗဟဵု မွဲ သွက်ဂွံ ပကောံ ညးမကၠောန် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ကလုတ် နူကဵု ဍုင်နာနာ သွက်ဂွံ သဳကၠဳ ကေုာံ ဒက်ပ္တန် ပရေင်ပံင်တောဲ ပ္ဍဲ ရးနိဂီု ကာတာ ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ဒဝ်ဟာ]] (Doha)
* [[ကာတာ]] (Qatar)
* [[ဟဝ်တေဝ်]] (Hotel)

[[ကဏ္ဍ:ဟဝ်တေဝ် ပ္ဍဲ ကာတာ]]
[[ကဏ္ဍ:ဒဝ်ဟာ]]
[[ကဏ္ဍ:အသုံအစောဲ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]</text>
      <sha1>e73jeckirly0m5pyrlm6jl2kaw93lbr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကောန်ဂရေတ် သၟတ်၊ ကနေဒါ ၂၀၂၄</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10056</id>
    <revision>
      <id>52769</id>
      <timestamp>2026-04-25T01:11:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[ဝှာင်:Flag_of_Canada.svg|right|thumb|150x150px|ကောန်ဂရေတ် သၟတ်၊ ကနေဒါ - သၞာံ ၂၀၂၄]] '''ကောန်ဂရေတ် သၟတ်၊ ကနေဒါ ၂၀၂၄''' ({{lang-en|Youth Congress Canada 2024}}) ဂှ် ဒှ် ပေါဲကောံဓရီု သၟတ် အလုံဂၠးတိ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ...&quot;</comment>
      <origin>52769</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6400" sha1="dej0thjsfn521r14w02iokuz4rf4fud" xml:space="preserve">[[ဝှာင်:Flag_of_Canada.svg|right|thumb|150x150px|ကောန်ဂရေတ် သၟတ်၊ ကနေဒါ - သၞာံ ၂၀၂၄]]
'''ကောန်ဂရေတ် သၟတ်၊ ကနေဒါ ၂၀၂၄''' ({{lang-en|Youth Congress Canada 2024}}) ဂှ် ဒှ် ပေါဲကောံဓရီု သၟတ် အလုံဂၠးတိ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ် ဗြိတိသှ် ကဝ်လံမ္ဗဳယာ ([[University of British Columbia]])၊ ကၟိန်ဍုင် [[ကနေဒါ]] ရ။ ပေါဲကောံဓရီုဏအ်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ '''မေ ၂၅ နူကဵု ၂၇၊ သၞာံ ၂၀၂၄''' တုဲ၊ ဍေံ ပကောံလဝ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ် မတိုန်တၟိဂမၠိုင် (Emerging leaders) နူကဵု ၃၅ ဍုင် ပြင် သွက်ဂွံ သဳကၠဳ ပရူ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်၊ ပရေင်ကလုတ် ကေုာံ ပရေင်ကဵုသတိ လတူ ဂဥုဲၜူမာဲ ရ။

== ပေါဲသဳကၠဳ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ကေုာံ ပရေင်ကလုတ် (Leadership and Diplomacy Sessions) ==
ကဏ္ဍ အဓိက ပ္ဍဲ ပေါဲကောံဓရီုဏအ်ဂှ် သဳကၠဳလဝ် ပရူ ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ကေုာံ ပရေင်ကလုတ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-

* '''ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် မစိုပ်တရဴ (Effective Leadership):''' သ္ၚဳဂၠိပ် လက္ခဏာ ကေုာံ ကွတ် မနွံပၟိက် သွက် ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ပ္ဍဲ ကဆံင် ဂၠးတိ။
* '''ကွတ် ပရေင်ကလုတ် (Diplomatic Skills):''' ပွမကၠိုဟ်ခၠင် ကွတ်ပညာ ပရေင်ကလုတ် ကေုာံ အရေးပါမှု ဍေံ ပ္ဍဲ ပွမဂၠာဲသွဟ် ပဋိပက္ခ အလုံဂၠးတိ။
* '''ပရေင်ပါလုပ် သၟတ်တအ် (Youth Engagement):''' ဖ္အောန်ဇြဟတ် ကဵု သၟတ်တအ် ညံင်ဂွံ ပါလုပ် ပ္ဍဲ ပရေင်ကလုတ် ကေုာံ ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် ဂၠးတိ။
* '''ပွမလ္ၚတ် သာဓကဂမၠိုင် (Case Studies):''' သ္ၚဳဂၠိပ် သာဓက ပရေင်ကလုတ် ကေုာံ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် မအံင်ဇၞးလဝ် ပ္ဍဲ ဝင် ကေုာံ ခေတ်လၟုဟ်။

== ကဏ္ဍ ပရေင်ကဵုသတိ ဂဥုဲၜူမာဲ (Drugs Awareness Session) ==
ကဏ္ဍ မကိစ္စဇၞော်မွဲ ပ္ဍဲ ပေါဲကောံဓရီုဂှ် ဒှ် ပရေင်ကဵုသတိ စပ်ကဵု ဂဥုဲၜူမာဲ မက္တဵုဒှ်ဒၟံင် ပြသၞာ အကြာ သၟတ်တအ် ရ။ တင်ဂၞင် အဓိကဂမၠိုင်ဂှ်-

* '''ပရေင်ပညာ ကေုာံ ပွမတိုန်စိုပ် (Educational Outreach):''' ပွမကဵု တင်ဂၞင် ပရူ ဓဝိင် ဥပါဒ် ဂဥုဲၜူမာဲ ကေုာံ အဆက်ဖဵု ဍေံ လတူ ပူဂိုလ် ကေုာံ ဂကောံမၞိဟ်။
* '''နဲကဲ စဵုဒၞာ (Prevention Strategies):''' ပွမသဳကၠဳ နဲကဲ စဵုဒၞာ မစိုပ်တရဴ၊ သီုကဵု အစဳအဇန် ဂကောံမၞိဟ် ကေုာံ ပရေင်ပညာ။
* '''သၞောတ်ဝ် အရီုအဗင် (Support Systems):''' ထ္ၜးပျး ကဵု အရေးပါမှု သၞောတ်ဝ် အရီုအဗင် သွက် ညးမစောဲလာံဒၟံင် ဂဥုဲၜူမာဲတအ်။
* '''ပရေင်ပံင်တောဲ (Collaborative Efforts):''' ပွမသဳကၠဳ ပရူ ပရေင်ပံင်တောဲ အလုံဂၠးတိ သွက်ဂွံ ဗတိုက်သရိုဟ် ပြသၞာ ဂဥုဲၜူမာဲ။

== ပရေင်ပါလုပ် အလုံဂၠးတိ ကေုာံ အဆက်ဖဵု (Global Participation and Unity) ==
ပေါဲကောံဓရီု ကောန်ဂရေတ် သၟတ် ကနေဒါ ဝွံ ကလိဂွံ ပရေင်ပါလုပ် နူကဵု ညးစၞး ၃၅ ဍုင် ပြင်တုဲ၊ ပရေင်ပါလုပ် နာနာသာ်ဏအ် ဖန်ဗဒှ်ကဵု ပရေင်သဳကၠဳ မခိုဟ် ကေုာံ လညာတ် မတၞဟ်ခြာ သွက်ဂွံ ကၠိုဟ်ခၠင် ပြသၞာ ဂၠးတိ ရ။

'''အဆက်ဖဵု''' ကေုာံ တင်သ္ဂုတ်သွာတ် အဓိကဂှ် ညးစၞးတအ် ကလိဂွံ ကွတ် သွက်ဂွံ သြိုင်ခၞံ ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်၊ ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ ပရေင်ပညာ အခေါင်အရာမၞိဟ် (Human rights education) ရ။ ပေါဲကောံဓရီုဂှ် ကၟာတ်သဘင် နကဵု တင်ရန်တၟအ် မဆက်ကၠောန်အာ ကမၠောန် သွက် အနာဂတ် ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==

* [[ကနေဒါ]] (Canada)
* [[တက္ကသိုလ် ဗြိတိသှ် ကဝ်လံမ္ဗဳယာ]] (University of British Columbia)
* [[ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်]] (Leadership)
* [[ပရေင်ကလုတ်]] (Diplomacy)</text>
      <sha1>dej0thjsfn521r14w02iokuz4rf4fud</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52770</id>
      <parentid>52769</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T01:12:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် */</comment>
      <origin>52770</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6551" sha1="7sl46x5avxh4p8ouvkv3gij86hwjtcc" xml:space="preserve">[[ဝှာင်:Flag_of_Canada.svg|right|thumb|150x150px|ကောန်ဂရေတ် သၟတ်၊ ကနေဒါ - သၞာံ ၂၀၂၄]]
'''ကောန်ဂရေတ် သၟတ်၊ ကနေဒါ ၂၀၂၄''' ({{lang-en|Youth Congress Canada 2024}}) ဂှ် ဒှ် ပေါဲကောံဓရီု သၟတ် အလုံဂၠးတိ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ် ဗြိတိသှ် ကဝ်လံမ္ဗဳယာ ([[University of British Columbia]])၊ ကၟိန်ဍုင် [[ကနေဒါ]] ရ။ ပေါဲကောံဓရီုဏအ်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ '''မေ ၂၅ နူကဵု ၂၇၊ သၞာံ ၂၀၂၄''' တုဲ၊ ဍေံ ပကောံလဝ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ် မတိုန်တၟိဂမၠိုင် (Emerging leaders) နူကဵု ၃၅ ဍုင် ပြင် သွက်ဂွံ သဳကၠဳ ပရူ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်၊ ပရေင်ကလုတ် ကေုာံ ပရေင်ကဵုသတိ လတူ ဂဥုဲၜူမာဲ ရ။

== ပေါဲသဳကၠဳ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ကေုာံ ပရေင်ကလုတ် (Leadership and Diplomacy Sessions) ==
ကဏ္ဍ အဓိက ပ္ဍဲ ပေါဲကောံဓရီုဏအ်ဂှ် သဳကၠဳလဝ် ပရူ ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ကေုာံ ပရေင်ကလုတ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-

* '''ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် မစိုပ်တရဴ (Effective Leadership):''' သ္ၚဳဂၠိပ် လက္ခဏာ ကေုာံ ကွတ် မနွံပၟိက် သွက် ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ပ္ဍဲ ကဆံင် ဂၠးတိ။
* '''ကွတ် ပရေင်ကလုတ် (Diplomatic Skills):''' ပွမကၠိုဟ်ခၠင် ကွတ်ပညာ ပရေင်ကလုတ် ကေုာံ အရေးပါမှု ဍေံ ပ္ဍဲ ပွမဂၠာဲသွဟ် ပဋိပက္ခ အလုံဂၠးတိ။
* '''ပရေင်ပါလုပ် သၟတ်တအ် (Youth Engagement):''' ဖ္အောန်ဇြဟတ် ကဵု သၟတ်တအ် ညံင်ဂွံ ပါလုပ် ပ္ဍဲ ပရေင်ကလုတ် ကေုာံ ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် ဂၠးတိ။
* '''ပွမလ္ၚတ် သာဓကဂမၠိုင် (Case Studies):''' သ္ၚဳဂၠိပ် သာဓက ပရေင်ကလုတ် ကေုာံ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် မအံင်ဇၞးလဝ် ပ္ဍဲ ဝင် ကေုာံ ခေတ်လၟုဟ်။

== ကဏ္ဍ ပရေင်ကဵုသတိ ဂဥုဲၜူမာဲ (Drugs Awareness Session) ==
ကဏ္ဍ မကိစ္စဇၞော်မွဲ ပ္ဍဲ ပေါဲကောံဓရီုဂှ် ဒှ် ပရေင်ကဵုသတိ စပ်ကဵု ဂဥုဲၜူမာဲ မက္တဵုဒှ်ဒၟံင် ပြသၞာ အကြာ သၟတ်တအ် ရ။ တင်ဂၞင် အဓိကဂမၠိုင်ဂှ်-

* '''ပရေင်ပညာ ကေုာံ ပွမတိုန်စိုပ် (Educational Outreach):''' ပွမကဵု တင်ဂၞင် ပရူ ဓဝိင် ဥပါဒ် ဂဥုဲၜူမာဲ ကေုာံ အဆက်ဖဵု ဍေံ လတူ ပူဂိုလ် ကေုာံ ဂကောံမၞိဟ်။
* '''နဲကဲ စဵုဒၞာ (Prevention Strategies):''' ပွမသဳကၠဳ နဲကဲ စဵုဒၞာ မစိုပ်တရဴ၊ သီုကဵု အစဳအဇန် ဂကောံမၞိဟ် ကေုာံ ပရေင်ပညာ။
* '''သၞောတ်ဝ် အရီုအဗင် (Support Systems):''' ထ္ၜးပျး ကဵု အရေးပါမှု သၞောတ်ဝ် အရီုအဗင် သွက် ညးမစောဲလာံဒၟံင် ဂဥုဲၜူမာဲတအ်။
* '''ပရေင်ပံင်တောဲ (Collaborative Efforts):''' ပွမသဳကၠဳ ပရူ ပရေင်ပံင်တောဲ အလုံဂၠးတိ သွက်ဂွံ ဗတိုက်သရိုဟ် ပြသၞာ ဂဥုဲၜူမာဲ။

== ပရေင်ပါလုပ် အလုံဂၠးတိ ကေုာံ အဆက်ဖဵု (Global Participation and Unity) ==
ပေါဲကောံဓရီု ကောန်ဂရေတ် သၟတ် ကနေဒါ ဝွံ ကလိဂွံ ပရေင်ပါလုပ် နူကဵု ညးစၞး ၃၅ ဍုင် ပြင်တုဲ၊ ပရေင်ပါလုပ် နာနာသာ်ဏအ် ဖန်ဗဒှ်ကဵု ပရေင်သဳကၠဳ မခိုဟ် ကေုာံ လညာတ် မတၞဟ်ခြာ သွက်ဂွံ ကၠိုဟ်ခၠင် ပြသၞာ ဂၠးတိ ရ။

'''အဆက်ဖဵု''' ကေုာံ တင်သ္ဂုတ်သွာတ် အဓိကဂှ် ညးစၞးတအ် ကလိဂွံ ကွတ် သွက်ဂွံ သြိုင်ခၞံ ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်၊ ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ ပရေင်ပညာ အခေါင်အရာမၞိဟ် (Human rights education) ရ။ ပေါဲကောံဓရီုဂှ် ကၟာတ်သဘင် နကဵု တင်ရန်တၟအ် မဆက်ကၠောန်အာ ကမၠောန် သွက် အနာဂတ် ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==

* [[ကနေဒါ]] (Canada)
* [[တက္ကသိုလ် ဗြိတိသှ် ကဝ်လံမ္ဗဳယာ]] (University of British Columbia)
* [[ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်]] (Leadership)
* [[ပရေင်ကလုတ်]] (Diplomacy)

[[ကဏ္ဍ:ကောန်ဂရေတ် သၟတ်]] [[ကဏ္ဍ:သဘင် ပ္ဍဲ ကနေဒါ]] [[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄]]</text>
      <sha1>7sl46x5avxh4p8ouvkv3gij86hwjtcc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ကောန်ဂရေတ် သၟတ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>10057</id>
    <revision>
      <id>52771</id>
      <timestamp>2026-04-25T01:12:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Meeting icon.svg|150px|right|thumb|ကောန်ဂရေတ် သၟတ် ကေုာံ ပေါဲကောံဓရီု သၟတ်ဂမၠိုင်]]  ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''ကောန်ဂရေတ်...&quot;</comment>
      <origin>52771</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1637" sha1="d6hheewpgc494smgx679jb02sm8npwf" xml:space="preserve">[[File:Meeting icon.svg|150px|right|thumb|ကောန်ဂရေတ် သၟတ် ကေုာံ ပေါဲကောံဓရီု သၟတ်ဂမၠိုင်]]

ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''ကောန်ဂရေတ် သၟတ်''' ({{lang-en|Youth Congress}} ဟွံသေင်မ္ဂး {{lang|en|Youth Summit}})၊ ပေါဲကောံဓရီု သၟတ် အလုံဂၠးတိ၊ ကေုာံ အစဳအဇန် သွက် ဇၞော်မောဝ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ် နာနာသာ်ရ။

== လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ မၞးဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိက မပ္တံကဵု-
* ပေါဲကောံဓရီု သၟတ် အလုံဂၠးတိ (International Youth Congress)
* အစဳအဇန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် အလုံဂၠးတိ (International Leadership Programs)
* လိက်ပရေင် မဆေင်ကဵု အခေါင်အရာ ကေုာံ ပရေင်ပါလုပ် သၟတ်တအ်

[[ကဏ္ဍ:ပေါဲကောံဓရီု]]
[[ကဏ္ဍ:သဘင်]]
[[ကဏ္ဍ:အစဳအဇန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်]]</text>
      <sha1>d6hheewpgc494smgx679jb02sm8npwf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပေါဲကောံဓရီု ကလုတ် အလုံဂၠးတိ၊ ဗာကူ ၂၀၂၄</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10058</id>
    <revision>
      <id>52772</id>
      <timestamp>2026-04-25T01:14:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Flag of Azerbaijan.svg|150px|right|thumb|ပေါဲကောံဓရီု ကလုတ် အလုံဂၠးတိ၊ ဗာကူ - သၞာံ ၂၀၂၄]]  '''ပေါဲကောံဓရီု ကလုတ် အလုံဂၠးတိ၊ ဗာကူ ၂၀၂၄''' ({{lang-en|International Diplomats Conference, Baku 2024}} ဟွံသေင်မ္ဂး ''Youth Professional Training Progra...&quot;</comment>
      <origin>52772</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6924" sha1="n3wqr44utmmwjlmqc77y19v8czkdxhi" xml:space="preserve">[[File:Flag of Azerbaijan.svg|150px|right|thumb|ပေါဲကောံဓရီု ကလုတ် အလုံဂၠးတိ၊ ဗာကူ - သၞာံ ၂၀၂၄]]

'''ပေါဲကောံဓရီု ကလုတ် အလုံဂၠးတိ၊ ဗာကူ ၂၀၂၄''' ({{lang-en|International Diplomats Conference, Baku 2024}} ဟွံသေင်မ္ဂး ''Youth Professional Training Program Baku 2024'') ဂှ် ဒှ် ပေါဲကောံဓရီု ကေုာံ တန်ဗ္တောန် သွက် ညးတၠကွတ် သၟတ်ဂမၠိုင် မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ဟဝ်တေဝ် ဟဝ်လဳဒေအေန် (Holiday Inn Baku)၊ ဍုင်ဇၞော် ဗာကူ၊ ရးနိဂီု [[အဇာဗိုင်ဂျာန်]] (Azerbaijan) ရ။ ပေါဲကောံဓရီုဏအ်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ '''ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၆ နူကဵု ၂၈၊ သၞာံ ၂၀၂၄''' နကဵု ပရေင်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် ဂကောံ Voice For Rights International (VFRI) တုဲ၊ တင်ရန်တၟအ် အဓိကဂှ် သွက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ် ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ် ကေုာံ ပရေင်ကလုတ် ရ။

== တင်ဂမၠိုင် မပြာကတ် (Highlights) ==
အစဳအဇန်ဏအ်ဝွံ ကလိဂွံ ပရေင်အံင်ဇၞး ဗွဲမလောန်တုဲ တင်မပြာကတ်ဂမၠိုင်ဂှ်-
* '''ပရေင်ပါလုပ် အလုံဂၠးတိ (Global Participation):''' ညးစၞး နူကဵု ၁၇ ဍုင် နာနာ ပါလုပ် တိုန်စိုပ်တုဲ၊ ဖန်ဗဒှ်ကဵု လညာတ် ကေုာံ ပရေင်ဆဵုဂဗ နူကဵု ဒေသနာနာ လတူ ဂၠးတိ။
* '''လၟိဟ် ညးတိုန်စိုပ် (Attendance):''' ညးစၞး သီုဖအိုတ် ၆၅ တၠ တိုန်စိုပ် နကဵု အလဵုဇကု (In-person) တုဲ၊ မၞိဟ် ၁၉၅ တၠ တိုန်စိုပ် နူကဵု ဇမ္ၚောဲ (Remotely) ရ။ ပရေင်ဏအ်ဝွံ ထ္ၜးဆာ်ကဵု သၞောတ်ဝ် ပံင်သၟဟ် (Hybrid format) မကဵု အခေါင် သွက် မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် ညံင်ဂွံ ပါလုပ်မာန်ရ။
* '''ပေါဲသဳကၠဳ မဇၞော်ကဵု ဒြဟတ် (Engaging Sessions):''' အစဳအဇန်ဏအ် နွံကဵု ပေါဲဟီုတွဟ်၊ ပေါဲကမၠောန် ကေုာံ ပေါဲသဳကၠဳ ကဏ္ဍသၟတ် မဖန်ဇန်လဝ် နကဵု တၠပညာ ယၟုဒယှ်တအ်ရ။

== ပရူပရာ အဓိက ကေုာံ အဆက်ဖဵု (Key Takeaways) ==
* '''ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ် (Youth Leadership):''' ညးပါလုပ်တအ် ကလိဂွံ လညာတ် သွက်ဂွံ က္ဍိုက်က္ဍိုပ် မစိုပ်တရဴ ကေုာံ ဗီုလဵု ဂွံ ဖန်ဗဒှ် ပရေင်ပြံင်လှာဲ ခိုဟ်ဟ် ပ္ဍဲ ဂကောံမၞိဟ် ဇကု။ ဍေံတအ် လ္ၚတ်ကေတ် နဲကဲ သွက်ဂွံ ပံင်တောဲ ကၠောန်ကမၠောန် ကေုာံ ညံင်ဂွံ ဒှ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ပ္ဍဲ သွာင်နာနာ ရ။
* '''ပရေင်ကလုတ် (Diplomacy):''' သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ် သဘောဝတရား ပရေင်ကလုတ် ကေုာံ ပရေင်သဳကၠဳ ဓရီုကျာ (Negotiation)။ တင်ဏအ်ဝွံ ကိစ္စဇၞော် သွက်ဂွံ ဂၠာဲသွဟ် လတူ ပဋိပက္ခ၊ ဒက်ပ္တန် ပရေင်ဆက်ဆောံ ကေုာံ သြိုင်ခၞံ ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် အကြာ ဍုင် ကေုာံ မၞိဟ် နာနာ ရ။
* '''ပရေင်ကဵုသတိ ဂဥုဲၜူမာဲ (Drugs Awareness Session):''' ကဏ္ဍဏအ် ကဵုသတိ ပရူ ဓဝိင် ဥပါဒ် မက္တဵုဒှ် နူကဵု ဂဥုဲၜူမာဲ လတူ ပူဂိုလ် ကေုာံ ဂကောံသ္ၚိကၟိန်။ ညးစၞးတအ် လ္ၚတ်ကေတ် နဲကဲ စဵုဒၞာ၊ ကေုာံ ဗီုလဵု ဂွံ စကာ ပရေင်ဆက်ဆောံ မၞုံကဵု စိုတ်မေတ္တာ (Empathy) သွက်ဂွံ ရီုဗင် ညးမစောဲလာံဒၟံင် ဂဥုဲၜူမာဲတအ် ရ။

== သရောပ် (Conclusion) ==
ပေါဲကောံဓရီု ကလုတ် ဗာကူ (၂၀၂၄) ဝွံ ပံက်ကဵု အခေါင်အရာ ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင် သွက် ညးစၞးတအ် ညံင်ဂွံ လ္ၚတ် ပရူ ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်၊ ပရေင်ကလုတ် ကေုာံ ပရေင်စဵုဒၞာ ဂဥုဲၜူမာဲ ရ။ နကဵု တင်ဂၞင် ကေုာံ ကွတ် မကလိဂွံ နူကဵု အစဳအဇန်ဏအ်၊ သၟတ်တအ် ဒှ်ကၠုင် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ကေုာံ ကလုတ် မစိုပ်တရဴ မွဲတုဲ၊ ဍေံတအ် ပါလုပ် ရီုဗင် ကၠောန်ကမၠောန် သွက် ဂကောံမၞိဟ် မသၠးပွး နူကဵု ဂဥုဲၜူမာဲ ပ္ဍဲ အနာဂတ် မာန်ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[အဇာဗိုင်ဂျာန်]] (Azerbaijan)
* [[ဗာကူ]] (Baku)
* [[ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်]] (Leadership)
* [[ပရေင်ကလုတ်]] (Diplomacy)

[[ကဏ္ဍ:ပေါဲကောံဓရီု]]
[[ကဏ္ဍ:သဘင် ပ္ဍဲ အဇာဗိုင်ဂျာန်]]
[[ကဏ္ဍ:အစဳအဇန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄]]</text>
      <sha1>n3wqr44utmmwjlmqc77y19v8czkdxhi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပေါဲကောံဓရီု ကလုတ် အလုံဂၠးတိ၊ တူရကဳ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10059</id>
    <revision>
      <id>52773</id>
      <timestamp>2026-04-25T01:18:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Flag of Turkey.svg|150px|right|thumb|ပေါဲကောံဓရီု ကလုတ် အလုံဂၠးတိ၊ တူရကဳ - သၞာံ ၂၀၂၃]]  '''ပေါဲကောံဓရီု ကလုတ် အလုံဂၠးတိ၊ တူရကဳ''' ({{lang-en|International Diplomats Conference, Turkey}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ပေါဲကောံဓရီု က...&quot;</comment>
      <origin>52773</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9686" sha1="7rkrnqbma46169lck97k1coa49g99bt" xml:space="preserve">[[File:Flag of Turkey.svg|150px|right|thumb|ပေါဲကောံဓရီု ကလုတ် အလုံဂၠးတိ၊ တူရကဳ - သၞာံ ၂၀၂၃]]

'''ပေါဲကောံဓရီု ကလုတ် အလုံဂၠးတိ၊ တူရကဳ''' ({{lang-en|International Diplomats Conference, Turkey}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ပေါဲကောံဓရီု ကေုာံ သဘင်သဳကၠဳ အလုံဂၠးတိ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ဍုင် [[တူရကဳ]] (Turkey) ရ။ ပေါဲကောံဓရီုဏအ်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ '''ဒဳဇြေမ်ဗါ ၉ နူကဵု ၁၁၊ သၞာံ ၂၀၂၃''' နကဵု ပရေင်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် ဂကောံ Voice For Rights International တုဲ၊ သွက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ် ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ် ကေုာံ ဖလှ်လညာတ် အကြာ ယေန်သၞာင်နာနာ ရ။

== တင်ရန်တၟအ်ဂမၠိုင် (Objectives) ==
အစဳအဇန်ဏအ်ဝွံ နွံကဵု တင်ရန်တၟအ် အဓိက အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-
* '''ပွမသဳကၠဳ သၠးသၠးပွးပွး:''' ဖ္အောန်ဇြဟတ် သွက်ဂွံ ပံက်ပါင် သဳကၠဳ ကေုာံ ဆက်ဆောံ နကဵု ပရေင်ရှ်ေသှ်ေ လတူ ရေင်သကအ်၊ ကေုာံ ဇၞော်မောဝ် ကွတ် ဆက်ဆောံ အကြာ ယေန်သၞာင် နာနာ ကေုာံ နဲကဲ ဂၠာဲသွဟ် လတူ ပဋိပက္ခ။
* '''ပရေင်ပံင်တောဲ အနာဂတ်:''' ဒက်ပ္တန် ကွန်ရက် အလုံဂၠးတိ အကြာ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ် ကေုာံ ညးမဖန်ဗဒှ် ပရေင်ပြံင်လှာဲတအ် သွက်ဂွံ ပံင်တောဲ ကၠောန်ကမၠောန် မွဲစွံ ပ္ဍဲ အနာဂတ်။
* '''စိုတ်ဓာတ် ကောန်ဍုင်ဂၠးတိ:''' ဇၞော်မောဝ် စိုတ်ဓာတ် ကောန်ဍုင်ဂၠးတိ (Global citizenship) ကေုာံ တာလျိုင် ပရေင်မၞိဟ် ညံင် သၟတ်တအ် ဂွံ ပါလုပ် ဂၠာဲသွဟ် လတူ ပြသၞာ ဂၠးတိ ကေုာံ ကၠောန်ဗဒှ် ပရေင်ပြံင်လှာဲ ခိုဟ်ဟ် ပ္ဍဲ ဂကောံမၞိဟ် ဇကု။
* '''ပေါဲကမၠောန် ကေုာံ ပရေင်ပညာ:''' ကၠောန်ဗဒှ် ပေါဲကမၠောန် (Workshops) ကေုာံ ပေါဲသဳကၠဳ မဆေင်ကဵု ယေန်သၞာင် နာနာ၊ အခေါင်အရာ မၞိဟ် ကေုာံ သၞောဝ်ဓဝ် ပရေင်မၞိဟ် (Social justice)။
* '''ပွမဖလှ် ယေန်သၞာင်:''' ဖန်ဇန် အစဳအဇန် ဖလှ် ယေန်သၞာင်၊ သီုကဵု ပေါဲလှ်ေဒယှ်ေ၊ ထ္ၜးပျး ကွတ်တဲ ကေုာံ စၞစ နာနာ သွက်ဂွံ ရှ်ေသှ်ေ အခိုက်ကၞာ ညးပါလုပ်တအ်။
* '''ပရေင်ဆဵုဂဗ မစိုပ်ဒၞာဲ:''' ကဵု အခေါင်အရာ သွက်ဂွံ လ္ၚတ် ဒေသ၊ အာလ္ၚတ် မ္ၚး (Site visits) ကေုာံ ပါလုပ် ပ္ဍဲ ပရဝ်ဂျေတ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ဂကောံမၞိဟ် ဒေသ။
* '''ဒၞာဲ သွက်ဂွံ ထ္ၜးပျး အစောမ်စရာဲ:''' ပံက်ကဵု ဒၞာဲ သွက် ညးပါလုပ်တအ် ဂွံ ထ္ၜးပျး အစောမ်စရာဲ၊ ကသပ်ညာဏ် ကေုာံ ပရဝ်ဂျေတ် ဇကု သွက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ် လညာတ် တၟိတၟိ။
* '''လညာတ် ဂၠးတိ:''' ဖ္အောန်ဇြဟတ် သွက်ဂွံ ကလိဂွံ လညာတ် ဂၠးတိ ကေုာံ ပွမဒုင်တဲ ယေန်သၞာင် နာနာ။

== တင်ဂမၠိုင် မပြာကတ် (Highlights) ==
* '''ပံက်ကဵု အခေါင်အရာ အလုံဂၠးတိ (Unlock Global Opportunities):''' ပေါဲကောံဓရီု ကလုတ် အလုံဂၠးတိ ဏအ်ဝွံ ဒှ် တြင် သွက်ဂွံ ဆက်အာ ပေါဲကောံဓရီု ပ္ဍဲ ကနေဒါ၊ အမေရိကန် ကေုာံ အဝ်သတြေလျာ သၞာံ ၂၀၂၄ ရ။ ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်သၟာန်သွဟ် (Interviews) ပ္ဍဲ ဒဳဇြေမ်ဗါ ၁၁၊ ၂၀၂၃ တုဲ ရုဲစှ် ညးစၞး မခိုဟ်အိုတ် သွက်ဂွံ ကဵု အရီုအဗင် စရိတ် ဍိုက်ပေင် (Fully Funded) ဟွံသေင်မ္ဂး မွဲကရေက် (Partially Funded) ရ။
* '''ပွမဖလှ် ယေန်သၞာင်:''' လ္ၚတ် ကေုာံ ရှ်ေသှ်ေ ယေန်သၞာင် နာနာ သွက်ဂွံ ဒက်ပ္တန် ပရေင်မိတ်သဟာယ အခိင်ယံင်။
* '''ပေါဲသဳကၠဳ မဇၞော်ကဵု ဒြဟတ်:''' ပေါဲကမၠောန် ကေုာံ ပရေင်လ္ၚတ် မဆေင်ကဵု ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ်၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် တၠကမၠောန်၊ ပွမပံင်တောဲ ကၠောန်ကမၠောန်၊ သြိုင်ခၞံ ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ ပွမလဴပူ ဝင် ကေုာံ ထ္ၜးပျး အစောမ်စရာဲ။
* '''ပွမသ္ၚဳဂၠိပ် ဇကု:''' လ္ၚတ် ချပ်ဗ္စာ နကဵု လညာတ် (Critical thinking) လတူ ပရူပရာ နာနာ ကေုာံ ပါလုပ် ပ္ဍဲ ပွမထ္ၜးပျး ပရဝ်ဂျေတ် ပရေင်မၞိဟ်။

== သရောပ် ကေုာံ အဆက်ဖဵု (Conclusion) ==
ပေါဲကောံဓရီု သၟတ် အလုံဂၠးတိ (International Youth Summit Dubai 2023) ဂှ် ကလိဂွံ ပရေင်အံင်ဇၞး ဗွဲမလောန်တုဲ ပကောံလဝ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ် နူကဵု ဒေသနာနာ သွက်ဂွံ သဳကၠဳ ပရူပရာ မကိစ္စဇၞော်ဂမၠိုင်ရ။ အစဳအဇန်ဏအ်ဝွံ ဒှ် ဒၞာဲ သွက်ဂွံ ဖလှ် လညာတ် သၟးဟွံက ဍေံ သီု ကဵု ဒြဟတ် ညံင် ညးတိုန်စိုပ်တအ် ဂွံ ဒှ် မၞိဟ် မဖန်ဗဒှ် ပရေင်ပြံင်လှာဲ ခိုဟ်ဟ် ရ။ '''အဆက်ဖဵု''' မပြာကတ်မွဲဂှ် Harshita Sharma ကလိဂွံ တဆိပ်ကြာ ညးစၞး မခိုဟ်အိုတ် (Best Delegate) တုဲ ဍေံ ထ္ၜးဆာ်ကဵု ကဆံင် ညးပါလုပ်တအ် ကေုာံ စိုတ်ဓာတ် ညးတအ် လတူ တင်ရန်တၟအ် ပေါဲကောံဓရီု ရ။

ဂကောံ Voice For Rights International ဝွံ ဟီု တင်ဂုဏ် ဗွဲမလောန် ကု ညးတိုန်စိုပ် သီုဖအိုတ်၊ ညးဟီုတွဟ် ကေုာံ မဟာမိတ် မပါလုပ် ပ္ဍဲ ပရေင်အံင်ဇၞး အစဳအဇန်ဏအ် ရ။ ဂကောံဝွံ ဆက်တုဲ ရန်တၟအ်လဝ် သွက်ဂွံ ကၠောန် ပရေင်ပံင်တောဲ ပ္ဍဲ အနာဂတ် ညံင်ဂွံ ဇၞော်မောဝ် ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ်၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ဉာဏ်ပညာ စိုတ်စရိုတ် (Emotional intelligence) ပ္ဍဲ ကဆံင် အလုံဂၠးတိ ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[တူရကဳ]] (Turkey)
* [[ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်]] (Leadership)
* [[ပရေင်ကလုတ်]] (Diplomacy)

[[ကဏ္ဍ:ပေါဲကောံဓရီု]]
[[ကဏ္ဍ:သဘင် ပ္ဍဲ တူရကဳ]]
[[ကဏ္ဍ:အစဳအဇန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃]]</text>
      <sha1>7rkrnqbma46169lck97k1coa49g99bt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပေါဲကောံဓရီု သၟတ် အလုံဂၠးတိ၊ ဒူဘိုင် ၂၀၂၃</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10060</id>
    <revision>
      <id>52774</id>
      <timestamp>2026-04-25T01:21:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Flag of the United Arab Emirates.svg|150px|right|thumb|ပေါဲကောံဓရီု သၟတ် အလုံဂၠးတိ၊ ဒူဘိုင် - သၞာံ ၂၀၂၃]]  '''ပေါဲကောံဓရီု သၟတ် အလုံဂၠးတိ၊ ဒူဘိုင် ၂၀၂၃''' ({{lang-en|International Youth Summit, Dubai 2023}}) ဂှ် ဒှ် ပေါဲကောံဓရ...&quot;</comment>
      <origin>52774</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8416" sha1="dwqh8isdvfbhos63vd53ir0hw4d6q57" xml:space="preserve">[[File:Flag of the United Arab Emirates.svg|150px|right|thumb|ပေါဲကောံဓရီု သၟတ် အလုံဂၠးတိ၊ ဒူဘိုင် - သၞာံ ၂၀၂၃]]

'''ပေါဲကောံဓရီု သၟတ် အလုံဂၠးတိ၊ ဒူဘိုင် ၂၀၂၃''' ({{lang-en|International Youth Summit, Dubai 2023}}) ဂှ် ဒှ် ပေါဲကောံဓရီု ကေုာံ သဘင်သဳကၠဳ အလုံဂၠးတိ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ဟဝ်တေဝ် (Holiday Inn &amp; Suites Dubai Festival City / Intercontinental Hotels)၊ ဍုင် [[ဒူဘိုင်]] (Dubai)၊ ရးနိဂီု [[ယူအေအဳ]] (UAE) ရ။ ပေါဲကောံဓရီုဏအ်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ '''အဝ်ဂေတ် ၂၅ နူကဵု ၂၇၊ သၞာံ ၂၀၂၃''' နကဵု ပရေင်ပံင်တောဲ အကြာ ဂကောံ Voice For Rights International၊ Teaching Pakistan ကေုာံ Legalites တအ်တုဲ၊ သွက်ဂွံ သဳကၠဳ ပရူ ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ်၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် တၠကမၠောန် (Entrepreneurship) ကေုာံ ဉာဏ်ပညာ စိုတ်စရိုတ် (Emotional intelligence) ရ။

== တင်ဂမၠိုင် မပြာကတ် (Highlights) ==
အစဳအဇန်ဏအ်ဝွံ ကလိဂွံ ပရေင်အံင်ဇၞး ဗွဲမလောန်တုဲ တင်မပြာကတ်ဂမၠိုင်ဂှ်-
* '''ပရေင်ပါလုပ် အလုံဂၠးတိ (Global Participation):''' ညးစၞး နူကဵု ၃၄ ဍုင် နာနာ ပါလုပ် တိုန်စိုပ်တုဲ၊ ဖန်ဗဒှ်ကဵု လညာတ် ကေုာံ ပရေင်ဆဵုဂဗ နူကဵု ဒေသနာနာ လတူ ဂၠးတိ လတူ ပရူပရာ မသဳကၠဳလဝ်တအ် ရ။
* '''လၟိဟ် ညးတိုန်စိုပ် (Attendance):''' ညးစၞး သီုဖအိုတ် ၁၀၅ တၠ တိုန်စိုပ် နကဵု အလဵုဇကု (In-person) တုဲ၊ မၞိဟ် ၉၃ တၠ တိုန်စိုပ် နူကဵု လတူအေန်တာနဲ (Online) ရ။ ပရေင်ဏအ်ဝွံ ထ္ၜးဆာ်ကဵု သၞောတ်ဝ် ပံင်သၟဟ် (Hybrid nature) မကဵု အခေါင် သွက် မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် ညံင်ဂွံ ပါလုပ်မာန်ရ။
* '''ပေါဲသဳကၠဳ မဇၞော်ကဵု ဒြဟတ် (Engaging Sessions):''' အစဳအဇန်ဏအ် နွံကဵု ပေါဲဟီုတွဟ်၊ ပေါဲကမၠောန် ကေုာံ ပေါဲသဳကၠဳ ကဏ္ဍသၟတ် မဖန်ဇန်လဝ် နကဵု တၠပညာ ယၟုဒယှ်တအ် လပါ် ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်၊ တၠကမၠောန် ကေုာံ ဉာဏ်ပညာ စိုတ်စရိုတ်။
* '''တဆိပ်ကြာ ညးစၞး မခိုဟ်အိုတ် (Best Delegate Award):''' သွက်ဂွံ စၟတ်သမ္တီ လက္ခဏာ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် မပြာကတ်ဂှ်၊ တဆိပ်ကြာ &quot;Best Delegate Award&quot; ဂှ် ဇိုန်နှင် ကဵုလဝ် ညးစၞး Harshita Sharma နူကဵု ဍုင် အိန္ဒိယ ဟိုတ်နူ ပရေင်ပါလုပ် ကေုာံ လညာတ် ခိုဟ်အိုတ် ပ္ဍဲ ပေါဲကောံဓရီု ရ။

== ပရူပရာ အဓိက ကေုာံ အဆက်ဖဵု (Key Takeaways) ==
* '''ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ် (Youth Leadership):''' ညးပါလုပ်တအ် ကလိဂွံ လညာတ် သွက်ဂွံ က္ဍိုက်က္ဍိုပ် မစိုပ်တရဴ ကေုာံ ဗီုလဵု ဂွံ ဖန်ဗဒှ် ပရေင်ပြံင်လှာဲ ခိုဟ်ဟ် ပ္ဍဲ ဂကောံမၞိဟ် ဇကု။ 
* '''ပရေင်ပိုန်ဒြပ် တၠကမၠောန် (Entrepreneurship):''' ပေါဲသဳကၠဳ လပါ် တၠကမၠောန်ဝွံ ပံက်ကဵု တင်ဂၞင် ကေုာံ ကိရိယာ မနွံပၟိက်တအ် သွက်ဂွံ ဖန်ဗဒှ် ကသပ်ညာဏ် တၟိတၟိ (Innovative ideas) ကေုာံ ဇၞော်မောဝ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်။
* '''ဉာဏ်ပညာ စိုတ်စရိုတ် (Emotional Intelligence):''' ပွမကၠိုဟ်ခၠင် ကေုာံ ဇၞော်မောဝ် ဉာဏ်ပညာ စိုတ်စရိုတ် ဂှ် ဒှ် ကွတ် မကိစ္စဇၞော်အိုတ် မွဲ သွက် ပရေင်အံင်ဇၞး ပူဂိုလ် ကေုာံ ပရေင်ကမၠောန်တုဲ၊ ဍေံ ဖန်ဗဒှ်ကဵု စိုတ်မေတ္တာ (Empathy) ကေုာံ ပရေင်ဆက်ဆောံ မခိုဟ် ရ။

== သရောပ် (Conclusion) ==
ပေါဲကောံဓရီု သၟတ် အလုံဂၠးတိ၊ ဒူဘိုင် (၂၀၂၃) ဂှ် ကလိဂွံ ပရေင်အံင်ဇၞး ဗွဲမလောန်တုဲ ပကောံလဝ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ် နူကဵု ဒေသနာနာ သွက်ဂွံ သဳကၠဳ ပရူပရာ မကိစ္စဇၞော်ဂမၠိုင်ရ။ အစဳအဇန်ဏအ်ဝွံ ဒှ် ဒၞာဲ သွက်ဂွံ ဖလှ် လညာတ် သၟးဟွံက ဍေံ သီု ကဵု ဒြဟတ် ညံင် ညးတိုန်စိုပ်တအ် ဂွံ ဒှ် မၞိဟ် မဖန်ဗဒှ် ပရေင်ပြံင်လှာဲ ခိုဟ်ဟ် ပ္ဍဲ ဒၞာဲဒတန် ညးတအ် ရ။ ပွမစၟတ်သမ္တီ Harshita Sharma နဒဒှ် ညးစၞး မခိုဟ်အိုတ်ဂှ် ထ္ၜးဆာ်ကဵု ကဆံင် ညးပါလုပ်တအ် ကေုာံ စိုတ်ဓာတ် ညးတအ် လတူ တင်ရန်တၟအ် ပေါဲကောံဓရီု ရ။

ဂကောံ Voice For Rights International ဝွံ ဟီု တင်ဂုဏ် ဗွဲမလောန် ကု ညးတိုန်စိုပ် သီုဖအိုတ်၊ ညးဟီုတွဟ် ကေုာံ မဟာမိတ် မပါလုပ် ပ္ဍဲ ပရေင်အံင်ဇၞး အစဳအဇန်ဏအ် ရ။ ဂကောံဝွံ ဆက်တုဲ ရန်တၟအ်လဝ် သွက်ဂွံ ကၠောန် ပရေင်ပံင်တောဲ ပ္ဍဲ အနာဂတ် ညံင်ဂွံ ဇၞော်မောဝ် ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ်၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ဉာဏ်ပညာ စိုတ်စရိုတ် ပ္ဍဲ ကဆံင် အလုံဂၠးတိ ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ယူအေအဳ]] (UAE)
* [[ဒူဘိုင်]] (Dubai)
* [[ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်]] (Leadership)
* [[ကောန်ဂရေတ် သၟတ်]] (Youth Congress)

[[ကဏ္ဍ:ကောန်ဂရေတ် သၟတ်]]
[[ကဏ္ဍ:သဘင် ပ္ဍဲ ယူအေအဳ]]
[[ကဏ္ဍ:ပေါဲကောံဓရီု]]
[[ကဏ္ဍ:အစဳအဇန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃]]</text>
      <sha1>dwqh8isdvfbhos63vd53ir0hw4d6q57</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဒူဘိုင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10061</id>
    <revision>
      <id>52775</id>
      <timestamp>2026-04-25T01:22:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Dubai Skyline 2015.jpg|250px|right|thumb|ရုပ်ရဴ တိုက်သၠုင်သၠုင် ပ္ဍဲ ဍုင်ဒူဘိုင်]]  '''ဒူဘိုင်''' ({{lang-en|Dubai}}၊ {{lang-ar|دبي}}) ဂှ် ဒှ် ဍုင် ဇၞော်အိုတ် ကေုာံ ဍုင်မၞိဟ်မမံင်ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲ ရးနိဂီ...&quot;</comment>
      <origin>52775</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5836" sha1="4ssr00fugk967tfu7i4iguszmjx1sm5" xml:space="preserve">[[File:Dubai Skyline 2015.jpg|250px|right|thumb|ရုပ်ရဴ တိုက်သၠုင်သၠုင် ပ္ဍဲ ဍုင်ဒူဘိုင်]]

'''ဒူဘိုင်''' ({{lang-en|Dubai}}၊ {{lang-ar|دبي}}) ဂှ် ဒှ် ဍုင် ဇၞော်အိုတ် ကေုာံ ဍုင်မၞိဟ်မမံင်ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲ ရးနိဂီု [[ယူအေအဳ]] (United Arab Emirates - UAE) ရ။ ဍုင်ဏအ်ဝွံ ပြာကတ် ဗွဲမလောန် လပါ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ ပရေင်အာတရဴ ကေုာံ သြိုင်ခၞံ တိုက်သၠုင်သၠုင် ခေတ်တၟိ ဗီုကဵု ဘာတ် ခလဳဖာ (Burj Khalifa) ရ။ ဒူဘိုင် ဂှ် ဒှ် အဳမရိတ် (Emirate) မွဲ ပ္ဍဲ အကြာ အဳမရိတ် ၇ ဍုင် မပံင်ကောံလဝ် ရးနိဂီု ယူအေအဳ ရ။&lt;ref&gt;Government of Dubai. &quot;About Dubai&quot;. ''Dubai.ae''.&lt;/ref&gt;

== ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် (History and Development) ==
ဍုင်ဒူဘိုင်ဝွံ ပ္ဍဲ အခိင် ကိုပ်ကၠာတေအ် (ကိုပ်ကၠာ သၞာံ ၁၉၆၀ ဂမၠိုင်) ဒှ်လဝ် ကွာန်တမ္ၚာ ကေုာံ ဒၞာဲဗၠိုပ်ပုလဲ (Pearl diving) ဍောတ်တ် မွဲရ။ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၆၆ ဂှ် စဆဵုကေတ် ကၠေင်ဍာ် (Oil) တုဲ ဍုင်ဂှ် စဇၞော်မောဝ်ကၠုင် ဗွဲမပြဟ်ရ။ လၟုဟ်မ္ဂး ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဒူဘိုင်ဂှ် ဟွံဗဒဗဒါဲ လတူ ကၠေင်ဍာ် မွဲဓဝ်ရတုဲ၊ ပြံင်လှာဲ စကာလဝ် ပ္ဍဲ ကဏ္ဍ ပရေင်အာတရဴ၊ ပရေင်ဗၞိက် ကေုာံ ကဏ္ဍ သြန် ဗွဲမဇၞော်ကဵု ဒြဟတ် ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ရာသဳဥတု (Geography and Climate) ==
ဒူဘိုင် ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ သြင်ၜဳ ပါသျှာန် (Persian Gulf) ကေုာံ နွံ ပ္ဍဲ ဒေသ ဝါဗတဳ (Desert) ရ။ ရာသဳဥတုဂှ် ဒှ် ရာသဳဥတု ကညင် မဂမ္တဴ ဗွဲမလောန်တုဲ၊ ပ္ဍဲ အခိင် ဥတုကညင် (ဂိတုမေ နူကဵု အံက်တဝ်ဗါ) မ္ဂး ဓါတ်ဂမ္တဴ စိုပ်အာ စဵုကဵု ၄၀ ဒီဂရဳ သေန်တဳဂရိတ် (104°F) ပြင်ရ။ အခိင် ဥတုဂံက်ဂှ် ရာသဳဥတု ၜိုဟ်သြိုဟ်တုဲ ဒှ် အခိင် ခိုဟ်အိုတ် သွက် ကောန်ភ្သုဲတအ် ကၠုင် လ္ၚတ်ဍုင် ရ။

== ပရေင်အာတရဴ ကေုာံ ဒၞာဲပြာကတ် (Tourism and Landmarks) ==
ဒူဘိုင် ဂှ် ဒှ် ဍုင် မၞုံကဵု ကောန်ភ្သုဲ ကၠုင်စိုပ် ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ မွဲရ။ ဒၞာဲပြာကတ် အဓိကဂမၠိုင်ဂှ် မပ္တံကဵု-
* '''ဘာတ် ခလဳဖာ (Burj Khalifa):''' တိုက် မသၠုင်အိုတ် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ၊ မၞုံကဵု သမၠုင် ၈၂၈ မဳတာ (၂,၇၁၇ ပေ)။
* '''ဖျာဇၞော် ဒူဘိုင် (Dubai Mall):''' ဖျာဇၞော် မၞုံကဵု ဒၞာဲရာန်ကပေါတ် ကေုာံ ဒၞာဲဝေင်မိပ် ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ၊ မၞုံကဵု ကၟာၚုဲ ဇၞော် (Aquarium)။
* '''ပမ် ဂျူမေရာ (Palm Jumeirah):''' တကအ် မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် နကဵု မၞိဟ် (Artificial island) မၞုံကဵု ဗီုပြင် တၞံတာ ကေုာံ ဟဝ်တေဝ် ကဆံင်သၠုင်။
* '''ဘာတ် အယ် အာရပ် (Burj Al Arab):''' ဟဝ်တေဝ် ကဆံင် ၇-သၞံင် (မၞိဟ်တအ် ကော်စ) မၞုံကဵု ဗီုပြင် ရုပ် ရွက်လှေ။

== ယေန်သၞာင် (Culture) ==
ၜိုန်ရ ဒူဘိုင် ဒှ် ဍုင် ခေတ်တၟိ မၞုံကဵု မၞိဟ် နူကဵု ဍုင်နာနာ (Expatriates) မံင်တဴ ဗွဲမဂၠိုင်ကီုလေဝ်၊ ဍေံ သက်သှ်ေ မင်မဲလဝ် အခိုက်ကၞာ အာရပ် (Arab culture) ကေုာံ သာသနာ အေတ်သလာမ် (Islam) ဗွဲမခိုင်ကၠိုက် ရ။ ညးမကၠုင်စိုပ်တအ် ဒးမင်မဲ စၟတ်သမ္တီ သၞောဝ်ဥပဒေ ကေုာံ အခိုက်ကၞာ ဒေသ ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ယူအေအဳ]] (UAE)
* [[အဗူ ဒါဗဳ]] (Abu Dhabi)
* [[ဘာတ် ခလဳဖာ]] (Burj Khalifa)

[[ကဏ္ဍ:ယူအေအဳ]]
[[ကဏ္ဍ:ဒူဘိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဇၞော်ဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>4ssr00fugk967tfu7i4iguszmjx1sm5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ယူအေအဳ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10062</id>
    <revision>
      <id>52776</id>
      <timestamp>2026-04-25T01:24:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Flag of the United Arab Emirates.svg|150px|right|thumb|ရးနိဂီု ပံင်ကောံ အဳမရိတ် အာရပ် (UAE)]]  '''ယူအေအဳ''' ({{lang-en|United Arab Emirates}}၊ ဗွဲခမၞောန် - '''UAE''')၊ နကဵု ယၟု ဥပဒေမ္ဂး '''ရးနိဂီု ပံင်ကောံ အဳမရိတ် အာရပ်''' ဂှ် ဒှ...&quot;</comment>
      <origin>52776</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5703" sha1="2k7cwz8wawg68nsul091y90faatatnv" xml:space="preserve">[[File:Flag of the United Arab Emirates.svg|150px|right|thumb|ရးနိဂီု ပံင်ကောံ အဳမရိတ် အာရပ် (UAE)]]

'''ယူအေအဳ''' ({{lang-en|United Arab Emirates}}၊ ဗွဲခမၞောန် - '''UAE''')၊ နကဵု ယၟု ဥပဒေမ္ဂး '''ရးနိဂီု ပံင်ကောံ အဳမရိတ် အာရပ်''' ဂှ် ဒှ် ဍုင် မၞုံ ပ္ဍဲ ဒေသ လဒေါဝ်ဗမံက် (Middle East)၊ မၞုံ လတူ က္ဍိုပ်တိ အာရပ် (Arabian Peninsula) ရ။ ရးနိဂီုဏအ်ဝွံ ပယျဵုဆက်ဒၟံင် ကု ဍုင်အဝ်မာန် (Oman) ကေုာံ ဆော်ဒဳအာရေဗျာ (Saudi Arabia) တုဲ ဍေံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု အဳမရိတ် (Emirates) ဟွံသေင်မ္ဂး တွဵုရး ၇ မပံင်ကောံလဝ်ရ။ ဍုင်ဇၞော်ဂှ် ဒှ် ဍုင် [[အဗူ ဒါဗဳ]] (Abu Dhabi) တုဲ၊ ဍုင် မဇၞော်အိုတ် ကေုာံ ပြာကတ်အိုတ်ဂှ် ဒှ် ဍုင် [[ဒူဘိုင်]] (Dubai) ရ။&lt;ref&gt;The World Factbook: United Arab Emirates. ''Central Intelligence Agency''.&lt;/ref&gt;

== ဝင် (History) ==
ဒေသ ယူအေအဳ ဝွံ ပ္ဍဲ အခိင် ကိုပ်ကၠာတေအ် ကော်စလဝ် Trucial States မဒှ် ဒေသ မၞုံ သၟဝ် ပရေင်စဵုဒၞာ အေန်ပါယာ ဗြိတိန် ရ။ ကြဴနူ ဗြိတိန် နုက်တိတ်အာ နူကဵု ဒေသဂှ်တုဲ၊ ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ ဒဳဇြေမ်ဗါ ၂၊ သၞာံ ၁၉၇၁ ဂှ် အဳမရိတ် ၆ ဍုင် မပ္တံကဵု အဗူ ဒါဗဳ၊ ဒူဘိုင်၊ ရှာဂျာ (Sharjah)၊ အာဂျမာန် (Ajman)၊ အုမ် အယ် ကူဝါင် (Umm Al Quwain) ကေုာံ ဖူဂျာဲရာ (Fujairah) တအ် ပံင်ကောံတုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ရးနိဂီု ယူအေအဳ ရ။ သၞာံ ၁၉၇၂ ဂှ် အဳမရိတ် ရာသ် အယ် ခါမာ (Ras Al Khaimah) လုပ်ပံင်ကောံကီုတုဲ ဒှ်အာ အဳမရိတ် ၇ ဍုင် ရ။

== ပထဝဳ ကေုာံ ရာသဳဥတု (Geography and Climate) ==
ယူအေအဳ ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ သြင်ၜဳ ပါသျှာန် (Persian Gulf) ကေုာံ ပင်လယ် ဩမန် (Gulf of Oman) ရ။ ဇမၞော် ဍုင် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ် ဒေသ ဝါဗတဳ (Desert) တုဲ၊ လပါ် ဗမံက်ဂှ် နွံကဵု ဒဵု ဍောတ်တ် ဂမၠိုင်ရ။ ရာသဳဥတုဂှ် ဒှ် ရာသဳဥတု ကညင် မဂမ္တဴ ဗွဲမလောန်တုဲ၊ ပ္ဍဲ အခိင် ဥတုကညင်မ္ဂး ဓါတ်ဂမ္တဴ စိုပ်အာ လတူ ၄၀ ဒီဂရဳ သေန်တဳဂရိတ် ပြင်မာန်ရ။

== ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ယေန်သၞာင် (Economy and Culture) ==
* '''ပရေင်ပိုန်ဒြပ်:''' သဇိုင် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ယူအေအဳ အဓိကဂှ် ဒှ် ကၠေင်ဍာ် ကေုာံ သဘာဝ ဓါတ်ဂါတ် (Oil and Natural Gas) ရ။ ဍုင် အဗူ ဒါဗဳ ဂှ် ကၠေင်ဍာ် တိတ်ဂၠိုင်အိုတ်ရ။ သာ်ဂှ်မွဲစွံ ဍုင်ဒူဘိုင် ဂှ် ဇၞော်မောဝ်လဝ် ကဏ္ဍ ပရေင်အာတရဴ၊ ဟဝ်တေဝ်၊ ပရေင်ဗၞိက် ကေုာံ ဒၞာဲသြန် (Financial center) အလုံဂၠးတိ တုဲ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် တန်တဴ ခိုင်ကၠိုက် ဗွဲမလောန်ရ။
* '''ယေန်သၞာင်:''' ယူအေအဳ ဂှ် ဒှ် ဍုင် မလျိုင်ပတှ်ေ သာသနာ အေတ်သလာမ် တုဲ အခိုက်ကၞာ အာရပ် (Arab culture) လွှမ်းမိုးလဝ် ဗွဲမဇၞော်ကဵု ဒြဟတ်ရ။ အရေဝ်ဘာသာ ရုံးသုံး ဂှ် ဒှ် အရေဝ် အာရပ် (Arabic) တုဲ၊ အရေဝ် အင်္ဂလိက် လေဝ် စကာ ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ လၟေင်တ္ၚဲ ရ။ ဍုင်ဝွံ နွံကဵု ကောန်ဍုင် သၟာကမၠောန် နူကဵု ဍုင်နာနာ (Expatriates) မံင်တဴ ဂၠိုင်နူ ကောန်ဍုင် အလဵုဇကု ဏီရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ဒူဘိုင်]] (Dubai)
* [[အဗူ ဒါဗဳ]] (Abu Dhabi)
* [[လဒေါဝ်ဗမံက်]] (Middle East)

[[ကဏ္ဍ:ယူအေအဳ]]
[[ကဏ္ဍ:ရးနိဂီု ပ္ဍဲ အာရှ]]
[[ကဏ္ဍ:လဒေါဝ်ဗမံက်]]</text>
      <sha1>2k7cwz8wawg68nsul091y90faatatnv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဗၟံက် ကေုာံ ဗမံက်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10063</id>
    <revision>
      <id>52777</id>
      <timestamp>2026-04-25T01:29:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''ဗၟံက်''' ကေုာံ '''ဗမံက်''' ဂှ် ဒှ် ဝေါဟာရမန် ၜါမ မၞုံကဵု တမ်ရိုဟ် &quot;မံက်&quot; (to appear / to rise) မတုပ်ရေင်သကအ်ရ။ ဆဂး နကဵု သၞောတ်ဝ် ချူလိက်မန် (Mon orthography) ကေုာံ သဒ္ဒါမ္ဂး ဝေါဟာရ ၜါဏအ...&quot;</comment>
      <origin>52777</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4586" sha1="2436qas40l4zqci5rt99egjd04grab1" xml:space="preserve">'''ဗၟံက်''' ကေုာံ '''ဗမံက်''' ဂှ် ဒှ် ဝေါဟာရမန် ၜါမ မၞုံကဵု တမ်ရိုဟ် &quot;မံက်&quot; (to appear / to rise) မတုပ်ရေင်သကအ်ရ။ ဆဂး နကဵု သၞောတ်ဝ် ချူလိက်မန် (Mon orthography) ကေုာံ သဒ္ဒါမ္ဂး ဝေါဟာရ ၜါဏအ်ဝွံ နွံကဵု အဓိပ္ပါယ် ကေုာံ လွပ် ဟွံတုပ် ရေင်သကအ်ရ။ တင်တၞဟ်ခြာ အဓိကဂှ် ဒှ် စပ်ကဵု အဓိပ္ပါယ် နာမ် မဆေင်ကဵု ဒိုဟ် (Direction) ကေုာံ ကြိယာ မဆေင်ကဵု ပွမထ္ၜးပျး (Verb) ရ။

== ဗၟံက် (East) ==
'''ဗၟံက်''' ({{lang-en|East}}) ဂှ် ဒှ် နာမ် (Noun) တုဲ မဂွံ အဓိပ္ပါယ် &quot;ဒိုဟ်ဗၟံက်&quot; (East direction) ရ။ 
* '''အဓိပ္ပါယ် ကေုာံ ဝင်ဝေါဟာရ:''' မကၠုင် နူကဵု အဓိပ္ပါယ် ဒိုဟ် တ္ၚဲမတိုန် (တ္ၚဲမံက်)။
* '''လွပ် ကေုာံ သၞောတ်ဝ်ချူလိက်:''' စကာ ပ္ဍဲ အရာမဆေင်ကဵု ဒိုဟ်၊ ဒၞာဲဒတန်၊ ကေုာံ ပထဝဳ။ ပ္ဍဲ လိက်မန်မ္ဂး ဒးစကာ '''မ-ကွက်''' (-ၟ) တုဲ ချူ &quot;ဗၟံက်&quot; ရ။
* '''ဥပမာ လွပ်:''' 
** ရးနိဂီုသေံ နွံ လပါ် '''ဗၟံက်''' ဍုင်ဗၟာ ရ။ 
** ညးတအ် တိတ်အာ တရဴ လပါ် ဒိုဟ်'''ဗၟံက်'''။

== ဗမံက် (To describe / reveal) ==
'''ဗမံက်''' ({{lang-en|Describe, Reveal, Bring to light}}) ဂှ် ဒှ် ကြိယာ (Verb) တုဲ မဂွံ အဓိပ္ပါယ် &quot;ပွမထ္ၜးပျး၊ ပွမပံက်ထ္ၜး၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ပွမလဴပူ&quot; ရ။
* '''အဓိပ္ပါယ် ကေုာံ ဝင်ဝေါဟာရ:''' နူကဵု တမ်ရိုဟ် &quot;မံက်&quot; (မပြာကတ်ကၠုင် - to appear) ဂှ် စကာ နဒဒှ် ကြိယာ မကဵုသမ္တီ (Causative verb) တုဲ ဒှ်အာ &quot;ဗမံက်&quot; (ပကဵု ညံင်ဂွံ မံက် / ပကဵု ညံင်ဂွံ ပြာကတ်) ရ။ 
* '''လွပ် ကေုာံ သၞောတ်ဝ်ချူလိက်:''' စကာ ပ္ဍဲ အရာမဆေင်ကဵု ပွမဗမံက်ထ္ၜး ရုပ်ရဴ၊ ပွမလဴပူ ပရူပရာ မွဲမွဲ ညံင်ဂွံ ကၠးဖ္ဍး။ ပ္ဍဲ ဒၞာဲဏအ် ဒးချူ နကဵု '''မ-ပေင်''' (မ) ရ။
* '''ဥပမာ လွပ်:''' 
** အစာသုတေသန '''ဗမံက်''' ထ္ၜးကဵု ပရူ ဝင်မန် အခိင်တြေံ။ 
** ပွမ'''ဗမံက်''' ရုပ်ရဴ အစဳအဇန်ဏအ်ဂှ် ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန်ရ။

== တင်သမ္တီ သွက် လိက်ပရေင် ကေုာံ သုတေသန (Orthographic Notes) ==
ပ္ဍဲ လိက်ပရေင် ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ကေုာံ လိက်ပရေင် သုတေသန အလုံအာယှတအ်မ္ဂး ပွမပါ်ပါဲ ဝေါဟာရ ၜါဏအ်ဝွံ ညံင်ဂွံ ဍိုက်ပေင် ကု သဒ္ဒါမန်ဂှ် ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန်ရ။ 
* သွက် &quot;ဒိုဟ်&quot; (Direction) မ္ဂး ဒးချူ '''ဗၟံက်''' (မ-ကွက်) လၟိုန်။
* သွက် &quot;ပွမထ္ၜးပျး / ကြိယာ&quot; (Action/Verb) မ္ဂး ဒးချူ '''ဗမံက်''' (မ-ပေင်) လၟိုန်။

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ဒိုဟ်ဂမၠိုင်]] (Directions)
* [[သဒ္ဒါမန်]] (Mon Grammar)
* [[ဝေါဟာရမန်]] (Mon Vocabulary)

[[ကဏ္ဍ:ဝေါဟာရမန်]]
[[ကဏ္ဍ:သဒ္ဒါမန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဘာသာဗေဒ]]</text>
      <sha1>2436qas40l4zqci5rt99egjd04grab1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>လဒက်ပ္တန် ဗျည်မန် ကေုာံ တမ်ရိုဟ် &quot;မံက်&quot;</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10064</id>
    <revision>
      <id>52778</id>
      <timestamp>2026-04-25T01:37:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''လဒက်ပ္တန် ဗျည်မန် ကေုာံ တမ်ရိုဟ် &quot;မံက်&quot;''' ဂှ် ဒှ် သၞောတ်ဝ် လ္ၚတ် ဘာသာဗေဒ မန် (Mon linguistics) မွဲတုဲ၊ ဍေံ ထ္ၜးပျးကဵု ဗီုလဵု ဗျည်မန် ၃၅ မ (နူ က စဵုကဵု ၝ) ပံင်စုတ် ကု ရမ္သာ...&quot;</comment>
      <origin>52778</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5215" sha1="s7ctw2ms6fg2yek1dow3yd4o8iazvdz" xml:space="preserve">'''လဒက်ပ္တန် ဗျည်မန် ကေုာံ တမ်ရိုဟ် &quot;မံက်&quot;''' ဂှ် ဒှ် သၞောတ်ဝ် လ္ၚတ် ဘာသာဗေဒ မန် (Mon linguistics) မွဲတုဲ၊ ဍေံ ထ္ၜးပျးကဵု ဗီုလဵု ဗျည်မန် ၃၅ မ (နူ က စဵုကဵု ၝ) ပံင်စုတ် ကု ရမ္သာင် &quot;မံက်&quot; တုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ဝေါဟာရ ဟွံသေင်မ္ဂး ရမ္သာင် နာနာသာ် ရ။ ပ္ဍဲကဵု လၟေင် ဝေါဟာရတအ်ဏအ်ဝွံ ဝေါဟာရလ္ၚဵုတအ်ဂှ် နွံကဵု အဓိပ္ပါယ် ဍိုက်ပေင် ပ္ဍဲ အဘိဓာန်မန်တုဲ၊ လ္ၚဵုဂှ် ဒှ် ဆ သၞောတ်ဝ် ရမ္သာင် (Phonological pattern) သွက်ဂွံ လ္ၚတ် လဒက်ပ္တန် သဒ္ဒါမန် သၟးရ။

== တမ်ရိုဟ် &quot;မံက်&quot; ကေုာံ လဒက်ပ္တန် ရမ္သာင် ==
ဝေါဟာရ သီုဖအိုတ်ဏအ်ဝွံ နိဿဲလဝ် လတူ တမ်ရိုဟ် '''&quot;မံက်&quot;''' (မပြာကတ်ကၠုင်၊ မတိုန်ကၠုင် - to appear, to rise) ရ။ နကဵု သၞောတ်ဝ် ဘာသာဗေဒ မန်-ခမာ (Mon-Khmer morphology) မ္ဂး ဍေံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု သၞောတ်ဝ် ရမ္သာင် ၜါကရေက် (Sesquisyllabic structure) မဒှ် ပွမစုတ် ဗျည် ဂတ (Presyllable) ပ္ဍဲ တမ်ရိုဟ် အဓိက ရ။

လၟေင် ဗျည် ကေုာံ မံက် မဒက်ပ္တန်လဝ်ဂှ် ပါ်လဝ် အတိုင် ဝဂ် (Vagga) ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-
* '''ဝဂ် က:''' ကမံက်၊ ခမံက်၊ ဂမံက်၊ ဃမံက်၊ င္ၚမံက်
* '''ဝဂ် စ:''' စမံက်၊ ဆမံက်၊ ဇမံက်၊ ဇျမံက်၊ ညမံက်
* '''ဝဂ် ဋ:''' ဋမံက်၊ ဌမံက်၊ ဍမံက်၊ ဎမံက်၊ ဏမံက်
* '''ဝဂ် တ:''' တမံက်၊ ထမံက်၊ ဒမံက်၊ ဓမံက်၊ နမံက်
* '''ဝဂ် ပ:''' ပမံက်၊ ဖမံက်၊ ဗမံက်၊ ဘမံက်၊ မမံက်
* '''အဝဂ်:''' ယမံက်၊ ရမံက်၊ လမံက်၊ ဝမံက်၊ သမံက်၊ ဟမံက်၊ ဠမံက်၊ ၜမံက်၊ အမံက်၊ ၝမံက်

== ဝေါဟာရ မၞုံကဵု အဓိပ္ပါယ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဵု စရင် လတူဏအ်ဂှ် ဝေါဟာရလ္ၚဵုတအ် ဒှ် မဝေါဟာရ မစကာလၟိုန် ပ္ဍဲ လိက်ပတ် ကေုာံ အရေဝ်မန် လၟေင်တ္ၚဲရ။ ဥပမာ မပြာကတ်ဂမၠိုင်ဂှ်-
* '''ခမံက်:''' ဒှ် နာမ် (Noun) တုဲ၊ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ကပေါတ် သွက်ဂွံ စုတ် ဂြောပ် က္ဍိုပ် (Hat, Helmet)။
* '''ဗမံက်:''' ဒှ် ကြိယာ (Causative verb) တုဲ၊ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ပွမထ္ၜးပျး၊ ပွမလဴပူ ကဵု ကၠးဖ္ဍး (To describe, to reveal)။ (ပ္ဍဲအရာဏအ် သမ္တီလဝ် ဒဒှ်ရ ဍေံ တၞဟ်ခြာ ကု &quot;ဗၟံက်&quot; မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဒိုဟ်ဗၟံက် ရ)။
* '''ကမံက် / သမံက်:''' မလေပ်ဆဵုကေတ် ပ္ဍဲ ဝေါဟာရ ကေုာံ အလင်္ကာ လ္ၚဵု။

== အဆက်ဖဵု ပ္ဍဲ ပရေင်သုတေသန ==
ပွမဖန်ဗဒှ် စရင် ဝေါဟာရ အတိုင် ဗျည် ၃၅ မ ဏအ်ဝွံ ဍေံ ကဵု '''အဆက်ဖဵု''' ခိုဟ် ဗွဲမလောန် သွက် ညးမလ္ၚတ် ဘာသာဗေဒမန် ကေုာံ ညးမကၠောန် သုတေသန လပါ် ဝေါဟာရ (Lexicography) တအ်ရ။ ဍေံ ရီုဗင်ကဵု သွက်ဂွံ ပါ်ပါဲ ဗီုလဵု ဗျည် ဂတ (Prefixes) တအ် မလေပ် ပြံင်လှာဲကဵု အဓိပ္ပါယ် တမ်ရိုဟ် မွဲမွဲ မာန်ရ။

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[သဒ္ဒါမန်]] (Mon Grammar)
* [[ဝေါဟာရမန်]] (Mon Vocabulary)
* [[ဘာသာဗေဒ မန်-ခမာ]] (Mon-Khmer Linguistics)

[[ကဏ္ဍ:သဒ္ဒါမန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဘာသာဗေဒ]]
[[ကဏ္ဍ:ဝေါဟာရမန်]]</text>
      <sha1>s7ctw2ms6fg2yek1dow3yd4o8iazvdz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပေါဲကောံဓရီု ကလုတ် အလုံဂၠးတိ၊ မလေယှာ ၂၀၂၃</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10065</id>
    <revision>
      <id>52779</id>
      <timestamp>2026-04-25T01:51:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Flag of Malaysia.svg|150px|right|thumb|ပေါဲကောံဓရီု ကလုတ် အလုံဂၠးတိ၊ မလေယှာ - သၞာံ ၂၀၂၃]]  '''ပေါဲကောံဓရီု ကလုတ် အလုံဂၠးတိ၊ မလေယှာ ၂၀၂၃''' ({{lang-en|International Diplomat's Conference, Malaysia 2023}} ဟွံသေင်မ္ဂး ''International Diplo...&quot;</comment>
      <origin>52779</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8910" sha1="kpdsqfv00itii7kcadwzoth58o63hw5" xml:space="preserve">[[File:Flag of Malaysia.svg|150px|right|thumb|ပေါဲကောံဓရီု ကလုတ် အလုံဂၠးတိ၊ မလေယှာ - သၞာံ ၂၀၂၃]]

'''ပေါဲကောံဓရီု ကလုတ် အလုံဂၠးတိ၊ မလေယှာ ၂၀၂၃''' ({{lang-en|International Diplomat's Conference, Malaysia 2023}} ဟွံသေင်မ္ဂး ''International Diplomat’s Conference – Kuala Lumpur'') ဂှ် ဒှ် ပေါဲကောံဓရီု ကေုာံ သဘင်သဳကၠဳ အလုံဂၠးတိ သွက် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ်ဂမၠိုင် မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ဟဝ်တေဝ် ဟဳတောန် (Hilton Hotel)၊ ဍုင် [[ကွာလာလာမ္ပူ]] (Kuala Lumpur)၊ ဍုင် [[မလေယှာ]] (Malaysia) ရ။ ပေါဲကောံဓရီုဏအ်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ '''ဇာန္နဝါရဳ ၆ နူကဵု ၈၊ သၞာံ ၂၀၂၃''' တုဲ၊ သွက်ဂွံ သဳကၠဳ ပရူ အခေါင်အရာ မၞိဟ်၊ တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် တန်တဴ ကုလသမဂ္ဂ (UN-SDGs) ကေုာံ ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ် ရ။

== လၟေင် အစဳအဇန် ကေုာံ တင်ရန်တၟအ် (Agenda and Purpose) ==
ပေါဲကောံဓရီု ပွိုင် ၃ တ္ၚဲဝွံ နွံကဵု လၟေင် အစဳအဇန် အဓိက အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-
* '''တ္ၚဲပထမ (ဇာန္နဝါရဳ ၆):''' ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် သဘင်ကောံဓရီု အခေါင်အရာ မၞိဟ် သွက်သၟတ် (Youth Human Rights Summit) မဒှ် အစဳအဇန် ပရေင်ထံက်ဂလာန် အလုံဂၠးတိ သွက် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ်တအ်ရ။ တ္ၚဲဏအ်ဂှ် ညးဟီုတွဟ် ကေုာံ ညးစၞး နူကဵု ဍုင်နာနာ အလုံဂၠးတိ တိုန်စိုပ်လဝ်တုဲ၊ ပါလုပ်ကဵု ပေါဲသဳကၠဳ မဇၞော်ကဵု ဒြဟတ် ကေုာံ ပွမထ္ၜးပျး အစောမ်စရာဲ မဆေင်ကဵု အခေါင်အရာ မၞိဟ် ရ။
* '''တ္ၚဲဒုတိယ (ဇာန္နဝါရဳ ၇):''' ဖ္အောန်ဇြဟတ် လတူ ပရေင်ပါလုပ် ကေုာံ ပရေင်ဆက်ဆောံ ဂကောံမၞိဟ် ပ္ဍဲ ကဏ္ဍ အခေါင်အရာ မၞိဟ်။ ပ္ဍဲတ္ၚဲဏအ်ဂှ် တြးကဵု လိက်ကၞပ် အခေါင်အရာ မၞိဟ် သွက် သၟတ် (Youth for Human Rights booklet) တုဲ၊ ထ္ၜးဆာ်ကဵု ပရေင်ပံင်တောဲ လတူ လိက်လလောင်တြး အခေါင်အရာမၞိဟ် အလုံဂၠးတိ (Universal Declaration of Human Rights) ရ။
* '''အစဳအဇန် ကၟာတ်သဘင် ကေုာံ ပွမဇိုန်နှင် တဆိပ်ကြာ:''' ကြဴနူ ပေါဲကောံဓရီုတုဲ၊ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် အစဳအဇန် သဳကၠဳ တၟေင် (Spotlight sessions) တုဲ ညးစၞး နူကဵု ဍုင် အဇာဗိုင်ဂျာန်၊ ပါကစ္စတာန် ကေုာံ ယူအေအဳ တအ် လဴပူ ထ္ၜးပျး ပရေင်ဆဵုဂဗ ကေုာံ တင်ရန်တၟအ် အနာဂတ် ညးတအ် ရ။ 

== ပရေင်ရုဲစှ် ကေုာံ တဆိပ်ကြာ (Awards and Selections) ==
ပ္ဍဲ ပေါဲကၟာတ်သဘင်ဂှ် ဇိုန်နှင်ကဵုလဝ် တဆိပ်ကြာ ကေုာံ ရုဲစှ်လဝ် ညးစၞးဂမၠိုင်ရ။ သ္ၚဳဂၠိပ် လတူ ကဆံင် ပေါဲသဳကၠဳတုဲ ညးစၞး ၆ တၠ ဂှ် ဒးဒုင် ရုဲစှ်လဝ် သွက်ဂွံ ကလိဂွံ အရီုအဗင် ထံက်ပင်သြန် မွဲကရေက် (Partially funded delegates) သွက် အစဳအဇန် တန်ဗ္တောန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ် ပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုင် အမေရိကန် (USA) ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၂၃ ရ။ သာ်ဂှ်မွဲစွံ ညးစၞး မွဲတၠ ဂှ် ကလိဂွံ တဆိပ်ကြာ ညးစၞး မခိုဟ်အိုတ် (Best Delegate) တုဲ ကလိဂွံ အရီုအဗင် ထံက်ပင်သြန် ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင် (Fully funded) သွက် တန်ဗ္တောန်ဂှ်ရ။

== အဆက်ဖဵု ကေုာံ ပရေင်လ္ၚတ် (Impact and Key Takeaways) ==
ပေါဲကောံဓရီု ၃ တ္ၚဲဏအ်ဝွံ ကဵု '''အဆက်ဖဵု''' ခိုဟ် ဗွဲမလောန်တုဲ ပံက်ကဵု အခေါင်အရာ သွက် ညးမကၠောန် ပရေင်မၞိဟ်တအ် ညံင်ဂွံ ကၠိုဟ်ခၠင် ကေုာံ ဖန်ဗဒှ် သွဟ် သွက်ဂွံ ကၠောန်ဗတိုက် တင်ရန်တၟအ် UN-SDGs ပ္ဍဲ ဍုင်ညးကဵုညး ရ။ တင်လ္ၚတ် အဓိကဂမၠိုင်ဂှ်-
* '''ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ အခေါင်အရာ:''' ပွမကၠိုဟ်ခၠင် ဟိုတ်တမ်ရိုဟ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂၠးတိ ဟွံခိုင်ကၠိုက်၊ ကေုာံ ပြသၞာ ပွမဟွံမဲ ကဵု အခေါင်ဟီုဂး သၠးပွး (Freedom of speech)။
* '''ကွတ် ဆက်ဆောံ ကေုာံ ယေန်သၞာင်:''' ပေါဲကောံဓရီုဝွံ ရီုဗင်ကဵု ညးပါလုပ်တအ် ညံင်ဂွံ ကလိဂွံ ကွတ် ဆက်ဆောံ မခိုင်ကၠိုက် ကေုာံ ကလိဂွံ ပရေင်ဆဵုဂဗ အကြာ ယေန်သၞာင် နာနာ (Cross-cultural experience) မတၟေင်တၟဟ်။
* '''ပရေင်ပညာ ကေုာံ ပွမပြံင်လှာဲ:''' ဖ္အောန်ဇြဟတ် ကဵု ညးစၞးတအ် ညံင်ဂွံ ဗတိုက်သရိုဟ် လညာတ် စွဲလမ်း ပ္ဍဲ ဂကောံမၞိဟ် (Society’s stereotypes) နကဵု ဒြဟတ် အခေါင်ဟီုဂး သၠးပွး၊ ကေုာံ ညံင်ဂွံ ထံက်ဂလာန် အခေါင် ကလိဂွံ ပရေင်ပညာ ပ္ဍဲ ဇၟာပ် ကဆံင် ရ။
* '''ကသပ်ညာဏ် တၟိ:''' ဟိုတ်နူ ညးပါလုပ်တအ် ကၠုင် နူကဵု ကဏ္ဍ ကမၠောန် နာနာသာ်တုဲ၊ အစဳအဇန်ဏအ် ဇၞော်မောဝ်ကဵု လညာတ် လပါ် ပရေင်နွံပၟိက် နဲကဲတၟိ (Innovation)၊ စိုတ်စရိုတ် ညးလွပ် ပ္ဍဲ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်နွံပၟိက် သွက် ပရေင်ပညာ ဂဥုဲၜူမာဲ (Drug education) မဒှ် ပရူပရာ မဟွံက္ဍတ် သဳကၠဳစ ဂၠိုင် ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[မလေယှာ]] (Malaysia)
* [[ကွာလာလာမ္ပူ]] (Kuala Lumpur)
* [[အခေါင်အရာ မၞိဟ်]] (Human Rights)
* [[ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်]] (Leadership)

[[ကဏ္ဍ:ပေါဲကောံဓရီု]]
[[ကဏ္ဍ:သဘင် ပ္ဍဲ မလေယှာ]]
[[ကဏ္ဍ:အစဳအဇန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃]]</text>
      <sha1>kpdsqfv00itii7kcadwzoth58o63hw5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပေါဲကောံဓရီု သၟတ်၊ ကနေဒါ ၂၀၂၂</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10066</id>
    <revision>
      <id>52780</id>
      <timestamp>2026-04-25T01:53:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Flag of Canada.svg|150px|right|thumb|ပေါဲကောံဓရီု သၟတ်၊ ကနေဒါ - သၞာံ ၂၀၂၂]]  '''ပေါဲကောံဓရီု သၟတ်၊ ကနေဒါ ၂၀၂၂''' ({{lang-en|Youth Summit Canada – Vancouver}} ဟွံသေင်မ္ဂး ''Youth Human Rights Summit'') ဂှ် ဒှ် ပေါဲကောံဓရီု ကေုာံ သ...&quot;</comment>
      <origin>52780</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8658" sha1="iepxpyjgzskyg3f0pbooew891mrn86c" xml:space="preserve">[[File:Flag of Canada.svg|150px|right|thumb|ပေါဲကောံဓရီု သၟတ်၊ ကနေဒါ - သၞာံ ၂၀၂၂]]

'''ပေါဲကောံဓရီု သၟတ်၊ ကနေဒါ ၂၀၂၂''' ({{lang-en|Youth Summit Canada – Vancouver}} ဟွံသေင်မ္ဂး ''Youth Human Rights Summit'') ဂှ် ဒှ် ပေါဲကောံဓရီု ကေုာံ သဘင်သဳကၠဳ အလုံဂၠးတိ သွက် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ်ဂမၠိုင် မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ် ဗြိတိသှ် ကဝ်လံမ္ဗဳယာ ([[University of British Columbia]])၊ ဍုင်ဗာန်ကူဗာ (Vancouver)၊ ကၟိန်ဍုင် [[ကနေဒါ]] ရ။ ပေါဲကောံဓရီုဏအ်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ '''နဝ်ဝေမ်ဗါ ၁၉ နူကဵု ၂၀၊ သၞာံ ၂၀၂၂''' တုဲ၊ သွက်ဂွံ သဳကၠဳ ပရူ အခေါင်အရာ မၞိဟ် ကေုာံ ထံက်ဂလာန် ပရေင်ပါလုပ် သၟတ် ပ္ဍဲ ဂကောံမၞိဟ် ရ။

== မဟာမိတ် ပံင်တောဲဂမၠိုင် (Partners) ==
ပေါဲကောံဓရီုဏအ်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် နကဵု ပရေင်ပံင်တောဲ အကြာ ဂကောံ အဓိက မပ္တံကဵု-
* Voice for Rights International
* Youth for Human Rights BC
* Drug Free World BC
* Legalites Consultants

== လၟေင် အစဳအဇန် တ္ၚဲပထမ - ပေါဲသဳကၠဳ အခေါင်အရာ မၞိဟ် ==
တ္ၚဲပထမ (နဝ်ဝေမ်ဗါ ၁၉) ဂှ် ဒှ် အစဳအဇန် ထံက်ဂလာန် အလုံဂၠးတိ သွက် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ်တအ်ရ။ ညးစၞး ကေုာံ ညးဟီုတွဟ် နူကဵု ဍုင်နာနာ တိုန်စိုပ်လဝ်တုဲ၊ ပရူပရာ ကေုာံ ပရေင်ဟီုတွဟ် အဓိကဂမၠိုင်ဂှ် မပ္တံကဵု-
* '''ပံက်သဘင် ကေုာံ ဒုင်တၠုင်:''' တၠဂုဏ် Syed Kazim Ali (ဒါရိုက်တာ Voice for Rights International) ဟီုတွဟ် ပရူ အရေးပါမှု သၟတ် ပ္ဍဲ ပရေင်မင်မဲ အခေါင်အရာ မၞိဟ်၊ ကေုာံ Hon. Joyce Murray (ကောန်ပါလဳမာန် ကနေဒါ) ဟီုတွဟ် ပရူ ဝင် အခေါင်အရာ မၞိဟ် ကနေဒါ ကေုာံ ဓဝိင် ဥပါဒ် တင်ဂၞင် ဗၠေတ် (Misinformation) မလေပ် ပလီုပလာ် ဒဳမဝ်ကရေသဳ။
* '''အခေါင်အရာ သၟာတ်ဗြဴ (Women Empowerment):''' Syeda Sana Zehra သဳကၠဳလဝ် ပရူ အခေါင်အရာ သၟာတ်ဗြဴ ကေုာံ ဗီုလဵု ဂွံ သၠုင်ပ္တိုန် ကဆံင် သၟာတ်ဗြဴ လပါ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် နကဵု လညာတ် မညဳသာ။
* '''ပရေင်ပညာ ကေုာံ သၞောဝ်ဥပဒေ:''' Emily Varga ကဵု Nicole Crellin ဟီုတွဟ် ပရူ လိက်လလောင်တြး အခေါင်အရာမၞိဟ် အလုံဂၠးတိ (UDHR) ကေုာံ အရေးပါမှု ပရေင်ပညာ။ သာ်ဂှ်မွဲစွံ တၠသၞောဝ် Muhammad Syed သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ် ပရူ သၞောဝ်ဥပဒေ အခေါင်အရာ မၞိဟ် ပ္ဍဲ ဍုင်နာနာ ဗီုကဵု ကနေဒါ၊ အမေရိကန်၊ ပါကစ္စတာန်၊ အဳဂျေပ်၊ ဂါနာ ကေုာံ ဗင်္ဂလာဒေသ် ရ။
* '''ပြသၞာ ဂကောံမၞိဟ် ကေုာံ ယေန်သၞာင်:''' Benjamin Ajabuin (ဂါနာ) ကဵု Zerrin Akter Anni (ဗင်္ဂလာဒေသ်) သဳကၠဳလဝ် ပရူ ပရေင်အဆောတ်အမာဲ လတူ သၟာတ်ဗြဴ၊ ပြသၞာ သၞောဝ် အခိုက်ကၞာ တြေံ မကၟာတ်လဒဵု အခေါင် သၟာတ်ဗြဴ ကေုာံ ဓဝိင် ဥပါဒ် မဆေင်ကဵု ပရေင်မၞိဟ်။
* '''ပရေင်စဵုဒၞာ ဂဥုဲၜူမာဲ ကေုာံ နဲကဲပညာ:''' TJ Sheehan လဴပူ ပရေင်ဆဵုဂဗ ဘဝ ညးတုဲ ဗီုလဵု ညး ဒက်ပ္တန်လဝ် ဗဟဵု သွက်ဂွံ ရီုဗင် ညးမစောဲလာံ ဂဥုဲၜူမာဲ ညံင်ဂွံ တိတ်ဗၠး နကဵု သဘာဝ။ Christine Latham ဟီုတွဟ် ပရူ အစဳအဇန် ဖန်ဗဒှ် ဂၠးတိ သၠးပွး နူ ဂဥုဲၜူမာဲ (Drug Free World) ကေုာံ Amirah Ahmad ထ္ၜးပျး ပရူ ပွမစကာ နဲကဲပညာ ခေတ်တၟိ (Immersive Technologies) သွက် ပရေင်ပညာ။

== လၟေင် အစဳအဇန် တ္ၚဲဒုတိယ - ပရေင်ပါလုပ် ပ္ဍဲ ဂကောံမၞိဟ် ==
တ္ၚဲဒုတိယ (နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀) ဂှ် ဖ္အောန်ဇြဟတ် လတူ ပရေင်ပါလုပ် ဂကောံမၞိဟ် (Community engagement) ရ။ ညးပါလုပ်တအ် ဗိုက်လတက် ကယျိုင် ကေုာံ ခမံက် YHR (Youth for Human Rights) တုဲ စှ်ေအာ လတူ ဂၠံင် ပ္ဍဲ ဒၞာဲ Canada Place၊ လဒေါဝ် ဍုင်ဗာန်ကူဗာ သွက်ဂွံ တြးကဵု လိက်ကၞပ် ဝင် အခေါင်အရာ မၞိဟ် ၜိုတ် ၃၀၀ ကၞပ် ကု ညးဍုင်ကွာန်တအ် ရ။ ဍေံ ဒှ် ပရေင်ဆဵုဂဗ ကိုပ်ကၠာအိုတ် သွက် ညးစၞးတအ် ဂွံ ဆက်ဆောံ နကဵု အလဵုဇကု ကေုာံ တြးကဵု ပရိုင် အခေါင်အရာ မၞိဟ် ရ။

== အဆက်ဖဵု ကေုာံ တင်သ္ဂုတ်သွာတ် ==
ပေါဲကောံဓရီုဏအ်ဝွံ ကဵု '''အဆက်ဖဵု''' ခိုဟ် ဗွဲမလောန်တုဲ ပံက်ကဵု အခေါင်အရာ သွက် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ်တအ် ညံင်ဂွံ ကၠိုဟ်ခၠင် ပရူ အခေါင်အရာ မၞိဟ် ကေုာံ ကလိဂွံ ကသပ်ညာဏ် သွက်ဂွံ ဆက်ကၠောန်အာ ကမၠောန် ပ္ဍဲ ဍုင်ညးကဵုညး ရ။ ပွမပါလုပ် ပ္ဍဲ ပရေင်မၞိဟ် နကဵု အလဵုဇကု လတူ ဂၠံင်ဍုင်ဂှ် ဖန်ဗဒှ်ကဵု ဒြဟတ်စိုတ် ကေုာံ သတ္တိ သွက် ညးစၞးတအ် ညံင်ဂွံ ဒှ် ညးမစဵုဒၞာ အခေါင်အရာ မၞိဟ် မစိုပ်တရဴ မွဲ ပ္ဍဲ အနာဂတ် ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ကနေဒါ]] (Canada)
* [[ဗာန်ကူဗာ]] (Vancouver)
* [[အခေါင်အရာ မၞိဟ်]] (Human Rights)
* [[ကောန်ဂရေတ် သၟတ်]] (Youth Congress)

[[ကဏ္ဍ:ကောန်ဂရေတ် သၟတ်]]
[[ကဏ္ဍ:သဘင် ပ္ဍဲ ကနေဒါ]]
[[ကဏ္ဍ:အခေါင်အရာ မၞိဟ်]]
[[ကဏ္ဍ:အစဳအဇန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၂]]</text>
      <sha1>iepxpyjgzskyg3f0pbooew891mrn86c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပေါဲကောံဓရီု ကလုတ် အလုံဂၠးတိ၊ ဗာကူ ၂၀၂၂</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10067</id>
    <revision>
      <id>52781</id>
      <timestamp>2026-04-25T02:12:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Flag of Azerbaijan.svg|150px|right|thumb|ပေါဲကောံဓရီု ကလုတ် အလုံဂၠးတိ၊ ဗာကူ - သၞာံ ၂၀၂၂]]  '''ပေါဲကောံဓရီု ကလုတ် အလုံဂၠးတိ၊ ဗာကူ ၂၀၂၂''' ({{lang-en|International Diplomat's Conference, Baku 2022}}) ဂှ် ဒှ် ပေါဲကောံဓရီု ကေု...&quot;</comment>
      <origin>52781</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8617" sha1="90ff8vqahhrb1c90ld19r2c3qx3gz4u" xml:space="preserve">[[File:Flag of Azerbaijan.svg|150px|right|thumb|ပေါဲကောံဓရီု ကလုတ် အလုံဂၠးတိ၊ ဗာကူ - သၞာံ ၂၀၂၂]]

'''ပေါဲကောံဓရီု ကလုတ် အလုံဂၠးတိ၊ ဗာကူ ၂၀၂၂''' ({{lang-en|International Diplomat's Conference, Baku 2022}}) ဂှ် ဒှ် ပေါဲကောံဓရီု ကေုာံ သဘင်သဳကၠဳ အလုံဂၠးတိ သွက် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ် ကေုာံ ညးမကၠောန် ပရေင်မၞိဟ်ဂမၠိုင် မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ဟဝ်တေဝ် အာရဳယောန် (Arion Hotel)၊ ဍုင်ဇၞော် [[ဗာကူ]] (Baku)၊ ရးနိဂီု [[အဇာဗိုင်ဂျာန်]] (Azerbaijan) ရ။ ပေါဲကောံဓရီုဏအ်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ '''အဝ်ဂေတ် ၂၆ နူကဵု ၂၈၊ သၞာံ ၂၀၂၂''' နကဵု ပရေင်ပံင်တောဲ အကြာ ဂကောံ Teaching Pakistan ကေုာံ Voice for Rights International Association Canada ရ။

== ပရူပရာ အဓိက ကေုာံ တင်ရန်တၟအ် (Themes and Purpose) ==
ပေါဲကောံဓရီု ပွိုင် ၃ တ္ၚဲဝွံ ဖ္အောန်ဇြဟတ် လတူ ပရူပရာ အဓိက ၄ တင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-
* '''သၞောဝ်ဥပဒေ ကေုာံ သၞောဝ်ဓဝ် အလုံဂၠးတိ (International Law and Justice)'''
* '''အခေါင်ဟီုဂး သၠးပွး (Freedom of Speech)'''
* '''ပရေင်ပညာ စဵုဒၞာ ဂဥုဲၜူမာဲ (Drugs Education)'''
* '''ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂၠးတိ ဟွံခိုင်ကၠိုက် (Global Economic Instability)'''

တင်ရန်တၟအ် အဓိက ပေါဲကောံဓရီုဏအ်ဂှ် သွက်ဂွံ ပကောံ ညးမကၠောန် ပရေင်မၞိဟ် နူကဵု ဒေသ ကေုာံ ကဏ္ဍနာနာတုဲ ကဵု အခေါင်အရာ ညံင်ဂွံ သဳကၠဳ ဟိုတ်တမ်ရိုဟ် ပြသၞာတအ်ဏအ် ကေုာံ ဂၠာဲသွဟ် သွက်ဂွံ ဗတိုက်သရိုဟ် ဍေံတအ် ရ။

== လၟေင် အစဳအဇန် ကေုာံ ပရေင်ရုဲစှ် (Sessions and Awards) ==
ကြဴနူ ပေါဲကောံဓရီု အဓိက တုဲဒှ်အာတုဲ၊ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် အစဳအဇန် သဳကၠဳ တၟေင် (Spotlight sessions) ရ။ ပ္ဍဲ အစဳအဇန်ဏအ် ညးစၞး နူကဵု ဍုင် အဇာဗိုင်ဂျာန်၊ ပါကစ္စတာန် ကေုာံ ယူအေအဳ တအ် ထ္ၜးပျး လဴပူ ပရေင်ဆဵုဂဗ ပူဂိုလ် မကလိဂွံ နူကဵု ပေါဲကောံဓရီု၊ တင်ရန်တၟအ် အနာဂတ် ညးတအ် ကေုာံ ဟီုဂလာန် တင်ဂုဏ် လတူ အခေါင်အရာ မကလိဂွံ ပရေင်ပါလုပ် ပ္ဍဲ သဘင်ဏအ် ရ။ လက္ကရဴအိုတ် ကၠောန်ဗဒှ် ပေါဲဇိုန်နှင် တဆိပ်ကြာ ကေုာံ လဟီု ကၞောတ်တဲ နူကဵု ညးမကၠောန်ဗဒှ် သဘင်တအ် ရ။

သ္ၚဳဂၠိပ် လတူ ကဆံင် ပေါဲသဳကၠဳတုဲ ညးစၞး ၆ တၠ ဂှ် ဒးဒုင် ရုဲစှ်လဝ် သွက်ဂွံ ကလိဂွံ အရီုအဗင် ထံက်ပင်သြန် မွဲကရေက် (Partially funded delegates) သွက် အစဳအဇန် တန်ဗ္တောန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ် ပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုင် အမေရိကန် (USA) ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၂၃ ရ။ သာ်ဂှ်မွဲစွံ ညးစၞး မွဲတၠ ဂှ် ကလိဂွံ တဆိပ်ကြာ ညးစၞး မခိုဟ်အိုတ် (Best Delegate) တုဲ ကလိဂွံ အရီုအဗင် ထံက်ပင်သြန် ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင် (Fully funded participant) သွက် တန်ဗ္တောန်ဂှ်ရ။

== အဆက်ဖဵု ကေုာံ ပရေင်လ္ၚတ် (Impact and Key Takeaways) ==
ပေါဲကောံဓရီုဝွံ ကဵု '''အဆက်ဖဵု''' ခိုဟ် ဗွဲမလောန်တုဲ ပံက်ကဵု အခေါင်အရာ သွက် ညးမကၠောန် ပရေင်မၞိဟ်တအ် ညံင်ဂွံ ကၠိုဟ်ခၠင် ကေုာံ ဖန်ဗဒှ် သွဟ် သွက်ဂွံ ကၠောန်ဗတိုက် တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် တန်တဴ ကုလသမဂ္ဂ (UN-SDGs) ပ္ဍဲ ကဆံင် ဍုင်ညးကဵုညး ရ။ တင်လ္ၚတ် အဓိကဂမၠိုင်ဂှ်-
* '''ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ အခေါင်အရာ:''' ပွမကၠိုဟ်ခၠင် ဟိုတ်တမ်ရိုဟ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂၠးတိ ဟွံခိုင်ကၠိုက်၊ ကေုာံ ပြသၞာ ပွမဟွံမဲ ကဵု အခေါင်ဟီုဂး သၠးပွး။
* '''ကွတ် ဆက်ဆောံ ကေုာံ ယေန်သၞာင်:''' ပေါဲကောံဓရီုဝွံ ရီုဗင်ကဵု ညးပါလုပ်တအ် ညံင်ဂွံ ကလိဂွံ ကွတ် ဆက်ဆောံ မခိုင်ကၠိုက် သွက်ဂွံ ဟီုတွဟ် လညာတ် ဇကု အကြာ မၞိဟ် ဗွဲမဂၠိုင် ကေုာံ ကလိဂွံ ပရေင်ဆဵုဂဗ အကြာ ယေန်သၞာင် နာနာ (Cross-cultural experience) မတၟေင်တၟဟ်။
* '''ပရေင်ပညာ ကေုာံ ပွမပြံင်လှာဲ:''' ဖ္အောန်ဇြဟတ် ကဵု ညးစၞးတအ် ညံင်ဂွံ ဗတိုက်သရိုဟ် လညာတ် စွဲလမ်း ပ္ဍဲ ဂကောံမၞိဟ် (Society’s stereotypes) နကဵု ဒြဟတ် အခေါင်ဟီုဂး သၠးပွး၊ ကေုာံ ညံင်ဂွံ ထံက်ဂလာန် အခေါင် ကလိဂွံ ပရေင်ပညာ ပ္ဍဲ ဇၟာပ် ကဆံင် ရ။
* '''ကသပ်ညာဏ် တၟိ:''' ဟိုတ်နူ ညးပါလုပ်တအ် ကၠုင် နူကဵု ကဏ္ဍ ကမၠောန် နာနာသာ်တုဲ၊ အစဳအဇန်ဏအ် ဇၞော်မောဝ်ကဵု လညာတ် လပါ် ပရေင်နွံပၟိက် နဲကဲတၟိ (Innovation)၊ စိုတ်စရိုတ် ညးလွပ် (User psyche) ပ္ဍဲ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်နွံပၟိက် သွက် ပရေင်ပညာ ဂဥုဲၜူမာဲ မဒှ် ပရူပရာ မဟွံက္ဍတ် သဳကၠဳစ ဂၠိုင် ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[အဇာဗိုင်ဂျာန်]] (Azerbaijan)
* [[ဗာကူ]] (Baku)
* [[အခေါင်အရာ မၞိဟ်]] (Human Rights)
* [[ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်]] (Leadership)

[[ကဏ္ဍ:ပေါဲကောံဓရီု]]
[[ကဏ္ဍ:သဘင် ပ္ဍဲ အဇာဗိုင်ဂျာန်]]
[[ကဏ္ဍ:အစဳအဇန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၂]]</text>
      <sha1>90ff8vqahhrb1c90ld19r2c3qx3gz4u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အစဳအဇန် တန်ဗ္တောန် ညးတၠကွတ် သၟတ်၊ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကန် ၂၀၂၁</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10068</id>
    <revision>
      <id>52782</id>
      <timestamp>2026-04-25T02:15:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Flag of the United States.svg|150px|right|thumb|အစဳအဇန် တန်ဗ္တောန် ညးတၠကွတ် သၟတ်၊ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကန် - သၞာံ ၂၀၂၁]]  '''အစဳအဇန် တန်ဗ္တောန် ညးတၠကွတ် သၟတ်၊ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကန် ၂၀၂၁''' ({{lang-en|Youth Profess...&quot;</comment>
      <origin>52782</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6793" sha1="12lxdqag5dxx0y34wy3nb1htfxq0yhu" xml:space="preserve">[[File:Flag of the United States.svg|150px|right|thumb|အစဳအဇန် တန်ဗ္တောန် ညးတၠကွတ် သၟတ်၊ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကန် - သၞာံ ၂၀၂၁]]

'''အစဳအဇန် တန်ဗ္တောန် ညးတၠကွတ် သၟတ်၊ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကန် ၂၀၂၁''' ({{lang-en|Youth Professional Training Program, USA 2021}} ဟွံသေင်မ္ဂး ''Youth Professional Training Program – New York'') ဂှ် ဒှ် အစဳအဇန် တန်ဗ္တောန် ကေုာံ ပေါဲကောံဓရီု သွက် သၟတ် အာယုက် အကြာ ၁၆ နူကဵု ၃၅ သၞာံ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုင် [[အမေရိကန်]] (USA) ရ။ အစဳအဇန်ဏအ်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ '''ဒဳဇြေမ်ဗါ ၅ နူကဵု ၁၅၊ သၞာံ ၂၀၂၁''' ပ္ဍဲ ဟဝ်တေဝ် (Buffalo Grand Hotel)၊ ဍုင် နျူယံက် (New York) တုဲ၊ ရန်တၟအ်လဝ် သွက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ် ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ်၊ ပရေင်ပညာ အခေါင်အရာ မၞိဟ် ကေုာံ ဖလှ် ယေန်သၞာင် အလုံဂၠးတိ ရ။

== လၟေင် အစဳအဇန် ကေုာံ ဒၞာဲဒတန် (Program Details and Locations) ==
အစဳအဇန်ဏအ်ဝွံ ဒှ် တရဴ ပရေင်လ္ၚတ် ဘဝ (Self-discovery) မခိုဟ်ပြဲမွဲတုဲ၊ ညးစၞးတအ် ကလိဂွံ အခေါင် ဆက်ဆောံ ကေုာံ ပံင်တောဲ ကု မၞိဟ် နူကဵု ဍုင်နာနာ အလုံဂၠးတိ ရ။ ပ္ဍဲကဵု လၟေင် အစဳအဇန်ဝွံ ညးပါလုပ်တအ် မံင်လဝ် ၅ တ္ၚဲ ပ္ဍဲ ဍုင် ဘာတ်ဖလဝ် (Buffalo) ကေုာံ ၃ တ္ၚဲ ပ္ဍဲ ဍုင်ဇၞော် ဝါယှေန်တာန် ဒဳသဳ (Washington DC) ရ။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ညးတအ် ကလိဂွံ တန်ဗ္တောန် မဆေင်ကဵု ပရူပရာ အဓိက မပ္တံကဵု-
* '''ပရေင်ပညာ အခေါင်အရာ မၞိဟ် (Human Rights Education):''' မသ္ၚဳဂၠိပ် လတူ လိက်လလောင်တြး အခေါင်အရာမၞိဟ် အလုံဂၠးတိ သၞာံ ၁၉၄၈ (UDHR 1948)။
* '''အခေါင်ဟီုဂး သၠးပွး (Freedom of Expression)'''
* '''ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ် (Youth Leadership)'''
* '''အခေါင် ကလိဂွံ ပရေင်ပညာ (Right to Education)'''

== တင်ရန်တၟအ် အဓိကဂမၠိုင် (Fellowship Objectives) ==
အစဳအဇန် ဖဳလဝ်ရှေပ် ဏအ်ဝွံ နွံကဵု တင်ရန်တၟအ် အဓိက အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-
* သွက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ် ကွတ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်၊ ပွမပံင်တောဲ ကၠောန်ကမၠောန် (Team building)၊ ကေုာံ ကွတ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် တၠကမၠောန် (Entrepreneurial skills) အကြာ ညးပါလုပ်တအ်၊ ကေုာံ ညံင်ဂွံ ကဵု ဒြဟတ် သွက်ဂွံ က္ဍိုက်က္ဍိုပ် လတူ တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် တန်တဴ ကုလသမဂ္ဂ (UN-SDGs)။
* သွက်ဂွံ ဖ္အောန်ဇြဟတ် ကဵု ညးစၞးတအ် ညံင်ဂွံ ဂၠာဲဆဵု ဇကုအလဵုဇကု နကဵု နဲကဲ လ္ၚတ်စိုတ်စရိုတ် (Self-exploration) နာနာသာ်။
* သွက်ဂွံ သၠုင်ပ္တိုန် ပရေင်တီကၠိုဟ် ဇကု (Self-awareness) ကေုာံ ပရေင်ထတ်ယုက် စိုတ်ဓာတ် မခိုဟ် (Positive sense of well-being) အကြာ ညးစၞးတအ်။
* သွက်ဂွံ ကဵု အခေါင် ကု ညးစၞးတအ် ညံင်ဂွံ လ္ၚတ် ဂၠာဲဆဵု ပရေင်ကျေဝ်ဂေါဝ်၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ ပရေင်ဝိညာဏ် (Spirituality) ဍုင်အမေရိကန်။

== အဆက်ဖဵု ကေုာံ ပရေင်ဆက်ကၠောန် (Impact and Future Initiatives) ==
အစဳအဇန်ဏအ် ကဵု '''အဆက်ဖဵု''' ခိုဟ် ဗွဲမလောန် ပ္ဍဲ ပွမဖလှ် ယေန်သၞာင်၊ ပရေင်ဆက်ဆောံ ဂၠးတိ၊ ပရေင်မိတ်သဟာယ၊ ပွမပံင်တောဲ ကေုာံ ပွမဇၞော်မောဝ် ဒြဟတ် သၟတ်တအ် ရ။ ဂကောံ Voice For Rights International (VFRI) ဝွံ ရန်တၟအ်လဝ် သွက်ဂွံ ဆက်ကၠောန် အစဳအဇန် ဗီုဏအ် ပ္ဍဲ အနာဂတ် ညံင် သၟတ်တအ် ဂွံ ကလိဂွံ တန်ဗ္တောန် ကေုာံ တီကၠိုဟ် ပရူ လိက်လလောင်တြး အခေါင်အရာမၞိဟ် ၁၉၄၈ တုဲ ညံင် ဍေံတအ် ဂွံ ဆက်တြး ကေုာံ ဗ္တောန်ကဵု ပရေင်ပညာဏအ် ပ္ဍဲ ကဆံင် အလုံဂၠးတိ မာန်ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[အမေရိကန်]] (USA)
* [[နျူယံက်]] (New York)
* [[အခေါင်အရာ မၞိဟ်]] (Human Rights)
* [[ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်]] (Leadership)

[[ကဏ္ဍ:အစဳအဇန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်]]
[[ကဏ္ဍ:သဘင် ပ္ဍဲ အမေရိကန်]]
[[ကဏ္ဍ:အခေါင်အရာ မၞိဟ်]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၁]]</text>
      <sha1>12lxdqag5dxx0y34wy3nb1htfxq0yhu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52783</id>
      <parentid>52782</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T02:16:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52783</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6811" sha1="dhg60d42htrdr2c5zvzup8lnb3vhazz" xml:space="preserve">[[File:Flag of the United States.svg|150px|right|thumb|အစဳအဇန် တန်ဗ္တောန် ညးတၠကွတ် သၟတ်၊ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် - သၞာံ ၂၀၂၁]]

'''အစဳအဇန် တန်ဗ္တောန် ညးတၠကွတ် သၟတ်၊ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် ၂၀၂၁''' ({{lang-en|Youth Professional Training Program, USA 2021}} ဟွံသေင်မ္ဂး ''Youth Professional Training Program – New York'') ဂှ် ဒှ် အစဳအဇန် တန်ဗ္တောန် ကေုာံ ပေါဲကောံဓရီု သွက် သၟတ် အာယုက် အကြာ ၁၆ နူကဵု ၃၅ သၞာံ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုင် [[အမေရိကာန်]] (USA) ရ။ အစဳအဇန်ဏအ်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ '''ဒဳဇြေမ်ဗါ ၅ နူကဵု ၁၅၊ သၞာံ ၂၀၂၁''' ပ္ဍဲ ဟဝ်တေဝ် (Buffalo Grand Hotel)၊ ဍုင် နျူယံက် (New York) တုဲ၊ ရန်တၟအ်လဝ် သွက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ် ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ်၊ ပရေင်ပညာ အခေါင်အရာ မၞိဟ် ကေုာံ ဖလှ် ယေန်သၞာင် အလုံဂၠးတိ ရ။

== လၟေင် အစဳအဇန် ကေုာံ ဒၞာဲဒတန် (Program Details and Locations) ==
အစဳအဇန်ဏအ်ဝွံ ဒှ် တရဴ ပရေင်လ္ၚတ် ဘဝ (Self-discovery) မခိုဟ်ပြဲမွဲတုဲ၊ ညးစၞးတအ် ကလိဂွံ အခေါင် ဆက်ဆောံ ကေုာံ ပံင်တောဲ ကု မၞိဟ် နူကဵု ဍုင်နာနာ အလုံဂၠးတိ ရ။ ပ္ဍဲကဵု လၟေင် အစဳအဇန်ဝွံ ညးပါလုပ်တအ် မံင်လဝ် ၅ တ္ၚဲ ပ္ဍဲ ဍုင် ဘာတ်ဖလဝ် (Buffalo) ကေုာံ ၃ တ္ၚဲ ပ္ဍဲ ဍုင်ဇၞော် ဝါယှေန်တာန် ဒဳသဳ (Washington DC) ရ။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ညးတအ် ကလိဂွံ တန်ဗ္တောန် မဆေင်ကဵု ပရူပရာ အဓိက မပ္တံကဵု-
* '''ပရေင်ပညာ အခေါင်အရာ မၞိဟ် (Human Rights Education):''' မသ္ၚဳဂၠိပ် လတူ လိက်လလောင်တြး အခေါင်အရာမၞိဟ် အလုံဂၠးတိ သၞာံ ၁၉၄၈ (UDHR 1948)။
* '''အခေါင်ဟီုဂး သၠးပွး (Freedom of Expression)'''
* '''ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် သၟတ် (Youth Leadership)'''
* '''အခေါင် ကလိဂွံ ပရေင်ပညာ (Right to Education)'''

== တင်ရန်တၟအ် အဓိကဂမၠိုင် (Fellowship Objectives) ==
အစဳအဇန် ဖဳလဝ်ရှေပ် ဏအ်ဝွံ နွံကဵု တင်ရန်တၟအ် အဓိက အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-
* သွက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ် ကွတ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်၊ ပွမပံင်တောဲ ကၠောန်ကမၠောန် (Team building)၊ ကေုာံ ကွတ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် တၠကမၠောန် (Entrepreneurial skills) အကြာ ညးပါလုပ်တအ်၊ ကေုာံ ညံင်ဂွံ ကဵု ဒြဟတ် သွက်ဂွံ က္ဍိုက်က္ဍိုပ် လတူ တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် တန်တဴ ကုလသမဂ္ဂ (UN-SDGs)။
* သွက်ဂွံ ဖ္အောန်ဇြဟတ် ကဵု ညးစၞးတအ် ညံင်ဂွံ ဂၠာဲဆဵု ဇကုအလဵုဇကု နကဵု နဲကဲ လ္ၚတ်စိုတ်စရိုတ် (Self-exploration) နာနာသာ်။
* သွက်ဂွံ သၠုင်ပ္တိုန် ပရေင်တီကၠိုဟ် ဇကု (Self-awareness) ကေုာံ ပရေင်ထတ်ယုက် စိုတ်ဓာတ် မခိုဟ် (Positive sense of well-being) အကြာ ညးစၞးတအ်။
* သွက်ဂွံ ကဵု အခေါင် ကု ညးစၞးတအ် ညံင်ဂွံ လ္ၚတ် ဂၠာဲဆဵု ပရေင်ကျေဝ်ဂေါဝ်၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ ပရေင်ဝိညာဏ် (Spirituality) ဍုင်အမေရိကာန်။

== အဆက်ဖဵု ကေုာံ ပရေင်ဆက်ကၠောန် (Impact and Future Initiatives) ==
အစဳအဇန်ဏအ် ကဵု '''အဆက်ဖဵု''' ခိုဟ် ဗွဲမလောန် ပ္ဍဲ ပွမဖလှ် ယေန်သၞာင်၊ ပရေင်ဆက်ဆောံ ဂၠးတိ၊ ပရေင်မိတ်သဟာယ၊ ပွမပံင်တောဲ ကေုာံ ပွမဇၞော်မောဝ် ဒြဟတ် သၟတ်တအ် ရ။ ဂကောံ Voice For Rights International (VFRI) ဝွံ ရန်တၟအ်လဝ် သွက်ဂွံ ဆက်ကၠောန် အစဳအဇန် ဗီုဏအ် ပ္ဍဲ အနာဂတ် ညံင် သၟတ်တအ် ဂွံ ကလိဂွံ တန်ဗ္တောန် ကေုာံ တီကၠိုဟ် ပရူ လိက်လလောင်တြး အခေါင်အရာမၞိဟ် ၁၉၄၈ တုဲ ညံင် ဍေံတအ် ဂွံ ဆက်တြး ကေုာံ ဗ္တောန်ကဵု ပရေင်ပညာဏအ် ပ္ဍဲ ကဆံင် အလုံဂၠးတိ မာန်ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[အမေရိကာန်]] (USA)
* [[နျူယံက်]] (New York)
* [[အခေါင်အရာ မၞိဟ်]] (Human Rights)
* [[ပရေင်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်]] (Leadership)

[[ကဏ္ဍ:အစဳအဇန် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်]]
[[ကဏ္ဍ:သဘင် ပ္ဍဲ အမေရိကာန်]]
[[ကဏ္ဍ:အခေါင်အရာ မၞိဟ်]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၁]]</text>
      <sha1>dhg60d42htrdr2c5zvzup8lnb3vhazz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဘာသာဗေဒ လွပ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10069</id>
    <revision>
      <id>52784</id>
      <timestamp>2026-04-25T02:22:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Translation-linguistics.jpg|150px|right|thumb|ဘာသာဗေဒ သုင်စောဲ ကေုာံ ပွမလ္ၚတ် သၞောတ်ဝ် အရေဝ်ဘာသာ]]  '''ဘာသာဗေဒ လွပ်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ဘာသာဗေဒ သုင်စောဲ''' (ဝါ) '''ဘာသာဗေဒ စကာ''' ({{lang-en|Applied Linguistics}}) ဟီုမ္...&quot;</comment>
      <origin>52784</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5326" sha1="82wgfyuy8zmzqvn9as0m340v4vz2kx3" xml:space="preserve">[[File:Translation-linguistics.jpg|150px|right|thumb|ဘာသာဗေဒ သုင်စောဲ ကေုာံ ပွမလ္ၚတ် သၞောတ်ဝ် အရေဝ်ဘာသာ]]

'''ဘာသာဗေဒ လွပ်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ဘာသာဗေဒ သုင်စောဲ''' (ဝါ) '''ဘာသာဗေဒ စကာ''' ({{lang-en|Applied Linguistics}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ကဏ္ဍ ဘာသာဗေဒ မွဲ မလ္ၚတ်၊ သ္ၚဳဂၠိပ် ကေုာံ ဂၠာဲသွဟ် ကု ပြသၞာ မဆေင်စပ် ကဵု အရေဝ်ဘာသာ မက္တဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ဘဝ လၟေင်တ္ၚဲ မၞိဟ်တအ် ရ။ ဍေံဝွံ ဟွံသေင် ဆ ပွမလ္ၚတ် လဒက်ပ္တန် ဗျည် ကေုာံ သဒ္ဒါ သၟးတုဲ၊ ဍေံ လ္ၚတ်ကေတ် ဗီုလဵု အရေဝ်ဘာသာ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ပရေင်မၞိဟ်၊ ပရေင်ပညာ၊ ယေန်သၞာင် နာနာ (Multiculturalism) ကေုာံ သၞောတ်ဝ် အုပ်ဓုပ်ဂမၠိုင် ရ။ 

== ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ်ဂမၠိုင် (Key Subfields) ==
ဘာသာဗေဒ သုင်စောဲ ဝွံ ပြးဇးဒၟံင် ပ္ဍဲ ကဏ္ဍ နာနာသာ်တုဲ အဓိက မလေပ် လ္ၚတ်ဂၠိုင်ဂှ် မပ္တံကဵု-
* '''ပရေင်ပညာ ကေုာံ နဲကဲဗ္တောန် (Language Pedagogy):''' ပွမလ္ၚတ် နဲကဲ ဗ္တောန် အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ ဗီုလဵု ဂွံ စကာ နဲကဲပညာ (Pedagogy) သွက်ဂွံ မင်မဲ ဇာတိသဘာဝ ယေန်သၞာင် (Preserving cultural identity) ကေုာံ အရေဝ်ဘာသာ မိ ဇကု။
* '''ပရေင်အရေဝ် ၜါဘာသာ ကေုာံ ယေန်သၞာင် နာနာ (Bilingualism and Multicultural Studies):''' ပွမသ္ၚဳဂၠိပ် ဗီုလဵု မၞိဟ်တအ် စကာ အရေဝ်ဘာသာ ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲ ဂကောံမၞိဟ် မၞုံကဵု ယေန်သၞာင် မတၞဟ်ခြာ၊ ကေုာံ ပရေင်ဆက်ဆောံ အကြာ ဂကူနာနာ။
* '''ပရေင်သၞောဝ် ကေုာံ ပွမဖန်ဇန် အရေဝ်ဘာသာ (Language Policy and Planning):''' ပွမလ္ၚတ် ဗီုလဵု အလဵုအသဳ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံအုပ်ဓုပ်တအ် ဖျေံ သၞောဝ် စပ်ကဵု အရေဝ်ဘာသာ၊ ပွမဖန်ဗဒှ် ဍာ်ဒကေဝ် စံသၞောတ်ဝ် (State standardization) ကေုာံ အခေါင်အရာ အရေဝ်ဘာသာ ဂကူ ကောန်ဍောတ် (Minority languages)။
* '''ဘာသာဗေဒ ပရေင်မၞိဟ် ကေုာံ ဂကောံအုပ်ဓုပ် (Sociolinguistics and Institutional Isomorphism):''' သ္ၚဳဂၠိပ် ဗီုလဵု အရေဝ်ဘာသာ ပြံင်လှာဲအာ အတိုင် ကဆံင် ပရေင်မၞိဟ် ကေုာံ ဗီုလဵု ဂကောံ (Institutions) တအ် စကာ အရေဝ်ဘာသာ သွက်ဂွံ သြိုင်ခၞံ ဓဝ်ပတှ်ေ ကေုာံ အဝဵုအာဏာ။

== အဆက်ဖဵု ကေုာံ ပရေင်စကာ (Impact and Applications) ==
ဘာသာဗေဒ သုင်စောဲ ဝွံ ကဵု '''အဆက်ဖဵု''' ခိုဟ် ဗွဲမလောန် သွက်ဂွံ ဒက်ပ္တန် ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ ပရေင်ညဳသာ ပ္ဍဲ ဂကောံမၞိဟ် ရ။ ဥပမာ- နကဵု ပွမစကာ ဘာသာဗေဒဏအ် ဂှ် တၠပညာတအ် ဖန်ဗဒှ်ကဵု သၞောတ်ဝ် ပရေင်ပညာ မကိတ်ညဳ ကု ဒေသ၊ ရီုဗင် စဵုဒၞာကဵု အရေဝ်ဘာသာ မကြပ်ကၠေအ်ကၠက်အာတအ်၊ ကေုာံ ဖန်ဇန်ကဵု သွဟ် သွက် ပြသၞာ ပရေင်ဆက်ဆောံ အကြာ ကောန်ဂကူ ကေုာံ ရးနိဂီု နာနာ ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ဘာသာဗေဒ]] (Linguistics)
* [[ဘာသာဗေဒ ပရေင်မၞိဟ်]] (Sociolinguistics)
* [[ပရေင်ပညာ]] (Education)
* [[ယေန်သၞာင် နာနာ]] (Multiculturalism)

[[ကဏ္ဍ:ဘာသာဗေဒ]]
[[ကဏ္ဍ:ဘာသာဗေဒ သုင်စောဲ]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်မၞိဟ်]]</text>
      <sha1>82wgfyuy8zmzqvn9as0m340v4vz2kx3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>စရင် တက္ကသိုလ် အလုံဂၠးတိ QS သၞာံ ၂၀၂၄</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10070</id>
    <revision>
      <id>52785</id>
      <timestamp>2026-04-25T02:27:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Mahidol University Salaya campus.jpg|250px|right|thumb|တက္ကသိုလ် မဟိဒလ် မပါလုပ် ပ္ဍဲ စရင် QS World University Rankings 2024 နူ ရးနိဂီုသေံ]]  '''စရင် တက္ကသိုလ် အလုံဂၠးတိ QS သၞာံ ၂၀၂၄''' ({{lang-en|QS World University Rankings 2024}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ...&quot;</comment>
      <origin>52785</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5544" sha1="7g014qibpbh09qddpvp4zbujlkqg8q5" xml:space="preserve">[[File:Mahidol University Salaya campus.jpg|250px|right|thumb|တက္ကသိုလ် မဟိဒလ် မပါလုပ် ပ္ဍဲ စရင် QS World University Rankings 2024 နူ ရးနိဂီုသေံ]]

'''စရင် တက္ကသိုလ် အလုံဂၠးတိ QS သၞာံ ၂၀၂၄''' ({{lang-en|QS World University Rankings 2024}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် စရင် သ္ၚဳဂၠိပ် ကဆံင် တက္ကသိုလ် မပြာကတ်အိုတ် အလုံဂၠးတိ မပ္တိတ်လလောင်တြး နကဵု ဂကောံ Quacquarelli Symonds (QS) ရ။ သွက် စရင် သၞာံ ၂၀၂၄ ဏအ်ဂှ် ပ္တိတ်လလောင်လဝ် ပ္ဍဲ ဂိတု ဂျောန်၊ သၞာံ ၂၀၂၃ တုဲ၊ ဍေံ သ္ၚဳဂၠိပ် ပါ်ပါဲလဝ် တက္ကသိုလ် ပံင် ၁,၄၉၉ တက္ကသိုလ် နူကဵု ၁၀၄ ဍုင် နာနာ အလုံဂၠးတိ ရ။

== နဲကဲ သ္ၚဳဂၠိပ် ကေုာံ လွပ် (Methodology and Usage) ==
သွက် သၞာံ ၂၀၂၄ ဏအ်ဂှ် နကဵု QS တအ် ပြံင်လှာဲ သုင်စောဲလဝ် နဲကဲ သ္ၚဳဂၠိပ် တၟိတုဲ၊ ထပ်စုတ်လဝ် တင်စၟတ်သမ္တီ တၟိ ၃ တင် မပ္တံကဵု-
* '''ပရေင်တန်တဴ (Sustainability):''' ပွမသ္ၚဳဂၠိပ် လတူ ပရေင်ပါလုပ် တက္ကသိုလ် ပ္ဍဲ ပရေင်မင်မဲ သဘာဝ ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ်။
* '''အဆက်ဖဵု ကမၠောန် (Employment Outcomes):''' ဗီုလဵု ကွးဘာ မတိတ်အာတအ် ကလိဂွံ ကမၠောန် ကေုာံ ပရေင်အံင်ဇၞး ပ္ဍဲ ဘဝ ကမၠောန်။
* '''ကွန်ရက် သုတေသန အလုံဂၠးတိ (International Research Network):''' ပွမစကာ ကွန်ရက် ကေုာံ ပရေင်ပံင်တောဲ သုတေသန အကြာ တက္ကသိုလ် နူ ဍုင်နာနာ။

== တက္ကသိုလ် မကလိဂွံ ကဆံင် သၠုင်အိုတ်ဂမၠိုင် (Top Universities) ==
အတိုင် စရင် သၞာံ ၂၀၂၄ မ္ဂး၊ တက္ကသိုလ် မကလိဂွံ ကဆံင် ၁ နူကဵု ၅ ဂှ် မပ္တံကဵု-
# တက္ကသိုလ် နဲကဲပညာ မာသာချူသေတ် (Massachusetts Institute of Technology - MIT) (ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်)
# တက္ကသိုလ် ကိမ်းဗရိတ် (University of Cambridge) (ကၟိန်ဍုင်ဗြိတိန်)
# တက္ကသိုလ် အံက်သဖို့ (University of Oxford) (ကၟိန်ဍုင်ဗြိတိန်)
# တက္ကသိုလ် ဟာဗတ် (Harvard University) (ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်)
# တက္ကသိုလ် သတေန်ဖို့ (Stanford University) (ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်)

== ကဆံင် တက္ကသိုလ် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုသေံ (Universities in Thailand) ==
ပ္ဍဲ စရင် အလုံဂၠးတိဏအ်ဝွံ တက္ကသိုလ် နူကဵု ရးနိဂီုသေံ လေဝ် ပါလုပ် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ တက္ကသိုလ် မပြာကတ် ဗီုကဵု '''တက္ကသိုလ် မဟိဒလ်''' (Mahidol University) မဒှ် ဗဟဵု အဓိက သွက် ပရေင်လ္ၚတ် သုတေသန၊ ယေန်သၞာင် နာနာ (Multicultural Studies)၊ ကေုာံ သိပ္ပံ ပရေင်ထတ်ယုက် တအ်ဂှ် ကလိဂွံ ကဆံင် သၠုင်အိုတ် မွဲ (ကဆံင် ၃၈၂ ပ္ဍဲ ဂၠးတိ) ပ္ဍဲ ရးနိဂီုသေံ ရ။ သာ်ဂှ်မွဲစွံ တက္ကသိုလ် ဇူလာလံင်ကောန် (Chulalongkorn University) လေဝ် နွံ ပ္ဍဲ ကဆံင် မသၠုင် ကီုရ။

== အဆက်ဖဵု (Impact) ==
စရင် QS ဝွံ ကဵု '''အဆက်ဖဵု''' ခိုဟ် ဗွဲမလောန် သွက် ကွးဘာတအ် ညံင်ဂွံ ရုဲစှ် တက္ကသိုလ် မခိုဟ် ကေုာံ သွက် တက္ကသိုလ်တအ် ညံင်ဂွံ သၠုင်ပ္တိုန် ဍာ်ဒကေဝ် ပရေင်ပညာ၊ သုတေသန ကေုာံ ပရေင်ဆက်ဆောံ အလုံဂၠးတိ ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[တက္ကသိုလ်]] (University)
* [[ပရေင်ပညာ]] (Education)

[[ကဏ္ဍ:တက္ကသိုလ်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ပညာ]]
[[ကဏ္ဍ:စရင်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄]]</text>
      <sha1>7g014qibpbh09qddpvp4zbujlkqg8q5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52786</id>
      <parentid>52785</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T02:28:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* နဲကဲ သ္ၚဳဂၠိပ် ကေုာံ လွပ် (Methodology and Usage) */</comment>
      <origin>52786</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5538" sha1="t2v9qe97apzpg1qt8diiogn5xpnhdnz" xml:space="preserve">[[File:Mahidol University Salaya campus.jpg|250px|right|thumb|တက္ကသိုလ် မဟိဒလ် မပါလုပ် ပ္ဍဲ စရင် QS World University Rankings 2024 နူ ရးနိဂီုသေံ]]

'''စရင် တက္ကသိုလ် အလုံဂၠးတိ QS သၞာံ ၂၀၂၄''' ({{lang-en|QS World University Rankings 2024}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် စရင် သ္ၚဳဂၠိပ် ကဆံင် တက္ကသိုလ် မပြာကတ်အိုတ် အလုံဂၠးတိ မပ္တိတ်လလောင်တြး နကဵု ဂကောံ Quacquarelli Symonds (QS) ရ။ သွက် စရင် သၞာံ ၂၀၂၄ ဏအ်ဂှ် ပ္တိတ်လလောင်လဝ် ပ္ဍဲ ဂိတု ဂျောန်၊ သၞာံ ၂၀၂၃ တုဲ၊ ဍေံ သ္ၚဳဂၠိပ် ပါ်ပါဲလဝ် တက္ကသိုလ် ပံင် ၁,၄၉၉ တက္ကသိုလ် နူကဵု ၁၀၄ ဍုင် နာနာ အလုံဂၠးတိ ရ။

== နဲကဲ သ္ၚဳဂၠိပ် ကေုာံ လွပ် (Methodology and Usage) ==
သွက် သၞာံ ၂၀၂၄ ဏအ်ဂှ် နကဵု QS တအ် ပြံင်လှာဲ သုင်စောဲလဝ် နဲကဲ သ္ၚဳဂၠိပ် တၟိတုဲ၊ ထပ်စုတ်လဝ် တင်စၟတ်သမ္တီ တၟိ ၃ တင် မပ္တံကဵု-
* '''ပရေင်တန်တဴ (Sustainability):''' ပွမသ္ၚဳဂၠိပ် လတူ ပရေင်ပါလုပ် တက္ကသိုလ် ပ္ဍဲ ပရေင်မင်မဲ သဘာဝ ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ်။
* '''အဆက်ဖဵု ကမၠောန် (Employment Outcomes):''' ဗီုလဵု ကွးဘာ မတိတ်အာတအ် ကလိဂွံ ကမၠောန် ကေုာံ ပရေင်အံင်ဇၞး ပ္ဍဲ ဘဝ ကမၠောန်။
* '''ဇာဇၞှိက် သုတေသန အလုံဂၠးတိ (International Research Network):''' ပွမစကာ ကွန်ရက် ကေုာံ ပရေင်ပံင်တောဲ သုတေသန အကြာ တက္ကသိုလ် နူ ဍုင်နာနာ။

== တက္ကသိုလ် မကလိဂွံ ကဆံင် သၠုင်အိုတ်ဂမၠိုင် (Top Universities) ==
အတိုင် စရင် သၞာံ ၂၀၂၄ မ္ဂး၊ တက္ကသိုလ် မကလိဂွံ ကဆံင် ၁ နူကဵု ၅ ဂှ် မပ္တံကဵု-
# တက္ကသိုလ် နဲကဲပညာ မာသာချူသေတ် (Massachusetts Institute of Technology - MIT) (ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်)
# တက္ကသိုလ် ကိမ်ဗရိတ် (University of Cambridge) (ကၟိန်ဍုင်ဗြိတိန်)
# တက္ကသိုလ် အံက်သဖို (University of Oxford) (ကၟိန်ဍုင်ဗြိတိန်)
# တက္ကသိုလ် ဟာဗတ် (Harvard University) (ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်)
# တက္ကသိုလ် သတေန်ဖို (Stanford University) (ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်)

== ကဆံင် တက္ကသိုလ် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုသေံ (Universities in Thailand) ==
ပ္ဍဲ စရင် အလုံဂၠးတိဏအ်ဝွံ တက္ကသိုလ် နူကဵု ရးနိဂီုသေံ လေဝ် ပါလုပ် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ တက္ကသိုလ် မပြာကတ် ဗီုကဵု '''တက္ကသိုလ် မဟိဒလ်''' (Mahidol University) မဒှ် ဗဟဵု အဓိက သွက် ပရေင်လ္ၚတ် သုတေသန၊ ယေန်သၞာင် နာနာ (Multicultural Studies)၊ ကေုာံ သိပ္ပံ ပရေင်ထတ်ယုက် တအ်ဂှ် ကလိဂွံ ကဆံင် သၠုင်အိုတ် မွဲ (ကဆံင် ၃၈၂ ပ္ဍဲ ဂၠးတိ) ပ္ဍဲ ရးနိဂီုသေံ ရ။ သာ်ဂှ်မွဲစွံ တက္ကသိုလ် ဇူလာလံင်ကောန် (Chulalongkorn University) လေဝ် နွံ ပ္ဍဲ ကဆံင် မသၠုင် ကီုရ။

== အဆက်ဖဵု (Impact) ==
စရင် QS ဝွံ ကဵု '''အဆက်ဖဵု''' ခိုဟ် ဗွဲမလောန် သွက် ကွးဘာတအ် ညံင်ဂွံ ရုဲစှ် တက္ကသိုလ် မခိုဟ် ကေုာံ သွက် တက္ကသိုလ်တအ် ညံင်ဂွံ သၠုင်ပ္တိုန် ဍာ်ဒကေဝ် ပရေင်ပညာ၊ သုတေသန ကေုာံ ပရေင်ဆက်ဆောံ အလုံဂၠးတိ ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[တက္ကသိုလ်]] (University)
* [[ပရေင်ပညာ]] (Education)

[[ကဏ္ဍ:တက္ကသိုလ်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ပညာ]]
[[ကဏ္ဍ:စရင်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄]]</text>
      <sha1>t2v9qe97apzpg1qt8diiogn5xpnhdnz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဂါဒဳယာန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10071</id>
    <revision>
      <id>52787</id>
      <timestamp>2026-04-25T02:45:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[ဝှာင်:The_Guardian_HQ.jpg|right|thumb|250x250px|ရုင်ဇၞော် လိက်ပရိုင် ဂါဒဳယာန် ပ္ဍဲ ဍုင်လာန်ဒါန် (London)]] '''ဂါဒဳယာန်''' ({{lang-en|The Guardian}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် လိက်ပရိုင် ဇၞော် နူကဵု [[ကၟိန်ဍုင်ဗြိတိန်]] (...&quot;</comment>
      <origin>52787</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5378" sha1="74kl2xe3i2y3z07w0n5dmqatvrl8jhl" xml:space="preserve">[[ဝှာင်:The_Guardian_HQ.jpg|right|thumb|250x250px|ရုင်ဇၞော် လိက်ပရိုင် ဂါဒဳယာန် ပ္ဍဲ ဍုင်လာန်ဒါန် (London)]]
'''ဂါဒဳယာန်''' ({{lang-en|The Guardian}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် လိက်ပရိုင် ဇၞော် နူကဵု [[ကၟိန်ဍုင်ဗြိတိန်]] (United Kingdom) မွဲတုဲ၊ ပ္တိတ်လလောင်တြးဒၟံင် လၟေင်တ္ၚဲ ရ။ လိက်ပရိုင်ဏအ်ဝွံ ခၞံဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၈၂၁ နကဵု ယၟု '''မါန်ချက်သတာ ဂါဒဳယာန်''' (Manchester Guardian) တုဲ စိုပ်သၞာံ ၁၉၅၉ ဂှ် ပြံင်လှာဲထောအ် ယၟု နဒဒှ် ''ဂါဒဳယာန်'' ရ။ လိက်ပရိုင်ဏအ်ဝွံ ပြာကတ် လပါ် လညာတ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် သၠးပွး (Liberalism / Center-left) ကေုာံ ပရေင်ပါ်ပါဲ သ္ၚဳဂၠိပ် ပရိုင် (Investigative journalism) ကဆံင်သၠုင် ရ။

== ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် (History and Development) ==
လိက်ပရိုင်ဏအ်ဝွံ စပ္တန်လဝ် နကဵု တၠပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ညးမကၠောန်ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂျောန် အေတ်ဒဝပ် တေလာ (John Edward Taylor) ပ္ဍဲ ဍုင် မါန်ချက်သတာ (Manchester) ရ။ သၞာံ ၁၉၆၄ မ္ဂး ဍေံ ပြံင်အာ ရုင်ဇၞော် သီု ဍုင်လာန်ဒါန် (London) ရ။

ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၃၆ ဂှ် သွက်ဂွံ မင်မဲ အခေါင်သၠးပွး ပရေင်ချူပရိုင်တုဲ၊ လိက်ပရိုင် ဂါဒဳယာန်ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဂကောံသြန်ဗွဝ် The Scott Trust Limited (လၟုဟ် The Scott Trust) ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဍေံ ဟွံဒးဒုင် အုပ်ဓုပ် နကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် တၠဒြပ် ဟွံသေင်မ္ဂး အလဵုအသဳ တုဲ၊ သြန်မကလိဂွံ သီုဖအိုတ်ဂှ် ကလေင်စကာ ပ္ဍဲ ပရေင်ပရိုင် သၟးရ။

== လညာတ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ဗီုပြင် လွပ် (Editorial Stance and Format) ==
ဂါဒဳယာန် ဂှ် တန်တဴဒၟံင် လပါ် လညာတ် သၠးပွး (Liberal) ကေုာံ ထံက်ဂလာန် အခေါင်အရာ မၞိဟ်၊ ပရေင်မင်မဲ သဘာဝ ကေုာံ သၞောဝ်ဓဝ် ပရေင်မၞိဟ် ရ။ လၟုဟ်မ္ဂး ဍေံ တိတ်ဒၟံင် သီု လိက်စက္ခော ကေုာံ သၞောတ်ဝ် အေန်တာနဲ လတူလာင်တုဲ၊ မုက်လိက် theguardian.com ဂှ် ဒှ် မုက်လိက် ပရိုင် မၞိဟ်ဗှ် ကေုာံ မၞိဟ်စကာ ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ မွဲရ။

== ပရေင်ပရိုင် မပြာကတ်ဂမၠိုင် (Notable Reporting) ==
ဂါဒဳယာန် ဂှ် ကလိဂွံ ပရေင်အံင်ဇၞး ကေုာံ ယၟုဒယှ် ဟိုတ်နူ ပရေင်လ္ၚတ် သ္ၚဳဂၠိပ် ပရိုင် အဓိကဂမၠိုင် မပ္တံကဵု-

* '''ပရိုင် ဝဳကဳလိက် (WikiLeaks):''' ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၁၀ ဂှ် ဂါဒဳယာန် ပါလုပ် ပံင်တောဲ ပ္တိတ်လလောင် လိက်စံင် ဓလုက် နူကဵု ဝဳကဳလိက် မဆေင်ကဵု ပရေင်ကလုတ် ကေုာံ ပရေင်ပၞာန် အလုံဂၠးတိ။
* '''ပရိုင် သၞဝ်ဒေန် (Edward Snowden Leaks):''' ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၁၃ ဂှ် ဂါဒဳယာန် ပ္တိတ်လလောင် ပရိုင် ဓလုက် မဆေင်ကဵု ပရေင်စောဲစၟဳစၟတ် မၞိဟ် (Mass surveillance) နူကဵု အေက်ဒဝပ် သၞဝ်ဒေန် တုဲ၊ ဟိုတ်နူ ပရေင်ဏအ် ဂါဒဳယာန် ကလိဂွံ တဆိပ်ကြာ ပြာကတ် Pulitzer Prize ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၁၄ ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==

* [[ကၟိန်ဍုင်ဗြိတိန်]] (United Kingdom)
* [[လာန်ဒါန်]] (London)
* [[ပရေင်ပရိုင်]] (Journalism)</text>
      <sha1>74kl2xe3i2y3z07w0n5dmqatvrl8jhl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52788</id>
      <parentid>52787</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T03:03:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် */</comment>
      <origin>52788</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5562" sha1="grzfrlvrd47d50jw4egx70mh9apq3nn" xml:space="preserve">[[ဝှာင်:The_Guardian_HQ.jpg|right|thumb|250x250px|ရုင်ဇၞော် လိက်ပရိုင် ဂါဒဳယာန် ပ္ဍဲ ဍုင်လာန်ဒါန် (London)]]
'''ဂါဒဳယာန်''' ({{lang-en|The Guardian}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် လိက်ပရိုင် ဇၞော် နူကဵု [[ကၟိန်ဍုင်ဗြိတိန်]] (United Kingdom) မွဲတုဲ၊ ပ္တိတ်လလောင်တြးဒၟံင် လၟေင်တ္ၚဲ ရ။ လိက်ပရိုင်ဏအ်ဝွံ ခၞံဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၈၂၁ နကဵု ယၟု '''မါန်ချက်သတာ ဂါဒဳယာန်''' (Manchester Guardian) တုဲ စိုပ်သၞာံ ၁၉၅၉ ဂှ် ပြံင်လှာဲထောအ် ယၟု နဒဒှ် ''ဂါဒဳယာန်'' ရ။ လိက်ပရိုင်ဏအ်ဝွံ ပြာကတ် လပါ် လညာတ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် သၠးပွး (Liberalism / Center-left) ကေုာံ ပရေင်ပါ်ပါဲ သ္ၚဳဂၠိပ် ပရိုင် (Investigative journalism) ကဆံင်သၠုင် ရ။

== ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် (History and Development) ==
လိက်ပရိုင်ဏအ်ဝွံ စပ္တန်လဝ် နကဵု တၠပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ညးမကၠောန်ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂျောန် အေတ်ဒဝပ် တေလာ (John Edward Taylor) ပ္ဍဲ ဍုင် မါန်ချက်သတာ (Manchester) ရ။ သၞာံ ၁၉၆၄ မ္ဂး ဍေံ ပြံင်အာ ရုင်ဇၞော် သီု ဍုင်လာန်ဒါန် (London) ရ။

ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၃၆ ဂှ် သွက်ဂွံ မင်မဲ အခေါင်သၠးပွး ပရေင်ချူပရိုင်တုဲ၊ လိက်ပရိုင် ဂါဒဳယာန်ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဂကောံသြန်ဗွဝ် The Scott Trust Limited (လၟုဟ် The Scott Trust) ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဍေံ ဟွံဒးဒုင် အုပ်ဓုပ် နကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် တၠဒြပ် ဟွံသေင်မ္ဂး အလဵုအသဳ တုဲ၊ သြန်မကလိဂွံ သီုဖအိုတ်ဂှ် ကလေင်စကာ ပ္ဍဲ ပရေင်ပရိုင် သၟးရ။

== လညာတ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ဗီုပြင် လွပ် (Editorial Stance and Format) ==
ဂါဒဳယာန် ဂှ် တန်တဴဒၟံင် လပါ် လညာတ် သၠးပွး (Liberal) ကေုာံ ထံက်ဂလာန် အခေါင်အရာ မၞိဟ်၊ ပရေင်မင်မဲ သဘာဝ ကေုာံ သၞောဝ်ဓဝ် ပရေင်မၞိဟ် ရ။ လၟုဟ်မ္ဂး ဍေံ တိတ်ဒၟံင် သီု လိက်စက္ခော ကေုာံ သၞောတ်ဝ် အေန်တာနဲ လတူလာင်တုဲ၊ မုက်လိက် theguardian.com ဂှ် ဒှ် မုက်လိက် ပရိုင် မၞိဟ်ဗှ် ကေုာံ မၞိဟ်စကာ ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ မွဲရ။

== ပရေင်ပရိုင် မပြာကတ်ဂမၠိုင် (Notable Reporting) ==
ဂါဒဳယာန် ဂှ် ကလိဂွံ ပရေင်အံင်ဇၞး ကေုာံ ယၟုဒယှ် ဟိုတ်နူ ပရေင်လ္ၚတ် သ္ၚဳဂၠိပ် ပရိုင် အဓိကဂမၠိုင် မပ္တံကဵု-

* '''ပရိုင် ဝဳကဳလိက် (WikiLeaks):''' ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၁၀ ဂှ် ဂါဒဳယာန် ပါလုပ် ပံင်တောဲ ပ္တိတ်လလောင် လိက်စံင် ဓလုက် နူကဵု ဝဳကဳလိက် မဆေင်ကဵု ပရေင်ကလုတ် ကေုာံ ပရေင်ပၞာန် အလုံဂၠးတိ။
* '''ပရိုင် သၞဝ်ဒေန် (Edward Snowden Leaks):''' ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၁၃ ဂှ် ဂါဒဳယာန် ပ္တိတ်လလောင် ပရိုင် ဓလုက် မဆေင်ကဵု ပရေင်စောဲစၟဳစၟတ် မၞိဟ် (Mass surveillance) နူကဵု အေက်ဒဝပ် သၞဝ်ဒေန် တုဲ၊ ဟိုတ်နူ ပရေင်ဏအ် ဂါဒဳယာန် ကလိဂွံ တဆိပ်ကြာ ပြာကတ် Pulitzer Prize ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၁၄ ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==

* [[ကၟိန်ဍုင်ဗြိတိန်]] (United Kingdom)
* [[လာန်ဒါန်]] (London)
* [[ပရေင်ပရိုင်]] (Journalism)

[[ကဏ္ဍ:လိက်ပရိုင်]] [[ကဏ္ဍ:မီဒဳယာ ပ္ဍဲ ဗြိတိန်]] [[ကဏ္ဍ:ပရိုင် အလုံဂၠးတိ]]</text>
      <sha1>grzfrlvrd47d50jw4egx70mh9apq3nn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:လိက်ပရိုင်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>10072</id>
    <revision>
      <id>52789</id>
      <timestamp>2026-04-25T03:04:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Newspaper icon.svg|150px|right|thumb|လိက်ပရိုင် ကေုာံ ပရေင်ပ္တိတ်လလောင် ပရိုင်]]  ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''လိက်ပရိုင်''' ({{lang-en...&quot;</comment>
      <origin>52789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1633" sha1="fy5r5v1lec8efnes4cb66pk2lmej6w0" xml:space="preserve">[[File:Newspaper icon.svg|150px|right|thumb|လိက်ပရိုင် ကေုာံ ပရေင်ပ္တိတ်လလောင် ပရိုင်]]

ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''လိက်ပရိုင်''' ({{lang-en|Newspapers}})၊ လိက်ပရိုင် လၟေင်တ္ၚဲ၊ မဂ္ဂဇြေန် ပရိုင်၊ ကေုာံ မီဒဳယာ ပ္တိတ်လလောင် ပရိုင် နာနာသာ် ရ။ 

== လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိက မပ္တံကဵု-
* လိက်ပရိုင် အလုံဂၠးတိ (International Newspapers) (ဥပမာ - [[ဂါဒဳယာန်]])
* လိက်ပရိုင် ဒေသ ကေုာံ ကောန်ဂကူ (Local and National Newspapers)
* ကဏ္ဍ ပရေင်ပရိုင် ကေုာံ ညးပရိုင် (Journalism and Journalists)
* ဝင် လိက်ပရိုင် ကေုာံ ပရေင်ပ္တိတ်လလောင် (History of Newspapers and Publishing)

[[ကဏ္ဍ:မီဒဳယာ]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ပရိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပွမပ္တိတ်လလောင်]]</text>
      <sha1>fy5r5v1lec8efnes4cb66pk2lmej6w0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဒဝ်နယ် ကေ. သွဳရာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10073</id>
    <revision>
      <id>52790</id>
      <timestamp>2026-04-25T03:05:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Book icon.svg|150px|right|thumb|ဒဝ်နယ် ကေ. သွဳရာ ကေုာံ ပရေင်လ္ၚတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ]]  '''ဒဝ်နယ် ကေ. သွဳရာ''' ({{lang-en|Donald K. Swearer}}၊ သၠးဂၠံဂဝ် သၞာံ ၁၉၃၄) ဂှ် ဒှ် တၠပညာ ကေုာံ အစာသုတေသန ဂကူအမေရိကာန် မပ...&quot;</comment>
      <origin>52790</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5746" sha1="he6g258j1sqm2fe340kicg4fxuab76i" xml:space="preserve">[[File:Book icon.svg|150px|right|thumb|ဒဝ်နယ် ကေ. သွဳရာ ကေုာံ ပရေင်လ္ၚတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ]]

'''ဒဝ်နယ် ကေ. သွဳရာ''' ({{lang-en|Donald K. Swearer}}၊ သၠးဂၠံဂဝ် သၞာံ ၁၉၃၄) ဂှ် ဒှ် တၠပညာ ကေုာံ အစာသုတေသန ဂကူအမေရိကာန် မပြာကတ် လပါ် ပရေင်လ္ၚတ် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ (Theravada Buddhism) ပ္ဍဲ ဒေသ အာရှအဂၞဲ၊ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုသေံ (Thailand) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် အစာဘာ ဇၞော် (Professor Emeritus) လပါ် ပရေင်သာသနာ ပ္ဍဲ ကဝ်လိက် သွာတ်မဝ် (Swarthmore College) ကေုာံ ဒှ်လဝ် ဒါရိုက်တာ ပ္ဍဲ ဗဟဵု လ္ၚတ် သာသနာ ဂၠးတိ (Center for the Study of World Religions) ပ္ဍဲ ဘာကျာ် ဟာဗတ် (Harvard Divinity School) ရ။

== ဘဝကမၠောန် ကေုာံ ပရေင်ပညာ (Career and Education) ==
ဒဝ်နယ် သွဳရာ ဂှ် ကၠောန်လဝ် ကမၠောန် နဒဒှ် အစာဘာဇၞော် ပ္ဍဲ ကဝ်လိက် သွာတ်မဝ် ပွိုင် ဇမၠိင် ကေုာံ ဗ္တောန်လဝ် လိက် လပါ် ပရေင်သာသနာ အာရှ (Asian religions) ရ။ နူကဵု သၞာံ ၂၀၀၄ စဵုကဵု ၂၀၁၀ ဂှ် ညး ယိုက်ဂၠေင်လဝ် တာလျိုင် နဒဒှ် ဒါရိုက်တာ ပ္ဍဲ ဗဟဵု လ္ၚတ် သာသနာ ဂၠးတိ၊ တက္ကသိုလ် ဟာဗတ် တုဲ၊ လၟုဟ်မ္ဂး ညး ဒှ် တၠပညာ ကၟုဲတၟေင် (Distinguished Visiting Fellow) ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ် ဟာဗတ် ရ။ 

== ပရေင်သုတေသန (Research Focus) ==
ပရေင်သုတေသန အဓိက ညးဂှ် စွံလဝ် အာရီု လတူ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် သာသနာဗုဒ္ဓ၊ အခိုက်ကၞာ ယေန်သၞာင်၊ ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် ပ္ဍဲ အာရှအဂၞဲ ရ။ ညး လ္ၚတ်လဝ် ဗွဲမဇြိုဟ်နက် ပရူ ဝင် သာသနာ ပ္ဍဲ ဒေသ သၟဝ်ကျာ သေံ (Northern Thailand)၊ အခိုက်ကၞာ ပွမဗုဒ္ဓါဘိသေက (Image consecration) ကေုာံ ဝင် ဒဏ္ဍာရဳ ဒေသတအ် ရ။ သာ်ဂှ်မွဲစွံ ညး သီု သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ် ဗီုလဵု သာသနာဗုဒ္ဓ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ပရေင်မင်မဲ သဘာဝ ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် ခေတ်တၟိ (Ecology and human flourishing) ကီုရ။

== လိက်ကၞပ် မပြာကတ်ဂမၠိုင် (Notable Publications) ==
ဒဝ်နယ် သွဳရာ ဝွံ ချူခၞံလဝ် လိက်ကၞပ် ကေုာံ လိက်ပရေင် သုတေသန ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ လိက်ကၞပ် မပြာကတ်အိုတ်ဂမၠိုင်ဂှ် မပ္တံကဵု-
* '''ဂၠးတိ ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ အာရှအဂၞဲ''' (''The Buddhist World of Southeast Asia'')
* '''ပွမဒှ် ကျာ်: အခိုက်ကၞာ ဗုဒ္ဓါဘိသေက ပ္ဍဲ ရးနိဂီုသေံ''' (''Becoming the Buddha: The Ritual of Image Consecration in Thailand'')
* '''ဒဵုကျာ် ပ္ဍဲ သၟဝ်ကျာ သေံ ကေုာံ ဝင်ဒဏ္ဍာရဳ ဍေံတအ်''' (''The Sacred Mountains of Northern Thailand and Their Legends'')
* '''ဝင်ဒဏ္ဍာရဳ ဨကရာဇ်ဗြဴ စာမ္မာ''' (''The Legend of Queen Cama: Bodhiramsi's Camadevivamsa'')

== အဆက်ဖဵု (Impact) ==
ကမၠောန် သုတေသန ဒဝ်နယ် သွဳရာ ဝွံ ကဵု '''အဆက်ဖဵု''' ဇၞော် ဗွဲမလောန် သွက် ပရေင်လ္ၚတ် သာသနာဗုဒ္ဓ အလုံဂၠးတိ (Global Buddhist Studies) ရ။ ညး ရီုဗင် ပံက်ထ္ၜးကဵု ဗီုလဵု ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ မတန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ဒေသ အာရှအဂၞဲ ဂှ် ဇၞော်မောဝ် ကေုာံ ဖန်ဇန်လဝ် ပရေင်ယေန်သၞာင် ဒေသဂှ် မာန်ရ။ လိက်ကၞပ် ညးတအ်ဂှ် ဒှ် လိက်နိဿဲ အဓိက သွက် ကွးဘာ တက္ကသိုလ်ဂမၠိုင် မလ္ၚတ် ပရူ အာရှအဂၞဲ ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] (Theravada Buddhism)
* [[အာရှအဂၞဲ]] (Southeast Asia)
* [[ရးနိဂီုသေံ]] (Thailand)

[[ကဏ္ဍ:အစာသုတေသန]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်လ္ၚတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[ကဏ္ဍ:ဟာဗတ်]]</text>
      <sha1>he6g258j1sqm2fe340kicg4fxuab76i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52791</id>
      <parentid>52790</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T03:08:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52791</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6243" sha1="f5npbp3aokl87728j8kw9sdlilsf54e" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name          = ဒဝ်နယ် ကေ. သွဳရာ&lt;br&gt;(Donald K. Swearer)
| image         = 
| caption       = 
| birth_date    = သၞာံ ၁၉၃၄
| birth_place   = [[ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်]]
| nationality   = အမေရိကာန်
| occupation    = အစာသုတေသန၊ အစာဘာ တက္ကသိုလ်
| known_for     = ပရေင်လ္ၚတ် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ အာရှအဂၞဲ
| employer      = [[ကဝ်လိက် သွာတ်မဝ်]]&lt;br&gt;[[တက္ကသိုလ် ဟာဗတ်]]
}}

'''ဒဝ်နယ် ကေ. သွဳရာ''' ({{lang-en|Donald K. Swearer}}၊ သၠးဂၠံဂဝ် သၞာံ ၁၉၃၄) ဂှ် ဒှ် တၠပညာ ကေုာံ အစာသုတေသန ဂကူအမေရိကာန် မပြာကတ် လပါ် ပရေင်လ္ၚတ် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ (Theravada Buddhism) ပ္ဍဲ ဒေသ အာရှအဂၞဲ၊ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုသေံ (Thailand) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် အစာဘာ ဇၞော် (Professor Emeritus) လပါ် ပရေင်သာသနာ ပ္ဍဲ ကဝ်လိက် သွာတ်မဝ် (Swarthmore College) ကေုာံ ဒှ်လဝ် ဒါရိုက်တာ ပ္ဍဲ ဗဟဵု လ္ၚတ် သာသနာ ဂၠးတိ (Center for the Study of World Religions) ပ္ဍဲ ဘာကျာ် ဟာဗတ် (Harvard Divinity School) ရ။

== ဘဝကမၠောန် ကေုာံ ပရေင်ပညာ (Career and Education) ==
ဒဝ်နယ် သွဳရာ ဂှ် ကၠောန်လဝ် ကမၠောန် နဒဒှ် အစာဘာဇၞော် ပ္ဍဲ ကဝ်လိက် သွာတ်မဝ် ပွိုင် ဇမၠိင် ကေုာံ ဗ္တောန်လဝ် လိက် လပါ် ပရေင်သာသနာ အာရှ (Asian religions) ရ။ နူကဵု သၞာံ ၂၀၀၄ စဵုကဵု ၂၀၁၀ ဂှ် ညး ယိုက်ဂၠေင်လဝ် တာလျိုင် နဒဒှ် ဒါရိုက်တာ ပ္ဍဲ ဗဟဵု လ္ၚတ် သာသနာ ဂၠးတိ၊ တက္ကသိုလ် ဟာဗတ် တုဲ၊ လၟုဟ်မ္ဂး ညး ဒှ် တၠပညာ ကၟုဲတၟေင် (Distinguished Visiting Fellow) ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ် ဟာဗတ် ရ။ 

== ပရေင်သုတေသန (Research Focus) ==
ပရေင်သုတေသန အဓိက ညးဂှ် စွံလဝ် အာရီု လတူ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် သာသနာဗုဒ္ဓ၊ အခိုက်ကၞာ ယေန်သၞာင်၊ ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် ပ္ဍဲ အာရှအဂၞဲ ရ။ ညး လ္ၚတ်လဝ် ဗွဲမဇြိုဟ်နက် ပရူ ဝင် သာသနာ ပ္ဍဲ ဒေသ သၟဝ်ကျာ သေံ (Northern Thailand)၊ အခိုက်ကၞာ ပွမဗုဒ္ဓါဘိသေက (Image consecration) ကေုာံ ဝင် ဒဏ္ဍာရဳ ဒေသတအ် ရ။ သာ်ဂှ်မွဲစွံ ညး သီု သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ် ဗီုလဵု သာသနာဗုဒ္ဓ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ပရေင်မင်မဲ သဘာဝ ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် ခေတ်တၟိ (Ecology and human flourishing) ကီုရ။

== လိက်ကၞပ် မပြာကတ်ဂမၠိုင် (Notable Publications) ==
ဒဝ်နယ် သွဳရာ ဝွံ ချူခၞံလဝ် လိက်ကၞပ် ကေုာံ လိက်ပရေင် သုတေသန ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ လိက်ကၞပ် မပြာကတ်အိုတ်ဂမၠိုင်ဂှ် မပ္တံကဵု-
* '''ဂၠးတိ ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ အာရှအဂၞဲ''' (''The Buddhist World of Southeast Asia'')
* '''ပွမဒှ် ကျာ်: အခိုက်ကၞာ ဗုဒ္ဓါဘိသေက ပ္ဍဲ ရးနိဂီုသေံ''' (''Becoming the Buddha: The Ritual of Image Consecration in Thailand'')
* '''ဒဵုကျာ် ပ္ဍဲ သၟဝ်ကျာ သေံ ကေုာံ ဝင်ဒဏ္ဍာရဳ ဍေံတအ်''' (''The Sacred Mountains of Northern Thailand and Their Legends'')
* '''ဝင်ဒဏ္ဍာရဳ ဨကရာဇ်ဗြဴ စာမ္မာ''' (''The Legend of Queen Cama: Bodhiramsi's Camadevivamsa'')

== အဆက်ဖဵု (Impact) ==
ကမၠောန် သုတေသန ဒဝ်နယ် သွဳရာ ဝွံ ကဵု '''အဆက်ဖဵု''' ဇၞော် ဗွဲမလောန် သွက် ပရေင်လ္ၚတ် သာသနာဗုဒ္ဓ အလုံဂၠးတိ (Global Buddhist Studies) ရ။ ညး ရီုဗင် ပံက်ထ္ၜးကဵု ဗီုလဵု ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ မတန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ဒေသ အာရှအဂၞဲ ဂှ် ဇၞော်မောဝ် ကေုာံ ဖန်ဇန်လဝ် ပရေင်ယေန်သၞာင် ဒေသဂှ် မာန်ရ။ လိက်ကၞပ် ညးတအ်ဂှ် ဒှ် လိက်နိဿဲ အဓိက သွက် ကွးဘာ တက္ကသိုလ်ဂမၠိုင် မလ္ၚတ် ပရူ အာရှအဂၞဲ ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] (Theravada Buddhism)
* [[အာရှအဂၞဲ]] (Southeast Asia)
* [[ရးနိဂီုသေံ]] (Thailand)

[[ကဏ္ဍ:အစာသုတေသန]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်လ္ၚတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[ကဏ္ဍ:ဟာဗတ်]]</text>
      <sha1>f5npbp3aokl87728j8kw9sdlilsf54e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52792</id>
      <parentid>52791</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T03:09:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52792</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6220" sha1="n6gclbp0mevzaw92bo89dgwyf9ec13j" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name          = ဒဝ်နယ် ကေ. သွဳရာ
| image         = 
| caption       = 
| birth_date    = သၞာံ ၁၉၃၄
| birth_place   = [[ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်]]
| nationality   = အမေရိကာန်
| occupation    = အစာသုတေသန၊ အစာဘာ တက္ကသိုလ်
| known_for     = ပရေင်လ္ၚတ် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ အာရှအဂၞဲ
| employer      = [[ကဝ်လိက် သွာတ်မဝ်]]&lt;br&gt;[[တက္ကသိုလ် ဟာဗတ်]]
}}

'''ဒဝ်နယ် ကေ. သွဳရာ''' ({{lang-en|Donald K. Swearer}}၊ သၠးဂၠံဂဝ် သၞာံ ၁၉၃၄) ဂှ် ဒှ် တၠပညာ ကေုာံ အစာသုတေသန ဂကူအမေရိကာန် မပြာကတ် လပါ် ပရေင်လ္ၚတ် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ (Theravada Buddhism) ပ္ဍဲ ဒေသ အာရှအဂၞဲ၊ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုသေံ (Thailand) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် အစာဘာ ဇၞော် (Professor Emeritus) လပါ် ပရေင်သာသနာ ပ္ဍဲ ကဝ်လိက် သွာတ်မဝ် (Swarthmore College) ကေုာံ ဒှ်လဝ် ဒါရိုက်တာ ပ္ဍဲ ဗဟဵု လ္ၚတ် သာသနာ ဂၠးတိ (Center for the Study of World Religions) ပ္ဍဲ ဘာကျာ် ဟာဗတ် (Harvard Divinity School) ရ။

== ဘဝကမၠောန် ကေုာံ ပရေင်ပညာ (Career and Education) ==
ဒဝ်နယ် သွဳရာ ဂှ် ကၠောန်လဝ် ကမၠောန် နဒဒှ် အစာဘာဇၞော် ပ္ဍဲ ကဝ်လိက် သွာတ်မဝ် ပွိုင် ဇမၠိင် ကေုာံ ဗ္တောန်လဝ် လိက် လပါ် ပရေင်သာသနာ အာရှ (Asian religions) ရ။ နူကဵု သၞာံ ၂၀၀၄ စဵုကဵု ၂၀၁၀ ဂှ် ညး ယိုက်ဂၠေင်လဝ် တာလျိုင် နဒဒှ် ဒါရိုက်တာ ပ္ဍဲ ဗဟဵု လ္ၚတ် သာသနာ ဂၠးတိ၊ တက္ကသိုလ် ဟာဗတ် တုဲ၊ လၟုဟ်မ္ဂး ညး ဒှ် တၠပညာ ကၟုဲတၟေင် (Distinguished Visiting Fellow) ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ် ဟာဗတ် ရ။ 

== ပရေင်သုတေသန (Research Focus) ==
ပရေင်သုတေသန အဓိက ညးဂှ် စွံလဝ် အာရီု လတူ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် သာသနာဗုဒ္ဓ၊ အခိုက်ကၞာ ယေန်သၞာင်၊ ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် ပ္ဍဲ အာရှအဂၞဲ ရ။ ညး လ္ၚတ်လဝ် ဗွဲမဇြိုဟ်နက် ပရူ ဝင် သာသနာ ပ္ဍဲ ဒေသ သၟဝ်ကျာ သေံ (Northern Thailand)၊ အခိုက်ကၞာ ပွမဗုဒ္ဓါဘိသေက (Image consecration) ကေုာံ ဝင် ဒဏ္ဍာရဳ ဒေသတအ် ရ။ သာ်ဂှ်မွဲစွံ ညး သီု သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ် ဗီုလဵု သာသနာဗုဒ္ဓ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ပရေင်မင်မဲ သဘာဝ ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် ခေတ်တၟိ (Ecology and human flourishing) ကီုရ။

== လိက်ကၞပ် မပြာကတ်ဂမၠိုင် (Notable Publications) ==
ဒဝ်နယ် သွဳရာ ဝွံ ချူခၞံလဝ် လိက်ကၞပ် ကေုာံ လိက်ပရေင် သုတေသန ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ လိက်ကၞပ် မပြာကတ်အိုတ်ဂမၠိုင်ဂှ် မပ္တံကဵု-
* '''ဂၠးတိ ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ အာရှအဂၞဲ''' (''The Buddhist World of Southeast Asia'')
* '''ပွမဒှ် ကျာ်: အခိုက်ကၞာ ဗုဒ္ဓါဘိသေက ပ္ဍဲ ရးနိဂီုသေံ''' (''Becoming the Buddha: The Ritual of Image Consecration in Thailand'')
* '''ဒဵုကျာ် ပ္ဍဲ သၟဝ်ကျာ သေံ ကေုာံ ဝင်ဒဏ္ဍာရဳ ဍေံတအ်''' (''The Sacred Mountains of Northern Thailand and Their Legends'')
* '''ဝင်ဒဏ္ဍာရဳ ဨကရာဇ်ဗြဴ စာမ္မာ''' (''The Legend of Queen Cama: Bodhiramsi's Camadevivamsa'')

== အဆက်ဖဵု (Impact) ==
ကမၠောန် သုတေသန ဒဝ်နယ် သွဳရာ ဝွံ ကဵု '''အဆက်ဖဵု''' ဇၞော် ဗွဲမလောန် သွက် ပရေင်လ္ၚတ် သာသနာဗုဒ္ဓ အလုံဂၠးတိ (Global Buddhist Studies) ရ။ ညး ရီုဗင် ပံက်ထ္ၜးကဵု ဗီုလဵု ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ မတန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ဒေသ အာရှအဂၞဲ ဂှ် ဇၞော်မောဝ် ကေုာံ ဖန်ဇန်လဝ် ပရေင်ယေန်သၞာင် ဒေသဂှ် မာန်ရ။ လိက်ကၞပ် ညးတအ်ဂှ် ဒှ် လိက်နိဿဲ အဓိက သွက် ကွးဘာ တက္ကသိုလ်ဂမၠိုင် မလ္ၚတ် ပရူ အာရှအဂၞဲ ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] (Theravada Buddhism)
* [[အာရှအဂၞဲ]] (Southeast Asia)
* [[ရးနိဂီုသေံ]] (Thailand)

[[ကဏ္ဍ:အစာသုတေသန]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်လ္ၚတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[ကဏ္ဍ:ဟာဗတ်]]</text>
      <sha1>n6gclbp0mevzaw92bo89dgwyf9ec13j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52794</id>
      <parentid>52792</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T03:13:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52794</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6268" sha1="qihgex8yd1oezqgqzt1gz19bbaj9hl3" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name          = ဒဝ်နယ် ကေ. သွဳရာ
| image         = 
| caption       = 
| birth_date    = သၞာံ ၁၉၃၄
| birth_place   = [[ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်]]
| nationality   = အမေရိကာန်
| occupation    = အစာသုတေသန၊ အစာဘာ တက္ကသိုလ်
| known_for     = ပရေင်လ္ၚတ် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ အာရှအဂၞဲ
| employer      = [[ကဝ်လိက် သွာတ်မဝ်]]&lt;br&gt;[[တက္ကသိုလ် ဟာဗတ်]]
}}

'''ဒဝ်နယ် ကေ. သွဳရာ''' ({{lang-en|Donald K. Swearer}}၊ သၠးဂၠံဂဝ် သၞာံ ၁၉၃၄) ဂှ် ဒှ် တၠပညာ ကေုာံ အစာသုတေသန ဂကူအမေရိကာန် မပြာကတ် လပါ် ပရေင်လ္ၚတ် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ (Theravada Buddhism) ပ္ဍဲ ဒေသ အာရှအဂၞဲ၊ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုသေံ (Thailand) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် အစာဘာ ဇၞော် (Professor Emeritus) လပါ် ပရေင်သာသနာ ပ္ဍဲ ကဝ်လိက် သွာတ်မဝ် (Swarthmore College) ကေုာံ ဒှ်လဝ် ဒါရိုက်တာ ပ္ဍဲ ဗဟဵု လ္ၚတ် သာသနာ ဂၠးတိ (Center for the Study of World Religions) ပ္ဍဲ ဘာကျာ် ဟာဗတ် (Harvard Divinity School) ရ။

== ဘဝကမၠောန် ကေုာံ ပရေင်ပညာ (Career and Education) ==
ဒဝ်နယ် သွဳရာ ဂှ် ကၠောန်လဝ် ကမၠောန် နဒဒှ် အစာဘာဇၞော် ပ္ဍဲ ကဝ်လိက် သွာတ်မဝ် ပွိုင် ဇမၠိင် ကေုာံ ဗ္တောန်လဝ် လိက် လပါ် ပရေင်သာသနာ အာရှ (Asian religions) ရ။ နူကဵု သၞာံ ၂၀၀၄ စဵုကဵု ၂၀၁၀ ဂှ် ညး ယိုက်ဂၠေင်လဝ် တာလျိုင် နဒဒှ် ဒါရိုက်တာ ပ္ဍဲ ဗဟဵု လ္ၚတ် သာသနာ ဂၠးတိ၊ တက္ကသိုလ် ဟာဗတ် တုဲ၊ လၟုဟ်မ္ဂး ညး ဒှ် တၠပညာ ကၟုဲတၟေင် (Distinguished Visiting Fellow) ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ် ဟာဗတ် ရ။ 

== ပရေင်သုတေသန (Research Focus) ==
ပရေင်သုတေသန အဓိက ညးဂှ် စွံလဝ် အာရီု လတူ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် သာသနာဗုဒ္ဓ၊ အခိုက်ကၞာ ယေန်သၞာင်၊ ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် ပ္ဍဲ အာရှအဂၞဲ ရ။ ညး လ္ၚတ်လဝ် ဗွဲမဇြိုဟ်နက် ပရူ ဝင် သာသနာ ပ္ဍဲ ဒေသ သၟဝ်ကျာ သေံ (Northern Thailand)၊ အခိုက်ကၞာ ပွမဗုဒ္ဓါဘိသေက (Image consecration) ကေုာံ ဝင် ဒဏ္ဍာရဳ ဒေသတအ် ရ။ သာ်ဂှ်မွဲစွံ ညး သီု သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ် ဗီုလဵု သာသနာဗုဒ္ဓ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ပရေင်မင်မဲ သဘာဝ ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် ခေတ်တၟိ (Ecology and human flourishing) ကီုရ။

== လိက်ကၞပ် မပြာကတ်ဂမၠိုင် (Notable Publications) ==
ဒဝ်နယ် သွဳရာ ဝွံ ချူခၞံလဝ် လိက်ကၞပ် ကေုာံ လိက်ပရေင် သုတေသန ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ လိက်ကၞပ် မပြာကတ်အိုတ်ဂမၠိုင်ဂှ် မပ္တံကဵု-
* '''ဂၠးတိ ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ အာရှအဂၞဲ''' (''The Buddhist World of Southeast Asia'')
* '''ပွမဒှ် ကျာ်: အခိုက်ကၞာ ဗုဒ္ဓါဘိသေက ပ္ဍဲ ရးနိဂီုသေံ''' (''Becoming the Buddha: The Ritual of Image Consecration in Thailand'')
* '''ဒဵုကျာ် ပ္ဍဲ သၟဝ်ကျာ သေံ ကေုာံ ဝင်ဒဏ္ဍာရဳ ဍေံတအ်''' (''The Sacred Mountains of Northern Thailand and Their Legends'')
* '''ဝင်ဒဏ္ဍာရဳ ဨကရာဇ်ဗြဴ စာမ္မာ''' (''The Legend of Queen Cama: Bodhiramsi's Camadevivamsa'')

== အဆက်ဖဵု (Impact) ==
ကမၠောန် သုတေသန ဒဝ်နယ် သွဳရာ ဝွံ ကဵု '''အဆက်ဖဵု''' ဇၞော် ဗွဲမလောန် သွက် ပရေင်လ္ၚတ် သာသနာဗုဒ္ဓ အလုံဂၠးတိ (Global Buddhist Studies) ရ။ ညး ရီုဗင် ပံက်ထ္ၜးကဵု ဗီုလဵု ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ မတန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ဒေသ အာရှအဂၞဲ ဂှ် ဇၞော်မောဝ် ကေုာံ ဖန်ဇန်လဝ် ပရေင်ယေန်သၞာင် ဒေသဂှ် မာန်ရ။ လိက်ကၞပ် ညးတအ်ဂှ် ဒှ် လိက်နိဿဲ အဓိက သွက် ကွးဘာ တက္ကသိုလ်ဂမၠိုင် မလ္ၚတ် ပရူ အာရှအဂၞဲ ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] (Theravada Buddhism)
* [[အာရှအဂၞဲ]] (Southeast Asia)
* [[ရးနိဂီုသေံ]] (Thailand)

{{ဒဝ်နယ် ကေ. သွဳရာ}}

[[ကဏ္ဍ:အစာသုတေသန]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်လ္ၚတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[ကဏ္ဍ:ဟာဗတ်]]</text>
      <sha1>qihgex8yd1oezqgqzt1gz19bbaj9hl3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ထာမ်ပလိက်:ဒဝ်နယ် ကေ. သွဳရာ</title>
    <ns>10</ns>
    <id>10074</id>
    <revision>
      <id>52793</id>
      <timestamp>2026-04-25T03:10:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Navbox | name      = ဒဝ်နယ် ကေ. သွဳရာ | title     = [[ဒဝ်နယ် ကေ. သွဳရာ]] | state     = {{{state|autocollapse}}} | listclass = hlist | image     =   | group1 = ပြကိုဟ် ကေုာံ လိက်ကၞပ် | list1  = * ''ဂၠးတိ ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ အာရှအဂၞဲ'' (The Buddhist World of Southeast Asia) * ''ပ...&quot;</comment>
      <origin>52793</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1572" sha1="divi9uct83l46rioqs4h5ld5se7dkwk" xml:space="preserve">{{Navbox
| name      = ဒဝ်နယ် ကေ. သွဳရာ
| title     = [[ဒဝ်နယ် ကေ. သွဳရာ]]
| state     = {{{state|autocollapse}}}
| listclass = hlist
| image     = 

| group1 = ပြကိုဟ် ကေုာံ လိက်ကၞပ်
| list1  =
* ''ဂၠးတိ ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ အာရှအဂၞဲ'' (The Buddhist World of Southeast Asia)
* ''ပွမဒှ် ကျာ်: အခိုက်ကၞာ ဗုဒ္ဓါဘိသေက ပ္ဍဲ ရးနိဂီုသေံ'' (Becoming the Buddha)
* ''ဒဵုကျာ် ပ္ဍဲ သၟဝ်ကျာ သေံ ကေုာံ ဝင်ဒဏ္ဍာရဳ ဍေံတအ်'' (The Sacred Mountains of Northern Thailand)
* ''ဝင်ဒဏ္ဍာရဳ ဨကရာဇ်ဗြဴ စာမ္မာ'' (The Legend of Queen Cama)

| group2 = တက္ကသိုလ် ကေုာံ တာလျိုင်
| list2  =
* [[ကဝ်လိက် သွာတ်မဝ်]] (Swarthmore College)
* [[တက္ကသိုလ် ဟာဗတ်]] (Harvard University)

| group3 = ပရေင်လ္ၚတ် မဆက်စပ်
| list3  =
* [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
* [[ပရေင်လ္ၚတ် အာရှအဂၞဲ]]
* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ ရးနိဂီုသေံ]]

}}
&lt;noinclude&gt;
{{collapsible option}}
[[ကဏ္ဍ:ထာမ်ပလိက် ပူဂိုလ်]]
[[ကဏ္ဍ:ထာမ်ပလိက် အစာသုတေသန]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>divi9uct83l46rioqs4h5ld5se7dkwk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဂျောယ် အက်သ်. ကာန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10075</id>
    <revision>
      <id>52795</id>
      <timestamp>2026-04-25T03:16:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox person | name          = ဂျောယ် အက်သ်. ကာန် | image         =  | caption       =  | birth_date    = သၞာံ ၁၉၄၆ | death_date    = မေ ၁၊ သၞာံ ၂၀၁၇ | birth_place   =  | nationality   = အမေရိကာန်-အဝ်သတြေလျာ | occupation    = အစာမနုဿဗေဒ၊ တၠပညာ ပရေင်မၞိဟ် |...&quot;</comment>
      <origin>52795</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6925" sha1="2bpewhlov9a3swxhez0dqzmmfpxr5jk" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name          = ဂျောယ် အက်သ်. ကာန်
| image         = 
| caption       = 
| birth_date    = သၞာံ ၁၉၄၆
| death_date    = မေ ၁၊ သၞာံ ၂၀၁၇
| birth_place   = 
| nationality   = အမေရိကာန်-အဝ်သတြေလျာ
| occupation    = အစာမနုဿဗေဒ၊ တၠပညာ ပရေင်မၞိဟ်
| known_for     = ပရေင်လ္ၚတ် မနုဿဗေဒ ပ္ဍဲ အာရှအဂၞဲ၊ ပရေင်လ္ၚတ် ခေတ်တၟိ (Modernity)
| employer      = [[တက္ကသိုလ် လာထရုပ်]]&lt;br&gt;[[တက္ကသိုလ် မဝ်နာရှ်]]&lt;br&gt;[[တက္ကသိုလ် ကဝ်လိက် လာန်ဒါန်]]
}}

'''ဂျောယ် အက်သ်. ကာန်''' ({{lang-en|Joel S. Kahn}}၊ သၞာံ ၁၉၄၆ - မေ ၁၊ ၂၀၁၇) ဂှ် ဒှ် တၠပညာ ကေုာံ အစာမနုဿဗေဒ (Anthropologist) မပြာကတ် လပါ် ပရေင်လ္ၚတ် ဂကောံမၞိဟ်၊ ခေတ်တၟိ (Modernity)၊ ကေုာံ ပရေင်မနုဿဗေဒ ပ္ဍဲ ဒေသ အာရှအဂၞဲ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲ ရးနိဂီု အေန်ဒဝ်နဳရှာ (Indonesia) ကေုာံ မလေယှာ (Malaysia) ရ။ ညးဝွံ ဒှ်လဝ် အစာဘာဇၞော် ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ် လာထရုပ် (La Trobe University) ကေုာံ ဒှ် ညးမပါလုပ် ပ္ဍဲ ပွမဖန်ဗဒှ် လိက်ဂျာနယ် ''Critique of Anthropology'' ရ။

== ဘဝကမၠောန် ကေုာံ ပရေင်ပညာ (Career and Education) ==
ဂျောယ် ကာန် ကလိဂွံလဝ် တဆိပ်ကြာ ပါရဂူ (PhD) လပါ် မနုဿဗေဒ ပရေင်မၞိဟ် (Social Anthropology) နူကဵု ဘာကျာ် လာန်ဒါန် လပါ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် (London School of Economics) ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၇၄ ရ။ ညး ဗ္တောန်လဝ် လိက် ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ် ကဝ်လိက် လာန်ဒါန် (UCL) စဵုကဵု သၞာံ ၁၉၈၆ တုဲ ပြံင်အာ ရးနိဂီု အဝ်သတြေလျာ သွက်ဂွံ ယိုက်ဂၠေင် တာလျိုင် ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ် မဝ်နာရှ် (Monash University) ရ။ 

နူကဵု သၞာံ ၁၉၉၂ စဵုကဵု ညး ဒေါအ်ဇူ နူ ကမၠောန် ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၀၇ ဂှ်၊ ညး ဒှ်လဝ် အစာဘာဇၞော် (Professor of Anthropology) ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ် လာထရုပ်၊ ဍုင်မာလ်ဗန် ရ။ ကြဴနူ ဒေါအ်ဇူတုဲလေဝ် ညး ဆက်ယိုက်ဂၠေင်လဝ် တာလျိုင် နဒဒှ် တၠပညာ ကၟုဲတၟေင် ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ် မလ်ဗန် (University of Melbourne) စဵုကဵု သၞာံ ၂၀၁၆ ရ။

== ပရေင်သုတေသန ကေုာံ လညာတ် (Research Focus) ==
ပရေင်သုတေသန အဓိက ဂျောယ် ကာန် ဂှ် စွံလဝ် အာရီု လတူ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ခေတ်တၟိ (Modernity)၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂကောံမၞိဟ်၊ ကေုာံ ပရေင်ပါ်ပါဲ ပ္ဍဲ ကဏ္ဍ မနုဿဗေဒ ရ။ ညး ကၠောန်လဝ် သုတေသန စပ်ကဵု ဂကူ မိနင်ကာဗဴ (Minangkabau) ပ္ဍဲ သုမတြာ (Sumatra) ကေုာံ ဝင် ဒေသဍုင် ပ္ဍဲ မလေယှာ ဗွဲမဇြိုဟ်နက် ရ။ 

လညာတ် အဓိက ညးဂှ် ဒှ် ပွမပါ်ပါဲ သ္ၚဳဂၠိပ် ဗီုလဵု ဂကောံမၞိဟ် ပ္ဍဲ အာရှအဂၞဲ ဒုင်စသိုင် ကေုာံ ကၠိုဟ်ခၠင် ပရေင်ခေတ်တၟိ မတၞဟ်ခြာ နူကဵု ရးပလိုတ် ရ။ ညး သီု သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ် ပရူ ကောသၟဝ်ပဝ်လဳတေန် (Cosmopolitanism) ကေုာံ ယေန်သၞာင် နာနာ (Multiculturalism) ပ္ဍဲ ဒေသ အာရှအဂၞဲ ကီုရ။

== လိက်ကၞပ် မပြာကတ်ဂမၠိုင် (Notable Publications) ==
ဂျောယ် ကာန် ဝွံ ချူခၞံလဝ် လိက်ကၞပ် ကေုာံ လိက်ပရေင် သုတေသန ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ လိက်ကၞပ် မပြာကတ်အိုတ်ဂမၠိုင်ဂှ် မပ္တံကဵု-
* '''လဒက်ပ္တန် ဂကောံမၞိဟ် မိနင်ကာဗဴ''' (''Minangkabau Social Formations: Indonesian Peasants and the World Economy'', 1980)
* '''ပွမဖန်ဗဒှ် မိနင်ကာဗဴ: ကောန်ဗ္ၚ၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ ခေတ်တၟိ''' (''Constituting the Minangkabau: Peasants, Culture, and Modernity in Colonial Indonesia'', 1993)
* '''ယေန်သၞာင်၊ ယေန်သၞာင်နာနာ၊ ယေန်သၞာင်လက္ကရဴ''' (''Culture, Multiculture, Postculture'', 1995)
* '''ခေတ်တၟိ ကေုာံ ပွမပါ်ခြာ''' (''Modernity and Exclusion'', 2001)
* '''မလေ တၞဟ်: ပရေင်ကောန်ဂကူ ကေုာံ ကောသၟဝ်ပဝ်လဳတေန် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ မလေ''' (''Other Malays: Nationalism and Cosmopolitanism in the Malay World'', 2006)
* '''အာရှ၊ ခေတ်တၟိ၊ ကေုာံ ပွမဂၠာဲဆဵု ပရေင်ဝိညာဏ်''' (''Asia, Modernity, and the Pursuit of the Sacred'', 2015)

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[မနုဿဗေဒ]] (Anthropology)
* [[အာရှအဂၞဲ]] (Southeast Asia)
* [[မလေယှာ]] (Malaysia)

{{ဂျောယ် အက်သ်. ကာန်}}

[[ကဏ္ဍ:အစာမနုဿဗေဒ]]
[[ကဏ္ဍ:တၠပညာ ပရေင်မၞိဟ်]]
[[ကဏ္ဍ:အာရှအဂၞဲ]]</text>
      <sha1>2bpewhlov9a3swxhez0dqzmmfpxr5jk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52796</id>
      <parentid>52795</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T03:17:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52796</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6913" sha1="nsejf0uoyev9rssm7h0x1goyybgb54n" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name          = ဂျောယ် အက်သ်. ကာန်
| image         = 
| caption       = 
| birth_date    = သၞာံ ၁၉၄၆
| death_date    = မေ ၁၊ သၞာံ ၂၀၁၇
| birth_place   = 
| nationality   = အမေရိကာန်-အဝ်သတြေလျာ
| occupation    = အစာမနုဿဗေဒ၊ တၠပညာ ပရေင်မၞိဟ်
| known_for     = ပရေင်လ္ၚတ် မနုဿဗေဒ ပ္ဍဲ အာရှအဂၞဲ၊ ပရေင်လ္ၚတ် ခေတ်တၟိ (Modernity)
| employer      = [[တက္ကသိုလ် လာထရုပ်]]&lt;br&gt;[[တက္ကသိုလ် မဝ်နာရှ်]]&lt;br&gt;[[တက္ကသိုလ် ကဝ်လိက် လာန်ဒါန်]]
}}

'''ဂျောယ် အက်သ်. ကာန်''' ({{lang-en|Joel S. Kahn}}၊ သၞာံ ၁၉၄၆ - မေ ၁၊ ၂၀၁၇) ဂှ် ဒှ် တၠပညာ ကေုာံ အစာမနုဿဗေဒ (Anthropologist) မပြာကတ် လပါ် ပရေင်လ္ၚတ် ဂကောံမၞိဟ်၊ ခေတ်တၟိ (Modernity)၊ ကေုာံ ပရေင်မနုဿဗေဒ ပ္ဍဲ ဒေသ အာရှအဂၞဲ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲ ရးနိဂီု အေန်ဒဝ်နဳရှာ (Indonesia) ကေုာံ မလေယှာ (Malaysia) ရ။ ညးဝွံ ဒှ်လဝ် အစာဘာဇၞော် ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ် လာထရုပ် (La Trobe University) ကေုာံ ဒှ် ညးမပါလုပ် ပ္ဍဲ ပွမဖန်ဗဒှ် လိက်ဂျာနယ် ''Critique of Anthropology'' ရ။

== ဘဝကမၠောန် ကေုာံ ပရေင်ပညာ (Career and Education) ==
ဂျောယ် ကာန် ကလိဂွံလဝ် တဆိပ်ကြာ ပါရဂူ (PhD) လပါ် မနုဿဗေဒ ပရေင်မၞိဟ် (Social Anthropology) နူကဵု ဘာ လာန်ဒါန် လပါ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် (London School of Economics) ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၇၄ ရ။ ညး ဗ္တောန်လဝ် လိက် ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ် ကဝ်လိက် လာန်ဒါန် (UCL) စဵုကဵု သၞာံ ၁၉၈၆ တုဲ ပြံင်အာ ရးနိဂီု အဝ်သတြေလျာ သွက်ဂွံ ယိုက်ဂၠေင် တာလျိုင် ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ် မဝ်နာရှ် (Monash University) ရ။ 

နူကဵု သၞာံ ၁၉၉၂ စဵုကဵု ညး ဒေါအ်ဇူ နူ ကမၠောန် ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၀၇ ဂှ်၊ ညး ဒှ်လဝ် အစာဘာဇၞော် (Professor of Anthropology) ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ် လာထရုပ်၊ ဍုင်မာလ်ဗန် ရ။ ကြဴနူ ဒေါအ်ဇူတုဲလေဝ် ညး ဆက်ယိုက်ဂၠေင်လဝ် တာလျိုင် နဒဒှ် တၠပညာ ကၟုဲတၟေင် ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ် မလ်ဗန် (University of Melbourne) စဵုကဵု သၞာံ ၂၀၁၆ ရ။

== ပရေင်သုတေသန ကေုာံ လညာတ် (Research Focus) ==
ပရေင်သုတေသန အဓိက ဂျောယ် ကာန် ဂှ် စွံလဝ် အာရီု လတူ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ခေတ်တၟိ (Modernity)၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂကောံမၞိဟ်၊ ကေုာံ ပရေင်ပါ်ပါဲ ပ္ဍဲ ကဏ္ဍ မနုဿဗေဒ ရ။ ညး ကၠောန်လဝ် သုတေသန စပ်ကဵု ဂကူ မိနင်ကာဗဴ (Minangkabau) ပ္ဍဲ သုမတြာ (Sumatra) ကေုာံ ဝင် ဒေသဍုင် ပ္ဍဲ မလေယှာ ဗွဲမဇြိုဟ်နက် ရ။ 

လညာတ် အဓိက ညးဂှ် ဒှ် ပွမပါ်ပါဲ သ္ၚဳဂၠိပ် ဗီုလဵု ဂကောံမၞိဟ် ပ္ဍဲ အာရှအဂၞဲ ဒုင်စသိုင် ကေုာံ ကၠိုဟ်ခၠင် ပရေင်ခေတ်တၟိ မတၞဟ်ခြာ နူကဵု ရးပလိုတ် ရ။ ညး သီု သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ် ပရူ ကောသၟဝ်ပဝ်လဳတေန် (Cosmopolitanism) ကေုာံ ယေန်သၞာင် နာနာ (Multiculturalism) ပ္ဍဲ ဒေသ အာရှအဂၞဲ ကီုရ။

== လိက်ကၞပ် မပြာကတ်ဂမၠိုင် (Notable Publications) ==
ဂျောယ် ကာန် ဝွံ ချူခၞံလဝ် လိက်ကၞပ် ကေုာံ လိက်ပရေင် သုတေသန ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ လိက်ကၞပ် မပြာကတ်အိုတ်ဂမၠိုင်ဂှ် မပ္တံကဵု-
* '''လဒက်ပ္တန် ဂကောံမၞိဟ် မိနင်ကာဗဴ''' (''Minangkabau Social Formations: Indonesian Peasants and the World Economy'', 1980)
* '''ပွမဖန်ဗဒှ် မိနင်ကာဗဴ: ကောန်ဗ္ၚ၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ ခေတ်တၟိ''' (''Constituting the Minangkabau: Peasants, Culture, and Modernity in Colonial Indonesia'', 1993)
* '''ယေန်သၞာင်၊ ယေန်သၞာင်နာနာ၊ ယေန်သၞာင်လက္ကရဴ''' (''Culture, Multiculture, Postculture'', 1995)
* '''ခေတ်တၟိ ကေုာံ ပွမပါ်ခြာ''' (''Modernity and Exclusion'', 2001)
* '''မလေ တၞဟ်: ပရေင်ကောန်ဂကူ ကေုာံ ကောသၟဝ်ပဝ်လဳတေန် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ မလေ''' (''Other Malays: Nationalism and Cosmopolitanism in the Malay World'', 2006)
* '''အာရှ၊ ခေတ်တၟိ၊ ကေုာံ ပွမဂၠာဲဆဵု ပရေင်ဝိညာဏ်''' (''Asia, Modernity, and the Pursuit of the Sacred'', 2015)

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[မနုဿဗေဒ]] (Anthropology)
* [[အာရှအဂၞဲ]] (Southeast Asia)
* [[မလေယှာ]] (Malaysia)

{{ဂျောယ် အက်သ်. ကာန်}}

[[ကဏ္ဍ:အစာမနုဿဗေဒ]]
[[ကဏ္ဍ:တၠပညာ ပရေင်မၞိဟ်]]
[[ကဏ္ဍ:အာရှအဂၞဲ]]</text>
      <sha1>nsejf0uoyev9rssm7h0x1goyybgb54n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ထာမ်ပလိက်:ဂျောယ် အက်သ်. ကာန်</title>
    <ns>10</ns>
    <id>10076</id>
    <revision>
      <id>52797</id>
      <timestamp>2026-04-25T03:18:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Navbox | name      = ဂျောယ် အက်သ်. ကာန် | title     = [[ဂျောယ် အက်သ်. ကာန်]] | state     = {{{state|autocollapse}}} | listclass = hlist | image     =   | group1 = ပြကိုဟ် ကေုာံ လိက်ကၞပ် | list1  = * ''လဒက်ပ္တန် ဂကောံမၞိဟ် မိနင်ကာဗဴ'' (1980) * ''ပွမဖန်...&quot;</comment>
      <origin>52797</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1695" sha1="kl1xd5agxw33rlpd9a1kaf6edbq7xvh" xml:space="preserve">{{Navbox
| name      = ဂျောယ် အက်သ်. ကာန်
| title     = [[ဂျောယ် အက်သ်. ကာန်]]
| state     = {{{state|autocollapse}}}
| listclass = hlist
| image     = 

| group1 = ပြကိုဟ် ကေုာံ လိက်ကၞပ်
| list1  =
* ''လဒက်ပ္တန် ဂကောံမၞိဟ် မိနင်ကာဗဴ'' (1980)
* ''ပွမဖန်ဗဒှ် မိနင်ကာဗဴ'' (1993)
* ''ယေန်သၞာင်၊ ယေန်သၞာင်နာနာ၊ ယေန်သၞာင်လက္ကရဴ'' (1995)
* ''ခေတ်တၟိ ကေုာံ ပွမပါ်ခြာ'' (2001)
* ''မလေ တၞဟ်: ပရေင်ကောန်ဂကူ ကေုာံ ကောသၟဝ်ပဝ်လဳတေန်'' (2006)
* ''အာရှ၊ ခေတ်တၟိ၊ ကေုာံ ပွမဂၠာဲဆဵု ပရေင်ဝိညာဏ်'' (2015)

| group2 = တက္ကသိုလ် ကေုာံ တာလျိုင်
| list2  =
* [[တက္ကသိုလ် လာထရုပ်]]
* [[တက္ကသိုလ် မဝ်နာရှ်]]
* [[တက္ကသိုလ် ကဝ်လိက် လာန်ဒါန်]]
* [[တက္ကသိုလ် မလ်ဗန်]]

| group3 = ပရေင်လ္ၚတ် မဆက်စပ်
| list3  =
* [[မနုဿဗေဒ]]
* [[ပရေင်လ္ၚတ် အာရှအဂၞဲ]]
* [[မိနင်ကာဗဴ]]

}}
&lt;noinclude&gt;
{{collapsible option}}
[[ကဏ္ဍ:ထာမ်ပလိက် ပူဂိုလ်]]
[[ကဏ္ဍ:ထာမ်ပလိက် အစာမနုဿဗေဒ]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kl1xd5agxw33rlpd9a1kaf6edbq7xvh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဟဳရဝ်ကဝ် ကာဝါနာမဳ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10077</id>
    <revision>
      <id>52798</id>
      <timestamp>2026-04-25T03:21:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox person | name          = ဟဳရဝ်ကဝ် ကာဝါနာမဳ | image         =  | caption       =  | birth_date    =  | birth_place   = [[ရးနိဂီုဂျပေန်]] | nationality   = ဂျပေန် | occupation    = အစာမနုဿဗေဒ၊ အစာဘာ တက္ကသိုလ် | known_for     = ပရေင်လ္ၚတ် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓ...&quot;</comment>
      <origin>52798</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6116" sha1="ofmt0itelckkbmm0qj6yk1qv7dp0nkq" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name          = ဟဳရဝ်ကဝ် ကာဝါနာမဳ
| image         = 
| caption       = 
| birth_date    = 
| birth_place   = [[ရးနိဂီုဂျပေန်]]
| nationality   = ဂျပေန်
| occupation    = အစာမနုဿဗေဒ၊ အစာဘာ တက္ကသိုလ်
| known_for     = ပရေင်လ္ၚတ် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ဂကောံသဳလဗြဴ ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ
| employer      = [[တက္ကသိုလ် လာန်ကသတာ]]
}}

'''ဟဳရဝ်ကဝ် ကာဝါနာမဳ''' ({{lang-en|Hiroko Kawanami}}၊ {{lang-ja|川波弘子}}) ဂှ် ဒှ် တၠပညာ ကေုာံ အစာမနုဿဗေဒ (Anthropologist) ဂကူဂျပေန် မပြာကတ် လပါ် ပရေင်လ္ၚတ် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ဗွဲတၟေင် စပ်ကဵု ဂကောံမၞိဟ် ကေုာံ သဳလဗြဴ (Buddhist nuns) ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ (Myanmar) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် အစာဘာ ဇၞော် (Professor Emeritus) လပါ် ပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ ဒဿနိကဗေဒ ကေုာံ ပရေင်သာသနာ ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ် လာန်ကသတာ (Lancaster University) ပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုင်ဗြိတိန် ရ။

== ဘဝကမၠောန် ကေုာံ ပရေင်ပညာ (Career and Education) ==
ဟဳရဝ်ကဝ် ကာဝါနာမဳ ကလိဂွံလဝ် တဆိပ်ကြာ ပါရဂူ (PhD) လပါ် မနုဿဗေဒ ပရေင်မၞိဟ် (Social Anthropology) နူကဵု ဘာ လာန်ဒါန် လပါ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် (London School of Economics) ရ။ ညး ယိုက်ဂၠေင်လဝ် တာလျိုင် နဒဒှ် အစာဘာ တက္ကသိုလ် ကေုာံ သ္ၚဳဂၠိပ် သုတေသန ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ် လာန်ကသတာ ပွိုင် ဇမၠိင်တုဲ၊ လၟုဟ်မ္ဂး ညး ဒှ် အစာဘာ ဇၞော် (Professor Emeritus) ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ်ဂှ် ရ။

== ပရေင်သုတေသန (Research Focus) ==
ပရေင်သုတေသန အဓိက ညးဂှ် စွံလဝ် အာရီု လတူ ပရေင်မနုဿဗေဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ ဒေသ အာရှအဂၞဲ ရ။ ညး လ္ၚတ်လဝ် ဗွဲမဇြိုဟ်နက် ပရူ ဘဝ သဳလဗြဴ (Thilashin) ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ ကေုာံ ဗီုလဵု ညးတအ် တန်တဴ ဒုင်စသိုင် ပ္ဍဲ ဂကောံမၞိဟ် ဗုဒ္ဓဘာသာ ရ။ သာ်ဂှ်မွဲစွံ ညး သီု သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ် ဗီုလဵု ပရေင်ကဵုဒါန် (Culture of giving) ကေုာံ ပရေင်သာသနာ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် ခေတ်တၟိ ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ ကီုရ။

== လိက်ကၞပ် မပြာကတ်ဂမၠိုင် (Notable Publications) ==
ဟဳရဝ်ကဝ် ကာဝါနာမဳ ဝွံ ချူခၞံလဝ် လိက်ကၞပ် ကေုာံ လိက်ပရေင် သုတေသန ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ လိက်ကၞပ် မပြာကတ်အိုတ်ဂမၠိုင်ဂှ် မပ္တံကဵု-
* '''ယေန်သၞာင် ပွမကဵုဒါန် ပ္ဍဲ မြန်မာ: ဒါန ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ပရေင်ရီုဗင် ကေုာံ ပရေင်ဆက်စပ်''' (''The Culture of Giving in Myanmar: Buddhist Offerings, Reciprocity and Interdependence'', 2020)
* '''ပွမဒေါအ်ဇူ ကေုာံ ပွမကဵုဒြဟတ် ကု သဳလဗြဴ ပ္ဍဲ မြန်မာ-ဗၟာ''' (''Renunciation and Empowerment of Buddhist Nuns in Myanmar-Burma: Building A Community of Female Faithful'', 2013)
* '''ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ လၟေင်ကမၠောန် ပရေင်ဍုင်ကွာန်''' (''Buddhism and the Political Process'', 2016 - ညးမပံင်ကောံ)

== အဆက်ဖဵု (Impact) ==
ကမၠောန် သုတေသန ညး ဝွံ ကဵု '''အဆက်ဖဵု''' ခိုဟ် ဗွဲမလောန် သွက် ပရေင်လ္ၚတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ ရ။ လိက်ကၞပ် ညးတအ်ဂှ် ပံက်ထ္ၜးကဵု လညာတ် တၟိ စပ်ကဵု အခေါင်အရာ မၞိဟ်ဗြဴ ပ္ဍဲ သာသနာ ကေုာံ လဒက်ပ္တန် ပရေင်ကဵုဒါန် မဒှ် သဇိုင် အဓိက ပ္ဍဲ ဂကောံမၞိဟ် ဗၟာတအ် ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] (Theravada Buddhism)
* [[မနုဿဗေဒ]] (Anthropology)
* [[ရးနိဂီုဗၟာ]] (Myanmar)

{{ဟဳရဝ်ကဝ် ကာဝါနာမဳ}}

[[ကဏ္ဍ:အစာမနုဿဗေဒ]]
[[ကဏ္ဍ:တၠပညာ ပရေင်မၞိဟ်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်လ္ၚတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[ကဏ္ဍ:တက္ကသိုလ် လာန်ကသတာ]]</text>
      <sha1>ofmt0itelckkbmm0qj6yk1qv7dp0nkq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52799</id>
      <parentid>52798</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T03:21:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် */</comment>
      <origin>52799</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6063" sha1="daq3i3461ajfrhf1adrhwf44hc6r81w" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name          = ဟဳရဝ်ကဝ် ကာဝါနာမဳ
| image         = 
| caption       = 
| birth_date    = 
| birth_place   = [[ရးနိဂီုဂျပေန်]]
| nationality   = ဂျပေန်
| occupation    = အစာမနုဿဗေဒ၊ အစာဘာ တက္ကသိုလ်
| known_for     = ပရေင်လ္ၚတ် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ဂကောံသဳလဗြဴ ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ
| employer      = [[တက္ကသိုလ် လာန်ကသတာ]]
}}

'''ဟဳရဝ်ကဝ် ကာဝါနာမဳ''' ({{lang-en|Hiroko Kawanami}}၊ {{lang-ja|川波弘子}}) ဂှ် ဒှ် တၠပညာ ကေုာံ အစာမနုဿဗေဒ (Anthropologist) ဂကူဂျပေန် မပြာကတ် လပါ် ပရေင်လ္ၚတ် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ဗွဲတၟေင် စပ်ကဵု ဂကောံမၞိဟ် ကေုာံ သဳလဗြဴ (Buddhist nuns) ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ (Myanmar) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် အစာဘာ ဇၞော် (Professor Emeritus) လပါ် ပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ ဒဿနိကဗေဒ ကေုာံ ပရေင်သာသနာ ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ် လာန်ကသတာ (Lancaster University) ပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုင်ဗြိတိန် ရ။

== ဘဝကမၠောန် ကေုာံ ပရေင်ပညာ (Career and Education) ==
ဟဳရဝ်ကဝ် ကာဝါနာမဳ ကလိဂွံလဝ် တဆိပ်ကြာ ပါရဂူ (PhD) လပါ် မနုဿဗေဒ ပရေင်မၞိဟ် (Social Anthropology) နူကဵု ဘာ လာန်ဒါန် လပါ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် (London School of Economics) ရ။ ညး ယိုက်ဂၠေင်လဝ် တာလျိုင် နဒဒှ် အစာဘာ တက္ကသိုလ် ကေုာံ သ္ၚဳဂၠိပ် သုတေသန ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ် လာန်ကသတာ ပွိုင် ဇမၠိင်တုဲ၊ လၟုဟ်မ္ဂး ညး ဒှ် အစာဘာ ဇၞော် (Professor Emeritus) ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ်ဂှ် ရ။

== ပရေင်သုတေသန (Research Focus) ==
ပရေင်သုတေသန အဓိက ညးဂှ် စွံလဝ် အာရီု လတူ ပရေင်မနုဿဗေဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ ဒေသ အာရှအဂၞဲ ရ။ ညး လ္ၚတ်လဝ် ဗွဲမဇြိုဟ်နက် ပရူ ဘဝ သဳလဗြဴ (Thilashin) ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ ကေုာံ ဗီုလဵု ညးတအ် တန်တဴ ဒုင်စသိုင် ပ္ဍဲ ဂကောံမၞိဟ် ဗုဒ္ဓဘာသာ ရ။ သာ်ဂှ်မွဲစွံ ညး သီု သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ် ဗီုလဵု ပရေင်ကဵုဒါန် (Culture of giving) ကေုာံ ပရေင်သာသနာ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် ခေတ်တၟိ ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ ကီုရ။

== လိက်ကၞပ် မပြာကတ်ဂမၠိုင် (Notable Publications) ==
ဟဳရဝ်ကဝ် ကာဝါနာမဳ ဝွံ ချူခၞံလဝ် လိက်ကၞပ် ကေုာံ လိက်ပရေင် သုတေသန ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ လိက်ကၞပ် မပြာကတ်အိုတ်ဂမၠိုင်ဂှ် မပ္တံကဵု-
* '''ယေန်သၞာင် ပွမကဵုဒါန် ပ္ဍဲ မြန်မာ: ဒါန ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ပရေင်ရီုဗင် ကေုာံ ပရေင်ဆက်စပ်''' (''The Culture of Giving in Myanmar: Buddhist Offerings, Reciprocity and Interdependence'', 2020)
* '''ပွမဒေါအ်ဇူ ကေုာံ ပွမကဵုဒြဟတ် ကု သဳလဗြဴ ပ္ဍဲ မြန်မာ-ဗၟာ''' (''Renunciation and Empowerment of Buddhist Nuns in Myanmar-Burma: Building A Community of Female Faithful'', 2013)
* '''ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ လၟေင်ကမၠောန် ပရေင်ဍုင်ကွာန်''' (''Buddhism and the Political Process'', 2016 - ညးမပံင်ကောံ)

== အဆက်ဖဵု (Impact) ==
ကမၠောန် သုတေသန ညး ဝွံ ကဵု '''အဆက်ဖဵု''' ခိုဟ် ဗွဲမလောန် သွက် ပရေင်လ္ၚတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ ရ။ လိက်ကၞပ် ညးတအ်ဂှ် ပံက်ထ္ၜးကဵု လညာတ် တၟိ စပ်ကဵု အခေါင်အရာ မၞိဟ်ဗြဴ ပ္ဍဲ သာသနာ ကေုာံ လဒက်ပ္တန် ပရေင်ကဵုဒါန် မဒှ် သဇိုင် အဓိက ပ္ဍဲ ဂကောံမၞိဟ် ဗၟာတအ် ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] (Theravada Buddhism)
* [[မနုဿဗေဒ]] (Anthropology)
* [[ရးနိဂီုဗၟာ]] (Myanmar)


[[ကဏ္ဍ:အစာမနုဿဗေဒ]]
[[ကဏ္ဍ:တၠပညာ ပရေင်မၞိဟ်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်လ္ၚတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[ကဏ္ဍ:တက္ကသိုလ် လာန်ကသတာ]]</text>
      <sha1>daq3i3461ajfrhf1adrhwf44hc6r81w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အန် ဟာရေစ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10078</id>
    <revision>
      <id>52800</id>
      <timestamp>2026-04-25T03:25:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox person | name          = အန် ဟာရေစ် | image         =  | caption       =  | birth_date    = သၞာံ ၁၉၅၂ | death_date    = ဒဳဇြေမ်ဗါ ၂၂၊ သၞာံ ၂၀၁၄ | birth_place   = [[ကၟိန်ဍုင်ဗြိတိန်]] | nationality   = ဗြိတိန် | occupation    = အစာသုတေသန၊ အစာဘာ တက္ကသ...&quot;</comment>
      <origin>52800</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6703" sha1="9zakvkyb7u8lbf21yb4jfddqcmvugws" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name          = အန် ဟာရေစ်
| image         = 
| caption       = 
| birth_date    = သၞာံ ၁၉၅၂
| death_date    = ဒဳဇြေမ်ဗါ ၂၂၊ သၞာံ ၂၀၁၄
| birth_place   = [[ကၟိန်ဍုင်ဗြိတိန်]]
| nationality   = ဗြိတိန်
| occupation    = အစာသုတေသန၊ အစာဘာ တက္ကသိုလ်
| known_for     = ပရေင်လ္ၚတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ ကမ္ဗောဒဳယျာ၊ ပရေင်လ္ၚတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်
| employer      = [[တက္ကသိုလ် ကာမ်ဗရဳယျာ]]&lt;br&gt;[[တက္ကသိုလ် အံက်သဖို့]] (OCBS)
}}

'''အန် ဟာရေစ်''' ({{lang-en|Ian Charles Harris}}၊ သၞာံ ၁၉၅၂ - ၂၀၁၄) ဂှ် ဒှ် တၠပညာ ကေုာံ အစာသုတေသန ဂကူဗြိတိန် မပြာကတ် လပါ် ပရေင်လ္ၚတ် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ဗွဲတၟေင် စပ်ကဵု ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် သာသနာဗုဒ္ဓ ပ္ဍဲ ရးနိဂီု ကမ္ဗောဒဳယျာ (Cambodia) ရ။ ညးဝွံ ဒှ်လဝ် အစာဘာဇၞော် လပါ် ပရေင်လ္ၚတ် သာသနာဗုဒ္ဓ ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ် ကာမ်ဗရဳယျာ (University of Cumbria) ကေုာံ ဒှ် ညးမပါလုပ် ဒက်ပ္တန်လဝ် ဗဟဵု လ္ၚတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ အံက်သဖို့ (Oxford Centre for Buddhist Studies - OCBS) ရ။

== ဘဝကမၠောန် ကေုာံ ပရေင်ပညာ (Career and Education) ==
အန် ဟာရေစ် လ္ၚတ်ကေတ်လဝ် ပညာ လပါ် ပရေင်သာသနာ နူကဵု တက္ကသိုလ် လာန်ကသတာ (Lancaster University) ရ။ ညး ယိုက်ဂၠေင်လဝ် တာလျိုင် နဒဒှ် အစာဘာ ပ္ဍဲ ကဝ်လိက် သိန့်မာတင် (St Martin's College - လၟုဟ် တက္ကသိုလ် ကာမ်ဗရဳယျာ) ပွိုင် ဇမၠိင် ကေုာံ ဂွံဒုင်ယၟု နဒဒှ် အစာဘာဇၞော် လပါ် ပရေင်လ္ၚတ် သာသနာဗုဒ္ဓ (Professor of Buddhist Studies) ရ။ ညး သီု ကၠောန်လဝ် ကမၠောန် နဒဒှ် အစာသုတေသန ဇၞော် (Senior Research Fellow) ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ် အံက်သဖို့ ကီုရ။ 

== ပရေင်သုတေသန (Research Focus) ==
ပရေင်သုတေသန အဓိက ညးဂှ် စွံလဝ် အာရီု လတူ ဝင် ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ ကမ္ဗောဒဳယျာ၊ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲ အခိင် ကေုာံ ကြဴနူ ခေတ် အုပ်ဓုပ် ခမာဗကေတ် (Khmer Rouge) သၟဝ် ပဝ်ပတ် (Pol Pot) ရ။ ညး လ္ၚတ်လဝ် ဗွဲမဇြိုဟ်နက် ဗီုလဵု ခမဳသင်တအ် ဒးဒုင် ပျဲပျာံ ကေုာံ ဗီုလဵု သာသနာဗုဒ္ဓ ကလေင် ဇၞော်မောဝ် တိုန်ပၠန် ပ္ဍဲ ကမ္ဗောဒဳယျာ ရ။ သာ်ဂှ်မွဲစွံ ညး သီု သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ် ဗီုလဵု သာသနာဗုဒ္ဓ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ လညာတ် သဘာဝ ပွဳပွူ ကေုာံ စိုတ်ဓါတ် (Environmental ethics) ပ္ဍဲ အာရှအဂၞဲ ကီုရ။

== လိက်ကၞပ် မပြာကတ်ဂမၠိုင် (Notable Publications) ==
အန် ဟာရေစ် ဝွံ ချူခၞံလဝ် လိက်ကၞပ် ကေုာံ လိက်ပရေင် သုတေသန ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ လိက်ကၞပ် မပြာကတ်အိုတ်ဂမၠိုင်ဂှ် မပ္တံကဵု-
* '''ဗုဒ္ဓဘာသာ ကမ္ဗောဒဳယျာ: ဝင် ကေုာံ လၟေင်ကမၠောန်''' (''Cambodian Buddhism: History and Practice'', 2005)
* '''ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲ အာရှ ၜါစှ်ောဗွဝ်ကၠံ''' (''Buddhism and Politics in Twentieth-Century Asia'', 1999)
* '''ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ ခေတ်အမၠုက်: လကျာ် ကမ္ဗောဒဳယျာ သၟဝ် အုပ်ဓုပ် ပဝ်ပတ်''' (''Buddhism in a Dark Age: Cambodian Monks under Pol Pot'', 2012)
* '''ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ သဘာဝ ပွဳပွူ''' (''Buddhism and Ecology'', 1997 - ညးမပံင်ကောံ)

== အဆက်ဖဵု (Impact) ==
ကမၠောန် သုတေသန အန် ဟာရေစ် ဝွံ ကဵု '''အဆက်ဖဵု''' ဇၞော် ဗွဲမလောန် သွက် ပရေင်လ္ၚတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ ကမ္ဗောဒဳယျာ တုဲ၊ လိက်ကၞပ် ညးတအ်ဂှ် ဒှ် လိက်နိဿဲ အဓိက သွက် ကွးဘာ ကေုာံ တၠပညာတအ် ဂွံ ကၠိုဟ်ခၠင် ဝင် သာသနာ မဒးဒုင် လီုလာ်လဝ် ပ္ဍဲ ခေတ် ခမာဗကေတ် ကေုာံ ပရေင်ကလေင် ဒက်ပ္တန်တၟိ ရ။ 

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] (Theravada Buddhism)
* [[ကမ္ဗောဒဳယျာ]] (Cambodia)
* [[ပရေင်လ္ၚတ် အာရှအဂၞဲ]] (Southeast Asian Studies)

{{အန် ဟာရေစ်}}

[[ကဏ္ဍ:အစာသုတေသန]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်လ္ၚတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[ကဏ္ဍ:ကမ္ဗောဒဳယျာ]]
[[ကဏ္ဍ:အာရှအဂၞဲ]]</text>
      <sha1>9zakvkyb7u8lbf21yb4jfddqcmvugws</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52801</id>
      <parentid>52800</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T03:26:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် */</comment>
      <origin>52801</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6671" sha1="o64rvfubct147oynal7iee46ondcjnq" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name          = အန် ဟာရေစ်
| image         = 
| caption       = 
| birth_date    = သၞာံ ၁၉၅၂
| death_date    = ဒဳဇြေမ်ဗါ ၂၂၊ သၞာံ ၂၀၁၄
| birth_place   = [[ကၟိန်ဍုင်ဗြိတိန်]]
| nationality   = ဗြိတိန်
| occupation    = အစာသုတေသန၊ အစာဘာ တက္ကသိုလ်
| known_for     = ပရေင်လ္ၚတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ ကမ္ဗောဒဳယျာ၊ ပရေင်လ္ၚတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်
| employer      = [[တက္ကသိုလ် ကာမ်ဗရဳယျာ]]&lt;br&gt;[[တက္ကသိုလ် အံက်သဖို့]] (OCBS)
}}

'''အန် ဟာရေစ်''' ({{lang-en|Ian Charles Harris}}၊ သၞာံ ၁၉၅၂ - ၂၀၁၄) ဂှ် ဒှ် တၠပညာ ကေုာံ အစာသုတေသန ဂကူဗြိတိန် မပြာကတ် လပါ် ပရေင်လ္ၚတ် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ဗွဲတၟေင် စပ်ကဵု ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် သာသနာဗုဒ္ဓ ပ္ဍဲ ရးနိဂီု ကမ္ဗောဒဳယျာ (Cambodia) ရ။ ညးဝွံ ဒှ်လဝ် အစာဘာဇၞော် လပါ် ပရေင်လ္ၚတ် သာသနာဗုဒ္ဓ ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ် ကာမ်ဗရဳယျာ (University of Cumbria) ကေုာံ ဒှ် ညးမပါလုပ် ဒက်ပ္တန်လဝ် ဗဟဵု လ္ၚတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ အံက်သဖို့ (Oxford Centre for Buddhist Studies - OCBS) ရ။

== ဘဝကမၠောန် ကေုာံ ပရေင်ပညာ (Career and Education) ==
အန် ဟာရေစ် လ္ၚတ်ကေတ်လဝ် ပညာ လပါ် ပရေင်သာသနာ နူကဵု တက္ကသိုလ် လာန်ကသတာ (Lancaster University) ရ။ ညး ယိုက်ဂၠေင်လဝ် တာလျိုင် နဒဒှ် အစာဘာ ပ္ဍဲ ကဝ်လိက် သိန့်မာတင် (St Martin's College - လၟုဟ် တက္ကသိုလ် ကာမ်ဗရဳယျာ) ပွိုင် ဇမၠိင် ကေုာံ ဂွံဒုင်ယၟု နဒဒှ် အစာဘာဇၞော် လပါ် ပရေင်လ္ၚတ် သာသနာဗုဒ္ဓ (Professor of Buddhist Studies) ရ။ ညး သီု ကၠောန်လဝ် ကမၠောန် နဒဒှ် အစာသုတေသန ဇၞော် (Senior Research Fellow) ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ် အံက်သဖို့ ကီုရ။ 

== ပရေင်သုတေသန (Research Focus) ==
ပရေင်သုတေသန အဓိက ညးဂှ် စွံလဝ် အာရီု လတူ ဝင် ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ ကမ္ဗောဒဳယျာ၊ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲ အခိင် ကေုာံ ကြဴနူ ခေတ် အုပ်ဓုပ် ခမာဗကေတ် (Khmer Rouge) သၟဝ် ပဝ်ပတ် (Pol Pot) ရ။ ညး လ္ၚတ်လဝ် ဗွဲမဇြိုဟ်နက် ဗီုလဵု ခမဳသင်တအ် ဒးဒုင် ပျဲပျာံ ကေုာံ ဗီုလဵု သာသနာဗုဒ္ဓ ကလေင် ဇၞော်မောဝ် တိုန်ပၠန် ပ္ဍဲ ကမ္ဗောဒဳယျာ ရ။ သာ်ဂှ်မွဲစွံ ညး သီု သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ် ဗီုလဵု သာသနာဗုဒ္ဓ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ လညာတ် သဘာဝ ပွဳပွူ ကေုာံ စိုတ်ဓါတ် (Environmental ethics) ပ္ဍဲ အာရှအဂၞဲ ကီုရ။

== လိက်ကၞပ် မပြာကတ်ဂမၠိုင် (Notable Publications) ==
အန် ဟာရေစ် ဝွံ ချူခၞံလဝ် လိက်ကၞပ် ကေုာံ လိက်ပရေင် သုတေသန ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ လိက်ကၞပ် မပြာကတ်အိုတ်ဂမၠိုင်ဂှ် မပ္တံကဵု-
* '''ဗုဒ္ဓဘာသာ ကမ္ဗောဒဳယျာ: ဝင် ကေုာံ လၟေင်ကမၠောန်''' (''Cambodian Buddhism: History and Practice'', 2005)
* '''ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲ အာရှ ၜါစှ်ောဗွဝ်ကၠံ''' (''Buddhism and Politics in Twentieth-Century Asia'', 1999)
* '''ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ ခေတ်အမၠုက်: လကျာ် ကမ္ဗောဒဳယျာ သၟဝ် အုပ်ဓုပ် ပဝ်ပတ်''' (''Buddhism in a Dark Age: Cambodian Monks under Pol Pot'', 2012)
* '''ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ သဘာဝ ပွဳပွူ''' (''Buddhism and Ecology'', 1997 - ညးမပံင်ကောံ)

== အဆက်ဖဵု (Impact) ==
ကမၠောန် သုတေသန အန် ဟာရေစ် ဝွံ ကဵု '''အဆက်ဖဵု''' ဇၞော် ဗွဲမလောန် သွက် ပရေင်လ္ၚတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ ကမ္ဗောဒဳယျာ တုဲ၊ လိက်ကၞပ် ညးတအ်ဂှ် ဒှ် လိက်နိဿဲ အဓိက သွက် ကွးဘာ ကေုာံ တၠပညာတအ် ဂွံ ကၠိုဟ်ခၠင် ဝင် သာသနာ မဒးဒုင် လီုလာ်လဝ် ပ္ဍဲ ခေတ် ခမာဗကေတ် ကေုာံ ပရေင်ကလေင် ဒက်ပ္တန်တၟိ ရ။ 

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] (Theravada Buddhism)
* [[ကမ္ဗောဒဳယျာ]] (Cambodia)
* [[ပရေင်လ္ၚတ် အာရှအဂၞဲ]] (Southeast Asian Studies)


[[ကဏ္ဍ:အစာသုတေသန]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်လ္ၚတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[ကဏ္ဍ:ကမ္ဗောဒဳယျာ]]
[[ကဏ္ဍ:အာရှအဂၞဲ]]</text>
      <sha1>o64rvfubct147oynal7iee46ondcjnq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52802</id>
      <parentid>52801</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T03:26:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52802</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6668" sha1="he19g0rz7479hnahzwag1vn06qgjf70" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name          = အန် ဟာရေစ်
| image         = 
| caption       = 
| birth_date    = သၞာံ ၁၉၅၂
| death_date    = ဒဳဇြေမ်ဗါ ၂၂၊ သၞာံ ၂၀၁၄
| birth_place   = [[ကၟိန်ဍုင်ဗြိတိန်]]
| nationality   = ဗြိတိန်
| occupation    = အစာသုတေသန၊ အစာဘာ တက္ကသိုလ်
| known_for     = ပရေင်လ္ၚတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ ကမ္ဗောဒဳယျာ၊ ပရေင်လ္ၚတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်
| employer      = [[တက္ကသိုလ် ကာမ်ဗရဳယျာ]]&lt;br&gt;[[တက္ကသိုလ် အံက်သဖို]] (OCBS)
}}

'''အန် ဟာရေစ်''' ({{lang-en|Ian Charles Harris}}၊ သၞာံ ၁၉၅၂ - ၂၀၁၄) ဂှ် ဒှ် တၠပညာ ကေုာံ အစာသုတေသန ဂကူဗြိတိန် မပြာကတ် လပါ် ပရေင်လ္ၚတ် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ဗွဲတၟေင် စပ်ကဵု ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် သာသနာဗုဒ္ဓ ပ္ဍဲ ရးနိဂီု ကမ္ဗောဒဳယျာ (Cambodia) ရ။ ညးဝွံ ဒှ်လဝ် အစာဘာဇၞော် လပါ် ပရေင်လ္ၚတ် သာသနာဗုဒ္ဓ ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ် ကာမ်ဗရဳယျာ (University of Cumbria) ကေုာံ ဒှ် ညးမပါလုပ် ဒက်ပ္တန်လဝ် ဗဟဵု လ္ၚတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ အံက်သဖို့ (Oxford Centre for Buddhist Studies - OCBS) ရ။

== ဘဝကမၠောန် ကေုာံ ပရေင်ပညာ (Career and Education) ==
အန် ဟာရေစ် လ္ၚတ်ကေတ်လဝ် ပညာ လပါ် ပရေင်သာသနာ နူကဵု တက္ကသိုလ် လာန်ကသတာ (Lancaster University) ရ။ ညး ယိုက်ဂၠေင်လဝ် တာလျိုင် နဒဒှ် အစာဘာ ပ္ဍဲ ကဝ်လိက် သိန့်မာတင် (St Martin's College - လၟုဟ် တက္ကသိုလ် ကာမ်ဗရဳယျာ) ပွိုင် ဇမၠိင် ကေုာံ ဂွံဒုင်ယၟု နဒဒှ် အစာဘာဇၞော် လပါ် ပရေင်လ္ၚတ် သာသနာဗုဒ္ဓ (Professor of Buddhist Studies) ရ။ ညး သီု ကၠောန်လဝ် ကမၠောန် နဒဒှ် အစာသုတေသန ဇၞော် (Senior Research Fellow) ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ် အံက်သဖို့ ကီုရ။ 

== ပရေင်သုတေသန (Research Focus) ==
ပရေင်သုတေသန အဓိက ညးဂှ် စွံလဝ် အာရီု လတူ ဝင် ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ ကမ္ဗောဒဳယျာ၊ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲ အခိင် ကေုာံ ကြဴနူ ခေတ် အုပ်ဓုပ် ခမာဗကေတ် (Khmer Rouge) သၟဝ် ပဝ်ပတ် (Pol Pot) ရ။ ညး လ္ၚတ်လဝ် ဗွဲမဇြိုဟ်နက် ဗီုလဵု ခမဳသင်တအ် ဒးဒုင် ပျဲပျာံ ကေုာံ ဗီုလဵု သာသနာဗုဒ္ဓ ကလေင် ဇၞော်မောဝ် တိုန်ပၠန် ပ္ဍဲ ကမ္ဗောဒဳယျာ ရ။ သာ်ဂှ်မွဲစွံ ညး သီု သ္ၚဳဂၠိပ်လဝ် ဗီုလဵု သာသနာဗုဒ္ဓ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ လညာတ် သဘာဝ ပွဳပွူ ကေုာံ စိုတ်ဓါတ် (Environmental ethics) ပ္ဍဲ အာရှအဂၞဲ ကီုရ။

== လိက်ကၞပ် မပြာကတ်ဂမၠိုင် (Notable Publications) ==
အန် ဟာရေစ် ဝွံ ချူခၞံလဝ် လိက်ကၞပ် ကေုာံ လိက်ပရေင် သုတေသန ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ လိက်ကၞပ် မပြာကတ်အိုတ်ဂမၠိုင်ဂှ် မပ္တံကဵု-
* '''ဗုဒ္ဓဘာသာ ကမ္ဗောဒဳယျာ: ဝင် ကေုာံ လၟေင်ကမၠောန်''' (''Cambodian Buddhism: History and Practice'', 2005)
* '''ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲ အာရှ ၜါစှ်ောဗွဝ်ကၠံ''' (''Buddhism and Politics in Twentieth-Century Asia'', 1999)
* '''ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ ခေတ်အမၠုက်: လကျာ် ကမ္ဗောဒဳယျာ သၟဝ် အုပ်ဓုပ် ပဝ်ပတ်''' (''Buddhism in a Dark Age: Cambodian Monks under Pol Pot'', 2012)
* '''ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ သဘာဝ ပွဳပွူ''' (''Buddhism and Ecology'', 1997 - ညးမပံင်ကောံ)

== အဆက်ဖဵု (Impact) ==
ကမၠောန် သုတေသန အန် ဟာရေစ် ဝွံ ကဵု '''အဆက်ဖဵု''' ဇၞော် ဗွဲမလောန် သွက် ပရေင်လ္ၚတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ ကမ္ဗောဒဳယျာ တုဲ၊ လိက်ကၞပ် ညးတအ်ဂှ် ဒှ် လိက်နိဿဲ အဓိက သွက် ကွးဘာ ကေုာံ တၠပညာတအ် ဂွံ ကၠိုဟ်ခၠင် ဝင် သာသနာ မဒးဒုင် လီုလာ်လဝ် ပ္ဍဲ ခေတ် ခမာဗကေတ် ကေုာံ ပရေင်ကလေင် ဒက်ပ္တန်တၟိ ရ။ 

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]] (Theravada Buddhism)
* [[ကမ္ဗောဒဳယျာ]] (Cambodia)
* [[ပရေင်လ္ၚတ် အာရှအဂၞဲ]] (Southeast Asian Studies)


[[ကဏ္ဍ:အစာသုတေသန]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်လ္ၚတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[ကဏ္ဍ:ကမ္ဗောဒဳယျာ]]
[[ကဏ္ဍ:အာရှအဂၞဲ]]</text>
      <sha1>he19g0rz7479hnahzwag1vn06qgjf70</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:အစာသုတေသန</title>
    <ns>14</ns>
    <id>10079</id>
    <revision>
      <id>52803</id>
      <timestamp>2026-04-25T03:28:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Nuvola apps edu science.svg|150px|right|thumb|အစာသုတေသန ကေုာံ တၠပညာဂမၠိုင်]]  ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''အစာသုတေသန''' ({{lang-en...&quot;</comment>
      <origin>52803</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1554" sha1="ttzc3vuxrh8wzmkrzm848t2bp5lw50n" xml:space="preserve">[[File:Nuvola apps edu science.svg|150px|right|thumb|အစာသုတေသန ကေုာံ တၠပညာဂမၠိုင်]]

ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''အစာသုတေသန''' ({{lang-en|Researchers}})၊ တၠပညာ၊ အစာဘာ တက္ကသိုလ် ကေုာံ ညးမလ္ၚတ် သ္ၚဳဂၠိပ် ပရေင်ပညာ နာနာသာ် ရ။ 

== လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိက မပ္တံကဵု-
* အစာသုတေသန နကဵု ကဏ္ဍပညာ (Researchers by field) (ဥပမာ - [[ကဏ္ဍ:အစာမနုဿဗေဒ]]၊ [[ကဏ္ဍ:တၠပညာ ပရေင်မၞိဟ်]])
* အစာသုတေသန နကဵု ရးနိဂီု (Researchers by nationality) 
* တၠပညာ ကေုာံ အစာဘာ တက္ကသိုလ် (Scholars and University Professors)
* ပရေင်လ္ၚတ် သုတေသန နာနာ (Research and Studies)

[[ကဏ္ဍ:ပူဂိုလ်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ပညာ]]
[[ကဏ္ဍ:သုတေသန]]</text>
      <sha1>ttzc3vuxrh8wzmkrzm848t2bp5lw50n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:တၠပညာ ပရေင်မၞိဟ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>10080</id>
    <revision>
      <id>52804</id>
      <timestamp>2026-04-25T03:28:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Icon Sociology.svg|150px|right|thumb|တၠပညာ ပရေင်မၞိဟ် ကေုာံ အစာမနုဿဗေဒဂမၠိုင်]]  ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''တၠပညာ...&quot;</comment>
      <origin>52804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1860" sha1="3xfp5aqaren7vqbza2mz9qizzfe849q" xml:space="preserve">[[File:Icon Sociology.svg|150px|right|thumb|တၠပညာ ပရေင်မၞိဟ် ကေုာံ အစာမနုဿဗေဒဂမၠိုင်]]

ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''တၠပညာ ပရေင်မၞိဟ်''' ({{lang-en|Sociologists}} ဟွံသေင်မ္ဂး {{lang|en|Social Scientists}})၊ အစာမနုဿဗေဒ (Anthropologists) ကေုာံ ညးမလ္ၚတ် သ္ၚဳဂၠိပ် ပရူ ဂကောံမၞိဟ်၊ အခိုက်အလိုက်၊ ပရေင်ယေန်သၞာင် ကေုာံ ပရေင်ပြံင်လှာဲ မၞိဟ်တအ် ရ။ 

== လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိက မပ္တံကဵု-
* အစာမနုဿဗေဒ (Anthropologists) (ဥပမာ - [[ဂျောယ် အက်သ်. ကာန်]]၊ [[ဟဳရဝ်ကဝ် ကာဝါနာမဳ]])
* အစာသုတေသန လပါ် ပရေင်မၞိဟ် (Social Researchers)
* ညးမလ္ၚတ် သ္ၚဳဂၠိပ် ယေန်သၞာင်နာနာ (Multicultural and Cultural Studies Scholars)
* တၠပညာ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ဂကောံမၞိဟ် (Sociopolitical Scientists)

[[ကဏ္ဍ:အစာသုတေသန]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်မၞိဟ်]]
[[ကဏ္ဍ:ပူဂိုလ်]]</text>
      <sha1>3xfp5aqaren7vqbza2mz9qizzfe849q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ပူဂိုလ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>10081</id>
    <revision>
      <id>52805</id>
      <timestamp>2026-04-25T03:30:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:User icon 2.svg|150px|right|thumb|ကဏ္ဍ ပူဂိုလ် ကေုာံ မၞိဟ် ပြာကတ်ဂမၠိုင်]]  ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ အဓိက မွဲ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''ပ...&quot;</comment>
      <origin>52805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2039" sha1="6ontq1w98ygvr3poz0sieqrlpgsmkvx" xml:space="preserve">[[File:User icon 2.svg|150px|right|thumb|ကဏ္ဍ ပူဂိုလ် ကေုာံ မၞိဟ် ပြာကတ်ဂမၠိုင်]]

ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ အဓိက မွဲ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''ပူဂိုလ်''' ({{lang-en|People}})၊ မၞိဟ် ပြာကတ်ဂမၠိုင် ကေုာံ အတ္ထုပ္ပတ္တိ ညးတအ် ရ။ 

== ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် ကဏ္ဍသၟတ် အဓိက မပ္တံကဵု-
* ပူဂိုလ် နကဵု ကမၠောန် (People by occupation) (ဥပမာ - [[ကဏ္ဍ:အစာသုတေသန]]၊ [[ကဏ္ဍ:အစာဘာ]]၊ [[ကဏ္ဍ:အမာတ်]])
* ပူဂိုလ် နကဵု ကောန်ဂကူ ဟွံသေင်မ္ဂး ရးနိဂီု (People by nationality) (ဥပမာ - [[ကဏ္ဍ:မၞိဟ် ဂကူမန်]]၊ [[ကဏ္ဍ:မၞိဟ် ဂကူဂျပေန်]])
* ပူဂိုလ် နကဵု သၞာံ သၠးဂၠံဂဝ် (Births by year) 
* ပူဂိုလ် နကဵု သၞာံ စုတိ (Deaths by year)

== တင်စၟတ် ==
* လိက်ပရေင် အတ္ထုပ္ပတ္တိ ပူဂိုလ် သီုဖအိုတ်ဂှ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဒးစုတ်လဝ် ပ္ဍဲ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ်တအ် ရ။ 
* ယဝ်ရ ဟွံတီ ကဏ္ဍသၟတ် ကၠးကၠးမ္ဂး၊ စုတ်လဝ် ပ္ဍဲ ကဏ္ဍဏအ် ကၠာလေဝ် ဂွံရ။

[[ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]
[[ကဏ္ဍ:မၞိဟ်]]</text>
      <sha1>6ontq1w98ygvr3poz0sieqrlpgsmkvx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပြောမ် အေန်ဂျေန်နဳယာရင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10082</id>
    <revision>
      <id>52806</id>
      <timestamp>2026-04-25T03:32:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Artificial Intelligence AI.svg|150px|right|thumb|ပြောမ် အေန်ဂျေန်နဳယာရင် ကေုာံ အာရီုပညာ ကောန်ကွန်ပျူတာ (AI)]]  '''ပြောမ် အေန်ဂျေန်နဳယာရင်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''နဲကဲ ဖန်ဇန် စေဝ်ပညုင်''' ({{lang-en|Prompt Engineering}}...&quot;</comment>
      <origin>52806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4205" sha1="799hs09tb4ubooynwou4wq38nnhu0me" xml:space="preserve">[[File:Artificial Intelligence AI.svg|150px|right|thumb|ပြောမ် အေန်ဂျေန်နဳယာရင် ကေုာံ အာရီုပညာ ကောန်ကွန်ပျူတာ (AI)]]

'''ပြောမ် အေန်ဂျေန်နဳယာရင်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''နဲကဲ ဖန်ဇန် စေဝ်ပညုင်''' ({{lang-en|Prompt Engineering}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် လၟေင်ကမၠောန် ပွမဖန်ဇန်၊ ပလေဝ်ပလေတ် ကေုာံ ပသောင်ကလး လိက်စေဝ်ပညုင် (Prompt) သွက်ဂွံ ဆက်ဆောံ ကု မဝ်ဒယ် အာရီုပညာ ကောန်ကွန်ပျူတာ (Artificial Intelligence - AI) ညံင်ဂွံ ကလိဂွံ သွဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး အဆက်ဖဵု မဍိုက်ပေင် ကေုာံ ဍာံပြအိုတ် ရ။ နဲကဲဏအ်ဝွံ ဒှ် ကဏ္ဍ အဓိက မွဲ ပ္ဍဲ ပရေင်စကာ AI မပ္တံကဵု ChatGPT, Gemini ကေုာံ Claude တအ် ရ။

== နဲကဲ အဓိကဂမၠိုင် (Key Techniques) ==
ပ္ဍဲ ပရေင်ကမၠောန် ပြောမ် အေန်ဂျေန်နဳယာရင် ဂှ် နဲကဲ အဓိက မလေပ် စကာဂၠိုင်ဂှ် မပ္တံကဵု-
* '''နဲကဲ ဟွံမဲ ကု သက်သဳ (Zero-shot Prompting):''' ပွမကဵု စေဝ်ပညုင် တပ်ပ် သီု ဟွံထ္ၜးကဵု ဥပမာ သွက် AI ဂွံ သွဟ်ကဵု (ဥပမာ - &quot;ကၠာဲကဵု လိက်ဏအ် နကဵု ဘာသာမန်&quot;)။
* '''နဲကဲ ထ္ၜး ဥပမာ (Few-shot Prompting):''' ပွမထ္ၜးကဵု ဥပမာ ၜါ-ပိ သာ် ကိုပ်ကၠာ ဟွံကဵု သွဟ် သွက် AI ဂွံ ကၠိုဟ်ခၠင် ဗီုပြင် မၞိဟ်မနွံပၟိက်။
* '''နဲကဲ ချပ်ဗ္စာ လၟေင်င် (Chain-of-Thought Prompting):''' ပွမအာတ်မိက် AI ညံင်ဂွံ သ္ၚဳဂၠိပ် ပါ်ပါဲ ကဵု သွဟ် လၟေင်င်၊ ကဆံင်ကဆံင် သွက် ပြသၞာ မဇြိုင်တအ်။

== အဆက်ဖဵု ကေုာံ ပရေင်စကာ (Impact and Applications) ==
ပြောမ် အေန်ဂျေန်နဳယာရင် ဂှ် စကာဒၟံင် ပ္ဍဲ ကဏ္ဍ နာနာသာ် မပ္တံကဵု-
* '''ပွမချူ လိက် ကေုာံ ကၠာဲဘာသာ:''' သွက်ဂွံ ချူ လိက်ပရေင်၊ ပရိုင် ကေုာံ ကၠာဲဘာသာ ညံင်ဂွံ စှ်ေသၞောတ်ဝ်။
* '''ပရေင်ဖန်ဇန် ကုဒ် (Coding):''' သွက်ဂွံ ကဵု AI ချူကဵု ကုဒ် ကွန်ပျူတာ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂၠာဲကဵု တင်ယောင်ယာ (Bugs) ပ္ဍဲ ကုဒ်။
* '''ပွမဖန်ဗဒှ် ရုပ် (Image Generation):''' သွက်ဂွံ ပ္ညုင်ကဵု AI (ဥပမာ - Midjourney, DALL-E) ညံင်ဂွံ ဓဇက်ကဵု ဗီုရုပ် အတိုင် ပၟိက်ဆန္ဒ ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[အာရီုပညာ ကောန်ကွန်ပျူတာ]] (Artificial Intelligence)
* [[စက်လ္ၚတ်ပညာ]] (Machine Learning)
* [[မဝ်ဒယ် အရေဝ်ဘာသာ ဇၞော်]] (Large Language Model)

[[ကဏ္ဍ:အာရီုပညာ ကောန်ကွန်ပျူတာ]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ကွန်ပျူတာ]]
[[ကဏ္ဍ:နဲကဲပညာ ခေတ်တၟိ]]</text>
      <sha1>799hs09tb4ubooynwou4wq38nnhu0me</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52807</id>
      <parentid>52806</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T03:34:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4141" sha1="d2t5tbss0tdrptod0y8u7g5cpcdqns2" xml:space="preserve">[[File:Artificial Intelligence AI.svg|150px|right|thumb|ပြောမ် အေန်ဂျေန်နဳယာရင် ကေုာံ ဉာဏ်စက် (AI)]]

'''ပြောမ် အေန်ဂျေန်နဳယာရင်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''နဲကဲ ဖန်ဇန် စေဝ်ပညုင်''' ({{lang-en|Prompt Engineering}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် လၟေင်ကမၠောန် ပွမဖန်ဇန်၊ ပလေဝ်ပလေတ် ကေုာံ ပသောင်ကလး လိက်စေဝ်ပညုင် (Prompt) သွက်ဂွံ ဆက်ဆောံ ကု မဝ်ဒယ် '''ဉာဏ်စက်''' (Artificial Intelligence - AI) ညံင်ဂွံ ကလိဂွံ သွဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး အဆက်ဖဵု မဍိုက်ပေင် ကေုာံ ဍာံပြအိုတ် ရ။ နဲကဲဏအ်ဝွံ ဒှ် ကဏ္ဍ အဓိက မွဲ ပ္ဍဲ ပရေင်စကာ ဉာဏ်စက် မပ္တံကဵု ChatGPT, Gemini ကေုာံ Claude တအ် ရ။

== နဲကဲ အဓိကဂမၠိုင် (Key Techniques) ==
ပ္ဍဲ ပရေင်ကမၠောန် ပြောမ် အေန်ဂျေန်နဳယာရင် ဂှ် နဲကဲ အဓိက မလေပ် စကာဂၠိုင်ဂှ် မပ္တံကဵု-
* '''နဲကဲ ဟွံမဲ ကု သက်သဳ (Zero-shot Prompting):''' ပွမကဵု စေဝ်ပညုင် တပ်ပ် သီု ဟွံထ္ၜးကဵု ဥပမာ သွက် ဉာဏ်စက် ဂွံ သွဟ်ကဵု (ဥပမာ - &quot;ကၠာဲကဵု လိက်ဏအ် နကဵု ဘာသာမန်&quot;)။
* '''နဲကဲ ထ္ၜး ဥပမာ (Few-shot Prompting):''' ပွမထ္ၜးကဵု ဥပမာ ၜါ-ပိ သာ် ကိုပ်ကၠာ ဟွံကဵု သွဟ် သွက် ဉာဏ်စက် ဂွံ ကၠိုဟ်ခၠင် ဗီုပြင် မၞိဟ်မနွံပၟိက်။
* '''နဲကဲ ချပ်ဗ္စာ လၟေင်င် (Chain-of-Thought Prompting):''' ပွမအာတ်မိက် ဉာဏ်စက် ညံင်ဂွံ သ္ၚဳဂၠိပ် ပါ်ပါဲ ကဵု သွဟ် လၟေင်င်၊ ကဆံင်ကဆံင် သွက် ပြသၞာ မဇြိုင်တအ်။

== အဆက်ဖဵု ကေုာံ ပရေင်စကာ (Impact and Applications) ==
ပြောမ် အေန်ဂျေန်နဳယာရင် ဂှ် စကာဒၟံင် ပ္ဍဲ ကဏ္ဍ နာနာသာ် မပ္တံကဵု-
* '''ပွမချူ လိက် ကေုာံ ကၠာဲဘာသာ:''' သွက်ဂွံ ချူ လိက်ပရေင်၊ ပရိုင် ကေုာံ ကၠာဲဘာသာ ညံင်ဂွံ စှ်ေသၞောတ်ဝ်။
* '''ပရေင်ဖန်ဇန် ကုဒ် (Coding):''' သွက်ဂွံ ကဵု ဉာဏ်စက် ချူကဵု ကုဒ် ကွန်ပျူတာ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂၠာဲကဵု တင်ယောင်ယာ (Bugs) ပ္ဍဲ ကုဒ်။
* '''ပွမဖန်ဗဒှ် ရုပ် (Image Generation):''' သွက်ဂွံ ပ္ညုင်ကဵု ဉာဏ်စက် (ဥပမာ - Midjourney, DALL-E) ညံင်ဂွံ ဓဇက်ကဵု ဗီုရုပ် အတိုင် ပၟိက်ဆန္ဒ ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ဉာဏ်စက်]] (Artificial Intelligence)
* [[စက်လ္ၚတ်ပညာ]] (Machine Learning)
* [[မဝ်ဒယ် အရေဝ်ဘာသာ ဇၞော်]] (Large Language Model)

[[ကဏ္ဍ:ဉာဏ်စက်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ကွန်ပျူတာ]]
[[ကဏ္ဍ:နဲကဲပညာ ခေတ်တၟိ]]</text>
      <sha1>d2t5tbss0tdrptod0y8u7g5cpcdqns2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဂိတ် ဟုပ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10083</id>
    <revision>
      <id>52808</id>
      <timestamp>2026-04-25T03:40:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox website | name           = ဂိတ် ဟုပ် (GitHub) | logo           =  | caption        =  | url            = [https://github.com github.com] | type           = သၞောတ်ဝ် ထိင်ဒဝ် ဗာရှေန် (Version control) | owner          = [[မိုက်ခရဝ်ဆော့]] (Microsoft) | founder        = Tom Preston-Werner&lt;br&gt;Chris Wanstrath&lt;br&gt;PJ Hyett&lt;br&gt;Scott...&quot;</comment>
      <origin>52808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5399" sha1="3biqxxn9ofj2lel0cgh9dgx5wa4xjw3" xml:space="preserve">{{Infobox website
| name           = ဂိတ် ဟုပ် (GitHub)
| logo           = 
| caption        = 
| url            = [https://github.com github.com]
| type           = သၞောတ်ဝ် ထိင်ဒဝ် ဗာရှေန် (Version control)
| owner          = [[မိုက်ခရဝ်ဆော့]] (Microsoft)
| founder        = Tom Preston-Werner&lt;br&gt;Chris Wanstrath&lt;br&gt;PJ Hyett&lt;br&gt;Scott Chacon
| launch_date    = သၞာံ ၂၀၀၈
| current_status = စကာဒၟံင်
}}

'''ဂိတ် ဟုပ်''' ({{lang-en|GitHub}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် မုက်လိက် ဝပ်သာ် ကေုာံ ပရေင်သဇိုင် (Platform) သွက်ဂွံ မင်မဲ ထိင်ဒဝ် ဗာရှေန် ကုဒ် (Version control) ကေုာံ ပံင်တောဲ ကၠောန်ကမၠောန် ချူကုဒ် သော့ဝလ် (Software development) ရ။ ဍေံဝွံ သုင်စောဲလဝ် သၞောတ်ဝ် &quot;ဂေတ်&quot; (Git) တုဲ၊ ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ် ဒှ်ဒၞာဲ မပကောံလဝ် ကုဒ် ကောန်ပျူတာ မဇၞော်အိုတ် ကေုာံ ပြာကတ်အိုတ် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ ရ။

== ဝင် ကေုာံ ပရေင်ပြံင်လှာဲ (History and Acquisition) ==
ဂိတ် ဟုပ် ဝွံ ခၞံဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၀၈ နကဵု တၠပညာ ကောန်ပျူတာဂမၠိုင် မပ္တံကဵု တောမ် ပရက်သတောန်-ဝါနာ (Tom Preston-Werner)၊ ခရစ် ဝါန်သတရက် (Chris Wanstrath)၊ ပဳဂျေ ဟာင်ယေတ် (PJ Hyett) ကေုာံ သကောတ် ချာကောန် (Scott Chacon) တအ် ရ။ ဍေံ ဇၞော်မောဝ်တိုန် ဗွဲမပြဟ်တုဲ ဒှ်ကၠုင် ဒၞာဲအဓိက သွက် ကမၠောန် ကုဒ် သၠးပွး (Open-source) ရ။ ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၁၈ ဂှ် ကမ္ပဏဳ ဇၞော် မိုက်ခရဝ်ဆော့ (Microsoft) ရာန်ကေတ်လဝ် ဂိတ် ဟုပ် နကဵု င္ၚုဟ်မး ၇.၅ ဗဳလဳယျာန် ဒဝ်လာ ရ။

== လက္ခဏာ အဓိကဂမၠိုင် (Key Features) ==
ဂိတ် ဟုပ် ဝွံ နွံကဵု လက္ခဏာ ကေုာံ ကပေါတ်ကိရိယာ အဓိကဂမၠိုင် မပ္တံကဵု-
* '''ရဳပဝ်ဇြဳထရဳ (Repositories):''' ဒၞာဲ သွက်ဂွံ ဂိုင်သိပ် ပရဝ်ဂျေတ် ကေုာံ ဖိုင် ကုဒ် ကောန်ပျူတာ။
* '''ပွမထိင်ဒဝ် ဗာရှေန် (Version Control):''' ပွမစၟတ်သမ္တီလဝ် ပရေင်ပြံင်လှာဲ ကုဒ် သီုဖအိုတ် သွက်ဂွံ ကလေင် သ္ၚဳဂၠိပ် ဟွံသေင်မ္ဂး ကလေင် ပလေဝ် အာ အခိင်တြေံ လောဲလောဲသွာသွာ မာန်။
* '''ပွမပံင်တောဲ ကၠောန် (Pull Requests &amp; Collaboration):''' ညးချူကုဒ် တၞဟ်ဟ်တအ် ပါလုပ် ပလေဝ်ပလေတ်၊ စမ်ၜတ် ကေုာံ ထပ်စုတ် ကုဒ် ပ္ဍဲ ပရဝ်ဂျေတ် မွဲစွံ မာန်။
* '''ဂိတ် ဟုပ် အက်ရှေန် (GitHub Actions):''' သၞောတ်ဝ် ကၠောန်ကမၠောန် အလဵုအလဵု (Automation) သွက်ဂွံ စမ်ၜတ် ကေုာံ ပ္တိတ် သော့ဝလ်။

== အဆက်ဖဵု ကေုာံ ပရေင်စကာ (Impact and Usage) ==
ဂိတ် ဟုပ် ဂှ် ကဵု အဆက်ဖဵု ဇၞော် ဗွဲမလောန် သွက် ဂကောံ ညးချူကုဒ် (Developer community) အလုံဂၠးတိ ရ။ ဍေံ ရီုဗင် ပံက်ကဵု အခေါင်အရာ သွက်ဂွံ ဖန်ဇန် ကမၠောန် သော့ဝလ် နကဵု နဲကဲ မလောဲသွာ ကေုာံ ပံင်တောဲ ကၠောန် ကု တၠပညာ နူကဵု ဍုင်နာနာ မာန်ရ။ တုဲပၠန် လၟုဟ်မ္ဂး ဍေံ သီု စကာလဝ် '''ဉာဏ်စက်''' (AI) မပ္တံကဵု GitHub Copilot သွက်ဂွံ ရီုဗင် ချူကုဒ် ကီုရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[မိုက်ခရဝ်ဆော့]] (Microsoft)
* [[ပရေင်ကောန်ပျူတာ]] (Computer Science)
* [[ဉာဏ်စက်]] (Artificial Intelligence)

[[ကဏ္ဍ:ဝပ်သာ်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ကောန်ပျူတာ]]
[[ကဏ္ဍ:မိုက်ခရဝ်ဆော့]]</text>
      <sha1>3biqxxn9ofj2lel0cgh9dgx5wa4xjw3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ပရေင်ကောန်ပျူတာ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>10084</id>
    <revision>
      <id>52809</id>
      <timestamp>2026-04-25T03:41:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Computer icon.svg|150px|right|thumb|ပရေင်ကောန်ပျူတာ ကေုာံ နဲကဲပညာဂမၠိုင်]]  ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''ပရေင်ကောန...&quot;</comment>
      <origin>52809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1696" sha1="q4bn7mhfhauy3nvcbc7eh8bxg7z2zdj" xml:space="preserve">[[File:Computer icon.svg|150px|right|thumb|ပရေင်ကောန်ပျူတာ ကေုာံ နဲကဲပညာဂမၠိုင်]]

ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''ပရေင်ကောန်ပျူတာ''' ({{lang-en|Computer Science}})၊ နဲကဲပညာ ကောန်ပျူတာ၊ ပရေင်ချူကုဒ်၊ သော့ဝလ် ကေုာံ ဉာဏ်စက် တအ် ရ။ 

== လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိက မပ္တံကဵု-
* ဉာဏ်စက် (Artificial Intelligence) (ဥပမာ - [[ကဏ္ဍ:ဉာဏ်စက်]]၊ [[ပြောမ် အေန်ဂျေန်နဳယာရင်]])
* ပရေင်ဖန်ဇန် သော့ဝလ် ကေုာံ မုက်လိက် (Software and Web Development) (ဥပမာ - [[ဂိတ် ဟုပ်]]၊ [[ကဏ္ဍ:ဝပ်သာ်]])
* အရေဝ်ဘာသာ ပရဝ်ဂရာမ် (Programming Languages)
* ဟာတ်ဝလ် ကေုာံ ကောန်ပျူတာ (Hardware and Computers)
* ကွန်ရက် ကေုာံ ပရေင်ဂီုကၠီု (Networking and Security)

[[ကဏ္ဍ:နဲကဲပညာ]]
[[ကဏ္ဍ:သိပ္ပံ]]</text>
      <sha1>q4bn7mhfhauy3nvcbc7eh8bxg7z2zdj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဝပ်သာ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>10085</id>
    <revision>
      <id>52810</id>
      <timestamp>2026-04-25T03:42:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Globe icon.svg|150px|right|thumb|ဝပ်သာ် ကေုာံ မုက်လိက် အေန်တာနဲဂမၠိုင်]]  ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''ဝပ်သာ်''' ({{lang...&quot;</comment>
      <origin>52810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1652" sha1="kwnk6iaw6z6lhjznvs3w32t85bwwvdm" xml:space="preserve">[[File:Globe icon.svg|150px|right|thumb|ဝပ်သာ် ကေုာံ မုက်လိက် အေန်တာနဲဂမၠိုင်]]

ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''ဝပ်သာ်''' ({{lang-en|Websites}})၊ မုက်လိက် အေန်တာနဲ၊ သၞောတ်ဝ် ပရေင်သဇိုင် (Platforms)၊ ကေုာံ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ဝပ် (Web development) တအ် ရ။ 

== လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိက မပ္တံကဵု-
* ဝပ်သာ် ပြာကတ်ဂမၠိုင် (Notable Websites) (ဥပမာ - [[ဂိတ် ဟုပ်]]၊ [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]])
* မုက်လိက် ပရေင်မၞိဟ် (Social Media Websites)
* ဝပ်သာ် ပရေင်ပညာ ကေုာံ သုတေသန (Educational and Research Websites)
* ကမ္ပဏဳ ဝပ်သာ် ကေုာံ အေန်တာနဲဂမၠိုင် (Internet and Web Companies)
* ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ဝပ်သာ် (Web Development)

[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ကောန်ပျူတာ]]
[[ကဏ္ဍ:အေန်တာနဲ]]</text>
      <sha1>kwnk6iaw6z6lhjznvs3w32t85bwwvdm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52811</id>
      <parentid>52810</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T03:47:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1658" sha1="plue4xtsgvtb100u98kcbqla7dookjp" xml:space="preserve">[[File:Globe icon.svg|150px|right|thumb|ဝပ်သာ် ကေုာံ မုက်လိက် အေန်တာနဲဂမၠိုင်]]

ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''ဝပ်သာ်''' ({{lang-en|Websites}})၊ မုက်လိက် အေန်တာနဲ၊ သၞောတ်ဝ် ပရေင်သဇိုင် (Platforms)၊ ကေုာံ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ဝပ် (Web development) တအ် ရ။ 

== လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိက မပ္တံကဵု-
* ဝပ်သာ် ပြာကတ်ဂမၠိုင် (Notable Websites) (ဥပမာ - [[ဂိတ် ဟုပ်]]၊ [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]])
* မုက်လိက် ပရေင်မၞိဟ် (Social Media Websites)
* ဝပ်သာ် ပရေင်ပညာ ကေုာံ သုတေသန (Educational and Research Websites)
* ကမ္ပဏဳ ဝပ်သာ် ကေုာံ အေန်တာနဲဂမၠိုင် (Internet and Web Companies)
* ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ဝပ်သာ် (Web Development)

[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ကောန်ပျူတာ]]
[[ကဏ္ဍ:အေန်တာနေတ်]]</text>
      <sha1>plue4xtsgvtb100u98kcbqla7dookjp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:သဘင်မန်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>10086</id>
    <revision>
      <id>52813</id>
      <timestamp>2026-04-25T03:55:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Mon tradition Dance.jpg|150px|right|thumb|သဘင် ကေုာံ အခိုက်ကၞာ ယေန်သၞာင်မန်]]  ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''သဘင်မန်''' ({{lang...&quot;</comment>
      <origin>52813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1902" sha1="bwu5dikpt2v2kni8ttfvcyvpc1takm3" xml:space="preserve">[[File:Mon tradition Dance.jpg|150px|right|thumb|သဘင် ကေုာံ အခိုက်ကၞာ ယေန်သၞာင်မန်]]

ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''သဘင်မန်''' ({{lang-en|Mon Festivals}}), ပွဲသဘင် အခိုက်ကၞာ၊ သဘင်ယေန်သၞာင်၊ ကေုာံ ပရေင်ကုသဵုကမၠောန် မကၠောန်ဗဒှ် အလုံမွဲ ဂကူမန် တအ် ရ။ 

== လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိက မပ္တံကဵု-
* သဘင် အခိုက်ကၞာ ကေုာံ ရာသဳဥတု (Traditional and Seasonal Festivals) (ဥပမာ - [[သဘင်အတးသင်္ကြာန်]]၊ သဘင်ကလအ်ဇုဇ၊ သဘင်ဖံ)
* သဘင် သာသနာ ကေုာံ ဗုဒ္ဓဘာသာ (Religious and Buddhist Festivals) (ဥပမာ - သဘင်ကျာ်ပိုန်၊ သဘင်ကထိန်၊ သဘင်ပဝါရဏာ)
* တ္ၚဲ တၟေင်ဂမၠိုင် (Special Days) (ဥပမာ - တ္ၚဲကောန်ဂကူမန်၊ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု)
* သဘင် လှ်ေဒယှ်ေ ကေုာံ ယေန်သၞာင် (Cultural and Arts Festivals)

[[ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင်မန်]]
[[ကဏ္ဍ:အခိုက်ကၞာမန်]]
[[ကဏ္ဍ:သဘင်]]</text>
      <sha1>bwu5dikpt2v2kni8ttfvcyvpc1takm3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဒဳအဝ်အာင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10087</id>
    <revision>
      <id>52815</id>
      <timestamp>2026-04-25T04:01:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox standard|name=ဒဳအဝ်အာင် (DOI)|image=|caption=|type=စၟတ်သမ္တီ ဒဳဂျဳတေဝ် တန်တဴ (Persistent identifier)|launch_date=သၞာံ ၂၀၀၀|organization=သၞောတ်ဝ် အာဝါဒ ဒဳအဝ်အာင် ဂၠးကဝ် (International DOI Foundation - IDF)|website=[https://www.doi.org/ doi.org]}}  '''ဒဳအဝ်အာင...&quot;</comment>
      <origin>52815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4799" sha1="bn9fvvvcogdstc31x9ayuidr3elprf9" xml:space="preserve">{{Infobox standard|name=ဒဳအဝ်အာင် (DOI)|image=|caption=|type=စၟတ်သမ္တီ ဒဳဂျဳတေဝ် တန်တဴ (Persistent identifier)|launch_date=သၞာံ ၂၀၀၀|organization=သၞောတ်ဝ် အာဝါဒ ဒဳအဝ်အာင် ဂၠးကဝ် (International DOI Foundation - IDF)|website=[https://www.doi.org/ doi.org]}}

'''ဒဳအဝ်အာင်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''စၟတ်သမ္တီ ကပေါတ် ဒဳဂျဳတေဝ်''' ({{lang-en|Digital object identifier}} က္ဍိုပ်အက္ခရ်: '''DOI''') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် လၟေင် ဂၞန်၊ အက္ခရ် ကေုာံ သင်္ကေတ သွက်ဂွံ စၟတ်သမ္တီ လိက်ပရေင်၊ ပြကိုဟ်၊ လိက်ဂျာနေဝ် ကေုာံ တင်ဂၞင် ဒဳဂျဳတေဝ် (Digital data) တအ် ညံင်ဂွံ တန်တဴ ခိုင်ကၠိုက် ဗွဲမလအ်လ ပ္ဍဲ အေန်တာနဲ ရ။ သၞောတ်ဝ်ဏအ်ဂှ် စကာဒၟံင် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲ ကဏ္ဍ ပရေင်ပညာ၊ သုတေသန ကေုာံ ပရေင်တြးပ္တိတ် လိက်ကၞပ် တအ် ရ။

== ဗီုပြင် ကေုာံ လဒက်ပ္တန် (Format and Structure) ==
ဒဳအဝ်အာင် မွဲဂှ် နွံကဵု ဒကုတ် အဓိက ၜါသာ်ရ။ လၟေင် DOI ဓမ္မတာမွဲဂှ် နွံဗီုပြင် `10.1000/182` ရ။

* '''ဒကုတ်ကိုပ်ကၠာ (Prefix):''' စကဵု `10.` တွဵုတုဲ ဆက်လဝ် နကဵု ဂၞန် မစၟတ်သမ္တီလဝ် သွက် ဌာန ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံတြးပ္တိတ်လိက် (ဥပမာ - `10.1000`)။
* '''ဒကုတ်လက္ကရဴ (Suffix):''' ဒှ် ဂၞန် ဟွံသေင်မ္ဂး အက္ခရ် မဖန်ဗဒှ်လဝ် တၟေင် သွက် လိက်ပရေင် ဟွံသေင်မ္ဂး ပြကိုဟ် မွဲမွဲ သွက်ဂွံ ပါ်ခြာ လောဲသွာ (ဥပမာ - `182`)။

== အဆက်ဖဵု ပ္ဍဲ ပရေင်သုတေသန (Impact on Academic Research) ==
ဒဳအဝ်အာင် ဝွံ ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန် သွက် အစာသုတေသန၊ ကွးဘာ ပါရဂူ ကေုာံ တၠပညာတအ် ရ။ လေန် (URL Link) ဝပ်သာ် ဓမ္မတာတအ်ဂှ် ကာလလအ်ကၠုင်မ္ဂး ပြံင်လှာဲ ဟွံသေင်မ္ဂး လီုလာ်အာ မာန်ကီုလေဝ်၊ ဒဳအဝ်အာင် ဂှ် ဒှ် လေန် မတန်တဴ လအ်လ (Persistent link) မွဲရ။

* '''ပရေင်မင်မဲ ပြကိုဟ်နိဿဲ:''' ပ္ဍဲအရာ မစကာ သော့ဝလ် မင်မဲ ပြကိုဟ်နိဿဲ သုတေသန မပ္တံကဵု ဇြဝ်တေရဝ် (Zotero) တအ်ဂှ်၊ ဆထပ်စုတ်လဝ် ဂၞန် DOI လိက်ပရေင်မွဲမ္ဂး၊ တင်ဂၞင် ယၟုလိက်၊ ညးမချူ၊ သၞာံ ကေုာံ မုက်လိက် သီုဖအိုတ်ဂှ် လုပ်စိုပ်ကၠုင် အလဵုအလဵု မာန်တုဲ သက်သာအာ အခိင် ဗွဲမလောန် ရ။
* '''သၞောတ်ဝ် ဝဳကဳဒေတာ:''' သာ်ဂှ်မွဲစွံ ပ္ဍဲအရာ မဆက်စၠောအ် ပရဝ်ဖိုင် သုတေသန ကေုာံ လိက်ပရေင် ကု သၞောတ်ဝ် ဒေတာ သၠးပွး မပ္တံကဵု ဝဳကဳဒေတာ (Wikidata) ကေုာံ သခဝ်လဳယာ (Scholia) တအ်ဂှ်လေဝ် DOI ဂှ် ဒှ် ကောန်သော် အဓိက သွက်ဂွံ စၟတ်သမ္တီ သက်သဳ လိက်ပရေင် ကေုာံ ညးမချူ (Author property) တအ် ဍာံဍာံပြပြ ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==

* [[အေန်တာနဲ]] (Internet)
* [[ပရေင်သုတေသန]] (Research)
* [[ဝဳကဳဒေတာ]] (Wikidata)</text>
      <sha1>bn9fvvvcogdstc31x9ayuidr3elprf9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52817</id>
      <parentid>52815</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T04:04:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် */</comment>
      <origin>52817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5026" sha1="hdw08yf8tx7w4yqbffplgkg2gv6of8v" xml:space="preserve">{{Infobox standard|name=ဒဳအဝ်အာင် (DOI)|image=|caption=|type=စၟတ်သမ္တီ ဒဳဂျဳတေဝ် တန်တဴ (Persistent identifier)|launch_date=သၞာံ ၂၀၀၀|organization=သၞောတ်ဝ် အာဝါဒ ဒဳအဝ်အာင် ဂၠးကဝ် (International DOI Foundation - IDF)|website=[https://www.doi.org/ doi.org]}}

'''ဒဳအဝ်အာင်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''စၟတ်သမ္တီ ကပေါတ် ဒဳဂျဳတေဝ်''' ({{lang-en|Digital object identifier}} က္ဍိုပ်အက္ခရ်: '''DOI''') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် လၟေင် ဂၞန်၊ အက္ခရ် ကေုာံ သင်္ကေတ သွက်ဂွံ စၟတ်သမ္တီ လိက်ပရေင်၊ ပြကိုဟ်၊ လိက်ဂျာနေဝ် ကေုာံ တင်ဂၞင် ဒဳဂျဳတေဝ် (Digital data) တအ် ညံင်ဂွံ တန်တဴ ခိုင်ကၠိုက် ဗွဲမလအ်လ ပ္ဍဲ အေန်တာနဲ ရ။ သၞောတ်ဝ်ဏအ်ဂှ် စကာဒၟံင် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲ ကဏ္ဍ ပရေင်ပညာ၊ သုတေသန ကေုာံ ပရေင်တြးပ္တိတ် လိက်ကၞပ် တအ် ရ။

== ဗီုပြင် ကေုာံ လဒက်ပ္တန် (Format and Structure) ==
ဒဳအဝ်အာင် မွဲဂှ် နွံကဵု ဒကုတ် အဓိက ၜါသာ်ရ။ လၟေင် DOI ဓမ္မတာမွဲဂှ် နွံဗီုပြင် `10.1000/182` ရ။

* '''ဒကုတ်ကိုပ်ကၠာ (Prefix):''' စကဵု `10.` တွဵုတုဲ ဆက်လဝ် နကဵု ဂၞန် မစၟတ်သမ္တီလဝ် သွက် ဌာန ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံတြးပ္တိတ်လိက် (ဥပမာ - `10.1000`)။
* '''ဒကုတ်လက္ကရဴ (Suffix):''' ဒှ် ဂၞန် ဟွံသေင်မ္ဂး အက္ခရ် မဖန်ဗဒှ်လဝ် တၟေင် သွက် လိက်ပရေင် ဟွံသေင်မ္ဂး ပြကိုဟ် မွဲမွဲ သွက်ဂွံ ပါ်ခြာ လောဲသွာ (ဥပမာ - `182`)။

== အဆက်ဖဵု ပ္ဍဲ ပရေင်သုတေသန (Impact on Academic Research) ==
ဒဳအဝ်အာင် ဝွံ ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန် သွက် အစာသုတေသန၊ ကွးဘာ ပါရဂူ ကေုာံ တၠပညာတအ် ရ။ လေန် (URL Link) ဝပ်သာ် ဓမ္မတာတအ်ဂှ် ကာလလအ်ကၠုင်မ္ဂး ပြံင်လှာဲ ဟွံသေင်မ္ဂး လီုလာ်အာ မာန်ကီုလေဝ်၊ ဒဳအဝ်အာင် ဂှ် ဒှ် လေန် မတန်တဴ လအ်လ (Persistent link) မွဲရ။

* '''ပရေင်မင်မဲ ပြကိုဟ်နိဿဲ:''' ပ္ဍဲအရာ မစကာ သော့ဝလ် မင်မဲ ပြကိုဟ်နိဿဲ သုတေသန မပ္တံကဵု ဇြဝ်တေရဝ် (Zotero) တအ်ဂှ်၊ ဆထပ်စုတ်လဝ် ဂၞန် DOI လိက်ပရေင်မွဲမ္ဂး၊ တင်ဂၞင် ယၟုလိက်၊ ညးမချူ၊ သၞာံ ကေုာံ မုက်လိက် သီုဖအိုတ်ဂှ် လုပ်စိုပ်ကၠုင် အလဵုအလဵု မာန်တုဲ သက်သာအာ အခိင် ဗွဲမလောန် ရ။
* '''သၞောတ်ဝ် ဝဳကဳဒေတာ:''' သာ်ဂှ်မွဲစွံ ပ္ဍဲအရာ မဆက်စၠောအ် ပရဝ်ဖိုင် သုတေသန ကေုာံ လိက်ပရေင် ကု သၞောတ်ဝ် ဒေတာ သၠးပွး မပ္တံကဵု ဝဳကဳဒေတာ (Wikidata) ကေုာံ သခဝ်လဳယာ (Scholia) တအ်ဂှ်လေဝ် DOI ဂှ် ဒှ် ကောန်သော် အဓိက သွက်ဂွံ စၟတ်သမ္တီ သက်သဳ လိက်ပရေင် ကေုာံ ညးမချူ (Author property) တအ် ဍာံဍာံပြပြ ရ။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ (References) ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==

* [[အေန်တာနေတ်]] (Internet)
* [[ပရေင်သုတေသန]] (Research)
* [[ဝဳကဳဒေတာ]] (Wikidata)

[[ကဏ္ဍ:အေန်တာနေတ်]] [[ကဏ္ဍ:သုတေသန]] [[ကဏ္ဍ:ပရေင်ကောန်ပျူတာ]] [[ကဏ္ဍ:စၟတ်သမ္တီ ဒဳဂျဳတေဝ်]]</text>
      <sha1>hdw08yf8tx7w4yqbffplgkg2gv6of8v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ထာမ်ပလိက်:Infobox standard</title>
    <ns>10</ns>
    <id>10088</id>
    <revision>
      <id>52816</id>
      <timestamp>2026-04-25T04:02:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox | above      = {{{name|{{PAGENAME}}}}} | abovestyle = background-color: #ededed;      | image      = {{#if:{{{image|}}}|[[File:{{{image}}}|frameless|center]]}} | caption    = {{{caption|}}}  | label1     = ဂကူ (Type) | data1      = {{{type|}}}  | label2     = သၞာံ စမံက်ထ္ၜး (Launch Date) | data2      = {{{launch_date|}}}  | label3     = ဂကောံ / ဌာန (Organizatio...&quot;</comment>
      <origin>52816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1223" sha1="s507o6tp4unslbqpx1ksezordkm5erh" xml:space="preserve">{{Infobox
| above      = {{{name|{{PAGENAME}}}}}
| abovestyle = background-color: #ededed;
    
| image      = {{#if:{{{image|}}}|[[File:{{{image}}}|frameless|center]]}}
| caption    = {{{caption|}}}

| label1     = ဂကူ (Type)
| data1      = {{{type|}}}

| label2     = သၞာံ စမံက်ထ္ၜး (Launch Date)
| data2      = {{{launch_date|}}}

| label3     = ဂကောံ / ဌာန (Organization)
| data3      = {{{organization|}}}

| label4     = မုက်လိက် ဝပ်သာ် (Website)
| data4      = {{{website|}}}

| label5     = ကဆံင်လၟုဟ် (Current Status)
| data5      = {{{current_status|}}}
}}
&lt;noinclude&gt;
== ဗီုပြင် သွက်ဂွံ စကာ ==
ကေတ် ကုဒ် ဗွဲသၟဝ်ဏအ်တုဲ စုတ် ပ္ဍဲ လိက်ပရေင် မာန်ရ။

&lt;pre&gt;
{{Infobox standard
| name           = 
| image          = 
| caption        = 
| type           = 
| launch_date    = 
| organization   = 
| website        = 
| current_status = 
}}
&lt;/pre&gt;

[[ကဏ္ဍ:ထာမ်ပလိက် လာပ်သမ္တီ]]
[[ကဏ္ဍ:ထာမ်ပလိက် နဲကဲပညာ]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>s507o6tp4unslbqpx1ksezordkm5erh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ယဲ COVID-19</title>
    <ns>14</ns>
    <id>10089</id>
    <revision>
      <id>52824</id>
      <timestamp>2026-04-25T05:06:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:SARS-CoV-2 (Wikimedia colors).svg|150px|right|thumb|စၟယဲ ကဝ်ရဝ်နာ (SARS-CoV-2)]]  ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''ယဲ ကဝ်ဗေဒ်-၁၉''' ({{lang-en|COVID-19}})၊...&quot;</comment>
      <origin>52824</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1518" sha1="csese7va2gz7acjiobix37iovhdyi2o" xml:space="preserve">[[File:SARS-CoV-2 (Wikimedia colors).svg|150px|right|thumb|စၟယဲ ကဝ်ရဝ်နာ (SARS-CoV-2)]]

ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''ယဲ ကဝ်ဗေဒ်-၁၉''' ({{lang-en|COVID-19}})၊ စၟယဲ ကဝ်ရဝ်နာ (SARS-CoV-2)၊ ယဲကပ် အလုံဂၠးတိ၊ နဲကဲစဵုဒၞာ ကေုာံ ပရေင်ထတ်ယုက် တအ် ရ။ 

== လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိက မပ္တံကဵု-
* ယဲ ကဝ်ဗေဒ်-၁၉ (COVID-19) ကေုာံ ယဲကပ် အလုံဂၠးတိ
* စၟယဲ ကဝ်ရဝ်နာ (Coronavirus / SARS-CoV-2)
* နဲကဲ စဵုဒၞာ ကေုာံ ဂဥုဲစဵုဒၞာဂမၠိုင် (Prevention and Vaccines)
* ပရေင်သ္ၚဳဂၠိပ် ကေုာံ အသိပညာ ပရေင်ထတ်ယုက် (Health awareness)

[[ကဏ္ဍ:ယဲကပ်]]
[[ကဏ္ဍ:ယဲဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ထတ်ယုက်]]
[[ကဏ္ဍ:စၟယဲ]]</text>
      <sha1>csese7va2gz7acjiobix37iovhdyi2o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ယဲကပ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>10090</id>
    <revision>
      <id>52825</id>
      <timestamp>2026-04-25T05:07:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Biohazard symbol.svg|150px|right|thumb|သင်္ကေတ အန္တရာဲ ဇဳဝ ကေုာံ ယဲကပ်ဂမၠိုင်]]  ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''ယဲကပ်''' ({{...&quot;</comment>
      <origin>52825</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1712" sha1="9ke12wkv7n01krg4ylmx473s57emyyg" xml:space="preserve">[[File:Biohazard symbol.svg|150px|right|thumb|သင်္ကေတ အန္တရာဲ ဇဳဝ ကေုာံ ယဲကပ်ဂမၠိုင်]]

ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''ယဲကပ်''' ({{lang-en|Pandemics}} ဟွံသေင်မ္ဂး Epidemics)၊ ယဲမကၠောံစပ် ပြးဇး အလုံဂၠးတိ ဟွံသေင်မ္ဂး အလုံဒေသ ကေုာံ ဝင် ယဲကပ် မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ဂၠးတိပိုဲ တအ် ရ။ 

== လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိက မပ္တံကဵု-
* ယဲကပ် အလုံဂၠးတိ လၟုဟ် (Current Pandemics) (ဥပမာ - [[ကဏ္ဍ:ယဲ COVID-19]])
* ဝင် ယဲကပ် မကတဵုဒှ်လဝ် (Historical Pandemics) (ဥပမာ - ယဲပလုက်၊ ယဲကပ်တုပ်ကဝ် သေပိန်)
* ယဲကၠောံစပ်ဂမၠိုင် (Infectious Diseases)
* ပရေင်စဵုဒၞာ ကေုာံ ထိင်ဒဝ် ယဲကပ် (Pandemic Prevention and Control)

[[ကဏ္ဍ:ယဲဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ထတ်ယုက်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်မၞိဟ်]]</text>
      <sha1>9ke12wkv7n01krg4ylmx473s57emyyg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဂကောံမန်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>10091</id>
    <revision>
      <id>52827</id>
      <timestamp>2026-04-25T05:10:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:People icon.svg|150px|right|thumb|ဂကောံ ကေုာံ ပရေင်ချဳဒရာင် မန်ဂမၠိုင်]]  ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''ဂကောံမန်''' ({{...&quot;</comment>
      <origin>52827</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1934" sha1="3fykdinn8frgh8l8j4i3uihllwzs9cr" xml:space="preserve">[[File:People icon.svg|150px|right|thumb|ဂကောံ ကေုာံ ပရေင်ချဳဒရာင် မန်ဂမၠိုင်]]

ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''ဂကောံမန်''' ({{lang-en|Mon Organizations}})၊ ဂကောံလိက်ပတ် ကေုာံ ယေန်သၞာင်မန်၊ ဂကောံကွးဘာ၊ ကမ္မတဳ၊ ကေုာံ ပရေင်ချဳဒရာင် ပရေင်မၞိဟ် ကောန်ဂကူမန် တအ် ရ။ 

== လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိက မပ္တံကဵု-
* ဂကောံ လိက်ပတ် ကေုာံ ယေန်သၞာင် (Literature and Cultural Associations) (ဥပမာ - [[ဂကောံလိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန်]])
* ဂကောံ ကွးဘာ ကေုာံ သၟတ် (Student and Youth Organizations) (ဥပမာ - [[ဂကောံသင်မန် ကွးဘာတက္ကသိုလ် မဟာစူဠာလံင်ကန်]])
* ဂကောံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ကမ္မတဳ (Political Organizations and Committees) (ဥပမာ - [[ကမ္မတဳပညာဗဟဵု]])
* ဂကောံ သာသနာ ကေုာံ ပရေင်ကုသဵု (Religious and Charity Organizations)

[[ကဏ္ဍ:မန်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်မၞိဟ်]]
[[ကဏ္ဍ:ဂကောံဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>3fykdinn8frgh8l8j4i3uihllwzs9cr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တောမတ်သ် ဘဝ်ချေတ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10092</id>
    <revision>
      <id>52828</id>
      <timestamp>2026-04-25T05:13:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox person | name          = တောမတ်သ် ဘဝ်ချေတ် &lt;br&gt; (Thomas Borchert) | image         =  | caption       =  | nationality   = အမေရိကာန် | education     = ပါရဂူ (Ph.D.)၊ တက္ကသိုလ် ချဳကာဂဝ် (၂၀၀၆) | occupation    = ပါမောက္ခ၊ အစာသုတေသန | employer      = တက္ကသိုလ...&quot;</comment>
      <origin>52828</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5633" sha1="0i2aef12nn9z5aq310nqzw82m9k0yme" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name          = တောမတ်သ် ဘဝ်ချေတ် &lt;br&gt; (Thomas Borchert)
| image         = 
| caption       = 
| nationality   = အမေရိကာန်
| education     = ပါရဂူ (Ph.D.)၊ တက္ကသိုလ် ချဳကာဂဝ် (၂၀၀၆)
| occupation    = ပါမောက္ခ၊ အစာသုတေသန
| employer      = တက္ကသိုလ် ဗာမောန် (University of Vermont)
| known_for     = ပရေင်သုတေသန ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ပရေင်ပညာ ခမဳသင်၊ ကေုာံ သုတေသန အာရှအဂၞဲ
}}

'''တောမတ်သ် ဘဝ်ချေတ်''' ({{lang-en|Thomas Borchert}}) ဂှ် ဒှ် အစာသုတေသန ကေုာံ ပါမောက္ခ ဌာနပရေင်ဘာသာ (Professor of Religion) ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ် ဗာမောန် (University of Vermont) ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် ရ။ ညးဝွံ ဒှ် တၠပညာ မစိုန်သကီု လပါ် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ပရေင်ပညာ ခမဳသင်၊ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်ဘာသာ ပ္ဍဲ အာရှအဂၞဲ ကေုာံ ဍုင်ကြုက် (ဗွဲတၟေင် ဒေသသၠုင်ကျာ-ပလိုတ် ဍုင်ကြုက်) ကီုရ။

== ပရေင်ပညာ ကေုာံ ပရေင်ကမၠောန် ==
ညး ကလိဂွံလဝ် တဆိပ်ကြာ ပါရဂူ (Ph.D.) မဆေင်ကဵု ဝင်ဘာသာ (History of Religions) နူ တက္ကသိုလ် ချဳကာဂဝ် (University of Chicago) ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၀၆ ရ။ ညး ကေင်ယိုက်ဂၠေင်လဝ် တာလျိုင် နဒဒှ် တၠပညာ သုတေသန အလန်စၟဟ် (Visiting Research Fellow) နကဵု လာပ်ပညာ ဖူလ်ဗရိုက် (Fulbright Scholar) ပ္ဍဲ [[တက္ကသိုလ် မဟိဍောန်]] (Mahidol University) ဍုင်သေံ၊ ကေုာံ ပ္ဍဲ ဌာနသုတေသန အာရှအဂၞဲ (Institute of Southeast Asian Studies) ဍုင်သေင်ကာပူ ရ။ လၟုဟ်မ္ဂး ညး ယိုက်ဂၠေင်ဒၟံင် တာလျိုင် ပါမောက္ခ ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ် ဗာမောန် ရ။

== ပရေင်သုတေသန အဓိက ==
ပရေင်သုတေသန အဓိက တောမတ်သ် ဘဝ်ချေတ် ဂှ် ဒှ် ပရူ ပရေင်မံင်စံင်၊ ပရေင်ပညာ၊ ကေုာံ ပရေင်ကမၠောန် ခမဳသင် ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ အခိင်ခေတ်လၟုဟ်။ ညး သ္ၚဳဂၠိပ် လ္ၚတ်လဝ် ဗွဲတၟေင် ပရူ ညးဍုင်ကွာန် ကောန်ဍောတ် သၟတ်ဂမၠိုင် (Minority groups) ဗီုကဵု ဂကူတေဝ်လူ (Dai-lue) ကေုာံ ကွးဘာသင် ဗုဒ္ဓဘာသာ မၞုံ ပ္ဍဲ ဒေသသၠုင်ကျာ-ပလိုတ် ဍုင်ကြုက် (ဒေသ သစ်ဆောင်ပန္န - Sipsongpanna) ကေုာံ ဍုင်သေံ တအ်ရ။ 

တုဲပၠန် သီုလ္ၚတ် ပရူ အဆက်အစပ် အကြာ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်ဘာသာ (Religion and Politics)၊ ဥပဒေ သၞောဝ်လဒက်ပ္တန် မဆေင်ကဵု ပရေင်ဘာသာ ကေုာံ ပရေင်ဆက်ဆောံ သင်ဂၠးကဝ် (Transnational Buddhist Networks) တအ် ကီုရ။

== လိက်ကၞပ် ကေုာံ ပြကိုဟ် မတြးပ္တိတ်လဝ်ဂမၠိုင် ==
ညး ချူခၞံ ကေုာံ ပလေဝ်ပလေတ်လဝ် လိက်ကၞပ် သုတေသန အဓိက ဗွဲမဂၠိုင် မပ္တံကဵု-
* ''Educating Monks: Minority Buddhism on China's Southwest Border'' (ပွမကဵုပညာ ကု ခမဳသင်: ဗုဒ္ဓဘာသာ ကောန်ဍောတ်သၟတ် ပ္ဍဲ ပယျဵု သၠုင်ကျာ-ပလိုတ် ဍုင်ကြုက်) (University of Hawai'i Press, သၞာံ ၂၀၁၇)။
* ''Theravada Buddhism in Colonial Contexts'' (ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ အခိင်ခေတ် ကဝ်လဝ်နဳ) - နဒဒှ် ညးပလေဝ်ပလေတ် (Routledge, သၞာံ ၂၀၁၈)။
* ''Buddhism and Religious Freedom: A Sourcebook of Scriptural, Theological, and Legal Texts'' (သၞာံ ၂၀၁၆)။

== ပြကိုဟ်နိဿဲ ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[တက္ကသိုလ် မဟိဍောန်]]
* [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
* [[ပရေင်ပညာမန်]]

[[ကဏ္ဍ:အစာသုတေသန]]
[[ကဏ္ဍ:ညးမလ္ၚတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]
[[ကဏ္ဍ:ပါမောက္ခ]]</text>
      <sha1>0i2aef12nn9z5aq310nqzw82m9k0yme</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:လိက်တၟအ်မန်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>10093</id>
    <revision>
      <id>52832</id>
      <timestamp>2026-04-25T05:36:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Myazedi inscription.jpg|150px|right|thumb|လိက်တၟအ် မျစေတဳ (ဘာသာမန်)]]  ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''လိက်တၟအ်မန်''' ({{lang-en|Mon Inscri...&quot;</comment>
      <origin>52832</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1945" sha1="r3mn3fcfdw0k5dnbz5ypvvbp9qdxgk8" xml:space="preserve">[[File:Myazedi inscription.jpg|150px|right|thumb|လိက်တၟအ် မျစေတဳ (ဘာသာမန်)]]

ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''လိက်တၟအ်မန်''' ({{lang-en|Mon Inscriptions}}), ဝင်လိက်တၟအ်၊ ကေုာံ သက်သဳသာဓက ဝင် မချူစၟတ်သမ္တီလဝ် နကဵု လိက်မန် ပ္ဍဲ လတူ တၟအ်၊ ခၞိင်၊ ဍိုတ် ကေုာံ ဒကုတ်ပသဲ တအ် ရ။ 

== လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိက မပ္တံကဵု-
* လိက်တၟအ် ခေတ်နာနာ (ဥပမာ - ခေတ်ဒွါရဝတဳ၊ ခေတ်သဓီု၊ ခေတ်ဗုကာံ၊ ခေတ်ဟံသာဝတဳ)
* လိက်တၟအ် မပြာကတ်ဂမၠိုင် (ဥပမာ - လိက်တၟအ် မျစေတဳ၊ လိက်တၟအ် ကလျာဏဳ၊ လိက်တၟအ် ကျာ်သုဲသဳခုင်)
* လိက်ခၞိင် ကေုာံ စၟတ်သမ္တီဂမၠိုင် (ဥပမာ - [[လိက်ခၞိင်ဖရင်နံင် နူဍုင်ဗဂေါ]])
* ပရေင်လ္ၚတ် သုတေသန လိက်တၟအ် (Epigraphy)

[[ကဏ္ဍ:ဝင်မန်]]
[[ကဏ္ဍ:လိက်ပတ်မန်]]
[[ကဏ္ဍ:လိက်တၟအ်]]
[[ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင်မန်]]</text>
      <sha1>r3mn3fcfdw0k5dnbz5ypvvbp9qdxgk8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52834</id>
      <parentid>52832</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T05:40:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52834</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1949" sha1="f2qmnwwh0524i1oyhurj8oeoqx5df99" xml:space="preserve">[[File:Myazedi inscription.jpg|150px|right|thumb|လိက်တၟအ် မျစေတဳ (ဘာသာမန်)]]

ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''[[လိက်တၟအ်မန်]]''' ({{lang-en|Mon Inscriptions}}), ဝင်လိက်တၟအ်၊ ကေုာံ သက်သဳသာဓက ဝင် မချူစၟတ်သမ္တီလဝ် နကဵု လိက်မန် ပ္ဍဲ လတူ တၟအ်၊ ခၞိင်၊ ဍိုတ် ကေုာံ ဒကုတ်ပသဲ တအ် ရ။ 

== လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိက မပ္တံကဵု-
* လိက်တၟအ် ခေတ်နာနာ (ဥပမာ - ခေတ်ဒွါရဝတဳ၊ ခေတ်သဓီု၊ ခေတ်ဗုကာံ၊ ခေတ်ဟံသာဝတဳ)
* လိက်တၟအ် မပြာကတ်ဂမၠိုင် (ဥပမာ - လိက်တၟအ် မျစေတဳ၊ လိက်တၟအ် ကလျာဏဳ၊ လိက်တၟအ် ကျာ်သုဲသဳခုင်)
* လိက်ခၞိင် ကေုာံ စၟတ်သမ္တီဂမၠိုင် (ဥပမာ - [[လိက်ခၞိင်ဖရင်နံင် နူဍုင်ဗဂေါ]])
* ပရေင်လ္ၚတ် သုတေသန လိက်တၟအ် (Epigraphy)

[[ကဏ္ဍ:ဝင်မန်]]
[[ကဏ္ဍ:လိက်ပတ်မန်]]
[[ကဏ္ဍ:လိက်တၟအ်]]
[[ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင်မန်]]</text>
      <sha1>f2qmnwwh0524i1oyhurj8oeoqx5df99</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:လိက်တၟအ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>10094</id>
    <revision>
      <id>52833</id>
      <timestamp>2026-04-25T05:39:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Rosetta Stone.JPG|150px|right|thumb|လိက်တၟအ် ရဝ်သေတ်တာ (Rosetta Stone)]]  ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''လိက်တၟအ်''' ({{lang-en|Inscriptions}} ဟွံ...&quot;</comment>
      <origin>52833</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1827" sha1="qbnup3jx9pj1i74ss2ce70z2d61yf99" xml:space="preserve">[[File:Rosetta Stone.JPG|150px|right|thumb|လိက်တၟအ် ရဝ်သေတ်တာ (Rosetta Stone)]]

ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''လိက်တၟအ်''' ({{lang-en|Inscriptions}} ဟွံသေင်မ္ဂး Epigraphy)၊ ဝင်လိက်တၟအ်၊ ကေုာံ သက်သဳသာဓက ဝင် မချူစၟတ်သမ္တီလဝ် ပ္ဍဲ လတူ တၟအ်၊ ခၞိင်၊ ဍိုတ်၊ ဇုတ် ကေုာံ သတ္တု နာနာ တအ် ရ။ 

== လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိက မပ္တံကဵု-
* လိက်တၟအ် အလိုက် ဂကူ ကေုာံ ဒေသ (ဥပမာ - [[ကဏ္ဍ:လိက်တၟအ်မန်]])
* လိက်တၟအ် မပြာကတ် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ (ဥပမာ - လိက်တၟအ် ရဝ်သေတ်တာ၊ လိက်တၟအ် ဟာမ္မူရာဗဳ)
* လိက်ခၞိင်၊ လိက်ဍိုတ် ကေုာံ လိက်ပသဲဂမၠိုင်
* ပရေင်လ္ၚတ် သုတေသန လိက်တၟအ် ကေုာံ သက်သဳဝင် (Epigraphy and Archaeology)

[[ကဏ္ဍ:ဝင်]]
[[ကဏ္ဍ:လိက်ပတ်]]
[[ကဏ္ဍ:သက်သဳဝင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်သုတေသန]]</text>
      <sha1>qbnup3jx9pj1i74ss2ce70z2d61yf99</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>လိက်တၟအ်မန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10095</id>
    <revision>
      <id>52835</id>
      <timestamp>2026-04-25T05:41:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[ဝှာင်:Myazedi_inscription.jpg|right|thumb|354x354px|လိက်တၟအ် မျစေတဳ မချူလဝ် နကဵု လိက်မန် ကေုာံ ပါဠိ၊ ပျူ၊ ဗၟာ]] '''လိက်တၟအ်မန်''' ({{lang-en|Mon Inscriptions}}) ဂှ် ဒှ်သက်သဳဝင် မချူစၟတ်သမ္တီလဝ် ပရူပရာဝင်၊ ပ...&quot;</comment>
      <origin>52835</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5363" sha1="3ey1fhhfpnbmo8d561oklobw2jz7e1s" xml:space="preserve">[[ဝှာင်:Myazedi_inscription.jpg|right|thumb|354x354px|လိက်တၟအ် မျစေတဳ မချူလဝ် နကဵု လိက်မန် ကေုာံ ပါဠိ၊ ပျူ၊ ဗၟာ]]
'''လိက်တၟအ်မန်''' ({{lang-en|Mon Inscriptions}}) ဂှ် ဒှ်သက်သဳဝင် မချူစၟတ်သမ္တီလဝ် ပရူပရာဝင်၊ ပရေင်သာသနာ ကေုာံ အခိုက်အလိုက်မၞိဟ် နကဵု အရေဝ်ကေုာံ လိက်မန် ပ္ဍဲလတူ တၟအ်၊ ခၞိင်၊ ဍိုတ်၊ ဇုတ် ကေုာံ သတ္တု နာနာတအ်ရ။ လိက်တၟအ်မန်တအ်ဝွံ ပြာကတ်ဒၟံင် ပ္ဍဲဒေသ အာရှအဂၞဲ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုသေံ (ခေတ် ဒွါရဝတဳ) ကေုာံ ရးနိဂီုဗၟာ (ခေတ် သဓီု၊ ဗုကာံ ကေုာံ ဟံသာဝတဳ) တအ်ရ။

== ဝင် ကေုာံ ခေတ်ကာလဂမၠိုင် ==
လိက်တၟအ်မန်တအ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် နူကဵု အခိင်ၜိုတ် အေဒဳ (၆) ဗွဝ်ကၠံ စဵုကိုပ် စိုပ် ခေတ်လက္ကရဴအိုတ်တုဲ၊ ပါ်လဝ် နကဵု ခေတ်ကာလ အဓိက အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-

* '''ခေတ်ဒွါရဝတဳ (Dvaravati Period):''' လိက်တၟအ်မန် အခိင်တြေံအိုတ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲဒေသ လဒေါဝ် ဍုင်သေံ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲ ဒေသ နခေါန်ပထောမ် (Nakhon Pathom)၊ လဝေါ၊ ကေုာံ ဟရိဘုဉ္ဇယျ ပ္ဍဲ လာမ်ဖောန်။ လိက်တၟအ်တအ်ဏအ်ဝွံ ချူလဝ် နကဵု လိက်မန်တြေံ (Old Mon) တုဲ တမ်ရိုဟ် မလိက် ဇၞော်မောဝ်ကၠုင် နူ လိက်ပလ္လဝ (Pallava script) နူကဵု ဍုင်အိန္ဒိယ သၠုင်ကျာ ရ။
* '''ခေတ်သဓီု ကေုာံ ဗုကာံ (Thaton and Bagan Periods):''' ပ္ဍဲခေတ်ဗုကာံ လိက်တၟအ်မန် ပြာကတ်အိုတ်ဂှ် ဒှ် &quot;လိက်တၟအ် မျစေတဳ&quot; (Rajakumar Inscription - သၞာံ ၁၁၁၃) မချူလဝ် နကဵု အရေဝ် ၄ ဘာသာ (မန်၊ ပျူ၊ ဗၟာ၊ ပါဠိ) ရ။ သာ်ဂှ်မွဲစွံ လိက်တၟအ် ကျာ်သုဲသဳခုင်၊ လိက်တၟအ် နန်သၟိင်ကျာန်စစ်သား ကေုာံ လိက်ခၞိင်နာနာ တအ်လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲ ဍုင်ဗုကာံ ကီုရ။
* '''ခေတ်ဟံသာဝတဳ (Hanthawaddy Period):''' ပ္ဍဲခေတ်ဏအ်မ္ဂး &quot;လိက်တၟအ် ကလျာဏဳ&quot; (Kalyani Inscriptions - သၞာံ ၁၄၇၆) မချူခၞံလဝ် နကဵု သၟိင်ဓမ္မစေတဳ ဂှ် ပြာကတ်အိုတ်တုဲ ဒှ်သက်သဳဝင် အဓိက သွက် ပရေင်သာသနာ၊ ပရေင်အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ဗုဒ္ဓဘာသာ မန် ရ။ သီုကဵု လိက်ခၞိင် ကျာ်လ္ဂုင် ကေုာံ [[လိက်ခၞိင်ဖရင်နံင် နူဍုင်ဗဂေါ]] တအ် ပါလုပ်ရ။

== ၚုဟ်မး သွက် ပရေင်သုတေသန ==
လိက်တၟအ်မန်တအ်ဝွံ ဒှ်ကောန်သော် အဓိက သွက် တၠပညာ ကေုာံ အစာသုတေသနတအ် သွက်ဂွံ လ္ၚတ်-

# '''ဝင်အရေဝ်ဘာသာ (Historical Linguistics):''' သွက်ဂွံ လ္ၚတ် ပရေင်ပြံင်လှာဲ မလိက် ကေုာံ ဝေါဟာရမန် နူ ခေတ်မန်တြေံ၊ မန်လဒေါဝ် စဵုကိုပ် မန်ခေတ်လၟုဟ်။
# '''ပရေင်သာသနာ ကေုာံ ဒဿန (Religion &amp; Philosophy):''' ဗီုပြင် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ စိုပ်ကၠုင် ကေုာံ ဓဝ်ပတေဟ် ကောန်ဂကူမန် အခိင်တမၠာ။
# '''ပရေင်အုပ်ဓုပ် ကေုာံ မၞိဟ် (Politics &amp; Society):''' သၞောဝ်ဥပဒေ၊ နဲကဲ အုပ်ဓုပ် ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်ဆက်ဆောံ ကု ဂကူဝုတ်ဒိုဟ်။

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==

* [[ဝင်မန်]]
* [[လိက်တၟအ် မျစေတဳ]]
* [[လိက်တၟအ် ကလျာဏဳ]]</text>
      <sha1>3ey1fhhfpnbmo8d561oklobw2jz7e1s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52836</id>
      <parentid>52835</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T05:41:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် */</comment>
      <origin>52836</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5541" sha1="c03oyryp25sevz4mibg0s3tc8n5dg0c" xml:space="preserve">[[ဝှာင်:Myazedi_inscription.jpg|right|thumb|354x354px|လိက်တၟအ် မျစေတဳ မချူလဝ် နကဵု လိက်မန် ကေုာံ ပါဠိ၊ ပျူ၊ ဗၟာ]]
'''လိက်တၟအ်မန်''' ({{lang-en|Mon Inscriptions}}) ဂှ် ဒှ်သက်သဳဝင် မချူစၟတ်သမ္တီလဝ် ပရူပရာဝင်၊ ပရေင်သာသနာ ကေုာံ အခိုက်အလိုက်မၞိဟ် နကဵု အရေဝ်ကေုာံ လိက်မန် ပ္ဍဲလတူ တၟအ်၊ ခၞိင်၊ ဍိုတ်၊ ဇုတ် ကေုာံ သတ္တု နာနာတအ်ရ။ လိက်တၟအ်မန်တအ်ဝွံ ပြာကတ်ဒၟံင် ပ္ဍဲဒေသ အာရှအဂၞဲ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုသေံ (ခေတ် ဒွါရဝတဳ) ကေုာံ ရးနိဂီုဗၟာ (ခေတ် သဓီု၊ ဗုကာံ ကေုာံ ဟံသာဝတဳ) တအ်ရ။

== ဝင် ကေုာံ ခေတ်ကာလဂမၠိုင် ==
လိက်တၟအ်မန်တအ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် နူကဵု အခိင်ၜိုတ် အေဒဳ (၆) ဗွဝ်ကၠံ စဵုကိုပ် စိုပ် ခေတ်လက္ကရဴအိုတ်တုဲ၊ ပါ်လဝ် နကဵု ခေတ်ကာလ အဓိက အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-

* '''ခေတ်ဒွါရဝတဳ (Dvaravati Period):''' လိက်တၟအ်မန် အခိင်တြေံအိုတ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲဒေသ လဒေါဝ် ဍုင်သေံ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲ ဒေသ နခေါန်ပထောမ် (Nakhon Pathom)၊ လဝေါ၊ ကေုာံ ဟရိဘုဉ္ဇယျ ပ္ဍဲ လာမ်ဖောန်။ လိက်တၟအ်တအ်ဏအ်ဝွံ ချူလဝ် နကဵု လိက်မန်တြေံ (Old Mon) တုဲ တမ်ရိုဟ် မလိက် ဇၞော်မောဝ်ကၠုင် နူ လိက်ပလ္လဝ (Pallava script) နူကဵု ဍုင်အိန္ဒိယ သၠုင်ကျာ ရ။
* '''ခေတ်သဓီု ကေုာံ ဗုကာံ (Thaton and Bagan Periods):''' ပ္ဍဲခေတ်ဗုကာံ လိက်တၟအ်မန် ပြာကတ်အိုတ်ဂှ် ဒှ် &quot;လိက်တၟအ် မျစေတဳ&quot; (Rajakumar Inscription - သၞာံ ၁၁၁၃) မချူလဝ် နကဵု အရေဝ် ၄ ဘာသာ (မန်၊ ပျူ၊ ဗၟာ၊ ပါဠိ) ရ။ သာ်ဂှ်မွဲစွံ လိက်တၟအ် ကျာ်သုဲသဳခုင်၊ လိက်တၟအ် နန်သၟိင်ကျာန်စစ်သား ကေုာံ လိက်ခၞိင်နာနာ တအ်လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲ ဍုင်ဗုကာံ ကီုရ။
* '''ခေတ်ဟံသာဝတဳ (Hanthawaddy Period):''' ပ္ဍဲခေတ်ဏအ်မ္ဂး &quot;လိက်တၟအ် ကလျာဏဳ&quot; (Kalyani Inscriptions - သၞာံ ၁၄၇၆) မချူခၞံလဝ် နကဵု သၟိင်ဓမ္မစေတဳ ဂှ် ပြာကတ်အိုတ်တုဲ ဒှ်သက်သဳဝင် အဓိက သွက် ပရေင်သာသနာ၊ ပရေင်အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ဗုဒ္ဓဘာသာ မန် ရ။ သီုကဵု လိက်ခၞိင် ကျာ်လ္ဂုင် ကေုာံ [[လိက်ခၞိင်ဖရင်နံင် နူဍုင်ဗဂေါ]] တအ် ပါလုပ်ရ။

== ၚုဟ်မး သွက် ပရေင်သုတေသန ==
လိက်တၟအ်မန်တအ်ဝွံ ဒှ်ကောန်သော် အဓိက သွက် တၠပညာ ကေုာံ အစာသုတေသနတအ် သွက်ဂွံ လ္ၚတ်-

# '''ဝင်အရေဝ်ဘာသာ (Historical Linguistics):''' သွက်ဂွံ လ္ၚတ် ပရေင်ပြံင်လှာဲ မလိက် ကေုာံ ဝေါဟာရမန် နူ ခေတ်မန်တြေံ၊ မန်လဒေါဝ် စဵုကိုပ် မန်ခေတ်လၟုဟ်။
# '''ပရေင်သာသနာ ကေုာံ ဒဿန (Religion &amp; Philosophy):''' ဗီုပြင် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ စိုပ်ကၠုင် ကေုာံ ဓဝ်ပတေဟ် ကောန်ဂကူမန် အခိင်တမၠာ။
# '''ပရေင်အုပ်ဓုပ် ကေုာံ မၞိဟ် (Politics &amp; Society):''' သၞောဝ်ဥပဒေ၊ နဲကဲ အုပ်ဓုပ် ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်ဆက်ဆောံ ကု ဂကူဝုတ်ဒိုဟ်။

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==

* [[ဝင်မန်]]
* [[လိက်တၟအ် မျစေတဳ]]
* [[လိက်တၟအ် ကလျာဏဳ]]

[[ကဏ္ဍ:လိက်တၟအ်မန်]] [[ကဏ္ဍ:ဝင်မန်]] [[ကဏ္ဍ:လိက်ပတ်မန်]] [[ကဏ္ဍ:သက်သဳဝင်]]</text>
      <sha1>c03oyryp25sevz4mibg0s3tc8n5dg0c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ထာမ်ပလိက်:Infobox song</title>
    <ns>10</ns>
    <id>10096</id>
    <revision>
      <id>52842</id>
      <timestamp>2026-04-25T07:27:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{| class=&quot;infobox vevent&quot; style=&quot;width: 22em; text-align: left; font-size: 90%; line-height: 1.5em;&quot; |- ! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;summary&quot; style=&quot;text-align: center; font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: #E6E6FA;&quot; | {{{name|{{PAGENAME}}}}} |- {{#if:{{{type|}}}| ! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: #E6E6FA;&quot; &amp;#124; {{{type}}} }} |- {{#if:{{{image|}}}| {{!}} colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align...&quot;</comment>
      <origin>52842</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2349" sha1="ll34zdatnuswfe8vy25h8eehvksdlcz" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox vevent&quot; style=&quot;width: 22em; text-align: left; font-size: 90%; line-height: 1.5em;&quot;
|-
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;summary&quot; style=&quot;text-align: center; font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: #E6E6FA;&quot; | {{{name|{{PAGENAME}}}}}
|-
{{#if:{{{type|}}}|
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: #E6E6FA;&quot; &amp;#124; {{{type}}}
}}
|-
{{#if:{{{image|}}}|
{{!}} colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; {{!}} [[File:{{{image}}}|250px|alt={{{alt|}}}]]&lt;br/&gt;&lt;span style=&quot;font-size: smaller;&quot;&gt;{{{caption|}}}&lt;/span&gt;
}}
|-
{{#if:{{{singer|{{{artist|}}}}}}|
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;width: 35%; padding-right: 0.65em;&quot; {{!}} ညးဒယှ်ေ
{{!}} {{{singer|{{{artist|}}}}}}
}}
|-
{{#if:{{{album|}}}|
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right: 0.65em;&quot; {{!}} ကဝး
{{!}} {{{album|}}}
}}
|-
{{#if:{{{released|}}}|
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right: 0.65em;&quot; {{!}} တ္ၚဲပ္တိတ် / သၞာံ
{{!}} {{{released|}}}
}}
|-
{{#if:{{{genre|}}}|
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right: 0.65em;&quot; {{!}} ဂကူ / အခိုက်
{{!}} {{{genre|}}}
}}
|-
{{#if:{{{language|}}}|
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right: 0.65em;&quot; {{!}} ဘာသာ
{{!}} {{{language|}}}
}}
|-
{{#if:{{{length|}}}|
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right: 0.65em;&quot; {{!}} အခိင်ဇမၠိင်
{{!}} {{{length|}}}
}}
|-
{{#if:{{{writer|}}}|
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right: 0.65em;&quot; {{!}} အစာချူဒွက်
{{!}} {{{writer|}}}
}}
|-
{{#if:{{{composer|}}}|
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right: 0.65em;&quot; {{!}} အစာစဳဇန်
{{!}} {{{composer|}}}
}}
|-
{{#if:{{{context|}}}|
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right: 0.65em;&quot; {{!}} အကာဲအရာ
{{!}} {{{context|}}}
}}
|}
&lt;noinclude&gt;
== ဗီုပြင် သွက်ဂွံ စကာ ==
ကုဒ် ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ကေတ် (Copy) တုဲ စကာ ပ္ဍဲ လိက်ပရေင် ပရူဒွက်မွဲမွဲ မာန်ရ။

&lt;pre&gt;
{{Infobox song
| name          = 
| type          = 
| image         = 
| alt           = 
| caption       = 
| singer        = 
| album         = 
| released      = 
| genre         = 
| language      = 
| length        = 
| writer        = 
| composer      = 
| context       = 
}}
&lt;/pre&gt;
[[ကဏ္ဍ:ထာမ်ပလိက် လာပ်သမ္တီ]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ll34zdatnuswfe8vy25h8eehvksdlcz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဒွက်မန်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>10097</id>
    <revision>
      <id>52843</id>
      <timestamp>2026-04-25T07:31:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Musical notes.svg|150px|right|thumb|ဒွက် ကေုာံ အနုသုခုမ မန်]]  ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''ဒွက်မန်''' ({{lang-en|Mon Songs}}), ဒွက်ကေ...&quot;</comment>
      <origin>52843</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1530" sha1="89tgscwqke2cj0sh7brf5o0ecppx1sx" xml:space="preserve">[[File:Musical notes.svg|150px|right|thumb|ဒွက် ကေုာံ အနုသုခုမ မန်]]

ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''ဒွက်မန်''' ({{lang-en|Mon Songs}}), ဒွက်ကောန်ဂကူမန်၊ ဒွက်အခိုက်ကၞာ ကေုာံ ဒွက်ခေတ်တၟိ အလုံအိုတ် ရ။ 

== လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိက မပ္တံကဵု-
* ဒွက်ကောန်ဂကူ ကေုာံ ဒွက်စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ (Patriotic and National Songs) (ဥပမာ - [[ကြက်စၠန်]])
* ဒွက်အခိုက်ကၞာ ကေုာံ ယေန်သၞာင် (Traditional and Cultural Songs)
* ဒွက်ခေတ်တၟိ (Modern and Pop Songs)
* သၟာဒယှ်ေဒွက် ကေုာံ အစာချူဒွက်ဂမၠိုင် (Singers and Songwriters)

[[ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင်မန်]]
[[ကဏ္ဍ:အနုသုခုမမန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဒွက်ဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>89tgscwqke2cj0sh7brf5o0ecppx1sx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဒွက်ဂမၠိုင်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>10098</id>
    <revision>
      <id>52844</id>
      <timestamp>2026-04-25T07:32:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:G clef.svg|100px|right|thumb|သင်္ကေတ ဂဳတ ကေုာံ ဒွက်]]  ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍမိ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''ဒွက်''' ({{lang-en|Songs}}) ကေုာံ အနုသုခ...&quot;</comment>
      <origin>52844</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1523" sha1="czt39pbuf3lu9l98zk8buhd1tmyqqva" xml:space="preserve">[[File:G clef.svg|100px|right|thumb|သင်္ကေတ ဂဳတ ကေုာံ ဒွက်]]

ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍမိ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''ဒွက်''' ({{lang-en|Songs}}) ကေုာံ အနုသုခုမ ပရေင်ဂဳတ နာနာ အလုံဂၠးတိ ရ။ 

== လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိက မပ္တံကဵု-
* ဒွက် အလိုက် ဂကူ ကေုာံ ဍုင် (Songs by ethnicity and country) (ဥပမာ - [[ကဏ္ဍ:ဒွက်မန်]])
* ဒွက် အလိုက် အခိုက်ဂဳတ (Songs by genre) (ဥပမာ - ဒွက်ပေါပ်၊ ဒွက်ရံက်၊ ဒွက်အခိုက်ကၞာ)
* ဒွက် အလိုက် သၞာံ ကေုာံ ခေတ်ကာလ (Songs by year and era)
* ညးမချူဒွက်၊ အစာစဳဇန် ကေုာံ သၟာဒယှ်ေဒွက် (Songwriters, composers and singers)

[[ကဏ္ဍ:ဂဳတ]]
[[ကဏ္ဍ:အနုသုခုမ]]
[[ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင်]]</text>
      <sha1>czt39pbuf3lu9l98zk8buhd1tmyqqva</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52846</id>
      <parentid>52844</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T07:34:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52846</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1527" sha1="oral1i323msx6fni4kl6rqn9ouxcb5a" xml:space="preserve">[[File:G clef.svg|100px|right|thumb|သင်္ကေတ ဂဳတ ကေုာံ ဒွက်]]

ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍမိ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''[[ဒွက်]]''' ({{lang-en|Songs}}) ကေုာံ အနုသုခုမ ပရေင်ဂဳတ နာနာ အလုံဂၠးတိ ရ။ 

== လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိက မပ္တံကဵု-
* ဒွက် အလိုက် ဂကူ ကေုာံ ဍုင် (Songs by ethnicity and country) (ဥပမာ - [[ကဏ္ဍ:ဒွက်မန်]])
* ဒွက် အလိုက် အခိုက်ဂဳတ (Songs by genre) (ဥပမာ - ဒွက်ပေါပ်၊ ဒွက်ရံက်၊ ဒွက်အခိုက်ကၞာ)
* ဒွက် အလိုက် သၞာံ ကေုာံ ခေတ်ကာလ (Songs by year and era)
* ညးမချူဒွက်၊ အစာစဳဇန် ကေုာံ သၟာဒယှ်ေဒွက် (Songwriters, composers and singers)

[[ကဏ္ဍ:ဂဳတ]]
[[ကဏ္ဍ:အနုသုခုမ]]
[[ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင်]]</text>
      <sha1>oral1i323msx6fni4kl6rqn9ouxcb5a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဂဥုပ်ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>10099</id>
    <revision>
      <id>52856</id>
      <timestamp>2026-04-25T07:58:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[ဝှာင်:Dharma_Wheel.svg|right|thumb|100x100px|ဓမ္မစက်]] ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ အတ္ထုပ္ပတ္တိ မဆေင်စပ် ကု ပူဂိုလ် မအာစိုပ်ဒဒှ် '''ဂဥုပ်ဂို...&quot;</comment>
      <origin>52856</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1469" sha1="7u885zyzzvtq7197yk5dkcgxqzno0n2" xml:space="preserve">[[ဝှာင်:Dharma_Wheel.svg|right|thumb|100x100px|ဓမ္မစက်]]
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ အတ္ထုပ္ပတ္တိ မဆေင်စပ် ကု ပူဂိုလ် မအာစိုပ်ဒဒှ် '''ဂဥုပ်ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ''' ({{lang-en|Mahānāyaka of Rāmañña Nikāya}} ဟွံသေင်မ္ဂး ဥက္ကဋ္ဌ မဟာနာယက) မဒှ် ညးမကေတ်လဝ် တာလျိုင် က္ဍိုပ်သကိုပ် သာသနာ ကေုာံ ဂိုဏ်သင်မန် ရာမညနိကာယ အလုံဒေသရးမန် (ရာမညဒေသ) အဆက်ဆက် တအ် ရ။

== လိက်ပရေင် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် အတ္ထုပ္ပတ္တိ ဂဥုပ်ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဂမၠိုင် မပ္တံကဵု-

* [[ဘဒ္ဒန္တ ကေတု မဟာနာယက မဟာထေရ်]]
* (ကေုာံ ကျာ်ဇၞော်အစာတၠ တၞဟ်ဟ် မကေင်ဒုင်လဝ် တာလျိုင် ဂဥုပ်ဂိုဏ် တအ်)</text>
      <sha1>7u885zyzzvtq7197yk5dkcgxqzno0n2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52857</id>
      <parentid>52856</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T07:59:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* လိက်ပရေင် အဓိကဂမၠိုင် */</comment>
      <origin>52857</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1725" sha1="1zwgim4jc77poqvqvwnqz910dsnug1d" xml:space="preserve">[[ဝှာင်:Dharma_Wheel.svg|right|thumb|100x100px|ဓမ္မစက်]]
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ အတ္ထုပ္ပတ္တိ မဆေင်စပ် ကု ပူဂိုလ် မအာစိုပ်ဒဒှ် '''ဂဥုပ်ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ''' ({{lang-en|Mahānāyaka of Rāmañña Nikāya}} ဟွံသေင်မ္ဂး ဥက္ကဋ္ဌ မဟာနာယက) မဒှ် ညးမကေတ်လဝ် တာလျိုင် က္ဍိုပ်သကိုပ် သာသနာ ကေုာံ ဂိုဏ်သင်မန် ရာမညနိကာယ အလုံဒေသရးမန် (ရာမညဒေသ) အဆက်ဆက် တအ် ရ။

== လိက်ပရေင် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် အတ္ထုပ္ပတ္တိ ဂဥုပ်ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဂမၠိုင် မပ္တံကဵု-

* [[ဘဒ္ဒန္တ ကေတု မဟာနာယက မဟာထေရ်]]
* (ကေုာံ ကျာ်ဇၞော်အစာတၠ တၞဟ်ဟ် မကေင်ဒုင်လဝ် တာလျိုင် ဂဥုပ်ဂိုဏ် တအ်)


[[ကဏ္ဍ:ရာမညနိကာယ]] [[ကဏ္ဍ:ခမဳမန်ဂမၠိုင်]] [[ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ]] [[ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်]]</text>
      <sha1>1zwgim4jc77poqvqvwnqz910dsnug1d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:တ္ၚဲ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>10100</id>
    <revision>
      <id>52870</id>
      <timestamp>2026-04-25T08:26:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[File:Nuvola apps date.svg|100px|right|thumb|တ္ၚဲ ကေုာံ အခိင်]]  ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''တ္ၚဲ''' ({{lang-en|Day}})၊ လၟေင်တ္ၚဲ (၇) တ္ၚဲ...&quot;</comment>
      <origin>52870</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1415" sha1="b5oqs95snmn3q57wh6zsslzvrklp080" xml:space="preserve">[[File:Nuvola apps date.svg|100px|right|thumb|တ္ၚဲ ကေုာံ အခိင်]]

ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''တ္ၚဲ''' ({{lang-en|Day}})၊ လၟေင်တ္ၚဲ (၇) တ္ၚဲ ပ္ဍဲမွဲသတ္တဟ ကေုာံ သၞောတ်ဗၜတ်အခိင် မဆေင်ကဵု တ္ၚဲ နာနာ အလုံအိုတ် ရ။ 

== လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိက မပ္တံကဵု-
* [[တ္ၚဲ]]
* ယၟုတ္ၚဲ (၇) တ္ၚဲ မပ္တံကဵု တ္ၚဲအဒိုတ်၊ တ္ၚဲစန်၊ တ္ၚဲအၚာ၊ တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ၊ တ္ၚဲဗြဴဗ္တိ၊ တ္ၚဲသိုက်၊ ကေုာံ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်
* တ္ၚဲစၟတ်သမ္တီ ကေုာံ သဘင်နာနာ (Special days and holidays) 

[[ကဏ္ဍ:အခိင်]]
[[ကဏ္ဍ:ကြက္ကဒိန်]]</text>
      <sha1>b5oqs95snmn3q57wh6zsslzvrklp080</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ထာမ်ပလိက်:Infobox astronomical object</title>
    <ns>10</ns>
    <id>10102</id>
    <revision>
      <id>52875</id>
      <timestamp>2026-04-25T08:34:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 22em; text-align: left; font-size: 90%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa;&quot; |- ! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: {{{background|#C0C0C0}}}; color: black;&quot; | {{{name|{{PAGENAME}}}}} {{#if:{{{symbol|}}}|{{{symbol}}}}} |- {{#if:{{{image|}}}| {{!}} colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; paddi...&quot;</comment>
      <origin>52875</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2465" sha1="haqbo7cxxgnl4efowazd08imv7nkovn" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 22em; text-align: left; font-size: 90%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa;&quot;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: {{{background|#C0C0C0}}}; color: black;&quot; | {{{name|{{PAGENAME}}}}} {{#if:{{{symbol|}}}|{{{symbol}}}}}
|-
{{#if:{{{image|}}}|
{{!}} colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; padding: 0.5em 0;&quot; {{!}} [[File:{{{image}}}|250px|alt={{{alt|}}}]]&lt;br/&gt;&lt;span style=&quot;font-size: smaller;&quot;&gt;{{{caption|}}}&lt;/span&gt;
}}
|-
{{#if:{{{type|}}}|
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;width: 40%; padding-right: 0.65em;&quot; {{!}} ဂကူ
{{!}} {{{type|}}}
}}
|-
{{#if:{{{diameter|}}}|
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right: 0.65em;&quot; {{!}} ဗ္ၜတ်မုက်
{{!}} {{{diameter|}}}
}}
|-
{{#if:{{{mass|}}}|
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right: 0.65em;&quot; {{!}} လျိုင်
{{!}} {{{mass|}}}
}}
|-
{{#if:{{{distance_to_earth|}}}|
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right: 0.65em;&quot; {{!}} ဇမ္ၚောဲ နူ ဂၠးတိ
{{!}} {{{distance_to_earth|}}}
}}
|-
{{#if:{{{surface_temp|}}}|
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right: 0.65em;&quot; {{!}} ဓါတ်ဂမ္တဴ
{{!}} {{{surface_temp|}}}
}}
|-
{{#if:{{{orbital_period|}}}|
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right: 0.65em;&quot; {{!}} အခိင်ဂေတ်
{{!}} {{{orbital_period|}}}
}}
|-
{{#if:{{{discoverer|}}}|
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right: 0.65em;&quot; {{!}} ညးမဂၠာဲဆဵု
{{!}} {{{discoverer|}}}
}}
|-
{{#if:{{{discovery_date|}}}|
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right: 0.65em;&quot; {{!}} တ္ၚဲမဂၠာဲဆဵု
{{!}} {{{discovery_date|}}}
}}
|}
&lt;noinclude&gt;
== ဗီုပြင် သွက်ဂွံ စကာ ==
ကုဒ် ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ကေတ် (Copy) တုဲ စကာ ပ္ဍဲ လိက်ပရေင် ပရူ နက္ခတ္တဗေဒ၊ သၞံင်၊ ဂြိုဟ် မွဲမွဲ မာန်ရ။

&lt;pre&gt;
{{Infobox astronomical object
| name              = 
| symbol            = 
| background        = 
| image             = 
| caption           = 
| type              = 
| diameter          = 
| mass              = 
| distance_to_earth = 
| surface_temp      = 
| orbital_period    = 
| discoverer        = 
| discovery_date    = 
}}
&lt;/pre&gt;
[[ကဏ္ဍ:ထာမ်ပလိက် လာပ်သမ္တီ]]
[[ကဏ္ဍ:ထာမ်ပလိက် နက္ခတ္တဗေဒ]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>haqbo7cxxgnl4efowazd08imv7nkovn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:သၟိင်တ္ၚဲ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>10103</id>
    <revision>
      <id>52877</id>
      <timestamp>2026-04-25T08:36:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[ဝှာင်:The_Sun_by_the_Atmospheric_Imaging_Assembly_of_NASA's_Solar_Dynamics_Observatory_-_20100819.jpg|right|thumb|120x120px|သၟိင်တ္ၚဲ ကေုာံ လျးတ္ၚဲ]] ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေ...&quot;</comment>
      <origin>52877</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1309" sha1="iz27g1c2cb9hsyfycg48vv9s5ihfq0i" xml:space="preserve">[[ဝှာင်:The_Sun_by_the_Atmospheric_Imaging_Assembly_of_NASA's_Solar_Dynamics_Observatory_-_20100819.jpg|right|thumb|120x120px|သၟိင်တ္ၚဲ ကေုာံ လျးတ္ၚဲ]]
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''သၟိင်တ္ၚဲ''' ({{lang-en|Sun}})၊ ပရေင်နက္ခတ္တဗေဒ မဆေင်ကဵု တ္ၚဲ ကေုာံ သၞောတ်ဂြိုဟ်တ္ၚဲ (Solar System) နာနာ အလုံအိုတ် ရ။

== လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိက မပ္တံကဵု-

* [[သၟိင်တ္ၚဲ]]
* [[ဂြိုဟ်တ္ၚဲ]] (Solar System)
* ဂြိုဟ် မဂေတ်ဒၟံင် သၟိင်တ္ၚဲဂမၠိုင် (Planets of the Solar System)
* ဓါတ်ဂမ္တဴ ကေုာံ ဒြဟတ်တ္ၚဲ (Solar energy)</text>
      <sha1>iz27g1c2cb9hsyfycg48vv9s5ihfq0i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52878</id>
      <parentid>52877</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T08:36:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52878</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1442" sha1="tnyf8ociqpk71cepws6e27z8qkafjer" xml:space="preserve">[[ဝှာင်:The_Sun_by_the_Atmospheric_Imaging_Assembly_of_NASA's_Solar_Dynamics_Observatory_-_20100819.jpg|right|thumb|120x120px|သၟိင်တ္ၚဲ ကေုာံ လျးတ္ၚဲ]]
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''သၟိင်တ္ၚဲ''' ({{lang-en|Sun}})၊ ပရေင်နက္ခတ္တဗေဒ မဆေင်ကဵု တ္ၚဲ ကေုာံ သၞောတ်ဂြိုဟ်တ္ၚဲ (Solar System) နာနာ အလုံအိုတ် ရ။

== လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိက မပ္တံကဵု-

* [[သၟိင်တ္ၚဲ]]
* [[ဂြိုဟ်တ္ၚဲ]] (Solar System)
* ဂြိုဟ် မဂေတ်ဒၟံင် သၟိင်တ္ၚဲဂမၠိုင် (Planets of the Solar System)
* ဓါတ်ဂမ္တဴ ကေုာံ ဒြဟတ်တ္ၚဲ (Solar energy)

[[ကဏ္ဍ:နက္ခတ္တဗေဒ]] [[ကဏ္ဍ:သၞံင်ဂမၠိုင်]] [[ကဏ္ဍ:သဘာဝ]]</text>
      <sha1>tnyf8ociqpk71cepws6e27z8qkafjer</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52879</id>
      <parentid>52878</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T08:37:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52879</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1474" sha1="45jt5f9y90hlosicdd29vvmmo7ufsd7" xml:space="preserve">[[ဝှာင်:The_Sun_by_the_Atmospheric_Imaging_Assembly_of_NASA's_Solar_Dynamics_Observatory_-_20100819.jpg|right|thumb|120x120px|သၟိင်တ္ၚဲ ကေုာံ လျးတ္ၚဲ]]
[[သၟိင်တ္ၚဲ|က]]ဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံပကောံစွံလဝ် လိက်ပရေင်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် မဆေင်စပ် ကု '''သၟိင်တ္ၚဲ''' ({{lang-en|Sun}})၊ ပရေင်နက္ခတ္တဗေဒ မဆေင်ကဵု တ္ၚဲ ကေုာံ သၞောတ်ဂြိုဟ်တ္ၚဲ (Solar System) နာနာ အလုံအိုတ် ရ။

== လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍသၟတ် အဓိက မပ္တံကဵု-

* [[သၟိင်တ္ၚဲ]]
* [[ဂြိုဟ်တ္ၚဲ]] (Solar System)
* ဂြိုဟ် မဂေတ်ဒၟံင် သၟိင်တ္ၚဲဂမၠိုင် (Planets of the Solar System)
* ဓါတ်ဂမ္တဴ ကေုာံ ဒြဟတ်တ္ၚဲ (Solar energy)

[[ကဏ္ဍ:နက္ခတ္တဗေဒ]] [[ကဏ္ဍ:သၞံင်ဂမၠိုင်]] [[ကဏ္ဍ:သဘာဝ]]</text>
      <sha1>45jt5f9y90hlosicdd29vvmmo7ufsd7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တ္ၚဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10104</id>
    <revision>
      <id>52880</id>
      <timestamp>2026-04-25T08:38:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox physical quantity|name=တ္ၚဲ|background=#E6E6FA|image=Earth-lighting-winter-solstice_EN.png|caption=ဗီုပြင် ဂၠးတိ ဂေတ်ဒၟံင် မကလိဂွံ ပရေင်လျးတ္ၚဲ ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲ ကေုာံ မွဲဗတံ|unit_system=|symbol=d|base_units=၈၆,၄၀၀ [[စက္က]]}}  မွဲ'''တ္ၚဲ''' ({{lang-en|D...&quot;</comment>
      <origin>52880</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5941" sha1="3k0vz99sc2bye2xps6wff6u3umawsbh" xml:space="preserve">{{Infobox physical quantity|name=တ္ၚဲ|background=#E6E6FA|image=Earth-lighting-winter-solstice_EN.png|caption=ဗီုပြင် ဂၠးတိ ဂေတ်ဒၟံင် မကလိဂွံ ပရေင်လျးတ္ၚဲ ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲ ကေုာံ မွဲဗတံ|unit_system=|symbol=d|base_units=၈၆,၄၀၀ [[စက္က]]}}

မွဲ'''တ္ၚဲ''' ({{lang-en|Day}}) ဂှ် ဒှ်လလအ်အခိင် ဗွဲသၟဟ် ဂၠးတိပိုဲ ဂေတ်ဂွံ မွဲဗဂေတ် ပ္ဍဲကဵု ရိ (Axis) ဍေဟ်ရ။&lt;ref name=&quot;Weisstein, Eric W. 2007&quot;&gt;{{cite web|url=http://scienceworld.wolfram.com/astronomy/Day.html|title=Day|author=Weisstein, Eric W.|year=2007|access-date=2011-05-31}}&lt;/ref&gt; နကဵု လညာတ် ပရေင်လျးတ္ၚဲမ္ဂး မဒှ်အခိင်ကာလ အကြာ နူတ္ၚဲမစတိုန် ကဵု တ္ၚဲမစတိုန် တၟိမွဲပၠန် (မဒှ်အခိင် မွဲတ္ၚဲ ကေုာံ မွဲဗတံ) ဂှ် ညးကော်စ မွဲတ္ၚဲ ရ။&lt;ref name=&quot;scienceworld.wolfram.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://scienceworld.wolfram.com/astronomy/SolarDay.html|title=Solar Day|author=Weisstein, Eric W.|year=2007|access-date=2011-05-31}}&lt;/ref&gt;

== သၞောတ်ဗၜတ် အခိင်ကာလ ==
လလအ်အခိင် ပွိုင်မွဲတ္ၚဲဂှ် ညးပိုင်ခြာဖျေဟ်လဝ် နကဵု လလအ်အခိင် နကဵု &quot;စက္က&quot; အတိုင် သၞောတ်ဗၜတ်အခိင်ဂၠးတိ မကော်ဂး (SI base unit) ရ။ နကဵု သၞောတ်ဗၜတ်အခိင်ဂၠးတိမ္ဂး ညးရိုဟ်စ-

* ၆၀ စက္က မ္ဂး ဒှ် မွဲ မိနေတ်
* ၆၀ မိနေတ် မ္ဂး ဒှ် မွဲ နာဍဳ
* ၂၄ နာဍဳ မ္ဂး ဒှ် မွဲတ္ၚဲ

ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲ သီုဖအိုတ် နွံ ၁,၄၄၀ မိနေတ် ကေုာံ ၈၆,၄၀၀ စက္က ရ။&lt;ref name=&quot;Second&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure/second.html|title=Unit of time (second)|edition=8th|date=2014|orig-year=2006|website=SI Brochure|author=BIPM|author-link=International Bureau of Weights and Measures|access-date=2020-01-14|archive-date=2019-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20190325064502/https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure/second.html}}&lt;/ref&gt;

== ပရေင်နက္ခတ္တဗေဒ ကေုာံ ကြက္ကဒိန် ==
တ္ၚဲဂှ် ပ္ဍဲရိဇကုဂှ် ဂေတ်ဒၟံင်တုဲ ဂေတ်အာဒၟံင် ကုသၟိင်တ္ၚဲ တုဲ အခိင်ကာလ တိမဂေတ်ဂွံ သၟိင်တ္ၚဲ မွဲဗဂေတ်ဂှ် ညးကော်စ '''မွဲသၞာံ''' ရ။ အတိုင်ကြက္ကဒိန်မ္ဂး ပ္ဍဲမွဲသၞာံဂှ်-

* သၞာံဓမ္မတာ (Common year) မ္ဂး နွံ ၃၆၅ တ္ၚဲ
* သၞာံထပ် ဟွံသေင်မ္ဂး သၞာံဝှ်ထပ် (Leap year) မ္ဂး နွံ ၃၆၆ တ္ၚဲ ရ။

== နိရုတ္တိ ကေုာံ ဝင် ==
လိက်မန်တြေံ ညးချူစ &quot;တ္ၚေယ်&quot; တုဲ နူဂှ် ပြံင်လှာဲဒှ်အာ &quot;တ္ၚယ်&quot; ကေုာံ &quot;တ္ၚဲ&quot; ရ။

ယၟုတ္ၚဲ နကဵုဘာသာဗၟာ ဥပမာ - &quot;တနင်္ဂနွေး&quot; (တ္ၚဲအဒိုတ်) ကေုာံ &quot;တနင်္လာ&quot; (တ္ၚဲစန်) ၜါဝွံ မအရေဝ် &quot;တနင်&quot; ဂှ် ကၠုင်နူ အရေဝ်မန် &quot;တ္ၚယ်&quot; ဝွံရ။

== တ္ၚဲ (၇) သတ္တဟ ==
ညးပိုင်ခြာလဝ် တ္ၚဲနွံ (၇) တ္ၚဲမ္ဂး ဒှ် မွဲသတ္တဟ (မွဲအာဒိုတ်) ရ။ ယၟုတ္ၚဲ (၇) ဗီုမန်ဂှ် ကေတ်လွဳစလဝ် နူ အိန္ဒိယ/ဟိန္ဒူတုဲ၊ နူကဵု လိက်တၟအ်မန် သြိုင်နန် (ဍုင်ဗုကာံ)&lt;ref&gt;ဦးချစ်သိန်း (၁၉၆၅) ရှေးဟောင်းသုတေသန ဌာနခွဲ၊ လိက်တၟအ်သြိုင်နန်၊ (ကျန်စစ်သားမင်း နန်းတည်ကျောက်စာ)&lt;/ref&gt; ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် တမ်မူလ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ-
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; width: 60%;&quot;
|+ယၟုတ္ၚဲ (၇) ကေုာံ တမ်မူလ မန်တြေံ
! width=&quot;30%&quot; |ယၟုတ္ၚဲ (မန်လၟုဟ်)
! width=&quot;40%&quot; |တမ်မူလ (လိက်တၟအ်မန် သြိုင်နန်)
! width=&quot;30%&quot; |ဘာသာအင်္ဂလိက် (English)
|-
|အဒိုတ်
|အာဒိတ္တဝါရ်
|Sunday
|-
|စန်
|စန္ဒြဝါရ်
|Monday
|-
|အၚာ
|အင်္ကာရ
|Tuesday
|-
|ဗုဒ္ဓဝါ
|ဗုဒ္ဓဝါရ်
|Wednesday
|-
|ဗြဴဗ္တိ
|ဗြဟသ္ပတိဝါရ်
|Thursday
|-
|သိုက်
|သုကြဝါရ်
|Friday
|-
|သ္ၚိသဝ်
|သၞိသ္စရ်ဝါရ်
|Saturday
|}

== ပြကိုဟ်နိဿဲ ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==

* [[အခိင်]]
* [[သတ္တဟ]]
* [[ကြက္ကဒိန်]]</text>
      <sha1>3k0vz99sc2bye2xps6wff6u3umawsbh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52882</id>
      <parentid>52880</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T08:41:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် */</comment>
      <origin>52882</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6089" sha1="1cykvh9umb64gypttn3i9wiqe2itz3r" xml:space="preserve">{{Infobox physical quantity|name=တ္ၚဲ|background=#E6E6FA|image=Earth-lighting-winter-solstice_EN.png|caption=ဗီုပြင် ဂၠးတိ ဂေတ်ဒၟံင် မကလိဂွံ ပရေင်လျးတ္ၚဲ ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲ ကေုာံ မွဲဗတံ|unit_system=|symbol=d|base_units=၈၆,၄၀၀ [[စက္က]]}}

မွဲ'''တ္ၚဲ''' ({{lang-en|Day}}) ဂှ် ဒှ်လလအ်အခိင် ဗွဲသၟဟ် ဂၠးတိပိုဲ ဂေတ်ဂွံ မွဲဗဂေတ် ပ္ဍဲကဵု ရိ (Axis) ဍေဟ်ရ။&lt;ref name=&quot;Weisstein, Eric W. 2007&quot;&gt;{{cite web|url=http://scienceworld.wolfram.com/astronomy/Day.html|title=Day|author=Weisstein, Eric W.|year=2007|access-date=2011-05-31}}&lt;/ref&gt; နကဵု လညာတ် ပရေင်လျးတ္ၚဲမ္ဂး မဒှ်အခိင်ကာလ အကြာ နူတ္ၚဲမစတိုန် ကဵု တ္ၚဲမစတိုန် တၟိမွဲပၠန် (မဒှ်အခိင် မွဲတ္ၚဲ ကေုာံ မွဲဗတံ) ဂှ် ညးကော်စ မွဲတ္ၚဲ ရ။&lt;ref name=&quot;scienceworld.wolfram.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://scienceworld.wolfram.com/astronomy/SolarDay.html|title=Solar Day|author=Weisstein, Eric W.|year=2007|access-date=2011-05-31}}&lt;/ref&gt;

== သၞောတ်ဗၜတ် အခိင်ကာလ ==
လလအ်အခိင် ပွိုင်မွဲတ္ၚဲဂှ် ညးပိုင်ခြာဖျေဟ်လဝ် နကဵု လလအ်အခိင် နကဵု &quot;စက္က&quot; အတိုင် သၞောတ်ဗၜတ်အခိင်ဂၠးတိ မကော်ဂး (SI base unit) ရ။ နကဵု သၞောတ်ဗၜတ်အခိင်ဂၠးတိမ္ဂး ညးရိုဟ်စ-

* ၆၀ စက္က မ္ဂး ဒှ် မွဲ မိနေတ်
* ၆၀ မိနေတ် မ္ဂး ဒှ် မွဲ နာဍဳ
* ၂၄ နာဍဳ မ္ဂး ဒှ် မွဲတ္ၚဲ

ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲ သီုဖအိုတ် နွံ ၁,၄၄၀ မိနေတ် ကေုာံ ၈၆,၄၀၀ စက္က ရ။&lt;ref name=&quot;Second&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure/second.html|title=Unit of time (second)|edition=8th|date=2014|orig-year=2006|website=SI Brochure|author=BIPM|author-link=International Bureau of Weights and Measures|access-date=2020-01-14|archive-date=2019-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20190325064502/https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure/second.html}}&lt;/ref&gt;

== ပရေင်နက္ခတ္တဗေဒ ကေုာံ ကြက္ကဒိန် ==
တ္ၚဲဂှ် ပ္ဍဲရိဇကုဂှ် ဂေတ်ဒၟံင်တုဲ ဂေတ်အာဒၟံင် ကုသၟိင်တ္ၚဲ တုဲ အခိင်ကာလ တိမဂေတ်ဂွံ သၟိင်တ္ၚဲ မွဲဗဂေတ်ဂှ် ညးကော်စ '''မွဲသၞာံ''' ရ။ အတိုင်ကြက္ကဒိန်မ္ဂး ပ္ဍဲမွဲသၞာံဂှ်-

* သၞာံဓမ္မတာ (Common year) မ္ဂး နွံ ၃၆၅ တ္ၚဲ
* သၞာံထပ် ဟွံသေင်မ္ဂး သၞာံဝှ်ထပ် (Leap year) မ္ဂး နွံ ၃၆၆ တ္ၚဲ ရ။

== နိရုတ္တိ ကေုာံ ဝင် ==
လိက်မန်တြေံ ညးချူစ &quot;တ္ၚေယ်&quot; တုဲ နူဂှ် ပြံင်လှာဲဒှ်အာ &quot;တ္ၚယ်&quot; ကေုာံ &quot;တ္ၚဲ&quot; ရ။

ယၟုတ္ၚဲ နကဵုဘာသာဗၟာ ဥပမာ - &quot;တနင်္ဂနွေး&quot; (တ္ၚဲအဒိုတ်) ကေုာံ &quot;တနင်္လာ&quot; (တ္ၚဲစန်) ၜါဝွံ မအရေဝ် &quot;တနင်&quot; ဂှ် ကၠုင်နူ အရေဝ်မန် &quot;တ္ၚယ်&quot; ဝွံရ။

== တ္ၚဲ (၇) သတ္တဟ ==
ညးပိုင်ခြာလဝ် တ္ၚဲနွံ (၇) တ္ၚဲမ္ဂး ဒှ် မွဲသတ္တဟ (မွဲအာဒိုတ်) ရ။ ယၟုတ္ၚဲ (၇) ဗီုမန်ဂှ် ကေတ်လွဳစလဝ် နူ အိန္ဒိယ/ဟိန္ဒူတုဲ၊ နူကဵု လိက်တၟအ်မန် သြိုင်နန် (ဍုင်ဗုကာံ)&lt;ref&gt;ဦးချစ်သိန်း (၁၉၆၅) ရှေးဟောင်းသုတေသန ဌာနခွဲ၊ လိက်တၟအ်သြိုင်နန်၊ (ကျန်စစ်သားမင်း နန်းတည်ကျောက်စာ)&lt;/ref&gt; ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် တမ်မူလ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ-
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; width: 60%;&quot;
|+ယၟုတ္ၚဲ (၇) ကေုာံ တမ်မူလ မန်တြေံ
! width=&quot;30%&quot; |ယၟုတ္ၚဲ (မန်လၟုဟ်)
! width=&quot;40%&quot; |တမ်မူလ (လိက်တၟအ်မန် သြိုင်နန်)
! width=&quot;30%&quot; |ဘာသာအင်္ဂလိက် (English)
|-
|အဒိုတ်
|အာဒိတ္တဝါရ်
|Sunday
|-
|စန်
|စန္ဒြဝါရ်
|Monday
|-
|အၚာ
|အင်္ကာရ
|Tuesday
|-
|ဗုဒ္ဓဝါ
|ဗုဒ္ဓဝါရ်
|Wednesday
|-
|ဗြဴဗ္တိ
|ဗြဟသ္ပတိဝါရ်
|Thursday
|-
|သိုက်
|သုကြဝါရ်
|Friday
|-
|သ္ၚိသဝ်
|သၞိသ္စရ်ဝါရ်
|Saturday
|}

== ပြကိုဟ်နိဿဲ ==
{{Reflist}}

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==

* [[အခိင်]]
* [[သတ္တဟ]]
* [[ကြက္ကဒိန်]]

[[ကဏ္ဍ:အခိင်]] [[ကဏ္ဍ:တ္ၚဲ]] [[ကဏ္ဍ:နက္ခတ္တဗေဒ]] [[ကဏ္ဍ:ရူပဗေဒ]]</text>
      <sha1>1cykvh9umb64gypttn3i9wiqe2itz3r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ထာမ်ပလိက်:Infobox physical quantity</title>
    <ns>10</ns>
    <id>10105</id>
    <revision>
      <id>52881</id>
      <timestamp>2026-04-25T08:40:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 22em; text-align: left; font-size: 90%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa;&quot; |- ! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: {{{background|#E6E6FA}}}; color: black;&quot; | {{{name|{{PAGENAME}}}}} |- {{#if:{{{image|}}}| {{!}} colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; padding: 0.5em 0;&quot; {{!}} File:{{{image...&quot;</comment>
      <origin>52881</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2169" sha1="hpl7b9fqkln8erwxuustinmhpg8uv4x" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 22em; text-align: left; font-size: 90%; line-height: 1.5em; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa;&quot;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: {{{background|#E6E6FA}}}; color: black;&quot; | {{{name|{{PAGENAME}}}}}
|-
{{#if:{{{image|}}}|
{{!}} colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; padding: 0.5em 0;&quot; {{!}} [[File:{{{image}}}|250px|alt={{{alt|}}}]]&lt;br/&gt;&lt;span style=&quot;font-size: smaller;&quot;&gt;{{{caption|}}}&lt;/span&gt;
}}
|-
{{#if:{{{unit_system|}}}|
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;width: 40%; padding-right: 0.65em;&quot; {{!}} သၞောတ်ဗၜတ်
{{!}} {{{unit_system|}}}
}}
|-
{{#if:{{{symbol|}}}|
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right: 0.65em;&quot; {{!}} သင်္ကေတ
{{!}} {{{symbol|}}}
}}
|-
{{#if:{{{base_units|}}}|
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right: 0.65em;&quot; {{!}} ဗၜတ်သဇိုင်
{{!}} {{{base_units|}}}
}}
|-
{{#if:{{{derivation|}}}|
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right: 0.65em;&quot; {{!}} နဲကဲဗီုပြင် (Formula)
{{!}} {{{derivation|}}}
}}
|-
{{#if:{{{dimension|}}}|
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right: 0.65em;&quot; {{!}} အတိုင်းအတာ (Dimension)
{{!}} {{{dimension|}}}
}}
|-
{{#if:{{{extensive|}}}|
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right: 0.65em;&quot; {{!}} Extensive
{{!}} {{{extensive|}}}
}}
|-
{{#if:{{{intensive|}}}|
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;padding-right: 0.65em;&quot; {{!}} Intensive
{{!}} {{{intensive|}}}
}}
|}
&lt;noinclude&gt;
== ဗီုပြင် သွက်ဂွံ စကာ ==
ကုဒ် ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ကေတ် (Copy) တုဲ စကာ ပ္ဍဲ လိက်ပရေင် ပရူ တ္ၚဲ ကေုာံ အတိုင်းအတာ ရူပဗေဒ မွဲမွဲ မာန်ရ။

&lt;pre&gt;
{{Infobox physical quantity
| name        = 
| background  = 
| image       = 
| alt         = 
| caption     = 
| unit_system = 
| symbol      = 
| base_units  = 
| derivation  = 
| dimension   = 
| extensive   = 
| intensive   = 
}}
&lt;/pre&gt;
[[ကဏ္ဍ:ထာမ်ပလိက် လာပ်သမ္တီ]]
[[ကဏ္ဍ:ထာမ်ပလိက် ရူပဗေဒ]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hpl7b9fqkln8erwxuustinmhpg8uv4x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သၜတ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10106</id>
    <revision>
      <id>52883</id>
      <timestamp>2026-04-25T08:46:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''သၜတ်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ဗၞတ်ဗ္ၜတ်''' ({{lang-en|Dimension}}) ဝွံ ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ရူပဗေဒ၊ သင်္ချာ ကေုာံ ဂျီဩမေတြဳမ္ဂး ဒှ် အရာသွက်ဂွံ စၟတ်သမ္တီ ကေုာံ ဗၜတ်ကေတ် အတိုင်းအတာ မပ္တံကဵ...&quot;</comment>
      <origin>52883</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3601" sha1="dgkfi8e9mxi0slviyjff1hk5opge711" xml:space="preserve">'''သၜတ်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ဗၞတ်ဗ္ၜတ်''' ({{lang-en|Dimension}}) ဝွံ ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ရူပဗေဒ၊ သင်္ချာ ကေုာံ ဂျီဩမေတြဳမ္ဂး ဒှ် အရာသွက်ဂွံ စၟတ်သမ္တီ ကေုာံ ဗၜတ်ကေတ် အတိုင်းအတာ မပ္တံကဵု ဇမၠိင်၊ အနာံ၊ သမၠုင် ဟွံသေင်မ္ဂး ဇြိုဟ် တအ် ရ။ 

== ပ္ဍဲ ဂျီဩမေတြဳ ကေုာံ သင်္ချာ (Geometry and Mathematics) ==
ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ဂျီဩမေတြဳမ္ဂး &quot;သၜတ်&quot; ဝွံ ညးပါ်လဝ် နကဵု လၟေင်တိုင် ဟွံသေင်မ္ဂး သၜတ် (Dimensions) အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-
* '''သုည သၜတ် (0D):''' တင် (Point) - ဟွံမဲ ကု ဇမၠိင်၊ အနာံ ကေုာံ သမၠုင်။
* '''မွဲ သၜတ် (1D):''' လိင်ပၞောန် (Line) - နွံဆ ဗၞတ်ဗ္ၜတ် ဇမၠိင် (Length) မွဲဟေင်ရ။
* '''ၜါ သၜတ် (2D):''' ဗလး (Plane) - နွံ ဇမၠိင် ကေုာံ အနာံ (Length and Width) ဥပမာ - ရုပ်စတုရံ၊ ဗလးမုက် ခ္ဍမ်။
* '''ပိ သၜတ် (3D):''' ရုပ်ဝတ္ထု (Solid) - နွံ ဇမၠိင်၊ အနာံ ကေုာံ သမၠုင်/ဇြိုဟ် (Length, Width, and Height/Depth) ဥပမာ - ခတိုင်၊ ကောန်သၟိင်၊ ဂၠးတိ။

== ပ္ဍဲ ရူပဗေဒ (Physics) ==
ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ရူပဗေဒမ္ဂး &quot;သၜတ်&quot; (Dimension) ဝွံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ဗၞတ်ဗ္ၜတ်သဇိုင် (Base quantities) မဗၜတ်ကေတ် ရုပ်ဝတ္ထုတအ်ရ။ သၜတ် အဓိက ပ္ဍဲ ရူပဗေဒဂှ် နွံ (၃) သာ်-
# '''M (Mass):''' လျိုင် (ဥပမာ - ကဳလဝ်ဂရာမ်)
# '''L (Length):''' ဇမၠိင် ဟွံသေင်မ္ဂး ဇမ္ၚောဲ (ဥပမာ - မဳတာ)
# '''T (Time):''' အခိင် (ဥပမာ - စက္က)

ပါယ်နူ ပိသာ်ဏအ်တုဲ အတိုင် လညာတ် သီအိုရဳ ရေလဳတဳဗဳတဳ (Theory of Relativity) အစာသိပ္ပံ အာလ်ဗာတ် အာင်သတာင် မ္ဂး၊ အခိင် (Time) ဂှ် ဒှ် '''သၜတ် မရနုက်ကဵုပန် (4th Dimension)''' မွဲ ကရောမ် ကု ဗလးပိသၜတ် (3D Space) ရ။

== နိရုတ္တိ ဝေါဟာရ ==
မအရေဝ်မန် &quot;သၜတ်&quot; ဟွံသေင်မ္ဂး &quot;ဗၜတ်&quot; ဝွံ ကၠုင်နူ ကြိယာ '''&quot;ၜတ်&quot;''' (To measure) ရ။ အရာမၜတ်ကေတ်မာန် (Measurable extent) ဂှ် ညးကော်စ &quot;ဗၞတ်ဗ္ၜတ်&quot; ဟွံသေင်မ္ဂး &quot;သၜတ်&quot; ရ။

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ရူပဗေဒ]]
* [[အခိင်]]
* [[ဂျီဩမေတြဳ]]

[[ကဏ္ဍ:သင်္ချာ]]
[[ကဏ္ဍ:ရူပဗေဒ]]
[[ကဏ္ဍ:ဗၞတ်ဗ္ၜတ်]]</text>
      <sha1>dgkfi8e9mxi0slviyjff1hk5opge711</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52884</id>
      <parentid>52883</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T08:53:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52884</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3583" sha1="hwakg2l094k0548dvma2h5kxao114o8" xml:space="preserve">'''သၜတ်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ဗၞတ်ဗ္ၜတ်''' ({{lang-en|Dimension}}) ဝွံ ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ရူပဗေဒ၊ သင်္ချာ ကေုာံ ဂျဳဩမေတြဳမ္ဂး ဒှ် အရာသွက်ဂွံ စၟတ်သမ္တီ ကေုာံ ဗၜတ်ကေတ် သၜတ် မပ္တံကဵု ဇမၠိင်၊ အနာံ၊ သမၠုင် ဟွံသေင်မ္ဂး ဇြိုဟ် တအ် ရ။ 

== ပ္ဍဲ ဂျဳဩမေတြဳ ကေုာံ သင်္ချာ (Geometry and Mathematics) ==
ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ဂျဳဩမေတြဳမ္ဂး &quot;သၜတ်&quot; ဝွံ ညးပါ်လဝ် နကဵု လၟေင်တိုင် ဟွံသေင်မ္ဂး သၜတ် (Dimensions) အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-
* '''သုည သၜတ် (0D):''' တင် (Point) - ဟွံမဲ ကု ဇမၠိင်၊ အနာံ ကေုာံ သမၠုင်။
* '''မွဲ သၜတ် (1D):''' လိင်ပၞောန် (Line) - နွံဆ ဗၞတ်ဗ္ၜတ် ဇမၠိင် (Length) မွဲဟေင်ရ။
* '''ၜါ သၜတ် (2D):''' ဗလး (Plane) - နွံ ဇမၠိင် ကေုာံ အနာံ (Length and Width) ဥပမာ - ရုပ်စတုရံ၊ ဗလးမုက် ခ္ဍမ်။
* '''ပိ သၜတ် (3D):''' ရုပ်ဝတ္ထု (Solid) - နွံ ဇမၠိင်၊ အနာံ ကေုာံ သမၠုင်/ဇြိုဟ် (Length, Width, and Height/Depth) ဥပမာ - ခတိုင်၊ ကောန်သၟိင်၊ ဂၠးတိ။

== ပ္ဍဲ ရူပဗေဒ (Physics) ==
ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ရူပဗေဒမ္ဂး &quot;သၜတ်&quot; (Dimension) ဝွံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ဗၞတ်ဗ္ၜတ်သဇိုင် (Base quantities) မဗၜတ်ကေတ် ရုပ်ဝတ္ထုတအ်ရ။ သၜတ် အဓိက ပ္ဍဲ ရူပဗေဒဂှ် နွံ (၃) သာ်-
# '''M (Mass):''' လျိုင် (ဥပမာ - ကဳလဝ်ဂရာမ်)
# '''L (Length):''' ဇမၠိင် ဟွံသေင်မ္ဂး ဇမ္ၚောဲ (ဥပမာ - မဳတာ)
# '''T (Time):''' အခိင် (ဥပမာ - စက္က)

ပါယ်နူ ပိသာ်ဏအ်တုဲ အတိုင် လညာတ် သဳအိုရဳ ရေလဳတဳဗဳတဳ (Theory of Relativity) အစာသိပ္ပံ အာလ်ဗာတ် အာင်သတာင် မ္ဂး၊ အခိင် (Time) ဂှ် ဒှ် '''သၜတ် မရနုက်ကဵုပန် (4th Dimension)''' မွဲ ကရောမ် ကု ဗလးပိသၜတ် (3D Space) ရ။

== နိရုတ္တိ ဝေါဟာရ ==
မအရေဝ်မန် &quot;သၜတ်&quot; ဟွံသေင်မ္ဂး &quot;ဗၜတ်&quot; ဝွံ ကၠုင်နူ ကြိယာ '''&quot;ၜတ်&quot;''' (To measure) ရ။ အရာမၜတ်ကေတ်မာန် (Measurable extent) ဂှ် ညးကော်စ &quot;ဗၞတ်ဗ္ၜတ်&quot; ဟွံသေင်မ္ဂး &quot;သၜတ်&quot; ရ။

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ရူပဗေဒ]]
* [[အခိင်]]
* [[ဂျီဩမေတြဳ]]

[[ကဏ္ဍ:သင်္ချာ]]
[[ကဏ္ဍ:ရူပဗေဒ]]
[[ကဏ္ဍ:ဗၞတ်ဗ္ၜတ်]]</text>
      <sha1>hwakg2l094k0548dvma2h5kxao114o8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52885</id>
      <parentid>52884</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T08:54:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် */</comment>
      <origin>52885</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3583" sha1="9zshav4dkk0d0wlhgy1jgixrbdb8dlg" xml:space="preserve">'''သၜတ်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ဗၞတ်ဗ္ၜတ်''' ({{lang-en|Dimension}}) ဝွံ ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ရူပဗေဒ၊ သင်္ချာ ကေုာံ ဂျဳဩမေတြဳမ္ဂး ဒှ် အရာသွက်ဂွံ စၟတ်သမ္တီ ကေုာံ ဗၜတ်ကေတ် သၜတ် မပ္တံကဵု ဇမၠိင်၊ အနာံ၊ သမၠုင် ဟွံသေင်မ္ဂး ဇြိုဟ် တအ် ရ။ 

== ပ္ဍဲ ဂျဳဩမေတြဳ ကေုာံ သင်္ချာ (Geometry and Mathematics) ==
ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ဂျဳဩမေတြဳမ္ဂး &quot;သၜတ်&quot; ဝွံ ညးပါ်လဝ် နကဵု လၟေင်တိုင် ဟွံသေင်မ္ဂး သၜတ် (Dimensions) အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-
* '''သုည သၜတ် (0D):''' တင် (Point) - ဟွံမဲ ကု ဇမၠိင်၊ အနာံ ကေုာံ သမၠုင်။
* '''မွဲ သၜတ် (1D):''' လိင်ပၞောန် (Line) - နွံဆ ဗၞတ်ဗ္ၜတ် ဇမၠိင် (Length) မွဲဟေင်ရ။
* '''ၜါ သၜတ် (2D):''' ဗလး (Plane) - နွံ ဇမၠိင် ကေုာံ အနာံ (Length and Width) ဥပမာ - ရုပ်စတုရံ၊ ဗလးမုက် ခ္ဍမ်။
* '''ပိ သၜတ် (3D):''' ရုပ်ဝတ္ထု (Solid) - နွံ ဇမၠိင်၊ အနာံ ကေုာံ သမၠုင်/ဇြိုဟ် (Length, Width, and Height/Depth) ဥပမာ - ခတိုင်၊ ကောန်သၟိင်၊ ဂၠးတိ။

== ပ္ဍဲ ရူပဗေဒ (Physics) ==
ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ရူပဗေဒမ္ဂး &quot;သၜတ်&quot; (Dimension) ဝွံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ဗၞတ်ဗ္ၜတ်သဇိုင် (Base quantities) မဗၜတ်ကေတ် ရုပ်ဝတ္ထုတအ်ရ။ သၜတ် အဓိက ပ္ဍဲ ရူပဗေဒဂှ် နွံ (၃) သာ်-
# '''M (Mass):''' လျိုင် (ဥပမာ - ကဳလဝ်ဂရာမ်)
# '''L (Length):''' ဇမၠိင် ဟွံသေင်မ္ဂး ဇမ္ၚောဲ (ဥပမာ - မဳတာ)
# '''T (Time):''' အခိင် (ဥပမာ - စက္က)

ပါယ်နူ ပိသာ်ဏအ်တုဲ အတိုင် လညာတ် သဳအိုရဳ ရေလဳတဳဗဳတဳ (Theory of Relativity) အစာသိပ္ပံ အာလ်ဗာတ် အာင်သတာင် မ္ဂး၊ အခိင် (Time) ဂှ် ဒှ် '''သၜတ် မရနုက်ကဵုပန် (4th Dimension)''' မွဲ ကရောမ် ကု ဗလးပိသၜတ် (3D Space) ရ။

== နိရုတ္တိ ဝေါဟာရ ==
မအရေဝ်မန် &quot;သၜတ်&quot; ဟွံသေင်မ္ဂး &quot;ဗၜတ်&quot; ဝွံ ကၠုင်နူ ကြိယာ '''&quot;ၜတ်&quot;''' (To measure) ရ။ အရာမၜတ်ကေတ်မာန် (Measurable extent) ဂှ် ညးကော်စ &quot;ဗၞတ်ဗ္ၜတ်&quot; ဟွံသေင်မ္ဂး &quot;သၜတ်&quot; ရ။

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ရူပဗေဒ]]
* [[အခိင်]]
* [[ဂျဳဩမေတြဳ]]

[[ကဏ္ဍ:သင်္ချာ]]
[[ကဏ္ဍ:ရူပဗေဒ]]
[[ကဏ္ဍ:ဗၞတ်ဗ္ၜတ်]]</text>
      <sha1>9zshav4dkk0d0wlhgy1jgixrbdb8dlg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အခိင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10107</id>
    <revision>
      <id>52886</id>
      <timestamp>2026-04-25T08:57:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox physical quantity | name        = အခိင် | background  = #E6E6FA | image       =  | alt         =  | caption     =  | unit_system = သၞောတ် အက်သ်အာင် (SI) | symbol      = t | base_units  = [[စက္က]] (s) | derivation  =  | dimension   = T | extensive   = Yes | intensive   =  }}  '''အခိင်''' ({{lang-en|Time}}) ဝွံ ဒှ် ဗၞတ်ဗ္ၜတ...&quot;</comment>
      <origin>52886</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4557" sha1="lalipwxwlpa3x1g8xr8fqfw2d98rdpk" xml:space="preserve">{{Infobox physical quantity
| name        = အခိင်
| background  = #E6E6FA
| image       = 
| alt         = 
| caption     = 
| unit_system = သၞောတ် အက်သ်အာင် (SI)
| symbol      = t
| base_units  = [[စက္က]] (s)
| derivation  = 
| dimension   = T
| extensive   = Yes
| intensive   = 
}}

'''အခိင်''' ({{lang-en|Time}}) ဝွံ ဒှ် ဗၞတ်ဗ္ၜတ် ရူပဗေဒ အဓိကမွဲတုဲ၊ ဒှ် အရာမဆက်စပ် ကု လၟေင် အကာဲအရာ မက္တဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ အတိက် (Past)၊ မက္တဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ပစ္စုပ္ပန် (Present) ကေုာံ မသ္ဂောအ်က္တဵုဒှ် ပ္ဍဲ အနာဂတ် (Future) ရ။ ပ္ဍဲကဵု ပရေင်သိပ္ပံ ကေုာံ နှိုတ်မၞိဟ်မ္ဂး အခိင်ဝွံ ဒှ် သဇိုင် သွက်ဂွံ ဗၜတ် လလအ်၊ အခိင်ကာလ ကေုာံ ပြံင်လှာဲဂမၠိုင် ရ။

== ပရေင်ဗၜတ် ကေုာံ ဗၞတ်ဗ္ၜတ် ==
အခိင်ဂှ် ညးဗၜတ်လဝ် နကဵု သၞောတ်နာနာရ။ နကဵု သၞောတ်ဗၜတ်အခိင်ဂၠးတိ (SI base unit) မ္ဂး '''&quot;စက္က&quot;''' (Second) ဂှ် ဒှ် ဗၜတ်သဇိုင် (Base unit) ရ။ 

လၟေင်အခိင် မဇၞော်နူ စက္က တအ်ဂှ် ညးပိုင်ခြာလဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-
* ၆၀ စက္က = ၁ မိနေတ်
* ၆၀ မိနေတ် = ၁ နာဍဳ
* ၂၄ နာဍဳ = ၁ [[တ္ၚဲ]]
* ၇ တ္ၚဲ = ၁ သတ္တဟ
* ၃၀ ဟွံသေင်မ္ဂး ၃၁ တ္ၚဲ = ၁ ဂိတု
* ၃၆၅ ဟွံသေင်မ္ဂး ၃၆၆ တ္ၚဲ = ၁ သၞာံ

သွက်ဂွံ တီ အခိင် ကေုာံ စၟတ်သမ္တီ လၟေင်တ္ၚဲဂှ် ကောန်မၞိဟ်တအ် ကၠောန်ဗဒှ် ကေုာံ စကာကၠုင် နာဍဳ (Clock) ကေုာံ ကြက္ကဒိန် (Calendar) နူကဵု ခေတ်တမၠာတေအ် ရ။

== ပရေင်ရူပဗေဒ (Physics) ==
ပ္ဍဲ ပရေင်ရူပဗေဒမ္ဂး အခိင်ဂှ် ဒှ် '''သၜတ်''' (Dimension) မရနုက်ကဵုပန် မွဲကရောမ် ကု ဗလးပိသၜတ် (3D Space) ရ။ 

အတိုင် သဳအိုရဳ ရေလဳတဳဗဳတဳ (Theory of Relativity) မဖျေဟ်လဝ် နကဵု အစာသိပ္ပံ အာလ်ဗာတ် အာင်သတာင် (Albert Einstein) မ္ဂး အခိင်ဝွံ တန်တဴဒၟံင် လတူ ဒြဟတ်ဓရောတ် (Gravity) ကေုာံ လဟိုင် (Speed) ညးမရံင်တအ်တုဲ၊ အခိင်ဂှ် ဟွံတန်ကြန် (Relative) ဟွံတုပ်သၟဟ် ညးသ္ကအ်ရ။ ဥပမာ - ပ္ဍဲဒၞာဲ ဒြဟတ်ဓရောတ် ထတ်တ် (ဗီုကဵု Black hole) မ္ဂး အခိင်ဝွံ ကွာ်အာ သိုက်သိုက် ရ။

== ဒဿန ကေုာံ လညာတ်ဗုဒ္ဓဘာသာ ==
ပ္ဍဲကဵု လညာတ် ဒဿန ကေုာံ ဘာသာမ္ဂး အခိင်ဝွံ ဒှ်အရာ မဟွံတန်ကြန်မွဲရ။ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲ လညာတ် [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] မ္ဂး သဗ္ဗသင်္ခါရ (အရာမက္တဵုဒှ်လဝ် သီုဖအိုတ်) တအ်ဝွံ က္တဵုဒှ်၊ တန်တဴ ကေုာံ လီုလာ်အာ အတိုင်လၟေင်အခိင်တုဲ၊ ဍေဟ် ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ဓရ် &quot;အနိစ္စ&quot; (Impermanence) ဗွဲမဇြိုဟ်နက် ရ။ 

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[တ္ၚဲ]] (Day)
* [[သၞာံ]] (Year)
* [[ရူပဗေဒ]]

[[ကဏ္ဍ:အခိင်]]
[[ကဏ္ဍ:ရူပဗေဒ]]
[[ကဏ္ဍ:ဗၞတ်ဗ္ၜတ်]]</text>
      <sha1>lalipwxwlpa3x1g8xr8fqfw2d98rdpk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>လၟေင်ဖျေဟ်သတ်အက္ခရ် (-ၜတ်)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10108</id>
    <revision>
      <id>52887</id>
      <timestamp>2026-04-25T09:00:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox language | name          = လၟေင်ဖျေဟ်သတ် (-ၜတ်) | altname       = Consonant cluster with &quot;-bat&quot; | nativename    = ဗီုဖျေဟ်သတ်အက္ခရ်မန် | familycolor   = Sino-Tibetan | states        = လိက်ပတ်မန်၊ သဒ္ဒါမန် | region        = [[ဒေသရးမန်]] | script        = [[အက္ခရ်မန်]]...&quot;</comment>
      <origin>52887</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5441" sha1="lmn7z99797qvp6taxfffnw05ywwfbln" xml:space="preserve">{{Infobox language
| name          = လၟေင်ဖျေဟ်သတ် (-ၜတ်)
| altname       = Consonant cluster with &quot;-bat&quot;
| nativename    = ဗီုဖျေဟ်သတ်အက္ခရ်မန်
| familycolor   = Sino-Tibetan
| states        = လိက်ပတ်မန်၊ သဒ္ဒါမန်
| region        = [[ဒေသရးမန်]]
| script        = [[အက္ခရ်မန်]]
}}

'''လၟေင်ဖျေဟ်သတ်အက္ခရ် (-ၜတ်)''' ဝွံ ဒှ် လၟေင်လဒက်ပ္တန် မလိက်မန် မွဲဗီုပြၚ်တုဲ၊ ဒှ်အရာ မကေတ် က္ဍိုပ်ဗျည်မန် (၃၅) မ ပံင်စုတ် ကု အက္ခရ် &quot;ၜ&quot; (ba) ကေုာံ အက္ခရ် &quot;တ်&quot; (ta-final) ရ။ ပ္ဍဲကဵု ပြကိုဟ်ဗလး ကေုာံ လိက်ဗွဟ်မန်တြေံတအ်မ္ဂး သွက်ကောန်ၚာ် ကေုာံ ကောန်သင်တအ် ဂွံလေပ်ကၠိုဟ်ခၠင် ပရေင်ဖျေဟ်သတ်၊ ပံင်မလိက် ကေုာံ ပ္တိတ်ရမျှာင်ဂှ် ညးဖျေဟ်လဝ် ဇယားလၟေင် အိုတ်သီု ၃၅ မ ရ။

== ဇယားလၟေင် သတ်အက္ခရ် ==
အတိုင်လၟေင် ဝဂ် (Varga) ဗျည်မန် ၃၅ မ ဂှ် ယဝ်ရ ဖျေဟ်သတ် ကု &quot;ၜတ်&quot; မ္ဂး ဂွံဆဵုကေတ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ-

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; width: 100%; font-size: 110%;&quot;
|+ လၟေင်ဖျေဟ်သတ် မၞုံကဵု (-ၜတ်)
|- style=&quot;background-color: #E6E6FA;&quot;
! ဝဂ် (Varga) !! colspan=&quot;5&quot; | လၟေင်မလိက်ဂမၠိုင်
|-
| '''က - ဝဂ်''' || ကၜတ် || ခၜတ် || ဂၜတ် || ဃၜတ် || ၚၜတ်
|-
| '''စ - ဝဂ်''' || စၜတ် || ဆၜတ် || ဇၜတ် || ဇျၜတ် || ညၜတ်
|-
| '''ဋ - ဝဂ်''' || ဋၜတ် || ဌၜတ် || ဍၜတ် || ဎၜတ် || ဏၜတ်
|-
| '''တ - ဝဂ်''' || တၜတ် || ထၜတ် || ဒၜတ် || ဓၜတ် || နၜတ်
|-
| '''ပ - ဝဂ်''' || ပၜတ် || ဖၜတ် || ဗၜတ် || ဘၜတ် || မၜတ်
|-
| '''အဝဂ်''' || ယၜတ် || ရၜတ် || လၜတ် || ဝၜတ် || သၜတ်
|-
| '''အဝဂ် (ဆက်)''' || ဟၜတ် || ဠၜတ် || ၜၜတ် || အၜတ် || ၝၜတ်
|}
*(တင်စၟတ် - လိက်မၞးမပလံင်လဝ် &quot;ဇၜ&quot; ဂှ် ဍာံဍာံမ္ဂး ဒးဒှ် &quot;ဇၜတ်&quot; တုဲ အဲဍိက် ပလေဝ်စုတ်လဝ်ကဵု ပ္ဍဲဇယားဏအ်ရအဴ။)*

== ပရေင်ပ္တိတ်ရမျှာင် ကေုာံ သံယောဂ (Phonology) ==
ပ္ဍဲကဵု သဒ္ဒါမန်မ္ဂး လဒက်ပ္တန် မလိက် &quot;ဗျည် + ၜ + တ်&quot; ဝွံ ဒှ် လဒက်ပ္တန် ၜါရမျှာင် (Sesquisyllable) ဟွံသေင်မ္ဂး ဗျည်က္ဍိုပ် ဆက်စပ် (Consonant cluster) ရ။ 
* '''ဗျည်ဂတ:''' (ဥပမာ - က၊ ဗ၊ သ) တအ်ဂှ် ဒှ် က္ဍိုပ်ဗျည် (Presyllable) တုဲ မလေပ်ပ္တိတ် ရမျှာင်သာသာ (ə) ရ။
* '''ဗျည်လက္ကရဴ:''' &quot;ၜတ်&quot; ဂှ် ဒှ် ရမျှာင်အဓိက (Main syllable) တုဲ မလေပ်ပ္တိတ် ရမျှာင်ဖ္ဍိုက် ရ။ 

== ဝေါဟာရ မစကာလဝ် ဍာံဍာံဂမၠိုင် ==
ၜိုန်ရ ပ္ဍဲပြကိုဟ်ဗလး ဖျေဟ်လဝ် လၟေင်သတ်အက္ခရ် ၃၅ မ ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင် သွက်ဂွံ ဖ္ဍောတ်ဗ္တောန်ကီုလေဝ်၊ ပ္ဍဲကဵု လိက်ပတ် ကေုာံ မအရေဝ်မန် လၟေင်တ္ၚဲဂှ် မလိက် မၞုံအဓိပ္ပါယ် ဍာံဍာံတအ်ဂှ် နွံဆ ဗွဲမအောန်ရ။ ဝေါဟာရ မစကာဂၠိုင်တအ်ဂှ်-

* '''ဗၜတ်''' (Measurement): အရာသွက်ဂွံ ၜတ်ကၞာတ်။ (ဥပမာ - ဗၞတ်ဗ္ၜတ်၊ တိုင်ဗၜတ်)။
* '''သၜတ်''' (Dimension / To wipe): အတိုင်းအတာ ရူပဗေဒ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ပွမသ္အးဇ္ၚး နကဵုယာတ်။ (ဥပမာ - သၜတ်လဝ် ဍာ်ရသာ်)။
* '''ခၜတ်''' (To pinch / To pluck): ပွမရပ်ကေတ် နကဵု လပုဟ်တဲ။

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[အက္ခရ်မန်]]
* [[သဒ္ဒါမန်]]
* [[ဗၞတ်ဗ္ၜတ်]] (Dimension)

[[ကဏ္ဍ:အက္ခရ်မန်]]
[[ကဏ္ဍ:သဒ္ဒါမန်]]
[[ကဏ္ဍ:အရေဝ်ဘာသာမန်]]</text>
      <sha1>lmn7z99797qvp6taxfffnw05ywwfbln</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52888</id>
      <parentid>52887</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T09:03:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52888</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5166" sha1="058h5s3gosdjd2r0o709qrk5e8oj20m" xml:space="preserve">{{Infobox language
| name          = လၟေင်ဖျေဟ်သတ် (-ၜတ်)
| altname       = Consonant cluster with &quot;-bat&quot;
| nativename    = ဗီုဖျေဟ်သတ်အက္ခရ်မန်
| familycolor   = Sino-Tibetan
| states        = လိက်ပတ်မန်၊ သဒ္ဒါမန်
| region        = [[ဒေသရးမန်]]
| script        = [[အက္ခရ်မန်]]
}}

'''လၟေင်ဖျေဟ်သတ်အက္ခရ် (-ၜတ်)''' ဝွံ ဒှ် လၟေင်လဒက်ပ္တန် မလိက်မန် မွဲဗီုပြၚ်တုဲ၊ ဒှ်အရာ မကေတ် က္ဍိုပ်ဗျည်မန် (၃၅) မ ပံင်စုတ် ကု အက္ခရ် &quot;ၜ&quot; (ba) ကေုာံ အက္ခရ် &quot;တ်&quot; (ta-final) ရ။ ပ္ဍဲကဵု ပြကိုဟ်ဗလး ကေုာံ လိက်ဗွဟ်မန်တြေံတအ်မ္ဂး သွက်ကောန်ၚာ် ကေုာံ ကောန်သင်တအ် ဂွံလေပ်ကၠိုဟ်ခၠင် ပရေင်ဖျေဟ်သတ်၊ ပံင်မလိက် ကေုာံ ပ္တိတ်ရမျှာင်ဂှ် ညးဖျေဟ်လဝ် ဇအင်လၟေင် အိုတ်သီု ၃၅ မ ရ။

== ဇယားလၟေင် သတ်အက္ခရ် ==
အတိုင်လၟေင် ဝဂ် (Varga) ဗျည်မန် ၃၅ မ ဂှ် ယဝ်ရ ဖျေဟ်သတ် ကု &quot;ၜတ်&quot; မ္ဂး ဂွံဆဵုကေတ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ-

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; width: 100%; font-size: 110%;&quot;
|+ လၟေင်ဖျေဟ်သတ် မၞုံကဵု (-ၜတ်)
|- style=&quot;background-color: #E6E6FA;&quot;
! ဝဂ် (Varga) !! colspan=&quot;5&quot; | လၟေင်မလိက်ဂမၠိုင်
|-
| '''က - ဝဂ်''' || ကၜတ် || ခၜတ် || ဂၜတ် || ဃၜတ် || ၚၜတ်
|-
| '''စ - ဝဂ်''' || စၜတ် || ဆၜတ် || ဇၜတ် || ဇျၜတ် || ညၜတ်
|-
| '''ဋ - ဝဂ်''' || ဋၜတ် || ဌၜတ် || ဍၜတ် || ဎၜတ် || ဏၜတ်
|-
| '''တ - ဝဂ်''' || တၜတ် || ထၜတ် || ဒၜတ် || ဓၜတ် || နၜတ်
|-
| '''ပ - ဝဂ်''' || ပၜတ် || ဖၜတ် || ဗၜတ် || ဘၜတ် || မၜတ်
|-
| '''အဝဂ်''' || ယၜတ် || ရၜတ် || လၜတ် || ဝၜတ် || သၜတ်
|-
| '''အဝဂ် (ဆက်)''' || ဟၜတ် || ဠၜတ် || ၜၜတ် || အၜတ် || ၝၜတ်
|}
*

== ပရေင်ပ္တိတ်ရမျှာင် ကေုာံ သံယောဂ (Phonology) ==
ပ္ဍဲကဵု သဒ္ဒါမန်မ္ဂး လဒက်ပ္တန် မလိက် &quot;ဗျည် + ၜ + တ်&quot; ဝွံ ဒှ် လဒက်ပ္တန် ၜါရမျှာင် (Sesquisyllable) ဟွံသေင်မ္ဂး ဗျည်က္ဍိုပ် ဆက်စပ် (Consonant cluster) ရ။ 
* '''ဗျည်ဂတ:''' (ဥပမာ - က၊ ဗ၊ သ) တအ်ဂှ် ဒှ် က္ဍိုပ်ဗျည် (Presyllable) တုဲ မလေပ်ပ္တိတ် ရမျှာင်သာသာ (ə) ရ။
* '''ဗျည်လက္ကရဴ:''' &quot;ၜတ်&quot; ဂှ် ဒှ် ရမျှာင်အဓိက (Main syllable) တုဲ မလေပ်ပ္တိတ် ရမျှာင်ဖ္ဍိုက် ရ။ 

== ဝေါဟာရ မစကာလဝ် ဍာံဍာံဂမၠိုင် ==
ၜိုန်ရ ပ္ဍဲပြကိုဟ်ဗလး ဖျေဟ်လဝ် လၟေင်သတ်အက္ခရ် ၃၅ မ ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင် သွက်ဂွံ ဖ္ဍောတ်ဗ္တောန်ကီုလေဝ်၊ ပ္ဍဲကဵု လိက်ပတ် ကေုာံ မအရေဝ်မန် လၟေင်တ္ၚဲဂှ် မလိက် မၞုံအဓိပ္ပါယ် ဍာံဍာံတအ်ဂှ် နွံဆ ဗွဲမအောန်ရ။ ဝေါဟာရ မစကာဂၠိုင်တအ်ဂှ်-

* '''ဗၜတ်''' (Measurement): အရာသွက်ဂွံ ၜတ်ကၞာတ်။ (ဥပမာ - ဗၞတ်ဗ္ၜတ်၊ တိုင်ဗၜတ်)။
* '''သၜတ်''' (Dimension / To wipe): (အတိုင်းအတာ) ရူပဗေဒ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ပွမသ္အးဇ္ၚး နကဵုယာတ်။ (ဥပမာ - သၜတ်လဝ် ဍာ်ရသာ်)။
* '''ခၜတ်''' (To pinch / To pluck): ပွမရပ်ကေတ် နကဵု လပုဟ်တဲ။

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[အက္ခရ်မန်]]
* [[သဒ္ဒါမန်]]
* [[ဗၞတ်ဗ္ၜတ်]] (Dimension)

[[ကဏ္ဍ:အက္ခရ်မန်]]
[[ကဏ္ဍ:သဒ္ဒါမန်]]
[[ကဏ္ဍ:အရေဝ်ဘာသာမန်]]</text>
      <sha1>058h5s3gosdjd2r0o709qrk5e8oj20m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ရမျှာင်ဗေဒမန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10109</id>
    <revision>
      <id>52889</id>
      <timestamp>2026-04-25T09:06:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox language|name=ရမျှာင်ဗေဒမန်|altname=Mon Phonology|nativename=ပရေင်လ္ၚတ် ရမျှာင်အရေဝ်မန်|familycolor=Austroasiatic|states=သိပ္ပံအရေဝ်ဘာသာ၊ သဒ္ဒါမန်|region=[[ဒေသရးမန်]]|script=[[အက္ခရ်မန်]]}}'''ရမျှာင်ဗေဒမန်''' ({{lang-en|Mon pho...&quot;</comment>
      <origin>52889</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6128" sha1="jmlcm4ta89m5cdrlrrpc5292r4yikzs" xml:space="preserve">{{Infobox language|name=ရမျှာင်ဗေဒမန်|altname=Mon Phonology|nativename=ပရေင်လ္ၚတ် ရမျှာင်အရေဝ်မန်|familycolor=Austroasiatic|states=သိပ္ပံအရေဝ်ဘာသာ၊ သဒ္ဒါမန်|region=[[ဒေသရးမန်]]|script=[[အက္ခရ်မန်]]}}'''ရမျှာင်ဗေဒမန်''' ({{lang-en|Mon phonology}}) ဝွံ ဒှ်ပရေင်လ္ၚတ် သၞောတ်ရမျှာင် အရေဝ်ဘာသာမန် မပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံအရေဝ် အဝ်သတြောအေရှတေတ် (Austroasiatic language family) ရ။ တင်တၟေင် အရေဝ်မန်ဂှ် ဟွံမဲ ကု သၞောတ်ရမျှာင်တိုန်စှ်ေ (Tonal system) ဗီုကဵု ဘာသာဗၟာ ဟွံသေင်မ္ဂး ဘာသာသေံတုဲ၊ ဍေဟ် စကာ '''သၞောတ်ကဆံင်ရမျှာင်''' (Register system) မတွံဂး ရမျှာင်သာ (Clear register) ကေုာံ ရမျှာင်ဇြိုဟ် (Breathy register) ရ။

== သၞောတ် ကဆံင်ရမျှာင် (Register System) ==
ပ္ဍဲကဵု ရမျှာင်ဗေဒမန်မ္ဂး အရာအဓိကအိုတ်ဂှ် ဒှ် သၞောတ်ကဆံင်ရမျှာင် ၜါသာ် ရ။ လၟေင် အက္ခရ်ဗျည်မန် ၃၅ မ ဂှ် ညးပါ်လဝ် နကဵု ရမျှာင်ၜါသာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-

# '''ရမျှာင်သာ (First Register / Clear Voice):'''

:* ဒှ် ကဆံင်ရမျှာင် မပ္တိတ် နကဵု ရမျှာင်သာ၊ ကေက် ကေုာံ မၞုံကဵု ရမျှာင်လတူ။
:* ဗျည်မၞုံကဵု ရမျှာင်သာဂမၠိုင်ဂှ် ဒှ် ဗျည်ဟွံမဲရမျှာင် (Voiceless consonants) တမ်မူလ မပ္တံကဵု - '''က၊ ခ၊ ၚ၊ စ၊ ဆ၊ ဋ၊ ဌ၊ ဍ၊ ဎ၊ ဏ၊ တ၊ ထ၊ ပ၊ ဖ၊ ၜ၊ အ၊ ၝ''' တအ်ရ။

# '''ရမျှာင်ဇြိုဟ် (Second Register / Breathy Voice):'''

:* ဒှ် ကဆံင်ရမျှာင် မပ္တိတ် နကဵု ရမျှာင်ဇြိုဟ်၊ ဇြိုင် ကေုာံ မၞုံကဵု ဓါတ်ကျာပ္ဍဲကအ် (Breathy/Murmured)။
:* ဗျည်မၞုံကဵု ရမျှာင်ဇြိုဟ်ဂမၠိုင်ဂှ် ဒှ် ဗျည်မၞုံရမျှာင် (Voiced consonants) တမ်မူလ မပ္တံကဵု - '''ဂ၊ ဃ၊ ဇ၊ ဇျ၊ ည၊ ဒ၊ ဓ၊ န၊ ဗ၊ ဘ၊ မ၊ ယ၊ ရ၊ လ၊ ဝ၊ သ၊ ဟ၊ ဠ''' တအ်ရ။

== ဗျည်ဂမၠိုင် (Consonants) ==
သၞောတ်ဗျည်မန်ဂှ် ဍိုက်ပေင်တဴ ကု လဒက်ပ္တန် ဗျည်နာနာသာ်ရ။ ပါယ်နူ ဗျည်မၞုံကဵု ရမျှာင်သာ ကေုာံ ရမျှာင်ဇြိုဟ်တုဲ၊ အရေဝ်မန်ဂှ် သီုနွံကဵု ဗျည်မပ္တိတ်ရမျှာင် နူကအ် (Glottalized consonants) ဗီုကဵု '''&quot;ၜ&quot;''' (Implosive bilabial stop) ကေုာံ '''&quot;ဍ&quot;''' (Implosive alveolar stop) တအ် မဒှ် ရမျှာင်တၟေင် မဟွံမဲ ပ္ဍဲအရေဝ်ဘာသာ ဝုတ်ဒိုဟ်တအ် ရ။

== သရဂမၠိုင် (Vowels) ==
အရေဝ်မန်ဝွံ နွံကဵု သၞောတ်သရ မလှဲလးဗွဲမလောန်ရ။ သရ ပ္ဍဲအရေဝ်မန်တအ်ဂှ် တန်တဴဒၟံင် လတူ ကဆံင်ရမျှာင် ဗျည်ဂတ (Initial consonant) ဂှ်ရ။

* ယဝ်ရ သရဂှ် ပံင်ကဵု ဗျည်ရမျှာင်သာ (ဥပမာ - က) မ္ဂး၊ သရဂှ် ပ္တိတ်ရမျှာင် ပံက်ပံက် ကေုာံ သာသာ (ဥပမာ - ကာ = /ka/)။
* ယဝ်ရ သရဂှ် ပံင်ကဵု ဗျည်ရမျှာင်ဇြိုဟ် (ဥပမာ - ဂ) မ္ဂး၊ သရဂှ် ပြံင်လှာဲအာ ရမျှာင်တုဲ ပ္တိတ်ရမျှာင် ဇြိုဟ်ဟ် (ဥပမာ - ဂာ = /kɛ̀a/ ဟွံသေင်မ္ဂး /kèa/)။

== လဒက်ပ္တန် ပိုဒ်ရမျှာင် (Syllable Structure) ==
လဒက်ပ္တန် ပိုဒ်ရမျှာင် (Syllable) အရေဝ်မန်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် မလေပ်ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု သၞောတ် C(C)V(C) မတွံဂး ဗျည်-သရ-ဗျည် ရ။

ပါယ်နူဏအ်တုဲ လက္ချန်တၟေင် ရမျှာင်ဗေဒမန်ဂှ် ဒှ် လဒက်ပ္တန် '''ၜါရမျှာင် (Sesquisyllable)''' ဟွံသေင်မ္ဂး မၞုံကဵု ဗျည်က္ဍိုပ် (Minor syllable / Presyllable) ရ။

* '''ဥပမာ:''' မအရေဝ် &quot;ကမၠောန်&quot; (kəmlon) ဟွံသေင်မ္ဂး &quot;ဗ္တောန်&quot; (pəton) တအ်ဝွံ မၞုံကဵု ရမျှာင်ဗျည်ဂတ မပ္တိတ်သာသာ (ə) တုဲ ဗက်လက္ကရဴ နကဵု ရမျှာင်အဓိက (Main syllable) မွဲ ရ။

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==

* [[သဒ္ဒါမန်]]
* [[အက္ခရ်မန်]]
* [[အရေဝ်ဘာသာမန်]]</text>
      <sha1>jmlcm4ta89m5cdrlrrpc5292r4yikzs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52890</id>
      <parentid>52889</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T09:07:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် */</comment>
      <origin>52890</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6288" sha1="joz81no1h3yjxjotjrxrqrcan560y1a" xml:space="preserve">{{Infobox language|name=ရမျှာင်ဗေဒမန်|altname=Mon Phonology|nativename=ပရေင်လ္ၚတ် ရမျှာင်အရေဝ်မန်|familycolor=Austroasiatic|states=သိပ္ပံအရေဝ်ဘာသာ၊ သဒ္ဒါမန်|region=[[ဒေသရးမန်]]|script=[[အက္ခရ်မန်]]}}'''ရမျှာင်ဗေဒမန်''' ({{lang-en|Mon phonology}}) ဝွံ ဒှ်ပရေင်လ္ၚတ် သၞောတ်ရမျှာင် အရေဝ်ဘာသာမန် မပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံအရေဝ် အဝ်သတြောအေရှတေတ် (Austroasiatic language family) ရ။ တင်တၟေင် အရေဝ်မန်ဂှ် ဟွံမဲ ကု သၞောတ်ရမျှာင်တိုန်စှ်ေ (Tonal system) ဗီုကဵု ဘာသာဗၟာ ဟွံသေင်မ္ဂး ဘာသာသေံတုဲ၊ ဍေဟ် စကာ '''သၞောတ်ကဆံင်ရမျှာင်''' (Register system) မတွံဂး ရမျှာင်သာ (Clear register) ကေုာံ ရမျှာင်ဇြိုဟ် (Breathy register) ရ။

== သၞောတ် ကဆံင်ရမျှာင် (Register System) ==
ပ္ဍဲကဵု ရမျှာင်ဗေဒမန်မ္ဂး အရာအဓိကအိုတ်ဂှ် ဒှ် သၞောတ်ကဆံင်ရမျှာင် ၜါသာ် ရ။ လၟေင် အက္ခရ်ဗျည်မန် ၃၅ မ ဂှ် ညးပါ်လဝ် နကဵု ရမျှာင်ၜါသာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-

# '''ရမျှာင်သာ (First Register / Clear Voice):'''

:* ဒှ် ကဆံင်ရမျှာင် မပ္တိတ် နကဵု ရမျှာင်သာ၊ ကေက် ကေုာံ မၞုံကဵု ရမျှာင်လတူ။
:* ဗျည်မၞုံကဵု ရမျှာင်သာဂမၠိုင်ဂှ် ဒှ် ဗျည်ဟွံမဲရမျှာင် (Voiceless consonants) တမ်မူလ မပ္တံကဵု - '''က၊ ခ၊ ၚ၊ စ၊ ဆ၊ ဋ၊ ဌ၊ ဍ၊ ဎ၊ ဏ၊ တ၊ ထ၊ ပ၊ ဖ၊ ၜ၊ အ၊ ၝ''' တအ်ရ။

# '''ရမျှာင်ဇြိုဟ် (Second Register / Breathy Voice):'''

:* ဒှ် ကဆံင်ရမျှာင် မပ္တိတ် နကဵု ရမျှာင်ဇြိုဟ်၊ ဇြိုင် ကေုာံ မၞုံကဵု ဓါတ်ကျာပ္ဍဲကအ် (Breathy/Murmured)။
:* ဗျည်မၞုံကဵု ရမျှာင်ဇြိုဟ်ဂမၠိုင်ဂှ် ဒှ် ဗျည်မၞုံရမျှာင် (Voiced consonants) တမ်မူလ မပ္တံကဵု - '''ဂ၊ ဃ၊ ဇ၊ ဇျ၊ ည၊ ဒ၊ ဓ၊ န၊ ဗ၊ ဘ၊ မ၊ ယ၊ ရ၊ လ၊ ဝ၊ သ၊ ဟ၊ ဠ''' တအ်ရ။

== ဗျည်ဂမၠိုင် (Consonants) ==
သၞောတ်ဗျည်မန်ဂှ် ဍိုက်ပေင်တဴ ကု လဒက်ပ္တန် ဗျည်နာနာသာ်ရ။ ပါယ်နူ ဗျည်မၞုံကဵု ရမျှာင်သာ ကေုာံ ရမျှာင်ဇြိုဟ်တုဲ၊ အရေဝ်မန်ဂှ် သီုနွံကဵု ဗျည်မပ္တိတ်ရမျှာင် နူကအ် (Glottalized consonants) ဗီုကဵု '''&quot;ၜ&quot;''' (Implosive bilabial stop) ကေုာံ '''&quot;ဍ&quot;''' (Implosive alveolar stop) တအ် မဒှ် ရမျှာင်တၟေင် မဟွံမဲ ပ္ဍဲအရေဝ်ဘာသာ ဝုတ်ဒိုဟ်တအ် ရ။

== သရဂမၠိုင် (Vowels) ==
အရေဝ်မန်ဝွံ နွံကဵု သၞောတ်သရ မလှဲလးဗွဲမလောန်ရ။ သရ ပ္ဍဲအရေဝ်မန်တအ်ဂှ် တန်တဴဒၟံင် လတူ ကဆံင်ရမျှာင် ဗျည်ဂတ (Initial consonant) ဂှ်ရ။

* ယဝ်ရ သရဂှ် ပံင်ကဵု ဗျည်ရမျှာင်သာ (ဥပမာ - က) မ္ဂး၊ သရဂှ် ပ္တိတ်ရမျှာင် ပံက်ပံက် ကေုာံ သာသာ (ဥပမာ - ကာ = /ka/)။
* ယဝ်ရ သရဂှ် ပံင်ကဵု ဗျည်ရမျှာင်ဇြိုဟ် (ဥပမာ - ဂ) မ္ဂး၊ သရဂှ် ပြံင်လှာဲအာ ရမျှာင်တုဲ ပ္တိတ်ရမျှာင် ဇြိုဟ်ဟ် (ဥပမာ - ဂာ = /kɛ̀a/ ဟွံသေင်မ္ဂး /kèa/)။

== လဒက်ပ္တန် ပိုဒ်ရမျှာင် (Syllable Structure) ==
လဒက်ပ္တန် ပိုဒ်ရမျှာင် (Syllable) အရေဝ်မန်ဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် မလေပ်ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု သၞောတ် C(C)V(C) မတွံဂး ဗျည်-သရ-ဗျည် ရ။

ပါယ်နူဏအ်တုဲ လက္ချန်တၟေင် ရမျှာင်ဗေဒမန်ဂှ် ဒှ် လဒက်ပ္တန် '''ၜါရမျှာင် (Sesquisyllable)''' ဟွံသေင်မ္ဂး မၞုံကဵု ဗျည်က္ဍိုပ် (Minor syllable / Presyllable) ရ။

* '''ဥပမာ:''' မအရေဝ် &quot;ကမၠောန်&quot; (kəmlon) ဟွံသေင်မ္ဂး &quot;ဗ္တောန်&quot; (pəton) တအ်ဝွံ မၞုံကဵု ရမျှာင်ဗျည်ဂတ မပ္တိတ်သာသာ (ə) တုဲ ဗက်လက္ကရဴ နကဵု ရမျှာင်အဓိက (Main syllable) မွဲ ရ။

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==

* [[သဒ္ဒါမန်]]
* [[အက္ခရ်မန်]]
* [[အရေဝ်ဘာသာမန်]]

[[ကဏ္ဍ:အရေဝ်ဘာသာမန်]] [[ကဏ္ဍ:သဒ္ဒါမန်]] [[ကဏ္ဍ:သိပ္ပံအရေဝ်ဘာသာ]]</text>
      <sha1>joz81no1h3yjxjotjrxrqrcan560y1a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အရေဝ်ဘာသာ မဟွံမဲ ကုသၞောတ်ကောဒ်သာ်ဂကောံ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10110</id>
    <revision>
      <id>52895</id>
      <timestamp>2026-04-25T09:15:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox language | name          = အရေဝ်ဘာသာ မဟွံမဲ ကုသၞောတ်သာ် | altname       = Languages without family color codes | nativename    = အရေဝ်ဘာသာ မတန်တဴအလဵုဇကု ကေုာံ မဟွံပါ်လဝ်ကဏ္ဍ | familycolor   = isolate | states        = သိပ္ပံအရေဝ်ဘာသာ၊ ဝဳက...&quot;</comment>
      <origin>52895</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7823" sha1="sge2y2zutauy9eghmgea1jaqxjgd2wm" xml:space="preserve">{{Infobox language
| name          = အရေဝ်ဘာသာ မဟွံမဲ ကုသၞောတ်သာ်
| altname       = Languages without family color codes
| nativename    = အရေဝ်ဘာသာ မတန်တဴအလဵုဇကု ကေုာံ မဟွံပါ်လဝ်ကဏ္ဍ
| familycolor   = isolate
| states        = သိပ္ပံအရေဝ်ဘာသာ၊ ဝဳကဳပဳဒဳယာ
| region        = အလုံဂၠးတိ
| script        = နာနာသာ်
}}

'''အရေဝ်ဘာသာ မဟွံမဲ ကုသၞောတ်ကောဒ်သာ်ဂကောံ''' ({{lang-en|Languages without family color codes}}) ဝွံ ပ္ဍဲကဵု ပရေင်လ္ၚတ် သိပ္ပံအရေဝ်ဘာသာ (Linguistics) ကေုာံ ထာမ်ပလိက် ဝဳကဳပဳဒဳယာမ္ဂး ဒှ် ဂကူအရေဝ်ဘာသာ မဟွံပါလုပ် ပ္ဍဲ ဂကောံအရေဝ်ဘာသာ ဇၞော်ဂမၠိုင် (Major language families) ရ။ 

ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာဝွံ ညးစၟတ်သမ္တီလဝ် သာ် (Color codes) သွက် ဂကောံအရေဝ်ဘာသာဂမၠိုင်ရ။ ဥပမာ - အရေဝ်မန် မပါလုပ် ပ္ဍဲ ဂကောံအဝ်သတြောအေရှတေတ် (Austroasiatic) မ္ဂး ဂွံသာ်မွဲသာ်၊ ဂကောံအရေဝ် အေန်ဒဝ်-ဥရောပ (Indo-European) မ္ဂး ဂွံသာ်မွဲသာ် ရ။ ဆဂး အရေဝ်ဘာသာ လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူ ဟွံဆက်စပ် ကု အရေဝ်လဵုမွဲတုဲ ဟွံမဲ ကု သၞောတ်သာ်ဂကောံတအ် ရ။

== ဂကူအရေဝ်ဘာသာ မဟွံမဲ ကုသာ်ဂကောံဂမၠိုင် ==
အရေဝ်ဘာသာ မဟွံမဲ ကု သာ်ဂကောံ (ဟွံသေင်မ္ဂး မစကာ သာ်ပတေင်/သာ်ဖျိုဟ်ဟ်) တအ်ဂှ် ညးပါ်လဝ် ကဏ္ဍ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-

=== ၁။ အရေဝ်ဘာသာ မတန်တဴအလဵုဇကု (Language Isolates) ===
ဒှ် အရေဝ်ဘာသာ မဟွံဆက်စပ် ကု အရေဝ်ဘာသာ တၞဟ်လဵုမွဲ ပ္ဍဲလတူဂၠးတိဏအ်ရ။ အရေဝ်ဘာသာတအ်ဏအ်ဂှ် တန်တဴဒၟံင် ကေတ်တ်တုဲ ဟွံမဲ ကု ဂကောံအရေဝ်ဘာသာရ။
* '''ဥပမာ:''' ဘာသာကိုဝ်ရဳယျာ (Korean)၊ ဘာသာဗာတ် (Basque - ပ္ဍဲ ဍုင်သပိန်)၊ ဘာသာအာင်နူ (Ainu - ပ္ဍဲ ဂျပါန်) ကေုာံ ဘာသာသုမေရဳယျာန် (Sumerian - ခေတ်တမၠာ)။
* '''ကောဒ်သာ် ဝဳကဳ:''' ဗွဲမဂၠိုင် ညးစကာ ကောဒ် `isolate` ရ။

=== ၂။ အရေဝ်ဘာသာ မဟွံပါ်လဝ်ကဏ္ဍ (Unclassified Languages) ===
ဒှ် အရေဝ်ဘာသာ မဟွံမဲ တင်ဂၞင် လိက်ပတ် ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင် သွက်ဂွံ လ္ၚတ် ပါ်ကဏ္ဍရ။ ဗွဲမဂၠိုင် ဒှ် အရေဝ်ဘာသာ မကၠေအ်ကၠက်အာလဝ် နူခေတ်တမၠာတေအ် ရ။
* '''ဥပမာ:''' အရေဝ်ဘာသာ ဂကူရးတမ်မူလ လ္ၚဵု ပ္ဍဲ အမေရိကသၠုင်ကျာ ဟွံသေင်မ္ဂး အာဖရိက။
* '''ကောဒ်သာ် ဝဳကဳ:''' ညးစကာ ကောဒ် `unclassified` ရ။

=== ၃။ အရေဝ်ဘာသာ မခၞံဗဒှ်လဝ် (Constructed Languages) ===
ဒှ် အရေဝ်ဘာသာ သဘာဝ ဟွံသေင်တုဲ၊ ဒှ် အရေဝ်ဘာသာ ကောန်မၞိဟ်တအ် ဖန်ဗဒှ် ခၞံလဝ် နကဵုသၞောတ်ဝ်တၟိ ရ။
* '''ဥပမာ:''' ဘာသာအေက်သပရန်တဝ် (Esperanto)၊ ဘာသာအဳဒဝ် (Ido)၊ ဟွံသေင်မ္ဂး အရေဝ်ဘာသာ ပ္ဍဲ ရုပ်ဒမျိုင်နာနာ (ဥပမာ - ဘာသာ Dothraki, Elvish)။
* '''ကောဒ်သာ် ဝဳကဳ:''' ညးစကာ ကောဒ် `constructed` ဟွံသေင်မ္ဂး `conlang` ရ။

=== ၄။ အရေဝ်ဘာသာ ပိဂျေန် ကေုာံ ကရေအဝ် (Pidgins and Creoles) ===
ဒှ် အရေဝ်ဘာသာ မက္တဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵု ပရေင်ပံင်နှဴ အရေဝ်ဘာသာ ၜါ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂၠိုင်နူ ၜါသာ်ရ။ ဟိုတ်နူ တမ်မူလ ပြံက်ပြဳဒၟံင်တုဲ စုတ်လဝ် ပ္ဍဲ ဂကောံအရေဝ် မွဲဓဝ် ဟွံဂွံရ။
* '''ဥပမာ:''' ဘာသာ တံက်ပဳသေန် (Tok Pisin - ပ္ဍဲ ဍုင်ပါပူဝါနျူဂဳနဳ)၊ ဘာသာ ဟေတဳကရေအဝ် (Haitian Creole)။
* '''ကောဒ်သာ် ဝဳကဳ:''' ညးစကာ ကောဒ် `creole` ဟွံသေင်မ္ဂး `pidgin` ရ။

=== ၅။ အရေဝ်သင်္ကေတတဲ (Sign Languages) ===
ဒှ် အရေဝ်ဘာသာ ညးကတိုင်/ညးဟွံမိင်ရမျှာင်တအ် မစကာ သွက်ဂွံ ဆက်ဆောံ နကဵု သင်္ကေတတဲ ရ။ အရေဝ်တအ်ဏအ်လေဝ် ဟွံပါလုပ် ပ္ဍဲ ဂကောံအရေဝ်ဘာသာ မဟီုပ္တိတ်ရမျှာင် (Spoken languages) တအ်ရ။
* '''ဥပမာ:''' အရေဝ်သင်္ကေတတဲ အမေရိကာန် (ASL)။
* '''ကောဒ်သာ် ဝဳကဳ:''' ညးစကာ ကောဒ် `sign` ရ။

== လဒက်ပ္တန် ထာမ်ပလိက် (Template Usage) ==
ပ္ဍဲကဵု ထာမ်ပလိက် `{{Infobox language}}` ဂှ် ယဝ်ရ အရေဝ်ဘာသာမွဲမွဲ ဒှ် အရေဝ်ဘာသာ မဟွံမဲ ကုဂကောံမ္ဂး ပ္ဍဲဒၞာဲ `familycolor` ဂှ် စၞးမစုတ် ယၟုဂကောံ (ဥပမာ Austroasiatic) ဂှ်၊ ညးစုတ်လဝ် `isolate`, `unclassified`, ဟွံသေင်မ္ဂး `constructed` တုဲ အရံင်သာ်ဍေဟ်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် မလေပ်မံက်ကၠုင် နကဵု သာ်ပတေင် (Grey) ဟွံသေင်မ္ဂး သာ်အရံင်ဖျိုဟ်ဟ် ရ။

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[သိပ္ပံအရေဝ်ဘာသာ]] (Linguistics)
* [[ဂကောံအရေဝ်ဘာသာဂမၠိုင်]] (Language families)
* [[အရေဝ်ဘာသာမန်]]

[[ကဏ္ဍ:သိပ္ပံအရေဝ်ဘာသာ]]
[[ကဏ္ဍ:အရေဝ်ဘာသာဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ဝဳကဳပဳဒဳယာ ထာမ်ပလိက်]]</text>
      <sha1>sge2y2zutauy9eghmgea1jaqxjgd2wm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>စရင်သရုပ်သင်လုပ်ဒ္ဂိုန် ရာမညနိကာယ (၂၀၂၅)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10111</id>
    <revision>
      <id>52898</id>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;&lt;nowiki&gt;{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&lt;/nowiki&gt;  &lt;nowiki&gt;|+ '''&lt;/nowiki&gt;စရင်သင်လုပ်ဒွိုန် ရာမညနိကာယ (၂၀၂၅)&lt;nowiki&gt;'''&lt;/nowiki&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;  |- style=&quot;background-color: #E6E6FA;&quot;  ! လၟေင် !! ယၟု - ရး/ ပွိုင်ဍုင် / ခရိုင် !! ဂၞန် Code !! လၟိဟ်ဘ...&quot;</comment>
      <origin>52898</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3929" sha1="tca4luhyg1ujn60pybjnrjqs4i03y6g" xml:space="preserve">&lt;nowiki&gt;{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&lt;/nowiki&gt;

&lt;nowiki&gt;|+ '''&lt;/nowiki&gt;စရင်သင်လုပ်ဒွိုန် ရာမညနိကာယ (၂၀၂၅)&lt;nowiki&gt;'''&lt;/nowiki&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/nowiki&gt;

|- style=&quot;background-color: #E6E6FA;&quot;

! လၟေင် !! ယၟု - ရး/ ပွိုင်ဍုင် / ခရိုင် !! ဂၞန် Code !! လၟိဟ်ဘာ !! လၟိဟ်ခမဳ !! လၟိဟ်သာမဏဳ !! ပံင်လၟိဟ်သင်

|-

| ၁ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ရးအင်ဝ (မာန္တလေဝ်) || ၀၁ || ၅ || ၉ || ၁ || ၁၀

|-

| ၂ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ရးနေပျဳဒဝ် || ၀၂ || ၁ || ၄ || - || ၄

|-

| ၃ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ရးလ္ဂုင် || ၀၃ || ၅၆ || ၃၀၀ || ၂၀၂ || ၅၀၂

|-

| ၄ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ရးဗ္ဂေါ || ၀၄ || 十七 || ၆၇ || ၂၆ || ၉၃

|-

| ၅ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ပွိုင်ဍုင်ကျာ်ထဝ် || ၀၅ || ၃ || ၁၆ || ၃ || ၁၉

|-

| ၆ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ပွိုင်ဍုင်သဓီု || ၀၆ || ၇ || ၂၁ || - || ၂၁

|-

| ၇ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ပွိုင်ဍုင်ပံင် || ၀၇ || ၆၁ || ၄၀၇ || ၁၀၈ || ၅၁၅

|-

| ၈ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ပွိုင်ဍုင်တ္ကအ်ခၟိုင် (ဓါသွာင်) || ၀၈ || ၆၉ || ၃၇၇ || ၁၃၂ || ၅၀၉

|-

| ၉ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု || ၀၉ || ၉၃ || ၆၁၀ || ၆၁၃ || ၁၂၂၃

|-

| ၁၀ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ် || ၁၀ || ၉၆ || ၄၅၅ || ၃၄၆ || ၈၀၁

|-

| ၁၁ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် || ၁၁ || ၁၃၂ || ၆၉၁ || ၇၀၄ || ၁၃၉၅

|-

| ၁၂ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု || ၁၂ || ၁၂၈ || ၈၆၃ || ၈၁၉ || ၁၆၈၂

|-

| ၁၃ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် || ၁十三 || ၁၉၈ || ၁၄၃၈ || ၁၀၈၅ || ၂၅၂၃

|-

| ၁၄ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ပွိုင်ဍုင်ဘာအင် || ၁၄ || ၃၅ || ၂၄၄ || ၁၀၈ || ၃၅၂

|-

| ၁၅ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ပွိုင်ဍုင်လှာဒိုင် || ၁၅ || ၃ || ၁၇ || ၉ || ၂၆

|-

| ၁၆ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ပွိုင်ဍုင်ဗြဝတဳ || ၁၆ || ၃ || ၁၄ || ၃ || ၁၇

|-

| ၁၇ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ပွိုင်ဍုင်ကအ်ကြိက် || ၁၇ || ၃၁ || ၂၀၂ || ၁၀၉ || ၃၁၁

|-

| ၁၈ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ပွိုင်ဍုင်လှာဒကှ် || ၁၈ || ၄၉ || ၁၇၉ || ၈၁ || ၂၆၀

|-

| ၁၉ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ပွိုင်ဍုင်ကျာ်ပိ || ၁၉ || ၂၃ || ၁၅၈ || ၃၉ || ၁၉၇

|-

| ၂၀ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ပွိုင်ဍုင်ဍာ်ဗု || ၂၀ || ၃၈ || ၁၂၄ || ၇၉ || ၂၀၃

|-

| ၂၁ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ရးတၞင်သဳ (သ္ကုတ်သၠုင်ကျာ) || ၂၁ || ၂၈ || ၁၀၁ || ၂၄ || ၁၂၅

|-

| ၂၂ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ခရိုင်မူး || ၂၂ || ၂၈ || ၁၅၃ || - || ၁၅၃

|- style=&quot;background-color: #f2f2f2; font-weight: bold;&quot;

! colspan=&quot;3&quot; | ပံင်သီုဖအိုတ် - !! ၁,၀၉၆ !! ၆,၄၄၄ !! ၄,၅၀၁ !! ၁၀,၉၄၅

|}</text>
      <sha1>tca4luhyg1ujn60pybjnrjqs4i03y6g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52899</id>
      <parentid>52898</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>52899</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3811" sha1="8ppwg6c5kgbcy0cluo23mq7xysrzd0a" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;
|+ '''စရင်သင်လုပ်ဒွိုန် ရာမညနိကာယ (၂၀၂၅)'''
|- style=&quot;background-color: #E6E6FA;&quot;
! လၟေင် !! ယၟု - ရး/ ပွိုင်ဍုင် / ခရိုင် !! ဂၞန် Code !! လၟိဟ်ဘာ !! လၟိဟ်ခမဳ !! လၟိဟ်သာမဏဳ !! ပံင်လၟိဟ်သင်
|-
| ၁ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ရးအင်ဝ (မာန္တလေဝ်) || ၀၁ || ၅ || ၉ || ၁ || ၁၀
|-
| ၂ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ရးနေပျဳဒဝ် || ၀၂ || ၁ || ၄ || - || ၄
|-
| ၃ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ရးလ္ဂုင် || ၀၃ || ၅၆ || ၃၀၀ || ၂၀၂ || ၅၀၂
|-
| ၄ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ရးဗ္ဂေါ || ၀၄ || 十七 || ၆၇ || ၂၆ || ၉၃
|-
| ၅ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ပွိုင်ဍုင်ကျာ်ထဝ် || ၀၅ || ၃ || ၁၆ || ၃ || ၁၉
|-
| ၆ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ပွိုင်ဍုင်သဓီု || ၀၆ || ၇ || ၂၁ || - || ၂၁
|-
| ၇ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ပွိုင်ဍုင်ပံင် || ၀၇ || ၆၁ || ၄၀၇ || ၁၀၈ || ၅၁၅
|-
| ၈ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ပွိုင်ဍုင်တ္ကအ်ခၟိုင် (ဓါသွာင်) || ၀၈ || ၆၉ || ၃၇၇ || ၁၃၂ || ၅၀၉
|-
| ၉ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု || ၀၉ || ၉၃ || ၆၁၀ || ၆၁၃ || ၁၂၂၃
|-
| ၁၀ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ် || ၁၀ || ၉၆ || ၄၅၅ || ၃၄၆ || ၈၀၁
|-
| ၁၁ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် || ၁၁ || ၁၃၂ || ၆၉၁ || ၇၀၄ || ၁၃၉၅
|-
| ၁၂ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု || ၁၂ || ၁၂၈ || ၈၆၃ || ၈၁၉ || ၁၆၈၂
|-
| ၁၃ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် || ၁十三 || ၁၉၈ || ၁၄၃၈ || ၁၀၈၅ || ၂၅၂၃
|-
| ၁၄ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ပွိုင်ဍုင်ဘာအင် || ၁၄ || ၃၅ || ၂၄၄ || ၁၀၈ || ၃၅၂
|-
| ၁၅ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ပွိုင်ဍုင်လှာဒိုင် || ၁၅ || ၃ || ၁၇ || ၉ || ၂၆
|-
| ၁၆ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ပွိုင်ဍုင်ဗြဝတဳ || ၁၆ || ၃ || ၁၄ || ၃ || ၁၇
|-
| ၁၇ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ပွိုင်ဍုင်ကအ်ကြိက် || ၁၇ || ၃၁ || ၂၀၂ || ၁၀၉ || ၃၁၁
|-
| ၁၈ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ပွိုင်ဍုင်လှာဒကှ် || ၁၈ || ၄၉ || ၁၇၉ || ၈၁ || ၂၆၀
|-
| ၁၉ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ပွိုင်ဍုင်ကျာ်ပိ || ၁၉ || ၂၃ || ၁၅၈ || ၃၉ || ၁၉၇
|-
| ၂၀ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ပွိုင်ဍုင်ဍာ်ဗု || ၂၀ || ၃၈ || ၁၂၄ || ၇၉ || ၂၀၃
|-
| ၂၁ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ရးတၞင်သဳ (သ္ကုတ်သၠုင်ကျာ) || ၂၁ || ၂၈ || ၁၀၁ || ၂၄ || ၁၂၅
|-
| ၂၂ || style=&quot;text-align: left;&quot; | ခရိုင်မူး || ၂၂ || ၂၈ || ၁၅၃ || - || ၁၅၃
|- style=&quot;background-color: #f2f2f2; font-weight: bold;&quot;
! colspan=&quot;3&quot; | ပံင်သီုဖအိုတ် - !! ၁,၀၉၆ !! ၆,၄၄၄ !! ၄,၅၀၁ !! ၁၀,၉၄၅
|}</text>
      <sha1>8ppwg6c5kgbcy0cluo23mq7xysrzd0a</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>