ဝဳကဳပဳဒဳယာ
mnwwiki
https://mnw.wikipedia.org/wiki/%E1%80%99%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%AD%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%99%E1%80%BA
MediaWiki 1.46.0-wmf.24
first-letter
မဳဒဳယာ
တၟေင်
ဓရီုကျာ
ညးလွပ်
ညးလွပ် ဓရီုကျာ
ဝဳကဳပဳဒဳယာ
ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဓရီုကျာ
ဝှာင်
ဝှာင် ဓရီုကျာ
မဳဒဳယာဝဳကဳ
မဳဒဳယာဝဳကဳ ဓရီုကျာ
ထာမ်ပလိက်
ထာမ်ပလိက် ဓရီုကျာ
ရီု
ရီု ဓရီုကျာ
ကဏ္ဍ
ကဏ္ဍ ဓရီုကျာ
ပါင်မုက်
ပါင်မုက် ဓရီုကျာ
TimedText
TimedText talk
မဝ်ဂျူ
မဝ်ဂျူ ဓရီုကျာ
Event
Event talk
ထာမ်ပလိက်:Infobox person
10
113
53627
50113
2026-04-28T17:55:57Z
Htawmonzel
25
ဖျေံထောအ် ပွမပြံင်လှာဲ [[Special:Diff/50113|50113]] နူကဵု [[Special:Contributions/Aue Nai|Aue Nai]] ([[User talk:Aue Nai|ဂဠုင်]])။
53627
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox|child={{{child|}}}
| bodyclass = biography vcard
| above = {{Br separated entries
| 1 = {{#if:{{{honorific prefix|{{{honorific_prefix|{{{honorific-prefix|{{{pre-nominals|}}}}}}}}}}}}|<span class="honorific-prefix" style="font-size: 77%; font-weight: normal;">{{{honorific prefix|{{{honorific_prefix|{{{honorific-prefix|{{{pre-nominals|}}}}}}}}}}}}</span>}}
| 2 = <span class="fn">{{#if:{{{name|}}}|{{{name}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}</span>
| 3 = {{#if:{{{honorific suffix|{{{honorific_suffix|{{{honorific-suffix|{{{post-nominals|}}}}}}}}}}}}|<span class="honorific-suffix" style="font-size: 77%; font-weight: normal;">{{{honorific suffix|{{{honorific_suffix|{{{honorific-suffix|{{{post-nominals|}}}}}}}}}}}}</span>}}
}}
| abovestyle = {{{abovestyle|}}}
| image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image size|{{{image_size|{{{imagesize|}}}}}}}}}|sizedefault=frameless|upright={{{image_upright|1}}}|alt={{{alt|}}}|suppressplaceholder=yes}}
| caption = {{{image caption|{{{caption|{{{image_caption|}}}}}}}}}
| label1 = ယၟု
| data1 = {{#if:{{{native_name|}}}|<span class="nickname" {{#if:{{{native_name_lang|}}}|lang="{{{native_name_lang}}}"}}>{{{native_name}}}</span>}}
| label2 = ပတိတ်ရမ္သာင်
| data2 = {{{pronunciation|}}}
| label10 = သၠးဂၠံဂဝ်
| data10 = {{Br separated entries|1={{#if:{{{birth_name|{{{birthname|}}}}}}|<span class="nickname">{{{birth_name|{{{birthname|}}}}}}</span>}}|2={{{birth_date|}}}|3={{#if:{{{birth_place|}}}|<span class="birthplace">{{{birth_place|}}}</span>}}}}
| label11 = Bapti{{#if:{{{baptized|}}}|z|s}}ed
| data11 = {{#if:{{{birth_date|}}}||{{{baptized|{{{baptised|}}}}}}}}
| label12 = ကၠေအ်သၞင်
| data12 = {{Br separated entries|1={{{disappeared_date|}}}|2={{{disappeared_place|}}}}}
| label13 = အကာဲအရာ
| data13 = {{{status|{{{disappeared_status|}}}}}}
| label14 = စုတိ
| data14 = {{Br separated entries|1={{{death_date|}}}|2={{#if:{{{death_place|}}}|<span class="deathplace">{{{death_place|}}}</span>}}}}
| label15 = ဟိုတ်မစုတိ
| data15 = {{{death cause|{{{death_cause|}}}}}}
| label16 = မဆဵုကေတ် ဇွ
| data16 = {{{body discovered|{{{body_discovered|}}}}}}
| label17 = {{#if:{{{burial_place|}}}|ဒၞာဲမဖျေဟ်ကမ္မဌာန်|ဒၞာဲမပၠောပ်ဂိုဟ်}}
| data17 = {{#if:{{{burial_place|}}}|{{Br separated entries|1={{{burial_place|}}}|2={{{burial_coordinates|}}}}}|{{Br separated entries|1={{{resting place|{{{resting_place|{{{restingplace|}}}}}}}}}|2={{{resting place coordinates|{{{resting_place_coordinates|{{{restingplacecoordinates|}}}}}}}}}}}}}
| class17 = label
| label18 = တိုင်စၟတ်သမ္တီ
| data18 = {{{monuments|}}}
| label19 = ဌာန်ဒၟံင်
| data19 = {{{residence|}}}
| class19 = {{#if:{{{death_date|}}}{{{death_place|}}}||label}}
| label20 = ဂကူ
| data20 = {{{nationality|}}}
| class20 = category
| label21 = ယၟုတၞဟ်
| data21 = {{{other names|{{{other_names|{{{othername|{{{nickname|{{{alias|}}}}}}}}}}}}}}}
| class21 = nickname
| label23 = ကောန်ဍုင်
| data23 = {{{citizenship|}}}
| label26 = ဘာသာ
| data26 =
{{{Religion|}}}
| class23 = category
| label24 = ကဆံင်ပညာ
| data24 = {{{education|}}}
| label25 = ဌာန်ပညာ
| data25 = {{{alma mater|{{{alma_mater|}}}}}}
| label71 = ဂယိုင်လမျီု
| data71 = {{{occupation|}}}
| class26 = role
| label27 = သၞာံချဳဓရာင်
| data27 = {{{years active|{{{years_active|{{{yearsactive|}}}}}}}}}
| label28 = Era
| data28 = {{{era|}}}
| class28 = category
| label29 = ကောန်ကမၠောန်
| data29 = {{{employer|}}}
| class29 = org
| label30 = ဂကောံ
| data30 = {{{organisation|{{{organization|{{{organizations|}}}}}}}}}
| class30 = org
| label31 = မၞိဟ်စၞး
| data31 = {{{agent|}}}
| class31 = agent
| label32 = မဒယှ်တဴ
| data32 = {{{known for|{{{known_for|{{{known|}}}}}}}}}
| label33 = <span style="white-space:nowrap;">ကမၠောန် မပြာကတ်</span>
| data33 = {{#if:{{{works|}}}|{{{works|}}}|{{#if:{{{credits|}}}|{{{credits}}}|{{#if:{{{label_name|}}}|{{{label_name}}}|{{{notable works|{{{notable_works|}}}}}}}}}}}}
| label34 = Style
| data34 = {{{style|}}}
| class34 = category
| label37 = ဌာန်ဇာတိ
| data37 = {{{home town|{{{home_town|}}}}}}
| label38 = သြန်ဂိတု
| data38 = {{{salary|}}}
| label39 = Net worth
| data39 = {{{net worth|{{{net_worth|{{{networth|}}}}}}}}}
| label40 = သမၠုင်
| data40 = {{{height|{{{height|}}}}}}
| label41 = လျိုင်
| data41 = {{{weight|{{{weight|}}}}}}
| label42 = Television
| data42 = {{{television|}}}
| label43 = {{#if:{{{office|}}}|Office|မဟိမု}}
| data43 = {{{office|{{{title|}}}}}}
| class43 = မဟိမု
| label44 = လလအ်
| data44 = {{{term|}}}
| label45 = ညးလျိုင်ကိုပ်ကၠာ
| data45 = {{{predecessor|}}}
| label46 = ညးလျိုင်စဟက်
| data46 = {{{successor|}}}
| label47 = ဗော်
| data47 = {{{party|}}}
| class47 = org
| label48 = ချဳဓရာင်
| data48 = {{{movement|}}}
| class48 = category
| label49 = <span class="nowrap">Opponent(s)</span>
| data49 = {{{opponents|}}}
| label50 = Board member of
| data50 = {{{boards|}}}
| label51 = Criminal charge
| data51 = {{{criminal charge|{{{criminal_charge|}}}}}}
| label52 = Criminal penalty
| data52 = {{{criminal penalty|{{{criminal_penalty|}}}}}}
| label53 = {{#if:{{{judicial status|{{{judicial_status|}}}}}}|Judicial status|Criminal status}}
| data53 = {{#if:{{{judicial status|{{{judicial_status|}}}}}} | {{{judicial status|{{{judicial_status}}}}}} | {{{criminal status|{{{criminal_status|}}}}}}}}
| class53 = category
| label54 = <span class="nowrap">အိန်ထံင်</span>
| data54 = {{{spouse|{{{spouses|{{{spouse(s)|}}}}}}}}}
| label55 = <span class="nowrap">သကအ်ဘဝ</span>
| data55 = {{{partner|{{{domesticpartner|{{{domestic_partner|{{{partners|{{{partner(s)|}}}}}}}}}}}}}}}
| label56 = ကောန်ဇာတ်
| data56 = {{{children|}}}
| label57 = အံက်
| data57 = {{#if:{{{parents|}}}|{{{parents}}}|{{Unbulleted list|{{#if:{{{father|}}}|{{{father}}} (အပါ)}}|{{#if:{{{mother|}}}|{{{mother}}} (မိ)}}}}}}
| label58 = ကောဒေအ်
| data58 = {{{relations|{{{relatives|}}}}}}
| label59 = သ္ၚိကၟိန်
| data59 = {{{family|}}}
| label60 = Call-sign
| data60 = {{{callsign|}}}
| label61 = ဗြနာံ
| data61 = {{{awards|}}}
| label62 = မဒုင်အဲပရဲ
| data62 = {{{honours|{{{honors|}}}}}}
| data64 = {{{misc|{{{module|}}}}}}
| data65 = {{{misc2|{{{module2|}}}}}}
| data66 = {{{misc3|{{{module3|}}}}}}
| data67 = {{{misc4|{{{module4|}}}}}}
| data68 = {{{misc5|{{{module5|}}}}}}
| data69 = {{{misc6|{{{module6|}}}}}}
| label70 = ဝေပ်သာ်
| data70 = {{{website|{{{homepage|{{{URL|{{{url|}}}}}}}}}}}}
| header71 = {{#if:{{{signature|}}}|စၟတ်တဲ}}
| data72 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{signature|}}}|size={{{signature_size|}}}|sizedefault=150px|alt={{{signature alt|{{{signature_alt|}}}}}}}}
| header73 = {{#if:{{{footnotes|}}}|စၟတ်ပူဂဵု}}
| data74 = {{#if:{{{footnotes|}}}|<div style="text-align: left;">
{{{footnotes}}}</div>}}
}}<noinclude>
{{Documentation}}</noinclude>
kvx9abtezvvrj4jqj8aka12rc5eqxqm
ကဏ္ဍ:Pages with ignored display titles
14
230
53684
17958
2026-04-29T00:51:53Z
Aue Nai
24
53684
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် မုက်လိက် မနွံကဵု က္ဍိုပ်လိက် ထောအ်ထ္ၜး မဒးဒုင် တးပါဲလဝ်ဂမၠိုင်}}
__HIDDENCAT__
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံစုတ်လဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ မုက်လိက်ဂမၠိုင် မစကာလဝ် သၞောတ် `{{DISPLAYTITLE:}}` (က္ဍိုပ်လိက် ထောအ်ထ္ၜး) ဆဂး ယၟုက္ဍိုပ်လိက် မဖန်လဝ်ဂှ် တၞဟ်ခြာလောန်အာ နူကဵု ယၟုမုက်လိက် တမ်မူလတုဲ၊ ဒးဒုင် တးပါဲလဝ် (Ignored) နူကဵု သၞောတ် မဳဒဳယာဝဳကဳ ရ။
သၞောတ် ဝဳကဳပဳဒဳယာဝွံ ကဵုအခေါင် ပြံင်လှာဲ က္ဍိုပ်လိက် ဆပ္ဍဲအရာ မဆက်စပ် ကု မလိက်ဇၞော်ဍောတ် (Capitalization) ဟွံသေင်မ္ဂး ဗီုပြင်မလိက် (Formatting) ညိညဟေင် ရ။ ယဝ်ရ တၞဟ်ခြာအာ သက်က်မ္ဂး သၞောတ် အလဵုအလဵု စုတ်ပၠုပ်ကဵု မုက်လိက်ဂှ် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ရ။
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ် ကဏ္ဍ မထိင်ဒဝ် ကေုာံ ဗက်လ္ၚတ် (Tracking category) မွဲ တုဲ၊ သွက် ညးမပလေဝ်ဒါန်တအ် ဂွံလောဲသွာ ပ္ဍဲအရာ မဗက်ဂၠာဲ ကေုာံ ကလေင်ပလေဝ်ဒါန် ယၟုက္ဍိုပ်လိက်တအ် ညံင်ဂွံ စှ်ေကဵု သၞောတ်သၞောဝ် ရ။
[[ကဏ္ဍ:ကဏ္ဍ ထိင်ဒဝ်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:မုက်လိက် မနွံကဵု ဗၠေတ်ဂမၠိုင်]]
4bluuj633tkznrlmmce06h7rwgvqmw5
ကဏ္ဍ:ကာလ
14
231
53644
844
2026-04-28T23:21:52Z
Aue Nai
24
53644
wikitext
text/x-wiki
ကာလဂှ် ဒှ်မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုအခိင်ကာလ မပ္တံ ကြက္ကဒိန်၊ သက္ကရာဇ်၊ ဂိတု၊ တ္ၚဲ၊ နာဍဳတအ် အရာမဗၟံက်ထ္ၜးကဵု အခိင်ကာလဂမၠိုင်ရ၊၊
[[ကဏ္ဍ:အခိင်ကာလ]]
aw4hwg8e664c9q73nemps5aqy7dpirh
53645
53644
2026-04-28T23:22:21Z
Aue Nai
24
53645
wikitext
text/x-wiki
ကာလဂှ် ဒှ်မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုအခိင်ကာလ မပ္တံ ကြက္ကဒိန်၊ သက္ကရာဇ်၊ ဂိတု၊ တ္ၚဲ၊ နာဍဳတအ် အရာမဗၟံက်ထ္ၜးကဵု အခိင်ကာလဂမၠိုင်ရ၊၊
[[ကဏ္ဍ:အခိင်ကာလ]]
[[ကဏ္ဍ:တ္ၚဲဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:သၞာံ]]
c0xt903ziped4jrmp1rkkn5h2izk9fy
ကဏ္ဍ:ခရေတ်ယာန်
14
232
53703
846
2026-04-29T02:01:43Z
Aue Nai
24
53703
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု ဘာသာခရေတ်ယာန်၊ ယေသှုခရေတ် ကေုာံ ဝင်သာသနာဂမၠိုင်}}
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက်၊ ဝေါဟာရ ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''ဘာသာခရေတ်ယာန်''' (Christianity) မဒှ် ဘာသာ မလျိုင်ပတှ်ေ ကျာ်ထာဝရ မွဲဇကုဓဝ် ကေုာံ ဒ္ဂေတ်ဗက် အတိုင် လဟီုတွဟ် ယေသှုခရေတ် ရ။
'''ဘာသာခရေတ်ယာန်''' ({{lang-en|Christianity}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ဘာသာ မလျိုင်ပတှ်ေ ကျာ်ထာဝရ မွဲဇကုဓဝ် (Monotheistic religion) တုဲ၊ သဇိုင်ဍေဟ်ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် လတူ ဝင်၊ ကမၠောန် ကေုာံ ဓမ္မဒေသနာ နာဲယေသှု (Jesus of Nazareth) ရ။ ဘာသာခရေတ်ယာန်ဝွံ ဒှ်ဘာသာ မနွံကဵု ညးလျိုင်ပတှ်ေ ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးကဝ်တုဲ၊ လိက်သမ္မာ ဟွံသေင်မ္ဂး သမ္မာကျာ်သြဳ (The Bible) ဂှ် ဒှ်လိက်ကၞပ် မပရဲအိုတ် သွက်ဘာသာဏအ် ရ။ ဘာသာဏအ်ဂှ် ပါ်လဝ် ဂိုဏ်ဇၞော်ဇၞော် ဗွဲမဂၠိုင် မပ္တံကဵု ဂိုဏ်ကတ္တလေတ် (Catholic)၊ ပရဝ်တေသ်သတာန် (Protestant) ကေုာံ အံက်သဝ်ဒံက် (Orthodox) ရ။
== ပရူပရာ အဓိက မပါလုပ် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာ အဓိက မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -
* '''[[ယေသှုခရေတ်]] (Jesus Christ):''' တၠဳမၞုံကုပိုန် ကေုာံ ညးမပ္တန်လဝ် သဇိုင် ဘာသာခရေတ်ယာန်။
* '''[[လိက်သမ္မာ]] (The Bible):''' လိက်ကၞပ် မပရဲအိုတ် မပကောံလဝ် လဟီုတွဟ် ကေုာံ ဝင် သာသနာ။
* '''[[ဂိုဏ်ကတ္တလေတ်]] (Catholic Church):''' ဂိုဏ်ခရေတ်ယာန် မနွံလၟိဟ် ညးလျိုင်ပတှ်ေ ဂၠိုင်အိုတ် အလုံဂၠးကဝ်။
* '''[[ဘာခရေတ်ယာန်]] (Church):''' အလုံဒက်ပ္တန် ကေုာံ ဒၞာဲရှ်ေသှ်ေ သွက် ညးမလျိုင်ပတှ်ေ ဘာသာခရေတ်ယာန် တအ်။
* '''[[တ္ၚဲခရေတ်သမာတ်]] (Christmas):''' တ္ၚဲသဘင် မစၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲဒှ်မၞိဟ် နာဲယေသှုခရေတ်။
== ကဏ္ဍအပ္ဍဲဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ပါ်ခြာလဝ် ကဏ္ဍအပ္ဍဲ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ညံင်ဂွံလောဲသွာ ကုညးမလ္ၚတ်တအ်ရ -
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဂိုဏ်ခရေတ်ယာန်ဂမၠိုင်]]''' (Christian denominations)
* '''[[:ကဏ္ဍ:လိက်သမ္မာ]]''' (The Bible)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဘာခရေတ်ယာန်ဂမၠိုင်]]''' (Churches)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဝင် ခရေတ်ယာန်]]''' (History of Christianity)
== နိဿဲ ==
* Woodhead, L. (2004). ''Christianity: A Very Short Introduction''. Oxford University Press.
* Christianity, [[Wikipedia]].
[[ကဏ္ဍ:ဘာသာ]]
5rcnvcr6z7dtrbyq8pc4jr52bnd6dqn
Share Arena စၚ်ဟီုတွံပါ်ပရအ် ကွတ်နဲကဲတၚ်နၚ်ပရိုၚ်
0
375
53639
46190
2026-04-28T23:14:02Z
Aue Nai
24
53639
wikitext
text/x-wiki
စၚ်ဟီုတွံ ပါ်ပရအ်ကွတ်နဲကဲ တၚ်နၚ်ပရိုၚ်
Share Arena: [[w:Information|Information]] [[w:Technology|Technology]]
ရန်တၟံကဵု ကွတ်ပညာနဲကဲတၚ်နၚ်ပရိုၚ် (Information Technology) ဂွံတဴတက်ဖောအ်ဗြေဝ်အာ အြကာကောန်ဂကူမန်တုဲ ပိုယ်ရဲစိုတ်လေပ်စကဵု ကွတ်ပညာနဲကဲတအ် ကၠောန်ဗဒှ်တဴ "စၚ်ဟီုတွံ ပါ်ပရအ်ကွတ်နဲကဲတၚ်နၚ်ပရိုၚ်" Share Arena:Information Technology ရောၚ်။
== လညာတ် ==
* သၠုၚ်ပတိုန် စရာဲဍာ်ဒကေဝ် မွဲဂကောံမွဲကရောံ
* ပါ်ပရအ်ဓရ်သမ္တီ မွဲဂကောံမွဲကရောံ
* သၠာဲဂတး ဗဟုသုတပညာ မွဲဂကောံမွဲကရောံ
== တၚ်ရန်တၟအ်ဂမၠိုၚ် ==
# သွက်ဂွံပတိုန်ထ္ၜး ကေုာံ ပါ်ပရအ်ဓရ်သမ္တီ ပွမဆက်စပ်ကဵု ကွတ်နဲကဲတၚ်နၚ်ပရိုၚ် နူဂၠမ်သြိုဟ် နကဵုစေတနာမာန်။
# သွက်ဂွံ ဖံက်ဂၠံၚ် ကုညးဝါသနာ လ္ၚတ်ဂၠုက်ဂၠာ သ္ပသုတေသနတုဲ ပါ်ပရအ် ပတိုန်ထ္ၜး ကုညးဂမၠိုၚ် ညံၚ်ဂွံဒှ် ဗဟုသုတမာန်။
# သွက်ဂွံသၠုၚ်ပတိုန်စရာဲ ပရေၚ်ဟီုတွံနာနာ ကုညးနွံဗဟုသုတ လေပ်ပညာ နဲကဲကွတ် တၚ်နၚ်ပရိုၚ်ဂမၠိုၚ်မာန်။
# သွက်ဂွံသၠုၚ်ကဵု လညတ် ပါ်ပရအ် ပရေၚ်ကၠိုဟ်ခၠၚ် ကုမဟာဇန်ကောန်ဂကူမန် မဆက်စပ်ကဵု ကွတ်နဲကဲတၚ်နၚ်ပရိုၚ်နာနာမာန်။
# သွက်ဂွံဒက်ပတန် သၠုၚ်ပတိုန်အသိၚ် ပရေၚ်ချဳဒရာၚ် အကြာပွဳဗွိုၚ်ညးနွံဝါသနာ ကတိုၚ်ကၟဟ် ပ္ဍဲအရာလ္ၚတ်ကေတ် ကွတ်နဲကဲတၚ်နၚ်ပရိုၚ်မာန်။
== စၚ်ဟီုတွံပါ်ပရအ်ကွတ်နဲကဲတၚ်နၚ်ပရိုၚ် (အလန်ပထမ) ==
'''အစီအဇန်ကၠောန်ဗဒှ်'''
* အခိၚ် - နူဂယး (၉:၀၀) နာဍဳ စိုပ်သဝ်တ္ၚဲ (၃:၀၀) နာဍဳ
* စၟတ်တ္ၚဲ - ၅-၃-၂၀၁၆
* ဒၞာဲ - ၝောံခန် "ပိုၚ်ခေတ်" မျာၚ်တာယျာ၊ [[ဍုၚ်မတ်မလီု| မတ်မလီု]] (ဗ္ဒဲါဘာ ဓမ္မကာမဳ) ဂၠံၚ်မိစဴဗု။
ကေတ်အဆက်- မာံအာနန်၊ မာံအံၚ်ဆာန်သြန်
'''ပူဂဵုညးကၠုၚ်ဟီုတွံလဴထ္ၜး ပ္ဍဲစၚ်ဟီုတွံ အလန်ပထမ'''
{| class="wikitable"
|+
စရၚ်ပူဂဵုညးကၠုၚ်ဟီုတွံလဴထ္ၜး ပ္ဍဲစၚ်ဟီုတွံ Share Arena အလန်ပထမ
!ယၟု
!က္ဍိုပ်လိက်ပရူပရာ ဟီုတွံ
!ဂလာန်ပရၚ်တဲ
|-
|မဝ်ဇြဳ (MoZi)
|သွက်ညးမသုၚ်စောဲကောန်ဗျူတာတအ် ဂွံတီပရူ Software သဇိုၚ် ကေုာံ Software ပၟိက်ဇၞော် သွက်ကမၠောန်နာနာ
|ညးမစိုတ်လုပ်စ ကွက်IT တအ် တိုန်စိုပ်သဳကၠဳ သၠာဲဂတလညာတ် အိုတ်စိုအ်
|-
|နာဲဗညာလဴ
|နဲကဲကၠောန်ဗဒှ် မုက်လိက်လပှ်ကျာ HOW TO BUDILD WEBSIT
|
|-
|ဇၟန်ရတ်
|ပရေၚ်ကၠောန်ဗဒှ် Application & Software ဘာသာမန်
|
|-
|တၠဆာန်
|DIGITAL MEDIA WORK (Photography and Videography)
|ပါ်ပရအ် ပရေၚ်ဆဵုဂဗ ကုညးစိုတ်လုပ်စ ပ္ဍဲအရာ ရပ်စပ်ကွတ် Medi ကေုာံ တက်ကုတ်ဆက်
|-
|တၠဂုဏ် အနန္တ
|ခေတ် Digital ကေုာံ လိက်ပတ်မန် ဂွံရပ်စပ်အာ
|သၞောတ်သၞောဝ်လိက်ပတ်မန် ဂွံရပ်စပ်အာ ပ္ဍဲခေတ် Digital မာန်ဂှ် ပိုယ်ဒးတီလဝ်ထေက်
|-
|သြကောရတ် (ဟၚ်္သာနဳ)
|ပညာနဲကဲကွက် သွက်ဂွံဂၠိုက်ဂၠာဲ တၚ်နၚ်ပရိုၚ် ပ္ဍဲ Website ဂမၠိုၚ်
|တၚ်နၚ်ပရိုၚ်ဟီုဂှ် ၚုဟ်မးဇၞော်မံၚ်၊ မၞးသုၚ်စောဲမာန်မံၚ်၊ မၞးပါ်ပရအ်မာန်မံၚ်၊ ဒက်ပတန်ပွဳပွိုၚ်ဂကောံပိုယ်မၞိဟ် နကဵုစေတနာပါ်ပရအ် တၚ်နၚ်ပရိုၚ်အိုတ်စိုအ်
|-
|မာံအဘာဲ (Gipsy Mon)
|နဲကဲထိၚ်ဒဝ် သုၚ်စောဲရုဲစှ် ကပေါတ်ဂတာပ်ခေတ် Digital Devices
|
|-
|}
အစီအဇန်ဟီုတွံဂှ် သရောပ်ထောံတၚ်နၚ်တုဲ နကိုဝ် Workshop ချပ်ဂၞန်ဂၠာဲသွဟ် ပရူပရာ ယူနီခတ်မန်တုဲ အုပ်ကၠေအ် နိဂီု အစဳအဇန် Share Arena ရ။
'''ဒုၚ်စဳရေၚ် အစဳအဇန်ဗလးရုပ် Live'''
* သကုတ်ပထမ - ၉၂ ဗဵုကေတ်မံၚ်
* သကုတ်ဒုတိယ - ၃၇ ဗဵုကေတ်မံၚ်
* သကုတ်တတိယ - ၂ ဗဵုကေတ်မံၚ်
* သကုတ်စတုတ္တ - ၁ ဗဵုကေတ်မံၚ်
<graph>{
"version": 2,
"width": 400,
"height": 200,
"data": [
{
"name": "table",
"values": [
{
"x": 0,
"y": 92
},
{
"x": 1,
"y": 37
},
{
"x": 2,
"y": 2
},
{
"x": 3,
"y": 4
}
]
}
],
"scales": [
{
"name": "x",
"type": "linear",
"range": "width",
"zero": false,
"domain": {
"data": "table",
"field": "x"
}
},
{
"name": "y",
"type": "linear",
"range": "height",
"nice": true,
"domain": {
"data": "table",
"field": "y"
}
}
],
"axes": [
{
"type": "x",
"scale": "x"
},
{
"type": "y",
"scale": "y"
}
],
"marks": [
{
"type": "area",
"from": {
"data": "table"
},
"properties": {
"enter": {
"x": {
"scale": "x",
"field": "x"
},
"y": {
"scale": "y",
"field": "y"
},
"y2": {
"scale": "y",
"value": 0
},
"fill": {
"value": "steelblue"
},
"interpolate": {
"value": "monotone"
}
}
}
}
]
}</graph>
[[Category:ကဏ္ဍအဓိက!]]
[[Category:နယ်ပညာ]]
[[Category:AN]]
{{DEFAULTSORT:စၚ်ဟီုတွံပါ်ပရအ်|Share Arena}}
chmkkjmnmc26wmg59vsno0pdfy3ddoy
53640
53639
2026-04-28T23:14:19Z
Aue Nai
24
53640
wikitext
text/x-wiki
စၚ်ဟီုတွံ ပါ်ပရအ်ကွတ်နဲကဲ တၚ်နၚ်ပရိုၚ်
Share Arena: [[w:Information|Information]] [[w:Technology|Technology]]
ရန်တၟံကဵု ကွတ်ပညာနဲကဲတၚ်နၚ်ပရိုၚ် (Information Technology) ဂွံတဴတက်ဖောအ်ဗြေဝ်အာ အြကာကောန်ဂကူမန်တုဲ ပိုယ်ရဲစိုတ်လေပ်စကဵု ကွတ်ပညာနဲကဲတအ် ကၠောန်ဗဒှ်တဴ "စၚ်ဟီုတွံ ပါ်ပရအ်ကွတ်နဲကဲတၚ်နၚ်ပရိုၚ်" Share Arena:Information Technology ရောၚ်။
== လညာတ် ==
* သၠုၚ်ပတိုန် စရာဲဍာ်ဒကေဝ် မွဲဂကောံမွဲကရောံ
* ပါ်ပရအ်ဓရ်သမ္တီ မွဲဂကောံမွဲကရောံ
* သၠာဲဂတး ဗဟုသုတပညာ မွဲဂကောံမွဲကရောံ
== တၚ်ရန်တၟအ်ဂမၠိုၚ် ==
# သွက်ဂွံပတိုန်ထ္ၜး ကေုာံ ပါ်ပရအ်ဓရ်သမ္တီ ပွမဆက်စပ်ကဵု ကွတ်နဲကဲတၚ်နၚ်ပရိုၚ် နူဂၠမ်သြိုဟ် နကဵုစေတနာမာန်။
# သွက်ဂွံ ဖံက်ဂၠံၚ် ကုညးဝါသနာ လ္ၚတ်ဂၠုက်ဂၠာ သ္ပသုတေသနတုဲ ပါ်ပရအ် ပတိုန်ထ္ၜး ကုညးဂမၠိုၚ် ညံၚ်ဂွံဒှ် ဗဟုသုတမာန်။
# သွက်ဂွံသၠုၚ်ပတိုန်စရာဲ ပရေၚ်ဟီုတွံနာနာ ကုညးနွံဗဟုသုတ လေပ်ပညာ နဲကဲကွတ် တၚ်နၚ်ပရိုၚ်ဂမၠိုၚ်မာန်။
# သွက်ဂွံသၠုၚ်ကဵု လညတ် ပါ်ပရအ် ပရေၚ်ကၠိုဟ်ခၠၚ် ကုမဟာဇန်ကောန်ဂကူမန် မဆက်စပ်ကဵု ကွတ်နဲကဲတၚ်နၚ်ပရိုၚ်နာနာမာန်။
# သွက်ဂွံဒက်ပတန် သၠုၚ်ပတိုန်အသိၚ် ပရေၚ်ချဳဒရာၚ် အကြာပွဳဗွိုၚ်ညးနွံဝါသနာ ကတိုၚ်ကၟဟ် ပ္ဍဲအရာလ္ၚတ်ကေတ် ကွတ်နဲကဲတၚ်နၚ်ပရိုၚ်မာန်။
== စၚ်ဟီုတွံပါ်ပရအ်ကွတ်နဲကဲတၚ်နၚ်ပရိုၚ် (အလန်ပထမ) ==
'''အစီအဇန်ကၠောန်ဗဒှ်'''
* အခိၚ် - နူဂယး (၉:၀၀) နာဍဳ စိုပ်သဝ်တ္ၚဲ (၃:၀၀) နာဍဳ
* စၟတ်တ္ၚဲ - ၅-၃-၂၀၁၆
* ဒၞာဲ - ၝောံခန် "ပိုၚ်ခေတ်" မျာၚ်တာယျာ၊ [[ဍုၚ်မတ်မလီု| မတ်မလီု]] (ဗ္ဒဲါဘာ ဓမ္မကာမဳ) ဂၠံၚ်မိစဴဗု။
ကေတ်အဆက်- မာံအာနန်၊ မာံအံၚ်ဆာန်သြန်
'''ပူဂဵုညးကၠုၚ်ဟီုတွံလဴထ္ၜး ပ္ဍဲစၚ်ဟီုတွံ အလန်ပထမ'''
{| class="wikitable"
|+
စရၚ်ပူဂဵုညးကၠုၚ်ဟီုတွံလဴထ္ၜး ပ္ဍဲစၚ်ဟီုတွံ Share Arena အလန်ပထမ
!ယၟု
!က္ဍိုပ်လိက်ပရူပရာ ဟီုတွံ
!ဂလာန်ပရၚ်တဲ
|-
|မဝ်ဇြဳ (MoZi)
|သွက်ညးမသုၚ်စောဲကောန်ဗျူတာတအ် ဂွံတီပရူ Software သဇိုၚ် ကေုာံ Software ပၟိက်ဇၞော် သွက်ကမၠောန်နာနာ
|ညးမစိုတ်လုပ်စ ကွက်IT တအ် တိုန်စိုပ်သဳကၠဳ သၠာဲဂတလညာတ် အိုတ်စိုအ်
|-
|နာဲဗညာလဴ
|နဲကဲကၠောန်ဗဒှ် မုက်လိက်လပှ်ကျာ HOW TO BUDILD WEBSIT
|
|-
|ဇၟန်ရတ်
|ပရေၚ်ကၠောန်ဗဒှ် Application & Software ဘာသာမန်
|
|-
|တၠဆာန်
|DIGITAL MEDIA WORK (Photography and Videography)
|ပါ်ပရအ် ပရေၚ်ဆဵုဂဗ ကုညးစိုတ်လုပ်စ ပ္ဍဲအရာ ရပ်စပ်ကွတ် Medi ကေုာံ တက်ကုတ်ဆက်
|-
|တၠဂုဏ် အနန္တ
|ခေတ် Digital ကေုာံ လိက်ပတ်မန် ဂွံရပ်စပ်အာ
|သၞောတ်သၞောဝ်လိက်ပတ်မန် ဂွံရပ်စပ်အာ ပ္ဍဲခေတ် Digital မာန်ဂှ် ပိုယ်ဒးတီလဝ်ထေက်
|-
|သြကောရတ် (ဟၚ်္သာနဳ)
|ပညာနဲကဲကွက် သွက်ဂွံဂၠိုက်ဂၠာဲ တၚ်နၚ်ပရိုၚ် ပ္ဍဲ Website ဂမၠိုၚ်
|တၚ်နၚ်ပရိုၚ်ဟီုဂှ် ၚုဟ်မးဇၞော်မံၚ်၊ မၞးသုၚ်စောဲမာန်မံၚ်၊ မၞးပါ်ပရအ်မာန်မံၚ်၊ ဒက်ပတန်ပွဳပွိုၚ်ဂကောံပိုယ်မၞိဟ် နကဵုစေတနာပါ်ပရအ် တၚ်နၚ်ပရိုၚ်အိုတ်စိုအ်
|-
|မာံအဘာဲ (Gipsy Mon)
|နဲကဲထိၚ်ဒဝ် သုၚ်စောဲရုဲစှ် ကပေါတ်ဂတာပ်ခေတ် Digital Devices
|
|-
|}
အစီအဇန်ဟီုတွံဂှ် သရောပ်ထောံတၚ်နၚ်တုဲ နကိုဝ် Workshop ချပ်ဂၞန်ဂၠာဲသွဟ် ပရူပရာ ယူနီခတ်မန်တုဲ အုပ်ကၠေအ် နိဂီု အစဳအဇန် Share Arena ရ။
'''ဒုၚ်စဳရေၚ် အစဳအဇန်ဗလးရုပ် Live'''
* သကုတ်ပထမ - ၉၂ ဗဵုကေတ်မံၚ်
* သကုတ်ဒုတိယ - ၃၇ ဗဵုကေတ်မံၚ်
* သကုတ်တတိယ - ၂ ဗဵုကေတ်မံၚ်
* သကုတ်စတုတ္တ - ၁ ဗဵုကေတ်မံၚ်
<graph>{
"version": 2,
"width": 400,
"height": 200,
"data": [
{
"name": "table",
"values": [
{
"x": 0,
"y": 92
},
{
"x": 1,
"y": 37
},
{
"x": 2,
"y": 2
},
{
"x": 3,
"y": 4
}
]
}
],
"scales": [
{
"name": "x",
"type": "linear",
"range": "width",
"zero": false,
"domain": {
"data": "table",
"field": "x"
}
},
{
"name": "y",
"type": "linear",
"range": "height",
"nice": true,
"domain": {
"data": "table",
"field": "y"
}
}
],
"axes": [
{
"type": "x",
"scale": "x"
},
{
"type": "y",
"scale": "y"
}
],
"marks": [
{
"type": "area",
"from": {
"data": "table"
},
"properties": {
"enter": {
"x": {
"scale": "x",
"field": "x"
},
"y": {
"scale": "y",
"field": "y"
},
"y2": {
"scale": "y",
"value": 0
},
"fill": {
"value": "steelblue"
},
"interpolate": {
"value": "monotone"
}
}
}
}
]
}</graph>
[[Category:ကဏ္ဍအဓိက!]]
[[Category:နယ်ပညာ]]
{{DEFAULTSORT:စၚ်ဟီုတွံပါ်ပရအ်|Share Arena}}
rhpz7692b8hafmtg7o7fokpgdc6vxy5
53641
53640
2026-04-28T23:16:14Z
Aue Nai
24
53641
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|အစဳအဇန် ပါ်ပရအ် ဗဟုသုတ နဲကဲကွတ် တၚ်နၚ်ပရိုၚ် သွက် ကောန်ဂကူမန်}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" | စၚ်ဟီုတွံ ပါ်ပရအ်ကွတ်နဲကဲ တၚ်နၚ်ပရိုၚ်<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal;">Share Arena: Information Technology</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''ပရူပရာ အဓိက:''' || ကွတ်ပညာနဲကဲ တၚ်နၚ်ပရိုၚ် (IT)
|-
| '''ဂကူ သဘင်:''' || ပေါဲဟီုတွံ ကေုာံ ပါ်ပရအ် ပညာ (Seminar)
|-
| '''စၟတ်တ္ၚဲ ပထမ:''' || ၅ မာတ် ၂၀၁၆
|-
| '''ဒၞာဲဒတန်:''' || ၝောံခန် ပိုၚ်ခေတ်၊ မတ်မလီု
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''စၚ်ဟီုတွံ ပါ်ပရအ်ကွတ်နဲကဲ တၚ်နၚ်ပရိုၚ်''' ({{lang-en|Share Arena: Information Technology}}) ဝွံ ဒှ် ပရေင်ကောံဓရီု ကေုာံ ပေါဲဟီုတွံ အဓိကမွဲ မရန်တၟအ်လဝ် သွက်ဂွံ ပတိုန်ထ္ၜး ကေုာံ ပါ်ပရအ် ဗဟုသုတ မဆေင်ကဵု ကွတ်ပညာနဲကဲ တၚ်နၚ်ပရိုၚ် (IT) အကြာ ကောန်ဂကူမန် တအ် ရ။ အစဳအဇန်ဏအ်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် နကဵု ဂကောံသၟတ် ညးမစိုတ်လုပ်စ ကေုာံ ဝါသနာ လတူ ကွတ်ပညာနဲကဲတအ် ရ။
== လညာတ် ကေုာံ တၚ်ရန်တၟအ် ==
အစဳအဇန် Share Arena ဝွံ ဒက်ပတန်လဝ် နကဵု လညာတ် သဇိုင် ပိ တင် အဓိက ရ- သၠုၚ်ပတိုန် စရာဲဍာ်ဒကေဝ် မွဲဂကောံမွဲကရောံ၊ ပါ်ပရအ် ဓရ်သမ္တီ မွဲဂကောံမွဲကရောံ၊ ကေုာံ သၠာဲဂတး ဗဟုသုတပညာ မွဲဂကောံမွဲကရောံ ရ။
တၚ်ရန်တၟအ် အဓိက ဂမၠိုၚ်ဂှ်-
* သွက်ဂွံ ပတိုန်ထ္ၜး ကေုာံ ပါ်ပရအ် ဓရ်သမ္တီ မဆက်စပ်ကဵု ကွတ်နဲကဲ တၚ်နၚ်ပရိုၚ် နူဂၠမ်သြိုဟ် နကဵု စေတနာ။
* သွက်ဂွံ ဖံက်ဂၠံၚ် ကုညးဝါသနာ လ္ၚတ်သုတေသန တုဲ ပါ်ပရအ် ပတိုန်ထ္ၜး ကုမဟာဇန် ညံၚ်ဂွံဒှ် ဗဟုသုတ။
* သွက်ဂွံ သၠုၚ်ပတိုန် စရာဲ ပရေၚ်ဟီုတွံ ကုညးနွံဗဟုသုတ လေပ်ပညာ IT ဂမၠိုၚ်။
* သွက်ဂွံ သၠုၚ်ကဵု လညာတ် ပရေၚ်ကၠိုဟ်ခၠၚ် ကုမဟာဇန် ကောန်ဂကူမန်။
* သွက်ဂွံ ဒက်ပတန် ပရေၚ်ချဳဒရာၚ် ကေုာံ သၠုၚ်ပတိုန် အသိၚ် အကြာ ညးဝါသနာ ကတိုၚ်ကၟဟ် လ္ၚတ် ကွတ်ပညာ တအ်။
== စၚ်ဟီုတွံ အလန်ပထမ ==
စၚ်ဟီုတွံ ပါ်ပရအ်ကွတ်နဲကဲ တၚ်နၚ်ပရိုၚ် အလန်ပထမ ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ စၟတ်တ္ၚဲ ၅ မာတ် ၂၀၁၆ (၅-၃-၂၀၁၆)၊ အခိၚ် နူဂယး ၉:၀၀ နာဍဳ စိုပ် သဝ်တ္ၚဲ ၃:၀၀ နာဍဳ ရ။ ဒၞာဲ မကၠောန်ဗဒှ်ဂှ် ဒှ် ၝောံခန် "ပိုၚ်ခေတ်"၊ ဂၠံၚ်မိစဴဗု (ဗ္ဒဲါဘာ ဓမ္မကာမဳ)၊ ပ္ဍဲကဵု [[ဍုၚ်မတ်မလီု]] ရ။ ညးမကေတ်အဆက် သွက် သဘင်ဏအ်ဂှ် ဒှ် မာံအာနန် ကေုာံ မာံအံၚ်ဆာန်သြန် တအ် ရ။
=== ညးမဟီုတွံ ကေုာံ ပရူပရာ ===
ပ္ဍဲကဵု အစဳအဇန် အလန်ပထမ ဏအ်ဝွံ နွံကဵု ပူဂဵု ညးမကၠုၚ်ဟီုတွံလဴထ္ၜး နာနာသာ် အတိုင် ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ရ-
{| class="wikitable"
|-
! ယၟု
! က္ဍိုပ်လိက် ပရူပရာ ဟီုတွံ
! ဂလာန်ပရၚ်တဲ
|-
| မဝ်ဇြဳ (MoZi)
| သွက်ညးမသုၚ်စောဲ ကောန်ဗျူတာတအ် ဂွံတီပရူ Software သဇိုၚ် ကေုာံ Software ပၟိက်ဇၞော် သွက်ကမၠောန်နာနာ
| ညးမစိုတ်လုပ်စ ကွက်IT တအ် တိုန်စိုပ်သဳကၠဳ သၠာဲဂတလညာတ် အိုတ်စိုအ်
|-
| နာဲဗညာလဴ
| နဲကဲကၠောန်ဗဒှ် မုက်လိက်လပှ်ကျာ (How to build website)
|
|-
| ဇၟန်ရတ်
| ပရေၚ်ကၠောန်ဗဒှ် Application & Software ဘာသာမန်
|
|-
| တၠဆာန်
| Digital Media Work (Photography and Videography)
| ပါ်ပရအ် ပရေၚ်ဆဵုဂဗ ကုညးစိုတ်လုပ်စ ပ္ဍဲအရာ ရပ်စပ်ကွတ် Media ကေုာံ တက်ကုတ်ဆက်
|-
| တၠဂုဏ် အနန္တ
| ခေတ် Digital ကေုာံ လိက်ပတ်မန် ဂွံရပ်စပ်အာ
| သၞောတ်သၞောဝ် လိက်ပတ်မန် ဂွံရပ်စပ်အာ ပ္ဍဲခေတ် Digital မာန်ဂှ် ပိုယ်ဒးတီလဝ်ထေက်
|-
| သြကောရတ် (ဟၚ်္သာနဳ)
| ပညာနဲကဲ သွက်ဂွံဂၠိုက်ဂၠာဲ တၚ်နၚ်ပရိုၚ် ပ္ဍဲ Website ဂမၠိုၚ်
| တၚ်နၚ်ပရိုၚ်ဟီုဂှ် ၚုဟ်မးဇၞော်မံၚ်... နကဵုစေတနာပါ်ပရအ် တၚ်နၚ်ပရိုၚ်အိုတ်စိုအ်
|-
| မာံအဘာဲ (Gipsy Mon)
| နဲကဲထိၚ်ဒဝ် သုၚ်စောဲရုဲစှ် ကပေါတ်ဂတာပ်ခေတ် (Digital Devices)
|
|}
အစီအဇန် ဟီုတွံတအ် တုဲဒှ်အာမ္ဂး၊ ထပ်သရောပ်ထောံ တၚ်နၚ်တအ် တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပေါဲချပ်ဂၞန် (Workshop) မဂၠာဲသွဟ် ပရူပရာ ယူနဳကုဒ်မန် (Mon Unicode) တုဲ အုပ်ကၠေအ်လဝ် နိဂီု အစဳအဇန် သဘင် ရ။
== ဒုၚ်စဳရေၚ် အစဳအဇန် ဗလးရုပ် (Live) ==
အစဳအဇန် ဏအ်ဝွံ သီု ဗလးလဝ် ရုပ် (Live) သွက် မဟာဇန် တအ် ဂွံဗဵုကေတ် နူကဵု လပှ်ကျာ ကီု ရ။ လၟိဟ် ညးမဗဵုကေတ် ပ္ဍဲကဵု သကုတ် အသီးသီး ဂှ် နွံ အတိုင် ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ရ-
* သကုတ် ပထမ - ၉၂ တၠ
* သကုတ် ဒုတိယ - ၃၇ တၠ
* သကုတ် တတိယ - ၂ တၠ
* သကုတ် စတုတ္ထ - ၁ တၠ
<graph>{
"version": 2,
"width": 400,
"height": 200,
"data": [
{
"name": "table",
"values": [
{
"x": 1,
"y": 92
},
{
"x": 2,
"y": 37
},
{
"x": 3,
"y": 2
},
{
"x": 4,
"y": 1
}
]
}
],
"scales": [
{
"name": "x",
"type": "linear",
"range": "width",
"zero": false,
"domain": {
"data": "table",
"field": "x"
}
},
{
"name": "y",
"type": "linear",
"range": "height",
"nice": true,
"domain": {
"data": "table",
"field": "y"
}
}
],
"axes": [
{
"type": "x",
"scale": "x",
"title": "သကုတ် (Session)"
},
{
"type": "y",
"scale": "y",
"title": "လၟိဟ် ညးမဗဵု (Viewers)"
}
],
"marks": [
{
"type": "area",
"from": {
"data": "table"
},
"properties": {
"enter": {
"x": {
"scale": "x",
"field": "x"
},
"y": {
"scale": "y",
"field": "y"
},
"y2": {
"scale": "y",
"value": 0
},
"fill": {
"value": "steelblue"
},
"interpolate": {
"value": "monotone"
}
}
}
}
]
}</graph>
</div>
{{DEFAULTSORT:စၚ်ဟီုတွံပါ်ပရအ်ကွတ်နဲကဲတၚ်နၚ်ပရိုၚ်}}
[[Category:နယ်ပညာ]]
[[Category:သၞာံ ၂၀၁၆]]
1vb5xsazt533exrgcn8006gy8vba7pa
သင်ဗလိုက်
0
944
53628
50555
2026-04-28T18:13:06Z
Htawmonzel
25
53628
wikitext
text/x-wiki
{{Baptists}}
'''သင်ဗလိုက်''' ({{Lang-en|Baptists}})ဂှ် ဒှ် ဂကောံသင် ခရေတ်ယာန် ပ္ဍဲ ဂကောံဂိုဏ် ပရဝ်တေသ်သတာန်(Protestant tradition)မွဲရ။ ဂိုဏ်ပရဝ်တေသ်သတာန်ဂှ် ဒှ် ဂိုဏ် မပတှ်ေကေတ် တဝဟ်ဍောင်ဓရ်ကျာ်ဂှ် ဒးကၠုင် နူ အတိုင်သၠပတ်တုဲ ဟွံပတှ်ေကေတ် ပွမလျိုင်ပတှ်ေ မလောန်ၜက်အာ နူ သဘာဝ လတူ ဣဓိကြဳဇှ် ပူဂိုလ်မွဲမွဲရ။ ဂိုဏ်ပရဝ်တေသ်သတာန်ဂှ် စမံက်ဂတဝ်ကၠုင် နူ ၁၆ ဗွဝ်ကၠံတေအ် နူ ကုပွမဒစဵုဒစး အခိုက်တြေံ ဘာကျာ် ရဝ်မေန်ကာတ္တလေတ် မနွံ ကုလကျာ်၊ သဳလ မပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာတုဲ မစၟတ်သမ္တီ ပူဂိုလ်ပရဲ၊ မရပ်ကေတ်လဝ် အဝဵု လတူ ညးဍုင်ကွာန်တအ်ဂှ်တုဲ ညာတ်ကေတ် ကွေတ်ပတှ်ေ ခရေတ်ယာန်ဂှ် ထေက် ကုမဒးပလေဝ်လဟဵုပတိုန်၊ စၞး မလျိုင်ပတှ်ေ လတူ ပူဂိုလ် (လကျာ်၊ သဳလ) တအ်ဂှ် ဒ္ဂေတ်ဗက် ဂၠံင်တရဴကျာ် အတိုင် သၠပတ်မ္ဂး ဒးရးဂၠိုင်ရ။
သင်ဗလိုက် အရေဝ်မန်ဝွံ ကၠာဲစၠောအ် နူ အရေဝ် ဂရိတ် (βάπτισμα) မဂွံ အဓိပ္ပါယ် ပွမကြာတ်ကြဴသအး၊ မဒုင်ဗလိုက်ဍာ် ကြာတ်ကြဴစိုတ်ကာယ (ဝါ) ပွမဒုင် မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံ ရ။ အရာတၟေင် သင်ဗလိုက် နူ ဂိုဏ်ပရဝ်တေသ်သတာန်ဂှ် ဂိုဏ်ပရဝ်တေသ်တာန်တအ်ဂှ် ကောန်ၚာ် သၠးဂၠံဂဝ်တုဲ နူ အဝဲဍောတ်တ်ဂှ် ကဵု မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံ (ဝါ) ဒုင်ဗလိုပ်ဍာ် ကာလကောန်ၚာ်ဂှ် ပေင်အာယုက် ၁၅-၁၆ မ္ဂး ကလေင်ဒုင် ကအ်ပါင် ဓရ်ပတှ်ေဇကု ကုကျာ်မွဲဝါပၠန်ရ။ ဂကောံသင်ဗလိုက်ဂှ် မၞိဟ်မွဲ ပ္ဍဲ အခိင်အဝဲဍောတ်တ် အဝဲကောန်ၚာ်ဂှ် ဟိုတ်နူ ဟွံဂွံတီကၠိုဟ် ပရူကျာ်ဏီတုဲ ဟွံကဵုဒုင် မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ်၊ ကာလမၞိဟ်ဂှ် အာယုက်ဇၞော် တီကၠိုဟ်ခၠင်တုဲဟေင် အတိုင်ပၟိက်စိုတ် မၞိဟ်ဂှ် ဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ်ရ။
အတိုင်ဝင်မ္ဂး ဂကောံသင်ဗလိုက်ဝွံ စကတဵုဒှ်ကၠုင် နူ ဍုင်အေန်ဂလာန်တုဲ ဘာကျာ်သင်ဗလိုက် ကၠာအိုတ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲ အာမ်သတာဒါမ်၊ ဍုင်နေတာလာန် အစာဓရ်ဂှ် ဒှ် ဂကူအင်္ဂလိက် ညးမပါ်တိတ် မၞုံယၟု ဂျောန် သမေတ် (English Separatist John Smyth) ရ။ <ref>Gourley, Bruce. "A Very Brief Introduction to Baptist History, Then and Now." The Baptist Observer.</ref> အစာဓရ် ဂျောန်သမေတ်ဂှ် ညး လ္ၚတ်ဗှ် သၠပတ်ဓမ္မတၟိ ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ်တုဲ ညး ဒစဵုဒစး ပွမကဵု မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံ (မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ်) ကုကောန်ၚာ် ကေုာံ ညးဟွံတီကၠိုဟ်ဓရ်ကျာ်တအ်တုဲ ညး ညာတ်ကေတ် ပွမမဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံဂှ် သ္ဒးဒှ် မၞိဟ်အာယုက်ဇၞော်ဟေင်ရောင်။ <ref> Cross, FL, ed. (2005), "Baptists", The Oxford dictionary of the Christian church, New York: Oxford University Press</ref> လညာတ်သင်ဗလိုက်ဂှ် ပြးဇးအာ အလုံမွဲ ဍုင်အေန်ဂလာန်ရ။ သင်ဗလိုက် ဗွဲမဂၠိုင်တအ် (General Baptists) ညာတ်ကေတ် ပွမဗလးသၠးကဵုဒုဟ် နူ ကျာ်ဂမျိုင်ဂှ် သ္ဒးကဵု ဇၟာပ်မၞိဟ်တအ်ရောင်။ ဆဂး သင်ဗလိုက် လ္ၚဵုတအ် (Particular Baptists) ဂှ် ညာတ်ကေတ် ကုညးမပတှ်ေတအ်ဟေင် မထေက်ကဵု ကလိဂွံ ပွမဗလးဒုဟ် နူ ကျာ်ဂမျိုင်ထေက်ရ။ <ref> Benedict, David (1848). A General History of the Baptist Denomination in America and Other Parts of the World. Lewis Colby. p. 325. It is, however, well known by the community at home and abroad, that from a very early period they have been divided into two parties, which have been denominated General and Particular, which differ from each other mainly in their doctrinal sentiments; the Generals being Arminians, and the other, Calvinists.</ref> တဝ်မာသ် ဟေလ်ဝါ Thomas Helwys ဟီု နကဵုလညာတ်ညးမ္ဂး နကဵုသၞောဝ်ဥပဒေဍုင်မ္ဂး ဘာကျာ် ကဵု ဍုင်/အဝဵုအသဳ ၜါဝွံ သ္ဒးဒှ် ဗွဲတၞဟ်ခြာ ဗွဲမဗၠးၜး ရေင်သကအ်ရောင်။ ကာလဂှ်ဟေင် ဇၟာပ်မၞိဟ်ဂှ် ကလိဂွံ အခေါင်မရှ်ေသှ်ေ အခေါင်မဒုင်ကေတ် ကွေတ်ဘာသာ ဗွဲသၠးပွးမာန်ရ။ ဟိုတ်နူ လညာတ်ဘာသာတုဲ တဝ်မာသ် ဟေလ်ဝါ ဒးဒုင်ဖျေဟ်ထံင်တုဲ ဒးချိုတ်အာ ပ္ဍဲ ထံင် ပ္ဍဲ လက်ထက် သၟိင်ဂျေမ် ပထမ (King James I)ရ။
ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၆၃၈ ဂှ် ရဝ်ဂေရ် ဝဳလဳယာမ် (Roger Williams) ဒက်ပ္တန် ဂကောံသင်ဗလိုက်[[ခရေတ်ယာန်]] (Baptist congregation) ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ ဒေသအမေရိကသၟဝ်ကျာရ။ ပ္ဍဲ ၁၈ ဗွဝ်ကၠံ ကု ၁၉ ဗွဝ်ကၠံတအ်ဂှ် ဘာကျာ်ဂကောံသင်ဗလိုက် ဇၞော်မောဝ်ဂၠိုင်တိုန် ပ္ဍဲ အမေရိကာန်တုဲ ညးမပ္တန်သာသနာ ဂကောံသင်ဗလိုက် နူ အမေရိကာန်လေဝ် အာပ္တန် သာသနာ ပ္ဍဲ ဍုင်နာနာသာ်ရ။ အစာယုဒသန် (Adoniram Judson) ဂှ် ဒှ် ညးမပ္တန်သာသနာ သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲ ဍုင်မန်ဗၟာကၠာအိုတ်တုဲ ဂိတုဂျူလာင် ၁၃ သၞာံ ၁၈၁၃ ဂှ် ညး စိုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ဍုင်လ္ဂုင်တုဲ စပ္တန် သာသနာ ပ္ဍဲ ဍုင်မန်ဗၟာရ။ လၟုဟ်မ္ဂး ပၞောဝ် ဂိုဏ်သင်ခရေတ်ယာန်ဂမၠိုင်ဂှ် ဂကောံသင်ဗလိုက် ဒှ် ဂိုဏ် မနွံ ကုကောန်ဂကောံ လၟိဟ် ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍ ဲဍုင်မန်ဗၟာရ။
==တမ်မူလ==
အစာဝင် သင်ဗလိုက် ဗြူသေ ဂဝ်ရ်လေ (Bruce Gourley) ဓဇက်ထ္ၜးလဝ် တမ်မူလ သင်ဗလိုက် နွံ အဓိကပန်တင် -
# အစာဝင်ခေတ်တၟိတအ် စှ်ေစိုတ် သင်ဗလိုက်ဂှ် တမ်မူလ စကတဵုဒှ်ကၠုင် နူ သၟာမပါ်တိတ် အင်္ဂလိက် (English Separatists) ပ္ဍဲ ၁၇ ဗွဝ်ကၠံ
# လညာတ် သင်ဗလိုက် မံက်တိတ်ကၠုင် အာန်နာၜာတ်တေတ် (Anabaptist) မဒှ် ဝါဒ နူ ဝါဒကလေင်လဟဵု (Reformation/Anabaptist traditions)
# လညာတ်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဓဝ်ပတှ်ေ ၜာတ္တိဇာံ ကေုာံ ဒ္ဂေတ်ၜာတ္တိဇာံဂှ် နွံကၠုင်ဒၟံင် နူ လက်ထက် နာဲယေသှုတေအ်ရ။
# လညာတ်မအံင်ဇၞးဂှ် နွံကၠုင်ဒၟံင် အဆက်ဆက် နူ အခိင် တၠဳဂုဏ်နာဲယေသှု စဵု အခိင်လၟုဟ် ဟွံပိုတ်သကုတ်ရ။
===လညာတ်သၟာမပါ်တိတ် အင်္ဂလိက်===
ဘာကျာ်သင်ဗလိုက် ခေတ်တၟိတအ် စှ်ေစိုတ် တမ်မူလ ညးတအ်ဂှ် စကတဵုဒှ် မံက်ကၠုင် ပ္ဍဲ ပရေင်ချဳဓရာင် သၟာမပါ်တိတ် အင်္ဂလိက် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၆၀၀တအ် ကြဴနူ ပရဝ်တေသ်သတာန် ဇၞော်မောဝ်တုဲရ။ <ref>Brackney, William H (2006). Baptists in North America: an historical perspective. Blackwell Publishing. p. 22. ISBN 978-1-4051-1865-1.</ref> လညာတ်ဏအ်ဂှ် အစာဝင် ဗွဲမဂၠိုင် ဒုင်တဲတုဲ ထံက်ဂလာန်ရ။ <ref>Robinson, Jeff (14 December 2009). "Anabaptist kinship or English dissent? Papers at ETS examine Baptist origins". Baptist Press. Archived from the original on 19 June 2013</ref>ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ဒှ် အခိင် ပရေင်ဍုင်ကွာန်ကီု သီု ပရေင်ဘာသာ မကလိုက်ကမဵုရ။
ပ္ဍဲ အခိင် ကာလကလေင်ပလေဝ်လဟဵု ဘာသာ မကော်ဂး Protestant Reformation ဂှ် ဘာကျာ် ပ္ဍဲ ဍုင်အေန်ဂလာန် ထကးအာ ၜါကရေက်။ မွဲကရေက်ဂှ် ဗက်စ အတိုင်တြေံ ဘာကျာ်ရဝ်မေန် ကာတ္တလေတ်တုဲ မွဲကရေက်ဂှ် ဒှ် ပရဝ်တေသ်သတာန် မဒှ် ဂၠံင်တရဴတၟိ မစွံအာရီု လတူ သၠပတ်ရ။ မၞိဟ်မဟွံမိက်ဗက်စ ဂၠံင်ၜါလပါ်ဂှ်လေဝ် နွံကီုရ။ ပ္ဍဲ ပရဝ်တေသ်သတာန်ဂှ်ပၠန် ညးလ္ၚဵု ဆက်တန်တဴ ပ္ဍဲ ဘာကျာ်တုဲ ညးလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ပါ်တိတ် နူ ဘာကျာ်တုဲ ညးကော်စ သၟာမပါ်တိတ်ရ။
အတိုင်ဝင်မ္ဂး ဘာကျာ်သင်ဗလိုက်ကၠာအိုတ်ဂှ် ကတဵုဒှ် ပ္ဍဲ အာမ်သတာဒါမ် ဍုင်နေတာလာန် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၆၀၉၊ အစာဓရ်ဂှ် ဒှ် ဂကူအင်္ဂလိက် ဂျောန် သမေတ် (John Smyth) ရ။ ကၠာညး ဟွံသြိုင် ဘာကျာ်သင်ဗလိုက်ဂှ် ပိသၞာံဂှ် ညး နွံ ပ္ဍဲ ဂကောံမိတ်သဟာဲ မပတှ်ေခရေတ် (Fellow of Christ's College) ပ္ဍဲ ကမ်ဗရိတ် (Cambridge) ညးမပါ်တိတ် နူ ဂကောံဘာကျာ်အေန်ဂလာန်တုဲ အာပ္တန် ဘာကျာ်တၞဟ်ခြာ ပ္ဍဲ နေတာလာန်ရ။ ဂျောန်သမေတ် ကု ညးမထံက်ပင်ညး တဝ်မာသ် ဟေလ်ဝါ (Thomas Helwys) ညာတ်ကေတ် ပွမဒုင်ဗလိုပ်ဍာ်ဂှ် သ္ဒဟ် မၞိဟ်အာယုက်စိုပ် မၞိဟ်မတီကၠိုဟ် ပရူကျာ် လျိုင်ပတှ်ေကျာ်ဟေင်ရ။ ညးတအ် ပါ်တိတ် နူ ဂကောံသင်အင်္ဂလိက်တုဲ တိတ်အာမံင် ဍုင်သအာင် ပ္ဍဲ နေတာလာန်ရ။ သၞာံ ၁၆၀၉ ဂှ် ဂျောန်သမေတ် ညး မကဵုမ္ၚဵုဗလိုပ် ကုအလဵုဇကုညးတုဲ ညး ကဵု မ္ၚဵုဗလိုပ် ကုညးတၞဟ်တအ်ရ။ <ref>Briggs, John. "Baptist Origins". Baptist History and Heritage Society. Archived from the original on 5 January 2010. Retrieved 10 January 2010.</ref><ref>Traffanstedt, Chris. "A Primer on Baptist History". Archived from the original on 3 February 2010. Retrieved 23 December 2009</ref>
ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၆၀၉ ဂှ် အခိင် ညး မနွံ ပ္ဍဲ နေတာလာန်ဂှ် ညး ချူ လိက် နကုယၟု "The Character of the Beast" ဟွံသေင်မ္ဂး "The False Constitution of the Church"ရ။ လညာတ်အဓိက ပ္ဍဲ လိက်ညးဂှ်၊ (၁) ကုကောန်ၚာ် မဟွံတီကၠိုဟ်ခၠင်ဏီတအ်ဂှ် ဒုင် မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံ ဟွံထေက်တုဲ၊ (၂) ကုညးမဒစဵုဒစးခရေတ်တအ်ဂှ် ကဵုကော်ပၠုပ် ပ္ဍဲ ဘာကျာ် သင်ဗလိုက်ရ။<ref>Leonard, Bill J (2003), Baptist Ways: A History, Judson Press, ISBN 978-0-8170-1231-1, comprehensive international History.</ref>နကုလညာတ်ညး ကုညးမလျိုင်ပတှ်ေကၠိုဟ်ခၠင် ကုဓရ်ကျာ်တအ်ဟေင် မကဵု မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ်ထေက်တုဲ မၞိဟ်ဂကောံညး ဗက်ကဵုဒၟံင် မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ် ဇၟာပ်မၞိဟ်ဂှ် ညး ဒစဵုဒစးပေင်င်ရ။ ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ညး တိတ်ထောအ် နူဂကောံဘာကျာ်ဂှ်တုဲ ကွးညး တဝ်မေသ် ဟေလ်ဝါဂှ် ဆက်ကေတ်အာ တာလျိုင် နဒဒှ် သကိုပ်သက ဒၞာဲညးရ။
===လညာတ် အာန်နာၜာတ်တေတ် (Anabaptist)===
နကဵုလညာတ် သင်ဗလိုက် မံက်ဂတဝ်ကၠုင် ဟိုတ်နူလညာတ် အာန်နၜာတ်တေတ် ပ္ဍဲအခိင်ကာလ ကလေင်လဟဵုသာသနာ ပ္ဍဲအခိင် ၁၇ ဗွဝ်ကၠံလပါ်ဂှ်မ္ဂး ဂၠံင်တရဴ သင်ဗလိုက်ဂှ် တုပ်ဒၟံင်ကဵု ဝါဒအာန်နၜာတ်တေတ် ဒဒှ် မဒးနွံကဵု ပရေင်ဘာသာ သၠးပွး၊ ဘာသာ ကဵု အဝဵုအသဳ/ဍုင် ဒးပါ်လဝ် ရေင်သကအ် ဗွဲမကၠးဖ္ဍးတအ်ရ။
ဆဂး လညာတ် သင်ဗလိုက် ကဵု လညာတ်အာန်နၜာတ်တေတ် ၜါဝွံ တၞဟ်ခြာ ရေင်သကအ် နွံဒၟံင်ရ။ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၆၂၄ ဂကောံဘာကျာ် သင်ဗလိုက် လာန်ဒါန် ပတိတ်လိက် တးပါဲ မဆေင်ကဵု အာန်နၜာတ်တေတ် ရ။ <ref>Burrage, Champlin (1912). The Early English Dissenters in the Light of Recent Research. 2. University Press: Cambridge. p. 222.</ref> ပါဲနူဂှ်တုဲ ဂကောံသင်ဗလိုက် နူကဵုဂကောံ ဂျောန်သမေတ် ဟီု နူကပ်ကၠာ မွဲလစုတ်ဂှ် ဂကောံသင်ဗလိုက် ပ္ဍဲနေတာလာန် ပံင်တောဲ ကုအာန်နၜာတ်တေသ် မဒှ်ဂကောံ Waterlander Mennonite Anabaptists နွံကီုလေဝ် ဂွံမုဟွံလအ်ဂှ် ဟွံဆက်ပံင်တောဲရ။
=== တမ်မူလ သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲယူကေ (အေန်ဂလာန်)===
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၆၁၂ တဝ်မာသ် ဟေလ်ဝါ ဒက်ပ္တန် ဂကောံသင်ဗလိုက် ပ္ဍဲဍုင်လာန်ဒါန် မဒှ်ဂကောံသင် နူကဵုဘာကျာ်သမေတ်ရ။ ခြာဟွံလအ်ဂှ် ဘာကျာ် ဂကောံသင်ဗလိုက် တၞဟ်တအ် မံက်ဂတဝ်တိုန် ပ္ဍဲအေန်ဂလာန်တုဲ ဗွဲကြဴ ညးကော်စ ဂကောံသင်ဗလိုက်ဓမ္မတာ (General Baptists) ရ။ ဂကောံသင်ဗလိုပ် ဗွဲတၟေင် (Particular Baptists) ဂှ် မံက်ဂတဝ်ကၠုင် ပ္ဍဲအခိင် ညးပါ်တိတ်တအ် ပတှ်ေကေတ် ဒုင်ကဵုမ္ၚဵုဗလိုပ် ကုညးမလျိုင်ပတှ်ေတအ်ဟေင်ရ။ ဂကောံသင်ဗလိုက် ဗွဲတၟေင်ဂှ် စိုပ်သၞာံ ၁၆၄၄ ဂှ် နွံကဵု ဘာကျာ် သီုဖအိုတ် ထပှ်ဘာရ။
===တမ်မူလ သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲရးအမေရိကသၟဝ်ကျာ===
ရဝ်ဂေရ် ဝဳလဳယာမ် (Poger Williams) ကီု သီုကဵု ဂျောန် ခလာရ်ကေ (John Clarke) မဒှ် မၞိဟ်နွံပၟိက် ပရေင်ဘာသာသၠးပွးတအ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မဒက်ပ္တန် ဂကောံသင်ဗလိုက် ပ္ဍဲရးအမေရိကသၟဝ်ကျာ ရ။ <ref>Newport Notables, Redwood Library, archived from the original on 27 September 2007.</ref> ပ္ဍဲသၞာံ ၁၆၃၉ ဝဳလဳယာမ် သြိုင်ခၞံ ဘာကျာ်သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲကဵု ဍုင်ပရဝ်ဝိဒ်ဒေန် တွဵုရး ရဟဝ်ဒါ အာက်သလာန် (Providence, Phode Island) တုဲ ခလာရ်ကေ စသြိုင်ခၞံ ဘာကျာ်သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲနယျူပတ် တွဵုရး ရဟဝ်ဒါ အာက်သလာန် (Newport, Rhode Island) ရ။ ဘာၜါဏအ်ဂှ် ဘာလဵု မဒှ်ကၠာဇေတ်တ်ဂှ် ဟွံတီကၠးကၠးရ။ သီုၜါဂှ် ဒှ်လဝ် ပ္ဍဲမွဲအခိင်လေဝ် ဒှ်မာန်ရ။
ပရေင်ချဳဓရာင် ဂကောံသင်ဗလိုက်တအ် ဒြဟတ်ခိုဟ်တုဲ မၞိဟ်ဒ္ဂေတ်ဗက် ပါလုပ်ဂကောံ ပ္ဍဲဂကောံသင်ဗလိုက် ဂၠိုင်တိုန်ရ။ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲတွဵုရး မၞုံကရေက်လပါ်သၠုင်ကျာတအ်ဂှ် မၞိဟ်လုပ်ဂၠိုင် သီုကဵု ဂကောံမၞိဟ်ဖျုန်စၞာံလမ္စံက်တအ်ဂှ် ပါလုပ်ဂၠိုင်ရ။
ပရေင်ပတန်သာသနာ သင်ဗလိုက် စစိုပ် ဍုင်ခနေဒါဂှ် မဒှ်ဍုင်သၟဝ်အင်္ဂလိက် နဝ်ဝါ သကဝ်တဳယျာ (Nova Scotia) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၇၆၀တအ်ရ။ <ref>Bumstead, JM (1984), Henry Alline, 1748–1784, Hantsport, NS: Lancelot Press. p. 40</ref> အတိုင်ဝင်မ္ဂး ဘာကျာ်သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲခနေဒါကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ်ဘာကျာ်သင်ဗလိုက်ဟဝ်ထန် (Horton Baptist Church) ပ္ဍဲဍုင် Wolfville, Nova Scotia မသြိုင်ခၞံလဝ် ပ္ဍဲဂိတုအံက်တဝ်ပါ ၂၉ သၞာံ ၁၇၇၈<ref>Bumstead, JM (1984), Henry Alline, 1748–1784, Hantsport, NS: Lancelot Press. p. 62</ref> ဘာကျာ်ဂှ် သြိုင်ခၞံလဝ် နကဵုမပံင်တောဲ ကုဂကောံလျးတၟိ ဨဝံဂလိ (New Light evangelist Henry Alline) ရ။
ပရေင်ချဳဓရာင် ဗတိုက်သအး သၞောတ်ဍိက် ကုမၞိဟ်လမ္စံက် ပ္ဍဲအမေရိကာန်ဂှ်လေဝ် ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ဂကောံသင်ဗလိုက် ဝွံကီုရ။ မၞိဟ်တအ်ဂှ် စၞးမဒုင်ကေတ် ဓဝ်ပတှ်ေ နူမၞိဟ်မွဲမွဲဂှ် ဂၠာဲဓဝ်ပတှ်ေ ဓရ်ဍာံ နူကဵုလိက်သၠပတ်ဂှ် မၞိဟ်လမ္စံက်တအ် ညာတ်ကေတ် "တၟာဲတဲကျာ်ဂမျိုင်ဂှ် ဗၠးၜး" (God's gift of freedom) ရ။ ညံင်ရဴကျာ် မရီုလဝ် ဂကူအေသရေလ နူဘဝဍိက် အတိုင် သၠပတ်ဗၠးၜးဂှ် ညးတအ်လေဝ် ဂစာန်ကၠုင် ညံင်ဂွံဗၠးၜး တိတ်နူ ဘဝဍိက်ကီုရ။ <ref>Wilson Fallin Jr., Uplifting the People: Three Centuries of Black Baptists in Alabama (2007) pp. 52-53</ref> က္ဍိုပ်သကိုပ် ပေါဲဗတိုက်အခေါင်ညးဍုင်ကွာန် ယၟုမြဟ် မာရ်တိန် လုတာ ခေန် (Martin Luther King) ဂှ် ဒှ်အစာဓမ္မခရေတ်ယာန် နူကဵု ဂကောံသင်ဗလိုက် ခရေတ်ယာန် မွဲတၠရ။
===တမ်မူလ သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ===
[[File:Adoniram Judson 1846.jpg|thumb|ဗီုရုပ် ယုဒသန် နူသၞာံ ၁၈၄၆ (Adoniram Judson 1846)]]
ပ္ဍဲဂိတုသေတ်တေန်ပါ ၁၉ (သၞာံ ၁၈၁၁)ဂှ် နူကဵု ဂကောံဇၞော် အမေရိကာန် ကမ္မရှေန် ပတန်သာသနာ ပ္ဍဲဍုင်သအာင် (American Board of Commissioners for Foreign Missions) ခပတိုန် ယုဒသန် (Adoniram Judson) နဒဒှ် ညးပတန်သာသနာ ပ္ဍဲရးဗမံက်ရ။ ခြာဟွံလအ်ဂှ် ယုဒသန် ဖျေဟ်ဒၞာဲ ဒက်ပ္တန်အိန်ထံင် ကု Ann Hasseltine ပ္ဍဲဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၅ သၞာံ ၁၈၁၂ ရ။ ပ္ဍဲဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၉ ဂှ် ညး ကေုာံ သမ္ဘာညး စတိုန်ဂၠုင် သွက်ဂွံတိတ်တရဴ ပတန်သာသနာရ။ ဂိတုဂျောန် ၁၇ သၞာံ ၁၈၁၂ ဂှ် ညးတအ် စိုပ် ကာလ်ကာတ္တာ ဍုင်အိန္ဒိယ။ ဆဂး ညးဒေသတအ်ကီု သီုကဵု သၟိင်တၠဗြိတိန်တအ် ဟွံဒးဂၞပ် ဟွံမဲပၟိက် ဨဝံဂလိအမေရိကာန် ပ္ဍဲဍုင်အိန္ဒိယတုဲ သၞာံဂတဂှ် ညးတအ် တိတ်အာ ဍုင်ဗၟာ စိုပ်ဍုင်လ္ဂုင် ပ္ဍဲဂိတုဂျူလာင် ၁၃ သၞာံ ၁၈၁၃ ဂှ်ရ။ ယုဒသန်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မစိုန်သကီု လတူအရေဝ်ဘာသာတုဲ ဒှ်မၞိဟ် မလေပ် အရေဝ်လေတ္တေန်၊ ဂရိတ်၊ ဟေဗြေဝ်တုဲ ညးစိုပ်ဍုင်ဗၟာဂှ် ညးစလ္ၚတ် အရေဝ်ဗၟာရ။ တၞဟ်န ညးဂမၠိုင်ဂွံတီ ဒဒှ်ရ ညးဂှ် အစာဓရ်မွဲတုဲ ညးဗိုက်လတက် သ္ၚာ ဗီုလကျာ်မွဲရ။ ဆဂး ဗွဲကြဴ ညးတီကေတ် ဒဒှ်ရ လတက်သ္ၚာ ဟွံထေက်တန်ဂှ် ညးလတက်ယာတ်ဗုရ။ လအ်ညိဂှ် ညးတီကေတ် ဒဒှ်ရ မၞိဟ်တအ် ဟွံစွံအာရီု လတူဗွိုက်လတက်တုဲ ညးကလေင်လတက် အတိုင်ဗီုတြေံပၠန်ရ။ သၞာံ ၁၈၁၉ ဂှ် ညးသြိုင်ဇြပ် သွက်ဂွံဟီုတွဟ် ပရူသာသနာခရေတ်ရ။ မၞိဟ်စိုတ်မလုပ်စ အောန်ကွေဟ်ဟ်ရ။ ဆမၞိဟ် မွဲၜါတၠဟေင် ကၠုင်သၟာန်ဇာန်စ ပရူဓရ် နွံညိညရ။ ကြပ်ပေင်မွဲဂိတုဂှ် မၞိဟ်သၟတ် သၟာဖျေဟ်ဆုမွဲတၠ အာယုက် ၃၅ မၞုံယၟု နာဲနဝ် စိုပ်ကၠုင်တုဲ သၟာန်စ ပရူတဝှ်ဍောင်ဓရ် ကေုာံ ပရူကျာ်ဂမျိုင်ရ။ နာဲနဝ်ဂှ် နူကိုပ်ကၠာ ဒှ်သၟာတမ္ၚာမွဲတုဲ ဗွဲကြဴ ကၠောန်ကမၠောန် ဖျေဟ်ဆုရ။ ရံင်နကဵုခေတ်မ္ဂး ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဟိုတ်နူကမ္မဏဳဆု အင်္ဂလိက် မပ္တိတ်ဆုကၠ နူဍုင်မန်ဗၟာတုဲ ကမၠောန်ဖျေဟ်ဆုဂှ် ကလိဂွံသြန် ဂၠိုင်နူ ကမၠောန်တမ္ၚာ ဟီုဂွံရ။ မၞိဟ်သၟတ် နာဲနဝ်ဂှ် စိုတ်လုပ်စတုဲ ကၠုင်သၟာန်ဇာန်ဒၟံင် ပရူကျာ်ဂမျိုင် ကြပ်ရိုဟ်ဒဒှ်တ္ၚဲရ။ ဂိတုမေ ၜိုတ်လဒေါဝ်ဂှ် နာဲနဝ် စိုတ်လုပ်စ ဒုင်ကေတ် ဓဝ်ပတှ်ေ လတူခရေတ်ရ။ ပ္ဍဲဂိတုဂျောန် ၆ ဂှ် နာဲနဝ် ချူလိက် ဒဒှ်ရ ညးတေအ် ပတှ်ေကေတ် လတူနာဲယေသှုခရေတ်တုဲ မိက်ဂွံ ဒုင်မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံ ရ။ နာဲနဝ်ဂှ် ညးတအ် ပတှ်ေကေတ် ဒှ်ဂကူမန်မွဲရ။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဍုင်မန် မဒးဒုင်သီလဝ်ကဵု သၟိင်ဗၟာ ဂွံဆ ၆၂ သၞာံညိကွေဟ်တုဲ မၞိဟ်ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်ဂှ် ၜိုန်ရ စထုဲအာကဵုဗၟာကီုလေဝ် ဒှ်အာ မၞိဟ်ပ္ဍဲကွာန်တအ်ဂှ် ဟီုဒၟံင် အရေဝ်မန်ဖိုဟ်ရ။ <ref>Shwe Wa & Sowards, Burma Baptist Chronicle, 1963, Board of Publications Burma Baptist Convention Rangoon, p.66</ref> နာဲနဝ်ဂှ် ဒှ်ဇာတိကွာန်(လှိုင်ဘောလယ်)ရ။ ကွာန်လှိုင်ဘောလယ်ဂှ် နွံဇိုင်ကြုင် (မြစ်မခ)။ အခိင်လၟုဟ် လုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲရးဇၞော်လ္ဂုင်၊ ပွိုင်ဍုင်(တိုက်ကြီး)ရ။ ရံင်နကဵု ပရေင်စိုတ်ပၠန်လေဝ် ပ္ဍဲဂကောံမၞိဟ်ဗုဒ္ဓဘာသာ ဗွဲတၟေင် အကြာဂကူမန်တအ်ဂှ် ကုမၞိဟ်မကၠောန် ကမၠောန်တမ္ၚာတအ်ဂှ် ညာတ်ကေတ် ကမၠောန်ဂယိုင်လမျီုဟွံခိုဟ် (ဝါ) ဟွံဒှ် သမာအဇဳဝတုဲ ဒးဒုင်ဆက်ဆောံ မွဲဗီု မွဲပြကာရ။ ပ္ဍဲကဵု တဝဟ် ဘာသာခရေတ်ဂှ် အလဵုဇကု နာဲယေသှုခရေတ် ဗတောန်ဖျေန် ညံင်ဂွံဂြာတ်က ဒၞာဲမဂွံကဂၠိုင်ရ။ တုဲပၠန် ကမၠောန်တမ္ၚာဂှ်လေဝ် ဟွံစၟတ်သမ္တီလဝ် ကမၠောန်ဂယိုင်လမျီုဟွံခိုဟ် တုဲပၠန် ကုကောန်ဒုဟ်တအ်ဂှ် ယဝ်ရ စွံဓရ်ပတှ်ေ လတူကျာ်ဂမျိုင်မ္ဂး ကလိဂွံ ဟံင်ပြာ် နူကျာ်ဂမျိုင်တုဲ ဇၟာပ်ကောန်မၞိဟ်ဂှ် ဆက်ဆောံ နကဵုကဆံင်တုပ်၊ အရာတအ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်အရာ မစပံက်ကဵုဂၠံင် မကဵုလျး ကုနာဲနဝ် ညံင်စိုတ်ဂွံလုပ်စ ပ္ဍဲသာသနာခရေတ်ယာန် ဒှ်မာန်ရ။
ယုဒသန် ကၠာဲစၠောအ် သၠပတ် ခရေတ်ဝင်မာတ်သာဲ နကဵုဘာသာဗၟာ တုဲဒှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၁၇၊ တိတ်ပ္တိတ် လိက်ဂၠံင်တရဴ ဨဝံဂလိ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၁၈ တုဲ စိုပ်သၞာံ ၁၈၂၂ ဂှ် ကလိဂွံ ညးမဒုင်ကေတ်ဓရ်ပတှ်ေ လတူသာသနာခရေတ် သီုဖအိုတ် ၁၈ တၠရ။ <ref>Benge, Janet; Benge, Geoff, Adoniram Judson: Bound for Burma.</ref> ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၂၀ ဂှ် ယုဒသန် ဂွံဆဵု ကုဨကရာဇ်ဗၟာ ဘကြီးတော် သွက်ဂွံ ဂရင်ဗ္တီ ညံင်ကလိဂွံ အခေါင်တွဟ်ဓရ် အာကၠုင် ဗွဲမသၠးပွး ကေုာံ ညံင်ဂွံပလီုကဵု သၞောဝ်ဍုင် ဒုင်ဂမ္စိုတ် ကုညးမပြံင်လှာဲဘာသာတအ်ရ။ ဆဂး ကာလ ညးအာဆဵု ကုဨကရာဇ် ဘကြီးတော်ဂှ် ဗီုညးတအ် မအာတ်မိက်ဂှ် ဟွံကလိဂွံ၊ ဨကရာဇ်ဘကြီးတော် ဗှ်ရံင် လိက်ခရေတ်ဝင် မွဲၜါပၞောန်တုဲဂှ် လိက်ဂှ် ထဝေင်ကၠဟ်ထောအ် ဂတမုက်ညးတအ်ရ။ ညးတအ် ကလေင်စဴကၠုင် ဍုင်လ္ဂုင် သွက်ဂွံဆက်ပ္တန်အာ သာသနာပၠန်ရ။ ဆဂး ကုမၞိဟ် မလုပ်ဘာသာခရေတ်တအ် အတိုင်သၞောဝ်ဍုင်ဗၟာမ္ဂး ဒးအမိင်ဂစိုတ်မာန်ဒၟံင်ရ။ ယုဒသန် ဒးကေတ်အခိင် ပွိုင် ၁၂ သၞာံဂှ် ကလိဂွံ မၞိဟ်မလုပ် ဘာသာခရေတ် ၁၈ တၠဓဝ်ရ။
စိုပ်သၞာံ ၁၈၂၄ ပၞာန် အင်္ဂလိက်-ဗၟာ ကတဵုဒှ်တုဲ သၟိင်ဗၟာ ရပ်ကြိုင်ထောအ် ယုဒသန် ရ။ ပၞာန်ဗၟာကျပၞာန်တုဲ ယုဒသန် ဂွံတိတ်ဗၠး နူထံင်ရ။ ဍုင်ဗၟာ သကုတ်သၟဝ် မဒှ်ဒေသဍုင်မန်တြေံဂှ် စိုပ်အာ သၟဝ်တဲအင်္ဂလိက်တုဲ ပရေင်ပတန်သာသနာ ပ္ဍဲဒေသဂှ် ကလိဂွံ ဗွဲမဗၠးၜးတုဲ ပရေင်ဇၞော်မောဝ်လေဝ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ။ ဗွဲတၟေင် အကြာဂကူကရေင်တအ်ဂှ် မၞိဟ်လျိုင်ပတှ်ေ လတူသာသနာခရေတ် ဂၠိုင်ကွေဟ်ဟ်ရ။
=== တမ်မူလ သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲဂကူမန်===
ပၞာန်အကြာအင်္ဂလိက် ကဵု ဗၟာလေဝ်တုဲ မွဲလပါ်ပၠန် ဇြပ်ဒၞာဲတဝဟ်ဓရ်လေဝ် ပ္ဍဲအခိင်ပေါဲဗတိုက် အကြာ မန်ကဵုသၟိင်ဗၟာ ပ္ဍဲအခိင် မန်တအ် လုပ်သီလ္ဂုင် သွက်ဂွံကလေင်ဒက်ပ္တန် ဍုင်မန် မွဲဝါပၠန်ဂှ် လီုအာတုဲရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကောံပ္တန်သာသနာခရေတ်တအ် ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် သွက်ဂွံပြံင်ဏာ ဒတန်ဗဟဵု ပ္ဍဲအာမ်ဟာတ် (ကျာ်ခမဳ)ရ။ ဂိတုဂျူလာင် ၂ သၞာံ ၁၈၂၆ ဂှ် ယုဒသန် စိုပ်ဍုင်ကျာ်ခမဳ ရ။ ကရောမ် ယုဒသန်ဂှ် မောင်ရွှေဗေ (Maung Shwe Bay) ကဵု မောင်အင် (Maung Ing)တအ် ပါကၠုင်ကီုရ။ မောင်အင်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မရီု ယုဒသန် သွက်ဂွံ သြိုင်ဘာဗတောန်လိက်တုဲ မောင်ရွှေဗေဂှ် ဒှ်မၞိဟ် ဗက်တွဟ်ဓရ် အကြာကွာန် အကြာသ္ၚိဌာန်ရ။ ဘာဗတောန်လိက် ညးဗြဴ ပ္ဍဲကျာ်ခမဳဂှ် သမ္ဘာ ယုဒသန် အာန် ယုဒသန် (Ann Judson) ဒှ်မၞိဟ် မဗတောန်လိက်ဂှ် အာန်ယုဒသန် စုတိအာတုဲ စၞးဂှ် ဝဒေ (Mrs. Wade) ဆက်ဗတောန်အာလိက်ရ။ စိုပ်ဂိတုနဝ်ဝေန်ပါဂှ် ဘာဂှ် ညံင်ပြံင်ဏာ ဇရေင်မတ်မလီုဂှ် ပ္ဍဲဘာဂှ် ကွးဘာ သီုဖအိုတ် နွံ ၁၁ တၠ၊ သီုကွးဘာ ၁၁ တၠဂှ် ပြံင်ဗက်အာ ဘာဂှ်ကီုရ။ <ref>Shwewa & Sowards, Burma Baptist Chronicle: 8 Beginning Again at Amherst 1826-1827, Board of Publications Burma Baptist Convention, Rangoon, 1963 P.53-59</ref>
ကြဴနူ ယုဒသန် မပြံင်စိုပ် ဍုင်မတ်မလီုတုဲ ညးဂွံတီကေတ် မၞိဟ်ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်တေအ်ဂှ် ကြဴနူ ဍုင်မန် မဒးဒုင်သီကဵုဗၟာတုဲ ဂကူမန်ကဵု ဂကူဗၟာဂှ် စပြံက်နှဴရေင်သကအ်တုဲ မၞိဟ်မဟီုအရေဝ်ဗၟာ ဓလီုဂွံအာကီုလေဝ် ပ္ဍဲမတ်မလီုဂှ် ဂကူမန်ရ ဂၠိုင်။ တုဲပၠန် ဂကူမန် ပ္ဍဲမတ်မလီုဂှ် ဟွံဒးစိုတ် ဗၟာ။ အစာဓရ် မတွဟ်ဓရ် နကဵုဘာဗၟာဂှ်လေဝ် ညးတအ် ဟွံဒးစိုတ်။ ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲ နာဲနူ (Nai Nu) မၞိဟ်သ္ၚိဗဒါဲဇြပ် ကၠုင်သၟာန် မိက်ဂွံတီ ပရူဓရ်သင်ခရေတ်။ ဒုင်ကဵု ညးလိက်သၠပတ် ဗီုဗၟာ။ နာဲနူ ဟီု "အဲဗှ် လိက်မန်ရဒး၊ အဲဗှ်လိက်ဗၟာ ဟွံလေပ်။" မၞိဟ်ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီုဂှ် ယဝ်ရ မၞိဟ်မွဲမွဲ ဗှ်ကဵုညးတအ် လိက်ဗၟာ ထတ်တ်မ္ဂး ညးတအ် ကၠိုဟ်၊ အလဵုဇကုညးတအ် ညးတအ် ဗှ်ဟွံလေပ်။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကောံဘာကျာ်တအ် ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ကဵု မောင်ရွှေဗေ ဗှ်လိက်သၠပတ်ထတ်တ် ပ္ဍဲကဵုဇြပ် ထတ်တ်ရ။ ညံင်ရဴ မပံက်လဝ် ဘာသွက်ကောန်ၚာ်ဗြဴဂှ် ညးတအ် ဆက်ပံက် ဘာသွက်ကောန်ၚာ်တြုဟ်ကီုရ။ <ref name="BUBC">Shwewa & Sowards, Burma Baptist Chronicle: 8 Beginning Again at Amherst 1826-1827, Board of Publications Burma Baptist Convention, Rangoon, 1963 P.60-66</ref>
စိုပ်သၞာံ ၁၈၂၈ ဂှ် မၞိဟ် ၃၁ တၠ ဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုဗလိုပ် ပ္ဍဲမတ်မလီုရ။ ပၞောဝ်တအ်ဂှ် ဂကူဗၟာ မၞိဟ်တြုဟ် ဒစိတ် တၠ၊ မၞိဟ်ဗြဴ ပန်တၠ၊ မၞိဟ်တြုဟ်မန် ၜါတၠ ကဵု မၞိဟ်ဗြဴမန် ၜါတၠ၊ ကောန်ၚာ်ဗြဴ ဗၟာ မွဲတၠ ကဵု ကောန်ၚာ်ဗြဴမန် ထပှ်တၠ၊ မၞိဟ်တြုဟ် ယခေင် မွဲတၠ ကဵု မၞိဟ်တြုဟ်အိန္ဒိယ ပန်တၠ။ ပွိုင်ၜါသၞာံဂှ် ဘာကျာ် ပ္ဍဲမတ်မလီုဂှ် သြိုင်ဂွံ ပိမ။ ဘာကျာ် သွက် ဂကူမန်-ဗၟာ ဂှ်မွဲ (သြိုင် ပ္ဍဲဂိတုနဝ်ဝေန်ပါ ၂၅ သၞာံ ၁၈၂၇)၊ သွက်ဂကူအင်္ဂလိက်ဂှ် မွဲမ၊ သွက်ဂကူအိန္ဒိယဂှ် မွဲမ။ ပၞောဝ်မဒုင် မ္ၚဵုဗလိုပ်တအ်ဂှ် နာဲမျာတ်ကျဝ် (Nai Myat Kyaw) ညးမဒှ် ဒေအ် သၟိင်ဇၞော်ဍုင် ခရိုင်ပဉ္စလိုင် (Koung-zay-kyun District) ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ညးကလိဂွံ အာယုက်ကြပ် ၅၀၊ မဒှ် ကောန်ဇာတ် နူညးဂမၠိုင် မရှ်ေသှ်ေ၊ ဒှ်မၞိဟ် မၞုံကဵု ဂုဏ်သိက္ခာမွဲတုဲ သီုလေပ်ကၠိုဟ်ခၠင် ပ္ဍဲလိက်ပတ်ပေင်င်ရ။ ဟိုတ်နူ ညးလုပ်ဘာသာခရေတ်တုဲ မသ ကလောကောဒေအ်ညး ဝေင်ပါဲထောအ်ညးရ။ ဆဂှ် သၟးဟွံသေင်ဏီ သမ္ဘာညးလေဝ် ပြးထောအ်ညးရ။ ကောညးဟီု ယဝ်ရ ညးတေအ် အခေါင်ဂစိုတ်မၞိဟ်နွံမ္ဂး ညးဂစိုတ် နာဲမျာတ်ကျဝ် ကၠာအိုတ်ရ။ နာဲမျာတ်ကျဝ် ဒေါအ်ဇူ နူကမၠောန် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် သီုဖအိုတ်တုဲ ညးကၠောန်ကမၠောန် ပတန်သာသနာခရေတ်ရ။ ပ္ဍဲကဵုမန်မ္ဂး ညးဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ယိုက်ဂၠေင် ဓလေင်ပတန်သာသနာခရေတ် ကၠာအိုတ်ရ။ ခြာဟွံလအ်ဂှ် တြုဟ်ဗြဴၜါ နာဲမာံဗော် ကဵု မိဖွာတဳ (Nai Mehm Boke and Hpwe Tee) ဂကူမန်ၜါ လုပ်ဘာသာခရေတ်ယာန်တုဲ ဗြဴဂှ် ဒုင်မ္ၚဵုဗလိုပ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေန်ပါ ၇ သၞာံ ၁၈၂၈၊ တြုဟ်ဂှ် ဒုင်မ္ၚဵုဗလိုပ် ပ္ဍဲဂိတုမေ ၂၉ သၞာံ ၁၈၂၉။ ပၞောဝ်ကဵု ဂကူမန် မၞိဟ်မဒုင်ကေတ် သာသနာခရေတ်တအ်ဂှ် မၞိဟ်မမာန်လိက်မန် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ် ချူဒး ဗှ်ဒး ဇန်လိက်မာန်ဂှ် နာဲမာံဗော် ဒှ်ကၠာအိုတ်ရ။ နာဲမာံဗော် စလုပ်ကၠုင်ဗက်ဂှ် ညးတေအ် စကၠာဲ လိက်ဒွက်ဓမ္မခရေတ်ယာန်ဂမၠိုင်တုဲ မၞိဟ်တအ် ဂွံလ္ၚောဝ်ကျာ် ဒယှ်ေဒွက် နကဵုဘာသာမန်ရ။ တုဲဂှ် ညးတေအ် ဆက်ကၠာဲ သၠပတ်သမ္မာရ။<ref name="BUBC"/>
သၟတ်ဗြဴမန်ပိတၠ မိတာန်ဂေါင် (Mee Tan Goung) မိနန်န (Mee Nen Mah) မိနန်ယေ (Mee Nen Yay) (တင်စၟတ် ယၟုတအ် ဗီုမန်/ဗၟာ ဇေတ်တ်ဂှ် ဟွံတီ ရံင်ကဵု ဗီုမချူလဝ် နကဵုအင်္ဂလိက်တုဲ ဖန်ချူလဝ်) ပ္ဍဲဂိတုအဝ်ဂေတ် ၃ သၞာံ ၁၈၂၈ ဂှ်ရ။ သၟတ်ဗြဴတအ်ဂှ် ဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုဗလိုပ်တုဲ တ္ၚဲယးဂှ် ညးမဒှ်မိ မိတာန်ဂေါင်တအ် ကၠုင်ဘာ နူအခိင်ဂယးပြဟ် ကၠာအစာဘာတအ် ဟွံစိုပ်ဏီတုဲ ဟိုတ်နူ မဒုင်မ္ၚဵုဗလိုပ် (ဝါ) ဟိုတ်နူမလုပ်ဘာသာခရေတ်ဂးတုဲ ဓဇက် ၜုင်တက် မိတာန်ဂေါင် နကဵုက္ဍိုင်၊ ဘပဠ မိတာန်ဂေါင် ညးအာသွံထောအ် နဒဒှ်ဍိက်ရောင်ရ။ တုဲဂှ် ညးအာ ဇရေင်ဖျာတုဲ ကရေဲဟီု ဒဒှ်ရ ကောန်ဝုတ်ညး လုပ်အာ ပ္ဍဲကဵု သာသနာမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ။ တုဲဂှ် ညးအာဆဵုကဵု မိ မိနန်န။ မိ မိနန်နလေဝ် တိတ်ကၠုင် ဘာဗတောန်လိက်တုဲ ကရေဲလက် အစာၝောအ်ဝဒေ၊ တုဲ ဗက်ထဍေင်ရပ်ကေတ် ကောန်ဝုတ်ဇကုတုဲ ဂေက်သောက်တုဲ တက်ကဵု လေအ်ရ။ ကောန်ၚာ်ဗြဴ သီုပိဂှ် ဒးဒုင်ကော်ဏာ ဇရေင်သ္ၚိတုဲ ဒးဒုင်ဘပဠ ၜေဟ်လက် ကုကလောမသ ဍေဟ်တအ်ရ။ ပ္ဍဲမွဲသၞာံဂှ် ကွးဘာသၟဝ်ဗြဴ ဂကူဗၟာ မွဲတၠ ကဵု ဂကူမန် ထပှ်တၠ ဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုဗလိုပ်ရ။<ref name="BUBC"/> ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ပရေင်ပညာဘာလကျာ်ရ နွံ ပ္ဍဲဒေသမန်တုဲ ပ္ဍဲဘာလကျာ်ဂှ် ဆသၟတ်တြုဟ်ဟေင် အခေါင် မတိုန်ဘာ ဗတောန်လိက် နွံရ။ နူကဵု ဂကောံသင်ဗလိုက် မစိုပ်ကၠုင်တုဲ ညးပံက်လဝ် သီုဘာသွက်သၟတ်ဗြဴတုဲရ။ သၟတ်ဗြဴတအ် ဂွံအခေါင် ဗတောန်လိက်၊ ဂွံအခေါင် မဂွံဒုင်ပစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ် ကောန်မၞိဟ် ကဆံင်မတုပ် ကုမၞိဟ်တြုဟ် ဟီုဂွံရ။ အရာဏအ်ဂှ် ဒှ်အရာ မပံက်ကဵုလျး ညံင်သၟတ်ဗြဴမန်တအ် ဂွံလုပ်လျိုန်ပတှ်ေ လတူသာသနာ ခရေတ် ဒှ်မာန်ရ။
သၞာံဂတ(၁၈၂၉)ဂှ် ပ္ဍဲဂိတုဂျောန် ၇ ဂှ် ဂကူမန် မိနော်လှ ဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုဗလိုပ်ရ။ ကောန်ဝုတ်ညး မိမင်း (Ma Min) ကေုာံ ဂမာန်ညးလေဝ် လုပ်ဘာသာခရေတ်ကီုရ။ မိမင်းဂှ် ဒှ် မိ ဒံက်တာရှဝ်လူ (Dr. Shaw Lu - Saul) ညးမကလိဂွံ ပညာဂဥုဲ နူတက္ကသိုလ်ဍုင်အမေရိကာန် ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာရ။<ref name="BUBC"/>
စိုပ်သၞာံ ၁၈၃၅ ဂှ် ညးတၠသိက္ခာအစာ [[ဂျေမ် မဒိသောန် ဟာသ်ဝဴ|ဟသွေလ (Rev. James Madison Haswell)]] ကေုာံ သမ္ဘာညး စိုပ်ကၠုင် ဍုင်မတ်မလီုရ။ အစာဟသွေလဝွံ ညးလေပ် အရေဝ်မန် လိက်မန်ခိုဟ်ဟ်တုဲ ကၠောန်ကၠုင် သွက်ဂွံပ္တန် သာသနာခရေတ် အကြာဂကူမန်တအ် စဵုကဵုလအိတ်လမျီုရ။ ညးကဵု နာဲမာံဗော် ပံင်တောဲတုဲ ကၠာဲစၠောအ် သၠပတ်သမ္မာ နကဵု ဘာသာမန်ရ။ ပါဲနူကဵု နာဲမာံဗော်တုဲ နာဲတာ ညးမဒှ်လကျာ်ရာံ နူကဵု ကွာန်[[ကၟာဝက်၊ ဍုင်|ကၟာဝက်]] မဒုင်မ္ၚဵုဗလိုပ် ပ္ဍဲဂိတုမေ ၉ သၞာံ ၁၈၆၉ဂှ်လေဝ် ဒှ်အစာလိက်မန်တုဲ ညးကၠာဲစၠောအ် ဒွက်ဓမ္မခရေတ်ယာန် နကဵုဘာသာမန်ရ။ ပါဲနူ နာဲတာတုဲ ညးဗြဴပိတၠ နူကွာန်ကၟာဝက်လေဝ် ဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုဗလိုပ်ရ။ ညးတအ်ဂှ် ဒှ်ဂကောံသင်ဗလိုက် ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက်ရ။ ပ္ဍဲသၞာံဂှ်ဟေင် ကောန်အစာဟသွေလ ကေုာံ ညးကောန်ကွာန်ကၟာဝက် မရှ်ေသှ်ေ ခရေတ်ယာန်တအ် သြိုင် ဘာကျာ်ခရေတ်ယာန် ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက်ရ။ ဘာကျာ်ခရေတ်ယာန်ဂှ် မ္ၚးဍုင်မတ်မလီုမ္ဂး ဒှ်ဘာကၠာအိုတ်ရ။ အစာနာဲရေဗေန် (Akya Nai Reuben) ဒှ်အစာဓမ္မခရေတ်ယာန်ရ။ နာဲယင်ကိန် (Nai Yan Kin 1797-1882) လေဝ် ပါလုပ်ကၠုင်ကီုရ။ ကောန်ၚာ် မသ ကလောကောဒေအ်ညး သီုဖအိုတ်ဂှ် ပလံင်ဘာဗတောန်လိက် ခရေတ်ယာန်ဖအိုတ်ရ။
နာဲအံင်မေန် (Nai Aung Min) လေဝ် လျိုင်ပတှ်ေ သာသနာခရေတ်တုဲ ဗွဲကြဴ ညးဒှ်အစာဓမ္မခရေတ်ယာန် ပ္ဍဲဘာကျာ် ဍုင်ကျာ်ခမဳ။
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၉၆ ဂိတုမေဂှ် အစာနာဲလေဟ် ကေုာံ သမ္ဘာညး မိဖေတ် (Nai Leh, Mi Hpet) နကဵုစၞး ဂကောံသင်ဗလိုက် ဍုင်ဗၟာ သွက်ဂွံ ပ္တန်သာသနာခရေတ် ကုဂကူမန်ဍုင်သေံတုဲ တိတ်အာ ဍုင်က္ၜင်ကံက်ရ။ ပရေင်ကမၠောန် ပ္တန်သာသနာညးတအ်ဂှ် ဂကူမန်ဍုင်သေံ ၂၀ တၠ ဒုင်ကေတ် သာသနာခရေတ်ရ။ သၞာံ ၁၈၉၇ ဂှ် ဒံက်တာ သတေဝေန် (Dr. E. A. Stevens) ကေုာံ နာဲထဝ်ထောန်၊ နာဲယှိုဲဂျေ ကေုာံ နာဲဒဳ တိတ်အာ ဍုင်သေံတုဲ ညးတအ် ကေုာံ မန်ဍုင်သေံ ၂၅ တၠ သြိုင်ဘာကျာ်မွဲ ပ္ဍဲကွာန် Tapawlon ကွာန်ဂှ် နူဍုင်တြေံဒျူဒျာ လပါ်သၠုင်ကျာ ၁၀ တိုင်ရ။ အစာနဲလေဟ် ကလေင်စဴကၠုင် ဍုင်မန်တုဲ ဒၞာဲညးဂှ် ဂမာန်ညး နာဲဒဳ ဆက်ကေတ်အာတာလျိုင် နဒဒှ် အစာဓမ္မခရေတ်ယာန် စဵုကဵုစိုပ် သၞာံ ၁၉၀၅ ရ။ အတိုင်စၟတ်သမ္တီမ္ဂး ပ္ဍဲဍုင်သေံဂှ် ပ္ဍဲကွာန် Tapawlon ဂှ် ဘာကျာ်မန် နွံၜါမ ပ္ဍဲက္ၜင်ကံက် နွံမွဲမ သီုဖအိုတ် ကောန်ဂကောံ နွံအကြာ ၄၀- ၅၀ ရ။
ကြဴနူဂှ်ညိ သၞာံ ၁၉၀၂ ဂှ် ညးတၠသိက္ခာ အာရ်တုရ် ဒရ်ရောဝ် (Rev. Arthur C. Darrow) စို်ပ်ကၠုင် ဍုင်မတ်မလီုတုဲ ကၠောန်ကမၠောန် ပရေင်သာသနာခရေတ် အကြာဂကူမန်ရ။ ညးတၠသိက္ခာ အစာဒရ်ရောဝ် သြိုင်ဂၠုင်/က္ၜင်မွဲတုဲ ဂေတ်နကဵုက္ၜင်တုဲ ဗက်တွဟ်ဓရ်ရ။ ညးသြိုင်သ္ၚိဒၟံင်ကွးဘာ ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီုမွဲမတုဲ ကွးဘာမန် နူကဵု ဘာကျာ်နာနာ သီုဖအိုတ် ၂၅ တၠ ပဒတဴ ပ္ဍဲဘာဒၟံင်ညးဂှ်ရ။ ကွးဘာတအ်ဂှ် တိုန်ဘာ A. B. M. Boys' Middle Scholol ရ။ အစာဒရ်ရောဝ်ဂှ် ဒှ်အစာဓဇဲ ဒယှ်မွဲရ။ ညးစကာ တၟအ်နူဒေသတုဲ ညးသြိုင်လဝ် ရုင်ဂဥုဲ ကေုာံ ဘာကျာ်မန် ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီုရ။ ညးမိက်ဂွံသြိုင်ဒတန်တအ်ကီုလေဝ် ဟွံဂွံအခေါင် နူအလဵုအသဳတုဲ တင်ရန်တၟအ်ညး ဟွံဂွံကၠောန်ရ။ မေဿတာဟဝ်လဳဒေ မပတန်ဒၟံင် သာသနာ ပ္ဍဲဍုင်ရေဝ်ဂှ် ကၠုင်ပံင်တောဲ ကုအစာဒရ်ရောဝ်ရ။
ပ္ဍဲသဘင်ကောံဓရီုဇၞော် ဂကောံခရေတ်ယာန် ရးတၞင်သဳ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၀၇ ဂှ် ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ကဵုအခေါင် ဂကောံသင်ဗလိုက်မန် ကဵုဒက်ပ္တန် နဒဒှ် ဂကောံတၞဟ်ခြာတုဲ ဂကောံသင်ဗလိုက် ခရေတ်ယာန်မန် (Mon Baptist Association) မံက်ဂတဝ်ကၠုင်ရ။ သဘင်ကောံဓရီုဇၞော် အလန်ပထမ ဂကောံသင်ဗလိုက် ခရေတ်ယာန်မန် ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီု ပ္ဍဲ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀-၂၁ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၀၈ ရ။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဘာကျာ် ဂကောံသင်ဗလိုက်မန် နွံ ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီု၊ ကၟာဝက်၊ မုဟ်ဍုင် ကေုာံ ကၠအ်သတ် သီုဖအိုတ် ပန်ဒၞာဲ ကောန်ဂကောံ နွံ ၃၁၀၊ အစာဓမ္မ မဟွံဂွံပတိုန်အစာဏီ ၃ တၠ၊ ညးမပတိုန်အစာတုဲ ၄ တၠ ကေုာံ မၞိဟ်ဗြဴအစာသၠပတ် မွဲတၠရ။ အစာဒရ်ရောဝ် ကေုာံ ဂကောံသင်ဗလိုက်မန်တအ် ဆက်ဂစာန်အာကမၠောန် ပွိုင် ၂၀သၞာံဂှ် ကောန်ဂကောံ စို်ပ်အာ ၈၀၀ ဘာလေဝ် ကတဵုဒှ် ဒၞာဲဗွဲမဂၠိုင်ရ။
စိုပ်သၞာံ ၁၉၃၂ ဂှ် အစာဒရ်ရောဝ် ဒးတိတ်နူဍုင်ဗၟာ ဟိုတ်နူကဵု ပရေင်ထတ်ယုက်၊ တုဲပၠန် မေဿတာဟဝ်လဳဒေ စုတိအာ ပ္ဍဲမတ်မလီု ပ္ဍဲဂိတုဂျူလာင် ၁ သၞာံ ၁၉၃၃ ဂှ်ရ။ သွက်ဘာကျာ်မန်ဂှ် နာဲချေတ်ဖျူ ဆက်ကေတ်အာ တာလျိုင်ရ။
==နိဿဲ==
[[Category:ပရေၚ်ဘာသာ]]
[[Category:ခရေတ်ယာန်]]
[[Category:ကဏ္ဍအဓိက!]]
[[Category:BEHM]]
{{DEFAULTSORT:သင်ဗလိုက်}}
ii0rs2l01vz666f4m2o8u4rpto14ydt
53629
53628
2026-04-28T18:14:45Z
Htawmonzel
25
/* လညာတ် အာန်နာၜာတ်တေတ် (Anabaptist) */
53629
wikitext
text/x-wiki
{{Baptists}}
'''သင်ဗလိုက်''' ({{Lang-en|Baptists}})ဂှ် ဒှ် ဂကောံသင် ခရေတ်ယာန် ပ္ဍဲ ဂကောံဂိုဏ် ပရဝ်တေသ်သတာန်(Protestant tradition)မွဲရ။ ဂိုဏ်ပရဝ်တေသ်သတာန်ဂှ် ဒှ် ဂိုဏ် မပတှ်ေကေတ် တဝဟ်ဍောင်ဓရ်ကျာ်ဂှ် ဒးကၠုင် နူ အတိုင်သၠပတ်တုဲ ဟွံပတှ်ေကေတ် ပွမလျိုင်ပတှ်ေ မလောန်ၜက်အာ နူ သဘာဝ လတူ ဣဓိကြဳဇှ် ပူဂိုလ်မွဲမွဲရ။ ဂိုဏ်ပရဝ်တေသ်သတာန်ဂှ် စမံက်ဂတဝ်ကၠုင် နူ ၁၆ ဗွဝ်ကၠံတေအ် နူ ကုပွမဒစဵုဒစး အခိုက်တြေံ ဘာကျာ် ရဝ်မေန်ကာတ္တလေတ် မနွံ ကုလကျာ်၊ သဳလ မပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာတုဲ မစၟတ်သမ္တီ ပူဂိုလ်ပရဲ၊ မရပ်ကေတ်လဝ် အဝဵု လတူ ညးဍုင်ကွာန်တအ်ဂှ်တုဲ ညာတ်ကေတ် ကွေတ်ပတှ်ေ ခရေတ်ယာန်ဂှ် ထေက် ကုမဒးပလေဝ်လဟဵုပတိုန်၊ စၞး မလျိုင်ပတှ်ေ လတူ ပူဂိုလ် (လကျာ်၊ သဳလ) တအ်ဂှ် ဒ္ဂေတ်ဗက် ဂၠံင်တရဴကျာ် အတိုင် သၠပတ်မ္ဂး ဒးရးဂၠိုင်ရ။
သင်ဗလိုက် အရေဝ်မန်ဝွံ ကၠာဲစၠောအ် နူ အရေဝ် ဂရိတ် (βάπτισμα) မဂွံ အဓိပ္ပါယ် ပွမကြာတ်ကြဴသအး၊ မဒုင်ဗလိုက်ဍာ် ကြာတ်ကြဴစိုတ်ကာယ (ဝါ) ပွမဒုင် မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံ ရ။ အရာတၟေင် သင်ဗလိုက် နူ ဂိုဏ်ပရဝ်တေသ်သတာန်ဂှ် ဂိုဏ်ပရဝ်တေသ်တာန်တအ်ဂှ် ကောန်ၚာ် သၠးဂၠံဂဝ်တုဲ နူ အဝဲဍောတ်တ်ဂှ် ကဵု မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံ (ဝါ) ဒုင်ဗလိုပ်ဍာ် ကာလကောန်ၚာ်ဂှ် ပေင်အာယုက် ၁၅-၁၆ မ္ဂး ကလေင်ဒုင် ကအ်ပါင် ဓရ်ပတှ်ေဇကု ကုကျာ်မွဲဝါပၠန်ရ။ ဂကောံသင်ဗလိုက်ဂှ် မၞိဟ်မွဲ ပ္ဍဲ အခိင်အဝဲဍောတ်တ် အဝဲကောန်ၚာ်ဂှ် ဟိုတ်နူ ဟွံဂွံတီကၠိုဟ် ပရူကျာ်ဏီတုဲ ဟွံကဵုဒုင် မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ်၊ ကာလမၞိဟ်ဂှ် အာယုက်ဇၞော် တီကၠိုဟ်ခၠင်တုဲဟေင် အတိုင်ပၟိက်စိုတ် မၞိဟ်ဂှ် ဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ်ရ။
အတိုင်ဝင်မ္ဂး ဂကောံသင်ဗလိုက်ဝွံ စကတဵုဒှ်ကၠုင် နူ ဍုင်အေန်ဂလာန်တုဲ ဘာကျာ်သင်ဗလိုက် ကၠာအိုတ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲ အာမ်သတာဒါမ်၊ ဍုင်နေတာလာန် အစာဓရ်ဂှ် ဒှ် ဂကူအင်္ဂလိက် ညးမပါ်တိတ် မၞုံယၟု ဂျောန် သမေတ် (English Separatist John Smyth) ရ။ <ref>Gourley, Bruce. "A Very Brief Introduction to Baptist History, Then and Now." The Baptist Observer.</ref> အစာဓရ် ဂျောန်သမေတ်ဂှ် ညး လ္ၚတ်ဗှ် သၠပတ်ဓမ္မတၟိ ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ်တုဲ ညး ဒစဵုဒစး ပွမကဵု မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံ (မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ်) ကုကောန်ၚာ် ကေုာံ ညးဟွံတီကၠိုဟ်ဓရ်ကျာ်တအ်တုဲ ညး ညာတ်ကေတ် ပွမမဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံဂှ် သ္ဒးဒှ် မၞိဟ်အာယုက်ဇၞော်ဟေင်ရောင်။ <ref> Cross, FL, ed. (2005), "Baptists", The Oxford dictionary of the Christian church, New York: Oxford University Press</ref> လညာတ်သင်ဗလိုက်ဂှ် ပြးဇးအာ အလုံမွဲ ဍုင်အေန်ဂလာန်ရ။ သင်ဗလိုက် ဗွဲမဂၠိုင်တအ် (General Baptists) ညာတ်ကေတ် ပွမဗလးသၠးကဵုဒုဟ် နူ ကျာ်ဂမျိုင်ဂှ် သ္ဒးကဵု ဇၟာပ်မၞိဟ်တအ်ရောင်။ ဆဂး သင်ဗလိုက် လ္ၚဵုတအ် (Particular Baptists) ဂှ် ညာတ်ကေတ် ကုညးမပတှ်ေတအ်ဟေင် မထေက်ကဵု ကလိဂွံ ပွမဗလးဒုဟ် နူ ကျာ်ဂမျိုင်ထေက်ရ။ <ref> Benedict, David (1848). A General History of the Baptist Denomination in America and Other Parts of the World. Lewis Colby. p. 325. It is, however, well known by the community at home and abroad, that from a very early period they have been divided into two parties, which have been denominated General and Particular, which differ from each other mainly in their doctrinal sentiments; the Generals being Arminians, and the other, Calvinists.</ref> တဝ်မာသ် ဟေလ်ဝါ Thomas Helwys ဟီု နကဵုလညာတ်ညးမ္ဂး နကဵုသၞောဝ်ဥပဒေဍုင်မ္ဂး ဘာကျာ် ကဵု ဍုင်/အဝဵုအသဳ ၜါဝွံ သ္ဒးဒှ် ဗွဲတၞဟ်ခြာ ဗွဲမဗၠးၜး ရေင်သကအ်ရောင်။ ကာလဂှ်ဟေင် ဇၟာပ်မၞိဟ်ဂှ် ကလိဂွံ အခေါင်မရှ်ေသှ်ေ အခေါင်မဒုင်ကေတ် ကွေတ်ဘာသာ ဗွဲသၠးပွးမာန်ရ။ ဟိုတ်နူ လညာတ်ဘာသာတုဲ တဝ်မာသ် ဟေလ်ဝါ ဒးဒုင်ဖျေဟ်ထံင်တုဲ ဒးချိုတ်အာ ပ္ဍဲ ထံင် ပ္ဍဲ လက်ထက် သၟိင်ဂျေမ် ပထမ (King James I)ရ။
ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၆၃၈ ဂှ် ရဝ်ဂေရ် ဝဳလဳယာမ် (Roger Williams) ဒက်ပ္တန် ဂကောံသင်ဗလိုက်[[ခရေတ်ယာန်]] (Baptist congregation) ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ ဒေသအမေရိကသၟဝ်ကျာရ။ ပ္ဍဲ ၁၈ ဗွဝ်ကၠံ ကု ၁၉ ဗွဝ်ကၠံတအ်ဂှ် ဘာကျာ်ဂကောံသင်ဗလိုက် ဇၞော်မောဝ်ဂၠိုင်တိုန် ပ္ဍဲ အမေရိကာန်တုဲ ညးမပ္တန်သာသနာ ဂကောံသင်ဗလိုက် နူ အမေရိကာန်လေဝ် အာပ္တန် သာသနာ ပ္ဍဲ ဍုင်နာနာသာ်ရ။ အစာယုဒသန် (Adoniram Judson) ဂှ် ဒှ် ညးမပ္တန်သာသနာ သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲ ဍုင်မန်ဗၟာကၠာအိုတ်တုဲ ဂိတုဂျူလာင် ၁၃ သၞာံ ၁၈၁၃ ဂှ် ညး စိုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ဍုင်လ္ဂုင်တုဲ စပ္တန် သာသနာ ပ္ဍဲ ဍုင်မန်ဗၟာရ။ လၟုဟ်မ္ဂး ပၞောဝ် ဂိုဏ်သင်ခရေတ်ယာန်ဂမၠိုင်ဂှ် ဂကောံသင်ဗလိုက် ဒှ် ဂိုဏ် မနွံ ကုကောန်ဂကောံ လၟိဟ် ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍ ဲဍုင်မန်ဗၟာရ။
==တမ်မူလ==
အစာဝင် သင်ဗလိုက် ဗြူသေ ဂဝ်ရ်လေ (Bruce Gourley) ဓဇက်ထ္ၜးလဝ် တမ်မူလ သင်ဗလိုက် နွံ အဓိကပန်တင် -
# အစာဝင်ခေတ်တၟိတအ် စှ်ေစိုတ် သင်ဗလိုက်ဂှ် တမ်မူလ စကတဵုဒှ်ကၠုင် နူ သၟာမပါ်တိတ် အင်္ဂလိက် (English Separatists) ပ္ဍဲ ၁၇ ဗွဝ်ကၠံ
# လညာတ် သင်ဗလိုက် မံက်တိတ်ကၠုင် အာန်နာၜာတ်တေတ် (Anabaptist) မဒှ် ဝါဒ နူ ဝါဒကလေင်လဟဵု (Reformation/Anabaptist traditions)
# လညာတ်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဓဝ်ပတှ်ေ ၜာတ္တိဇာံ ကေုာံ ဒ္ဂေတ်ၜာတ္တိဇာံဂှ် နွံကၠုင်ဒၟံင် နူ လက်ထက် နာဲယေသှုတေအ်ရ။
# လညာတ်မအံင်ဇၞးဂှ် နွံကၠုင်ဒၟံင် အဆက်ဆက် နူ အခိင် တၠဳဂုဏ်နာဲယေသှု စဵု အခိင်လၟုဟ် ဟွံပိုတ်သကုတ်ရ။
===လညာတ်သၟာမပါ်တိတ် အင်္ဂလိက်===
ဘာကျာ်သင်ဗလိုက် ခေတ်တၟိတအ် စှ်ေစိုတ် တမ်မူလ ညးတအ်ဂှ် စကတဵုဒှ် မံက်ကၠုင် ပ္ဍဲ ပရေင်ချဳဓရာင် သၟာမပါ်တိတ် အင်္ဂလိက် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၆၀၀တအ် ကြဴနူ ပရဝ်တေသ်သတာန် ဇၞော်မောဝ်တုဲရ။ <ref>Brackney, William H (2006). Baptists in North America: an historical perspective. Blackwell Publishing. p. 22. ISBN 978-1-4051-1865-1.</ref> လညာတ်ဏအ်ဂှ် အစာဝင် ဗွဲမဂၠိုင် ဒုင်တဲတုဲ ထံက်ဂလာန်ရ။ <ref>Robinson, Jeff (14 December 2009). "Anabaptist kinship or English dissent? Papers at ETS examine Baptist origins". Baptist Press. Archived from the original on 19 June 2013</ref>ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ဒှ် အခိင် ပရေင်ဍုင်ကွာန်ကီု သီု ပရေင်ဘာသာ မကလိုက်ကမဵုရ။
ပ္ဍဲ အခိင် ကာလကလေင်ပလေဝ်လဟဵု ဘာသာ မကော်ဂး Protestant Reformation ဂှ် ဘာကျာ် ပ္ဍဲ ဍုင်အေန်ဂလာန် ထကးအာ ၜါကရေက်။ မွဲကရေက်ဂှ် ဗက်စ အတိုင်တြေံ ဘာကျာ်ရဝ်မေန် ကာတ္တလေတ်တုဲ မွဲကရေက်ဂှ် ဒှ် ပရဝ်တေသ်သတာန် မဒှ် ဂၠံင်တရဴတၟိ မစွံအာရီု လတူ သၠပတ်ရ။ မၞိဟ်မဟွံမိက်ဗက်စ ဂၠံင်ၜါလပါ်ဂှ်လေဝ် နွံကီုရ။ ပ္ဍဲ ပရဝ်တေသ်သတာန်ဂှ်ပၠန် ညးလ္ၚဵု ဆက်တန်တဴ ပ္ဍဲ ဘာကျာ်တုဲ ညးလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ပါ်တိတ် နူ ဘာကျာ်တုဲ ညးကော်စ သၟာမပါ်တိတ်ရ။
အတိုင်ဝင်မ္ဂး ဘာကျာ်သင်ဗလိုက်ကၠာအိုတ်ဂှ် ကတဵုဒှ် ပ္ဍဲ အာမ်သတာဒါမ် ဍုင်နေတာလာန် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၆၀၉၊ အစာဓရ်ဂှ် ဒှ် ဂကူအင်္ဂလိက် ဂျောန် သမေတ် (John Smyth) ရ။ ကၠာညး ဟွံသြိုင် ဘာကျာ်သင်ဗလိုက်ဂှ် ပိသၞာံဂှ် ညး နွံ ပ္ဍဲ ဂကောံမိတ်သဟာဲ မပတှ်ေခရေတ် (Fellow of Christ's College) ပ္ဍဲ ကမ်ဗရိတ် (Cambridge) ညးမပါ်တိတ် နူ ဂကောံဘာကျာ်အေန်ဂလာန်တုဲ အာပ္တန် ဘာကျာ်တၞဟ်ခြာ ပ္ဍဲ နေတာလာန်ရ။ ဂျောန်သမေတ် ကု ညးမထံက်ပင်ညး တဝ်မာသ် ဟေလ်ဝါ (Thomas Helwys) ညာတ်ကေတ် ပွမဒုင်ဗလိုပ်ဍာ်ဂှ် သ္ဒဟ် မၞိဟ်အာယုက်စိုပ် မၞိဟ်မတီကၠိုဟ် ပရူကျာ် လျိုင်ပတှ်ေကျာ်ဟေင်ရ။ ညးတအ် ပါ်တိတ် နူ ဂကောံသင်အင်္ဂလိက်တုဲ တိတ်အာမံင် ဍုင်သအာင် ပ္ဍဲ နေတာလာန်ရ။ သၞာံ ၁၆၀၉ ဂှ် ဂျောန်သမေတ် ညး မကဵုမ္ၚဵုဗလိုပ် ကုအလဵုဇကုညးတုဲ ညး ကဵု မ္ၚဵုဗလိုပ် ကုညးတၞဟ်တအ်ရ။ <ref>Briggs, John. "Baptist Origins". Baptist History and Heritage Society. Archived from the original on 5 January 2010. Retrieved 10 January 2010.</ref><ref>Traffanstedt, Chris. "A Primer on Baptist History". Archived from the original on 3 February 2010. Retrieved 23 December 2009</ref>
ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၆၀၉ ဂှ် အခိင် ညး မနွံ ပ္ဍဲ နေတာလာန်ဂှ် ညး ချူ လိက် နကုယၟု "The Character of the Beast" ဟွံသေင်မ္ဂး "The False Constitution of the Church"ရ။ လညာတ်အဓိက ပ္ဍဲ လိက်ညးဂှ်၊ (၁) ကုကောန်ၚာ် မဟွံတီကၠိုဟ်ခၠင်ဏီတအ်ဂှ် ဒုင် မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံ ဟွံထေက်တုဲ၊ (၂) ကုညးမဒစဵုဒစးခရေတ်တအ်ဂှ် ကဵုကော်ပၠုပ် ပ္ဍဲ ဘာကျာ် သင်ဗလိုက်ရ။<ref>Leonard, Bill J (2003), Baptist Ways: A History, Judson Press, ISBN 978-0-8170-1231-1, comprehensive international History.</ref>နကုလညာတ်ညး ကုညးမလျိုင်ပတှ်ေကၠိုဟ်ခၠင် ကုဓရ်ကျာ်တအ်ဟေင် မကဵု မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ်ထေက်တုဲ မၞိဟ်ဂကောံညး ဗက်ကဵုဒၟံင် မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ် ဇၟာပ်မၞိဟ်ဂှ် ညး ဒစဵုဒစးပေင်င်ရ။ ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ညး တိတ်ထောအ် နူဂကောံဘာကျာ်ဂှ်တုဲ ကွးညး တဝ်မေသ် ဟေလ်ဝါဂှ် ဆက်ကေတ်အာ တာလျိုင် နဒဒှ် သကိုပ်သက ဒၞာဲညးရ။
===လညာတ် အာန်နာၜာတ်တေတ် (Anabaptist)===
နကုလညာတ် သင်ဗလိုက် မံက်ဂတဝ်ကၠုင် ဟိုတ်နူ လညာတ် အာန်နၜာတ်တေတ် ပ္ဍဲ အခိင်ကာလ ကလေင်လဟဵုသာသနာ ပ္ဍဲ အခိင် ၁၇ ဗွဝ်ကၠံလပါ်ဂှ်မ္ဂး ဂၠံင်တရဴ သင်ဗလိုက်ဂှ် တုပ်ဒၟံင် ကုဝါဒအာန်နၜာတ်တေတ် ဒဒှ် မဒးနွံ ကုပရေင်ဘာသာ သၠးပွး၊ ဘာသာ ကု အဝဵုအသဳ/ဍုင် ဒးပါ်လဝ် ရေင်သကအ် ဗွဲမကၠးဖ္ဍးတအ်ရ။
ဆဂး လညာတ် သင်ဗလိုက် ကု လညာတ်အာန်နၜာတ်တေတ် ၜါဝွံ တၞဟ်ခြာ ရေင်သကအ် နွံဒၟံင်ရ။ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၆၂၄ ဂကောံဘာကျာ် သင်ဗလိုက် လာန်ဒါန် ပတိတ် လိက် တးပါဲ မဆေင် ကုအာန်နၜာတ်တေတ် ရ။ <ref>Burrage, Champlin (1912). The Early English Dissenters in the Light of Recent Research. 2. University Press: Cambridge. p. 222.</ref> ပါဲနူဂှ်တုဲ ဂကောံသင်ဗလိုက် နူ ဂကောံ ဂျောန်သမေတ် ဟီု နူ ကပ်ကၠာ မွဲလစုတ်ဂှ် ဂကောံသင်ဗလိုက် ပ္ဍဲ နေတာလာန် ပံင်တောဲ ကုအာန်နၜာတ်တေသ် မဒှ် ဂကောံ Waterlander Mennonite Anabaptists နွံကီုလေဝ် ဂွံမုဟွံလအ်ဂှ် ဟွံဆက်ပံင်တောဲရ။
=== တမ်မူလ သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲယူကေ (အေန်ဂလာန်)===
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၆၁၂ တဝ်မာသ် ဟေလ်ဝါ ဒက်ပ္တန် ဂကောံသင်ဗလိုက် ပ္ဍဲဍုင်လာန်ဒါန် မဒှ်ဂကောံသင် နူကဵုဘာကျာ်သမေတ်ရ။ ခြာဟွံလအ်ဂှ် ဘာကျာ် ဂကောံသင်ဗလိုက် တၞဟ်တအ် မံက်ဂတဝ်တိုန် ပ္ဍဲအေန်ဂလာန်တုဲ ဗွဲကြဴ ညးကော်စ ဂကောံသင်ဗလိုက်ဓမ္မတာ (General Baptists) ရ။ ဂကောံသင်ဗလိုပ် ဗွဲတၟေင် (Particular Baptists) ဂှ် မံက်ဂတဝ်ကၠုင် ပ္ဍဲအခိင် ညးပါ်တိတ်တအ် ပတှ်ေကေတ် ဒုင်ကဵုမ္ၚဵုဗလိုပ် ကုညးမလျိုင်ပတှ်ေတအ်ဟေင်ရ။ ဂကောံသင်ဗလိုက် ဗွဲတၟေင်ဂှ် စိုပ်သၞာံ ၁၆၄၄ ဂှ် နွံကဵု ဘာကျာ် သီုဖအိုတ် ထပှ်ဘာရ။
===တမ်မူလ သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲရးအမေရိကသၟဝ်ကျာ===
ရဝ်ဂေရ် ဝဳလဳယာမ် (Poger Williams) ကီု သီုကဵု ဂျောန် ခလာရ်ကေ (John Clarke) မဒှ် မၞိဟ်နွံပၟိက် ပရေင်ဘာသာသၠးပွးတအ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မဒက်ပ္တန် ဂကောံသင်ဗလိုက် ပ္ဍဲရးအမေရိကသၟဝ်ကျာ ရ။ <ref>Newport Notables, Redwood Library, archived from the original on 27 September 2007.</ref> ပ္ဍဲသၞာံ ၁၆၃၉ ဝဳလဳယာမ် သြိုင်ခၞံ ဘာကျာ်သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲကဵု ဍုင်ပရဝ်ဝိဒ်ဒေန် တွဵုရး ရဟဝ်ဒါ အာက်သလာန် (Providence, Phode Island) တုဲ ခလာရ်ကေ စသြိုင်ခၞံ ဘာကျာ်သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲနယျူပတ် တွဵုရး ရဟဝ်ဒါ အာက်သလာန် (Newport, Rhode Island) ရ။ ဘာၜါဏအ်ဂှ် ဘာလဵု မဒှ်ကၠာဇေတ်တ်ဂှ် ဟွံတီကၠးကၠးရ။ သီုၜါဂှ် ဒှ်လဝ် ပ္ဍဲမွဲအခိင်လေဝ် ဒှ်မာန်ရ။
ပရေင်ချဳဓရာင် ဂကောံသင်ဗလိုက်တအ် ဒြဟတ်ခိုဟ်တုဲ မၞိဟ်ဒ္ဂေတ်ဗက် ပါလုပ်ဂကောံ ပ္ဍဲဂကောံသင်ဗလိုက် ဂၠိုင်တိုန်ရ။ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲတွဵုရး မၞုံကရေက်လပါ်သၠုင်ကျာတအ်ဂှ် မၞိဟ်လုပ်ဂၠိုင် သီုကဵု ဂကောံမၞိဟ်ဖျုန်စၞာံလမ္စံက်တအ်ဂှ် ပါလုပ်ဂၠိုင်ရ။
ပရေင်ပတန်သာသနာ သင်ဗလိုက် စစိုပ် ဍုင်ခနေဒါဂှ် မဒှ်ဍုင်သၟဝ်အင်္ဂလိက် နဝ်ဝါ သကဝ်တဳယျာ (Nova Scotia) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၇၆၀တအ်ရ။ <ref>Bumstead, JM (1984), Henry Alline, 1748–1784, Hantsport, NS: Lancelot Press. p. 40</ref> အတိုင်ဝင်မ္ဂး ဘာကျာ်သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲခနေဒါကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ်ဘာကျာ်သင်ဗလိုက်ဟဝ်ထန် (Horton Baptist Church) ပ္ဍဲဍုင် Wolfville, Nova Scotia မသြိုင်ခၞံလဝ် ပ္ဍဲဂိတုအံက်တဝ်ပါ ၂၉ သၞာံ ၁၇၇၈<ref>Bumstead, JM (1984), Henry Alline, 1748–1784, Hantsport, NS: Lancelot Press. p. 62</ref> ဘာကျာ်ဂှ် သြိုင်ခၞံလဝ် နကဵုမပံင်တောဲ ကုဂကောံလျးတၟိ ဨဝံဂလိ (New Light evangelist Henry Alline) ရ။
ပရေင်ချဳဓရာင် ဗတိုက်သအး သၞောတ်ဍိက် ကုမၞိဟ်လမ္စံက် ပ္ဍဲအမေရိကာန်ဂှ်လေဝ် ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ဂကောံသင်ဗလိုက် ဝွံကီုရ။ မၞိဟ်တအ်ဂှ် စၞးမဒုင်ကေတ် ဓဝ်ပတှ်ေ နူမၞိဟ်မွဲမွဲဂှ် ဂၠာဲဓဝ်ပတှ်ေ ဓရ်ဍာံ နူကဵုလိက်သၠပတ်ဂှ် မၞိဟ်လမ္စံက်တအ် ညာတ်ကေတ် "တၟာဲတဲကျာ်ဂမျိုင်ဂှ် ဗၠးၜး" (God's gift of freedom) ရ။ ညံင်ရဴကျာ် မရီုလဝ် ဂကူအေသရေလ နူဘဝဍိက် အတိုင် သၠပတ်ဗၠးၜးဂှ် ညးတအ်လေဝ် ဂစာန်ကၠုင် ညံင်ဂွံဗၠးၜး တိတ်နူ ဘဝဍိက်ကီုရ။ <ref>Wilson Fallin Jr., Uplifting the People: Three Centuries of Black Baptists in Alabama (2007) pp. 52-53</ref> က္ဍိုပ်သကိုပ် ပေါဲဗတိုက်အခေါင်ညးဍုင်ကွာန် ယၟုမြဟ် မာရ်တိန် လုတာ ခေန် (Martin Luther King) ဂှ် ဒှ်အစာဓမ္မခရေတ်ယာန် နူကဵု ဂကောံသင်ဗလိုက် ခရေတ်ယာန် မွဲတၠရ။
===တမ်မူလ သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ===
[[File:Adoniram Judson 1846.jpg|thumb|ဗီုရုပ် ယုဒသန် နူသၞာံ ၁၈၄၆ (Adoniram Judson 1846)]]
ပ္ဍဲဂိတုသေတ်တေန်ပါ ၁၉ (သၞာံ ၁၈၁၁)ဂှ် နူကဵု ဂကောံဇၞော် အမေရိကာန် ကမ္မရှေန် ပတန်သာသနာ ပ္ဍဲဍုင်သအာင် (American Board of Commissioners for Foreign Missions) ခပတိုန် ယုဒသန် (Adoniram Judson) နဒဒှ် ညးပတန်သာသနာ ပ္ဍဲရးဗမံက်ရ။ ခြာဟွံလအ်ဂှ် ယုဒသန် ဖျေဟ်ဒၞာဲ ဒက်ပ္တန်အိန်ထံင် ကု Ann Hasseltine ပ္ဍဲဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၅ သၞာံ ၁၈၁၂ ရ။ ပ္ဍဲဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၉ ဂှ် ညး ကေုာံ သမ္ဘာညး စတိုန်ဂၠုင် သွက်ဂွံတိတ်တရဴ ပတန်သာသနာရ။ ဂိတုဂျောန် ၁၇ သၞာံ ၁၈၁၂ ဂှ် ညးတအ် စိုပ် ကာလ်ကာတ္တာ ဍုင်အိန္ဒိယ။ ဆဂး ညးဒေသတအ်ကီု သီုကဵု သၟိင်တၠဗြိတိန်တအ် ဟွံဒးဂၞပ် ဟွံမဲပၟိက် ဨဝံဂလိအမေရိကာန် ပ္ဍဲဍုင်အိန္ဒိယတုဲ သၞာံဂတဂှ် ညးတအ် တိတ်အာ ဍုင်ဗၟာ စိုပ်ဍုင်လ္ဂုင် ပ္ဍဲဂိတုဂျူလာင် ၁၃ သၞာံ ၁၈၁၃ ဂှ်ရ။ ယုဒသန်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မစိုန်သကီု လတူအရေဝ်ဘာသာတုဲ ဒှ်မၞိဟ် မလေပ် အရေဝ်လေတ္တေန်၊ ဂရိတ်၊ ဟေဗြေဝ်တုဲ ညးစိုပ်ဍုင်ဗၟာဂှ် ညးစလ္ၚတ် အရေဝ်ဗၟာရ။ တၞဟ်န ညးဂမၠိုင်ဂွံတီ ဒဒှ်ရ ညးဂှ် အစာဓရ်မွဲတုဲ ညးဗိုက်လတက် သ္ၚာ ဗီုလကျာ်မွဲရ။ ဆဂး ဗွဲကြဴ ညးတီကေတ် ဒဒှ်ရ လတက်သ္ၚာ ဟွံထေက်တန်ဂှ် ညးလတက်ယာတ်ဗုရ။ လအ်ညိဂှ် ညးတီကေတ် ဒဒှ်ရ မၞိဟ်တအ် ဟွံစွံအာရီု လတူဗွိုက်လတက်တုဲ ညးကလေင်လတက် အတိုင်ဗီုတြေံပၠန်ရ။ သၞာံ ၁၈၁၉ ဂှ် ညးသြိုင်ဇြပ် သွက်ဂွံဟီုတွဟ် ပရူသာသနာခရေတ်ရ။ မၞိဟ်စိုတ်မလုပ်စ အောန်ကွေဟ်ဟ်ရ။ ဆမၞိဟ် မွဲၜါတၠဟေင် ကၠုင်သၟာန်ဇာန်စ ပရူဓရ် နွံညိညရ။ ကြပ်ပေင်မွဲဂိတုဂှ် မၞိဟ်သၟတ် သၟာဖျေဟ်ဆုမွဲတၠ အာယုက် ၃၅ မၞုံယၟု နာဲနဝ် စိုပ်ကၠုင်တုဲ သၟာန်စ ပရူတဝှ်ဍောင်ဓရ် ကေုာံ ပရူကျာ်ဂမျိုင်ရ။ နာဲနဝ်ဂှ် နူကိုပ်ကၠာ ဒှ်သၟာတမ္ၚာမွဲတုဲ ဗွဲကြဴ ကၠောန်ကမၠောန် ဖျေဟ်ဆုရ။ ရံင်နကဵုခေတ်မ္ဂး ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဟိုတ်နူကမ္မဏဳဆု အင်္ဂလိက် မပ္တိတ်ဆုကၠ နူဍုင်မန်ဗၟာတုဲ ကမၠောန်ဖျေဟ်ဆုဂှ် ကလိဂွံသြန် ဂၠိုင်နူ ကမၠောန်တမ္ၚာ ဟီုဂွံရ။ မၞိဟ်သၟတ် နာဲနဝ်ဂှ် စိုတ်လုပ်စတုဲ ကၠုင်သၟာန်ဇာန်ဒၟံင် ပရူကျာ်ဂမျိုင် ကြပ်ရိုဟ်ဒဒှ်တ္ၚဲရ။ ဂိတုမေ ၜိုတ်လဒေါဝ်ဂှ် နာဲနဝ် စိုတ်လုပ်စ ဒုင်ကေတ် ဓဝ်ပတှ်ေ လတူခရေတ်ရ။ ပ္ဍဲဂိတုဂျောန် ၆ ဂှ် နာဲနဝ် ချူလိက် ဒဒှ်ရ ညးတေအ် ပတှ်ေကေတ် လတူနာဲယေသှုခရေတ်တုဲ မိက်ဂွံ ဒုင်မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံ ရ။ နာဲနဝ်ဂှ် ညးတအ် ပတှ်ေကေတ် ဒှ်ဂကူမန်မွဲရ။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဍုင်မန် မဒးဒုင်သီလဝ်ကဵု သၟိင်ဗၟာ ဂွံဆ ၆၂ သၞာံညိကွေဟ်တုဲ မၞိဟ်ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်ဂှ် ၜိုန်ရ စထုဲအာကဵုဗၟာကီုလေဝ် ဒှ်အာ မၞိဟ်ပ္ဍဲကွာန်တအ်ဂှ် ဟီုဒၟံင် အရေဝ်မန်ဖိုဟ်ရ။ <ref>Shwe Wa & Sowards, Burma Baptist Chronicle, 1963, Board of Publications Burma Baptist Convention Rangoon, p.66</ref> နာဲနဝ်ဂှ် ဒှ်ဇာတိကွာန်(လှိုင်ဘောလယ်)ရ။ ကွာန်လှိုင်ဘောလယ်ဂှ် နွံဇိုင်ကြုင် (မြစ်မခ)။ အခိင်လၟုဟ် လုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲရးဇၞော်လ္ဂုင်၊ ပွိုင်ဍုင်(တိုက်ကြီး)ရ။ ရံင်နကဵု ပရေင်စိုတ်ပၠန်လေဝ် ပ္ဍဲဂကောံမၞိဟ်ဗုဒ္ဓဘာသာ ဗွဲတၟေင် အကြာဂကူမန်တအ်ဂှ် ကုမၞိဟ်မကၠောန် ကမၠောန်တမ္ၚာတအ်ဂှ် ညာတ်ကေတ် ကမၠောန်ဂယိုင်လမျီုဟွံခိုဟ် (ဝါ) ဟွံဒှ် သမာအဇဳဝတုဲ ဒးဒုင်ဆက်ဆောံ မွဲဗီု မွဲပြကာရ။ ပ္ဍဲကဵု တဝဟ် ဘာသာခရေတ်ဂှ် အလဵုဇကု နာဲယေသှုခရေတ် ဗတောန်ဖျေန် ညံင်ဂွံဂြာတ်က ဒၞာဲမဂွံကဂၠိုင်ရ။ တုဲပၠန် ကမၠောန်တမ္ၚာဂှ်လေဝ် ဟွံစၟတ်သမ္တီလဝ် ကမၠောန်ဂယိုင်လမျီုဟွံခိုဟ် တုဲပၠန် ကုကောန်ဒုဟ်တအ်ဂှ် ယဝ်ရ စွံဓရ်ပတှ်ေ လတူကျာ်ဂမျိုင်မ္ဂး ကလိဂွံ ဟံင်ပြာ် နူကျာ်ဂမျိုင်တုဲ ဇၟာပ်ကောန်မၞိဟ်ဂှ် ဆက်ဆောံ နကဵုကဆံင်တုပ်၊ အရာတအ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်အရာ မစပံက်ကဵုဂၠံင် မကဵုလျး ကုနာဲနဝ် ညံင်စိုတ်ဂွံလုပ်စ ပ္ဍဲသာသနာခရေတ်ယာန် ဒှ်မာန်ရ။
ယုဒသန် ကၠာဲစၠောအ် သၠပတ် ခရေတ်ဝင်မာတ်သာဲ နကဵုဘာသာဗၟာ တုဲဒှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၁၇၊ တိတ်ပ္တိတ် လိက်ဂၠံင်တရဴ ဨဝံဂလိ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၁၈ တုဲ စိုပ်သၞာံ ၁၈၂၂ ဂှ် ကလိဂွံ ညးမဒုင်ကေတ်ဓရ်ပတှ်ေ လတူသာသနာခရေတ် သီုဖအိုတ် ၁၈ တၠရ။ <ref>Benge, Janet; Benge, Geoff, Adoniram Judson: Bound for Burma.</ref> ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၂၀ ဂှ် ယုဒသန် ဂွံဆဵု ကုဨကရာဇ်ဗၟာ ဘကြီးတော် သွက်ဂွံ ဂရင်ဗ္တီ ညံင်ကလိဂွံ အခေါင်တွဟ်ဓရ် အာကၠုင် ဗွဲမသၠးပွး ကေုာံ ညံင်ဂွံပလီုကဵု သၞောဝ်ဍုင် ဒုင်ဂမ္စိုတ် ကုညးမပြံင်လှာဲဘာသာတအ်ရ။ ဆဂး ကာလ ညးအာဆဵု ကုဨကရာဇ် ဘကြီးတော်ဂှ် ဗီုညးတအ် မအာတ်မိက်ဂှ် ဟွံကလိဂွံ၊ ဨကရာဇ်ဘကြီးတော် ဗှ်ရံင် လိက်ခရေတ်ဝင် မွဲၜါပၞောန်တုဲဂှ် လိက်ဂှ် ထဝေင်ကၠဟ်ထောအ် ဂတမုက်ညးတအ်ရ။ ညးတအ် ကလေင်စဴကၠုင် ဍုင်လ္ဂုင် သွက်ဂွံဆက်ပ္တန်အာ သာသနာပၠန်ရ။ ဆဂး ကုမၞိဟ် မလုပ်ဘာသာခရေတ်တအ် အတိုင်သၞောဝ်ဍုင်ဗၟာမ္ဂး ဒးအမိင်ဂစိုတ်မာန်ဒၟံင်ရ။ ယုဒသန် ဒးကေတ်အခိင် ပွိုင် ၁၂ သၞာံဂှ် ကလိဂွံ မၞိဟ်မလုပ် ဘာသာခရေတ် ၁၈ တၠဓဝ်ရ။
စိုပ်သၞာံ ၁၈၂၄ ပၞာန် အင်္ဂလိက်-ဗၟာ ကတဵုဒှ်တုဲ သၟိင်ဗၟာ ရပ်ကြိုင်ထောအ် ယုဒသန် ရ။ ပၞာန်ဗၟာကျပၞာန်တုဲ ယုဒသန် ဂွံတိတ်ဗၠး နူထံင်ရ။ ဍုင်ဗၟာ သကုတ်သၟဝ် မဒှ်ဒေသဍုင်မန်တြေံဂှ် စိုပ်အာ သၟဝ်တဲအင်္ဂလိက်တုဲ ပရေင်ပတန်သာသနာ ပ္ဍဲဒေသဂှ် ကလိဂွံ ဗွဲမဗၠးၜးတုဲ ပရေင်ဇၞော်မောဝ်လေဝ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ။ ဗွဲတၟေင် အကြာဂကူကရေင်တအ်ဂှ် မၞိဟ်လျိုင်ပတှ်ေ လတူသာသနာခရေတ် ဂၠိုင်ကွေဟ်ဟ်ရ။
=== တမ်မူလ သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲဂကူမန်===
ပၞာန်အကြာအင်္ဂလိက် ကဵု ဗၟာလေဝ်တုဲ မွဲလပါ်ပၠန် ဇြပ်ဒၞာဲတဝဟ်ဓရ်လေဝ် ပ္ဍဲအခိင်ပေါဲဗတိုက် အကြာ မန်ကဵုသၟိင်ဗၟာ ပ္ဍဲအခိင် မန်တအ် လုပ်သီလ္ဂုင် သွက်ဂွံကလေင်ဒက်ပ္တန် ဍုင်မန် မွဲဝါပၠန်ဂှ် လီုအာတုဲရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကောံပ္တန်သာသနာခရေတ်တအ် ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် သွက်ဂွံပြံင်ဏာ ဒတန်ဗဟဵု ပ္ဍဲအာမ်ဟာတ် (ကျာ်ခမဳ)ရ။ ဂိတုဂျူလာင် ၂ သၞာံ ၁၈၂၆ ဂှ် ယုဒသန် စိုပ်ဍုင်ကျာ်ခမဳ ရ။ ကရောမ် ယုဒသန်ဂှ် မောင်ရွှေဗေ (Maung Shwe Bay) ကဵု မောင်အင် (Maung Ing)တအ် ပါကၠုင်ကီုရ။ မောင်အင်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မရီု ယုဒသန် သွက်ဂွံ သြိုင်ဘာဗတောန်လိက်တုဲ မောင်ရွှေဗေဂှ် ဒှ်မၞိဟ် ဗက်တွဟ်ဓရ် အကြာကွာန် အကြာသ္ၚိဌာန်ရ။ ဘာဗတောန်လိက် ညးဗြဴ ပ္ဍဲကျာ်ခမဳဂှ် သမ္ဘာ ယုဒသန် အာန် ယုဒသန် (Ann Judson) ဒှ်မၞိဟ် မဗတောန်လိက်ဂှ် အာန်ယုဒသန် စုတိအာတုဲ စၞးဂှ် ဝဒေ (Mrs. Wade) ဆက်ဗတောန်အာလိက်ရ။ စိုပ်ဂိတုနဝ်ဝေန်ပါဂှ် ဘာဂှ် ညံင်ပြံင်ဏာ ဇရေင်မတ်မလီုဂှ် ပ္ဍဲဘာဂှ် ကွးဘာ သီုဖအိုတ် နွံ ၁၁ တၠ၊ သီုကွးဘာ ၁၁ တၠဂှ် ပြံင်ဗက်အာ ဘာဂှ်ကီုရ။ <ref>Shwewa & Sowards, Burma Baptist Chronicle: 8 Beginning Again at Amherst 1826-1827, Board of Publications Burma Baptist Convention, Rangoon, 1963 P.53-59</ref>
ကြဴနူ ယုဒသန် မပြံင်စိုပ် ဍုင်မတ်မလီုတုဲ ညးဂွံတီကေတ် မၞိဟ်ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်တေအ်ဂှ် ကြဴနူ ဍုင်မန် မဒးဒုင်သီကဵုဗၟာတုဲ ဂကူမန်ကဵု ဂကူဗၟာဂှ် စပြံက်နှဴရေင်သကအ်တုဲ မၞိဟ်မဟီုအရေဝ်ဗၟာ ဓလီုဂွံအာကီုလေဝ် ပ္ဍဲမတ်မလီုဂှ် ဂကူမန်ရ ဂၠိုင်။ တုဲပၠန် ဂကူမန် ပ္ဍဲမတ်မလီုဂှ် ဟွံဒးစိုတ် ဗၟာ။ အစာဓရ် မတွဟ်ဓရ် နကဵုဘာဗၟာဂှ်လေဝ် ညးတအ် ဟွံဒးစိုတ်။ ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲ နာဲနူ (Nai Nu) မၞိဟ်သ္ၚိဗဒါဲဇြပ် ကၠုင်သၟာန် မိက်ဂွံတီ ပရူဓရ်သင်ခရေတ်။ ဒုင်ကဵု ညးလိက်သၠပတ် ဗီုဗၟာ။ နာဲနူ ဟီု "အဲဗှ် လိက်မန်ရဒး၊ အဲဗှ်လိက်ဗၟာ ဟွံလေပ်။" မၞိဟ်ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီုဂှ် ယဝ်ရ မၞိဟ်မွဲမွဲ ဗှ်ကဵုညးတအ် လိက်ဗၟာ ထတ်တ်မ္ဂး ညးတအ် ကၠိုဟ်၊ အလဵုဇကုညးတအ် ညးတအ် ဗှ်ဟွံလေပ်။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကောံဘာကျာ်တအ် ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ကဵု မောင်ရွှေဗေ ဗှ်လိက်သၠပတ်ထတ်တ် ပ္ဍဲကဵုဇြပ် ထတ်တ်ရ။ ညံင်ရဴ မပံက်လဝ် ဘာသွက်ကောန်ၚာ်ဗြဴဂှ် ညးတအ် ဆက်ပံက် ဘာသွက်ကောန်ၚာ်တြုဟ်ကီုရ။ <ref name="BUBC">Shwewa & Sowards, Burma Baptist Chronicle: 8 Beginning Again at Amherst 1826-1827, Board of Publications Burma Baptist Convention, Rangoon, 1963 P.60-66</ref>
စိုပ်သၞာံ ၁၈၂၈ ဂှ် မၞိဟ် ၃၁ တၠ ဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုဗလိုပ် ပ္ဍဲမတ်မလီုရ။ ပၞောဝ်တအ်ဂှ် ဂကူဗၟာ မၞိဟ်တြုဟ် ဒစိတ် တၠ၊ မၞိဟ်ဗြဴ ပန်တၠ၊ မၞိဟ်တြုဟ်မန် ၜါတၠ ကဵု မၞိဟ်ဗြဴမန် ၜါတၠ၊ ကောန်ၚာ်ဗြဴ ဗၟာ မွဲတၠ ကဵု ကောန်ၚာ်ဗြဴမန် ထပှ်တၠ၊ မၞိဟ်တြုဟ် ယခေင် မွဲတၠ ကဵု မၞိဟ်တြုဟ်အိန္ဒိယ ပန်တၠ။ ပွိုင်ၜါသၞာံဂှ် ဘာကျာ် ပ္ဍဲမတ်မလီုဂှ် သြိုင်ဂွံ ပိမ။ ဘာကျာ် သွက် ဂကူမန်-ဗၟာ ဂှ်မွဲ (သြိုင် ပ္ဍဲဂိတုနဝ်ဝေန်ပါ ၂၅ သၞာံ ၁၈၂၇)၊ သွက်ဂကူအင်္ဂလိက်ဂှ် မွဲမ၊ သွက်ဂကူအိန္ဒိယဂှ် မွဲမ။ ပၞောဝ်မဒုင် မ္ၚဵုဗလိုပ်တအ်ဂှ် နာဲမျာတ်ကျဝ် (Nai Myat Kyaw) ညးမဒှ် ဒေအ် သၟိင်ဇၞော်ဍုင် ခရိုင်ပဉ္စလိုင် (Koung-zay-kyun District) ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ညးကလိဂွံ အာယုက်ကြပ် ၅၀၊ မဒှ် ကောန်ဇာတ် နူညးဂမၠိုင် မရှ်ေသှ်ေ၊ ဒှ်မၞိဟ် မၞုံကဵု ဂုဏ်သိက္ခာမွဲတုဲ သီုလေပ်ကၠိုဟ်ခၠင် ပ္ဍဲလိက်ပတ်ပေင်င်ရ။ ဟိုတ်နူ ညးလုပ်ဘာသာခရေတ်တုဲ မသ ကလောကောဒေအ်ညး ဝေင်ပါဲထောအ်ညးရ။ ဆဂှ် သၟးဟွံသေင်ဏီ သမ္ဘာညးလေဝ် ပြးထောအ်ညးရ။ ကောညးဟီု ယဝ်ရ ညးတေအ် အခေါင်ဂစိုတ်မၞိဟ်နွံမ္ဂး ညးဂစိုတ် နာဲမျာတ်ကျဝ် ကၠာအိုတ်ရ။ နာဲမျာတ်ကျဝ် ဒေါအ်ဇူ နူကမၠောန် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် သီုဖအိုတ်တုဲ ညးကၠောန်ကမၠောန် ပတန်သာသနာခရေတ်ရ။ ပ္ဍဲကဵုမန်မ္ဂး ညးဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ယိုက်ဂၠေင် ဓလေင်ပတန်သာသနာခရေတ် ကၠာအိုတ်ရ။ ခြာဟွံလအ်ဂှ် တြုဟ်ဗြဴၜါ နာဲမာံဗော် ကဵု မိဖွာတဳ (Nai Mehm Boke and Hpwe Tee) ဂကူမန်ၜါ လုပ်ဘာသာခရေတ်ယာန်တုဲ ဗြဴဂှ် ဒုင်မ္ၚဵုဗလိုပ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေန်ပါ ၇ သၞာံ ၁၈၂၈၊ တြုဟ်ဂှ် ဒုင်မ္ၚဵုဗလိုပ် ပ္ဍဲဂိတုမေ ၂၉ သၞာံ ၁၈၂၉။ ပၞောဝ်ကဵု ဂကူမန် မၞိဟ်မဒုင်ကေတ် သာသနာခရေတ်တအ်ဂှ် မၞိဟ်မမာန်လိက်မန် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ် ချူဒး ဗှ်ဒး ဇန်လိက်မာန်ဂှ် နာဲမာံဗော် ဒှ်ကၠာအိုတ်ရ။ နာဲမာံဗော် စလုပ်ကၠုင်ဗက်ဂှ် ညးတေအ် စကၠာဲ လိက်ဒွက်ဓမ္မခရေတ်ယာန်ဂမၠိုင်တုဲ မၞိဟ်တအ် ဂွံလ္ၚောဝ်ကျာ် ဒယှ်ေဒွက် နကဵုဘာသာမန်ရ။ တုဲဂှ် ညးတေအ် ဆက်ကၠာဲ သၠပတ်သမ္မာရ။<ref name="BUBC"/>
သၟတ်ဗြဴမန်ပိတၠ မိတာန်ဂေါင် (Mee Tan Goung) မိနန်န (Mee Nen Mah) မိနန်ယေ (Mee Nen Yay) (တင်စၟတ် ယၟုတအ် ဗီုမန်/ဗၟာ ဇေတ်တ်ဂှ် ဟွံတီ ရံင်ကဵု ဗီုမချူလဝ် နကဵုအင်္ဂလိက်တုဲ ဖန်ချူလဝ်) ပ္ဍဲဂိတုအဝ်ဂေတ် ၃ သၞာံ ၁၈၂၈ ဂှ်ရ။ သၟတ်ဗြဴတအ်ဂှ် ဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုဗလိုပ်တုဲ တ္ၚဲယးဂှ် ညးမဒှ်မိ မိတာန်ဂေါင်တအ် ကၠုင်ဘာ နူအခိင်ဂယးပြဟ် ကၠာအစာဘာတအ် ဟွံစိုပ်ဏီတုဲ ဟိုတ်နူ မဒုင်မ္ၚဵုဗလိုပ် (ဝါ) ဟိုတ်နူမလုပ်ဘာသာခရေတ်ဂးတုဲ ဓဇက် ၜုင်တက် မိတာန်ဂေါင် နကဵုက္ဍိုင်၊ ဘပဠ မိတာန်ဂေါင် ညးအာသွံထောအ် နဒဒှ်ဍိက်ရောင်ရ။ တုဲဂှ် ညးအာ ဇရေင်ဖျာတုဲ ကရေဲဟီု ဒဒှ်ရ ကောန်ဝုတ်ညး လုပ်အာ ပ္ဍဲကဵု သာသနာမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ။ တုဲဂှ် ညးအာဆဵုကဵု မိ မိနန်န။ မိ မိနန်နလေဝ် တိတ်ကၠုင် ဘာဗတောန်လိက်တုဲ ကရေဲလက် အစာၝောအ်ဝဒေ၊ တုဲ ဗက်ထဍေင်ရပ်ကေတ် ကောန်ဝုတ်ဇကုတုဲ ဂေက်သောက်တုဲ တက်ကဵု လေအ်ရ။ ကောန်ၚာ်ဗြဴ သီုပိဂှ် ဒးဒုင်ကော်ဏာ ဇရေင်သ္ၚိတုဲ ဒးဒုင်ဘပဠ ၜေဟ်လက် ကုကလောမသ ဍေဟ်တအ်ရ။ ပ္ဍဲမွဲသၞာံဂှ် ကွးဘာသၟဝ်ဗြဴ ဂကူဗၟာ မွဲတၠ ကဵု ဂကူမန် ထပှ်တၠ ဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုဗလိုပ်ရ။<ref name="BUBC"/> ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ပရေင်ပညာဘာလကျာ်ရ နွံ ပ္ဍဲဒေသမန်တုဲ ပ္ဍဲဘာလကျာ်ဂှ် ဆသၟတ်တြုဟ်ဟေင် အခေါင် မတိုန်ဘာ ဗတောန်လိက် နွံရ။ နူကဵု ဂကောံသင်ဗလိုက် မစိုပ်ကၠုင်တုဲ ညးပံက်လဝ် သီုဘာသွက်သၟတ်ဗြဴတုဲရ။ သၟတ်ဗြဴတအ် ဂွံအခေါင် ဗတောန်လိက်၊ ဂွံအခေါင် မဂွံဒုင်ပစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ် ကောန်မၞိဟ် ကဆံင်မတုပ် ကုမၞိဟ်တြုဟ် ဟီုဂွံရ။ အရာဏအ်ဂှ် ဒှ်အရာ မပံက်ကဵုလျး ညံင်သၟတ်ဗြဴမန်တအ် ဂွံလုပ်လျိုန်ပတှ်ေ လတူသာသနာ ခရေတ် ဒှ်မာန်ရ။
သၞာံဂတ(၁၈၂၉)ဂှ် ပ္ဍဲဂိတုဂျောန် ၇ ဂှ် ဂကူမန် မိနော်လှ ဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုဗလိုပ်ရ။ ကောန်ဝုတ်ညး မိမင်း (Ma Min) ကေုာံ ဂမာန်ညးလေဝ် လုပ်ဘာသာခရေတ်ကီုရ။ မိမင်းဂှ် ဒှ် မိ ဒံက်တာရှဝ်လူ (Dr. Shaw Lu - Saul) ညးမကလိဂွံ ပညာဂဥုဲ နူတက္ကသိုလ်ဍုင်အမေရိကာန် ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာရ။<ref name="BUBC"/>
စိုပ်သၞာံ ၁၈၃၅ ဂှ် ညးတၠသိက္ခာအစာ [[ဂျေမ် မဒိသောန် ဟာသ်ဝဴ|ဟသွေလ (Rev. James Madison Haswell)]] ကေုာံ သမ္ဘာညး စိုပ်ကၠုင် ဍုင်မတ်မလီုရ။ အစာဟသွေလဝွံ ညးလေပ် အရေဝ်မန် လိက်မန်ခိုဟ်ဟ်တုဲ ကၠောန်ကၠုင် သွက်ဂွံပ္တန် သာသနာခရေတ် အကြာဂကူမန်တအ် စဵုကဵုလအိတ်လမျီုရ။ ညးကဵု နာဲမာံဗော် ပံင်တောဲတုဲ ကၠာဲစၠောအ် သၠပတ်သမ္မာ နကဵု ဘာသာမန်ရ။ ပါဲနူကဵု နာဲမာံဗော်တုဲ နာဲတာ ညးမဒှ်လကျာ်ရာံ နူကဵု ကွာန်[[ကၟာဝက်၊ ဍုင်|ကၟာဝက်]] မဒုင်မ္ၚဵုဗလိုပ် ပ္ဍဲဂိတုမေ ၉ သၞာံ ၁၈၆၉ဂှ်လေဝ် ဒှ်အစာလိက်မန်တုဲ ညးကၠာဲစၠောအ် ဒွက်ဓမ္မခရေတ်ယာန် နကဵုဘာသာမန်ရ။ ပါဲနူ နာဲတာတုဲ ညးဗြဴပိတၠ နူကွာန်ကၟာဝက်လေဝ် ဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုဗလိုပ်ရ။ ညးတအ်ဂှ် ဒှ်ဂကောံသင်ဗလိုက် ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက်ရ။ ပ္ဍဲသၞာံဂှ်ဟေင် ကောန်အစာဟသွေလ ကေုာံ ညးကောန်ကွာန်ကၟာဝက် မရှ်ေသှ်ေ ခရေတ်ယာန်တအ် သြိုင် ဘာကျာ်ခရေတ်ယာန် ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက်ရ။ ဘာကျာ်ခရေတ်ယာန်ဂှ် မ္ၚးဍုင်မတ်မလီုမ္ဂး ဒှ်ဘာကၠာအိုတ်ရ။ အစာနာဲရေဗေန် (Akya Nai Reuben) ဒှ်အစာဓမ္မခရေတ်ယာန်ရ။ နာဲယင်ကိန် (Nai Yan Kin 1797-1882) လေဝ် ပါလုပ်ကၠုင်ကီုရ။ ကောန်ၚာ် မသ ကလောကောဒေအ်ညး သီုဖအိုတ်ဂှ် ပလံင်ဘာဗတောန်လိက် ခရေတ်ယာန်ဖအိုတ်ရ။
နာဲအံင်မေန် (Nai Aung Min) လေဝ် လျိုင်ပတှ်ေ သာသနာခရေတ်တုဲ ဗွဲကြဴ ညးဒှ်အစာဓမ္မခရေတ်ယာန် ပ္ဍဲဘာကျာ် ဍုင်ကျာ်ခမဳ။
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၉၆ ဂိတုမေဂှ် အစာနာဲလေဟ် ကေုာံ သမ္ဘာညး မိဖေတ် (Nai Leh, Mi Hpet) နကဵုစၞး ဂကောံသင်ဗလိုက် ဍုင်ဗၟာ သွက်ဂွံ ပ္တန်သာသနာခရေတ် ကုဂကူမန်ဍုင်သေံတုဲ တိတ်အာ ဍုင်က္ၜင်ကံက်ရ။ ပရေင်ကမၠောန် ပ္တန်သာသနာညးတအ်ဂှ် ဂကူမန်ဍုင်သေံ ၂၀ တၠ ဒုင်ကေတ် သာသနာခရေတ်ရ။ သၞာံ ၁၈၉၇ ဂှ် ဒံက်တာ သတေဝေန် (Dr. E. A. Stevens) ကေုာံ နာဲထဝ်ထောန်၊ နာဲယှိုဲဂျေ ကေုာံ နာဲဒဳ တိတ်အာ ဍုင်သေံတုဲ ညးတအ် ကေုာံ မန်ဍုင်သေံ ၂၅ တၠ သြိုင်ဘာကျာ်မွဲ ပ္ဍဲကွာန် Tapawlon ကွာန်ဂှ် နူဍုင်တြေံဒျူဒျာ လပါ်သၠုင်ကျာ ၁၀ တိုင်ရ။ အစာနဲလေဟ် ကလေင်စဴကၠုင် ဍုင်မန်တုဲ ဒၞာဲညးဂှ် ဂမာန်ညး နာဲဒဳ ဆက်ကေတ်အာတာလျိုင် နဒဒှ် အစာဓမ္မခရေတ်ယာန် စဵုကဵုစိုပ် သၞာံ ၁၉၀၅ ရ။ အတိုင်စၟတ်သမ္တီမ္ဂး ပ္ဍဲဍုင်သေံဂှ် ပ္ဍဲကွာန် Tapawlon ဂှ် ဘာကျာ်မန် နွံၜါမ ပ္ဍဲက္ၜင်ကံက် နွံမွဲမ သီုဖအိုတ် ကောန်ဂကောံ နွံအကြာ ၄၀- ၅၀ ရ။
ကြဴနူဂှ်ညိ သၞာံ ၁၉၀၂ ဂှ် ညးတၠသိက္ခာ အာရ်တုရ် ဒရ်ရောဝ် (Rev. Arthur C. Darrow) စို်ပ်ကၠုင် ဍုင်မတ်မလီုတုဲ ကၠောန်ကမၠောန် ပရေင်သာသနာခရေတ် အကြာဂကူမန်ရ။ ညးတၠသိက္ခာ အစာဒရ်ရောဝ် သြိုင်ဂၠုင်/က္ၜင်မွဲတုဲ ဂေတ်နကဵုက္ၜင်တုဲ ဗက်တွဟ်ဓရ်ရ။ ညးသြိုင်သ္ၚိဒၟံင်ကွးဘာ ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီုမွဲမတုဲ ကွးဘာမန် နူကဵု ဘာကျာ်နာနာ သီုဖအိုတ် ၂၅ တၠ ပဒတဴ ပ္ဍဲဘာဒၟံင်ညးဂှ်ရ။ ကွးဘာတအ်ဂှ် တိုန်ဘာ A. B. M. Boys' Middle Scholol ရ။ အစာဒရ်ရောဝ်ဂှ် ဒှ်အစာဓဇဲ ဒယှ်မွဲရ။ ညးစကာ တၟအ်နူဒေသတုဲ ညးသြိုင်လဝ် ရုင်ဂဥုဲ ကေုာံ ဘာကျာ်မန် ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီုရ။ ညးမိက်ဂွံသြိုင်ဒတန်တအ်ကီုလေဝ် ဟွံဂွံအခေါင် နူအလဵုအသဳတုဲ တင်ရန်တၟအ်ညး ဟွံဂွံကၠောန်ရ။ မေဿတာဟဝ်လဳဒေ မပတန်ဒၟံင် သာသနာ ပ္ဍဲဍုင်ရေဝ်ဂှ် ကၠုင်ပံင်တောဲ ကုအစာဒရ်ရောဝ်ရ။
ပ္ဍဲသဘင်ကောံဓရီုဇၞော် ဂကောံခရေတ်ယာန် ရးတၞင်သဳ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၀၇ ဂှ် ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ကဵုအခေါင် ဂကောံသင်ဗလိုက်မန် ကဵုဒက်ပ္တန် နဒဒှ် ဂကောံတၞဟ်ခြာတုဲ ဂကောံသင်ဗလိုက် ခရေတ်ယာန်မန် (Mon Baptist Association) မံက်ဂတဝ်ကၠုင်ရ။ သဘင်ကောံဓရီုဇၞော် အလန်ပထမ ဂကောံသင်ဗလိုက် ခရေတ်ယာန်မန် ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီု ပ္ဍဲ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀-၂၁ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၀၈ ရ။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဘာကျာ် ဂကောံသင်ဗလိုက်မန် နွံ ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီု၊ ကၟာဝက်၊ မုဟ်ဍုင် ကေုာံ ကၠအ်သတ် သီုဖအိုတ် ပန်ဒၞာဲ ကောန်ဂကောံ နွံ ၃၁၀၊ အစာဓမ္မ မဟွံဂွံပတိုန်အစာဏီ ၃ တၠ၊ ညးမပတိုန်အစာတုဲ ၄ တၠ ကေုာံ မၞိဟ်ဗြဴအစာသၠပတ် မွဲတၠရ။ အစာဒရ်ရောဝ် ကေုာံ ဂကောံသင်ဗလိုက်မန်တအ် ဆက်ဂစာန်အာကမၠောန် ပွိုင် ၂၀သၞာံဂှ် ကောန်ဂကောံ စို်ပ်အာ ၈၀၀ ဘာလေဝ် ကတဵုဒှ် ဒၞာဲဗွဲမဂၠိုင်ရ။
စိုပ်သၞာံ ၁၉၃၂ ဂှ် အစာဒရ်ရောဝ် ဒးတိတ်နူဍုင်ဗၟာ ဟိုတ်နူကဵု ပရေင်ထတ်ယုက်၊ တုဲပၠန် မေဿတာဟဝ်လဳဒေ စုတိအာ ပ္ဍဲမတ်မလီု ပ္ဍဲဂိတုဂျူလာင် ၁ သၞာံ ၁၉၃၃ ဂှ်ရ။ သွက်ဘာကျာ်မန်ဂှ် နာဲချေတ်ဖျူ ဆက်ကေတ်အာ တာလျိုင်ရ။
==နိဿဲ==
[[Category:ပရေၚ်ဘာသာ]]
[[Category:ခရေတ်ယာန်]]
[[Category:ကဏ္ဍအဓိက!]]
[[Category:BEHM]]
{{DEFAULTSORT:သင်ဗလိုက်}}
91g5im87q8vqs3q6f4411tf2nibzusl
53630
53629
2026-04-28T18:15:41Z
Htawmonzel
25
/* တမ်မူလ သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲယူကေ (အေန်ဂလာန်) */
53630
wikitext
text/x-wiki
{{Baptists}}
'''သင်ဗလိုက်''' ({{Lang-en|Baptists}})ဂှ် ဒှ် ဂကောံသင် ခရေတ်ယာန် ပ္ဍဲ ဂကောံဂိုဏ် ပရဝ်တေသ်သတာန်(Protestant tradition)မွဲရ။ ဂိုဏ်ပရဝ်တေသ်သတာန်ဂှ် ဒှ် ဂိုဏ် မပတှ်ေကေတ် တဝဟ်ဍောင်ဓရ်ကျာ်ဂှ် ဒးကၠုင် နူ အတိုင်သၠပတ်တုဲ ဟွံပတှ်ေကေတ် ပွမလျိုင်ပတှ်ေ မလောန်ၜက်အာ နူ သဘာဝ လတူ ဣဓိကြဳဇှ် ပူဂိုလ်မွဲမွဲရ။ ဂိုဏ်ပရဝ်တေသ်သတာန်ဂှ် စမံက်ဂတဝ်ကၠုင် နူ ၁၆ ဗွဝ်ကၠံတေအ် နူ ကုပွမဒစဵုဒစး အခိုက်တြေံ ဘာကျာ် ရဝ်မေန်ကာတ္တလေတ် မနွံ ကုလကျာ်၊ သဳလ မပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာတုဲ မစၟတ်သမ္တီ ပူဂိုလ်ပရဲ၊ မရပ်ကေတ်လဝ် အဝဵု လတူ ညးဍုင်ကွာန်တအ်ဂှ်တုဲ ညာတ်ကေတ် ကွေတ်ပတှ်ေ ခရေတ်ယာန်ဂှ် ထေက် ကုမဒးပလေဝ်လဟဵုပတိုန်၊ စၞး မလျိုင်ပတှ်ေ လတူ ပူဂိုလ် (လကျာ်၊ သဳလ) တအ်ဂှ် ဒ္ဂေတ်ဗက် ဂၠံင်တရဴကျာ် အတိုင် သၠပတ်မ္ဂး ဒးရးဂၠိုင်ရ။
သင်ဗလိုက် အရေဝ်မန်ဝွံ ကၠာဲစၠောအ် နူ အရေဝ် ဂရိတ် (βάπτισμα) မဂွံ အဓိပ္ပါယ် ပွမကြာတ်ကြဴသအး၊ မဒုင်ဗလိုက်ဍာ် ကြာတ်ကြဴစိုတ်ကာယ (ဝါ) ပွမဒုင် မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံ ရ။ အရာတၟေင် သင်ဗလိုက် နူ ဂိုဏ်ပရဝ်တေသ်သတာန်ဂှ် ဂိုဏ်ပရဝ်တေသ်တာန်တအ်ဂှ် ကောန်ၚာ် သၠးဂၠံဂဝ်တုဲ နူ အဝဲဍောတ်တ်ဂှ် ကဵု မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံ (ဝါ) ဒုင်ဗလိုပ်ဍာ် ကာလကောန်ၚာ်ဂှ် ပေင်အာယုက် ၁၅-၁၆ မ္ဂး ကလေင်ဒုင် ကအ်ပါင် ဓရ်ပတှ်ေဇကု ကုကျာ်မွဲဝါပၠန်ရ။ ဂကောံသင်ဗလိုက်ဂှ် မၞိဟ်မွဲ ပ္ဍဲ အခိင်အဝဲဍောတ်တ် အဝဲကောန်ၚာ်ဂှ် ဟိုတ်နူ ဟွံဂွံတီကၠိုဟ် ပရူကျာ်ဏီတုဲ ဟွံကဵုဒုင် မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ်၊ ကာလမၞိဟ်ဂှ် အာယုက်ဇၞော် တီကၠိုဟ်ခၠင်တုဲဟေင် အတိုင်ပၟိက်စိုတ် မၞိဟ်ဂှ် ဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ်ရ။
အတိုင်ဝင်မ္ဂး ဂကောံသင်ဗလိုက်ဝွံ စကတဵုဒှ်ကၠုင် နူ ဍုင်အေန်ဂလာန်တုဲ ဘာကျာ်သင်ဗလိုက် ကၠာအိုတ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲ အာမ်သတာဒါမ်၊ ဍုင်နေတာလာန် အစာဓရ်ဂှ် ဒှ် ဂကူအင်္ဂလိက် ညးမပါ်တိတ် မၞုံယၟု ဂျောန် သမေတ် (English Separatist John Smyth) ရ။ <ref>Gourley, Bruce. "A Very Brief Introduction to Baptist History, Then and Now." The Baptist Observer.</ref> အစာဓရ် ဂျောန်သမေတ်ဂှ် ညး လ္ၚတ်ဗှ် သၠပတ်ဓမ္မတၟိ ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ်တုဲ ညး ဒစဵုဒစး ပွမကဵု မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံ (မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ်) ကုကောန်ၚာ် ကေုာံ ညးဟွံတီကၠိုဟ်ဓရ်ကျာ်တအ်တုဲ ညး ညာတ်ကေတ် ပွမမဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံဂှ် သ္ဒးဒှ် မၞိဟ်အာယုက်ဇၞော်ဟေင်ရောင်။ <ref> Cross, FL, ed. (2005), "Baptists", The Oxford dictionary of the Christian church, New York: Oxford University Press</ref> လညာတ်သင်ဗလိုက်ဂှ် ပြးဇးအာ အလုံမွဲ ဍုင်အေန်ဂလာန်ရ။ သင်ဗလိုက် ဗွဲမဂၠိုင်တအ် (General Baptists) ညာတ်ကေတ် ပွမဗလးသၠးကဵုဒုဟ် နူ ကျာ်ဂမျိုင်ဂှ် သ္ဒးကဵု ဇၟာပ်မၞိဟ်တအ်ရောင်။ ဆဂး သင်ဗလိုက် လ္ၚဵုတအ် (Particular Baptists) ဂှ် ညာတ်ကေတ် ကုညးမပတှ်ေတအ်ဟေင် မထေက်ကဵု ကလိဂွံ ပွမဗလးဒုဟ် နူ ကျာ်ဂမျိုင်ထေက်ရ။ <ref> Benedict, David (1848). A General History of the Baptist Denomination in America and Other Parts of the World. Lewis Colby. p. 325. It is, however, well known by the community at home and abroad, that from a very early period they have been divided into two parties, which have been denominated General and Particular, which differ from each other mainly in their doctrinal sentiments; the Generals being Arminians, and the other, Calvinists.</ref> တဝ်မာသ် ဟေလ်ဝါ Thomas Helwys ဟီု နကဵုလညာတ်ညးမ္ဂး နကဵုသၞောဝ်ဥပဒေဍုင်မ္ဂး ဘာကျာ် ကဵု ဍုင်/အဝဵုအသဳ ၜါဝွံ သ္ဒးဒှ် ဗွဲတၞဟ်ခြာ ဗွဲမဗၠးၜး ရေင်သကအ်ရောင်။ ကာလဂှ်ဟေင် ဇၟာပ်မၞိဟ်ဂှ် ကလိဂွံ အခေါင်မရှ်ေသှ်ေ အခေါင်မဒုင်ကေတ် ကွေတ်ဘာသာ ဗွဲသၠးပွးမာန်ရ။ ဟိုတ်နူ လညာတ်ဘာသာတုဲ တဝ်မာသ် ဟေလ်ဝါ ဒးဒုင်ဖျေဟ်ထံင်တုဲ ဒးချိုတ်အာ ပ္ဍဲ ထံင် ပ္ဍဲ လက်ထက် သၟိင်ဂျေမ် ပထမ (King James I)ရ။
ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၆၃၈ ဂှ် ရဝ်ဂေရ် ဝဳလဳယာမ် (Roger Williams) ဒက်ပ္တန် ဂကောံသင်ဗလိုက်[[ခရေတ်ယာန်]] (Baptist congregation) ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ ဒေသအမေရိကသၟဝ်ကျာရ။ ပ္ဍဲ ၁၈ ဗွဝ်ကၠံ ကု ၁၉ ဗွဝ်ကၠံတအ်ဂှ် ဘာကျာ်ဂကောံသင်ဗလိုက် ဇၞော်မောဝ်ဂၠိုင်တိုန် ပ္ဍဲ အမေရိကာန်တုဲ ညးမပ္တန်သာသနာ ဂကောံသင်ဗလိုက် နူ အမေရိကာန်လေဝ် အာပ္တန် သာသနာ ပ္ဍဲ ဍုင်နာနာသာ်ရ။ အစာယုဒသန် (Adoniram Judson) ဂှ် ဒှ် ညးမပ္တန်သာသနာ သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲ ဍုင်မန်ဗၟာကၠာအိုတ်တုဲ ဂိတုဂျူလာင် ၁၃ သၞာံ ၁၈၁၃ ဂှ် ညး စိုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ဍုင်လ္ဂုင်တုဲ စပ္တန် သာသနာ ပ္ဍဲ ဍုင်မန်ဗၟာရ။ လၟုဟ်မ္ဂး ပၞောဝ် ဂိုဏ်သင်ခရေတ်ယာန်ဂမၠိုင်ဂှ် ဂကောံသင်ဗလိုက် ဒှ် ဂိုဏ် မနွံ ကုကောန်ဂကောံ လၟိဟ် ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍ ဲဍုင်မန်ဗၟာရ။
==တမ်မူလ==
အစာဝင် သင်ဗလိုက် ဗြူသေ ဂဝ်ရ်လေ (Bruce Gourley) ဓဇက်ထ္ၜးလဝ် တမ်မူလ သင်ဗလိုက် နွံ အဓိကပန်တင် -
# အစာဝင်ခေတ်တၟိတအ် စှ်ေစိုတ် သင်ဗလိုက်ဂှ် တမ်မူလ စကတဵုဒှ်ကၠုင် နူ သၟာမပါ်တိတ် အင်္ဂလိက် (English Separatists) ပ္ဍဲ ၁၇ ဗွဝ်ကၠံ
# လညာတ် သင်ဗလိုက် မံက်တိတ်ကၠုင် အာန်နာၜာတ်တေတ် (Anabaptist) မဒှ် ဝါဒ နူ ဝါဒကလေင်လဟဵု (Reformation/Anabaptist traditions)
# လညာတ်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဓဝ်ပတှ်ေ ၜာတ္တိဇာံ ကေုာံ ဒ္ဂေတ်ၜာတ္တိဇာံဂှ် နွံကၠုင်ဒၟံင် နူ လက်ထက် နာဲယေသှုတေအ်ရ။
# လညာတ်မအံင်ဇၞးဂှ် နွံကၠုင်ဒၟံင် အဆက်ဆက် နူ အခိင် တၠဳဂုဏ်နာဲယေသှု စဵု အခိင်လၟုဟ် ဟွံပိုတ်သကုတ်ရ။
===လညာတ်သၟာမပါ်တိတ် အင်္ဂလိက်===
ဘာကျာ်သင်ဗလိုက် ခေတ်တၟိတအ် စှ်ေစိုတ် တမ်မူလ ညးတအ်ဂှ် စကတဵုဒှ် မံက်ကၠုင် ပ္ဍဲ ပရေင်ချဳဓရာင် သၟာမပါ်တိတ် အင်္ဂလိက် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၆၀၀တအ် ကြဴနူ ပရဝ်တေသ်သတာန် ဇၞော်မောဝ်တုဲရ။ <ref>Brackney, William H (2006). Baptists in North America: an historical perspective. Blackwell Publishing. p. 22. ISBN 978-1-4051-1865-1.</ref> လညာတ်ဏအ်ဂှ် အစာဝင် ဗွဲမဂၠိုင် ဒုင်တဲတုဲ ထံက်ဂလာန်ရ။ <ref>Robinson, Jeff (14 December 2009). "Anabaptist kinship or English dissent? Papers at ETS examine Baptist origins". Baptist Press. Archived from the original on 19 June 2013</ref>ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ဒှ် အခိင် ပရေင်ဍုင်ကွာန်ကီု သီု ပရေင်ဘာသာ မကလိုက်ကမဵုရ။
ပ္ဍဲ အခိင် ကာလကလေင်ပလေဝ်လဟဵု ဘာသာ မကော်ဂး Protestant Reformation ဂှ် ဘာကျာ် ပ္ဍဲ ဍုင်အေန်ဂလာန် ထကးအာ ၜါကရေက်။ မွဲကရေက်ဂှ် ဗက်စ အတိုင်တြေံ ဘာကျာ်ရဝ်မေန် ကာတ္တလေတ်တုဲ မွဲကရေက်ဂှ် ဒှ် ပရဝ်တေသ်သတာန် မဒှ် ဂၠံင်တရဴတၟိ မစွံအာရီု လတူ သၠပတ်ရ။ မၞိဟ်မဟွံမိက်ဗက်စ ဂၠံင်ၜါလပါ်ဂှ်လေဝ် နွံကီုရ။ ပ္ဍဲ ပရဝ်တေသ်သတာန်ဂှ်ပၠန် ညးလ္ၚဵု ဆက်တန်တဴ ပ္ဍဲ ဘာကျာ်တုဲ ညးလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ပါ်တိတ် နူ ဘာကျာ်တုဲ ညးကော်စ သၟာမပါ်တိတ်ရ။
အတိုင်ဝင်မ္ဂး ဘာကျာ်သင်ဗလိုက်ကၠာအိုတ်ဂှ် ကတဵုဒှ် ပ္ဍဲ အာမ်သတာဒါမ် ဍုင်နေတာလာန် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၆၀၉၊ အစာဓရ်ဂှ် ဒှ် ဂကူအင်္ဂလိက် ဂျောန် သမေတ် (John Smyth) ရ။ ကၠာညး ဟွံသြိုင် ဘာကျာ်သင်ဗလိုက်ဂှ် ပိသၞာံဂှ် ညး နွံ ပ္ဍဲ ဂကောံမိတ်သဟာဲ မပတှ်ေခရေတ် (Fellow of Christ's College) ပ္ဍဲ ကမ်ဗရိတ် (Cambridge) ညးမပါ်တိတ် နူ ဂကောံဘာကျာ်အေန်ဂလာန်တုဲ အာပ္တန် ဘာကျာ်တၞဟ်ခြာ ပ္ဍဲ နေတာလာန်ရ။ ဂျောန်သမေတ် ကု ညးမထံက်ပင်ညး တဝ်မာသ် ဟေလ်ဝါ (Thomas Helwys) ညာတ်ကေတ် ပွမဒုင်ဗလိုပ်ဍာ်ဂှ် သ္ဒဟ် မၞိဟ်အာယုက်စိုပ် မၞိဟ်မတီကၠိုဟ် ပရူကျာ် လျိုင်ပတှ်ေကျာ်ဟေင်ရ။ ညးတအ် ပါ်တိတ် နူ ဂကောံသင်အင်္ဂလိက်တုဲ တိတ်အာမံင် ဍုင်သအာင် ပ္ဍဲ နေတာလာန်ရ။ သၞာံ ၁၆၀၉ ဂှ် ဂျောန်သမေတ် ညး မကဵုမ္ၚဵုဗလိုပ် ကုအလဵုဇကုညးတုဲ ညး ကဵု မ္ၚဵုဗလိုပ် ကုညးတၞဟ်တအ်ရ။ <ref>Briggs, John. "Baptist Origins". Baptist History and Heritage Society. Archived from the original on 5 January 2010. Retrieved 10 January 2010.</ref><ref>Traffanstedt, Chris. "A Primer on Baptist History". Archived from the original on 3 February 2010. Retrieved 23 December 2009</ref>
ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၆၀၉ ဂှ် အခိင် ညး မနွံ ပ္ဍဲ နေတာလာန်ဂှ် ညး ချူ လိက် နကုယၟု "The Character of the Beast" ဟွံသေင်မ္ဂး "The False Constitution of the Church"ရ။ လညာတ်အဓိက ပ္ဍဲ လိက်ညးဂှ်၊ (၁) ကုကောန်ၚာ် မဟွံတီကၠိုဟ်ခၠင်ဏီတအ်ဂှ် ဒုင် မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံ ဟွံထေက်တုဲ၊ (၂) ကုညးမဒစဵုဒစးခရေတ်တအ်ဂှ် ကဵုကော်ပၠုပ် ပ္ဍဲ ဘာကျာ် သင်ဗလိုက်ရ။<ref>Leonard, Bill J (2003), Baptist Ways: A History, Judson Press, ISBN 978-0-8170-1231-1, comprehensive international History.</ref>နကုလညာတ်ညး ကုညးမလျိုင်ပတှ်ေကၠိုဟ်ခၠင် ကုဓရ်ကျာ်တအ်ဟေင် မကဵု မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ်ထေက်တုဲ မၞိဟ်ဂကောံညး ဗက်ကဵုဒၟံင် မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ် ဇၟာပ်မၞိဟ်ဂှ် ညး ဒစဵုဒစးပေင်င်ရ။ ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ညး တိတ်ထောအ် နူဂကောံဘာကျာ်ဂှ်တုဲ ကွးညး တဝ်မေသ် ဟေလ်ဝါဂှ် ဆက်ကေတ်အာ တာလျိုင် နဒဒှ် သကိုပ်သက ဒၞာဲညးရ။
===လညာတ် အာန်နာၜာတ်တေတ် (Anabaptist)===
နကုလညာတ် သင်ဗလိုက် မံက်ဂတဝ်ကၠုင် ဟိုတ်နူ လညာတ် အာန်နၜာတ်တေတ် ပ္ဍဲ အခိင်ကာလ ကလေင်လဟဵုသာသနာ ပ္ဍဲ အခိင် ၁၇ ဗွဝ်ကၠံလပါ်ဂှ်မ္ဂး ဂၠံင်တရဴ သင်ဗလိုက်ဂှ် တုပ်ဒၟံင် ကုဝါဒအာန်နၜာတ်တေတ် ဒဒှ် မဒးနွံ ကုပရေင်ဘာသာ သၠးပွး၊ ဘာသာ ကု အဝဵုအသဳ/ဍုင် ဒးပါ်လဝ် ရေင်သကအ် ဗွဲမကၠးဖ္ဍးတအ်ရ။
ဆဂး လညာတ် သင်ဗလိုက် ကု လညာတ်အာန်နၜာတ်တေတ် ၜါဝွံ တၞဟ်ခြာ ရေင်သကအ် နွံဒၟံင်ရ။ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၆၂၄ ဂကောံဘာကျာ် သင်ဗလိုက် လာန်ဒါန် ပတိတ် လိက် တးပါဲ မဆေင် ကုအာန်နၜာတ်တေတ် ရ။ <ref>Burrage, Champlin (1912). The Early English Dissenters in the Light of Recent Research. 2. University Press: Cambridge. p. 222.</ref> ပါဲနူဂှ်တုဲ ဂကောံသင်ဗလိုက် နူ ဂကောံ ဂျောန်သမေတ် ဟီု နူ ကပ်ကၠာ မွဲလစုတ်ဂှ် ဂကောံသင်ဗလိုက် ပ္ဍဲ နေတာလာန် ပံင်တောဲ ကုအာန်နၜာတ်တေသ် မဒှ် ဂကောံ Waterlander Mennonite Anabaptists နွံကီုလေဝ် ဂွံမုဟွံလအ်ဂှ် ဟွံဆက်ပံင်တောဲရ။
=== တမ်မူလ သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲယူကေ (အေန်ဂလာန်)===
ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၆၁၂ တဝ်မာသ် ဟေလ်ဝါ ဒက်ပ္တန် ဂကောံသင်ဗလိုက် ပ္ဍဲ ဍုင်လာန်ဒါန် မဒှ်ဂကောံသင် နူ ဘာကျာ်သမေတ်ရ။ ခြာဟွံလအ်ဂှ် ဘာကျာ် ဂကောံသင်ဗလိုက်တၞဟ်တအ် မံက်ဂတဝ်တိုန် ပ္ဍဲ အေန်ဂလာန်တုဲ ဗွဲကြဴ ညး ကော်စ ဂကောံသင်ဗလိုက်ဓမ္မတာ (General Baptists) ရ။ ဂကောံသင်ဗလိုပ် ဗွဲတၟေင် (Particular Baptists) ဂှ် မံက်ဂတဝ်ကၠုင် ပ္ဍဲ အခိင် ညးမပါ်တိတ်တအ် ပတှ်ေကေတ် ဒုင်ကဵု မ္ၚဵုဗလိုပ် ကုညးမလျိုင်ပတှ်ေတအ်ဟေင်ရ။ ဂကောံသင်ဗလိုက် ဗွဲတၟေင်ဂှ် စိုပ်သၞာံ ၁၆၄၄ ဂှ် နွံ ကုဘာကျာ် သီုဖအိုတ် ထပှ်ဘာရ။
===တမ်မူလ သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲရးအမေရိကသၟဝ်ကျာ===
ရဝ်ဂေရ် ဝဳလဳယာမ် (Poger Williams) ကီု သီုကဵု ဂျောန် ခလာရ်ကေ (John Clarke) မဒှ် မၞိဟ်နွံပၟိက် ပရေင်ဘာသာသၠးပွးတအ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မဒက်ပ္တန် ဂကောံသင်ဗလိုက် ပ္ဍဲရးအမေရိကသၟဝ်ကျာ ရ။ <ref>Newport Notables, Redwood Library, archived from the original on 27 September 2007.</ref> ပ္ဍဲသၞာံ ၁၆၃၉ ဝဳလဳယာမ် သြိုင်ခၞံ ဘာကျာ်သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲကဵု ဍုင်ပရဝ်ဝိဒ်ဒေန် တွဵုရး ရဟဝ်ဒါ အာက်သလာန် (Providence, Phode Island) တုဲ ခလာရ်ကေ စသြိုင်ခၞံ ဘာကျာ်သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲနယျူပတ် တွဵုရး ရဟဝ်ဒါ အာက်သလာန် (Newport, Rhode Island) ရ။ ဘာၜါဏအ်ဂှ် ဘာလဵု မဒှ်ကၠာဇေတ်တ်ဂှ် ဟွံတီကၠးကၠးရ။ သီုၜါဂှ် ဒှ်လဝ် ပ္ဍဲမွဲအခိင်လေဝ် ဒှ်မာန်ရ။
ပရေင်ချဳဓရာင် ဂကောံသင်ဗလိုက်တအ် ဒြဟတ်ခိုဟ်တုဲ မၞိဟ်ဒ္ဂေတ်ဗက် ပါလုပ်ဂကောံ ပ္ဍဲဂကောံသင်ဗလိုက် ဂၠိုင်တိုန်ရ။ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲတွဵုရး မၞုံကရေက်လပါ်သၠုင်ကျာတအ်ဂှ် မၞိဟ်လုပ်ဂၠိုင် သီုကဵု ဂကောံမၞိဟ်ဖျုန်စၞာံလမ္စံက်တအ်ဂှ် ပါလုပ်ဂၠိုင်ရ။
ပရေင်ပတန်သာသနာ သင်ဗလိုက် စစိုပ် ဍုင်ခနေဒါဂှ် မဒှ်ဍုင်သၟဝ်အင်္ဂလိက် နဝ်ဝါ သကဝ်တဳယျာ (Nova Scotia) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၇၆၀တအ်ရ။ <ref>Bumstead, JM (1984), Henry Alline, 1748–1784, Hantsport, NS: Lancelot Press. p. 40</ref> အတိုင်ဝင်မ္ဂး ဘာကျာ်သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲခနေဒါကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ်ဘာကျာ်သင်ဗလိုက်ဟဝ်ထန် (Horton Baptist Church) ပ္ဍဲဍုင် Wolfville, Nova Scotia မသြိုင်ခၞံလဝ် ပ္ဍဲဂိတုအံက်တဝ်ပါ ၂၉ သၞာံ ၁၇၇၈<ref>Bumstead, JM (1984), Henry Alline, 1748–1784, Hantsport, NS: Lancelot Press. p. 62</ref> ဘာကျာ်ဂှ် သြိုင်ခၞံလဝ် နကဵုမပံင်တောဲ ကုဂကောံလျးတၟိ ဨဝံဂလိ (New Light evangelist Henry Alline) ရ။
ပရေင်ချဳဓရာင် ဗတိုက်သအး သၞောတ်ဍိက် ကုမၞိဟ်လမ္စံက် ပ္ဍဲအမေရိကာန်ဂှ်လေဝ် ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ဂကောံသင်ဗလိုက် ဝွံကီုရ။ မၞိဟ်တအ်ဂှ် စၞးမဒုင်ကေတ် ဓဝ်ပတှ်ေ နူမၞိဟ်မွဲမွဲဂှ် ဂၠာဲဓဝ်ပတှ်ေ ဓရ်ဍာံ နူကဵုလိက်သၠပတ်ဂှ် မၞိဟ်လမ္စံက်တအ် ညာတ်ကေတ် "တၟာဲတဲကျာ်ဂမျိုင်ဂှ် ဗၠးၜး" (God's gift of freedom) ရ။ ညံင်ရဴကျာ် မရီုလဝ် ဂကူအေသရေလ နူဘဝဍိက် အတိုင် သၠပတ်ဗၠးၜးဂှ် ညးတအ်လေဝ် ဂစာန်ကၠုင် ညံင်ဂွံဗၠးၜး တိတ်နူ ဘဝဍိက်ကီုရ။ <ref>Wilson Fallin Jr., Uplifting the People: Three Centuries of Black Baptists in Alabama (2007) pp. 52-53</ref> က္ဍိုပ်သကိုပ် ပေါဲဗတိုက်အခေါင်ညးဍုင်ကွာန် ယၟုမြဟ် မာရ်တိန် လုတာ ခေန် (Martin Luther King) ဂှ် ဒှ်အစာဓမ္မခရေတ်ယာန် နူကဵု ဂကောံသင်ဗလိုက် ခရေတ်ယာန် မွဲတၠရ။
===တမ်မူလ သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ===
[[File:Adoniram Judson 1846.jpg|thumb|ဗီုရုပ် ယုဒသန် နူသၞာံ ၁၈၄၆ (Adoniram Judson 1846)]]
ပ္ဍဲဂိတုသေတ်တေန်ပါ ၁၉ (သၞာံ ၁၈၁၁)ဂှ် နူကဵု ဂကောံဇၞော် အမေရိကာန် ကမ္မရှေန် ပတန်သာသနာ ပ္ဍဲဍုင်သအာင် (American Board of Commissioners for Foreign Missions) ခပတိုန် ယုဒသန် (Adoniram Judson) နဒဒှ် ညးပတန်သာသနာ ပ္ဍဲရးဗမံက်ရ။ ခြာဟွံလအ်ဂှ် ယုဒသန် ဖျေဟ်ဒၞာဲ ဒက်ပ္တန်အိန်ထံင် ကု Ann Hasseltine ပ္ဍဲဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၅ သၞာံ ၁၈၁၂ ရ။ ပ္ဍဲဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၉ ဂှ် ညး ကေုာံ သမ္ဘာညး စတိုန်ဂၠုင် သွက်ဂွံတိတ်တရဴ ပတန်သာသနာရ။ ဂိတုဂျောန် ၁၇ သၞာံ ၁၈၁၂ ဂှ် ညးတအ် စိုပ် ကာလ်ကာတ္တာ ဍုင်အိန္ဒိယ။ ဆဂး ညးဒေသတအ်ကီု သီုကဵု သၟိင်တၠဗြိတိန်တအ် ဟွံဒးဂၞပ် ဟွံမဲပၟိက် ဨဝံဂလိအမေရိကာန် ပ္ဍဲဍုင်အိန္ဒိယတုဲ သၞာံဂတဂှ် ညးတအ် တိတ်အာ ဍုင်ဗၟာ စိုပ်ဍုင်လ္ဂုင် ပ္ဍဲဂိတုဂျူလာင် ၁၃ သၞာံ ၁၈၁၃ ဂှ်ရ။ ယုဒသန်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မစိုန်သကီု လတူအရေဝ်ဘာသာတုဲ ဒှ်မၞိဟ် မလေပ် အရေဝ်လေတ္တေန်၊ ဂရိတ်၊ ဟေဗြေဝ်တုဲ ညးစိုပ်ဍုင်ဗၟာဂှ် ညးစလ္ၚတ် အရေဝ်ဗၟာရ။ တၞဟ်န ညးဂမၠိုင်ဂွံတီ ဒဒှ်ရ ညးဂှ် အစာဓရ်မွဲတုဲ ညးဗိုက်လတက် သ္ၚာ ဗီုလကျာ်မွဲရ။ ဆဂး ဗွဲကြဴ ညးတီကေတ် ဒဒှ်ရ လတက်သ္ၚာ ဟွံထေက်တန်ဂှ် ညးလတက်ယာတ်ဗုရ။ လအ်ညိဂှ် ညးတီကေတ် ဒဒှ်ရ မၞိဟ်တအ် ဟွံစွံအာရီု လတူဗွိုက်လတက်တုဲ ညးကလေင်လတက် အတိုင်ဗီုတြေံပၠန်ရ။ သၞာံ ၁၈၁၉ ဂှ် ညးသြိုင်ဇြပ် သွက်ဂွံဟီုတွဟ် ပရူသာသနာခရေတ်ရ။ မၞိဟ်စိုတ်မလုပ်စ အောန်ကွေဟ်ဟ်ရ။ ဆမၞိဟ် မွဲၜါတၠဟေင် ကၠုင်သၟာန်ဇာန်စ ပရူဓရ် နွံညိညရ။ ကြပ်ပေင်မွဲဂိတုဂှ် မၞိဟ်သၟတ် သၟာဖျေဟ်ဆုမွဲတၠ အာယုက် ၃၅ မၞုံယၟု နာဲနဝ် စိုပ်ကၠုင်တုဲ သၟာန်စ ပရူတဝှ်ဍောင်ဓရ် ကေုာံ ပရူကျာ်ဂမျိုင်ရ။ နာဲနဝ်ဂှ် နူကိုပ်ကၠာ ဒှ်သၟာတမ္ၚာမွဲတုဲ ဗွဲကြဴ ကၠောန်ကမၠောန် ဖျေဟ်ဆုရ။ ရံင်နကဵုခေတ်မ္ဂး ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဟိုတ်နူကမ္မဏဳဆု အင်္ဂလိက် မပ္တိတ်ဆုကၠ နူဍုင်မန်ဗၟာတုဲ ကမၠောန်ဖျေဟ်ဆုဂှ် ကလိဂွံသြန် ဂၠိုင်နူ ကမၠောန်တမ္ၚာ ဟီုဂွံရ။ မၞိဟ်သၟတ် နာဲနဝ်ဂှ် စိုတ်လုပ်စတုဲ ကၠုင်သၟာန်ဇာန်ဒၟံင် ပရူကျာ်ဂမျိုင် ကြပ်ရိုဟ်ဒဒှ်တ္ၚဲရ။ ဂိတုမေ ၜိုတ်လဒေါဝ်ဂှ် နာဲနဝ် စိုတ်လုပ်စ ဒုင်ကေတ် ဓဝ်ပတှ်ေ လတူခရေတ်ရ။ ပ္ဍဲဂိတုဂျောန် ၆ ဂှ် နာဲနဝ် ချူလိက် ဒဒှ်ရ ညးတေအ် ပတှ်ေကေတ် လတူနာဲယေသှုခရေတ်တုဲ မိက်ဂွံ ဒုင်မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံ ရ။ နာဲနဝ်ဂှ် ညးတအ် ပတှ်ေကေတ် ဒှ်ဂကူမန်မွဲရ။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဍုင်မန် မဒးဒုင်သီလဝ်ကဵု သၟိင်ဗၟာ ဂွံဆ ၆၂ သၞာံညိကွေဟ်တုဲ မၞိဟ်ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်ဂှ် ၜိုန်ရ စထုဲအာကဵုဗၟာကီုလေဝ် ဒှ်အာ မၞိဟ်ပ္ဍဲကွာန်တအ်ဂှ် ဟီုဒၟံင် အရေဝ်မန်ဖိုဟ်ရ။ <ref>Shwe Wa & Sowards, Burma Baptist Chronicle, 1963, Board of Publications Burma Baptist Convention Rangoon, p.66</ref> နာဲနဝ်ဂှ် ဒှ်ဇာတိကွာန်(လှိုင်ဘောလယ်)ရ။ ကွာန်လှိုင်ဘောလယ်ဂှ် နွံဇိုင်ကြုင် (မြစ်မခ)။ အခိင်လၟုဟ် လုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲရးဇၞော်လ္ဂုင်၊ ပွိုင်ဍုင်(တိုက်ကြီး)ရ။ ရံင်နကဵု ပရေင်စိုတ်ပၠန်လေဝ် ပ္ဍဲဂကောံမၞိဟ်ဗုဒ္ဓဘာသာ ဗွဲတၟေင် အကြာဂကူမန်တအ်ဂှ် ကုမၞိဟ်မကၠောန် ကမၠောန်တမ္ၚာတအ်ဂှ် ညာတ်ကေတ် ကမၠောန်ဂယိုင်လမျီုဟွံခိုဟ် (ဝါ) ဟွံဒှ် သမာအဇဳဝတုဲ ဒးဒုင်ဆက်ဆောံ မွဲဗီု မွဲပြကာရ။ ပ္ဍဲကဵု တဝဟ် ဘာသာခရေတ်ဂှ် အလဵုဇကု နာဲယေသှုခရေတ် ဗတောန်ဖျေန် ညံင်ဂွံဂြာတ်က ဒၞာဲမဂွံကဂၠိုင်ရ။ တုဲပၠန် ကမၠောန်တမ္ၚာဂှ်လေဝ် ဟွံစၟတ်သမ္တီလဝ် ကမၠောန်ဂယိုင်လမျီုဟွံခိုဟ် တုဲပၠန် ကုကောန်ဒုဟ်တအ်ဂှ် ယဝ်ရ စွံဓရ်ပတှ်ေ လတူကျာ်ဂမျိုင်မ္ဂး ကလိဂွံ ဟံင်ပြာ် နူကျာ်ဂမျိုင်တုဲ ဇၟာပ်ကောန်မၞိဟ်ဂှ် ဆက်ဆောံ နကဵုကဆံင်တုပ်၊ အရာတအ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်အရာ မစပံက်ကဵုဂၠံင် မကဵုလျး ကုနာဲနဝ် ညံင်စိုတ်ဂွံလုပ်စ ပ္ဍဲသာသနာခရေတ်ယာန် ဒှ်မာန်ရ။
ယုဒသန် ကၠာဲစၠောအ် သၠပတ် ခရေတ်ဝင်မာတ်သာဲ နကဵုဘာသာဗၟာ တုဲဒှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၁၇၊ တိတ်ပ္တိတ် လိက်ဂၠံင်တရဴ ဨဝံဂလိ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၁၈ တုဲ စိုပ်သၞာံ ၁၈၂၂ ဂှ် ကလိဂွံ ညးမဒုင်ကေတ်ဓရ်ပတှ်ေ လတူသာသနာခရေတ် သီုဖအိုတ် ၁၈ တၠရ။ <ref>Benge, Janet; Benge, Geoff, Adoniram Judson: Bound for Burma.</ref> ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၂၀ ဂှ် ယုဒသန် ဂွံဆဵု ကုဨကရာဇ်ဗၟာ ဘကြီးတော် သွက်ဂွံ ဂရင်ဗ္တီ ညံင်ကလိဂွံ အခေါင်တွဟ်ဓရ် အာကၠုင် ဗွဲမသၠးပွး ကေုာံ ညံင်ဂွံပလီုကဵု သၞောဝ်ဍုင် ဒုင်ဂမ္စိုတ် ကုညးမပြံင်လှာဲဘာသာတအ်ရ။ ဆဂး ကာလ ညးအာဆဵု ကုဨကရာဇ် ဘကြီးတော်ဂှ် ဗီုညးတအ် မအာတ်မိက်ဂှ် ဟွံကလိဂွံ၊ ဨကရာဇ်ဘကြီးတော် ဗှ်ရံင် လိက်ခရေတ်ဝင် မွဲၜါပၞောန်တုဲဂှ် လိက်ဂှ် ထဝေင်ကၠဟ်ထောအ် ဂတမုက်ညးတအ်ရ။ ညးတအ် ကလေင်စဴကၠုင် ဍုင်လ္ဂုင် သွက်ဂွံဆက်ပ္တန်အာ သာသနာပၠန်ရ။ ဆဂး ကုမၞိဟ် မလုပ်ဘာသာခရေတ်တအ် အတိုင်သၞောဝ်ဍုင်ဗၟာမ္ဂး ဒးအမိင်ဂစိုတ်မာန်ဒၟံင်ရ။ ယုဒသန် ဒးကေတ်အခိင် ပွိုင် ၁၂ သၞာံဂှ် ကလိဂွံ မၞိဟ်မလုပ် ဘာသာခရေတ် ၁၈ တၠဓဝ်ရ။
စိုပ်သၞာံ ၁၈၂၄ ပၞာန် အင်္ဂလိက်-ဗၟာ ကတဵုဒှ်တုဲ သၟိင်ဗၟာ ရပ်ကြိုင်ထောအ် ယုဒသန် ရ။ ပၞာန်ဗၟာကျပၞာန်တုဲ ယုဒသန် ဂွံတိတ်ဗၠး နူထံင်ရ။ ဍုင်ဗၟာ သကုတ်သၟဝ် မဒှ်ဒေသဍုင်မန်တြေံဂှ် စိုပ်အာ သၟဝ်တဲအင်္ဂလိက်တုဲ ပရေင်ပတန်သာသနာ ပ္ဍဲဒေသဂှ် ကလိဂွံ ဗွဲမဗၠးၜးတုဲ ပရေင်ဇၞော်မောဝ်လေဝ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ။ ဗွဲတၟေင် အကြာဂကူကရေင်တအ်ဂှ် မၞိဟ်လျိုင်ပတှ်ေ လတူသာသနာခရေတ် ဂၠိုင်ကွေဟ်ဟ်ရ။
=== တမ်မူလ သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲဂကူမန်===
ပၞာန်အကြာအင်္ဂလိက် ကဵု ဗၟာလေဝ်တုဲ မွဲလပါ်ပၠန် ဇြပ်ဒၞာဲတဝဟ်ဓရ်လေဝ် ပ္ဍဲအခိင်ပေါဲဗတိုက် အကြာ မန်ကဵုသၟိင်ဗၟာ ပ္ဍဲအခိင် မန်တအ် လုပ်သီလ္ဂုင် သွက်ဂွံကလေင်ဒက်ပ္တန် ဍုင်မန် မွဲဝါပၠန်ဂှ် လီုအာတုဲရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကောံပ္တန်သာသနာခရေတ်တအ် ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် သွက်ဂွံပြံင်ဏာ ဒတန်ဗဟဵု ပ္ဍဲအာမ်ဟာတ် (ကျာ်ခမဳ)ရ။ ဂိတုဂျူလာင် ၂ သၞာံ ၁၈၂၆ ဂှ် ယုဒသန် စိုပ်ဍုင်ကျာ်ခမဳ ရ။ ကရောမ် ယုဒသန်ဂှ် မောင်ရွှေဗေ (Maung Shwe Bay) ကဵု မောင်အင် (Maung Ing)တအ် ပါကၠုင်ကီုရ။ မောင်အင်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မရီု ယုဒသန် သွက်ဂွံ သြိုင်ဘာဗတောန်လိက်တုဲ မောင်ရွှေဗေဂှ် ဒှ်မၞိဟ် ဗက်တွဟ်ဓရ် အကြာကွာန် အကြာသ္ၚိဌာန်ရ။ ဘာဗတောန်လိက် ညးဗြဴ ပ္ဍဲကျာ်ခမဳဂှ် သမ္ဘာ ယုဒသန် အာန် ယုဒသန် (Ann Judson) ဒှ်မၞိဟ် မဗတောန်လိက်ဂှ် အာန်ယုဒသန် စုတိအာတုဲ စၞးဂှ် ဝဒေ (Mrs. Wade) ဆက်ဗတောန်အာလိက်ရ။ စိုပ်ဂိတုနဝ်ဝေန်ပါဂှ် ဘာဂှ် ညံင်ပြံင်ဏာ ဇရေင်မတ်မလီုဂှ် ပ္ဍဲဘာဂှ် ကွးဘာ သီုဖအိုတ် နွံ ၁၁ တၠ၊ သီုကွးဘာ ၁၁ တၠဂှ် ပြံင်ဗက်အာ ဘာဂှ်ကီုရ။ <ref>Shwewa & Sowards, Burma Baptist Chronicle: 8 Beginning Again at Amherst 1826-1827, Board of Publications Burma Baptist Convention, Rangoon, 1963 P.53-59</ref>
ကြဴနူ ယုဒသန် မပြံင်စိုပ် ဍုင်မတ်မလီုတုဲ ညးဂွံတီကေတ် မၞိဟ်ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်တေအ်ဂှ် ကြဴနူ ဍုင်မန် မဒးဒုင်သီကဵုဗၟာတုဲ ဂကူမန်ကဵု ဂကူဗၟာဂှ် စပြံက်နှဴရေင်သကအ်တုဲ မၞိဟ်မဟီုအရေဝ်ဗၟာ ဓလီုဂွံအာကီုလေဝ် ပ္ဍဲမတ်မလီုဂှ် ဂကူမန်ရ ဂၠိုင်။ တုဲပၠန် ဂကူမန် ပ္ဍဲမတ်မလီုဂှ် ဟွံဒးစိုတ် ဗၟာ။ အစာဓရ် မတွဟ်ဓရ် နကဵုဘာဗၟာဂှ်လေဝ် ညးတအ် ဟွံဒးစိုတ်။ ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲ နာဲနူ (Nai Nu) မၞိဟ်သ္ၚိဗဒါဲဇြပ် ကၠုင်သၟာန် မိက်ဂွံတီ ပရူဓရ်သင်ခရေတ်။ ဒုင်ကဵု ညးလိက်သၠပတ် ဗီုဗၟာ။ နာဲနူ ဟီု "အဲဗှ် လိက်မန်ရဒး၊ အဲဗှ်လိက်ဗၟာ ဟွံလေပ်။" မၞိဟ်ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီုဂှ် ယဝ်ရ မၞိဟ်မွဲမွဲ ဗှ်ကဵုညးတအ် လိက်ဗၟာ ထတ်တ်မ္ဂး ညးတအ် ကၠိုဟ်၊ အလဵုဇကုညးတအ် ညးတအ် ဗှ်ဟွံလေပ်။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကောံဘာကျာ်တအ် ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ကဵု မောင်ရွှေဗေ ဗှ်လိက်သၠပတ်ထတ်တ် ပ္ဍဲကဵုဇြပ် ထတ်တ်ရ။ ညံင်ရဴ မပံက်လဝ် ဘာသွက်ကောန်ၚာ်ဗြဴဂှ် ညးတအ် ဆက်ပံက် ဘာသွက်ကောန်ၚာ်တြုဟ်ကီုရ။ <ref name="BUBC">Shwewa & Sowards, Burma Baptist Chronicle: 8 Beginning Again at Amherst 1826-1827, Board of Publications Burma Baptist Convention, Rangoon, 1963 P.60-66</ref>
စိုပ်သၞာံ ၁၈၂၈ ဂှ် မၞိဟ် ၃၁ တၠ ဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုဗလိုပ် ပ္ဍဲမတ်မလီုရ။ ပၞောဝ်တအ်ဂှ် ဂကူဗၟာ မၞိဟ်တြုဟ် ဒစိတ် တၠ၊ မၞိဟ်ဗြဴ ပန်တၠ၊ မၞိဟ်တြုဟ်မန် ၜါတၠ ကဵု မၞိဟ်ဗြဴမန် ၜါတၠ၊ ကောန်ၚာ်ဗြဴ ဗၟာ မွဲတၠ ကဵု ကောန်ၚာ်ဗြဴမန် ထပှ်တၠ၊ မၞိဟ်တြုဟ် ယခေင် မွဲတၠ ကဵု မၞိဟ်တြုဟ်အိန္ဒိယ ပန်တၠ။ ပွိုင်ၜါသၞာံဂှ် ဘာကျာ် ပ္ဍဲမတ်မလီုဂှ် သြိုင်ဂွံ ပိမ။ ဘာကျာ် သွက် ဂကူမန်-ဗၟာ ဂှ်မွဲ (သြိုင် ပ္ဍဲဂိတုနဝ်ဝေန်ပါ ၂၅ သၞာံ ၁၈၂၇)၊ သွက်ဂကူအင်္ဂလိက်ဂှ် မွဲမ၊ သွက်ဂကူအိန္ဒိယဂှ် မွဲမ။ ပၞောဝ်မဒုင် မ္ၚဵုဗလိုပ်တအ်ဂှ် နာဲမျာတ်ကျဝ် (Nai Myat Kyaw) ညးမဒှ် ဒေအ် သၟိင်ဇၞော်ဍုင် ခရိုင်ပဉ္စလိုင် (Koung-zay-kyun District) ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ညးကလိဂွံ အာယုက်ကြပ် ၅၀၊ မဒှ် ကောန်ဇာတ် နူညးဂမၠိုင် မရှ်ေသှ်ေ၊ ဒှ်မၞိဟ် မၞုံကဵု ဂုဏ်သိက္ခာမွဲတုဲ သီုလေပ်ကၠိုဟ်ခၠင် ပ္ဍဲလိက်ပတ်ပေင်င်ရ။ ဟိုတ်နူ ညးလုပ်ဘာသာခရေတ်တုဲ မသ ကလောကောဒေအ်ညး ဝေင်ပါဲထောအ်ညးရ။ ဆဂှ် သၟးဟွံသေင်ဏီ သမ္ဘာညးလေဝ် ပြးထောအ်ညးရ။ ကောညးဟီု ယဝ်ရ ညးတေအ် အခေါင်ဂစိုတ်မၞိဟ်နွံမ္ဂး ညးဂစိုတ် နာဲမျာတ်ကျဝ် ကၠာအိုတ်ရ။ နာဲမျာတ်ကျဝ် ဒေါအ်ဇူ နူကမၠောန် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် သီုဖအိုတ်တုဲ ညးကၠောန်ကမၠောန် ပတန်သာသနာခရေတ်ရ။ ပ္ဍဲကဵုမန်မ္ဂး ညးဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ယိုက်ဂၠေင် ဓလေင်ပတန်သာသနာခရေတ် ကၠာအိုတ်ရ။ ခြာဟွံလအ်ဂှ် တြုဟ်ဗြဴၜါ နာဲမာံဗော် ကဵု မိဖွာတဳ (Nai Mehm Boke and Hpwe Tee) ဂကူမန်ၜါ လုပ်ဘာသာခရေတ်ယာန်တုဲ ဗြဴဂှ် ဒုင်မ္ၚဵုဗလိုပ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေန်ပါ ၇ သၞာံ ၁၈၂၈၊ တြုဟ်ဂှ် ဒုင်မ္ၚဵုဗလိုပ် ပ္ဍဲဂိတုမေ ၂၉ သၞာံ ၁၈၂၉။ ပၞောဝ်ကဵု ဂကူမန် မၞိဟ်မဒုင်ကေတ် သာသနာခရေတ်တအ်ဂှ် မၞိဟ်မမာန်လိက်မန် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ် ချူဒး ဗှ်ဒး ဇန်လိက်မာန်ဂှ် နာဲမာံဗော် ဒှ်ကၠာအိုတ်ရ။ နာဲမာံဗော် စလုပ်ကၠုင်ဗက်ဂှ် ညးတေအ် စကၠာဲ လိက်ဒွက်ဓမ္မခရေတ်ယာန်ဂမၠိုင်တုဲ မၞိဟ်တအ် ဂွံလ္ၚောဝ်ကျာ် ဒယှ်ေဒွက် နကဵုဘာသာမန်ရ။ တုဲဂှ် ညးတေအ် ဆက်ကၠာဲ သၠပတ်သမ္မာရ။<ref name="BUBC"/>
သၟတ်ဗြဴမန်ပိတၠ မိတာန်ဂေါင် (Mee Tan Goung) မိနန်န (Mee Nen Mah) မိနန်ယေ (Mee Nen Yay) (တင်စၟတ် ယၟုတအ် ဗီုမန်/ဗၟာ ဇေတ်တ်ဂှ် ဟွံတီ ရံင်ကဵု ဗီုမချူလဝ် နကဵုအင်္ဂလိက်တုဲ ဖန်ချူလဝ်) ပ္ဍဲဂိတုအဝ်ဂေတ် ၃ သၞာံ ၁၈၂၈ ဂှ်ရ။ သၟတ်ဗြဴတအ်ဂှ် ဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုဗလိုပ်တုဲ တ္ၚဲယးဂှ် ညးမဒှ်မိ မိတာန်ဂေါင်တအ် ကၠုင်ဘာ နူအခိင်ဂယးပြဟ် ကၠာအစာဘာတအ် ဟွံစိုပ်ဏီတုဲ ဟိုတ်နူ မဒုင်မ္ၚဵုဗလိုပ် (ဝါ) ဟိုတ်နူမလုပ်ဘာသာခရေတ်ဂးတုဲ ဓဇက် ၜုင်တက် မိတာန်ဂေါင် နကဵုက္ဍိုင်၊ ဘပဠ မိတာန်ဂေါင် ညးအာသွံထောအ် နဒဒှ်ဍိက်ရောင်ရ။ တုဲဂှ် ညးအာ ဇရေင်ဖျာတုဲ ကရေဲဟီု ဒဒှ်ရ ကောန်ဝုတ်ညး လုပ်အာ ပ္ဍဲကဵု သာသနာမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ။ တုဲဂှ် ညးအာဆဵုကဵု မိ မိနန်န။ မိ မိနန်နလေဝ် တိတ်ကၠုင် ဘာဗတောန်လိက်တုဲ ကရေဲလက် အစာၝောအ်ဝဒေ၊ တုဲ ဗက်ထဍေင်ရပ်ကေတ် ကောန်ဝုတ်ဇကုတုဲ ဂေက်သောက်တုဲ တက်ကဵု လေအ်ရ။ ကောန်ၚာ်ဗြဴ သီုပိဂှ် ဒးဒုင်ကော်ဏာ ဇရေင်သ္ၚိတုဲ ဒးဒုင်ဘပဠ ၜေဟ်လက် ကုကလောမသ ဍေဟ်တအ်ရ။ ပ္ဍဲမွဲသၞာံဂှ် ကွးဘာသၟဝ်ဗြဴ ဂကူဗၟာ မွဲတၠ ကဵု ဂကူမန် ထပှ်တၠ ဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုဗလိုပ်ရ။<ref name="BUBC"/> ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ပရေင်ပညာဘာလကျာ်ရ နွံ ပ္ဍဲဒေသမန်တုဲ ပ္ဍဲဘာလကျာ်ဂှ် ဆသၟတ်တြုဟ်ဟေင် အခေါင် မတိုန်ဘာ ဗတောန်လိက် နွံရ။ နူကဵု ဂကောံသင်ဗလိုက် မစိုပ်ကၠုင်တုဲ ညးပံက်လဝ် သီုဘာသွက်သၟတ်ဗြဴတုဲရ။ သၟတ်ဗြဴတအ် ဂွံအခေါင် ဗတောန်လိက်၊ ဂွံအခေါင် မဂွံဒုင်ပစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ် ကောန်မၞိဟ် ကဆံင်မတုပ် ကုမၞိဟ်တြုဟ် ဟီုဂွံရ။ အရာဏအ်ဂှ် ဒှ်အရာ မပံက်ကဵုလျး ညံင်သၟတ်ဗြဴမန်တအ် ဂွံလုပ်လျိုန်ပတှ်ေ လတူသာသနာ ခရေတ် ဒှ်မာန်ရ။
သၞာံဂတ(၁၈၂၉)ဂှ် ပ္ဍဲဂိတုဂျောန် ၇ ဂှ် ဂကူမန် မိနော်လှ ဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုဗလိုပ်ရ။ ကောန်ဝုတ်ညး မိမင်း (Ma Min) ကေုာံ ဂမာန်ညးလေဝ် လုပ်ဘာသာခရေတ်ကီုရ။ မိမင်းဂှ် ဒှ် မိ ဒံက်တာရှဝ်လူ (Dr. Shaw Lu - Saul) ညးမကလိဂွံ ပညာဂဥုဲ နူတက္ကသိုလ်ဍုင်အမေရိကာန် ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာရ။<ref name="BUBC"/>
စိုပ်သၞာံ ၁၈၃၅ ဂှ် ညးတၠသိက္ခာအစာ [[ဂျေမ် မဒိသောန် ဟာသ်ဝဴ|ဟသွေလ (Rev. James Madison Haswell)]] ကေုာံ သမ္ဘာညး စိုပ်ကၠုင် ဍုင်မတ်မလီုရ။ အစာဟသွေလဝွံ ညးလေပ် အရေဝ်မန် လိက်မန်ခိုဟ်ဟ်တုဲ ကၠောန်ကၠုင် သွက်ဂွံပ္တန် သာသနာခရေတ် အကြာဂကူမန်တအ် စဵုကဵုလအိတ်လမျီုရ။ ညးကဵု နာဲမာံဗော် ပံင်တောဲတုဲ ကၠာဲစၠောအ် သၠပတ်သမ္မာ နကဵု ဘာသာမန်ရ။ ပါဲနူကဵု နာဲမာံဗော်တုဲ နာဲတာ ညးမဒှ်လကျာ်ရာံ နူကဵု ကွာန်[[ကၟာဝက်၊ ဍုင်|ကၟာဝက်]] မဒုင်မ္ၚဵုဗလိုပ် ပ္ဍဲဂိတုမေ ၉ သၞာံ ၁၈၆၉ဂှ်လေဝ် ဒှ်အစာလိက်မန်တုဲ ညးကၠာဲစၠောအ် ဒွက်ဓမ္မခရေတ်ယာန် နကဵုဘာသာမန်ရ။ ပါဲနူ နာဲတာတုဲ ညးဗြဴပိတၠ နူကွာန်ကၟာဝက်လေဝ် ဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုဗလိုပ်ရ။ ညးတအ်ဂှ် ဒှ်ဂကောံသင်ဗလိုက် ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက်ရ။ ပ္ဍဲသၞာံဂှ်ဟေင် ကောန်အစာဟသွေလ ကေုာံ ညးကောန်ကွာန်ကၟာဝက် မရှ်ေသှ်ေ ခရေတ်ယာန်တအ် သြိုင် ဘာကျာ်ခရေတ်ယာန် ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက်ရ။ ဘာကျာ်ခရေတ်ယာန်ဂှ် မ္ၚးဍုင်မတ်မလီုမ္ဂး ဒှ်ဘာကၠာအိုတ်ရ။ အစာနာဲရေဗေန် (Akya Nai Reuben) ဒှ်အစာဓမ္မခရေတ်ယာန်ရ။ နာဲယင်ကိန် (Nai Yan Kin 1797-1882) လေဝ် ပါလုပ်ကၠုင်ကီုရ။ ကောန်ၚာ် မသ ကလောကောဒေအ်ညး သီုဖအိုတ်ဂှ် ပလံင်ဘာဗတောန်လိက် ခရေတ်ယာန်ဖအိုတ်ရ။
နာဲအံင်မေန် (Nai Aung Min) လေဝ် လျိုင်ပတှ်ေ သာသနာခရေတ်တုဲ ဗွဲကြဴ ညးဒှ်အစာဓမ္မခရေတ်ယာန် ပ္ဍဲဘာကျာ် ဍုင်ကျာ်ခမဳ။
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၉၆ ဂိတုမေဂှ် အစာနာဲလေဟ် ကေုာံ သမ္ဘာညး မိဖေတ် (Nai Leh, Mi Hpet) နကဵုစၞး ဂကောံသင်ဗလိုက် ဍုင်ဗၟာ သွက်ဂွံ ပ္တန်သာသနာခရေတ် ကုဂကူမန်ဍုင်သေံတုဲ တိတ်အာ ဍုင်က္ၜင်ကံက်ရ။ ပရေင်ကမၠောန် ပ္တန်သာသနာညးတအ်ဂှ် ဂကူမန်ဍုင်သေံ ၂၀ တၠ ဒုင်ကေတ် သာသနာခရေတ်ရ။ သၞာံ ၁၈၉၇ ဂှ် ဒံက်တာ သတေဝေန် (Dr. E. A. Stevens) ကေုာံ နာဲထဝ်ထောန်၊ နာဲယှိုဲဂျေ ကေုာံ နာဲဒဳ တိတ်အာ ဍုင်သေံတုဲ ညးတအ် ကေုာံ မန်ဍုင်သေံ ၂၅ တၠ သြိုင်ဘာကျာ်မွဲ ပ္ဍဲကွာန် Tapawlon ကွာန်ဂှ် နူဍုင်တြေံဒျူဒျာ လပါ်သၠုင်ကျာ ၁၀ တိုင်ရ။ အစာနဲလေဟ် ကလေင်စဴကၠုင် ဍုင်မန်တုဲ ဒၞာဲညးဂှ် ဂမာန်ညး နာဲဒဳ ဆက်ကေတ်အာတာလျိုင် နဒဒှ် အစာဓမ္မခရေတ်ယာန် စဵုကဵုစိုပ် သၞာံ ၁၉၀၅ ရ။ အတိုင်စၟတ်သမ္တီမ္ဂး ပ္ဍဲဍုင်သေံဂှ် ပ္ဍဲကွာန် Tapawlon ဂှ် ဘာကျာ်မန် နွံၜါမ ပ္ဍဲက္ၜင်ကံက် နွံမွဲမ သီုဖအိုတ် ကောန်ဂကောံ နွံအကြာ ၄၀- ၅၀ ရ။
ကြဴနူဂှ်ညိ သၞာံ ၁၉၀၂ ဂှ် ညးတၠသိက္ခာ အာရ်တုရ် ဒရ်ရောဝ် (Rev. Arthur C. Darrow) စို်ပ်ကၠုင် ဍုင်မတ်မလီုတုဲ ကၠောန်ကမၠောန် ပရေင်သာသနာခရေတ် အကြာဂကူမန်ရ။ ညးတၠသိက္ခာ အစာဒရ်ရောဝ် သြိုင်ဂၠုင်/က္ၜင်မွဲတုဲ ဂေတ်နကဵုက္ၜင်တုဲ ဗက်တွဟ်ဓရ်ရ။ ညးသြိုင်သ္ၚိဒၟံင်ကွးဘာ ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီုမွဲမတုဲ ကွးဘာမန် နူကဵု ဘာကျာ်နာနာ သီုဖအိုတ် ၂၅ တၠ ပဒတဴ ပ္ဍဲဘာဒၟံင်ညးဂှ်ရ။ ကွးဘာတအ်ဂှ် တိုန်ဘာ A. B. M. Boys' Middle Scholol ရ။ အစာဒရ်ရောဝ်ဂှ် ဒှ်အစာဓဇဲ ဒယှ်မွဲရ။ ညးစကာ တၟအ်နူဒေသတုဲ ညးသြိုင်လဝ် ရုင်ဂဥုဲ ကေုာံ ဘာကျာ်မန် ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီုရ။ ညးမိက်ဂွံသြိုင်ဒတန်တအ်ကီုလေဝ် ဟွံဂွံအခေါင် နူအလဵုအသဳတုဲ တင်ရန်တၟအ်ညး ဟွံဂွံကၠောန်ရ။ မေဿတာဟဝ်လဳဒေ မပတန်ဒၟံင် သာသနာ ပ္ဍဲဍုင်ရေဝ်ဂှ် ကၠုင်ပံင်တောဲ ကုအစာဒရ်ရောဝ်ရ။
ပ္ဍဲသဘင်ကောံဓရီုဇၞော် ဂကောံခရေတ်ယာန် ရးတၞင်သဳ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၀၇ ဂှ် ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ကဵုအခေါင် ဂကောံသင်ဗလိုက်မန် ကဵုဒက်ပ္တန် နဒဒှ် ဂကောံတၞဟ်ခြာတုဲ ဂကောံသင်ဗလိုက် ခရေတ်ယာန်မန် (Mon Baptist Association) မံက်ဂတဝ်ကၠုင်ရ။ သဘင်ကောံဓရီုဇၞော် အလန်ပထမ ဂကောံသင်ဗလိုက် ခရေတ်ယာန်မန် ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီု ပ္ဍဲ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀-၂၁ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၀၈ ရ။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဘာကျာ် ဂကောံသင်ဗလိုက်မန် နွံ ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီု၊ ကၟာဝက်၊ မုဟ်ဍုင် ကေုာံ ကၠအ်သတ် သီုဖအိုတ် ပန်ဒၞာဲ ကောန်ဂကောံ နွံ ၃၁၀၊ အစာဓမ္မ မဟွံဂွံပတိုန်အစာဏီ ၃ တၠ၊ ညးမပတိုန်အစာတုဲ ၄ တၠ ကေုာံ မၞိဟ်ဗြဴအစာသၠပတ် မွဲတၠရ။ အစာဒရ်ရောဝ် ကေုာံ ဂကောံသင်ဗလိုက်မန်တအ် ဆက်ဂစာန်အာကမၠောန် ပွိုင် ၂၀သၞာံဂှ် ကောန်ဂကောံ စို်ပ်အာ ၈၀၀ ဘာလေဝ် ကတဵုဒှ် ဒၞာဲဗွဲမဂၠိုင်ရ။
စိုပ်သၞာံ ၁၉၃၂ ဂှ် အစာဒရ်ရောဝ် ဒးတိတ်နူဍုင်ဗၟာ ဟိုတ်နူကဵု ပရေင်ထတ်ယုက်၊ တုဲပၠန် မေဿတာဟဝ်လဳဒေ စုတိအာ ပ္ဍဲမတ်မလီု ပ္ဍဲဂိတုဂျူလာင် ၁ သၞာံ ၁၉၃၃ ဂှ်ရ။ သွက်ဘာကျာ်မန်ဂှ် နာဲချေတ်ဖျူ ဆက်ကေတ်အာ တာလျိုင်ရ။
==နိဿဲ==
[[Category:ပရေၚ်ဘာသာ]]
[[Category:ခရေတ်ယာန်]]
[[Category:ကဏ္ဍအဓိက!]]
[[Category:BEHM]]
{{DEFAULTSORT:သင်ဗလိုက်}}
evl6efum85tq3cj3nekqp5oeq9r91t7
53631
53630
2026-04-28T18:19:16Z
Htawmonzel
25
/* တမ်မူလ သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲရးအမေရိကသၟဝ်ကျာ */
53631
wikitext
text/x-wiki
{{Baptists}}
'''သင်ဗလိုက်''' ({{Lang-en|Baptists}})ဂှ် ဒှ် ဂကောံသင် ခရေတ်ယာန် ပ္ဍဲ ဂကောံဂိုဏ် ပရဝ်တေသ်သတာန်(Protestant tradition)မွဲရ။ ဂိုဏ်ပရဝ်တေသ်သတာန်ဂှ် ဒှ် ဂိုဏ် မပတှ်ေကေတ် တဝဟ်ဍောင်ဓရ်ကျာ်ဂှ် ဒးကၠုင် နူ အတိုင်သၠပတ်တုဲ ဟွံပတှ်ေကေတ် ပွမလျိုင်ပတှ်ေ မလောန်ၜက်အာ နူ သဘာဝ လတူ ဣဓိကြဳဇှ် ပူဂိုလ်မွဲမွဲရ။ ဂိုဏ်ပရဝ်တေသ်သတာန်ဂှ် စမံက်ဂတဝ်ကၠုင် နူ ၁၆ ဗွဝ်ကၠံတေအ် နူ ကုပွမဒစဵုဒစး အခိုက်တြေံ ဘာကျာ် ရဝ်မေန်ကာတ္တလေတ် မနွံ ကုလကျာ်၊ သဳလ မပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာတုဲ မစၟတ်သမ္တီ ပူဂိုလ်ပရဲ၊ မရပ်ကေတ်လဝ် အဝဵု လတူ ညးဍုင်ကွာန်တအ်ဂှ်တုဲ ညာတ်ကေတ် ကွေတ်ပတှ်ေ ခရေတ်ယာန်ဂှ် ထေက် ကုမဒးပလေဝ်လဟဵုပတိုန်၊ စၞး မလျိုင်ပတှ်ေ လတူ ပူဂိုလ် (လကျာ်၊ သဳလ) တအ်ဂှ် ဒ္ဂေတ်ဗက် ဂၠံင်တရဴကျာ် အတိုင် သၠပတ်မ္ဂး ဒးရးဂၠိုင်ရ။
သင်ဗလိုက် အရေဝ်မန်ဝွံ ကၠာဲစၠောအ် နူ အရေဝ် ဂရိတ် (βάπτισμα) မဂွံ အဓိပ္ပါယ် ပွမကြာတ်ကြဴသအး၊ မဒုင်ဗလိုက်ဍာ် ကြာတ်ကြဴစိုတ်ကာယ (ဝါ) ပွမဒုင် မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံ ရ။ အရာတၟေင် သင်ဗလိုက် နူ ဂိုဏ်ပရဝ်တေသ်သတာန်ဂှ် ဂိုဏ်ပရဝ်တေသ်တာန်တအ်ဂှ် ကောန်ၚာ် သၠးဂၠံဂဝ်တုဲ နူ အဝဲဍောတ်တ်ဂှ် ကဵု မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံ (ဝါ) ဒုင်ဗလိုပ်ဍာ် ကာလကောန်ၚာ်ဂှ် ပေင်အာယုက် ၁၅-၁၆ မ္ဂး ကလေင်ဒုင် ကအ်ပါင် ဓရ်ပတှ်ေဇကု ကုကျာ်မွဲဝါပၠန်ရ။ ဂကောံသင်ဗလိုက်ဂှ် မၞိဟ်မွဲ ပ္ဍဲ အခိင်အဝဲဍောတ်တ် အဝဲကောန်ၚာ်ဂှ် ဟိုတ်နူ ဟွံဂွံတီကၠိုဟ် ပရူကျာ်ဏီတုဲ ဟွံကဵုဒုင် မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ်၊ ကာလမၞိဟ်ဂှ် အာယုက်ဇၞော် တီကၠိုဟ်ခၠင်တုဲဟေင် အတိုင်ပၟိက်စိုတ် မၞိဟ်ဂှ် ဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ်ရ။
အတိုင်ဝင်မ္ဂး ဂကောံသင်ဗလိုက်ဝွံ စကတဵုဒှ်ကၠုင် နူ ဍုင်အေန်ဂလာန်တုဲ ဘာကျာ်သင်ဗလိုက် ကၠာအိုတ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲ အာမ်သတာဒါမ်၊ ဍုင်နေတာလာန် အစာဓရ်ဂှ် ဒှ် ဂကူအင်္ဂလိက် ညးမပါ်တိတ် မၞုံယၟု ဂျောန် သမေတ် (English Separatist John Smyth) ရ။ <ref>Gourley, Bruce. "A Very Brief Introduction to Baptist History, Then and Now." The Baptist Observer.</ref> အစာဓရ် ဂျောန်သမေတ်ဂှ် ညး လ္ၚတ်ဗှ် သၠပတ်ဓမ္မတၟိ ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ်တုဲ ညး ဒစဵုဒစး ပွမကဵု မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံ (မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ်) ကုကောန်ၚာ် ကေုာံ ညးဟွံတီကၠိုဟ်ဓရ်ကျာ်တအ်တုဲ ညး ညာတ်ကေတ် ပွမမဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံဂှ် သ္ဒးဒှ် မၞိဟ်အာယုက်ဇၞော်ဟေင်ရောင်။ <ref> Cross, FL, ed. (2005), "Baptists", The Oxford dictionary of the Christian church, New York: Oxford University Press</ref> လညာတ်သင်ဗလိုက်ဂှ် ပြးဇးအာ အလုံမွဲ ဍုင်အေန်ဂလာန်ရ။ သင်ဗလိုက် ဗွဲမဂၠိုင်တအ် (General Baptists) ညာတ်ကေတ် ပွမဗလးသၠးကဵုဒုဟ် နူ ကျာ်ဂမျိုင်ဂှ် သ္ဒးကဵု ဇၟာပ်မၞိဟ်တအ်ရောင်။ ဆဂး သင်ဗလိုက် လ္ၚဵုတအ် (Particular Baptists) ဂှ် ညာတ်ကေတ် ကုညးမပတှ်ေတအ်ဟေင် မထေက်ကဵု ကလိဂွံ ပွမဗလးဒုဟ် နူ ကျာ်ဂမျိုင်ထေက်ရ။ <ref> Benedict, David (1848). A General History of the Baptist Denomination in America and Other Parts of the World. Lewis Colby. p. 325. It is, however, well known by the community at home and abroad, that from a very early period they have been divided into two parties, which have been denominated General and Particular, which differ from each other mainly in their doctrinal sentiments; the Generals being Arminians, and the other, Calvinists.</ref> တဝ်မာသ် ဟေလ်ဝါ Thomas Helwys ဟီု နကဵုလညာတ်ညးမ္ဂး နကဵုသၞောဝ်ဥပဒေဍုင်မ္ဂး ဘာကျာ် ကဵု ဍုင်/အဝဵုအသဳ ၜါဝွံ သ္ဒးဒှ် ဗွဲတၞဟ်ခြာ ဗွဲမဗၠးၜး ရေင်သကအ်ရောင်။ ကာလဂှ်ဟေင် ဇၟာပ်မၞိဟ်ဂှ် ကလိဂွံ အခေါင်မရှ်ေသှ်ေ အခေါင်မဒုင်ကေတ် ကွေတ်ဘာသာ ဗွဲသၠးပွးမာန်ရ။ ဟိုတ်နူ လညာတ်ဘာသာတုဲ တဝ်မာသ် ဟေလ်ဝါ ဒးဒုင်ဖျေဟ်ထံင်တုဲ ဒးချိုတ်အာ ပ္ဍဲ ထံင် ပ္ဍဲ လက်ထက် သၟိင်ဂျေမ် ပထမ (King James I)ရ။
ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၆၃၈ ဂှ် ရဝ်ဂေရ် ဝဳလဳယာမ် (Roger Williams) ဒက်ပ္တန် ဂကောံသင်ဗလိုက်[[ခရေတ်ယာန်]] (Baptist congregation) ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ ဒေသအမေရိကသၟဝ်ကျာရ။ ပ္ဍဲ ၁၈ ဗွဝ်ကၠံ ကု ၁၉ ဗွဝ်ကၠံတအ်ဂှ် ဘာကျာ်ဂကောံသင်ဗလိုက် ဇၞော်မောဝ်ဂၠိုင်တိုန် ပ္ဍဲ အမေရိကာန်တုဲ ညးမပ္တန်သာသနာ ဂကောံသင်ဗလိုက် နူ အမေရိကာန်လေဝ် အာပ္တန် သာသနာ ပ္ဍဲ ဍုင်နာနာသာ်ရ။ အစာယုဒသန် (Adoniram Judson) ဂှ် ဒှ် ညးမပ္တန်သာသနာ သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲ ဍုင်မန်ဗၟာကၠာအိုတ်တုဲ ဂိတုဂျူလာင် ၁၃ သၞာံ ၁၈၁၃ ဂှ် ညး စိုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ဍုင်လ္ဂုင်တုဲ စပ္တန် သာသနာ ပ္ဍဲ ဍုင်မန်ဗၟာရ။ လၟုဟ်မ္ဂး ပၞောဝ် ဂိုဏ်သင်ခရေတ်ယာန်ဂမၠိုင်ဂှ် ဂကောံသင်ဗလိုက် ဒှ် ဂိုဏ် မနွံ ကုကောန်ဂကောံ လၟိဟ် ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍ ဲဍုင်မန်ဗၟာရ။
==တမ်မူလ==
အစာဝင် သင်ဗလိုက် ဗြူသေ ဂဝ်ရ်လေ (Bruce Gourley) ဓဇက်ထ္ၜးလဝ် တမ်မူလ သင်ဗလိုက် နွံ အဓိကပန်တင် -
# အစာဝင်ခေတ်တၟိတအ် စှ်ေစိုတ် သင်ဗလိုက်ဂှ် တမ်မူလ စကတဵုဒှ်ကၠုင် နူ သၟာမပါ်တိတ် အင်္ဂလိက် (English Separatists) ပ္ဍဲ ၁၇ ဗွဝ်ကၠံ
# လညာတ် သင်ဗလိုက် မံက်တိတ်ကၠုင် အာန်နာၜာတ်တေတ် (Anabaptist) မဒှ် ဝါဒ နူ ဝါဒကလေင်လဟဵု (Reformation/Anabaptist traditions)
# လညာတ်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဓဝ်ပတှ်ေ ၜာတ္တိဇာံ ကေုာံ ဒ္ဂေတ်ၜာတ္တိဇာံဂှ် နွံကၠုင်ဒၟံင် နူ လက်ထက် နာဲယေသှုတေအ်ရ။
# လညာတ်မအံင်ဇၞးဂှ် နွံကၠုင်ဒၟံင် အဆက်ဆက် နူ အခိင် တၠဳဂုဏ်နာဲယေသှု စဵု အခိင်လၟုဟ် ဟွံပိုတ်သကုတ်ရ။
===လညာတ်သၟာမပါ်တိတ် အင်္ဂလိက်===
ဘာကျာ်သင်ဗလိုက် ခေတ်တၟိတအ် စှ်ေစိုတ် တမ်မူလ ညးတအ်ဂှ် စကတဵုဒှ် မံက်ကၠုင် ပ္ဍဲ ပရေင်ချဳဓရာင် သၟာမပါ်တိတ် အင်္ဂလိက် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၆၀၀တအ် ကြဴနူ ပရဝ်တေသ်သတာန် ဇၞော်မောဝ်တုဲရ။ <ref>Brackney, William H (2006). Baptists in North America: an historical perspective. Blackwell Publishing. p. 22. ISBN 978-1-4051-1865-1.</ref> လညာတ်ဏအ်ဂှ် အစာဝင် ဗွဲမဂၠိုင် ဒုင်တဲတုဲ ထံက်ဂလာန်ရ။ <ref>Robinson, Jeff (14 December 2009). "Anabaptist kinship or English dissent? Papers at ETS examine Baptist origins". Baptist Press. Archived from the original on 19 June 2013</ref>ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ဒှ် အခိင် ပရေင်ဍုင်ကွာန်ကီု သီု ပရေင်ဘာသာ မကလိုက်ကမဵုရ။
ပ္ဍဲ အခိင် ကာလကလေင်ပလေဝ်လဟဵု ဘာသာ မကော်ဂး Protestant Reformation ဂှ် ဘာကျာ် ပ္ဍဲ ဍုင်အေန်ဂလာန် ထကးအာ ၜါကရေက်။ မွဲကရေက်ဂှ် ဗက်စ အတိုင်တြေံ ဘာကျာ်ရဝ်မေန် ကာတ္တလေတ်တုဲ မွဲကရေက်ဂှ် ဒှ် ပရဝ်တေသ်သတာန် မဒှ် ဂၠံင်တရဴတၟိ မစွံအာရီု လတူ သၠပတ်ရ။ မၞိဟ်မဟွံမိက်ဗက်စ ဂၠံင်ၜါလပါ်ဂှ်လေဝ် နွံကီုရ။ ပ္ဍဲ ပရဝ်တေသ်သတာန်ဂှ်ပၠန် ညးလ္ၚဵု ဆက်တန်တဴ ပ္ဍဲ ဘာကျာ်တုဲ ညးလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ပါ်တိတ် နူ ဘာကျာ်တုဲ ညးကော်စ သၟာမပါ်တိတ်ရ။
အတိုင်ဝင်မ္ဂး ဘာကျာ်သင်ဗလိုက်ကၠာအိုတ်ဂှ် ကတဵုဒှ် ပ္ဍဲ အာမ်သတာဒါမ် ဍုင်နေတာလာန် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၆၀၉၊ အစာဓရ်ဂှ် ဒှ် ဂကူအင်္ဂလိက် ဂျောန် သမေတ် (John Smyth) ရ။ ကၠာညး ဟွံသြိုင် ဘာကျာ်သင်ဗလိုက်ဂှ် ပိသၞာံဂှ် ညး နွံ ပ္ဍဲ ဂကောံမိတ်သဟာဲ မပတှ်ေခရေတ် (Fellow of Christ's College) ပ္ဍဲ ကမ်ဗရိတ် (Cambridge) ညးမပါ်တိတ် နူ ဂကောံဘာကျာ်အေန်ဂလာန်တုဲ အာပ္တန် ဘာကျာ်တၞဟ်ခြာ ပ္ဍဲ နေတာလာန်ရ။ ဂျောန်သမေတ် ကု ညးမထံက်ပင်ညး တဝ်မာသ် ဟေလ်ဝါ (Thomas Helwys) ညာတ်ကေတ် ပွမဒုင်ဗလိုပ်ဍာ်ဂှ် သ္ဒဟ် မၞိဟ်အာယုက်စိုပ် မၞိဟ်မတီကၠိုဟ် ပရူကျာ် လျိုင်ပတှ်ေကျာ်ဟေင်ရ။ ညးတအ် ပါ်တိတ် နူ ဂကောံသင်အင်္ဂလိက်တုဲ တိတ်အာမံင် ဍုင်သအာင် ပ္ဍဲ နေတာလာန်ရ။ သၞာံ ၁၆၀၉ ဂှ် ဂျောန်သမေတ် ညး မကဵုမ္ၚဵုဗလိုပ် ကုအလဵုဇကုညးတုဲ ညး ကဵု မ္ၚဵုဗလိုပ် ကုညးတၞဟ်တအ်ရ။ <ref>Briggs, John. "Baptist Origins". Baptist History and Heritage Society. Archived from the original on 5 January 2010. Retrieved 10 January 2010.</ref><ref>Traffanstedt, Chris. "A Primer on Baptist History". Archived from the original on 3 February 2010. Retrieved 23 December 2009</ref>
ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၆၀၉ ဂှ် အခိင် ညး မနွံ ပ္ဍဲ နေတာလာန်ဂှ် ညး ချူ လိက် နကုယၟု "The Character of the Beast" ဟွံသေင်မ္ဂး "The False Constitution of the Church"ရ။ လညာတ်အဓိက ပ္ဍဲ လိက်ညးဂှ်၊ (၁) ကုကောန်ၚာ် မဟွံတီကၠိုဟ်ခၠင်ဏီတအ်ဂှ် ဒုင် မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံ ဟွံထေက်တုဲ၊ (၂) ကုညးမဒစဵုဒစးခရေတ်တအ်ဂှ် ကဵုကော်ပၠုပ် ပ္ဍဲ ဘာကျာ် သင်ဗလိုက်ရ။<ref>Leonard, Bill J (2003), Baptist Ways: A History, Judson Press, ISBN 978-0-8170-1231-1, comprehensive international History.</ref>နကုလညာတ်ညး ကုညးမလျိုင်ပတှ်ေကၠိုဟ်ခၠင် ကုဓရ်ကျာ်တအ်ဟေင် မကဵု မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ်ထေက်တုဲ မၞိဟ်ဂကောံညး ဗက်ကဵုဒၟံင် မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ် ဇၟာပ်မၞိဟ်ဂှ် ညး ဒစဵုဒစးပေင်င်ရ။ ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ညး တိတ်ထောအ် နူဂကောံဘာကျာ်ဂှ်တုဲ ကွးညး တဝ်မေသ် ဟေလ်ဝါဂှ် ဆက်ကေတ်အာ တာလျိုင် နဒဒှ် သကိုပ်သက ဒၞာဲညးရ။
===လညာတ် အာန်နာၜာတ်တေတ် (Anabaptist)===
နကုလညာတ် သင်ဗလိုက် မံက်ဂတဝ်ကၠုင် ဟိုတ်နူ လညာတ် အာန်နၜာတ်တေတ် ပ္ဍဲ အခိင်ကာလ ကလေင်လဟဵုသာသနာ ပ္ဍဲ အခိင် ၁၇ ဗွဝ်ကၠံလပါ်ဂှ်မ္ဂး ဂၠံင်တရဴ သင်ဗလိုက်ဂှ် တုပ်ဒၟံင် ကုဝါဒအာန်နၜာတ်တေတ် ဒဒှ် မဒးနွံ ကုပရေင်ဘာသာ သၠးပွး၊ ဘာသာ ကု အဝဵုအသဳ/ဍုင် ဒးပါ်လဝ် ရေင်သကအ် ဗွဲမကၠးဖ္ဍးတအ်ရ။
ဆဂး လညာတ် သင်ဗလိုက် ကု လညာတ်အာန်နၜာတ်တေတ် ၜါဝွံ တၞဟ်ခြာ ရေင်သကအ် နွံဒၟံင်ရ။ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၆၂၄ ဂကောံဘာကျာ် သင်ဗလိုက် လာန်ဒါန် ပတိတ် လိက် တးပါဲ မဆေင် ကုအာန်နၜာတ်တေတ် ရ။ <ref>Burrage, Champlin (1912). The Early English Dissenters in the Light of Recent Research. 2. University Press: Cambridge. p. 222.</ref> ပါဲနူဂှ်တုဲ ဂကောံသင်ဗလိုက် နူ ဂကောံ ဂျောန်သမေတ် ဟီု နူ ကပ်ကၠာ မွဲလစုတ်ဂှ် ဂကောံသင်ဗလိုက် ပ္ဍဲ နေတာလာန် ပံင်တောဲ ကုအာန်နၜာတ်တေသ် မဒှ် ဂကောံ Waterlander Mennonite Anabaptists နွံကီုလေဝ် ဂွံမုဟွံလအ်ဂှ် ဟွံဆက်ပံင်တောဲရ။
=== တမ်မူလ သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲယူကေ (အေန်ဂလာန်)===
ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၆၁၂ တဝ်မာသ် ဟေလ်ဝါ ဒက်ပ္တန် ဂကောံသင်ဗလိုက် ပ္ဍဲ ဍုင်လာန်ဒါန် မဒှ်ဂကောံသင် နူ ဘာကျာ်သမေတ်ရ။ ခြာဟွံလအ်ဂှ် ဘာကျာ် ဂကောံသင်ဗလိုက်တၞဟ်တအ် မံက်ဂတဝ်တိုန် ပ္ဍဲ အေန်ဂလာန်တုဲ ဗွဲကြဴ ညး ကော်စ ဂကောံသင်ဗလိုက်ဓမ္မတာ (General Baptists) ရ။ ဂကောံသင်ဗလိုပ် ဗွဲတၟေင် (Particular Baptists) ဂှ် မံက်ဂတဝ်ကၠုင် ပ္ဍဲ အခိင် ညးမပါ်တိတ်တအ် ပတှ်ေကေတ် ဒုင်ကဵု မ္ၚဵုဗလိုပ် ကုညးမလျိုင်ပတှ်ေတအ်ဟေင်ရ။ ဂကောံသင်ဗလိုက် ဗွဲတၟေင်ဂှ် စိုပ်သၞာံ ၁၆၄၄ ဂှ် နွံ ကုဘာကျာ် သီုဖအိုတ် ထပှ်ဘာရ။
===တမ်မူလ သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲ ရးအမေရိကသၟဝ်ကျာ===
ရဝ်ဂေရ် ဝဳလဳယာမ် (Poger Williams) ကီု သီု ဂျောန် ခလာရ်ကေ (John Clarke) ဒှ် မၞိဟ် မနွံပၟိက် ပရေင်ဘာသာသၠးပွးတအ်ဂှ် ဒှ် မၞိဟ် မဒက်ပ္တန် ဂကောံသင်ဗလိုက် ပ္ဍဲ တိုက်အမေရိကသၟဝ်ကျာ ရ။ <ref>Newport Notables, Redwood Library, archived from the original on 27 September 2007.</ref> ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၆၃၉ ဝဳလဳယာမ် သြိုင်ခၞံ ဘာကျာ်သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲ ဍုင်ပရဝ်ဝိဒ်ဒေန် တွဵုရးရဟဝ်ဒါ အာက်သလာန် (Providence, Phode Island) တုဲ ခလာရ်ကေ စသြိုင်ခၞံ ဘာကျာ်သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲ နယျူပတ် တွဵုရးရဟဝ်ဒါ အာက်သလာန် (Newport, Rhode Island) ရ။ ဘာၜါဏအ်ဂှ် ဘာလဵု မဒှ်ကၠာဇေတ်တ်ဂှ် ဟွံတီကၠးကၠးရ။ သီုၜါဂှ် ဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ မွဲအခိင်လေဝ် ဒှ်မာန်ရ။
ပရေင်ချဳဓရာင် ဂကောံသင်ဗလိုက်တအ် ဒြဟတ်ခိုဟ်တုဲ မၞိဟ်ဒ္ဂေတ်ဗက် ပါလုပ် ဂကောံ ပ္ဍဲ ဂကောံသင်ဗလိုက် ဂၠိုင်တိုန်ရ။ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲ တွဵုရး မၞုံကရေက်လပါ်သၠုင်ကျာတအ်ဂှ် မၞိဟ်လုပ်ဂၠိုင် သီုကဵု ဂကောံမၞိဟ် ဖျုန်စၞာံလမ္စံက်တအ်ဂှ် ပါလုပ်ဂၠိုင်ရ။
ပရေင်ပတန်သာသနာ သင်ဗလိုက် စစိုပ် ဍုင်ခနေဒါဂှ် မဒှ် ဍုင်သၟဝ်အင်္ဂလိက် နဝ်ဝါ သကဝ်တဳယျာ (Nova Scotia) ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၇၆၀တအ်ရ။ <ref>Bumstead, JM (1984), Henry Alline, 1748–1784, Hantsport, NS: Lancelot Press. p. 40</ref> အတိုင်ဝင်မ္ဂး ဘာကျာ်သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲ ခနေဒါကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ် ဘာကျာ်သင်ဗလိုက်ဟဝ်ထန် (Horton Baptist Church) ပ္ဍဲ ဍုင် Wolfville, Nova Scotia မသြိုင်ခၞံလဝ် ပ္ဍဲ ဂိတုအံက်တဝ်ပါ ၂၉ သၞာံ ၁၇၇၈<ref>Bumstead, JM (1984), Henry Alline, 1748–1784, Hantsport, NS: Lancelot Press. p. 62</ref> ဘာကျာ်ဂှ် သြိုင်ခၞံလဝ် နမပံင်တောဲ ကုဂကောံလျးတၟိ ဨဝံဂလိ (New Light evangelist Henry Alline) ရ။
ပရေင်ချဳဓရာင် ဗတိုက်သအး သၞောတ်ဍိက် ကုမၞိဟ်လမ္စံက် ပ္ဍဲ အမေရိကာန်ဂှ်လေဝ် ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ဂကောံသင်ဗလိုက်ဝွံကီုရ။ မၞိဟ်တအ်ဂှ် စၞး မဒုင်ကေတ် ဓဝ်ပတှ်ေ နူ မၞိဟ်မွဲမွဲဂှ် ဂၠာဲဓဝ်ပတှ်ေ ဓရ်ဍာံ နူ လိက်သၠပတ်ဂှ် မၞိဟ်လမ္စံက်တအ် ညာတ်ကေတ် "တၟာဲတဲကျာ်ဂမျိုင်ဂှ် ဗၠးၜး" (God's gift of freedom) ရ။ ညံင်ရဴကျာ် မရီုလဝ် ဂကူအေသရေလ နူ ဘဝဍိက် အတိုင် သၠပတ်ဗၠးၜးဂှ် ညးတအ်လေဝ် ဂစာန်ကၠုင် ညံင်ဂွံဗၠးၜးတိတ် နူ ဘဝဍိက်ကီုရ။ <ref>Wilson Fallin Jr., Uplifting the People: Three Centuries of Black Baptists in Alabama (2007) pp. 52-53</ref> က္ဍိုပ်သကိုပ် ပေါဲဗတိုက်အခေါင်ညးဍုင်ကွာန် ယၟုမြဟ် မာရ်တိန် လုတာ ခေန် (Martin Luther King) ဂှ် ဒှ် အစာဓမ္မခရေတ်ယာန် နူ ဂကောံသင်ဗလိုက် ခရေတ်ယာန် မွဲတၠရ။
===တမ်မူလ သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ===
[[File:Adoniram Judson 1846.jpg|thumb|ဗီုရုပ် ယုဒသန် နူသၞာံ ၁၈၄၆ (Adoniram Judson 1846)]]
ပ္ဍဲဂိတုသေတ်တေန်ပါ ၁၉ (သၞာံ ၁၈၁၁)ဂှ် နူကဵု ဂကောံဇၞော် အမေရိကာန် ကမ္မရှေန် ပတန်သာသနာ ပ္ဍဲဍုင်သအာင် (American Board of Commissioners for Foreign Missions) ခပတိုန် ယုဒသန် (Adoniram Judson) နဒဒှ် ညးပတန်သာသနာ ပ္ဍဲရးဗမံက်ရ။ ခြာဟွံလအ်ဂှ် ယုဒသန် ဖျေဟ်ဒၞာဲ ဒက်ပ္တန်အိန်ထံင် ကု Ann Hasseltine ပ္ဍဲဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၅ သၞာံ ၁၈၁၂ ရ။ ပ္ဍဲဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၉ ဂှ် ညး ကေုာံ သမ္ဘာညး စတိုန်ဂၠုင် သွက်ဂွံတိတ်တရဴ ပတန်သာသနာရ။ ဂိတုဂျောန် ၁၇ သၞာံ ၁၈၁၂ ဂှ် ညးတအ် စိုပ် ကာလ်ကာတ္တာ ဍုင်အိန္ဒိယ။ ဆဂး ညးဒေသတအ်ကီု သီုကဵု သၟိင်တၠဗြိတိန်တအ် ဟွံဒးဂၞပ် ဟွံမဲပၟိက် ဨဝံဂလိအမေရိကာန် ပ္ဍဲဍုင်အိန္ဒိယတုဲ သၞာံဂတဂှ် ညးတအ် တိတ်အာ ဍုင်ဗၟာ စိုပ်ဍုင်လ္ဂုင် ပ္ဍဲဂိတုဂျူလာင် ၁၃ သၞာံ ၁၈၁၃ ဂှ်ရ။ ယုဒသန်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မစိုန်သကီု လတူအရေဝ်ဘာသာတုဲ ဒှ်မၞိဟ် မလေပ် အရေဝ်လေတ္တေန်၊ ဂရိတ်၊ ဟေဗြေဝ်တုဲ ညးစိုပ်ဍုင်ဗၟာဂှ် ညးစလ္ၚတ် အရေဝ်ဗၟာရ။ တၞဟ်န ညးဂမၠိုင်ဂွံတီ ဒဒှ်ရ ညးဂှ် အစာဓရ်မွဲတုဲ ညးဗိုက်လတက် သ္ၚာ ဗီုလကျာ်မွဲရ။ ဆဂး ဗွဲကြဴ ညးတီကေတ် ဒဒှ်ရ လတက်သ္ၚာ ဟွံထေက်တန်ဂှ် ညးလတက်ယာတ်ဗုရ။ လအ်ညိဂှ် ညးတီကေတ် ဒဒှ်ရ မၞိဟ်တအ် ဟွံစွံအာရီု လတူဗွိုက်လတက်တုဲ ညးကလေင်လတက် အတိုင်ဗီုတြေံပၠန်ရ။ သၞာံ ၁၈၁၉ ဂှ် ညးသြိုင်ဇြပ် သွက်ဂွံဟီုတွဟ် ပရူသာသနာခရေတ်ရ။ မၞိဟ်စိုတ်မလုပ်စ အောန်ကွေဟ်ဟ်ရ။ ဆမၞိဟ် မွဲၜါတၠဟေင် ကၠုင်သၟာန်ဇာန်စ ပရူဓရ် နွံညိညရ။ ကြပ်ပေင်မွဲဂိတုဂှ် မၞိဟ်သၟတ် သၟာဖျေဟ်ဆုမွဲတၠ အာယုက် ၃၅ မၞုံယၟု နာဲနဝ် စိုပ်ကၠုင်တုဲ သၟာန်စ ပရူတဝှ်ဍောင်ဓရ် ကေုာံ ပရူကျာ်ဂမျိုင်ရ။ နာဲနဝ်ဂှ် နူကိုပ်ကၠာ ဒှ်သၟာတမ္ၚာမွဲတုဲ ဗွဲကြဴ ကၠောန်ကမၠောန် ဖျေဟ်ဆုရ။ ရံင်နကဵုခေတ်မ္ဂး ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဟိုတ်နူကမ္မဏဳဆု အင်္ဂလိက် မပ္တိတ်ဆုကၠ နူဍုင်မန်ဗၟာတုဲ ကမၠောန်ဖျေဟ်ဆုဂှ် ကလိဂွံသြန် ဂၠိုင်နူ ကမၠောန်တမ္ၚာ ဟီုဂွံရ။ မၞိဟ်သၟတ် နာဲနဝ်ဂှ် စိုတ်လုပ်စတုဲ ကၠုင်သၟာန်ဇာန်ဒၟံင် ပရူကျာ်ဂမျိုင် ကြပ်ရိုဟ်ဒဒှ်တ္ၚဲရ။ ဂိတုမေ ၜိုတ်လဒေါဝ်ဂှ် နာဲနဝ် စိုတ်လုပ်စ ဒုင်ကေတ် ဓဝ်ပတှ်ေ လတူခရေတ်ရ။ ပ္ဍဲဂိတုဂျောန် ၆ ဂှ် နာဲနဝ် ချူလိက် ဒဒှ်ရ ညးတေအ် ပတှ်ေကေတ် လတူနာဲယေသှုခရေတ်တုဲ မိက်ဂွံ ဒုင်မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံ ရ။ နာဲနဝ်ဂှ် ညးတအ် ပတှ်ေကေတ် ဒှ်ဂကူမန်မွဲရ။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဍုင်မန် မဒးဒုင်သီလဝ်ကဵု သၟိင်ဗၟာ ဂွံဆ ၆၂ သၞာံညိကွေဟ်တုဲ မၞိဟ်ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်ဂှ် ၜိုန်ရ စထုဲအာကဵုဗၟာကီုလေဝ် ဒှ်အာ မၞိဟ်ပ္ဍဲကွာန်တအ်ဂှ် ဟီုဒၟံင် အရေဝ်မန်ဖိုဟ်ရ။ <ref>Shwe Wa & Sowards, Burma Baptist Chronicle, 1963, Board of Publications Burma Baptist Convention Rangoon, p.66</ref> နာဲနဝ်ဂှ် ဒှ်ဇာတိကွာန်(လှိုင်ဘောလယ်)ရ။ ကွာန်လှိုင်ဘောလယ်ဂှ် နွံဇိုင်ကြုင် (မြစ်မခ)။ အခိင်လၟုဟ် လုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲရးဇၞော်လ္ဂုင်၊ ပွိုင်ဍုင်(တိုက်ကြီး)ရ။ ရံင်နကဵု ပရေင်စိုတ်ပၠန်လေဝ် ပ္ဍဲဂကောံမၞိဟ်ဗုဒ္ဓဘာသာ ဗွဲတၟေင် အကြာဂကူမန်တအ်ဂှ် ကုမၞိဟ်မကၠောန် ကမၠောန်တမ္ၚာတအ်ဂှ် ညာတ်ကေတ် ကမၠောန်ဂယိုင်လမျီုဟွံခိုဟ် (ဝါ) ဟွံဒှ် သမာအဇဳဝတုဲ ဒးဒုင်ဆက်ဆောံ မွဲဗီု မွဲပြကာရ။ ပ္ဍဲကဵု တဝဟ် ဘာသာခရေတ်ဂှ် အလဵုဇကု နာဲယေသှုခရေတ် ဗတောန်ဖျေန် ညံင်ဂွံဂြာတ်က ဒၞာဲမဂွံကဂၠိုင်ရ။ တုဲပၠန် ကမၠောန်တမ္ၚာဂှ်လေဝ် ဟွံစၟတ်သမ္တီလဝ် ကမၠောန်ဂယိုင်လမျီုဟွံခိုဟ် တုဲပၠန် ကုကောန်ဒုဟ်တအ်ဂှ် ယဝ်ရ စွံဓရ်ပတှ်ေ လတူကျာ်ဂမျိုင်မ္ဂး ကလိဂွံ ဟံင်ပြာ် နူကျာ်ဂမျိုင်တုဲ ဇၟာပ်ကောန်မၞိဟ်ဂှ် ဆက်ဆောံ နကဵုကဆံင်တုပ်၊ အရာတအ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်အရာ မစပံက်ကဵုဂၠံင် မကဵုလျး ကုနာဲနဝ် ညံင်စိုတ်ဂွံလုပ်စ ပ္ဍဲသာသနာခရေတ်ယာန် ဒှ်မာန်ရ။
ယုဒသန် ကၠာဲစၠောအ် သၠပတ် ခရေတ်ဝင်မာတ်သာဲ နကဵုဘာသာဗၟာ တုဲဒှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၁၇၊ တိတ်ပ္တိတ် လိက်ဂၠံင်တရဴ ဨဝံဂလိ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၁၈ တုဲ စိုပ်သၞာံ ၁၈၂၂ ဂှ် ကလိဂွံ ညးမဒုင်ကေတ်ဓရ်ပတှ်ေ လတူသာသနာခရေတ် သီုဖအိုတ် ၁၈ တၠရ။ <ref>Benge, Janet; Benge, Geoff, Adoniram Judson: Bound for Burma.</ref> ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၂၀ ဂှ် ယုဒသန် ဂွံဆဵု ကုဨကရာဇ်ဗၟာ ဘကြီးတော် သွက်ဂွံ ဂရင်ဗ္တီ ညံင်ကလိဂွံ အခေါင်တွဟ်ဓရ် အာကၠုင် ဗွဲမသၠးပွး ကေုာံ ညံင်ဂွံပလီုကဵု သၞောဝ်ဍုင် ဒုင်ဂမ္စိုတ် ကုညးမပြံင်လှာဲဘာသာတအ်ရ။ ဆဂး ကာလ ညးအာဆဵု ကုဨကရာဇ် ဘကြီးတော်ဂှ် ဗီုညးတအ် မအာတ်မိက်ဂှ် ဟွံကလိဂွံ၊ ဨကရာဇ်ဘကြီးတော် ဗှ်ရံင် လိက်ခရေတ်ဝင် မွဲၜါပၞောန်တုဲဂှ် လိက်ဂှ် ထဝေင်ကၠဟ်ထောအ် ဂတမုက်ညးတအ်ရ။ ညးတအ် ကလေင်စဴကၠုင် ဍုင်လ္ဂုင် သွက်ဂွံဆက်ပ္တန်အာ သာသနာပၠန်ရ။ ဆဂး ကုမၞိဟ် မလုပ်ဘာသာခရေတ်တအ် အတိုင်သၞောဝ်ဍုင်ဗၟာမ္ဂး ဒးအမိင်ဂစိုတ်မာန်ဒၟံင်ရ။ ယုဒသန် ဒးကေတ်အခိင် ပွိုင် ၁၂ သၞာံဂှ် ကလိဂွံ မၞိဟ်မလုပ် ဘာသာခရေတ် ၁၈ တၠဓဝ်ရ။
စိုပ်သၞာံ ၁၈၂၄ ပၞာန် အင်္ဂလိက်-ဗၟာ ကတဵုဒှ်တုဲ သၟိင်ဗၟာ ရပ်ကြိုင်ထောအ် ယုဒသန် ရ။ ပၞာန်ဗၟာကျပၞာန်တုဲ ယုဒသန် ဂွံတိတ်ဗၠး နူထံင်ရ။ ဍုင်ဗၟာ သကုတ်သၟဝ် မဒှ်ဒေသဍုင်မန်တြေံဂှ် စိုပ်အာ သၟဝ်တဲအင်္ဂလိက်တုဲ ပရေင်ပတန်သာသနာ ပ္ဍဲဒေသဂှ် ကလိဂွံ ဗွဲမဗၠးၜးတုဲ ပရေင်ဇၞော်မောဝ်လေဝ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ။ ဗွဲတၟေင် အကြာဂကူကရေင်တအ်ဂှ် မၞိဟ်လျိုင်ပတှ်ေ လတူသာသနာခရေတ် ဂၠိုင်ကွေဟ်ဟ်ရ။
=== တမ်မူလ သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲဂကူမန်===
ပၞာန်အကြာအင်္ဂလိက် ကဵု ဗၟာလေဝ်တုဲ မွဲလပါ်ပၠန် ဇြပ်ဒၞာဲတဝဟ်ဓရ်လေဝ် ပ္ဍဲအခိင်ပေါဲဗတိုက် အကြာ မန်ကဵုသၟိင်ဗၟာ ပ္ဍဲအခိင် မန်တအ် လုပ်သီလ္ဂုင် သွက်ဂွံကလေင်ဒက်ပ္တန် ဍုင်မန် မွဲဝါပၠန်ဂှ် လီုအာတုဲရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကောံပ္တန်သာသနာခရေတ်တအ် ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် သွက်ဂွံပြံင်ဏာ ဒတန်ဗဟဵု ပ္ဍဲအာမ်ဟာတ် (ကျာ်ခမဳ)ရ။ ဂိတုဂျူလာင် ၂ သၞာံ ၁၈၂၆ ဂှ် ယုဒသန် စိုပ်ဍုင်ကျာ်ခမဳ ရ။ ကရောမ် ယုဒသန်ဂှ် မောင်ရွှေဗေ (Maung Shwe Bay) ကဵု မောင်အင် (Maung Ing)တအ် ပါကၠုင်ကီုရ။ မောင်အင်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မရီု ယုဒသန် သွက်ဂွံ သြိုင်ဘာဗတောန်လိက်တုဲ မောင်ရွှေဗေဂှ် ဒှ်မၞိဟ် ဗက်တွဟ်ဓရ် အကြာကွာန် အကြာသ္ၚိဌာန်ရ။ ဘာဗတောန်လိက် ညးဗြဴ ပ္ဍဲကျာ်ခမဳဂှ် သမ္ဘာ ယုဒသန် အာန် ယုဒသန် (Ann Judson) ဒှ်မၞိဟ် မဗတောန်လိက်ဂှ် အာန်ယုဒသန် စုတိအာတုဲ စၞးဂှ် ဝဒေ (Mrs. Wade) ဆက်ဗတောန်အာလိက်ရ။ စိုပ်ဂိတုနဝ်ဝေန်ပါဂှ် ဘာဂှ် ညံင်ပြံင်ဏာ ဇရေင်မတ်မလီုဂှ် ပ္ဍဲဘာဂှ် ကွးဘာ သီုဖအိုတ် နွံ ၁၁ တၠ၊ သီုကွးဘာ ၁၁ တၠဂှ် ပြံင်ဗက်အာ ဘာဂှ်ကီုရ။ <ref>Shwewa & Sowards, Burma Baptist Chronicle: 8 Beginning Again at Amherst 1826-1827, Board of Publications Burma Baptist Convention, Rangoon, 1963 P.53-59</ref>
ကြဴနူ ယုဒသန် မပြံင်စိုပ် ဍုင်မတ်မလီုတုဲ ညးဂွံတီကေတ် မၞိဟ်ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်တေအ်ဂှ် ကြဴနူ ဍုင်မန် မဒးဒုင်သီကဵုဗၟာတုဲ ဂကူမန်ကဵု ဂကူဗၟာဂှ် စပြံက်နှဴရေင်သကအ်တုဲ မၞိဟ်မဟီုအရေဝ်ဗၟာ ဓလီုဂွံအာကီုလေဝ် ပ္ဍဲမတ်မလီုဂှ် ဂကူမန်ရ ဂၠိုင်။ တုဲပၠန် ဂကူမန် ပ္ဍဲမတ်မလီုဂှ် ဟွံဒးစိုတ် ဗၟာ။ အစာဓရ် မတွဟ်ဓရ် နကဵုဘာဗၟာဂှ်လေဝ် ညးတအ် ဟွံဒးစိုတ်။ ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲ နာဲနူ (Nai Nu) မၞိဟ်သ္ၚိဗဒါဲဇြပ် ကၠုင်သၟာန် မိက်ဂွံတီ ပရူဓရ်သင်ခရေတ်။ ဒုင်ကဵု ညးလိက်သၠပတ် ဗီုဗၟာ။ နာဲနူ ဟီု "အဲဗှ် လိက်မန်ရဒး၊ အဲဗှ်လိက်ဗၟာ ဟွံလေပ်။" မၞိဟ်ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီုဂှ် ယဝ်ရ မၞိဟ်မွဲမွဲ ဗှ်ကဵုညးတအ် လိက်ဗၟာ ထတ်တ်မ္ဂး ညးတအ် ကၠိုဟ်၊ အလဵုဇကုညးတအ် ညးတအ် ဗှ်ဟွံလေပ်။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကောံဘာကျာ်တအ် ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ကဵု မောင်ရွှေဗေ ဗှ်လိက်သၠပတ်ထတ်တ် ပ္ဍဲကဵုဇြပ် ထတ်တ်ရ။ ညံင်ရဴ မပံက်လဝ် ဘာသွက်ကောန်ၚာ်ဗြဴဂှ် ညးတအ် ဆက်ပံက် ဘာသွက်ကောန်ၚာ်တြုဟ်ကီုရ။ <ref name="BUBC">Shwewa & Sowards, Burma Baptist Chronicle: 8 Beginning Again at Amherst 1826-1827, Board of Publications Burma Baptist Convention, Rangoon, 1963 P.60-66</ref>
စိုပ်သၞာံ ၁၈၂၈ ဂှ် မၞိဟ် ၃၁ တၠ ဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုဗလိုပ် ပ္ဍဲမတ်မလီုရ။ ပၞောဝ်တအ်ဂှ် ဂကူဗၟာ မၞိဟ်တြုဟ် ဒစိတ် တၠ၊ မၞိဟ်ဗြဴ ပန်တၠ၊ မၞိဟ်တြုဟ်မန် ၜါတၠ ကဵု မၞိဟ်ဗြဴမန် ၜါတၠ၊ ကောန်ၚာ်ဗြဴ ဗၟာ မွဲတၠ ကဵု ကောန်ၚာ်ဗြဴမန် ထပှ်တၠ၊ မၞိဟ်တြုဟ် ယခေင် မွဲတၠ ကဵု မၞိဟ်တြုဟ်အိန္ဒိယ ပန်တၠ။ ပွိုင်ၜါသၞာံဂှ် ဘာကျာ် ပ္ဍဲမတ်မလီုဂှ် သြိုင်ဂွံ ပိမ။ ဘာကျာ် သွက် ဂကူမန်-ဗၟာ ဂှ်မွဲ (သြိုင် ပ္ဍဲဂိတုနဝ်ဝေန်ပါ ၂၅ သၞာံ ၁၈၂၇)၊ သွက်ဂကူအင်္ဂလိက်ဂှ် မွဲမ၊ သွက်ဂကူအိန္ဒိယဂှ် မွဲမ။ ပၞောဝ်မဒုင် မ္ၚဵုဗလိုပ်တအ်ဂှ် နာဲမျာတ်ကျဝ် (Nai Myat Kyaw) ညးမဒှ် ဒေအ် သၟိင်ဇၞော်ဍုင် ခရိုင်ပဉ္စလိုင် (Koung-zay-kyun District) ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ညးကလိဂွံ အာယုက်ကြပ် ၅၀၊ မဒှ် ကောန်ဇာတ် နူညးဂမၠိုင် မရှ်ေသှ်ေ၊ ဒှ်မၞိဟ် မၞုံကဵု ဂုဏ်သိက္ခာမွဲတုဲ သီုလေပ်ကၠိုဟ်ခၠင် ပ္ဍဲလိက်ပတ်ပေင်င်ရ။ ဟိုတ်နူ ညးလုပ်ဘာသာခရေတ်တုဲ မသ ကလောကောဒေအ်ညး ဝေင်ပါဲထောအ်ညးရ။ ဆဂှ် သၟးဟွံသေင်ဏီ သမ္ဘာညးလေဝ် ပြးထောအ်ညးရ။ ကောညးဟီု ယဝ်ရ ညးတေအ် အခေါင်ဂစိုတ်မၞိဟ်နွံမ္ဂး ညးဂစိုတ် နာဲမျာတ်ကျဝ် ကၠာအိုတ်ရ။ နာဲမျာတ်ကျဝ် ဒေါအ်ဇူ နူကမၠောန် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် သီုဖအိုတ်တုဲ ညးကၠောန်ကမၠောန် ပတန်သာသနာခရေတ်ရ။ ပ္ဍဲကဵုမန်မ္ဂး ညးဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ယိုက်ဂၠေင် ဓလေင်ပတန်သာသနာခရေတ် ကၠာအိုတ်ရ။ ခြာဟွံလအ်ဂှ် တြုဟ်ဗြဴၜါ နာဲမာံဗော် ကဵု မိဖွာတဳ (Nai Mehm Boke and Hpwe Tee) ဂကူမန်ၜါ လုပ်ဘာသာခရေတ်ယာန်တုဲ ဗြဴဂှ် ဒုင်မ္ၚဵုဗလိုပ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေန်ပါ ၇ သၞာံ ၁၈၂၈၊ တြုဟ်ဂှ် ဒုင်မ္ၚဵုဗလိုပ် ပ္ဍဲဂိတုမေ ၂၉ သၞာံ ၁၈၂၉။ ပၞောဝ်ကဵု ဂကူမန် မၞိဟ်မဒုင်ကေတ် သာသနာခရေတ်တအ်ဂှ် မၞိဟ်မမာန်လိက်မန် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ် ချူဒး ဗှ်ဒး ဇန်လိက်မာန်ဂှ် နာဲမာံဗော် ဒှ်ကၠာအိုတ်ရ။ နာဲမာံဗော် စလုပ်ကၠုင်ဗက်ဂှ် ညးတေအ် စကၠာဲ လိက်ဒွက်ဓမ္မခရေတ်ယာန်ဂမၠိုင်တုဲ မၞိဟ်တအ် ဂွံလ္ၚောဝ်ကျာ် ဒယှ်ေဒွက် နကဵုဘာသာမန်ရ။ တုဲဂှ် ညးတေအ် ဆက်ကၠာဲ သၠပတ်သမ္မာရ။<ref name="BUBC"/>
သၟတ်ဗြဴမန်ပိတၠ မိတာန်ဂေါင် (Mee Tan Goung) မိနန်န (Mee Nen Mah) မိနန်ယေ (Mee Nen Yay) (တင်စၟတ် ယၟုတအ် ဗီုမန်/ဗၟာ ဇေတ်တ်ဂှ် ဟွံတီ ရံင်ကဵု ဗီုမချူလဝ် နကဵုအင်္ဂလိက်တုဲ ဖန်ချူလဝ်) ပ္ဍဲဂိတုအဝ်ဂေတ် ၃ သၞာံ ၁၈၂၈ ဂှ်ရ။ သၟတ်ဗြဴတအ်ဂှ် ဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုဗလိုပ်တုဲ တ္ၚဲယးဂှ် ညးမဒှ်မိ မိတာန်ဂေါင်တအ် ကၠုင်ဘာ နူအခိင်ဂယးပြဟ် ကၠာအစာဘာတအ် ဟွံစိုပ်ဏီတုဲ ဟိုတ်နူ မဒုင်မ္ၚဵုဗလိုပ် (ဝါ) ဟိုတ်နူမလုပ်ဘာသာခရေတ်ဂးတုဲ ဓဇက် ၜုင်တက် မိတာန်ဂေါင် နကဵုက္ဍိုင်၊ ဘပဠ မိတာန်ဂေါင် ညးအာသွံထောအ် နဒဒှ်ဍိက်ရောင်ရ။ တုဲဂှ် ညးအာ ဇရေင်ဖျာတုဲ ကရေဲဟီု ဒဒှ်ရ ကောန်ဝုတ်ညး လုပ်အာ ပ္ဍဲကဵု သာသနာမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ။ တုဲဂှ် ညးအာဆဵုကဵု မိ မိနန်န။ မိ မိနန်နလေဝ် တိတ်ကၠုင် ဘာဗတောန်လိက်တုဲ ကရေဲလက် အစာၝောအ်ဝဒေ၊ တုဲ ဗက်ထဍေင်ရပ်ကေတ် ကောန်ဝုတ်ဇကုတုဲ ဂေက်သောက်တုဲ တက်ကဵု လေအ်ရ။ ကောန်ၚာ်ဗြဴ သီုပိဂှ် ဒးဒုင်ကော်ဏာ ဇရေင်သ္ၚိတုဲ ဒးဒုင်ဘပဠ ၜေဟ်လက် ကုကလောမသ ဍေဟ်တအ်ရ။ ပ္ဍဲမွဲသၞာံဂှ် ကွးဘာသၟဝ်ဗြဴ ဂကူဗၟာ မွဲတၠ ကဵု ဂကူမန် ထပှ်တၠ ဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုဗလိုပ်ရ။<ref name="BUBC"/> ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ပရေင်ပညာဘာလကျာ်ရ နွံ ပ္ဍဲဒေသမန်တုဲ ပ္ဍဲဘာလကျာ်ဂှ် ဆသၟတ်တြုဟ်ဟေင် အခေါင် မတိုန်ဘာ ဗတောန်လိက် နွံရ။ နူကဵု ဂကောံသင်ဗလိုက် မစိုပ်ကၠုင်တုဲ ညးပံက်လဝ် သီုဘာသွက်သၟတ်ဗြဴတုဲရ။ သၟတ်ဗြဴတအ် ဂွံအခေါင် ဗတောန်လိက်၊ ဂွံအခေါင် မဂွံဒုင်ပစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ် ကောန်မၞိဟ် ကဆံင်မတုပ် ကုမၞိဟ်တြုဟ် ဟီုဂွံရ။ အရာဏအ်ဂှ် ဒှ်အရာ မပံက်ကဵုလျး ညံင်သၟတ်ဗြဴမန်တအ် ဂွံလုပ်လျိုန်ပတှ်ေ လတူသာသနာ ခရေတ် ဒှ်မာန်ရ။
သၞာံဂတ(၁၈၂၉)ဂှ် ပ္ဍဲဂိတုဂျောန် ၇ ဂှ် ဂကူမန် မိနော်လှ ဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုဗလိုပ်ရ။ ကောန်ဝုတ်ညး မိမင်း (Ma Min) ကေုာံ ဂမာန်ညးလေဝ် လုပ်ဘာသာခရေတ်ကီုရ။ မိမင်းဂှ် ဒှ် မိ ဒံက်တာရှဝ်လူ (Dr. Shaw Lu - Saul) ညးမကလိဂွံ ပညာဂဥုဲ နူတက္ကသိုလ်ဍုင်အမေရိကာန် ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာရ။<ref name="BUBC"/>
စိုပ်သၞာံ ၁၈၃၅ ဂှ် ညးတၠသိက္ခာအစာ [[ဂျေမ် မဒိသောန် ဟာသ်ဝဴ|ဟသွေလ (Rev. James Madison Haswell)]] ကေုာံ သမ္ဘာညး စိုပ်ကၠုင် ဍုင်မတ်မလီုရ။ အစာဟသွေလဝွံ ညးလေပ် အရေဝ်မန် လိက်မန်ခိုဟ်ဟ်တုဲ ကၠောန်ကၠုင် သွက်ဂွံပ္တန် သာသနာခရေတ် အကြာဂကူမန်တအ် စဵုကဵုလအိတ်လမျီုရ။ ညးကဵု နာဲမာံဗော် ပံင်တောဲတုဲ ကၠာဲစၠောအ် သၠပတ်သမ္မာ နကဵု ဘာသာမန်ရ။ ပါဲနူကဵု နာဲမာံဗော်တုဲ နာဲတာ ညးမဒှ်လကျာ်ရာံ နူကဵု ကွာန်[[ကၟာဝက်၊ ဍုင်|ကၟာဝက်]] မဒုင်မ္ၚဵုဗလိုပ် ပ္ဍဲဂိတုမေ ၉ သၞာံ ၁၈၆၉ဂှ်လေဝ် ဒှ်အစာလိက်မန်တုဲ ညးကၠာဲစၠောအ် ဒွက်ဓမ္မခရေတ်ယာန် နကဵုဘာသာမန်ရ။ ပါဲနူ နာဲတာတုဲ ညးဗြဴပိတၠ နူကွာန်ကၟာဝက်လေဝ် ဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုဗလိုပ်ရ။ ညးတအ်ဂှ် ဒှ်ဂကောံသင်ဗလိုက် ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက်ရ။ ပ္ဍဲသၞာံဂှ်ဟေင် ကောန်အစာဟသွေလ ကေုာံ ညးကောန်ကွာန်ကၟာဝက် မရှ်ေသှ်ေ ခရေတ်ယာန်တအ် သြိုင် ဘာကျာ်ခရေတ်ယာန် ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက်ရ။ ဘာကျာ်ခရေတ်ယာန်ဂှ် မ္ၚးဍုင်မတ်မလီုမ္ဂး ဒှ်ဘာကၠာအိုတ်ရ။ အစာနာဲရေဗေန် (Akya Nai Reuben) ဒှ်အစာဓမ္မခရေတ်ယာန်ရ။ နာဲယင်ကိန် (Nai Yan Kin 1797-1882) လေဝ် ပါလုပ်ကၠုင်ကီုရ။ ကောန်ၚာ် မသ ကလောကောဒေအ်ညး သီုဖအိုတ်ဂှ် ပလံင်ဘာဗတောန်လိက် ခရေတ်ယာန်ဖအိုတ်ရ။
နာဲအံင်မေန် (Nai Aung Min) လေဝ် လျိုင်ပတှ်ေ သာသနာခရေတ်တုဲ ဗွဲကြဴ ညးဒှ်အစာဓမ္မခရေတ်ယာန် ပ္ဍဲဘာကျာ် ဍုင်ကျာ်ခမဳ။
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၉၆ ဂိတုမေဂှ် အစာနာဲလေဟ် ကေုာံ သမ္ဘာညး မိဖေတ် (Nai Leh, Mi Hpet) နကဵုစၞး ဂကောံသင်ဗလိုက် ဍုင်ဗၟာ သွက်ဂွံ ပ္တန်သာသနာခရေတ် ကုဂကူမန်ဍုင်သေံတုဲ တိတ်အာ ဍုင်က္ၜင်ကံက်ရ။ ပရေင်ကမၠောန် ပ္တန်သာသနာညးတအ်ဂှ် ဂကူမန်ဍုင်သေံ ၂၀ တၠ ဒုင်ကေတ် သာသနာခရေတ်ရ။ သၞာံ ၁၈၉၇ ဂှ် ဒံက်တာ သတေဝေန် (Dr. E. A. Stevens) ကေုာံ နာဲထဝ်ထောန်၊ နာဲယှိုဲဂျေ ကေုာံ နာဲဒဳ တိတ်အာ ဍုင်သေံတုဲ ညးတအ် ကေုာံ မန်ဍုင်သေံ ၂၅ တၠ သြိုင်ဘာကျာ်မွဲ ပ္ဍဲကွာန် Tapawlon ကွာန်ဂှ် နူဍုင်တြေံဒျူဒျာ လပါ်သၠုင်ကျာ ၁၀ တိုင်ရ။ အစာနဲလေဟ် ကလေင်စဴကၠုင် ဍုင်မန်တုဲ ဒၞာဲညးဂှ် ဂမာန်ညး နာဲဒဳ ဆက်ကေတ်အာတာလျိုင် နဒဒှ် အစာဓမ္မခရေတ်ယာန် စဵုကဵုစိုပ် သၞာံ ၁၉၀၅ ရ။ အတိုင်စၟတ်သမ္တီမ္ဂး ပ္ဍဲဍုင်သေံဂှ် ပ္ဍဲကွာန် Tapawlon ဂှ် ဘာကျာ်မန် နွံၜါမ ပ္ဍဲက္ၜင်ကံက် နွံမွဲမ သီုဖအိုတ် ကောန်ဂကောံ နွံအကြာ ၄၀- ၅၀ ရ။
ကြဴနူဂှ်ညိ သၞာံ ၁၉၀၂ ဂှ် ညးတၠသိက္ခာ အာရ်တုရ် ဒရ်ရောဝ် (Rev. Arthur C. Darrow) စို်ပ်ကၠုင် ဍုင်မတ်မလီုတုဲ ကၠောန်ကမၠောန် ပရေင်သာသနာခရေတ် အကြာဂကူမန်ရ။ ညးတၠသိက္ခာ အစာဒရ်ရောဝ် သြိုင်ဂၠုင်/က္ၜင်မွဲတုဲ ဂေတ်နကဵုက္ၜင်တုဲ ဗက်တွဟ်ဓရ်ရ။ ညးသြိုင်သ္ၚိဒၟံင်ကွးဘာ ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီုမွဲမတုဲ ကွးဘာမန် နူကဵု ဘာကျာ်နာနာ သီုဖအိုတ် ၂၅ တၠ ပဒတဴ ပ္ဍဲဘာဒၟံင်ညးဂှ်ရ။ ကွးဘာတအ်ဂှ် တိုန်ဘာ A. B. M. Boys' Middle Scholol ရ။ အစာဒရ်ရောဝ်ဂှ် ဒှ်အစာဓဇဲ ဒယှ်မွဲရ။ ညးစကာ တၟအ်နူဒေသတုဲ ညးသြိုင်လဝ် ရုင်ဂဥုဲ ကေုာံ ဘာကျာ်မန် ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီုရ။ ညးမိက်ဂွံသြိုင်ဒတန်တအ်ကီုလေဝ် ဟွံဂွံအခေါင် နူအလဵုအသဳတုဲ တင်ရန်တၟအ်ညး ဟွံဂွံကၠောန်ရ။ မေဿတာဟဝ်လဳဒေ မပတန်ဒၟံင် သာသနာ ပ္ဍဲဍုင်ရေဝ်ဂှ် ကၠုင်ပံင်တောဲ ကုအစာဒရ်ရောဝ်ရ။
ပ္ဍဲသဘင်ကောံဓရီုဇၞော် ဂကောံခရေတ်ယာန် ရးတၞင်သဳ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၀၇ ဂှ် ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ကဵုအခေါင် ဂကောံသင်ဗလိုက်မန် ကဵုဒက်ပ္တန် နဒဒှ် ဂကောံတၞဟ်ခြာတုဲ ဂကောံသင်ဗလိုက် ခရေတ်ယာန်မန် (Mon Baptist Association) မံက်ဂတဝ်ကၠုင်ရ။ သဘင်ကောံဓရီုဇၞော် အလန်ပထမ ဂကောံသင်ဗလိုက် ခရေတ်ယာန်မန် ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီု ပ္ဍဲ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀-၂၁ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၀၈ ရ။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဘာကျာ် ဂကောံသင်ဗလိုက်မန် နွံ ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီု၊ ကၟာဝက်၊ မုဟ်ဍုင် ကေုာံ ကၠအ်သတ် သီုဖအိုတ် ပန်ဒၞာဲ ကောန်ဂကောံ နွံ ၃၁၀၊ အစာဓမ္မ မဟွံဂွံပတိုန်အစာဏီ ၃ တၠ၊ ညးမပတိုန်အစာတုဲ ၄ တၠ ကေုာံ မၞိဟ်ဗြဴအစာသၠပတ် မွဲတၠရ။ အစာဒရ်ရောဝ် ကေုာံ ဂကောံသင်ဗလိုက်မန်တအ် ဆက်ဂစာန်အာကမၠောန် ပွိုင် ၂၀သၞာံဂှ် ကောန်ဂကောံ စို်ပ်အာ ၈၀၀ ဘာလေဝ် ကတဵုဒှ် ဒၞာဲဗွဲမဂၠိုင်ရ။
စိုပ်သၞာံ ၁၉၃၂ ဂှ် အစာဒရ်ရောဝ် ဒးတိတ်နူဍုင်ဗၟာ ဟိုတ်နူကဵု ပရေင်ထတ်ယုက်၊ တုဲပၠန် မေဿတာဟဝ်လဳဒေ စုတိအာ ပ္ဍဲမတ်မလီု ပ္ဍဲဂိတုဂျူလာင် ၁ သၞာံ ၁၉၃၃ ဂှ်ရ။ သွက်ဘာကျာ်မန်ဂှ် နာဲချေတ်ဖျူ ဆက်ကေတ်အာ တာလျိုင်ရ။
==နိဿဲ==
[[Category:ပရေၚ်ဘာသာ]]
[[Category:ခရေတ်ယာန်]]
[[Category:ကဏ္ဍအဓိက!]]
[[Category:BEHM]]
{{DEFAULTSORT:သင်ဗလိုက်}}
1510x62z5h6slvvo7tdz30649w31004
53632
53631
2026-04-28T19:42:13Z
Htawmonzel
25
/* တမ်မူလ သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ */
53632
wikitext
text/x-wiki
{{Baptists}}
'''သင်ဗလိုက်''' ({{Lang-en|Baptists}})ဂှ် ဒှ် ဂကောံသင် ခရေတ်ယာန် ပ္ဍဲ ဂကောံဂိုဏ် ပရဝ်တေသ်သတာန်(Protestant tradition)မွဲရ။ ဂိုဏ်ပရဝ်တေသ်သတာန်ဂှ် ဒှ် ဂိုဏ် မပတှ်ေကေတ် တဝဟ်ဍောင်ဓရ်ကျာ်ဂှ် ဒးကၠုင် နူ အတိုင်သၠပတ်တုဲ ဟွံပတှ်ေကေတ် ပွမလျိုင်ပတှ်ေ မလောန်ၜက်အာ နူ သဘာဝ လတူ ဣဓိကြဳဇှ် ပူဂိုလ်မွဲမွဲရ။ ဂိုဏ်ပရဝ်တေသ်သတာန်ဂှ် စမံက်ဂတဝ်ကၠုင် နူ ၁၆ ဗွဝ်ကၠံတေအ် နူ ကုပွမဒစဵုဒစး အခိုက်တြေံ ဘာကျာ် ရဝ်မေန်ကာတ္တလေတ် မနွံ ကုလကျာ်၊ သဳလ မပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာတုဲ မစၟတ်သမ္တီ ပူဂိုလ်ပရဲ၊ မရပ်ကေတ်လဝ် အဝဵု လတူ ညးဍုင်ကွာန်တအ်ဂှ်တုဲ ညာတ်ကေတ် ကွေတ်ပတှ်ေ ခရေတ်ယာန်ဂှ် ထေက် ကုမဒးပလေဝ်လဟဵုပတိုန်၊ စၞး မလျိုင်ပတှ်ေ လတူ ပူဂိုလ် (လကျာ်၊ သဳလ) တအ်ဂှ် ဒ္ဂေတ်ဗက် ဂၠံင်တရဴကျာ် အတိုင် သၠပတ်မ္ဂး ဒးရးဂၠိုင်ရ။
သင်ဗလိုက် အရေဝ်မန်ဝွံ ကၠာဲစၠောအ် နူ အရေဝ် ဂရိတ် (βάπτισμα) မဂွံ အဓိပ္ပါယ် ပွမကြာတ်ကြဴသအး၊ မဒုင်ဗလိုက်ဍာ် ကြာတ်ကြဴစိုတ်ကာယ (ဝါ) ပွမဒုင် မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံ ရ။ အရာတၟေင် သင်ဗလိုက် နူ ဂိုဏ်ပရဝ်တေသ်သတာန်ဂှ် ဂိုဏ်ပရဝ်တေသ်တာန်တအ်ဂှ် ကောန်ၚာ် သၠးဂၠံဂဝ်တုဲ နူ အဝဲဍောတ်တ်ဂှ် ကဵု မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံ (ဝါ) ဒုင်ဗလိုပ်ဍာ် ကာလကောန်ၚာ်ဂှ် ပေင်အာယုက် ၁၅-၁၆ မ္ဂး ကလေင်ဒုင် ကအ်ပါင် ဓရ်ပတှ်ေဇကု ကုကျာ်မွဲဝါပၠန်ရ။ ဂကောံသင်ဗလိုက်ဂှ် မၞိဟ်မွဲ ပ္ဍဲ အခိင်အဝဲဍောတ်တ် အဝဲကောန်ၚာ်ဂှ် ဟိုတ်နူ ဟွံဂွံတီကၠိုဟ် ပရူကျာ်ဏီတုဲ ဟွံကဵုဒုင် မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ်၊ ကာလမၞိဟ်ဂှ် အာယုက်ဇၞော် တီကၠိုဟ်ခၠင်တုဲဟေင် အတိုင်ပၟိက်စိုတ် မၞိဟ်ဂှ် ဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ်ရ။
အတိုင်ဝင်မ္ဂး ဂကောံသင်ဗလိုက်ဝွံ စကတဵုဒှ်ကၠုင် နူ ဍုင်အေန်ဂလာန်တုဲ ဘာကျာ်သင်ဗလိုက် ကၠာအိုတ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲ အာမ်သတာဒါမ်၊ ဍုင်နေတာလာန် အစာဓရ်ဂှ် ဒှ် ဂကူအင်္ဂလိက် ညးမပါ်တိတ် မၞုံယၟု ဂျောန် သမေတ် (English Separatist John Smyth) ရ။ <ref>Gourley, Bruce. "A Very Brief Introduction to Baptist History, Then and Now." The Baptist Observer.</ref> အစာဓရ် ဂျောန်သမေတ်ဂှ် ညး လ္ၚတ်ဗှ် သၠပတ်ဓမ္မတၟိ ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ်တုဲ ညး ဒစဵုဒစး ပွမကဵု မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံ (မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ်) ကုကောန်ၚာ် ကေုာံ ညးဟွံတီကၠိုဟ်ဓရ်ကျာ်တအ်တုဲ ညး ညာတ်ကေတ် ပွမမဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံဂှ် သ္ဒးဒှ် မၞိဟ်အာယုက်ဇၞော်ဟေင်ရောင်။ <ref> Cross, FL, ed. (2005), "Baptists", The Oxford dictionary of the Christian church, New York: Oxford University Press</ref> လညာတ်သင်ဗလိုက်ဂှ် ပြးဇးအာ အလုံမွဲ ဍုင်အေန်ဂလာန်ရ။ သင်ဗလိုက် ဗွဲမဂၠိုင်တအ် (General Baptists) ညာတ်ကေတ် ပွမဗလးသၠးကဵုဒုဟ် နူ ကျာ်ဂမျိုင်ဂှ် သ္ဒးကဵု ဇၟာပ်မၞိဟ်တအ်ရောင်။ ဆဂး သင်ဗလိုက် လ္ၚဵုတအ် (Particular Baptists) ဂှ် ညာတ်ကေတ် ကုညးမပတှ်ေတအ်ဟေင် မထေက်ကဵု ကလိဂွံ ပွမဗလးဒုဟ် နူ ကျာ်ဂမျိုင်ထေက်ရ။ <ref> Benedict, David (1848). A General History of the Baptist Denomination in America and Other Parts of the World. Lewis Colby. p. 325. It is, however, well known by the community at home and abroad, that from a very early period they have been divided into two parties, which have been denominated General and Particular, which differ from each other mainly in their doctrinal sentiments; the Generals being Arminians, and the other, Calvinists.</ref> တဝ်မာသ် ဟေလ်ဝါ Thomas Helwys ဟီု နကဵုလညာတ်ညးမ္ဂး နကဵုသၞောဝ်ဥပဒေဍုင်မ္ဂး ဘာကျာ် ကဵု ဍုင်/အဝဵုအသဳ ၜါဝွံ သ္ဒးဒှ် ဗွဲတၞဟ်ခြာ ဗွဲမဗၠးၜး ရေင်သကအ်ရောင်။ ကာလဂှ်ဟေင် ဇၟာပ်မၞိဟ်ဂှ် ကလိဂွံ အခေါင်မရှ်ေသှ်ေ အခေါင်မဒုင်ကေတ် ကွေတ်ဘာသာ ဗွဲသၠးပွးမာန်ရ။ ဟိုတ်နူ လညာတ်ဘာသာတုဲ တဝ်မာသ် ဟေလ်ဝါ ဒးဒုင်ဖျေဟ်ထံင်တုဲ ဒးချိုတ်အာ ပ္ဍဲ ထံင် ပ္ဍဲ လက်ထက် သၟိင်ဂျေမ် ပထမ (King James I)ရ။
ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၆၃၈ ဂှ် ရဝ်ဂေရ် ဝဳလဳယာမ် (Roger Williams) ဒက်ပ္တန် ဂကောံသင်ဗလိုက်[[ခရေတ်ယာန်]] (Baptist congregation) ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ ဒေသအမေရိကသၟဝ်ကျာရ။ ပ္ဍဲ ၁၈ ဗွဝ်ကၠံ ကု ၁၉ ဗွဝ်ကၠံတအ်ဂှ် ဘာကျာ်ဂကောံသင်ဗလိုက် ဇၞော်မောဝ်ဂၠိုင်တိုန် ပ္ဍဲ အမေရိကာန်တုဲ ညးမပ္တန်သာသနာ ဂကောံသင်ဗလိုက် နူ အမေရိကာန်လေဝ် အာပ္တန် သာသနာ ပ္ဍဲ ဍုင်နာနာသာ်ရ။ အစာယုဒသန် (Adoniram Judson) ဂှ် ဒှ် ညးမပ္တန်သာသနာ သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲ ဍုင်မန်ဗၟာကၠာအိုတ်တုဲ ဂိတုဂျူလာင် ၁၃ သၞာံ ၁၈၁၃ ဂှ် ညး စိုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ဍုင်လ္ဂုင်တုဲ စပ္တန် သာသနာ ပ္ဍဲ ဍုင်မန်ဗၟာရ။ လၟုဟ်မ္ဂး ပၞောဝ် ဂိုဏ်သင်ခရေတ်ယာန်ဂမၠိုင်ဂှ် ဂကောံသင်ဗလိုက် ဒှ် ဂိုဏ် မနွံ ကုကောန်ဂကောံ လၟိဟ် ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍ ဲဍုင်မန်ဗၟာရ။
==တမ်မူလ==
အစာဝင် သင်ဗလိုက် ဗြူသေ ဂဝ်ရ်လေ (Bruce Gourley) ဓဇက်ထ္ၜးလဝ် တမ်မူလ သင်ဗလိုက် နွံ အဓိကပန်တင် -
# အစာဝင်ခေတ်တၟိတအ် စှ်ေစိုတ် သင်ဗလိုက်ဂှ် တမ်မူလ စကတဵုဒှ်ကၠုင် နူ သၟာမပါ်တိတ် အင်္ဂလိက် (English Separatists) ပ္ဍဲ ၁၇ ဗွဝ်ကၠံ
# လညာတ် သင်ဗလိုက် မံက်တိတ်ကၠုင် အာန်နာၜာတ်တေတ် (Anabaptist) မဒှ် ဝါဒ နူ ဝါဒကလေင်လဟဵု (Reformation/Anabaptist traditions)
# လညာတ်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဓဝ်ပတှ်ေ ၜာတ္တိဇာံ ကေုာံ ဒ္ဂေတ်ၜာတ္တိဇာံဂှ် နွံကၠုင်ဒၟံင် နူ လက်ထက် နာဲယေသှုတေအ်ရ။
# လညာတ်မအံင်ဇၞးဂှ် နွံကၠုင်ဒၟံင် အဆက်ဆက် နူ အခိင် တၠဳဂုဏ်နာဲယေသှု စဵု အခိင်လၟုဟ် ဟွံပိုတ်သကုတ်ရ။
===လညာတ်သၟာမပါ်တိတ် အင်္ဂလိက်===
ဘာကျာ်သင်ဗလိုက် ခေတ်တၟိတအ် စှ်ေစိုတ် တမ်မူလ ညးတအ်ဂှ် စကတဵုဒှ် မံက်ကၠုင် ပ္ဍဲ ပရေင်ချဳဓရာင် သၟာမပါ်တိတ် အင်္ဂလိက် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၆၀၀တအ် ကြဴနူ ပရဝ်တေသ်သတာန် ဇၞော်မောဝ်တုဲရ။ <ref>Brackney, William H (2006). Baptists in North America: an historical perspective. Blackwell Publishing. p. 22. ISBN 978-1-4051-1865-1.</ref> လညာတ်ဏအ်ဂှ် အစာဝင် ဗွဲမဂၠိုင် ဒုင်တဲတုဲ ထံက်ဂလာန်ရ။ <ref>Robinson, Jeff (14 December 2009). "Anabaptist kinship or English dissent? Papers at ETS examine Baptist origins". Baptist Press. Archived from the original on 19 June 2013</ref>ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ဒှ် အခိင် ပရေင်ဍုင်ကွာန်ကီု သီု ပရေင်ဘာသာ မကလိုက်ကမဵုရ။
ပ္ဍဲ အခိင် ကာလကလေင်ပလေဝ်လဟဵု ဘာသာ မကော်ဂး Protestant Reformation ဂှ် ဘာကျာ် ပ္ဍဲ ဍုင်အေန်ဂလာန် ထကးအာ ၜါကရေက်။ မွဲကရေက်ဂှ် ဗက်စ အတိုင်တြေံ ဘာကျာ်ရဝ်မေန် ကာတ္တလေတ်တုဲ မွဲကရေက်ဂှ် ဒှ် ပရဝ်တေသ်သတာန် မဒှ် ဂၠံင်တရဴတၟိ မစွံအာရီု လတူ သၠပတ်ရ။ မၞိဟ်မဟွံမိက်ဗက်စ ဂၠံင်ၜါလပါ်ဂှ်လေဝ် နွံကီုရ။ ပ္ဍဲ ပရဝ်တေသ်သတာန်ဂှ်ပၠန် ညးလ္ၚဵု ဆက်တန်တဴ ပ္ဍဲ ဘာကျာ်တုဲ ညးလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ပါ်တိတ် နူ ဘာကျာ်တုဲ ညးကော်စ သၟာမပါ်တိတ်ရ။
အတိုင်ဝင်မ္ဂး ဘာကျာ်သင်ဗလိုက်ကၠာအိုတ်ဂှ် ကတဵုဒှ် ပ္ဍဲ အာမ်သတာဒါမ် ဍုင်နေတာလာန် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၆၀၉၊ အစာဓရ်ဂှ် ဒှ် ဂကူအင်္ဂလိက် ဂျောန် သမေတ် (John Smyth) ရ။ ကၠာညး ဟွံသြိုင် ဘာကျာ်သင်ဗလိုက်ဂှ် ပိသၞာံဂှ် ညး နွံ ပ္ဍဲ ဂကောံမိတ်သဟာဲ မပတှ်ေခရေတ် (Fellow of Christ's College) ပ္ဍဲ ကမ်ဗရိတ် (Cambridge) ညးမပါ်တိတ် နူ ဂကောံဘာကျာ်အေန်ဂလာန်တုဲ အာပ္တန် ဘာကျာ်တၞဟ်ခြာ ပ္ဍဲ နေတာလာန်ရ။ ဂျောန်သမေတ် ကု ညးမထံက်ပင်ညး တဝ်မာသ် ဟေလ်ဝါ (Thomas Helwys) ညာတ်ကေတ် ပွမဒုင်ဗလိုပ်ဍာ်ဂှ် သ္ဒဟ် မၞိဟ်အာယုက်စိုပ် မၞိဟ်မတီကၠိုဟ် ပရူကျာ် လျိုင်ပတှ်ေကျာ်ဟေင်ရ။ ညးတအ် ပါ်တိတ် နူ ဂကောံသင်အင်္ဂလိက်တုဲ တိတ်အာမံင် ဍုင်သအာင် ပ္ဍဲ နေတာလာန်ရ။ သၞာံ ၁၆၀၉ ဂှ် ဂျောန်သမေတ် ညး မကဵုမ္ၚဵုဗလိုပ် ကုအလဵုဇကုညးတုဲ ညး ကဵု မ္ၚဵုဗလိုပ် ကုညးတၞဟ်တအ်ရ။ <ref>Briggs, John. "Baptist Origins". Baptist History and Heritage Society. Archived from the original on 5 January 2010. Retrieved 10 January 2010.</ref><ref>Traffanstedt, Chris. "A Primer on Baptist History". Archived from the original on 3 February 2010. Retrieved 23 December 2009</ref>
ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၆၀၉ ဂှ် အခိင် ညး မနွံ ပ္ဍဲ နေတာလာန်ဂှ် ညး ချူ လိက် နကုယၟု "The Character of the Beast" ဟွံသေင်မ္ဂး "The False Constitution of the Church"ရ။ လညာတ်အဓိက ပ္ဍဲ လိက်ညးဂှ်၊ (၁) ကုကောန်ၚာ် မဟွံတီကၠိုဟ်ခၠင်ဏီတအ်ဂှ် ဒုင် မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံ ဟွံထေက်တုဲ၊ (၂) ကုညးမဒစဵုဒစးခရေတ်တအ်ဂှ် ကဵုကော်ပၠုပ် ပ္ဍဲ ဘာကျာ် သင်ဗလိုက်ရ။<ref>Leonard, Bill J (2003), Baptist Ways: A History, Judson Press, ISBN 978-0-8170-1231-1, comprehensive international History.</ref>နကုလညာတ်ညး ကုညးမလျိုင်ပတှ်ေကၠိုဟ်ခၠင် ကုဓရ်ကျာ်တအ်ဟေင် မကဵု မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ်ထေက်တုဲ မၞိဟ်ဂကောံညး ဗက်ကဵုဒၟံင် မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ် ဇၟာပ်မၞိဟ်ဂှ် ညး ဒစဵုဒစးပေင်င်ရ။ ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ညး တိတ်ထောအ် နူဂကောံဘာကျာ်ဂှ်တုဲ ကွးညး တဝ်မေသ် ဟေလ်ဝါဂှ် ဆက်ကေတ်အာ တာလျိုင် နဒဒှ် သကိုပ်သက ဒၞာဲညးရ။
===လညာတ် အာန်နာၜာတ်တေတ် (Anabaptist)===
နကုလညာတ် သင်ဗလိုက် မံက်ဂတဝ်ကၠုင် ဟိုတ်နူ လညာတ် အာန်နၜာတ်တေတ် ပ္ဍဲ အခိင်ကာလ ကလေင်လဟဵုသာသနာ ပ္ဍဲ အခိင် ၁၇ ဗွဝ်ကၠံလပါ်ဂှ်မ္ဂး ဂၠံင်တရဴ သင်ဗလိုက်ဂှ် တုပ်ဒၟံင် ကုဝါဒအာန်နၜာတ်တေတ် ဒဒှ် မဒးနွံ ကုပရေင်ဘာသာ သၠးပွး၊ ဘာသာ ကု အဝဵုအသဳ/ဍုင် ဒးပါ်လဝ် ရေင်သကအ် ဗွဲမကၠးဖ္ဍးတအ်ရ။
ဆဂး လညာတ် သင်ဗလိုက် ကု လညာတ်အာန်နၜာတ်တေတ် ၜါဝွံ တၞဟ်ခြာ ရေင်သကအ် နွံဒၟံင်ရ။ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၆၂၄ ဂကောံဘာကျာ် သင်ဗလိုက် လာန်ဒါန် ပတိတ် လိက် တးပါဲ မဆေင် ကုအာန်နၜာတ်တေတ် ရ။ <ref>Burrage, Champlin (1912). The Early English Dissenters in the Light of Recent Research. 2. University Press: Cambridge. p. 222.</ref> ပါဲနူဂှ်တုဲ ဂကောံသင်ဗလိုက် နူ ဂကောံ ဂျောန်သမေတ် ဟီု နူ ကပ်ကၠာ မွဲလစုတ်ဂှ် ဂကောံသင်ဗလိုက် ပ္ဍဲ နေတာလာန် ပံင်တောဲ ကုအာန်နၜာတ်တေသ် မဒှ် ဂကောံ Waterlander Mennonite Anabaptists နွံကီုလေဝ် ဂွံမုဟွံလအ်ဂှ် ဟွံဆက်ပံင်တောဲရ။
=== တမ်မူလ သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲယူကေ (အေန်ဂလာန်)===
ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၆၁၂ တဝ်မာသ် ဟေလ်ဝါ ဒက်ပ္တန် ဂကောံသင်ဗလိုက် ပ္ဍဲ ဍုင်လာန်ဒါန် မဒှ်ဂကောံသင် နူ ဘာကျာ်သမေတ်ရ။ ခြာဟွံလအ်ဂှ် ဘာကျာ် ဂကောံသင်ဗလိုက်တၞဟ်တအ် မံက်ဂတဝ်တိုန် ပ္ဍဲ အေန်ဂလာန်တုဲ ဗွဲကြဴ ညး ကော်စ ဂကောံသင်ဗလိုက်ဓမ္မတာ (General Baptists) ရ။ ဂကောံသင်ဗလိုပ် ဗွဲတၟေင် (Particular Baptists) ဂှ် မံက်ဂတဝ်ကၠုင် ပ္ဍဲ အခိင် ညးမပါ်တိတ်တအ် ပတှ်ေကေတ် ဒုင်ကဵု မ္ၚဵုဗလိုပ် ကုညးမလျိုင်ပတှ်ေတအ်ဟေင်ရ။ ဂကောံသင်ဗလိုက် ဗွဲတၟေင်ဂှ် စိုပ်သၞာံ ၁၆၄၄ ဂှ် နွံ ကုဘာကျာ် သီုဖအိုတ် ထပှ်ဘာရ။
===တမ်မူလ သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲ ရးအမေရိကသၟဝ်ကျာ===
ရဝ်ဂေရ် ဝဳလဳယာမ် (Poger Williams) ကီု သီု ဂျောန် ခလာရ်ကေ (John Clarke) ဒှ် မၞိဟ် မနွံပၟိက် ပရေင်ဘာသာသၠးပွးတအ်ဂှ် ဒှ် မၞိဟ် မဒက်ပ္တန် ဂကောံသင်ဗလိုက် ပ္ဍဲ တိုက်အမေရိကသၟဝ်ကျာ ရ။ <ref>Newport Notables, Redwood Library, archived from the original on 27 September 2007.</ref> ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၆၃၉ ဝဳလဳယာမ် သြိုင်ခၞံ ဘာကျာ်သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲ ဍုင်ပရဝ်ဝိဒ်ဒေန် တွဵုရးရဟဝ်ဒါ အာက်သလာန် (Providence, Phode Island) တုဲ ခလာရ်ကေ စသြိုင်ခၞံ ဘာကျာ်သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲ နယျူပတ် တွဵုရးရဟဝ်ဒါ အာက်သလာန် (Newport, Rhode Island) ရ။ ဘာၜါဏအ်ဂှ် ဘာလဵု မဒှ်ကၠာဇေတ်တ်ဂှ် ဟွံတီကၠးကၠးရ။ သီုၜါဂှ် ဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ မွဲအခိင်လေဝ် ဒှ်မာန်ရ။
ပရေင်ချဳဓရာင် ဂကောံသင်ဗလိုက်တအ် ဒြဟတ်ခိုဟ်တုဲ မၞိဟ်ဒ္ဂေတ်ဗက် ပါလုပ် ဂကောံ ပ္ဍဲ ဂကောံသင်ဗလိုက် ဂၠိုင်တိုန်ရ။ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲ တွဵုရး မၞုံကရေက်လပါ်သၠုင်ကျာတအ်ဂှ် မၞိဟ်လုပ်ဂၠိုင် သီုကဵု ဂကောံမၞိဟ် ဖျုန်စၞာံလမ္စံက်တအ်ဂှ် ပါလုပ်ဂၠိုင်ရ။
ပရေင်ပတန်သာသနာ သင်ဗလိုက် စစိုပ် ဍုင်ခနေဒါဂှ် မဒှ် ဍုင်သၟဝ်အင်္ဂလိက် နဝ်ဝါ သကဝ်တဳယျာ (Nova Scotia) ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၇၆၀တအ်ရ။ <ref>Bumstead, JM (1984), Henry Alline, 1748–1784, Hantsport, NS: Lancelot Press. p. 40</ref> အတိုင်ဝင်မ္ဂး ဘာကျာ်သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲ ခနေဒါကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ် ဘာကျာ်သင်ဗလိုက်ဟဝ်ထန် (Horton Baptist Church) ပ္ဍဲ ဍုင် Wolfville, Nova Scotia မသြိုင်ခၞံလဝ် ပ္ဍဲ ဂိတုအံက်တဝ်ပါ ၂၉ သၞာံ ၁၇၇၈<ref>Bumstead, JM (1984), Henry Alline, 1748–1784, Hantsport, NS: Lancelot Press. p. 62</ref> ဘာကျာ်ဂှ် သြိုင်ခၞံလဝ် နမပံင်တောဲ ကုဂကောံလျးတၟိ ဨဝံဂလိ (New Light evangelist Henry Alline) ရ။
ပရေင်ချဳဓရာင် ဗတိုက်သအး သၞောတ်ဍိက် ကုမၞိဟ်လမ္စံက် ပ္ဍဲ အမေရိကာန်ဂှ်လေဝ် ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ဂကောံသင်ဗလိုက်ဝွံကီုရ။ မၞိဟ်တအ်ဂှ် စၞး မဒုင်ကေတ် ဓဝ်ပတှ်ေ နူ မၞိဟ်မွဲမွဲဂှ် ဂၠာဲဓဝ်ပတှ်ေ ဓရ်ဍာံ နူ လိက်သၠပတ်ဂှ် မၞိဟ်လမ္စံက်တအ် ညာတ်ကေတ် "တၟာဲတဲကျာ်ဂမျိုင်ဂှ် ဗၠးၜး" (God's gift of freedom) ရ။ ညံင်ရဴကျာ် မရီုလဝ် ဂကူအေသရေလ နူ ဘဝဍိက် အတိုင် သၠပတ်ဗၠးၜးဂှ် ညးတအ်လေဝ် ဂစာန်ကၠုင် ညံင်ဂွံဗၠးၜးတိတ် နူ ဘဝဍိက်ကီုရ။ <ref>Wilson Fallin Jr., Uplifting the People: Three Centuries of Black Baptists in Alabama (2007) pp. 52-53</ref> က္ဍိုပ်သကိုပ် ပေါဲဗတိုက်အခေါင်ညးဍုင်ကွာန် ယၟုမြဟ် မာရ်တိန် လုတာ ခေန် (Martin Luther King) ဂှ် ဒှ် အစာဓမ္မခရေတ်ယာန် နူ ဂကောံသင်ဗလိုက် ခရေတ်ယာန် မွဲတၠရ။
===တမ်မူလ သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ===
[[File:Adoniram Judson 1846.jpg|thumb|ဗီုရုပ် ယုဒသန် နူသၞာံ ၁၈၄၆ (Adoniram Judson 1846)]]
ပ္ဍဲ ဂိတုသေတ်တေန်ပါ ၁၉ (သၞာံ ၁၈၁၁)ဂှ် နူ ဂကောံဇၞော် အမေရိကာန် ကမ္မရှေန် ပတန်သာသနာ သွက် ဍုင်သအာင် (American Board of Commissioners for Foreign Missions) ခပတိုန် ယုဒသန် (Adoniram Judson) နဒဒှ် ညးမပတန်သာသနာ ပ္ဍဲ ရးဗမံက်ရ။ ခြာဟွံလအ်ဂှ် ယုဒသန် ဖျေဟ်ဒၞာဲ ဒက်ပ္တန်အိန်ထံင် ကု Ann Hasseltine ပ္ဍဲ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၅ သၞာံ ၁၈၁၂ ရ။ ပ္ဍဲ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၉ ဂှ် ညး ကေုာံ သမ္ဘာညး စတိုန်ဂၠုင် သွက်ဂွံတိတ် တရဴ ပတန်သာသနာရ။ ဂိတုဂျောန် ၁၇ သၞာံ ၁၈၁၂ ဂှ် ညးတအ် စိုပ် ကာလ်ကာတ္တာ ဍုင်အိန္ဒိယ။ ဆဂး ညးဒေသတအ်ကီု သီုကဵု သၟိင်တၠဗြိတိန်တအ် ဟွံဒးဂၞပ် ဟွံမဲပၟိက် ဨဝံဂလိအမေရိကာန် ပ္ဍဲ ဍုင်အိန္ဒိယတုဲ သၞာံဂတဂှ် ညးတအ် တိတ်အာ ဍုင်ဗၟာ စိုပ်ဍုင်လ္ဂုင် ပ္ဍဲ ဂိတုဂျူလာင် ၁၃ သၞာံ ၁၈၁၃ ဂှ်ရ။ ယုဒသန်ဂှ် ဒှ် မၞိဟ် မစိုန်သကီု ပ္ဍဲ အရေဝ်ဘာသာတုဲ ဒှ် မၞိဟ် မလေပ် အရေဝ်လေတ္တေန်၊ ဂရိတ်၊ ဟေဗြေဝ်ရ။ ညး စိုပ် ဍုင်ဗၟာဂှ် ညး စလ္ၚတ် အရေဝ်ဗၟာရ။ တၞဟ်န ညးဂမၠိုင် ဂွံတီ ဒဒှ်ရ ညးဂှ် အစာဓရ်မွဲတုဲ ညး ဗိုက်လတက် သ္ၚာ ဗီုလကျာ်မွဲရ။ ဆဂး ဗွဲကြဴ ညး တီကေတ် ဒဒှ်ရ လတက်သ္ၚာ ဟွံထေက်တန်တုဲ စၞးဂှ် ညး လတက် ယာတ်ဗုရ။ လအ်ညိဂှ် ညး တီကေတ် ဒဒှ်ရ မၞိဟ်တအ် ဟွံစွံအာရီု လတူ ဗွိုက်လတက်တုဲ ညး ကလေင်လတက် အတိုင် ဗီုတြေံပၠန်ရ။ သၞာံ ၁၈၁၉ ဂှ် ညး သြိုင်ဇြပ် သွက်ဂွံဟီုတွဟ် ပရူသာသနာခရေတ်ရ။ မၞိဟ်စိုတ်မလုပ်စ အောန် ကွေဟ်ဟ်ရ။ ဆမၞိဟ် မွဲၜါတၠဟေင် ကၠုင်သၟာန်ဇာန်စ ပပရူဓရ်ရ။ ကြပ်ပေင် မွဲဂိတုဂှ် မၞိဟ်သၟတ် သၟာဖျေဟ်ဆုမွဲတၠ အာယုက် ၃၅ မၞုံယၟု နာဲနဝ် စိုပ်ကၠုင်တုဲ သၟာန်စ ပရူတဝှ်ဍောင်ဓရ် ကေုာံ ပရူကျာ်ဂမျိုင်ရ။ နာဲနဝ်ဂှ် နူ ကိုပ်ကၠာ ဒှ် သၟာတမ္ၚာမွဲတုဲ ဗွဲကြဴ ကၠောန် ကမၠောန် ဖျေဟ်ဆုရ။ ရံင်နကုခေတ်မ္ဂး ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ဟိုတ်နူကမ္မဏဳဆု အင်္ဂလိက် မပ္တိတ်ဆုကၠ နူ ဍုင်မန်ဗၟာတုဲ ကမၠောန်မဖျေဟ်ဆုဂှ် ကလိဂွံ သြန် ဂၠိုင်နူ ကမၠောန်တမ္ၚာ ဟီုဂွံရ။ မၞိဟ်သၟတ် နာဲနဝ်ဂှ် စိုတ်လုပ်စတုဲ ကၠုင်သၟာန်ဇာန်ဒၟံင် ပရူကျာ်ဂမျိုင် ကြပ်ရိုဟ်ဒဒှ်တ္ၚဲရ။ ဂိတုမေ ၜိုတ်လဒေါဝ်ဂှ် နာဲနဝ် စိုတ်လုပ်စ မိက်ဂွံဒုင်ကေတ် ဓဝ်ပတှ်ေ လတူ ခရေတ်ရ။ ပ္ဍဲ ဂိတုဂျောန် ၆ ဂှ် နာဲနဝ် ချူလိက် ဒဒှ်ရ ညးတေအ် ပတှ်ေကေတ် လတူ နာဲယေသှုခရေတ်တုဲ မိက်ဂွံ ဒုင်မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံ ရ။ နာဲနဝ်ဂှ် ညးတအ် ပတှ်ေကေတ် ဒှ် ဂကူမန်မွဲရ။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဍုင်မန် မဒးဒုင်သီလဝ် ကုသၟိင်ဗၟာ ဂွံဆ ၆၂ သၞာံညိကွေဟ်တုဲ မၞိဟ် ပ္ဍဲ ဍုင်လ္ဂုင်ဂှ် ၜိုန်ရ စထုဲအာ ကုဗၟာကီုလေဝ် မၞိဟ် ပ္ဍဲ ကွာန်တအ်ဂှ် ဟီုဒၟံင် အရေဝ်မန်ဖိုဟ်ရ။ <ref>Shwe Wa & Sowards, Burma Baptist Chronicle, 1963, Board of Publications Burma Baptist Convention Rangoon, p.66</ref> နာဲနဝ်ဂှ် ဒှ် ဇာတိကွာန်(လှိုင်ဘောလယ်)ရ။ ကွာန်လှိုင်ဘောလယ်ဂှ် နွံဇိုင်ကြုင် (မြစ်မခ)။ အခိင်လၟုဟ် လုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲရးဇၞော်လ္ဂုင်၊ ပွိုင်ဍုင်(တိုက်ကြီး)။ ရံင်နကုပရေင်စိုတ်ပၠန်လေဝ် ပ္ဍဲ ဂကောံမၞိဟ်ဗုဒ္ဓဘာသာ ဗွဲတၟေင် အကြာဂကူမန်တအ်ဂှ် ကုမၞိဟ်မကၠောန် ကမၠောန်တမ္ၚာတအ်ဂှ် ညာတ်ကေတ် ကမၠောန်ဂယိုင်လမျီု မဟွံခိုဟ် (ဝါ) ဟွံဒှ် သမာအဇဳဝတုဲ ဒးဒုင်ဆက်ဆောံ မွဲဗီု မွဲပြကာလေဝ် ဒှ်မာန်ရ။ ပ္ဍဲ တဝဟ် သာသနာခရေတ်ဂှ် အလဵုဇကု နာဲယေသှုခရေတ် ဗတောန်ဖျေန် ညံင်ဂွံဂြာတ်က ဒၞာဲမဂွံကဂၠိုင်ရ။ တုဲပၠန် ကမၠောန်တမ္ၚာဂှ်လေဝ် ဟွံစၟတ်သမ္တီလဝ် ကမၠောန်ဂယိုင်လမျီုမဟွံခိုဟ် တုဲပၠန် ကုကောန်ဒုဟ်တအ်ဂှ် ယဝ်ရ စွံဓရ်ပတှ်ေ လတ ူကျာ်ဂမျိုင်မ္ဂး ကလိဂွံ ဟံင်ပြာ် န ူကျာ်ဂမျိုင်တုဲ ဇၟာပ်ကောန်မၞိဟ်ဂှ် ဆက်ဆောံ နကဆံင်တုပ်၊ အရာတအ်ဏအ်ဂှ် ဒှ် အရာ မစပံက်ကဵု ဂၠံင်၊ မကဵု လျး ကုနာဲနဝ် ညံင်စိုတ်ဂွံလုပ်စ ပ္ဍဲ သာသနာခရေတ်ယာန် ဒှ်မာန်ရ။
ယုဒသန် ကၠာဲစၠောအ် သၠပတ် ခရေတ်ဝင်မာတ်သာဲ နဘာသာဗၟာ တုဲဒှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၁၇၊ တက်ပ္တိတ် လိက်ဂၠံင်တရဴ ဨဝံဂလိ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၈၁၈ တုဲ စိုပ်သၞာံ ၁၈၂၂ ဂှ် ကလိဂွံ ညးမဒုင်ကေတ်ဓရ်ပတှ်ေ လတူသာသနာခရေတ် သီုဖအိုတ် ၁၈ တၠရ။ <ref>Benge, Janet; Benge, Geoff, Adoniram Judson: Bound for Burma.</ref> ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၈၂၀ ဂှ် ယုဒသန် ဂွံဆဵု ကုဨကရာဇ်ဗၟာ ဘကြီးတော် သွက်ဂွံ ဂရင်ဗ္တီ ညံင်ကလိဂွံ အခေါင်တွဟ်ဓရ် အာကၠုင် ဗွဲမသၠးပွး ကေုာံ ညံင်ဂွံပလီုကဵု သၞောဝ်ဍုင် မဒုင်ဂမ္စိုတ် ကုညးမပြံင်လှာဲဘာသာတအ်ရ။ ဆဂး ကာလ ညး အာဆဵု ကုဨကရာဇ် ဘကြီးတော်ဂှ် ဗီုညးတအ် မအာတ်မိက်ဂှ် ဟွံကလိဂွံ၊ ဨကရာဇ်ဘကြီးတော် ဗှ်ရံင် လိက်ခရေတ်ဝင် မွဲၜါပၞောန်တုဲဂှ် လိက်ဂှ် ထဝေင်ကၠဟ်ထောအ် ဂတမုက်ညးတအ်ရ။ ညးတအ် ကလေင်စဴကၠုင် ဍုင်လ္ဂုင် သွက်ဂွံဆက်ပ္တန်အာ သာသနာပၠန်ရ။ ဆဂး ကုမၞိဟ် မလုပ်ဘာသာခရေတ်တအ် အတိုင်သၞောဝ်ဍုင်ဗၟာမ္ဂး ဒးအမိင်ဂစိုတ်မာန်ဒၟံင်ရ။ ယုဒသန် ဒးကေတ်အခိင် ပွိုင် ၁၂ သၞာံဂှ် ကလိဂွံ မၞိဟ်မလုပ် ဘာသာခရေတ် ၁၈ တၠဓဝ်ရ။
စိုပ်သၞာံ ၁၈၂၄ ပၞာန် အင်္ဂလိက်-ဗၟာ ကတဵုဒှ်တုဲ သၟိင်ဗၟာ ရပ်ကြိုင်ထောအ် ယုဒသန် ရ။ ပၞာန်ဗၟာ ကျပၞာန်တုဲ ယုဒသန် ဂွံတိတ်ဗၠး နူ ထံင်ရ။ ဍုင်ဗၟာ သကုတ်သၟဝ် မဒှ်ဒေသဍုင်မန်တြေံဂှ် စိုပ်အာ သၟဝ်တဲအင်္ဂလိက်တုဲ ပရေင်ပတန်သာသနာ ပ္ဍဲ ဒေသဂှ် ကလိဂွံ ဗွဲမဗၠးၜးတုဲ ပရေင်ဇၞော်မောဝ်လေဝ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ။ ဗွဲတၟေင် အကြာ ဂကူကရေင်တအ်ဂှ် မၞိဟ်မလျိုင်ပတှ်ေ လတူ သာသနာခရေတ် ဂၠိုင်ကွေဟ်ဟ်ရ။
=== တမ်မူလ သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲဂကူမန်===
ပၞာန်အကြာအင်္ဂလိက် ကဵု ဗၟာလေဝ်တုဲ မွဲလပါ်ပၠန် ဇြပ်ဒၞာဲတဝဟ်ဓရ်လေဝ် ပ္ဍဲအခိင်ပေါဲဗတိုက် အကြာ မန်ကဵုသၟိင်ဗၟာ ပ္ဍဲအခိင် မန်တအ် လုပ်သီလ္ဂုင် သွက်ဂွံကလေင်ဒက်ပ္တန် ဍုင်မန် မွဲဝါပၠန်ဂှ် လီုအာတုဲရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကောံပ္တန်သာသနာခရေတ်တအ် ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် သွက်ဂွံပြံင်ဏာ ဒတန်ဗဟဵု ပ္ဍဲအာမ်ဟာတ် (ကျာ်ခမဳ)ရ။ ဂိတုဂျူလာင် ၂ သၞာံ ၁၈၂၆ ဂှ် ယုဒသန် စိုပ်ဍုင်ကျာ်ခမဳ ရ။ ကရောမ် ယုဒသန်ဂှ် မောင်ရွှေဗေ (Maung Shwe Bay) ကဵု မောင်အင် (Maung Ing)တအ် ပါကၠုင်ကီုရ။ မောင်အင်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မရီု ယုဒသန် သွက်ဂွံ သြိုင်ဘာဗတောန်လိက်တုဲ မောင်ရွှေဗေဂှ် ဒှ်မၞိဟ် ဗက်တွဟ်ဓရ် အကြာကွာန် အကြာသ္ၚိဌာန်ရ။ ဘာဗတောန်လိက် ညးဗြဴ ပ္ဍဲကျာ်ခမဳဂှ် သမ္ဘာ ယုဒသန် အာန် ယုဒသန် (Ann Judson) ဒှ်မၞိဟ် မဗတောန်လိက်ဂှ် အာန်ယုဒသန် စုတိအာတုဲ စၞးဂှ် ဝဒေ (Mrs. Wade) ဆက်ဗတောန်အာလိက်ရ။ စိုပ်ဂိတုနဝ်ဝေန်ပါဂှ် ဘာဂှ် ညံင်ပြံင်ဏာ ဇရေင်မတ်မလီုဂှ် ပ္ဍဲဘာဂှ် ကွးဘာ သီုဖအိုတ် နွံ ၁၁ တၠ၊ သီုကွးဘာ ၁၁ တၠဂှ် ပြံင်ဗက်အာ ဘာဂှ်ကီုရ။ <ref>Shwewa & Sowards, Burma Baptist Chronicle: 8 Beginning Again at Amherst 1826-1827, Board of Publications Burma Baptist Convention, Rangoon, 1963 P.53-59</ref>
ကြဴနူ ယုဒသန် မပြံင်စိုပ် ဍုင်မတ်မလီုတုဲ ညးဂွံတီကေတ် မၞိဟ်ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်တေအ်ဂှ် ကြဴနူ ဍုင်မန် မဒးဒုင်သီကဵုဗၟာတုဲ ဂကူမန်ကဵု ဂကူဗၟာဂှ် စပြံက်နှဴရေင်သကအ်တုဲ မၞိဟ်မဟီုအရေဝ်ဗၟာ ဓလီုဂွံအာကီုလေဝ် ပ္ဍဲမတ်မလီုဂှ် ဂကူမန်ရ ဂၠိုင်။ တုဲပၠန် ဂကူမန် ပ္ဍဲမတ်မလီုဂှ် ဟွံဒးစိုတ် ဗၟာ။ အစာဓရ် မတွဟ်ဓရ် နကဵုဘာဗၟာဂှ်လေဝ် ညးတအ် ဟွံဒးစိုတ်။ ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲ နာဲနူ (Nai Nu) မၞိဟ်သ္ၚိဗဒါဲဇြပ် ကၠုင်သၟာန် မိက်ဂွံတီ ပရူဓရ်သင်ခရေတ်။ ဒုင်ကဵု ညးလိက်သၠပတ် ဗီုဗၟာ။ နာဲနူ ဟီု "အဲဗှ် လိက်မန်ရဒး၊ အဲဗှ်လိက်ဗၟာ ဟွံလေပ်။" မၞိဟ်ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီုဂှ် ယဝ်ရ မၞိဟ်မွဲမွဲ ဗှ်ကဵုညးတအ် လိက်ဗၟာ ထတ်တ်မ္ဂး ညးတအ် ကၠိုဟ်၊ အလဵုဇကုညးတအ် ညးတအ် ဗှ်ဟွံလေပ်။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကောံဘာကျာ်တအ် ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ကဵု မောင်ရွှေဗေ ဗှ်လိက်သၠပတ်ထတ်တ် ပ္ဍဲကဵုဇြပ် ထတ်တ်ရ။ ညံင်ရဴ မပံက်လဝ် ဘာသွက်ကောန်ၚာ်ဗြဴဂှ် ညးတအ် ဆက်ပံက် ဘာသွက်ကောန်ၚာ်တြုဟ်ကီုရ။ <ref name="BUBC">Shwewa & Sowards, Burma Baptist Chronicle: 8 Beginning Again at Amherst 1826-1827, Board of Publications Burma Baptist Convention, Rangoon, 1963 P.60-66</ref>
စိုပ်သၞာံ ၁၈၂၈ ဂှ် မၞိဟ် ၃၁ တၠ ဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုဗလိုပ် ပ္ဍဲမတ်မလီုရ။ ပၞောဝ်တအ်ဂှ် ဂကူဗၟာ မၞိဟ်တြုဟ် ဒစိတ် တၠ၊ မၞိဟ်ဗြဴ ပန်တၠ၊ မၞိဟ်တြုဟ်မန် ၜါတၠ ကဵု မၞိဟ်ဗြဴမန် ၜါတၠ၊ ကောန်ၚာ်ဗြဴ ဗၟာ မွဲတၠ ကဵု ကောန်ၚာ်ဗြဴမန် ထပှ်တၠ၊ မၞိဟ်တြုဟ် ယခေင် မွဲတၠ ကဵု မၞိဟ်တြုဟ်အိန္ဒိယ ပန်တၠ။ ပွိုင်ၜါသၞာံဂှ် ဘာကျာ် ပ္ဍဲမတ်မလီုဂှ် သြိုင်ဂွံ ပိမ။ ဘာကျာ် သွက် ဂကူမန်-ဗၟာ ဂှ်မွဲ (သြိုင် ပ္ဍဲဂိတုနဝ်ဝေန်ပါ ၂၅ သၞာံ ၁၈၂၇)၊ သွက်ဂကူအင်္ဂလိက်ဂှ် မွဲမ၊ သွက်ဂကူအိန္ဒိယဂှ် မွဲမ။ ပၞောဝ်မဒုင် မ္ၚဵုဗလိုပ်တအ်ဂှ် နာဲမျာတ်ကျဝ် (Nai Myat Kyaw) ညးမဒှ် ဒေအ် သၟိင်ဇၞော်ဍုင် ခရိုင်ပဉ္စလိုင် (Koung-zay-kyun District) ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ညးကလိဂွံ အာယုက်ကြပ် ၅၀၊ မဒှ် ကောန်ဇာတ် နူညးဂမၠိုင် မရှ်ေသှ်ေ၊ ဒှ်မၞိဟ် မၞုံကဵု ဂုဏ်သိက္ခာမွဲတုဲ သီုလေပ်ကၠိုဟ်ခၠင် ပ္ဍဲလိက်ပတ်ပေင်င်ရ။ ဟိုတ်နူ ညးလုပ်ဘာသာခရေတ်တုဲ မသ ကလောကောဒေအ်ညး ဝေင်ပါဲထောအ်ညးရ။ ဆဂှ် သၟးဟွံသေင်ဏီ သမ္ဘာညးလေဝ် ပြးထောအ်ညးရ။ ကောညးဟီု ယဝ်ရ ညးတေအ် အခေါင်ဂစိုတ်မၞိဟ်နွံမ္ဂး ညးဂစိုတ် နာဲမျာတ်ကျဝ် ကၠာအိုတ်ရ။ နာဲမျာတ်ကျဝ် ဒေါအ်ဇူ နူကမၠောန် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် သီုဖအိုတ်တုဲ ညးကၠောန်ကမၠောန် ပတန်သာသနာခရေတ်ရ။ ပ္ဍဲကဵုမန်မ္ဂး ညးဂှ် ဒှ်မၞိဟ်ယိုက်ဂၠေင် ဓလေင်ပတန်သာသနာခရေတ် ကၠာအိုတ်ရ။ ခြာဟွံလအ်ဂှ် တြုဟ်ဗြဴၜါ နာဲမာံဗော် ကဵု မိဖွာတဳ (Nai Mehm Boke and Hpwe Tee) ဂကူမန်ၜါ လုပ်ဘာသာခရေတ်ယာန်တုဲ ဗြဴဂှ် ဒုင်မ္ၚဵုဗလိုပ် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေန်ပါ ၇ သၞာံ ၁၈၂၈၊ တြုဟ်ဂှ် ဒုင်မ္ၚဵုဗလိုပ် ပ္ဍဲဂိတုမေ ၂၉ သၞာံ ၁၈၂၉။ ပၞောဝ်ကဵု ဂကူမန် မၞိဟ်မဒုင်ကေတ် သာသနာခရေတ်တအ်ဂှ် မၞိဟ်မမာန်လိက်မန် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ် ချူဒး ဗှ်ဒး ဇန်လိက်မာန်ဂှ် နာဲမာံဗော် ဒှ်ကၠာအိုတ်ရ။ နာဲမာံဗော် စလုပ်ကၠုင်ဗက်ဂှ် ညးတေအ် စကၠာဲ လိက်ဒွက်ဓမ္မခရေတ်ယာန်ဂမၠိုင်တုဲ မၞိဟ်တအ် ဂွံလ္ၚောဝ်ကျာ် ဒယှ်ေဒွက် နကဵုဘာသာမန်ရ။ တုဲဂှ် ညးတေအ် ဆက်ကၠာဲ သၠပတ်သမ္မာရ။<ref name="BUBC"/>
သၟတ်ဗြဴမန်ပိတၠ မိတာန်ဂေါင် (Mee Tan Goung) မိနန်န (Mee Nen Mah) မိနန်ယေ (Mee Nen Yay) (တင်စၟတ် ယၟုတအ် ဗီုမန်/ဗၟာ ဇေတ်တ်ဂှ် ဟွံတီ ရံင်ကဵု ဗီုမချူလဝ် နကဵုအင်္ဂလိက်တုဲ ဖန်ချူလဝ်) ပ္ဍဲဂိတုအဝ်ဂေတ် ၃ သၞာံ ၁၈၂၈ ဂှ်ရ။ သၟတ်ဗြဴတအ်ဂှ် ဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုဗလိုပ်တုဲ တ္ၚဲယးဂှ် ညးမဒှ်မိ မိတာန်ဂေါင်တအ် ကၠုင်ဘာ နူအခိင်ဂယးပြဟ် ကၠာအစာဘာတအ် ဟွံစိုပ်ဏီတုဲ ဟိုတ်နူ မဒုင်မ္ၚဵုဗလိုပ် (ဝါ) ဟိုတ်နူမလုပ်ဘာသာခရေတ်ဂးတုဲ ဓဇက် ၜုင်တက် မိတာန်ဂေါင် နကဵုက္ဍိုင်၊ ဘပဠ မိတာန်ဂေါင် ညးအာသွံထောအ် နဒဒှ်ဍိက်ရောင်ရ။ တုဲဂှ် ညးအာ ဇရေင်ဖျာတုဲ ကရေဲဟီု ဒဒှ်ရ ကောန်ဝုတ်ညး လုပ်အာ ပ္ဍဲကဵု သာသနာမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ။ တုဲဂှ် ညးအာဆဵုကဵု မိ မိနန်န။ မိ မိနန်နလေဝ် တိတ်ကၠုင် ဘာဗတောန်လိက်တုဲ ကရေဲလက် အစာၝောအ်ဝဒေ၊ တုဲ ဗက်ထဍေင်ရပ်ကေတ် ကောန်ဝုတ်ဇကုတုဲ ဂေက်သောက်တုဲ တက်ကဵု လေအ်ရ။ ကောန်ၚာ်ဗြဴ သီုပိဂှ် ဒးဒုင်ကော်ဏာ ဇရေင်သ္ၚိတုဲ ဒးဒုင်ဘပဠ ၜေဟ်လက် ကုကလောမသ ဍေဟ်တအ်ရ။ ပ္ဍဲမွဲသၞာံဂှ် ကွးဘာသၟဝ်ဗြဴ ဂကူဗၟာ မွဲတၠ ကဵု ဂကူမန် ထပှ်တၠ ဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုဗလိုပ်ရ။<ref name="BUBC"/> ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ပရေင်ပညာဘာလကျာ်ရ နွံ ပ္ဍဲဒေသမန်တုဲ ပ္ဍဲဘာလကျာ်ဂှ် ဆသၟတ်တြုဟ်ဟေင် အခေါင် မတိုန်ဘာ ဗတောန်လိက် နွံရ။ နူကဵု ဂကောံသင်ဗလိုက် မစိုပ်ကၠုင်တုဲ ညးပံက်လဝ် သီုဘာသွက်သၟတ်ဗြဴတုဲရ။ သၟတ်ဗြဴတအ် ဂွံအခေါင် ဗတောန်လိက်၊ ဂွံအခေါင် မဂွံဒုင်ပစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ် ကောန်မၞိဟ် ကဆံင်မတုပ် ကုမၞိဟ်တြုဟ် ဟီုဂွံရ။ အရာဏအ်ဂှ် ဒှ်အရာ မပံက်ကဵုလျး ညံင်သၟတ်ဗြဴမန်တအ် ဂွံလုပ်လျိုန်ပတှ်ေ လတူသာသနာ ခရေတ် ဒှ်မာန်ရ။
သၞာံဂတ(၁၈၂၉)ဂှ် ပ္ဍဲဂိတုဂျောန် ၇ ဂှ် ဂကူမန် မိနော်လှ ဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုဗလိုပ်ရ။ ကောန်ဝုတ်ညး မိမင်း (Ma Min) ကေုာံ ဂမာန်ညးလေဝ် လုပ်ဘာသာခရေတ်ကီုရ။ မိမင်းဂှ် ဒှ် မိ ဒံက်တာရှဝ်လူ (Dr. Shaw Lu - Saul) ညးမကလိဂွံ ပညာဂဥုဲ နူတက္ကသိုလ်ဍုင်အမေရိကာန် ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာရ။<ref name="BUBC"/>
စိုပ်သၞာံ ၁၈၃၅ ဂှ် ညးတၠသိက္ခာအစာ [[ဂျေမ် မဒိသောန် ဟာသ်ဝဴ|ဟသွေလ (Rev. James Madison Haswell)]] ကေုာံ သမ္ဘာညး စိုပ်ကၠုင် ဍုင်မတ်မလီုရ။ အစာဟသွေလဝွံ ညးလေပ် အရေဝ်မန် လိက်မန်ခိုဟ်ဟ်တုဲ ကၠောန်ကၠုင် သွက်ဂွံပ္တန် သာသနာခရေတ် အကြာဂကူမန်တအ် စဵုကဵုလအိတ်လမျီုရ။ ညးကဵု နာဲမာံဗော် ပံင်တောဲတုဲ ကၠာဲစၠောအ် သၠပတ်သမ္မာ နကဵု ဘာသာမန်ရ။ ပါဲနူကဵု နာဲမာံဗော်တုဲ နာဲတာ ညးမဒှ်လကျာ်ရာံ နူကဵု ကွာန်[[ကၟာဝက်၊ ဍုင်|ကၟာဝက်]] မဒုင်မ္ၚဵုဗလိုပ် ပ္ဍဲဂိတုမေ ၉ သၞာံ ၁၈၆၉ဂှ်လေဝ် ဒှ်အစာလိက်မန်တုဲ ညးကၠာဲစၠောအ် ဒွက်ဓမ္မခရေတ်ယာန် နကဵုဘာသာမန်ရ။ ပါဲနူ နာဲတာတုဲ ညးဗြဴပိတၠ နူကွာန်ကၟာဝက်လေဝ် ဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုဗလိုပ်ရ။ ညးတအ်ဂှ် ဒှ်ဂကောံသင်ဗလိုက် ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက်ရ။ ပ္ဍဲသၞာံဂှ်ဟေင် ကောန်အစာဟသွေလ ကေုာံ ညးကောန်ကွာန်ကၟာဝက် မရှ်ေသှ်ေ ခရေတ်ယာန်တအ် သြိုင် ဘာကျာ်ခရေတ်ယာန် ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက်ရ။ ဘာကျာ်ခရေတ်ယာန်ဂှ် မ္ၚးဍုင်မတ်မလီုမ္ဂး ဒှ်ဘာကၠာအိုတ်ရ။ အစာနာဲရေဗေန် (Akya Nai Reuben) ဒှ်အစာဓမ္မခရေတ်ယာန်ရ။ နာဲယင်ကိန် (Nai Yan Kin 1797-1882) လေဝ် ပါလုပ်ကၠုင်ကီုရ။ ကောန်ၚာ် မသ ကလောကောဒေအ်ညး သီုဖအိုတ်ဂှ် ပလံင်ဘာဗတောန်လိက် ခရေတ်ယာန်ဖအိုတ်ရ။
နာဲအံင်မေန် (Nai Aung Min) လေဝ် လျိုင်ပတှ်ေ သာသနာခရေတ်တုဲ ဗွဲကြဴ ညးဒှ်အစာဓမ္မခရေတ်ယာန် ပ္ဍဲဘာကျာ် ဍုင်ကျာ်ခမဳ။
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၉၆ ဂိတုမေဂှ် အစာနာဲလေဟ် ကေုာံ သမ္ဘာညး မိဖေတ် (Nai Leh, Mi Hpet) နကဵုစၞး ဂကောံသင်ဗလိုက် ဍုင်ဗၟာ သွက်ဂွံ ပ္တန်သာသနာခရေတ် ကုဂကူမန်ဍုင်သေံတုဲ တိတ်အာ ဍုင်က္ၜင်ကံက်ရ။ ပရေင်ကမၠောန် ပ္တန်သာသနာညးတအ်ဂှ် ဂကူမန်ဍုင်သေံ ၂၀ တၠ ဒုင်ကေတ် သာသနာခရေတ်ရ။ သၞာံ ၁၈၉၇ ဂှ် ဒံက်တာ သတေဝေန် (Dr. E. A. Stevens) ကေုာံ နာဲထဝ်ထောန်၊ နာဲယှိုဲဂျေ ကေုာံ နာဲဒဳ တိတ်အာ ဍုင်သေံတုဲ ညးတအ် ကေုာံ မန်ဍုင်သေံ ၂၅ တၠ သြိုင်ဘာကျာ်မွဲ ပ္ဍဲကွာန် Tapawlon ကွာန်ဂှ် နူဍုင်တြေံဒျူဒျာ လပါ်သၠုင်ကျာ ၁၀ တိုင်ရ။ အစာနဲလေဟ် ကလေင်စဴကၠုင် ဍုင်မန်တုဲ ဒၞာဲညးဂှ် ဂမာန်ညး နာဲဒဳ ဆက်ကေတ်အာတာလျိုင် နဒဒှ် အစာဓမ္မခရေတ်ယာန် စဵုကဵုစိုပ် သၞာံ ၁၉၀၅ ရ။ အတိုင်စၟတ်သမ္တီမ္ဂး ပ္ဍဲဍုင်သေံဂှ် ပ္ဍဲကွာန် Tapawlon ဂှ် ဘာကျာ်မန် နွံၜါမ ပ္ဍဲက္ၜင်ကံက် နွံမွဲမ သီုဖအိုတ် ကောန်ဂကောံ နွံအကြာ ၄၀- ၅၀ ရ။
ကြဴနူဂှ်ညိ သၞာံ ၁၉၀၂ ဂှ် ညးတၠသိက္ခာ အာရ်တုရ် ဒရ်ရောဝ် (Rev. Arthur C. Darrow) စို်ပ်ကၠုင် ဍုင်မတ်မလီုတုဲ ကၠောန်ကမၠောန် ပရေင်သာသနာခရေတ် အကြာဂကူမန်ရ။ ညးတၠသိက္ခာ အစာဒရ်ရောဝ် သြိုင်ဂၠုင်/က္ၜင်မွဲတုဲ ဂေတ်နကဵုက္ၜင်တုဲ ဗက်တွဟ်ဓရ်ရ။ ညးသြိုင်သ္ၚိဒၟံင်ကွးဘာ ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီုမွဲမတုဲ ကွးဘာမန် နူကဵု ဘာကျာ်နာနာ သီုဖအိုတ် ၂၅ တၠ ပဒတဴ ပ္ဍဲဘာဒၟံင်ညးဂှ်ရ။ ကွးဘာတအ်ဂှ် တိုန်ဘာ A. B. M. Boys' Middle Scholol ရ။ အစာဒရ်ရောဝ်ဂှ် ဒှ်အစာဓဇဲ ဒယှ်မွဲရ။ ညးစကာ တၟအ်နူဒေသတုဲ ညးသြိုင်လဝ် ရုင်ဂဥုဲ ကေုာံ ဘာကျာ်မန် ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီုရ။ ညးမိက်ဂွံသြိုင်ဒတန်တအ်ကီုလေဝ် ဟွံဂွံအခေါင် နူအလဵုအသဳတုဲ တင်ရန်တၟအ်ညး ဟွံဂွံကၠောန်ရ။ မေဿတာဟဝ်လဳဒေ မပတန်ဒၟံင် သာသနာ ပ္ဍဲဍုင်ရေဝ်ဂှ် ကၠုင်ပံင်တောဲ ကုအစာဒရ်ရောဝ်ရ။
ပ္ဍဲသဘင်ကောံဓရီုဇၞော် ဂကောံခရေတ်ယာန် ရးတၞင်သဳ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၀၇ ဂှ် ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ကဵုအခေါင် ဂကောံသင်ဗလိုက်မန် ကဵုဒက်ပ္တန် နဒဒှ် ဂကောံတၞဟ်ခြာတုဲ ဂကောံသင်ဗလိုက် ခရေတ်ယာန်မန် (Mon Baptist Association) မံက်ဂတဝ်ကၠုင်ရ။ သဘင်ကောံဓရီုဇၞော် အလန်ပထမ ဂကောံသင်ဗလိုက် ခရေတ်ယာန်မန် ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီု ပ္ဍဲ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀-၂၁ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၀၈ ရ။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဘာကျာ် ဂကောံသင်ဗလိုက်မန် နွံ ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီု၊ ကၟာဝက်၊ မုဟ်ဍုင် ကေုာံ ကၠအ်သတ် သီုဖအိုတ် ပန်ဒၞာဲ ကောန်ဂကောံ နွံ ၃၁၀၊ အစာဓမ္မ မဟွံဂွံပတိုန်အစာဏီ ၃ တၠ၊ ညးမပတိုန်အစာတုဲ ၄ တၠ ကေုာံ မၞိဟ်ဗြဴအစာသၠပတ် မွဲတၠရ။ အစာဒရ်ရောဝ် ကေုာံ ဂကောံသင်ဗလိုက်မန်တအ် ဆက်ဂစာန်အာကမၠောန် ပွိုင် ၂၀သၞာံဂှ် ကောန်ဂကောံ စို်ပ်အာ ၈၀၀ ဘာလေဝ် ကတဵုဒှ် ဒၞာဲဗွဲမဂၠိုင်ရ။
စိုပ်သၞာံ ၁၉၃၂ ဂှ် အစာဒရ်ရောဝ် ဒးတိတ်နူဍုင်ဗၟာ ဟိုတ်နူကဵု ပရေင်ထတ်ယုက်၊ တုဲပၠန် မေဿတာဟဝ်လဳဒေ စုတိအာ ပ္ဍဲမတ်မလီု ပ္ဍဲဂိတုဂျူလာင် ၁ သၞာံ ၁၉၃၃ ဂှ်ရ။ သွက်ဘာကျာ်မန်ဂှ် နာဲချေတ်ဖျူ ဆက်ကေတ်အာ တာလျိုင်ရ။
==နိဿဲ==
[[Category:ပရေၚ်ဘာသာ]]
[[Category:ခရေတ်ယာန်]]
[[Category:ကဏ္ဍအဓိက!]]
[[Category:BEHM]]
{{DEFAULTSORT:သင်ဗလိုက်}}
1nwr9jgl7fua1tbo110gb3jg2qnhocs
53633
53632
2026-04-28T20:03:10Z
Htawmonzel
25
/* တမ်မူလ သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲဂကူမန် */
53633
wikitext
text/x-wiki
{{Baptists}}
'''သင်ဗလိုက်''' ({{Lang-en|Baptists}})ဂှ် ဒှ် ဂကောံသင် ခရေတ်ယာန် ပ္ဍဲ ဂကောံဂိုဏ် ပရဝ်တေသ်သတာန်(Protestant tradition)မွဲရ။ ဂိုဏ်ပရဝ်တေသ်သတာန်ဂှ် ဒှ် ဂိုဏ် မပတှ်ေကေတ် တဝဟ်ဍောင်ဓရ်ကျာ်ဂှ် ဒးကၠုင် နူ အတိုင်သၠပတ်တုဲ ဟွံပတှ်ေကေတ် ပွမလျိုင်ပတှ်ေ မလောန်ၜက်အာ နူ သဘာဝ လတူ ဣဓိကြဳဇှ် ပူဂိုလ်မွဲမွဲရ။ ဂိုဏ်ပရဝ်တေသ်သတာန်ဂှ် စမံက်ဂတဝ်ကၠုင် နူ ၁၆ ဗွဝ်ကၠံတေအ် နူ ကုပွမဒစဵုဒစး အခိုက်တြေံ ဘာကျာ် ရဝ်မေန်ကာတ္တလေတ် မနွံ ကုလကျာ်၊ သဳလ မပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာတုဲ မစၟတ်သမ္တီ ပူဂိုလ်ပရဲ၊ မရပ်ကေတ်လဝ် အဝဵု လတူ ညးဍုင်ကွာန်တအ်ဂှ်တုဲ ညာတ်ကေတ် ကွေတ်ပတှ်ေ ခရေတ်ယာန်ဂှ် ထေက် ကုမဒးပလေဝ်လဟဵုပတိုန်၊ စၞး မလျိုင်ပတှ်ေ လတူ ပူဂိုလ် (လကျာ်၊ သဳလ) တအ်ဂှ် ဒ္ဂေတ်ဗက် ဂၠံင်တရဴကျာ် အတိုင် သၠပတ်မ္ဂး ဒးရးဂၠိုင်ရ။
သင်ဗလိုက် အရေဝ်မန်ဝွံ ကၠာဲစၠောအ် နူ အရေဝ် ဂရိတ် (βάπτισμα) မဂွံ အဓိပ္ပါယ် ပွမကြာတ်ကြဴသအး၊ မဒုင်ဗလိုက်ဍာ် ကြာတ်ကြဴစိုတ်ကာယ (ဝါ) ပွမဒုင် မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံ ရ။ အရာတၟေင် သင်ဗလိုက် နူ ဂိုဏ်ပရဝ်တေသ်သတာန်ဂှ် ဂိုဏ်ပရဝ်တေသ်တာန်တအ်ဂှ် ကောန်ၚာ် သၠးဂၠံဂဝ်တုဲ နူ အဝဲဍောတ်တ်ဂှ် ကဵု မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံ (ဝါ) ဒုင်ဗလိုပ်ဍာ် ကာလကောန်ၚာ်ဂှ် ပေင်အာယုက် ၁၅-၁၆ မ္ဂး ကလေင်ဒုင် ကအ်ပါင် ဓရ်ပတှ်ေဇကု ကုကျာ်မွဲဝါပၠန်ရ။ ဂကောံသင်ဗလိုက်ဂှ် မၞိဟ်မွဲ ပ္ဍဲ အခိင်အဝဲဍောတ်တ် အဝဲကောန်ၚာ်ဂှ် ဟိုတ်နူ ဟွံဂွံတီကၠိုဟ် ပရူကျာ်ဏီတုဲ ဟွံကဵုဒုင် မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ်၊ ကာလမၞိဟ်ဂှ် အာယုက်ဇၞော် တီကၠိုဟ်ခၠင်တုဲဟေင် အတိုင်ပၟိက်စိုတ် မၞိဟ်ဂှ် ဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ်ရ။
အတိုင်ဝင်မ္ဂး ဂကောံသင်ဗလိုက်ဝွံ စကတဵုဒှ်ကၠုင် နူ ဍုင်အေန်ဂလာန်တုဲ ဘာကျာ်သင်ဗလိုက် ကၠာအိုတ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲ အာမ်သတာဒါမ်၊ ဍုင်နေတာလာန် အစာဓရ်ဂှ် ဒှ် ဂကူအင်္ဂလိက် ညးမပါ်တိတ် မၞုံယၟု ဂျောန် သမေတ် (English Separatist John Smyth) ရ။ <ref>Gourley, Bruce. "A Very Brief Introduction to Baptist History, Then and Now." The Baptist Observer.</ref> အစာဓရ် ဂျောန်သမေတ်ဂှ် ညး လ္ၚတ်ဗှ် သၠပတ်ဓမ္မတၟိ ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ်တုဲ ညး ဒစဵုဒစး ပွမကဵု မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံ (မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ်) ကုကောန်ၚာ် ကေုာံ ညးဟွံတီကၠိုဟ်ဓရ်ကျာ်တအ်တုဲ ညး ညာတ်ကေတ် ပွမမဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံဂှ် သ္ဒးဒှ် မၞိဟ်အာယုက်ဇၞော်ဟေင်ရောင်။ <ref> Cross, FL, ed. (2005), "Baptists", The Oxford dictionary of the Christian church, New York: Oxford University Press</ref> လညာတ်သင်ဗလိုက်ဂှ် ပြးဇးအာ အလုံမွဲ ဍုင်အေန်ဂလာန်ရ။ သင်ဗလိုက် ဗွဲမဂၠိုင်တအ် (General Baptists) ညာတ်ကေတ် ပွမဗလးသၠးကဵုဒုဟ် နူ ကျာ်ဂမျိုင်ဂှ် သ္ဒးကဵု ဇၟာပ်မၞိဟ်တအ်ရောင်။ ဆဂး သင်ဗလိုက် လ္ၚဵုတအ် (Particular Baptists) ဂှ် ညာတ်ကေတ် ကုညးမပတှ်ေတအ်ဟေင် မထေက်ကဵု ကလိဂွံ ပွမဗလးဒုဟ် နူ ကျာ်ဂမျိုင်ထေက်ရ။ <ref> Benedict, David (1848). A General History of the Baptist Denomination in America and Other Parts of the World. Lewis Colby. p. 325. It is, however, well known by the community at home and abroad, that from a very early period they have been divided into two parties, which have been denominated General and Particular, which differ from each other mainly in their doctrinal sentiments; the Generals being Arminians, and the other, Calvinists.</ref> တဝ်မာသ် ဟေလ်ဝါ Thomas Helwys ဟီု နကဵုလညာတ်ညးမ္ဂး နကဵုသၞောဝ်ဥပဒေဍုင်မ္ဂး ဘာကျာ် ကဵု ဍုင်/အဝဵုအသဳ ၜါဝွံ သ္ဒးဒှ် ဗွဲတၞဟ်ခြာ ဗွဲမဗၠးၜး ရေင်သကအ်ရောင်။ ကာလဂှ်ဟေင် ဇၟာပ်မၞိဟ်ဂှ် ကလိဂွံ အခေါင်မရှ်ေသှ်ေ အခေါင်မဒုင်ကေတ် ကွေတ်ဘာသာ ဗွဲသၠးပွးမာန်ရ။ ဟိုတ်နူ လညာတ်ဘာသာတုဲ တဝ်မာသ် ဟေလ်ဝါ ဒးဒုင်ဖျေဟ်ထံင်တုဲ ဒးချိုတ်အာ ပ္ဍဲ ထံင် ပ္ဍဲ လက်ထက် သၟိင်ဂျေမ် ပထမ (King James I)ရ။
ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၆၃၈ ဂှ် ရဝ်ဂေရ် ဝဳလဳယာမ် (Roger Williams) ဒက်ပ္တန် ဂကောံသင်ဗလိုက်[[ခရေတ်ယာန်]] (Baptist congregation) ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ ဒေသအမေရိကသၟဝ်ကျာရ။ ပ္ဍဲ ၁၈ ဗွဝ်ကၠံ ကု ၁၉ ဗွဝ်ကၠံတအ်ဂှ် ဘာကျာ်ဂကောံသင်ဗလိုက် ဇၞော်မောဝ်ဂၠိုင်တိုန် ပ္ဍဲ အမေရိကာန်တုဲ ညးမပ္တန်သာသနာ ဂကောံသင်ဗလိုက် နူ အမေရိကာန်လေဝ် အာပ္တန် သာသနာ ပ္ဍဲ ဍုင်နာနာသာ်ရ။ အစာယုဒသန် (Adoniram Judson) ဂှ် ဒှ် ညးမပ္တန်သာသနာ သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲ ဍုင်မန်ဗၟာကၠာအိုတ်တုဲ ဂိတုဂျူလာင် ၁၃ သၞာံ ၁၈၁၃ ဂှ် ညး စိုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ဍုင်လ္ဂုင်တုဲ စပ္တန် သာသနာ ပ္ဍဲ ဍုင်မန်ဗၟာရ။ လၟုဟ်မ္ဂး ပၞောဝ် ဂိုဏ်သင်ခရေတ်ယာန်ဂမၠိုင်ဂှ် ဂကောံသင်ဗလိုက် ဒှ် ဂိုဏ် မနွံ ကုကောန်ဂကောံ လၟိဟ် ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍ ဲဍုင်မန်ဗၟာရ။
==တမ်မူလ==
အစာဝင် သင်ဗလိုက် ဗြူသေ ဂဝ်ရ်လေ (Bruce Gourley) ဓဇက်ထ္ၜးလဝ် တမ်မူလ သင်ဗလိုက် နွံ အဓိကပန်တင် -
# အစာဝင်ခေတ်တၟိတအ် စှ်ေစိုတ် သင်ဗလိုက်ဂှ် တမ်မူလ စကတဵုဒှ်ကၠုင် နူ သၟာမပါ်တိတ် အင်္ဂလိက် (English Separatists) ပ္ဍဲ ၁၇ ဗွဝ်ကၠံ
# လညာတ် သင်ဗလိုက် မံက်တိတ်ကၠုင် အာန်နာၜာတ်တေတ် (Anabaptist) မဒှ် ဝါဒ နူ ဝါဒကလေင်လဟဵု (Reformation/Anabaptist traditions)
# လညာတ်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဓဝ်ပတှ်ေ ၜာတ္တိဇာံ ကေုာံ ဒ္ဂေတ်ၜာတ္တိဇာံဂှ် နွံကၠုင်ဒၟံင် နူ လက်ထက် နာဲယေသှုတေအ်ရ။
# လညာတ်မအံင်ဇၞးဂှ် နွံကၠုင်ဒၟံင် အဆက်ဆက် နူ အခိင် တၠဳဂုဏ်နာဲယေသှု စဵု အခိင်လၟုဟ် ဟွံပိုတ်သကုတ်ရ။
===လညာတ်သၟာမပါ်တိတ် အင်္ဂလိက်===
ဘာကျာ်သင်ဗလိုက် ခေတ်တၟိတအ် စှ်ေစိုတ် တမ်မူလ ညးတအ်ဂှ် စကတဵုဒှ် မံက်ကၠုင် ပ္ဍဲ ပရေင်ချဳဓရာင် သၟာမပါ်တိတ် အင်္ဂလိက် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၆၀၀တအ် ကြဴနူ ပရဝ်တေသ်သတာန် ဇၞော်မောဝ်တုဲရ။ <ref>Brackney, William H (2006). Baptists in North America: an historical perspective. Blackwell Publishing. p. 22. ISBN 978-1-4051-1865-1.</ref> လညာတ်ဏအ်ဂှ် အစာဝင် ဗွဲမဂၠိုင် ဒုင်တဲတုဲ ထံက်ဂလာန်ရ။ <ref>Robinson, Jeff (14 December 2009). "Anabaptist kinship or English dissent? Papers at ETS examine Baptist origins". Baptist Press. Archived from the original on 19 June 2013</ref>ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ဒှ် အခိင် ပရေင်ဍုင်ကွာန်ကီု သီု ပရေင်ဘာသာ မကလိုက်ကမဵုရ။
ပ္ဍဲ အခိင် ကာလကလေင်ပလေဝ်လဟဵု ဘာသာ မကော်ဂး Protestant Reformation ဂှ် ဘာကျာ် ပ္ဍဲ ဍုင်အေန်ဂလာန် ထကးအာ ၜါကရေက်။ မွဲကရေက်ဂှ် ဗက်စ အတိုင်တြေံ ဘာကျာ်ရဝ်မေန် ကာတ္တလေတ်တုဲ မွဲကရေက်ဂှ် ဒှ် ပရဝ်တေသ်သတာန် မဒှ် ဂၠံင်တရဴတၟိ မစွံအာရီု လတူ သၠပတ်ရ။ မၞိဟ်မဟွံမိက်ဗက်စ ဂၠံင်ၜါလပါ်ဂှ်လေဝ် နွံကီုရ။ ပ္ဍဲ ပရဝ်တေသ်သတာန်ဂှ်ပၠန် ညးလ္ၚဵု ဆက်တန်တဴ ပ္ဍဲ ဘာကျာ်တုဲ ညးလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ပါ်တိတ် နူ ဘာကျာ်တုဲ ညးကော်စ သၟာမပါ်တိတ်ရ။
အတိုင်ဝင်မ္ဂး ဘာကျာ်သင်ဗလိုက်ကၠာအိုတ်ဂှ် ကတဵုဒှ် ပ္ဍဲ အာမ်သတာဒါမ် ဍုင်နေတာလာန် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၆၀၉၊ အစာဓရ်ဂှ် ဒှ် ဂကူအင်္ဂလိက် ဂျောန် သမေတ် (John Smyth) ရ။ ကၠာညး ဟွံသြိုင် ဘာကျာ်သင်ဗလိုက်ဂှ် ပိသၞာံဂှ် ညး နွံ ပ္ဍဲ ဂကောံမိတ်သဟာဲ မပတှ်ေခရေတ် (Fellow of Christ's College) ပ္ဍဲ ကမ်ဗရိတ် (Cambridge) ညးမပါ်တိတ် နူ ဂကောံဘာကျာ်အေန်ဂလာန်တုဲ အာပ္တန် ဘာကျာ်တၞဟ်ခြာ ပ္ဍဲ နေတာလာန်ရ။ ဂျောန်သမေတ် ကု ညးမထံက်ပင်ညး တဝ်မာသ် ဟေလ်ဝါ (Thomas Helwys) ညာတ်ကေတ် ပွမဒုင်ဗလိုပ်ဍာ်ဂှ် သ္ဒဟ် မၞိဟ်အာယုက်စိုပ် မၞိဟ်မတီကၠိုဟ် ပရူကျာ် လျိုင်ပတှ်ေကျာ်ဟေင်ရ။ ညးတအ် ပါ်တိတ် နူ ဂကောံသင်အင်္ဂလိက်တုဲ တိတ်အာမံင် ဍုင်သအာင် ပ္ဍဲ နေတာလာန်ရ။ သၞာံ ၁၆၀၉ ဂှ် ဂျောန်သမေတ် ညး မကဵုမ္ၚဵုဗလိုပ် ကုအလဵုဇကုညးတုဲ ညး ကဵု မ္ၚဵုဗလိုပ် ကုညးတၞဟ်တအ်ရ။ <ref>Briggs, John. "Baptist Origins". Baptist History and Heritage Society. Archived from the original on 5 January 2010. Retrieved 10 January 2010.</ref><ref>Traffanstedt, Chris. "A Primer on Baptist History". Archived from the original on 3 February 2010. Retrieved 23 December 2009</ref>
ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၆၀၉ ဂှ် အခိင် ညး မနွံ ပ္ဍဲ နေတာလာန်ဂှ် ညး ချူ လိက် နကုယၟု "The Character of the Beast" ဟွံသေင်မ္ဂး "The False Constitution of the Church"ရ။ လညာတ်အဓိက ပ္ဍဲ လိက်ညးဂှ်၊ (၁) ကုကောန်ၚာ် မဟွံတီကၠိုဟ်ခၠင်ဏီတအ်ဂှ် ဒုင် မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံ ဟွံထေက်တုဲ၊ (၂) ကုညးမဒစဵုဒစးခရေတ်တအ်ဂှ် ကဵုကော်ပၠုပ် ပ္ဍဲ ဘာကျာ် သင်ဗလိုက်ရ။<ref>Leonard, Bill J (2003), Baptist Ways: A History, Judson Press, ISBN 978-0-8170-1231-1, comprehensive international History.</ref>နကုလညာတ်ညး ကုညးမလျိုင်ပတှ်ေကၠိုဟ်ခၠင် ကုဓရ်ကျာ်တအ်ဟေင် မကဵု မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ်ထေက်တုဲ မၞိဟ်ဂကောံညး ဗက်ကဵုဒၟံင် မ္ၚဵုဗလိုပ်ဍာ် ဇၟာပ်မၞိဟ်ဂှ် ညး ဒစဵုဒစးပေင်င်ရ။ ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ညး တိတ်ထောအ် နူဂကောံဘာကျာ်ဂှ်တုဲ ကွးညး တဝ်မေသ် ဟေလ်ဝါဂှ် ဆက်ကေတ်အာ တာလျိုင် နဒဒှ် သကိုပ်သက ဒၞာဲညးရ။
===လညာတ် အာန်နာၜာတ်တေတ် (Anabaptist)===
နကုလညာတ် သင်ဗလိုက် မံက်ဂတဝ်ကၠုင် ဟိုတ်နူ လညာတ် အာန်နၜာတ်တေတ် ပ္ဍဲ အခိင်ကာလ ကလေင်လဟဵုသာသနာ ပ္ဍဲ အခိင် ၁၇ ဗွဝ်ကၠံလပါ်ဂှ်မ္ဂး ဂၠံင်တရဴ သင်ဗလိုက်ဂှ် တုပ်ဒၟံင် ကုဝါဒအာန်နၜာတ်တေတ် ဒဒှ် မဒးနွံ ကုပရေင်ဘာသာ သၠးပွး၊ ဘာသာ ကု အဝဵုအသဳ/ဍုင် ဒးပါ်လဝ် ရေင်သကအ် ဗွဲမကၠးဖ္ဍးတအ်ရ။
ဆဂး လညာတ် သင်ဗလိုက် ကု လညာတ်အာန်နၜာတ်တေတ် ၜါဝွံ တၞဟ်ခြာ ရေင်သကအ် နွံဒၟံင်ရ။ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၆၂၄ ဂကောံဘာကျာ် သင်ဗလိုက် လာန်ဒါန် ပတိတ် လိက် တးပါဲ မဆေင် ကုအာန်နၜာတ်တေတ် ရ။ <ref>Burrage, Champlin (1912). The Early English Dissenters in the Light of Recent Research. 2. University Press: Cambridge. p. 222.</ref> ပါဲနူဂှ်တုဲ ဂကောံသင်ဗလိုက် နူ ဂကောံ ဂျောန်သမေတ် ဟီု နူ ကပ်ကၠာ မွဲလစုတ်ဂှ် ဂကောံသင်ဗလိုက် ပ္ဍဲ နေတာလာန် ပံင်တောဲ ကုအာန်နၜာတ်တေသ် မဒှ် ဂကောံ Waterlander Mennonite Anabaptists နွံကီုလေဝ် ဂွံမုဟွံလအ်ဂှ် ဟွံဆက်ပံင်တောဲရ။
=== တမ်မူလ သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲယူကေ (အေန်ဂလာန်)===
ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၆၁၂ တဝ်မာသ် ဟေလ်ဝါ ဒက်ပ္တန် ဂကောံသင်ဗလိုက် ပ္ဍဲ ဍုင်လာန်ဒါန် မဒှ်ဂကောံသင် နူ ဘာကျာ်သမေတ်ရ။ ခြာဟွံလအ်ဂှ် ဘာကျာ် ဂကောံသင်ဗလိုက်တၞဟ်တအ် မံက်ဂတဝ်တိုန် ပ္ဍဲ အေန်ဂလာန်တုဲ ဗွဲကြဴ ညး ကော်စ ဂကောံသင်ဗလိုက်ဓမ္မတာ (General Baptists) ရ။ ဂကောံသင်ဗလိုပ် ဗွဲတၟေင် (Particular Baptists) ဂှ် မံက်ဂတဝ်ကၠုင် ပ္ဍဲ အခိင် ညးမပါ်တိတ်တအ် ပတှ်ေကေတ် ဒုင်ကဵု မ္ၚဵုဗလိုပ် ကုညးမလျိုင်ပတှ်ေတအ်ဟေင်ရ။ ဂကောံသင်ဗလိုက် ဗွဲတၟေင်ဂှ် စိုပ်သၞာံ ၁၆၄၄ ဂှ် နွံ ကုဘာကျာ် သီုဖအိုတ် ထပှ်ဘာရ။
===တမ်မူလ သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲ ရးအမေရိကသၟဝ်ကျာ===
ရဝ်ဂေရ် ဝဳလဳယာမ် (Poger Williams) ကီု သီု ဂျောန် ခလာရ်ကေ (John Clarke) ဒှ် မၞိဟ် မနွံပၟိက် ပရေင်ဘာသာသၠးပွးတအ်ဂှ် ဒှ် မၞိဟ် မဒက်ပ္တန် ဂကောံသင်ဗလိုက် ပ္ဍဲ တိုက်အမေရိကသၟဝ်ကျာ ရ။ <ref>Newport Notables, Redwood Library, archived from the original on 27 September 2007.</ref> ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၆၃၉ ဝဳလဳယာမ် သြိုင်ခၞံ ဘာကျာ်သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲ ဍုင်ပရဝ်ဝိဒ်ဒေန် တွဵုရးရဟဝ်ဒါ အာက်သလာန် (Providence, Phode Island) တုဲ ခလာရ်ကေ စသြိုင်ခၞံ ဘာကျာ်သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲ နယျူပတ် တွဵုရးရဟဝ်ဒါ အာက်သလာန် (Newport, Rhode Island) ရ။ ဘာၜါဏအ်ဂှ် ဘာလဵု မဒှ်ကၠာဇေတ်တ်ဂှ် ဟွံတီကၠးကၠးရ။ သီုၜါဂှ် ဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ မွဲအခိင်လေဝ် ဒှ်မာန်ရ။
ပရေင်ချဳဓရာင် ဂကောံသင်ဗလိုက်တအ် ဒြဟတ်ခိုဟ်တုဲ မၞိဟ်ဒ္ဂေတ်ဗက် ပါလုပ် ဂကောံ ပ္ဍဲ ဂကောံသင်ဗလိုက် ဂၠိုင်တိုန်ရ။ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲ တွဵုရး မၞုံကရေက်လပါ်သၠုင်ကျာတအ်ဂှ် မၞိဟ်လုပ်ဂၠိုင် သီုကဵု ဂကောံမၞိဟ် ဖျုန်စၞာံလမ္စံက်တအ်ဂှ် ပါလုပ်ဂၠိုင်ရ။
ပရေင်ပတန်သာသနာ သင်ဗလိုက် စစိုပ် ဍုင်ခနေဒါဂှ် မဒှ် ဍုင်သၟဝ်အင်္ဂလိက် နဝ်ဝါ သကဝ်တဳယျာ (Nova Scotia) ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၇၆၀တအ်ရ။ <ref>Bumstead, JM (1984), Henry Alline, 1748–1784, Hantsport, NS: Lancelot Press. p. 40</ref> အတိုင်ဝင်မ္ဂး ဘာကျာ်သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲ ခနေဒါကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ် ဘာကျာ်သင်ဗလိုက်ဟဝ်ထန် (Horton Baptist Church) ပ္ဍဲ ဍုင် Wolfville, Nova Scotia မသြိုင်ခၞံလဝ် ပ္ဍဲ ဂိတုအံက်တဝ်ပါ ၂၉ သၞာံ ၁၇၇၈<ref>Bumstead, JM (1984), Henry Alline, 1748–1784, Hantsport, NS: Lancelot Press. p. 62</ref> ဘာကျာ်ဂှ် သြိုင်ခၞံလဝ် နမပံင်တောဲ ကုဂကောံလျးတၟိ ဨဝံဂလိ (New Light evangelist Henry Alline) ရ။
ပရေင်ချဳဓရာင် ဗတိုက်သအး သၞောတ်ဍိက် ကုမၞိဟ်လမ္စံက် ပ္ဍဲ အမေရိကာန်ဂှ်လေဝ် ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ဂကောံသင်ဗလိုက်ဝွံကီုရ။ မၞိဟ်တအ်ဂှ် စၞး မဒုင်ကေတ် ဓဝ်ပတှ်ေ နူ မၞိဟ်မွဲမွဲဂှ် ဂၠာဲဓဝ်ပတှ်ေ ဓရ်ဍာံ နူ လိက်သၠပတ်ဂှ် မၞိဟ်လမ္စံက်တအ် ညာတ်ကေတ် "တၟာဲတဲကျာ်ဂမျိုင်ဂှ် ဗၠးၜး" (God's gift of freedom) ရ။ ညံင်ရဴကျာ် မရီုလဝ် ဂကူအေသရေလ နူ ဘဝဍိက် အတိုင် သၠပတ်ဗၠးၜးဂှ် ညးတအ်လေဝ် ဂစာန်ကၠုင် ညံင်ဂွံဗၠးၜးတိတ် နူ ဘဝဍိက်ကီုရ။ <ref>Wilson Fallin Jr., Uplifting the People: Three Centuries of Black Baptists in Alabama (2007) pp. 52-53</ref> က္ဍိုပ်သကိုပ် ပေါဲဗတိုက်အခေါင်ညးဍုင်ကွာန် ယၟုမြဟ် မာရ်တိန် လုတာ ခေန် (Martin Luther King) ဂှ် ဒှ် အစာဓမ္မခရေတ်ယာန် နူ ဂကောံသင်ဗလိုက် ခရေတ်ယာန် မွဲတၠရ။
===တမ်မူလ သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ===
[[File:Adoniram Judson 1846.jpg|thumb|ဗီုရုပ် ယုဒသန် နူသၞာံ ၁၈၄၆ (Adoniram Judson 1846)]]
ပ္ဍဲ ဂိတုသေတ်တေန်ပါ ၁၉ (သၞာံ ၁၈၁၁)ဂှ် နူ ဂကောံဇၞော် အမေရိကာန် ကမ္မရှေန် ပတန်သာသနာ သွက် ဍုင်သအာင် (American Board of Commissioners for Foreign Missions) ခပတိုန် ယုဒသန် (Adoniram Judson) နဒဒှ် ညးမပတန်သာသနာ ပ္ဍဲ ရးဗမံက်ရ။ ခြာဟွံလအ်ဂှ် ယုဒသန် ဖျေဟ်ဒၞာဲ ဒက်ပ္တန်အိန်ထံင် ကု Ann Hasseltine ပ္ဍဲ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၅ သၞာံ ၁၈၁၂ ရ။ ပ္ဍဲ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၉ ဂှ် ညး ကေုာံ သမ္ဘာညး စတိုန်ဂၠုင် သွက်ဂွံတိတ် တရဴ ပတန်သာသနာရ။ ဂိတုဂျောန် ၁၇ သၞာံ ၁၈၁၂ ဂှ် ညးတအ် စိုပ် ကာလ်ကာတ္တာ ဍုင်အိန္ဒိယ။ ဆဂး ညးဒေသတအ်ကီု သီုကဵု သၟိင်တၠဗြိတိန်တအ် ဟွံဒးဂၞပ် ဟွံမဲပၟိက် ဨဝံဂလိအမေရိကာန် ပ္ဍဲ ဍုင်အိန္ဒိယတုဲ သၞာံဂတဂှ် ညးတအ် တိတ်အာ ဍုင်ဗၟာ စိုပ်ဍုင်လ္ဂုင် ပ္ဍဲ ဂိတုဂျူလာင် ၁၃ သၞာံ ၁၈၁၃ ဂှ်ရ။ ယုဒသန်ဂှ် ဒှ် မၞိဟ် မစိုန်သကီု ပ္ဍဲ အရေဝ်ဘာသာတုဲ ဒှ် မၞိဟ် မလေပ် အရေဝ်လေတ္တေန်၊ ဂရိတ်၊ ဟေဗြေဝ်ရ။ ညး စိုပ် ဍုင်ဗၟာဂှ် ညး စလ္ၚတ် အရေဝ်ဗၟာရ။ တၞဟ်န ညးဂမၠိုင် ဂွံတီ ဒဒှ်ရ ညးဂှ် အစာဓရ်မွဲတုဲ ညး ဗိုက်လတက် သ္ၚာ ဗီုလကျာ်မွဲရ။ ဆဂး ဗွဲကြဴ ညး တီကေတ် ဒဒှ်ရ လတက်သ္ၚာ ဟွံထေက်တန်တုဲ စၞးဂှ် ညး လတက် ယာတ်ဗုရ။ လအ်ညိဂှ် ညး တီကေတ် ဒဒှ်ရ မၞိဟ်တအ် ဟွံစွံအာရီု လတူ ဗွိုက်လတက်တုဲ ညး ကလေင်လတက် အတိုင် ဗီုတြေံပၠန်ရ။ သၞာံ ၁၈၁၉ ဂှ် ညး သြိုင်ဇြပ် သွက်ဂွံဟီုတွဟ် ပရူသာသနာခရေတ်ရ။ မၞိဟ်စိုတ်မလုပ်စ အောန် ကွေဟ်ဟ်ရ။ ဆမၞိဟ် မွဲၜါတၠဟေင် ကၠုင်သၟာန်ဇာန်စ ပပရူဓရ်ရ။ ကြပ်ပေင် မွဲဂိတုဂှ် မၞိဟ်သၟတ် သၟာဖျေဟ်ဆုမွဲတၠ အာယုက် ၃၅ မၞုံယၟု နာဲနဝ် စိုပ်ကၠုင်တုဲ သၟာန်စ ပရူတဝှ်ဍောင်ဓရ် ကေုာံ ပရူကျာ်ဂမျိုင်ရ။ နာဲနဝ်ဂှ် နူ ကိုပ်ကၠာ ဒှ် သၟာတမ္ၚာမွဲတုဲ ဗွဲကြဴ ကၠောန် ကမၠောန် ဖျေဟ်ဆုရ။ ရံင်နကုခေတ်မ္ဂး ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ဟိုတ်နူကမ္မဏဳဆု အင်္ဂလိက် မပ္တိတ်ဆုကၠ နူ ဍုင်မန်ဗၟာတုဲ ကမၠောန်မဖျေဟ်ဆုဂှ် ကလိဂွံ သြန် ဂၠိုင်နူ ကမၠောန်တမ္ၚာ ဟီုဂွံရ။ မၞိဟ်သၟတ် နာဲနဝ်ဂှ် စိုတ်လုပ်စတုဲ ကၠုင်သၟာန်ဇာန်ဒၟံင် ပရူကျာ်ဂမျိုင် ကြပ်ရိုဟ်ဒဒှ်တ္ၚဲရ။ ဂိတုမေ ၜိုတ်လဒေါဝ်ဂှ် နာဲနဝ် စိုတ်လုပ်စ မိက်ဂွံဒုင်ကေတ် ဓဝ်ပတှ်ေ လတူ ခရေတ်ရ။ ပ္ဍဲ ဂိတုဂျောန် ၆ ဂှ် နာဲနဝ် ချူလိက် ဒဒှ်ရ ညးတေအ် ပတှ်ေကေတ် လတူ နာဲယေသှုခရေတ်တုဲ မိက်ဂွံ ဒုင်မ္ၚဵုၜာတ္တိဇာံ ရ။ နာဲနဝ်ဂှ် ညးတအ် ပတှ်ေကေတ် ဒှ် ဂကူမန်မွဲရ။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဍုင်မန် မဒးဒုင်သီလဝ် ကုသၟိင်ဗၟာ ဂွံဆ ၆၂ သၞာံညိကွေဟ်တုဲ မၞိဟ် ပ္ဍဲ ဍုင်လ္ဂုင်ဂှ် ၜိုန်ရ စထုဲအာ ကုဗၟာကီုလေဝ် မၞိဟ် ပ္ဍဲ ကွာန်တအ်ဂှ် ဟီုဒၟံင် အရေဝ်မန်ဖိုဟ်ရ။ <ref>Shwe Wa & Sowards, Burma Baptist Chronicle, 1963, Board of Publications Burma Baptist Convention Rangoon, p.66</ref> နာဲနဝ်ဂှ် ဒှ် ဇာတိကွာန်(လှိုင်ဘောလယ်)ရ။ ကွာန်လှိုင်ဘောလယ်ဂှ် နွံဇိုင်ကြုင် (မြစ်မခ)။ အခိင်လၟုဟ် လုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲရးဇၞော်လ္ဂုင်၊ ပွိုင်ဍုင်(တိုက်ကြီး)။ ရံင်နကုပရေင်စိုတ်ပၠန်လေဝ် ပ္ဍဲ ဂကောံမၞိဟ်ဗုဒ္ဓဘာသာ ဗွဲတၟေင် အကြာဂကူမန်တအ်ဂှ် ကုမၞိဟ်မကၠောန် ကမၠောန်တမ္ၚာတအ်ဂှ် ညာတ်ကေတ် ကမၠောန်ဂယိုင်လမျီု မဟွံခိုဟ် (ဝါ) ဟွံဒှ် သမာအဇဳဝတုဲ ဒးဒုင်ဆက်ဆောံ မွဲဗီု မွဲပြကာလေဝ် ဒှ်မာန်ရ။ ပ္ဍဲ တဝဟ် သာသနာခရေတ်ဂှ် အလဵုဇကု နာဲယေသှုခရေတ် ဗတောန်ဖျေန် ညံင်ဂွံဂြာတ်က ဒၞာဲမဂွံကဂၠိုင်ရ။ တုဲပၠန် ကမၠောန်တမ္ၚာဂှ်လေဝ် ဟွံစၟတ်သမ္တီလဝ် ကမၠောန်ဂယိုင်လမျီုမဟွံခိုဟ် တုဲပၠန် ကုကောန်ဒုဟ်တအ်ဂှ် ယဝ်ရ စွံဓရ်ပတှ်ေ လတ ူကျာ်ဂမျိုင်မ္ဂး ကလိဂွံ ဟံင်ပြာ် န ူကျာ်ဂမျိုင်တုဲ ဇၟာပ်ကောန်မၞိဟ်ဂှ် ဆက်ဆောံ နကဆံင်တုပ်၊ အရာတအ်ဏအ်ဂှ် ဒှ် အရာ မစပံက်ကဵု ဂၠံင်၊ မကဵု လျး ကုနာဲနဝ် ညံင်စိုတ်ဂွံလုပ်စ ပ္ဍဲ သာသနာခရေတ်ယာန် ဒှ်မာန်ရ။
ယုဒသန် ကၠာဲစၠောအ် သၠပတ် ခရေတ်ဝင်မာတ်သာဲ နဘာသာဗၟာ တုဲဒှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၁၇၊ တက်ပ္တိတ် လိက်ဂၠံင်တရဴ ဨဝံဂလိ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၈၁၈ တုဲ စိုပ်သၞာံ ၁၈၂၂ ဂှ် ကလိဂွံ ညးမဒုင်ကေတ်ဓရ်ပတှ်ေ လတူသာသနာခရေတ် သီုဖအိုတ် ၁၈ တၠရ။ <ref>Benge, Janet; Benge, Geoff, Adoniram Judson: Bound for Burma.</ref> ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၈၂၀ ဂှ် ယုဒသန် ဂွံဆဵု ကုဨကရာဇ်ဗၟာ ဘကြီးတော် သွက်ဂွံ ဂရင်ဗ္တီ ညံင်ကလိဂွံ အခေါင်တွဟ်ဓရ် အာကၠုင် ဗွဲမသၠးပွး ကေုာံ ညံင်ဂွံပလီုကဵု သၞောဝ်ဍုင် မဒုင်ဂမ္စိုတ် ကုညးမပြံင်လှာဲဘာသာတအ်ရ။ ဆဂး ကာလ ညး အာဆဵု ကုဨကရာဇ် ဘကြီးတော်ဂှ် ဗီုညးတအ် မအာတ်မိက်ဂှ် ဟွံကလိဂွံ၊ ဨကရာဇ်ဘကြီးတော် ဗှ်ရံင် လိက်ခရေတ်ဝင် မွဲၜါပၞောန်တုဲဂှ် လိက်ဂှ် ထဝေင်ကၠဟ်ထောအ် ဂတမုက်ညးတအ်ရ။ ညးတအ် ကလေင်စဴကၠုင် ဍုင်လ္ဂုင် သွက်ဂွံဆက်ပ္တန်အာ သာသနာပၠန်ရ။ ဆဂး ကုမၞိဟ် မလုပ်ဘာသာခရေတ်တအ် အတိုင်သၞောဝ်ဍုင်ဗၟာမ္ဂး ဒးအမိင်ဂစိုတ်မာန်ဒၟံင်ရ။ ယုဒသန် ဒးကေတ်အခိင် ပွိုင် ၁၂ သၞာံဂှ် ကလိဂွံ မၞိဟ်မလုပ် ဘာသာခရေတ် ၁၈ တၠဓဝ်ရ။
စိုပ်သၞာံ ၁၈၂၄ ပၞာန် အင်္ဂလိက်-ဗၟာ ကတဵုဒှ်တုဲ သၟိင်ဗၟာ ရပ်ကြိုင်ထောအ် ယုဒသန် ရ။ ပၞာန်ဗၟာ ကျပၞာန်တုဲ ယုဒသန် ဂွံတိတ်ဗၠး နူ ထံင်ရ။ ဍုင်ဗၟာ သကုတ်သၟဝ် မဒှ်ဒေသဍုင်မန်တြေံဂှ် စိုပ်အာ သၟဝ်တဲအင်္ဂလိက်တုဲ ပရေင်ပတန်သာသနာ ပ္ဍဲ ဒေသဂှ် ကလိဂွံ ဗွဲမဗၠးၜးတုဲ ပရေင်ဇၞော်မောဝ်လေဝ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ။ ဗွဲတၟေင် အကြာ ဂကူကရေင်တအ်ဂှ် မၞိဟ်မလျိုင်ပတှ်ေ လတူ သာသနာခရေတ် ဂၠိုင်ကွေဟ်ဟ်ရ။
=== တမ်မူလ သင်ဗလိုက် ပ္ဍဲ ဂကူမန်===
ပၞာန် အကြာအင်္ဂလိက် ကု ဗၟာလေဝ်တုဲ မွဲလပါ်ပၠန် ဇြပ်ဓရ်လေဝ် ပ္ဍဲ အခိင်ပေါဲဗတိုက် အကြာ မန် ကု သၟိင်ဗၟာ ပ္ဍဲ အခိင် မန်တအ် လုပ်သီလ္ဂုင် သွက်ဂွံကလေင်ဒက်ပ္တန် ဍုင်မန် မွဲဝါပၠန်ဂှ် လီုအာတုဲရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကောံပ္တန်သာသနာခရေတ်တအ် ဖျေဟ် သ္ဂုတ်သွာတ် သွက်ဂွံပြံင်ဏာ ဒတန်ဗဟဵု ပ္ဍဲ အာမ်ဟာတ် (ကျာ်ခမဳ)ရ။ ဂိတုဂျူလာင် ၂ သၞာံ ၁၈၂၆ ဂှ် ယုဒသန် စိုပ် ဍုင်ကျာ်ခမဳ ရ။ ကရောမ် ယုဒသန်ဂှ် မောင်ရွှေဗေ (Maung Shwe Bay) ကု မောင်အင် (Maung Ing)တအ် ပါကၠုင်ကီုရ။ မောင်အင်ဂှ် ဒှ် မၞိဟ်မရီု ယုဒသန် သွက်ဂွံ သြိုင် ဘာဗတောန်လိက်တုဲ မောင်ရွှေဗေဂှ် ဒှ် မၞိဟ် မဗက်တွဟ်ဓရ် အကြာကွာန် အကြာသ္ၚိဌာန်ရ။ ဘာဗတောန်လိက် ညးဗြဴ ပ္ဍဲ ကျာ်ခမဳဂှ် သမ္ဘာ ယုဒသန် အာန် ယုဒသန် (Ann Judson) ဒှ် မၞိဟ် မဗတောန်လိက်ဂှ် အာန်ယုဒသန် စုတိအာတုဲ စၞးဂှ် ဝဒေ (Mrs. Wade) ဆက်ဗတောန်အာ လိက်ရ။ စိုပ် ဂိတုနဝ်ဝေန်ပါဂှ် ဘာဂှ် ပြံင်ဏာ ဇရေင် မတ်မလီုဂှ် ပ္ဍဲ ဘာဂှ် ကွးဘာ သီုဖအိုတ် နွံ ၁၁ တၠ၊ သီုကွးဘာ ၁၁ တၠဂှ် ပြံင်ဗက်အာ ဘာဂှ်ကီုရ။ <ref>Shwewa & Sowards, Burma Baptist Chronicle: 8 Beginning Again at Amherst 1826-1827, Board of Publications Burma Baptist Convention, Rangoon, 1963 P.53-59</ref>
ကြဴနူ ယုဒသန် မပြံင်စိုပ် ဍုင်မတ်မလီုတုဲ ညး ဂွံတီကေတ် မၞိဟ် ပ္ဍဲ ဍုင်လ္ဂုင်တေအ်ဂှ် ကြဴနူ ဍုင်မန် မဒးဒုင်သီ ကုဗၟာတုဲ ဂကူမန် ကု ဂကူဗၟာဂှ် စပြံက်နှဴရေင်သကအ်တုဲ မၞိဟ် မဟီုအရေဝ်ဗၟာ ဓလီုဂွံအာကီုလေဝ် ပ္ဍဲ မတ်မလီုဂှ် ဂကူမန်ရ ဂၠိုင်။ တုဲပၠန် ဂကူမန် ပ္ဍဲ မတ်မလီုဂှ် ဟွံဒးစိုတ် ဗၟာ။ အစာဓရ် မတွဟ်ဓရ် နဘာသာဗၟာဂှ်လေဝ် ညးတအ် ဟွံဒးစိုတ်။ ပ္ဍဲ မွဲတ္ၚဲ နာဲနူ (Nai Nu) မၞိဟ်သ္ၚိဗဒါဲဇြပ် ကၠုင်သၟာန် မိက်ဂွံတီ ပရူဓရ်သင်ခရေတ်။ ယုဒသန် ဒုင်ကဵု လိက်သၠပတ် ဗတ်ဗၟာ။ နာဲနူ ဟီု "အဲဗှ် လိက်မန်ရဒး၊ အဲ ဗှ် လိက်ဗၟာ ဟွံလေပ်။" မၞိဟ် ပ္ဍဲ ဍုင်မတ်မလီုဂှ် ယဝ်ရ မၞိဟ်မွဲမွဲ ဗှ်ကဵု ညးတအ် လိက်ဗၟာ ထတ်တ်မ္ဂး ညးတအ် ကၠိုဟ်၊ အလဵုဇကုညးတအ် ညးတအ် ဗှ်ဟွံလေပ်။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကောံဘာကျာ်တအ် ဖျေဟ် သ္ဂုတ်သွာတ် ကဵု မောင်ရွှေဗေ ဗှ် လိက်သၠပတ်ထတ်တ် ပ္ဍဲ ဇြပ် ထတ်တ်ရ။ ညံင်ရဴ မပံက်လဝ် ဘာသွက်ကောန်ၚာ်ဗြဴဂှ် ညးတအ် ဆက်ပံက် ဘာသွက်ကောန်ၚာ်တြုဟ်ကီုရ။ <ref name="BUBC">Shwewa & Sowards, Burma Baptist Chronicle: 8 Beginning Again at Amherst 1826-1827, Board of Publications Burma Baptist Convention, Rangoon, 1963 P.60-66</ref>
စိုပ် သၞာံ ၁၈၂၈ ဂှ် မၞိဟ် ၃၁ တၠ ဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုဗလိုပ် ပ္ဍဲ မတ်မလီုရ။ ပၞောဝ်တအ်ဂှ် ဂကူဗၟာ မၞိဟ်တြုဟ် ဒစိတ် တၠ၊ မၞိဟ်ဗြဴ ပန်တၠ၊ မၞိဟ်တြုဟ်မန် ၜါတၠ ကု မၞိဟ်ဗြဴမန် ၜါတၠ၊ ကောန်ၚာ်ဗြဴ ဗၟာ မွဲတၠ ကု ကောန်ၚာ်ဗြဴမန် ထပှ်တၠ၊ မၞိဟ်တြုဟ် ယခေင် မွဲတၠ ကု မၞိဟ်တြုဟ်အိန္ဒိယ ပန်တၠ။ ပွိုင်ၜါသၞာံဂှ် ဘာကျာ် ပ္ဍဲ မတ်မလီုဂှ် သြိုင်ဂွံ ပိမ။ ဘာကျာ် သွက် ဂကူမန်-ဗၟာ ဂှ်မွဲ (သြိုင် ပ္ဍဲ ဂိတုနဝ်ဝေန်ပါ ၂၅ သၞာံ ၁၈၂၇)၊ သွက်ဂကူအင်္ဂလိက်ဂှ် မွဲမ၊ သွက်ဂကူအိန္ဒိယဂှ် မွဲမ။ ပၞောဝ် ညးမဒုင် မ္ၚဵုဗလိုပ်တအ်ဂှ် နာဲမျာတ်ကျဝ် (Nai Myat Kyaw) ညးမဒှ် ဒေအ် သၟိင်ဇၞော်ဍုင် ခရိုင်ပဉ္စလိုင် (Koung-zay-kyun District) ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ညး ကလိဂွံ အာယုက်ကြပ် ၅၀၊ မဒှ် ကောန်ဇာတ် နူ ညးဂမၠိုင် မရှ်ေသှ်ေ၊ ဒှ် မၞိဟ် မနွံ ကုဂုဏ်သိက္ခာမွဲတုဲ သီုလေပ်ကၠိုဟ်ခၠင် ပ္ဍဲ လိက်ပတ်ပေင်င်ရ။ ဟိုတ်နူ ညး လုပ် ဘာသာခရေတ်တုဲ မသ ကလောကောဒေအ်ညး ဝေင်ပါဲထောအ်ညးရ။ ဆဂှ် သၟးဟွံသေင်ဏီ သမ္ဘာညးလေဝ် ပြးထောအ်ညးရ။ ကောညး ဟီု ယဝ်ရ ညးတေအ် အခေါင်ဂစိုတ်မၞိဟ် နွံမ္ဂး ညးဂစိုတ် နာဲမျာတ်ကျဝ် ကၠာအိုတ်ရ။ နာဲမျာတ်ကျဝ် ဒေါအ်ဇူ နူ ကမၠောန်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် သီုဖအိုတ်တုဲ ညး ကၠောန်ကမၠောန် ပတန်သာသနာခရေတ်ရ။ ပ္ဍဲ မန်မ္ဂး ညးဂှ် ဒှ် မၞိဟ်ယိုက်ဂၠေင် ဂလေင်ပတန်သာသနာခရေတ် ကၠာအိုတ်ရ။ ခြာဟွံလအ်ဂှ် တြုဟ်ဗြဴၜါ နာဲမာံဗော် ကု မိဖွာတဳ (Nai Mehm Boke and Hpwe Tee) ဂကူမန်ၜါ လုပ် ဘာသာခရေတ်ယာန်တုဲ ဗြဴဂှ် ဒုင်မ္ၚဵုဗလိုပ် ပ္ဍဲ ဂိတုဒဳဇြေန်ပါ ၇ သၞာံ ၁၈၂၈၊ တြုဟ်ဂှ် ဒုင် မ္ၚဵုဗလိုပ် ပ္ဍဲ ဂိတုမေ ၂၉ သၞာံ ၁၈၂၉။ ပၞောဝ် ဂကူမန် မၞိဟ်မဒုင်ကေတ် သာသနာခရေတ်တအ်ဂှ် မၞိဟ်မမာန်လိက်မန် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ် ချူဒး ဗှ်ဒး ဇန်လိက်မာန်ဂှ် နာဲမာံဗော် ဒှ် ကၠာအိုတ်ရ။ နာဲမာံဗော် စလုပ်ကၠုင်ဗက်ဂှ် ညးတေအ် စကၠာဲ လိက်ဒွက်ဓမ္မခရေတ်ယာန်ဂမၠိုင်တုဲ မၞိဟ်တအ် ဂွံလ္ၚောဝ်ကျာ် ဒယှ်ေဒွက် နဘာသာမန်ရ။ တုဲဂှ် ညးတေအ် ဆက်ကၠာဲ သၠပတ်သမ္မာရ။<ref name="BUBC"/>
သၟတ်ဗြဴမန်ပိတၠ မိတာန်ဂေါင် (Mee Tan Goung) မိနန်န (Mee Nen Mah) မိနန်ယေ (Mee Nen Yay) (တင်စၟတ် ယၟုတအ် ဗီုမန်/ဗၟာ ဇေတ်တ်ဂှ် ဟွံတီ ရံင် ဗီုမချူလဝ် နကဵုအင်္ဂလိက်တုဲ ဖန်ချူလဝ်) ပ္ဍဲ ဂိတုအဝ်ဂေတ် ၃ သၞာံ ၁၈၂၈ ဂှ်ရ။ သၟတ်ဗြဴတအ်ဂှ် ဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုဗလိုပ်တုဲ တ္ၚဲယးဂှ် ညး မဒှ်မိ မိတာန်ဂေါင်တအ် ကၠုင်ဘာ နူ အခိင်ဂယးပြဟ် ကၠာ အစာဘာတအ် ဟွံစိုပ်ဏီတုဲ ဟိုတ်နူ မဒုင်မ္ၚဵုဗလိုပ် (ဝါ) ဟိုတ်နူ မလုပ်ဘာသာခရေတ်ဂးတုဲ ဓဇက် ၜုင်တက် မိတာန်ဂေါင် နကုက္ဍိုင်၊ ဘပဠ မိတာန်ဂေါင် ညး အာသွံထောအ် နဒဒှ်ဍိက်ရောင်ရ။ တုဲဂှ် ညး အာ ဇရေင်ဖျာတုဲ ကရေဲဟီု ဒဒှ်ရ ကောန်ဝုတ်ညး လုပ်အာ ပ္ဍဲ သာသနာမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ။ တုဲဂှ် ညး အာဆဵု ကုမိ မိနန်န။ မိ မိနန်နလေဝ် တိတ်ကၠုင် ဘာဗတောန်လိက်တုဲ ကရေဲလက် အစာၝောအ်ဝဒေ၊ တုဲ ဗက်ထဍေင်ရပ်ကေတ် ကောန်ဝုတ်ဇကု၊ ဂေက် သောက်တုဲ တက် ကုလေအ်ရ။ ကောန်ၚာ်ဗြဴ သီုပိဂှ် ဒးဒုင်ကော်ဏာ ဇရေင်သ္ၚိတုဲ ဒးဒုင်ဘပဠ ၜေဟ်လက် ကုကလောမသ ဍေဟ်တအ်ရ။ ပ္ဍဲမွဲသၞာံဂှ် ကွးဘာသၟတ်ဗြဴ ဂကူဗၟာ မွဲတၠ ကု ဂကူမန် ထပှ်တၠ ဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုဗလိုပ်ရ။<ref name="BUBC"/> ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ပရေင်ပညာဘာလကျာ်ရ နွံ ပ္ဍဲ ဒေသမန်တုဲ ပ္ဍဲ ဘာလကျာ်ဂှ် ဆသၟတ်တြုဟ်ဟေင် အခေါင် မတိုန်ဘာ ဗတောန်လိက် နွံရ။ နူ ဂကောံသင်ဗလိုက် မစိုပ်ကၠုင်တုဲ ညး ပံက်လဝ် သီုဘာသွက်သၟတ်ဗြဴတုဲရ။ သၟတ်ဗြဴတအ် ဂွံ အခေါင် ဗတောန်လိက်၊ ဂွံ အခေါင် မဂွံဒုင်စၟတ်သမ္တီ နဒဒှ် ကောန်မၞိဟ် ကဆံင်မတုပ် ကုမၞိဟ်တြုဟ် ဟီုဂွံရ။ အရာဏအ်ဂှ် ဒှ် အရာ မပံက်ကဵု လျး ညံင်သၟတ်ဗြဴမန်တအ် ဂွံလုပ်လျိုန်ပတှ်ေ လတူ သာသနာခရေတ် ဒှ်မာန်ရ။
သၞာံဂတ(၁၈၂၉) ပ္ဍဲ ဂိတုဂျောန် ၇ ဂှ် ဂကူမန် မိနော်လှ ဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုဗလိုပ်ရ။ ကောန်ဝုတ်ညး မိမင်း (Ma Min) ကေုာံ ဂမာန်ညးလေဝ် လုပ်ဘာသာခရေတ်ကီုရ။ မိမင်းဂှ် ဒှ် မိ ဒံက်တာရှဝ်လူ (Dr. Shaw Lu - Saul) ညး မကလိဂွံ ပညာဂဥုဲ နူ တက္ကသိုလ်ဍုင်အမေရိကာန် ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ ဍုင်ဗၟာရ။<ref name="BUBC"/>
စိုပ်သၞာံ ၁၈၃၅ ဂှ် ညးတၠသိက္ခာအစာ [[ဂျေမ် မဒိသောန် ဟာသ်ဝဴ|ဟသွေလ (Rev. James Madison Haswell)]] ကေုာံ သမ္ဘာညး စိုပ်ကၠုင် ဍုင်မတ်မလီုရ။ အစာဟသွေလဝွံ ညး လေပ် အရေဝ်မန် လိက်မန်ခိုဟ်ဟ်တုဲ ကၠောန်ကၠုင် သွက်ဂွံပ္တန် သာသနာခရေတ် အကြာ ဂကူမန်တအ် စဵု လအိတ်လမျီုရ။ ညး ကု နာဲမာံဗော် ပံင်တောဲတုဲ ကၠာဲစၠောအ် သၠပတ်သမ္မာ နဘာသာမန်ရ။ ပါဲနူ နာဲမာံဗော်တုဲ နာဲတာ ညးမဒှ်လကျာ်ရာံ နူ ကွာန်[[ကၟာဝက်၊ ဍုင်|ကၟာဝက်]] မဒုင်မ္ၚဵုဗလိုပ် ပ္ဍဲ ဂိတုမေ ၉ သၞာံ ၁၈၆၉ဂှ်လေဝ် ဒှ် အစာလိက်မန်တုဲ ညး ကၠာဲစၠောအ် ဒွက်ဓမ္မခရေတ်ယာန် နဘာသာမန်ရ။ ပါဲနူ နာဲတာတုဲ ညးဗြဴပိတၠ နူ ကွာန်ကၟာဝက်လေဝ် ဒုင်ကေတ် မ္ၚဵုဗလိုပ်ရ။ ညးတအ်ဂှ် ဒှ် ဂကောံသင်ဗလိုက် ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ ကွာန်ကၟာဝက်ရ။ ပ္ဍဲ သၞာံဂှ်ဟေင် ကောန်အစာဟသွေလ ကေုာံ ညးကောန်ကွာန်ကၟာဝက် မရှ်ေသှ်ေ ခရေတ်ယာန်တအ် သြိုင် ဘာကျာ်ခရေတ်ယာန် ပ္ဍဲ ကွာန်ကၟာဝက်ရ။ ဘာကျာ်ခရေတ်ယာန်ဂှ် မ္ၚး ဍုင်မတ်မလီုမ္ဂး ဒှ် ဘာကၠာအိုတ်ရ။ အစာနာဲရေဗေန် (Akya Nai Reuben) ဒှ် အစာဓမ္မခရေတ်ယာန်ရ။ နာဲယင်ကိန် (Nai Yan Kin 1797-1882) လေဝ် ပါလုပ်ကၠုင်ကီုရ။ ကောန်ၚာ် မသ ကလောကောဒေအ်ညး သီုဖအိုတ်ဂှ် ပလံင်ဘာဗတောန်လိက် ခရေတ်ယာန်ဖအိုတ်ရ။
နာဲအံင်မေန် (Nai Aung Min) လေဝ် လျိုင်ပတှ်ေ သာသနာခရေတ်တုဲ ဗွဲကြဴ ညး ဒှ် အစာဓမ္မခရေတ်ယာန် ပ္ဍဲ ဘာကျာ် ဍုင်ကျာ်ခမဳ။
ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၈၉၆ ဂိတုမေဂှ် အစာနာဲလေဟ် ကေုာံ သမ္ဘာညး မိဖေတ် (Nai Leh, Mi Hpet) နကုစၞး ဂကောံသင်ဗလိုက် ဍုင်ဗၟာ သွက်ဂွံ ပ္တန်သာသနာခရေတ် ကုဂကူမန်ဍုင်သေံတုဲ တိတ်အာ ဍုင်က္ၜင်ကံက်ရ။ ပရေင်ကမၠောန် ပ္တန်သာသနာညးတအ်ဂှ် ဂကူမန်ဍုင်သေံ ၂၀ တၠ ဒုင်ကေတ် သာသနာခရေတ်ရ။ သၞာံ ၁၈၉၇ ဂှ် ဒံက်တာ သတေဝေန် (Dr. E. A. Stevens) ကေုာံ နာဲထဝ်ထောန်၊ နာဲယှိုဲဂျေ ကေုာံ နာဲဒဳ တိတ်အာ ဍုင်သေံတုဲ ညးတအ် ကေုာံ မန်ဍုင်သေံ ၂၅ တၠ သြိုင်ဘာကျာ်မွဲ ပ္ဍဲ ကွာန် Tapawlon။ ကွာန်ဂှ် နူ ဍုင်တြေံဒျူဒျာ လပါ်သၠုင်ကျာ ၁၀ တိုင်ရ။ အစာနဲလေဟ် ကလေင်စဴကၠုင် ဍုင်မန်တုဲ ဒၞာဲညးဂှ် ဂမာန်ညး နာဲဒဳ ဆက်ကေတ်အာ တာလျိုင် နဒဒှ် အစာဓမ္မခရေတ်ယာန် စဵုစိုပ် သၞာံ ၁၉၀၅ ရ။ အတိုင်စၟတ်သမ္တီမ္ဂး ပ္ဍဲ ဍုင်သေံဂှ် ပ္ဍ ဲကွာန် Tapawlon ဂှ် ဘာကျာ်မန် နွံၜါမ ပ္ဍဲ က္ၜင်ကံက် မွဲမ သီုဖအိုတ် ကောန်ဂကောံ နွံ အကြာ ၄၀- ၅၀ ရ။
ကြဴနူဂှ်ညိ သၞာံ ၁၉၀၂ ဂှ် ညးတၠသိက္ခာ အာရ်တုရ် ဒရ်ရောဝ် (Rev. Arthur C. Darrow) စိုပ်ကၠုင် ဍုင်မတ်မလီုတုဲ ကၠောန် ကမၠောန် ပရေင်သာသနာခရေတ် အကြာ ဂကူမန်ရ။ ညးတၠသိက္ခာ အစာဒရ်ရောဝ် ဒက် ဂၠုင်/က္ၜင်မွဲတုဲ ဂေတ် နကုက္ၜင်တုဲ တွဟ်ဓရ်ရ။ ညး သြိုင်သ္ၚိဒမံင်ကွးဘာ ပ္ဍဲ ဍုင်မတ်မလီုမွဲမတုဲ ကွးဘာမန် နူ ဘာကျာ်နာနာ သီုဖအိုတ် ၂၅ တၠ ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာဒမံင်ညးဂှ်ရ။ ကွးဘာတအ်ဂှ် တိုန်ဘာ A. B. M. Boys' Middle Scholol ရ။ အစာဒရ်ရောဝ်ဂှ် ဒှ် အစာဓဇဲ ဒယှ်မွဲရ။ ညး စကာ တၟအ် နူဒေသတုဲ ညး သြိုင်လဝ် ရုင်ဂဥုဲ ကေုာံ ဘာကျာ်မန် ပ္ဍဲ ဍုင်မတ်မလီုရ။ ညး မိက်ဂွံသြိုင် ဒတန်တအ်ကီုလေဝ် ဟွံဂွံအခေါင် နူ အလဵုအသဳတုဲ တင်ရန်တၟအ်ညး ဟွံဂွံကၠောန်ရ။ မေဿတာဟဝ်လဳဒေ မပတန်ဒၟံင် သာသနာ ပ္ဍဲ ဍုင်ရေဝ်ဂှ် ကၠုင်ပံင်တောဲ ကုအစာဒရ်ရောဝ်ရ။
ပ္ဍဲ သဘင်ကောံဓရီုဇၞော် ဂကောံခရေတ်ယာန် ရးတၞင်သဳ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၀၇ ဂှ် ဖျေဟ် သ္ဂုတ်သွာတ် ကဵု အခေါင် ဂကောံသင်ဗလိုက်မန် ကဵုဒက်ပ္တန် နဒဒှ် ဂကောံတၞဟ်ခြာတုဲ ဂကောံသင်ဗလိုက် ခရေတ်ယာန်မန် (Mon Baptist Association) မံက်ဂတဝ်ကၠုင်ရ။ သဘင်ကောံဓရီုဇၞော် အလန်ပထမ ဂကောံသင်ဗလိုက် ခရေတ်ယာန်မန် ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ ဍုင်မတ်မလီု ပ္ဍဲ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀-၂၁ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၀၈ ရ။ ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ဘာကျာ် ဂကောံသင်ဗလိုက်မန် နွံ ပ္ဍဲ ဍုင်မတ်မလီု၊ ကၟာဝက်၊ မုဟ်ဍုင် ကေုာံ ကၠအ်သတ် သီုဖအိုတ် ပန်ဒၞာဲ ကောန်ဂကောံ နွံ ၃၁၀၊ အစာဓမ္မ မဟွံဂွံပတိုန်အစာဏီ ၃ တၠ၊ ညးမပတိုန်အစာတုဲ ၄ တၠ ကေုာံ မၞိဟ်ဗြဴအစာသၠပတ် မွဲတၠရ။ အစာဒရ်ရောဝ် ကေုာံ ဂကောံသင်ဗလိုက်မန်တအ် ဆက်ဂစာန်အာ ကမၠောန် ပွိုင် ၂၀သၞာံဂှ် ကောန်ဂကောံ စိုပ်အာ ၈၀၀၊ ဘာလေဝ် ကတဵုဒှ် ဒၞာဲ ဗွဲမဂၠိုင်ရ။
စိုပ်သၞာံ ၁၉၃၂ ဂှ် အစာဒရ်ရောဝ် ဒးတိတ် နူဍုင်ဗၟာ ဟိုတ်နူ ပရေင်ထတ်ယုက်၊ တုဲပၠန် မေဿတာဟဝ်လဳဒေ စုတိအာ ပ္ဍဲ မတ်မလီု ပ္ဍဲ ဂိတုဂျူလာင် ၁ သၞာံ ၁၉၃၃ ဂှ်ရ။ သွက်ဘာကျာ်မန်ဂှ် နာဲချေတ်ဖျူ ဆက်ကေတ်အာ တာလျိုင်ရ။
==နိဿဲ==
[[Category:ပရေၚ်ဘာသာ]]
[[Category:ခရေတ်ယာန်]]
[[Category:ကဏ္ဍအဓိက!]]
[[Category:BEHM]]
{{DEFAULTSORT:သင်ဗလိုက်}}
fo1douctbjxihn8haej3kp48jpxvrg8
ၜုန္နရိက်၊ တၞံ
0
1080
53636
46836
2026-04-28T20:24:17Z
Ranger-Mon
120
53636
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox
| name = ပုဏ္ဏရိက်/ၜုန္နရိက် <br>Ixora
|image=Ixora coccinea (Rubiaceae).jpg
|image_caption = ''Ixora coccinea''
|display_parents = 2
|regnum = Plantae
|unranked_divisio = Angiosperms
|unranked_classis = Eudicots
|unranked_ordo = Asterids
|ordo = Gentianales
|familia = Rubiaceae
|subfamilia = Ixoroideae
|genus = '''''Ixora'''''
|authority = Carl Linnaeus L.
|type_species = ''Ixora coccinea''
|type_species_authority = Carl Linnaeus L.
|subdivision_ranks = Species
|subdivision = နွံၜိုတ် ၅၆၂ ဂကူ
|synonyms = * ''Becheria'' <small>[[Henry Nicholas Ridley|Ridl.]]</small>
* ''Bemsetia'' <small>[[Constantine Samuel Rafinesque|Raf.]]</small>
* ''Captaincookia'' <small>N.Hallé</small>
* ''Charpentiera'' <small>Vieill.</small>
* ''Doricera'' <small>[[Bernard Verdcourt|Verdc.]]</small>
* ''Hitoa'' <small>[[Jean Nadeaud|Nadeaud]]</small>
* ''Myonima'' <small>[[Philibert Commerson|Comm.]] ex [[Adrien-Henri de Jussieu|A.Juss.]]</small>
* ''Panchezia'' <small>[[Jean Xavier Hyacinthe Montrouzier|Montrouz.]]</small>
* ''Patabea'' <small>[[Jean Baptiste Christophore Fusée Aublet|Aubl.]]</small>
* ''Schetii'' <small>[[Michel Adanson|Adans.]]</small>
* ''Siderodendrum'' <small>[[Johann Christian Daniel von Schreber|Schreb.]]</small>
* ''Sideroxyloides'' <small>[[Nikolaus Joseph von Jacquin|Jacq.]]</small>
* ''Thouarsiora'' <small>Homolle ex Arènes</small>
* ''Tsiangia'' <small>H.H.Hsue & P.T.Li</small>
* ''Versteegia'' <small>[[Theodoric Valeton|Valeton]]</small>
}}
'''ပုဏ္ဏရိက် '''/ '''ၜုန္နရိက်'''({{Lang-en|Ixora}}) ဝွံ ဒှ် တၞံပကဴမွဲတုဲ နယၟုဓမ္မတာ မကော်ခဴစ ပကဴတၞိင်၊ ပ္ဍဲ လိက်တြေံ ဂွံဆဵုကေတ် ၜုန္နရိက်၊ မလုပ်လၟိဟ် ဗဳဇ Rubiaceae ရ၊၊ ပုဏ္ဏရိက်ဝွံ ဒှ် တၞံမတိုန် ပ္ဍဲ ဒေသဂမ္တဴတုဲ ဒှ် တၞံသၚေက်တွဵု မွဲဂကူ၊ သီုဖအိုတ် နွံ ၜိုတ် ၅၆၂ ဂကူ၊၊ မွဲဂကူ ကုမွဲဂကူ အသာ်ပကဴ ဟွံတုပ် ရေင်သကအ်ရ၊၊<ref name="WCSP">"The World Checklist of Rubiaceae". Retrieved 16 November 2017.</ref> တမ်မူလ ပုဏ္ဏရိက်ဝွံ ကၠုင် နူ ဒေသဂမ္တဴ ကေုာံ သာပ်ဒေသဂမ္တဴ အလုံမွဲဂၠးတိတုဲ ဒၞာဲမဂွံဆဵုကေတ် ဂကူနာနာ ဂၠိုင်င်ဂှ် ဒှ် ဒေသဂမ္တဴအာရှရ၊၊ ပ္ဍဲဒၞာဲသာပ်ဒေသဂမ္တဴ ပ္ဍဲ သဟရးအမေရိကာန် တွဵုရးဖလဝ်ရေဒါတအ်လေဝ် တိုန်ဒၟံင်ကီုရ၊၊ ညးတအ် ကော်စ''West Indian Jasmine'' (မၠဵုအိန္ဒိယပလိုတ်)၊၊ ပကဴဝွံ ယၟု နွံဂၠိုင်ကွေဟ်ရ၊၊
==ယၟုဂမၠိုင်==
ယၟုပကဴဝွံ ပါဲနူကဵု ဗီုအင်္ဂလိက် မကော် အာဲဇြောရာ (Ixora) တုဲ ယၟုမပ္တံ ''viruchi'', ''rangan'', ''kheme'', ''ponna'', ''chann tanea'', ''techi'', ''pan'', ''siantan'', ''jarum-jarum/jejarum'', ''jungle flame'', ''jungle geranium'',''cruz de Malta'' တအ်လေဝ် ကော်ကီုရ၊၊ ပကဴဝွံ ဗီုဘာသာဗၟာမ္ဂး ပုဏ္ဏရိပ် မြဴသာ်ဝွံ ကော် ကြပ်တုပ်ဒၟံင် ကုမန်ကီုရ၊၊ ယၟုဘာသာမန် ပုဏ္ဏရိက် ဝွံ ဒုင်သဇိုင် ကုယၟုတၞဟ်ဟ် ဗွဲတၟေင်ယၟု ''ponna''တုဲ ရိက် ဂှ် ကၠုင်နူ ယၟုသံသကြိုတ် ရက္တက (raktaka) ရက္တတ (raktata) ၜါဂှ် ဗဂပ်တုဲ ဒှ်အာ ပုဏ္ဏရိက် ရ၊၊ "ပုဏ္ဏ" နကဵုဘာသာပါဠိဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် "ပေင်" ၜုန္န အတိုင်လိက်တြေံဂှ်လေဝ် ကၠုင်နူ အဓိပ္ပါယ် ပုဏ္ဏ ဟွံသေင်မ္ဂး ဗီုသံသကြိုတ် အဓိပ္ပါယ် "မပေင်" ကီုရ၊၊ "ရက္တက" ဗီုသံသကြိုတ်ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် "ဗကေတ်၊ အသာ်ဆီ"၊၊ <ref> [https://www.wisdomlib.org Wisdom Library] [https://www.wisdomlib.org/definition/raktaka Raktaka; 1 Definition(s)] </ref>ဟိုတ်နူ ဍောင်ဍောတ်တ်ဂမၠိုင် မကောံပေင်ဒၟံင် မနွံကဵုအသာ်ဆီတုဲ ကဵုလဝ်ယၟု "ပုဏ္ဏရိက်" ဒှ်မာန်ရ၊၊ ပ္ဍဲကဵု သံသကြိုတ်လေဝ် ယၟုပကဴဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် နာနာ မပ္တံကဵု ဗန္ဓုဇိဝက (bandhujivaka) ဗန္ဓုက( bandhuka) ဗိန္ဒုက (binduka) ပရလဳ (parali) ပရန္တိ (paranti)၊ ပထလဳ (pathalee) ရက္တက (raktaka) ရက္တတ (raktata) ရ၊၊
==ဗီုရုပ်ဂမၠိုင်==
<gallery>
Pentas Star Flower.JPG|''[[Ixora coccinea]]''
Ixora Pavetta W2 IMG 7065.jpg|''[[Ixora pavetta]]''
Ixora pavetta near Hyderabad W IMG 7687.jpg|''[[Ixora pavetta]]''
Ixora_at_Dhaka,_Bangladesh.JPG|''[[Ixora pavetta]]''
Ixora coccinea.jpg|''[[Ixora coccinea]]''
Ixora coccinea - flame of the woods -dwarf red- - desc-flowerhead.jpg|''[[Ixora coccinea]]''
Samta -Tagar folwers in a house's garden.JPG|''[[Ixora coccinea]]''
Ixora chinensis - flower view 02.jpg|''[[Ixora chinensis]]''
Ixora chinensis - flower view 01.jpg|''[[Ixora chinensis]]''
Ixora (pink).JPG|Whitish pink Ixora
Ixora (pink-orange).JPG|Pink orange ixora
Ixora (white).JPG|White Ixora
White Ixora (Kerala).jpg|White Ixora
Ixora seeds (young).jpg|Young Ixora seeds
Ixora seeds (ripe).jpg|Ripe Ixora seeds (red ones)
Mini Ixora red.jpg|Red mini Ixora
Pink mini ixora.jpg|Pink mini ixora
</gallery>
==နိဿဲ==
{{Reflist|30em}}
[[Category:ရုက္ခဗေဒ]]
[[ကဏ္ဍ:ပ္ကဴဂမၠိုၚ်]]
[[Category:ကဏ္ဍအဓိက!]]
[[Category:BEHM]]
{{DEFAULTSORT:ပုဏ္ဏရိက်|တၞံ}}
evqms6zxdffhi4r901gcgqvq9q6k9i6
53637
53636
2026-04-28T20:26:44Z
Ranger-Mon
120
53637
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox
| name = ပုဏ္ဏရိက်/ၜုန္နရိက် <br>Ixora
|image=Ixora coccinea (Rubiaceae).jpg
|image_caption = ''Ixora coccinea''
|display_parents = 2
|regnum = Plantae
|unranked_divisio = Angiosperms
|unranked_classis = Eudicots
|unranked_ordo = Asterids
|ordo = Gentianales
|familia = Rubiaceae
|subfamilia = Ixoroideae
|genus = '''''Ixora'''''
|authority = Carl Linnaeus L.
|type_species = ''Ixora coccinea''
|type_species_authority = Carl Linnaeus L.
|subdivision_ranks = Species
|subdivision = နွံၜိုတ် ၅၆၂ ဂကူ
|synonyms = * ''Becheria'' <small>[[Henry Nicholas Ridley|Ridl.]]</small>
* ''Bemsetia'' <small>[[Constantine Samuel Rafinesque|Raf.]]</small>
* ''Captaincookia'' <small>N.Hallé</small>
* ''Charpentiera'' <small>Vieill.</small>
* ''Doricera'' <small>[[Bernard Verdcourt|Verdc.]]</small>
* ''Hitoa'' <small>[[Jean Nadeaud|Nadeaud]]</small>
* ''Myonima'' <small>[[Philibert Commerson|Comm.]] ex [[Adrien-Henri de Jussieu|A.Juss.]]</small>
* ''Panchezia'' <small>[[Jean Xavier Hyacinthe Montrouzier|Montrouz.]]</small>
* ''Patabea'' <small>[[Jean Baptiste Christophore Fusée Aublet|Aubl.]]</small>
* ''Schetii'' <small>[[Michel Adanson|Adans.]]</small>
* ''Siderodendrum'' <small>[[Johann Christian Daniel von Schreber|Schreb.]]</small>
* ''Sideroxyloides'' <small>[[Nikolaus Joseph von Jacquin|Jacq.]]</small>
* ''Thouarsiora'' <small>Homolle ex Arènes</small>
* ''Tsiangia'' <small>H.H.Hsue & P.T.Li</small>
* ''Versteegia'' <small>[[Theodoric Valeton|Valeton]]</small>
}}
'''ပုဏ္ဏရိက် '''/ '''ၜုန္နရိက်'''({{Lang-en|Ixora}}) ဝွံ ဒှ် တၞံပကဴမွဲတုဲ နယၟုဓမ္မတာ မကော်ခဴစ ပကဴတၞိင်၊ ပ္ဍဲ လိက်တြေံ ဂွံဆဵုကေတ် ၜုန္နရိက်၊ မလုပ်လၟိဟ် ဗဳဇ Rubiaceae ရ၊၊ ပုဏ္ဏရိက်ဝွံ ဒှ် တၞံမတိုန် ပ္ဍဲ ဒေသဂမ္တဴတုဲ ဒှ် တၞံသၚေက်တွဵု မွဲဂကူ၊ သီုဖအိုတ် နွံ ၜိုတ် ၅၆၂ ဂကူ၊၊ မွဲဂကူ ကုမွဲဂကူ အသာ်ပကဴ ဟွံတုပ် ရေင်သကအ်ရ၊၊<ref name="WCSP">"The World Checklist of Rubiaceae". Retrieved 16 November 2017.</ref> တမ်မူလ ပုဏ္ဏရိက်ဝွံ ကၠုင် နူ ဒေသဂမ္တဴ ကေုာံ သာပ်ဒေသဂမ္တဴ အလုံမွဲဂၠးတိတုဲ ဒၞာဲမဂွံဆဵုကေတ် ဂကူနာနာ ဂၠိုင်င်ဂှ် ဒှ် ဒေသဂမ္တဴအာရှရ၊၊ ပ္ဍဲဒၞာဲသာပ်ဒေသဂမ္တဴ ပ္ဍဲ သဟရးအမေရိကာန် တွဵုရးဖလဝ်ရေဒါတအ်လေဝ် တိုန်ဒၟံင်ကီုရ၊၊ ညးတအ် ကော်စ''West Indian Jasmine'' (မၠဵုအိန္ဒိယပလိုတ်)၊၊ ပကဴဝွံ ယၟု နွံဂၠိုင်ကွေဟ်ရ၊၊
==ယၟုဂမၠိုင်==
ယၟုပကဴဝွံ ပါဲနူ ဗတ် အင်္ဂလိက် မကော် အာဲဇြောရာ (Ixora) တုဲ ယၟုမပ္တံ ''viruchi'', ''rangan'', ''kheme'', ''ponna'', ''chann tanea'', ''techi'', ''pan'', ''siantan'', ''jarum-jarum/jejarum'', ''jungle flame'', ''jungle geranium'',''cruz de Malta'' တအ်လေဝ် ကော်ကီုရ၊၊ ပကဴဝွံ ဗတ်ဘာသာဗၟာမ္ဂး ပုဏ္ဏရိပ် မြဴသာ်ဝွံ ကော် ကြပ်တုပ်ဒၟံင် ကုမန်ကီုရ၊၊ ယၟုဘာသာမန် ပုဏ္ဏရိက် ဝွံ ဒုင်သဇိုင် ကုယၟုတၞဟ်ဟ် ဗွဲတၟေင်ယၟု ''ponna''တုဲ ရိက် ဂှ် ကၠုင်နူ ယၟုသံသကြိုတ် ရက္တက (raktaka) ရက္တတ (raktata) ၜါဂှ် ဗဂပ်တုဲ ဒှ်အာ ပုဏ္ဏရိက် ရ၊၊ "ပုဏ္ဏ" နကဵုဘာသာပါဠိဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် "ပေင်" ၜုန္န အတိုင်လိက်တြေံဂှ်လေဝ် ကၠုင် နူ အဓိပ္ပါယ် ပုဏ္ဏ ဟွံသေင်မ္ဂး ဗီုသံသကြိုတ် အဓိပ္ပါယ် "မပေင်" ကီုရ၊၊ "ရက္တက" ဗီုသံသကြိုတ်ဂှ် ဂွံ အဓိပ္ပါယ် "ဗကေတ်၊ အသာ်ဆီ"၊၊ <ref> [https://www.wisdomlib.org Wisdom Library] [https://www.wisdomlib.org/definition/raktaka Raktaka; 1 Definition(s)] </ref>ဟိုတ်နူ ဍောင်ဍောတ်တ်ဂမၠိုင် မကောံပေင်ဒၟံင် မနွံ အသာ်ဆီတုဲ ကဵုလဝ်ယၟု "ပုဏ္ဏရိက်" ဒှ် မာန်ရ၊၊ ပ္ဍဲ သံသကြိုတ်လေဝ် ယၟုပကဴဝွံ ဂွံဆဵုကေတ် နာနာ မပ္တံ ကုဗန္ဓုဇိဝက (bandhujivaka) ဗန္ဓုက( bandhuka) ဗိန္ဒုက (binduka) ပရလဳ (parali) ပရန္တိ (paranti)၊ ပထလဳ (pathalee) ရက္တက (raktaka) ရက္တတ (raktata) ရ၊၊
==ဗီုရုပ်ဂမၠိုင်==
<gallery>
Pentas Star Flower.JPG|''[[Ixora coccinea]]''
Ixora Pavetta W2 IMG 7065.jpg|''[[Ixora pavetta]]''
Ixora pavetta near Hyderabad W IMG 7687.jpg|''[[Ixora pavetta]]''
Ixora_at_Dhaka,_Bangladesh.JPG|''[[Ixora pavetta]]''
Ixora coccinea.jpg|''[[Ixora coccinea]]''
Ixora coccinea - flame of the woods -dwarf red- - desc-flowerhead.jpg|''[[Ixora coccinea]]''
Samta -Tagar folwers in a house's garden.JPG|''[[Ixora coccinea]]''
Ixora chinensis - flower view 02.jpg|''[[Ixora chinensis]]''
Ixora chinensis - flower view 01.jpg|''[[Ixora chinensis]]''
Ixora (pink).JPG|Whitish pink Ixora
Ixora (pink-orange).JPG|Pink orange ixora
Ixora (white).JPG|White Ixora
White Ixora (Kerala).jpg|White Ixora
Ixora seeds (young).jpg|Young Ixora seeds
Ixora seeds (ripe).jpg|Ripe Ixora seeds (red ones)
Mini Ixora red.jpg|Red mini Ixora
Pink mini ixora.jpg|Pink mini ixora
</gallery>
==နိဿဲ==
{{Reflist|30em}}
[[Category:ရုက္ခဗေဒ]]
[[ကဏ္ဍ:ပ္ကဴဂမၠိုၚ်]]
[[Category:ကဏ္ဍအဓိက!]]
[[Category:BEHM]]
{{DEFAULTSORT:ပုဏ္ဏရိက်|တၞံ}}
2ju33kdel056as64xblivdm8jh10uj0
ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Aue Nai
3
1109
53634
50508
2026-04-28T20:06:55Z
MediaWiki message delivery
307
/* You may be an eligible candidate for the U4C election */ ဒကုတ်တၟိ
53634
wikitext
text/x-wiki
{{Talk header}}
{{User info|Aue Nai}}
'''ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Aue Nai''' ဝွံ ဒှ်ဒၞာဲ သွက်ဂွံပတိုန်တင်ဂၞင်၊ သၟာန်ပုစ္ဆာ ကေုာံ ဗိုင်ကဵုကသပ် မဆေင်စပ်ကု ပွမဒါန်လိက်ပရေင်ဂမၠိုင်ရ။ ညးလွပ် "အဲနာဲ" ဝွံ ဒုင်သဇိုင်ကု [[နဲပညာခေတ်တၟိ]] သွက်ဂွံဇၞော်မောဝ်ပတိုန် [[ဘာသာမန်]] ပ္ဍဲ [[၂၁ ဗွဝ်ကၠံ]] ရ။
== မူဝါဒ ပ္ဍဲမုက်လိက်ဓရီုကျာ (Talk Page Policy) ==
သွက်ဂွံသိုပ်ကၠဳဒၟံင် '''အကြာ''' ညးလွပ်ဂမၠိုင် ညံင်ဂွံစှ်ေဗီုစံင် **ဇေတ်ဇေတ်** မ္ဂး:
# '''ပွမစွံမ္ၚုဟ်စိုတ်:''' သုင်စောဲအရေဝ်ဘာသာ မနွံကဵုဂုဏ်စရာဲ ကေုာံ မေတ္တာ။
# '''ပွမစုတ်သင်္ကေတ:''' ဇၟာပ်မချူလိက်တုဲ ဒးစုတ်သင်္ကေတ `[[ညးလွပ်:Aue Nai|Aue Nai]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Aue Nai|ဓရီု]]) ၁၉:၄၈၊ ၅ ဨပြဳ ၂၀၂၆ (+0630)` သွက်ဂွံဗၟံက်ထ္ၜး ယၟုညးလွပ် ကေုာံ အခိင်ကာလ **အလဵုအလဵု**။
# '''သဇိုင်သစ္စ:''' တင်ဂၞင်မသိုပ်ကၠဳဂှ် ဒးဒုင်သဇိုင်ကု [[ယုတ္တိဗေဒ]] ကေုာံ သုတေသန **ဇေတ်ဇေတ်**။
== သွာင်သိုပ်ကၠဳအဓိကဂမၠိုင် (Major Topics) ==
ညးလွပ်တၞဟ်တအ် လုပ်သိုပ်ကၠဳမာန် ပ္ဍဲသွာင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်:
* '''ပွမဒါန်လိက်:''' ပွမပလေဝ်သဒ္ဒါ ကေုာံ ဝေါဟာရမန် ပ္ဍဲလိက်ပရေင် [[သိပ္ပံဗေဒ]]။
* '''နဲကဲပညာ:''' ပွမခၞံဗဒှ် ထာမ်ပလိက် (Templates) ကေုာံ ပွမစီုဇန် [[ခမ်ပျူတာ]] သာပ်ဝဲလ် ဝဳကဳ။
* '''[[ဇာနှိက်]] ဆက်ဆောံ:''' ပွမဖြးဖေအ်ဗဟုသုတ နကဵု [[အေန်တာနေတ်]] သွက်ဂကူမန်။
== သ္ၚဳဂၠေပ် နကဵုမတ်တၠပညာ (Analytical Perspective) ==
နကဵုမတ်တၠပညာ [[ပရေင်ပညာ]] မ္ဂး:
# '''Pedagogical Subversion:''' မုက်လိက်ဓရီုကျာဏအ် ဒှ်ဒၞာဲသုင်စောဲ [[ဂြောဝ် အရေဝ်]] သွက်ဂွံပၠိုဟ်ဗ္ဒန်ထောံ တင်ဂၞင်ဗၠေတ်ဗၠေတ်။
# '''Consensus Logic:''' ဇၟာပ်တင်သန္နိဋ္ဌာန် ဒးဒုင်သဇိုင်ကုပွမပံင်စပ် '''အကြာ''' ညးလွပ်ဂမၠိုင် **ဇေတ်ဇေတ်**။
# '''Digital Identity:''' ပွမဆက်ဆောံ ပ္ဍဲမုက်လိက်ဏအ်ဂှ် ဒှ်ပွမဗၟံက်ထ္ၜး အစောံစရာဲမၞိဟ်မန် ပ္ဍဲခေတ် [[နဲပညာခေတ်တၟိ]]။
== ဆက်ဗှ်ညိ ==
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ညးလွပ်ဂမၠိုင်]]
* [[ဘာသာမန်]]
* [[ယုတ္တိဗေဒ]]
* [[နဲပညာခေတ်တၟိ]]
[[Category:ညးလွပ် ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်]]
[[Category:မုက်လိက်ဓရီုကျာ ညးလွပ်ဂမၠိုင်]]
== You may be an eligible candidate for the U4C election ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Greetings,
The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.
This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.
The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.
In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) ၀၂:၃၆၊ ၂၉ ဨပြဳ ၂၀၂၆ (+0630) </div>
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 -->
1lgfmbb2c05do3fza8znx04pdu0db97
ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Htawmonzel
3
1118
53635
46969
2026-04-28T20:06:55Z
MediaWiki message delivery
307
/* You may be an eligible candidate for the U4C election */ ဒကုတ်တၟိ
53635
wikitext
text/x-wiki
== ဒုင်တၠုင်ဏာနူကဵု[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]][[မန်|ဘာသာမန်]]ဏအ်ရအဴ Htawmonzel! ==
Hello{{Ping|Htawmonzel}}, Please help edit <!-- Template:Welcome --> for Mon language wikipedia, the way to use Wikipedia is not very good, I need you help thank you very much.--[[ညးလွပ်:咽頭べさ|咽頭べさ]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:咽頭べさ|ဓရီု]]) ၁၇:၅၆၊ ၂၀ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၂၁ (+0630)
အဲဂှ် ဒှ်နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ ဇာတိနူကွာန်ကၟာဝက် ပဒတဴ ပ္ဍဲဍုင်ဒိန်မက်ရ။ အဲစချဳဓရာင်ကၠုင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမန် နူဒဒှ် ဘဝလဒပ် နူကဵုဂိတုဂျူလာင်၊ ၂၀၁၈ တုဲ ပါလုပ် ပ္ဍဲမၞိဟ်မချဳဓရာင်ကၠောန် ညံင် ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ဂွံဒှ်ဒတန်မွဲတၠကီုရ။
:ထံက်ဂလာန်ပေၚ်ၚ်ရအဴ။ We appreciate your work and fully support on your effort in Wikipedia. We need you. --[[ညးလွပ်:Monbeeree|Monbeeree]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Monbeeree|ဓရီု]]) ၂၁:၄၇၊ ၂၅ အဝ်ဂေတ် ၂၀၂၀ (+0630)
== နွံပၟိက် ဆန္ဒမာဲ ==
တၞဟ်နဂွံဇမၠိၚ်အာယုက် အခေါၚ်အရာကောပ်ကာဲ [[ညးလွပ်:Aue Nai|Aue Nai]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Aue Nai|ဓရီု]]) ၁၇:၁၇၊ ၃ မာတ် ၂၀၂၀ (+0630) တုဲ နွံပၟိက်ကဵု ပရေၚ်ကဵုဆန္ဒနူညးပါလုပ်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲဝဳကဳမန်တအ်ရ။
သ္ပဂုဏ်တုဲ ကဵုဆန္ဒမာဲညိ။
:ကုညးလွပ်ဗွဲလ္တူတေံဂှ် ထံက်ဂလာန်ပေၚ်ၚ်ရအဴ။ အခေါၚ်ကောပ်ကာဲကာဲ ညးဂှ် နွံပၟိက်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရောၚ်။ We appreciate your work and fully support on your effort in Wikipedia. We need you. --[[ညးလွပ်:Monbeeree|Monbeeree]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Monbeeree|ဓရီု]]) ၂၁:၄၁၊ ၂၅ အဝ်ဂေတ် ၂၀၂၀ (+0630)
== To delete ==
အစ်ကိုရေ [[:ကဏ္ဍ:Delete]] ထဲက စာမျက်နှာတွေက ဖျက်ပစ်ဖို့ လိုတဲ့ စာမျက်နှာတွေပါ။ စစ်ဆေးပြီး ဖျက်ပေးဖို့ တောင်းဆိုပါတယ်။ ကျေးဇူးပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၁:၂၇၊ ၂၃ ဨပြဳ ၂၀၂၀ (+0630)
== to restore Main page history ==
Please move [[မန်ခိုၚ်ဗိုန်]] back to [[မုက်လိက်တမ်]] as there is page history since incubator. You can choose to delete the page [[မုက်လိက်တမ်]] during the move. And also make a protection (edit and/or move) to [[မုက်လိက်တမ်]] after move. Thanks. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၂၂:၁၂၊ ၁၁ နဝ်ဝေမ်ပါ ၂၀၂၀ (+0630)
: Yes, I did it now. Thanks [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]]
== Empty category links ==
Why are you [[Special:Diff/24045|adding empty category links]] to articles? - [[ညးလွပ်:Dcljr|dcljr]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Dcljr|ဓရီု]]) ၂၀:၅၅၊ ၃၀ နဝ်ဝေမ်ပါ ၂၀၂၀ (+0630)
==Request translation==
Hello {{Ping|Htawmonzel}}, The article in this link https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Template%3AMain+page&action=page&filter=&language=mnw help please translate Mon language. I am not good at writing Mon language on my computer. In my computer, Mon language is not 100% consonants. If I write Mon language, I have to go through the phone and rarely write on my computer. Writing Mon language on the computer is not very convenient. I have a problem like this, I need your help, translation of your language I like it. Because of the translation of your language, the spelling is very beautiful and read well. I could translate my own language, but I was worried that the spelling was wrong. I was not very familiar language nation of Burma, I Be a Japanese national, but I intend to help the Mon people 100% for me, writing in Burma is very difficult, but writing in Korean and Japanese and English is not that difficult okay thank you very much I respect you.--[[ညးလွပ်:咽頭べさ|咽頭べさ]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:咽頭べさ|ဓရီု]]) ၁၈:၁၄၊ ၂၅ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၂၁ (+0630)
== Nika Melia ==
Hello {{Ping|Htawmonzel}}, can you translate this page in Mon language? [[:en:Nika Melia|Nika Melia]], thanks--[[ညးလွပ်:ჯეო|ჯეო]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:ჯეო|ဓရီု]]) ၁၉:၄၉၊ ၂၀ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၂၁ (+0630)
== Please persuade the user who believes that the term 'က္ၜံင်ထံက်ကလဵု' is not proper ==
Sorry for writing in English, but please visit [[wikt:ja:トーク:ထံက်က္ၜံၚ်ကၠဵု]] and persuade Mr.<sup>(added: [[ညးလွပ်:エリック・キィ|Eryk Kij]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:エリック・キィ|ဓရီု]]) ၁၆:၁၇၊ ၁၆ ဂျူလာင် ၂၀၂၁ (+0630))</sup> 咽頭べさ who believes that the term က္ၜံင်ထံက်ကလဵု 'to kneel' is not proper. I have noticed that you have used the term at [[အခိုက်အလိုက် ရမ္သာၚ်မန်#၂။ ပိုဒ်ကြိယာမၞုံကုလက်သန်ကၟက် ( -် ) မဒှ် အက္ခဝ်(ဇ)]]. --[[ညးလွပ်:エリック・キィ|Eryk Kij]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:エリック・キィ|ဓရီု]]) ၁၃:၀၉၊ ၁၄ ဂျူလာင် ၂၀၂၁ (+0630)
:::မ္ၚဵုရအဴနာဲ{{Ping|Htawmonzel}}ဝေါဟာ'''ထံက်က္ၜံၚ်ကၠဵု ဟွံသေင်မဂ္ဂး ထံက်က္ၜံၚ်ကဵုကၠဵု'''ဂှ်နာဲ[[ညးလွပ်:エリック・キィ|အဳရိကေဝ်ကဳ]]တံညးချူလဵုဝေါဟာ'''က္ၜံင်ထံက်ကလဵု'''နဲကဲညးချူဗၠောတ်မံင်ကီုလေဝ်ညးဟွံတီကလေင်လဲထ္ၜးကဵုညးဘာသာအင်္ဂလိက်ညိတင်ဂုဏ်ရ။ [နာဲ 咽頭べさ ဂှ်ချူဏံပ္ဋဲ ၁၈:၀၈၊ ၁၄ ဂျူလာင် ၂၀၂၁ (+0630) ရ။]
::: Dear [[ညးလွပ်:エリック・キィ]] Sorry to reply you late! To kneel in Mon ထံက်က္ၜံင် or ထံက်ကလဵု. I don't think the word come from ထံက်က္ၜံင်ကဵုကၠဵု (To kneel to (a) dog) ကလဵု here doesn't mean "dog". It means to bow, to bend. --[[ညးလွပ်:Htawmonzel|Htawmonzel]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Htawmonzel|ဓရီု]]) ၁၄:၀၁၊ ၁၆ ဂျူလာင် ၂၀၂၁ (+0630)
:::: @Htawmonzel Thank you very much. So do you think that as for 'to kneel' in Mon, the terms ထံက်က္ၜံင် and ထံက်ကလဵု are proper and က္ၜံင်ထံက်ကလဵု is not? --[[ညးလွပ်:エリック・キィ|Eryk Kij]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:エリック・キィ|ဓရီု]]) ၁၄:၃၀၊ ၁၆ ဂျူလာင် ၂၀၂၁ (+0630)
::::: Yes, it is. --[[ညးလွပ်:Htawmonzel|Htawmonzel]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Htawmonzel|ဓရီု]]) ၁၄:၅၃၊ ၁၆ ဂျူလာင် ၂၀၂၁ (+0630)
:::::: တင်ဂုဏ်ရအဴ။ --[[ညးလွပ်:エリック・キィ|Eryk Kij]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:エリック・キィ|ဓရီု]]) ၁၆:၁၇၊ ၁၆ ဂျူလာင် ၂၀၂၁ (+0630)
==[[သာန်ဝေန်]]==
:::မ္ၚဵုရအဴနာဲ{{Ping|Htawmonzel}}မုလိက်[[သာန်ဝေန်]]ဏအ်ကလေင်ချူကၠာဲကဵုဗီုအင်္ဂလိက်ဂွံဟာအစာ အဲနွံပၟိက်သွက်ဂွံသုင်စောဲဝဳကဳပဳဒဳယာအင်္ဂလိက် အဲလေဝ်လေပ်မံင်လိက်အင်္ဂလိက်ရ ဆ္ဂးအဲနွံပၟိက်လိက်အစာချူလဝ်တင်ဂုဏ်ရ။--[[User:咽頭べさ|Music writer Dr.Intobesa]] ([[User talk:咽頭べさ|talk]]) ၀၂:၂၉၊ ၁၀ သေပ်တေမ်ပါ ၂၀၂၁ (+0630)
::: ယွံ၊ လၟုဟ် အဲကလိဂွံ တင်ဂၞင် နူကောန်ဝုတ်ညးတုဲ၊ ချူတုဲတှ်ေ ကၠာဲရံင် ဗီုအင်္ဂလိက်ရောင်။ --[[ညးလွပ်:Htawmonzel|Htawmonzel]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Htawmonzel|ဓရီု]]) ၂၁:၃၀၊ ၁၀ သေပ်တေမ်ပါ ၂၀၂၁ (+0630)
==[[ဍုင်ရးဗၟာ]]==
Helloနာဲ{{Ping|Htawmonzel}},I urgently need your help, please check this [[ဍုင်ရးဗၟာ]] page as soon as possible, I'm very sorry I could not solve these problems because I am not an administrator, if I applied as an Admin to solve these problems, would you accept? please answer my question, thanks.--[[User:咽頭べさ|Music writer Dr.Intobesa]] ([[User talk:咽頭べさ|talk]]) ၀၈:၀၉၊ ၁၂ အံက်တဝ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)
: Dear [[User:咽頭べさ|Dr.Intobesa]], I am agreed with [[User:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] that the page [[ဍုင်ရးဗၟာ]] is not met the relevant criteria for content of Mon wikipedia. There are only some copies from English version without any translation to Mon. Even the content "ဍုင်ရးဗၟာ" doesn't correct. Of cause we need a content of "Myanmar/Union of Myanmar" in Mon Wikipedia. --[[ညးလွပ်:Htawmonzel|Htawmonzel]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Htawmonzel|ဓရီု]]) ၁၃:၀၂၊ ၁၂ အံက်တဝ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)
:Dear Dr.Intobesa, I am agreed with Ninjastrikers that the page ဍုင်ရးဗၟာ is not met the relevant criteria for content of Mon wikipedia. There are only some copies from English version without any translation to Mon. Even the content "ဍုင်ရးဗၟာ" doesn't correct. Of cause we need a content of "Myanmar/Union of Myanmar" in Mon Wikipedia. [[ညးလွပ်:Htawmonzel|Htawmonzel]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Htawmonzel|ဓရီု]]) ၁၃:၀၄၊ ၁၂ အံက်တဝ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)
::I think it would be best to translate and edit the [[ဍုင်ရးဗၟာ]] page for the Mon language without deleting it, I am too busy developing a new Pa'O, S'gaw Karen, Rwan Wikipedia language, so I do not have time to translate for Mon Wikipedia, currently, there are various problems with Mon Wikipedia, so I would like to help protect Mon Wikipedia, thanks. [[User:咽頭べさ|Music writer Dr.Intobesa]] ([[User talk:咽頭べさ|talk]]) ၁၃:၃၁၊ ၁၂ အံက်တဝ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)
== Translation request for gadgets ==
Hi bro! I am installing some [[တၟေင်:သွက်ဂွံရုဲစှ်ဂမၠိုင်#mw-prefsection-gadgets|useful gadgets]] to this wiki and there are some strings to be translated to Mon language. Therefore, may I kindly request to translate the following required messages to Mon. Thank you.
* အချို့သော မြေပုံများကဲ့သို့တွင် မြင်ကွင်း အပြောင်းအလဲ ရွေးချယ်စရာအဖြစ် ခလုတ်များ ပြသပေးသည် ([[မဳဒဳယာဝဳကဳ:Gadget-switcher]])
* HotCat ကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် စာမျက်နှာတစ်ခုတွင် ကဏ္ဍများအား လွယ်ကူစွာ ပေါင်းထည့်/ဖယ်ရှား/ပြောင်းလဲ နိုင်သည်။[နမူနာ] ([[မဳဒဳယာဝဳကဳ:Gadget-HotCat]])
* အားလုံး ပြသရန် ([[မဳဒဳယာဝဳကဳ:Gadget-switcher.js]])
<pre>
HotCat.messages.cat_removed = '[[Category:$1]]ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်';
HotCat.messages.template_removed = '{{[[Category:$1]]}}ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်';
HotCat.messages.cat_added = '[[Category:$1]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်';
HotCat.messages.cat_keychange = '[[Category:$1]]အတွက် အက္ခရာစဉ် : "$2"'; // $2 is the new key'
HotCat.messages.cat_notFound = 'Category "$1" အမည်ဖြင့် မရှိပါ';
HotCat.messages.cat_exists = 'Category "$1" သည် ရှိနှင့်ပြီး ဖြစ်၍ မပေါင်းထည့်ပါ';
HotCat.messages.cat_resolved = '(redirect [[Category:$1]] resolved)';
HotCat.messages.uncat_removed = '{{uncategorized}}တမ်းပလိတ်ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်';
HotCat.messages.prefix = '[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ ';
HotCat.messages.using = "";
HotCat.messages.separator = '၊ ';
HotCat.messages.multi_change = '$1 ကဏ္ဍများ';
HotCat.messages.commit = 'သိမ်းရန်';
HotCat.messages.ok = 'OK';
HotCat.messages.cancel = 'မလုပ်တော့ပါ';
HotCat.messages.multi_error = 'ဆာဗာမှ စာသားများကို ရယူ၍ မရနိုင်ပါ။ ထို့ကြောင့် သင်၏ ကဏ္ဍပြောင်းလဲချက်များကို '
+'သိမ်းဆည်းခြင်း မပြုလုပ်နိုင်ပါ။ အဆင်မပြေဖြစ်ရခြင်းအတွက် တောင်းပန်ပါသည်။';
HotCat.engine_names.searchindex = 'အက္ခရာစဉ် ရှာဖွေရန်';
HotCat.engine_names.pagelist = 'စာမျက်နှာ စာရင်း';
HotCat.engine_names.combined = 'ပေါင်းစပ်ရှာဖွေရန်';
HotCat.engine_names.subcat = 'ကဏ္ဍခွဲများ';
HotCat.engine_names.parentcat = 'ပင်မ ကဏ္ဍများ';
HotCat.tooltips.change = 'ပြောင်းလဲရန်';
HotCat.tooltips.remove = 'ဖယ်ရှားရန်';
HotCat.tooltips.add = 'ကဏ္ဍသစ် ပေါင်းထည့်ရန်';
HotCat.tooltips.restore = 'ပြောင်းလဲမှုများ နောက်ပြန်ပြင်ရန်';
HotCat.tooltips.undo = 'ပြောင်းလဲမှုများ နောက်ပြန်ပြင်ရန်';
HotCat.tooltips.down = 'ပြောင်းလဲနိုင်ရန် ဖွင့်ပြီး ကဏ္ဍခွဲများ ပြသရန်';
HotCat.tooltips.up = 'ပြောင်းလဲနိုင်ရန် ဖွင့်ပြီး ပင်မကဏ္ဍများ ပြသရန်';
HotCat.multi_tooltip = 'ကဏ္ဍများ တစ်ခုမက ထည့်သွင်းရန်';
</pre>
Thank you! [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၆:၁၆၊ ၃ ဒဳဇြေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)
:Dear [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup>
:I can't make any change in the မဳဒဳယာဝဳကဳ:Gadget-switcher.js. Please do it for me. အားလုံး ပြသရန် = သွက်ဂွံထ္ၜးကဵု သီုဖအိုတ်
:* သွက်ဂွံထ္ၜးကဵု သီုဖအိုတ် ([[မဳဒဳယာဝဳကဳ:Gadget-switcher.js]])
:++++
:HotCat.messages.cat_removed = '[[Category:$1]]ဂှ် ပါဲတးလဝ်ရ';
: HotCat.messages.template_removed = '{{[[Category:$1]]}}ဂှ် ပါဲတးလဝ်ရ';
: HotCat.messages.cat_added = '[[Category:$1]]ဂှ် ပံင်စုတ်လဝ်ရ';
: HotCat.messages.cat_keychange = 'သွက်[[Category:$1]]ဂှ် လၟေင်အက္ခရ : "$2"'; // $2 is the new key'
: HotCat.messages.cat_notFound = 'နကဵုယၟု Category "$1"ဂှ် ဟွံမဲရ';
: HotCat.messages.cat_exists = 'Category "$1" ဂှ် နွံဒၟံင်တုဲတုဲရတုဲ ဟွံပံင်စုတ်ရ';
: HotCat.messages.cat_resolved = '(ကလေင်ပညုင် [[Category:$1]] ကလေင်သွဟ်လဝ်)';
: HotCat.messages.uncat_removed = '{{uncategorized}}ထာမ်ပလိက်ဂှ် ပါဲတးလဝ်ရ';
: HotCat.messages.prefix = '[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ဂှ် စကာမ္ဂး ';
: HotCat.messages.using = "";
: HotCat.messages.separator = '၊ ';
: HotCat.messages.multi_change = '$1 ဂမၠိုင်';
: HotCat.messages.commit = 'ဂိုင်ဒေပ်';
: HotCat.messages.ok = 'OK';
: HotCat.messages.cancel = 'ဟွံကၠောန်ရ';
: HotCat.messages.multi_error = 'နူကဵု သာပါဂှ် လိက်တအ်ဂှ် ကလိဂွံ ဟွံမာန်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကဏ္ဍတင်အပြံင်အလှာဲမၞးတအ်ဂှ်'
:+'မဂိုင်ဒေပ်ဂှ် ကၠောန်ဟွံဂွံရ။ ဟိုတ်မဟွံသၟးအစောမ်ဂှ် သၠးအခေါင်ညိ။';
:HotCat.engine_names.searchindex = 'မဂၠာဲ နကဵုလၟေင်အက္ခရ';
: HotCat.engine_names.pagelist = 'စရင် မုက်လိက်';
: HotCat.engine_names.combined = 'မဂၠာဲ မပံင်စုတ်';
: HotCat.engine_names.subcat = 'ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင်';
: HotCat.engine_names.parentcat = 'ကဏ္ဍတမ်ဂမၠိုင်';
: HotCat.tooltips.change = 'သွက်ဂွံပြံင်လှာဲ';
: HotCat.tooltips.remove = 'သွက်ဂွံပါဲတး';
: HotCat.tooltips.add = 'သွက်ဂွံ ပံင်စုတ်ကဏ္ဍတၟိ';
: HotCat.tooltips.restore = 'သွက်ဂွံကလေင်ပလေဝ် အပြံင်အလှာဲဂမၠိုင်';
: HotCat.tooltips.undo = 'သွက်ဂွံကလေင်ပလေဝ် အပြံင်အလှာဲဂမၠိုင်';
: HotCat.tooltips.down = 'သွက်ဂွံပြံင်လှာဲမာန်ဂှ် ပံက်တုဲ ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် ထ္ၜးကဵုညိ';
: HotCat.tooltips.up = 'သွက်ဂွံပြံင်လှာဲမာန်ဂှ် ပံက်တုဲ ကဏ္ဍတမ်ဂမၠိုင် ထ္ၜးကဵုညိ';
: HotCat.multi_tooltip = 'ကဏ္ဍဂမၠိုင် မကမွဲပြကာ ပံင်စုတ်ညိ';
:Best regards
:--[[ညးလွပ်:Htawmonzel|Htawmonzel]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Htawmonzel|ဓရီု]]) ၂၃:၂၉၊ ၃ ဒဳဇြေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630) [[ညးလွပ်:Htawmonzel|Htawmonzel]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Htawmonzel|ဓရီု]]) ၂၃:၃၁၊ ၃ ဒဳဇြေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)
Dear [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup>
I can't make any change in the မဳဒဳယာဝဳကဳ:Gadget-switcher.js. Please do it for me. အားလုံး ပြသရန် = သွက်ဂွံထ္ၜးကဵု သီုဖအိုတ်
* သွက်ဂွံထ္ၜးကဵု သီုဖအိုတ် ([[မဳဒဳယာဝဳကဳ:Gadget-switcher.js]])
++++
HotCat.messages.cat_removed = '[[Category:$1]]ဂှ် ပါဲတးလဝ်ရ';
HotCat.messages.template_removed = '{{[[Category:$1]]}}ဂှ် ပါဲတးလဝ်ရ';
HotCat.messages.cat_added = '[[Category:$1]]ဂှ် ပံင်စုတ်လဝ်ရ';
HotCat.messages.cat_keychange = 'သွက်[[Category:$1]]ဂှ် လၟေင်အက္ခရ : "$2"'; // $2 is the new key'
HotCat.messages.cat_notFound = 'နကဵုယၟု Category "$1"ဂှ် ဟွံမဲရ';
HotCat.messages.cat_exists = 'Category "$1" ဂှ် နွံဒၟံင်တုဲတုဲရတုဲ ဟွံပံင်စုတ်ရ';
HotCat.messages.cat_resolved = '(ကလေင်ပညုင် [[Category:$1]] ကလေင်သွဟ်လဝ်)';
HotCat.messages.uncat_removed = '{{uncategorized}}ထာမ်ပလိက်ဂှ် ပါဲတးလဝ်ရ';
HotCat.messages.prefix = '[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ဂှ် စကာမ္ဂး ';
HotCat.messages.using = "";
HotCat.messages.separator = '၊ ';
HotCat.messages.multi_change = '$1 ဂမၠိုင်';
HotCat.messages.commit = 'ဂိုင်ဒေပ်';
HotCat.messages.ok = 'OK';
HotCat.messages.cancel = 'ဟွံကၠောန်ရ';
HotCat.messages.multi_error = 'နူကဵု သာပါဂှ် လိက်တအ်ဂှ် ကလိဂွံ ဟွံမာန်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကဏ္ဍတင်အပြံင်အလှာဲမၞးတအ်ဂှ်'
+'မဂိုင်ဒေပ်ဂှ် ကၠောန်ဟွံဂွံရ။ ဟိုတ်မဟွံသၟးအစောမ်ဂှ် သၠးအခေါင်ညိ။';
HotCat.engine_names.searchindex = 'မဂၠာဲ နကဵုလၟေင်အက္ခရ';
HotCat.engine_names.pagelist = 'စရင် မုက်လိက်';
HotCat.engine_names.combined = 'မဂၠာဲ မပံင်စုတ်';
HotCat.engine_names.subcat = 'ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင်';
HotCat.engine_names.parentcat = 'ကဏ္ဍတမ်ဂမၠိုင်';
HotCat.tooltips.change = 'သွက်ဂွံပြံင်လှာဲ';
HotCat.tooltips.remove = 'သွက်ဂွံပါဲတး';
HotCat.tooltips.add = 'သွက်ဂွံ ပံင်စုတ်ကဏ္ဍတၟိ';
HotCat.tooltips.restore = 'သွက်ဂွံကလေင်ပလေဝ် အပြံင်အလှာဲဂမၠိုင်';
HotCat.tooltips.undo = 'သွက်ဂွံကလေင်ပလေဝ် အပြံင်အလှာဲဂမၠိုင်';
HotCat.tooltips.down = 'သွက်ဂွံပြံင်လှာဲမာန်ဂှ် ပံက်တုဲ ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် ထ္ၜးကဵုညိ';
HotCat.tooltips.up = 'သွက်ဂွံပြံင်လှာဲမာန်ဂှ် ပံက်တုဲ ကဏ္ဍတမ်ဂမၠိုင် ထ္ၜးကဵုညိ';
HotCat.multi_tooltip = 'ကဏ္ဍဂမၠိုင် မကမွဲပြကာ ပံင်စုတ်ညိ';
Best regards
--[[ညးလွပ်:Htawmonzel|Htawmonzel]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Htawmonzel|ဓရီု]]) ၂၃:၂၉၊ ၃ ဒဳဇြေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)
:All done. Thank you! [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၂၃:၄၅၊ ၃ ဒဳဇြေမ်ဗါ ၂၀၂၁ (+0630)
== How we will see unregistered users ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin=content/>
Hi!
You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki.
When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed.
Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help.
If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]].
We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January.
Thank you.
/[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]<section end=content/>
</div>
၀၀:၄၈၊ ၅ ဇာန်နဝါရဳ ၂၀၂၂ (+0630)
<!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(5)&oldid=22532651 -->
== Greeting from Wikimedia Language Diversity Hub ==
Good day Htawmonzel,
Sorry to write this to you in English.
This is iyumu from [[m:Wikimedia Language Diversity Hub|Wikimedia Language Diversity Hub]]. We are currently planning to have interviews with people from different language communities and espcially, we will focus on small/indigenous language communities. Based on the interview, we'd like to understand and to see how we can help with the development of the local communities in many other ways.
And Mon communitiy is one of the first group of small language communities that we'd like to reach out to. If you're interested in helping us to participate the interview or if you know some other members from your communities (it will be great if we can have 5~15 interviwees), please let me know. You can just tag me here, or talk to me on [[m:user:iyumu|my meta page]]. Thank you!
[[ညးလွပ်:Iyumu|Iyumu]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Iyumu|ဓရီု]]) ၀၈:၀၉၊ ၁၆ ဂျောန် ၂၀၂၂ (+0630)
:Dear Wikimedia Language Diversity Hub, @[[ညးလွပ်:Iyumu|Iyumu]]
:Yes, you can interview me about Mon Wikipedia and Mon Wiktionary.
:I am living in Denmark and it is best for me on weekend.
:I will also ask in our community who are working for Mon Wikipedia about they want to participate in the interview.
:@[[ညးလွပ်:Htawmonzel|Htawmonzel]] [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/83.90.174.143|83.90.174.143]] ၀၁:၀၆၊ ၁၇ ဂျောန် ၂၀၂၂ (+0630)
::Good day,
::Thank you! We can keep in touch here or are you convenient with messages via email? Before the interview, basically, we would like to know how many people you know that can participate in the interview. Also, can you help with the translation of the interview questions (English to Mon) or do you know someone who can help with this. Also we'd like to look for someone who can help with the transcription and the translation of the interview content. We do have some budget from the Wikimedia Language Diversity Hub. All this work is for that we hope all the participants from your community can feel easy and do the interview in Mon language. Please keep me updated when you have anything new. Have a good day! [[ညးလွပ်:Iyumu|Iyumu]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Iyumu|ဓရီု]]) ၁၂:၂၀၊ ၁၇ ဂျောန် ၂၀၂၂ (+0630)
:::Dear @[[ညးလွပ်:Iyumu|Iyumu]] I have problem to log in with my account Htawmonzel in Wiki. Because my authenticator didn't generate the correct codes. I have sent Requesting 2FA removal. I hope the problem will be solved soon. So we can keep in touch with messages via email. My email is htawmonzel@gmail.com
:::I can help to translate the interview questions from English to Mon. You can send the questions to my email.
:::There are six persons (including me) who want to participate the interview. [[တၟေင်:တင်မခၞံဗဒှ်ဂမၠိုင်/83.90.174.143|83.90.174.143]] ၁၄:၄၉၊ ၁၉ ဂျောန် ၂၀၂၂ (+0630)
:::: Good day @[[ညးလွပ်:Htawmonzel|Htawmonzel]], I've sent you an email about the interview. Please let me know if you've received email. And if there's any question about the interview, feel free to get back to me here or via email. We're looking forward to hear from you later. And we can arrange for a meeting before the interview to discuss about how we work on it if needed. Thank you. [[ညးလွပ်:Iyumu|Iyumu]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Iyumu|ဓရီု]]) ၀၈:၂၂၊ ၂၃ ဂျောန် ၂၀၂၂ (+0630)
:::::Now the Interview Guide is translated. It sent to your email and you can also get in google docs. Sorry to be late! It was diffacult to find time to do it. Yes, we can arrange for meeting and interview. [[ညးလွပ်:Htawmonzel|Htawmonzel]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Htawmonzel|ဓရီု]]) ၁၄:၁၀၊ ၂ ဂျူလာင် ၂၀၂၂ (+0630)
== Invitation to Rejoin the [https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:Translation_task_force Healthcare Translation Task Force] ==
[[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|right|frameless|125px]]
You have been a [https://mdwiki.toolforge.org/prior/index.php medical translators within Wikipedia]. We have recently relaunched our efforts and invite you to [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php join the new process]. Let me know if you have questions. Best [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 12:34, 2 August 2023 (UTC)
<!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_translators/1&oldid=25451563 -->
== Fallback language ==
Hi!
Please see the discussion here: https://translatewiki.net/wiki/Support#Request_change_the_language_name_for_mnw
What do you think about the proposed changes?
# Changing ဘာသာ မန် to ဘာသာမန်.
# Changing င် to ၚ်.
# Changing the language of untranslated user interface messages from Burmese to English.
Thanks! [[ညးလွပ်:Amire80|အမီရ် ဧ အဟရုနိ]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Amire80|ဓရီု]]) ၁၁:၁၆၊ ၁၀ ဇာန်နဝါရဳ ၂၀၂၄ (+0630)
:Hi [[ညးလွပ်:Amire80|အမီရ် ဧ အဟရုနိ]],
:I've shared my perspective in the discussion regarding the proposed changes for the language name and the alteration from င် to ၚ်. I support the idea of changing the language name to ဘာသာမန်, but I disagree with changing င် to ၚ်.
:As for the suggestion to change the language of untranslated user interface messages from Burmese to English, I believe it's crucial to consider the primary users of Mon Wikipedia. It seems unlikely that Thai Mon people from Thailand constitute the majority of our users. Instead, we may have Mon migrant workers from Burma working in Thailand as our primary users. Most of them likely have a better understanding of Burmese than English. Therefore, I suggest maintaining the use of Burmese for untranslated user interface messages, as it may be more beneficial for our user community.
:Best regards,
:Bee Htaw Monzel [[ညးလွပ်:Htawmonzel|Htawmonzel]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Htawmonzel|ဓရီု]]) ၁၃:၄၀၊ ၁၅ ဇာန်နဝါရဳ ၂၀၂၄ (+0630)
::OK. Can you please also write it at https://translatewiki.net/wiki/Portal_talk:Mnw , especially the last point? [[ညးလွပ်:Amire80|အမီရ် ဧ အဟရုနိ]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Amire80|ဓရီု]]) ၀၄:၁၇၊ ၁၇ ဇာန်နဝါရဳ ၂၀၂၄ (+0630)
== Deletion request ==
Hi bro! Could you please take care of the pages deletion requests at the [[:ကဏ္ဍ:Delete]]? Thank you. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၀:၀၀၊ ၂၇ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၄ (+0630)
:Thank you for your message. I would be happy to assist, but I’m not entirely sure how to handle deletion requests. Could you kindly guide me through the steps, or let me know where I can find the necessary instructions to address the requests? Your help is greatly appreciated! [[ညးလွပ်:Htawmonzel|Htawmonzel]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Htawmonzel|ဓရီု]]) ၁၅:၅၅၊ ၂၈ သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၂၄ (+0630)
::There are two ways to delete a page. First, go to [[Special:DeletePage]]. Enter the page name you want to delete and press "go to page". You'll see some box to choose or enter the reason of deletion. Choose or enter the reason and press "delete the page" (in red color). Second, go to the page you want to delete. At the top of the page, there are tabs naming Edit, History, Delete, Move, and Protect. Choose "Delete" and you'll reach to the page to delete. If you don't see any tabs on the top, try left or right sidebar depending on the theme you used. Cheer! [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၀:၄၄၊ ၄ အံက်တဝ်ဗါ ၂၀၂၄ (+0630)
:::Hi, [[:ကဏ္ဍ:Delete]] still looks full. Can we assist you? [[ညးလွပ်:TenWhile6|TenWhile6]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:TenWhile6|ဓရီု]]) ၁၆:၀၅၊ ၂၅ အံက်တဝ်ဗါ ၂၀၂၄ (+0630)
== Notice of expiration of your sysop right ==
<div dir="ltr">Hi, as part of [[:m:Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission "sysop" (မၞိဟ်ပကင်ရင်ဂမၠိုင်) will expire on 2025-01-13 13:55:21. Please renew this right if you would like to continue using it. <i>In other languages: [[:m:Global reminder bot/Messages/default|click here]]</i> [[ညးလွပ်:Leaderbot|Leaderbot]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Leaderbot|ဓရီု]]) ၀၂:၁၁၊ ၇ ဇာန်နဝါရဳ ၂၀၂၅ (+0630)</div>
==မအာတ်မိက်နကဵုညးလွပ်သီုဖ္အိုတ်သွက်ဂွံမၚ်မွဲလိက်ပတ်မန်==
ကာလချူလိက်မန်မ္ဂးလ္ပကွက် "ရ" နကဵုခ္ဍံက်လိက် "္ရ" ညိအဴ။ ယဝ်ရဆက်ချူအာအတိုၚ်တဏအ်တှ်ေသ္ကဵုအခိုက်ချူလိက်ဘာသာမန်ပိုဲမလီုလာ်အာမာန်ရောၚ်။ ဥပမာ ကာလချူ (မ္ၚဵု) ကွက် "ရ" တှ်ေရမျာၚ် (မ ၚေ) ဟွံတိတ်ရ၊ တိတ်ဆၜိုတ်ရမျာၚ် (မ ရေ) ဟေၚ်ရ၊ ဟိုတ်နူ ကွက်လဝ် "္ၚ" ဟွံသေၚ်တုဲမတိတ်အာရ (ရ) ဟေၚ်ရ။ ကာလချူ (လ္ၚတ်) ကွက် "ရ" တှ်ေတိတ်ရမျာၚ် (လ ၚတ်) ဟွံတိတ်ရ၊ တိတ်ဆၜိုတ်ရမျာၚ် (လ ရတ်) ဟေၚ်ရ။ စွံသတိညိအဴ၊ ကၠောမန်ပိုဲ။ ယဝ်ရနွံပၟိက်တၚ်ဂလာန်သၟာန်မ္ဂး နကဵုအကံက် [[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:咽頭べさ|Dr.Intobesa]] ဂှ်သၟာန်ကေတ်မာန်ရအဴ၊ တၚ်ဂုန်ဗွဲမလောန်နကဵုမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရအဴ။
* စရၚ်မိက်လိက် ကွက် "္ရ" တုဲချူလဝ်: [[ကမ္မတဳ သိုင်ခၞံ ဘာကောန်ဂကူမန် (ကွာန်လှာ)]]၊ [[ကမ်နိရာဲ]]၊ [[ကလော်မန်ဂမၠိုၚ်]]၊ [[ကအ်ကျာ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်ကအ်ကျာ်]]၊ [[ကျာ်ဗတာၚ်၊ ကၠအ်သတ်၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်မုဟ်ဍုၚ်]]၊ [[ကျာ်မနုဟဝ်၊ လိက်တၟအ်]]၊ [[ကျာ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်မုဟ်နာင်]]၊ [[ခၞိင်ဖရင်နံင် ဍုင်ဗဂေါ]]၊ [[ဂကောံစဳပျးဖောအ်ဗြေဝ်မဟာဇန်]]၊ [[ဂလာန်အာစာပဏ္ဍိတ]]၊ [[ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ကအ်ဗိန် ဘာဇၞော်]]၊ [[ဂျိဂှ်ၚိုတ်လဝ် ထဝ်ဂှ်ကလာတ်ပတိတ်]]၊ [[ဂွံအခိၚ်ကဵု ကေတ်အခိၚ်]]၊ [[ဂွံအခိၚ်ကဵုကေတ်အခိၚ်]]၊ [[စၟတ်သမ္တီဒဴပၞာန်ဗၟာဒက်လဝ်ကျာ်ပိကေုာံဝၚ်ဗၟာဂစိုတ်မန်]]၊ [[တက္ကသိုလ်အပါ]]၊ [[တံင်ပိုအ်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်]]၊ [[တၠဂုဏ်အ္စာအာနန္ဒ]]၊ [[ထဝ်မန် (ဥက္ကဋ္ဌဇၞော် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ)]]၊ [[ဒ္ဂေတ်ဝတ်]]၊ [[ဓါတ်ပံင်ကောံ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ဍုင်လ္ဂုင်]]၊ [[ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် သၞာံ ၂၀၂၀တအ်]]၊ [[ပရေံဂှ်ထေၚ်ခိုဟ် ညးသပ္ပရိုဟ်ဂှ်ထေၚ်ဗၠေတ်]]၊ [[ပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန်]]၊ [[ပလိုတ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်ကြေဝ်ဏာ]]၊ [[ပါန်သာ၊ နာဲ]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိစူဠဝဝ် သကုတ်−၁)]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိစူဠဝဝ် သကုတ်−၂)]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိပါဲစိုတ် သကုတ်−၁)]]၊ [[ပိဋကတ်ဘာသာမန် (ပါဠိမဟာဝဂ် သကုတ်−၂)]]၊ [[ပြကိုဟ်စရာဲဗုဒ္ဓဘာသာ ကၞပ်(၁)]]၊ [[ပြကိုဟ်စရာဲဗုဒ္ဓဘာသာ ကၞပ်(၂)]]၊ [[ဗညာအံင် (သကိုပ်ဂဳတ)]]၊ [[ဗော်ညဳသၟဟ်မန်]]၊ [[ဗော်ဍုင်မန်တၟိ]]၊ [[ဗော်သင်ပံက်ဗ္တောန် လိက်တၟအ်မန်]]၊ [[ဘဝဗၠာဲ]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် ကွာန်ခလံက်ခပြု]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် ကွာန်ဝါဂၠံင်]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် တန်ဒေါဝ် တံၚ်ပိုအ်]]၊ [[ဘာကောန်ဂကူမန် ပွိုင်တိုက်ဝင်ဒုန်]]၊ [[မဟောဟ်သဓ၊ဇာတ်]]၊ [[မာံဝိုတ်တိုန်ဘာ]]၊ [[မေန်နဲသိုဝ်]]၊ [[မ္လစ်သာ၊ လိက်တၟအ်]]၊ [[ယှိုဲသဳခုင်၊ လိက်တၟအ်]]၊ [[လိက်ခၞိင် ကျာ်ယှိုဲသဳခုင်]]၊ [[လောကသိဒ္ဓိ]]၊ [[လျးသာသနာ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်ဝါခရူ]]၊ [[လွဳအံင်၊ နာဲ]]၊ [[ဝင်ဓါတ်ကျာ်မုဟ်တဴ]]၊ [[ဝါဗ္ၚကၠံသွဝ် မုက်ဍောတ်မတ်သဝ်]]၊ [[ဝဳရ၊တၠဂုဏ်]]၊ [[သင်ကၠံ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်သင်ကၠံ]]၊ [[သဗ္ဗညု၊ ကျာ်စေတဳ]]၊ [[သိပ္ပံပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်]]၊ [[သိယဵု၊ ကျာ်စေတဳ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်ထဝ်]]၊ [[သုတကဵု ဂျဵုကာ]]၊ [[သၞေဟ်ဗဒဝ် ကွာန်တြေံ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်]]၊ [[ဟံသာကဵုနန်ထဝ်]]၊ [[အခိုက်ကၞာသၟာဒွက် ဗီုစိုပ်ကၠုၚ်ဌာန်ဒူရာ]]၊ [[အာရှ]]
:ဆေၚ်စပ်ကဵုမုက်လိက်တဏအ်သီုဖ္အိုတ်ပိုဲတံပလေဝ်ပလေတ်တုဲယျ၊ လက္ကရဴတှ်ေနကဵုညးလွပ်တံသီုဖ္အိုတ်လ္ပဆက်ချူ ကွက် "ရ" (္ရ) အိုတ်ညိအဴ။ သွက်ဂွံမၚ်မွဲထိၚ်ဒက်အာဲကၟာဲလိက်ပတ်မန်၊ ဒုၚ်ဂုန်အာတ်မိက်ဏာနကဵုညးလွပ်တံသီုဖ္အိုတ်ရအဴ။ (သတိ။ ။ပိုဲတံဒုၚ်ဂုန်အာတ်မိက်လဝ်ကီုလေဝ်ဟွံသ္ပဂရုဆက်ကၠောန်သ္ပဒၟံၚ်သာ်တဏအ်ရတှ်ေ၊ သွက်ဂွံစဵုဒၞာထိၚ်ဒက်လိက်ပတ်မန်နကဵုညးမသ္ပပွဗၠေတ်ဒးတၟာတ်အကံက်ရောၚ်။ ပရေၚ်အဲဂွိၚ်ဒၟံၚ်ကဵုလိက်ပတ်မန်ဂှ်လေဝ်သ္ပကရုဏာတုဲကၠိုဟ်စိုတ်ကဵုညိအဴ)။--[[ညးလွပ်:Intobesa.bot|Intobesa.bot]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Intobesa.bot|ဓရီု]]) ၁၀:၁၈၊ ၂၀ ဂျူလာင် ၂၀၂၅ (+0630)
:ပ္ဍဲ ဒၞာဲမနိဿဲ |quote= ဂှ် အာပလေဝ်ထောအ် ဟွံဂွံ။ ဒၞာဲဂှ် ဒှ် သက်သဳသာဓက လိက်ဂှ် ကေတ်နူလဵုရောရောင်။ ညး ချူလဝ် နကု ္ရ လေဝ် ဇကု အာဗက်လှာဲထောအ် ္ၚ ဟွံဂွံပုဟ်။ အာပလေဝ်ဗီုဏအ်ဂှ် ဒှ် မၞိဟ် မပလီုသက်သဳဝင်။ တီဒၟံင် ဆၜိုတ် လိက်ဗၠေတ်ဒးသၟး ဟွံဂွံ။ သၞောတ်ဝ် ဗီုမရပ်စပ် သက်သဳဝင်လေဝ် ဒးတီလဝ်ကီု။ ဝဳကဳပဳဒဳယာကီု ဝတ်ရှေန်နရဳကီုဂှ် ဒှ် ဒၞာဲမဝေင်ဇိ မဝေင်ဗေါတ် ဟွံသေင်။ [[ညးလွပ်:Htawmonzel|Htawmonzel]] ([[ညးလွပ် ဓရီုကျာ:Htawmonzel|ဓရီု]]) ၁၅:၄၀၊ ၂၈ အဝ်ဂေတ် ၂၀၂၅ (+0630)
== You may be an eligible candidate for the U4C election ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Greetings,
The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.
This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.
The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.
In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) ၀၂:၃၆၊ ၂၉ ဨပြဳ ၂၀၂၆ (+0630) </div>
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 -->
26rrsf5vkzgds8j3jkbpvqnfa1s9zly
ကဏ္ဍ:Pages using ISBN magic links
14
1550
53683
13379
2026-04-29T00:50:51Z
Aue Nai
24
53683
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် လိက်ပရေင် မစကာလဝ် လေန် အစာမ် ISBN ဂမၠိုင်}}
__HIDDENCAT__
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံစုတ်လဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ မုက်လိက်ဂမၠိုင် မစကာလဝ် သၞောတ် လေန် အစာမ် (Magic links) သွက် စၟတ်သမ္တီ လိက်အုပ် [[ISBN]] ဗွဲတိုက်ရိုက် ရ။
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ် ကဏ္ဍ မထိင်ဒဝ် ကေုာံ ဗက်လ္ၚတ် (Tracking category) မွဲ တုဲ၊ သၞောတ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ အလဵုအလဵု စုတ်ကဵုလဝ် ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက်တအ်ဏအ် ရ။ သွက် ညးမပလေဝ်ဒါန်တအ် ဂွံလောဲသွာ ပ္ဍဲအရာ မဗက်ဂၠာဲ ကေုာံ ကလေင်ပြံင်လှာဲ စကာ ထာမ်ပလိက် သွက် ISBN ညံင်ဂွံ စှ်ေကဵု သၞောတ်သၞောဝ် ခေတ်တၟိ ရ။
[[ကဏ္ဍ:ကဏ္ဍ ထိင်ဒဝ်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ကောပ်ကာဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]
4d3bloy2ac1obn79na5uhkfjfienvzx
ကဏ္ဍ:Coordinates not on Wikidata
14
1866
53672
15341
2026-04-29T00:36:24Z
Aue Nai
24
53672
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် လိက်ပရေင် မဟွံမွဲ ကု တင်ဂၞင် ဒတန်ဒၞာဲ ပ္ဍဲ ဝဳကဳဒေတာ}}
__HIDDENCAT__
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံစုတ်လဝ် လိက်ပရေင်ဂမၠိုင် မနွံကဵု တင်ဂၞင် ဒတန်ဒၞာဲ (Coordinates) ပ္ဍဲမုက်လိက်၊ ဆဂး တင်ဂၞင်တအ်ဂှ် ဟွံဂွံ စုတ်လဝ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဟွံဆက်စၠောံလဝ် ကု မုက်လိက် ဝဳကဳဒေတာ ([[Wikidata]]) ဏီ ရ။
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ် ကဏ္ဍ မထိင်ဒဝ် ကေုာံ ဗက်လ္ၚတ် (Maintenance tracking category) မွဲ တုဲ၊ သွက် ညးမပလေဝ်ဒါန်တအ် ဂွံလောဲသွာ ပ္ဍဲအရာ မဗက်ဂၠာဲ စၟတ်သမ္တီ လိက်ပရေင် ကေုာံ ညံင်ဂွံ ကလေင်ဗပေင်စုတ် တင်ဂၞင် ဒတန်ဒၞာဲ ပ္ဍဲ ဝဳကဳဒေတာ ရ။
[[ကဏ္ဍ:ကဏ္ဍ ထိင်ဒဝ်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ဝဳကဳဒေတာ]]
[[ကဏ္ဍ:ဒတန်ဒၞာဲဂမၠိုင်]]
62xqdmhpu6iifbgev7koevfjug87mry
ကဏ္ဍ:Delete
14
2140
53675
17959
2026-04-29T00:42:04Z
Aue Nai
24
53675
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် မုက်လိက် မဒးဒုင် ဇိုတ်ပလီုဂမၠိုင်}}
__HIDDENCAT__
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံစုတ်လဝ် မုက်လိက်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ဝှာင်ဂမၠိုင် မဒးဒုင် စၟတ်သမ္တီလဝ် သွက်ဂွံ '''ဇိုတ်ပလီု''' (Delete) နူကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာ ရ။
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ် ကဏ္ဍ မအောပ်ဗ္ဒာဲလဝ် (Hidden category) မွဲ တုဲ၊ သွက် ညးကောပ်ကာဲ (Administrators) တအ် ဂွံလောဲသွာ ပ္ဍဲအရာ မစိစောတ် ကေုာံ ဇိုတ်ပလီု မုက်လိက်တအ် အတိုင် သၞောဝ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ရ။
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ကောပ်ကာဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]
[[ကဏ္ဍ:ကဏ္ဍ ထိင်ဒဝ်ဂမၠိုင်]]
0lv24yanqx7ve8ukedm4lojkbeygq56
ကဏ္ဍ:All country data templates
14
2571
53668
20139
2026-04-29T00:31:53Z
Aue Nai
24
53668
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Former Country
|native_name = ဟံသာဝတီ ပဲခူး တိုင်းပြည်
|conventional_long_name = Kingdom of Hanthawaddy Pegu
|common_name = '''Hanthawaddy Kingdom'''
|continent = အာရှတိုက်
|region = အရှေ့တောင်အာရှ
|country = မြန်မာနိုင်ငံ
|era =
|status = Kingdom<br>Vassal state of Sukhothai Kingdom (1293–1330), under Toungoo Dynasty rule (1539–1550)
|event_start = မင်းနေပြည်တော် တည်ထောင်ခြင်း
|year_start = ၁၂၈၇
|date_start = ၄ ဧပြီ
|event_end = ပဲခူး ဒုတိယအကြိမ် ကျဆုံးခြင်း
|year_end = ၁၅၅၂
|date_end = ၁၂ မတ်
|event1 = [[သောက္ကတဲ]]၏ လက်အောက်ခံ
|date_event1 = ၁၂၉၃-၁၃၃၀
|event2 = [[အင်းဝ-ဟံသာဝတီ အနှစ်လေးဆယ်စစ်|အနှစ်လေးဆယ်စစ်]]
|date_event2 = ၁၃၈၅-၁၄၂၄
|event3 = ရွှေခေတ်
|date_event3 = ၁၄၂၆-၁၅၃၄
|event4 = [[တောင်ငူ–ဟံသာဝတီ စစ် (၁၅၃၄–၁၅၄၁)|ပဲခူး ပထမအကြိမ် ကျဆုံးခြင်း]]
|date_event4 = ၁၅၃၄-၁၅၃၉
|p1 = ပုဂံခေတ်
|s1 = တောင်ငူခေတ်
|flag_s1 =
|image_flag = အလံမန်2020.png
|flag =
|flag_type = ဟံသာဝတီအလံတော်
|image_coat =
|image_map = Rajadhiratking.jpeg
|image_map_caption = ဟံသာဝတီပြည် {{circa}} 1450
|symbol =
|symbol_type =
|capital = [[မုတ္တမမြို့]] (၁၂၈၇-၁၃၆၃) <br/> [[ဒုန်ဝန်းမြို့]] (၁၃၆၃-၁၃၆၉) <br/> [[ပဲခူးမြို့]] (၁၃၆၉-၁၅၃၉၊ ၁၅၅၀-၁၅၅၂)
|common_languages = [[မွန်ဘာသာစကား|မွန်]]
|religion = [[ထေရဝါရ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
|government_type = သက်ဦးဆံပိုင်စနစ်
|leader1 = [[ဝါရီရူးမင်း]]
|year_leader1 = ၁၂၈၇-၁၃၀၇
|leader2 = [[ရာဇာဓိရာဇ်]]
|year_leader2 = ၁၃၈၄-၁၄၂၁
|leader3 = [[ရှင်စောပု]]
|year_leader3 = ၁၄၅၁-၁၄၇၁
|leader4 = [[ဓမ္မစေတီ]]
|year_leader4 = ၁၄၇၁-၁၄၉၂
|leader5 = [[သုရှင်တကာရွတ်ပိ]]
|year_leader5 = ၁၅၂၆-၁၅၃၉
|currency =
|legislature =
}}
{{မြန်မာ့သမိုင်း}}
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် ထာမ်ပလိက် တင်ဂၞင် ဍုင် သီုဖအိုတ်}}
__HIDDENCAT__
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံစုတ်လဝ် '''ထာမ်ပလိက် တင်ဂၞင် ဍုင်''' (Country data templates) သီုဖအိုတ် မစကာလဝ် သွက် သၞောတ် ထာမ်ပလိက် အလာံဂမၠိုင် ရ။
ထာမ်ပလိက် တအ်ဏအ်ဝွံ ဒှ် ထာမ်ပလိက် သဇိုင် သွက်ဂွံ ထိင်ဒဝ် ကေုာံ ပတိတ်ကဵု ဗီုရုပ်အလာံ ကေုာံ ယၟုဍုင် ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက်ဂမၠိုင် ရ။
[[ကဏ္ဍ:ထာမ်ပလိက် အလာံဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ထာမ်ပလိက် တင်ဂၞင် ဍုင်ဂမၠိုင်|*]]
4zu1dyqn97e43t7hl5sktsgaavr5mwd
ကဏ္ဍ:ဇာတ်ဇၞော်စှ်
14
2599
53714
20636
2026-04-29T02:49:36Z
Aue Nai
24
53714
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု ဇာတ်ဇၞော်စှ် ပ္ဍဲ လိက်ပတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ}}
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက်၊ ဝေါဟာရ ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''ဇာတ်ဇၞော်စှ်''' (Mahanipata Jataka / The Ten Great Birth Stories) မဒှ် ဇာတ်တော်စှ်ဇာတ် လက္ကရဴအိုတ် ကိုပ်ကၠာ ဟွံက္တဵုဒှ် ကျာ်တြဲဂေါတမ ရ။
'''ဇာတ်ဇၞော်စှ်''' ({{lang-en|Mahanipata Jataka}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ဝင်ဘဝအတိက် ကျာ်တြဲဂေါတမ စှ်ဘဝ လက္ကရဴအိုတ်တုဲ၊ ဇာတ်မွဲမွဲမ္ဂး ဍိုက်ပေင်ကဵု ပရေင်ဆမၠီု ပါရမဳ (၁၀) သာ် ရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက်ပတ်၊ အနုသုခုမ၊ ကေုာံ ယေန်သၞာင် ဗုဒ္ဓဘာသာမ္ဂး ဇာတ်ဇၞော်စှ်ဝွံ ဒှ်အရာ မၞုံကဵု ၚုဟ်မး ကဆံင်သၠုင်အိုတ် ကေုာံ မၞိဟ်တီဂၠိုင်အိုတ် ရ။
== ဇာတ် အဓိက မပါလုပ် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် (The Ten Great Jatakas) ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ဇာတ်ဇၞော် သီု (၁၀) မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -
# '''[[တေမဳယဇာတ်]] (Temiya Jataka):''' ဇာတ် မထ္ၜးကဵု ပရေင်ဍိုက်ပေင် နေက္ခမ္မပါရမဳ (ပွမထောအ်ကၠေအ် ကာမဂုဏ်)။
# '''[[ဇနက္ကဇာတ်]] (Mahajanaka Jataka):''' ဇာတ် မထ္ၜးကဵု ပရေင်ဍိုက်ပေင် ဝဳရိယပါရမဳ (ပွမနွံကဵု လွဳပရာ ဟွံယှောတ်စှ်ေ)။
# '''[[သုဝဏ္ဏသာမဇာတ်]] (Sama Jataka):''' ဇာတ် မထ္ၜးကဵု ပရေင်ဍိုက်ပေင် မေတ္တာပါရမဳ (ပွမဆာန်ကၟိန် လတူ သတ်တအ်)။
# '''[[နေမိဇာတ်]] (Nimi Jataka):''' ဇာတ် မထ္ၜးကဵု ပရေင်ဍိုက်ပေင် အဓိဋ္ဌာနပါရမဳ (ပွမစွံ သန္နိဋ္ဌာန် ခိုင်ကၠိုက်)။
# '''[[မဟောသဓဇာတ်]] (Mahosadha Jataka):''' ဇာတ် မထ္ၜးကဵု ပရေင်ဍိုက်ပေင် ပညာပါရမဳ (ပွမနွံကဵု ဉာဏ်ပညာ)။
# '''[[ဘူရိဒတ္တဇာတ်]] (Bhuridatta Jataka):''' ဇာတ် မထ္ၜးကဵု ပရေင်ဍိုက်ပေင် သဳလပါရမဳ (ပွမမင်မွဲ သဳလ)။
# '''[[စန္ဒကုမာရဇာတ်]] (Candakumara Jataka):''' ဇာတ် မထ္ၜးကဵု ပရေင်ဍိုက်ပေင် ခန္တဳပါရမဳ (ပွမအေင်ဒုင်)။
# '''[[နာရဒဇာတ်]] (Narada Jataka):''' ဇာတ် မထ္ၜးကဵု ပရေင်ဍိုက်ပေင် ဥပေက္ခာပါရမဳ (ပွမစွံစိုတ် လဒေါဝ်)။
# '''[[ဝိဓုရဇာတ်]] (Vidhura Jataka):''' ဇာတ် မထ္ၜးကဵု ပရေင်ဍိုက်ပေင် သစ္စပါရမဳ (ပွမဟီုအရေဝ် ဍာံစၟတ်)။
# '''[[ဝေဿန္တရဇာတ်]] (Vessantara Jataka):''' ဇာတ် မထ္ၜးကဵု ပရေင်ဍိုက်ပေင် ဒါနပါရမဳ (ပွမကဵုဒါန်)။ မဒှ်ဇာတ် လက္ကရဴအိုတ်တုဲ ဒယှ်တှ်အိုတ်ရ။
== ကဏ္ဍအပ္ဍဲဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ပါ်ခြာလဝ် ကဏ္ဍအပ္ဍဲ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ညံင်ဂွံလောဲသွာ ကုညးမလ္ၚတ်တအ်ရ -
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဇာတ် ၅၅၀ ဂမၠိုင်]]''' (Jataka tales)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဝေဿန္တရဇာတ်]]''' (Vessantara Jataka)
* '''[[:ကဏ္ဍ:လိက်ပတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ]]''' (Buddhist literature)
== နိဿဲ ==
* Cowell, E. B. (Ed.). (1895). ''The Jātaka or Stories of the Buddha's Former Births''. Cambridge University Press.
* Mahanipata Jataka, [[Wikipedia]].
[[ကဏ္ဍ:ဇာတ်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[ကဏ္ဍ:လိက်ပတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
o9jhsr5adzbmez3ephzg7qta3fwm75p
ကဏ္ဍ:ဂကောံသင်မန်ဂမၠိုင်
14
2666
53706
21016
2026-04-29T02:08:15Z
Aue Nai
24
53706
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု ဂကောံသင်၊ ဂိုဏ်သင် ကေုာံ ဂကောံပရေင်သာသနာ ဂကူမန်}}
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက်၊ ဝေါဟာရ ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''ဂကောံသင်မန်ဂမၠိုင်''' (Mon Sangha Organizations) မဒှ် ဂကောံလဒက်ပ္တန် ခမဳသင်မန်တအ် သွက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ်ပ္တိုန် ပရေင်သာသနာ၊ ပရိယတ္တိ ကေုာံ ယေန်သၞာင်လိက်ပတ် ဂကူမန် ရ။
'''ဂကောံသင်မန်''' ({{lang-en|Mon Sangha / Mon Buddhist Monk Associations}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ဂကောံ မပကောံလဝ် ခမဳသင်၊ ကျာ်ဇၞော်အစာ ကေုာံ တၠပညာသာသနာ ဂကူမန်တအ် ရ။ ဂကောံတအ်ဏအ်ဝွံ နွံတာလျိုင် အဓိက သွက်ဂွံ မင်မွဲ သာသနာကျာ် ကေုာံ သွက်ဂွံ ပံက်ဗ္တောန် လိက်ပတ်မန်၊ ဓမ္မစက်၊ ကေုာံ လိက်ပရိယတ္တိ နကဵု ဘာသာမန် ရ။ ဂိုဏ်သင် မဇၞော်အိုတ် ကေုာံ ဂကောံမဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဒေသရးမန်ဂှ် ဒှ် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ တုဲ ခမဳသင်မန် ဗွဲမဂၠိုင် ပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံဏအ် ရ။
== ပရူပရာ အဓိက မပါလုပ် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာ အဓိက မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -
* '''[[ရာမညနိကာယ]] (Ramanna Nikaya):''' ဂိုဏ်သင်ဗုဒ္ဓဘာသာ မဇၞော်အိုတ် ကေုာံ အဓိကအိုတ် သွက် ခမဳသင် ဂကူမန်။
* '''[[ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ အလုံဒေသရးမန်]] (Ramanya Dhammacariya Association):''' ဂကောံသင် မကောပ်ကာဲ ကေုာံ ပကောံပကေဝ် သွက် ပရေင်ပညာ ပရိယတ္တိ ကေုာံ သဘင်သွဟ်လိက် နကဵု ဘာသာမန်။
* '''[[ဂကောံသင်သၟတ်မန်]] (Mon Youth Monk Association):''' ဂကောံ ခမဳသင်သၟတ်တအ် မပံင်ကောံတုဲ ချဳဒရာင်ဒၟံင် သွက် ပရေင်မၞိဟ်၊ ပရေင်ယေန်သၞာင် ကေုာံ ပရေင်ပညာ ဂကူမန်။
* '''[[ဘာလကျာ်မန်ဂမၠိုင်]] (Mon Monasteries):''' ဗဟဵုဌာန သွက်ဂွံ ကၠောန်သ္ပ ပရေင်သာသနာ ကေုာံ ပရေင်လိက်ပတ်မန်။
== ကဏ္ဍအပ္ဍဲဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ပါ်ခြာလဝ် ကဏ္ဍအပ္ဍဲ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ညံင်ဂွံလောဲသွာ ကုညးမလ္ၚတ်တအ်ရ -
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဂိုဏ်သင်မန်ဂမၠိုင်]]''' (Mon monastic orders)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ကျာ်ဇၞော်မန်ဂမၠိုင်]]''' (Prominent Mon monks)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ပရေင်ပညာ ဗုဒ္ဓဘာသာ မန်]]''' (Mon Buddhist education)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ် ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်]]''' (Monasteries in Mon State)
== နိဿဲ ==
* South, A. (2003). ''Mon Nationalism and Civil War in Burma: The Golden Sheldrake''. Routledge.
* Ramanna Nikaya, [[Wikipedia]].
[[ကဏ္ဍ:ဂကောံမန်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[ကဏ္ဍ:သင်ဂမၠိုင်]]
65xv5aib5vrmstxq9ii0b9r9u25o4kz
ကၠိက်
0
2925
53594
23086
2026-04-28T14:38:17Z
Aue Nai
24
53594
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|သတ္တဝါ မမံင်တှ် မလွဳလွတ် သွက်ဂွံ စဖျုန်}}
{| class="infobox" style="width: 25em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" | ကၠိက်<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal;">Pig / Swine</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''ဂကောံ တိရစ္ဆာန်:''' || သတ္တဝါ မမံင်တှ် (Mammal)
|-
| '''ယၟု သိပ္ပံ:''' || ''Sus domesticus''
|-
| '''တမ်မူလ:''' || ကၠိက်ဂြိုပ် (Wild boar)
|-
| '''စၞအာဟာရ:''' || စ သီုဖျုန် သီုသၞေဝ် (Omnivore)
|-
| '''လျိုင်:''' || ၅၀ - ၃၅၀ ကဳလဝ်ဂလာမ်
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''ကၠိက်''' ({{lang-en|Pig / Swine}}) ဝွံ ဒှ် သတ္တဝါ မမံင်တှ် (Mammal) မွဲတုဲ ပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု ဂကောံ သုဲဒဳ (Suidae) ရ။ ကၠိက်တအ်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် မလေပ် လွဳလွတ် သွက်ဂွံ စဖျုန် တုဲ၊ ဍေံတအ်ဂှ် ပြံင်လှာဲ ကတဵုဒှ် ကၠုင် နူကဵု ကၠိက်ဂြိုပ် (Wild boar) နူကဵု ခေတ်တမၠာ တေအ် ရ။ ကၠိက် ဝွံ ဒှ် တိရစ္ဆာန် မစ အီစၞ နာနာသာ် (Omnivore) တုဲ နွံကဵု ဉာဏ်ပညာ မသၠုင်ပြဲ မွဲ ကီု ရ။
== လက္ခဏာ သဘာဝ ကေုာံ ဇဳဝဗေဒ (Characteristics and Biology) ==
ကၠိက်တအ်ဝွံ နွံကဵု လက္ခဏာ ဇဳဝဗေဒ မတၟေင် နူကဵု သတ္တဝါ တၞဟ်တအ် နာနာသာ် ရ-
* '''အာရီု မုဟ် (Sense of Smell):''' ကၠိက်တအ် နွံကဵု အာရီု မုဟ် မခိုဟ် ဗွဲမလောန် တုဲ၊ ပ္ဍဲကဵု ဍုင်လ္ၚဵုမ္ဂး စကာ ကၠိက် သွက်ဂွံ ဂၠာဲ စၞစ ကေုာံ တၞးဆု မနွံ ၚုဟ်မး (ဥပမာ - မှို Truffles) ပ္ဍဲကဵု ဂြိုပ် ရ။
* '''ဉာဏ်ပညာ (Intelligence):''' နကဵု သုတေသန သိပ္ပံ မ္ဂး ကၠိက် ဝွံ ဒှ် တိရစ္ဆာန် မနွံကဵု ဉာဏ်ပညာ သၠုင်အိုတ် မွဲ ပ္ဍဲကဵု စရင် တိရစ္ဆာန် ဂမၠိုင် တုဲ ဍေံတအ် သမ္တီ ဒၞာဲဒတန် ကေုာံ ဂကောံ မၞိဟ် မာန် ရ။
* '''စၞအာဟာရ (Diet):''' ဍေံတအ် ဝွံ ဒှ် သတ္တဝါ (Omnivores) တုဲ စ သၞေဝ်၊ ရိုဟ်ဆု၊ သတ်ဆု၊ ကေုာံ ဖျုန် တအ် ဂွံ သီုဖအိုတ် ရ။
* '''ပရေင်ဆီုမတ် (Hygiene):''' ၜိုန်ရ မၞိဟ်တအ် ထေင်ကေတ် ကၠိက်ဂှ် ကၠိခဍက် မံင် ကီုလေဝ်၊ ပ္ဍဲ သဘာဝ ဍာံဍာံ မ္ဂး ဍေံတအ် ဒှ် တိရစ္ဆာန် မအးဇ္ၚး မွဲ ရ။ ဟိုတ်နူ ဍေံတအ် ဟွံမွဲ ကု ကသော် ဓါတ်တိုတ် (Sweat glands) တုဲ၊ သွက်ဂွံ ဖျေံ ဓါတ်ဂမ္တဴ ဇကုဂှ် ဍေံတအ် ဒးလူး လေပ် လတူ ဍာ် ဟွံသေင်မ္ဂး အကြာ ခရိုတ် တအ် ရ။
== ဝင် ပရေင်လွဳလွတ် (History of Domestication) ==
ကၠိက်တအ်ဝွံ စကတဵုဒှ် ပရေင်လွဳလွတ် ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲကဵု ဒေသ အာရှ လပါ်ပလိုတ် ကေုာံ ဍုင်ကြုက် နူကဵု လောန်ကၠုင် သၞာံ ၜိုတ် ၉,၀၀၀ စဵုကဵု ၁၀,၀၀၀ သၞာံ တေအ် ရ။ နူဂှ် မွဲကဆံင် ပြးဇးအာ အလုံမွဲ ဂၠးတိ ရ။ ပ္ဍဲကဵု ခေတ်လၟုဟ် မ္ဂး ဍုင်ကြုက် ဝွံ ဒှ် ဍုင် မလွဳလွတ် ကၠိက် ကေုာံ ပတိတ် ဖျုန်ကၠိက် ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ ရ။
== အခန်ကဏ္ဍ ပ္ဍဲ ယေန်သၞာင် (Cultural Significance) ==
* '''ပရေင်စၞစ:''' ဖျုန်ကၠိက် ဝွံ ဒှ် ဖျုန် မၞိဟ်စဂၠိုင်အိုတ် လတူ ဂၠးတိ ရ။ ပ္ဍဲကဵု ဂကူမန် ကေုာံ ဍုင်အာရှတအ် မ္ဂး ဖျုန်ကၠိက် ဝွံ ပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု ကဏ္ဍ စၞစ အဓိက မွဲ ရ။
* '''ပရေင်သာသနာ:''' ပ္ဍဲကဵု သာသနာ အေတ်သလာမ် (Islam) ကေုာံ သာသနာ ဂျူ (Judaism) တအ် မ္ဂး၊ စ ဖျုန်ကၠိက် ဂှ် ဒှ် အရာ မဒစဵုဒစး ကု သၞောတ်ဝ် သာသနာ ညးတအ် (Haram / Treif) ရ။
* '''သင်္ကေတ:''' ပ္ဍဲကဵု သၞောတ်ဝ် ရာသဳ ဍုင်ကြုက် မ္ဂး၊ "သၞာံကၠိက်" ဝွံ ဒှ် သင်္ကေတ မစၞောန်ထ္ၜးကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မပြေပြံင် ကေုာံ ပရေင်တန်တဴ မသိုက်သၠိင် ရ။
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[တိရစ္ဆာန်]] (Animal)
* [[ဖျုန်ကၠိက်]] (Pork)
* [[ကၠိက်ဂြိုပ်]] (Wild boar)
</div>
{{DEFAULTSORT:ကၠိက်}}
[[ကဏ္ဍ:တိရစ္ဆာန်]]
[[ကဏ္ဍ:သတ္တဝါ မမံင်တှ်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်တဵုလွဳ]]
a2rnxnpdkuazo2aw44yaduooqwb7ok1
53595
53594
2026-04-28T14:38:40Z
Aue Nai
24
53595
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|သတ္တဝါ မမံင်တှ် မလွဳလွတ် သွက်ဂွံ စဖျုန်}}
{| class="infobox" style="width: 25em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" | ကၠိက်<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal;">Pig / Swine</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''ဂကောံ တိရစ္ဆာန်:''' || သတ္တဝါ မမံင်တှ် (Mammal)
|-
| '''ယၟု သိပ္ပံ:''' || ''Sus domesticus''
|-
| '''တမ်မူလ:''' || ကၠိက်ဂြိုပ် (Wild boar)
|-
| '''စၞအာဟာရ:''' || စ သီုဖျုန် သီုသၞေဝ် (Omnivore)
|-
| '''လျိုင်:''' || ၅၀ - ၃၅၀ ကဳလဝ်ဂလာမ်
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''ကၠိက်''' ({{lang-en|Pig / Swine}}) ဝွံ ဒှ် သတ္တဝါ မမဴတှ် (Mammal) မွဲတုဲ ပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု ဂကောံ သုဲဒဳ (Suidae) ရ။ ကၠိက်တအ်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် မလေပ် လွဳလွတ် သွက်ဂွံ စဖျုန် တုဲ၊ ဍေံတအ်ဂှ် ပြံင်လှာဲ ကတဵုဒှ် ကၠုင် နူကဵု ကၠိက်ဂြိုပ် (Wild boar) နူကဵု ခေတ်တမၠာ တေအ် ရ။ ကၠိက် ဝွံ ဒှ် တိရစ္ဆာန် မစ အီစၞ နာနာသာ် (Omnivore) တုဲ နွံကဵု ဉာဏ်ပညာ မသၠုင်ပြဲ မွဲ ကီု ရ။
== လက္ခဏာ သဘာဝ ကေုာံ ဇဳဝဗေဒ (Characteristics and Biology) ==
ကၠိက်တအ်ဝွံ နွံကဵု လက္ခဏာ ဇဳဝဗေဒ မတၟေင် နူကဵု သတ္တဝါ တၞဟ်တအ် နာနာသာ် ရ-
* '''အာရီု မုဟ် (Sense of Smell):''' ကၠိက်တအ် နွံကဵု အာရီု မုဟ် မခိုဟ် ဗွဲမလောန် တုဲ၊ ပ္ဍဲကဵု ဍုင်လ္ၚဵုမ္ဂး စကာ ကၠိက် သွက်ဂွံ ဂၠာဲ စၞစ ကေုာံ တၞးဆု မနွံ ၚုဟ်မး (ဥပမာ - မှို Truffles) ပ္ဍဲကဵု ဂြိုပ် ရ။
* '''ဉာဏ်ပညာ (Intelligence):''' နကဵု သုတေသန သိပ္ပံ မ္ဂး ကၠိက် ဝွံ ဒှ် တိရစ္ဆာန် မနွံကဵု ဉာဏ်ပညာ သၠုင်အိုတ် မွဲ ပ္ဍဲကဵု စရင် တိရစ္ဆာန် ဂမၠိုင် တုဲ ဍေံတအ် သမ္တီ ဒၞာဲဒတန် ကေုာံ ဂကောံ မၞိဟ် မာန် ရ။
* '''စၞအာဟာရ (Diet):''' ဍေံတအ် ဝွံ ဒှ် သတ္တဝါ (Omnivores) တုဲ စ သၞေဝ်၊ ရိုဟ်ဆု၊ သတ်ဆု၊ ကေုာံ ဖျုန် တအ် ဂွံ သီုဖအိုတ် ရ။
* '''ပရေင်ဆီုမတ် (Hygiene):''' ၜိုန်ရ မၞိဟ်တအ် ထေင်ကေတ် ကၠိက်ဂှ် ကၠိခဍက် မံင် ကီုလေဝ်၊ ပ္ဍဲ သဘာဝ ဍာံဍာံ မ္ဂး ဍေံတအ် ဒှ် တိရစ္ဆာန် မအးဇ္ၚး မွဲ ရ။ ဟိုတ်နူ ဍေံတအ် ဟွံမွဲ ကု ကသော် ဓါတ်တိုတ် (Sweat glands) တုဲ၊ သွက်ဂွံ ဖျေံ ဓါတ်ဂမ္တဴ ဇကုဂှ် ဍေံတအ် ဒးလူး လေပ် လတူ ဍာ် ဟွံသေင်မ္ဂး အကြာ ခရိုတ် တအ် ရ။
== ဝင် ပရေင်လွဳလွတ် (History of Domestication) ==
ကၠိက်တအ်ဝွံ စကတဵုဒှ် ပရေင်လွဳလွတ် ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲကဵု ဒေသ အာရှ လပါ်ပလိုတ် ကေုာံ ဍုင်ကြုက် နူကဵု လောန်ကၠုင် သၞာံ ၜိုတ် ၉,၀၀၀ စဵုကဵု ၁၀,၀၀၀ သၞာံ တေအ် ရ။ နူဂှ် မွဲကဆံင် ပြးဇးအာ အလုံမွဲ ဂၠးတိ ရ။ ပ္ဍဲကဵု ခေတ်လၟုဟ် မ္ဂး ဍုင်ကြုက် ဝွံ ဒှ် ဍုင် မလွဳလွတ် ကၠိက် ကေုာံ ပတိတ် ဖျုန်ကၠိက် ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ ရ။
== အခန်ကဏ္ဍ ပ္ဍဲ ယေန်သၞာင် (Cultural Significance) ==
* '''ပရေင်စၞစ:''' ဖျုန်ကၠိက် ဝွံ ဒှ် ဖျုန် မၞိဟ်စဂၠိုင်အိုတ် လတူ ဂၠးတိ ရ။ ပ္ဍဲကဵု ဂကူမန် ကေုာံ ဍုင်အာရှတအ် မ္ဂး ဖျုန်ကၠိက် ဝွံ ပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု ကဏ္ဍ စၞစ အဓိက မွဲ ရ။
* '''ပရေင်သာသနာ:''' ပ္ဍဲကဵု သာသနာ အေတ်သလာမ် (Islam) ကေုာံ သာသနာ ဂျူ (Judaism) တအ် မ္ဂး၊ စ ဖျုန်ကၠိက် ဂှ် ဒှ် အရာ မဒစဵုဒစး ကု သၞောတ်ဝ် သာသနာ ညးတအ် (Haram / Treif) ရ။
* '''သင်္ကေတ:''' ပ္ဍဲကဵု သၞောတ်ဝ် ရာသဳ ဍုင်ကြုက် မ္ဂး၊ "သၞာံကၠိက်" ဝွံ ဒှ် သင်္ကေတ မစၞောန်ထ္ၜးကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မပြေပြံင် ကေုာံ ပရေင်တန်တဴ မသိုက်သၠိင် ရ။
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[တိရစ္ဆာန်]] (Animal)
* [[ဖျုန်ကၠိက်]] (Pork)
* [[ကၠိက်ဂြိုပ်]] (Wild boar)
</div>
{{DEFAULTSORT:ကၠိက်}}
[[ကဏ္ဍ:တိရစ္ဆာန်]]
[[ကဏ္ဍ:သတ္တဝါ မမံင်တှ်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်တဵုလွဳ]]
23i7kobsfa8ahhcchwrouke281kyoo9
ကဏ္ဍ:ကျာ်
14
3007
53699
24065
2026-04-29T01:55:01Z
Aue Nai
24
53699
wikitext
text/x-wiki
လိက်ပရေင် မဆေင်ကဵု ကျာ်စေတဳ ကေုာံ ပဋိမာရုပ်ဂမၠိုင်
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု ကျာ်တြဲ၊ ကျာ်စေတဳ ကေုာံ ဒၞာဲရှ်ေသှ်ေ ပ္ဍဲ ဗုဒ္ဓဘာသာ}}
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက်၊ ဝေါဟာရ ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''ကျာ်''' (Buddha / Pagodas / Stupas) မဒှ် ပရူပရာ ကျာ်တြဲ၊ ကျာ်စေတဳ၊ ပဋိမာရုပ် ကေုာံ ဒၞာဲသွက် ဗုဒ္ဓဘာသာတအ် ဂွံရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ ရ။
ဝေါဟာရမန် မဟီုမ္ဂး '''ကျာ်''' (''Kyaik'') ဝွံ နွံကဵု အဓိပ္ပါယ် ၜါသာ် ဗွဲတမ်ရ။ ပထမဂှ် စၞောန်ထ္ၜးကဵု ကျာ်တြဲ (The Buddha) မဒှ် တၠဳမၞုံကုပိုန် မပ္တန်လဝ် ဗုဒ္ဓဘာသာ ရ။ ဒုတိယဂှ် စၞောန်ထ္ၜးကဵု ကျာ်စေတဳ (Pagoda / Stupa / Temple) မဒှ် အလုံဒက်ပ္တန် သွက်ဂွံ ပူဇဴရှ်ေသှ်ေ ရ။ ပ္ဍဲကဵု ဒေသရာမည ဟွံသေင်မ္ဂး တွဵုရးဍုင်မန်မ္ဂး ဝေါဟာရဏအ် ပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု ယၟုဒေသ၊ ဍုင် ကေုာံ ယၟုစေတဳ ဗွဲမဂၠိုင် ရ (ဥပမာ - ကျာ်ထဝ်၊ ကျာ်ခမဳ၊ ကျာ်မြဟ်)။
== ပရူပရာ အဓိက မပါလုပ် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာ အဓိက မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -
* '''[[ကျာ်တြဲဂေါတမ]] (Gautama Buddha):''' ပရူပရာ တၠဳမၞုံကုပိုန် ကျာ်တြဲ မပ္တန်လဝ် ဗုဒ္ဓဘာသာ။
* '''[[စေတဳ]] (Stupa / Pagoda):''' ဗီုပြင် အလုံဒက်ပ္တန်၊ ဓါတ်၊ ကေုာံ ဝင် စေတဳနာနာ။
* '''[[ကျာ်ထဝ်]] (Kyaiktiyo Pagoda):''' စေတဳဒယှ် မနွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုင်မန်၊ မဒှ် တၟအ်မနွံကဵု ထဝ် မတန်တဴဒၟံင် လတူ ဇိုင်ကုန်ဒဵု။
* '''[[ကျာ်လ္ဂုင်]] (Shwedagon Pagoda):''' စေတဳထဝ် မဇၞော်အိုတ် ကေုာံ ကိစ္စဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ။
* '''[[ပဋိမာရုပ်]] (Buddha images):''' ရုပ်ပါန်တိ ပါန်ခဳ ကေုာံ ရုပ်စုတ် မကၠောန်ပုတ်လဝ် နကဵု ဗီုပြင်ကျာ်တြဲ။
== ကဏ္ဍအပ္ဍဲဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ပါ်ခြာလဝ် ကဏ္ဍအပ္ဍဲ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ညံင်ဂွံလောဲသွာ ကုညးမလ္ၚတ်တအ်ရ -
* '''[[:ကဏ္ဍ:ကျာ်စေတဳဂမၠိုင်]]''' (Pagodas / Stupas)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ကျာ် ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်]]''' (Pagodas in Mon State)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ကျာ် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ]]''' (Pagodas in Myanmar)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ပရူကျာ်တြဲဂမၠိုင်]]''' (Buddha and his teachings)
== နိဿဲ ==
* Harvey, G. E. (1925). ''History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824''. London: Frank Cass & Co. Ltd.
* Pagoda / Stupa, [[Wikipedia]].
[[ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[ကဏ္ဍ:ဒၞာဲရှ်ေသှ်ေဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:အလုံဒက်ပ္တန်]]
1j1479iapg5j8w5tz2dja4gwvsif51w
ကဏ္ဍ:ကွတ်
14
3008
53701
24080
2026-04-29T01:58:58Z
Aue Nai
24
53701
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု ကွတ်နာနာ၊ ကွတ်တဲ ကေုာံ ပညာအနုသုခုမဂမၠိုင်}}
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက်၊ ဝေါဟာရ ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''ကွတ်''' (Arts, Crafts, and Skills) မဒှ် ပညာ၊ အစောံစရာဲ ကေုာံ နဲကဲ မဖန်ဗဒှ် ကၠောန်ပတိတ် နကဵု လညာတ်၊ အစောံကာယ ကေုာံ ပရေင်စိုတ်ဓါတ် ရ။
'''ကွတ်''' ({{lang-en|Art / Skill / Craft}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် အရာမကၠောန်ပတိတ်လဝ် နကဵု လညာတ် ဉာဏ်ပညာ ကေုာံ အစောံစရာဲ ကောန်မၞိဟ်တအ် ရ။ ဍေဟ်ဝွံ ဒှ်အရာ မထ္ၜးကဵု ပရေင်ကျေဝ်ဂေါဝ် (အနုသုခုမ)၊ ပရေင်သုင်စောဲလွပ် (ကွတ်တဲ/ကွတ်စက်) ကေုာံ အခိုက်အလိုက် ယေန်သၞာင် မွဲမွဲ ရ။ ကွတ်ဂှ် ပါ်လဝ် ဗွဲမဂၠိုင် မပ္တံကဵု ကွတ်ပါန်ခဳ၊ ကွတ်ပုတ်ဂၠတ်၊ ကွတ်တဲ ကေုာံ ကွတ်ဇိုင်ကွတ်တဲ နာနာသာ် ရ။
== ပရူပရာ အဓိက မပါလုပ် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာ အဓိက မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -
* '''[[အနုသုခုမ]] (Fine Arts / Performing Arts):''' ကွတ် မဖန်ဗဒှ်လဝ် သွက် ပရေင်ကျေဝ်ဂေါဝ် ကေုာံ ပရေင်စိုတ်ဓါတ် မပ္တံကဵု ဒွက်၊ လှ်ေ၊ ကေုာံ တိင်တိုက်။
* '''[[ကွတ်ပါန်ခဳ]] (Painting / Drawing):''' ကွတ် မချူဓဇက် ရုပ်လတူ ဇကောဝ် ဟွံသေင်မ္ဂး ယာတ် နကဵု ဍာ်ဂဥုဲ။
* '''[[ကွတ်တဲ]] (Handicraft):''' ကွတ် ကေုာံ ကပေါတ် မကၠောန်ပတိတ် နကဵု တဲ မပ္တံကဵု တုတ်၊ ဇိင်၊ ကေုာံ တောမ်။
* '''[[ကွတ်စက်]] (Mechanics / Technology):''' ကွတ် မဆက်စပ် ကု ပရေင်စက်ယန္တရား ကေုာံ နဲပညာ။
* '''[[ကွတ်ဇိုင်ကွတ်တဲ]] ဟွံသေင်မ္ဂး [[ကွတ်လက်ဝှ်]] (Martial Arts):''' ကွတ် ကေုာံ နဲကဲ သွက်ဂွံ စဵုဒၞာ ကေုာံ တိုက်ခိုက် မပ္တံကဵု လက်ဝှ် ကေုာံ သိုင်း။
== ကဏ္ဍအပ္ဍဲဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ပါ်ခြာလဝ် ကဏ္ဍအပ္ဍဲ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ညံင်ဂွံလောဲသွာ ကုညးမလ္ၚတ်တအ်ရ -
* '''[[:ကဏ္ဍ:အနုသုခုမ]]''' (Arts / Fine arts)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ကွတ်တဲဂမၠိုင်]]''' (Handicrafts)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ကွတ်စက် ကေုာံ နဲပညာ]]''' (Technology and mechanics)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ကွတ်ဇိုင်ကွတ်တဲဂမၠိုင်]]''' (Martial arts)
== နိဿဲ ==
* Gombrich, E. H. (1995). ''The Story of Art'' (16th ed.). Phaidon Press.
* Art, [[Wikipedia]].
* Craft, [[Wikipedia]].
[[ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပညာ]]
[[ကဏ္ဍ:ကောန်မၞိဟ်]]
hkx9uamjx40abwxa7puaofr2mkmxpoj
ဝက်သိန် ကဝ်ဝိဒ်-၁၉
0
3415
53676
48208
2026-04-29T00:44:52Z
InternetArchiveBot
1698
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
53676
wikitext
text/x-wiki
[[ဝှာင်:Covid19 vaccine biontech pfizer 2.jpg|thumb|ဗီုရုပ်ဝက်သိန် ကဝ်ဝိဒ်-၁၉ နူကဵု ဖရိဇြာ]]
{{short description|Potential vaccine or vaccines against COVID-19}}
[[File:COVID-19 vaccine map.svg|thumb|right|400px|
ဗီုတိ မထ္ၜး ဍုင်မပဒတန် ဝက်သိန်ဂမၠိုင်
{{legend|Green|Approved for general use, mass vaccination underway}}
{{legend|SpringGreen|[[:w:Emergency Use Authorization|{{abbr|EUA|emergency use authorization}}]] granted, mass vaccination underway}}
{{legend|DarkOrange|{{abbr|EUA|emergency use authorization}} granted, limited vaccination}}
{{legend|Blue|Approved for general use, mass vaccination planned}}
{{legend|DodgerBlue|{{abbr|EUA|emergency use authorization}} granted, mass vaccination planned}}
{{legend|Gold|{{abbr|EUA|emergency use authorization}} pending}}]]
'''ဝက်သိန် ကဝ်ဝိဒ်-၁၉''' ({{Lang-en| '''COVID‑19 vaccine'''}}) ဂှ် ဒှ် ဝက်သိန် မပကဵု ညံင်[[ဒြဟတ်အိမ်မုန်]]မသ္ဂောအ်တီ သွက်ဂွံဒစဵုဒစး ယဲကဝ်ဝိဒ်-၁၉။ ကိုပ်ကၠာ ကပ်ယဲကဝ်ဝိဒ်-၁၉ ဟွံကတဵုဒှ်ဏီဂှ်ရ၊ တၠပညာတအ် ကၠောန်ပ္တိတ်လဝ် ဝက်သေန် သွက်ဂွံဗတိုက် ကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ် မပကဵု ညံင်ဂွံဒှ်ယဲသာ (SARS) ကေုာံ ယဲမာ (MERS)တုဲ တၠပညာတအ် တီကၠိုဟ်လဝ် ပရူလဒက်ပ္တန် ကေုာံ တၠုင်လအာ ကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ်ရ။ ကာလ ကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ်ဂကူတၞဟ် မပကဵု ညံင်ဂွံဒှ် ယဲကဝ်ဝိဒ်-၁၉ မကတဵုဒှ် ပ္ဍဲတမ်သၞာံ ၂၀၂၀ ဂှ် ညးတအ် စဂစာန်ကၠောန် ဝက်သိန်-ကဝ်ဝိဒ်-၁၉။
စိုပ်ၜိုတ် လဒေါဝ်ဒဳဇြေမ်ဗါ ၂၀၂၀ ဂှ် လၟောဝ်ဝက်သိန် ၅၇ ဂှ် ဂစာန်ကၠောန် ပဒၟံင်သုတေသနဂဥုဲတုဲ ပၞောဝ်တအ်ဂှ် ၄၀ ဂှ် နွံဒၟံင် ကဆံင်ကာလစွမ် ပထမ - ဒုတိယတုဲ ၁၇ ဂှ် နွံဒၟံင် ကဆံင်ကာလစွမ် ဒုတိယ - တတိယ။ ပ္ဍဲကဆံင်ကာလစွမ်တတိယဂှ် ဝက်သိန် ကဝ်ဝိဒ်-၁၉ ဗွဲမဂၠိုင် ကၠောန်ကမၠောန် ၜိုတ် ၉၅% သွက်ဂွံစဵုဒၞာ ယဲကဝ်ဝိဒ်-၁၉။<ref>{{Cite web|last=Santiago|first=Jahleah|date=2020-12-19|title=A side-by-side comparison of the Pfizer/BioNTech and Moderna vaccines|url=https://www.statnews.com/2020/12/19/a-side-by-side-comparison-of-the-pfizer-biontech-and-moderna-vaccines/|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-12-24|website=STAT|language=en-US}}</ref> ဝက်သိန်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဍုင်လ္ၚဵု ပဒတန်တုဲ ဝက်သိန်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဍုၚ်လ္ၚဵု ဟွံပဒတန်ရ။ သီုဖအိုတ် မဂွံဒုင်ပဒတန် နကဵု အေဂျေန်သဳ ထတ်ယုက်ဍုၚ်တအ်ဂှ် နွံ မသုန် မပ္တံကဵု တဝ်ဇြဳနာမေရန် (Tozinameran) မကၠောန်ပ္တိတ် နူကဵု ဖြိဇြေရ်-ဗဳသြတေက် (Pfizer–BioNTech)၊ ဗဳဗဳဗ်-ကောဝ် (BBIBP-CorV) မကၠောန်ပ္တိတ် နူကဵု သဳနဝ်ဖာမ် (Sinopharm)၊ ကဝ်ရဝ်နာဝက် (CoronaVac) မကၠောန်ပ္တိတ် နူကဵု သဳနဝ်ဝက် (Sinovac)၊ အာမ်အာနာ-၁၂၇၃ (mRNA-1273) မကၠောန်ပ္တိတ် နူကဵု မဝ်ဒေရ်နာ (Moderna) ကေုာံ ဂမ်-ကဝ်ဝိဒ်-ဝက် (Gam-COVID-Vac) မကၠောန်ပ္တိတ် နူကဵု အေန်သတဳကျုတ်သုတေသနဂမလေယာ (Gamaleya Research Institute)။
ဖြိဇြေရ်၊ မဝ်ဒေရ်နာ ကေုာံ သြသတြဇြေနေက (AstraZeneca) တအ် ဟီုလဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၁ မ္ဂး ညးတအ် ကၠောန်ပ္တိတ် လၟိဟ် ၅.၃ ဗဳလဳယာန် သွုင် မာန်တုဲ ကလိဂွံ မၞိဟ်ၜိုတ် ၃ ဗဳလဳယာန်မာန် (မၞိဟ်မွဲမ္ဂး ဒးထ္ပက် ၂ သွုင်/တၞိင် သွက်ဂွံစဵုဒၞာ ကဝ်ဝိဒ်-၁၉)၊ ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါဂှ် နူကဵု ဍုင်နာနာတအ် ဗကန်လဝ် နူကဵုဌာနပ္တိတ်ဝက်သိန်တအ် လၟိဟ် ၁၀ ဗဳလဳယာန်ပြင်င်<ref name="mullard">{{cite journal|first1=Asher | last1=Mullard |date=30 November 2020|title=How COVID vaccines are being divvied up around the world Canada leads the pack in terms of doses secured per capita|url=https://www.nature.com/articles/d41586-020-03370-6|journal=Nature|doi=10.1038/d41586-020-03370-6|pmid=33257891|access-date=11 December 2020|s2cid=227246811}}</ref> ကဝက်ပြင်င်ဂှ် ဍုင်ပိုန်ဒြပ်ဇၞော်မောဝ်တအ် ဗကန်လဝ်တုဲ ဟီုကဵုလၟိဟ်မၞိဟ်ဂၠးကဝ်မ္ဂး ဍုင်သေဋ္ဌဳတအ်ဂှ် လၟိဟ်မၞိဟ် နွံ ၁၄% ဓဝ်ရ။<ref name="So">{{cite journal|last=So|first=Anthony D|last2=Woo|first2=Joshua|date=December 2020|title=Reserving coronavirus disease 2019 vaccines for global access: cross sectional analysis|journal=BMJ|page=m4750|doi=10.1136/bmj.m4750|issn=1756-1833|name-list-style=vanc|doi-access=free}}</ref> ဍုင်ဗွဲမဂၠိုင်တအ်ဂှ် ဖျေဟ်လၟေင်ကမၠောန် ထပက်ဝက်သိန် နကဵု မၞိဟ်ဗယု၊ ယဲဇမၠိင် မဒှ်မၞိဟ်အန္တရာယ်ဇၞော် ကုယဲကဝ်ဝိဒ်-၁၉ ကေုာံ အစာဂဥုဲ အစာသဝ်ဂှ် ကဵုထ္ပက်ကၠာရ။<ref>{{Cite news|last=Beaumont|first=Peter|date=2020-11-18|title=Covid-19 vaccine: who are countries prioritising for first doses?|language=en-GB|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/world/2020/nov/18/covid-19-vaccine-who-are-countries-prioritising-for-first-doses|access-date=2020-12-26|issn=0261-3077}}</ref>
==လၟေင်ကမၠောန် ကေုာံ ဓလိုက်တမ်ရိုဟ်==
ပ္ဍဲမွဲဒမြိပ်သၞာံ ၂၀၂၀ နူစ သၞာံမံက်၊ ယဲကပ်စကတဵုဒှ်ဂှ် ဌာနမကၠောန်ပ္တိတ်ဂဥုဲဂမၠိုင်၊ အလဵုအသဳဍုင် ကေုာံ ကမ္မဏဳမဆေင်ကဵုဇဳဝဗေဒ နူကဵု ရးနိဂီုနာနာ ပ္တိတ်အာရီု ဂစာန်ကၠောန်ကၠုင် သွက်ကလိဂွံ ဝက်သိန်ကဝ်ဝိဒ်-၁၉ အိုတ်ရ။<ref name="thanh2">{{cite journal|last1=Le|first1=Tung Thanh|last2=Cramer|first2=Jakob P.|last3=Chen|first3=Robert|last4=Mayhew|first4=Stephen|date=4 September 2020|title=Evolution of the COVID-19 vaccine development landscape|journal=Nature Reviews Drug Discovery|volume=19|issue=10|pages=667–68|doi=10.1038/d41573-020-00151-8|issn=1474-1776|pmid=32887942|doi-access=free|s2cid=221503034|name-list-style=vanc}}</ref> အတိုင် ဂကောံပံင်ကောံမခၞံဗဒှ်သွက်စဵုဒၞာကပ်ယဲ (Coalition for Epidemic Preparedness Innovations -CEPI) မဗမံက်ထ္ၜးလဝ်မ္ဂး ဂကောံမပါလုပ် ပ္ဍဲအရာမကၠောန်ပ္တိတ် ဝက်သိန်ဏအ်ဂှ် နူကဵု အမေရိသၟဝ်ကျာဂှ် ၜိုတ် ၄၀%၊ အာရှ ကဵု အဝ်သတြေလျာ ၃၀%၊ ဥရောပ ၂၆% တုဲ ပ္ဍဲအမေရိသၠုင်ကျာ ကဵု အာဖရိကဂှ် ပါလုပ်ညိညကီုရ။<ref name="thanh2" /><ref name="thanh" />
လၟောဝ်ဝက်သိန်မွဲမွဲ ဂွံကလိဂွံဇမၞးမာန်ဂှ် ဒးအိုတ်သြန် ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင်ရ။ ဥပမာ ခရိတ်င္ၚုဟ်အိုတ် ပ္ဍဲ ကာလစွမ်မၞိဟ်အလန်ပထမဂှ်သၟးဂှ် ဒးအိုတ် သြန်ဒဝ်လာအမေရိကာန် အကြာ ၁၄ မဳလဳယာန်ကဵု ၂၅ မဳလဳယာန်။<ref name="gouglas">{{cite journal|vauthors=Gouglas D, Thanh Le T, Henderson K, Kaloudis A, Danielsen T, Hammersland NC, Robinson JM, Heaton PM, Røttingen JA|date=December 2018|title=Estimating the cost of vaccine development against epidemic infectious diseases: a cost minimisation study|journal=Lancet Global Health|volume=6|issue=12|pages=e1386–96|doi=10.1016/S2214-109X(18)30346-2|pmc=7164811|pmid=30342925}}</ref><ref name="dimasi">{{cite journal|vauthors=DiMasi JA, Grabowski HG, Hansen RW|date=May 2016|title=Innovation in the pharmaceutical industry: New estimates of R&D costs|journal=Journal of Health Economics|volume=47|pages=20–33|doi=10.1016/j.jhealeco.2016.01.012|pmid=26928437|doi-access=free|hdl-access=free|hdl=10161/12742}}</ref> ယဝ်ဒးပတုပ် နကဵုဥပမာမ္ဂး အခိင်ကာလ ကပ်ယဲအဳဗဝ်လာဝဳရုသ် (Ebola virus) မကတဵုဒှ် အကြာ ၂၀၁၃-၁၆ ဂှ် လၟောဝ်ဝက်သိန် သီုဖအိုတ် ဂစာန်ကၠောန် ၃၇ ဂှ် ဆဝက်သိန်မွဲဟေင် ကလိဂွံအခေါင်လာင်ဇြေန် သွက်ဂွံစကာ နဒဒှ် ဝက်သိန်၊ ညးမပ္တိတ်ဂှ် ခရိတ်စမ် ကာလစွမ်ဒုတိယ-တတိယဂှ် ဒးစကာသြန် ဒဝ်လာအမေရိကာန် ၜိုတ် ၁ ဗဳလဳယာန်။<ref name="gouglas"/>
=== ဂကောံ ရးနိဂီုနာနာ ===
====Access to COVID-19 Tools (ACT) Accelerator ကေုာံ COVAX====
ပရေင်ပံင်ကောံ ဂကောံဂၠးကဝ်နာနာ မပ္တံကဵု ဂကောံထတ်ယုက်ဂၠးကဝ် (WHO)၊ ဂကောံပံင်ကောံ သွက်ဂၠိုက်ဂၠာဲ အရာမဒစဵုဒစး ကပ်ယဲ(CEPI)၊ GAVI၊ Gates Foundation ကေုာံ သၟိင်ဍုင်ဂမၠိုင် ပံင်ကောံတုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် အေသဳတဳ (ACT) မဂွံအဓိပ္ပါယ် ကလိဂွံ ကပေါတ်သွက်ယဲကဝ်ဝိဒ်-၁၉ တအ် ပံင်ကောံတုဲ ဂၠာဲသြန်ဗွဝ် သွက်ဂွံထံက်ပင် ကမၠောန်လ္ၚတ်သုတေသန၊ ပ္တိတ်ကပေါတ်စွမ်ယဲ၊ ဂဥုဲလွဳ ကေုာံ ကဵုလာင်ဇြေန်ဝက်သိန် မဒှ်ပရေင်ကမၠောန် နကဵုက္ဍိုပ်လိက် "ကဝ်ဝဇ် ပိလ္လာရ် (COVAX Pillar)"။<ref name="who-covax">{{Cite web|date=2020|title=What is the ACT Accelerator?|url=https://www.who.int/initiatives/act-accelerator/about|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200925122714/https://www.who.int/initiatives/act-accelerator/|archive-date=25 September 2020|access-date=2020-08-29|publisher=World Health Organization}}</ref><ref name="covax-gavi-09">{{cite web|date=2020-09-01|title=What is COVAX?|url=https://www.gavi.org/vaccineswork/covax-explained|access-date=11 December 2020|publisher=GAVI}}</ref> နကဵု ကဝ်ဝက်ပိလ္လာရ်ဂှ် စွံလဝ် တင်ရန်တၟအ် ညံင်ဂွံကၠောန်ပ္တိတ် ဝက်သိန်ကဝ်ဝိဒ်-၁၉ ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ လအိတ်သၞာံ ၂၀၂၁ မ္ဂး ညံင်ဂွံပ္တိတ် စဵုကဵု ၂ ဗဳလဳယာန်သွုင် သွက်ဂွံစဵုဒၞာ သၟာကမၠောန်ထတ်ယုက် ပ္ဍဲကိုပ်စၞေဟ် (frontline healthcare workers) ကေုာံ မၞိဟ်အန္တရာယ်ဇၞော် ကုကဝ်ဝိဒ်-၁၉ ပ္ဍဲဍုင်ဒိုက်ဂတ်တအ်ရ။<ref name="cepi-covax">{{cite web |title=COVAX: CEPI's response to COVID-19|url=https://cepi.net/COVAX/ |publisher=Coalition for Epidemic Preparedness Innovations (CEPI) |access-date=15 December 2020 |date=2020}}</ref><ref name="cepi-safer">{{cite web |title=New vaccines for a safer world |url=https://cepi.net/ |publisher=CEPI |access-date=15 December 2020 |date=2020}}</ref>
ဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ ၂၀၂၀ ဂှ် နကဵုအေသဳတဳ ပ္ကောံဂွံသြန်ဒဝ်လာအမေရိကာန် ၂.၄ ဗဳလဳယာန်တုဲ နကဵု ကဝ်ဝက် ကေုာံ CEPI ဂွံဆဵုကေတ် လၟောဝ်ဝက်သိန် ဒစိတ် ရ။ ဂကောံဏအ်ဂှ် ဒှ်ဂကောံဇၞော်အိုတ် မဆေင်ကဵု ပ္ဍဲအရာမပ္တိတ် ဝက်သိန် ကဝ်ဝိဒ်-၁၉တုဲ ပါလုပ်လဝ် သီုဖအိုတ် ဍုင် ၁၈၉ ရးနိဂီု။<ref name="cepi-portfolio">{{cite web |title=Our portfolio: partnerships to develop vaccines against COVID-19 |url=https://cepi.net/research_dev/our-portfolio/ |publisher=CEPI |access-date=15 December 2020 |date=2020}}</ref><ref name="who189">{{cite web|date=4 December 2020|title=Global equitable access to COVID-19 vaccines estimated to generate economic benefits of at least US$ 153 billion in 2020–21, and US$ 466 billion by 2025, in 10 major economies, according to new report by the Eurasia Group|url=https://www.who.int/news/item/03-12-2020-global-access-to-covid-19-vaccines-estimated-to-generate-economic-benefits-of-at-least-153-billion-in-2020-21|access-date=11 December 2020|publisher=World Health Organization}}</ref> သၞာံ ၂၀၂၀ လပါ်စဂှ် နကဵု ဂကောံထတ်ယုက်ဂၠးကဝ် ကလိဂွံ သြန်ထံက်ပင် နူကဵု ပန်စှ်ောဍုင် သြန်ဒဝ်လာအမေရိကာန် ၈ ဗဳလဳယာန် သွက်ဂွံကၠောန်ပ္တိတ် ဝက်သိန်ရ။<ref name="waked">{{Cite web|last=Wake|first=Damon|date=2020-05-04|title=EU spearheads $8 billion virus fundraiser|url=https://finance.yahoo.com/news/eu-hosts-virus-telethon-seeking-first-7-5-003500556.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200629033556/https://finance.yahoo.com/news/eu-hosts-virus-telethon-seeking-first-7-5-003500556.html|archive-date=29 June 2020|access-date=2020-05-04|publisher=Yahoo Finance|name-list-style=vanc}}</ref>
ဂိတုဂျူလာင်ဂှ် ဂကောံထတ်ယုက်ဂၠးကဝ် လလောင်တြး ဍုင် ၁၆၅ ဍုင် မပစၞးကု ကောန်မၞိဟ်ဂၠးတိ ၆၀% တုပ်စိုတ် အစဳအဇန်ကဝ်ဝက်တုဲ ကဵုလဝ် ဂတိပါင် တုပ်လဝ်စိုတ် ကၞောတ်သၞာံ ၂၀၂၁ မ္ဂး ကောန်ဍုင်ညးတအ် ၂၀% ဂှ် သ္ကလိဂွံ ဝက်သိန်ရောင်။<ref name="covax">{{cite press release |title=More than 150 countries engaged in COVID-19 vaccine global access facility |url=https://www.who.int/news-room/detail/15-07-2020-more-than-150-countries-engaged-in-covid-19-vaccine-global-access-facility |publisher=World Health Organization |access-date=25 July 2020 |date=15 July 2020 |quote=COVAX is the only truly global solution to the COVID-19 pandemic. For the vast majority of countries, whether they can afford to pay for their own doses or require assistance, it means receiving a guaranteed share of doses and avoiding being pushed to the back of the queue, as we saw during the H1N1 pandemic a decade ago. Even for those countries that are able to secure their own agreements with vaccine manufacturers, this mechanism represents, through its world-leading portfolio of vaccine candidates, a means of reducing the risks associated with individual candidates failing to show efficacy or gain licensure. |archive-date=15 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200715152301/https://www.who.int/news-room/detail/15-07-2020-more-than-150-countries-engaged-in-covid-19-vaccine-global-access-facility |url-status=live }}</ref>
ဂကောံပံင်ကောံဂၠးကဝ် သွက်စဵုဒၞာယဲကမၠောအ် (The Global Research Collaboration for Infectious Disease Preparedness - GLoPID-R) ဂှ် ပံင်တောဲကၠောန် ကုဂကောံထတ်ယုက်ဂၠးကဝ် ကေုာံ ရးနိဂီုဂမၠိုင် သွက်ဂွံကၠောန်ပ္တိတ် ဝက်သိန် ကဝ်ဝိဒ်-၁၉။<ref>{{Cite web |title=GloPID: Novel coronavirus COVID-19 |url=https://www.glopid-r.org/our-work/novel-coronavirus-covid-19 |website=glopid-r.org |access-date=2020-05-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200502035337/https://www.glopid-r.org/our-work/novel-coronavirus-covid-19/ |archive-date=2 May 2020 |url-status=live |quote=GloPID-R Members and other major players involved in infectious disease outbreaks worldwide reacted rapidly to this emerging epidemic, working closely with the WHO to identify the specific funding research priorities needed to tackle the disease. |accessdate=2020-12-27 |archivedate=2020-05-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200502035337/https://www.glopid-r.org/our-work/novel-coronavirus-covid-19/ }}</ref><ref name=can-research/>တုဲပၠန် International Severe Acute Respiratory ကေုာံ Emerging Infection Consortium တအ်ဂှ် ဒှ်ဂကောံလ္ၚတ်မကဵုပရိုင်တင်ဂၞင် ပညာ ပ္ဍဲအရာမပသုတေသန ကဝ်ဝိဒ်-၁၉ ကေုာံ ကဵုပညာကုညးဍုင်ကွာန်တအ် သီုကဵု ပ္ဍဲအရာမပရးဝက်သိန်တအ်ရ။<ref name="isaric">{{Cite web|title=ISARIC: COVID-19 clinical research resources|url=https://isaric.tghn.org/covid-19-clinical-research-resources/|date=2020-04-27|publisher=ISARIC|access-date=2020-05-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20200330135638/https://isaric.tghn.org/covid-19-clinical-research-resources/|archive-date=30 March 2020|url-status=live|accessdate=2020-12-27|archivedate=2020-03-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200330135638/https://isaric.tghn.org/covid-19-clinical-research-resources/}}</ref>
ပ္ဍဲ ၄ ဂျောန်ဂှ် ပူဂိုလ် ကေုာံ သၟိင်ဍုင်ဂမၠိုင် ကၠောန်ဗဒှ် ကောံဓရီုသကိုပ်သက သုမ္မိတ် (summit) ပ္ဍဲဍုင်လာန်ဒါန်၊ ယူကေ၊ ဂှ် မၞိဟ်နူ ၅၂ ဍုင် တိုန်စိုပ်၊ သကိုပ်သကဍုင် ၃၅ ဍုင်၊ နူကဵု ဂျဳ၇ တအ်ကီု သီုကဵု ဂျဳ၂၀ဂှ် ကလိဂွံ သြန်ဗွဝ် ၈ ဗဳလဳယာန် သွက်ဂွံထံက်ပင် မဟာမိတ်ဂၠးကဝ် သွက်ဝက်သိန် ကေုာံ အိမ်မုန် (Global Alliance for Vaccines and Immunisation - GAVI) သွက်ဂွံကၠောန်ပ္တိတ် ဝက်သိန် ကဝ်ဝိဒ်-၁၉တုဲ ကဵုဂဥုဲဝက်သိန် ကုကောန်ၚာ် ၃၀၀ ဗဳလဳယာန် မနွံပ္ဍဲဍုင်ဒိုက်ဂတ်တအ် ပ္ဍဲအကြာသၞာံ ၂၀၁၅ ရ။<ref name="gavi-summit">{{Cite web|title=Global Vaccine Summit 2020: World leaders make historic commitments to provide equal access to vaccines for all|url=https://www.gavi.org/news/media-room/world-leaders-make-historic-commitments-provide-equal-access-vaccines-all|access-date=2020-06-04|publisher=Global Alliance for Vaccines and Immunisation|date=2020-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200606161748/https://www.gavi.org/news/media-room/world-leaders-make-historic-commitments-provide-equal-access-vaccines-all|archive-date=6 June 2020|url-status=live}}</ref>သြန်ဒါန် ဂၠိုင်အိုတ် ၁.၆ ဗဳလဳယာန် နူကဵု The Gates Foundation<ref>{{Cite press release |publisher=The Bill & Melinda Gates Foundation|via=PR Newswire|title=Bill & Melinda Gates Foundation pledges {{US$|1.6}}{{nbsp}}billion to Gavi, the Vaccine Alliance, to protect the next generation with lifesaving vaccines|url=https://www.prnewswire.com/news-releases/bill--melinda-gates-foundation-pledges-1-6-billion-to-gavi-the-vaccine-alliance-to-protect-the-next-generation-with-lifesaving-vaccines-301070878.html|access-date=2020-06-04|date=2020-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200604165907/https://www.prnewswire.com/news-releases/bill--melinda-gates-foundation-pledges-1-6-billion-to-gavi-the-vaccine-alliance-to-protect-the-next-generation-with-lifesaving-vaccines-301070878.html|archive-date=4 June 2020|url-status=live}}</ref> ကေုာံ သြန်ပံင်ဗြိတိန် ၃၃၀ မဳလဳယာန် ဇၟာပ်သၞာံ ပွိုင် မသုန်သၞာံ နူကဵု အလဵုအသဳဗြိတိန် (မတုပ်သၟဟ်ကဵု ဒဝ်လာအမေရိကာန် ၂.၁ ဗဳလဳယာန် ပ္ဍဲ ဂျောန် ၂၀၂၀)။<ref name=gavi-summit/>
ပ္ဍဲဒဳဇြေမ်ဗါ ဂှ် နကဵု Gates Foundation ဆက်ကဵုဒါန် သြန်ဒဝ်လာ ၂၅၀ မဳလဳယာန်ပၠန် သွက်ဂွံကဵု ကပေါတ်စွမ်ကဝ်ဝိဒ်-၁၉၊ လွဳယဲ ကေုာံ ဝက်သိန် သွက်ဍုင်ဒိုက်ဂတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၁ တုဲ သြန်ဗွဝ်သီုဖအိုတ် ဒှ်အာ သြန်ဒဝ်လာအမေရိကာန် ၁.၇၅ ဗဳလဳယာန်။<ref name="gates12-10">{{cite news |first1=Haley | last1=Yamada |first2=Jon | last2=Schlosberg |first3=Seni | last3=Tienabeso |title=Bill and Melinda Gates Foundation announces $250 million COVID vaccine commitment |url=https://abcnews.go.com/Technology/bill-melinda-gates-foundation-announces-250-million-covid/story?id=74651890 |access-date=11 December 2020 |work=ABC News - Technology |date=10 December 2020}}</ref><ref name="gates12-9">{{cite news |title=Bill and Melinda Gates call for collaboration, continued innovation to overcome challenges of delivering COVID-19 scientific breakthroughs to the world |url=https://www.gatesfoundation.org/Media-Center/Press-Releases/2020/12/Bill-and-Melinda-Gates-call-for-collaboration-innovation-to-deliver-COVID-19-breakthroughs |access-date=11 December 2020 |work=Bill & Melinda Gates Foundation |date=9 December 2020}}</ref>
==ကမၠောန်==
[[File:The vaccine development process typically takes 10 to 15 years under a traditional timeline. Multiple regulatory pathways, such as Emergency Use Authorization, can be used to facilitate bringing a vaccine for COVID-19 to (49948301848).jpg|thumb|upright=1.4|လၟေင်အခိင် ဗွဲဓမ္မတာ မကၠောန်ပ္တိတ် ဝက်သိန်မွဲ နူစ စဵုကဵု ကမၠောန်တုဲဒှ်၊ မဒးကေတ်အခိင် အကြာ ၁၀ - ၁၅ သၞာံ]]
===ဒဒှ်အတိက်===
ကိုပ်ကၠာ ကပ်ယဲကဝ်ဝိဒ်-၁၉ ဟွံကတဵုဒှ်ဏီဂှ် ဝက်သိန် သွက်စဵုဒၞာယဲဂှ် ဟွံဂွံကၠောန်ပ္တိတ် သၞာံဗွဲမလအ်ရ။ တုဲပၠန် ဝက်သိန် ဒစဵုဒစး ကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ် သွက်မၞိဟ်ဂှ်လေဝ် ဟွံကေင် နွံကၠုင်လဝ်ရ။<ref name="gates2" /> ဆဂး ဝက်သိန် ဒစဵုဒစး ကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ် သွက်တိရစ္ဆာန်ဂှ် ကေင်ပ္တိတ်လဝ်နွံ မပ္တံကဵု သၞာံ ၂၀၀၃ သွက်ဂစေံ၊ ကၠဵု ကေုာံ ဗ္ဂဲ။<ref>{{cite journal|vauthors=Cavanagh D|date=December 2003|title=Severe acute respiratory syndrome vaccine development: experiences of vaccination against avian infectious bronchitis coronavirus|journal=Avian Pathology|volume=32|issue=6|pages=567–82|doi=10.1080/03079450310001621198|pmc=7154303|pmid=14676007|doi-access=free}}</ref> တုဲပၠန် ဝိက်သိန် မဒစဵုဒစး ဝဳရုသ်ကဝ်ရဝ်နာ ဗဳဇမတုပ် မပကဵု ညံင်မၞိဟ်ဂွံဒှ်ယဲ သာ(SARS) ကေုာံ ယဲမာ(MERS)ကေင်နွံကၠုင်လဝ်ကီုရ။ ဝက်သိန် ဒစဵုဒစး ယဲသာ<ref>{{cite journal|display-authors=6|vauthors=Gao W, Tamin A, Soloff A, D'Aiuto L, Nwanegbo E, Robbins PD, Bellini WJ, Barratt-Boyes S, Gambotto A|date=December 2003|title=Effects of a SARS-associated coronavirus vaccine in monkeys|journal=Lancet|volume=362|issue=9399|pages=1895–96|doi=10.1016/S0140-6736(03)14962-8|pmc=7112457|pmid=14667748}}</ref> ကဵု ယဲမာ<ref>{{cite journal|display-authors=6|vauthors=Kim E, Okada K, Kenniston T, Raj VS, AlHajri MM, Farag EA, AlHajri F, Osterhaus AD, Haagmans BL, Gambotto A|date=October 2014|title=Immunogenicity of an adenoviral-based Middle East Respiratory Syndrome coronavirus vaccine in BALB/c mice|journal=Vaccine|volume=32|issue=45|pages=5975–82|doi=10.1016/j.vaccine.2014.08.058|pmc=7115510|pmid=25192975}}</ref>ဂှ်လေဝ် ဟွံကေင်စမ်လဝ် မၞိဟ် ဆစမ်လဝ် ကဵုတိရစ္ဆာန်သၟးရ။
အတိုင်လိက်မပ္တိတ်လဝ်မ္ဂး ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၅ ကဵု ၂၀၀၆ မ္ဂး သွက်ဂွံကၠောန်ပ္တိတ် ဝက်သိန် ကေုာံ ဂဥုဲလွဳယဲသာဂှ် ဒှ်လဝ် အရာကိစ္စဇၞော် သၟိင်ဍုင်တအ်ကီုရ။<ref name="PMID 15655773">{{cite journal|display-authors=6|vauthors=Greenough TC, Babcock GJ, Roberts A, Hernandez HJ, Thomas WD, Coccia JA, Graziano RF, Srinivasan M, Lowy I, Finberg RW, Subbarao K, Vogel L, Somasundaran M, Luzuriaga K, Sullivan JL, Ambrosino DM|date=February 2005|title=Development and characterization of a severe acute respiratory syndrome-associated coronavirus-neutralizing human monoclonal antibody that provides effective immunoprophylaxis in mice|journal=The Journal of Infectious Diseases|volume=191|issue=4|pages=507–14|doi=10.1086/427242|pmc=7110081|pmid=15655773}}</ref><ref name="PMID 15885812">{{cite journal|display-authors=6|vauthors=Tripp RA, Haynes LM, Moore D, Anderson B, Tamin A, Harcourt BH, Jones LP, Yilla M, Babcock GJ, Greenough T, Ambrosino DM, Alvarez R, Callaway J, Cavitt S, Kamrud K, Alterson H, Smith J, Harcourt JL, Miao C, Razdan R, Comer JA, Rollin PE, Ksiazek TG, Sanchez A, Rota PA, Bellini WJ, Anderson LJ|date=September 2005|title=Monoclonal antibodies to SARS-associated coronavirus (SARS-CoV): identification of neutralizing and antibodies reactive to S, N, M and E viral proteins|journal=Journal of Virological Methods|volume=128|issue=1–2|pages=21–28|doi=10.1016/j.jviromet.2005.03.021|pmc=7112802|pmid=15885812}}</ref><ref name="PMID 16453264">{{cite journal|display-authors=6|vauthors=Roberts A, Thomas WD, Guarner J, Lamirande EW, Babcock GJ, Greenough TC, Vogel L, Hayes N, Sullivan JL, Zaki S, Subbarao K, Ambrosino DM|date=March 2006|title=Therapy with a severe acute respiratory syndrome-associated coronavirus-neutralizing human monoclonal antibody reduces disease severity and viral burden in golden Syrian hamsters|journal=The Journal of Infectious Diseases|volume=193|issue=5|pages=685–92|doi=10.1086/500143|pmc=7109703|pmid=16453264}}</ref>ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၀ ဂှ် ဂဥုဲ ကေုာံ ဝက်သိန် သွက်ဂွံလွဳ ကေုာံ သွက်စဵုဒၞာ ယဲသာ ပ္ဍဲမၞိဟ် မကၠောန်ကမၠောန်ဇေတ်တ်ဂှ် ဟွံကလိဂွံဏီရ။<ref name="JiangFutureVirology">{{cite journal|vauthors=Jiang S, Lu L, Du L|date=January 2013|title=Development of SARS vaccines and therapeutics is still needed|journal=Future Virology|volume=8|issue=1|pages=1–2|doi=10.2217/fvl.12.126|pmc=7079997|pmid=32201503}}</ref><ref>{{cite web|date=5 March 2020|title=SARS (severe acute respiratory syndrome)|url=https://www.nhs.uk/conditions/sars/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200309174230/https://www.nhs.uk/conditions/sars/|archive-date=9 March 2020|access-date=31 January 2020|publisher=[[National Health Service]]}}</ref>
တုဲပၠန် ဝက်သိန် စဵုဒၞာယဲမာလေဝ် ဟွံမဲဏီကီုရ။<ref>{{cite journal|last1=Shehata|first1=Mahmoud M.|last2=Gomaa|first2=Mokhtar R.|last3=Ali|first3=Mohamed A.|last4=Kayali|first4=Ghazi|date=January 2016|title=Middle East respiratory syndrome coronavirus: a comprehensive review|journal=Frontiers of Medicine|volume=10|issue=2|pages=120–36|doi=10.1007/s11684-016-0430-6|pmc=7089261|pmid=26791756|name-list-style=vanc}}</ref> ကာလ ယဲမာကတဵုဒှ်ဂှ် တင်ဂၞင်သုတေသန မပလဝ် ပ္ဍဲအခိင်ယဲသာဂှ် ဒှ်အထံက်အရီုရောင် သွက််ဂွံကၠောန်ဗဒှ် ဝက်သိန်ရောင်ဂှ် စၟဳကေတ်လဝ်ကီုရ။<ref name="JiangFutureVirology" /><ref name="Butler3oct2013">{{cite journal|vauthors=Butler D|date=October 2012|title=SARS veterans tackle coronavirus|journal=Nature|volume=490|issue=7418|page=20|bibcode=2012Natur.490...20B|doi=10.1038/490020a|pmid=23038444|doi-access=free}}</ref> ၜိုတ်ဂိတုမာတ် ၂၀၂၀ ဂှ် ဝက်သိန်ယဲမာလဵုမွဲလေဝ် ဟွံစိုပ်ကဆံင် ကာလစွမ်ပထမ သွက်ဂွံစမ်မၞိဟ်ဏီ၊<ref>{{cite journal|display-authors=6|vauthors=Modjarrad K, Roberts CC, Mills KT, Castellano AR, Paolino K, Muthumani K, Reuschel EL, Robb ML, Racine T, Oh MD, Lamarre C, Zaidi FI, Boyer J, Kudchodkar SB, Jeong M, Darden JM, Park YK, Scott PT, Remigio C, Parikh AP, Wise MC, Patel A, Duperret EK, Kim KY, Choi H, White S, Bagarazzi M, May JM, Kane D, Lee H, Kobinger G, Michael NL, Weiner DB, Thomas SJ, Maslow JN|date=September 2019|title=Safety and immunogenicity of an anti-Middle East respiratory syndrome coronavirus DNA vaccine: a phase 1, open-label, single-arm, dose-escalation trial|journal=The Lancet. Infectious Diseases|volume=19|issue=9|pages=1013–22|doi=10.1016/S1473-3099(19)30266-X|pmc=7185789|pmid=31351922|doi-access=free}}</ref> တုဲပၠန် ဂဥုဲတၞဟ်ပိဂှ် ဒှ်အခိင်အဃောမကၠောန်ဗဒှ် ဇၞော်ပၟဝ်ဒၟံင်၊ ဂဥုဲတအ်ဂှ် ChAdOx1-MERS, BVRS-GamVac ကေုာံ MVA-MERS-S တအ်ရ။<ref>{{cite journal|vauthors=Yong CY, Ong HK, Yeap SK, Ho KL, Tan WS|year=2019|title=Recent Advances in the Vaccine Development Against Middle East Respiratory Syndrome-Coronavirus|journal=Frontiers in Microbiology|volume=10|page=1781|doi=10.3389/fmicb.2019.01781|pmc=6688523|pmid=31428074}}</ref>
===ကမၠောန် အလန်ကိုပ်ကၠာ ===
ကြဴနူ မဂွံတီကေတ် ကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ် ကၞာတ်ကၠောအ်မၞိဟ် ပ္ဍဲ ဒဳဇြေမ်ဗါ ၂၀၁၉၊<ref name="who-time">{{Cite web|date=27 April 2020|title=World Health Organization timeline – COVID-19|url=https://www.who.int/news-room/detail/27-04-2020-who-timeline---covid-19|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200429012212/https://www.who.int/news-room/detail/27-04-2020-who-timeline---covid-19|archive-date=29 April 2020|access-date=2 May 2020|publisher=World Health Organization}}</ref>သဏ္ဌာန်ဗဳဇ ကဝ်ဝိဒ်-၁၉ ဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးမာန် ပ္ဍဲကဵု ၁၁ ဇာန်နဝါရဳ ၂၀၂၀တုဲ ဂကောံမၞိဟ်ဂၠးတိ လလောင်တြး သွက်ဂွံပလေဝ်စ ယဲကမၠောအ်ကမၞာန်တုဲ သ္ဒးကၠောန်ဗဒှ် ဝက်သိန် သွက်ဂွံ ဒစဵုဒစးယဲဏအ်ရောင်။<ref name="thanh" /><ref name="gates1" /><ref name="Fauci">{{cite journal|vauthors=Fauci AS, Lane HC, Redfield RR|date=March 2020|title=Covid-19: Navigating the uncharted|journal=The New England Journal of Medicine|volume=382|issue=13|pages=1268–69|doi=10.1056/nejme2002387|pmc=7121221|pmid=32109011}}</ref>
ၜိုတ် ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၂၀ နကဵု ဂကောံထတ်ယုက်ဂၠးကဝ်ဟီု၊ ဝက်သိန် ဒစဵုဒစး ယဲသာ၂ (SARS-CoV-2) (အခိင်ဂှ် ကော်စ ယဲသာ၂) အပ္ဍဲ ပွိုင် ၁၈ ဂိတုဏအ် ကလိဂွံဟွံမာန်။<ref>{{cite web|last1=Grenfell|first1=Rob|last2=Drew|first2=Trevor|date=14 February 2020|title=Here's why the WHO says a coronavirus vaccine is 18 months away|url=https://theconversation.com/heres-why-the-who-says-a-coronavirus-vaccine-is-18-months-away-131213|access-date=11 November 2020|website=Business Insider|name-list-style=vanc}}</ref> ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၀ လပါ်စဂှ် လၟိဟ်မၞိဟ်စမၠောအ် ယဲဝဝ်ဝိဒ်-၁၉ ဂှ် ဂၠိုင်ကၠုင်တုဲ ဂကောံသၟိင်ဍုင်ဂမၠိုင် ကေုာံ ဂကောံထတ်ယုက်ဂၠးကဝ်တအ် ချပ်ဂၞန်ရေင်သကအ် ညံင်သဂွံ ဝက်သိန် နကဵုဗွဲပရဟ်မာန်ဂှ် ဒးကၠောန်ရ။<ref name="who-accel">{{Cite web|date=27 April 2020|title=Update on WHO Solidarity Trial – Accelerating a safe and effective COVID-19 vaccine|url=https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/global-research-on-novel-coronavirus-2019-ncov/solidarity-trial-accelerating-a-safe-and-effective-covid-19-vaccine|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200430185550/https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/global-research-on-novel-coronavirus-2019-ncov/solidarity-trial-accelerating-a-safe-and-effective-covid-19-vaccine|archive-date=30 April 2020|access-date=2 May 2020|publisher=World Health Organization|quote=It is vital that we evaluate as many vaccines as possible as we cannot predict how many will turn out to be viable. To increase the chances of success (given the high level of attrition during vaccine development), we must test all candidate vaccines until they fail. [The] WHO is working to ensure that all of them have the chance of being tested at the initial stage of development. The results for the efficacy of each vaccine are expected within three to six months and this evidence, combined with data on safety, will inform decisions about whether it can be used on a wider scale.}}</ref>
ပ္ဍဲဂိတုဨပြဳ ၂၀၂၀ ဂှ် နကဵု ဂကောံထတ်ယုက်ဂၠးကဝ် တော်ကေတ် သွက်ဂွံကၠောန်ပ္တိတ် ဝက်သိန်ဂှ် ဒးစကာသြန် ဒဝ်လာအမေရိကာန် ၈ ဗဳလဳယာန်။<ref name="who-accel" />
ၜိုတ်ဂိတု ဨပြဳ ၂၀၂၀ "ကမ္မဏဳ ကေုာံ အေန်သတဳကျုတ် ကြပ်ပေင် ၈၀ နူကဵု ၁၉ ရးနိဂီု" ဂှ် ကၠောန်ဒၟံင် သွက်ကလိဂွံ ဝက်သိန်ရ။<ref name="cssa">{{cite news|last1=Schmidt|first1=Charles|date=1 June 2020|title=Genetic Engineering Could Make a COVID-19 Vaccine in Months Rather Than Years|work=Scientific American|url=https://www.scientificamerican.com/article/genetic-engineering-could-make-a-covid-19-vaccine-in-months-rather-than-years1/|url-status=live|access-date=26 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011084737/https://www.scientificamerican.com/article/genetic-engineering-could-make-a-covid-19-vaccine-in-months-rather-than-years1//|archive-date=11 October 2020|name-list-style=vanc}}</ref> ပ္ဍဲကဵု ဂိတုဨပြဳဂှ်ရ CEPI တော်ကေတ် လၟောဝ်ဝက်သိန်သီုဖအိုတ်ဂှ် ၜိုတ်တြဴဂှ် နကဵုဂကောံပံင်ကောံဂၠးကဝ် ရုဲစှ် သွက်ဂွံကၠောန် ကာလစွမ်ဒုတိယ-တတိယ၊ ဂွံဂွံ လာင်ဇြေန် ဂွံကလိဂွံဇမၞးမာန်ဂှ် အောန်အိုတ် ဒးစကာသြန် အမေရိကာန်ဒဝ်လာ ၂ ဗဳလဳယာန်။<ref name="thanh2" /><ref name="yamey" /><ref name="gates2" /> သမ္ၚေဝ်တၞဟ်တအ် ညာတ်ကေတ် လၟောဝ်ဝက်သိန် ၁၀ နွံပၟိက် သွက်ဂွံဇၞော်ပၟဝ် ကိုပ်ကၠာဟွံဂွံစိုပ် ကဆံင်လက္ကရဴအိုတ် သွက်ကလိဂွံလာင်ဇြေန်ရ။<ref name="gates2" />
==ဝက်သိန်ဂမၠိုင်==
စိုပ် ၂၁ ဒဳဇြေမ်ဗါ ဂှ် ရးနိဂီုဂမၠိုင် ကေုာံ ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံဥရောပ (အဳယူ)<ref name="eu vac" /> ကဵုအခေါင် ကေုာံ ပဒတန် ဝက်သေန် တဝ်ဇြိနမေရန် (tozinameran) ဗွဲမဂၠိုင် ကော်စ ဖရိဇြေရ်-ဗဳသြတေက် (Pfizer–BioNTech vaccine)။ ဍုင်ဗာရိုန် (Bahrain) ကဵု ဍုင်ပံင်ကောံအာရာပ် ဣမိရာတ် (United Arab Emirates) ပဒတန် ကဵုအခေါင်သွံ ဗွဲပရဟ် ကု BBIBP-CorV မကၠောန်ပ္တိတ် နူကဵု သိနဝ်ဖာမ် (Sinopharm) မဒှ်ဂကောံပ္တိတ်ဂဥုဲကြုက်ရ။<ref name="bna">{{cite news |title=Bahrain second in the world to approve the Pfizer/BioNTech Covid-19 vaccine |url=https://www.bna.bh/en/news?cms=q8FmFJgiscL2fwIzON1%2BDteRtB2wfPWh%2FOmYUjt6ApY%3D |access-date=9 December 2020 |publisher=Bahrain News Agency |date=4 December 2020 |accessdate=2 January 2021 |archivedate=17 December 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201217110318/https://www.bna.bh/en/news?cms=q8FmFJgiscL2fwIzON1+DteRtB2wfPWh%2FOmYUjt6ApY%3D }}</ref><ref name="uae">{{Cite news|title=UAE: Ministry of Health announces 86 per cent vaccine efficacy|url=https://gulfnews.com/uae/health/uae-ministry-of-health-announces-86-per-cent-vaccine-efficacy-1.1607490555571|access-date=9 December 2020|work=Gulf News }}</ref>ဒဳဇြေမ်ဗါ ၁၆ ဂှ် နကဵု ကၟိန်ဍုင်ဨကရာဇ်ယူကေ မၞိဟ်ဂွံထ္ပက် ဝက်သိန် ၁၃၈,၀၀၀ တၠ မဒှ်သတ္တဟကိုပ်ကၠာအိုတ် မစထ္ပက်ဝက်သိန်ဂှ်ရ။<ref name="graun-138">{{cite news|last=Campbell|first=Denis|date=16 December 2020|title=138,000 people in UK receive Covid vaccine in first week|newspaper=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/world/2020/dec/16/138000-people-in-uk-have-received-covid-vaccine}}</ref> ဒဳဇြေမ်ဗါ ၁၁၊ ၂၀၂၀ ဂှ် နကဵု ရးနိဂီုပံင်ကောံအမေရိကာန် ကဵုအခေါင် ပဒတန် ဗွဲပရဟ် ကုတဝ်ဇြိနမေရန်။<ref name="thomas">{{Cite news|last1=Thomas|first1=Katie|last2=LaFraniere|first2=Sharon|last3=Weiland|first3=Noah|last4=Goodnough|first4=Abby|last5=Haberman|first5=Maggie|date=12 December 2020|title=F.D.A. Clears Pfizer Vaccine, and Millions of Doses Will Be Shipped Right Away|work=[[The New York Times]]|url=https://www.nytimes.com/2020/12/11/health/pfizer-vaccine-authorized.html|access-date=12 December 2020|name-list-style=vanc}}</ref> သတ္တာဟဂတဂှ် ညးတအ် ပဒတန် ကု mRNA-1273 မကၠောန်ပ္တိတ် နူကဵု မဝ်ဒေရ်နာဝိသိန် (Moderna vaccine)ရ။<ref name="FDA PR 20201218" /><ref name="CDC ACIP Moderna COVID-19 Vaccine">{{cite journal|last1=Oliver|first1=Sara E.|last2=Gargano|first2=Julia W.|last3=Marin|first3=Mona|last4=Wallace|first4=Megan|last5=Curran|first5=Kathryn G.|last6=Chamberland|first6=Mary|last7=McClung|first7=Nancy|last8=Campos-Outcalt|first8=Doug|last9=Morgan|first9=Rebecca L.|last10=Mbaeyi|first10=Sarah|last11=Romero|first11=José R.|display-authors=6|date=December 2020|title=The Advisory Committee on Immunization Practices' Interim Recommendation for Use of Moderna COVID-19 Vaccine — United States, December 2020|url=https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/69/wr/pdfs/mm695152e1-H.pdf|journal=MMWR. Morbidity and Mortality Weekly Report|volume=69|issue=5152|doi=10.15585/mmwr.mm695152e1|first12=H. Keipp|last13=Lee|last12=Talbot|first15=Kathleen|last15=Dooling|first14=Beth P.|last14=Bell|first13=Grace M.|pages=1653–1656|name-list-style=vanc}}</ref><ref name="CNBC 20201219">{{cite news|last1=Lovelace Jr.|first1=Berkeley|date=19 December 2020|title=FDA approves second Covid vaccine for emergency use as it clears Moderna's for U.S. distribution|publisher=CNBC|url=https://www.cnbc.com/2020/12/18/moderna-covid-vaccine-approved-fda-for-emergency-use.html|access-date=19 December 2020|name-list-style=vanc}}</ref>
ဝက်သိန်မွဲမွဲ ကၠောန်လဝ်တုဲ ဒးစမ်ၜတ် ပိကဆံင်၊ ညးကော်စ ကာလစွမ်ပထမ၊ ကာလစွမ်ဒုတိယ၊ ကေုာံ ကာလစွမ်တတိယ။ ကာလစွမ်ပထမဂှ် စမ်ရံင် ဂဥုဲဂှ် ကဵုအန္တရာယ် ကုမၞိဟ်မာန်ဟွံမာန် ကေုာံ မွဲသွုင်မ္ဂး ဂလိုင်လဵုဂွံစုတ်ရ။ ပ္ဍဲကာလဂှ်မ္ဂး ညးစမ် မၞိဟ်ပရေင်ထတ်ယုက်ထတ်တ် လၟိဟ်ၜိုတ် ၜါပိဒါဇြေန် (ၜိုတ် ပိစှ်ော)။ ကာလစွမ်ဒုတိယဂှ် အတိုင်သွဟ်မကလိဂွံ နူကဵုကာလစွမ်ပထမဂှ် ပညဳပညပ် ပလေဝ်တုဲ ဆက်စမ် မၞိဟ်မဂၠိုင်ကဵုကၠံ (သၟဝ်လ္ၚီ)။<ref name="Vaccines.gov">{{cite web |title=Vaccine Safety – Vaccines |url=https://www.vaccines.gov/basics/safety |website=vaccines.gov |publisher=US Department of Health and Human Services |access-date=13 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200422073442/https://www.vaccines.gov/basics/safety |archive-date=22 April 2020 |url-status=live }}</ref><ref name="fda-ddp">{{cite web |title=The drug development process |url=https://www.fda.gov/patients/learn-about-drug-and-device-approvals/drug-development-process |publisher=U.S. [[Food and Drug Administration]] (FDA) |access-date=12 April 2020 |date=4 January 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200222182002/https://www.fda.gov/patients/learn-about-drug-and-device-approvals/drug-development-process |archive-date=22 February 2020 |url-status=live }}</ref>ကာလစွမ် ပထမ-ဒုတိယ ဂှ် စမ်မဆေင်ကဵု ပရေင်ဂီုကၠီု ကေုာံ ဒြဟတ်အိမ်မုန် ဗွဲမဂၠိုင် မစမ် အစောမ်သတ္တိဂဥုဲ ကေုာံ အရာမကတဵုဒှ်မာန် မသ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ်ရ။<ref name=fda-ddp/>ကာလစွမ်တတိယဂှ်မ္ဂး ဒးစမ်ၜတ် မၞိဟ်ဂၠိုင်ဂၠိုင် နကဵုမၞိဟ်နာနာသာ်၊ မၞိဟ်အာယုက်ဇၞော်၊ မၞိဟ်အာယုက်ဍောတ်၊ မၞိဟ်ပရေင်ထတ်ယုက် ဍိုန်လျ၊ မၞိဟ်ပရေင်ထတ်ယုက်ခိုဟ်၊ တုဲပၠန် မၞိဟ်သွက်ဂွံၜတ်ကၞာတ် မကော်ဂး control group၊ ဝက်သိန်ၜိုတ်လဵု ကၠောန်ကမၠောန် ပ္ဍဲအရာဒစဵုဒစး ယဲဂှ်ရ။<ref name=Vaccines.gov/><ref name=fda-ddp/> သွဟ်ပွံက်ဝက်သိန် ဂလိုင်လဵုဂီုကၠီု၊ ဂလိုင်လဵုမကၠောန်ကမၠောန် ကေုာံ စကာ နဒဒှ် ဂဥုဲဂွံ ဟွံဂွံတအ်ဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုသွဟ် နူကဵုကာလစွမ်တတိယဏအ်ရ။<ref name=cohen6-19/><ref name="cdc-eff">{{Cite web|title=How flu vaccine effectiveness and efficacy are measured|url=https://www.cdc.gov/flu/vaccines-work/effectivenessqa.htm?CDC_AA_refVal=https%3A%2F%2Fwww.cdc.gov%2Fflu%2Fprofessionals%2Fvaccination%2Feffectivenessqa.htm|date=29 January 2016|publisher=Centers for Disease Control and Prevention, National Center for Immunization and Respiratory Diseases, US Department of Health and Human Services|access-date=6 May 2020|archive-date=7 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200507083203/https://www.cdc.gov/flu/vaccines-work/effectivenessqa.htm?CDC_AA_refVal=https%3A%2F%2Fwww.cdc.gov%2Fflu%2Fprofessionals%2Fvaccination%2Feffectivenessqa.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=Principles of epidemiology, Section 8: Concepts of disease occurrence|url=https://www.cdc.gov/csels/dsepd/ss1978/lesson1/section8.html|date=18 May 2012|publisher=Centers for Disease Control and Prevention, Center for Surveillance, Epidemiology, and Laboratory Services, US Department of Health and Human Services|access-date=6 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200406212227/https://www.cdc.gov/csels/dsepd/ss1978/lesson1/section8.html|archive-date=6 April 2020|url-status=live}}</ref>
===ဝက်သိန်ဂမၠိုင် မဂွံလဝ် အခေါင် ကေုာံ ဒတန်===
{| class="wikitable sortable"
|+ဝက်သိန်ဂမၠိုင် မဂွံလဝ် အခေါင် သွက်ကာပရဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဒတန် သွက်ဂွံစကာ <br>Vaccines authorized for emergency use or approved for full use
|-
!ဝက်သိန်ဂမၠိုင် <br>ညးမကၠောန် ကေုာံ ညးမဒုင်ပစ္စဲ<br>Vaccine candidates,<br />developers, and sponsors
!ကွတ်<br>Technology
!ကာလစွမ် လၟုဟ်<br>Current phase (participants)
!ကာလစွမ် မစိုပ်ဒတုဲ (ညးမပါလုပ်ဂမၠိုင်)<br>မကၠောန်ကမၠောန် ပ္ဍဲအိမ်မုန်<br>Completed phase{{efn-la|Latest Phase with published results.}} (participants)
!style="width:10em;"|Authorization
|- valign="top"
|'''[[BBIBP-CorV]]'''<wbr /><ref name="ChiCTR2000034780">{{cite journal |last1=Chen |first1=Wei |last2=Al Kaabi |first2=Nawal |title=A Phase III clinical trial for inactivated novel coronavirus pneumonia (COVID-19) vaccine (Vero cells) |journal=Chinese Clinical Trial Registry |date=18 July 2020 |url=http://www.chictr.org.cn/showprojen.aspx?proj=56651 |access-date=15 August 2020 |name-list-style=vanc }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201011084800/http://www.chictr.org.cn/showprojen.aspx?proj=56651%2F |date=11 October 2020 }}</ref><br />[[China National Pharmaceutical Group|Sinopharm]]: Beijing Institute of Biological Products, Wuhan Institute of Biological Products
|[[Inactivated vaccine|Inactivated]] [[Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2|SARS-CoV-2]] vaccine ([[vero cell]]s)
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=3|participants=48000|description=Randomized, double-blind, parallel placebo-controlled, to evaluate safety and protective efficacy.
|status=Sinopharm's internal analysis indicated a 79% efficacy.<ref>{{Cite news|last1=Wee|first1=Sui-Lee|last2=Qin|first2=Amy|date=30 December 2020|title=A Chinese Covid-19 Vaccine Has Proved Effective, Its Maker Says|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2020/12/30/business/china-vaccine.html|access-date=30 December 2020|issn=0362-4331}}</ref>|locations=United Arab Emirates, Bahrain, Jordan,<ref>{{cite web |last1=Yang |first1=Yunkai |title=A Study to Evaluate The Efficacy, Safety and Immunogenicity of Inactivated SARS-CoV-2 Vaccines (Vero Cell) in Healthy Population Aged 18 Years Old and Above |url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04510207 |website=[[ClinicalTrials.gov]] |access-date=15 September 2020 |name-list-style=vanc |archive-date=14 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200914040138/https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04510207 |url-status=live }}</ref> Argentina,<ref>{{cite web |title=Clinical Trial to Evaluate the Efficacy, Immunogenicity and Safety of the Inactivated SARS-CoV-2 Vaccine (COVID-19) |url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04560881?term=vaccine&cond=covid-19&draw=2&rank=3 |website=[[ClinicalTrials.gov]] |access-date=28 September 2020 }}</ref> Morocco,<ref>{{cite web |title=A Phase III clinical trial for inactivated novel coronavirus pneumonia (COVID-19) vaccine (Vero cells) |url=http://www.chictr.org.cn/showprojen.aspx?proj=62581 |website=chictr.org.cn |publisher=Chinese Clinical Trial Register (ChiCTR) |access-date=15 December 2020 |accessdate=2 January 2021 |archivedate=31 December 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201231080448/http://www.chictr.org.cn/showprojen.aspx?proj=62581 }}</ref> Peru<ref>{{Cite web|title=Bahrain allows Sinopharm COVID-19 vaccine candidate use in frontline workers|url=https://www.msn.com/en-au/lifestyle/wellbeing/bahrain-announces-emergency-approval-for-use-of-covid-19-vaccine-candidate/ar-BB1aEciR |access-date=3 November 2020|publisher=MSN|agency=Reuters}}</ref>|duration=Jul 2020 – Jul 2021}}
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=1|endphase=2|participants=320
|status=Neutralizing antibodies at day 14 after 2 injections<ref>{{cite journal |vauthors=Xia S, Duan K, Zhang Y, Zhao D, et al. |title=Effect of an Inactivated Vaccine Against SARS-CoV-2 on Safety and Immunogenicity Outcomes: Interim Analysis of 2 Randomized Clinical Trials |journal=JAMA |date=13 August 2020 |volume=324 |issue=10 |pages=951–60 |doi=10.1001/jama.2020.15543 |pmid=32789505 |pmc=7426884 |doi-access=free }}</ref>
|locations=China
|duration=Apr 2020 – Jun 2020
}}
|{{Collapsible list
| title = Emergency (8)
|Egypt<ref>{{cite web |title=Egypt licenses China's Sinopharm COVID-19 vaccine for emergency use: health minister - Xinhua {{!}} English.news.cn |url=http://xinhuanet.com/english/2021-01/03/c_139637781.htm |website=xinhuanet.com |accessdate=2021-01-13 |archivedate=2021-01-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210105035847/http://www.xinhuanet.com/english/2021-01/03/c_139637781.htm }}</ref>
|Hungary<ref>{{cite web |title=Hungary signs deal for Chinese Sinopharm's COVID-19 vaccine, first in EU |url=https://nationalpost.com/pmn/health-pmn/hungary-signs-deal-for-chinese-sinopharms-covid-19-vaccine-first-in-eu |website=National Post }}</ref>
|Jordan<ref>{{cite web |title=First batch of Chinese Sinopharm vaccine arrives in Jordan |url=https://en.royanews.tv/news/24716/2021-01-10 |publisher=Roya News |access-date=9 January 2021 |accessdate=2021-01-13 |archivedate=2021-02-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204040016/https://en.royanews.tv/news/24716/2021-01-10 }}</ref>
|Iraq<ref name="bignewsnetwork.com" />
|Morocco<ref>{{cite web |title=Covid-19: Morocco authorizes use of the Sinopharm vaccine |url=https://en.yabiladi.com/articles/details/104807/covid-19-morocco-authorizes-sinopharm-vaccine.html |website=en.yabiladi.com }}</ref>
|Pakistan<ref>{{cite web |last1=Shahzad |first1=Asif |title=Pakistan approves Chinese Sinopharm COVID-19 vaccine for emergency use |url=https://www.reuters.com/article/health-coronavirus-pakistan-sinopharm/pakistan-approves-chinese-sinopharm-covid-19-vaccine-for-emergency-use-idUSKBN29O049 |website=Reuters |date=19 January 2021}}</ref>
|Peru<ref>{{cite web |title=Peru grants 'exceptional' approval for Sinopharm COVID-19 vaccine - government sources |url=https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-peru/peru-grants-exceptional-approval-for-sinopharm-covid-19-vaccine-government-sources-idUSKBN29W2TL |website=Reuters |date=27 January 2021}}</ref>
|Serbia<ref>{{cite web |title=Serbia Becomes First European Nation To Use China's Sinopharm Vaccine |url=https://www.rferl.org/a/serbia-covid-vaccine-china-sinopharm/31053091.html |website=RadioFreeEurope/RadioLiberty }}</ref>
}}
{{Collapsible list
| title = Full (4)
|Bahrain<ref>{{cite web |title=Bahrain approves China's Sinopharm coronavirus vaccine |url=https://www.arabianbusiness.com/healthcare/455832-bahrain-approves-chinas-sinopharm-coronavirus-vaccine |website=Arabian Business Industries |date=13 Dec 2020}}</ref>|China<ref>{{cite news |last1=Kuo |first1=Lily |title=China approves Sinopharm coronavirus vaccine, the country’s first for general use |url=https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/coronavirus-vaccine-china-sinopharm/2020/12/30/1cc4be9e-4a62-11eb-97b6-4eb9f72ff46b_story.html |work=Washington Post}}</ref>
|Seychelles<ref>http://www.statehouse.gov.sc/news/5090/president-ramkalawan-and-first-lady-receives-second-dose-sinopharm-vaccine</ref>
|United Arab Emirates<ref name="nyt-uae-wee-dec-12-2020">{{cite news |last1=Wee |first1=Sui-Lee |title=Chinese Covid-19 Vaccine Gets Key Push, but Doubts Swirl |url=https://www.nytimes.com/2020/12/09/business/china-coronavirus-vaccine-united-arab-emirates.html |access-date=12 December 2020 |work=[[The New York Times]] |date=9 December 2020}}</ref><ref>{{Cite web|title=Coronavirus: UAE authorises emergency use of vaccine for frontline workers|url=https://www.thenationalnews.com/uae/health/coronavirus-uae-authorises-emergency-use-of-vaccine-for-frontline-workers-1.1077680|access-date=24 November 2020|website=The National}}</ref>
}}
|- valign="top"
|'''[[Sputnik V COVID-19 vaccine]]''' <br /> [[Gamaleya Research Institute of Epidemiology and Microbiology]]
|[[Adenoviridae|Adenovirus]] [[Viral vector|vector]] vaccine ([[Recombinant vaccine|recombinant]] adenovirus [[Serotype|type]] 5 and 26 vector)
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=3|participants=40,000|description=Randomized double-blind, placebo-controlled to evaluate efficacy, immunogenicity, and safety.<ref>{{cite web |title=Clinical Trial of Efficacy, Safety, and Immunogenicity of Gam-COVID-Vac Vaccine Against COVID-19 |url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04530396?term=vaccine&cond=covid-19&draw=3 |website=[[ClinicalTrials.gov]] |access-date=11 September 2020 |archive-date=12 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200912231654/https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04530396?term=vaccine&cond=covid-19&draw=3 |url-status=live }}</ref>
|status=Interim analysis from the trial was published in ''[[The Lancet]]'', indicating 91.6% efficacy without unusual [[side effect]]s.<ref>{{Cite journal|last=Logunov|first=Denis Y.|last2=Dolzhikova|first2=Inna V.|last3=Shcheblyakov|first3=Dmitry V.|last4=Tukhvatulin|first4=Amir I.|last5=Zubkova|first5=Olga V.|last6=Dzharullaeva|first6=Alina S.|last7=Kovyrshina|first7=Anna V.|last8=Lubenets|first8=Nadezhda L.|last9=Grousova|first9=Daria M.|last10=Erokhova|first10=Alina S.|last11=Botikov|first11=Andrei G.|date=2021-02-02|title=Safety and efficacy of an rAd26 and rAd5 vector-based heterologous prime-boost COVID-19 vaccine: an interim analysis of a randomised controlled phase 3 trial in Russia|url=https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(21)00234-8/abstract|journal=The Lancet|language=English|volume=0|issue=0|doi=10.1016/S0140-6736(21)00234-8|issn=0140-6736}}</ref>
|locations=Russia, Belarus,<ref>{{cite web
|url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04564716
|title=Clinical Trial of Efficacy, Safety, and Immunogenicity of Gam-COVID-Vac Vaccine Against COVID-19 in Belarus
|website=ClinicalTrials.gov |publisher=Health Ministry of the Russian Federation
|date=25 September 2020 |access-date=18 January 2021 }}</ref> India,<ref>{{cite news |last1=Kumar |first1=Shivani |title=Sputnik-V from Russia arrives in India for clinal trials |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/sputnik-v-from-russia-arrives-in-india-for-clinal-trials/story-b8k3Ecncxw2RBTrIxOiqxO.html |work=Hindustan Times |date=1 December 2020 }}</ref><ref>{{cite news |title=Clinical trial: 17 volunteers given Russia's Sputnik V Covid-19 vaccine in Pune |url=https://indianexpress.com/article/india/clinical-trial-17-volunteers-given-russias-sputnik-v-covid-19-vaccine-in-pune-7094153/ |work=The Indian Express |date=6 December 2020 }}</ref> Venezuela,<ref>{{cite web
|url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04642339
|title=Clinical Trial of the Immunogenicity, Safety, and Efficacy of the Gam-COVID-Vac Vaccine Against COVID-19 in Venezuela
|website=ClinicalTrials.gov |publisher=Health Ministry of the Russian Federation
|date=24 November 2020 |access-date=18 January 2021 }}</ref> UAE<ref>{{cite news |title=UAE begins trials of Russia's Sputnik V Covid-19 vaccine |url=https://www.clinicaltrialsarena.com/news/uae-begins-sputnik-v-trial/ |work=ClinicalTrials |date=8 January 2021 }}</ref>
|duration=Aug 2020 – May 2021
}}
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=1|endphase=2|participants=76
|status=[[Neutralizing antibody]] and [[T cell]] responses.<ref name="logunov">{{cite journal | last1=Logunov | first1=Denis Y | last2=Dolzhikova | first2=Inna V | last3=others | title=Safety and immunogenicity of an rAd26 and rAd5 vector-based heterologous prime-boost COVID-19 vaccine in two formulations: two open, non-randomised phase 1/2 studies from Russia | journal=The Lancet | year=2020 | volume=396 | issue=10255 | pages=887–97 | issn=0140-6736 | doi=10.1016/s0140-6736(20)31866-3 | pmid=32896291 | pmc=7471804 | s2cid=221472251 | doi-access=free | name-list-style=vanc }}</ref>
|locations=Russia
|duration=Jun 2020<ref name="logunov" /> – Sep 2020
}}
|{{Collapsible list|title=Emergency (17)
| Algeria<ref>{{cite news |title=Covid19: National Pharmaceuticals Agency registers Sputnik V vaccine |url=https://www.aps.dz/en/health-science-technology/37478-covid19-national-pharmaceuticals-agency-registers-sputnik-v-vaccine |work=Algeria Press service |date=10 January 2021 }}</ref>
| Argentina<ref>{{cite news |title=Argentina has registered the Sputnik V vaccine based on Russian clinical trial data |url=https://sputnikvaccine.com/newsroom/pressreleases/argentina-has-registered-the-sputnik-v-vaccine-based-on-russian-clinical-trial-data-/ |access-date=1 January 2021 |work=sputnikvaccine.com }}</ref>
| Armenia<ref>{{cite news |title=Armenia approves Russia's Sputnik V coronavirus vaccine -Russia's RDIF |url=https://www.reuters.com/article/health-coronavirus-russia-vaccine-armeni/armenia-approves-russias-sputnik-v-coronavirus-vaccine-russias-rdif-idUSR4N2J304T |access-date=1 February 2021 |publisher=Reuters |date=1 February 2021 }}</ref>
| Belarus<ref>{{cite news |title=Belarus registers Sputnik V vaccine, in first outside Russia – RDIF |url=https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-vaccine-belarus/belarus-registers-sputnik-v-vaccine-in-first-outside-russia-rdif-idINKBN28V0ZG |access-date=22 December 2020 |publisher=Reuters |date=21 December 2020 }}</ref>
| Bolivia<ref>{{cite news |title=Ministerio de Salud de Bolivia – Bolivia y Rusia firman contrato para adquirir 5,2 millones de dosis de la vacuna Sputnik-V contra la COVID-19 |url=https://www.minsalud.gob.bo/5114-bolivia-y-rusia-firman-contrato-para-adquirir-5-2-millones-de-dosis-de-la-vacuna-sputnik-v-contra-el-covid-19 |access-date=1 January 2021 |work=www.minsalud.gob.bo}}</ref>
| Guinea<ref>{{cite news |title=Guinea Begins Administering Russia's Sputnik V Covid-19 Vaccine |url=https://www.africanews.com/2020/12/31/guinea-begins-administering-russia-s-sputnik-v-covid-19-vaccine/|work=africanews. |date=31 December 2020 }}</ref>
| Hungary<ref name=reuters.comHungary>{{cite news |title=Hungarian drug regulator approves Sputnik V vaccine: website |url=https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-hungary-vaccine/hungarian-drug-regulator-approves-sputnik-v-vaccine-website-idUSKBN29P2DK |publisher=Reuters |date=21 January 2021 }}</ref>
| Iran<ref>{{cite news |title=Iran approves Russian coronavirus vaccine Sputnik V |url=https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-russia-iran/iran-approves-russian-coronavirus-vaccine-sputnik-v-for-use-idUSKBN29V1A8 |publisher=Reuters |date=26 January 2021 }}</ref>
| Mexico<ref>{{cite news |title=Mexico, Germany warm to Russia's Sputnik V virus vaccine |url=https://www.thejakartapost.com/news/2021/02/03/mexico-germany-warm-to-russias-sputnik-v-virus-vaccine-.html |publisher=The Jakarta Post |date=3 February 2021 }}</ref>
| Pakistan<ref>{{cite news |title=Govt okays Russian vaccine for 'emergency use' |url=https://www.dawn.com/news/1603273 |work=Dawn |date=24 January 2021 }}</ref>
| Palestine<ref>{{cite news |title=Palestine has become the first country in the Middle East to register Sputnik V vaccine |url=https://rdif.ru/Eng_fullNews/6279/ |work=RFID |date=11 January 2021 }}</ref>
| Paraguay<ref>{{cite news |title=Paraguay approves Russia's Sputnik V vaccine: RDIF |url=https://www.reuters.com/article/health-coronavirus-russia-vaccine-paragu/paraguay-approves-russias-sputnik-v-vaccine-rdif-idUSR4N2J303Y |access-date=15 January 2021 |publisher=Reuters |date=15 January 2021 }}</ref>
| Russia<ref name="burki">{{cite journal | vauthors = Burki TK | title = The Russian vaccine for COVID-19 | journal = The Lancet. Respiratory Medicine | volume = 8 | issue = 11 | pages = e85–e86 | date = November 2020 | pmid = 32896274 | doi = 10.1016/S2213-2600(20)30402-1 | pmc = 7837053 | url = https://www.thelancet.com/journals/lanres/article/PIIS2213-2600(20)30402-1/fulltext | doi-access = free }}</ref>
| Serbia<ref>{{cite news |title=Agencija odobrila uvoz ruske vakcine Sputnjik V u Srbiju |url=https://rs.n1info.com/vesti/agencija-odobrila-uvoz-ruske-vakcine-sputnjik-v-u-srbiju/ |work=N1 |date=31 December 2020 |language=sr-RS}}</ref>
| Tunisia<ref>{{cite news |title=Sputnik V vaccine authorized in Tunisia |url=https://sputnikvaccine.com/newsroom/pressreleases/sputnik-v-vaccine-authorized-in-tunisia/ |access-date=30 January 2021 |work=sputnikvaccine.com }}</ref>
| United Arab Emirates<ref>{{cite news |title=UAE approves Russia's Sputnik vaccine for emergency use |url=https://www.khaleejtimes.com/coronavirus-pandemic/uae-approves-russias-sputnik-vaccine-for-emergency-use |access-date=21 January 2021 |work=Khaleej Times |date=21 January 2021}}</ref>
| Venezuela<ref>{{cite news |title=Venezuela firma contrato para la adquisición de la vacuna rusa Sputnik V |url=https://www.reuters.com/article/salud-coronavirus-venezuela-rusia-idLTAKBN2931X2 |publisher=Reuters |date=29 December 2020 |language=es}}</ref>
}}
{{Collapsible list|title=Full (1)
| Turkmenistan<ref>{{cite news |title=Turkmenistan is the first in Central Asia to have registered "Sputnik V" vaccine |url=https://orient.tm/en/turkmenistan-is-the-first-in-central-asia-to-have-registered-sputnik-v-vaccine/ |work=Orient |date=18 January 2021 }}</ref>
}}
|- valign="top"
|'''[[Pfizer–BioNTech COVID-19 vaccine]]''' <small>(Comirnaty)</small><wbr /><ref name="hcreg">{{cite web|date=9 December 2020|title=Regulatory Decision Summary – Pfizer-BioNTech COVID-19 Vaccine|url=https://covid-vaccine.canada.ca/info/regulatory-decision-summary-detailTwo.html?linkID=RDS00730|access-date=9 December 2020|publisher=Health Canada, Government of Canada}}</ref><ref name="NCT04368728">{{cite web |title=Study to Describe the Safety, Tolerability, Immunogenicity, and Efficacy of RNA Vaccine Candidates Against COVID-19 in Healthy Adults |url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04368728 |website=[[ClinicalTrials.gov]] |publisher=[[United States National Library of Medicine]] |id=NCT04368728 |date=30 April 2020 |access-date=14 July 2020 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011084828/https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04368728/ |url-status=live }}</ref><ref name="EudraCT-2020-001038-36">{{cite web |title=A Multi-site Phase I/II, 2-Part, Dose-Escalation Trial Investigating the Safety and Immunogenicity of four Prophylactic SARS-CoV-2 RNA Vaccines Against COVID-19 Using Different Dosing Regimens in Healthy Adults |url=https://www.clinicaltrialsregister.eu/ctr-search/trial/2020-001038-36/DE |website=EU Clinical Trials Register |publisher=European Union |id=[[EudraCT]] 2020-001038-36 |date=14 April 2020 |access-date=22 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200422111024/https://www.clinicaltrialsregister.eu/ctr-search/trial/2020-001038-36/DE |archive-date=22 April 2020 |url-status=live}}</ref><br />[[BioNTech]], [[Pfizer]]
|[[RNA vaccine]] ([[modRNA]] encapsulated in [[lipid nanoparticle]]s)
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=3|participants=43,448|description=Randomized, placebo-controlled.
|status=Positive results from an interim analysis were announced on 18 November 2020<ref>{{cite web|title= Pfizer and BioNTech Conclude Phase 3 Study of COVID-19 Vaccine Candidate, Meeting All Primary Efficacy Endpoints|url= https://www.pfizer.com/news/press-release/press-release-detail/pfizer-and-biontech-conclude-phase-3-study-covid-19-vaccine |publisher=Pfizer |date=18 November 2020}}</ref> and published on 10 December 2020 reporting an overall efficacy of 95%.<ref name="BNT162b2 Vaccine">{{cite journal |vauthors=Polack F, Thomas S, Kitchin N, Absalon J, Gurtman A, Lockhart S, Perez J, Marc F, Moreira E, Zerbini C, Bailey R, Swanson K, Roychoudhury S, Koury K, Li P, Kalina W, Cooper D, Frenck R, Hammitt L, Tureci O, Nell H, Schaefer A, Unal S, Tresnan D, Mather S, Dormitzer P, Sahin U, Jansen K, Gruber W|display-authors=6 |title= Safety and Efficacy of the BNT162b2 mRNA Covid-19 Vaccine|journal=New England Journal of Medicine |date=December 2020 |volume=383 |issue=27 |pages=2603–15 |doi= 10.1056/NEJMoa2034577|pmid=33301246 |pmc=7745181 |doi-access=free}}</ref><ref>{{cite report| url=https://www.fda.gov/media/144337/download | format=PDF | title=FDA Review of Efficacy and Safety of Pfizer-BioNTech COVID-19 Vaccine Emergency Use Authorization Request | website=U.S. [[Food and Drug Administration]] (FDA) | date=10 December 2020 | access-date=11 December 2020}} {{PD-notice}}</ref>
|locations=Germany, United States
|duration=Jul{{nbsp}}2020 – Nov{{nbsp}}2020<ref>{{Cite news|title=Pfizer ends COVID-19 trial with 95% efficacy, to seek emergency-use authorization|url=https://www.reuters.com/article/health-coronavirus-vaccines-pfizer/pfizer-ends-covid-19-trial-with-95-efficacy-to-seek-emergency-use-authorization-idUSL4N2HZ3VS|first=Michael | last=Erman |access-date=18 November 2020|publisher=Reuters|date=18 November 2020 |name-list-style=vanc }}</ref><ref name="NYT-20201120" />
}}
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=1|endphase=2|participants=45
|status=Strong RBD-binding [[Immunoglobulin G|IgG]] and [[neutralizing antibody]] response peaked 7 days after a [[booster dose]], robust CD4+ and CD8+ [[T cell]] responses, undetermined durability.<ref>{{cite journal |last1=Mulligan |first1=Mark J. |last2=Lyke |first2=Kirsten E. |last3=Kitchin |first3=Nicholas |last4=Absalon |first4=Judith |last5=Gurtman |first5=Alejandra |last6=Lockhart |first6=Stephen |last7=Neuzil |first7=Kathleen |last8=Raabe |first8=Vanessa |last9=Bailey |first9=Ruth |last10=Swanson |first10=Kena A. |last11=Li |first11=Ping |last12=Koury |first12=Kenneth |last13=Kalina |first13=Warren |last14=Cooper |first14=David |last15=Fontes-Garfias |first15=Camila |last16=Shi |first16=Pei-Yong |last17=Türeci |first17=Özlem |last18=Tompkins |first18=Kristin R. |last19=Walsh |first19=Edward E. |last20=Frenck |first20=Robert |last21=Falsey |first21=Ann R. |last22=Dormitzer |first22=Philip R. |last23=Gruber |first23=William C. |last24=Şahin |first24=Uğur |last25=Jansen |first25=Kathrin U. | display-authors=6 |title=Phase I/II study of COVID-19 RNA vaccine BNT162b1 in adults |doi-access=free |journal=Nature |pages=589–93 |doi=10.1038/s41586-020-2639-4 |date=October 2020 |volume=586 |issue=7830 |pmid=32785213 |s2cid=221126922 |name-list-style=vanc }}</ref>
|duration=May{{nbsp}}2020 – }}
|{{Collapsible list|title=Emergency (22)
| Albania<ref>{{cite web|url=https://seenews.com/news/albania-to-start-covid-19-immunisation-with-pfizer-vaccine-in-jan-report-726470|title=Albania to start COVID-19 immunisation with Pfizer vaccine in Jan – report|website=Seenews}}</ref>
| Argentina<ref>{{cite web|url=https://www.lanacion.com.ar/sociedad/coronavirus-argentina-anmat-aprobo-uso-emergencia-vacuna-nid2548852|title=Coronavirus en la Argentina: La ANMAT aprobo el uso de emergencia de la vacuna Pfizer|access-date=23 December 2020|website=La Nación|language=es}}</ref>
| Bahrain<ref>{{cite web |title=Bahrain becomes second country to approve Pfizer COVID-19 vaccine |url=https://www.aljazeera.com/news/2020/12/4/bahrain-becomes-second-country-to-approve-pfizer-covid-19-vaccine |publisher=[[Al Jazeera]] |access-date=5 December 2020}}</ref>
| Canada<ref name=hcreg/><ref name="hcapps">{{cite web|date=9 December 2020|title=Drug and vaccine authorizations for COVID-19: List of applications received|url=https://www.canada.ca/en/health-canada/services/drugs-health-products/covid19-industry/drugs-vaccines-treatments/authorization/applications.html|access-date=9 December 2020|publisher=Health Canada, Government of Canada|accessdate=2 January 2021|archivedate=18 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210318002401/https://www.canada.ca/en/health-canada/services/drugs-health-products/covid19-industry/drugs-vaccines-treatments/authorization/applications.html}}</ref>
| Chile<ref name="chile">{{cite web|access-date=17 December 2020|title=Chile approves Pfizer-BioNTech Covid-19 vaccine for emergency use|url=https://www.straitstimes.com/world/chile-approves-pfizer-biontech-covid-19-vaccine-for-emergency-use|date=17 December 2020|website=The Straits Times}}</ref>
| Colombia<ref>{{cite news|url=https://in.reuters.com/article/health-coronavirus-colombia-vaccine/colombia-regulator-approves-pfizer-biontech-vaccine-for-emergency-use-idINL1N2JH00P/|work=[[Reuters]]|date=6 January 2021|title=Colombia regulator approves Pfizer-BioNTech vaccine for emergency use|access-date=6 January 2021|accessdate=13 January 2021|archivedate=8 January 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210108011259/https://in.reuters.com/article/health-coronavirus-colombia-vaccine/colombia-regulator-approves-pfizer-biontech-vaccine-for-emergency-use-idINL1N2JH00P/}}</ref>
| Costa Rica<ref name="costa">{{cite web|access-date=16 December 2020|title=Costa Rica authorizes Pfizer-BioNTech coronavirus vaccine|url=https://ticotimes.net/2020/12/16/costa-rica-authorizes-pfizer-biontech-coronavirus-vaccine|date=16 December 2020|website=The Tico Times}}</ref>
| Ecuador<ref name="ecuador">{{Cite web|title=Arcsa autoriza ingreso al país de vacuna Pfizer-BioNTech para el Covid-19 – Agencia Nacional de Regulación, Control y Vigilancia Sanitaria|url=https://www.controlsanitario.gob.ec/arcsa-autoriza-ingreso-al-pais-de-vacuna-pfizer-biontech-para-el-covid-19/|access-date=17 December 2020|language=es}}</ref>
| Iraq<ref>{{Cite web|title=Iraq grants emergency approval for Pfizer COVID-19 vaccine|url=https://www.msn.com/en-ae/news/other/iraq-grants-emergency-approval-for-pfizer-covid-19-vaccine/ar-BB1cgvD6|access-date=27 December 2020|publisher=MSN}}</ref>
| Israel<ref>{{Cite web|title=Israeli Health Minister 'pleased' as FDA approves Pfizer COVID-19 vaccine|url=https://www.jpost.com/breaking-news/fda-approves-pfizer-biontech-covid-19-vaccine-for-emergency-use-nyt-651871|access-date=28 December 2020|website=The Jerusalem Post }}</ref>
| Jordan<ref>{{cite web|access-date=15 December 2020|title=Jordan approves Pfizer-BioNTech Covid vaccine|url=https://www.france24.com/en/live-news/20201215-jordan-approves-pfizer-biontech-covid-vaccine|date=15 December 2020|publisher=France 24}}</ref>
| Kuwait<ref>{{cite web|access-date=15 December 2020|title=Kuwait authorizes emergency use of Pfizer-BioNTech COVID-19 vaccine|url=https://arab.news/427j9|date=13 December 2020|website=Arab News}}</ref>
| Mexico<ref>{{Cite news|date=12 December 2020|title=Mexico Approves Pfizer Vaccine for Emergency Use as Covid Surges|work=Bloomberg|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-12-12/mexico-approves-pfizer-vaccine-for-emergency-use-as-covid-surges|access-date=12 December 2020}}</ref><ref>{{cite news | title=Mexico authorizes emergency use of Pfizer-BioNTech coronavirus vaccine | website=The Economic Times | date=12 December 2020 | url=https://economictimes.indiatimes.com/news/international/world-news/mexico-authorizes-emergency-use-of-pfizer-biontech-coronavirus-vaccine/articleshow/79696221.cms | access-date=14 January 2021}}</ref>
| Oman<ref name="oman">{{Cite news|date=15 December 2020|title=Oman issues licence to import Pfizer BioNTech Covid vaccine – TV|publisher=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/health-coronavirus-oman-vaccine-int-idUSKBN28P1RA|access-date=16 December 2020}}</ref>
| Panama<ref name="panama">{{cite web|access-date=16 December 2020|title=Panama approves Pfizer's COVID-19 vaccine – health ministry|url=https://finance.yahoo.com/news/panama-approves-pfizers-covid-19-010942802.html|publisher=Yahoo! Finance}}</ref>
| Philippines<ref>{{cite news |title=PH authorizes Pfizer's COVID-19 vaccine for emergency use |url=https://cnnphilippines.com/news/2021/1/14/Pfizer-COVID-19-vaccine-Philippines-FDA-emergency-use-EUA.html |access-date=14 January 2021 |publisher=CNN Philippines |date=14 January 2021 |accessdate=3 February 2021 |archivedate=27 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210227101930/https://cnnphilippines.com/news/2021/1/14/Pfizer-COVID-19-vaccine-Philippines-FDA-emergency-use-EUA.html }}</ref>
| Qatar<ref>{{cite web|access-date=24 December 2020|title=Qatar, Oman to receive Pfizer-BioNTech COVID-19 vaccine this week|url=https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-vaccine-qatar/qatar-oman-to-receive-pfizer-biontech-covid-19-vaccine-this-week-idUSKBN28U0VE|publisher=Reuters}}</ref>
| Singapore<ref>{{cite web|access-date=15 December 2020|title=Singapore approves use of Pfizer's COVID-19 vaccine|url=https://apnews.com/article/science-singapore-coronavirus-pandemic-lee-hsien-loong-coronavirus-vaccine-5bf8461b9d2d32ec08d56fcf5958317a|date=14 December 2020|website=AP NEWS}}</ref>
| Switzerland<ref name="Swiss authorization">{{cite press release |title=Swissmedic grants authorisation for the first COVID-19 vaccine in Switzerland |url=https://www.bag.admin.ch/bag/en/home/das-bag/aktuell/medienmitteilungen.msg-id-81761.html |publisher=[[Swissmedic|Swiss Agency for Therapeutic Products (Swissmedic)]] |date=19 December 2020 |access-date=19 December 2020 |archive-date=10 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210110142826/https://www.bag.admin.ch/bag/en/home/das-bag/aktuell/medienmitteilungen.msg-id-81761.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web | title=Comirnaty Product information | url=https://www.swissmedicinfo.ch/ShowText.aspx?textType=FI&lang=DE&authNr=68225 | language=DE | access-date=31 January 2021 | trans-quote=Due to incomplete clinical data at the time of the assessment of the authorization application, the Comirnaty medicinal product is authorized for a limited period (Art. 9a Medicinal Products Act).}}</ref>
| UAE<ref>{{Cite web|date=23 December 2020|title=Dubai approves the Pfizer-BioNTech vaccine which will be free of charge|url=https://emirateswoman.com/dubai-approves-the-pfizer-biontech-vaccine-for-free/|access-date=28 December 2020|website=Emirates Woman}}</ref>
| UK<ref name="ukgov12-2">{{cite web |title=UK medicines regulator gives approval for first UK COVID-19 vaccine |url=https://www.gov.uk/government/news/uk-medicines-regulator-gives-approval-for-first-uk-covid-19-vaccine |publisher=Medicines and Healthcare Products Regulatory Agency, Government of the UK |access-date=2 December 2020 |date=2 December 2020}}</ref><ref name="MHRA 2020-12-08">{{cite web | title=Information for Healthcare Professionals on Pfizer/BioNTech COVID-19 vaccine | website=Medicines & Healthcare products Regulatory Agency (MHRA) | date=8 December 2020 | url=https://www.gov.uk/government/publications/regulatory-approval-of-pfizer-biontech-vaccine-for-covid-19/information-for-healthcare-professionals-on-pfizerbiontech-covid-19-vaccine | access-date=13 December 2020}}</ref><ref>{{cite web | title=Conditions of Authorisation for Pfizer/BioNTech COVID-19 vaccine | website=Medicines & Healthcare products Regulatory Agency (MHRA) | date=3 December 2020 | url=https://www.gov.uk/government/publications/regulatory-approval-of-pfizer-biontech-vaccine-for-covid-19/conditions-of-authorisation-for-pfizerbiontech-covid-19-vaccine | access-date=13 December 2020}}</ref>
| US{{efn|name=CFA|US authorization also includes the three sovereign nations in the [[Compact of Free Association]]: [[Palau]], the [[Marshall Islands]], and [[Federated States of Micronesia|Micronesia]].<ref>{{cite press release | title=Interior Applauds Inclusion of Insular Areas through Operation Warp Speed to Receive COVID-19 Vaccines | publisher=[[United States Department of the Interior]] (DOI) | date=12 December 2020 | url=https://www.doi.gov/oia/press/interior-applauds-inclusion-insular-areas-through-operation-warp-speed-receive-covid-19 | access-date=13 January 2021}} {{PD-notice}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.hawaiipublicradio.org/post/asia-minute-palau-administers-vaccines-keep-country-free-covid#stream/0|publisher=[[Hawaii Public Radio]]|title=Asia Minute: Palau Administers Vaccines to Keep Country Free of COVID|first=Bill|last=Dorman|date=6 January 2021|access-date=13 January 2021}}</ref>}}<ref>{{cite press release | title=FDA Takes Key Action in Fight Against COVID-19 By Issuing Emergency Use Authorization for First COVID-19 Vaccine | publisher=U.S. [[Food and Drug Administration]] (FDA) | date=11 December 2020 | url=https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-takes-key-action-fight-against-covid-19-issuing-emergency-use-authorization-first-covid-19 | access-date=11 December 2020}} {{PD-notice}}</ref><ref>{{cite web | title=Pfizer-BioNTech COVID-19 Vaccine EUA Fact Sheet for Healthcare Providers | publisher=Pfizer | date=11 December 2020 | url=https://www.fda.gov/media/144413/download | format=PDF}}</ref>
| [[World Health Organization|WHO]]<ref>{{cite press release | title=WHO issues its first emergency use validation for a COVID-19 vaccine and emphasizes need for equitable global access | website=[[World Health Organization]] (WHO) | url=https://www.who.int/news/item/31-12-2020-who-issues-its-first-emergency-use-validation-for-a-covid-19-vaccine-and-emphasizes-need-for-equitable-global-access | date=31 December 2020 | access-date=6 January 2021}}</ref>
}}
{{Collapsible list|title=Full (9)
| Australia<ref>{{cite web|title=Comirnaty|url=https://www.tga.gov.au/apm-summary/comirnaty|date=25 January 2021|access-date=25 January 2021|website=Therapeutic Goods Administration|accessdate=3 February 2021|archivedate=1 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201143845/https://www.tga.gov.au/apm-summary/comirnaty}}</ref><ref>{{cite report | url=https://www.tga.gov.au/sites/default/files/auspar-bnt162b2-mrna-210125.pdf | title=Australian Public Assessment Report for BNT162b2 (mRNA) | publisher=[[Therapeutic Goods Administration]] (TGA) | access-date=25 January 2021 | archive-date=26 January 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210126144716/https://www.tga.gov.au/sites/default/files/auspar-bnt162b2-mrna-210125.pdf | url-status=dead }}</ref>
| EU<ref name="Comirnaty EPAR">{{cite web | title=Comirnaty EPAR | website=[[European Medicines Agency]] (EMA) | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/comirnaty | access-date=23 December 2020}}</ref><ref name="eu vac">{{cite web |url=https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/qanda_20_2467 |title=Questions and Answers: COVID-19 vaccination in the EU |date=21 December 2020 |website=[[European Commission]] |access-date=21 December 2020 }}</ref><ref>{{cite web | title=Comirnaty | website=Union Register of medicinal products | url=https://ec.europa.eu/health/documents/community-register/html/h1528.htm | access-date=8 January 2021}}</ref>
| Faroe Islands<ref name="Danish authorization">{{Cite web|title=Første vaccine mod COVID19 godkendt i EU|url=https://laegemiddelstyrelsen.dk/da/nyheder/2020/foerste-vaccine-mod-covid19-godkendt-i-eu/|access-date=26 December 2020|website=Lægemiddelstyrelsen|language=da-DK}}</ref>
| Greenland<ref name="Danish authorization" />
| Iceland<ref>{{Cite web|title=COVID-19: Bóluefninu Comirnaty frá BioNTech/Pfizer hefur verið veitt skilyrt íslenskt markaðsleyfi|url=https://www.lyfjastofnun.is/frettir/covid-19-boluefninu-comirnaty-fra-biontech-pfizer-hefur-verid-veitt-skilyrt-islenskt-markadsleyfi/|access-date=26 December 2020|website=Lyfjastofnun|language=is}}</ref>
| Malaysia<ref>{{cite news | last = Lim | first = Ida | date = 8 January 2021 | title = Khairy: Malaysia can use Pfizer's Covid-19 vaccine now as conditional registration granted | url = https://www.msn.com/en-my/news/national/khairy-malaysia-can-use-pfizer-e2-80-99s-covid-19-vaccine-now-as-conditional-registration-granted/ar-BB1czVUU | work = [[Malay Mail]] | access-date = 8 January 2021}}</ref>
| Norway<ref>{{Cite web|title=Status på koronavaksiner under godkjenning per 21.12.20|url=https://legemiddelverket.no/nyheter/status-pa-koronavaksiner-under-godkjenning-per-211220|access-date=26 December 2020|website=Statens legemiddelverk|language=nb-NO|accessdate=2 January 2021|archivedate=8 January 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210108193600/https://legemiddelverket.no/nyheter/status-pa-koronavaksiner-under-godkjenning-per-211220}}</ref>
| Saudi Arabia<ref>{{Cite web|date=10 December 2020|title=Coronavirus: Saudi Arabia approves Pfizer COVID-19 vaccine for use|url=https://english.alarabiya.net/en/coronavirus/2020/12/10/Coronavirus-Saudi-Arabia-approves-Pfizer-COVID-19-vaccine-for-use|access-date=10 December 2020|website=Al Arabiya English}}</ref><ref>{{Cite news|last1=Zimmer|first1=Carl|last2=Corum|first2=Jonathan|last3=Wee|first3=Sui-Lee|date=10 June 2020|title=Coronavirus Vaccine Tracker|work=[[The New York Times]]|url=https://www.nytimes.com/interactive/2020/science/coronavirus-vaccine-tracker.html|access-date=12 December 2020|issn=0362-4331}}</ref>
| Serbia<ref>{{cite news |url=https://balkaninsight.com/2020/12/21/serbia-leads-region-in-expecting-covid-19-vaccines-within-days/|work=BalkanInsight |date=21 December 2020 |title=Serbia leads region in expecting COVID-19 vaccines within days|access-date=26 December 2020}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.srbija.gov.rs/vest/en/165409/first-shipment-of-pfizer-biontech-vaccine-arrives-in-serbia.php|work=Serbian government website|date=22 December 2020 |title= First shipment of Pfizer-BioNTech vaccine arrives in Serbia|access-date=26 December 2020}}</ref>
}}
|- valign="top"
|- valign="top"
|'''[[Moderna COVID-19 vaccine]]'''<wbr /><ref name="NCT04470427">{{cite web |title=A Study to Evaluate Efficacy, Safety, and Immunogenicity of mRNA-1273 Vaccine in Adults Aged 18 Years and Older to Prevent COVID-19 |url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04470427 |website=[[ClinicalTrials.gov]] |publisher=[[United States National Library of Medicine]] |id=NCT04470427 |date=14 July 2020 |access-date=27 July 2020 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011084833/https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04470427/ |url-status=live }}</ref><ref name="palca">{{cite news |last1=Palca |first1=Joe |title=COVID-19 vaccine candidate heads to widespread testing in U.S. |url=https://www.npr.org/sections/coronavirus-live-updates/2020/07/27/895672859/us-vaccine-candidate-heads-to-widespread-testing-in-people |access-date=27 July 2020 |publisher=NPR |date=27 July 2020 |name-list-style=vanc |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011084836/https://www.npr.org/sections/coronavirus-live-updates/2020/07/27/895672859/us-vaccine-candidate-heads-to-widespread-testing-in-people/ |url-status=live }}</ref><br />[[Moderna]], [[National Institute of Allergy and Infectious Diseases|NIAID]], [[Biomedical Advanced Research and Development Authority|BARDA]], [[Coalition for Epidemic Preparedness Innovations|CEPI]]
|[[RNA vaccine]] ([[modRNA]] encapsulated in [[lipid nanoparticle]]s)
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=3|participants=30000|description=Interventional; randomized, placebo-controlled study for efficacy, safety, and immunogenicity.
|status=Positive results from an interim analysis were announced on 15 November 2020<ref>{{cite web |title=Promising Interim Results from Clinical Trial of NIH-Moderna COVID-19 Vaccine |url=https://www.nih.gov/news-events/news-releases/promising-interim-results-clinical-trial-nih-moderna-covid-19-vaccine |website=National Institutes of Health (NIH) |date=15 November 2020}}</ref> and published on 30 December 2020 reporting an overall efficacy of 94%.<ref name="mRNA1273 Vaccine">{{cite journal |vauthors=Baden L, Essink B, Kotloff K, Frey S, Novak R, Diemert D, Spector S, Rouphael N, Creech B, McGettigan J, Khetan S, Segall N, Solis J, Brosz A, Fierro C, Schwartz H, Neuzil K, Corey L, Gilbert P, Janes H, Follmann D, Marovich M, Mascola J, Polakowski L, Ledgerwood J, Graham B, Bennett H, Pajon R, Knightly C, Leav B, Deng W, Zhou H, Sahly H, Han S, Ivarsson M, Miller J, Zaks T|display-authors=6 |title= Efficacy and Safety of the mRNA-1273 SARS-CoV-2 Vaccine|journal=New England Journal of Medicine |date=December 2020 |doi= 10.1056/NEJMoa2035389|pmid=33378609 |pmc=7787219 |doi-access=free}}</ref>
|locations=United States
|duration=Jul 2020{{snd}}Oct 2022
}}
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=1|endphase=2|participants=720
|references=<ref>{{cite web | title=Safety and Immunogenicity Study of 2019-nCoV Vaccine (mRNA-1273) for Prophylaxis of SARS-CoV-2 Infection (COVID-19) | website=[[ClinicalTrials.gov]] | url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04283461 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Dose-Confirmation Study to Evaluate the Safety, Reactogenicity, and Immunogenicity of mRNA-1273 COVID-19 Vaccine in Adults Aged 18 Years and Older |url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04405076|access-date=19 December 2020|website=[[ClinicalTrials.gov]] }}</ref>
|status=Dose-dependent neutralizing antibody response on two-dose schedule; undetermined durability.<ref>{{cite journal | last1=Widge | first1=Alicia T. | last2=Rouphael | first2=Nadine G. | last3=Jackson | first3=Lisa A. | last4=Anderson | first4=Evan J. | last5=Roberts | first5=Paul C. | last6=Makhene | first6=Mamodikoe | last7=Chappell | first7=James D. | last8=Denison | first8=Mark R. | last9=Stevens | first9=Laura J. | last10=Pruijssers | first10=Andrea J. | last11=McDermott | first11=Adrian B. | last12=Flach | first12=Britta | last13=Lin | first13=Bob C. | last14=Doria-Rose | first14=Nicole A. | last15=O'Dell | first15=Sijy | last16=Schmidt | first16=Stephen D. | last17=Neuzil | first17=Kathleen M. | last18=Bennett | first18=Hamilton | last19=Leav | first19=Brett | last20=Makowski | first20=Mat | last21=Albert | first21=Jim | last22=Cross | first22=Kaitlyn | last23=Edara | first23=Venkata-Viswanadh | last24=Floyd | first24=Katharine | last25=Suthar | first25=Mehul S. | last26=Buchanan | first26=Wendy | last27=Luke | first27=Catherine J. | last28=Ledgerwood | first28=Julie E. | last29=Mascola | first29=John R. | last30=Graham | first30=Barney S. | last31=Beigel | first31=John H. | name-list-style=vanc | display-authors=6 | title=Durability of Responses after SARS-CoV-2 mRNA-1273 Vaccination | journal=New England Journal of Medicine | publisher=Massachusetts Medical Society | date=3 December 2020 | volume=384 | issue=1 | pages=80–82 | issn=0028-4793 | doi=10.1056/nejmc2032195 | pmid=33270381 | pmc=7727324 | doi-access=free }}</ref><ref name="jackson">{{cite journal |vauthors=Jackson LA, Anderson EJ, Rouphael NG, Roberts PC, Makhene M, Coler RN, McCullough MP, Chappell JD, Denison MR, Stevens LJ, Pruijssers AJ, McDermott A, Flach B, Doria-Rose NA, Corbett KS, Morabito KM, O'Dell S, Schmidt SD, Swanson PA, Padilla M, Mascola JR, Neuzil KM, Bennett H, Sun W, Peters E, Makowski M, Albert J, Cross K, Buchanan W, Pikaart-Tautges R, Ledgerwood JE, Graham BS, Beigel JH |collaboration=mRNA-1273 Study Group |display-authors=6 |title=An mRNA Vaccine against SARS-CoV-2 – Preliminary Report |journal=New England Journal of Medicine |date=July 2020 |volume=383 |issue=20 |pages=1920–31 |doi=10.1056/NEJMoa2022483 |doi-access=free |pmid=32663912 |pmc=7377258 |lay-url=https://www.statnews.com/2020/07/14/moderna-covid19-vaccine-first-data-show-spurs-immune-response/ }}</ref><ref name="jackson-app">{{cite journal |vauthors=Jackson LA, Anderson EJ, Rouphael NG, Roberts PC, Makhene M, Coler RN, McCullough MP, Chappell JD, Denison MR, Stevens LJ, Pruijssers AJ, McDermott A, Flach B, Doria-Rose NA, Corbett KS, Morabito KM, O'Dell S, Schmidt SD, Swanson PA, Padilla M, Mascola JR, Neuzil KM, Bennett H, Sun W, Peters E, Makowski M, Albert J, Cross K, Buchanan W, Pikaart-Tautges R, Ledgerwood JE, Graham BS, Beigel JH |collaboration=mRNA-1273 Study Group |display-authors=6 |title=An mRNA Vaccine against SARS-CoV-2 – Preliminary Report Supplementary appendix |journal=New England Journal of Medicine |date=July 2020 |volume=383 |issue=20 |pages=1920–31 |doi=10.1056/NEJMoa2022483 |doi-access=free |pmid=32663912 |pmc=7377258 }}</ref>
|locations=United States
|duration=Mar 2020{{snd}}Nov 2021
}}
|{{Collapsible list|title=Emergency (7)
| Canada<ref name="hc-moderna12-23">{{cite web |title=Regulatory Decision Summary – Moderna COVID-19 Vaccine – Health Canada |url=https://covid-vaccine.canada.ca/info/regulatory-decision-summary-detailTwo.html?linkID=RDS00736 |publisher=Health Canada, Government of Canada |access-date=23 December 2020 |date=23 December 2020}}</ref><ref name="hcapps" />
| Israel<ref name="israelmoderna">{{cite web|title=Israeli Ministry of Health Authorizes COVID-19 Vaccine Moderna for Use in Israel|url=https://investors.modernatx.com/news-releases/news-release-details/israeli-ministry-health-authorizes-covid-19-vaccine-moderna-use|publisher=modernatx.com|access-date=4 January 2021|date=4 January 2021|accessdate=13 January 2021|archivedate=17 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210217215148/https://investors.modernatx.com/news-releases/news-release-details/israeli-ministry-health-authorizes-covid-19-vaccine-moderna-use}}</ref>
| Saudi Arabia<ref name="gulfnews.com">{{Cite web|title=AstraZeneca and Moderna vaccines to be administered in Saudi Arabia|url=https://gulfnews.com/world/gulf/saudi/astrazeneca-and-moderna-vaccines-to-be-administered-in-saudi-arabia-1.76573439|access-date=19 January 2021|website=gulfnews.com}}</ref>
| Switzerland<ref>{{cite press release|title=Swissmedic grants authorisation for the COVID-19 vaccine from Moderna |url=https://www.swissmedic.ch/swissmedic/en/home/news/coronavirus-covid-19/zulassung-covid-19-impfstoff-moderna.html |publisher=[[Swissmedic|Swiss Agency for Therapeutic Products (Swissmedic)]] |date=12 January 2020 |access-date=12 January 2020}}</ref>
| UK<ref>{{cite web | title=Information for Healthcare Professionals on COVID-19 Vaccine Moderna | website=[[Medicines and Healthcare products Regulatory Agency]] (MHRA) | date=8 January 2021 | url=https://www.gov.uk/government/publications/regulatory-approval-of-covid-19-vaccine-moderna/information-for-healthcare-professionals-on-covid-19-vaccine-moderna | access-date=8 January 2021}}</ref><ref>{{cite web | title=Conditions of Authorisation for COVID-19 Vaccine Moderna | website=[[Medicines and Healthcare products Regulatory Agency]] (MHRA) | date=8 January 2021 | url=https://www.gov.uk/government/publications/regulatory-approval-of-covid-19-vaccine-moderna/conditions-of-authorisation-for-covid-19-vaccine-moderna | access-date=9 January 2021}}</ref>
| US{{efn|name=CFA}}<ref name="FDA PR 20201218">{{cite press release | title=FDA Takes Additional Action in Fight Against COVID-19 By Issuing Emergency Use Authorization for Second COVID-19 Vaccine | website=U.S. [[Food and Drug Administration]] (FDA) | url=https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-takes-additional-action-fight-against-covid-19-issuing-emergency-use-authorization-second-covid | access-date=18 December 2020}}</ref><ref name="CDC ACIP Moderna COVID-19 Vaccine">{{cite journal|last1=Oliver|first1=Sara E.|last2=Gargano|first2=Julia W.|last3=Marin|first3=Mona|last4=Wallace|first4=Megan|last5=Curran|first5=Kathryn G.|last6=Chamberland|first6=Mary|last7=McClung|first7=Nancy|last8=Campos-Outcalt|first8=Doug|last9=Morgan|first9=Rebecca L.|last10=Mbaeyi|first10=Sarah|last11=Romero|first11=José R.|display-authors=6|date=December 2020|title=The Advisory Committee on Immunization Practices' Interim Recommendation for Use of Moderna COVID-19 Vaccine – United States, December 2020|url=https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/69/wr/pdfs/mm695152e1-H.pdf|journal=MMWR. Morbidity and Mortality Weekly Report|volume=69|issue=5152|pages=1653–56|doi=10.15585/mmwr.mm695152e1|pmid=33382675|last14=Bell|first13=Grace M.|last13=Lee|first14=Beth P.|last15=Dooling|first15=Kathleen|last12=Talbot|first12=H. Keipp|s2cid=229945697|name-list-style=vanc}}</ref>
|Singapore<ref>{{Cite web|date=3 February 2021|title=Singapore becomes first in Asia to approve Moderna's COVID-19 vaccine|url=https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-singapore/singapore-becomes-first-in-asia-to-approve-modernas-covid-19-vaccine-idUSKBN2A30ZM|access-date=3 February 2021|website=[[Reuters]]}}</ref>
}}
{{Collapsible list|title=Full (5)
| EU<ref name="COVID-19 Vaccine Moderna EPAR">{{cite web | title=COVID-19 Vaccine Moderna EPAR | website=[[European Medicines Agency]] (EMA) | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/covid-19-vaccine-moderna | access-date=20 January 2021}}</ref><ref name="EU approval">{{Cite press release|title=European Commission authorises second safe and effective vaccine against COVID-19|url=https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_21_3|access-date=6 January 2021|website=European Commission }}</ref><ref>{{cite press release|date=6 January 2021|title=EMA recommends COVID-19 Vaccine Moderna for authorisation in the EU|url=https://www.ema.europa.eu/en/news/ema-recommends-covid-19-vaccine-moderna-authorisation-eu|access-date=6 January 2021|publisher=European Medicines Agency}}</ref><ref>{{cite web | title=COVID-19 Vaccine Moderna | website=Union Register of medicinal products | url=https://ec.europa.eu/health/documents/community-register/html/h1507.htm | access-date=14 January 2021}}</ref>
| Faroe Islands<ref name="Danish Moderna approval">{{Cite web|title=Endnu en vaccine mod COVID-19 er godkendt af EU-Kommissionen|url=https://laegemiddelstyrelsen.dk/da/nyheder/2021/endnu-en-vaccine-imod-covid-19-godkendt-af-eu-kommissionen/|access-date=7 January 2021|website=Lægemiddelstyrelsen|language=da-DK}}</ref>
| Greenland<ref name="Danish Moderna approval" />
| Iceland<ref>{{Cite web|title=COVID-19: Bóluefninu COVID-19 Vaccine Moderna frá hefur verið veitt skilyrt íslenskt markaðsleyfi|url=https://www.lyfjastofnun.is/frettir/covid-19-boluefninu-covid-19-vaccine-moderna-fra-hefur-verid-veitt-skilyrt-islenskt-markadsleyfi/|access-date=7 January 2021|website=Lyfjastofnun|language=is}}</ref>
| Norway<ref>{{Cite web|title=Status på koronavaksiner under godkjenning per 6. januar 2021|url=https://legemiddelverket.no/nyheter/status-pa-koronavaksiner-under-godkjenning-per-6-januar-2021|access-date=7 January 2021|website=Statens legemiddelverk|language=nb-NO|accessdate=13 January 2021|archivedate=4 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204040017/https://legemiddelverket.no/nyheter/status-pa-koronavaksiner-under-godkjenning-per-6-januar-2021}}</ref>
}}
|- valign="top"
|'''[[Oxford–AstraZeneca COVID-19 vaccine]]'''<wbr/>{{efn-la|[[Serum Institute of India]] will be producing the ''ChAdOx1{{nbsp}}nCoV-19'' vaccine for India<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/healthcare/biotech/pharmaceuticals/astrazeneca-serum-institute-of-india-sign-licensing-deal-for-1-billion-doses-of-oxford-vaccine/articleshow/76202016.cms|title=AstraZeneca & Serum Institute of India sign licensing deal for 1 million doses of Oxford vaccine|work=The Economic Times|access-date=15 June 2020}}</ref> and other low and middle income countries.<ref>{{cite news |title=Covid-19 vaccine: Serum Institute signs up for 100 million doses of vaccines for India, low and middle-income countries |url=https://www.financialexpress.com/lifestyle/health/covid-19-vaccine-serum-institute-signs-up-for-100-million-doses-of-vaccines-for-india-low-and-middle-income-countries/2047884/ |work=The Financial Express |date=7 August 2020}}</ref>}}{{efn-la|Oxford name: ''ChAdOx1{{nbsp}}nCoV-19''. Manufacturing in Brazil to be carried out by [[Oswaldo Cruz Foundation]].<ref>{{cite news |last1=Walsh |first1=Nick |last2=Shelley |first2=Jo |last3=Duwe |first3=Eduardo |last4=Bonnett |first4=William |date=27 July 2020 |title=The world's hopes for a coronavirus vaccine may run in these health care workers' veins |url=https://edition.cnn.com/2020/07/27/americas/brazil-covid-19-sinovac-vaccine-intl/index.html |publisher=[[CNN]] |location=[[São Paulo]] |access-date=3 August 2020 |name-list-style=vanc |archive-date=3 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200803211040/https://edition.cnn.com/2020/07/27/americas/brazil-covid-19-sinovac-vaccine-intl/index.html |url-status=live }}</ref>}}<ref name="NCT04400838">{{cite web |title=Investigating a Vaccine Against COVID-19 |url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04400838 |website=[[ClinicalTrials.gov]] |publisher=[[United States National Library of Medicine]] |id=NCT04400838 |date=26 May 2020 |access-date=14 July 2020 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011084750/https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04400838/ |url-status=live }}</ref><ref name="EudraCT-2020-001228-32">{{cite web |url=https://www.clinicaltrialsregister.eu/ctr-search/trial/2020-001228-32/GB |title=A Phase 2/3 study to determine the efficacy, safety and immunogenicity of the candidate Coronavirus Disease (COVID-19) vaccine ChAdOx1 nCoV-19 |website=EU Clinical Trials Register |publisher=European Union |id=[[EudraCT]] 2020-001228-32 |date=21 April 2020 |access-date=3 August 2020 |archive-date=5 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201005201654/https://www.clinicaltrialsregister.eu/ctr-search/trial/2020-001228-32/GB |url-status=live }}</ref><ref name="ISRCTN89951424">{{cite journal |title=A Phase III study to investigate a vaccine against COVID-19 |website=ISRCTN |id=ISRCTN89951424 |doi=10.1186/ISRCTN89951424 |date=26 May 2020 |last1=O'Reilly |first1=Peter |name-list-style=vanc | doi-access=free }}</ref><br />[[University of Oxford]], [[AstraZeneca]], [[Coalition for Epidemic Preparedness Innovations|CEPI]]
|[[Adenoviridae|Adenovirus]] [[Viral vector|vector]] vaccine (modified [[chimpanzee]] adenovirus vector, ChAdOx1)
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=3|participants=30000
|description=Interventional; [[randomized controlled trial|randomized, placebo-controlled study]] for efficacy, safety, and immunogenicity.<ref name="NCT04516746">{{cite web |title=A Phase III Randomized, Double-blind, Placebo-controlled Multicenter Study in Adults to Determine the Safety, Efficacy, and Immunogenicity of AZD1222, a Non-replicating ChAdOx1 Vector Vaccine, for the Prevention of COVID-19 |url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04516746 |website=[[ClinicalTrials.gov]] |publisher=[[United States National Library of Medicine]] |id=NCT04383574 |date=12 May 2020 |access-date=26 August 2020 |archive-date=23 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200823061231/https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04516746 |url-status=live }}</ref>
|status=Positive results from an interim analysis of four ongoing trials were announced on 23 November 2020 and published on 8 December 2020. Overall efficacy was 70%, ranging from 62% to 90% with different dosing regimens, with a peer-reviewed safety profile.<ref>{{cite journal|url=https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(20)32661-1/fulltext|title=Safety and efficacy of the ChAdOx1 nCoV-19 vaccine (AZD1222) against SARS-CoV-2: an interim analysis of four randomised controlled trials in Brazil, South Africa, and the UK|journal=Lancet|first1=Marryn|last1=Voysey|first2=Sue Ann|last2=Costa Clemens|first3=Shabir A.|last3=Madhi|first4=Lily Y.|last4=Weckx|first5=Pedro M.|last5=Folegatti|first6=Parvinder K.|last6=Aley|first7=Brian|last7=Angus|first8=Vicky L.|last8=Baillie|volume=397|issue=10269|pages=99–111|doi=10.1016/S0140-6736(20)32661-1|doi-access=free|date=8 December 2020|access-date=9 December 2020|name-list-style=vanc|display-authors=6}}</ref>
|locations=Brazil (5,000),<ref>{{cite web |title=Trial of Oxford COVID-19 vaccine starts in Brazil |url=https://covid19vaccinetrial.co.uk/brazil-trial-launch |publisher=[[Jenner Institute]] |access-date=26 August 2020 |archive-date=9 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200909025948/https://covid19vaccinetrial.co.uk/brazil-trial-launch |url-status=live |accessdate=2 January 2021 |archivedate=9 September 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200909025948/https://covid19vaccinetrial.co.uk/brazil-trial-launch }}</ref> United Kingdom, India<ref>{{cite news |title=Oxford COVID-19 vaccine final trials will be held in these 17 hospitals in India |url=https://www.livemint.com/news/india/oxford-covid-19-vaccine-trials-will-be-held-in-these-17-hospitals-in-india-11597839519639.html |work=mint |date=19 August 2020 }}</ref>
|duration=May 2020{{snd}}Aug 2021
}}
<!-- |{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=2|endphase=3|participants=10260|description=Interventional; [[randomized controlled trial|randomized, placebo-controlled study]] for efficacy, safety, and immunogenicity}} -->
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=1|endphase=2|participants=543
|status=Spike-specific antibodies at day 28; [[neutralizing antibody|neutralizing antibodies]] after a [[booster dose]] at day 56.<ref name="folegatti">{{cite journal |last1=Folegatti |first1=Pedro M |last2=Ewer |first2=Katie J |last3=Aley |first3=Parvinder K |last4=Angus |first4=Brian |last5=Becker |first5=Stephan |last6=Belij-Rammerstorfer |first6=Sandra |last7=Bellamy |first7=Duncan |last8=Bibi |first8=Sagida |last9=Bittaye |first9=Mustapha |last10=Clutterbuck |first10=Elizabeth A |last11=Dold |first11=Christina |last12=Faust |first12=Saul N |last13=Finn |first13=Adam |last14=Flaxman |first14=Amy L |last15=Hallis |first15=Bassam |last16=Heath |first16=Paul |last17=Jenkin |first17=Daniel |last18=Lazarus |first18=Rajeka |last19=Makinson |first19=Rebecca |last20=Minassian |first20=Angela M |last21=Pollock |first21=Katrina M |last22=Ramasamy |first22=Maheshi |last23=Robinson |first23=Hannah |last24=Snape |first24=Matthew |last25=Tarrant |first25=Richard |last26=Voysey |first26=Merryn |last27=Green |first27=Catherine |last28=Douglas |first28=Alexander D |last29=Hill |first29=Adrian V S |last30=Lambe |first30=Teresa |last31=Gilbert |first31=Sarah C |last32=Pollard |first32=Andrew J |display-authors=6 |author-link2=Katie Ewer |title=Safety and immunogenicity of the ChAdOx1 nCoV-19 vaccine against SARS-CoV-2: a preliminary report of a phase 1/2, single-blind, randomised controlled trial |journal=Lancet |date=July 2020 |volume=396 |issue=10249 |pages=467–78 |doi=10.1016/S0140-6736(20)31604-4 |pmid=32702298 |pmc=7445431 |doi-access=free |lay-url=https://blogs.sciencemag.org/pipeline/archives/2020/07/20/new-data-on-the-oxford-az-vaccine |name-list-style=vanc }}</ref>}}
|{{Collapsible list
| title = Emergency (19)
| Argentina<ref>{{cite web |title=Argentine regulator approves AstraZeneca/Oxford COVID-19 vaccine |url=https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-argentina-astrazen/argentine-regulator-approves-astrazeneca-oxford-covid-19-vaccine-astrazeneca-idUSKBN29421P |publisher=Reuters |access-date=30 December 2020 |date=30 December 2020}}</ref>
| Bahrain<ref>{{Cite web|date=25 January 2021|title=Bahrain approves Oxford/AstraZeneca coronavirus vaccine produced in India|url=http://saudigazette.com.sa/article/602862|access-date=30 January 2021|website=Saudigazette}}</ref>
| Bangladesh<ref>{{Cite web|title=Oxford University-Astrazeneca vaccine: Bangladesh okays it for emergency use|url=https://www.thedailystar.net/frontpage/news/oxford-university-astrazeneca-vaccine-bangladesh-okays-it-emergency-use-2022381|access-date=6 January 2021|website=thedailystar.net}}</ref><ref>{{Cite web|title=Bangladesh approves Oxford-AstraZeneca COVID-19 vaccine|url=https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/bangladesh-approves-oxford-astrazeneca-covid-19-vaccine/2099147|access-date=6 January 2021|website=aa.com.tr}}</ref>
| Brazil<ref name="Covid-Vaccine">{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-brazil-idUSKBN29M0M3|title=Brazil clears emergency use of Sinovac, AstraZeneca vaccines, shots begin|work=Reuters|first1=Jamie|last1=McGeever|first2=Pedro|last2=Fonseca|date=17 January 2021|access-date=17 January 2021}}</ref>
| Dominican Republic<ref>{{cite news |last1=Staff |first1=Agencia EFE |title=La República Dominicana aprueba la vacuna de AstraZeneca contra la covid-19 |url=https://www.efe.com/efe/america/sociedad/la-republica-dominicana-aprueba-vacuna-de-astrazeneca-contra-covid-19/20000013-4431079 |work=Agencia EFE |date=31 December 2020 |language=es}}</ref>
| Ecuador<ref>{{Cite news|last=Staff|first=Reuters|date=2021-01-24|title=Ecuador approves use of AstraZeneca vaccine for COVID-19|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/health-coronavirus-ecuador-astrazeneca-idUSL1N2JZ0HC|access-date=30 January 2021}}</ref>
| El Salvador<ref>{{cite news |title=El Salvador greenlights AstraZeneca, Oxford University COVID-19 vaccine |url=https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-el-salvador-vaccin/el-salvador-greenlights-astrazeneca-oxford-university-covid-19-vaccine-idINKBN2942HQ |publisher=Reuters |date=30 December 2020 }}</ref>
| India<ref name="NYT India">{{cite news | first1=Emily | last1=Schmall | first2=Sameer | last2=Yasir | title=India Approves Oxford-AstraZeneca Covid-19 Vaccine and 1 Other | website=The New York Times | date=3 January 2021 | url=https://www.nytimes.com/2021/01/03/world/asia/india-covid-19-vaccine.html | access-date=3 January 2021 | name-list-style=vanc}}</ref>
|Iraq<ref name="bignewsnetwork.com">{{Cite web|title=Iraq approves Sinopharm, AstraZeneca vaccines|url=https://www.bignewsnetwork.com/news/267583081/iraq-approves-sinopharm-astrazeneca-vaccines|access-date=30 January 2021|website=Big News Network.com}}</ref>
| Mexico<ref>{{cite news | title=Mexico approves AstraZeneca COVID-19 vaccine, minister says | website=Reuters | date=5 January 2021 | url=https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-mexico-vaccine-idUSKBN29A04O | access-date=14 January 2021}}</ref>
| Myanmar<ref>{{cite news | title= Myanmar launches nationwide COVID-19 vaccination program | website= Xinhua News | date= 27 January 2021 | url= http://www.xinhuanet.com/english/2021-01/27/c_139700809.htm | accessdate= 3 February 2021 | archivedate= 27 January 2021 | archiveurl= https://web.archive.org/web/20210127163302/http://www.xinhuanet.com/english/2021-01/27/c_139700809.htm }}</ref>
| Nepal<ref>{{cite news |last1=Staff |first1=Reuters |title=Nepal approves AstraZeneca COVID vaccine for emergency use – government statement |url=https://www.reuters.com/article/health-coronavirus-nepal/nepal-approves-astrazeneca-covid-vaccine-for-emergency-use-government-statement-idUSKBN29K140 |work=Reuters |date=15 January 2021 }}</ref>
| Pakistan<ref>{{cite news |last1=Staff |first1=Reuters |title=Pakistan approves AstraZeneca COVID-19 vaccine for emergency use |url=https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-pakistan-astrazene/pakistan-approves-astrazeneca-covid-19-vaccine-for-emergency-use-idUKKBN29L0DO |date=16 January 2021 }}</ref>
| Philippines<ref>{{Cite news |last=Staff |first=Reuters |date=28 January 2021 |title=Philippine regulator approves emergency use of AstraZeneca vaccine |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-philippines-vaccin-idUSKBN29X0CY |access-date=28 January 2021}}</ref>
| Saudi Arabia<ref name="gulfnews.com" />
| Sri Lanka<ref>{{Cite web|date=22 January 2021|title=Sri Lanka approves vaccine amid warnings of virus spread|url=https://apnews.com/article/sri-lanka-coronavirus-pandemic-340488c48ab372050825e70e057dd294|access-date=22 January 2021|website=AP NEWS}}</ref>
|Thailand<ref>{{cite web |title=Thai Food and Drug registers COVID-19 vaccine developed by AstraZeneca |url=https://www.pattayamail.com/thailandnews/thai-food-and-drug-registers-covid-19-vaccine-developed-by-astrazeneca-341186 |website=Pattaya Mail |date=23 January 2021}}</ref>
| UK<ref>{{cite web | title=Information for Healthcare Professionals on COVID-19 Vaccine AstraZeneca | website=[[Medicines and Healthcare products Regulatory Agency]] (MHRA) | date=30 December 2020 | url=https://www.gov.uk/government/publications/regulatory-approval-of-covid-19-vaccine-astrazeneca/information-for-healthcare-professionals-on-covid-19-vaccine-astrazeneca | access-date=4 January 2021}}</ref><ref>{{cite press release |title=Oxford University/AstraZeneca vaccine authorised by UK medicines regulator |url=https://www.gov.uk/government/news/oxford-universityastrazeneca-vaccine-authorised-by-uk-medicines-regulator |publisher=Department of Health and Social Care|access-date=30 December 2020 |date=30 December 2020}}</ref><ref>{{cite web | title=Conditions of Authorisation for COVID-19 Vaccine AstraZeneca | website=[[Medicines and Healthcare products Regulatory Agency]] (MHRA) | date=30 December 2020 | url=https://www.gov.uk/government/publications/regulatory-approval-of-covid-19-vaccine-astrazeneca/conditions-of-authorisation-for-covid-19-vaccine-astrazeneca | access-date=4 January 2021}}</ref>
| Vietnam<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.channelnewsasia.com/news/asia/vietnam-approves-astrazeneca-vaccine-reports-34-new-covid-19-14074712 |accessdate=2021-02-03 |archivedate=2021-02-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210207013652/https://www.channelnewsasia.com/news/asia/vietnam-approves-astrazeneca-vaccine-reports-34-new-covid-19-14074712 }}</ref>
}}
{{Collapsible list|title=Full (1)|
| EU<ref>{{cite web | title=COVID-19 Vaccine AstraZeneca: Pending EC decision | website=[[European Medicines Agency]] (EMA) | date=28 January 2021 | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/summaries-opinion/covid-19-vaccine-astrazeneca | access-date=29 January 2021 | accessdate=3 February 2021 | archivedate=16 February 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210216232934/https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/summaries-opinion/covid-19-vaccine-astrazeneca }}</ref><ref>{{cite press release |title=EMA recommends COVID-19 Vaccine AstraZeneca for authorisation in the EU |url=https://www.ema.europa.eu/en/news/ema-recommends-covid-19-vaccine-astrazeneca-authorisation-eu |website=[[European Medicines Agency]] (EMA) |access-date=29 January 2021 |date=29 January 2021}}</ref><ref>{{cite press release |title=European Commission authorises third safe and effective vaccine against COVID-19 |url=https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_21_306 |website=European Commission |access-date=29 January 2021 |date=29 January 2021}}</ref>
}}
|- valign="top"
|- valign="top"
|'''{{ill|EpiVacCorona|ru|ЭпиВакКорона}}'''<wbr /><ref name="NCT04527575">{{cite web |title=Study of the Safety, Reactogenicity and Immunogenicity of "EpiVacCorona" Vaccine for the Prevention of COVID-19 (EpiVacCorona) |url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04527575 |website=[[ClinicalTrials.gov]] |publisher=[[United States National Library of Medicine]] |id=NCT04368988 |date=22 September 2020 |access-date=16 November 2020}}</ref><br />[[State Research Center of Virology and Biotechnology VECTOR|Vector]]
|[[Peptide vaccine]]<ref name="NCT04527575" />
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=3|participants=40,000|description=Randomized double-blind, placebo-controlled to evaluate efficacy, immunogenicity, and safety
|locations=Russia<ref>{{cite news |title=Russian EpiVacCorona Vaccine Has No Adverse Effects |url=https://www.oreanda.ru/en/gosudarstvo/russian-epivaccorona-vaccine-has-no-adverse-effects/article1354486/ |work=OREANDA-NEWS |date=13 January 2021 }}</ref>
|duration=Nov 2020 – Dec 2021
}}
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=1|endphase=2|participants=100|description=Simple, blind, placebo-controlled, randomized study of safety, reactogenicity and immunogenicity<ref name="NCT04527575" />
|locations=Russia
|duration=Jul 2020<ref name="NCT04527575" /> – Sep 2020<ref>{{cite news |title=Over 1,400 volunteers get Russia's first EpiVacCorona vaccine jab |url=https://tass.com/society/1235115 |work=TASS |date=15 December 2020 }}</ref>
}}
|{{Collapsible list|title=Emergency (1)
| Russia<ref>{{cite web | title = О регистрации вакцины ФБУН ГНЦ ВБ "Вектор" Роспотребнадзора "ЭпиВакКорона" | website = Rospotrebnadzor | url = https://www.rospotrebnadzor.ru/region/rss/rss.php?ELEMENT_ID=15660 | date = 14 October 2020 | language = ru | accessdate = 13 January 2021 | archivedate = 1 November 2020 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20201101010437/https://www.rospotrebnadzor.ru/region/rss/rss.php?ELEMENT_ID=15660 }}</ref><ref>{{cite web | title = Russia's EpiVacCorona vaccine post-registration trials started | publisher=The Pharma Letter |url = https://www.thepharmaletter.com/article/russia-s-epivaccorona-vaccine-post-registration-trials-started |date=18 November 2020 }}</ref>
}}
{{Collapsible list|title=Full (1)
| Turkmenistan<ref>{{cite news |title= Turkmenistan registers vaccines for the prevention of infectious diseases |url=https://tdh.gov.tm/en/post/25911/turkmenistan-registers-vaccines-prevention-infectious-diseases |work=Turkmenistan Today |date=29 January 2021 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Russian vaccine "EpiVacCorona" was registered in Turkmenistan |url=https://www.en24news.com/e/2021/01/russian-vaccine-epivaccorona-was-registered-in-turkmenistan.html |work=EN24 |date=29 January 2021 |accessdate=3 February 2021 |archivedate=19 March 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210319140314/https://www.en24news.com/error }}</ref>
}}
|- valign="top"
|'''[[CoronaVac]]'''<ref name="NCT04383574">{{cite web |title=Safety and Immunogenicity Study of Inactivated Vaccine for Prevention of SARS-CoV-2 Infection (COVID-19) (Renqiu) |url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04383574 |website=[[ClinicalTrials.gov]] |publisher=[[United States National Library of Medicine]] |id=NCT04383574 |date=12 May 2020 |access-date=14 July 2020 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011084809/https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04383574/ |url-status=live }}</ref><ref name="NCname= nct04456595=">{{cite web |url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04456595 |title=Clinical Trial of Efficacy and Safety of Sinovac's Adsorbed COVID-19 (Inactivated) Vaccine in Healthcare Professionals (PROFISCOV) |website=[[ClinicalTrials.gov]] |publisher=[[United States National Library of Medicine]] |id=NCT04456595 |date=2 July 2020 |access-date=3 August 2020 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011084811/https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04456595/ |url-status=live }}</ref><ref name=":1">{{cite journal |last1=PT. Bio Farma |title=A Phase III, observer-blind, randomized, placebo-controlled study of the efficacy, safety, and immunogenicity of SARS-COV-2 inactivated vaccine in healthy adults aged 18–59 years in Indonesia |journal=Registri Penyakit Indonesia |date=10 August 2020 |url=https://www.ina-registry.org/index.php?act=registry_trial_detail&code_trial=16202009080721WXFM0YX |access-date=15 August 2020 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201011084814/https://www.ina-registry.org/index.php?act=registry_trial_detail&code_trial=16202009080721WXFM0YX%2F |date=11 October 2020 }}</ref><br />[[Sinovac Biotech|Sinovac]]
|[[Inactivated vaccine|Inactivated]] [[Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2|SARS-CoV-2]] vaccine
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=3|participants=33,620|description=Double-blind, randomized, placebo-controlled to evaluate efficacy and safety.
|status=Positive results from an interim analysis of a small sample were announced by [[Turkey]] on 24 December 2020, with an efficacy of 91%.<ref>{{cite web |title=Turkish official says CoronaVac vaccine 91.25% effective |url=https://abcnews.go.com/Health/wireStory/turkish-official-coronavac-vaccine-9125-effective-74899577 |publisher=ABC News |agency=Associated Press |access-date=28 December 2020 }}</ref> Additional results were announced by [[Indonesia]] on 11 January, with an overall efficacy of 65%.<ref name=StraitsTimes20210111>{{cite news |url=https://www.straitstimes.com/asia/se-asia/indonesia-grants-emergency-use-approval-to-sinovac-vaccine-local-trials-show-65 |title=Indonesia grants emergency use approval to Sinovac's vaccine, local trials show 65% efficacy |last=Soeriaatmadja |first=Wahyudi |work=[[The Straits Times]] |date=11 January 2021 |access-date=11 January 2021}}</ref> The vaccine was 50% effective at preventing symptomatic infections in a Brazilian trial.<ref>{{cite web |title= CoronaVac's Overall Efficacy in Brazil Measured at 50.4%|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2021-01-12/overall-efficacy-of-sinovac-vaccine-in-brazil-just-above-50 |work=Bloomberg |date=12 January 2021 |access-date=12 January 2021 }}</ref>
|locations=Brazil (15,000);<ref>{{Cite web |url=https://www.scmp.com/news/world/americas/article/3106177/tests-show-coronavirus-vaccine-chinas-sinovac-safe-says-brazils |title=Tests show coronavirus vaccine by China's Sinovac is safe, says Brazil's Butantan Institute |access-date=29 October 2020 |archive-date=29 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201029151527/https://www.scmp.com/news/world/americas/article/3106177/tests-show-coronavirus-vaccine-chinas-sinovac-safe-says-brazils |url-status=live }}</ref> Chile (3,000);<ref>{{Cite web |url=https://chilereports.cl/en/news/2020/08/04/chile-initiates-clinical-study-for-covid-19-vaccine |title=Chile initiates clinical study for COVID-19 vaccine |access-date=29 October 2020 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011190302/https://chilereports.cl/en/news/2020/08/04/chile-initiates-clinical-study-for-covid-19-vaccine |url-status=live }}</ref> Indonesia (1,620); Turkey (13,000)<ref>{{cite web |title=Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled Phase III Clinical Trial For Evaluation of Efficacy and Safety of SARS-CoV-2 Vaccine (Vero Cell), Inactivated |url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04582344 |website=[[ClinicalTrials.gov]] |date=8 October 2020 |access-date=22 October 2020 |archive-date=20 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201020123218/https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04582344 |url-status=live }}</ref>
|duration=Jul 2020 – Oct 2021 in Brazil; Aug 2020 – Jan 2021 in Indonesia
}}
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=2|participants=600
|status=Immunogenicity eliciting 92% seroconversion at lower dose and 98% at higher dose after 14 days<ref>{{cite journal |last1=Zhang |first1=Yanjun |last2=Zeng |first2=Gang |last3=Pan |first3=Hongxing |last4=Li |first4=Changgui |last5=Hu |first5=Yaling |last6=Chu |first6=Kai |last7=Han |first7=Weixiao |last8=Chen |first8=Zhen |last9=Tang |first9=Rong |last10=Yin |first10=Weidong |last11=Chen |first11=Xin |last12=Hu |first12=Yuansheng |last13=Liu |first13=Xiaoyong |last14=Jiang |first14=Congbing |last15=Li |first15=Jingxin |last16=Yang |first16=Minnan |last17=Song |first17=Yan |last18=Wang |first18=Xiangxi |last19=Gao |first19=Qiang |last20=Zhu |first20=Fengcai | display-authors=6 |title=Safety, tolerability, and immunogenicity of an inactivated SARS-CoV-2 vaccine in healthy adults aged 18–59 years: a randomised, double-blind, placebo-controlled, phase 1/2 clinical trial |journal=The Lancet Infectious Diseases |date=November 2020 |volume=0 |issue=2 |pages=181–92 |doi=10.1016/S1473-3099(20)30843-4 |pmid=33217362 |pmc=7832443 |s2cid=227099817 | doi-access=free |name-list-style=vanc }}</ref>
|locations=China
|duration=May 2020 –
}}
|{{Collapsible list
| title = Emergency (7)
|Azerbaijan<ref>https://www.aa.com.tr/en/world/azerbaijan-kicks-off-covid-19-vaccination/2114591</ref>
|Bolivia<ref>{{cite web |title=Bolívia autoriza uso de vacinas Sputnik V e CoronaVac contra covid-19 |url=https://noticias.uol.com.br/internacional/ultimas-noticias/2021/01/06/bolivia-autoriza-uso-de-vacinas-sputnik-v-e-coronavac-contra-covid-19.htm |website=noticias.uol.com.br |access-date=6 January 2021 |language=pt-br}}</ref>
|Brazil<ref name="Covid-Vaccine"/>
|China ''(early)''<ref>{{Cite news|title=China prepares large-scale rollout of domestically-produced coronavirus vaccines|url=https://www.theglobeandmail.com/world/article-china-prepares-large-scale-rollout-of-domestically-produced|date=6 December 2020|access-date=7 December 2020|work=The Globe and Mail|first=Huizhong | last=Wu }}</ref>
|Chile<ref>{{Cite web|date=2021-01-20|title=Chile aprueba el uso de emergencia de la vacuna china de Sinovac contra covid-19|url=https://www.france24.com/es/minuto-a-minuto/20210120-chile-aprueba-el-uso-de-emergencia-de-la-vacuna-china-de-sinovac-contra-covid-19|access-date=30 January 2021|website=France 24}}</ref>
|Indonesia<ref name=StraitsTimes20210111/><ref name=Tempo>{{cite news |title=BPOM Grants Emergency Use Authorization for Sinovac Vaccine |url=https://en.tempo.co/read/1422220/bpom-grants-emergency-use-authorization-for-sinovac-vaccine |work=[[Tempo (Indonesian magazine)|Tempo]] |date=11 January 2021 |access-date=11 January 2021}}</ref>
|Turkey<ref>{{cite news |title=Turkey to begin COVID-19 vaccine jabs by this weekend |url=https://www.aa.com.tr/en/latest-on-coronavirus-outbreak/turkey-to-begin-covid-19-vaccine-jabs-by-this-weekend/2106366 |work=Anadolu |date=11 January 2021 |access-date=11 January 2021}}</ref>}}
{{Collapsible list|title=Full (0)
| ''None yet''
}}
|- valign="top"
|'''[[Ad5-nCoV]]''' <small>(Convidicea)</small><br />[[CanSino Biologics]], Beijing Institute of Biotechnology of the [[Academy of Military Medical Sciences]]
|[[Adenoviridae|Adenovirus]] [[Viral vector|vector]] vaccine ([[Recombinant vaccine|recombinant]] adenovirus [[Serotype|type]] 5 vector)
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=3|participants=40,000|description=Global multi-center, randomized, double-blind, placebo-controlled to evaluate efficacy, safety and immunogenicity.
|locations= China, Argentina, Chile,<ref>{{cite web |last1=Lazcano |first1=Patricio |title=Así funcionan las cuatro vacunas que se probarán en Chile |url=https://www.latercera.com/que-pasa/noticia/asi-funcionan-las-cuatro-vacunas-que-se-probaran-en-chile/AD22DRDA4REH5MRWGIAI7GQFSM/ |publisher=La Tercera |access-date=15 December 2020 |date=15 November 2020}}</ref> Mexico,<ref>{{cite web |last1=Martinez |first1=Ana Isabel |title=CanSino Biologics delivers COVID-19 vaccine to Mexico for late-stage trial |url=https://www.reuters.com/article/idUSKBN27J21V |publisher=Reuters |access-date=4 November 2020 |date=3 November 2020}}</ref> Pakistan,<ref>{{cite web |last1=Ng |first1=Eric |title=China's CanSino trials Covid-19 vaccine in 'high disease burden' nations |url=https://www.scmp.com/business/companies/article/3107389/chinese-vaccine-developer-cansino-targets-high-disease-burden |work=South China Morning Post |access-date=4 November 2020 |date=28 October 2020}}</ref> Russia,<ref name="NCT04540419">{{cite web |title=Clinical Trial of Recombinant Novel Coronavirus Vaccine (Adenovirus Type 5 Vector) Against COVID-19 |url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04540419 |website=[[ClinicalTrials.gov]] |publisher=[[United States National Library of Medicine]] |id=NCT04540419 |date=13 November 2020 |access-date=17 November 2020}}</ref> Saudi Arabia<ref>{{cite web |last1=Nafisa |first1=Eltahir |title=CanSino to start Phase III trial of COVID-19 vaccine in Saudi |url=https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-saudi-cansinobio/cansino-to-start-phase-iii-trial-of-covid-19-vaccine-in-saudi-idUSKCN2550L9 |publisher=Reuters |access-date=4 November 2020 |date=9 August 2020}}</ref><ref>{{cite web |last1=Gou |first1=Jinbo |title=Phase III Trial of A COVID-19 Vaccine of Adenovirus Vector in Adults 18 Years Old and Above |url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04526990 |website=[[ClinicalTrials.gov]] |access-date=17 September 2020 |name-list-style=vanc |archive-date=18 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200918142722/https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04526990 |url-status=live }}</ref>
|duration=Mar. {{ndash}} Dec. 2020, China; Sep. 2020 {{ndash}} Dec. 2021, Pakistan; Sep. 2020 {{ndash}} Nov. 2020, Russia<ref name="NCT04540419" />
}}
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=2|participants=508
|status=Neutralizing antibody and [[T cell]] responses<ref name="zhu7-20">{{cite journal | last1=Zhu | first1=Feng-Cai | last2=Guan | first2=Xu-Hua | last3=Li | first3=Yu-Hua | last4=Huang | first4=Jian-Ying | last5=Jiang | first5=Tao | last6=Hou | first6=Li-Hua | last7=Li | first7=Jing-Xin | last8=Yang | first8=Bei-Fang | last9=Wang | first9=Ling | last10=Wang | first10=Wen-Juan | last11=Wu | first11=Shi-Po | last12=Wang | first12=Zhao | last13=Wu | first13=Xiao-Hong | last14=Xu | first14=Jun-Jie | last15=Zhang | first15=Zhe | last16=Jia | first16=Si-Yue | last17=Wang | first17=Bu-Sen | last18=Hu | first18=Yi | last19=Liu | first19=Jing-Jing | last20=Zhang | first20=Jun | last21=Qian | first21=Xiao-Ai | last22=Li | first22=Qiong | last23=Pan | first23=Hong-Xing | last24=Jiang | first24=Hu-Dachuan | last25=Deng | first25=Peng | last26=Gou | first26=Jin-Bo | last27=Wang | first27=Xue-Wen | last28=Wang | first28=Xing-Huan | last29=Chen | first29=Wei | display-authors=6 | title=Immunogenicity and safety of a recombinant adenovirus type-5-vectored COVID-19 vaccine in healthy adults aged 18 years or older: a randomised, double-blind, placebo-controlled, phase 2 trial | journal=Lancet | date=July 2020 | volume=396 | issue=10249 | pages=479–88 | issn=0140-6736 | doi=10.1016/s0140-6736(20)31605-6 | pmid=32702299 | pmc=7836858 | doi-access=free | lay-url=https://blogs.sciencemag.org/pipeline/archives/2020/07/20/new-data-on-the-cansino-vaccine | name-list-style=vanc }}</ref>
}}
|{{Collapsible list|title=Emergency (1)
| China ''(early)''<ref>{{Cite web|title=CanSino's COVID-19 vaccine approved for military use in China|url=https://asia.nikkei.com/Business/Pharmaceuticals/CanSino-s-COVID-19-vaccine-approved-for-military-use-in-China|access-date=24 December 2020|website=Nikkei Asia|accessdate=2 January 2021|archivedate=7 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210307024418/https://asia.nikkei.com/Business/Pharmaceuticals/CanSino-s-COVID-19-vaccine-approved-for-military-use-in-China}}</ref><ref>{{Cite news|title=More Than 2.7 Million People Have Gotten Vaccines: Covid-19 Tracker|publisher=Bloomberg L.P.|url=https://www.bloomberg.com/graphics/covid-vaccine-tracker-global-distribution/|access-date=24 December 2020}}</ref>
}}
{{Collapsible list|title=Full (0)
| ''None yet''
}}
|- valign="top"
|'''[[BBV152]]''' <small>(Covaxin)</small><br />[[Bharat Biotech]], [[Indian Council of Medical Research]]
|[[Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2|Inactivated SARS-CoV-2]] vaccine
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=3|participants=25800|description=Randomised, observer-blinded, placebo-controlled<ref>{{Cite web|title=An Efficacy and Safety Clinical Trial of an Investigational COVID-19 Vaccine (BBV152) in Adult Volunteers |id=NCT04641481| url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04641481|access-date=26 November 2020|website=[[ClinicalTrials.gov]]}}</ref>
|locations=India<ref>{{cite web | title=Bharat Biotech Recruits 23,000 Volunteers For Covaxin's Phase 3 Clinical Trial | website=NDTV.com | date=28 December 2020 | url=https://www.ndtv.com/india-news/bharat-biotech-recruits-23-000-volunteers-for-covaxins-phase-3-clinical-trial-2346980 | access-date=3 January 2021}}</ref>
|duration=Nov 2020 {{En dash}} Mar 2021
}}
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=1|participants=375
|status=Dose-dependent [[neutralizing antibody]] response on two-dose schedule. Pending Phase II reports.<ref>{{cite web |title=Whole-Virion Inactivated SARS-CoV-2 Vaccine (BBV152) for COVID-19 in Healthy Volunteers |url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04471519 |id=NCT04471519|website=[[ClinicalTrials.gov]] }}</ref>}}
|{{Collapsible list|title=Emergency (1)
| India (''monitored'')<ref name="NYT India" />
}}
{{Collapsible list|title=Full (0)
| ''None yet''
}}
|}
===လၟောဝ်ဝက်သိန်ဂမၠိုင် Vaccine candidates===
{| class="wikitable sortable"
|+လၟောဝ်ဝက်သိန် ကဝ်ဝိဒ်=၁၉ မနွံပ္ဍဲကာလစွမ် ပထမ-တတိယ<br>COVID‑19 candidate vaccines in Phase I{{ndash}}III trials<ref name=london/><ref name="milken">{{cite web|date=8 December 2020|title=COVID-19 vaccine tracker (Choose vaccines tab, apply filters to view select data)|url=https://airtable.com/shrSAi6t5WFwqo3GM/tblEzPQS5fnc0FHYR/viwDBH7b6FjmIBX5x?blocks=hide|access-date=11 December 2020|publisher=Milken Institute|lay-url=https://milkeninstitute.org/covid-19-tracker}}</ref><ref name=who-tracker/>
|-
!လၟောဝ်ဝက်သေန်ဂမၠိုင်<br>ညးမကၠောန်ဗဒှ် ကေုာံ ညးမဒုင်ပစ္စဲ<br>Vaccine candidates,<br />developers, and sponsors
!ကွတ်<br>Technology
!ကာလစွမ် လၟုဟ် <br>Current phase (participants)<br />design
!ကာလစွမ်မတုဲဒှ် <br>Completed phase{{efn-la|Latest Phase with published results.}} (participants)<br />Immune response
!မကဵုအခေါင်စကာ နဒဒှ် ကာတၟေင် <br>Emergency use authorization
|- valign="top"
|'''Ad26.COV2.S'''<ref>{{Cite web|title=A Study of Ad26.COV2.S in Adults|url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04436276|access-date=23 August 2020|website=[[ClinicalTrials.gov]]|date=4 August 2020|archive-date=16 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200916063346/https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04436276|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=A Study of Ad26.COV2.S for the Prevention of SARS-CoV-2-Mediated COVID-19 in Adult Participants|url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04505722|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200926145744/https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04505722|archive-date=26 September 2020|website=ClinicalTrials.gov|publisher=US National Library of Medicine}}</ref>
[[Janssen Pharmaceutica]] (Johnson & Johnson), [[Beth Israel Deaconess Medical Center|BIDMC]]
|Non-[[Viral replication|replicating]] [[viral vector]] (adenovirus serotype 26)
| {{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=3|participants=40000|description=Randomized, double-blinded, placebo-controlled
Temporarily paused on 13 October 2020, due to an unexplained illness in a participant.<ref>{{cite news | title=Johnson & Johnson pauses its coronavirus vaccine trial because of a volunteer's 'unexplained illness.' | website=[[The New York Times]] | date=13 October 2020 | url=https://www.nytimes.com/2020/10/12/world/johnson-johnson-pauses-its-coronavirus-vaccine-trial-because-of-a-volunteers-unexplained-illness.html | access-date=25 October 2020 | authors=Virginia Hughes, Katie Thomas, Carl Zimmer, Katherine J. Wu | archive-date=24 October 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20201024023926/https://www.nytimes.com/2020/10/12/world/johnson-johnson-pauses-its-coronavirus-vaccine-trial-because-of-a-volunteers-unexplained-illness.html | url-status=live }}</ref> Johnson & Johnson announced, on 23 October, that they are preparing to resume the trial in the US.<ref>{{cite news | url=https://www.wsj.com/articles/covid-19-vaccine-trial-from-astrazeneca-oxford-can-resume-in-u-s-11603476923 | title=Pivotal Studies of Covid-19 Vaccines From AstraZeneca, J&J Resuming | work=[[The Wall Street Journal]] | first1=Thomas M. | last1=Burton | first2=Peter | last2=Loftus | date=23 October 2020 | name-list-style=vanc | access-date=26 October 2020 | archive-date=26 October 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20201026061035/https://www.wsj.com/articles/covid-19-vaccine-trial-from-astrazeneca-oxford-can-resume-in-u-s-11603476923 | url-status=live }}</ref><ref>{{cite news | url=https://www.washingtonpost.com/health/2020/10/23/jj-vaccine-trial-to-resume/ | title=Johnson & Johnson, AstraZeneca coronavirus vaccine trials set to resume | work=[[The Washington Post]] | date=24 October 2020 | first=Carolyn Y. | last=Johnson | name-list-style=vanc | access-date=26 October 2020 | archive-date=26 October 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20201026113132/https://www.washingtonpost.com/health/2020/10/23/jj-vaccine-trial-to-resume/ | url-status=live }}</ref>
|locations=United States, Argentina, Brazil, Chile, Colombia, Mexico, Peru, the Philippines, South Africa and Ukraine
|duration= Jul 2020{{snd}}2023
}}
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=1|endphase=2|participants=1045}}
|'''Pending'''<br />
*<small>Canada<ref name=hcapps/></small>
*<small>EU: EMA<ref name="EU Ad26.COV2.S rolling review" /></small>
*<small>South Africa<ref>[https://www.msn.com/en-za/news/other/johnson-and-johnson-the-first-to-apply-for-covid-vaccine-registration-as-south-africa-starts-review-process/ar-BB1bZnjI "Johnson & Johnson the first to apply for Covid-19 vaccine registration as South Africa starts review process"] MSN. 17 December 2020.</ref></small>
|- valign="top"
|'''NVX-CoV2373'''<wbr/><ref name="NCT04368988">{{cite web |title=Evaluation of the Safety and Immunogenicity of a SARS-CoV-2 rS (COVID-19) Nanoparticle Vaccine With/Without Matrix-M Adjuvant |url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04368988 |website=[[ClinicalTrials.gov]] |publisher=[[United States National Library of Medicine]] |type=Registry |id=NCT04368988 |date=30 April 2020 |access-date=14 July 2020 |archive-date=14 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200714224741/https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04368988 |url-status=live }}</ref><br />[[Novavax]]
|[[Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2|SARS-CoV-2]] [[Recombinant vaccine|recombinant]] [[Peplomer|spike protein]] [[nanoparticle]] with [[Immunologic adjuvant|adjuvant]]
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=3|participants=45000|description=Randomised, observer-blinded, placebo-controlled trial<ref name="NCT04583995">{{cite web | url = https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04583995 | title = A Study Looking at the Effectiveness, Immune Response, and Safety of a COVID-19 Vaccine in Adults in the United Kingdom | access-date = 22 November 2020 | website=ClinicalTrials.gov }}</ref>|locations=UK, India (15000);<ref>{{cite news |last1=Yengkhom |first1=Sumati |title=Three Kolkata institutes queue up for corona vaccine trials {{!}} Kolkata News |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/3-kol-institutes-queue-up-for-corona-vaccine-trials/articleshow/79359532.cms |work=The Times of India |date=23 November 2020 }}</ref> US, Mexico (30000)<ref>{{Cite web|title=A Study Looking at the Efficacy, Immune Response, and Safety of a COVID-19 Vaccine in Adults at Risk for SARS-CoV-2 - Full Text View - ClinicalTrials.gov|url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04611802|access-date=2020-12-30|website=clinicaltrials.gov|language=en}}</ref>|duration=Sep 2020{{snd}}Jan 2021 (UK, India); Dec 2020{{snd}}Mar 2021 (US, Mexico)}}
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=1|endphase=2|participants=131}} [[Immunoglobulin G|IgG]] and [[neutralizing antibody]] response with adjuvant after [[booster dose]]<ref name="pmid32877576">{{cite journal | vauthors = Keech C, Albert G, Cho I, Robertson A, Reed P, Neal S, Plested JS, Zhu M, Cloney-Clark S, Zhou H, Smith G, Patel N, Frieman MB, Haupt RE, Logue J, McGrath M, Weston S, Piedra PA, Desai C, Callahan K, Lewis M, Price-Abbott P, Formica N, Shinde V, Fries L, Lickliter JD, Griffin P, Wilkinson B, Glenn GM | display-authors=6 | title = Phase 1–2 Trial of a SARS-CoV-2 Recombinant Spike Protein Nanoparticle Vaccine | journal = The New England Journal of Medicine | date = September 2020 | volume=383 | issue=24 | pages=2320–2332 | pmid = 32877576 | pmc = 7494251 | doi = 10.1056/NEJMoa2026920 }}</ref>
| '''Pending'''<br />
*<small>Mexico: [[COFEPRIS]]<ref>{{Cite news|last=Ebrard|first=Marcelo|title=Informe de avance sobre vacunas al 15 de diciembre de 2020.|url=https://twitter.com/m_ebrard/status/1338882415197085696|access-date=17 December 2020}}{{Primary source inline|date=December 2020}}</ref></small>
|- valign="top"
|'''[[BBV152]]'''
[[Bharat Biotech]], [[Indian Council of Medical Research]]
[[Trade name]]:<small>'''Covaxin'''</small>
|[[Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2|Inactivated SARS-CoV-2]]
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=3|participants=25800|description=Randomised, observer-blinded, placebo-controlled<ref>{{Cite web|title=An Efficacy and Safety Clinical Trial of an Investigational COVID-19 Vaccine (BBV152) in Adult Volunteers |type=Registry |id=NCT04641481| url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04641481|access-date=26 November 2020|website=ClinicalTrials.gov}}</ref>
|locations=India
|duration=Nov 2020 {{En dash}} Mar 2022
}}
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=1|participants=375}} Dose-dependent [[neutralizing antibody]] response on two-dose schedule.<br />
Pending Phase II reports<ref>{{cite web |title=Whole-Virion Inactivated SARS-CoV-2 Vaccine (BBV152) for COVID-19 in Healthy Volunteers |url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04471519 |type=Registry |id=NCT04471519|website=ClinicalTrials.gov }}</ref>
| '''Pending'''<br />
*<small>India: [[Drugs Controller General of India|DCGI]]<ref>{{cite news |last1=Dwivedi |first1=Sukirti |last2=Dey |first2=Stela |title=Bharat Biotech Seeks Emergency Use Approval For Covaxin |url=https://www.ndtv.com/india-news/bharat-biotech-seeks-emergency-use-authorisation-for-coronavirus-vaccine-covaxin-report-2335492 |work=NDTV.com |date=8 December 2020}}</ref></small>
|- valign="top"
|'''CoVLP'''<ref>{{Cite web|date=13 November 2020|title=GSK, Medicago launch phase 2/3 clinical trials of plant-derived COVID-19 vaccine|url=http://www.pmlive.com/pharma_news/gsk,_medicago_launch_phase_23_clinical_trials_of_plant-derived_covid-19_vaccine_1356854|access-date=16 November 2020|website=PMLive}}</ref>
[[Medicago Inc.|Medicago]], [[GlaxoSmithKline|GSK]]
|[[Recombinant vaccine|Recombinant]], [[Plant expressed vaccine|plant-based]] [[virus-like particle]]s{{efn-la|name="Medicago-technology"|Virus-like particles grown in ''[[Nicotiana benthamiana]]''<ref name="np-medicago">{{cite news | first=Vishwadha | last=Chander | work=National Post | agency=Reuters | title=Canada's Medicago begins human trials of plant-based COVID-19 vaccine | date=14 July 2020 | url=https://nationalpost.com/news/canada/canadas-medicago-begins-human-trials-of-plant-based-covid-19-vaccine | access-date=14 July 2020 | name-list-style=vanc | archive-date=1 November 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20201101220834/https://nationalpost.com/news/canada/canadas-medicago-begins-human-trials-of-plant-based-covid-19-vaccine | url-status=live }}</ref>}} with [[GlaxoSmithKline|GSK]] [[Immunologic adjuvant|adjuvant]]
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=2|endphase=3|participants=30,612
|description=Event-driven, randomized, observer blinded, placebo-controlled<ref>{{Cite journal|last=Medicago|date=18 November 2020|title=Randomized, Observer-Blind, Placebo-Controlled, Phase 2/3 Study to Assess the Safety, Efficacy, and Immunogenicity of a Recombinant Coronavirus-Like Particle COVID-19 Vaccine in Adults 18 Years of Age or Older|url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04636697}}</ref>
|locations=Canada
|duration=Nov 2020 {{En dash}} Apr 2022
}}
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=1|participants=180
|description=Neutralizing antibodies at day 42 after the first injection (day 21 after the second injection) were at levels 10x that of COVID-19 survivors.
}}
|
|- valign="top"
|'''[[ZF2001]]''' <ref name=london/><br />Anhui Zhifei Longcom Biopharmaceutical Co. Ltd.
[[Trade name]]: '''<small>RBD-Dimer</small>'''
|[[Recombinant vaccine|Recombinant]] [[subunit vaccine]]
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=3|participants=29,000|description=randomized, double-blind, placebo-controlled<ref>{{cite journal |title=A Phase III Clinical Trial to Determine the Safety and Efficacy of ZF2001 for Prevention of COVID-19 - Full Text View - ClinicalTrials.gov |journal=Clinicaltrials.gov |url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04646590#wrapper }}</ref>|locations=China, Ecuador, Indonesia, Malaysia, Pakistan, Uzbekistan<ref>{{cite web |last1=Pinghui |first1=Zhuang |title=Fifth Chinese Covid-19 vaccine candidate ready to enter phase 3 trials |url=https://www.scmp.com/news/china/science/article/3110690/coronavirus-chinas-cnbg-set-review-covid-19-vaccine-phase-3 |work=South China Morning Post |access-date=26 December 2020 |date=20 November 2020}}</ref><ref>{{cite web |last1=Ying |first1=Teoh Pei |title=MYEG to conduct phase 3 clinical trial for China's Covid-19 vaccine in Msia {{!}} New Straits Times |url=https://www.nst.com.my/news/nation/2020/12/647456/myeg-conduct-phase-3-clinical-trial-chinas-covid-19-vaccine-msia |work=New Straits Times |access-date=28 December 2020 |date=7 December 2020}}</ref>|duration=Dec 2020{{snd}}Apr 2022}}
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=2|participants=900|description=Interventional; randomized, double-blind, placebo-controlled<ref name="NCT04466085">{{cite web |title=A Randomized, Blinded, Placebo-controlled Trial to Evaluate the Immunogenicity and Safety of a Recombinant New Coronavirus Vaccine (CHO Cell) With Different Doses and Different Immunization Procedures in Healthy People Aged 18 to 59 Years |url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04466085 |website=[[ClinicalTrials.gov]] |publisher=[[United States National Library of Medicine]] |type=Registry |id=NCT04466085 |date=10 July 2020 |access-date=26 August 2020 |archive-date=28 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728095036/https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04466085 |url-status=live }}</ref>
|locations=[[Chongqing]]
|duration=Jun 2020{{snd}}Sep 2021}}
|
|- valign="top"
|'''Zorecimeran (CVnCoV)'''<wbr/><br />[[CureVac]], [[Coalition for Epidemic Preparedness Innovations|CEPI]]
|[[modRNA]]
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=3|participants=36500|references=<ref name="2020-003998-22">{{cite web |title=COVID-19: A Phase 2b/3, Randomized, Observer-Blinded, Placebo Controlled, Multicenter Clinical Study Evaluating the Efficacy and Safety of Investigational SARS-CoV-2 mRNA Vaccine CVnCoV in Adults 18 Years of Age and Older
|url=https://www.clinicaltrialsregister.eu/ctr-search/trial/2020-003998-22/DE |date=19 November 2020 |access-date=19 December 2020 |website=EU Clinical Trials Register |id=2020-003998-22}}</ref>
|description=Phase 2b/3: Multicenter efficacy and safety trial in adults
|locations=Argentina, Belgium, Colombia, Dominican Republic, France, Germany, Mexico, Netherlands, Panama, Peru, Spain
|duration=Nov 2020{{snd}}?
}}
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=1|endphase=2|participants=944|references=<ref name="NCT04449276">{{cite web |title=A Study to Evaluate the Safety, Reactogenicity and Immunogenicity of Vaccine CVnCoV in Healthy Adults |url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04449276 |website=[[ClinicalTrials.gov]] |id=NCT04449276 |date=26 June 2020 |access-date=14 July 2020 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011084840/https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04449276/ |url-status=live }}</ref><ref name="NCT04515147">{{cite web |title=A Dose-Confirmation Study to Evaluate the Safety, Reactogenicity and Immunogenicity of Vaccine CVnCoV in Healthy Adults |url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04515147 |website=[[ClinicalTrials.gov]] |id=NCT04515147 |date=17 August 2020 |access-date=28 August 2020 |archive-date=23 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200823000237/https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04515147 |url-status=live }}</ref>
|description=Phase 1 (284): Partially blind, controlled, dose-escalation to evaluate safety, reactogenicity and immunogenicity.
Phase 2a (660):Partially observer-blind, multicenter, controlled, dose-confirmation.
|locations=Belgium (P1), Germany (P1), Panama (2a), Peru (2a)
|duration=Jun 2020{{snd}}Oct 2021
}}
|
|- valign="top"
|'''IIBR-100'''<wbr/><ref name="NCT04608305">{{cite web |title=A Phase I/II Randomized, Multi-Center, Placebo-Controlled, Dose-Escalation Study to Evaluate the Safety, Immunogenicity and Potential Efficacy of an rVSV-SARS-CoV-2-S Vaccine (IIBR-100) in Adults |url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04608305 |website=[[ClinicalTrials.gov]] |publisher=[[United States National Library of Medicine]] |type=Registry |id=NCT04608305 |date=1 November 2020}}</ref><br />[[Ministry of Health (Israel)|The Israel Institute for Biological research]]
[[Trade name]]: '''<small>Brilife</small>'''
|[[Recombinant vaccine|Recombinant]] [[vesicular stomatitis virus]]
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=2|participants=1000 |references=<ref>{{cite web |title=As Israel goes vaccine-wild, will the homegrown version lose its shot?|url=https://www.timesofisrael.com/as-israel-goes-vaccine-wild-will-the-homegrown-version-lose-its-shot/|website=Times of Israel |date=29 December 2020|access-date=1 January 2021|url-status=live}}</ref>
|description=
|locations=Israel
|duration= Dec 2020{{snd}}spring 2021
}}
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=1|participants=80|references=<ref name="NCT04608305"/>
|description=Subjects (18-55 years old) randomly receiving a single administration of IIBR-100 at the low, mid, or high dose of saline or two administrations at a low dose, or saline, 28 days apart.
|locations=Israel
|duration= Oct{{snd}}Nov 2020
}}
|
|- valign="top"
|'''INO-4800'''<wbr/>{{efn-la|name="INO-4800-phase"|South Korean Phase I–II in parallel with Phase I in the US}}<ref name="NCT04336410">{{cite web |title=Safety, Tolerability and Immunogenicity of INO-4800 for COVID-19 in Healthy Volunteers |url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04336410 |website=[[ClinicalTrials.gov]] |publisher=[[United States National Library of Medicine]] |type=Registry |id=NCT04336410 |date=7 April 2020 |access-date=14 July 2020 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011084843/https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04336410/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ivi.int/ivi-inovio-and-knih-to-partner-with-cepi-in-a-phase-i-ii-clinical-trial-of-inovios-covid-19-dna-vaccine-in-south-korea/|title=IVI, INOVIO, and KNIH to partner with CEPI in a Phase I/II clinical trial of INOVIO's COVID-19 DNA vaccine in South Korea|publisher=International Vaccine Institute|date=16 April 2020|access-date=23 April 2020}}</ref><br />[[Inovio Pharmaceuticals|Inovio]], [[Coalition for Epidemic Preparedness Innovations|CEPI]], [[Korea Centers for Disease Control and Prevention|Korea National Institute of Health]], [[International Vaccine Institute]]
|[[DNA vaccination#Plasmid vectors|DNA plasmid]] delivered by [[electroporation]]
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=1|endphase=2|participants=40
|locations=United States, South Korea
|duration=Apr{{ndash}}Nov 2020
}}
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|sortvalue=0a|Pending Phase I report}}
|
|- valign="top"
|'''EpiVacCorona'''<wbr/><ref name="NCT04527575"/><br />[[State Research Center of Virology and Biotechnology VECTOR|Vector]]
|[[Peptide vaccine|Vaccine based on peptide antigens]]<ref name="NCT04527575" />
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=1|endphase=2|participants=100|description=Simple, blind, placebo-controlled, randomized study of safety, reactogenicity and immunogenicity<ref name="NCT04527575" />
|locations=Russia
|duration=Jul 2020<ref name="NCT04527575" />{{snd}}?}}
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|sortvalue=0a|Pending Phase I–II report}}
|
|- valign="top"
|''Unnamed''<wbr/><ref name="NCT04412538">{{cite web |title=Safety and Immunogenicity Study of an Inactivated SARS-CoV-2 Vaccine for Preventing Against COVID-19 |url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04412538 |website=[[ClinicalTrials.gov]] |publisher=[[United States National Library of Medicine]] |type=Registry |id=NCT04412538 |date=2 June 2020 |access-date=14 July 2020 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011084852/https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04412538/ |url-status=live }}</ref><br />[[Peking Union Medical College|Chinese Academy of Medical Sciences]]
|[[Inactivated vaccine|Inactivated]] [[Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2|SARS-CoV-2]]
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=1|endphase=2|participants=942|description=Randomized, double-blinded, single-center, placebo-controlled
|locations=[[Chengdu]]
|duration=Jun 2020{{snd}}Sep 2021
}}
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|}}
|
|- valign="top"
|'''AG0301-COVID‑19'''<wbr/><ref name="NCT04463472">{{cite web |title=Study of COVID-19 DNA Vaccine (AG0301-COVID19) |url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04463472 |website=[[ClinicalTrials.gov]] |publisher=[[United States National Library of Medicine]] |type=Registry |id=NCT04463472 |date=9 July 2020 |access-date=14 July 2020 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011084854/https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04463472/ |url-status=live }}</ref><br />AnGes Inc.,<ref name="anges-inc">{{cite web |url=https://www.anges.co.jp/en/company/index.html |title=About AnGes – Introduction |website=AnGes, Inc. |access-date=1 August 2020 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011084856/https://www.anges.co.jp/en/company/index.html/ |url-status=live |accessdate=2 January 2021 |archivedate=11 October 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201011084856/https://www.anges.co.jp/en/company/index.html/ }}</ref> [[Japan Agency for Medical Research and Development|AMED]]
|[[DNA vaccination#Plasmid vectors|DNA plasmid]]
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=1|endphase=2|participants=30|description=Non-randomized, single-center, two doses
|locations=[[Osaka]]
|duration=Jun 2020{{snd}}Jul 2021
}}
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|}}
|
|- valign="top"
|'''Lunar-COV19/ARCT-021'''<ref>{{Cite web|title=CTI and Arcturus Therapeutics Announce Initiation of Dosing of COVID-19 STARR™ mRNA Vaccine Candidate, LUNAR-COV19 (ARCT-021) in a Phase 1/2 study|url=https://www.bioindustry.org/news-listing/cti-and-arcturus-therapeutics-announce-initiation-of-dosing-of-covid-19-starr-mrna-vaccine-candidate-lunar-cov19-arct-021-in-a-phase-12-study.html|access-date=23 August 2020|date=13 August 2020|publisher=UK BioIndustry Association|archive-date=11 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011084858/https://www.bioindustry.org/news-listing/cti-and-arcturus-therapeutics-announce-initiation-of-dosing-of-covid-19-starr-mrna-vaccine-candidate-lunar-cov19-arct-021-in-a-phase-12-study.html/|url-status=live|accessdate=2 January 2021|archivedate=11 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201011084858/https://www.bioindustry.org/news-listing/cti-and-arcturus-therapeutics-announce-initiation-of-dosing-of-covid-19-starr-mrna-vaccine-candidate-lunar-cov19-arct-021-in-a-phase-12-study.html/}}</ref><ref>{{Cite web|title=Ascending Dose Study of Investigational SARS-CoV-2 Vaccine ARCT-021 in Healthy Adult Subjects|url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04480957|access-date=23 August 2020|website=clinicaltrials.gov|archive-date=11 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011084910/https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04480957/|url-status=live}}</ref>
[[Arcturus Therapeutics]]
|[[Messenger RNA|mRNA]]
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=1|endphase=2|participants=92|description=Randomized, double-blinded
|locations=Singapore
|duration=Aug 2020{{snd}}?
}}
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|}}
|
|- valign="top"
|'''COVID‑19/aAPC'''<wbr/><ref name="NCT04299724">{{cite web |title=Safety and Immunity of Covid-19 aAPC Vaccine |website=[[ClinicalTrials.gov]] |url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04299724 |publisher=[[United States National Library of Medicine]] |type=Registry |id=NCT04299724 |date=9 March 2020 |access-date=14 July 2020 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011084913/https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04299724/ |url-status=live }}</ref><br />Shenzhen Genoimmune Medical Institute<ref name="shenzhen-genoimmune-medical-institute">{{cite web |url=http://www.szgimi.org/en/about.php |title=About Us |publisher=Shenzhen Genoimmune Medical Institute |access-date=1 August 2020 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011084919/http://www.szgimi.org/en/about.php/ |url-status=live |accessdate=2 January 2021 |archivedate=11 October 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201011084919/http://www.szgimi.org/en/about.php/ }}</ref>
|[[Lentiviral vector in gene therapy|Lentiviral vector]] with [[minigene]] modifying [[Artificial antigen presenting cells|aAPCs]]
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=1|participants=100
|locations=[[Shenzhen]]
|duration=Mar 2020{{snd}}2023
}}
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|}}
|
|- valign="top"
|'''LV-SMENP-DC'''<wbr/><ref name="NCT04276896">{{cite web |url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04276896 |title=Immunity and Safety of Covid-19 Synthetic Minigene Vaccine |website=[[ClinicalTrials.gov]] |publisher=[[United States National Library of Medicine]] |type=Registry |id=NCT04276896 |date=19 February 2020 |access-date=14 July 2020 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011084923/https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04276896/ |url-status=live }}</ref><br />Shenzhen Genoimmune Medical Institute<ref name="shenzhen-genoimmune-medical-institute"/>
|[[Lentiviral vector in gene therapy|Lentiviral vector]] with [[minigene]] modifying [[dendritic cells|DCs]]
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=1|participants=100
|locations=[[Shenzhen]]
|duration=Mar 2020{{snd}}2023
}}
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|}}
|
|- valign="top"
|'''LNP-nCoVsaRNA'''<wbr/><ref name="ISRCTN17072692">{{cite journal |title=Clinical trial to assess the safety of a coronavirus vaccine in healthy men and women |website=ISRCTN |type=Registry |id=ISRCTN17072692 |doi=10.1186/ISRCTN17072692 |date=22 May 2020 |last1=Ward |first1=Denise |last2=McCormack |first2=Sheena |doi-access=free |name-list-style=vanc }}</ref><br />[[Medical Research Council (United Kingdom)|MRC]] [[clinical trials unit]] at [[Imperial College London]]
|[[RNA vaccine|mRNA]]
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=1|participants=105|description=Randomized trial, with dose escalation study (15) and expanded safety study (at least 200)
|locations=United Kingdom
|duration=Jun 2020{{snd}}Jul 2021
}}
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|}}
|
|- valign="top"
|'''ZyCoV-D'''<wbr/><ref>{{Cite web|website=ctri.nic.in|publisher=[[Clinical Trials Registry – India|Clinical Trials Registry India]]|title=A prospective, randomized, adaptive, phase I/II clinical study to evaluate the safety and immunogenicity of Novel Corona Virus −2019-nCov vaccine candidate of M/s Cadila Healthcare Limited by intradermal route in healthy subjects|type=Registry |id=CTRI/2020/07/026352 |url=http://www.ctri.nic.in/Clinicaltrials/pmaindet2.php?trialid=45306|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201122022620/http://www.ctri.nic.in/Clinicaltrials/pmaindet2.php?trialid=45306|archive-date=22 November 2020|date=15 December 2020}}</ref><br />
[[Cadila Healthcare]]
|[[DNA plasmids|DNA plasmid]] expressing [[SARS-CoV-2]] [[S protein]]
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=1|endphase=2|participants=1000 |description=Interventional; randomized, double-blind, placebo-controlled<ref>{{Cite journal|last1=Rawat|first1=Kajal|last2=Kumari|first2=Puja|last3=Saha|first3=Lekha|date=24 November 2020|title=COVID-19 vaccine: A recent update in pipeline vaccines, their design and development strategies|url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33245898|journal=European Journal of Pharmacology|volume=892|pages=173751|doi=10.1016/j.ejphar.2020.173751|issn=1879-0712|pmc=7685956|pmid=33245898}}</ref><ref>{{Cite news|last=Thacker|first=Teena|title=Zydus Cadila to test ZyCoV-D on 30,000 patients in Phase-3 trials|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/healthcare/biotech/pharmaceuticals/zydus-cadila-to-test-zycov-d-on-30000-patients-in-phase-3-trials/articleshow/79088859.cms?from=mdr|access-date=16 December 2020}}</ref>
|locations=India
|duration=Jul 2020{{snd}}Apr 2021
}}
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|}}
|
|- valign="top"
|'''GX-19'''<wbr/><ref name="NCT04445389">{{cite web |title=Safety and Immunogenicity Study of GX-19, a COVID-19 Preventive DNA Vaccine in Healthy Adults |url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04445389 |website=[[ClinicalTrials.gov]] |publisher=[[United States National Library of Medicine]] |type=Registry |id=NCT04445389 |date=24 June 2020 |access-date=14 July 2020 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011084931/https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04445389/ |url-status=live }}</ref><ref name="gen-reut">{{cite news |title=S. Korea's Genexine begins human trial of coronavirus vaccine |url=https://www.reuters.com/article/health-coronavirus-genexine-vaccine-idUSL4N2DW1T3 |access-date=25 June 2020 |publisher=Reuters |date=19 June 2020 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011084934/https://www.reuters.com/article/health-coronavirus-genexine-vaccine-idUSL4N2DW1T3/ |url-status=live }}</ref><br />Genexine consortium,<ref>{{cite news |title=Genexine consortium's Covid-19 vaccine acquires approval for clinical trails in Korea |url=https://www.ivi.int/genexine-consortiums-covid-19-vaccine-acquires-approval-for-clinical-trails-in-korea/ |date=11 June 2020 |access-date=1 August 2020}}</ref> [[International Vaccine Institute]]
|[[DNA vaccination|DNA]]
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=1|participants=40
|locations=[[Seoul]]
|duration=Jun 2020{{snd}}Jun 2022
}}
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|}}
|
|- valign="top"
|'''SCB-2019'''<wbr/><ref name="NCT04405908">{{cite web |title=SCB-2019 as COVID-19 Vaccine |url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04405908 |website=[[ClinicalTrials.gov]] |publisher=[[United States National Library of Medicine]] |type=Registry |id=NCT04405908 |date=28 May 2020 |access-date=14 July 2020 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011084942/https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04405908/ |url-status=live }}</ref><ref name="clover-cta">{{cite web |title=Clover Biopharmaceuticals starts Phase I Covid-19 vaccine trial |url=https://www.clinicaltrialsarena.com/news/clover-vaccine-covid-19-trial/ |publisher=Clinical Trials Arena |access-date=25 June 2020 |date=20 June 2020 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011084945/https://www.clinicaltrialsarena.com/news/clover-vaccine-covid-19-trial// |url-status=live }}</ref><br />Clover Biopharmaceuticals,<ref name="clover-biopharma">{{cite web |url=http://www.cloverbiopharma.com/index.php?m=content&c=index&a=lists&catid=12 |title=About Us |website=Clover Biopharmaceuticals |access-date=1 August 2020 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011084948/http://www.cloverbiopharma.com/index.php?m=content&c=index&a=lists&catid=12%2F |url-status=live }}</ref> [[GlaxoSmithKline|GSK]]
|[[Peplomer|Spike protein]] [[Protein trimer|trimeric]] [[Protein subunit#Subunit Vaccines|subunit]] with [[GlaxoSmithKline|GSK]] [[Immunologic adjuvant|adjuvant]]
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=1|participants=150
|locations=[[Perth]]
|duration=Jun 2020{{snd}}Mar 2021
}}
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|}}
|
|- valign="top"
|'''COVAX-19'''<wbr/><ref name="NCT04453852">{{cite web |title=Monovalent Recombinant COVID19 Vaccine (COVAX19) |url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04453852 |website=[[ClinicalTrials.gov]] |publisher=[[United States National Library of Medicine]] |type=Registry |id=NCT04453852 |date=1 July 2020 |access-date=14 July 2020 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011085001/https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04453852/ |url-status=live }}</ref><br />Vaxine Pty Ltd<ref name="vaxine-pty">{{cite web |url=http://vaxine.net/ |title=Vaxine |access-date=1 August 2020 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011085004/https://vaxine.net// |url-status=live }}</ref>
|[[Recombinant vaccine|Recombinant]] [[protein]]
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=1|participants=40
|locations=[[Adelaide]]
|duration=Jun 2020{{snd}}Jul 2021
}}
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|}}
|
|- valign="top"
|''Unnamed''<wbr/><ref name="ChiCTR2000034112">{{cite web |url=http://www.chictr.org.cn/showprojen.aspx?proj=55524 |title=A Phase I clinical trial to evaluate the safety, tolerance and preliminary immunogenicity of different doses of a SARS-CoV-2 mRNA vaccine in population aged 18–59 years and 60 years and above |website=Chinese Clinical Trial Register |type=Registry |id=ChiCTR2000034112 |date=24 June 2020 |access-date=6 July 2020 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011085018/http://www.chictr.org.cn/showprojen.aspx?proj=55524%2F |url-status=live |accessdate=2 January 2021 |archivedate=11 October 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201011085018/http://www.chictr.org.cn/showprojen.aspx?proj=55524%2F }}</ref><br />[[PLA Academy of Military Science]], Walvax Biotech<ref name="walvax">{{cite web |url=http://www.walvax.com/wosen/28.aspx |title=Company introduction |website=Walvax Biotechnology |access-date=1 August 2020 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011085028/http://www.walvax.com/wosen/28.aspx/ |url-status=live |accessdate=2 January 2021 |archivedate=11 October 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201011085028/http://www.walvax.com/wosen/28.aspx/ }}</ref>
|[[RNA vaccine|mRNA]]
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=1|participants=168
|locations=China
|duration=Jun 2020{{snd}}Dec 2021
}}
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|}}
|
|- valign="top"
|'''SARS-CoV-2 Sclamp'''/'''[[V451]]'''<wbr/><ref name="NCT04495933">{{cite web |url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04495933 |title=A Study on the Safety, Tolerability and Immune Response of SARS-CoV-2 Sclamp (COVID-19) Vaccine in Healthy Adults |website=[[ClinicalTrials.gov]] |publisher=[[United States National Library of Medicine]] |type=Registry |id=NCT04495933 |date=3 August 2020 |access-date=4 August 2020 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011085041/https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04495933/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web|title=UQ-CSL V451 Vaccine|url=https://www.precisionvaccinations.com/vaccines/uq-csl-v451-vaccine|access-date=11 December 2020|website=precisionvaccinations.com|accessdate=2 January 2021|archivedate=19 December 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201219104227/https://www.precisionvaccinations.com/vaccines/uq-csl-v451-vaccine}}</ref><br />[[University of Queensland|UQ]], [[Syneos Health]], [[Coalition for Epidemic Preparedness Innovations|CEPI]], [[CSL Limited#Seqirus (bioCSL)|Seqirus]]
|[[Molecular clamp]] stabilized [[Peplomer|spike protein]] with [[MF59]]
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|phase=1|participants=120|description=Randomised, double-blind, placebo-controlled, dose-ranging
|locations=[[Brisbane]]
|duration=Jul{{ndash}}Oct 2020
}}
|{{ClinicalStudyInfo|align=left|}}
|{{NA}}<br />[[V451 vaccine|Testing and development terminated in December 2020 due to false positive HIV test found among participants]]
|}
==နိဿဲ==
{{reflist}}
==Footnotes==
{{notelist}}
==ဆက်ဗှ်==
* {{cite book|last=Vogel|first=Patric U. B.|date=2020|title=COVID-19 : Suche nach einem Impfstoff|series=Essentials|url=https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-658-31340-1|location=Wiesbaden|publisher=Springer Fachmedien Wiesbaden GmbH|doi=10.1007/978-3-658-31340-1|isbn=978-3-658-31340-1|oclc=1199717422}}
* {{cite journal |vauthors=Funk CD, Laferrière C, Ardakani A |title=A Snapshot of the Global Race for Vaccines Targeting SARS-CoV-2 and the COVID-19 Pandemic |journal=Front Pharmacol |volume=11 |page=937 |date=2020 |pmid=32636754 |pmc=7317023 |doi=10.3389/fphar.2020.00937 |doi-access=free}}
* {{cite web | last1=Johnson | first1=Carolyn Y. | last2=Mufson | first2=Steven | name-list-style = vanc | title=Can old vaccines from science's medicine cabinet ward off coronavirus? | website=[[The Washington Post]] | date=11 June 2020 | url=https://www.washingtonpost.com/health/2020/06/11/can-old-vaccines-sciences-medicine-cabinet-ward-off-coronavirus/ }}
* {{cite document | title=Development and Licensure of Vaccines to Prevent COVID-19: Guidance for Industry | url=https://www.fda.gov/media/139638/download | format=PDF | publisher=U.S. [[Food and Drug Administration]] (FDA) | date=June 2020 | lay-url=https://www.fda.gov/regulatory-information/search-fda-guidance-documents/development-and-licensure-vaccines-prevent-covid-19 }}
* {{cite web | first1=Carl | last1=Zimmer | first2=Knvul | last2=Sheikh | first3=Noah | last3=Weiland | name-list-style = vanc | title=A New Entry in the Race for a Coronavirus Vaccine: Hope | website=[[The New York Times]] | date=20 May 2020 | url=https://www.nytimes.com/2020/05/20/health/coronavirus-vaccines.html }}
*{{Cite web|last=Haelle|first=Tara|date=12 December 2020|title=Every Covid-19 Vaccine Question You'll Ever Have, Answered|url=https://elemental.medium.com/every-covid-19-vaccine-question-youll-ever-have-answered-9a0eeb334ded|access-date=12 December 2020|website=Medium}}
==လေန် မ္ၚး==
* Wikiquote has quotations related to: [[:en:q:Special:Search/COVID-19 vaccine|''COVID-19 vaccine'']]
* {{cite web | title=Coronavirus Vaccine Tracker | website=[[The New York Times]] | url=https://www.nytimes.com/interactive/2020/science/coronavirus-vaccine-tracker.html }}
* [https://www.raps.org/news-and-articles/news-articles/2020/3/covid-19-vaccine-tracker COVID-19 vaccine tracker, Regulatory Focus]
* {{cite web | title=STAT's Covid-19 Drugs and Vaccines Tracker | work=[[Stat (website)|Stat]] | url=https://www.statnews.com/feature/coronavirus/drugs-vaccines-tracker/#vaccines }}
* {{cite news | title=Biopharma Leaders Unite to Stand with Science | via=[[Business Wire]] | date=8 September 2020 | url=https://www.businesswire.com/news/home/20200908005282/en/ }}
* {{cite web | url=https://www.modernatx.com/sites/default/files/mRNA-1273-P301-Protocol.pdf | title=Protocol mRNA-1273-P301 | publisher=[[Moderna]] }}
* {{cite web | url=https://pfe-pfizercom-d8-prod.s3.amazonaws.com/2020-09/C4591001_Clinical_Protocol.pdf | title=Protocol C4591001 PF-07302048 (BNT162 RNA-Based COVID-19 Vaccines) | publisher=[[Pfizer]] | accessdate=2020-12-27 | archivedate=2020-09-28 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20200928044805/https://pfe-pfizercom-d8-prod.s3.amazonaws.com/2020-09/C4591001_Clinical_Protocol.pdf }}
* {{cite web | url=https://s3.amazonaws.com/ctr-med-7111/D8110C00001/52bec400-80f6-4c1b-8791-0483923d0867/c8070a4e-6a9d-46f9-8c32-cece903592b9/D8110C00001_CSP-v2.pdf | title=Protocol AZD1222 – D8110C00001 | publisher=[[AstraZeneca]] }}
* {{cite web | url=https://www.jnj.com/coronavirus/covid-19-phase-3-study-clinical-protocol | format=PDF | title=Protocol VAC31518COV3001; Phase 3 | publisher=[[Janssen Pharmaceutica|Janssen Vaccines & Prevention]] }}
* {{cite web | last=Levine | first=Hallie | title=The 5 Stages of COVID-19 Vaccine Development: What You Need to Know About How a Clinical Trial Works | publisher=Johnson & Johnson | date=23 September 2020 | url=https://www.jnj.com/innovation/the-5-stages-of-covid-19-vaccine-development-what-you-need-to-know-about-how-a-clinical-trial-works }}
* {{cite web | title=COVID-19 vaccines: development, evaluation, approval and monitoring | publisher=[[European Medicines Agency]] | url=https://www.ema.europa.eu/en/human-regulatory/overview/public-health-threats/coronavirus-disease-covid-19/treatments-vaccines/covid-19-vaccines-development-evaluation-approval-monitoring }}
* {{cite web | title=Vaccine Development – 101 | publisher=U.S. [[Food and Drug Administration]] (FDA) | url=https://www.fda.gov/vaccines-blood-biologics/development-approval-process-cber/vaccine-development-101 }}
[[Category:ပရေင်ထတ်ယုက်]]
[[Category:BEHM]]
fth7o0z9yhxc1iyovuprqks5smrx6aj
ဂုဏ၊ ကျာ်ဇၞော်ဘာဆု ကွာန်သၞေဟ်ဗဒဝ်
0
3952
53649
34845
2026-04-28T23:50:39Z
Aue Nai
24
53649
wikitext
text/x-wiki
== ထေရုပ္ပတ္တိကျာ်ဇၞော်အာစာတၠ ဘဒ္ဒန္တဂုဏ ==
ကျာ်ဇၞော်အာစာတၠ ဘဒ္ဒန္တဂုဏ
အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ၊ ဘာဆုပရိယတ္တိ၊ ကွာန်သၞေဟ်ဗ္ဒဝ်၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်မုဟ်ဍုၚ်၊ တွဵုရးဍုၚ်မန်။
== ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ==
ကျာ်ဇၞော်အာစာတၠဝွံ သက္ကရာဇ် (၁၂၈၂) သၞာံ၊ ဂိတုဝှ် (၄)စွေက်၊ တ္ၚဲစန်ဂှ် သၠးဂၠံဂဝ်ဂၞဴမိ ပ္ဍဲကွာန်ကအ်ဍောတ်၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ်၊ တွဵုရးဍုၚ်မန်ရ။ ယၟုမ နာဲသုၚ်မိုၚ် + ယၟုမိ ဣနာဲပျအ် မၞုံယၟုရ။ ပၞောဝ်ကောဒေံညးပန်ဂမၠိုၚ် ဒှ်ကောန်ရတ်မရနုက်ကဵုၜါတုဲ ကဵုလဝ်ယၟု မာံခေန် ရ။
== ဘဝထပိုယ် ==
ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၂၉၈) သၞာံ၊ ဂိတုကထိုန် (၁၀)မံက်ဂှ် သ္ပအာစာဥပ္ပဇ္ဇျာယ်ကဵု ကျာ်ဇၞော်အာစာတၠ ဘဒ္ဒန္တပညာဇောတ၊ မိကဵုမၜါ ဒုၚ်ဒကာပစ္စယ်ပန်တုဲ ဂွံအာစိုပ်ဒဒှ်သာမဏဳ ပ္ဍဲဘာဇၞော် ဘာမဟာဝိဟာရ ကွာန်ကအ်ဍောတ်ရ။ ယၟုသာမဏဳ ဒှ်ထပိုယ်ဂုဏရ။
== ဘဝခမဳ ==
ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၃၀၂) သၞာံ၊ ဂိတုပသာ် (၄)စွေက် အခိၚ်တ္ၚဲစေၚ် ကလေၚ်(၁)နာဍဳဂှ် သ္ပအာစာဥပ္ပဇ္ဇျာယ်ကဵု ကျာ်ဇၞော်အာစာတၠ ဘဒ္ဒန္တပညာဇောတ၊ မိကဵုမၜါ ဒုၚ်ဒကာပစ္စယ်ပန်တုဲ ဂွံအာစိုပ်ဒဒှ်ဘဝခမဳ မသၠုၚ်ပြဲ ပ္ဍဲခဏ္ဍသီ ဘာဇၞော် ဘာမဟာဝိဟာရ ကွာန်ကအ်ဍောတ်ရ။
== ဘဝကတ်ပညာ ==
ကျာ်ဇၞော်အာစာတၠဝွံ ကေၚ်ဆန်ၜန်ကတ်ဗ္တောန်လဝ် ကွတ်ပညာလိက်ပတ်သ္ဇိုၚ် ပိဋကတ် ပ္ဍဲဇရေၚ် ကျာ်ဇၞော်အာစာတၠ ဘဒ္ဒန္တပညာဇောတ၊ ဘာဇၞော်ကွာန်ကအ်ဍောတ်၊ ကျာ်ဇၞော်အာစာ ဘဒ္ဒန္တ ပုပ္ဖရမ္မ၊ တၠဂုဏ်အာစာ ဘဒ္ဒန္တ ကေသာရ၊ ဘဒ္ဒန္တ ပါလိ ဘာဇၞော်၊ ကွာန်တံၚ်ပရၚ်၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ်ရ။
အခိၚ်အာစိုပ်အဝဲ (၁၅)သၞာံဂှ် ကေၚ်ကတ်ဗ္တောန်လဝ် ပညာလောကဳ ပ္ဍဲဘာတန်ဒေါဝ် ကွာန်လၟိုၚ် ပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ် စဵုကဵုစိုပ်တန်သတ္တမတုဲ ပ္ဍဲဘာတန်ပညာမ္ၚး ဍုၚ်ဗဂေါဂှ် ကေၚ်ကတ်ဗ္တောန်လဝ် ပညာလိက်အၚ်္ဂလိက် စဵုကဵုစိုပ် တန်ဒသမရ။
ကြဴနူဂှ် တိုန်အာစိုပ်ဍုၚ်မာန္တလေဝ်တုဲ ကတ်ဗ္တောန်အာ ပညာလိက်ပတ် ပိဋကတ်ကဆံၚ်လ္တူ ပ္ဍဲဇရေၚ် ကျာ်ဇၞော်အာစာ ဘဒ္ဒန္တ နာရဒ (အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ) ဘာသာသနဇောတိကာရီု၊ ကျာ်ဇၞော်အာစာဥူကျေဝ်၊ ကျာ်ဇၞော်အာစာ ဘဒ္ဒန္တ အရိယဝံသ၊ ကျာ်ဇၞော်အာစာ ဘဒ္ဒန္တ ဥက္ကံသ ပ္ဍဲတိုက်ကျာ်ဇၞော်ရ၊ ပ္ဍဲပေါဲကလေၚ်လိက် ပရိယတ္တိ ဂကောံပဝါရဏာ ဂိုဏ်ဇၞော် ပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ် မကၠောန်ဗဒှ်လဝ်ဂှ် ကေၚ်ကလိဂွံလဝ်လာဘ် ‘ပထမ’ ကဆံၚ်သၠုၚ်အိုတ်ကီုရ။
== ရေၚ်တၠုၚ်သ္ဇိုၚ်ဝန်သာသနာ ကေုာံ ချူခၞံပြကိုဟ်ဂမၠိုၚ် ==
ကျာ်ဇၞော်အာစာတၠဝွံ အခိၚ်ကလိဂွံဘဝခမဳ (၄) ဝှ်ဂှ် ကေၚ်ဖျေံလဝ်လိက်ပတ် ပရိယတ္တိသာသနာ ပ္ဍဲဘာဇၞော် မဟာဝိဟာရ ကွာန်ကအ်ဍောတ်၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ်ရ၊ သ္ပပတံနူ သက္ကရာဇ် (၁၃၁၅) သၞာံတုဲ စဵုကဵုစိုပ် (၁၃၆၁) သၞာံ၊ ဂိတုပသာ် (၅)မံက် တ္ၚဲစန်ဏံ ဟီုတွံစဳပျးစၞောန်ထ္ၜး ပ္တိုန်ဖျေံဒၟံၚ် ပရိယတ္တိသာသနာကဵု ခမဳသာမဏဳဂမၠိုၚ်ကီု သီုကဵုဒါယကာဂမၠိုၚ် ပ္ဍဲဘာဆု ပရိယတ္တိ ကွာန်သၞေဟ်ဗ္ဒဝ် ပွိုၚ်ဍုၚ်မုဟ်ဍုၚ်ရ၊ အခိၚ်ပ္တိုန်ဖျေံဒၟံၚ်လိက်ပတ်ကဵု ကောန်ကတ်လိက်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ဟေၚ် ကေၚ်ချူခၞံလဝ် ပြကိုဟ်ဂမၠိုၚ် အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်ဏံရ။
၁။ ပြကိုဟ်အကံက်ပဌာန်။
၂။ ပြကိုဟ်အကံက်ယမိက်။
၃။ ပြကိုဟ်အကံက်မာတိကာဓာတုကထာ။
၄။ ပြကိုဟ်တြဲာအဘိဓာန်၊ အလၚ်္ကာဆန်ဂမၠိုၚ်ရ။
ကျာ်ဇၞော်အာစာတၠဝွံ သ္ပပတံနူ ပွိုၚ်ဍုၚ်မုဟ်ဍုၚ် ကလိဂွံကၠုၚ်ဌာနသွဟ်လိက်တုဲ ကေၚ်ရေၚ်တၠုၚ်ကၠုၚ်လဝ် တာလျိုၚ်နာယကရ၊ ပ္ဍဲပေါဲသၚ်ကောံဓရီု ‘မှဝ်ဗဳ’ ဂှ် ကေၚ်ရေၚ်တၠုၚ်ကၠုၚ်လဝ် ဒဒှ်ညးစၞးခရိုၚ်ဍုၚ်မတ်မလီုရ၊ သွက် ပေါဲသၚ်ကောံဓရီု ဂိုဏ်ပံၚ်ကောံအလန်ပထမ ဂွံက္တဵုဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် ရေၚ်တၠုၚ်ကၠုၚ်လဝ် နဒဒှ်အာစာတၠၝောံကိုဋ် ဆေၚ်စပ်ကဵု ပွိုၚ်ဍုၚ်မုဟ်ဍုၚ်ရ၊ ပ္ဍဲပေါဲသၚ်ကောံဓရီု ဂိုဏ်ပံၚ်ကောံဂှ် ရေၚ်တၠုၚ်ပ္တိတ်ကၠုၚ် ဇြဟတ်ကဵုကိစ္စသာသနာ နဒဒှ်စၞးသၚ် သံဃသမ္မုတိ၊ ရေၚ်တၠုၚ်သ္ဇိုၚ်ဝန်သၚ် ဗဟိုရ်သံဃမဟာနာယကကၟိန်ဍုၚ်ရ။
ကျာ်ဇၞော်အာစာတၠဝွံ ခရှ် သာမဏဳ ခမဳဂမၠိုၚ် က္တဵုဒှ်ဂဗုတ်အဓိကရိုဏ်မ္ဂး ရပ်လဝ်ဓရ်ခန္တဳတုဲ ညံၚ်ကဵုဂွံသောၚ်ကၠးဂှ် ဟီုသှ်ပၠးလဴကလးကဵုရ၊ ကိစ္စအတ္တုက္ကံသန ပရဂမ္ဘန မဒှ်ဒ္ဂေတ်ကျာ်အရှန်တအ် က္ဍုဟ်မၠေံဇအိုန်ဇရဂှ် ညံၚ်ကဵုဟွံဂွံကၠောန်ဒး၊ ဟွံဂွံဟီုဒးဂှ် ပၠောပ်လဝ်ဂၠံစိုတ်လၟိုန်ကာလရ၊ စိုတ်ဇကုညံၚ်ကဵုဂွံသ္အးဇ္ၚးဂှ်လေဝ် စွံသတိမၚ်မွဲဒၟံၚ် လၟိုန်ကာလရ၊ ဇၟာပ်ဇၟာပ်သၞာံ စိုပ်အခိၚ်ရာသဳဥတုကညၚ်မ္ဂး ညးဟွံလေပ်လိက်ဏီ သွက်ဂွံလေပ်အာလိက်၊ သွက်ဘာသာ သာသနာ ယေန်သၞာၚ်ဂွံရာၚ်ဆာဲအာ သ္ပလွဳပရာ အာဂတပၠတရဴတုဲ ပံက်လဝ်ကဵုတန်ဗ္တောန် ယေန်သၞာၚ်ဗုဒ္ဓဘာသာရ။
== မဂွံဒုၚ်အဲပရဲ ==
ကျာ်ဇၞော်အာစာတၠ ဘဒ္ဒန္တဂုဏမဟာထေရ်ဝွံ ဟိုတ်နူဍိုက်ပေၚ်တဴကေုာံ ဂကောံဂုဏ် မပ္တံကဵုခရှ်သာမဏဳ ခမဳ လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ကီု၊ ပွမဍိုက်ပေၚ်တဴကေုာံ ဂုဏ်ပရိယတ္တိဝိသာရဒ၊ ပဋိပတ္တိမာမကီု၊ ပွမပ္တိုန်ဖျေံလိက်ပတ် ပရိယတ္တိသာသနာ ကုကောန်ကတ်လိက်ဂမၠိုၚ်ကီု၊ ပွမချူခၞံပြကိုဟ်ဂမၠိုၚ်ကီု၊ ပွမဍိုက်ပေၚ်တဴ ကေုာံဂုဏ် မပ္တံကဵု သဳလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ၊ သိက္ခာ ပိပြကာဂမၠိုၚ်ကီုတုဲ၊ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၃၅၃) သၞာံ၊ (၁၉၉၁) သၞာံ၊ ဂကောံအလဵုအသဳကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာတအ် အပ်ပြာပ်ဇိုန်ဏှၚ် ဗ္ဂိန်ကဵုဒါန်တဆိပ်ကြာ '''‘အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ’'''ရ။
== စုတိ ==
ဓရ်သၚ်္ခါရမ္ဂးဂှ် ဒှ်တုဲဟိုတ်နူမ္ဒးလီုဗွဲစၟတ်တုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၃၆၁) သၞာံ၊ ဂိတုပသာ် (၅)မံက်၊ တ္ၚဲစန်၊ အခိၚ်သဝ်တ္ၚဲ (၄)နာဍဳဂှ် ကျာ်ဇၞော်အာစာတၠ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တဂုဏမဟာထေရ်မွဲဇကု မ္ဒးအာစိုပ်သဘဴအနိစ္စ ကညစဴအာသွဝ် ပ္ဍဲကွာန်သၞေဟ်ဗ္ဒဝ်၊ ဘာဆုရ။
== နိဿဲ ==
လိက်ကၞပ် '<nowiki/>'''ထေရုပ္ပတ္တိ ကျာ်ဇၞော်အာစာတၠ ဘဒ္ဒန္တဝံသပါလ မဟာထေရ်''''၊
[[ကဏ္ဍ:ထေရုပ္ပတ္တိ]]
l45uq8ji3q817ryzfof81kyr1rjtyaj
53650
53649
2026-04-28T23:53:11Z
Aue Nai
24
53650
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ထေရုပ္ပတ္တိ ကျာ်ဇၞော်အာစာတၠ ဘဒ္ဒန္တဂုဏ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ}}
{| class="infobox" style="width: 25em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #ffd068; padding: 5px; text-align: center;" | ကျာ်ဇၞော်အာစာတၠ ဘဒ္ဒန္တဂုဏ
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''ယၟု နူဂၠံဂဝ်:''' || မာံခေန်
|-
| '''က္တဵုဒှ်မၞိဟ်:''' || သက္ကရာဇ် ၁၂၈၂ သၞာံ၊ ဂိတုဝှ် (၄) စွေက်၊ တ္ၚဲစန်<br>ကွာန်ကအ်ဍောတ်၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ်၊ တွဵုရးဍုၚ်မန်
|-
| '''စုတိ:''' || သက္ကရာဇ် ၁၃၆၁ သၞာံ၊ ဂိတုပသာ် (၅) မံက်၊ တ္ၚဲစန်<br>ဘာဆုပရိယတ္တိ၊ ကွာန်သၞေဟ်ဗ္ဒဝ်၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်မုဟ်ဍုၚ်
|-
| '''မိမ:''' || နာဲသုၚ်မိုၚ် ကေုာံ ဣနာဲပျအ်
|-
| '''တဆိပ်ကြာ:''' || အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ (၁၉၉၁)
|-
| '''ဌာန်ဒတန် (ဘာ):''' || ဘာဆုပရိယတ္တိ၊ ကွာန်သၞေဟ်ဗ္ဒဝ်၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်မုဟ်ဍုၚ်
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''ကျာ်ဇၞော်အာစာတၠ ဘဒ္ဒန္တဂုဏ''' ဝွံ ဒှ်ကျာ်ဇၞော်အာစာတၠ မကလိဂွံလဝ် တဆိပ်ကြာ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ တုဲ၊ သ္ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ဘာဆုပရိယတ္တိ၊ ကွာန်သၞေဟ်ဗ္ဒဝ်၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်မုဟ်ဍုၚ်၊ တွဵုရးဍုၚ်မန် ရ။
== ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ==
ကျာ်ဇၞော်အာစာတၠဝွံ သက္ကရာဇ် (၁၂၈၂) သၞာံ၊ ဂိတုဝှ် (၄)စွေက်၊ တ္ၚဲစန်ဂှ် သၠးဂၠံဂဝ်ဂၞဴမိ ပ္ဍဲကွာန်ကအ်ဍောတ်၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ်၊ တွဵုရးဍုၚ်မန်ရ။ ယၟုမ နာဲသုၚ်မိုၚ် ကေုာံ ယၟုမိ ဣနာဲပျအ် ရ။ ပၞောဝ်ကောဒေံညးပန်ဂမၠိုၚ် ဒှ်ကောန်ရတ်မရနုက်ကဵုၜါတုဲ ကဵုလဝ်ယၟု မာံခေန် ရ။
== ဘဝထပိုယ် ==
ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၂၉၈) သၞာံ၊ ဂိတုကထိုန် (၁၀)မံက်ဂှ် သ္ပအာစာဥပ္ပဇ္ဇျာယ်ကဵု ကျာ်ဇၞော်အာစာတၠ ဘဒ္ဒန္တပညာဇောတ၊ မိကဵုမၜါ ဒုၚ်ဒကာပစ္စယ်ပန်တုဲ ဂွံအာစိုပ်ဒဒှ်သာမဏဳ ပ္ဍဲဘာဇၞော် ဘာမဟာဝိဟာရ ကွာန်ကအ်ဍောတ်ရ။ ယၟုသာမဏဳ ဒှ်ထပိုယ်ဂုဏရ။
== ဘဝခမဳ ==
ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၃၀၂) သၞာံ၊ ဂိတုပသာ် (၄)စွေက် အခိၚ်တ္ၚဲစေၚ် ကလေၚ်(၁)နာဍဳဂှ် သ္ပအာစာဥပ္ပဇ္ဇျာယ်ကဵု ကျာ်ဇၞော်အာစာတၠ ဘဒ္ဒန္တပညာဇောတ၊ မိကဵုမၜါ ဒုၚ်ဒကာပစ္စယ်ပန်တုဲ ဂွံအာစိုပ်ဒဒှ်ဘဝခမဳ မသၠုၚ်ပြဲ ပ္ဍဲခဏ္ဍသီ ဘာဇၞော် ဘာမဟာဝိဟာရ ကွာန်ကအ်ဍောတ်ရ။
== ဘဝကတ်ပညာ ==
ကျာ်ဇၞော်အာစာတၠဝွံ ကေၚ်ဆန်ၜန်ကတ်ဗ္တောန်လဝ် ကွတ်ပညာလိက်ပတ်သ္ဇိုၚ် ပိဋကတ် ပ္ဍဲဇရေၚ် ကျာ်ဇၞော်အာစာတၠ ဘဒ္ဒန္တပညာဇောတ ဘာဇၞော်ကွာန်ကအ်ဍောတ်၊ ကျာ်ဇၞော်အာစာ ဘဒ္ဒန္တ ပုပ္ဖရမ္မ၊ တၠဂုဏ်အာစာ ဘဒ္ဒန္တ ကေသာရ၊ ဘဒ္ဒန္တ ပါလိ ဘာဇၞော်၊ ကွာန်တံၚ်ပရၚ်၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ်ရ။
အခိၚ်အာစိုပ်အဝဲ (၁၅)သၞာံဂှ် ကေၚ်ကတ်ဗ္တောန်လဝ် ပညာလောကဳ ပ္ဍဲဘာတန်ဒေါဝ် ကွာန်လၟိုၚ် ပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ် စဵုကဵုစိုပ်တန်သတ္တမတုဲ ပ္ဍဲဘာတန်ပညာမ္ၚး ဍုၚ်ဗဂေါဂှ် ကေၚ်ကတ်ဗ္တောန်လဝ် ပညာလိက်အၚ်္ဂလိက် စဵုကဵုစိုပ် တန်ဒသမရ။
ကြဴနူဂှ် တိုန်အာစိုပ်ဍုၚ်မာန္တလေဝ်တုဲ ကတ်ဗ္တောန်အာ ပညာလိက်ပတ် ပိဋကတ်ကဆံၚ်လ္တူ ပ္ဍဲဇရေၚ် ကျာ်ဇၞော်အာစာ ဘဒ္ဒန္တ နာရဒ (အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ) ဘာသာသနဇောတိကာရီု၊ ကျာ်ဇၞော်အာစာဥူကျေဝ်၊ ကျာ်ဇၞော်အာစာ ဘဒ္ဒန္တ အရိယဝံသ၊ ကေုာံ ကျာ်ဇၞော်အာစာ ဘဒ္ဒန္တ ဥက္ကံသ ပ္ဍဲတိုက်ကျာ်ဇၞော်ရ။ ပ္ဍဲပေါဲကလေၚ်လိက် ပရိယတ္တိ ဂကောံပဝါရဏာ ဂိုဏ်ဇၞော် ပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ် မကၠောန်ဗဒှ်လဝ်ဂှ် ကေၚ်ကလိဂွံလဝ်လာဘ် ‘ပထမ’ ကဆံၚ်သၠုၚ်အိုတ်ကီုရ။
== ရေၚ်တၠုၚ်သ္ဇိုၚ်ဝန်သာသနာ ကေုာံ ချူခၞံပြကိုဟ်ဂမၠိုၚ် ==
ကျာ်ဇၞော်အာစာတၠဝွံ အခိၚ်ကလိဂွံဘဝခမဳ (၄) ဝှ်ဂှ် ကေၚ်ဖျေံလဝ်လိက်ပတ် ပရိယတ္တိသာသနာ ပ္ဍဲဘာဇၞော် မဟာဝိဟာရ ကွာန်ကအ်ဍောတ်၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ်ရ။ သ္ပပတံနူ သက္ကရာဇ် (၁၃၁၅) သၞာံတုဲ စဵုကဵုစိုပ် (၁၃၆၁) သၞာံ၊ ဂိတုပသာ် (၅)မံက် တ္ၚဲစန်ဏံ ဟီုတွံစဳပျးစၞောန်ထ္ၜး ပ္တိုန်ဖျေံဒၟံၚ် ပရိယတ္တိသာသနာကဵု ခမဳသာမဏဳဂမၠိုၚ်ကီု သီုကဵုဒါယကာဂမၠိုၚ် ပ္ဍဲဘာဆု ပရိယတ္တိ ကွာန်သၞေဟ်ဗ္ဒဝ် ပွိုၚ်ဍုၚ်မုဟ်ဍုၚ်ရ။ အခိၚ်ပ္တိုန်ဖျေံဒၟံၚ်လိက်ပတ်ကဵု ကောန်ကတ်လိက်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ဟေၚ် ကေၚ်ချူခၞံလဝ် ပြကိုဟ်ဂမၠိုၚ် အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်ဏံရ-
# ပြကိုဟ်အကံက်ပဌာန်
# ပြကိုဟ်အကံက်ယမိက်
# ပြကိုဟ်အကံက်မာတိကာဓာတုကထာ
# ပြကိုဟ်တြဲာအဘိဓာန် ကေုာံ အလၚ်္ကာဆန်ဂမၠိုၚ်
ကျာ်ဇၞော်အာစာတၠဝွံ သ္ပပတံနူ ပွိုၚ်ဍုၚ်မုဟ်ဍုၚ် ကလိဂွံကၠုၚ်ဌာနသွဟ်လိက်တုဲ ကေၚ်ရေၚ်တၠုၚ်ကၠုၚ်လဝ် တာလျိုၚ်နာယကရ။ ပ္ဍဲပေါဲသၚ်ကောံဓရီု ‘မှဝ်ဗဳ’ ဂှ် ကေၚ်ရေၚ်တၠုၚ်ကၠုၚ်လဝ် ဒဒှ်ညးစၞးခရိုၚ်ဍုၚ်မတ်မလီုရ။ သွက် ပေါဲသၚ်ကောံဓရီု ဂိုဏ်ပံၚ်ကောံအလန်ပထမ ဂွံက္တဵုဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် ရေၚ်တၠုၚ်ကၠုၚ်လဝ် နဒဒှ်အာစာတၠၝောံကိုဋ် ဆေၚ်စပ်ကဵု ပွိုၚ်ဍုၚ်မုဟ်ဍုၚ်ရ။ ပ္ဍဲပေါဲသၚ်ကောံဓရီု ဂိုဏ်ပံၚ်ကောံဂှ် ရေၚ်တၠုၚ်ပ္တိတ်ကၠုၚ် ဇြဟတ်ကဵုကိစ္စသာသနာ နဒဒှ်စၞးသၚ် သံဃသမ္မုတိ၊ တုဲ ရေၚ်တၠုၚ်သ္ဇိုၚ်ဝန်သၚ် ဗဟိုရ်သံဃမဟာနာယကကၟိန်ဍုၚ်ရ။
ကျာ်ဇၞော်အာစာတၠဝွံ ခရှ် သာမဏဳ ခမဳဂမၠိုၚ် က္တဵုဒှ်ဂဗုတ်အဓိကရိုဏ်မ္ဂး ရပ်လဝ်ဓရ်ခန္တဳတုဲ ညံၚ်ကဵုဂွံသောၚ်ကၠးဂှ် ဟီုသှ်ပၠးလဴကလးကဵုရ။ ကိစ္စအတ္တုက္ကံသန ပရဂမ္ဘန မဒှ်ဒ္ဂေတ်ကျာ်အရှန်တအ် က္ဍုဟ်မၠေံဇအိုန်ဇရဂှ် ညံၚ်ကဵုဟွံဂွံကၠောန်ဒး၊ ဟွံဂွံဟီုဒးဂှ် ပၠောပ်လဝ်ဂၠံစိုတ်လၟိုန်ကာလရ။ စိုတ်ဇကုညံၚ်ကဵုဂွံသ္အးဇ္ၚးဂှ်လေဝ် စွံသတိမၚ်မွဲဒၟံၚ် လၟိုန်ကာလရ။ ဇၟာပ်ဇၟာပ်သၞာံ စိုပ်အခိၚ်ရာသဳဥတုကညၚ်မ္ဂး ညးဟွံလေပ်လိက်ဏီ သွက်ဂွံလေပ်အာလိက်၊ သွက်ဘာသာ သာသနာ ယေန်သၞာၚ်ဂွံရာၚ်ဆာဲအာ သ္ပလွဳပရာ အာဂတပၠတရဴတုဲ ပံက်လဝ်ကဵုတန်ဗ္တောန် ယေန်သၞာၚ်ဗုဒ္ဓဘာသာရ။
== မဂွံဒုၚ်အဲပရဲ ==
ကျာ်ဇၞော်အာစာတၠ ဘဒ္ဒန္တဂုဏမဟာထေရ်ဝွံ ဟိုတ်နူဍိုက်ပေၚ်တဴကေုာံ ဂကောံဂုဏ် မပ္တံကဵုခရှ်သာမဏဳ ခမဳ လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ကီု၊ ပွမဍိုက်ပေၚ်တဴကေုာံ ဂုဏ်ပရိယတ္တိဝိသာရဒ၊ ပဋိပတ္တိမာမကီု၊ ပွမပ္တိုန်ဖျေံလိက်ပတ် ပရိယတ္တိသာသနာ ကုကောန်ကတ်လိက်ဂမၠိုၚ်ကီု၊ ပွမချူခၞံပြကိုဟ်ဂမၠိုၚ်ကီု၊ ပွမဍိုက်ပေၚ်တဴ ကေုာံဂုဏ် မပ္တံကဵု သဳလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ၊ သိက္ခာ ပိပြကာဂမၠိုၚ်ကီုတုဲ၊ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၃၅၃) သၞာံ၊ (၁၉၉၁) သၞာံဂှ် ဂကောံအလဵုအသဳကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာတအ် အပ်ပြာပ်ဇိုန်ဏှၚ် ဗ္ဂိန်ကဵုဒါန်တဆိပ်ကြာ '''‘အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ’''' ရ။
== စုတိ ==
ဓရ်သၚ်္ခါရမ္ဂးဂှ် ဒှ်တုဲဟိုတ်နူမ္ဒးလီုဗွဲစၟတ်တုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၃၆၁) သၞာံ၊ ဂိတုပသာ် (၅)မံက်၊ တ္ၚဲစန်၊ အခိၚ်သဝ်တ္ၚဲ (၄)နာဍဳဂှ် ကျာ်ဇၞော်အာစာတၠ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တဂုဏမဟာထေရ်မွဲဇကု မ္ဒးအာစိုပ်သဘဴအနိစ္စ ကညစဴအာသွဝ် ပ္ဍဲကွာန်သၞေဟ်ဗ္ဒဝ်၊ ဘာဆုရ။
== နိဿဲ ==
* လိက်ကၞပ် '''ထေရုပ္ပတ္တိ ကျာ်ဇၞော်အာစာတၠ ဘဒ္ဒန္တဝံသပါလ မဟာထေရ်'''
</div>
{{DEFAULTSORT:ဘဒ္ဒန္တဂုဏ၊ ကျာ်ဇၞော်အာစာတၠ}}
[[ကဏ္ဍ:ထေရုပ္ပတ္တိ]]
[[ကဏ္ဍ:ခမဳသင်မန်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ]]
m1pa8z8z9zrhcmsixq8fptnzd6cm2jw
ဂျိဂှ်ၚိုတ်လဝ် ထဝ်ဂှ်ကလာတ်ပတိတ်
0
4012
53648
46071
2026-04-28T23:48:17Z
Aue Nai
24
53648
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ဝင်ဒဒှ် ပရူပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ အ္စာၝောအ် မလွဳယဲ ပ္ဍဲအခိင် ပရေင်သီအဝဵု}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" | ဂျိဂှ် ၚိတ်လဝ် ထဝ်ဂှ်ကလာတ် ပတိတ်<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal;">ဝင်ဒဒှ် ခေတ်ကာလ သံင်ပြံင်</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''ညးချူလိက်:''' || မၞိက်ရတ်
|-
| '''စၟတ်တ္ၚဲ ချူ:''' || ၂၄ အဝ်ဂေတ် ၂၀၂၁
|-
| '''ဒၞာဲဒတန်:''' || သၞေဟ်ဗ္ဒဝ်
|-
| '''ပရူပရာ အဓိက:''' || ပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ ယဲကပ် ကဝ်ဝိဒ်-၁၉၊ ကေုာံ CDM
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''ဂျိဂှ် ၚိတ်လဝ် ထဝ်ဂှ်ကလာတ် ပတိတ်''' ဝွံ ဒှ် ဝင်ဒဒှ် မချူလဝ် ပရူ အကာဲအရာ ပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ ယဲကပ် ကဝ်ဝိဒ်-၁၉ ကေုာံ ပရေင်တန်တဴ ညးကၠောန်ကမၠောန် ပရေင်ထတ်ယုက် (အ္စာၝောအ်) မွဲတၠ ပ္ဍဲအခိင်ကာလ သံင်ပြံင် ရ။
== (၁) ==
“အပါဆာန်၊ နန်ထဝ် ဒးလုပ် CDM ဟာ ဟွံတီ”
“ပၟိက်စိုတ်ဇကုရ မဂဳ” ဆ္ဂး ကၠာနူဟွံဂွံ လုပ်ဏီဂှ် ချပ်ညိကီု မုဟိုတ် ဒးလုပ်၊ ဒးကၠောန်ရော?
“အဲလေဝ် ဟွံတီပုဟ် ပရေင်ဍုင်ကွာန်”
“ဟွံတီ ကၠောန်တှ်ေ အာဍာ်ဇမၠိင် ဟွံမာန်ပုဟ်ဏး”
“ရဲ ဌာနပိုယ်ဟီုဂှ် ၜါအပါတ် (၁၄) တ္ၚဲ Campaign ရ”
“အရေဝ်ဇကုဂှ် လေဝ်” ဗညာ အီခၟောံ တိုန်တုဲ သၟာန်ရံင်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ် ရဲဌာနတအ်ကၠာလေဝ် တုဲမှ ဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ်လေဝ်။
မိနန်ထဝ် ကေတ်မံင်တာလျိုင် ပ္ဍဲကွာန်သၞေဟ်ဗ္ဒဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် ဌာန ထတ်ယုက် ပွိုင်စှ်သၞာံ၊ စိုပ်သၞာံ(၂၀၁၈) နူ (''ကျန်းမာရေးကြီးကြပ် (၁)'') ဂှ် ကဆံင်တိုန်အာ (''ကျန်းမာရေးကြီးကြပ် -(၂)'') ပြံင်တိုန် ဌာန ထတ်ယုက်မုဟ်ဍုင်၊ (''မိခင်နှၚ့်ကလေး ကျန်းမားရေးဌာန'') ပြံင်တိုန်မံင် ပ္ဍဲဍုင်မုဟ်ဍုင် ဠိင်မံင်သ္ၚိ ပ္ဍဲအရာပ်ခေမာ၊ ၝောအ်ဍုင်(၂) ရ။ တ္ၚဲစ စိုပ်ဂှ်ဟေင် ရဲအရာပ် ကၠုင်ထ္ၜးယဲ၊ လွဳိဏာကဵု ဗွဲမဒးရးတုဲ အ္စာၝောအ် လွဳယဲ ပြံင်ကၠုင်တၟိမွဲ ပရိုင်ဂှ် ပြးအာ ပ္ဍဲအရာပ်ရ။
''“ ဆရာမ တစ်ယောက်ထဲအိပ်ရတာ မကြောက်ဘူးလာ?'' (အစာၝောအ် တိက်ညးမွဲဓဝ် ဟွံဖေက်ဟာ)” မၞိဟ်ယဲသၟာန်
''“ မကြောက်ပါဘူး ဒီအိမ်နားက ကလေးမလေးက ညဘက်မှာ အဖော်လာအိပ်ပေးတယ်”'' (ဟွံဖေက် ကောန်င္ၚာ်ဗြဴ ဗဒါဲသ္ၚိဏအ်မွဲ ဗတအ်တှ်ေ ကၠုင်တိက်ဒၟံင်ကဵုသကအ်)
''“ဆရာမ အဖော်ရှာလို့ရပြီးနော် တစ်ယောက်ထဲ အကြာကြီးမနေနဲ့”'' (အစာၝောအ် ဂၠာဲသကအ်ဂွံရဏး၊ မံင်ညးမွဲဓဝ် လ္ပမံင်လအ်အ်)
''“မကြာမှီ၊ လာမည်မျှော်” ဟ...ဟ...'' (ဟွံလအ်ရလေဝ်၊ မင်စၟဳဒၟံင် ဟး ဟး)
''“ဘယ်လောက်ကျလဲ ဆရာမ”'' (အိုတ်မုစိ အစာၝောအ်)
“၃၀၀၀ အမ”
''“ပိုက်ဆံမလောက်ဘူး ၂၀၀၀ ပဲပါလာတယ်”'' (လှုဲဟွံရုမ်ပုဟ် ပါကၠုင် ၂၀၀၀ ဓဝ်ရ)
မၞိဟ်ယဲ ဂွံနင်သြန် ဟွံရုမ်ဂပ်မ္ဂး နကဵုစေတနာ အးအး လွဳဏာတုဲ ညးတအ် ဟွံကလေင် ကဵုလေဲလေဝ် စိုတ်ညိလေဝ် ဟွံဒှ် ကၠုင်မွဲပၠန်လေဝ် ကလေင်လွဳဏာ ကဵုပၠန်ရ။ မၞိဟ်အယုက်ဇၞော်ဇၞော်တအ် ကၠုင်လွဳယဲမ္ဂး ဂွံဒှ် အာဟာရ ဂးတုဲ စၞစ ပ္ဍဲသ္ၚိဇကုနွံဂှ် သီုကလေင်ကဵုဏာရ။ ကောန်ထပိုယ်တအ်၊ ခမဳသင် ကတ်လိခ် ပရိယတ်တအ် ယဲ စိုပ်ကၠုင်ကဵုဒှ်၊ အာလွဳ ပ္ဍဲဘာကဵုဒှ် လွဳကဵုသၟးသၟးရ။
လ္တူဍုင်မုဟ်ဂှ် မန်တအ် နွံဗွဲမဂၠိုင်ကီုလေဝ် အရေဝ်မန်ဂှ် ဟီုသုင်စောဲ အောန်တဴ ဗွဲမလောန်ရ၊ ခေမာ၊ ဂၠံင်(၃) ဒၞာဲ နန်ထဝ် မမံင်ဂှ် ဟီုအရေဝ်မန် သီုသ္ၚိ နန်ထဝ်မှ နွံၜါသ္ၚိ ဓဝ်ရ။ သှ်ေနူဂှ် မိမ နော်နာဲတအ် ၜိုန်ရဒှ်ဒၟံင် မန်ကီုလေဝ် စိုပ်လက်ထက်ကောန်ဇာတ်ညးတအ်ဂှ် ညးမွဲလေဝ် ဟီုအရေဝ်မန် ဟွံလေပ်ရ။ ဟီုအရေဝ်မန်ဟွံလေပ်တုဲ စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူမန်လေဝ် ဟၟဲရ။
“ဗညာဂှ် ဇၞော်နူအ္စာၝောအ်ဏီဟာ” ရဲဗ္ဒာဲသ္ၚိ သၟာန်
“ ဇၞော်မွဲသၞာံ”
“ အ္စာၝောအ်ဂှ် ဗုကျေဝ် ဗီုလဵု ဂွံဆဵု ဗညာရော?”
“ နူအယုက် (၁၈) စိုပ်မံင်ကွာန်ညးတအ်တှ်ေ လအ်ဒးအာစိုတ်”
“ ဗညာ အာမံင်ကမၠောန် အရိုဟ်ဟ်တ္ၚဲဟာ”
“ လၟုဟ် အ္စာၝောအ် ဗုင်မံင်တှ်ေ ကဵု အာစဴ မုဟ်ဍုင်-မတ်မလီု အရိုဟ်တ္ၚဲလေဝ်”
“ မုညးကၠောန်ဒၟံင်ရော?”
“ ဗ္တောန်ဒၟံင် ကောန်ပျူတာ၊ ကဵုဒၟံင်တန်ဗ္တောန် နိတိညးဍုင်ကွာန် ဗက်အာဒၟံင် ဒေသ တွဵုရးမန်၊ ကရေင်၊ ရးတနင်သဳတအ် အာဒၟံင်တရဴ သၟးဂၠိုင်”
၂၀၁၉၊ ဂိတု နဝ်ဝေန်ဗာဂှ် ယဲကပ် '''ကဝ်ဝိဒ်-၁၉''' ကၠောအ်ထၞာန် က္တဵုဒှ်ဒၟံင် ဇၞော်ကဵုဇြဟတ် ပ္ဍဲဍုင်ကြုက် ဝူဟာန် ကီုလေဝ်၊ ပ္ဍဲဍုင်ပိုယ်ဂှ် ၜိုန်ရ ကြပ်ဒၟံင်ကီုလေဝ် ညးမွဲဟွံဒှ်ဏီရ။ နန်ထဝ် ဟွံဒးအာ ကမၠောန်ဏီ၊ အခိင်ကာလ အလဵုအသဳ NLD (၂၀၁၆)တိုန်ဂှ် ပြံင်သၠာဲသၞောဝ် စိုပ်အခေါင်အရာ ညးဗြဴ သၠးဂဝ်ဂၞဴတုဲ ဂွံအခေါင်ဇူ ကၠာ ဟွံဂွံၜံင် (၄၅)တ္ၚဲ၊ ၜံင်တုဲ (၄)ဂိတု (၁၅) တ္ၚဲ ပွိုင်(၆)ဂိတုပေင်င် ဂွံအခေါင်ရ။
== (၂) ==
“ အ္စာၝောအ် ပိုယ်ကၠုင်ပလံင် သတ်ခပုင်”
“ ယွံ တင်ဂုဏ်ရ”
သတ်ဆု၊ ခၞေဝ်ကေဝ် မတိတ်နူကၠအ် ညးတအ်ဂှ် နန်ထဝ် ဂွံစဒၟံင်လၟိုန်ရ။ ဗ္ဒာဲသ္ၚိကီု၊ အရာပ်ဇကုကီု ဆက်ဆောံ၊ စိုတ်ခိုဟ် ဗွဲမလောန်တုဲ သွက်ဂွံမံင် ဖျေံသဇိုင် ပ္ဍဲဍုင်မုဟ်ဍုင် ဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ်တုဲ ဂၠာဲမံင် မွဲဒၞာဲရ။ “အဲမိက်ဂွံမံင် ပ္ဍဲကွာန်ရ” ရမျှာင် လဓဳဇကုၜိုန်ရဟီုဒၟံင်ကီုလေဝ်၊ သွက်ပညာကောန်ဇကု ဂွံခိုဟ်ဂှ် ဒးမံင် ပ္ဍဲဍုင်မုဟ်ဍုင်တှ်ေ ခိုဟ်ဏောဝ် နန်ထဝ်စှ်ေစိုတ်ရ။
“ မံင်အဏအ်တှ်ေ ကောန်ဟွံလေပ်မန်ပုဟ်” ဗညာဟီု
“ မံင်ပ္ဍဲကွာန်တှ်ေ ဒှ်အိက်ဘိင်၊ အိင်ချေဟ်” နန်ထဝ် ကလေင်ဟီု
“ပွဳပွူမံင်ဏအ်ဂှ် ဗၟာဖအိုတ် လအ်အာ ခံင်အာ ဗက်ဗၟာဏောဝ်”
ၜိုန်ရ ဗညာမဟီုဒၟံင်ကီုလေဝ် စိုတ်ဓါတ် အ္စာၝောအ် နွံဒၟံင်တုဲ ဇကုဟီု၊ ဇကုဖန်တှ်ေ ဒးဖအိုတ်တုဲ အရေဝ်ဂၠိုင်ရနွံ တန်တဴ ပ္ဍဲနန်ထဝ် မဖျေံသ္ကုတ်သွာတ်ရ။
“ အ္စာၝောအ် ဂိတုဂတဏအ်တှ်ေ ပိုယ်ဟွံဆက်ဠိင်ရ၊ ဂၠာဲလဝ် သ္ၚိတၟိညိ” တၠသ္ၚိ ကၠုင်ဟီုလဝ်တုဲယျတှ်ေ သွက်ဂွံဂၠာဲ သ္ၚိတၟိမွဲဂှ် ဂၠာဲ သၟာန်ဒၟံင်အရိုဟ်တ္ၚဲရ။ ဒဒိုက်ရဲသၞာဲဒဴ ''(ဝန်းထမ်း)'' ဒးဂၠာဲဠိင်သ္ၚိ ဒှ်ဒဒိုက်ဂှ် ကေင်ဆဵု၊ ကေင်မိင်လဝ် ဂၠိုင်ကဵု အလန်ကီုလေဝ် ကာလဆဵု နဇိုင်နတဲ ဒှ်ဒဒိုက်စိုတ်ကွေံကွေံရ။ ဌာနဇကု ''(မိခင်နှင့်ကလေး ကျန်းမာရေးဌာန)''ဂှ် ဒၞာဲရုင်သက်သက်ဟၟဲတုဲ ဂွံသိုင်ခၞံ ဒၞာဲမံင်လေဝ်ဟၟဲတုဲ ဠိင်သ္ၚိဂှ် သံက်သာ ဂၠိုင်မံင်ဏီ။ ဂွံသြန်ဂိတု မွဲကိုဋ်ဒ္စိတ်လက် ဒးဂၠာဲ ဠိင်သ္ၚိင္င္ၚုဟ်မး (၅၀၀၀၀)ဒကေဝ် ဒးချပ်တၟာဟလိုင် င္ၚုဟ်မး ဒ္စာံလက်ကဵု မွဲကိုဋ်ရ ဂၠိုင်တုဲ နန်ထဝ် အိုတ်ကသပ် ဗီုလဵု ဂွံဂၠာဲသ္ၚိမွဲမရော? ဒးချပ်ဒၟံင် အရိုဟ်ဟ်တ္ၚဲရ။ ကာလမမံင် ပ္ဍဲကွာန်တေအ်ဂှ် သ္ၚိမိမဇကု စုက်ဒၟံင်တှ်ေ အာစဴကေတ်ဂွံဒၟံင်ကီုလေဝ်၊ လ္တူဍုင်ဂှ် သ္ပဟွံဂွံ။ ဒှ်ဒၟံင် ကာလယဲကပ်တုဲ ညးတအ် ကော်တိုန် ကာတၟေင်မ္ဂး ဇကုဒးစိုပ်ရုင်မှ ဂွံ ပ္ဍဲဌာနဇကုဂှ် ဒှ်မံင်ညးတာလျိုင်။ အခိင်ဂှ် မိနော် မိကျောန်သာန် အယုက်(၇၅)သၞာံ၊ ကၠုင်လွဳမံင်ယဲလၟိုန်တုဲ ဟွံမိက်ကဵု အ္စာၝောအ် ပြံင်အာ နူအရာပ်ပိုယ်ဂးတုဲ ညးလေဝ် ဘိုင်သၟာန်ကဵု ရဲအရာပ်တအ်ရ။
== (၃) ==
ယဲကပ် '''ကဝ်ဝိဒ်-၁၉''' စနူဂိတု မာတ် ၂၀၂၀ စဆဵုကၠုင် မၞိဟ်ယဲ မွဲတၠတုဲ ဌာန ပရေင်ထတ်ယုက်၊ ညးဍုင်ကွာန်တအ်လေဝ် ကၠောန်ပရေင်ဆဵုဒၞာဲ ယဲကပ် ကိုဝ်ဗောတ် နာနာသာ်ရ။ အတိုင်ကၟိုန်ဍုင်မွဲဖေက်ဇၞော် ကဵုဇြဟတ်ရ။ အခိင်ကာလ စိုပ် ဂိတု အဝ်ဂေတ်ဂှ် (၄၄၄)တၠ မၞိဟ်ကၠောအ်ထၞာန်ယဲကပ်၊ မၞိဟ်ခိုဟ်တိုန် (၃၃၈) မၞိဟ်ချိုတ်အာ (၆)တၠကီုလေဝ် ကပေါတ်စဵုဒၞာ သွက်ဂွံ ကြာတ်တဲဍာ်ဗုင် စွံလဝ်ပ္ဍဲဖျာဂှ် ဒှ်အာ ဍာ်ကြာတ်က အိုတ်ရ။ ''(ဆပ်ပြာ)'' သွက်ဂွံကြာတ်တဲတအ်လေဝ် သွက်ဂွံဗပေင်စုတ်ဂှ် ညးမွဲလေဝ် စိုတ်ဟွံလုပ်စရ။ မၞိဟ်စိုတ်ဓါတ် ပၟတ်ချံက် သၟးရဂၠိုင် အတိုင်မံင်ဗီုတြေံ စိုပ်သၞောတ်တြေံပၠန်ရ။ ဂိတု အံက်တိုဝ်ဗာ အသိင်ယဲကပ် မၞိဟ်ဒှ်ယဲ (၁၈) ကၠောအ်ထၞာန် ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်၊ အသိင် စန်ဒက်မာဲလေဝ် ဇၞော်ကဵု ဇြဟတ်၊ ဇြဟတ်ဇၞော်ၜါ ဆဵု ညးသ္ကအ် ပ္ဍဲဝိုင်ခလာတ်ရ။
ပ္ဍဲပေါဲရုဲမာဲ ဂိတုနေဝ်ဝေန်ဗာ (၁၁)၊ သၞာံ (၂၀၂၀)ဂှ် ဗော်ညဳသၟဟ်မန် အမာတ် ဇၞးမာဲ (၁၂)တၠ၊ အလုံမွဲကၟိုန်ဍုင် ဗော် NLDဂှ် ဇၞးအာမာဲ ပၠန်ရ။ ပ္ဍဲဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁ ဂှ် ဒပ်ပၞာန်ထ္ၜးဟိုတ် မာဲအလီတုဲ သီထောံ အဝဵုတုဲ အတိုင် ဍုင်မွဲ ထ္ၜးဆန္ဒအိုတ်ရ။ အခိင်ဗ္တံ (၈)နာဍဳ တက်စေဝ်၊ တက်ပသဲ၊ အခိင်တ္ၚဲ ကွာ်ဂၠံင် ဗစူလပှ်ောတဲ ပိတၞုင် က္ညာင်ကရေဲ၊ နဲကဲ မွဲသာ် ပၠန်ဂှ် ''CDM(Civil Disobedience Movement)'' ကညာင်ကရေဲ (''ရုံးမတက်နဲ့၊ ရုန်းထွက်)'') ဆက်ကၠုင် အရိုဟ်ဟ်တ္ၚဲရ။ ဗွဲတၟေင် ဌာနထတ်ယုက်ကဵု ဌာနပညာ ပါလုပ်ဇၞော်ကဵု ဇြဟတ်ရ။ ဂွံမွဲသတ္တဟဂှ် မၞိဟ်တိုန်ရုင် အလဵုအသဳဂှ် ယှအ်စှ်ေအာရ။ ပ္ဍဲဌာန နန်ထဝ် မၞိဟ်မပါလုပ် ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ လုပ်အာ CDM အိုတ်ရ။ အခိင်ဂှ် နန်ထဝ် ညးဂလိုင်ဒှ်တှ်ေ လုပ်ကီု အဃောမချပ်ဒၟံင် သွက်ဂွံပါလုပ်ကီုရ။
အခိင်ဗတံ နန်ထဝ် ပံက်တိုန် FACEBOOK နကဵုယၟုဇကု စုတ်လဝ် လ္တူလပှ်ကျာ “ ''နန်ထဝ် ဘောမ ရုံးတက်နေတုန်းလာ?”'' (နန်ထဝ် ထၜမကြိုက် တိုန်ဒၟံင်ရုင်ဏီဖိုဟ်ဟာ) သၟဝ်ဂှ် ကဵုလဝ် comment, LIKE တအ် ဗွဲမဂၠိုင် ကျေဝ်ရံင်မွဲတဲဂှ် ဒှ်ဒၟံင် သကအ်ရဲဇကုဖအိုတ်ရ။ ရဲအရာပ်တအ်လေဝ် ဟွံတက်ကျာ၊ ဟွံကော်။ ဗွဲတၟေင် ကောန်ၚာ်ဇကု ၜိုန်ရညးတအ် ကော်မံင်အရိုဟ်တ္ၚဲကီုလေဝ် ဟွံကော်အိုတ်ရ၊ မံင်စ ဟွံခိုဟ်မ္ဂး ညးတအ် ဟွံကၠုင်သ္ၚိဇကု ညးတအ် အာထ္ၜး ဒၞာဲတၞဟ်ဟ်၊ မုက်မတ်ညးတအ် ဟွံကျေဝ် ဟွံဍုက်ကဵုဇကု ဗီုတြေံ၊ ဟွံမိက်ဆက်ဆောံကဵု ဟွံမိက်ဟီု အရေဝ်ကဵု ရဲသ္ၚိဇကုအိုတ်ရ။
ဗော်ညဳသၟဟ်မန် MUP ပံင်ကဵု ဒပ်ပၞာန် ဆက်ကၠောန် ပရေင်ဍုင်ကွာန်ဂှ် ကောန်မန်ၜိုတ်နွံ ညံင်ကဵု ပံင်ကဵုပၞာန်ဖအိုတ်၊ ဒးစိုတ် ထံက်ဂလာန်ပၞာန် သီုဖအိုတ် ညးတအ် စှ်ေစိုတ်ဗီုဂှ်တုဲ ရဲအရာပ်တအ် ဂိစိုတ်ကဵု ဂကူမန်လေဝ် ဒှ်ကၠုင်ကီုရ။ “ပ္ဍဲကဵု လတူလပှ်ကျာလေဝ် ဒှ်ဂကူမန် ဂွ ကွေံရ” ဂးတုဲ ကောန်ဂကူမန်လ္ၚဵု ပတိုန်ဒၟံင် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။
အလုံအရာပ်မွဲ ပါဲနူသ္ၚိ နန်ထဝ်တအ်တုဲ ဒှ်မံင် ဗော်မြာ်ဖအိုတ်ရ။ ဗ္ဒာဲသ္ၚိဇကုပၠန် အခိင်တ္ၚဲ ပံက်ဗဵု(စလောင်း မဇ္ဇျိမ)ထတ်ထတ်တုဲ ရမျှာင် ထ္ၜးမံင် ဆန္ဒ ညံင်ကဵု ဂွံစိုပ်ကတောဝ် ညးတအ်ကဵု နန်ထဝ် မိင်ရ။ အခိင်အာကမၠောန် လဆောဝ်ဟီုမံင် ကၠာဟွံမိင်ကဵုမိင် လဆောဝ် ဂိုဟ်ဟီု ထတ်တ် “ ''ရုံးမတက်နဲ့ ရုန်ထွက်”'' (လ္ပတိုန်ရုင် ရုန်တိတ်) မရေဝ် သၟတ်တအ်ဂှ် “က္ဍိုပ်ရနွံ က္ဍုဟ်ဟၟဲ” ပ္ဍဲအရာပ် ဗျိပေင်ထာတ်။
အာကောံဓရီု သွက်ဂွံ ထပက်ဂဥုဲစဵုဒၞာ ကဝ်ဝိဒ်-၁၉ ရဲအရာပ်တအ် ကၠတ်တက်ဗီု လ္ပာ်လက်ကြဴတုဲ ပတိုန်လ္တူ Facebook “မၞိဟ်ဖံက်သစ္စကဵု ညးဍုင်ကွာန်”
“လ္ပာ်ဂကောံ CRPH(Committee Representing Pyidaungsu Hluttaw) တအ် လလောင်တြး လတူလပှ်ကျာ မၞိဟ်ဟွံလုပ် CDM မ္ဂး ပတိတ်နူကမၠောန်ဏောင်၊ ကေတ်အရေဝ်ဏောင်”
စိုပ်အာ ရုင်ဂဥုဲမုဟ်ဍုင် ဂအုပ် ရုင်ဂဥုဲ ဒံက်တာ “မျေအ်နာင်” မုပ ဗှ်ေတအ် ဟွံလုပ် CDM ရော? “ဗှ်ေတအ်လုပ် CDM တှ်ေ သြန်ဂိတုလေဝ် ဂွံဏောင်၊ ကမၠောန်လေဝ် ဟွံ''(ပြုတ်)''ပုဟ်” “ဗှ်ေတအ်တိုန်ရုင်တှ်ေ မွဲတ္ၚဲ လ္ပကဵုလီု အဲပတိတ်ထောအ် နူကမၠောန်ဏောင်”
“အမေစု ဇၞးတှ်ေ ပံင်တုဲကေတ်သြန်ဂိတုဏောင်” အကြာရဲဌာနဂှ် ဟီုမံင်ညးသကအ်လေဝ် ဂွံမိင်၊ လုပ် CDM မ္ဂး ညးဍုင်ကွာန်တအ် ဆဵုမ္ဂး ဒးကဵုရှ်ေသှ်ေဏောင်၊ ဂွံတဆိပ်ခြာဏောင်။
“ဗီုလဵု အကာဲအရာရာ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်ပိုယ် တ္ၚဲဏံရော?” နာဲမန်ကျေဝ်သၟာန် နန်ထဝ်။ တ္ၚဲကၟာတ်ရုၚ်မ္ဂး နန်ထဝ်တံ စဴကွာန်အာဝေၚ် ပ္ဍဲသ္ၚိမိမဇကုတုဲ မံၚ်မွဲၜါတ္ၚဲလေပ်ရ။ “အဲဟွံတီကွေံကွေံပုဟ် မၞိဟ်တီဂှ် တေံဂ္ဇံမံၚ်” ကလေၚ်ဟီုကဵု နာဲမန်ကျေဝ်။ ညးဂှ် ဒှ်ညးစိုတ်လုပ်စ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မွဲ၊ ညးချဳဒရာၚ်ပရေၚ်ဂကောံပ္ဍဲကွာန် မွဲတၠတုဲ ဆဂှ်သၟးဟွံက ဒှ်မံၚ် အနာဲ နန်ထဝ်တုဲ ကာလနန်ထဝ် စိုပ်ကွာန်မ္ဂး ညးကၠုၚ်ပၠုပ်ဂဥုဲ ဇြဟတ်လေပ်မံၚ်ရ။
“ ဗီုလဵုညာတ် ဗညာ အကာဲအရာတ္ၚဲဏံ” နာဲမန်ကျေဝ်သၟာန်
“ သုၚ်စောဲ နကဵုလွဟ် နဲကဲ CDMတုဲ လုပ်မံၚ်ပေါဲဗတိုက်”
“ ညးဂှ်ဇၞးရောၜါကရေက်ဏံ၊ ပၞာန်ဟာ? CRPH? လုပ် CDM မ္ဂး မွဲသတ္တဟရ ပေါဲတုဲဏောၚ် “''မၚ်းကိုနိုၚ်''” ဟီု လၟုဟ်ဂှ် သတ္တဟလေဝ်ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်ယျ၊ ရဲသၞာဲဒဴ လ္ၚဵုလေဝ် ဒးဒုၚ်ပဒေါံဇူထောံလေဝ် နွံကၠုၚ်ယျ စိုပ်ကဵု ပရောပရာ CDM တုဲ ဝၚ်ကေၚ်ဇၞးလဝ် နွံမံၚ်ကီုဟာ? ”
“နွံမံၚ် ဍုၚ် Russia ကေၚ်ဂွံလဝ်နွံမံၚ်၊ ဒပ်ပၞာန်ဂှ် ပါလုပ်လ္ပာ်ညးဍုၚ်ကွာန်တုဲ အံၚ်ဇၞးအာ၊ ဆ္ဂးဍုၚ်ပိုယ်ဂှ် ပၞာန်သီအဝဵုတုဲ (၇၉)တ္ၚဲ မၞိဟ်ဒးဒုၚ်ပန်ဂစိုတ်ဂှ် (၇၃၉)တၠ၊ ဒးဒုၚ်ရပ်စုတ်ထံၚ်(၃၃၃၁)တၠ၊ မၞိဟ်ဒးလဝ် ''(ဝရမ်)'' ၁၀၅၉ ဂွံတီကေတ် နူပရိုၚ် BBC”
“ အ္စာဂဥုဲတံ၊ အ္စာၝောံတံ လုပ် CDM တုဲ ဂွံအာထ္ၜးယဲ ဝါတ်၊ ဂွံဗ္တောန်လိက်ဝါတ် သွက်ပၞာန်တံ စက်ယန္တာရာ အာဟွံဂွံ ဒှ်ဟာ၊ ''(ဇော်မဲလုံး)ကော် (ဇော်မၚ်းထွန်း) ပြန်ကြားရေး'') ဌာန ဆက်စၠောံဟီုဂှ်လေဝ် ကမၠောန်အလဵုသဳဂှ် ကေတ်မံၚ် ခိုဟ်ဟ်ရ”
“အုပ်ဓုပ်နာနာ (ထွေးအုပ်) မွဲလေဝ်ဟွံလုပ်တှ်ေ ဍေံဟီုဂွံမံၚ်၊ ကြက်ဍေံဟွံလုပ်တုဲ တၞးဍေံသၟး လုပ်မံၚ် တှ်ေဂွံအံၚ်ဇၞးဝါတ်မံၚ်၊ ကၟာတ်ထောံရုၚ်ဂဥုဲ ရုၚ်ဂဥုဲ ဍေံပၞာန်ပံက် ညးဍုၚ်ကွာန်တံ ဟွံအာလွီမ္ဂး ၜိုတ်မွဲသၞာံဂှ် ၜိုဟ်ဟ်ရ။ တုပ်ဗီုကီု သွာၚ်တၞဟ်ဟ်လေဝ် ပ္ဍဲဒပ်ပၞာန်ဂှ် ပလေဝ်လဝ်နွံရ၊ ရုၚ်ဂဥုဲ ဟွံမွဲတုဲ ညးဍုၚ်ကွာန်ပိုယ်မုဒှ် အနာဲညာတ်မံၚ် မုဒှ် ပ္ဍဲကွာန်ပိုယ်”
“ မိလောန် ၜံၚ်ကောန်ကၟာ ၜံၚ်ဟွံဂွံတုဲ ဒးကရေက်သက် ဒၞာဲဂွံအာဟၟဲတုဲ ကောန်ချိုတ်၊ နာဝေန် ဒှ်ယဲ ''(အူးတက်ပေါက်)'' အခေါၚ်ဂျိုၚ်နွံမံၚ်ကီုလေဝ် ဒၞာဲဂွံကရေက်ဟၟဲ ၜေအ်အာ၊ မိယေန်ဒှ်မံၚ်ယဲ (ကေန်သာ) ကေတ်မံၚ်ဂဥုဲ ပ္ဍဲရုၚ်ဂဥုဲ လၟေၚ်ဂိတုတုဲ ရုၚ်ဂဥုဲကၟာတ်အာတုဲ စှ်ေအာ၊ ဗီုဗီုဏံဒှ်မံၚ် ဂွံဆဵုမံၚ်၊ အ္စာဂဥုဲတံဂှ် ညးတံဖန်ပံက်ကဵု မ္ၚးနွံၜိုန်ရဟီုကီုလေဝ် ဟွံစိုပ်တရဴပုဟ်၊ အာဍာ်ဇမၠိၚ်လေဝ်ဟွံမာန်ပုဟ်ထေၚ်၊ မိက်ဂွံကဵု ဇၞးထောံ မွဲမွဲကရေက်ရ”
“ဍုၚ်ပိုယ် ပွိုၚ်ဍုၚ် နွံ(၃၃၀) ဗီုအနာဲ ဟီုညးနူကၠာဂှ် ပ္ဍဲမွဲကွာန်ဒှ်မွဲကေတ်ရ၊ ဒးပၟတ်ကဵု မုက်ဂၞန်(၃၃၀) ဒးချိုတ်အာ ဗီုဏံဂှ် ညးမွဲလေဝ် ဟွံသ္ပပရိုၚ်တၟေၚ်ပုဟ်”
“ သၞောဝ်အာထၜိုတ်ဂှ် ဆလအ် ဍေံသီဟွံတီ”
“ မုသၞောဝ်အနာဲ ''(မာရှယ်လော)'' လေဝ် နူ (၈)နာဍဳဗ္တံ စိုပ် (၄) ဂယးလေဝ်”
အဃောညးၜါတက်မံၚ်ကျာဂှ် ဖုၚ်အနာဲ ဗြုတိုန်တုဲ ဍဵုပံက်လဝ် Speaker ဖုၚ် “ စဴကၠုၚ်ရ လ္ပဂၠိုၚ်မံၚ်” ဂွံမံၚ်ရမျှာၚ် နူလ္ပာ်တေံတုဲ မၞိဟ်ဗဒဲါ အီတိုန် သီုညးဖအိုတ်ရ။
“နန်ထဝ်ဂှ် ဒးစိုတ် ဒပ်ပၞာန်တုဲ လုပ်လ္ပာ်ပၞာန်တုဲ ကၠောန်မံင်ကမၠောန်ဇကုဟွံသေင်ပုဟ်၊ ဇကုဂှ် ''(ဝန်ထမ်း)''တှ်ေ ကမၠောန် ဇကုရ မိက်ဂွံကၠောန်” နကဵု ရမျှာင်အောန်စိုတ် ဟီုကဵု ဗညာ
“ ၝဏအ်ဂှ် ပရေင်ဍုင်ကွာန်မွဲ ပ္ၚံက်ရ၊ ထာဝရ ဟွံသေင်ပုဟ်”
“ လုပ် CDM တှ်ေ ကမၠောန်ဒပ်ပၞာန်ဒေါအ်အာ၊ အုပ်ဓုပ်ဟွံဂွံရ ဒှ်ကွေံဟာ? အပါဍေံ”
“ အဲဟွံညာတ်ဗီုဂှ်၊ ရဲလုပ်ဂၠိုင်ဂှ် ဌာနထတ်ယုက်ကဵု ပရေင်ပညာဏောင်၊ ယဝ်ရ ''(ထွေးအုပ်)'' လုပ်တှ်ေ ဟီုစဂွံ၊ ဒပ်ပၞာန်ဂှ် ဍေံပလေဝ်လဝ် သွက်ဂွံ အုပ်ဓုပ်ဍုင်ဂှ် တၟာလအ်ရ ထေင်ကေတ်၊ ဌာနထတ်ယုက်၊ ပရေင်ပညာတအ်ကီု ဌာန နာနာတအ်ဂှ် ပ္ဍဲဒပ်ပၞာန် နွံဒၟံင်သီုဖအိုတ်၊ ဒပ်ပၞာန်ဂှ် ပ္ဍဲဍုင်ဂှ် ပ္တန်လဝ်ဍုင်ပၠန်၊ ဂွံဇၞးဂှ်ဝါတ်ဒၟံင်”
“ယဝ်ရ ဟွံလုပ် CDMတှ်ေ CRPH ဇၞးအာ ညးတအ် ပတိတ်၊ ဟဒေါအ်ထောအ်ပိုယ် နူကမၠောန်ဏောင်၊ ဂွံ ကယျိုင်လမျီုဂှ် ဟဌာန်စ ကမၠောန်ဏအ်ရ”
“ ပ္ဍဲဂၠးကဝ်ဏအ် ကၠောန် CDM တုဲ ဍုင်ဂွံဗၠးၜးဂှ် ဂွံဆဵုအောန်ဒၟံင်၊ ပ္ဍဲဍုင်ပိုယ်လေဝ် ထ္ၜးဆန္ဒတုဲ ကလေင်ဂွံအဝဵုပၠန် ဟွံကေင်ဆဵုမွဲလှ်ေပုဟ်”
“ နန်ထဝ် ကၠောန်ဒၟံင်ကဵု ဒပ်ပၞာန်ဟာ? ချပ်ဒၟံင်ကီု ၜိုန်ဥာဏ်ဇကုနွံ ကောန်ၚာ် ဂွံသုင်ဂဥုဲ (BCG) လၟေင်ဂိတုဂှ် ဂွံဖျုင်မာန်၊ မၞိဟ်ဗုင်င် ကၠုင်ထ္ၜးမံင် လၟိဟ်နွံမံင် (၄၀)တၠ ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် (Migrant) ရဲကၠောန်ဍိုတ်ဏောင် သြန်လေဝ်ဟၟဲပုဟ် ကၠောန်မွဲတ္ၚဲစမွဲရ ဟွံဂွံ ထ္ၜးဗုင်မ္ဂး ဒၞာဲလဵု ညးတအ် သံက်အာဟၟဲ၊ မွဲပၠန်ဂှ် သွက်ဂွံထ္ပက်ဂဥုဲ စဵုဒၞာ ကဝ်ဝိဒ်-၁၉ ကဵုညးဍုင်ကွာန် အခိင်ဍေံဟွံဂွံ ထ္ပက်မ္ဂး ဂဥုဲဂှ် ဒးထောအ် ဒးဟုံရ၊ ကၠောန်ကမၠောန်ဗီုဏအ် ညးဍုင်ကွာန်ဟီု ''ပြည်သူ့ သစ္စာဖောက်'' (ညးဖံက်သစ္စ) ပတိုန်လဝ် လတူလပှ်ကျာ၊ ဂုဏ်သိက္ခာ ညံင်မၞိဟ်မွဲ ဂွံစှ်ေ၊ ဂွံအိုတ်အာ သ္ပ ဗီုဏအ် ဒှ် ဒဳမဵုကရေဇြဳဟာ?”
ပ္ဍဲကဵု ပ္ၚံက်ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဒှ်မံင်သံင်ပြံင်ဏအ်ဂှ် ဆက်တုဲ ကမၠောန်ဇကုဂှ် ဒးကၠောန်ဟာ? ဟွံသေင်မ္ဂး လုပ် CDM တုဲ မုကမၠောန်ဟွံဒးကၠောန်မွဲသာ် ပတိတ်သြန်ဂိတု ဂွံမံင် အတိုင်အ္စာဇၞော်ဇကု မဟီုဂှ် ဒှ်ဍာံညိဟာ? ဒဳမဵုကရေဇြီဂှ် ကေတ်ဗီုဏအ် ဂွံမာန်ညိဟာ? နကဵုဥာဏ်ဇကု ချပ်ဗ္စာဟွံလေပ်ရ။
'''မၞိက်ရတ်''' <br>
(၂၄၊ ၈၊ ၂၀၂၁) <br>
သၞေဟ်ဗ္ဒဝ်
</div>
{{DEFAULTSORT:ဂျိဂှ် ၚိတ်လဝ် ထဝ်ဂှ်ကလာတ် ပတိတ်}}
[[Category:လိက်ပရေင်မန်ဂမၠိုင်]]
[[Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
3rucwvtyu8sysorb94780gh5sxnwu8h
ကဏ္ဍ:ဂကောံလွပ်လွဟ်
14
4616
53705
33660
2026-04-29T02:06:37Z
Aue Nai
24
53705
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု ဂကောံလွပ်လွဟ်၊ ဒပ်ပၞာန် ကေုာံ ဂကောံတဝ်စၞေဟ်ဂမၠိုင်}}
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက်၊ ဝေါဟာရ ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''ဂကောံလွပ်လွဟ်''' (Armed groups) မဒှ် ဂကောံမၞိဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဒပ်ပၞာန် မရပ်လွဟ် သွက်ဂွံ ကၠောန်သ္ပ ပရေင်ချဳဒရာင် နကဵု ဒြဟတ်ပၞာန် ရ။
'''ဂကောံလွပ်လွဟ်''' ({{lang-en|Armed group / Non-state armed group}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ဂကောံမၞိဟ် မရပ်လဝ်လွဟ်တုဲ ချဳဒရာင်ဒၟံင် သွက် ပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ ပရေင်အခေါင်အရာ၊ ပရေင်ဂကူ ဟွံသေင်မ္ဂး ပရေင်ပိုင်ပြဳတိဍာ် မွဲမွဲ ရ။ ဗွဲမဂၠိုင် ဂကောံတအ်ဏအ်ဝွံ ဒှ်ဂကောံ မတန်တဴဒၟံင် မ္ၚးသၞောဝ် အလဵုအသဳ ဟွံသေင်မ္ဂး မဒှ် ဂကောံမတဝ်စၞေဟ် ကု ဒပ်ပၞာန် အလဵုအသဳ ရ။ သာ်ဂှ်ဟွံသေင်မ္ဂး ဒပ်ပၞာန် မစဵုဒၞာ ရးနိဂီုတအ်လေဝ် ပါလုပ် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ကီုရ။
== ပရူပရာ အဓိက မပါလုပ် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာ အဓိက မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -
* '''[[ဂကောံလွပ်လွဟ် ကောန်ဍုင်အရင်]] (Ethnic Armed Organizations - EAOs):''' ဂကောံလွပ်လွဟ် မတဝ်စၞေဟ် သွက် အခေါင်အရာ ကေုာံ ဗၠးၜး ကောန်ဂကူဇကု (ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ)။
* '''[[ဒပ်ပၞာန် ဗၠးၜး ကောန်ဂကူမန်]] (Mon National Liberation Army - MNLA):''' ဒပ်ပၞာန် ဂကူမန် မချဳဒရာင်ဒၟံင် သွက် ဗၠးၜး ကေုာံ အခေါင်အရာ ဂကူမန်။
* '''[[ဂကောံသပုန်]] (Rebel / Insurgent groups):''' ဂကောံမၞိဟ် မရပ်လွဟ်တုဲ ပုန်ကရုန် တဝ်စၞေဟ် ကု အလဵုအသဳ ဟွံသေင်မ္ဂး အဝဵုအာဏာ မနွံဒၟံင်။
* '''[[ဒပ်ပၞာန်]] (Military / Army):''' ဒပ်လွပ်လွဟ် အလဵုအသဳ မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု သၞောဝ်ဥပဒေ သွက်ဂွံ စဵုဒၞာ ရးနိဂီု။
== ကဏ္ဍအပ္ဍဲဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ပါ်ခြာလဝ် ကဏ္ဍအပ္ဍဲ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ညံင်ဂွံလောဲသွာ ကုညးမလ္ၚတ်တအ်ရ -
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဂကောံလွပ်လွဟ် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ]]''' (Armed groups in Myanmar)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဒပ်ပၞာန်ဂမၠိုင်]]''' (Armies / Military forces)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ပေါဲဗတိုက်ဂမၠိုင်]]''' (Battles and conflicts)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ပရေင်ပၞာန်]]''' (Military affairs)
== နိဿဲ ==
* Smith, M. (1991). ''Burma: Insurgency and the Politics of Ethnicity''. London: Zed Books.
* Non-state armed group, [[Wikipedia]].
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ပၞာန်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဂကောံဂမၠိုင်]]
kn5buy69chvi03qoxsrpoaf68ofa0gl
ဒေါသ စိုတ်၂
0
6156
53647
37951
2026-04-28T23:25:36Z
Aue Nai
24
53647
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ဒေါသစိုတ် ၂ ပြကာ မပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု သဘောဴဓဝ် အဘိဓမ္မာ}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" | ဒေါသစိုတ် (၂) ပြကာ<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal;">သဘောဴဓဝ် အဘိဓမ္မာ</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''ပရူပရာ အဓိက:''' || ဒေါသစိုတ် (Dosa Citta)
|-
| '''လၟိဟ်:''' || ၂ ပြကာ
|-
| '''ကဏ္ဍ:''' || အဘိဓမ္မာ၊ စိုတ်
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''ဒေါသစိုတ် (၂) ပြကာ''' ဝွံ ဒှ် သဘောဴဓဝ် စိုတ် မပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု အဘိဓမ္မာ ပိဋကတ် မွဲ ရ။ ဒေါသစိုတ် ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် စိုတ် မဟွံမိပ်သၠံင် ကေုာံ စိုတ်မထေဲပၞောတ် တအ် ရ။ ပ္ဍဲကဵု သဘောဴဓဝ် အဘိဓမ္မာ မ္ဂး ဒေါသစိုတ် ဝွံ နွံ (၂) ပြကာ အတိုင် ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ရ-
== ဒေါသစိုတ် ၂ ပြကာမ္ဂးဂှ်တုန် ==
# '''ဒေါမနုဿသဟဂုတ် ပဋိဃသမ္ပယုတ် အသၚ်္ခါရစိုတ်မွဲ'''
# '''ဒေါမနုဿသဟဂုတ် ပဋိဃသမ္ပယုတ် သသၚ်္ခါရစိုတ်မွဲ'''
စိုတ် သီု (၂) ပြကာ ဏအ်ဝွံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ဒေါမနုဿဝေဒနာ (ပွမစသိုင် ဒုက္ခစိုတ်) ကေုာံ ပဋိဃ (ပွမထေဲပၞောတ်) သီုဖအိုတ် ရ။ တၞဟ်ခြာ အာ ဆ အသၚ်္ခါရ (ဟွံမွဲ ကု ပွမတိုက်ဖအောဝ်) ကေုာံ သသၚ်္ခါရ (နွံ ကု ပွမတိုက်ဖအောဝ်) ညိဓဝ် ရ။
== နိဿဲ ==
* [[အဘိဓမ္မပိဋက တိကပဋ္ဌာန]]
</div>
{{DEFAULTSORT:ဒေါသစိုတ် ၂ ပြကာ}}
[[Category:အဘိဓမ္မာ]]
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
g4fr5q8s9ysugardl84fs8penljml5r
တက္ကသိုလ် မဟိဍိုန်
0
6231
53658
48274
2026-04-29T00:03:53Z
Aue Nai
24
53658
wikitext
text/x-wiki
'''တက္ကသိုလ် မဟိဍိုန်''' (အၚ်္ဂလိက်: Mahidol University; သေံ: มหาวิทยาลัยมหิดล) ဂှ် ဒှ်တက္ကသိုလ်သုတေသန မနွံဒၟံင် ပ္ဍဲရးနိဂီုသေံ (Thailand) တုဲ ပါလုပ် ပ္ဍဲစရင်တက္ကသိုလ် မပြဲအိုတ် ကေုာံ ခိုဟ်အိုတ် ပ္ဍဲရးနိဂီုသေံမွဲရ။<ref>QS World University Rankings 2024. "Mahidol University". QS Quacquarelli Symonds.</ref> တက္ကသိုလ်ဝွံ နွံဗဟဵု ပ္ဍဲသာလာယာ (Salaya)၊ ခရိုင် နခန်ပထောမ် (Nakhon Pathom)၊ လဒေါဝ်ရးနိဂီုသေံရ။
== ဝင် ==
တက္ကသိုလ်ဝွံ စကတဵုဒှ်လဝ် နူကဵု ဘာဂဥုဲ သဳရိရာဇ် (Siriraj Hospital) မဒှ်ဘာပညာဂဥုဲ ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲရးနိဂီုသေံ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၈၈ (၁၉ ဗွဝ်ကၠံ) မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု သၟိင်စူလာလံင်ကောန် (Chulalongkorn) ဟွံသေင်မ္ဂး ရာမ ၅ (Rama V) ရ။<ref>Mahidol University. "History of Mahidol University". Official Website.</ref> ဗွဲကြဴ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၃ ဂှ် ပြံင်လှာဲယၟု နဒဒှ် တက္ကသိုလ်သိပ္ပံဂဥုဲ (University of Medical Sciences) ရ။ စိုပ်သၞာံ ၁၉၆၉ ဂှ် သၟိင်ဖူမဳဖောန် (Bhumibol Adulyadej) သၠးကဵုယၟု တက္ကသိုလ် မဟိဍိုန် နကဵု အတိုင်ယၟု မအံက်ညး သၟိင်မဟိဍိုန် အဒူလျာဒေတ် (Prince Mahidol Adulyadej) မဒှ် "မအံက်ပညာဂဥုဲ ခေတ်တၟိ ရးနိဂီုသေံ" ရ။<ref>Siriraj Medical Museum. "Prince Mahidol and the History of Medicine in Thailand".</ref>
== တိုက်တက္ကသိုလ်ဂမၠိုင် ==
တက္ကသိုလ် မဟိဍိုန် ဂှ် နွံတိုက်တက္ကသိုလ် ပ္ဍဲဒၞာဲနာနာ ပ္ဍဲရးနိဂီုသေံရ-
* '''သာလာယာ (Salaya Campus)''': ဒှ်တိုက်တက္ကသိုလ် ဇၞော်အိုတ် မနွံ ပ္ဍဲခရိုင်နခန်ပထောမ် တုဲ ဘာကဏ္ဍပညာ ဗွဲမဂၠိုင် နွံဒၟံင် ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ်ရ။
* '''ဖယာထာဲ (Phayathai Campus)''': မနွံ ပ္ဍဲဍုင်ၜင်ကံက် (Bangkok) တုဲ ဒှ်ဒၞာဲ အဓိက သွက်ပညာသိပ္ပံ ကေုာံ ဂဥုဲ။
* '''သဳရိရာဇ် ကေုာံ ဗံင်ကံက်နောဲ (Siriraj and Bangkok Noi)''': ဒှ်ဒၞာဲ ဘာပညာဂဥုဲ သဳရိရာဇ် မဒှ် ဘာဂဥုဲ မပြာကတ်အိုတ် ပ္ဍဲရးနိဂီုသေံရ။
* ပါဲနူဂှ်တုဲ နွံတိုက်တက္ကသိုလ် ပ္ဍဲခရိုင် ကာန်ချ်နာပူရဳ (Kanchanaburi)၊ နခန်သဝါန် (Nakhon Sawan)၊ ကေုာံ အာမ်နာတ်ချ်ရေန် (Amnat Charoen) ကီုရ။<ref>Mahidol University. "Campuses and Locations".</ref>
== ကဏ္ဍပညာ ကေုာံ သုတေသန ==
တက္ကသိုလ် မဟိဍိုန် ဝွံ ဒှ်တက္ကသိုလ် မဇၞော်မောဝ်လပါ် သုတေသန (Research-intensive university) တုဲ သီုနွံ ဖေက်ကလတဳ၊ အေန်သတဳကျုတ် ကေုာံ ကဝ်လိက် နာနာသာ်ရ။ လပါ်ပညာဂဥုဲ ကေုာံ သိပ္ပံထတ်ယုက်ဂှ် ယၟုပြာကတ်တဴ ဗွဲမလောန်ရ။
ပါဲနူ ကဏ္ဍသိပ္ပံတုဲ လပါ်ပညာစိုတ် ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် (Humanities and Social Sciences) လေဝ် နွံကီုရ။ ဥပမာ - '''အေန်သတဳကျုတ် သုတေသန အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ ယေန်သၞာင် ရးအာရှ (RILCA)''' ဂှ် လ္ၚတ်သုတေသန ပရူအရေဝ်ဘာသာ မပ္တံကဵု ဘာသာမန်၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ ပညာလ္ၚတ် ယေန်သၞာင်နာနာ (Multicultural Studies) ရ။<ref>Research Institute for Languages and Cultures of Asia (RILCA), Mahidol University. "About Us and Research Programs".</ref> အေန်သတဳကျုတ်ဏအ်ဝွံ ကိစ္စဇၞော်ဗွဲမလောန် သွက်ပညာလ္ၚတ်မန် ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် မနွံယေန်သၞာင်နာနာ ပ္ဍဲရးအာရှအဂၞဲရ။
== နိဿဲ ==
<references />
[[Category:မဟိဍိုန်]]
[[Category:တက္ကသိုလ် ပ္ဍဲသေံ]]
c87chcchk9hsadsrd8607xlm7tmelye
53659
53658
2026-04-29T00:05:27Z
Aue Nai
24
53659
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|တက္ကသိုလ် သုတေသန မနွံဒၟံင် ပ္ဍဲရးနိဂီုသေံ}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #002db3; color: #ffffff; padding: 5px; text-align: center;" | တက္ကသိုလ် မဟိဍိုန်<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal; color: #ffffff;">Mahidol University</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''ယၟု သေံ:''' || มหาวิทยาลัยมหิดล
|-
| '''ဂကူ:''' || တက္ကသိုလ်သုတေသန
|-
| '''စဒက်ပ္တန်:''' || သၞာံ ၁၈၈၈ (ဘာပညာဂဥုဲ)<br>သၞာံ ၁၉၄၃ (တက္ကသိုလ်)
|-
| '''ဒၞာဲဒတန် ဗဟဵု:''' || သာလာယာ၊ နခန်ပထောမ်
|-
| '''ရးနိဂီု:''' || ဍုင်သေံ (Thailand)
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''တက္ကသိုလ် မဟိဍိုန်''' ({{lang-en|Mahidol University}}; {{lang-th|มหาวิทยาลัยมหิดล}}) ဝွံ ဒှ်တက္ကသိုလ်သုတေသန အဓိက မနွံဒၟံင် ပ္ဍဲရးနိဂီုသေံ တုဲ၊ ပါလုပ် ပ္ဍဲစရင်တက္ကသိုလ် မပြဲအိုတ် ကေုာံ ခိုဟ်အိုတ် ပ္ဍဲရးနိဂီုသေံ မွဲ ရ။<ref>QS World University Rankings 2024. "Mahidol University". QS Quacquarelli Symonds.</ref> တက္ကသိုလ်ဝွံ နွံဗဟဵု ပ္ဍဲသာလာယာ (Salaya)၊ ခရိုင် နခန်ပထောမ် (Nakhon Pathom) မဒှ် လဒေါဝ် ရးနိဂီုသေံ ရ။
== ဝင် ==
တက္ကသိုလ်ဝွံ စကတဵုဒှ်လဝ် နူကဵု ဘာဂဥုဲ သဳရိရာဇ် (Siriraj Hospital) မဒှ်ဘာပညာဂဥုဲ ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲရးနိဂီုသေံ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၈၈ (၁၉ ဗွဝ်ကၠံ) မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု သၟိင်စူလာလံင်ကောန် (Chulalongkorn) ဟွံသေင်မ္ဂး ရာမ ၅ (Rama V) ရ။<ref>Mahidol University. "History of Mahidol University". Official Website.</ref> ဗွဲကြဴ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၃ ဂှ် ပြံင်လှာဲယၟု နဒဒှ် တက္ကသိုလ်သိပ္ပံဂဥုဲ (University of Medical Sciences) ရ။
စိုပ်သၞာံ ၁၉၆၉ ဂှ် သၟိင်ဖူမဳဖောန် (Bhumibol Adulyadej) သၠးကဵုယၟု တက္ကသိုလ် မဟိဍိုန် နကဵု အတိုင်ယၟု မအံက်ညး သၟိင်မဟိဍိုန် အဒူလျာဒေတ် (Prince Mahidol Adulyadej) မဒှ် "မအံက်ပညာဂဥုဲ ခေတ်တၟိ ရးနိဂီုသေံ" ရ။<ref>Siriraj Medical Museum. "Prince Mahidol and the History of Medicine in Thailand".</ref>
== တိုက်တက္ကသိုလ်ဂမၠိုင် ==
တက္ကသိုလ် မဟိဍိုန် ဂှ် နွံတိုက်တက္ကသိုလ် ပ္ဍဲဒၞာဲနာနာ ပ္ဍဲရးနိဂီုသေံရ-
* '''သာလာယာ (Salaya Campus):''' ဒှ်တိုက်တက္ကသိုလ် ဇၞော်အိုတ် မနွံ ပ္ဍဲခရိုင်နခန်ပထောမ် တုဲ၊ ဘာကဏ္ဍပညာ ဗွဲမဂၠိုင် နွံဒၟံင် ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် ရ။
* '''ဖယာထာဲ (Phayathai Campus):''' မနွံ ပ္ဍဲဍုင်ၜင်ကံက် (Bangkok) တုဲ၊ ဒှ်ဒၞာဲ အဓိက သွက်ပညာသိပ္ပံ ကေုာံ ဂဥုဲ ရ။
* '''သဳရိရာဇ် ကေုာံ ဗံင်ကံက်နောဲ (Siriraj and Bangkok Noi):''' ဒှ်ဒၞာဲ ဘာပညာဂဥုဲ သဳရိရာဇ် မဒှ် ဘာဂဥုဲ မပြာကတ်အိုတ် ပ္ဍဲရးနိဂီုသေံ ရ။
* ပါဲနူဂှ်တုဲ နွံတိုက်တက္ကသိုလ် ပ္ဍဲခရိုင် ကာန်ချ်နာပူရဳ (Kanchanaburi)၊ နခန်သဝါန် (Nakhon Sawan)၊ ကေုာံ အာမ်နာတ်ချ်ရေန် (Amnat Charoen) ကီု ရ။<ref>Mahidol University. "Campuses and Locations".</ref>
== ကဏ္ဍပညာ ကေုာံ သုတေသန ==
တက္ကသိုလ် မဟိဍိုန် ဝွံ ဒှ်တက္ကသိုလ် မဇၞော်မောဝ် လပါ်သုတေသန (Research-intensive university) တုဲ၊ သီုနွံ ဖေက်ကလတဳ၊ အေန်သတဳကျုတ် ကေုာံ ကဝ်လိက် နာနာသာ် ရ။ လပါ်ပညာဂဥုဲ ကေုာံ သိပ္ပံထတ်ယုက်ဂှ် ယၟုပြာကတ်တဴ ဗွဲမလောန် ရ။
ပါဲနူ ကဏ္ဍသိပ္ပံတုဲ လပါ်ပညာစိုတ် ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် (Humanities and Social Sciences) လေဝ် နွံကီုရ။ ဥပမာ - '''အေန်သတဳကျုတ် သုတေသန အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ ယေန်သၞာင် ရးအာရှ (RILCA)''' ဂှ် လ္ၚတ်သုတေသန ပရူအရေဝ်ဘာသာ မပ္တံကဵု ဘာသာမန်၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ ပညာလ္ၚတ် ယေန်သၞာင်နာနာ (Multicultural Studies) ရ။ ဗွဲတၟေင် ကဏ္ဍပညာလ္ၚတ် ယေန်သၞာင်နာနာဝွံ ပံက်လဝ် အစဳအဇန် အလုံဂၠးတိ (International Program) စဵုကဵု ကဆံင်ပါရဂူ (Ph.D.) တုဲ၊ ဒှ်ဒၞာဲ ကိစ္စဇၞော်ဗွဲမလောန် သွက်ပညာလ္ၚတ်မန် ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် မနွံယေန်သၞာင်နာနာ ပ္ဍဲရးအာရှအဂၞဲ ရ။<ref>Research Institute for Languages and Cultures of Asia (RILCA), Mahidol University. "About Us and Research Programs".</ref>
== နိဿဲ ==
<references />
</div>
{{DEFAULTSORT:မဟိဍိုန်၊ တက္ကသိုလ်}}
[[Category:မဟိဍိုန်]]
[[Category:တက္ကသိုလ် ပ္ဍဲသေံ]]
naiywwxpq7jgviy4ysvtik1rnrhgbxa
ကဏ္ဍ:ၜဳကြုင်
14
6277
53667
39003
2026-04-29T00:30:35Z
Aue Nai
24
53667
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် လိက်ပရေင် မဆေင်ကဵု ၜဳ၊ ကြုင် ကေုာံ ဍာ်ဇမၠိင်ဂမၠိုင်}}
'''ၜဳကြုင်''' ဝွံ ဒှ် သဘာဝ ဍာ်ဇမၠိင် မဇွောဝ်စှ်ေဒၟံင် နူကဵု ဒေသသၠုင် စိုပ်အာ ဇရေင် ဒေသသဝ် မပ္တံကဵု ၜဳဇၞော်၊ ကၟာဇၞော် ဟွံသေင်မ္ဂး ၜဳတၞဟ်တအ် ရ။
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံစုတ်လဝ် လိက်ပရေင် မဆေင်ကဵု ၜဳ၊ ကြုင်၊ ကေုာံ ဒတန်ဍာ်ဂမၠိုင် မနွံ ပ္ဍဲကဵု ဂၠးတိဏအ် ရ။
[[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ]]
[[ကဏ္ဍ:သဘာဝ]]
[[ကဏ္ဍ:ဍာ်]]
sgp7j6p50mbzgt6cejngr4jrsz4jdft
ဂကောံသၚ်သၟတ်မန် - ကွာန်ကအ်ဍောတ်
0
6414
53652
39936
2026-04-28T23:57:19Z
Aue Nai
24
53652
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ဝင် ကေုာံ ပရေင်ချဳဒရာင် ဂကောံသၚ်သၟတ် ကွာန်ကအ်ဍောတ်}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" | ဂကောံသၚ်သၟတ် ကွာန်ကအ်ဍောတ်
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''ဂကူ ဂကောံ:''' || ဂကောံသာသနာ ကေုာံ ပရေၚ်ပညာ
|-
| '''စဒက်ပ္တန်:''' || သက္ကရာဇ် ၁၃၇၀ သၞာံ၊ ဂိတုစဲပေၚ်
|-
| '''ဌာန်ဒတန်:''' || ကွာန်ကအ်ဍောတ်၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ်
|-
| '''ပရူပရာ အဓိက:''' || ပရေၚ်ဂကူ၊ ပရေၚ်ဘာသာ၊ သာသနာ ကေုာံ ပရေၚ်ပညာ
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''ဂကောံသၚ်သၟတ် ကွာန်ကအ်ဍောတ်''' ဝွံ ဒှ်ဂကောံသာသနာ ကေုာံ ပရေင်ပညာ မဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲကွာန်ကအ်ဍောတ်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် ရ။ ဂကောံဝွံ ဒုၚ်သ္ဇိုၚ် ကု ပရေၚ်ဂကူ, ပရေၚ်ဘာသာ, ပရေၚ်သာသနာ, ပရေၚ်ညဳသၟဟ် ကေုာံ ပရေၚ်ပညာတုဲ စဒက်ပ္တန်လဝ် နူကဵု သက္ကရာဇ် ၁၃၇၀ သၞာံ ဂိတုစဲပေင် ရ။
== အဓိဌာန်ဂကောံ (၄) တၚ် ==
ဂကောံသၚ်သၟတ်ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု အဓိဌာန် (၄) တင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-
# ဂကောံဝွံ ဒုၚ်သ္ဇိုၚ် ပရေၚ်ဂကူ, ပရေၚ်ဘာသာ, ပရေၚ်သာသနာ, ပရေၚ်ညဳသၟဟ် ကေုာံ ပရေၚ်ပညာတုဲ မ္ဒးရေၚ်တၠုၚ်ဒတုဲဖိုလ် သွက်ပရေၚ်ဂကူ, ပရေၚ်ဘာသာ, ပရေၚ်သာသနာ, ပရေၚ်ညဳသၟဟ် ကေုာံ ပရေၚ်ပညာဟေၚ်။
# ဂကောံ အတိုၚ်မချူဖျေဟ်လဝ် တၚ်ရန်တၟအ် အလုံအိုတ်သီုတအ်ဂှ် ကောန်ဂကောံဂမၠိုၚ် မ္ဒးဆက်ယိုက်ဂၠေၚ်ကေတ်အာတာလျိုၚ် စဵုကဵုဍိုက်ပေၚ်ဟေၚ်။
# ဂကောံဝွံ ဒက်ပတန်လဝ် သၟဝ်ဓရ်သၠးပွး၊ ဗၠးၜးတအ်တုဲ ကုညးလဵုမွဲ အခေါၚ်အုပ်ဓလီု ဟွံမွဲဟေၚ်။
# ဂကောံဝွံ ဍိုက်ပေၚ် မၞုံကဵုဓရ်ညဳသာ ကေုာံ ရေၚ်သ္ကအ်တုဲ ကုညးမလုပ်ပၠီုပၠာ်ကၠေံ ဓရ်ညဳသာတအ်ဂှ် မ္ဒးဒုၚ်တးပါဲကၠေံဟေၚ်။
== တၚ်ရန်တၟအ်ဂကောံ (၅) တၚ် ==
တၚ်ရန်တၟအ် အဓိက ဂကောံဝွံ နွံ (၅) တင် ရ-
# သွက်သ္ဂောံဒက်ပတန်အာ ဓရ်ညဳသာ ကေုာံ ရေၚ်သ္ကအ်မာန်။
# သွက်သ္ဂောံထံက်ပၚ်အာ ပရေၚ်ပညာမာန်။
# သွက်သ္ဂောံထံက်ပၚ်အာ ပရေၚ်ဘာသာ၊ သာသနာမာန်။
# သွက်သ္ဂောံရေၚ်တၠုၚ်ဒတုဲဖိုလ် ထိၚ်ဒဝ်မၚ်မွဲကွာန် နဒဒှ်မွဲအခန် မွဲကဏ္ဍ။
# သွက်သ္ဂောံပံက်မတ် သၠုၚ်ပ္တိုန်လညာတ် သၚ်ကေုာံကောန်ဂကူမာန်။
== လၟေၚ်ကမၠောန်ချဳဒရာၚ်ဂမၠိုင် ==
=== ၁၃၇၀ သၞာံ ===
* '''ဂိတုစဲပေၚ်:''' ဂကောံသၚ်တအ် ကၠောန်ဗဒှ်အသေဟာန် သလှာဲဂတးလညာတ် သၚ်သၟတ်ကွာန်ကအ်ဍောတ်တုဲ သၚ်ဇၞော်ဍောတ်တအ် ဗွဲမဂၠိုၚ် မွဲဟာန်ကေုာံ သၚ်ပွဳဗွိုၚ်တအ် တိုန်စိုပ်သဳကၠဳကၠုၚ်မာန်အိုတ်တုဲ ဒက်ပတန်ကၠုၚ် ဂကောံမွဲ မနွံယၟု '''ဂကောံသၚ်သၟတ် ကွာန်ကအ်ဍောတ်''' သၟဝ်ဓရ်ညဳသာမွဲမာန်ရ။
* '''ဂိတုစဲ (၁၂) စွေက်:''' ဂကောံသၚ်သၟတ် ဒုၚ်စဳရေၚ်သၞောဝ် ကေုာံ မူဒမျိုၚ်တအ် ဇရေၚ်သၚ်အာစာ မဟာနာယက၊ နာယက ကေုာံ ကျာ်ဇၞော်အာစာဘာ ပွဳဗွိုၚ်တအ်တုဲ သၚ်အာစာ၊ ကျာ်ဇၞော်အာစာဂမၠိုၚ်၊ ဒါယကာဂမၠိုင် ကေုာံ ဂကောံသၚ်သၟတ်တအ် စိုတ်တုပ်ရေၚ်သ္ကအ်အိုတ်တုဲ သ္ပဒတန်ကၠုၚ် ဂကောံသၚ်သၟတ် ကွာန်ကအ်ဍောတ် မွဲမာန်ရ။
* '''ဂိတုပသာ် (၈) စွေက်:''' ဂကောံသၚ်သၟတ် ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်တုဲ စကၠောန်ဗဒှ်ကၠုၚ် တ္ၚဲဍုၚ်မည်ဟံသာဝတဳလီု ပေၚ် (၂၅၀) သၞာံ၊ အလုံပွိုၚ်တိုက်ဍုၚ်လၟိုၚ် ပ္ဍဲဌာန ကျာ်မၚ်ဝ ကွာန်ကအ်ဍောတ် ရ။
=== ၁၃၇၂ သၞာံ ===
* ဂကောံသၚ်သၟတ်တအ် က္ဍိုက်က္ဍိုပ် ကေတ်တာလျိုၚ်တုဲ ကလေၚ်ထပ်ပံက်ဘာ ပ္ကတ်ပ္ကေၚ်ကွတ်ခမ်ပျူတာ မွဲဝါပၠန်။
* ကၠောန်ပ္တိတ်လိက်အုပ် မူဒမျိုၚ် ဂကောံသၚ်သၟတ် ဗွဲမသလှဲလး။
* ထံက်ပၚ်ကဵုဒါန် သဘၚ်အန္တိမအဂ္ဂဇျာပန ကျာ်ဇၞော်အာစာတၠ [[ကောသလ္လ၊ ကျာ်ဇၞော်ဘာသုခကာရဳ ဍုင်ဗဂေါ|ဘဒ္ဒန္တကောသလ္လ (ဗဳအေ)]]၊ ဘာသုခကာရဳ ဍုၚ်ဗဂေါ။
* ပတိုန်စရာဲ ကွးဘာဥတုကညၚ်သ္ကေက်သ္ကာ ညးမကလိဂွံလာဘ်ဂုဏ်တၟေၚ် နူပွိုၚ်တိုက်လၟိုၚ်ဂမၠိုင်။
* ကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဍုၚ်မည်ဟံသာဝတဳလီု မရနုက်ကဵု (၃) ဝါ။
* ကၠောန်ဗဒှ် ဂကောံသၚ်ဂမၠိုင် ကလအ်ပူဇဴအာစာ ကေုာံ ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်ဩဝါဒ။
=== ၁၃၇၃ သၞာံ ===
* ဂကောံသၚ်သၟတ် ကၠောန်ပ္တိတ်လိက်ကၞပ် ‘ထ္ၜးဂၠံၚ်နဲသုၚ်စောဲအေန်တာနာတ်’ တုဲ တြးပတိတ်လဝ် ပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန်။
* ဂကောံသၚ်သၟတ် ကှ်ေချူပ္တိတ်လိက်ကၞပ် '''လျးအရံၚ် ပါရာဇိကဏ်ကှ်ေ''' သွက်တန်ဓမ္မာစရိယတုဲ ဂွံအခေါၚ်ရီုဗၚ် သၚ်မန်ကတ်လိက်ပရိယတ္တိ တန်ဓမ္မာစရိယ။
* ဂကောံသၚ်သၟတ် ကေတ်တာလျိုၚ်တုဲ စပံက်ဗ္တောန်ကၠုၚ် ဘာမန်ဥတုကညၚ်အခိၚ်ဗ္တမ်တုဲ မိမညးဇၞော်ညးဍုၚ်ကွာန်ကီု သီုကဵုညးဟွံကလိဂွံ အခေါၚ်ဗ္တောန်လိက်မန် ပ္ဍဲအခိၚ်တ္ၚဲတအ်ဂှ်လေဝ် ဂွံအခေါၚ်ဗ္တောန်လ္ၚတ်မာန်ကၠုၚ်။
* ဂကောံသၚ်သၟတ် ကေတ်တာလျိုၚ်တုဲ ဆက်ပံၚ်ဗ္တောန်အာ ပ္ကတ်ပ္ကေၚ်ကွတ်ခမ်ပျူတာ ဗွဲလၟေၚ်သၞာံ။
* ဂကောံသၚ်သၟတ်အာက္ဍိုပ်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်ကၠုၚ် တ္ၚဲဍုၚ်မည်ဟံသာဝတဳလီု မွဲဝါပၠန်။
=== ၁၃၇၄ သၞာံ ===
* ဂကောံသၚ်သၟတ် ထပ်ချူကှ်ေ တက်တြးပ္တိတ်လိက်ကၞပ် ပါဠိမူကှ်ေ '''လျးအရံၚ် ဓမ္မသၚ်္ဂဏဳကှ်ေ''' သွက်တန်ဓမ္မာစရိယတုဲ ကဵုဒါန်ဓမ္မဒါန သွက်သၚ်အလုံဂကူမန် ညးမကတ်မံၚ်လိက်ပရိယတ် တန်ဓမ္မာစရိယတအ် စဵုကဵုပွိုၚ်တ္ၚဲဏအ်။
* ဂကောံသၚ်သၟတ် ကလိဂွံအခေါၚ်ဇရေၚ်တၠမူ အာစာနာဲအံက်ပိုၚ်တုဲ ကၠောန်ပ္တိတ်ကဝး (DVD) ဗ္တောန်လိက်မန် ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠၚ်မာန်။
* ဂကောံသၚ်သၟတ် ကၠောန်ပ္တိတ်လိက်ပလး (Exercise Book) ထံက်ပၚ်ပရေၚ်ပညာဂကူမန် လ္ၚီအုပ်ပြၚ်ပြၚ်တုဲ ကဵုဒါန်ပါ်ပရအ်ကဵု ကုကွးဘာမန်ဥတုကညၚ် ကွာန်ကအ်ဍောတ်၊ ကွာန်ကအ်ချ ကေုာံ ကွာန်သၞေဟ်ဂဒိုအ် ကီု၊ ပါ်ပရအ်ဏာ သီုလ္ပါ်ဘာကောန်ဂကူမန်တအ်ကီုရ။
* ဂကောံသၚ်သၟတ် ပတိုန်ဂုဏ်စရာဲ ကွးဘာဥတုကညၚ်သ္ကေက်သ္ကာ ညးမကလိဂွံလာဘ်တၟေၚ် နူစာ (ပွိုၚ်တိုက်) ဂမၠိုၚ်။
* ဂကောံသၚ်သၟတ် ပံက်ဗ္တောန်ဘာပ္ကတ်ပ္ကေၚ် ကွတ်ခမ်ပျူတာ ကုကွးဘာမန်ဥတုကညၚ် ကေုာံ သၟတ် ပ္ဍဲကွာန်ဂမၠိုၚ်။
=== ၁၃၇၅ သၞာံ ===
* ဂကောံသၚ်သၟတ် တက်ပ္တိတ်တဆိပ်ကြာအံၚ်ဇၞး သဘၚ်သၟာန်သွဟ်လိက် ဂကောံသဒ္ဓမ္မဓဇဝိနယာဓိက မၞုံလၟိဟ်လ္ၚီပြၚ်ပြၚ်တုဲ ကဵုဒါန်ဂကောံဂိုဏ်ပဝါရဏာ။
* ဂကောံသၚ်သၟတ် ထံက်ပၚ်ကဵုဒါန် ဂကောံဗ္တောန်လိက်ပတ်မန် ဥတုကညၚ် အလုံစာ(ပွိုၚ်တိုက်)လၟိုၚ် ဌာန - ကွာန်သၞေဟ်ခရေၚ်။
* ဂကောံသၚ်သၟတ် ကှ်ေချူပ္တိတ်လိက်ကၞပ် '''လျးအရံၚ် သုတ်သဳလက္ခန်''' ပါဠိမူကှ်ေ သွက်တန်ဓမ္မာစရိယတုဲ ကဵုဒါန်ဓမ္မဒါန ကုသၚ်မန် ကတ်လိက်ပရိယတ် တန်ဓမ္မာစရိယဂမၠိုၚ်။
* ဂကောံသၚ်သၟတ် ကေတ်တာလျိုၚ်တုဲ ဆက်ပံက်အာဘာ ဗ္တောန်ပ္ကတ်ပ္ကေၚ်ကွတ်ခမ်ပျူတာ ကုဂကောံသၚ် ကေုာံ ကွးဘာသၟတ်ဂမၠိုၚ်။
* ဂကောံသၚ်သၟတ် ပတိုန်ဂုဏ်စရာဲ ကွးဘာဥတုကညၚ်သ္ကေက်သ္ကာ ညးမကလိဂွံလာဘ်ဂုဏ်တၟေၚ် နူစာ (ပွိုၚ်တိုက်) ဂမၠိုၚ်။
* ဂကောံသၚ်သၟတ် ထံက်ပၚ်ကဵုဒါန် ကုသၚ်မကတ်ပညာဍုၚ်သ္အာၚ် ပိဇကု (တၠဂုဏ်အာစာ အဂ္ဂသာရ၊ တၠဂုဏ်အာစာ ကောဝိဒ၊ တၠဂုဏ်အာစာ နန္ဒိယ)၊ မွဲဇကုမ္ဂး သြန်ဒဝ်လာ ၂၀၀ ရ။
* ဂကောံသၚ်သၟတ် ထံက်ပၚ်ကဵုဒါန် ကုသၚ်မဂိယဲၜါဇကု(တၠဂုဏ်ဇၞော် ဩဘာသ၊ တၠဂုဏ် အရဳယာနန္ဒ)၊ မွဲဇကုမ္ဂး ၅၀၀၀၀ ဒ္ကေဝ်။
== ပ္တိုန်ဂုဏ်စရာဲ သၚ်အာဇာနဲအံၚ်လိက် ==
(သၚ်အာဇာနဲအံၚ်လိက်များ၏ အချက်အလက်များကို ဤနေရာတွင် ဆက်လက်ဖြည့်စွက်နိုင်ပါသည်။)
== ပွမတြးပ္တိတ်လိက်ကၞပ်ဂမၠိုၚ် ==
(ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်စာရင်းများကို ဤနေရာတွင် ဆက်လက်ဖြည့်စွက်နိုင်ပါသည်။)
</div>
{{DEFAULTSORT:ဂကောံသၚ်သၟတ် ကွာန်ကအ်ဍောတ်}}
[[ကဏ္ဍ:ဂကောံမန်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်သာသနာ]]
trpuut4t62d9madik8qn244exal7185
ကပေါတ်ဂၠာဲလောဲပ္ဍဲဍုၚ်ကွာန် ကၠောန်ဂဥုဲဂစိုတ်စၟမာန်
0
6477
53660
40362
2026-04-29T00:11:37Z
Aue Nai
24
53660
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|နဲကဲကၠောန် ဂဥုဲဂစိုတ်စၟ ကေုာံ စဵုဒၞာစၟပလီုတၞံ နကဵု ကပေါတ်သဘာဝ}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #a3d900; color: black; padding: 5px; text-align: center;" | ဂဥုဲဂစိုတ်စၟ သဘာဝ<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal;">Natural Pesticide</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''ပရူပရာ အဓိက:''' || နဲကဲ စဵုဒၞာ ကေုာံ ဂစိုတ်စၟပလီုတၞံ နကဵုသဘာဝ
|-
| '''ကပေါတ် အဓိက:''' || သုင်ၜံက်၊ လသိုန်ဗ္တာင်၊ မြေက်၊ ဂဝ်
|-
| '''ဂုဏ်ဖိုလ်:''' || အန္တရာယ်အောန်၊ ပွဳပွူသဘာဝ ဟွံလီုလာ်
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''ဂဥုဲဂစိုတ်စၟ သဘာဝ''' ဝွံ ဒှ်နဲကဲ စဵုဒၞာ ကေုာံ ဂစိုတ်ပလီု စၟမပလီုတၞံမတဵုလွဳဂမၠိုင် နကဵု ကပေါတ်သဘာဝ မဂၠာဲလောဲ အကြာဍုင်ကွာန် ရ။ နဲကဲဏအ်ဝွံ ဒှ်နဲကဲ မစကာကၠုင် နူကဵု လက်ထက် ဇုဇဗဴလ တမၠာတေအ်တုဲ၊ ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် ဟိုတ်နူ ဂဥုဲဓာတ်သိပ္ပံ (Chemical Pesticides) တအ် ကဵုဘဲအန္တရာယ် ကုပရေင်ထတ်ယုက် ကေုာံ ပွဳပွူသဘာဝတုဲ၊ နဲကဲ သဘာဝဝွံ ကလေင်ကိစ္စဇၞော်ကၠုင် ပၠန်ရ။
== လညာတ် သဇိုင် ကေုာံ ဂုဏ်ဖိုလ် ==
ဂကူမန်တအ်ဝွံ ဒုင်သ္ဇိုင် ကုပရေင်တဵုလွဳ ကၠအ်ဥဒျာန် ကေုာံ တိဗ္ၚ ဗွဲမဂၠိုင် ရ။ ပ္ဍဲအရာမတဵုလွဳ သတ်ပၟဝ်ဇဝ်ပ္ကဴတအ် ညံင်ဟွံဂွံလီုလာ်ဂှ် ပရေင်စဵုဒၞာ ဘဲစၟပလီုဝွံ ဒှ်အရာ ကိစ္စဇၞော်အိုတ် မွဲရ။
ဂဥုဲဓာတ်သိပ္ပံတအ်ဝွံ ၜိုန်ရ ဂစိုတ်စၟ လောဲသွာမာန်ကီုလေဝ် ဖဵုပရေအ် ဗွဲမဂၠိုင် နွံရ။ ဍေံဇီုကပိုက်ကဵု ပရေင်ထတ်ယုက် ညးမတဵုလွဳ ကေုာံ ညးမစသုင်တအ်ကီု၊ ပလီုပလာ်ထောံ ဇြဟတ်ဝဲါသဘာဝ ကေုာံ ရှ်တိတအ်ကီု ရ။ ဂဥုဲသဘာဝဝွံ ပရိုက်ဘဲအန္တရာယ် အောန်တုဲ၊ ထိင်ဒဝ်ကဵု ပွဳပွူသဘာဝ ညံင်ဟွံဂွံလီုလာ် မာန်ရ။
== နဲကဲ ကၠောန် ဂဥုဲဂစိုတ်စၟ သဘာဝဂမၠိုင် ==
=== ၁။ နဲကဲ ဂဥုဲသုင်ၜံက် ===
နဲကဲဏအ်ဝွံ ဒှ်နဲကဲ မစဵုဒၞာကဵု စၟကိတ်တၞး၊ စၟအဂြေင်၊ စၟကသော် ကေုာံ ယဲတၞးကဝဲ မာန်ရ။
* '''ကပေါတ်:''' ဂဥုဲတၞး/သုင်ၜံက် (၂၅) ဒ္ကေဝ်၊ ဗံင်/ဆပ်ပြာ (၂၅) ဒ္ကေဝ်၊ ဍာ် (၄) ဂါလာန် (၂၄ ပလင်)။
* '''ဗီုကၠောန်:''' ဍာ် (၄) ဂါလာန်ဂှ် ဍုန်ဗစိန်တုဲ စုတ်ဂဥုဲသုင်ၜံက်ညိ။ ဗံင်ဂှ် ရေက်ကလောံဍောတ်တ်တုဲ ဍုန်စုတ် ကရောံဍာ်ပၠာဲဂှ်ညိ။ နှဴဒှ်မွဲတုဲမ္ဂး ကေတ်ယာတ်ကြဳကြဳ ဂြောပ်ကၟာတ်တုဲ ဗၜိုဟ်စွံလဝ်ညိ။
* '''ဗီုစကာ:''' ဍာ်ဂဥုဲ (၁) ဆ မ္ဂး ထပ်ဖက်ကဵု ဍာ်ပလး (၅) ဆ ဟွံသေင်မ္ဂး (၁၀) ဆ တုဲ စဝ်ဖရဲ စကာမာန်ရ။
=== ၂။ နဲကဲ လသိုန်ဗ္တာင် ===
နဲကဲဏအ်ဝွံ ဗွဲတၟေင် ခိုဟ်သွက် တၞံသြောံ တုဲ၊ စဵုဒၞာကဵု စၟထိုင်၊ ယဲတၞးကှ်၊ တၞးဍာပ် ကေုာံ စၟဗာတ်တဳရဳယာ တအ် မာန်ရ။
* '''ကပေါတ်:''' လသိုန်ဗ္တာင် (၆၀) ဒ္ကေဝ်၊ အရက်ဗု (၂) လဳတာ၊ ဍာ်ဗစး/ယှာလကာ (၀.၅) လဳတာ။
* '''ဗီုကၠောန်:''' လသိုန်ဗ္တာင်ဂှ် ထၞက်ဖ္ဍိုတ်တုဲ စုတ်ပ္ဍဲ အရက်ဗု ကေုာံ ဍာ်ဗစး မဖက်လဝ် ဍာ် (၁၀) လဳတာ ညိ။ တုင်စွံလဝ် ပွိုင် (၁) သတ္တာဟ တုဲ ထဍိုဟ်ကေတ် ဍာ်ဍေံသၟးညိ။
* '''ဗီုစကာ:''' ဍာ်ဂဥုဲ (၁) ဆ မ္ဂး ဍာ်ပလး (၂၀) ဆ ဖက်နှဴတုဲ စဝ်ဖရဲ စကာမာန်ရ။
=== ၃။ နဲကဲ မြေက် ===
နဲကဲဏအ်ဝွံ ဒှ်နဲကဲ မသ္ကာတ်မြဟ်မွဲသာ် ရ။
* '''ကပေါတ်:''' မြေက်ကှ်ကှ် (၃၀) ဒ္ကေဝ်၊ အရက်ဗု (၂) လဳတာ၊ ဍာ်ပလး။
* '''ဗီုကၠောန်:''' မြေက်ကှ်ကှ်ဂှ် ဍုန်ကဵု ဍာ် (၄) လဳတာ တုဲ ၜိုဟ်လဝ်ညိ။ ထပ်စုတ် အရက်ဗု (၂) လဳတာ ကေုာံ ဍာ်ပလး (၂၀) လဳတာ ညိ။ ဟံင်ကေတ်မြေက်ဂှ် ထၞက်ဖ္ဍိုတ်တုဲ ကလေင်ထပ်တုင်စွံလဝ် ပွိုင် (၁) သတ္တာဟ ညိ။ တုဲမ္ဂး ထဍိုဟ်ကေတ် ဍာ်ညိ။
* '''ဗီုစကာ:''' ဍာ်ဂဥုဲ (၁) ဆ မ္ဂး ဍာ်ပလး (၂၀) ဆ ဖက်နှဴတုဲ စကာမာန်ရ။
=== ၄။ နဲကဲ ပံင်နှဴ (လသိုန်ဗ္တာင်၊ မြေက်၊ ဂဝ်) ===
* '''ကပေါတ်:''' လသိုန်ဗ္တာင် (၆၅) ဒ္ကေဝ်၊ မြေက်ကှ်ကှ် (၃၅) ဒ္ကေဝ်၊ ဂဝ်/ဒဂဝ် (၃၅) ဒ္ကေဝ်၊ ကၠေင်ဍေန် (၀.၅) လဳတာ၊ ဗံင်ထၞိက် (၆.၅) ဒ္ကေဝ်။
* '''ဗီုကၠောန်:''' လသိုန်ဗ္တာင်ဂှ် တုင်လဝ် ကဵုကၠေင်ဍေန် ပွိုင်မွဲဗ္တံတုဲ သံက်ခၞော် ထၞက်ကၠေတ်တ်ညိ။ မြေက်ကှ်ကှ် ကေုာံ ဂဝ် ဂှ်လေဝ် ထၞက်ဍိုတ်တ်ညိ။ ဗံင်ထၞိက်ဂှ် ပၠာဲကဵု ဍာ် (၁၀၀) လဳတာ တုဲ၊ ထောံစုတ် ကပေါတ်မထၞက်လဝ် သီုဖအိုတ် ညံင်ဂွံနှဴကၠောံအာညိ။ ထဍိုဟ်ကေတ် ဍာ်ဍေံတုဲ စကာမာန်ရ။
== နိဿဲ ==
* လဇုဗဳ၊ ''ကပေါတ်ဂၠာဲလောဲ အကြာဍုၚ်ကွာန် ကၠောန်ဂဥုဲဂစိုတ်စၟမာန်''
* အောၚ်မိုးဟိန်း၊ ''သဘာဝနည်းဖြၚ့် သီးနှံဖျက်ပိုး ကာကွယ်နှိမ်နၚ်းခြၚ်း''၊ လိက်ဂျာနေဝ် သၞံၚ်တိုၚ်။
</div>
{{DEFAULTSORT:ဂဥုဲဂစိုတ်စၟ သဘာဝ}}
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်တဵုလွဳ]]
[[ကဏ္ဍ:ကပေါတ်သဘာဝဂမၠိုင်]]
71vaky3qea2serg4bcklwjch7wf0jtv
ကဏ္ဍ:ကောန်ဂကူ ရးနိဂီုဗၟာ
14
6587
53694
41383
2026-04-29T01:30:02Z
Aue Nai
24
53694
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု ကောန်ဂကူ ကေုာံ ဂကူရးဒေသနာနာ ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ}}
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက်၊ ဝေါဟာရ ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''ကောန်ဂကူဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ''' (Ethnic groups in Myanmar) မဒှ် ဂကူရးဒေသနာနာ ကေုာံ ကောန်ဂကူတမ်မူလ မပဒတဴ ပ္ဍဲကဵု ရးနိဂီုဗၟာ ရ။
အတိုင်စၟတ်သမ္တီ အလဵုအသဳမ္ဂး ပ္ဍဲရးနိဂီုဗၟာဝွံ နွံကဵု ဂကူတမ်မူလ အဓိက (၈) ဂကူ ကေုာံ ကောန်ဂကူစုက်လုက် (၁၃၅) ဂကူ မပဒတဴ မွဲစွံ ပ္ဍဲ ဒေသနာနာ ရ။ ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ဒၞာဲ သွက်ဂွံပကောံ လိက်ပရေင် ဝင်၊ ယေန်သၞာင်၊ အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ အခိုက်အလိုက် ကောန်ဂကူတအ်ဏအ် ရ။
== ကောန်ဂကူ အဓိက မပါလုပ် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကောန်ဂကူ အဓိက (၈) ဂကူ မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -
* '''[[ဂကူကချေင်]] (Kachin):''' ကောန်ဂကူ မပဒတဴ ပ္ဍဲ တွဵုရးကချေင် ဒေသလပါ်သၟဝ်ကျာ။
* '''[[ဂကူကယျာ]] (Kayah):''' ကောန်ဂကူ မပဒတဴ ပ္ဍဲ တွဵုရးကယျာ။
* '''[[ဂကူကရေင်]] (Karen / Kayin):''' ကောန်ဂကူ မပဒတဴ ပ္ဍဲ တွဵုရးကရေင် ကေုာံ ဒေသနာနာ။
* '''[[ဂကူချေင်]] (Chin):''' ကောန်ဂကူ မပဒတဴ ပ္ဍဲ တွဵုရးချေင် လပါ်ပလိုတ်။
* '''[[ဂကူဗၟာ]] (Bamar):''' ကောန်ဂကူ မနွံလၟိဟ်ဂၠိုင်အိုတ် ကေုာံ ပဒတဴ ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲ ရးဒေသဇၞော်ဂမၠိုင်။
* '''[[ဂကူမန်]] (Mon):''' ကောန်ဂကူ တမ်မူလ မပဒတဴ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ တွဵုရးကရေင် ကေုာံ ဏင်လိင်။
* '''[[ဂကူယခေင်]] (Rakhine):''' ကောန်ဂကူ မပဒတဴ ပ္ဍဲ တွဵုရးယခေင် လပါ်ပြင်ၜဳ။
* '''[[ဂကူသေံ]] (Shan):''' ကောန်ဂကူ မပဒတဴ ပ္ဍဲ တွဵုရးသေံ လပါ်ဗၟံက်။
== ကဏ္ဍအပ္ဍဲဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ပါ်ခြာလဝ် ကဏ္ဍအပ္ဍဲ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ညံင်ဂွံလောဲသွာ ကုညးမလ္ၚတ်တအ်ရ -
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဂကူမန်]]''' (Mon people)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဂကူကရေင်]]''' (Karen people)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဝင် ရးနိဂီုဗၟာ]]''' (History of Myanmar)
== နိဿဲ ==
* Smith, M. (1991). ''Burma: Insurgency and the Politics of Ethnicity''. Zed Books.
* List of ethnic groups in Myanmar, [[Wikipedia]].
[[ကဏ္ဍ:ကောန်ဂကူဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ရးနိဂီုဗၟာ]]
k4f3d1d5glkkfoq2ayfu41dnxewkewo
53696
53694
2026-04-29T01:42:28Z
Aue Nai
24
53696
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု ကောန်ဂကူ ကေုာံ ဂကူရးဒေသနာနာ ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ}}
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက်၊ ဝေါဟာရ ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''[[ကောန်ဂကူဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ]]''' (Ethnic groups in Myanmar) မဒှ် ဂကူရးဒေသနာနာ ကေုာံ ကောန်ဂကူတမ်မူလ မပဒတဴ ပ္ဍဲကဵု ရးနိဂီုဗၟာ ရ။
အတိုင်စၟတ်သမ္တီ အလဵုအသဳမ္ဂး ပ္ဍဲရးနိဂီုဗၟာဝွံ နွံကဵု ဂကူတမ်မူလ အဓိက (၈) ဂကူ ကေုာံ ကောန်ဂကူစုက်လုက် (၁၃၅) ဂကူ မပဒတဴ မွဲစွံ ပ္ဍဲ ဒေသနာနာ ရ။ ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ဒၞာဲ သွက်ဂွံပကောံ လိက်ပရေင် ဝင်၊ ယေန်သၞာင်၊ အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ အခိုက်အလိုက် ကောန်ဂကူတအ်ဏအ် ရ။
== ကောန်ဂကူ အဓိက မပါလုပ် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကောန်ဂကူ အဓိက (၈) ဂကူ မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -
* '''[[ဂကူကချေင်]] (Kachin):''' ကောန်ဂကူ မပဒတဴ ပ္ဍဲ တွဵုရးကချေင် ဒေသလပါ်သၟဝ်ကျာ။
* '''[[ဂကူကယျာ]] (Kayah):''' ကောန်ဂကူ မပဒတဴ ပ္ဍဲ တွဵုရးကယျာ။
* '''[[ဂကူကရေင်]] (Karen / Kayin):''' ကောန်ဂကူ မပဒတဴ ပ္ဍဲ တွဵုရးကရေင် ကေုာံ ဒေသနာနာ။
* '''[[ဂကူချေင်]] (Chin):''' ကောန်ဂကူ မပဒတဴ ပ္ဍဲ တွဵုရးချေင် လပါ်ပလိုတ်။
* '''[[ဂကူဗၟာ]] (Bamar):''' ကောန်ဂကူ မနွံလၟိဟ်ဂၠိုင်အိုတ် ကေုာံ ပဒတဴ ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲ ရးဒေသဇၞော်ဂမၠိုင်။
* '''[[ဂကူမန်]] (Mon):''' ကောန်ဂကူ တမ်မူလ မပဒတဴ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ တွဵုရးကရေင် ကေုာံ ဏင်လိင်။
* '''[[ဂကူယခေင်]] (Rakhine):''' ကောန်ဂကူ မပဒတဴ ပ္ဍဲ တွဵုရးယခေင် လပါ်ပြင်ၜဳ။
* '''[[ဂကူသေံ]] (Shan):''' ကောန်ဂကူ မပဒတဴ ပ္ဍဲ တွဵုရးသေံ လပါ်ဗၟံက်။
== ကဏ္ဍအပ္ဍဲဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ပါ်ခြာလဝ် ကဏ္ဍအပ္ဍဲ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ညံင်ဂွံလောဲသွာ ကုညးမလ္ၚတ်တအ်ရ -
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဂကူမန်]]''' (Mon people)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဂကူကရေင်]]''' (Karen people)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဝင် ရးနိဂီုဗၟာ]]''' (History of Myanmar)
== နိဿဲ ==
* Smith, M. (1991). ''Burma: Insurgency and the Politics of Ethnicity''. Zed Books.
* List of ethnic groups in Myanmar, [[Wikipedia]].
[[ကဏ္ဍ:ကောန်ဂကူဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ရးနိဂီုဗၟာ]]
07le9mmzzk9do4rm03a6r6m1o7ct7o7
ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗတိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်)
0
6723
53642
47408
2026-04-28T23:19:42Z
Aue Nai
24
53642
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox political party
| name = ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗတိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်)
| logo = New_Mon_State_Party_flag.svg
| colorcode =
| foundation = 20 July 1958
| ideology = သွက်ဂွံဒက်ပတန် ဍုင်မန်တၟိ မနွံအခေါင်ဂကူမန်
| headquarters =
| website =
| slogan = ဍုင်မန်ဇေတ်ဇေတ် မန်ဒးကေတ်
| country = တွဵုရးဍုင်မန်
| native_name =
| country2 = ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ
| leader1_title = ညးက္ဍိုပ်
| leader1_name = နာဲဇဲယ
| leader2_title = ဒုညးက္ဍိုပ် (၁)
| leader2_name = နာဲဗညာလဴ
| leader3_title = ဒုညးက္ဍိုပ် (၂)
| leader3_name = နာဲလျးဂကူ
| leader4_title =
| leader4_name =
| leader5_title =
| leader5_name =
| merger =
| student_wing =
| youth_wing =
| wing1_title =
| wing1 =
| membership_year =
| membership =
| anthem = [[ဒွက်ကောန်ဂကူမန်|ရးနိဂီု]]
}}
'''ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗတိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်)''' ('''New Mon State Party (Anti-military Dictatorship)''', '''မွန်ပြည်သစ်ပါတီ (စစ်အာဏာရှင်တိုက်ဖျက်ရေး)''') ဝွံ ဒှ် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ "ညးအုပ်ကာနာနာဗဟဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ နာဲဇဲယ၊ ဒုညးဂအုပ်က္ဍိုက်ပ်ဒပ်ပၞာန် ဒုသ္ကိုပ်ပၞာန် စၠန်ထဝ် မပါလုပ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဗော် ကောန်ဗော်၊ သ္ကိုပ်ဒပ် ကောန်ဒပ် ကေုာံ ညးဆာန်ဂကူလညာတ်တုပ်၊ တင်ဒတူလိုင်တုပ်တအ်ဂမၠိုင် စန်ပကောံအာ ဇြဟတ်မွဲတုဲ သွက်ဂွံ စဵုဒၞာအာ" ညးဍုင်ကွာန်မန်၊ ဒက်ပ္တန်အာ ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံဖေဒ္ဒရေဝ် မဍိုက်ပေင် ကုပရေင်တုပ်သၟဟ်ကောန်ဂကူ ကေုာံ ကံကုသဵုဇကု ဇကုဖန်ဖက်ကေတ်မာန်ဂှ် ပံင်တောဲ ကုဂကောံ မဗတိုက်ဒၟံင် ကုအလဵုအသဳပၞာန်ဗၟာဂမၠိုင် မပ္တံ ကုဂကောံလွပ်လွဟ် ကောန်ဍုင်အရင်တအ်ကီု သီုကဵု ဂကောံလွပ်လွဟ်ဗၟာပဳဒဳအေပ်တအ်တုဲ ဗ္တိုက်သရိုဟ်အာ တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတအ်ရ။ ဂကောံဝွံ လလောင်တြးလဝ် ညံင်ညးဂမၠိုင်ဂွံတီ ပ္ဍဲ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၄၊ ၂၀၂၄ ရ။<ref>{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2FNMSPADINFO%2Fposts%2Fpfbid02tL46s45KJrg4Bhe6EoS8wFzGv3UGZRnvcWiace3nhBVertRSSWRFURZeQakpUvbUl&show_text=true&width=500" |title=လိက်လလောင်တြး ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗ္တိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်) |last= |first= |date=February 14, 2024 |website=New Mon State Party (AD)'s Facebook Page |publisher=Open |access-date=March 1, 2024 |quote=}}</ref>
== လဒက်ပ္တန် သၞာံ ၂၀၂၄ ==
=== ဂကောံက္ဍိုက်ပ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပရေင်ပၞာန် ===
# နာဲဇဲယ ညးက္ဍိုပ်
# နာဲဗညာလဴ ဒု-ညးက္ဍိုပ် (၁)
# နာဲလျးဂကူ ဒု-ညးက္ဍိုပ် (၂)
# ဒု-သကိုပ်ပၞာန်စၠန်ထဝ် ဂကောံ
# နာဲကျဳဇြာန် ဂကောံ
# နာဲဗညာမန် ဂကောံ လျိုင်ဆက်ဆောံမဟာမိတ် ကေုာံ ညးမနွံအခေါင်ဟီုဂး<ref name=statement4-24>{{cite web |url=https://www.facebook.com/photo?fbid=122115275534217933&set=a.122098357298217933 |title=ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗ္တိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်) လိက်လလောင်ပၟိင် (၄/၂၄) |last= |first= |date=March 1, 2024 |website=New Mon State Party (AD)'s Facebook Page |publisher=Open |access-date=March 1, 2024 |quote=}}</ref>
# နာဲဗညာမသာန် ဂကောံ
# နာဲသူရဌေ ဂကောံ
# နာဲဂံင်သ္ကာ ဂကောံ လျိုင်လလောင်ပရိုင် <ref name=statement4-24/>
# ဒုသကိုပ်ဗိုလ်ဇၞော် ဂကောံ
# ဒုသကိုပ်ဗိုလ်ဇၞော် သိင်သာနန် ဂကောံ
# ဒုသကိုပ်ဗိုလ်ဇၞော် ဗညာမန် ဂကောံ
# မိရတ်ဆာန် ဂကောံ လျိုင်ဆက်ဆောံဍုင်သအာင်<ref name=statement4-24/>
# နာဲစောန်တၟး ဂကောံ
# နာဲစဳစောန် ဂကောံ<ref>{{cite web |url=https://www.facebook.com/photo?fbid=122115257966217933&set=pcb.122115258092217933 |title=ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗ္တိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်) လိက်လလောင်ပၟိင် (၁/၂၄) |last= |first= |date=March 1, 2024 |website=New Mon State Party (AD)'s Facebook Page |publisher=Open |access-date=March 1, 2024 |quote=}}</ref>
== ဝင် ကေုာံ ပရေင်မချဳဓရာင်ဂမၠိုင် ==
သၞာံ ၂၀၂၄ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၄ ဂှ် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗတိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်) လလောင်တြး ဒဒှ်ရ "ညးအုပ်ကာနာနာဗဟဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ နာဲဇဲယ၊ ဒုညးဂအုပ်က္ဍိုက်ပ်ဒပ်ပၞာန် ဒုသ္ကိုပ်ပၞာန် စၠန်ထဝ် မပါလုပ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဗော် ကောန်ဗော်၊ သ္ကိုပ်ဒပ် ကောန်ဒပ် ကေုာံ ညးဆာန်ဂကူလညာတ်တုပ်၊ တင်ဒတူလိုင်တုပ်တအ်ဂမၠိုင် စန်ပကောံအာ ဇြဟတ်မွဲတုဲ သွက်ဂွံ စဵုဒၞာအာ" ညးဍုင်ကွာန်မန်၊ ဒက်ပ္တန်အာ ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံဖေဒ္ဒရေဝ် မဍိုက်ပေင် ကုပရေင်တုပ်သၟဟ်ကောန်ဂကူ ကေုာံ ကံကုသဵုဇကု ဇကုဖန်ဖက်ကေတ်မာန်ဂှ် ပံင်တောဲ ကုဂကောံ မဗတိုက်ဒၟံင် ကုအလဵုအသဳပၞာန်ဗၟာဂမၠိုင် မပ္တံ ကုဂကောံလွပ်လွဟ် ကောန်ဍုင်အရင်တအ်ကီု သီုကဵု ဂကောံလွပ်လွဟ်ဗၟာပဳဒဳအေပ်တအ်တုဲ ဗ္တိုက်သရိုဟ်အာ တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတအ်ရ။ ဂကောံဝွံ လလောင်တြးလဝ် ညံင်ညးဂမၠိုင်ဂွံတီ ပ္ဍဲ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၄၊ ၂၀၂၄ ရ။<ref>{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2FNMSPADINFO%2Fposts%2Fpfbid02tL46s45KJrg4Bhe6EoS8wFzGv3UGZRnvcWiace3nhBVertRSSWRFURZeQakpUvbUl&show_text=true&width=500" |title=လိက်လလောင်တြး ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗ္တိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်) |last= |first= |date=February 14, 2024 |website=New Mon State Party (AD)'s Facebook Page |publisher=Open |access-date=March 1, 2024 |quote=}}</ref> ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀ ဂှ် နကဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိဏအ် ပ္တိတ် လိက်ကသေအ်ပၟဝ် ဆဝ်ဗ္ၚုဟ် ခမဳသင်၊ တၠပညာ ညးဍုင်ကွာန် မဆာန်ဂကူ၊ တၠဓန၊ တၠကမၠောန် ကေုာံ မှာဇန် မနွံ အပ္ဍဲဍုင် မ္ၚးဍုင်တအ် သီုဖအိုတ် "နဲညးကုညး ဗီုညးကုညး ဘိုင်ကဵုအာ ဇြဟတ် ဘိုင်ပါလုပ် ထံက်ပင်ရီုဗင်အာ"ညိဂှ် ဆဝ်ဗ္ၚုဟ်လဝ်ရ။ တုဲပၠန် သၟတ် မနွံကဵု အဝဲကာယ မထတ်စောမ်မြက်စာ မနွံ ပ္ဍဲဍုင် မ္ၚးဍုင်တအ် ညံင်ဂွံ လုပ်ကေတ် တာလျိုင် ပ္ဍဲဗော်ဂှ်လေဝ် ဘိက်ပၟိင်လဝ်ကီုရ။<ref>{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2FNMSPADINFO%2Fposts%2Fpfbid0uaa5x5kw1z8ycS3919GC8hbeNvdjpZHkJ9Vt8GFSbYYS9Sc2B1oTM5L5cvDm2Efql&show_text=true&width=500"|title=လိက်ကသေအ်ပၟဝ် ဆဝ်ဗ္ၚုဟ် ကုညးဍုင်ကွာန်၊ ညးဆာန်ဂကူဂမၠိုင် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗ္တိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်) |last= |first= |date=February 20, 2024 |website=New Mon State Party (AD)'s Facebook Page |publisher=Open |access-date=March 1, 2024 |quote=}}</ref>
ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၂ ဂှ် နကဵုဗော်ဝွံ ဆဵုဂဗ ကုအလဵုအသဳအေန်ယူဂျဳ အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ။ နူကဵု ဗော်ဂှ် ညးက္ဍိုပ် နာဲဇဲယ၊ ဒုညးက္ဍိုပ် (၁) နာဲဗညာလဴ၊ ဒုညးက္ဍိုပ် (၂) နာဲလျးဂကူ ကေုာံ ညးလျိုင်ဆက်ဆောံ မဟာမိတ် နာဲဗညာမန် တိုန်စိုပ်တုဲ လပါ် [[အလဵုအသဳညဳသၟဟ်ကောန်ဂကူ|အလဵုအသဳအေန်ယူဂျဳ]] ဂှ် ညးက္ဍိုပ်ကမ္မတဳဆက်ဆောံမဟာမိတ်၊ ဝန်ဇၞော်ကာဍုင်သအာင် ဒဝ်ဇြေန်မာအံင်၊ နိုင်ထူအံင် ညးကေင်ကာအပ္ဍဲ နူဌာနဝန်ဇၞော် ပရေင်စဵုဒၞာ ကေုာံ ညးမနွံလျိုင်ဌာနတအ်ဂှ် တိုန်စိုပ်တုဲ တုပ်စိုတ် ရေင်သကအ် ညံင်ဂွံ ပံင်တောဲအာ နဒဒှ် မဟာမိတ်၊ တုဲ ပ္ဍဲပရေင်ပၞာန်၊ ပရေင်ကလုတ်တမာန်၊ ပရေင်ဘဏ္ဍာတအ်လေဝ် ညံင်ဂွံ ပံင်တောဲတုဲ ကၠောန်အာဂှ် တုပ်လဝ်စိုတ် ရေင်သကအ်ရ။<ref>{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2FNMSPADINFO%2Fposts%2Fpfbid035CCMeStv1CAzKTBA2r65APx9Q3BSfPtXmbP2D4oC94xEURXhCJ5tKzYLMV1BNd4zl&show_text=true&width=500"|title=ညးက္ဍိုပ်ဂကောံအာက္ဍိုပ်ပရေင်ဍုင်ကွာန်ပရေင်ပၞာန် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ(ဗ္တိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်) နာဲဇဲယ ကေုာံ ဝန်ဇၞော်ဍုင်သ္အာင် အလဵုအသဳ NUG ဒဝ်ဇြေန်မာအံင်တအ် ဆဵုဂဗသဳကၠဳကၠာတဲ|last= |first= |date=February 22, 2024 |website=New Mon State Party (AD)'s Facebook Page |publisher=Open |access-date=March 1, 2024 |quote=}}</ref>
တၞဟ်န မဂွံပဒေါအ်သရိုဟ်ထောအ် အရာ မထံက်ပခိုင် အဝဵုတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတုဲ ဂိတုမာတ် ၂ အခိင်သဝ်တ္ၚဲ ဂှ် နကဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိဏအ် အာရပ်နင် သကိုပ်ပၞာန်ပၟင်ကွာန် (ပြည်သူ့စစ်ခေါင်းဆောင်) နာဲကေန်ဗာန် (ဦးကင်ဘန်း) ကဵု ဒုသကိုပ်ပၞာန်ပၟင်ကွာန် နာဲညိင်ဥူ (ဦးငြိမ်းဦး) ကဵု လွဟ် ၆ ဇကိုအ် နူကွာန်ကအ်ခပဳထဝ် ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ တ္ၚဲယးဂတ မာတ် ၃ အခိင်ဂယးဂှ် နကဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိဏအ် အာရပ်နင် သကိုပ်ပၞာန်ပၟင်ကွာန် နာဲပါန် နူကဵု ဍုင်ကၟာဝက်၊ ကွာန်စိင်တံင် ကဵု လွဟ် ၉ ဇကိုဟ်ရ။ နကဵု လပါ် ပၞာန်ဗၟာ (ဒပ်အၜေတ်)လေဝ် အာရပ်နင် မၞိဟ်ဗြဴပိတၠ နူကၟာဝက် ကဵု ကွာန်ကအ်ခပဳထဝ် မညး ဒှ် ကလော ကောဒေအ် ကု ကောန်ဂကောံ ဗော်ဍုင်မန်တၟိဏအ်ကီုရ။<ref>{{cite news |last1= |first1= |last2= |first2= |date= |title=ကမာဝက်နှင့် ကော့ပိထော်ပြည်သူ့စစ်ခေါင်းဆောင် ၃ ဦးကိုဖမ်းဆီး၍ လက်နက် ၁၅ လက်ကို NMSP (AD) သိမ်းဆည်းသွား |trans-title= |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fkawao1%2Fposts%2Fpfbid029iQtyDUMopQSvXKL8EK5CjL8YkECevTpjd29U3edv3MEeuZXDd7XMFoSvt3dXL7Hl&show_text=true&width=500"|url-status= |language=Burmese |work=Kawao Newsgroup |location= |archive-url= |archive-date= |access-date=4 March 2024 |via= |quote=NMSP(AD) ပြောခွင့်ရ နိုင်ဗညားမွန်က “စစ်အာဏာရှင်ထောင့်တိုင်တွေကို စတင်ဖြိုခွင်းနေပါပြီ၊ ဒါကြောင့် ပြည်သူ့စစ်တွေအနေနဲ့ စစ်အာဏာရှင်ထောင့်တိုင်အဖြစ်မချင်ဘူးဆိုရင် ကျနော်တို့ မွန်ပြည်သစ်ပါတီ (စစ်အာဏာရှင်တိုက်ဖျက်ရေး) ထံ လက်နက်တွေလာအပ်ပါလို့ အသိပေးလိုတယ်” ဟု ပြောသည်။ }}</ref>
== ဒြဟတ် ==
နကဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဨဒဳ) ကၠောန်ဗဒှ် အသေအဟာန်ဖျေဟ်ဘာကွတ်ပၞာန်သဇိုင် (လၟေင် ၁) ပ္ဍဲဂိတုဨပြဳ ၂၆၊ ၂၀၂၄၊ ပ္ဍဲဘာအလန်ကိုပ်ကၠာဏအ်ဂှ် ကောန်သ္ဂံင်တၟိ နွံၜိုတ် ၅၀ တၠ ဒှ်ရ။<ref>{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2FNMSPADINFO%2Fposts%2Fpfbid02wHf1kssmdS6UTmazuhrEe5ZGdnxnCDihuGGgv7AMoHb9bBqJ4Frme3sVnvoWB4G4l&show_text=true&width=500&is_preview=true"|title=ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗ္တိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်) ကၠောန်ဗဒှ်ဏာ အသေအဟာန်ဖျေံဘာကွတ်ဗ္တောန်ပၞာန်သ္ဇိုင် (လၟေင် ၁) တုဲဒှ်အာရ။ |last= |first= |date=April 28, 2024 |website=New Mon State Party (AD)'s Facebook Page |publisher=Open |access-date=April 29, 2024 |quote=အသေအဟာန်ဝွံကၠောန်ဗဒှ်ဏာ ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ (၂၆/၄/၂၄) ပ္ဍဲဒေသဗၠးၜးမွဲဒၞာဲတုဲ ပ္ဍဲအသေဟာန်ဂှ် ညးက္ဍိုက်ပ်ပရေင်ဍုင်ကွာန်ပရေင်ပၞာန် နာဲဇဲယ ကေုာံ ဒုသ္ကိုပ်ပၞာန်စၠန်ထဝ်တအ် ဟီုဂလာန်ဗ္ကန်ကု ကွးဘာစှ်ေဘာတအ်ရ။
ပ္ဍဲအသေအဟာန်ဂှ် ကွးဘာစှ်ေဘာတအ် သ္ပစၟတ်သစ္စယဵုဗ္စာတုဲ နူညးတာလျိုင်တအ် ပ္အပ်ဗ္ဂပ်ကဵုလွဟ် ကု ကွးဘာတအ်နွံရ
}}</ref> ဘာကွတ်ပၞာန်သဇိုင်လၟေင် (၂) ဂှ် ကွးဘာပၞာန် ၜိုတ် ၇၅ တၠ တိုန်စိုပ်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်ဖျေဟ်ဘာ ပ္ဍဲ ဂျောန် ၁၅၊ ၂၀၂၄။<ref>{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2FNMSPADINFO%2Fposts%2Fpfbid02ozpbwxqksaNy1mLbqKCzGG6LcZ89trpfk3XT5MSbwwFK7MHpoJLrXFTySqRtrFefl&show_text=true&width=500" |title=ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗ္တိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်) ကၠောန်ဗဒှ်ဏာ အသေအဟာန်ဖျေံဘာကွတ်ဗ္တောန်ပၞာန်သ္ဇိုင် (လၟေင် ၂) တုဲဒှ်အာရ။ |last= |first= |date=June 16, 2024 |website=New Mon State Party (AD)'s Facebook Page |publisher=Open |access-date=June 16, 2024 |quote=
ကၠောန်ဗဒှ် အသေအဟာန်ဖျေံဘာ ကွတ်ဗ္တောန်ပၞာန်သ္ဇိုင် လၟေင် (၂)
ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗ္တိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်) ပံက်လဝ်ဘာ ကွတ်ဗ္တောန်ပၞာန်သ္ဇိုင်လၟေင်(၂)ဂှ် ကွတ်ဗ္တောန်အာစိုပ်ဒတုဲတုဲ နူကဏေံ (၁၅/၆/၂၄)တေံ ကၠောန်ဗဒှ်ဏာအသေအဟာန်ဖျေံဘာ ပ္ဍဲတိဍာ်ဗၠ:ၜ:မွဲဒၞာဲရ။
ပ္ဍဲအသေအဟာန်ဂှ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဂမၠိုင် ပအပ်ပြာပ်လာပ်ကု ကွ:ဘာကေက်သ္ကာဂမၠိုင်တုဲ ဒုည:က္ဍိုပ်(၁) နာဲဗညာလဴ၊ ဒုသ္ကိုပ်ပၞာန်စၠန်ထဝ်တအ် ဟီုဂလာန်ဗ္ကန်ကု ကွ:ဘာစှ်ေဘာတအ်ရ။
ပ္ဍဲအသေအဟာန်ဂှ် ကွ:ဘာစှ်ေဘာတအ် သ္ပစၟတ်သစ္စယဵုဗ္စာတုဲ နူည:တာလျိုင်တအ် ပ္အပ်ဗ္ဂပ်ကဵုလွဟ် ကု ကွ:ဘာတအ်နွံရ။}}</ref>
== နိဿဲ ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဗော်]]
mcjovqazigjt96zkz65x1ub0fatuxh8
53643
53642
2026-04-28T23:20:33Z
Aue Nai
24
53643
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox political party
| name = ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗတိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်)
| logo = New_Mon_State_Party_flag.svg
| colorcode =
| foundation = 20 July 1958
| ideology = သွက်ဂွံဒက်ပတန် ဍုင်မန်တၟိ မနွံအခေါင်ဂကူမန်
| headquarters =
| website =
| slogan = ဍုင်မန်ဇေတ်ဇေတ် မန်ဒးကေတ်
| country = တွဵုရးဍုင်မန်
| native_name =
| country2 = ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ
| leader1_title = ညးက္ဍိုပ်
| leader1_name = နာဲဇဲယ
| leader2_title = ဒုညးက္ဍိုပ် (၁)
| leader2_name = နာဲဗညာလဴ
| leader3_title = ဒုညးက္ဍိုပ် (၂)
| leader3_name = နာဲလျးဂကူ
| leader4_title =
| leader4_name =
| leader5_title =
| leader5_name =
| merger =
| student_wing =
| youth_wing =
| wing1_title =
| wing1 =
| membership_year =
| membership =
| anthem = [[ဒွက်ကောန်ဂကူမန်|ရးနိဂီု]]
}}
'''ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗတိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်)''' ('''New Mon State Party (Anti-military Dictatorship)''', '''မွန်ပြည်သစ်ပါတီ (စစ်အာဏာရှင်တိုက်ဖျက်ရေး)''') ဝွံ ဒှ် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ "ညးအုပ်ကာနာနာဗဟဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ နာဲဇဲယ၊ ဒုညးဂအုပ်က္ဍိုက်ပ်ဒပ်ပၞာန် ဒုသ္ကိုပ်ပၞာန် စၠန်ထဝ် မပါလုပ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဗော် ကောန်ဗော်၊ သ္ကိုပ်ဒပ် ကောန်ဒပ် ကေုာံ ညးဆာန်ဂကူလညာတ်တုပ်၊ တင်ဒတူလိုင်တုပ်တအ်ဂမၠိုင် စန်ပကောံအာ ဇြဟတ်မွဲတုဲ သွက်ဂွံ စဵုဒၞာအာ" ညးဍုင်ကွာန်မန်၊ ဒက်ပ္တန်အာ ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံဖေဒ္ဒရေဝ် မဍိုက်ပေင် ကုပရေင်တုပ်သၟဟ်ကောန်ဂကူ ကေုာံ ကံကုသဵုဇကု ဇကုဖန်ဖက်ကေတ်မာန်ဂှ် ပံင်တောဲ ကုဂကောံ မဗတိုက်ဒၟံင် ကုအလဵုအသဳပၞာန်ဗၟာဂမၠိုင် မပ္တံ ကုဂကောံလွပ်လွဟ် ကောန်ဍုင်အရင်တအ်ကီု သီုကဵု ဂကောံလွပ်လွဟ်ဗၟာပဳဒဳအေပ်တအ်တုဲ ဗ္တိုက်သရိုဟ်အာ တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတအ်ရ။ ဂကောံဝွံ လလောင်တြးလဝ် ညံင်ညးဂမၠိုင်ဂွံတီ ပ္ဍဲ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၄၊ ၂၀၂၄ ရ။<ref>{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2FNMSPADINFO%2Fposts%2Fpfbid02tL46s45KJrg4Bhe6EoS8wFzGv3UGZRnvcWiace3nhBVertRSSWRFURZeQakpUvbUl&show_text=true&width=500" |title=လိက်လလောင်တြး ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗ္တိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်) |last= |first= |date=February 14, 2024 |website=New Mon State Party (AD)'s Facebook Page |publisher=Open |access-date=March 1, 2024 |quote=}}</ref>
== လဒက်ပ္တန် သၞာံ ၂၀၂၄ ==
=== ဂကောံက္ဍိုက်ပ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပရေင်ပၞာန် ===
# နာဲဇဲယ ညးက္ဍိုပ်
# နာဲဗညာလဴ ဒု-ညးက္ဍိုပ် (၁)
# နာဲလျးဂကူ ဒု-ညးက္ဍိုပ် (၂)
# ဒု-သကိုပ်ပၞာန်စၠန်ထဝ် ဂကောံ
# နာဲကျဳဇြာန် ဂကောံ
# နာဲဗညာမန် ဂကောံ လျိုင်ဆက်ဆောံမဟာမိတ် ကေုာံ ညးမနွံအခေါင်ဟီုဂး<ref name=statement4-24>{{cite web |url=https://www.facebook.com/photo?fbid=122115275534217933&set=a.122098357298217933 |title=ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗ္တိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်) လိက်လလောင်ပၟိင် (၄/၂၄) |last= |first= |date=March 1, 2024 |website=New Mon State Party (AD)'s Facebook Page |publisher=Open |access-date=March 1, 2024 |quote=}}</ref>
# နာဲဗညာမသာန် ဂကောံ
# နာဲသူရဌေ ဂကောံ
# နာဲဂံင်သ္ကာ ဂကောံ လျိုင်လလောင်ပရိုင် <ref name=statement4-24/>
# ဒုသကိုပ်ဗိုလ်ဇၞော် ဂကောံ
# ဒုသကိုပ်ဗိုလ်ဇၞော် သိင်သာနန် ဂကောံ
# ဒုသကိုပ်ဗိုလ်ဇၞော် ဗညာမန် ဂကောံ
# မိရတ်ဆာန် ဂကောံ လျိုင်ဆက်ဆောံဍုင်သအာင်<ref name=statement4-24/>
# နာဲစောန်တၟး ဂကောံ
# နာဲစဳစောန် ဂကောံ<ref>{{cite web |url=https://www.facebook.com/photo?fbid=122115257966217933&set=pcb.122115258092217933 |title=ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗ္တိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်) လိက်လလောင်ပၟိင် (၁/၂၄) |last= |first= |date=March 1, 2024 |website=New Mon State Party (AD)'s Facebook Page |publisher=Open |access-date=March 1, 2024 |quote=}}</ref>
== ဝင် ကေုာံ ပရေင်မချဳဓရာင်ဂမၠိုင် ==
သၞာံ ၂၀၂၄ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၄ ဂှ် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗတိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်) လလောင်တြး ဒဒှ်ရ "ညးအုပ်ကာနာနာဗဟဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ နာဲဇဲယ၊ ဒုညးဂအုပ်က္ဍိုက်ပ်ဒပ်ပၞာန် ဒုသ္ကိုပ်ပၞာန် စၠန်ထဝ် မပါလုပ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဗော် ကောန်ဗော်၊ သ္ကိုပ်ဒပ် ကောန်ဒပ် ကေုာံ ညးဆာန်ဂကူလညာတ်တုပ်၊ တင်ဒတူလိုင်တုပ်တအ်ဂမၠိုင် စန်ပကောံအာ ဇြဟတ်မွဲတုဲ သွက်ဂွံ စဵုဒၞာအာ" ညးဍုင်ကွာန်မန်၊ ဒက်ပ္တန်အာ ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံဖေဒ္ဒရေဝ် မဍိုက်ပေင် ကုပရေင်တုပ်သၟဟ်ကောန်ဂကူ ကေုာံ ကံကုသဵုဇကု ဇကုဖန်ဖက်ကေတ်မာန်ဂှ် ပံင်တောဲ ကုဂကောံ မဗတိုက်ဒၟံင် ကုအလဵုအသဳပၞာန်ဗၟာဂမၠိုင် မပ္တံ ကုဂကောံလွပ်လွဟ် ကောန်ဍုင်အရင်တအ်ကီု သီုကဵု ဂကောံလွပ်လွဟ်ဗၟာပဳဒဳအေပ်တအ်တုဲ ဗ္တိုက်သရိုဟ်အာ တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတအ်ရ။ ဂကောံဝွံ လလောင်တြးလဝ် ညံင်ညးဂမၠိုင်ဂွံတီ ပ္ဍဲ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၄၊ ၂၀၂၄ ရ။<ref>{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2FNMSPADINFO%2Fposts%2Fpfbid02tL46s45KJrg4Bhe6EoS8wFzGv3UGZRnvcWiace3nhBVertRSSWRFURZeQakpUvbUl&show_text=true&width=500" |title=လိက်လလောင်တြး ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗ္တိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်) |last= |first= |date=February 14, 2024 |website=New Mon State Party (AD)'s Facebook Page |publisher=Open |access-date=March 1, 2024 |quote=}}</ref> ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀ ဂှ် နကဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိဏအ် ပ္တိတ် လိက်ကသေအ်ပၟဝ် ဆဝ်ဗ္ၚုဟ် ခမဳသင်၊ တၠပညာ ညးဍုင်ကွာန် မဆာန်ဂကူ၊ တၠဓန၊ တၠကမၠောန် ကေုာံ မှာဇန် မနွံ အပ္ဍဲဍုင် မ္ၚးဍုင်တအ် သီုဖအိုတ် "နဲညးကုညး ဗီုညးကုညး ဘိုင်ကဵုအာ ဇြဟတ် ဘိုင်ပါလုပ် ထံက်ပင်ရီုဗင်အာ"ညိဂှ် ဆဝ်ဗ္ၚုဟ်လဝ်ရ။ တုဲပၠန် သၟတ် မနွံကဵု အဝဲကာယ မထတ်စောမ်မြက်စာ မနွံ ပ္ဍဲဍုင် မ္ၚးဍုင်တအ် ညံင်ဂွံ လုပ်ကေတ် တာလျိုင် ပ္ဍဲဗော်ဂှ်လေဝ် ဘိက်ပၟိင်လဝ်ကီုရ။<ref>{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2FNMSPADINFO%2Fposts%2Fpfbid0uaa5x5kw1z8ycS3919GC8hbeNvdjpZHkJ9Vt8GFSbYYS9Sc2B1oTM5L5cvDm2Efql&show_text=true&width=500"|title=လိက်ကသေအ်ပၟဝ် ဆဝ်ဗ္ၚုဟ် ကုညးဍုင်ကွာန်၊ ညးဆာန်ဂကူဂမၠိုင် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗ္တိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်) |last= |first= |date=February 20, 2024 |website=New Mon State Party (AD)'s Facebook Page |publisher=Open |access-date=March 1, 2024 |quote=}}</ref>
ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၂ ဂှ် နကဵုဗော်ဝွံ ဆဵုဂဗ ကုအလဵုအသဳအေန်ယူဂျဳ အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ။ နူကဵု ဗော်ဂှ် ညးက္ဍိုပ် နာဲဇဲယ၊ ဒုညးက္ဍိုပ် (၁) နာဲဗညာလဴ၊ ဒုညးက္ဍိုပ် (၂) နာဲလျးဂကူ ကေုာံ ညးလျိုင်ဆက်ဆောံ မဟာမိတ် နာဲဗညာမန် တိုန်စိုပ်တုဲ လပါ် [[အလဵုအသဳညဳသၟဟ်ကောန်ဂကူ|အလဵုအသဳအေန်ယူဂျဳ]] ဂှ် ညးက္ဍိုပ်ကမ္မတဳဆက်ဆောံမဟာမိတ်၊ ဝန်ဇၞော်ကာဍုင်သအာင် ဒဝ်ဇြေန်မာအံင်၊ နိုင်ထူအံင် ညးကေင်ကာအပ္ဍဲ နူဌာနဝန်ဇၞော် ပရေင်စဵုဒၞာ ကေုာံ ညးမနွံလျိုင်ဌာနတအ်ဂှ် တိုန်စိုပ်တုဲ တုပ်စိုတ် ရေင်သကအ် ညံင်ဂွံ ပံင်တောဲအာ နဒဒှ် မဟာမိတ်၊ တုဲ ပ္ဍဲပရေင်ပၞာန်၊ ပရေင်ကလုတ်တမာန်၊ ပရေင်ဘဏ္ဍာတအ်လေဝ် ညံင်ဂွံ ပံင်တောဲတုဲ ကၠောန်အာဂှ် တုပ်လဝ်စိုတ် ရေင်သကအ်ရ။<ref>{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2FNMSPADINFO%2Fposts%2Fpfbid035CCMeStv1CAzKTBA2r65APx9Q3BSfPtXmbP2D4oC94xEURXhCJ5tKzYLMV1BNd4zl&show_text=true&width=500"|title=ညးက္ဍိုပ်ဂကောံအာက္ဍိုပ်ပရေင်ဍုင်ကွာန်ပရေင်ပၞာန် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ(ဗ္တိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်) နာဲဇဲယ ကေုာံ ဝန်ဇၞော်ဍုင်သ္အာင် အလဵုအသဳ NUG ဒဝ်ဇြေန်မာအံင်တအ် ဆဵုဂဗသဳကၠဳကၠာတဲ|last= |first= |date=February 22, 2024 |website=New Mon State Party (AD)'s Facebook Page |publisher=Open |access-date=March 1, 2024 |quote=}}</ref>
တၞဟ်န မဂွံပဒေါအ်သရိုဟ်ထောအ် အရာ မထံက်ပခိုင် အဝဵုတၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတုဲ ဂိတုမာတ် ၂ အခိင်သဝ်တ္ၚဲ ဂှ် နကဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိဏအ် အာရပ်နင် သကိုပ်ပၞာန်ပၟင်ကွာန် (ပြည်သူ့စစ်ခေါင်းဆောင်) နာဲကေန်ဗာန် (ဦးကင်ဘန်း) ကဵု ဒုသကိုပ်ပၞာန်ပၟင်ကွာန် နာဲညိင်ဥူ (ဦးငြိမ်းဦး) ကဵု လွဟ် ၆ ဇကိုအ် နူကွာန်ကအ်ခပဳထဝ် ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ တ္ၚဲယးဂတ မာတ် ၃ အခိင်ဂယးဂှ် နကဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိဏအ် အာရပ်နင် သကိုပ်ပၞာန်ပၟင်ကွာန် နာဲပါန် နူကဵု ဍုင်ကၟာဝက်၊ ကွာန်စိင်တံင် ကဵု လွဟ် ၉ ဇကိုဟ်ရ။ နကဵု လပါ် ပၞာန်ဗၟာ (ဒပ်အၜေတ်)လေဝ် အာရပ်နင် မၞိဟ်ဗြဴပိတၠ နူကၟာဝက် ကဵု ကွာန်ကအ်ခပဳထဝ် မညး ဒှ် ကလော ကောဒေအ် ကု ကောန်ဂကောံ ဗော်ဍုင်မန်တၟိဏအ်ကီုရ။<ref>{{cite news |last1= |first1= |last2= |first2= |date= |title=ကမာဝက်နှင့် ကော့ပိထော်ပြည်သူ့စစ်ခေါင်းဆောင် ၃ ဦးကိုဖမ်းဆီး၍ လက်နက် ၁၅ လက်ကို NMSP (AD) သိမ်းဆည်းသွား |trans-title= |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fkawao1%2Fposts%2Fpfbid029iQtyDUMopQSvXKL8EK5CjL8YkECevTpjd29U3edv3MEeuZXDd7XMFoSvt3dXL7Hl&show_text=true&width=500"|url-status= |language=Burmese |work=Kawao Newsgroup |location= |archive-url= |archive-date= |access-date=4 March 2024 |via= |quote=NMSP(AD) ပြောခွင့်ရ နိုင်ဗညားမွန်က “စစ်အာဏာရှင်ထောင့်တိုင်တွေကို စတင်ဖြိုခွင်းနေပါပြီ၊ ဒါကြောင့် ပြည်သူ့စစ်တွေအနေနဲ့ စစ်အာဏာရှင်ထောင့်တိုင်အဖြစ်မချင်ဘူးဆိုရင် ကျနော်တို့ မွန်ပြည်သစ်ပါတီ (စစ်အာဏာရှင်တိုက်ဖျက်ရေး) ထံ လက်နက်တွေလာအပ်ပါလို့ အသိပေးလိုတယ်” ဟု ပြောသည်။ }}</ref>
== ဒြဟတ် ==
နကဵု ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဨဒဳ) ကၠောန်ဗဒှ် အသေအဟာန်ဖျေဟ်ဘာကွတ်ပၞာန်သဇိုင် (လၟေင် ၁) ပ္ဍဲဂိတုဨပြဳ ၂၆၊ ၂၀၂၄၊ ပ္ဍဲဘာအလန်ကိုပ်ကၠာဏအ်ဂှ် ကောန်သ္ဂံင်တၟိ နွံၜိုတ် ၅၀ တၠ ဒှ်ရ။<ref>{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2FNMSPADINFO%2Fposts%2Fpfbid02wHf1kssmdS6UTmazuhrEe5ZGdnxnCDihuGGgv7AMoHb9bBqJ4Frme3sVnvoWB4G4l&show_text=true&width=500&is_preview=true"|title=ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗ္တိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်) ကၠောန်ဗဒှ်ဏာ အသေအဟာန်ဖျေံဘာကွတ်ဗ္တောန်ပၞာန်သ္ဇိုင် (လၟေင် ၁) တုဲဒှ်အာရ။ |last= |first= |date=April 28, 2024 |website=New Mon State Party (AD)'s Facebook Page |publisher=Open |access-date=April 29, 2024 |quote=အသေအဟာန်ဝွံကၠောန်ဗဒှ်ဏာ ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ (၂၆/၄/၂၄) ပ္ဍဲဒေသဗၠးၜးမွဲဒၞာဲတုဲ ပ္ဍဲအသေဟာန်ဂှ် ညးက္ဍိုက်ပ်ပရေင်ဍုင်ကွာန်ပရေင်ပၞာန် နာဲဇဲယ ကေုာံ ဒုသ္ကိုပ်ပၞာန်စၠန်ထဝ်တအ် ဟီုဂလာန်ဗ္ကန်ကု ကွးဘာစှ်ေဘာတအ်ရ။
ပ္ဍဲအသေအဟာန်ဂှ် ကွးဘာစှ်ေဘာတအ် သ္ပစၟတ်သစ္စယဵုဗ္စာတုဲ နူညးတာလျိုင်တအ် ပ္အပ်ဗ္ဂပ်ကဵုလွဟ် ကု ကွးဘာတအ်နွံရ
}}</ref> ဘာကွတ်ပၞာန်သဇိုင်လၟေင် (၂) ဂှ် ကွးဘာပၞာန် ၜိုတ် ၇၅ တၠ တိုန်စိုပ်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်ဖျေဟ်ဘာ ပ္ဍဲ ဂျောန် ၁၅၊ ၂၀၂၄။<ref>{{cite web |url=https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2FNMSPADINFO%2Fposts%2Fpfbid02ozpbwxqksaNy1mLbqKCzGG6LcZ89trpfk3XT5MSbwwFK7MHpoJLrXFTySqRtrFefl&show_text=true&width=500" |title=ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗ္တိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်) ကၠောန်ဗဒှ်ဏာ အသေအဟာန်ဖျေံဘာကွတ်ဗ္တောန်ပၞာန်သ္ဇိုင် (လၟေင် ၂) တုဲဒှ်အာရ။ |last= |first= |date=June 16, 2024 |website=New Mon State Party (AD)'s Facebook Page |publisher=Open |access-date=June 16, 2024 |quote=
ကၠောန်ဗဒှ် အသေအဟာန်ဖျေံဘာ ကွတ်ဗ္တောန်ပၞာန်သ္ဇိုင် လၟေင် (၂)
ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (ဗ္တိုက်သရိုဟ်တၠအဝဵုပၞာန်) ပံက်လဝ်ဘာ ကွတ်ဗ္တောန်ပၞာန်သ္ဇိုင်လၟေင်(၂)ဂှ် ကွတ်ဗ္တောန်အာစိုပ်ဒတုဲတုဲ နူကဏေံ (၁၅/၆/၂၄)တေံ ကၠောန်ဗဒှ်ဏာအသေအဟာန်ဖျေံဘာ ပ္ဍဲတိဍာ်ဗၠ:ၜ:မွဲဒၞာဲရ။
ပ္ဍဲအသေအဟာန်ဂှ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဂမၠိုင် ပအပ်ပြာပ်လာပ်ကု ကွ:ဘာကေက်သ္ကာဂမၠိုင်တုဲ ဒုည:က္ဍိုပ်(၁) နာဲဗညာလဴ၊ ဒုသ္ကိုပ်ပၞာန်စၠန်ထဝ်တအ် ဟီုဂလာန်ဗ္ကန်ကု ကွ:ဘာစှ်ေဘာတအ်ရ။
ပ္ဍဲအသေအဟာန်ဂှ် ကွ:ဘာစှ်ေဘာတအ် သ္ပစၟတ်သစ္စယဵုဗ္စာတုဲ နူည:တာလျိုင်တအ် ပ္အပ်ဗ္ဂပ်ကဵုလွဟ် ကု ကွ:ဘာတအ်နွံရ။}}</ref>
== နိဿဲ ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဗော်]]
<references />
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ဍုင်ကွာန် မန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဗော်ဍုင်မန်တၟိ]]
gzygbc9410ay0lkw9t2lpvddz46905w
ဂကောံသၚ်လၟိုၚ် ကတ်ပညာတက္ကသိုလ် ဍုၚ်သ္အာၚ်
0
6892
53653
44876
2026-04-29T00:00:15Z
Aue Nai
24
Aue Nai ပြံင်ပဆုဲလဝ် မုက်လိက် [[ဂကောံသၚ်လၟိုၚ်််် ကတ်ပညာတက္ကသိုလ် ဍုၚ်သ္အာၚ်]] ဇရေင် [[ဂကောံသၚ်လၟိုၚ် ကတ်ပညာတက္ကသိုလ် ဍုၚ်သ္အာၚ်]]
44876
wikitext
text/x-wiki
'''"ဂကောံသင်လၟိုင် ကတ်ပညာတက္ကသိုလ် ဍုင်သ္အာင် (OULSC)"'''
== ဝၚ်ဗွဲခမၞောန် ==
=== ချပ်ဂၞန်သဳကၠဳ အလန်ပထမ ===
ကိစ္စသ္ဂောံဒက်ပ္တိုန် "ဂကောံသင်လၟိုင် ကတ်ပညာတက္ကသိုလ် ဍုင်သ္အာင် (OULSC)"
ပ္ဍဲကဵုအခိင်ဗ္တံ ၉:၀၀ (ဒ္စိတ်နာဍဳ) စၟတ်တ္ၚဲ (10.08.2024) ဂိတုခ္ဍဲသဳ (၇)မံက်၊ သက္ကရာဇ်ဍုင် (၁၃၈၆)သၞာံ၊ ဌာန-MUCဂှ် သင်ကောန်ညးဍုင်လၟိုင်ပိဇကု "တၠဂုဏ်အ္စာအာလောက (MU)၊ တၠဂုဏ်အ္စာနေမိန္ဒ (MCU)၊ တၠဂုဏ်အ္စာမောနေယျာဓိက (MCU)” ဗီုရုပ်ဆဵုဂဗချပ်ဂၞန်တက်ကျာကေုာံရေင်သ္ကအ် မဒှ်ရအဴ<ref>မုက်လိက် လပှ်ကျာ "https://www.facebook.com/profile.php?id=61565791318971" </ref>။
== နိဿဲ ==
1mwlzoktklooyg4e8ogymg16y4e8x91
53655
53653
2026-04-29T00:01:54Z
Aue Nai
24
53655
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ဂကောံသင် ညးဍုင်လၟိုင် မကတ်လ္ၚတ်ဒၟံင် ပညာတက္ကသိုလ် ပ္ဍဲဍုင်သ္အာင်}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" | ဂကောံသင်လၟိုင် ကတ်ပညာတက္ကသိုလ် ဍုင်သ္အာင်<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal;">OULSC</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''ယၟုပေင်င်:''' || ဂကောံသင်လၟိုင် ကတ်ပညာတက္ကသိုလ် ဍုင်သ္အာင်
|-
| '''ယၟုအင်္ဂလိက်:''' || Overseas University Lamaing Sangha Committee
|-
| '''စဒက်ပ္တန်:''' || ၁၀ အဝ်ဂေတ် ၂၀၂၄
|-
| '''ဂကူ ဂကောံ:''' || ဂကောံပရေင်ပညာ ကေုာံ သာသနာ
|-
| '''ညးမဒက်ပ္တန်:''' || သင်ကောန်ဍုင်လၟိုင် (၃) ဇကု
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''ဂကောံသင်လၟိုင် ကတ်ပညာတက္ကသိုလ် ဍုင်သ္အာင်''' ({{lang-en|Overseas University Lamaing Sangha Committee}}၊ သ္ကုတ်ဗွဲခမၞောန်: '''OULSC''') ဝွံ ဒှ်ဂကောံပံင်ကောံ ခမဳသင် ကောန်ညးဍုင်လၟိုင် မကတ်လ္ၚတ်ဒၟံင် ပညာတက္ကသိုလ် ပ္ဍဲကဵု ဍုင်သ္အာင်ဂမၠိုင် ရ။
== ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဒက်ပ္တန် ==
=== ချပ်ဂၞန်သဳကၠဳ အလန်ပထမ ===
ကိစ္စ သွက်သ္ဂောံ ဒက်ပ္တန် "ဂကောံသင်လၟိုင် ကတ်ပညာတက္ကသိုလ် ဍုင်သ္အာင် (OULSC)" ဝွံ စကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵု ပေါဲချပ်ဂၞန်သဳကၠဳ အလန်ပထမ ရ။ ပေါဲကောံဓရီုဏအ်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု စၟတ်တ္ၚဲ ၁၀ ဂိတုအဝ်ဂေတ် သၞာံ ၂၀၂၄ (သက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၈၆ သၞာံ၊ ဂိတုခ္ဍဲသဳ ၇ မံက်) အခိင်ဗ္တံ (၉:၀၀) နာဍဳ ပ္ဍဲကဵု ဌာန MUC ရ။<ref>[https://www.facebook.com/profile.php?id=61565791318971 မုက်လိက် လပှ်ကျာ (Facebook) ဂကောံ OULSC]</ref>
ပ္ဍဲကဵု အစဳအဇန် ချပ်ဂၞန်ဏအ်ဝွံ သင်ကောန်ညးဍုင်လၟိုင် ပိဇကု မတွံဂး-
* '''တၠဂုဏ်အ္စာ အာလောက''' (တက္ကသိုလ် MU)
* '''တၠဂုဏ်အ္စာ နေမိန္ဒ''' (တက္ကသိုလ် MCU)
* '''တၠဂုဏ်အ္စာ မောနေယျာဓိက''' (တက္ကသိုလ် MCU)
သင်အ္စာ သီုပိဇကုဏအ် ကၠောန်ဗဒှ် ပေါဲဆဵုဂဗ တက်ကျာ နကဵု ဗီုရုပ် (Video Call) တုဲ ချပ်ဂၞန် သဳကၠဳရေင်သ္ကအ် သွက်ဂွံ စဒက်ပ္တန်ကၠုင် ဂကောံဝွံ ရ။
== နိဿဲ ==
<references />
</div>
{{DEFAULTSORT:ဂကောံသင်လၟိုင် ကတ်ပညာတက္ကသိုလ် ဍုင်သ္အာင်}}
[[ကဏ္ဍ:ဂကောံမန်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ပညာ]]
f29et62u61i3kj7j7fd0ac9ope39lu6
53656
53655
2026-04-29T00:02:25Z
Aue Nai
24
53656
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ဂကောံသင် ညးဍုင်လၟိုင် မကတ်လ္ၚတ်ဒၟံင် ပညာတက္ကသိုလ် ပ္ဍဲဍုင်သ္အာင်}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" | ဂကောံသင်လၟိုင် ကတ်ပညာတက္ကသိုလ် ဍုင်သ္အာင်<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal;">OULSC</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''ယၟုပေင်င်:''' || ဂကောံသင်လၟိုင် ကတ်ပညာတက္ကသိုလ် ဍုင်သ္အာင်
|-
| '''ယၟုအင်္ဂလိက်:''' || Overseas University Lamaing Sangha Committee
|-
| '''စဒက်ပ္တန်:''' || ၁၀ အဝ်ဂေတ် ၂၀၂၄
|-
| '''ဂကူ ဂကောံ:''' || ဂကောံပရေင်ပညာ ကေုာံ သာသနာ
|-
| '''ညးမဒက်ပ္တန်:''' || သင်ကောန်ဍုင်လၟိုင် (၃) ဇကု
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''ဂကောံသင်လၟိုင် ကတ်ပညာတက္ကသိုလ် ဍုင်သ္အာင်''' ({{lang-en|Overseas University Lamaing Sangha Committee}}၊ သ္ကုတ်ဗွဲခမၞောန်: '''OULSC''') ဝွံ ဒှ်ဂကောံပံင်ကောံ ခမဳသင် ကောန်ညးဍုင်လၟိုင် မကတ်လ္ၚတ်ဒၟံင် ပညာတက္ကသိုလ် ပ္ဍဲကဵု ဍုင်သ္အာင်ဂမၠိုင် ရ။
== ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဒက်ပ္တန် ==
=== ချပ်ဂၞန်သဳကၠဳ အလန်ပထမ ===
ကိစ္စ သွက်သ္ဂောံ ဒက်ပ္တန် "ဂကောံသင်လၟိုင် ကတ်ပညာတက္ကသိုလ် ဍုင်သ္အာင် (OULSC)" ဝွံ စကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵု ပေါဲချပ်ဂၞန်သဳကၠဳ အလန်ပထမ ရ။ ပေါဲကောံဓရီုဏအ်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု စၟတ်တ္ၚဲ ၁၀ ဂိတုအဝ်ဂေတ် သၞာံ ၂၀၂၄ (သက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၈၆ သၞာံ၊ ဂိတုခ္ဍဲသဳ ၇ မံက်) အခိင်ဗ္တံ (၉:၀၀) နာဍဳ ပ္ဍဲကဵု ဌာန MUC ရ။<ref>[https://www.facebook.com/profile.php?id=61565791318971 မုက်လိက် လပှ်ကျာ (Facebook) ဂကောံ OULSC]</ref>
ပ္ဍဲကဵု အစဳအဇန် ချပ်ဂၞန်ဏအ်ဝွံ သင်ကောန်ညးဍုင်လၟိုင် ပိဇကု မတွံဂး-
* '''တၠဂုဏ်အ္စာ [[အာလောက၊ တၠဂုဏ်|အာလောက]]''' (တက္ကသိုလ် MU)
* '''တၠဂုဏ်အ္စာ နေမိန္ဒ''' (တက္ကသိုလ် MCU)
* '''တၠဂုဏ်အ္စာ မောနေယျာဓိက''' (တက္ကသိုလ် MCU)
သင်အ္စာ သီုပိဇကုဏအ် ကၠောန်ဗဒှ် ပေါဲဆဵုဂဗ တက်ကျာ နကဵု ဗီုရုပ် (Video Call) တုဲ ချပ်ဂၞန် သဳကၠဳရေင်သ္ကအ် သွက်ဂွံ စဒက်ပ္တန်ကၠုင် ဂကောံဝွံ ရ။
== နိဿဲ ==
<references />
</div>
{{DEFAULTSORT:ဂကောံသင်လၟိုင် ကတ်ပညာတက္ကသိုလ် ဍုင်သ္အာင်}}
[[ကဏ္ဍ:ဂကောံမန်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ပညာ]]
9b40jb3o7acosqv8hh7oltl9c7ouemu
53657
53656
2026-04-29T00:03:29Z
Aue Nai
24
53657
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ဂကောံသင် ညးဍုင်လၟိုင် မကတ်လ္ၚတ်ဒၟံင် ပညာတက္ကသိုလ် ပ္ဍဲဍုင်သ္အာင်}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" | ဂကောံသင်လၟိုင် ကတ်ပညာတက္ကသိုလ် ဍုင်သ္အာင်<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal;">OULSC</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''ယၟုပေင်င်:''' || ဂကောံသင်လၟိုင် ကတ်ပညာတက္ကသိုလ် ဍုင်သ္အာင်
|-
| '''ယၟုအင်္ဂလိက်:''' || Overseas University Lamaing Sangha Committee
|-
| '''စဒက်ပ္တန်:''' || ၁၀ အဝ်ဂေတ် ၂၀၂၄
|-
| '''ဂကူ ဂကောံ:''' || ဂကောံပရေင်ပညာ ကေုာံ သာသနာ
|-
| '''ညးမဒက်ပ္တန်:''' || သင်ကောန်ဍုင်လၟိုင် (၃) ဇကု
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''ဂကောံသင်လၟိုင် ကတ်ပညာတက္ကသိုလ် ဍုင်သ္အာင်''' ({{lang-en|Overseas University Lamaing Sangha Committee}}၊ သ္ကုတ်ဗွဲခမၞောန်: '''OULSC''') ဝွံ ဒှ်ဂကောံပံင်ကောံ ခမဳသင် ကောန်ညးဍုင်လၟိုင် မကတ်လ္ၚတ်ဒၟံင် ပညာတက္ကသိုလ် ပ္ဍဲကဵု ဍုင်သ္အာင်ဂမၠိုင် ရ။
== ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဒက်ပ္တန် ==
=== ချပ်ဂၞန်သဳကၠဳ အလန်ပထမ ===
ကိစ္စ သွက်သ္ဂောံ ဒက်ပ္တန် "ဂကောံသင်လၟိုင် ကတ်ပညာတက္ကသိုလ် ဍုင်သ္အာင် (OULSC)" ဝွံ စကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵု ပေါဲချပ်ဂၞန်သဳကၠဳ အလန်ပထမ ရ။ ပေါဲကောံဓရီုဏအ်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု စၟတ်တ္ၚဲ ၁၀ ဂိတုအဝ်ဂေတ် သၞာံ ၂၀၂၄ (သက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၈၆ သၞာံ၊ ဂိတုခ္ဍဲသဳ ၇ မံက်) အခိင်ဗ္တံ (၉:၀၀) နာဍဳ ပ္ဍဲကဵု ဌာန MUC ရ။<ref>[https://www.facebook.com/profile.php?id=61565791318971 မုက်လိက် လပှ်ကျာ (Facebook) ဂကောံ OULSC]</ref>
ပ္ဍဲကဵု အစဳအဇန် ချပ်ဂၞန်ဏအ်ဝွံ သင်ကောန်ညးဍုင်လၟိုင် ပိဇကု မတွံဂး-
* '''တၠဂုဏ်အ္စာ [[အာလောက၊ တၠဂုဏ်|အာလောက]]''' (တက္ကသိုလ် [[တက္ကသိုလ် မဟိဍိုန်|MU]])
* '''တၠဂုဏ်အ္စာ နေမိန္ဒ''' (တက္ကသိုလ် MCU)
* '''တၠဂုဏ်အ္စာ မောနေယျာဓိက''' (တက္ကသိုလ် MCU)
သင်အ္စာ သီုပိဇကုဏအ် ကၠောန်ဗဒှ် ပေါဲဆဵုဂဗ တက်ကျာ နကဵု ဗီုရုပ် (Video Call) တုဲ ချပ်ဂၞန် သဳကၠဳရေင်သ္ကအ် သွက်ဂွံ စဒက်ပ္တန်ကၠုင် ဂကောံဝွံ ရ။
== နိဿဲ ==
<references />
</div>
{{DEFAULTSORT:ဂကောံသင်လၟိုင် ကတ်ပညာတက္ကသိုလ် ဍုင်သ္အာင်}}
[[ကဏ္ဍ:ဂကောံမန်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ပညာ]]
549v7mqom7ighlzco5t2v8182a06wlt
သဝ်နဲ၊ နာဲ
0
7040
53719
47256
2026-04-29T06:07:39Z
Htawmonzel
25
53719
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| honorific_prefix =
| name = နာဲသဝ်နဲ
| honorific_suffix = ညးမရေင်တၠုင် ကမၠောန်ဒတုဲဖိုလ် ဂကူမန်
| image = Mon Saw Noal.jpg
<!-- filename only, no "File:" or "Image:" prefix, and no enclosing [[brackets]] -->
| image_upright =
| landscape = <!-- yes, if wide image, otherwise leave blank -->
| alt = <!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software -->
| caption =
| native_name =
| native_name_lang =
| pronunciation =
| birth_name = ဦးခင်မောင်ထွေး
| birth_date = {{Birth date and age|1972|08|14}}
| birth_place = နာင်သၠုင်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
| baptised = <!-- will not display if birth_date is entered -->
| disappeared_date = <!-- {{Disappeared date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (disappeared date then birth date) -->
| disappeared_place =
| disappeared_status =
| death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (enter DEATH date then BIRTH date (e.g., ...|1908|31|8|1967|28|2}} use both this parameter and |birth_date to display the person's date of birth, date of death, and age at death) -->
| death_place =
| death_cause =
| body_discovered =
| resting_place =
| resting_place_coordinates = <!-- {{coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} -->
| burial_place = <!-- may be used instead of resting_place and resting_place_coordinates (displays "Burial place" as label) -->
| burial_coordinates = <!-- {{coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} -->
| monuments =
| nationality = {{Flag|Mon}}မန်
| other_names =
| siglum =
| citizenship =
| education = B.sc (Maths)
| alma_mater = တက္ကသိုလ်မတ်မလီု
| occupation =
| years_active =
| era =
| employer =
| organization =
* ဂကောံဂဳတပံင်ကောံ
* ဂကောံအ္စာကၞေဟ်မန် (ဒုဥက္ကဋ္ဌ)<ref>{{cite web |last=ဂကောံအ္စာကၞေဟ်မန်|first= |date=February 1, 2025 |title= ကောံဓရီုဇၞော် ဂကောံအစာကၞေဟ်မန် အလန်စတုတ္ထ|url= https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2FMonWriters%2Fposts%2Fpfbid0vhncM1zZVK3Q4puW9LYE2ANde52ecXyJSLRcz68L2UL4J7B4peYxTntu3Gntcz9vl&show_text=true&width=500"|website= ဂကောံအ္စာကၞေဟ်မန်|location= |publisher=Open |access-date=November 5, 2025|quote=ကောံဓရီုဇၞော်ဂကောံအစာကၞေဟ်မန်(အလန်စတုတ္ထ)ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် နူတနေံတေံ(မာ် ၃ မံက်) (၃၁၊ ၁၊ ၂၀၂၅) ပ္ဍဲဘာဝေဠုဝန် ကွာန်ဖအံက် ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီုဂှ် အတိုင်လၟေင်ကမၠောန် သၞောဝ်ဂကောံအစာကၞေဟ်မန် နကဵုဆန္ဒ အစာကၞေဟ်ဂမၠိုင်ဂှ် ရုဲစှ်ပတိုန်လဝ် ကမ္မတဳကေင်ကာတၟိ (၂၀၂၅-၂၀၂၇) အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ရ။
၁။ အစာကၞေဟ် ဗညာဥု ဥက္ကဌ
၂။ အစာကၞေဟ် မန်သဵုနဲ ဒုဥက္ကဌ
၃။ အစာကၞေဟ် ဝဏ္ဏမာန် ညးအုပ်ကာနာနာ
၄။ အစာကၞေဟ် အံင်သူ ဖက်ဆောညးအုပ်ကာ(၁)
၅။ အစာကၞေဟ် မိသာယျာမန် ဖက်ဆောညးအုပ်ကာ(၂)
၆။ အစာကၞေဟ် (ကျာ်ဇၞော်အစာ) သဳလတေဇ ဂကောံကေင်ကာ
၇။ အစာကၞေဟ် တၟးဖၠင် ဂကောံကေင်ကာ
၈။ အစာကၞေဟ် စဴစေက်နာဲ ဂကောံကေင်ကာ
၉။ အစာကၞေဟ် နာဲအံင်ဇၞး(ဂဳတ) ဂကောံကေင်ကာ
၁၀။ အစာကၞေဟ် မိလေဝ်မန် ဂကောံကေင်ကာ
၁၁။ အစာကၞေဟ် နာဲခိုင်နန် ဂကောံကေင်ကာ
၁၂။ အစာကၞေဟ် နန်တၠနာဲ ဂကောံကေင်ကာ
၁၃။ အစာကၞေဟ် နန်လွဳမာန် ဂကောံကေင်ကာ
၁၄။ အစာကၞေဟ် သံယောဇိုန် ဂကောံကေင်ကာ
၁၅။ အစာကၞေဟ် မာံပ္ကဴ ဂကောံကေင်ကာ
}}</ref>
* ဗော်သွးနာဲယှိုဲကျေန်
* ဂကောံပြဝါတိဍာ်မန်
| agent = <!-- Discouraged in most cases, specifically when promotional, and requiring a reliable source -->
| known_for =
| notable_works = <!-- produces label "Notable work"; may be overridden by |credits=, which produces label "Notable credit(s)"; or by |works=, which produces label "Works"; or by |label_name=, which produces label "Label(s)" -->
| style =
| home_town =
| net_worth = <!-- Net worth should be supported with a citation from a reliable source -->
| height = <!-- "X cm", "X m" or "X ft Y in" plus optional reference (conversions are automatic) -->
| television =
| title = <!-- Formal/awarded/job title. The parameter |office=may be used as an alternative when the label is better rendered as "Office" (e.g. public office or appointments) -->
| term =
| predecessor =
| successor =
| party =
* [[ဗော်ညဳသၟဟ်မန်|ဗော်ညဳသၟဟ်မန်]] (၂၀၂၄ - လၟုဟ်)
* [[ဗော်ဍုင်မန်တၟိ]] (၁၉၉၆ - ၂၀၁၅)
| movement = သွက်အခေါင် ဂကူမန်
| opponents =
| boards =
| criminal_charges = <!-- Criminality parameters should be supported with citations from reliable sources -->
| criminal_penalty =
| criminal_status =
| spouse = မိဂေါဝ်ဆာဲ
| partner = <!-- (unmarried long-term partner) -->
| children = မာံသွက်နန် (စုတိ)
| parents = <!-- overrides mother and father parameters -->
| mother = မိဇြုင်တာန်<!-- may be used (optionally with father parameter) in place of parents parameter (displays "Parent(s)" as label) -->
| father = နာဲမိုင်တဳ<!-- may be used (optionally with mother parameter) in place of parents parameter (displays "Parent(s)" as label) -->
| relatives =
* နာဲအံင်ဝေန်
* နာဲဝေန်အံင်
* မိတေန်အိမ်
* မိအေမှု
* နာဲဉာဏ်ထောန်
| family =
| callsign =
| awards =
| website = <!-- {{URL|example.com}} -->
| module =
| module2 =
| module3 =
| module4 =
| module5 =
| module6 =
| signature =
| signature_size =
| signature_alt =
| footnotes =
}}
'''နာဲသဝ်နဲ''' (မင်းစောနွယ်) (ယၟုတမ် ဗတ်ဗၟာ ဦးခင်မောင်ထွေး) (ၜံင် - ၁၄ အဝ်ဂေတ် ၁၉၇၂) ဝွံ ဒှ် ညးမရေင်တၠုင် ကမၠောန်ဒတုဲဖိုလ် သွက်ဂကူမန် သွာင်နာနာ ဗွဲမဗဗွဲ ကုကာလ၊ ဒေသ နူ ဘဝသၟတ် စဵု ကုအခိင်လၟုဟ် ပ္ဍဲ ဂကောံပရေင်မၞိဟ်ဂမၠိုင်၊ ဂကောံပရေင်လိက်ပတ်မန်ဂမၠိုင်ကီု သီု ပ္ဍဲ ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်ရ။ ပါဲနူဂှ်တုဲ နူ သၞာံ ၁၉၉၆ စဵု စိုပ် ၂၀၁၅ လုကဴ ပွိုင် ၂၀ သၞာံပေင်ပေင် နာဲသဝ်နဲ ယိုက်ဂၠေင်လဝ် ကမၠောန်ပၠန်ဂတး သွက်ဗၠးၜးဂကူမန် ပ္ဍဲ ဗော်ဍုင်မန်တၟိကီုရ။ ဇၟာပ်ဇၟာပ် သဘင်မာဲ မကၠောန်ဗဒှ်မ္ဂး နာဲသဝ်နဲ ပါလုပ် ချဳဓရာင်ကၠုင် နကုနဲကဲနာနာ သွက် ဗော်ပရေင်ဍုင်မန် ဂွံဇၞးမာဲတုဲ စတမ် နူ သၞာံ ၂၀၂၄ ဂိတုသေပ်တေမ္ဗာ ၄ အဃော ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် ဗွိုင်အပ္ဍဲဍုင် မဆဵုဂဗဒၟံင် ပရေင်ဇီုကပိုက် နူ နာနာသာ်ဂှ် ရန်တၟအ် ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် ညံင်ဂွံတန်ကြန် ဆက်တန်တဴအာ ပ္ဍဲ ဗွိုင်အပ္ဍဲဍုင်မာန်တုဲ လုပ် ဗော်ညဳသၟဟ်မန်၊ တုဲ ပ္ဍဲ သဘင်မာဲဗော်ဇဳ သၞာံ ၂၀၂၅ ဂှ် နာဲသဝ်နဲ ဂွံဒှ် အလံင်အမာတ် စၠတ်ဓဝ်ကောန်ဂကူ ပ္ဍဲ ပွိုင်ဆန္ဒမာဲ ၃ (ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဇြပ်ဗု) စၞး ဗော်ညဳသၟဟ်မန် ရ။<ref name=noal>{{cite web |last=Mon |first=Saw Noal |date=November 5, 2025 |title= Nai Bee Htaw Monzel’s conversation with Mon Saw Noal, 2025 |url=https://wikisource.org/wiki/Index:Primary_Source_%E2%80%93_Personal_chat_with_Nai_Mon_Saw_Noal.pdf |website= |location= |publisher= |access-date=}}</ref>
နာဲသဝ်နဲဝွံ သီုဒှ် အစာကဝိ ဂကူလိက်နာနာ ဗွဲတၟေင် လပါ် ကဗျ ကု ဒွက်၊ တုဲ သီုဒှ် ဂဥုပ်ညးမဒါန်လိက် ဂျာနေဝ်အမာတ်ဒိန် ကီုရ။
== ဘဝသၟတ် ကု ပရေင်ပညာ ==
နာဲသဝ်နဲ က္တဵုဒှ် မၞိဟ် ပ္ဍဲ ကွာန်နာင်သၠုင်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ တွဵုရးဍုင်မန် ဇရေင် မိမၜါ မနွံ ယၟု နာဲမိုင်တဳ၊ မိဇြုင်တာန်။ ပၞောဝ် ကောဒေအ် သီုဖအိုတ် တြဴတၠဂှ် နာဲသဝ်နဲ ဒှ် ကောန်ဒဒေအ်။ ကောဒေအ်တအ်ဂှ် နာဲအံင်ဝေန်၊ နာဲဝေန်အံင်၊ မိတေန်အိမ်၊ မိအေမူ၊ နာဲဉာဏ်ထောန်၊ နာဲမန်သဝ်နဲ။<ref name=noal/>
သၞာံ ၁၉၇၇ နာဲသဝ်နဲ ကလိဂွံ အာယုက် မသုန်သၞာံ မံင်ဘာ တန်မူလ ကွာန်အခေါန်၊ သၞာံ ၁၉၈၂ တိုန် ဘာတန်ဒေါဝ်ပါ် နာင်သၠုင်၊ ၁၉၈၆ တိုန် ဘာတန်သၠုင် တခေါန်ဒေင်။ နာဲသဝ်နဲ အံင် စှ်တန်တုဲ သၞာံ ၁၉၉၀ ဂှ် လုပ်ကၠောန် ကမၠောန်အစာဘာမန် ပ္ဍဲ ကွာန်တကအ်ကြေင်မွဲ၊ သၞာံဂှ် နူ ဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် စပ္တန် ဘာတန်လ္ဒေါဝ် ကောန်ဂကူမန် ပွိုင်ဍုင်ဍာ်ဗု။ သၞာံ ၁၉၉၁ ဂှ် နာဲသဝ်နဲ ပ အစာဘာမန် ကွာန်ဝါဗဴ၊ ပ္ဍဲ ကွာန်ဂှ် ကွးဘာ ဂကူမန်၊ ဂကူကရေင်၊ ဂကူထဝါဲတအ် နွံတုဲ သီုဖအိုတ် ဂွံဗ္တောန် သီုလိက်မန်ကီုရ။ ပ္ဍဲ သၞာံဂှ် သီုဗိုင်လုပ်ဗ္တောန်လိက် ပ္ဍဲ ကွာန်တၟအ်ခရိုင် မွဲဂိတု၊ တိုန်ဘာ ပ္ကတ်ပ္ကေတ်အစာဘာမန် ပ္ဍဲ ဍုင်ခေါဇာ တုဲ ကလိဂွံ လာပ်ပထမရ။ ညးမဒှ် အစာပ္ကတ်ပ္ကေတ်တအ်ဂှ် နာဲဗညာဂဇအ်၊ နာဲလျးတၟး၊ နာဲကြက်ဍုင်၊ နာဲမနုအံင်၊ နာဲကျဝ်ယှုင်။ သၞာံ ၁၉၉၂ ကေတ် တာလျိုင် ညးအုပ်ကာ ဂကောံပရေင်ပညာမန် ပွိုင်ဍုင်ဍာ်ဗု။ အခိင်ဂှ် သီုတိုန် ဘာပ္ကတ်ပ္ကေင်အစာ နူ ဌာနပညာဗဟဵု ပ္ဍဲ ပၞင်ဓဝ် ညးမဒှ် အစာပ္ကတ်ပ္ကေတ်ဂှ် နာဲထောန်ဝဵု၊ ခိုင်ဦးမောင်၊ အစာသိုဝ်တာန်။ သၞာံ ၁၉၉၃ ဂှ် ပၞာန်ဗၟာ ထ္ပက်ပၞာန် ပ္ဍဲဒေသဂှ်တုဲ ဘာတန်လ္ဒေါဝ် ကွာန်တကအ်ကြေင်မွဲဂှ် ဒးပြံင်အာ ဇရေင် ကွာန်ဒဵုသဇင်။ ကာလဂှ် အစာဘာအလဵုအသဳတအ်ဂှ် ဟွံဂံင်ကၠုင်ကေတ် တာလျိုင်တုဲ ကွာန်ထဝါယ် မဲသံတောင်၊ ကျာ်ပိ၊ ထၟာဲယျင်၊ ဗျူ၊ ဗျေက်တအ်ဂှ် ဆအစာဘာမန်ဟေင် ဆက်ဗ္တောန်အာဒၟံင် လိက် ကုကွးဘာတအ်ရ။<ref name=noal/>
သၞာံ ၁၉၉၃ ဂှ် နာဲသဝ်နဲ တိုန် ဘာတက္ကသိုလ်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၉၉၆ ကလိဂွံ တဆိပ်တြာ ဗာစ္ဆလာ သိပ္ပံ လပါ် သင်္ချာ (B.Sc. (Maths) ရ။<ref name=noal/>
== ကမၠောန်ပရေင်ဍုင် ပရေင်ဂကူ ==
နာဲသဝ်နဲ ကလိဂွံ တဆိပ်တြာ နူ တက္ကသိုလ်တုဲဗက်ဂှ် လုပ်ယိုက်ဂၠေင် ကမၠောန်ပၠန်ဂတး သွက် ဗၠးၜးဂကူမန် ပ္ဍဲ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ရ။ ဗွဲကိုပ်ကၠာ တိုန်ဘာသဇိုင်ကွတ်ပၞာန် လၟေင် ၇၈ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၉၆ ဂှ် နာဲသဝ်နဲ ကလိဂွံ လာပ်ပထမ။ သၞာံ ၁၉၉၇ တိုန် ဘာသဇိုင်ပရေင်ဍုင်ကွာန် (လၟေင်၁၈)ဂှ် နာဲသဝ်နဲ ကလိဂွံ လာပ်ပထမ။ သၞာံ ၁၉၉၈ နာဲသဝ်နဲ တိုန် ဘာသၞောဝ်ဥပဒေ ဒၞာဲတံဒပ်လၟိဟ် (၅) အစာဘာတအ်ဂှ် မနွံတမ် ဦးအောင်ထူး။ သၞာံ ၁၉၉၈ နာဲသဝ်နဲ တိုန် ဘာအကြာပ်ဒပ် လၟေင် (၈) ကလိဂွံ လာပ်ဒုတိယ။ သၞာံ ၂၀၀၁ နာဲသဝ်နဲ တိုန် ဘာသကိုပ်ဒပ် လၟေင် (၈) ကလိဂွံ လာပ်တတိယ၊ သၞာံ ၂၀၀၁ တိုန် ဘာကေတာ လၟေင်(၂) ကလိဂွံ လာပ်ပထမ မြဴသာ်ဝွံ ပရေင်ပညာ မဆေင်စပ် ကုပၞာန်၊ ပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ ပရေင်အုပ်ဓုပ် နာနာသာ်ဂှ် တိုန်လဝ် ပ္ဍဲ အခိင်တာလျိုင်ဂမၠိုင်ရ။<ref name=noal/>
တာလျိုင် မယိုက်ဂၠေင်လဝ် ပ္ဍဲ ဗော်ဍုင်မန်တၟိဂှ်<ref name=noal/>
* သၞာံ ၁၉၉၆ - ၁၉၉၉ ဂှ် ယိုက်ဂၠေင်လဝ် ပ္ဍဲ ရုင်ဌာန်ဂအုပ်ပၞာန် နဒဒှ် တခဳအကြာပ်ဒပ်ဇၞော်၊ တုဲပၠန် အခိင်ကာလ သကိုပ်ပၞာန်ထဝ်မန် မအာတရဴမ္ဂး နဒဒှ် PA ညးဂှ် ရေင်တၠုင်ယိုက်ဂၠေင်လဝ်ရ။
* သၞာံ ၂၀၀၀ - ၂၀၀၆ ဂှ် ယိုက်ဂၠေင်လဝ် ပ္ဍဲ ရုင်ဌာန်ဂအုပ်ဗဟဵု နဒဒှ် ဒုဂအုပ်ရုင်ဗဟဵု (သၞာံ ၂၀၀၂ ဂှ် ဗိုင်ကေတ်တာလျိုင် ဂအုပ်ရုင်ပိုန်ဒြပ် လ္ဂုင် ၜိုတ် ၆ ဂိတု) အခိင်ကာလ ညးတာလျိုင်ဗဟဵု ဥက္ကဋ္ဌဇၞော် [[ထေန်၊ နာဲ|နာဲထေန်]]၊ ညးအုပ်ကာနာနာ နာဲရဿ တအ် တိတ်တရဴမ္ဂး ရေင်တၠုင် နဒဒှ် PA ညးတအ်ရ။
* ၂၀၀၆ ယိုက်ဂၠေင် တာလျိုင် ညးအုပ်ကာ ပွိုင်ဍုင်ကအ်ကြိက်
* ၂၀၀၈ ယိုက်ဂၠေင် တာလျိုင် ဥက္ကဋ္ဌ ပွိုင်ဍုင် ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
* ၂၀၁၀ -၂၀၁၅ ယိုက်ဂၠေင် တာလျိုင် ကေင်ကာခရိုင် ခရိုင်သဓီု၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ခရိုင်ထဝါဲ။
မြဴသာ်ဝွံ ကမၠောန်ပရေင်ဂကူ ကမၠောန်ဗော် ပ္ဍဲ ဗော်ဍုင်မန်တၟိဂှ် လုကဴ ပွိုင် ၂၀ သၞာံပေင်ပေင် ယိုက်ဂၠေင်ကၠုင်တုဲ သၞာံ ၂၀၁၅ ဂှ် ဒေါအ်ဇူ နူ တာလျိုင် ပ္ဍဲ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ၊ တုဲ ဆက် ချဳဓရာင်ကၠုင် ကမၠောန်ပရေင်မှာဇန်၊ ပရေင်ဂကူ၊ ပရေင်လိက်ပတ်မန် သွာင်နာနာ ဗွဲမဗဗွဲ ကုအခိင် ကု ဒၞာဲရ။
ပၞောဝ်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲ ဂကောံဂဳတပံင်ကောံ၊ ဂကောံအစာကၞေဟ်မန်၊ ဗော်သွးနာဲယှိုဲကျေန်၊ ဂကောံပြဝါတိဍာ်မန်၊ ဂကောံရေင်တၠုင်စံင်ဇွသင်၊ ဂကောံထံက်ပင်ပရေင်ပညာနုင်ထဝ် အနာင်၊ ဒက်ပ္တန် နုင်ဓိပညာ ဘာကောန်ဂကူမန် တန်မူလလောန် (နာင်သၠုင်)၊<ref name=noal/> ပါဲနူဂှ်တုဲ ကမၠောန်ဒတုဲဖိုလ်ဍုင်ကွာန်ဂှ် နဒဒှ် ညးအုပ်ဓုပ်ကွာန်နာင်သၠုင်လတက်ဂှ်လေဝ် ယိုက်ဂၠေင်လဝ် သၞာံ ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ ဒေါအ်ဇူ နူ တာလျိုင်အုပ်ဓုပ်ကွာန် ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဂိတုသေပ်တေမ္ဗာ ရ။<ref>{{cite web |last=ကောန်အပါ |first=သွက်နန် |date=September 17, 2025 |title= နုက်တိတ် နူ သကိုပ်အုပ်ဓုပ်ကွာန် |url= https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fjomztt3mqf%2Fposts%2Fpfbid0CtmyjYTsCcEGfL9i7H5DexbZjRMWZtHfMdyUcS5Z1rpzQndVKYSSU5ZRUaEGA2YRl&show_text=true&width=500"|website= သွက်နန် ကောန်အပါ |location= |publisher=Open |access-date=November 5, 2025|quote=တ္ၚဲဏံ နုက်တိတ် နူ သ္ကိုပ်အုပ်ဓုပ်ကွာန်နာင်သၠုင်လတက် ဒုင်စဳရေင်ကမၠောန်ကၠောန်ကၠုင်လဝ်ဂမၠိုင် လှဲအပ် ကမၠောန် ကုမၞိဟ်တၟိ ဖါပ်ဗ္စကွာင်ခၞံ}}</ref>
ညံင်ရဴ မဗိုင်ရေင်တၠုင်ကၠုင် ကမၠောန်မဒှ်ဂုဏ်ဖိုလ် သွက်ဂကူမန်နာနာသာ်ကီု အခိင်ကာလ သဘင်မာဲဂမၠိုင်လေဝ် နကုသွာင်နာနာ ဗိုင်စန်ဒက်မာဲ ညံင်ဗော်မန် ဂွံဇၞးမာဲရ။ ရန်တၟအ် ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် ဗွိုင်အပ္ဍဲဍုင် ညံင်ဂွံဆက်တန်တဴအာ ဍာ်ဇမၠိင်မာန်ကီု သီုမိက်ဂွံကၠောန် ပရေင်ဍုင်ကွာန် နကုဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်တုဲ သၞာံ ၂၀၂၄ ဂိတုသေတ်တေမ္ဗာ ၄ ဂှ် နာဲသဝ်နဲ လုပ် ဗော်ညဳသၟဟ်မန်၊ တုဲ ဂွံဒုင်ရုဲစှ် နဒဒှ် အလံင်အမာတ် ဗော်ညဳသၟဟ်မန် သွက်စၠတ်ဓဝ်ကောန်ဂကူ ပ္ဍဲ ပွိုင်ဆန္ဒမာဲ လၟိဟ်(၃) (ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု) ရ။<ref name=noal/> တုဲ ဂွံဒှ် အမာတ်စၠတ်ဓဝ်ကောန်ဂကူ စၞး နူ ပွိုင်ဆန္ဒမာဲ လၟိဟ် ၃ ရ။
== ပရေင်ပူဂိုလ် ==
အခိင် နာဲသဝ်နဲ မယိုက်ဂၠေင်ဒၟံင် တာလျိုင်ဂကူ ပ္ဍဲ ဗော်ဍုင်မန်တၟိဂှ် စှ်ေဒၞာဲ ဒက်အိန်ထံင် ကုမိဂေါဝ်ဆာဲ ရဲကွာန်ကြုင်မၞင် မဒှ် ကောန် နာဲတေန် မိအုန်းမြ၊<ref name=noal/> တုဲ သၞာံ ၂၀၀၅ ဂှ် ညးတအ် ကလိဂွံ ကောန်တြုဟ်မွဲ ခုတ်ကဵုလဝ် ယၟု မာံသွက်နန်။ သၞာံ ၂၀၂၄ ဂိတုဨပြဳ ၁၈ ဂှ် ကောန်ဗၠာဲ မာံသွက်နန် ကလိဂွံ အာယုက် ၁၁ သၞာံ ဒးစုတိ ကလိလောန်စဴအာ နကုပရိုက်ဘဲ ကွဳလိုန်ဓါတ်ဗဂပ်ရ။
အခိင် နာဲသဝ်နဲ မကေတ်ဒၟံင် တာလျိုင် ကမၠောန်အစာဘာ သၞာံ ၁၉၉၃ ဂှ် စချူကၠုင် လိက်တုဲ နကုယၟုကၞေဟ် သ္ဍိုက်ဗ္ကေတ် ကဗျ ဗှ်ေကဵုအဲ ဂှ် ဂွံပါလုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ဂျာနေဝ်ဗော်ဍုင်မန်ရ သၞာံဂှ်ရ ဂကောံအစာဘာဍာ်ဗု ပ္တိတ် ကဝးဒွက် ဍုင်ဇၞော်မဟာ နယၟုဂကောံ Modernဟံသာဂှ် ဒွက် နာဲသဝ်နဲ ပါ ၜါပိုဒ်ဂှ် (၁) မုဒှ်၊ (၂)မေတ္တာအဲကောန်ဂြိုပ်။<ref name=noal/> စတမ်နူဂှ်တုဲ နာဲသဝ်နဲ ချူကၠုင် လိက် နကု ယၟုကၞေဟ် မပ္တံ ကု သ္ဍိုက်နဲ၊ သံယောဇိုန်၊ မန်သဝ်နဲ (မင်းစောနွယ်)၊ သွပ်၊ သွပ်ကျာ ဗွဲတၟေင် လိက်ရသ မပ္တံ ကု ကဗျ၊ ဒွက်၊ ဝတ္ထု၊ ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင်ကီုရ။ ဗွဲတၟေင် ပရေင်ဒုင်စသိုင်ဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜး နကဗျဂၠိုင်ရ။
== နိဿဲ ==
[[ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]
qv5fm2h0oymxsul51snjwduik1ucvmk
ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ပါၚ်မုက် ဂကောံ
4
7057
53596
53193
2026-04-28T15:32:34Z
Aue Nai
24
53596
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ဒၞာဲ ဗဟဵု သွက် ဂကောံ ညးမချူလိက် ကေုာံ ညးမပါလုပ် ပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ မန်}}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
<div style="background-color: #e8f4f8; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 20px; text-align: center; margin-bottom: 20px; border-radius: 5px;">
<h2 style="margin-top: 0; color: #000;">'''ဒုင်တၠုင်ရအဴ နူကဵု ပါင်မုက် ဂကောံ ဝဳကဳပဳဒဳယာ မန်'''</h2>
မုက်လိက်ဏအ်ဝွံ ဒှ် ဒၞာဲ ဗဟဵု သွက် ညးမချူလိက်၊ ညးမပလေဝ်ဒါန် ကေုာံ ဂကောံ ဝဳကဳပဳဒဳယာ တအ် သွက်ဂွံ သဳကၠဳ၊ ပကောံပကေဝ် ကမၠောန်၊ ကေုာံ ဇၞော်မောဝ် ပတိုန် ဍာ်ဒကေဝ် လိက်ပတ်မန် လတူ အေန်တာနက် ရ။ မၞးလေဝ် လုပ်ဗပေင် ကေုာံ ပါလုပ် ကၠောန် ဂွံလၟိုန် ရ!
</div>
{| style="width: 100%; border-collapse: separate; border-spacing: 15px 0; background: transparent;"
|-
| style="width: 50%; vertical-align: top;" |
<div style="border: 1px solid #c8ccd1; background-color: #f8f9fa; padding: 15px; border-top: 5px solid #3366cc; margin-bottom: 15px;">
<h3 style="margin-top:0; border-bottom:1px solid #aaa;">🤝 ဗီုလဵု ဂွံပါလုပ် ကၠောန် ရော?</h3>
* '''ခၞံဗဒှ် လိက်ပရေင် တၟိ:''' ရုဲစှ် ပရူပရာ မၞးမဒးစိုတ် (ဥပမာ - ဝင်၊ ပထဝဳ၊ သိပ္ပံ) တုဲ စချူ လိက်ပရေင် တၟိ ညိ။
* '''ပလေဝ်ဒါန် ကေုာံ ထပ်ဗပေင်:''' လိက်ပရေင် မနွံမံင် တုဲတုဲတအ်ဂှ်လေဝ် ယဝ်ညာတ် ဒၞာဲမှာ ဟွံသေင်မ္ဂး မိက်ဂွံ ထပ်ဗပေင် တင်ဂၞင်မ္ဂး ပလေဝ်ဒါန် ဂွံ လၟိုန် ရ။
* '''ကၠာဲဘာသာ (Translation):''' ကေတ် လိက်ပရေင် ခိုဟ်ဟ် နူကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာအင်္ဂလိက်၊ သေံ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ဗၟာ တုဲ ကၠာဲစၠောအ် စုတ် နကဵု ဘာသာမန် ညိ။
* '''ပါလုပ် ပ္ဍဲ ပရေင်သဳကၠဳ:''' ကဵု ကသပ်ညာဏ် သွက်ဂွံ ဖျေံသၞောတ်ဝ် ကေုာံ စေဝ်ပၞောန် ဂမၠိုင် ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက် သဳကၠဳ။
</div>
<div style="border: 1px solid #c8ccd1; background-color: #fcfcfc; padding: 15px; border-top: 5px solid #00af89; margin-bottom: 15px;">
<h3 style="margin-top:0; border-bottom:1px solid #aaa;">📝 ကမၠောန် မဒးကၠောန် လၟုဟ်</h3>
* '''လိက်ပရေင် မဒးသ္အးဇ္ၚး:''' ရီုဗင် ပလေဝ်ဒါန် ကဵု သဒ္ဒါ ကေုာံ လဒက်ပ္တန် ပ္ဍဲ [[:ကဏ္ဍ:လိက်ပရေင် မဒးသ္အးဇ္ၚးဂမၠိုင်]]။
* '''လိက်ပရေင် မနွံပၟိက်ဂမၠိုင်:''' ချူ လိက်ပရေင် မဆေင်ကဵု ပရူပရာ သဇိုင် (ဥပမာ - တိုက်ဂမၠိုင်၊ သမုဒ္ဒရာ၊ ဂၠးတိ၊ ဝင်မန်)။
* '''စရင်မုက်လိက် မပလေဝ်ဒါန်လဝ် လၟုဟ်:''' လ္ၚတ်ရံင် [[Special:RecentChanges|မပြံင်လှာဲလၟုဟ်ဂမၠိုင်]] သွက်ဂွံ စၟတ်စၟဳ ပရေင်ချဳဒရိုင် ညးလွပ်တၞဟ်တအ် ညိ။
</div>
| style="width: 50%; vertical-align: top;" |
<div style="border: 1px solid #c8ccd1; background-color: #f8f9fa; padding: 15px; border-top: 5px solid #eaecf0; margin-bottom: 15px;">
<h3 style="margin-top:0; border-bottom:1px solid #aaa;">🗣️ ဌာန်ဆက်စပ် ကေုာံ သဳကၠဳ</h3>
* '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:သဘင်ကလာင်|သဘင်ကလာင် (Village Pump)]]:''' ဒၞာဲ ဗဟဵု သွက်ဂွံ သဳကၠဳ ပရူ လိက်ပတ်၊ နဲပညာ ကေုာံ သၞောဝ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ။
* '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:အရီုအဗင်|အရီုအဗင် (Help Desk)]]:''' ယဝ်ရ နွံပၟိက် မိက်ဂွံ သၟာန် နဲကဲ ချူလိက် ဟွံသေင်မ္ဂး အခက်အခုဲ နဲပညာ မ္ဂး သၟာန် ပ္ဍဲဏအ် ဂွံရ။
* '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:သၞောဝ် ကေုာံ စေဝ်ပၞောန်ဂမၠိုင်|သၞောဝ် ကေုာံ စေဝ်ပၞောန်ဂမၠိုင်]]:''' သွက်ဂွံ လ္ၚတ် စေဝ်ပၞောန် အဓိက ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ။
</div>
<div style="border: 1px solid #c8ccd1; background-color: #fdfdfd; padding: 15px; border-top: 5px solid #f28500;">
<h3 style="margin-top:0; border-bottom:1px solid #aaa;">📢 ပရိုင် ကေုာံ လလောင်တြး</h3>
* ''(စုတ် ပရိုင်တၟိတၟိ မဆေင်ကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာ မန် ပ္ဍဲဏအ်... ဥပမာ - လၟိဟ် လိက်ပရေင် စိုပ် ၃,၀၀၀ တုဲယျ)''
* ''(လလောင်တြး သွက် ပရေင်ကောံဓရီု ဟွံသေင်မ္ဂး အစဳအဇန် တၞဟ်ဟ်...)''
</div>
|}
</div>
[[ကဏ္ဍ:ဝဳကဳပဳဒဳယာ မုက်လိက် ဂကောံဂမၠိုင်]]
bns62emlfni0vh5us4ydfl8tsntwrpr
ကဏ္ဍ:ခေတ်ရာမည
14
7366
53704
48588
2026-04-29T02:03:20Z
Aue Nai
24
53704
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု ဝင်၊ ဨကရာဇ် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ပ္ဍဲ ခေတ်ရာမည ဟွံသေင်မ္ဂး ဍုင်မန်တြေံဂမၠိုင်}}
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက်၊ ဝေါဟာရ ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''ခေတ်ရာမည''' (Ramanya Era / Ramananya) မဒှ် ခေတ်ဝင် ဍုင်ဨကရာဇ်မန် ကေုာံ ရာမညဒေသ (Ramanyadesa) မတန်တဴလဝ် ပ္ဍဲ ဒေသလပါ်သၟဝ် ရးနိဂီုဗၟာ ရ။
'''ခေတ်ရာမည''' ({{lang-en|Ramanya Era}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ခေတ်အခိင် ဝင်မန်တြေံ မစၟတ်သမ္တီလဝ် ဒေသ ဍုင်မန်ပိဒေသ (မပ္တံကဵု သဓီု၊ မတ္တမ ကေုာံ ဟံသာဝတဳ) ရ။ ပ္ဍဲခေတ်ဝင်ဏအ်ဂှ် ပရေင်သာသနာ၊ လိက်ပတ်၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဍုင်မန်တအ် ဇၞော်မောဝ် တိုန်စိုပ် ကဆံင်ကၞောတ်အထောတ် ရ။ ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ဒၞာဲ သွက်ဂွံပကောံ လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု သၟိင်ဨကရာဇ်မန်၊ ပေါဲဗတိုက် ဝင်၊ ကေုာံ အာဲကၟာဲ ခေတ်ရာမညတအ် ရ။
== ပရူပရာ အဓိက မပါလုပ် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာ အဓိက မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -
* '''[[ရာမညဒေသ]] (Ramanyadesa):''' ဒေသဍုင်မန် မပါ်လဝ် ပိဒကုတ် မဒှ် သဓီု၊ မတ္တမ ကေုာံ ဟံသာဝတဳ။
* '''[[ဍုင်ဟံသာဝတဳ]] (Hanthawaddy Kingdom):''' ဍုင်ဨကရာဇ်မန် မဇၞော်မောဝ်အိုတ် ကေုာံ မနွံကဵု ဒြဟတ်အိုတ် ပ္ဍဲ ခေတ်ရာမည။
* '''[[ဍုင်သဓီု]] (Thaton Kingdom / Sudhammavati):''' ဍုင်မန်တြေံ ကေုာံ ဒၞာဲ ဗုဒ္ဓဘာသာ ထေရဝါဒ မစိုပ်ကၠုင် ကိုပ်ကၠာအိုတ်။
* '''[[သၟိင်ရာဇာဓိရာဇ်]] (King Rajadhirat):''' သၟိင်ဨကရာဇ်မန် ဒယှ် မအုပ်ဓုပ်လဝ် ဍုင်ဟံသာဝတဳ ကေုာံ မပါလုပ် ပ္ဍဲ ပေါဲဗတိုက် ပန်စှ်သၞာံ။
* '''[[တၠညးမိစောဗု]] (Queen Shin Saw Pu):''' သၟိင်ဨကရာဇ်ဗြဴမန် ညးမကလေင် လဟဵုပ္တိုန် ကျာ်လ္ဂုင် ကေုာံ မပ္တန်လဝ် ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ်။
* '''[[သၟိင်ဓမ္မစေတဳ]] (King Dhammazedi):''' သၟိင်ဨကရာဇ်မန် ညးမဇၞော်မောဝ်ပ္တိုန် ပရေင်သာသနာ ကေုာံ ခေတ်ထဝ် ဍုင်မန်။
== ကဏ္ဍအပ္ဍဲဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ပါ်ခြာလဝ် ကဏ္ဍအပ္ဍဲ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ညံင်ဂွံလောဲသွာ ကုညးမလ္ၚတ်တအ်ရ -
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဝင်မန်]]''' (Mon history)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဨကရာဇ်မန်ဂမၠိုင်]]''' (Mon monarchs)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဍုင်ဨကရာဇ်မန်ဂမၠိုင်]]''' (Mon kingdoms)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ပေါဲဗတိုက် ပ္ဍဲ ဝင်မန်]]''' (Battles in Mon history)
== နိဿဲ ==
* Harvey, G. E. (1925). ''History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824''. London: Frank Cass & Co. Ltd.
* South, A. (2003). ''Mon Nationalism and Civil War in Burma: The Golden Sheldrake''. Routledge.
* Ramanya, [[Wikipedia]].
[[ကဏ္ဍ:ဝင်မန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဝင် ရးနိဂီုဗၟာ]]
[[ကဏ္ဍ:ခေတ်ဝင်ဂမၠိုင်]]
9o7c5zmqen16htvbkg9ew5dawiza8ks
ကဏ္ဍ:ဂြိုဟ်ဂြေတ်
14
7741
53707
49136
2026-04-29T02:09:20Z
Aue Nai
24
53707
wikitext
text/x-wiki
[[ဝှာင်:Solar_eclipse_1999_4_NR.jpg|right|thumb|200x200px|ဂြိုဟ်ဂြေတ်တ္ၚဲ (Solar Eclipse)]]
'''ကဏ္ဍ:ဂြိုဟ်ဂြေတ်''' ဝွံ ပကောံလဝ်မုက်လိက်ဂမၠိုၚ် မဆေၚ်စပ်ကဵု ဖြစ်စဉ်နက်သတ် (Astronomical Event) ဂြိုဟ်ဂြေတ်တ္ၚဲ ကေုာံ ဂြိုဟ်ဂြေတ်ဂိတု ရ။
== မုက်လိက်အဓိက (Main Articles) ==
* [[ဂြိုဟ်ဂြေတ်]] (Eclipse)
* [[ဂြိုဟ်ဂြေတ်တ္ၚဲ]] (Solar Eclipse)
* [[ဂြိုဟ်ဂြေတ်ဂိတု]] (Lunar Eclipse)
== တိုၚ်ပ္ကဴ (Objectives) ==
နကဵုအမြင် [[Professionalization]] ပ္ဍဲဝဳကဳမန်:
* '''[[Standardization]]:''' ပွမပကောံဒေတာနက်သတ် ညံၚ်ဂွံနွံကဵုသၞောတ်။
* '''[[Academic Legitimacy]]:''' ပွမဗၟံက်ထ္ၜးပရူသိပ္ပံ နကဵုဝေါဟာရမန်ဇေတ်။
* '''[[Scientific Rigor]]:''' ပွမစၟဳစၟတ်တၚ်ဂၞၚ် ညံၚ်ဂွံကိတ်ညဳကဵု [[နိဿဲ]] ခိုၚ်ဗိုန်။
[[ကဏ္ဍ:ဂြိုဟ်]]
319i1qgq9ufvaf4xvbxxe2qsy2jo2vl
53708
53707
2026-04-29T02:10:06Z
Aue Nai
24
53708
wikitext
text/x-wiki
[[ဝှာင်:Solar_eclipse_1999_4_NR.jpg|right|thumb|200x200px|ဂြိုဟ်ဂြေတ်တ္ၚဲ (Solar Eclipse)]]
'''ကဏ္ဍ:ဂြိုဟ်ဂြေတ်''' ဝွံ ပကောံလဝ်မုက်လိက်ဂမၠိုၚ် မဆေၚ်စပ်ကဵု ဖြစ်စဉ်နက်သတ် (Astronomical Event) ဂြိုဟ်ဂြေတ်တ္ၚဲ ကေုာံ ဂြိုဟ်ဂြေတ်ဂိတု ရ။
== မုက်လိက်အဓိက (Main Articles) ==
* [[ဂြိုဟ်ဂြေတ်]] (Eclipse)
* [[ဂြိုဟ်ဂြေတ်တ္ၚဲ]] (Solar Eclipse)
* [[ဂြိုဟ်ဂြေတ်ဂိတု]] (Lunar Eclipse)
== တိုၚ်ပ္ကဴ (Objectives) ==
နကဵုအမြင် [[Professionalization]] ပ္ဍဲဝဳကဳမန်:
* '''[[Standardization]]:''' ပွမပကောံဒေတာနက်သတ် ညံၚ်ဂွံနွံကဵုသၞောတ်။
* '''[[Academic Legitimacy]]:''' ပွမဗၟံက်ထ္ၜးပရူသိပ္ပံ နကဵုဝေါဟာရမန်ဇေတ်။
* '''[[Scientific Rigor]]:''' ပွမစၟဳစၟတ်တၚ်ဂၞၚ် ညံၚ်ဂွံကိတ်ညဳကဵု [[နိဿဲ]] ခိုၚ်ဗိုန်။
[[ကဏ္ဍ:ဂြိုဟ်]]
[[ကဏ္ဍ:စက္ကဝါ]]
[[ကဏ္ဍ:အာကာသ]]
gwdbcrl1xyy34nnq2bwv88e2rr5w477
UTC+06:30
0
7938
53588
49431
2026-04-28T14:28:21Z
Aue Nai
24
53588
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|အခိင်ဇုန် မနွံ လပါ်ဂတ UTC ၆ နာဍဳ ကဵု ၃၀ မိနေတ် မစကာ ပ္ဍဲ ဍုင်ဗၟာ}}
{| class="infobox" style="width: 25em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" | UTC+06:30<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal;">အခိင်ဇုန်</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''ယၟု အဓိက:''' || အခိင်စံ ဍုင်ဗၟာ (Myanmar Standard Time - MST)
|-
| '''လၟိဟ် အခိင်:''' || လပါ်ဂတ UTC +06:30
|-
| '''ဒေသ မစကာ:''' || [[ဍုင်ဗၟာ]]၊ တကအ် ကိုဝ်ကိုဝ် (Cocos Islands)
|-
| '''အခိင်ကညင် (DST):''' || ဟွံမွဲ (ဟွံပြံင်လှာဲ အလုံမွဲသၞာံ)
|-
| '''လံင်ဂျဳကျူ သဇိုင်:''' || 97° 30' E
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''UTC+06:30''' ဝွံ ဒှ် အပိုင်အခြာ အခိင်ဇုန် (Time zone) မွဲတုဲ၊ နွံ လပါ်ဂတ အခိင်စံ ဂၠးတိ (Coordinated Universal Time - UTC) ၆ နာဍဳ ကဵု ၃၀ မိနေတ် ရ။ ပ္ဍဲကဵု ဂၠးတိဏအ်၊ အခိင်ဇုန် ဏအ်ဝွံ အဓိက စကာမံင် ပ္ဍဲကဵု [[ဍုင်ဗၟာ]] ကေုာံ တကအ် ကိုဝ်ကိုဝ် (Cocos Islands) မပါလုပ် ပ္ဍဲ ရးနိဂီု သြသတေလျ ရ။
== အခိင်စံ ဍုင်ဗၟာ (Myanmar Standard Time - MST) ==
ပ္ဍဲကဵု ရးနိဂီုဗၟာမ္ဂး၊ အခိင်ဏအ်ဝွံ ကော်စ '''"အခိင်စံ ဍုင်ဗၟာ"''' (Myanmar Standard Time - MST) ရ။ ဍေံ ဒုင်လဝ် သဇိုင် လတူ လံင်ဂျဳကျူ (Longitude) ၉၇° ၃၀' E မတတ်အာ ဒေသ ဍုင်ဗၟာ ရ။ အလုံမွဲ ရးနိဂီုဗၟာ ဂှ် စကာ အခိင် မွဲဗီုဓဝ်တုဲ၊ ပရေင်ပြံင်လှာဲ အခိင်ကညင် ကဵု အခိင်ဂံက် ညံင်ရဴ ဍုင်ပလိုတ်တအ် (Daylight Saving Time - DST) ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ဟွံမွဲ ရ။
== လွပ် ပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ မန် (Usage in Mon Wikipedia) ==
ပ္ဍဲကဵု အသိုင် [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ မန်]] ဂှ်၊ အခိင်စံ UTC+06:30 ဏအ်ဝွံ နွံကဵု တင်ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန် သွက် ညးမချူလိက် (Editors) ဂမၠိုင် ရ။ အခိင်ဏအ်ဝွံ ပကဵု ညံင်ဂွံ စၟတ်သမ္တီ ကေတ် အခိင်ကာလ မပလေဝ်ဒါန်လိက် (Edit history) ကေုာံ အခိင် မပတိုန် ဂလာန်သဳကၠဳ ဂမၠိုင် ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ် မာန် ရ။
ၜိုန်ရ သၞောတ်ဝ် ဗဟဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဂှ် သုင်စောဲလဝ် အခိင် UTC နဒဒှ် သဇိုင် ကီုလေဝ်၊ ညးလွပ်တအ် ပြံင်သၠာဲ စွံ အခိင် အပိုင်အခြာ ဇကု ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက် [[Special:Preferences|တင်စဒပ်ဂမၠိုင်]] (Preferences) ညံင်ဂွံ ထ္ၜး အခိင် အတိုင် ဒေသ ဍုင်ဗၟာ (UTC+06:30) ဟွံသေင်မ္ဂး ဍုင်သေံ (UTC+07:00) အတိုင် ပၟိက်စိုတ် ညးလွပ်တအ် ဂွံ မာန် ရ။
== ပရေင်တၞဟ်ခြာ ကု ဍုင်ဝုတ်ဒိုဟ်ဂမၠိုင် (Differences with Neighbors) ==
ဍုင်ဗၟာဝွံ ဒှ် ဍုင်မနွံကဵု အခိင်စံ ကဝက်နာဍဳ (+0:30 offset) မတၞဟ်ခြာ နူကဵု ဍုင်ဗွဲမဂၠိုင် လတူ ဂၠးတိ ရ။ ၜတ်ကၞာတ် ကု ဍုင်ဝုတ်ဒိုဟ် မ္ဂး-
* '''ပြဟ်နူ''' ဍုင်အိန္ဒိယ ကဵု သဳရိလင်္ကာ (UTC+05:30) '''မွဲနာဍဳ''' ရ။
* '''ပြဟ်နူ''' ဍုင်ဗင်္ဂလာဒေသ် (UTC+06:00) '''ကဝက်နာဍဳ (၃၀ မိနေတ်)''' ရ။
* '''လဇုဲနူ''' ဍုင်သေံ၊ လာအို၊ ကေုာံ ကမ္ဗောဒဳယျာ (UTC+07:00) '''ကဝက်နာဍဳ (၃၀ မိနေတ်)''' ရ။
* '''လဇုဲနူ''' ဍုင်ကြုက် (UTC+08:00) '''မွဲနာဍဳ ကဵု ကဝက်''' ရ။
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[အခိင်စံ ဍုင်ဗၟာ]] (Myanmar Standard Time)
* [[UTC+07:00]]
* [[အခိင်စံ ဂၠးတိ]] (Coordinated Universal Time)
* [[ဍုင်ဗၟာ]]
</div>
{{DEFAULTSORT:UTC+06:30}}
[[ကဏ္ဍ:အခိင်ဇုန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဗၟာ]]
bnzqdz69m5dsrmsuny6lz5gy1rlu4vw
53589
53588
2026-04-28T14:29:03Z
Aue Nai
24
53589
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|အခိင်ဇုန် မနွံ လပါ်ဂတ UTC ၆ နာဍဳ ကဵု ၃၀ မိနေတ် မစကာ ပ္ဍဲ ဍုင်ဗၟာ}}
{| class="infobox" style="width: 25em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" | UTC+06:30<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal;">အခိင်ဇုန်</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''ယၟု အဓိက:''' || အခိင်စာံ ဍုင်ဗၟာ (Myanmar Standard Time - MST)
|-
| '''လၟိဟ် အခိင်:''' || လပါ်ဂတ UTC +06:30
|-
| '''ဒေသ မစကာ:''' || [[ဍုင်ဗၟာ]]၊ တကအ် ကိုဝ်ကိုဝ် (Cocos Islands)
|-
| '''အခိင်ကညင် (DST):''' || ဟွံမွဲ (ဟွံပြံင်လှာဲ အလုံမွဲသၞာံ)
|-
| '''လံင်ဂျဳကျူ သဇိုင်:''' || 97° 30' E
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''UTC+06:30''' ဝွံ ဒှ် အပိုင်အခြာ အခိင်ဇုန် (Time zone) မွဲတုဲ၊ နွံ လပါ်ဂတ အခိင်စာံ ဂၠးတိ (Coordinated Universal Time - UTC) ၆ နာဍဳ ကဵု ၃၀ မိနေတ် ရ။ ပ္ဍဲကဵု ဂၠးတိဏအ်၊ အခိင်ဇုန် ဏအ်ဝွံ အဓိက စကာမံင် ပ္ဍဲကဵု [[ဍုင်ဗၟာ]] ကေုာံ တကအ် ကိုဝ်ကိုဝ် (Cocos Islands) မပါလုပ် ပ္ဍဲ ရးနိဂီု သြသတေလျ ရ။
== အခိင်စာံ ဍုင်ဗၟာ (Myanmar Standard Time - MST) ==
ပ္ဍဲကဵု ရးနိဂီုဗၟာမ္ဂး၊ အခိင်ဏအ်ဝွံ ကော်စ '''"အခိင်စာံ ဍုင်ဗၟာ"''' (Myanmar Standard Time - MST) ရ။ ဍေံ ဒုင်လဝ် သဇိုင် လတူ လံင်ဂျဳကျူ (Longitude) ၉၇° ၃၀' E မတတ်အာ ဒေသ ဍုင်ဗၟာ ရ။ အလုံမွဲ ရးနိဂီုဗၟာ ဂှ် စကာ အခိင် မွဲဗီုဓဝ်တုဲ၊ ပရေင်ပြံင်လှာဲ အခိင်ကညင် ကဵု အခိင်ဂံက် ညံင်ရဴ ဍုင်ပလိုတ်တအ် (Daylight Saving Time - DST) ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ဟွံမွဲ ရ။
== လွပ် ပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ မန် (Usage in Mon Wikipedia) ==
ပ္ဍဲကဵု အသိုင် [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ မန်]] ဂှ်၊ အခိင်စာံ UTC+06:30 ဏအ်ဝွံ နွံကဵု တင်ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန် သွက် ညးမချူလိက် (Editors) ဂမၠိုင် ရ။ အခိင်ဏအ်ဝွံ ပကဵု ညံင်ဂွံ စၟတ်သမ္တီ ကေတ် အခိင်ကာလ မပလေဝ်ဒါန်လိက် (Edit history) ကေုာံ အခိင် မပတိုန် ဂလာန်သဳကၠဳ ဂမၠိုင် ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ် မာန် ရ။
ၜိုန်ရ သၞောတ်ဝ် ဗဟဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဂှ် သုင်စောဲလဝ် အခိင် UTC နဒဒှ် သဇိုင် ကီုလေဝ်၊ ညးလွပ်တအ် ပြံင်သၠာဲ စွံ အခိင် အပိုင်အခြာ ဇကု ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက် [[Special:Preferences|တင်စဒပ်ဂမၠိုင်]] (Preferences) ညံင်ဂွံ ထ္ၜး အခိင် အတိုင် ဒေသ ဍုင်ဗၟာ (UTC+06:30) ဟွံသေင်မ္ဂး ဍုင်သေံ (UTC+07:00) အတိုင် ပၟိက်စိုတ် ညးလွပ်တအ် ဂွံ မာန် ရ။
== ပရေင်တၞဟ်ခြာ ကု ဍုင်ဝုတ်ဒိုဟ်ဂမၠိုင် (Differences with Neighbors) ==
ဍုင်ဗၟာဝွံ ဒှ် ဍုင်မနွံကဵု အခိင်စာံ ကဝက်နာဍဳ (+0:30 offset) မတၞဟ်ခြာ နူကဵု ဍုင်ဗွဲမဂၠိုင် လတူ ဂၠးတိ ရ။ ၜတ်ကၞာတ် ကု ဍုင်ဝုတ်ဒိုဟ် မ္ဂး-
* '''ပြဟ်နူ''' ဍုင်အိန္ဒိယ ကဵု သဳရိလင်္ကာ (UTC+05:30) '''မွဲနာဍဳ''' ရ။
* '''ပြဟ်နူ''' ဍုင်ဗင်္ဂလာဒေသ် (UTC+06:00) '''ကဝက်နာဍဳ (၃၀ မိနေတ်)''' ရ။
* '''လဇုဲနူ''' ဍုင်သေံ၊ လာအို၊ ကေုာံ ကမ္ဗောဒဳယျာ (UTC+07:00) '''ကဝက်နာဍဳ (၃၀ မိနေတ်)''' ရ။
* '''လဇုဲနူ''' ဍုင်ကြုက် (UTC+08:00) '''မွဲနာဍဳ ကဵု ကဝက်''' ရ။
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[အခိင်စံ ဍုင်ဗၟာ|အခိင်စာံ ဍုင်ဗၟာ]] (Myanmar Standard Time)
* [[UTC+07:00]]
* [[အခိင်စံ ဂၠးတိ|အခိင်စာံ ဂၠးတိ]] (Coordinated Universal Time)
* [[ဍုင်ဗၟာ]]
</div>
{{DEFAULTSORT:UTC+06:30}}
[[ကဏ္ဍ:အခိင်ဇုန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဗၟာ]]
5s4lzpd983842sysch16ixy4bt3bi85
53590
53589
2026-04-28T14:29:28Z
Aue Nai
24
53590
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|အခိင်ဇုန် မနွံ လပါ်ဂတ UTC ၆ နာဍဳ ကဵု ၃၀ မိနေတ် မစကာ ပ္ဍဲ ဍုင်ဗၟာ}}
{| class="infobox" style="width: 25em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" | UTC+06:30<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal;">အခိင်ဇုန်</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''ယၟု အဓိက:''' || အခိင်စာံ ဍုင်ဗၟာ (Myanmar Standard Time - MST)
|-
| '''လၟိဟ် အခိင်:''' || လပါ်ဂတ UTC +06:30
|-
| '''ဒေသ မစကာ:''' || [[ဍုင်ဗၟာ]]၊ တကအ် ကိုဝ်ကိုဝ် (Cocos Islands)
|-
| '''အခိင်ကညင် (DST):''' || ဟွံမွဲ (ဟွံပြံင်လှာဲ အလုံမွဲသၞာံ)
|-
| '''လံင်ဂျဳကျူ သဇိုင်:''' || 97° 30' E
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''UTC+06:30''' ဝွံ ဒှ် အပိုင်အခြာ အခိင်ဇုန် (Time zone) မွဲတုဲ၊ နွံ လပါ်ဂတ အခိင်စာံ ဂၠးတိ (Coordinated Universal Time - UTC) ၆ နာဍဳ ကဵု ၃၀ မိနေတ် ရ။ ပ္ဍဲကဵု ဂၠးတိဏအ်၊ အခိင်ဇုန် ဏအ်ဝွံ အဓိက စကာမံင် ပ္ဍဲကဵု [[ဍုင်ဗၟာ]] ကေုာံ တကအ် ကိုဝ်ကိုဝ် (Cocos Islands) မပါလုပ် ပ္ဍဲ ရးနိဂီု သြသတေလျ ရ။
== အခိင်စာံ ဍုင်ဗၟာ (Myanmar Standard Time - MST) ==
ပ္ဍဲကဵု ရးနိဂီုဗၟာမ္ဂး၊ အခိင်ဏအ်ဝွံ ကော်စ '''"အခိင်စာံ ဍုင်ဗၟာ"''' (Myanmar Standard Time - MST) ရ။ ဍေံ ဒုင်လဝ် သဇိုင် လတူ လံင်ဂျဳကျူ (Longitude) ၉၇° ၃၀' E မတတ်အာ ဒေသ ဍုင်ဗၟာ ရ။ အလုံမွဲ ရးနိဂီုဗၟာ ဂှ် စကာ အခိင် မွဲဗီုဓဝ်တုဲ၊ ပရေင်ပြံင်လှာဲ အခိင်ကညင် ကဵု အခိင်ဂံက် ညံင်ရဴ ဍုင်ပလိုတ်တအ် (Daylight Saving Time - DST) ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ဟွံမွဲ ရ။
== လွပ် ပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ မန် (Usage in Mon Wikipedia) ==
ပ္ဍဲကဵု အသိုင် [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ မန်]] ဂှ်၊ အခိင်စာံ UTC+06:30 ဏအ်ဝွံ နွံကဵု တင်ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန် သွက် ညးမချူလိက် (Editors) ဂမၠိုင် ရ။ အခိင်ဏအ်ဝွံ ပကဵု ညံင်ဂွံ စၟတ်သမ္တီ ကေတ် အခိင်ကာလ မပလေဝ်ဒါန်လိက် (Edit history) ကေုာံ အခိင် မပတိုန် ဂလာန်သဳကၠဳ ဂမၠိုင် ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ် မာန် ရ။
ၜိုန်ရ သၞောတ်ဝ် ဗဟဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဂှ် သုင်စောဲလဝ် အခိင် UTC နဒဒှ် သဇိုင် ကီုလေဝ်၊ ညးလွပ်တအ် ပြံင်သၠာဲ စွံ အခိင် အပိုင်အခြာ ဇကု ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက် [[Special:Preferences|တင်စဒပ်ဂမၠိုင်]] (Preferences) ညံင်ဂွံ ထ္ၜး အခိင် အတိုင် ဒေသ ဍုင်ဗၟာ (UTC+06:30) ဟွံသေင်မ္ဂး ဍုင်သေံ (UTC+07:00) အတိုင် ပၟိက်စိုတ် ညးလွပ်တအ် ဂွံ မာန် ရ။
== ပရေင်တၞဟ်ခြာ ကု ဍုင်ဝုတ်ဒိုဟ်ဂမၠိုင် (Differences with Neighbors) ==
ဍုင်ဗၟာဝွံ ဒှ် ဍုင်မနွံကဵု အခိင်စာံ ကဝက်နာဍဳ (+0:30 offset) မတၞဟ်ခြာ နူကဵု ဍုင်ဗွဲမဂၠိုင် လတူ ဂၠးတိ ရ။ ၜတ်ကၞာတ် ကု ဍုင်ဝုတ်ဒိုဟ် မ္ဂး-
* '''ပြဟ်နူ''' ဍုင်အိန္ဒိယ ကဵု သဳရိလင်္ကာ (UTC+05:30) '''မွဲနာဍဳ''' ရ။
* '''ပြဟ်နူ''' ဍုင်ဗင်္ဂလာဒေသ် (UTC+06:00) '''ကဝက်နာဍဳ (၃၀ မိနေတ်)''' ရ။
* '''လဇုဲနူ''' ဍုင်သေံ၊ လာအို၊ ကေုာံ ကမ္ဗောဒဳယျာ (UTC+07:00) '''ကဝက်နာဍဳ (၃၀ မိနေတ်)''' ရ။
* '''လဇုဲနူ''' ဍုင်ကြုက် (UTC+08:00) '''မွဲနာဍဳ ကဵု ကဝက်''' ရ။
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[အခိင်စံ ဍုင်ဗၟာ|အခိင်စာံ ဍုင်ဗၟာ]] (Myanmar Standard Time)
* [[UTC+07:00]]
* [[အခိင်စံ ဂၠးတိ|အခိင်စာံ ဂၠးတိ]] (Coordinated Universal Time)
* [[ဍုင်ဗၟာ]]
</div>
{{DEFAULTSORT:UTC+06:30}}
[[ကဏ္ဍ:ဍုင်ဗၟာ]]
[[ကဏ္ဍ:အခိင်ဇီု]]
hsuj7rfex0exwxkalgvc5l840686syl
Digital object identifier
0
8125
53661
49667
2026-04-29T00:13:42Z
Aue Nai
24
53661
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|စၟတ်သမ္တီ မတန်တဴလၟိုန် သွက်ဂွံ စၟတ်သမ္တီ လိက်ပတ် ကေုာံ တင်ဂၞင် ဒစ်ဂျစ်တယ်}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" | Digital object identifier<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal;">စၟတ်သမ္တီ ဒပ်ဝတ္ထု ဒစ်ဂျစ်တယ်</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''ယၟု က္ဍန်:''' || DOI (ဒဳအဝ်အာဲ)
|-
| '''ပရေင်စကာ:''' || စၟတ်သမ္တီ တင်ဂၞင် ကေုာံ လိက်ပတ် လ္တူလပှ်ကျာ ဗွဲမတန်တဴလၟိုန်
|-
| '''သၞာံ စကတဵုဒှ်:''' || သၞာံ ၂၀၀၀
|-
| '''ညးမထိင်ဒဝ်:''' || International DOI Foundation (IDF)
|-
| '''စံင်ၜတ် သၞောတ်သၞောဝ်:''' || ISO 26324
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''Digital object identifier''' ဟွံသေင်မ္ဂး နကဵု ယၟုက္ဍန် '''DOI''' ({{lang-en|Digital object identifier}}; မန်: စၟတ်သမ္တီ ဒပ်ဝတ္ထု ဒစ်ဂျစ်တယ်) ဝွံ ဒှ် သၞောတ်စၟတ်သမ္တီ မတန်တဴလၟိုန် (Persistent identifier) မွဲ မစကာ သွက်ဂွံ စၟတ်သမ္တီ ဝတ္ထု ကေုာံ တင်ဂၞင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲကဵု လပှ်ကျာ အေန်တာနဲ ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ် ရ။ သၞောတ်ဝွံ စၟတ်သမ္တီလဝ် နကဵု စံင်ၜတ် သၞောတ်သၞောဝ် ဂၠးကဝ် ISO 26324 တုဲ၊ ညးမထိင်ဒဝ် ကေုာံ မင်မွဲလဝ်ဂှ် ဒှ် ဂကောံ International DOI Foundation (IDF) ရ။
စၟတ်သမ္တီ DOI ဝွံ ဗွဲတၟေင် စကာဂၠိုင် ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ပတိတ် လိက်ပတ် ပညာ (Academic publishing) မပ္တံကဵု လိက်ပရေင် သုတေသန၊ ပြကိုဟ်၊ လိက်အုပ်၊ ကေုာံ တင်ဂၞင် သုတေသန (Datasets) တအ် ရ။
== လဒက်ပ္တန် (Structure) ==
စၟတ်သမ္တီ DOI မွဲဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု သ္ကုတ် အဓိက ၜါသ္ကုတ် ရ-
# '''ဂအုံကိုပ်ကၠာ (Prefix):''' မဒှ် စၟတ်ကုဒ် မစၟတ်သမ္တီလဝ် သွက် ဂကောံ ဟွံသေင်မ္ဂး တိုက်ပတိတ်လိက် (Publisher) မွဲမွဲ။ စၟတ်ဏအ်ဝွံ တွဵုရိုဟ် စကတဵုဒှ် နကဵု ဂၞန် `10.` တုဲ ဆက်ဗက်အာ နကဵု ဂၞန် မစၟတ်သမ္တီလဝ် ကု ဂကောံဂှ် ရ။
# '''ဂအုံလက္ကရဴ (Suffix):''' မဒှ် စၟတ်ကုဒ် မစၟတ်သမ္တီလဝ် သွက် လိက်ပတ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဝတ္ထုဂှ် နကဵု အပိုင်။ ဂအုံလက္ကရဴဝွံ တိုက်ပတိတ်လိက်တအ် ညးတအ် ဖန်ဗဒှ်ကေတ်တ် အတိုင် သၞောတ်ညးတအ် မာန် ရ။
ဥပမာ - `10.1000/182`
* `10.1000` ဝွံ ဒှ် ဂအုံကိုပ်ကၠာ (Prefix) မစၟတ်သမ္တီလဝ် သွက် တိုက်ပတိတ်လိက်။
* `182` ဝွံ ဒှ် ဂအုံလက္ကရဴ (Suffix) မစၟတ်သမ္တီလဝ် သွက် လိက်ပတ်ဂှ်။
== ဂုဏ်ဖိုလ် ကေုာံ ပရေင်စကာ ==
ကိစ္စ အဓိက အိုတ် သွက်ဂွံ စကာ DOI ဂှ်၊ မုက်လိက် လပှ်ကျာ URL တအ်ဝွံ ကာလလအ်အာမ္ဂး ပြံင်လှာဲအာ ဟွံသေင်မ္ဂး လီုလာ်အာ မာန်ကီုလေဝ်၊ စၟတ်သမ္တီ DOI ဝွံ ဟွံပြံင်လှာဲ၊ တန်တဴဒၟံင် လၟိုန်ကာလ (Persistent) ရ။ ယဝ်ရ ဒၞာဲမုက်လိက် ပြံင်အာကီုလေဝ်၊ စၟတ် DOI ဂှ် ဆက်စၠောံကဵု ဒၞာဲတၟိဂှ် လၟိုန် ရ။
ပ္ဍဲကဵု ပရေင်သုတေသန ကေုာံ ပရေင်ပညာမ္ဂး DOI ဝွံ ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန် ရ-
* '''ပွမထံက်ထ္ၜး (Citation):''' သွက်ဂွံ ချူစၟတ်သမ္တီ နိဿဲ ပ္ဍဲကဵု လိက်သုတေသနဂမၠိုင် ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ်၊ ဟွံဗၠေတ်မှာ ကေုာံ ကိတ်ညဳ ကုသၞောတ် APA တအ်။
* '''ပရေင်ထိင်ဒဝ် လိက်ပတ် (Reference Management):''' သွက်ဂွံ ပၠုပ်စုတ် တင်ဂၞင် လိက်ပတ်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲကဵု ကိရိယာ မပ္တံကဵု Zotero ဟွံသေင်မ္ဂး Mendeley တအ် ဗွဲမလောဲသွာ ကေုာံ အလဵုအလဵု (Automatic)။
* '''ပွမဂၠာဲဆဵု လောဲသွာ:''' သွက် မဟာဇန် ကေုာံ ညးမလ္ၚတ်တအ် ဂွံဂၠာဲဆဵု လိက်ပတ် တမ်မူလဂှ် နကဵု လပှ်ကျာ လောဲလောဲသွာသွာ။
== နိဿဲ ==
* International DOI Foundation. "Key Facts on Digital Object Identifier System".
* ISO 26324:2012. "Information and documentation – Digital object identifier system".
</div>
{{DEFAULTSORT:Digital object identifier}}
[[Category:စၟတ်သမ္တီ ဒစ်ဂျစ်တယ်ဂမၠိုင်]]
[[Category:ပရေင်ပတိတ်လိက်ပတ်]]
[[Category:ပရေင်သုတေသန]]
5mgbmvb7wr6qtvcsek4lbz1bp293y6o
53662
53661
2026-04-29T00:22:13Z
Aue Nai
24
53662
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|စၟတ်သမ္တီ မတန်တဴလၟိုန် သွက်ဂွံ စၟတ်သမ္တီ လိက်ပတ် ကေုာံ တင်ဂၞင် ဒဳဂျေတ်ဒဴ}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" | Digital object identifier<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal;">စၟတ်သမ္တီ ဒပ်ဝတ္ထု ဒဳဂျေတ်ဒဴ</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''ယၟု က္ဍန်:''' || DOI (ဒဳအဝ်အာဲ)
|-
| '''ပရေင်စကာ:''' || စၟတ်သမ္တီ တင်ဂၞင် ကေုာံ လိက်ပတ် လ္တူလပှ်ကျာ ဗွဲမတန်တဴလၟိုန်
|-
| '''သၞာံ စကတဵုဒှ်:''' || သၞာံ ၂၀၀၀
|-
| '''ညးမထိင်ဒဝ်:''' || International DOI Foundation (IDF)
|-
| '''စံင်ၜတ် သၞောတ်သၞောဝ်:''' || ISO 26324
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''Digital object identifier''' ဟွံသေင်မ္ဂး နကဵု ယၟုက္ဍန် '''DOI''' ({{lang-en|Digital object identifier}}; မန်: စၟတ်သမ္တီ ဒပ်ဝတ္ထု ဒဳဂျေတ်ဒဴ) ဝွံ ဒှ် သၞောတ်စၟတ်သမ္တီ မတန်တဴလၟိုန် (Persistent identifier) မွဲ မစကာ သွက်ဂွံ စၟတ်သမ္တီ ဝတ္ထု ကေုာံ တင်ဂၞင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲကဵု လပှ်ကျာ အေန်တာနဲ ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ် ရ။ သၞောတ်ဝွံ စၟတ်သမ္တီလဝ် နကဵု စံင်ၜတ် သၞောတ်သၞောဝ် ဂၠးကဝ် ISO 26324 တုဲ၊ ညးမထိင်ဒဝ် ကေုာံ မင်မွဲလဝ်ဂှ် ဒှ် ဂကောံ International DOI Foundation (IDF) ရ။
စၟတ်သမ္တီ DOI ဝွံ ဗွဲတၟေင် စကာဂၠိုင် ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ပတိတ် လိက်ပတ် ပညာ (Academic publishing) မပ္တံကဵု လိက်ပရေင် သုတေသန၊ ပြကိုဟ်၊ လိက်အုပ်၊ ကေုာံ တင်ဂၞင် သုတေသန (Datasets) တအ် ရ။
== လဒက်ပ္တန် (Structure) ==
စၟတ်သမ္တီ DOI မွဲဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု သ္ကုတ် အဓိက ၜါသ္ကုတ် ရ-
# '''ဂအုံကိုပ်ကၠာ (Prefix):''' မဒှ် စၟတ်ကုဒ် မစၟတ်သမ္တီလဝ် သွက် ဂကောံ ဟွံသေင်မ္ဂး တိုက်ပတိတ်လိက် (Publisher) မွဲမွဲ။ စၟတ်ဏအ်ဝွံ တွဵုရိုဟ် စကတဵုဒှ် နကဵု ဂၞန် `10.` တုဲ ဆက်ဗက်အာ နကဵု ဂၞန် မစၟတ်သမ္တီလဝ် ကု ဂကောံဂှ် ရ။
# '''ဂအုံလက္ကရဴ (Suffix):''' မဒှ် စၟတ်ကုဒ် မစၟတ်သမ္တီလဝ် သွက် လိက်ပတ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဝတ္ထုဂှ် နကဵု အပိုင်။ ဂအုံလက္ကရဴဝွံ တိုက်ပတိတ်လိက်တအ် ညးတအ် ဖန်ဗဒှ်ကေတ်တ် အတိုင် သၞောတ်ညးတအ် မာန် ရ။
ဥပမာ - `10.1000/182`
* `10.1000` ဝွံ ဒှ် ဂအုံကိုပ်ကၠာ (Prefix) မစၟတ်သမ္တီလဝ် သွက် တိုက်ပတိတ်လိက်။
* `182` ဝွံ ဒှ် ဂအုံလက္ကရဴ (Suffix) မစၟတ်သမ္တီလဝ် သွက် လိက်ပတ်ဂှ်။
== ဂုဏ်ဖိုလ် ကေုာံ ပရေင်စကာ ==
ကိစ္စ အဓိက အိုတ် သွက်ဂွံ စကာ DOI ဂှ်၊ မုက်လိက် လပှ်ကျာ URL တအ်ဝွံ ကာလလအ်အာမ္ဂး ပြံင်လှာဲအာ ဟွံသေင်မ္ဂး လီုလာ်အာ မာန်ကီုလေဝ်၊ စၟတ်သမ္တီ DOI ဝွံ ဟွံပြံင်လှာဲ၊ တန်တဴဒၟံင် လၟိုန်ကာလ (Persistent) ရ။ ယဝ်ရ ဒၞာဲမုက်လိက် ပြံင်အာကီုလေဝ်၊ စၟတ် DOI ဂှ် ဆက်စၠောံကဵု ဒၞာဲတၟိဂှ် လၟိုန် ရ။
ပ္ဍဲကဵု ပရေင်သုတေသန ကေုာံ ပရေင်ပညာမ္ဂး DOI ဝွံ ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန် ရ-
* '''ပွမထံက်ထ္ၜး (Citation):''' သွက်ဂွံ ချူစၟတ်သမ္တီ နိဿဲ ပ္ဍဲကဵု လိက်သုတေသနဂမၠိုင် ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ်၊ ဟွံဗၠေတ်မှာ ကေုာံ ကိတ်ညဳ ကုသၞောတ် APA တအ်။
* '''ပရေင်ထိင်ဒဝ် လိက်ပတ် (Reference Management):''' သွက်ဂွံ ပၠုပ်စုတ် တင်ဂၞင် လိက်ပတ်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲကဵု ကိရိယာ မပ္တံကဵု Zotero ဟွံသေင်မ္ဂး Mendeley တအ် ဗွဲမလောဲသွာ ကေုာံ အလဵုအလဵု (Automatic)။
* '''ပွမဂၠာဲဆဵု လောဲသွာ:''' သွက် မဟာဇန် ကေုာံ ညးမလ္ၚတ်တအ် ဂွံဂၠာဲဆဵု လိက်ပတ် တမ်မူလဂှ် နကဵု လပှ်ကျာ လောဲလောဲသွာသွာ။
== နိဿဲ ==
* International DOI Foundation. "Key Facts on Digital Object Identifier System".
* ISO 26324:2012. "Information and documentation – Digital object identifier system".
</div>
{{DEFAULTSORT:Digital object identifier}}
[[Category:စၟတ်သမ္တီ ဒဳဂျေတ်ဒဴဂမၠိုင်]]
[[Category:ပရေင်ပတိတ်လိက်ပတ်]]
[[Category:ပရေင်သုတေသန]]
9wilwvrf5tmg1qrblzxo0obmtq7evuq
LocalSettings.php
0
8420
53663
50091
2026-04-29T00:25:12Z
Aue Nai
24
53663
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ဖိုင်သဇိုင် သွက်ဂွံ ဖျေံသၞောတ် ကေုာံ ပလေဝ်ပလေတ် သၞောတ် မဳဒဳယာဝဳကဳ}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" | LocalSettings.php<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal;">ဖိုင် ပလေဝ်ပလေတ် မဳဒဳယာဝဳကဳ</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''ဂကူ ဖိုင်:''' || ဖိုင် ပလေဝ်ပလေတ် (Configuration file)
|-
| '''သၞောတ် သော့ဝဲ (Software):''' || [[မဳဒဳယာဝဳကဳ]] (MediaWiki)
|-
| '''အရေဝ်ဘာသာ ကုဒ်:''' || PHP
|-
| '''ကမၠောန် အဓိက:''' || ကောပ်ကာဲ ဒေတာဗေ့သ်၊ သၠဲထပ် (Extensions) ကေုာံ အခေါင်အရာဂမၠိုင်
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''LocalSettings.php''' ဝွံ ဒှ် ဖိုင် ပလေဝ်ပလေတ် (Configuration file) အဓိကအိုတ် မစကာ ပ္ဍဲကဵု သၞောတ် သော့ဝဲ [[မဳဒဳယာဝဳကဳ]] (MediaWiki) မဒှ် သၞောတ် မရီုဗင် ပံက်လဝ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ (Wikipedia) ကေုာံ ဝက်သာ် ဝဳကဳ တၞဟ်တအ် ရ။
ဖိုင်ဏအ်ဝွံ ဒှ် ဖိုင် မနွံကဵု လိက်ကုဒ် PHP တုဲ၊ ပ္ဍဲဖိုင်ဂှ် နွံကဵု တင်ဂၞင် သဇိုင် မပ္တံကဵု ဒေတာဗေ့သ် (Database) မဆက်စၠောံလဝ်၊ ယၟု မုက်ဝက်သာ်၊ အရေဝ်ဘာသာ၊ အခေါင်အရာ ညးလွပ် ကေုာံ ပရေင်စကာ သၠဲထပ် (Extensions) နာနာသာ် ရ။
== ပွမဖန်ဗဒှ် (Creation) ==
ကာလ စရနုက်ပၠုပ် (Install) သၞောတ် မဳဒဳယာဝဳကဳ ကိုပ်ကၠာအိုတ်မ္ဂး ဖိုင် `LocalSettings.php` ဝွံ ဟွံမွဲဏီ ရ။ ညးလွပ်တအ် ဒးတက်ပၠုပ် တင်ဂၞင် ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက် စရနုက်ပၠုပ် (Installation script `mw-config`) တုဲမ္ဂး၊ သၞောတ်ဂှ် အလဵုအလဵု ဖန်ဗဒှ်ကဵု ဖိုင် `LocalSettings.php` ဏအ် ရ။ တုဲမ္ဂး ညးလွပ်ဂှ် ဒးကေတ် ဖိုင်ဏအ်တုဲ ဒးစွံပၠုပ် ပ္ဍဲကဵု ဖိုလ်ဒါ အဓိက (Root directory) မဳဒဳယာဝဳကဳ ဂှ် ရ။
== အပြံင်အလှာဲ အဓိကဂမၠိုင် (Key Variables) ==
ပ္ဍဲကဵု ဖိုင် `LocalSettings.php` ဂှ် နွံကဵု ကုဒ် အပြံင်အလှာဲ (Variables) မစကာ ဗွဲမဂၠိုင် ရ။ အရာ မကိစ္စဇၞော်အိုတ်တအ်ဂှ်-
* <code>$wgSitename</code>: သွက်ဂွံ စၟတ်သမ္တီ ယၟု ဝက်သာ် ဝဳကဳ (ဥပမာ - "ဝဳကဳပဳဒဳယာ")။
* <code>$wgLanguageCode</code>: သွက်ဂွံ စၟတ်သမ္တီ အရေဝ်ဘာသာ သဇိုင် မစကာ ပ္ဍဲ ဝက်သာ်ဂှ် (ဥပမာ - ဘာသာမန် မ္ဂး စကာ <code>'mnw'</code>)။
* <code>$wgDBserver</code>, <code>$wgDBname</code>, <code>$wgDBuser</code>, <code>$wgDBpassword</code>: သွက်ဂွံ ဆက်စၠောံ ကု ဒေတာဗေ့သ် (Database) မပ္တံကဵု ယၟုဒေတာဗေ့သ် ကေုာံ မလိက်ပၞုက် (Password) တအ်။
* <code>$wgArticlePath</code>: သွက်ဂွံ ဖျေံသၞောတ် ဗီုပြင် မုက်လိက် လပှ်ကျာ (URL structure)။
== ပွမစကာ သၠဲထပ် (Enabling Extensions) ==
သွက်ဂွံ စကာ လဒက်ပ္တန် တၟေင်တၟေင် ကေုာံ သၠဲထပ် (Extensions / Skins) ပ္ဍဲ မဳဒဳယာဝဳကဳ မ္ဂး၊ ဒးစုတ် လိက်ကုဒ် ပ္ဍဲကဵု ဖိုင် `LocalSettings.php` ဝွံ ရ။ ဥပမာ - သွက်ဂွံ ပံက်စကာ သၠဲထပ် မဳဒဳယာဗဳဇြဴ (VisualEditor) မ္ဂး ဒးချူစုတ် ကုဒ် အတိုင် ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ရ-
<syntaxhighlight lang="php">
wfLoadExtension( 'VisualEditor' );
</syntaxhighlight>
== ပရေင်ဂီုကၠီု (Security) ==
ဖိုင် `LocalSettings.php` ဝွံ ဟိုတ်နူ မနွံကဵု တင်ဂၞင် ကိစ္စဇၞော် မပ္တံကဵု မလိက်ပၞုက် ဒေတာဗေ့သ် (Database passwords) ကေုာံ လိက်ကုဒ် ပရေင်ဂီုကၠီု (Secret keys) ဂမၠိုင်တုဲ၊ ပွမမင်မွဲ ပရေင်ဂီုကၠီု ဖိုင်ဏအ်ဝွံ ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန် ရ။
* ဖိုင်ဝွံ ညးမ္ၚးတအ် ဟွံဂွံ အခေါင် ဗှ် ကေုာံ ပလေဝ်ပလေတ်မာန် ညံင်ဂွံ ကၟာတ်လဝ် အခေါင်အရာ (File permissions) ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ် (ဥပမာ - စကာ <code>chmod 600</code>) ဒးဖန်လဝ် ရ။
* ဖိုင်ဏအ်ဝွံ ဟွံထေက်ကဵု စုတ်ပၠုပ် ပ္ဍဲကဵု ဒၞာဲပကောံ လိက်ကုဒ် မပ္တံကဵု ပရေင် Git (Public repositories) တအ် ရ။
== နိဿဲ ==
* [https://www.mediawiki.org/wiki/Manual:LocalSettings.php MediaWiki Manual: LocalSettings.php]
</div>
{{DEFAULTSORT:LocalSettings.php}}
[[Category:မဳဒဳယာဝဳကဳ]]
[[Category:ဖိုင် သဇိုင်ဂမၠိုင်]]
j22l3nmp88l0ahwvnart0dehpydhhr3
ကဏ္ဍ:ESEAP members
14
8713
53677
50569
2026-04-29T00:46:21Z
Aue Nai
24
53677
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် မုက်လိက်ညးလွပ်ဂမၠိုင် မဒှ် ကောန်ဂကောံ ESEAP}}
__HIDDENCAT__
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''ကဏ္ဍ:ESEAP members''' ({{lang-en|Category:ESEAP members}}) ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက်ညးလွပ်ဂမၠိုင် မဒှ်ကောန်ဂကောံ ပ္ဍဲဒေသ အာယှဗၟံက်၊ အာယှအဂၞဲ ကေုာံ ပသဳဖိစ် ရ။ ညးလွပ်တအ်ဝွံ ပံင်စပ်ကၠောန်ကမၠောန် သွက်ဂွံ သၠုင်ပတိုန် စံင်ဒကေဝ်ဗဟုသုတ နကဵု [[နဲပညာခေတ်တၟိ]] ရ။
== တင်ရန်တၟအ် (Purpose) ==
ကဏ္ဍဏအ် နွံပၟိက် သွက်ဂွံ-
* '''ပွမပံင်စပ်:''' ဖန်ဗဒှ် ဒြဟတ်ပံင်စပ် အကြာ ညးလွပ်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲဒေသ ESEAP သွက်ဂွံ [[သဳကၠဳအာ]] ပရူပညာရပ်နာနာ။
* '''ပွမမင်မွဲဘာသာ:''' ရီုဗင်မင်မွဲ [[ဘာသာမန်]] ကေုာံ ဘာသာအောန်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ဇာနှိက် [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]။
* '''ပွမဖြးဖေအ်ပညာ:''' သုင်စောဲ [[အေန်တာနေတ်]] သွက်ဂွံ ပကောံတင်ဂၞင် ဇေတ်ဇေတ် သွက်ဒေသအာယှ။
== ကမၠောန်အဓိကဂမၠိုင် (Key Activities) ==
ကောန်ဂကောံ ESEAP တအ် ကၠောန်ကမၠောန် ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-
# '''ပေါဲကောံဓရီု ESEAP (ESEAP Conference):''' ပွမကောံဓရီု သွက်ဂွံ ဖန်ဗဒှ် မူဝါဒ [[နဲပညာခေတ်တၟိ]] ဂမၠိုင်။
# '''ပွမပံင်စပ် အကြာ ဝဳကဳ (Cross-wiki collaboration):''' ပွမပံင်စပ် ကၠောန်ကမၠောန် အကြာ ဝဳကဳနာနာ (ဥပမာ - ဝဳကဳမန် ကေုာံ ဝဳကဳသေံ)။
# '''ပရေင်ထံက်ပင် နဲကဲ (Technical support):''' ပွမရီုဗင်နဲကဲ [[ခမ်ပျူတာ]] ကေုာံ [[သာပ်ဝဲလ်]] သွက်ဂွံ စီုဇန် [[စၟတ်သမ္တီဝင်]] (Archives)။
== သ္ၚဳဂၠေပ် နကဵုမတ်တၠပညာ ==
နကဵု မတ်တၠပညာ [[သိပ္ပံဗေဒ]] ကေုာံ [[ယုတ္တိဗေဒ]] မ္ဂး-
* '''အဝဵုအာဏာ ဒေသ (Regional Sovereignty):''' ဂကောံ ESEAP ဝွံ ဒှ်သင်္ကေတ အစောံစရာဲ ညးလွပ်ဒေသတအ် သွက်ဂွံ ထိင်ဒဝ် တင်ဂၞင် ဇေတ်ဇေတ် အလဵုဇကု။
* '''ကောန်ဍုင် ဒစ်ဂျစ်တယ် (Digital Citizenship):''' ပွမဒှ်ကောန်ဂကောံ ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဂှ် ဒှ်ပွမဗၟံက်ထ္ၜး အစောံစရာဲ [[ပရေင်ပညာ]] ပ္ဍဲခေတ် ၂၁ ဗွဝ်ကၠံ။
* '''ပရေင်ပါလုပ်:''' ပါလုပ်ပံင်စပ် ပ္ဍဲဂကောံဏအ် ညံင်ဂွံဒှ် ဒြဟတ် သွက်ဂွံ မင်မွဲ [[ဘာသာမန်]] ပ္ဍဲကဆံင်ဂၠးကဝ်ညိ။
== ဆက်ဗှ်ညိ ==
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ESEAP]]
* [[နဲပညာခေတ်တၟိ]]
* [[ယုတ္တိဗေဒ]]
</div>
[[ကဏ္ဍ:ESEAP]]
[[ကဏ္ဍ:ဝဳကဳမဳဒဳယာ]]
[[ကဏ္ဍ:ကောန်ဂကောံ ဝဳကဳပဳဒဳယာဂမၠိုင်]]
l0nc2t936yoee63mgqps8f013occijk
ကဏ္ဍ:ကိရိယာဇာဇၞိက်
14
9164
53688
51254
2026-04-29T00:59:47Z
Aue Nai
24
53688
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာ မဆေင်စပ်ကဵု ကိရိယာဇာဇၞိက်}}
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက်၊ ဝေါဟာရ ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''ကိရိယာဇာဇၞိက်''' (Networking Hardware) မဒှ်စက် ကေုာံ ကိရိယာအဳလက်ထရဝ်နေတ် သွက်ဂွံဒက်ပတန် သၞောတ်ဇာဇၞိက်ကောမ်ပျူတာ (Computer Network) ဂမၠိုင်ရ။
'''ကိရိယာဇာဇၞိက်''' ({{lang-en|Networking Hardware}} ဟွံသေင်မ္ဂး ''Network Equipment'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်စက်၊ ကိရိယာ ကေုာံ ကပေါတ်အဳလက်ထရဝ်နေတ် ရုပ်ဝတ္ထု (Physical devices) မသုင်စောဲလဝ် သွက်ဂွံဆက်စၠောအ် ကောမ်ပျူတာ၊ စက်ပရိန်တာ၊ မဝ်ဗာင်ဖုန် ကေုာံ ကိရိယာတၞဟ်တအ် လတူသၞောတ်ဇာဇၞိက်မွဲရ။ ကိရိယာတအ်ဝွံ တေက်ပါလုပ် ကဏ္ဍအဓိက သွက်ဂွံပလံင်ဗစိုပ်၊ ထိင်ဒဝ် ကေုာံ စၞောန်ဂၠံင် တင်ဂၞန် (Data traffic) အကြာစက်မွဲကဵုမွဲ ဗွဲမပြဟ်၊ ဂီုကၠံ ကေုာံ ဍာံစၟတ်ရ။
== ကိရိယာ အဓိက မပါလုပ် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက်ကိရိယာအဓိက မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -
* '''[[ရဴတာ]] (Router):''' စက်မစၞောန်ဂၠံင် ကေုာံ ပလံင်ဗစိုပ် လၟေင်တင်ဂၞန် အကြာ ဇာဇၞိက်နာနာ။
* '''[[သိုတ်]] (Switch):''' စက်မဆက်စၠောအ် ကိရိယာဂမၠိုင် ပ္ဍဲအပ္ဍဲ ဇာဇၞိက်ဒေသ (LAN) မွဲဓဝ်။
* '''[[မဝ်ဒမ်]] (Modem):''' စက်မကၠာဲစၠောအ် လညာတ်လလဳ အကြာ ကောမ်ပျူတာ ကေုာံ သၞောတ်အေန်တာနက် (ISP)။
* '''[[ဟပ်]] (Hub):''' စက်ဆက်စၠောအ်ကောမ်ပျူတာ ဗီုပြင်တြေံ (လၟုဟ် သုင်စောဲအောန်အာတုဲ သုင်စောဲ သိုတ် ဂၠိုင်ရ)။
* '''[[ဂေတ်ဝေ]] (Gateway):''' ကိရိယာ ဟွံသေင်မ္ဂး သၞောတ်မဆက်စၠောအ် ဇာဇၞိက် ၜါ မသုင်စောဲလဝ် သၞောဝ်ပရဝ်တဝ်ကဝ် (Protocols) ဟွံတုပ်ရေင်သ္ကအ်။
* '''ကိရိယာဆက်စၠောအ် ဟၟဲကဵုဇုက် (Wireless Access Point - WAP):''' ကိရိယာမဖန်ကဵု ညံင်စက်တအ် ဂွံဆက်စၠောအ် သၞောတ် Wi-Fi ဂွံ။
== ကဏ္ဍအပ္ဍဲဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ပါ်ခြာလဝ် ကဏ္ဍအပ္ဍဲ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ညံင်ဂွံလောဲသွာ ကုညးမလ္ၚတ်တအ်ရ -
* '''[[:ကဏ္ဍ:ရဴတာ ကေုာံ သိုတ်]]''' (Routers and Switches)
* '''[[:ကဏ္ဍ:သၞောတ်ဟၟဲကဵုဇုက်]]''' (Wireless Networking Equipment)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ကေဗယ် ကေုာံ ဇုက်ဇာဇၞိက်]]''' (Network Cables)
== နိဿဲ ==
* Cisco Systems. (n.d.). ''Networking Hardware Components''.
* Tanenbaum, A. S., & Wetherall, D. J. (2011). ''Computer Networks'' (5th ed.). Prentice Hall.
* Networking hardware, [[Wikipedia]].
[[ကဏ္ဍ:ကိရိယာ ကောန်ပျူတာ]]
[[ကဏ္ဍ:ဇာဇၞိက် ကောန်ပျူတာ]]
4py7iyva0c9joha97u7n84p2lxglmnc
ဂျဝ်ဂျဳယျာ
0
9412
53646
51674
2026-04-28T23:23:15Z
Aue Nai
24
53646
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country|name=ဂျဝ်ဂျဳယျာ (Georgia)|native_name={{native name|ka|საქართველო}}<br/>''Sakartvelo''|image_flag=Flag of Georgia.svg|image_coat=Coat of arms of Georgia.svg|symbol_type=တဆိပ်အာမ်ဗလာမ်|image_map=Georgia (orthographic projection).svg|map_caption=ဒၞာဲဒတန် ဍုင်ဂျဝ်ဂျဳယျာ (အသာ်တ္ၚေက်)|capital=[[တိဗိလိသိ]] (Tbilisi)|largest_city=[[တိဗိလိသိ]] (Tbilisi)|official_languages=[[အရေဝ်ဂျဝ်ဂျဳယျာ]] (Georgian)|government_type=Unitary parliamentary republic|leader_title1=သမ္မတ|leader_name1=[[Salome Zourabichvili]]|leader_title2=ဝန်ဇၞော်|leader_name2=[[Irakli Kobakhidze]]|area_km2=69700|population_estimate=3,700,000<ref>National Statistics Office of Georgia (2026). "Population Projections". Retrieved 2026-04-16.</ref>|currency=လာရဳ (Lari) (GEL)|time_zone=GET (UTC+04:00)}}'''ဂျဝ်ဂျဳယျာ''' (အင်္ဂလိက်: ''Georgia'', ဂျဝ်ဂျဳယျာ: ''საქართველო''), ဝွံ ဒှ်ဍုင်မနွံပ္ဍဲဒေသ ကော့ကေးဆပ် (Caucasus) မဒှ်ဒၞာဲဆက်စၠောအ် အကြာ အာရှပလိုတ် ကေုာံ ဥရောပဗမံက် ရ။ ဍုင်ဂျဝ်ဂျဳယျာဝွံ ပြာကတ်ဒၟံင် နကဵုဝင်မလံလ၊ သဘာဝဒဵု ကေုာံ ယေန်သၞာင်ဝါင် (Wine) ရ။ ဍုင်ဇၞော်ဂှ် ဒှ်ဍုင် [[တိဗိလိသိ]] (Tbilisi) ရ။
== ပထဝဳ ကေုာံ ပယျဵုဒၞက် ==
ဂျဝ်ဂျဳယျာဝွံ နွံပ္ဍဲဇိုင် ၜဳလမ္စံက် (Black Sea) တုဲ ပယျဵုတိဍာ်ဍေံဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''လပါ်သၟဝ်ကျာ:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဍုင် [[ရုရှာ]] (Russia)။
* '''လပါ်သၠုင်ကျာ:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဍုင် [[တူရကဳ]] (Turkey) ကေုာံ [[အာမေနဳယျာ]] (Armenia)။
* '''လပါ်ဗမံက်:''' ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဍုင် [[အာဇာဗေဂျာန်]] (Azerbaijan)။
* '''လပါ်ပလိုတ်:''' ၜဳလမ္စံက် (Black Sea)။
== ဝင် ဗွဲခမၞောန် ==
* '''ခေတ်တြေံ:''' ဂျဝ်ဂျဳယျာဝွံ ဒှ်ဒၞာဲဒတန် ဍုင်ဨကရာဇ်တြေံဂမၠိုင် ဗီုကဵု ကောလ်ခေတ် (Colchis) ကေုာံ အာင်ဗေရဳယျာ (Iberia) တအ်ရ။ ဍုင်ဏအ်ဝွံ ဒှ်ဍုင်မဒုင်ကေတ် ဘာသာခရေတ်ယာန် ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲကဵု ၄ ဗွဝ်ကၠံရ။
* '''ခေတ်သဝ်ဗဲယေတ်:''' ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၂၁ ဂှ် ဂျဝ်ဂျဳယျာ ဒးဒုင်ပါလုပ်အာ ပ္ဍဲကဵု သဟဂုဏ်သဝ်ဗဲယေတ် (Soviet Union) ရ။
* '''ဗၠးၜး:''' ကြဴနူ သဟဂုဏ်သဝ်ဗဲယေတ် လီုလာ်အာတုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၁ ဂှ် ဂျဝ်ဂျဳယျာ ကလိဂွံဗၠးၜးတုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ဍုင်သမ္မတ စဵုကဵုလၟုဟ်ရ။
== ယေန်သၞာင် ကေုာံ အက္ခရ် ==
ဂျဝ်ဂျဳယျာဝွံ နွံကဵု အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ အက္ခရ်လိက် ကိုယ်ပိုင် (Georgian script) မတၞဟ်ခြာ နူကဵုအရေဝ်ဘာသာတၞဟ် ပ္ဍဲဂၠးတိရ။ ဍုင်ဏအ်ဝွံ ညးတအ်ပတှ်ေကေတ် ဒှ်တမ်မူလ ကမၠောန်ခၞံဗဒှ် ဝါင် (Wine) ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိ (နွံဝင် ၜိုတ် ၈၀၀၀ သၞာံပြင်) ရ။
== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဥရောပ]]
* [[အာရှ]]
* [[ရုရှာ]]
* [[တိဗိလိသိ]]
== နိဿဲ ==
* "Georgia (country)", Wikipedia (English).
[[ကဏ္ဍ:ကၟိုန်ဍုင်]]
fuvai7f4ukdzo5swqz7p70eqcsttt1d
ကဏ္ဍ:ခရိုင်
14
9624
53702
52081
2026-04-29T02:00:19Z
Aue Nai
24
53702
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု ခရိုင် ကေုာံ အဆံင် ပရေင်အုပ်ဓုပ် ဒေသနာနာ}}
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက်၊ ဝေါဟာရ ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''ခရိုင်''' (District) မဒှ် အဆံင် ပရေင်အုပ်ဓုပ် ဒေသ မပါ်လဝ် သွက်ဂွံ ကောပ်ကာဲ လောဲသွာ ရ။
'''ခရိုင်''' ({{lang-en|District}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ဒေသ ပရေင်အုပ်ဓုပ် မွဲအဆံင် မနွံသၟဝ် တွဵုရး ဟွံသေင်မ္ဂး ရးဒေသဇၞော် (State/Region) တုဲ မနွံလတူ ပွိုင်ဍုင် (Township) ရ။ ပ္ဍဲမွဲ ခရိုင်ဂှ် မလေပ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ပွိုင်ဍုင် ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ၊ နွံကဵု ရုံးအုပ်ဓုပ် ခရိုင် သွက်ဂွံ ထိင်ဒဝ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ ပရေင်မၞိဟ် ကေုာံ ပရေင်ဂီုကၠံ ပ္ဍဲဒေသဂှ် ရ။
== ပရူပရာ အဓိက မပါလုပ် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာ အဓိက (ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲ ဒေသရာမည) မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -
* '''[[ခရိုင် မတ်မလီု]] (Mawlamyine District):''' ခရိုင် အဓိက ကေုာံ ဒၞာဲ ရုံးအလဵုအသဳ တွဵုရးဍုင်မန် မတန်တဴ။
* '''[[ခရိုင် သထုံ]] (Thaton District):''' ခရိုင် မနွံ လပါ်သၟဝ်ကျာ တွဵုရးဍုင်မန်။
* '''[[ခရိုင် ရေး]] (Ye District):''' ခရိုင် မနွံ လပါ်သမၠုင်ကျာ တွဵုရးဍုင်မန် (မပါ်ပတိတ်လဝ် တၟိ)။
* '''[[ပွိုင်ဍုင်]] (Township):''' အဆံင် ပရေင်အုပ်ဓုပ် မနွံ သၟဝ် ခရိုင်။
== ကဏ္ဍအပ္ဍဲဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ပါ်ခြာလဝ် ကဏ္ဍအပ္ဍဲ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ညံင်ဂွံလောဲသွာ ကုညးမလ္ၚတ်တအ်ရ -
* '''[[:ကဏ္ဍ:ခရိုင်ဂမၠိုင် အတိုင် ရးနိဂီု]]''' (Districts by country)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ခရိုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ]]''' (Districts in Myanmar)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ခရိုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်]]''' (Districts in Mon State)
== နိဿဲ ==
* Seekins, D. M. (2006). ''Historical Dictionary of Burma (Myanmar)''. Scarecrow Press.
* District, [[Wikipedia]].
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်အုပ်ဓုပ် ဒေသဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ဒေသဂမၠိုင်]]
cqcgx9bizilz4thpoyj3zakk06vbj97
တိုက်ဂမၠိုင်
0
10434
53582
2026-04-28T12:40:25Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|ဒကုတ်တိ ဇၞော်ဇၞော် ကေုာံ လှဲလး မပါ်ခြာလဝ် လတူ ဂၠးတိ}} {| class="infobox" style="width: 25em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;" |+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color..."
53582
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ဒကုတ်တိ ဇၞော်ဇၞော် ကေုာံ လှဲလး မပါ်ခြာလဝ် လတူ ဂၠးတိ}}
{| class="infobox" style="width: 25em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" |တိုက်ဂမၠိုင်
<span style="font-size:80%; font-weight:normal;">Continents</span>
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" |တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
|'''ကဏ္ဍ အဓိက:'''
|[[ပထဝဳ]] (Geography)
|-
|'''လၟိဟ် တိုက်:'''
|၇ တိုက် (အတိုင် စၟတ်သမ္တီ ယေဘုယျ)
|-
|'''တိုက် ဇၞော်အိုတ်:'''
|တိုက်အာရှ (Asia)
|-
|'''တိုက် ဍောတ်အိုတ်:'''
|တိုက်သြသတေလျ (Australia)
|-
|'''ဇမၞော် တိ အလုံဂၠးတိ:'''
|ၜိုတ် ၂၉% ရာခိုင်နှုန်း
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''တိုက်ဂမၠိုင်''' ({{lang-en|Continents}}) ဝွံ ဒှ် ဒကုတ်တိ ဇၞော်ဇၞော် ကေုာံ လှဲလး မပါ်ခြာလဝ် လတူ [[ဂၠးတိ]] ရ။ လတူ ဂၠးတိပိုဲဏအ်ဝွံ ဖျုန်ဍာ် (သမုဒ္ဒရာ ကေုာံ ၜဳ) နွံ ၜိုတ် ၇၁ ရာခိုင်နှုန်း တုဲ၊ သၟေဟ်မံင် ဒကုတ်ဖျုန်တိ ၜိုတ် ၂၉ ရာခိုင်နှုန်း ဂှ် ပါ်လဝ် နဒဒှ် တိုက် ဇၞော်ဂမၠိုင် ရ။ နကဵု စၟတ်သမ္တီ ပထဝဳ ကေုာံ ယေန်သၞာင် ယေဘုယျမ္ဂး ဂၠးတိပိုဲဏအ် နွံကဵု တိုက် အဓိက ၇ တိုက် ရ။
== စရင် တိုက်ဂမၠိုင် (The Seven Continents) ==
အတိုင် စၟတ်သမ္တီ ဂၠးတိမ္ဂး တိုက်ဂမၠိုင် ၇ တိုက် ဂှ် နွံ အတိုင် ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ရ-
# '''တိုက်အာရှ (Asia):''' ဒှ် တိုက် မဇၞော်အိုတ် ကေုာံ နွံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် ဂၠိုင်အိုတ် ရ။ ဂကူမန်ပိုဲ ကေုာံ ဍုင်အာရှအဂၞဲ တအ် လေဝ် ပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု တိုက်ဏအ် ကီု ရ။
# '''တိုက်အာဖရိက (Africa):''' ဒှ် တိုက် မဇၞော်အိုတ် မရနုက်ကဵု ၜါ တုဲ၊ ဒှ် ဒၞာဲ တမ်မူလ မၞိဟ်တအ် စကတဵုဒှ် ကၠုင် ရ။ ဍေံ နွံကဵု သဘာဝ တိရစ္ဆာန် ကေုာံ ဂြိုပ် ဇၞော် ဗွဲမလောန် ရ။
# '''တိုက်အမေရိက သၟဝ်ကျာ (North America):''' ပါလုပ် ဍုင် ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် (USA)၊ ကနေဒါ ကေုာံ မက်သဳကဝ် တအ် ရ။
# '''တိုက်အမေရိက သၠုင်ကျာ (South America):''' နွံကဵု ဂြိုပ်အမေဇြောန် (Amazon) မဒှ် ဂြိုပ် ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ ရ။
# '''တိုက်အန္တာတိက (Antarctica):''' ဒှ် တိုက် မနွံ လပါ် သၠုင်ကျာအိုတ်၊ မဂြောပ်ဗဒန်လဝ် နကဵု ဍာ်ကလောအ် တုဲ ဟွံမွဲ ကု မၞိဟ် မမံင်တန်တဴ လၟိုန် ရ။
# '''တိုက်ဥရောပ (Europe):''' ၜိုန်ရ ဒှ် တိုက် ဍောတ် ကီုလေဝ်၊ ပ္ဍဲကဵု ဝင်ဂၠးတိမ္ဂး နွံကဵု သြဇာ ယေန်သၞာင် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဇၞော် ဗွဲမလောန် ရ။ ဍေံ ဆက်စပ် မံင် ကု တိုက်အာရှ တုဲ လဆောဝ် ကော်စ ယူရေးရှား (Eurasia) ရ။
# '''တိုက်သြသတေလျ / အဝ်ရှဳနဳယျာ (Australia / Oceania):''' ဒှ် တိုက် မဍောတ်အိုတ် ရ။
== လဒက်ပ္တန် ကေုာံ ဝင်တိ (Geological Formation) ==
နကဵု သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် သိပ္ပံ ပထဝဳ (Geology) မ္ဂး၊ တိုက်ဂမၠိုင် လတူ ဂၠးတိပိုဲဏအ် ဝွံ ကိုပ်ကၠာ သၞာံ ပြကောဋိကိုဋ် ဗွဲမဂၠိုင် တေအ်ဂှ် ပံင်ကောံမံင် နဒဒှ် တိုက်ဇၞော် မွဲဓဝ် မဟိမု '''ပန်ဂျဳယာ''' (Pangaea) ရ။ ဗွဲကြဴ နကဵု ပရေင်ချဳဒရိုင် ပလိပ်တိ (Plate Tectonics) ဂှ်၊ တိုက်ဇၞော်ဏအ် ကွဲပြး ပါ်ခြာအာတုဲ ညံင်ရဴ ဖံင် မတိတ်အာ လတူ ဍာ် ကီု၊ လုကဴ အခိင် ကာလ ဗွဲမလအ် ဟေင် ကတဵုဒှ် ကၠုင် တိုက် ၇ တိုက် အတိုင် မဆဵုညာတ် ပ္ဍဲ ခေတ်လၟုဟ် ရ။
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[ဂၠးတိ]] (Earth)
* [[ပထဝဳ]] (Geography)
* [[သမုဒ္ဒရာ]] (Ocean)
</div>
1jkzz0ncf8pbwuep7rn8t32k25ffmyi
53583
53582
2026-04-28T12:40:36Z
Aue Nai
24
/* ဆက်လ္ၚတ် */
53583
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ဒကုတ်တိ ဇၞော်ဇၞော် ကေုာံ လှဲလး မပါ်ခြာလဝ် လတူ ဂၠးတိ}}
{| class="infobox" style="width: 25em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" |တိုက်ဂမၠိုင်
<span style="font-size:80%; font-weight:normal;">Continents</span>
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" |တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
|'''ကဏ္ဍ အဓိက:'''
|[[ပထဝဳ]] (Geography)
|-
|'''လၟိဟ် တိုက်:'''
|၇ တိုက် (အတိုင် စၟတ်သမ္တီ ယေဘုယျ)
|-
|'''တိုက် ဇၞော်အိုတ်:'''
|တိုက်အာရှ (Asia)
|-
|'''တိုက် ဍောတ်အိုတ်:'''
|တိုက်သြသတေလျ (Australia)
|-
|'''ဇမၞော် တိ အလုံဂၠးတိ:'''
|ၜိုတ် ၂၉% ရာခိုင်နှုန်း
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''တိုက်ဂမၠိုင်''' ({{lang-en|Continents}}) ဝွံ ဒှ် ဒကုတ်တိ ဇၞော်ဇၞော် ကေုာံ လှဲလး မပါ်ခြာလဝ် လတူ [[ဂၠးတိ]] ရ။ လတူ ဂၠးတိပိုဲဏအ်ဝွံ ဖျုန်ဍာ် (သမုဒ္ဒရာ ကေုာံ ၜဳ) နွံ ၜိုတ် ၇၁ ရာခိုင်နှုန်း တုဲ၊ သၟေဟ်မံင် ဒကုတ်ဖျုန်တိ ၜိုတ် ၂၉ ရာခိုင်နှုန်း ဂှ် ပါ်လဝ် နဒဒှ် တိုက် ဇၞော်ဂမၠိုင် ရ။ နကဵု စၟတ်သမ္တီ ပထဝဳ ကေုာံ ယေန်သၞာင် ယေဘုယျမ္ဂး ဂၠးတိပိုဲဏအ် နွံကဵု တိုက် အဓိက ၇ တိုက် ရ။
== စရင် တိုက်ဂမၠိုင် (The Seven Continents) ==
အတိုင် စၟတ်သမ္တီ ဂၠးတိမ္ဂး တိုက်ဂမၠိုင် ၇ တိုက် ဂှ် နွံ အတိုင် ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ရ-
# '''တိုက်အာရှ (Asia):''' ဒှ် တိုက် မဇၞော်အိုတ် ကေုာံ နွံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် ဂၠိုင်အိုတ် ရ။ ဂကူမန်ပိုဲ ကေုာံ ဍုင်အာရှအဂၞဲ တအ် လေဝ် ပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု တိုက်ဏအ် ကီု ရ။
# '''တိုက်အာဖရိက (Africa):''' ဒှ် တိုက် မဇၞော်အိုတ် မရနုက်ကဵု ၜါ တုဲ၊ ဒှ် ဒၞာဲ တမ်မူလ မၞိဟ်တအ် စကတဵုဒှ် ကၠုင် ရ။ ဍေံ နွံကဵု သဘာဝ တိရစ္ဆာန် ကေုာံ ဂြိုပ် ဇၞော် ဗွဲမလောန် ရ။
# '''တိုက်အမေရိက သၟဝ်ကျာ (North America):''' ပါလုပ် ဍုင် ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် (USA)၊ ကနေဒါ ကေုာံ မက်သဳကဝ် တအ် ရ။
# '''တိုက်အမေရိက သၠုင်ကျာ (South America):''' နွံကဵု ဂြိုပ်အမေဇြောန် (Amazon) မဒှ် ဂြိုပ် ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ ရ။
# '''တိုက်အန္တာတိက (Antarctica):''' ဒှ် တိုက် မနွံ လပါ် သၠုင်ကျာအိုတ်၊ မဂြောပ်ဗဒန်လဝ် နကဵု ဍာ်ကလောအ် တုဲ ဟွံမွဲ ကု မၞိဟ် မမံင်တန်တဴ လၟိုန် ရ။
# '''တိုက်ဥရောပ (Europe):''' ၜိုန်ရ ဒှ် တိုက် ဍောတ် ကီုလေဝ်၊ ပ္ဍဲကဵု ဝင်ဂၠးတိမ္ဂး နွံကဵု သြဇာ ယေန်သၞာင် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဇၞော် ဗွဲမလောန် ရ။ ဍေံ ဆက်စပ် မံင် ကု တိုက်အာရှ တုဲ လဆောဝ် ကော်စ ယူရေးရှား (Eurasia) ရ။
# '''တိုက်သြသတေလျ / အဝ်ရှဳနဳယျာ (Australia / Oceania):''' ဒှ် တိုက် မဍောတ်အိုတ် ရ။
== လဒက်ပ္တန် ကေုာံ ဝင်တိ (Geological Formation) ==
နကဵု သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် သိပ္ပံ ပထဝဳ (Geology) မ္ဂး၊ တိုက်ဂမၠိုင် လတူ ဂၠးတိပိုဲဏအ် ဝွံ ကိုပ်ကၠာ သၞာံ ပြကောဋိကိုဋ် ဗွဲမဂၠိုင် တေအ်ဂှ် ပံင်ကောံမံင် နဒဒှ် တိုက်ဇၞော် မွဲဓဝ် မဟိမု '''ပန်ဂျဳယာ''' (Pangaea) ရ။ ဗွဲကြဴ နကဵု ပရေင်ချဳဒရိုင် ပလိပ်တိ (Plate Tectonics) ဂှ်၊ တိုက်ဇၞော်ဏအ် ကွဲပြး ပါ်ခြာအာတုဲ ညံင်ရဴ ဖံင် မတိတ်အာ လတူ ဍာ် ကီု၊ လုကဴ အခိင် ကာလ ဗွဲမလအ် ဟေင် ကတဵုဒှ် ကၠုင် တိုက် ၇ တိုက် အတိုင် မဆဵုညာတ် ပ္ဍဲ ခေတ်လၟုဟ် ရ။
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[ဂၠးတိ]] (Earth)
* [[ပထဝဳ]] (Geography)
* [[သမုဒ္ဒရာ]] (Ocean)
</div>
{{DEFAULTSORT:တိုက်ဂမၠိုင်}} [[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ]] [[ကဏ္ဍ:ဂၠးတိ]] [[ကဏ္ဍ:တိုက်ဂမၠိုင်]]
9wyopk9f5axfdwgt854iyti4q6yj8cg
သမုဒ္ဒရာ
0
10435
53584
2026-04-28T13:25:45Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|ဖျုန်ဍာ်ဖၞုဟ် မဇၞော်လှဲလး မဂြောပ်ဗဒန်လဝ် ဗွိုက်လတူ ဂၠးတိ}} {| class="infobox" style="width: 25em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;" |+ style="font-size: 115%; font-weight: bol..."
53584
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ဖျုန်ဍာ်ဖၞုဟ် မဇၞော်လှဲလး မဂြောပ်ဗဒန်လဝ် ဗွိုက်လတူ ဂၠးတိ}}
{| class="infobox" style="width: 25em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" | သမုဒ္ဒရာ<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal;">Ocean</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''ကဏ္ဍ အဓိက:''' || [[ပထဝဳ]] (Geography)၊ သိပ္ပံ ဂၠးတိ
|-
| '''လၟိဟ် သမုဒ္ဒရာ:''' || ၅ သမုဒ္ဒရာ (အတိုင် စၟတ်သမ္တီ ဂၠးတိ)
|-
| '''မဇၞော်အိုတ်:''' || သမုဒ္ဒရာ ပသိဖိတ် (Pacific Ocean)
|-
| '''မဍောတ်အိုတ်:''' || သမုဒ္ဒရာ အာတိတ် (Arctic Ocean)
|-
| '''ဇမၞော် ဖျုန်ဍာ်:''' || ၜိုတ် ၇၁% ရာခိုင်နှုန်း (အလုံဂၠးတိ)
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''သမုဒ္ဒရာ''' ({{lang-en|Ocean}}) ဝွံ ဒှ် ဖျုန်ဍာ်ဖၞုဟ် (Saltwater) မဇၞော်လှဲလး ဗွဲမလောန် မဂြောပ်ဗဒန်လဝ် ဗွိုက်လတူ [[ဂၠးတိ]] ရ။ လတူ ဂၠးတိပိုဲဏအ်ဝွံ သမုဒ္ဒရာ တအ် ဂြောပ်ဗဒန်လဝ် ၜိုတ် ၇၁ ရာခိုင်နှုန်း တုဲ၊ ဍာ် မနွံ လတူ ဂၠးတိ အလုံအိုတ် ၉၇ ရာခိုင်နှုန်း ဂှ် ဒှ် ဍာ် နူကဵု သမုဒ္ဒရာ ဂမၠိုင် ရ။ သမုဒ္ဒရာ ဝွံ ဒှ် အရာ မကိစ္စဇၞော်အိုတ် သွက် သၞောတ် ဂေဟဗေဒ ကေုာံ ပရေင်ဂျိုင်တန်တဴ သတ္တဝါ တအ် ရ။
== စရင် သမုဒ္ဒရာ အဓိကဂမၠိုင် (The Five Oceans) ==
အတိုင် စၟတ်သမ္တီ ဂကောံပထဝဳ ဂၠးတိမ္ဂး၊ ဖျုန်ဍာ် သမုဒ္ဒရာ ဇၞော် မဆက်စပ်မံင် ရေင်သကအ် ဏအ်ဂှ် ပါ်ခြာ စၟတ်သမ္တီလဝ် သမုဒ္ဒရာ အဓိက ၅ သာ် အတိုင် ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ရ-
# '''သမုဒ္ဒရာ ပသိဖိတ် (Pacific Ocean):''' ဒှ် သမုဒ္ဒရာ မဇၞော်အိုတ် ကေုာံ ဇြိုဟ်အိုတ် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ ရ။ ဍေံ နွံ ပ္ဍဲ အကြာ တိုက်အာရှ၊ တိုက်သြသတေလျ ကေုာံ တိုက်အမေရိက ဂမၠိုင် ရ။
# '''သမုဒ္ဒရာ အတ္တလာန်တိတ် (Atlantic Ocean):''' ဒှ် သမုဒ္ဒရာ မဇၞော်အိုတ် မရနုက်ကဵု ၜါ ရ။ ဍေံ ပါ်ခြာလဝ် တိုက်အမေရိက (သၟဝ်ကျာ ကဵု သၠုင်ကျာ) နူကဵု တိုက်ဥရောပ ကဵု တိုက်အာဖရိက ရ။
# '''သမုဒ္ဒရာ အိန္ဒိယ (Indian Ocean):''' ဒှ် သမုဒ္ဒရာ မဇၞော်အိုတ် မရနုက်ကဵု ပိ ရ။ ဍေံ နွံ လပါ် သၠုင်ကျာ တိုက်အာရှ တုဲ၊ ဂၠံင်ဍာ် သွက် ဍုင်ပိုဲမ္ဂး ဆက်စပ်မံင် ကု သမုဒ္ဒရာ ဏအ် ရ။
# '''သမုဒ္ဒရာ သၠုင်ကျာ / အန္တာတိက (Southern Ocean):''' ဒှ် သမုဒ္ဒရာ မပွဳဗိုင်လဝ် တိုက်အန္တာတိက မနွံ လပါ် သၠုင်ကျာ အိုတ် ရ။
# '''သမုဒ္ဒရာ သၟဝ်ကျာ / အာတိတ် (Arctic Ocean):''' ဒှ် သမုဒ္ဒရာ မဍောတ်အိုတ် ကေုာံ ဂံက်အိုတ် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ ရ။ ဍေံ နွံ လပါ် ဝင်ရိုးစွန်း သၟဝ်ကျာ အိုတ် ရ။
== အခန်ကဏ္ဍ ကေုာံ ကိစ္စဇၞော် (Importance and Ecology) ==
သမုဒ္ဒရာ တအ်ဝွံ ဒှ် သဇိုင် အဓိက သွက် ပရေင်တန်တဴ ဂၠးတိ နကဵု ဟိုတ် ဗွဲမဂၠိုင် ရ-
* '''ပွမထိင်သိမ်း ရာသဳဥတု (Climate Regulation):''' သမုဒ္ဒရာ ဂှ် ဒုင်ကေတ် ဓါတ်ဂမ္တဴ နူ သၞိင်တ္ၚဲ တုဲ၊ နကဵု ဇၟောဝ်ဍာ် သမုဒ္ဒရာ (Ocean currents) ဂှ် တြးကဵု ဓါတ်ဂမ္တဴ ကေုာံ ဗြဲ အလုံ ဂၠးတိ ရ။ ယဝ်ရ သမုဒ္ဒရာ ဟွံမွဲမ္ဂး ဂၠးတိပိုဲဏအ် ဂမ္တဴလောန် ဟွံသေင်မ္ဂး ဂံက်လောန် အာ မာန် ရ။
* '''ပွမပတိတ် ဓါတ်အံက်သဳဂျေန် (Oxygen Production):''' ဓါတ်အံက်သဳဂျေန် ပိုဲ မယီုမံင် လၟုဟ် ၜိုတ် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း ဂှ် ကၠုင်နူ တၞးဆု ဍာ် ကေုာံ ပလန်တန် (Phytoplankton) မနွံ ပ္ဍဲ သမုဒ္ဒရာ တအ် ရ။
* '''သဘာဝ ဇဳဝဗေဒ (Biodiversity):''' သမုဒ္ဒရာ ဂှ် ဒှ် ဒၞာဲဒတန် သွက် တိရစ္ဆာန် ကေုာံ တၞးဆု မဂၠိုင် ကု ပြကောဋိကိုဋ် ရ။
* '''ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ဂၠံင်တရဴ (Economy and Trade):''' ၜိုတ် ၉၀ ရာခိုင်နှုန်း တွဵု ကပေါတ် သွံရာန် ဂၠးတိ ဂှ် ပလံင်ဗစိုပ် နကဵု ဂၠံင်ဍာ် သမုဒ္ဒရာ ရ။ သီုကဵု ဒှ် ဒၞာဲ အဓိက သွက် ကမၠောန် တမ္ၚာ ကေုာံ ရေနံ ကီု ရ။
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[ဂၠးတိ]] (Earth)
* [[တိုက်ဂမၠိုင်]] (Continents)
* [[ပထဝဳ]] (Geography)
* [[ဍာ်]] (Water)
</div>
{{DEFAULTSORT:သမုဒ္ဒရာ}}
[[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂၠးတိ]]
[[ကဏ္ဍ:သမုဒ္ဒရာ]]
tdax8ctrksujokbt18vag6wyvtyvbty
53585
53584
2026-04-28T13:56:04Z
Aue Nai
24
53585
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ဖျုန်ဍာ်ဖၞုဟ် မဇၞော်လှဲလး မဂြောပ်ဗဒန်လဝ် ဗွိုက်လတူ ဂၠးတိ}}
{| class="infobox" style="width: 25em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" | သမုဒ္ဒရာ<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal;">Ocean</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''ကဏ္ဍ အဓိက:''' || [[ပထဝဳ]] (Geography)၊ သိပ္ပံ ဂၠးတိ
|-
| '''လၟိဟ် သမုဒ္ဒရာ:''' || ၅ သမုဒ္ဒရာ (အတိုင် စၟတ်သမ္တီ ဂၠးတိ)
|-
| '''မဇၞော်အိုတ်:''' || သမုဒ္ဒရာ ပသိဖိတ် (Pacific Ocean)
|-
| '''မဍောတ်အိုတ်:''' || သမုဒ္ဒရာ အာတိတ် (Arctic Ocean)
|-
| '''ဇမၞော် ဖျုန်ဍာ်:''' || ၜိုတ် ၇၁% ရာခိုင်နှုန်း (အလုံဂၠးတိ)
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''သမုဒ္ဒရာ''' ({{lang-en|Ocean}}) ဝွံ ဒှ် ဖျုန်ဍာ်ဖၞုင် (Saltwater) မဇၞော်လှဲလး ဗွဲမလောန် မဂြောပ်ဗဒန်လဝ် ဗွိုက်လတူ [[ဂၠးတိ]] ရ။ လတူ ဂၠးတိပိုဲဏအ်ဝွံ သမုဒ္ဒရာ တအ် ဂြောပ်ဗဒန်လဝ် ၜိုတ် ၇၁ ရာခိုင်နှုန်း တုဲ၊ ဍာ် မနွံ လတူ ဂၠးတိ အလုံအိုတ် ၉၇ ရာခိုင်နှုန်း ဂှ် ဒှ် ဍာ် နူကဵု သမုဒ္ဒရာ ဂမၠိုင် ရ။ သမုဒ္ဒရာ ဝွံ ဒှ် အရာ မကိစ္စဇၞော်အိုတ် သွက် သၞောတ် ဂေဟဗေဒ ကေုာံ ပရေင်ဂျိုင်တန်တဴ သတ္တဝါ တအ် ရ။
== စရင် သမုဒ္ဒရာ အဓိကဂမၠိုင် (The Five Oceans) ==
အတိုင် စၟတ်သမ္တီ ဂကောံပထဝဳ ဂၠးတိမ္ဂး၊ ဖျုန်ဍာ် သမုဒ္ဒရာ ဇၞော် မဆက်စပ်မံင် ရေင်သကအ် ဏအ်ဂှ် ပါ်ခြာ စၟတ်သမ္တီလဝ် သမုဒ္ဒရာ အဓိက ၅ သာ် အတိုင် ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ရ-
# '''သမုဒ္ဒရာ ပသိဖိတ် (Pacific Ocean):''' ဒှ် သမုဒ္ဒရာ မဇၞော်အိုတ် ကေုာံ ဇြိုဟ်အိုတ် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ ရ။ ဍေံ နွံ ပ္ဍဲ အကြာ တိုက်အာရှ၊ တိုက်သြသတေလျ ကေုာံ တိုက်အမေရိက ဂမၠိုင် ရ။
# '''သမုဒ္ဒရာ အတ္တလာန်တိတ် (Atlantic Ocean):''' ဒှ် သမုဒ္ဒရာ မဇၞော်အိုတ် မရနုက်ကဵု ၜါ ရ။ ဍေံ ပါ်ခြာလဝ် တိုက်အမေရိက (သၟဝ်ကျာ ကဵု သၠုင်ကျာ) နူကဵု တိုက်ဥရောပ ကဵု တိုက်အာဖရိက ရ။
# '''သမုဒ္ဒရာ အိန္ဒိယ (Indian Ocean):''' ဒှ် သမုဒ္ဒရာ မဇၞော်အိုတ် မရနုက်ကဵု ပိ ရ။ ဍေံ နွံ လပါ် သၠုင်ကျာ တိုက်အာရှ တုဲ၊ ဂၠံင်ဍာ် သွက် ဍုင်ပိုဲမ္ဂး ဆက်စပ်မံင် ကု သမုဒ္ဒရာ ဏအ် ရ။
# '''သမုဒ္ဒရာ သၠုင်ကျာ / အန္တာတိက (Southern Ocean):''' ဒှ် သမုဒ္ဒရာ မပွဳဗိုင်လဝ် တိုက်အန္တာတိက မနွံ လပါ် သၠုင်ကျာ အိုတ် ရ။
# '''သမုဒ္ဒရာ သၟဝ်ကျာ / အာတိတ် (Arctic Ocean):''' ဒှ် သမုဒ္ဒရာ မဍောတ်အိုတ် ကေုာံ ဂံက်အိုတ် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ ရ။ ဍေံ နွံ လပါ် ဝင်ရိုးစွန်း သၟဝ်ကျာ အိုတ် ရ။
== အခန်ကဏ္ဍ ကေုာံ ကိစ္စဇၞော် (Importance and Ecology) ==
သမုဒ္ဒရာ တအ်ဝွံ ဒှ် သဇိုင် အဓိက သွက် ပရေင်တန်တဴ ဂၠးတိ နကဵု ဟိုတ် ဗွဲမဂၠိုင် ရ-
* '''ပွမထိင်ဒဝ် ရာသဳဥတု (Climate Regulation):''' သမုဒ္ဒရာ ဂှ် ဒုင်ကေတ် ဓါတ်ဂမ္တဴ နူ သၞိင်တ္ၚဲ တုဲ၊ နကဵု ဇၟောဝ်ဍာ် သမုဒ္ဒရာ (Ocean currents) ဂှ် တြးကဵု ဓါတ်ဂမ္တဴ ကေုာံ ဗြဲ အလုံ ဂၠးတိ ရ။ ယဝ်ရ သမုဒ္ဒရာ ဟွံမွဲမ္ဂး ဂၠးတိပိုဲဏအ် ဂမ္တဴလောန် ဟွံသေင်မ္ဂး ဂံက်လောန် အာ မာန် ရ။
* '''ပွမပတိတ် ဓါတ်အံက်သဳဂျေန် (Oxygen Production):''' ဓါတ်အံက်သဳဂျေန် ပိုဲ မယီုမံင် လၟုဟ် ၜိုတ် ၅၀ က္ဍိုပ်ကၠံ ဂှ် ကၠုင်နူ တၞးဆု ဍာ် ကေုာံ ပလန်တန် (Phytoplankton) မနွံ ပ္ဍဲ သမုဒ္ဒရာ တအ် ရ။
* '''သဘာဝ ဇဳဝဗေဒ (Biodiversity):''' သမုဒ္ဒရာ ဂှ် ဒှ် ဒၞာဲဒတန် သွက် တိရစ္ဆာန် ကေုာံ တၞးဆု မဂၠိုင် ကု ပြကောဋိကိုဋ် ရ။
* '''ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ဂၠံင်တရဴ (Economy and Trade):''' ၜိုတ် ၉၀ က္ဍိုပ်ကၠံ တွဵု ကပေါတ် သွံရာန် ဂၠးတိ ဂှ် ပလံင်ဗစိုပ် နကဵု ဂၠံင်ဍာ် သမုဒ္ဒရာ ရ။ သီုကဵု ဒှ် ဒၞာဲ အဓိက သွက် ကမၠောန် တမ္ၚာ ကေုာံ ကၠေင်စက် ကီု ရ။
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[ဂၠးတိ]] (Earth)
* [[တိုက်ဂမၠိုင်]] (Continents)
* [[ပထဝဳ]] (Geography)
* [[ဍာ်]] (Water)
</div>
{{DEFAULTSORT:သမုဒ္ဒရာ}}
[[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂၠးတိ]]
[[ကဏ္ဍ:သမုဒ္ဒရာ]]
r6ehvlu0cyucdvs8pqs0f10w5mknu4a
Kimi
0
10436
53586
2026-04-28T14:25:12Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|ဉာဏ်စက် သှ်အရေဝ် (AI Chatbot) မနွံကဵု အစောံစရာဲ ဗှ်လိက်ပရေင် ဇမၠိင်}} {| class="infobox" style="width: 26em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;" |+ style="font-size: 115%; font-weight..."
53586
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ဉာဏ်စက် သှ်အရေဝ် (AI Chatbot) မနွံကဵု အစောံစရာဲ ဗှ်လိက်ပရေင် ဇမၠိင်}}
{| class="infobox" style="width: 26em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" |Kimi (AI)
<span style="font-size:80%; font-weight:normal;">Kimi.ai</span>
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" |တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
|'''ကမ္မဏဳ ပတိတ်:'''
|Moonshot AI (ဍုင်ကြုက်)
|-
|'''ဂကူ:'''
|ဉာဏ်စက် သှ်အရေဝ် (AI Chatbot)
|-
|'''သၞာံ မပတိတ်:'''
|အံက်တဝ်ဗါ ၂၀၂၃
|-
|'''အစောံစရာဲ တၟေင်:'''
|ဗှ် လိက်ဇမၠိင် ဂွံ (Long Context Window)
|-
|'''ဝပ်ဆိုက်:'''
|kimi.moonshot.cn
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''Kimi''' ({{lang-en|Kimi.ai}}) ဝွံ ဒှ် သၞောတ် ဉာဏ်စက် သှ်အရေဝ် (AI Chatbot) မွဲ မခၞံဗဒှ်လဝ် နကဵု ကမ္မဏဳ စတပ်အပ် ဍုင်ကြုက် မနွံယၟု '''Moonshot AI''' ရ။ ဉာဏ်စက် ဏအ်ဝွံ ပြာကတ် ကေုာံ ဒယှ်တှ်ကၠုင် နကဵု အစောံစရာဲ ဍေံ မဗှ် ကေုာံ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် လိက်ပရေင် ဇမၠိင်ဇမၠိင် (Long context processing) မာန် ဗွဲမခိုဟ်မောဝ် ရ။
== ဝင် ကေုာံ ကမ္မဏဳ မခၞံဗဒှ် (History and Developer) ==
Kimi ဝွံ ပတိတ်လလောင်တြးလဝ် ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ ဂိတုအံက်တဝ်ဗါ သၞာံ ၂၀၂၃ နကဵု ကမ္မဏဳ Moonshot AI ရ။ ကမ္မဏဳဏအ်ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု တၠပညာ ဉာဏ်စက် ယန် ဇြဳလိန် (Yang Zhilin) မဒှ် မၞိဟ်မပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု ပရေင်သုတေသန AI ဇၞော်ဇၞော် ဂမၠိုင် ရ။ တင်ရန်တၟအ် အဓိက ကမ္မဏဳဂှ် သွက်ဂွံ ဖန်ဗဒှ် သၞောတ် ဉာဏ်စက် မသ္ၚေဝ်ဂၠေပ် တင်ဂၞင် လၟိဟ် ဗွဲမဂၠိုင် မာန် ပ္ဍဲကဵု အခိင်မွဲဓဝ် ရ။
== လက္ချဏ် ကေုာံ အစောံစရာဲ အဓိက (Key Features) ==
Kimi ဝွံ နွံကဵု အစောံစရာဲ မတၞဟ်ခြာ နူကဵု ဉာဏ်စက် သှ်အရေဝ် တၞဟ်တအ် အတိုင် ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ရ-
# '''ဗွိုက် လၟိဟ်မအက္ခရ် ဇမၠိင် (Massive Context Window):'''
#* လက္ခဏာ တၟေင်အိုတ် သွက် Kimi ဂှ် ဒှ် အစောံစရာဲ မဒုင်တဲ လိက် ဇမၠိင် ရ။ ပ္ဍဲကဵု မအပ်ဒိတ် သၞာံ ၂၀၂၄ ဂှ် ဍေံ ဒုင်တဲ ကေုာံ ဗှ်ကၠိုဟ် လိက် စဵုကဵု ၂ ပြကောဋိကိုဋ် မအက္ခရ် (2 Million characters) မာန် ရ။ အရာဏအ်ဝွံ ကဵုအခေါင် ကု ညးလွပ်တအ် သွက်ဂွံ ထောအ်စုတ် လိက်အုပ် ဇၞော်ဇၞော် ဟွံသေင်မ္ဂး လိက်သုတေသန ဂၠိုင်ကဵု ကၞပ် တုဲ ကဵု ဍေံ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ပသောင်က္ၜး ကဵု မာန် ရ။
# '''ပွမဂၠာဲ တင်ဂၞင် လတူ အေန်တာနေတ် (Web Browsing):'''
#* Kimi နွံကဵု အစောံစရာဲ ဂၠာဲ တင်ဂၞင် ပရိုင်တၟိတၟိ လတူ အေန်တာနက် အလဵုအလဵု တုဲ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ပံင်ကောံကဵု သွဟ် မချိုတ်ပၠိုတ် ရ။
# '''ပွမသ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ဖိုင် (File Processing):'''
#* ညးလွပ်တအ် ပတိုန်စုတ် (Upload) ဖိုင် မပ္တံကဵု PDF, Word, Excel, ဟွံသေင်မ္ဂး ကုဒ် ကွန်ပျူတာ တအ် လောဲလောဲ သွာသွာ မာန် တုဲ၊ Kimi ပြုပြေင် ကဵု သွဟ် မဆေင်စပ် ကု ဖိုင် တအ်ဂှ် မာန် ရ။
== ပရေင်ပြိုင်ပ္ကာန် ပ္ဍဲ ဖျာ (Market Competition) ==
ပ္ဍဲကဵု ဗွိုက်လ္ၚတ် ဉာဏ်စက် လတူ ဂၠးတိမ္ဂး Kimi ဝွံ ဒှ် ဉာဏ်စက် မပြိုင်ပ္ကာန် မံင် ကု ဉာဏ်စက် ဇၞော်ဇၞော် မပ္တံကဵု [[ChatGPT]] (နူ OpenAI)၊ Claude (နူ Anthropic)၊ ကေုာံ [[Gemini]] (နူ Google) တအ် ရ။ ၜိုန်ရ ဒှ် ဉာဏ်စက် မတိတ် နူ ဍုင်ကြုက် ကီုလေဝ်၊ ဟိုတ်နူကဵု အစောံစရာဲ မဗှ် လိက် ဇမၠိင် မာန်ဂှ်ရ ဍေံ ဒှ်ကၠုင် ကိရိယာ မၞိဟ်ဒးစိုတ် ဂၠိုင် မွဲ သွက် သၟာသုတေသန ကေုာံ ညးမလ္ၚတ် လိက်ပတ် တအ် ရ။
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[နဲပညာ ဉာဏ်စက်]] (Artificial Intelligence)
* [[ChatGPT]]
* [[Gemini (AI)|Gemini]]
* [[Microsoft Copilot]]
</div>
plhj5bv87qsu1bd0agbiufii663kz3j
53587
53586
2026-04-28T14:25:38Z
Aue Nai
24
/* ဆက်လ္ၚတ် */
53587
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ဉာဏ်စက် သှ်အရေဝ် (AI Chatbot) မနွံကဵု အစောံစရာဲ ဗှ်လိက်ပရေင် ဇမၠိင်}}
{| class="infobox" style="width: 26em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" |Kimi (AI)
<span style="font-size:80%; font-weight:normal;">Kimi.ai</span>
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" |တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
|'''ကမ္မဏဳ ပတိတ်:'''
|Moonshot AI (ဍုင်ကြုက်)
|-
|'''ဂကူ:'''
|ဉာဏ်စက် သှ်အရေဝ် (AI Chatbot)
|-
|'''သၞာံ မပတိတ်:'''
|အံက်တဝ်ဗါ ၂၀၂၃
|-
|'''အစောံစရာဲ တၟေင်:'''
|ဗှ် လိက်ဇမၠိင် ဂွံ (Long Context Window)
|-
|'''ဝပ်ဆိုက်:'''
|kimi.moonshot.cn
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''Kimi''' ({{lang-en|Kimi.ai}}) ဝွံ ဒှ် သၞောတ် ဉာဏ်စက် သှ်အရေဝ် (AI Chatbot) မွဲ မခၞံဗဒှ်လဝ် နကဵု ကမ္မဏဳ စတပ်အပ် ဍုင်ကြုက် မနွံယၟု '''Moonshot AI''' ရ။ ဉာဏ်စက် ဏအ်ဝွံ ပြာကတ် ကေုာံ ဒယှ်တှ်ကၠုင် နကဵု အစောံစရာဲ ဍေံ မဗှ် ကေုာံ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် လိက်ပရေင် ဇမၠိင်ဇမၠိင် (Long context processing) မာန် ဗွဲမခိုဟ်မောဝ် ရ။
== ဝင် ကေုာံ ကမ္မဏဳ မခၞံဗဒှ် (History and Developer) ==
Kimi ဝွံ ပတိတ်လလောင်တြးလဝ် ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ ဂိတုအံက်တဝ်ဗါ သၞာံ ၂၀၂၃ နကဵု ကမ္မဏဳ Moonshot AI ရ။ ကမ္မဏဳဏအ်ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု တၠပညာ ဉာဏ်စက် ယန် ဇြဳလိန် (Yang Zhilin) မဒှ် မၞိဟ်မပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု ပရေင်သုတေသန AI ဇၞော်ဇၞော် ဂမၠိုင် ရ။ တင်ရန်တၟအ် အဓိက ကမ္မဏဳဂှ် သွက်ဂွံ ဖန်ဗဒှ် သၞောတ် ဉာဏ်စက် မသ္ၚေဝ်ဂၠေပ် တင်ဂၞင် လၟိဟ် ဗွဲမဂၠိုင် မာန် ပ္ဍဲကဵု အခိင်မွဲဓဝ် ရ။
== လက္ချဏ် ကေုာံ အစောံစရာဲ အဓိက (Key Features) ==
Kimi ဝွံ နွံကဵု အစောံစရာဲ မတၞဟ်ခြာ နူကဵု ဉာဏ်စက် သှ်အရေဝ် တၞဟ်တအ် အတိုင် ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ရ-
# '''ဗွိုက် လၟိဟ်မအက္ခရ် ဇမၠိင် (Massive Context Window):'''
#* လက္ခဏာ တၟေင်အိုတ် သွက် Kimi ဂှ် ဒှ် အစောံစရာဲ မဒုင်တဲ လိက် ဇမၠိင် ရ။ ပ္ဍဲကဵု မအပ်ဒိတ် သၞာံ ၂၀၂၄ ဂှ် ဍေံ ဒုင်တဲ ကေုာံ ဗှ်ကၠိုဟ် လိက် စဵုကဵု ၂ ပြကောဋိကိုဋ် မအက္ခရ် (2 Million characters) မာန် ရ။ အရာဏအ်ဝွံ ကဵုအခေါင် ကု ညးလွပ်တအ် သွက်ဂွံ ထောအ်စုတ် လိက်အုပ် ဇၞော်ဇၞော် ဟွံသေင်မ္ဂး လိက်သုတေသန ဂၠိုင်ကဵု ကၞပ် တုဲ ကဵု ဍေံ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ပသောင်က္ၜး ကဵု မာန် ရ။
# '''ပွမဂၠာဲ တင်ဂၞင် လတူ အေန်တာနေတ် (Web Browsing):'''
#* Kimi နွံကဵု အစောံစရာဲ ဂၠာဲ တင်ဂၞင် ပရိုင်တၟိတၟိ လတူ အေန်တာနက် အလဵုအလဵု တုဲ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ပံင်ကောံကဵု သွဟ် မချိုတ်ပၠိုတ် ရ။
# '''ပွမသ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ဖိုင် (File Processing):'''
#* ညးလွပ်တအ် ပတိုန်စုတ် (Upload) ဖိုင် မပ္တံကဵု PDF, Word, Excel, ဟွံသေင်မ္ဂး ကုဒ် ကွန်ပျူတာ တအ် လောဲလောဲ သွာသွာ မာန် တုဲ၊ Kimi ပြုပြေင် ကဵု သွဟ် မဆေင်စပ် ကု ဖိုင် တအ်ဂှ် မာန် ရ။
== ပရေင်ပြိုင်ပ္ကာန် ပ္ဍဲ ဖျာ (Market Competition) ==
ပ္ဍဲကဵု ဗွိုက်လ္ၚတ် ဉာဏ်စက် လတူ ဂၠးတိမ္ဂး Kimi ဝွံ ဒှ် ဉာဏ်စက် မပြိုင်ပ္ကာန် မံင် ကု ဉာဏ်စက် ဇၞော်ဇၞော် မပ္တံကဵု [[ChatGPT]] (နူ OpenAI)၊ Claude (နူ Anthropic)၊ ကေုာံ [[Gemini]] (နူ Google) တအ် ရ။ ၜိုန်ရ ဒှ် ဉာဏ်စက် မတိတ် နူ ဍုင်ကြုက် ကီုလေဝ်၊ ဟိုတ်နူကဵု အစောံစရာဲ မဗှ် လိက် ဇမၠိင် မာန်ဂှ်ရ ဍေံ ဒှ်ကၠုင် ကိရိယာ မၞိဟ်ဒးစိုတ် ဂၠိုင် မွဲ သွက် သၟာသုတေသန ကေုာံ ညးမလ္ၚတ် လိက်ပတ် တအ် ရ။
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[နဲပညာ ဉာဏ်စက်]] (Artificial Intelligence)
* [[ChatGPT]]
* [[Gemini (AI)|Gemini]]
* [[Microsoft Copilot]]
</div>
{{DEFAULTSORT:Kimi}} [[ကဏ္ဍ:နဲပညာ ဉာဏ်စက်]] [[ကဏ္ဍ:ဉာဏ်စက် သှ်အရေဝ်]] [[ကဏ္ဍ:အေန်တာနေတ်]]
b3lq1vb7zltgmxtwu08s0hhj1k7fy34
ဝဳကဳပဳဒဳယာ:Noticeboard
4
10437
53591
2026-04-28T14:32:00Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "ဘိုင်ကၠောန်ညိစိုအ်"
53591
wikitext
text/x-wiki
ဘိုင်ကၠောန်ညိစိုအ်
d08w0lomlpir89ro2pn42hg5ltpcn8t
ထာမ်ပလိက်:သ္အးဇ္ၚး
10
10438
53592
2026-04-28T14:34:38Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{| class="plainlinks" style="width: 80%; margin: 10px auto; background-color: #fbfbfb; border: 1px solid #aaa; border-left: 10px solid #f28500; padding: 5px;" |- | style="width: 50px; text-align: center;" | [[File:Edit-clear.svg|40px|link=|alt=Cleanup]] | style="padding: 0.25em 0.5em; font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;" | '''လိက်ပရေင် ဟွံသေင်မ္ဂး ကဏ္ဍဏအ်ဝွ..."
53592
wikitext
text/x-wiki
{| class="plainlinks" style="width: 80%; margin: 10px auto; background-color: #fbfbfb; border: 1px solid #aaa; border-left: 10px solid #f28500; padding: 5px;"
|-
| style="width: 50px; text-align: center;" | [[File:Edit-clear.svg|40px|link=|alt=Cleanup]]
| style="padding: 0.25em 0.5em; font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;" | '''လိက်ပရေင် ဟွံသေင်မ္ဂး ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ သွက်ဂွံ ကိတ်ညဳ ကု ဍာ်ဒကေဝ် ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် နွံပၟိက် ဒးသ္အးဇ္ၚး ကေုာံ ပလေဝ်ဒါန် ရ။'''<br> <span style="font-size: 90%;">ယဝ်ရ မၞး ပလေဝ်ဒါန် ထပ်ဗပေင် ကဵုမာန်မ္ဂး ဘိုင်ပလေဝ်ဒါန် ကဵုညိအဴ။ မၞး ဆက်လ္ၚတ် တင်သဳကၠဳ တအ်ဂှ် ပ္ဍဲကဵု [[{{TALKPAGENAME}}|မုက်လိက် သဳကၠဳ]] ဂွံရ။</span>
|}
<includeonly>[[ကဏ္ဍ:လိက်ပရေင် မဒးသ္အးဇ္ၚးဂမၠိုင်]]</includeonly><noinclude>
{{Documentation|content=
== လွပ် ==
ထာမ်ပလိက် ဏအ်ဝွံ စကာ သွက်ဂွံ စၟတ်သမ္တီ လိက်ပရေင် မနွံပၟိက် ဒးကလေင် ပလေဝ်ဒါန် ကေုာံ သ္အးဇ္ၚး ရ။
စုတ် ကုဒ် ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ပ္ဍဲကဵု လတူအိုတ် တွိုက် လိက်ပရေင် ဇကုညိ-
<pre>{{သ္အးဇ္ၚး}}</pre>
ထာမ်ပလိက်ဏအ်ဝွံ အလဵုအလဵု စုတ်ဗပေင်ကဵု လိက်ပရေင်တအ် ပ္ဍဲကဵု [[:ကဏ္ဍ:လိက်ပရေင် မဒးသ္အးဇ္ၚးဂမၠိုင်]] ရ။
[[ကဏ္ဍ:ထာမ်ပလိက် ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]
}}
</noinclude>
itsazgf7gix7atwlhx0vt155ya3ltss
ကဏ္ဍ:လိက်ပရေင် မဒးသ္အးဇ္ၚးဂမၠိုင်
14
10439
53593
2026-04-28T14:35:29Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် လိက်ပရေင် မနွံပၟိက် ဒးကလေင် ပလေဝ်ဒါန်၊ သ္အးဇ္ၚး ကေုာံ ပြုပြေင် ညံင်ဂွံ ကိတ်ညဳ ကု ဍာ်ဒကေဝ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ရ။}} <div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">..."
53593
wikitext
text/x-wiki
{{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် လိက်ပရေင် မနွံပၟိက် ဒးကလေင် ပလေဝ်ဒါန်၊ သ္အးဇ္ၚး ကေုာံ ပြုပြေင် ညံင်ဂွံ ကိတ်ညဳ ကု ဍာ်ဒကေဝ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ရ။}}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''ကဏ္ဍ:လိက်ပရေင် မဒးသ္အးဇ္ၚးဂမၠိုင်''' ({{lang-en|Category:Articles needing cleanup}}) ဝွံ ဒှ် ကဏ္ဍ ပရေင်မင်မွဲ (Maintenance category) အဓိက မွဲ သွက် ဝဳကဳပဳဒဳယာ မန် ရ။
ပ္ဍဲကဵု ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ လိက်ပရေင် မဒးကလေင် ဒါန် သဒ္ဒါ၊ ပလေဝ် သၞောတ်ဝ် လိက်၊ ပြုပြေင် လဒက်ပ္တန် ဟွံသေင်မ္ဂး မဒးသ္အးဇ္ၚး ညံင်ဂွံ ကိတ်ညဳ ကု ဍာ်ဒကေဝ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ တအ် ပါလုပ် မံင် ရ။
== လၟေင်ကမၠောန် (How it works) ==
* လိက်ပရေင်တအ်ဂှ် အလဵုအလဵု လုပ်စိုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် နကဵု ပွမစုတ်လဝ် ထာမ်ပလိက် {{tl|သ္အးဇ္ၚး}} ပ္ဍဲ လတူ လိက်ပရေင် ဂှ် ရ။
* ယဝ်ရ မၞး (ညးမချူလိက် ကေုာံ ညးမပလေဝ်ဒါန်တအ်) ညာတ်ကေတ် လိက်ပရေင် မွဲမွဲ ပ္ဍဲကဵု ကဏ္ဍဏအ်မ္ဂး၊ ဘိုင် လုပ် ပလေဝ်ဒါန် ကေုာံ ပသ္အးဇ္ၚး ကဵု ညိအဴ။
* ကာလ ပလေဝ်ဒါန် တုဲဒှ် အးဇ္ၚး အာယျမ္ဂး၊ ကလေင် ဇိုတ်ပလီု ထောအ် ထာမ်ပလိက် <code><nowiki>{{သ္အးဇ္ၚး}}</nowiki></code> နူကဵု လိက်ပရေင်ဂှ် ညိ။ (တုဲမ္ဂး လိက်ပရေင်ဂှ် တိတ်အာ နူ ကဏ္ဍဏအ် အလဵုအလဵု ရ။)
</div>
[[ကဏ္ဍ:ဝဳကဳပဳဒဳယာ ပရေင်မင်မွဲ]]
[[ကဏ္ဍ:ဝဳကဳပဳဒဳယာ လိက်ပရေင်ဂမၠိုင်]]
fhm4adpx8eyv28e85vkkkre8c43u0sa
အတ္ထုပ္ပတ္တိ ညးအံင်တၟေင် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မရနုက်ကဵု ၃၉ ဝါ
0
10440
53597
2026-04-28T16:06:14Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|စရင်အတ္ထုပ္ပတ္တိ ခမဳသင် ကေုာံ သဳလ မအံင်ဇၞးလဝ် တန်နာနာ ပ္ဍဲ သဘင်သွဟ်လိက် ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မရနုက်ကဵု ၃၉ သၞာံ ၁၃၈၂}} {| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%..."
53597
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|စရင်အတ္ထုပ္ပတ္တိ ခမဳသင် ကေုာံ သဳလ မအံင်ဇၞးလဝ် တန်နာနာ ပ္ဍဲ သဘင်သွဟ်လိက် ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မရနုက်ကဵု ၃၉ သၞာံ ၁၃၈၂}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" |ပူဂိုလ်မအံင်ဇၞးတၟေင်ဂမၠိုင်
<span style="font-size:80%; font-weight:normal;">သဘင်သွဟ်လိက် မရနုက်ကဵု ၃၉ (၁၃၈၂)</span>
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" |တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
|'''ဂကောံ:'''
|[[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
|-
|'''သၞာံ:'''
|၁၃၈၂ (သၞာံခရေတ် ၂၀၂၁)
|-
|'''ပရူပရာ:'''
|အတ္ထုပ္ပတ္တိ ကွးဘာ မအံင်ဇၞး တၟေင်
|-
|'''တန် အဓိကဂမၠိုင်:'''
|သိရီပဝရ၊ မဟာ၊ မဇ္ဈိမ၊ ခုဒ္ဒက၊ မူလ
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''အတ္ထုပ္ပတ္တိ ပူဂိုလ်မအံင်ဇၞးတၟေင် ပ္ဍဲ သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မရနုက်ကဵု ၃၉''' (သၞာံ ၁၃၈၂) ဝွံ ဒှ် စရင် သမ္တီ မပကောံလဝ် ဝင်ပူဂိုလ် ခမဳသင် ကေုာံ မိသဳလ တအ် မလုပ်သွဟ်လဝ် လိက်ပရိယတ္တိ တုဲ ကလိဂွံလဝ် လာပ် ပထမ၊ ဒုတိယ၊ တတိယ ကေုာံ အံင်ဇၞးလဝ် နကဵု ကဆံင် မသၠုင်အိုတ် ရ။ သဘင်သွဟ်လိက် ဏအ်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု သၞာံ ၁၃၈၂ (အခိင် ယဲကပ် ကဝ်ဗေတ်-၁၉) တုဲ ၜိုန်ရ ဒးဆဵုဂဗ အခက်အခုဲ ကီုလေဝ် သင်မန်တအ် ဂစာန် သွဟ်လဝ် အောင်အောင်ဇၞးဇၞး ရ။
== တန် သိရီပဝရ (Siri Pavara) ==
* '''နာဲသုမင်္ဂလ:''' ကလိဂွံ ကဆံင် သိရီပဝရ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၃၃ သၞာံ (သိက္ခာ ၁၃ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲဗြေန် ကဵု မိကုင် တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်ကအ်သိုတ်၊ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ် ရ။ ပ္ဍဲကဵု သၞာံပရိယတ္တိ ၁၃၈၃ ဂှ် ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာရာမညနိကာယပရိယတ္တိ၊ ဍုင်မတ်လီု ရ။
* '''နာဲကုမာရသေဋ္ဌ:''' ကလိဂွံ ကဆံင် သိရီပဝရ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၂၆ သၞာံ (သိက္ခာ ၄ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲစော တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်သက်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု ရ။ ပ္ဍဲကဵု သၞာံပရိယတ္တိ ၁၃၈၃ ဂှ် ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာရာမညနိကာယပရိယတ္တိ၊ ကွာန်ပ္ၚ ရ။
== တန် မဟာ (Maha) ==
* '''ပထမ - ထပိုယ်ကုဝေရာနန္ဒ:''' ကလိဂွံ လာပ် ပထမ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၁၉ သၞာံ (သိက္ခာ ၅ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲလောန် ကဵု မိဒါန် တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်တံင်ပဵု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာရာမညနိကာယ သာသနာရက္ခိတ၊ ဍုင်မတ်လီု ရ။
* '''ဒုတိယ - ဂုဏ်သီဟ:''' ကလိဂွံ လာပ် ဒုတိယ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၂၃ သၞာံ (သိက္ခာ ၂ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲအံင်ထောန် ကဵု မိအေမျေအ် တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်ဒဵုထံင်၊ ပွိုင်ဍုင်လှာဒကှ် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာပရိယတ္တိ ကွာန်တံင်ပရင်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် ရ။
* '''တတိယ - ဂုဏ်ဒေဝိန္ဒ:''' ကလိဂွံ လာပ် တတိယ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၂၅ သၞာံ (သိက္ခာ ၄ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲကျဝ်နာင် ကဵု မိသုင်ဒေန် တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်အၜဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာသဳရိမင်္ဂလ ပရိယတ္တိ၊ ဍုင်ဇြပ်ဗု ရ။
== တန် မဇ္ဈိမ (Majjhima) ==
* '''ပထမ - ဂုဏ်သိရီဓဇ:''' ကလိဂွံ လာပ် ပထမ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၂၄ သၞာံ (သိက္ခာ ၄ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲညဳခိုင် ကဵု မိအေကျဳ တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်သြေဲကိုင်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာသဳရိမင်္ဂလ ပရိယတ္တိ၊ ဍုင်ဇြပ်ဗု ရ။
* '''ဒုတိယ - ထပိုယ်နန္ဒဓမ္မ:''' ကလိဂွံ လာပ် ဒုတိယ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၁၈ သၞာံ ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲထောန် ကဵု မိသာန်ဝေ တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်ကွိက်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာဣစ္ဆာသယ၊ ဍုင်မတ်လီု ရ။
* '''တတိယ - ထပိုယ်သုလက္ခဏ:''' ကလိဂွံ လာပ် တတိယ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၁၆ သၞာံ ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲထောန် ကဵု မိထောန်ယှေန် တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်ဗထဳ၊ ပွိုင်ဍုင်ဖာအံင် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာသာသနာရက္ခိတ၊ ဍုင်မတ်လီု ရ။
== တန် ခုဒ္ဒက (Khuddaka) ==
* '''ပထမ - ဂုဏ်ဓမ္မဝံသ:''' ကလိဂွံ လာပ် ပထမ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၂၄ သၞာံ (သိက္ခာ ၂ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲဟိန် ကဵု မိပါန်ကျဳ တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်တံင်ပရင်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာသာသနာရက္ခိတ၊ ဍုင်မတ်လီု ရ။
* '''ဒုတိယ - ဂုဏ်ပါလ:''' ကလိဂွံ လာပ် ဒုတိယ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၂၆ သၞာံ (သိက္ခာ ၄ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲညာဏ်လိန် ကဵု မိသာန်မျေအ် တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်သကောဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ဖာအံင် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာဗွဝ်ပရိယတ္တိမန်၊ ဍုင်မတ်လီု ရ။
* '''တတိယ - ထပိုယ်ရဋ္ဌပါလ:''' ကလိဂွံ လာပ် တတိယ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၁၉ သၞာံ (သိက္ခာ ၃ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲဂျိန် ကဵု မိလိန် တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်ပ္ၚ၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာခေါဇာ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် ရ။
== တန် မူလ (Mula) ==
* '''ပထမ - ဂုဏ်ဝီရိယ:''' ကလိဂွံ လာပ် ပထမ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၂၂ သၞာံ (သိက္ခာ ၂ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲအံင်မန် ကဵု မိမဳတေဆော တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်လှာစုတ်၊ ပွိုင်ဍုင်လှာဒကှ် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာသဳရိမင်္ဂလ၊ ဍုင်ဇြပ်ဗု ရ။
* '''ဒုတိယ - ဂုဏ်ဝီရိယ:''' ကလိဂွံ လာပ် ဒုတိယ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၂၂ သၞာံ (သိက္ခာ ၁ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲ ကဵု မိဍောတ် တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်တွံက္ခေင်၊ ပွိုင်ဍုင်လၟိုင် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာဂြိုပ်ဖာ၊ ကွာန်အၜဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် ရ။
* '''တတိယ - မိယသဝတီ:''' ညးဝွံ ဒှ် မိသဳလ မကလိဂွံ လာပ် တတိယ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၃၂ သၞာံ (သိက္ခာ ၂ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲနဵု ကဵု မိနှေန်ဝေန် တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်သၞေဟ်လှာ၊ ပွိုင်ဍုင်ဖာအံင် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကွာန်သၞေဟ်လှာ ရ။
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
* [[ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ဍုင်မတ်လီု]]
</div>
3xqhb3libox99uta64ps8ayamq9klos
53598
53597
2026-04-28T16:07:40Z
Aue Nai
24
53598
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|စရင်အတ္ထုပ္ပတ္တိ ခမဳသင် ကေုာံ သဳလ မအံင်ဇၞးလဝ် တန်နာနာ ပ္ဍဲ သဘင်သွဟ်လိက် ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မရနုက်ကဵု ၃၉ သၞာံ ၁၃၈၂}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" |ပူဂိုလ်မအံင်ဇၞးတၟေင်ဂမၠိုင်
<span style="font-size:80%; font-weight:normal;">သဘင်သွဟ်လိက် မရနုက်ကဵု ၃၉ (၁၃၈၂)</span>
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" |တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
|'''ဂကောံ:'''
|[[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
|-
|'''သၞာံ:'''
|၁၃၈၂ (သၞာံခရေတ် ၂၀၂၁)
|-
|'''ပရူပရာ:'''
|အတ္ထုပ္ပတ္တိ ကွးဘာ မအံင်ဇၞး တၟေင်
|-
|'''တန် အဓိကဂမၠိုင်:'''
|သရဳပဝရ၊ မဟာ၊ မဇ္ဈိမ၊ ခုဒ္ဒက၊ မူလ
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''အတ္ထုပ္ပတ္တိ ပူဂိုလ်မအံင်ဇၞးတၟေင် ပ္ဍဲ သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မရနုက်ကဵု ၃၉''' (သၞာံ ၁၃၈၂) ဝွံ ဒှ် စရင် သမ္တီ မပကောံလဝ် ဝင်ပူဂိုလ် ခမဳသင် ကေုာံ မိသဳလ တအ် မလုပ်သွဟ်လဝ် လိက်ပရိယတ္တိ တုဲ ကလိဂွံလဝ် လာပ် ပထမ၊ ဒုတိယ၊ တတိယ ကေုာံ အံင်ဇၞးလဝ် နကဵု ကဆံင် မသၠုင်အိုတ် ရ။ သဘင်သွဟ်လိက် ဏအ်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု သၞာံ ၁၃၈၂ (အခိင် ယဲကပ် ကဝ်ဗေတ်-၁၉) တုဲ ၜိုန်ရ ဒးဆဵုဂဗ အခက်အခုဲ ကီုလေဝ် သင်မန်တအ် ဂစာန် သွဟ်လဝ် အောင်အောင်ဇၞးဇၞး ရ။
== တန် သိရဳပဝရ (Siri Pavara) ==
* '''နာဲသုမင်္ဂလ:''' ကလိဂွံ ကဆံင် သရဳပဝရ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၃၃ သၞာံ (သိက္ခာ ၁၃ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲဗြေန် ကဵု မိကုင် တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်ကအ်သိုတ်၊ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ် ရ။ ပ္ဍဲကဵု သၞာံပရိယတ္တိ ၁၃၈၃ ဂှ် ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာရာမညနိကာယပရိယတ္တိ၊ ဍုင်မတ်လီု ရ။
* '''နာဲကုမာရသေဋ္ဌ:''' ကလိဂွံ ကဆံင် သရဳပဝရ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၂၆ သၞာံ (သိက္ခာ ၄ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲစော တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်သက်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု ရ။ ပ္ဍဲကဵု သၞာံပရိယတ္တိ ၁၃၈၃ ဂှ် ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာရာမညနိကာယပရိယတ္တိ၊ ကွာန်ပ္ၚ ရ။
== တန် မဟာ (Maha) ==
* '''ပထမ - ထပိုယ်ကုဝေရာနန္ဒ:''' ကလိဂွံ လာပ် ပထမ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၁၉ သၞာံ (သိက္ခာ ၅ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲလောန် ကဵု မိဒါန် တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်တံင်ပဵု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာရာမညနိကာယ သာသနာရက္ခိတ၊ ဍုင်မတ်လီု ရ။
* '''ဒုတိယ - ဂုဏ်သီဟ:''' ကလိဂွံ လာပ် ဒုတိယ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၂၃ သၞာံ (သိက္ခာ ၂ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲအံင်ထောန် ကဵု မိအေမျေအ် တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်ဒဵုထံင်၊ ပွိုင်ဍုင်လှာဒကှ် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာပရိယတ္တိ ကွာန်တံင်ပရင်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် ရ။
* '''တတိယ - ဂုဏ်ဒေဝိန္ဒ:''' ကလိဂွံ လာပ် တတိယ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၂၅ သၞာံ (သိက္ခာ ၄ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲကျဝ်နာင် ကဵု မိသုင်ဒေန် တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်အၜဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာသဳရိမင်္ဂလ ပရိယတ္တိ၊ ဍုင်ဇြပ်ဗု ရ။
== တန် မဇ္ဈိမ (Majjhima) ==
* '''ပထမ - ဂုဏ်သရဳဓဇ:''' ကလိဂွံ လာပ် ပထမ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၂၄ သၞာံ (သိက္ခာ ၄ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲညဳခိုင် ကဵု မိအေကျဳ တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်သြေဲကိုင်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာသဳရိမင်္ဂလ ပရိယတ္တိ၊ ဍုင်ဇြပ်ဗု ရ။
* '''ဒုတိယ - ထပိုယ်နန္ဒဓမ္မ:''' ကလိဂွံ လာပ် ဒုတိယ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၁၈ သၞာံ ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲထောန် ကဵု မိသာန်ဝေ တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်ကွိက်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာဣစ္ဆာသယ၊ ဍုင်မတ်လီု ရ။
* '''တတိယ - ထပိုယ်သုလက္ခဏ:''' ကလိဂွံ လာပ် တတိယ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၁၆ သၞာံ ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲထောန် ကဵု မိထောန်ယှေန် တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်ဗထဳ၊ ပွိုင်ဍုင်ဖာအံင် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာသာသနာရက္ခိတ၊ ဍုင်မတ်လီု ရ။
== တန် ခုဒ္ဒက (Khuddaka) ==
* '''ပထမ - ဂုဏ်ဓမ္မဝံသ:''' ကလိဂွံ လာပ် ပထမ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၂၄ သၞာံ (သိက္ခာ ၂ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲဟိန် ကဵု မိပါန်ကျဳ တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်တံင်ပရင်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာသာသနာရက္ခိတ၊ ဍုင်မတ်လီု ရ။
* '''ဒုတိယ - ဂုဏ်ပါလ:''' ကလိဂွံ လာပ် ဒုတိယ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၂၆ သၞာံ (သိက္ခာ ၄ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲညာဏ်လိန် ကဵု မိသာန်မျေအ် တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်သကောဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ဖာအံင် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာဗွဝ်ပရိယတ္တိမန်၊ ဍုင်မတ်လီု ရ။
* '''တတိယ - ထပိုယ်ရဋ္ဌပါလ:''' ကလိဂွံ လာပ် တတိယ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၁၉ သၞာံ (သိက္ခာ ၃ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲဂျိန် ကဵု မိလိန် တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်ပ္ၚ၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာခေါဇာ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် ရ။
== တန် မူလ (Mula) ==
* '''ပထမ - ဂုဏ်ဝီရိယ:''' ကလိဂွံ လာပ် ပထမ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၂၂ သၞာံ (သိက္ခာ ၂ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲအံင်မန် ကဵု မိမဳတေဆော တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်လှာစုတ်၊ ပွိုင်ဍုင်လှာဒကှ် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာသဳရိမင်္ဂလ၊ ဍုင်ဇြပ်ဗု ရ။
* '''ဒုတိယ - ဂုဏ်ဝီရိယ:''' ကလိဂွံ လာပ် ဒုတိယ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၂၂ သၞာံ (သိက္ခာ ၁ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲ ကဵု မိဍောတ် တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်တွံက္ခေင်၊ ပွိုင်ဍုင်လၟိုင် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာဂြိုပ်ဖာ၊ ကွာန်အၜဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် ရ။
* '''တတိယ - မိယသဝတီ:''' ညးဝွံ ဒှ် မိသဳလ မကလိဂွံ လာပ် တတိယ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၃၂ သၞာံ (သိက္ခာ ၂ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲနဵု ကဵု မိနှေန်ဝေန် တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်သၞေဟ်လှာ၊ ပွိုင်ဍုင်ဖာအံင် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကွာန်သၞေဟ်လှာ ရ။
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
* [[ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ဍုင်မတ်လီု]]
</div>
bicfhxd6rj5huobd7s4lr07cecnv2bm
53599
53598
2026-04-28T16:08:56Z
Aue Nai
24
53599
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|စရင်အတ္ထုပ္ပတ္တိ ခမဳသင် ကေုာံ သဳလ မအံင်ဇၞးလဝ် တန်နာနာ ပ္ဍဲ သဘင်သွဟ်လိက် ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မရနုက်ကဵု ၃၉ သၞာံ ၁၃၈၂}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" |ပူဂိုလ်မအံင်ဇၞးတၟေင်ဂမၠိုင်
<span style="font-size:80%; font-weight:normal;">သဘင်သွဟ်လိက် မရနုက်ကဵု ၃၉ (၁၃၈၂)</span>
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" |တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
|'''ဂကောံ:'''
|[[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
|-
|'''သၞာံ:'''
|၁၃၈၂ (သၞာံခရေတ် ၂၀၂၁)
|-
|'''ပရူပရာ:'''
|အတ္ထုပ္ပတ္တိ ကွးဘာ မအံင်ဇၞး တၟေင်
|-
|'''တန် အဓိကဂမၠိုင်:'''
|သရဳပဝရ၊ မဟာ၊ မဇ္ဈိမ၊ ခုဒ္ဒက၊ မူလ
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''အတ္ထုပ္ပတ္တိ ပူဂိုလ်မအံင်ဇၞးတၟေင် ပ္ဍဲ သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မရနုက်ကဵု ၃၉''' (သၞာံ ၁၃၈၂) ဝွံ ဒှ် စရင် သမ္တီ မပကောံလဝ် ဝင်ပူဂိုလ် ခမဳသင် ကေုာံ မိသဳလ တအ် မလုပ်သွဟ်လဝ် လိက်ပရိယတ္တိ တုဲ ကလိဂွံလဝ် လာပ် ပထမ၊ ဒုတိယ၊ တတိယ ကေုာံ အံင်ဇၞးလဝ် နကဵု ကဆံင် မသၠုင်အိုတ် ရ။ သဘင်သွဟ်လိက် ဏအ်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု သၞာံ ၁၃၈၂ (အခိင် ယဲကပ် ကဝ်ဗေတ်-၁၉) တုဲ ၜိုန်ရ ဒးဆဵုဂဗ အခက်အခုဲ ကီုလေဝ် သင်မန်တအ် ဂစာန် သွဟ်လဝ် အောင်အောင်ဇၞးဇၞး ရ။
== တန် သိရဳပဝရ (Siri Pavara) ==
* '''နာဲသုမင်္ဂလ:''' ကလိဂွံ ကဆံင် သရဳပဝရ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၃၃ သၞာံ (သိက္ခာ ၁၃ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲဗြေန် ကဵု မိကုင် တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်ကအ်သိုတ်၊ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ် ရ။ ပ္ဍဲကဵု သၞာံပရိယတ္တိ ၁၃၈၃ ဂှ် ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာရာမညနိကာယပရိယတ္တိ၊ ဍုင်မတ်လီု ရ။
* '''နာဲကုမာရသေဋ္ဌ:''' ကလိဂွံ ကဆံင် သရဳပဝရ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၂၆ သၞာံ (သိက္ခာ ၄ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲစော တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်သက်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု ရ။ ပ္ဍဲကဵု သၞာံပရိယတ္တိ ၁၃၈၃ ဂှ် ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာရာမညနိကာယပရိယတ္တိ၊ ကွာန်ပ္ၚ ရ။
== တန် မဟာ (Maha) ==
* '''ပထမ - ထပိုယ်ကုဝေရာနန္ဒ:''' ကလိဂွံ လာပ် ပထမ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၁၉ သၞာံ (သိက္ခာ ၅ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲလောန် ကဵု မိဒါန် တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်တံင်ပဵု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာရာမညနိကာယ သာသနာရက္ခိတ၊ ဍုင်မတ်လီု ရ။
* '''ဒုတိယ - ဂုဏ်သဳဟ:''' ကလိဂွံ လာပ် ဒုတိယ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၂၃ သၞာံ (သိက္ခာ ၂ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲအံင်ထောန် ကဵု မိအေမျေအ် တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်ဒဵုထံင်၊ ပွိုင်ဍုင်လှာဒကှ် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာပရိယတ္တိ ကွာန်တံင်ပရင်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် ရ။
* '''တတိယ - ဂုဏ်ဒေဝိန္ဒ:''' ကလိဂွံ လာပ် တတိယ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၂၅ သၞာံ (သိက္ခာ ၄ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲကျဝ်နာင် ကဵု မိသုင်ဒေန် တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်အၜဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာသဳရိမင်္ဂလ ပရိယတ္တိ၊ ဍုင်ဇြပ်ဗု ရ။
== တန် မဇ္ဈိမ (Majjhima) ==
* '''ပထမ - ဂုဏ်သရဳဓဇ:''' ကလိဂွံ လာပ် ပထမ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၂၄ သၞာံ (သိက္ခာ ၄ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲညဳခိုင် ကဵု မိအေကျဳ တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်သြေဲကိုင်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာသဳရိမင်္ဂလ ပရိယတ္တိ၊ ဍုင်ဇြပ်ဗု ရ။
* '''ဒုတိယ - ထပိုယ်နန္ဒဓမ္မ:''' ကလိဂွံ လာပ် ဒုတိယ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၁၈ သၞာံ ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲထောန် ကဵု မိသာန်ဝေ တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်ကွိက်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာဣစ္ဆာသယ၊ ဍုင်မတ်လီု ရ။
* '''တတိယ - ထပိုယ်သုလက္ခဏ:''' ကလိဂွံ လာပ် တတိယ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၁၆ သၞာံ ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲထောန် ကဵု မိထောန်ယှေန် တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်ဗထဳ၊ ပွိုင်ဍုင်ဖာအံင် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာသာသနာရက္ခိတ၊ ဍုင်မတ်လီု ရ။
== တန် ခုဒ္ဒက (Khuddaka) ==
* '''ပထမ - ဂုဏ်ဓမ္မဝံသ:''' ကလိဂွံ လာပ် ပထမ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၂၄ သၞာံ (သိက္ခာ ၂ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲဟိန် ကဵု မိပါန်ကျဳ တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်တံင်ပရင်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာသာသနာရက္ခိတ၊ ဍုင်မတ်လီု ရ။
* '''ဒုတိယ - ဂုဏ်ပါလ:''' ကလိဂွံ လာပ် ဒုတိယ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၂၆ သၞာံ (သိက္ခာ ၄ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲညာဏ်လိန် ကဵု မိသာန်မျေအ် တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်သကောဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ဖာအံင် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာဗွဝ်ပရိယတ္တိမန်၊ ဍုင်မတ်လီု ရ။
* '''တတိယ - ထပိုယ်ရဋ္ဌပါလ:''' ကလိဂွံ လာပ် တတိယ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၁၉ သၞာံ (သိက္ခာ ၃ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲဂျိန် ကဵု မိလိန် တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်ပ္ၚ၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာခေါဇာ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် ရ။
== တန် မူလ (Mula) ==
* '''ပထမ - ဂုဏ်ဝဳရိယ:''' ကလိဂွံ လာပ် ပထမ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၂၂ သၞာံ (သိက္ခာ ၂ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲအံင်မန် ကဵု မိမဳတေဆော တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်လှာစုတ်၊ ပွိုင်ဍုင်လှာဒကှ် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာသဳရိမင်္ဂလ၊ ဍုင်ဇြပ်ဗု ရ။
* '''ဒုတိယ - ဂုဏ်ဝဳရိယ:''' ကလိဂွံ လာပ် ဒုတိယ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၂၂ သၞာံ (သိက္ခာ ၁ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲ ကဵု မိဍောတ် တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်တွံက္ခေင်၊ ပွိုင်ဍုင်လၟိုင် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာဂြိုပ်ဖာ၊ ကွာန်အၜဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် ရ။
* '''တတိယ - မိယသဝတီ:''' ညးဝွံ ဒှ် မိသဳလ မကလိဂွံ လာပ် တတိယ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၃၂ သၞာံ (သိက္ခာ ၂ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲနဵု ကဵု မိနှေန်ဝေန် တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်သၞေဟ်လှာ၊ ပွိုင်ဍုင်ဖာအံင် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကွာန်သၞေဟ်လှာ ရ။
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
* [[ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ဍုင်မတ်လီု]]
</div>
puyiqvgnqegsfvch7y3btjsuzq19og0
53600
53599
2026-04-28T16:09:05Z
Aue Nai
24
/* ဆက်လ္ၚတ် */
53600
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|စရင်အတ္ထုပ္ပတ္တိ ခမဳသင် ကေုာံ သဳလ မအံင်ဇၞးလဝ် တန်နာနာ ပ္ဍဲ သဘင်သွဟ်လိက် ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မရနုက်ကဵု ၃၉ သၞာံ ၁၃၈၂}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" |ပူဂိုလ်မအံင်ဇၞးတၟေင်ဂမၠိုင်
<span style="font-size:80%; font-weight:normal;">သဘင်သွဟ်လိက် မရနုက်ကဵု ၃၉ (၁၃၈၂)</span>
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" |တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
|'''ဂကောံ:'''
|[[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
|-
|'''သၞာံ:'''
|၁၃၈၂ (သၞာံခရေတ် ၂၀၂၁)
|-
|'''ပရူပရာ:'''
|အတ္ထုပ္ပတ္တိ ကွးဘာ မအံင်ဇၞး တၟေင်
|-
|'''တန် အဓိကဂမၠိုင်:'''
|သရဳပဝရ၊ မဟာ၊ မဇ္ဈိမ၊ ခုဒ္ဒက၊ မူလ
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''အတ္ထုပ္ပတ္တိ ပူဂိုလ်မအံင်ဇၞးတၟေင် ပ္ဍဲ သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မရနုက်ကဵု ၃၉''' (သၞာံ ၁၃၈၂) ဝွံ ဒှ် စရင် သမ္တီ မပကောံလဝ် ဝင်ပူဂိုလ် ခမဳသင် ကေုာံ မိသဳလ တအ် မလုပ်သွဟ်လဝ် လိက်ပရိယတ္တိ တုဲ ကလိဂွံလဝ် လာပ် ပထမ၊ ဒုတိယ၊ တတိယ ကေုာံ အံင်ဇၞးလဝ် နကဵု ကဆံင် မသၠုင်အိုတ် ရ။ သဘင်သွဟ်လိက် ဏအ်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု သၞာံ ၁၃၈၂ (အခိင် ယဲကပ် ကဝ်ဗေတ်-၁၉) တုဲ ၜိုန်ရ ဒးဆဵုဂဗ အခက်အခုဲ ကီုလေဝ် သင်မန်တအ် ဂစာန် သွဟ်လဝ် အောင်အောင်ဇၞးဇၞး ရ။
== တန် သိရဳပဝရ (Siri Pavara) ==
* '''နာဲသုမင်္ဂလ:''' ကလိဂွံ ကဆံင် သရဳပဝရ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၃၃ သၞာံ (သိက္ခာ ၁၃ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲဗြေန် ကဵု မိကုင် တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်ကအ်သိုတ်၊ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ် ရ။ ပ္ဍဲကဵု သၞာံပရိယတ္တိ ၁၃၈၃ ဂှ် ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာရာမညနိကာယပရိယတ္တိ၊ ဍုင်မတ်လီု ရ။
* '''နာဲကုမာရသေဋ္ဌ:''' ကလိဂွံ ကဆံင် သရဳပဝရ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၂၆ သၞာံ (သိက္ခာ ၄ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲစော တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်သက်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု ရ။ ပ္ဍဲကဵု သၞာံပရိယတ္တိ ၁၃၈၃ ဂှ် ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာရာမညနိကာယပရိယတ္တိ၊ ကွာန်ပ္ၚ ရ။
== တန် မဟာ (Maha) ==
* '''ပထမ - ထပိုယ်ကုဝေရာနန္ဒ:''' ကလိဂွံ လာပ် ပထမ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၁၉ သၞာံ (သိက္ခာ ၅ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲလောန် ကဵု မိဒါန် တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်တံင်ပဵု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာရာမညနိကာယ သာသနာရက္ခိတ၊ ဍုင်မတ်လီု ရ။
* '''ဒုတိယ - ဂုဏ်သဳဟ:''' ကလိဂွံ လာပ် ဒုတိယ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၂၃ သၞာံ (သိက္ခာ ၂ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲအံင်ထောန် ကဵု မိအေမျေအ် တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်ဒဵုထံင်၊ ပွိုင်ဍုင်လှာဒကှ် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာပရိယတ္တိ ကွာန်တံင်ပရင်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် ရ။
* '''တတိယ - ဂုဏ်ဒေဝိန္ဒ:''' ကလိဂွံ လာပ် တတိယ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၂၅ သၞာံ (သိက္ခာ ၄ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲကျဝ်နာင် ကဵု မိသုင်ဒေန် တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်အၜဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာသဳရိမင်္ဂလ ပရိယတ္တိ၊ ဍုင်ဇြပ်ဗု ရ။
== တန် မဇ္ဈိမ (Majjhima) ==
* '''ပထမ - ဂုဏ်သရဳဓဇ:''' ကလိဂွံ လာပ် ပထမ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၂၄ သၞာံ (သိက္ခာ ၄ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲညဳခိုင် ကဵု မိအေကျဳ တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်သြေဲကိုင်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာသဳရိမင်္ဂလ ပရိယတ္တိ၊ ဍုင်ဇြပ်ဗု ရ။
* '''ဒုတိယ - ထပိုယ်နန္ဒဓမ္မ:''' ကလိဂွံ လာပ် ဒုတိယ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၁၈ သၞာံ ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲထောန် ကဵု မိသာန်ဝေ တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်ကွိက်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာဣစ္ဆာသယ၊ ဍုင်မတ်လီု ရ။
* '''တတိယ - ထပိုယ်သုလက္ခဏ:''' ကလိဂွံ လာပ် တတိယ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၁၆ သၞာံ ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲထောန် ကဵု မိထောန်ယှေန် တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်ဗထဳ၊ ပွိုင်ဍုင်ဖာအံင် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာသာသနာရက္ခိတ၊ ဍုင်မတ်လီု ရ။
== တန် ခုဒ္ဒက (Khuddaka) ==
* '''ပထမ - ဂုဏ်ဓမ္မဝံသ:''' ကလိဂွံ လာပ် ပထမ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၂၄ သၞာံ (သိက္ခာ ၂ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲဟိန် ကဵု မိပါန်ကျဳ တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်တံင်ပရင်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာသာသနာရက္ခိတ၊ ဍုင်မတ်လီု ရ။
* '''ဒုတိယ - ဂုဏ်ပါလ:''' ကလိဂွံ လာပ် ဒုတိယ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၂၆ သၞာံ (သိက္ခာ ၄ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲညာဏ်လိန် ကဵု မိသာန်မျေအ် တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်သကောဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ဖာအံင် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာဗွဝ်ပရိယတ္တိမန်၊ ဍုင်မတ်လီု ရ။
* '''တတိယ - ထပိုယ်ရဋ္ဌပါလ:''' ကလိဂွံ လာပ် တတိယ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၁၉ သၞာံ (သိက္ခာ ၃ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲဂျိန် ကဵု မိလိန် တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်ပ္ၚ၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာခေါဇာ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် ရ။
== တန် မူလ (Mula) ==
* '''ပထမ - ဂုဏ်ဝဳရိယ:''' ကလိဂွံ လာပ် ပထမ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၂၂ သၞာံ (သိက္ခာ ၂ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲအံင်မန် ကဵု မိမဳတေဆော တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်လှာစုတ်၊ ပွိုင်ဍုင်လှာဒကှ် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာသဳရိမင်္ဂလ၊ ဍုင်ဇြပ်ဗု ရ။
* '''ဒုတိယ - ဂုဏ်ဝဳရိယ:''' ကလိဂွံ လာပ် ဒုတိယ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၂၂ သၞာံ (သိက္ခာ ၁ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲ ကဵု မိဍောတ် တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်တွံက္ခေင်၊ ပွိုင်ဍုင်လၟိုင် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာဂြိုပ်ဖာ၊ ကွာန်အၜဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် ရ။
* '''တတိယ - မိယသဝတီ:''' ညးဝွံ ဒှ် မိသဳလ မကလိဂွံ လာပ် တတိယ ပ္ဍဲကဵု အာယုက် ၃၂ သၞာံ (သိက္ခာ ၂ ဝဟ်) ရ။ ညးဝွံ ဒှ် ကောန် နာဲနဵု ကဵု မိနှေန်ဝေန် တုဲ၊ ဇာတိ ကွာန်သၞေဟ်လှာ၊ ပွိုင်ဍုင်ဖာအံင် ရ။ ညး တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကွာန်သၞေဟ်လှာ ရ။
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
* [[ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ဍုင်မတ်လီု]]
</div>
{{DEFAULTSORT:ပူဂိုလ်မအံင်ဇၞးတၟေင် ရာမညနိကာယ ၁၃၈၂}} [[ကဏ္ဍ:ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]] [[ကဏ္ဍ:ခမဳသင်မန်ဂမၠိုင်]] [[ကဏ္ဍ:သၞာံ ၁၃၈၂]]
ag9fxaebocpn7sfkgkkv7z5ptc91blu
ခမဳသင် ရာမညနိကာယ မကလိဂွံ တဆိပ်ကြာ အလဵုအသဳ (၁၃၈၃)
0
10441
53601
2026-04-28T16:10:56Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|စရင် ခမဳသင် ဂကောံရာမညနိကာယ (၈) ဇကု မကလိဂွံလဝ် တဆိပ်ကြာ သာသနာ နူ အလဵုအသဳ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၃၈၃}} {| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right;..."
53601
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|စရင် ခမဳသင် ဂကောံရာမညနိကာယ (၈) ဇကု မကလိဂွံလဝ် တဆိပ်ကြာ သာသနာ နူ အလဵုအသဳ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၃၈၃}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" | ခမဳသင် မကလိဂွံ တဆိပ်ကြာ (၁၃၈၃)<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal;">ဂကောံရာမညနိကာယ</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''ဂကောံ:''' || [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
|-
| '''သၞာံ:''' || ၁၃၈၃ (သၞာံခရေတ် ၂၀၂၂)
|-
| '''လၟိဟ် ပူဂိုလ်:''' || ၈ ဇကု
|-
| '''တဆိပ်ကြာ အဓိက:''' || အဂ္ဂမဟာဂန္ထဝါစကပဏ္ဍိတ၊ အဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''ခမဳသင် ရာမညနိကာယ မကလိဂွံ တဆိပ်ကြာ အလဵုအသဳ (၁၃၈၃)''' ဝွံ ဒှ် စရင် သမ္တီ မပကောံလဝ် ဝင် ခမဳသင် မန် သီုဖအိုတ် ၈ ဇကု [cite: 147] မယိုက်ဂၠေင်ဒၟံင် ဓူရသာသနာ ပ္ဍဲကဵု [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]] တုဲ၊ ကလိဂွံလဝ် တဆိပ်ကြာ သာသနာ ကဆံင်သၠုင် နူကဵု အလဵုအသဳ ဍုင် ပ္ဍဲကဵု သၞာံ ၁၃၈၃ (သၞာံခရေတ် ၂၀၂၂) ရ [cite: 147]။
== စရင် ခမဳသင် (၈) ဇကု မကလိဂွံ တဆိပ်ကြာ ==
အတိုင် လိက်အုပ် စၟတ်သမ္တီ ပရေင်ချဳဒရိုင် သၞာံ ၁၃၈၂-၈၃ မ္ဂး၊ ခမဳသင် မကလိဂွံ တဆိပ်ကြာဂမၠိုင်ဂှ် နွံ အတိုင် ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ရ-
=== ကဏ္ဍ ဂန္ထဝါစကပဏ္ဍိတ ===
* '''ဘဒ္ဒန္တ သောဘိတ:''' ကလိဂွံ တဆိပ်ကြာ '''"အဂ္ဂမဟာဂန္ထဝါစကပဏ္ဍိတ"''' [cite: 148]။ ညးဝွံ တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ပရိယတ္တိဘာမန်၊ ဍုင်ဗြဝတီ [cite: 148] ရ။
* '''ဘဒ္ဒန္တ သီဟာနန္ဒ:''' ကလိဂွံ တဆိပ်ကြာ '''"မဟာဂန္ထဝါစကပဏ္ဍိတ"''' [cite: 149]။ ညးဝွံ တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာက္ခာဆီ (ခါသဳ)၊ ဍုင်ဒဂုင် (လ္ဂုင်) [cite: 149] ရ။
* '''ဘဒ္ဒန္တ ဇောတိက:''' ကလိဂွံ တဆိပ်ကြာ '''"ဂန္ထဝါစကပဏ္ဍိတ"''' [cite: 150]။ ညးဝွံ တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာနန္ဒဝိုန်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု [cite: 150] ရ။
=== ကဏ္ဍ သဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ ===
* '''ဘဒ္ဒန္တ စန္ဒိမာ:''' ကလိဂွံ တဆိပ်ကြာ '''"အဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ"''' [cite: 151]။ ညးဝွံ တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ပရိယတ္တိဘာဖိုင်စီ၊ ကွာန်ကြုင်ဘာ [cite: 151] ရ။
* '''ဘဒ္ဒန္တ နန္ဒသာရ:''' ကလိဂွံ တဆိပ်ကြာ '''"အဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ"''' [cite: 155]။ ညးဝွံ တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာဒေါဝ်၊ ဍုင်ကျာ်ခမီ [cite: 155] ရ။
* '''ဘဒ္ဒန္တ ဒါနာလင်္ကာရ:''' ကလိဂွံ တဆိပ်ကြာ '''"မဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ"''' [cite: 156]။ ညးဝွံ တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာဇော်၊ ကွာန်ကြုက်ပိ [cite: 156] ရ။
* '''ဘဒ္ဒန္တ သုမန:''' ကလိဂွံ တဆိပ်ကြာ '''"မဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ"''' [cite: 157]။ ညးဝွံ တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာသုမနာရာမ၊ ကွာန်ကံပ့ဟ် [cite: 157] ရ။
* '''ဘဒ္ဒန္တ ဣန္ဒသာရ:''' ကလိဂွံ တဆိပ်ကြာ '''"သဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ"''' [cite: 158]။ ညးဝွံ တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဘာဒိုထဝ် (ရွှေတောင်)၊ ကွာန်မလိဝါန်၊ ပွိုင်ဍုင်ကံသံင် [cite: 158] ရ။
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
* [[ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ဍုင်မတ်လီု]]
</div>
{{DEFAULTSORT:တဆိပ်ကြာ အလဵုအသဳ ခမဳသင် ရာမညနိကာယ ၁၃၈၃}}
[[ကဏ္ဍ:ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
[[ကဏ္ဍ:ခမဳသင်မန်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:သၞာံ ၁၃၈၃]]
c9c265gw68o54kqi2jz8l5kn9uxbf4f
တင်ဂၞင် စရင်သတိုင် ကေုာံ သွဟ် သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မရနုက်ကဵု ၃၉'
0
10442
53602
2026-04-28T16:14:35Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|စရင်သတိုင် ကေုာံ သွဟ်လိက် ခမဳသင် မလုပ်သွဟ်လဝ် သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မရနုက်ကဵု ၃၉ သၞာံ ၁၃၈၂}} {| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8..."
53602
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|စရင်သတိုင် ကေုာံ သွဟ်လိက် ခမဳသင် မလုပ်သွဟ်လဝ် သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မရနုက်ကဵု ၃၉ သၞာံ ၁၃၈၂}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" | သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal;">သဘင်သွဟ်လိက် မရနုက်ကဵု ၃၉ (၁၃၈၂)</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင် ဖအိုတ်
|-
| '''ဂကောံ:''' || [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
|-
| '''သၞာံ:''' || ၁၃၈၂ (သၞာံခရေတ် ၂၀၂၁)
|-
| '''လၟိဟ် စုတ်စရင် (Registered):''' || ၂,၂၃၅ ဇကု
|-
| '''လၟိဟ် လုပ်သွဟ် (Sat):''' || ၂,၀၃၄ ဇကု
|-
| '''လၟိဟ် အံင်ဇၞး (Passed):''' || ၇၆၄ ဇကု
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''တင်ဂၞင် စရင်သတိုင် ကေုာံ သွဟ် သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မရနုက်ကဵု ၃၉''' (သၞာံ ၁၃၈၂) ဝွံ ဒှ် စရင် မထ္ၜးကဵု လၟိဟ် ခမဳသင် ကေုာံ မိသဳလ အလုံဒေသရးမန် မလုပ်သွဟ်လဝ် လိက် ကေုာံ လၟိဟ် မအံင်ဇၞးလဝ် တန်နာနာ ရ။ ၜိုန်ရ ဒှ် အခိင် ကပ်ယဲ ကဝ်ဗေတ်-၁၉ ကီုလေဝ်၊ သဘင်သွဟ်လိက်ဏအ်ဝွံ အံင်ဇၞး အာစိုပ်ဒတုဲ ဗွဲမခိုဟ်မောဝ် ရ။
အတိုင် စရင်သတိုင် အလုံဖအိုတ်မ္ဂး ခမဳသင် မစုတ်လဝ် စရင် သီုဖအိုတ် နွံ '''၂,၂၃၅''' ဇကု တုဲ၊ မလုပ်သွဟ် ဍာံဍာံ နွံ '''၂,၀၃၄''' ဇကု ရ။ ပ္ဍဲကဵု မလုပ်သွဟ်လဝ်ဂှ် ခမဳသင် ကေုာံ မိသဳလ သီုဖအိုတ် '''၇၆၄''' ဇကု အံင်ဇၞးလဝ် ရ။
== စရင် သွဟ်လိက် နကဵု တန်အသဳအသဳ ==
တင်ဂၞင် လၟိဟ် မစုတ်စရင်၊ မလုပ်သွဟ် ကေုာံ မအံင်ဇၞး သွက် တန်ပရိယတ္တိ အသဳအသဳ ဂှ် ပါ်ထ္ၜးလဝ် နကဵု ဇယား အတိုင် ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ရ-
{| class="wikitable" style="width: 100%; text-align: center; margin-top: 10px;"
|- style="background-color: #eaecf0;"
! တန် (Academic Level)
! လၟိဟ် စုတ်စရင် (Registered)
! လၟိဟ် လုပ်သွဟ် (Sat)
! လၟိဟ် အံင်ဇၞး (Passed)
|-
| align="left" | '''ပါဠိပါရဂူ''' (Pali Paragu - Highest Distinction)
| ၉ ဇကု
| ၇ ဇကု
| '''၄ ဇကု'''
|-
| align="left" | '''သိရီပဝရ''' (Siri Pavara)
| ၂၉ ဇကု
| ၂၀ ဇကု
| '''၂ ဇကု'''
|-
| align="left" | '''ဓမ္မာစရိယ''' (Dhammacariya - Teacher Level)
| ၃၁၂ ဇကု
| ၂၇၃ ဇကု
| '''၃၇ ဇကု'''
|-
| align="left" | '''မဟာ''' (Maha - Higher Level)
| ၃၁၁ ဇကု
| ၂၇၆ ဇကု
| '''၇၅ ဇကု'''
|-
| align="left" | '''မဇ္ဈိမ''' (Majjhima - Intermediate Level)
| ၄၂၂ ဇကု
| ၃၈၈ ဇကု
| '''၁၁၄ ဇကု'''
|-
| align="left" | '''ခုဒ္ဒက''' (Khuddaka - Basic Level)
| ၄၂၁ ဇကု
| ၃၈၉ ဇကု
| '''၁၈၀ ဇကု'''
|-
| align="left" | '''မူလ''' (Mula - Primary Level)
| ၇၃၁ ဇကု
| ၆၈၁ ဇကု
| '''၃၄၆ ဇကု'''
|- style="background-color: #f8f9fa; font-weight: bold;"
| align="left" | '''ပံင် သီုဖအိုတ် (Total)'''
| '''၂,၂၃၅ ဇကု'''
| '''၂,၀၃၄ ဇကု'''
| '''၇၆၄ ဇကု'''
|}
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
* [[ပူဂိုလ်မအံင်ဇၞးတၟေင် ရာမညနိကာယ ၁၃၈၂]]
</div>
{{DEFAULTSORT:စရင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ ၁၃၈၂}}
[[ကဏ္ဍ:ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
[[ကဏ္ဍ:သၞာံ ၁၃၈၂]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ပညာ မန်]]
0kop4qjdkdql62f5qxabh99ecayh4a5
53604
53602
2026-04-28T16:19:46Z
Aue Nai
24
53604
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|စရင်သတိုင် ကေုာံ သွဟ်လိက် ခမဳသင် မလုပ်သွဟ်လဝ် သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မရနုက်ကဵု ၃၉ သၞာံ ၁၃၈၂}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" | သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal;">သဘင်သွဟ်လိက် မရနုက်ကဵု ၃၉ (၁၃၈၂)</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင် ဖအိုတ်
|-
| '''ဂကောံ:''' || [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
|-
| '''သၞာံ:''' || ၁၃၈၂ (သၞာံခရေတ် ၂၀၂၁)
|-
| '''လၟိဟ် စုတ်စရင် (Registered):''' || ၂,၂၃၅ ဇကု
|-
| '''လၟိဟ် လုပ်သွဟ် (Sat):''' || ၂,၀၃၄ ဇကု
|-
| '''လၟိဟ် အံင်ဇၞး (Passed):''' || ၇၆၄ ဇကု
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''တင်ဂၞင် စရင်သတိုင် ကေုာံ သွဟ် သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မရနုက်ကဵု ၃၉''' (သၞာံ ၁၃၈၂) ဝွံ ဒှ် စရင် မထ္ၜးကဵု လၟိဟ် ခမဳသင် ကေုာံ မိသဳလ အလုံဒေသရးမန် မလုပ်သွဟ်လဝ် လိက် ကေုာံ လၟိဟ် မအံင်ဇၞးလဝ် တန်နာနာ ရ။ ၜိုန်ရ ဒှ် အခိင် ကပ်ယဲ ကဝ်ဗေတ်-၁၉ ကီုလေဝ်၊ သဘင်သွဟ်လိက်ဏအ်ဝွံ အံင်ဇၞး အာစိုပ်ဒတုဲ ဗွဲမခိုဟ်မောဝ် ရ။
အတိုင် စရင်သတိုင် အလုံဖအိုတ်မ္ဂး ခမဳသင် မစုတ်လဝ် စရင် သီုဖအိုတ် နွံ '''၂,၂၃၅''' ဇကု တုဲ၊ မလုပ်သွဟ် ဍာံဍာံ နွံ '''၂,၀၃၄''' ဇကု ရ။ ပ္ဍဲကဵု မလုပ်သွဟ်လဝ်ဂှ် ခမဳသင် ကေုာံ မိသဳလ သီုဖအိုတ် '''၇၆၄''' ဇကု အံင်ဇၞးလဝ် ရ။<ref name="report1382">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၆၇။</ref>
== စရင် သွဟ်လိက် နကဵု တန်အသဳအသဳ ==
တင်ဂၞင် လၟိဟ် မစုတ်စရင်၊ မလုပ်သွဟ် ကေုာံ မအံင်ဇၞး သွက် တန်ပရိယတ္တိ အသဳအသဳ ဂှ် ပါ်ထ္ၜးလဝ် နကဵု ဇယား အတိုင် ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ရ-
{| class="wikitable" style="width: 100%; text-align: center; margin-top: 10px;"
|- style="background-color: #eaecf0;"
! တန် (Academic Level)
! လၟိဟ် စုတ်စရင် (Registered)
! လၟိဟ် လုပ်သွဟ် (Sat)
! လၟိဟ် အံင်ဇၞး (Passed)
|-
| align="left" | '''ပါဠိပါရဂူ''' (Pali Paragu - Highest Distinction)
| ၉ ဇကု
| ၇ ဇကု
| '''၄ ဇကု'''
|-
| align="left" | '''သိရီပဝရ''' (Siri Pavara)
| ၂၉ ဇကု
| ၂၀ ဇကု
| '''၂ ဇကု'''
|-
| align="left" | '''ဓမ္မာစရိယ''' (Dhammacariya - Teacher Level)
| ၃၁၂ ဇကု
| ၂၇၃ ဇကု
| '''၃၇ ဇကု'''
|-
| align="left" | '''မဟာ''' (Maha - Higher Level)
| ၃၁၁ ဇကု
| ၂၇၆ ဇကု
| '''၇၅ ဇကု'''
|-
| align="left" | '''မဇ္ဈိမ''' (Majjhima - Intermediate Level)
| ၄၂၂ ဇကု
| ၃၈၈ ဇကု
| '''၁၁၄ ဇကု'''
|-
| align="left" | '''ခုဒ္ဒက''' (Khuddaka - Basic Level)
| ၄၂၁ ဇကု
| ၃၈၉ ဇကု
| '''၁၈၀ ဇကု'''
|-
| align="left" | '''မူလ''' (Mula - Primary Level)
| ၇၃၁ ဇကု
| ၆၈၁ ဇကု
| '''၃၄၆ ဇကု'''
|- style="background-color: #f8f9fa; font-weight: bold;"
| align="left" | '''ပံင် သီုဖအိုတ် (Total)'''
| '''၂,၂၃၅ ဇကု'''
| '''၂,၀၃၄ ဇကု'''
| '''၇၆၄ ဇကု'''
|}
== နိဿဲ ==
{{Reflist}}
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
* [[ပူဂိုလ်မအံင်ဇၞးတၟေင် ရာမညနိကာယ ၁၃၈၂]]
</div>
{{DEFAULTSORT:စရင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ ၁၃၈၂}}
[[ကဏ္ဍ:ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
[[ကဏ္ဍ:သၞာံ ၁၃၈၂]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ပညာ မန်]]
2ig7oz8bfn5hmeze5irn6vp62d8d4rj
စရင် ခမဳသင် မကေတ်တာလျိုင် ချူခၞံ ပြကိုဟ်ပါဠိ (၁၃၈၂)
0
10443
53603
2026-04-28T16:18:10Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|စရင် ခမဳသင် မချူခၞံ ပြကိုဟ်ပါဠိ သွက် သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မရနုက်ကဵု ၃၉ သၞာံ ၁၃၈၂}} {| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float:..."
53603
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|စရင် ခမဳသင် မချူခၞံ ပြကိုဟ်ပါဠိ သွက် သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မရနုက်ကဵု ၃၉ သၞာံ ၁၃၈၂}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" | ဂကောံချူခၞံပြကိုဟ်ပါဠိ<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal;">သဘင်သွဟ်လိက် မရနုက်ကဵု ၃၉ (၁၃၈၂)</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''ဂကောံ:''' || [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
|-
| '''သၞာံ:''' || ၁၃၈၂ (သၞာံခရေတ် ၂၀၂၁)
|-
| '''လၟိဟ် ပူဂိုလ်:''' || ၃၀ ဇကု
|-
| '''တာလျိုင်:''' || ချူခၞံ သမာန် ပြကိုဟ်ပါဠိ
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''စရင် ခမဳသင် မကေတ်တာလျိုင် ချူခၞံ ပြကိုဟ်ပါဠိ (၁၃၈၂)''' ဝွံ ဒှ် စရင် သမ္တီ မပကောံလဝ် ဝင် ခမဳသင် မန် သီုဖအိုတ် ၃၀ ဇကု မယိုက်ဂၠေင်လဝ် တာလျိုင် သွက်ဂွံ ချူခၞံ သမာန် လိက်ပါဠိနာနာ ပ္ဍဲကဵု သဘင်သွဟ်လိက် [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]] မရနုက်ကဵု ၃၉ ဝါ ရ [cite: 298, 299, 300]။
== စရင် ခမဳသင် ကေုာံ ပြကိုဟ်ပါဠိဂမၠိုင် ==
အတိုင် လိက်အုပ် စၟတ်သမ္တီ ပရေင်ချဳဒရိုင် သၞာံ ၁၃၈၂-၈၃ မ္ဂး၊ ခမဳသင် မကေတ်လဝ် တာလျိုင်ဂမၠိုင်ဂှ် နွံ အတိုင် ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ရ [cite: 299]-
{| class="wikitable" style="width: 100%; text-align: left; margin-top: 10px;"
|- style="background-color: #eaecf0;"
! လၟေင်
! ယၟု ခမဳသင်
! ဌာန်ဒတန် (ဘာ ကေုာံ ဍုင်/ကွာန်)
! ပြကိုဟ်ပါဠိ မချူခၞံ
|-
| ၁။ || ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဥတ္တမ || ဘာဓမ္မကာမီ၊ ဍုင်မတ်မလီု || သုတ်မဟာဝါ [cite: 299]
|-
| ၂။ || ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ပညိန္ဒ (ကွး) || ဘာဓာတုမာလာ၊ ဍုင်မတ်မလီု || ပါဠိပါထေယျ [cite: 299]
|-
| ၃။ || ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဝဏ္ဏသာရ || ဘာဇၞော်၊ ကွာန်အၜဝ် || ပါဠိမူလပဏ္ဏာသ [cite: 299]
|-
| ၄။ || ကျာ်ဇၞော်အ္စာ နာရဒ || ဘာဓမ္မာလောက၊ ဍုင်မတ်မလီု || ပါဠိမဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ [cite: 299]
|-
| ၅။ || ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဇဝန || ဘာထံင်၊ ဍုင်ကၟာဝက် || ပါဠိဥပရိပဏ္ဏာသ [cite: 299]
|-
| ၆။ || တၠဂုဏ်အ္စာ နိပုဏ || ဘာဗိုလ်လွီ၊ ဍုင်ဒဂုင် || ပါဠိသဂါထာဝဂ္ဂနိဒါနသံယုတ် [cite: 299]
|-
| ၇။ || တၠဂုဏ်အ္စာ ကောလိတ || ဘာက္ဍိုပ်ကျာ်၊ ဍုင်မတ်မလီု || ပါဠိခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ် [cite: 299]
|-
| ၈။ || ကျာ်ဇၞော်အ္စာ နာရဒ || ဘာသဳ၊ ကအ်ခမာ || ပါဠိသဠာယတနသံယုတ် [cite: 299]
|-
| ၉။ || တၠဂုဏ်အ္စာ ပုပ္ဖ || ဘာမန်၊ ဍုင်ဗိက် || ပါဠိမဟာဝဂ္ဂသံယုတ် [cite: 299]
|-
| ၁၀။ || တၠဂုဏ်အ္စာ အဂ္ဂဓမ္မ || ဘာဇၞော်၊ ကွာန်ကအ်ဗိန် || ပါဠိအင်္ဂုတ္တိုရ် အုပ်ပထမ [cite: 299]
|-
| ၁၁။ || တၠဂုဏ်အ္စာ ကေလာသ || ဘာကအ်ပှ်၊ ဍုင်မုဟ်ဍုင် || ပါဠိအင်္ဂုတ္တိုရ် အုပ်ဒုတိယ [cite: 299]
|-
| ၁၂။ || တၠဂုဏ်အ္စာ သုဇန || ဘာဒေါဝ်၊ ကွာန်တံင်ပရင် || ပါဠိအင်္ဂုတ္တိုရ် အုပ်တတိယ [cite: 299]
|-
| ၁၃။ || တၠဂုဏ်အ္စာ စန္ဒဝရ || ဘာသဳပလိုတ်၊ ဍုင်ပံင် || ပါဠိ ဥဒါန [cite: 299]
|-
| ၁၄။ || တၠဂုဏ်အ္စာ ဇနိန္ဒ || ဘာပလိုတ်၊ ကွာန်ကြေဝ်ဏာ || ပါဠိဣတိဝုတ္တက [cite: 299]
|-
| ၁၅။ || ကျာ်ဇၞော်အ္စာ သဳလ || ဘာအင်ဒင်၊ ကွာန်အင်ဒင် || ပါဠိသုတ္တနိပါတ် [cite: 299]
|-
| ၁၆။ || တၠဂုဏ်အ္စာ အဂ္ဂသာရ || ဘာမဟာဝိဟာရ၊ ကွာန်ကအ်ဍာတ် || ပါဠိဝိမာနဝတ္ထု [cite: 299]
|-
| ၁၇။ || တၠဂုဏ်အ္စာ ကောလိတ || ဘာသံဃံ၊ ကွာန်ခယျးပ္ၚဲ || ပါဠိပေတဝတ္ထု [cite: 299]
|-
| ၁၈။ || တၠဂုဏ်အ္စာ ဝေပုလ္လ || ဘာတွိ၊ ကွာန်တံင်ပဵု || ပါဠိထေရဂါထာ [cite: 299]
|-
| ၁۹။ || တၠဂုဏ်အ္စာ နန္ဒ || ဘာအင်ဒင်၊ ကွာန်အင်ဒင် || ပါဠိထေရီဂါထာ [cite: 299]
|-
| ၂၀။ || ကျာ်ဇၞော်အ္စာ စန္ဒောဘာသ || ဘာရာမညဇၞော်၊ ကွာန်ကွိက်ဝါန် || ပါဠိအပါဒါန် ပထမအုပ် [cite: 299]
|-
| ၂၁။ || တၠဂုဏ်အ္စာ ဗာကုလ || ဘာသိုင်၊ ကွာန်ကအ်သတ် || ပါဠိအပါဒါန် ဒုတိယအုပ် [cite: 299]
|-
| ၂၂။ || ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ကေသရ || ဘာဗိုလ်လွီ၊ ဍုင်ဒဂုင် || ပါဠိဗုဒ္ဓဝံသ [cite: 299]
|-
| ၂၃။ || ကျာ်ဇၞော်အ္စာ အတုလ || ဘာဣစ္ဆာသယ၊ ဍုင်မတ်မလီု || ပါဠိစရိယာပိဋက [cite: 299]
|-
| ၂၄။ || ကျာ်ဇၞော်အ္စာ နာရဒ || ဘာအသောက၊ ကွာန်ဟံင်ဂါမ် || ပါဠိဇာတက ပထမအုပ် [cite: 299]
|-
| ၂၅။ || တၠဂုဏ်အ္စာ သုနန္ဒ || ဘာကျာ်၊ ကွာန်နာင်ပြိုင် || ပါဠိဇာတက ဒုတိယအုပ် [cite: 299]
|-
| ၂၆။ || ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဓမ္မိက || ဘာကုန်မိပ်ငြိပ်၊ ကွာန်ကုန်မိပ်ငြိပ် || ပါဠိမဟာနိဒ္ဒေသ [cite: 299]
|-
| ၂၇။ || တၠဂုဏ်အ္စာ ဝိန္ဒသာရ || ဘာသာသနရက္ခိတ၊ ဍုင်မတ်မလီု || ပါဠိပဋိသမ္ဘိဒါမဂ် [cite: 299]
|-
| ၂၈။ || ကျာ်ဇၞော်အ္စာ တေဇနိယ || ဘာသာသနာ(၂၅ဝဝ)၊ ဍုင်မတ်မလီု || ပါဠိ နေတ္တိပကရဏ [cite: 299]
|-
| ၂۹။ || တၠဂုဏ်အ္စာ သူရိယကုမ္မာ || ဘာဗုံက်၊ ကွာန်ကြေဝ်ဏာ || ပါဠိပေဋကောပဒေသ [cite: 299]
|-
| ၃၀။ || တၠဂုဏ်အ္စာ စန္ဒရက္ခိတ || ဘာဗောဓိသုခ၊ ဍုင်ဒဂုင် || ပါဠိမိလိန္ဒပဉှာ [cite: 299]
|}
*(တင်စၟတ်။ ။ စရင်အ္စာသ္မပတ်ဏအ်ဝွံ ဖျေံလဝ်သ္ဂုတ်သွာတ် ပ္ဍဲကောံဓရီု သၞာံ ၁၃၈၃၊ ဂိတုဇှ် ၃ မံက် ရ။ [cite: 300])*
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
* [[သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ]]
</div>
{{DEFAULTSORT:ဂကောံချူခၞံပြကိုဟ်ပါဠိ ရာမညနိကာယ ၁၃၈၂}}
[[ကဏ္ဍ:ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
[[ကဏ္ဍ:ခမဳသင်မန်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:သၞာံ ၁၃၈၂]]
k6xfokv87y3f7pyc4rbpj0dsxr5u3p2
53605
53603
2026-04-28T16:21:20Z
Aue Nai
24
53605
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|စရင် ခမဳသင် မချူခၞံ ပြကိုဟ်ပါဠိ သွက် သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မရနုက်ကဵု ၃၉ သၞာံ ၁၃၈၂}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" | ဂကောံချူခၞံပြကိုဟ်ပါဠိ<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal;">သဘင်သွဟ်လိက် မရနုက်ကဵု ၃၉ (၁၃၈၂)</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''ဂကောံ:''' || [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
|-
| '''သၞာံ:''' || ၁၃၈၂ (သၞာံခရေတ် ၂၀၂၁)
|-
| '''လၟိဟ် ပူဂိုလ်:''' || ၃၀ ဇကု
|-
| '''တာလျိုင်:''' || ချူခၞံ သမာန် ပြကိုဟ်ပါဠိ
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''စရင် ခမဳသင် မကေတ်တာလျိုင် ချူခၞံ ပြကိုဟ်ပါဠိ (၁၃၈၂)''' ဝွံ ဒှ် စရင် သမ္တီ မပကောံလဝ် ဝင် ခမဳသင် မန် သီုဖအိုတ် ၃၀ ဇကု မယိုက်ဂၠေင်လဝ် တာလျိုင် သွက်ဂွံ ချူခၞံ သမာန် လိက်ပါဠိနာနာ ပ္ဍဲကဵု သဘင်သွဟ်လိက် [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]] မရနုက်ကဵု ၃၉ ဝါ ရ<ref name="report1382_pg33">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၃၃။</ref>။
== စရင် ခမဳသင် ကေုာံ ပြကိုဟ်ပါဠိဂမၠိုင် ==
အတိုင် လိက်အုပ် စၟတ်သမ္တီ ပရေင်ချဳဒရိုင် သၞာံ ၁၃၈၂-၈၃ မ္ဂး၊ ခမဳသင် မကေတ်လဝ် တာလျိုင်ဂမၠိုင်ဂှ် နွံ အတိုင် ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ရ<ref name="report1382_pg33"/>-
{| class="wikitable" style="width: 100%; text-align: left; margin-top: 10px;"
|- style="background-color: #eaecf0;"
! လၟေင်
! ယၟု ခမဳသင်
! ဌာန်ဒတန် (ဘာ ကေုာံ ဍုင်/ကွာန်)
! ပြကိုဟ်ပါဠိ မချူခၞံ
|-
| ၁။ || ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဥတ္တမ || ဘာဓမ္မကာမီ၊ ဍုင်မတ်မလီု || သုတ်မဟာဝါ <ref name="report1382_pg33"/>
|-
| ၂။ || ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ပညိန္ဒ (ကွး) || ဘာဓာတုမာလာ၊ ဍုင်မတ်မလီု || ပါဠိပါထေယျ <ref name="report1382_pg33"/>
|-
| ၃။ || ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဝဏ္ဏသာရ || ဘာဇၞော်၊ ကွာန်အၜဝ် || ပါဠိမူလပဏ္ဏာသ <ref name="report1382_pg33"/>
|-
| ၄။ || ကျာ်ဇၞော်အ္စာ နာရဒ || ဘာဓမ္မာလောက၊ ဍုင်မတ်မလီု || ပါဠိမဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ <ref name="report1382_pg33"/>
|-
| ၅။ || ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဇဝန || ဘာထံင်၊ ဍုင်ကၟာဝက် || ပါဠိဥပရိပဏ္ဏာသ <ref name="report1382_pg33"/>
|-
| ၆။ || တၠဂုဏ်အ္စာ နိပုဏ || ဘာဗိုလ်လွီ၊ ဍုင်ဒဂုင် || ပါဠိသဂါထာဝဂ္ဂနိဒါနသံယုတ် <ref name="report1382_pg33"/>
|-
| ၇။ || တၠဂုဏ်အ္စာ ကောလိတ || ဘာက္ဍိုပ်ကျာ်၊ ဍုင်မတ်မလီု || ပါဠိခန္ဓဝဂ္ဂသံယုတ် <ref name="report1382_pg33"/>
|-
| ၈။ || ကျာ်ဇၞော်အ္စာ နာရဒ || ဘာသဳ၊ ကအ်ခမာ || ပါဠိသဠာယတနသံယုတ် <ref name="report1382_pg33"/>
|-
| ၉။ || တၠဂုဏ်အ္စာ ပုပ္ဖ || ဘာမန်၊ ဍုင်ဗိက် || ပါဠိမဟာဝဂ္ဂသံယုတ် <ref name="report1382_pg33"/>
|-
| ၁၀။ || တၠဂုဏ်အ္စာ အဂ္ဂဓမ္မ || ဘာဇၞော်၊ ကွာန်ကအ်ဗိန် || ပါဠိအင်္ဂုတ္တိုရ် အုပ်ပထမ <ref name="report1382_pg33"/>
|-
| ၁၁။ || တၠဂုဏ်အ္စာ ကေလာသ || ဘာကအ်ပှ်၊ ဍုင်မုဟ်ဍုင် || ပါဠိအင်္ဂုတ္တိုရ် အုပ်ဒုတိယ <ref name="report1382_pg33"/>
|-
| ၁၂။ || တၠဂုဏ်အ္စာ သုဇန || ဘာဒေါဝ်၊ ကွာန်တံင်ပရင် || ပါဠိအင်္ဂုတ္တိုရ် အုပ်တတိယ <ref name="report1382_pg33"/>
|-
| ၁၃။ || တၠဂုဏ်အ္စာ စန္ဒဝရ || ဘာသဳပလိုတ်၊ ဍုင်ပံင် || ပါဠိ ဥဒါန <ref name="report1382_pg33"/>
|-
| ၁၄။ || တၠဂုဏ်အ္စာ ဇနိန္ဒ || ဘာပလိုတ်၊ ကွာန်ကြေဝ်ဏာ || ပါဠိဣတိဝုတ္တက <ref name="report1382_pg33"/>
|-
| ၁၅။ || ကျာ်ဇၞော်အ္စာ သဳလ || ဘာအင်ဒင်၊ ကွာန်အင်ဒင် || ပါဠိသုတ္တနိပါတ် <ref name="report1382_pg33"/>
|-
| ၁၆။ || တၠဂုဏ်အ္စာ အဂ္ဂသာရ || ဘာမဟာဝိဟာရ၊ ကွာန်ကအ်ဍာတ် || ပါဠိဝိမာနဝတ္ထု <ref name="report1382_pg33"/>
|-
| ၁၇။ || တၠဂုဏ်အ္စာ ကောလိတ || ဘာသံဃံ၊ ကွာန်ခယျးပ္ၚဲ || ပါဠိပေတဝတ္ထု <ref name="report1382_pg33"/>
|-
| ၁၈။ || တၠဂုဏ်အ္စာ ဝေပုလ္လ || ဘာတွိ၊ ကွာန်တံင်ပဵု || ပါဠိထေရဂါထာ <ref name="report1382_pg33"/>
|-
| ၁۹။ || တၠဂုဏ်အ္စာ နန္ဒ || ဘာအင်ဒင်၊ ကွာန်အင်ဒင် || ပါဠိထေရီဂါထာ <ref name="report1382_pg33"/>
|-
| ၂၀။ || ကျာ်ဇၞော်အ္စာ စန္ဒောဘာသ || ဘာရာမညဇၞော်၊ ကွာန်ကွိက်ဝါန် || ပါဠိအပါဒါန် ပထမအုပ် <ref name="report1382_pg33"/>
|-
| ၂၁။ || တၠဂုဏ်အ္စာ ဗာကုလ || ဘာသိုင်၊ ကွာန်ကအ်သတ် || ပါဠိအပါဒါန် ဒုတိယအုပ် <ref name="report1382_pg33"/>
|-
| ၂၂။ || ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ကေသရ || ဘာဗိုလ်လွီ၊ ဍုင်ဒဂုင် || ပါဠိဗုဒ္ဓဝံသ <ref name="report1382_pg33"/>
|-
| ၂၃။ || ကျာ်ဇၞော်အ္စာ အတုလ || ဘာဣစ္ဆာသယ၊ ဍုင်မတ်မလီု || ပါဠိစရိယာပိဋက <ref name="report1382_pg33"/>
|-
| ၂၄။ || ကျာ်ဇၞော်အ္စာ နာရဒ || ဘာအသောက၊ ကွာန်ဟံင်ဂါမ် || ပါဠိဇာတက ပထမအုပ် <ref name="report1382_pg33"/>
|-
| ၂၅။ || တၠဂုဏ်အ္စာ သုနန္ဒ || ဘာကျာ်၊ ကွာန်နာင်ပြိုင် || ပါဠိဇာတက ဒုတိယအုပ် <ref name="report1382_pg33"/>
|-
| ၂၆။ || ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဓမ္မိက || ဘာကုန်မိပ်ငြိပ်၊ ကွာန်ကုန်မိပ်ငြိပ် || ပါဠိမဟာနိဒ္ဒေသ <ref name="report1382_pg33"/>
|-
| ၂၇။ || တၠဂုဏ်အ္စာ ဝိန္ဒသာရ || ဘာသာသနရက္ခိတ၊ ဍုင်မတ်မလီု || ပါဠိပဋိသမ္ဘိဒါမဂ် <ref name="report1382_pg33"/>
|-
| ၂၈။ || ကျာ်ဇၞော်အ္စာ တေဇနိယ || ဘာသာသနာ(၂၅ဝဝ)၊ ဍုင်မတ်မလီု || ပါဠိ နေတ္တိပကရဏ <ref name="report1382_pg33"/>
|-
| ၂۹။ || တၠဂုဏ်အ္စာ သူရိယကုမ္မာ || ဘာဗုံက်၊ ကွာန်ကြေဝ်ဏာ || ပါဠိပေဋကောပဒေသ <ref name="report1382_pg33"/>
|-
| ၃၀။ || တၠဂုဏ်အ္စာ စန္ဒရက္ခိတ || ဘာဗောဓိသုခ၊ ဍုင်ဒဂုင် || ပါဠိမိလိန္ဒပဉှာ <ref name="report1382_pg33"/>
|}
*(တင်စၟတ်။ ။ စရင်အ္စာသ္မပတ်ဏအ်ဝွံ ဖျေံလဝ်သ္ဂုတ်သွာတ် ပ္ဍဲကောံဓရီု သၞာံ ၁၃၈၃၊ ဂိတုဇှ် ၃ မံက် ရ။ <ref name="report1382_pg33"/>)*
== နိဿဲ ==
{{Reflist}}
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
* [[သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ]]
</div>
{{DEFAULTSORT:ဂကောံချူခၞံပြကိုဟ်ပါဠိ ရာမညနိကာယ ၁၃၈၂}}
[[ကဏ္ဍ:ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
[[ကဏ္ဍ:ခမဳသင်မန်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:သၞာံ ၁၃၈၂]]
36casave64yb6p0eimxp6mmlj5q7ppk
စရင် ခမဳသင် မကေတ်တာလျိုင် စၟတ်လိက် (၁၃၈၂)
0
10444
53606
2026-04-28T16:25:05Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|စရင် အ္စာသ္မပတ် စၟတ်လိက် သွက် သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မရနုက်ကဵု ၃၉ သၞာံ ၁၃၈၂}} {| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right..."
53606
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|စရင် အ္စာသ္မပတ် စၟတ်လိက် သွက် သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မရနုက်ကဵု ၃၉ သၞာံ ၁၃၈၂}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" | ဂကောံအ္စာသ္မပတ် စၟတ်လိက်<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal;">သဘင်သွဟ်လိက် မရနုက်ကဵု ၃၉ (၁၃၈၂)</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''ဂကောံ:''' || [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
|-
| '''သၞာံ:''' || ၁၃၈၂ (သၞာံခရေတ် ၂၀၂၁) [cite: 621]
|-
| '''ဌာန စၟတ်လိက် ဗဟဵု:''' || ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ(၂၅ဝဝ)၊ ဍုင်မတ်မလီု [cite: 623]
|-
| '''လၟိဟ် ပူဂိုလ်:''' || ၁၁၃ ဇကု (ပါ်လဝ် နကဵု ဝိုင် အသဳအသဳ)
|-
| '''တာလျိုင်:''' || စၟတ် သွဟ်လိက် ခမဳသင်ဂမၠိုင်
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''စရင် ခမဳသင် မကေတ်တာလျိုင် စၟတ်လိက် (၁၃၈၂)''' ဝွံ ဒှ် စရင် သမ္တီ မပကောံလဝ် ဝင် ခမဳသင် (အ္စာသ္မပတ်) ဂမၠိုင် မယိုက်ဂၠေင်လဝ် တာလျိုင် သွက်ဂွံ စၟတ် သွဟ်လိက် ပ္ဍဲကဵု သဘင်သွဟ်လိက် [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]] မရနုက်ကဵု ၃၉ ဝါ ရ [cite: 621, 622]။ ပရေင်ကမၠောန် စၟတ်လိက် ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု ဗဟဵု ဌာန ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ(၂၅ဝဝ)၊ ဍုင်မတ်မလီု ရ [cite: 623]။
အ္စာသ္မပတ် စၟတ်လိက် တအ်ဂှ် ပါ်လဝ် နကဵု တန်အသဳအသဳ ကေုာံ ဂကောံဝိုင် (Group) နာနာ သွက်ဂွံ စၟတ်လိက် ပြဟ်ပြေဟ် ကေုာံ စှ်ေသၞောတ် ရ [cite: 624, 627, 629, 633, 638]။
== တန် ဓမ္မာစရိယ ==
သွက် တန်ဓမ္မာစရိယ ဂှ် အ္စာသ္မပတ် ပါ်လဝ် (၂) ဝိုင် တုဲ နွံ ခမဳသင် သီုဖအိုတ် ၂၀ ဇကု ရ [cite: 624]-
* '''ဝိုင် (၁):''' ဘဒ္ဒန္တစန္ဒသိရီ၊ ဘဒ္ဒန္တဝိန္ဒသာရ၊ ဘဒ္ဒန္တသုဇနဝရ၊ ဘဒ္ဒန္တကေလာသ၊ ဘဒ္ဒန္တဇောတိက၊ ဘဒ္ဒန္တအတုလ၊ ဘဒ္ဒန္တသီဟာနန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တဇနိန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တဝရိန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တလောကပါလ [cite: 624]။
* '''ဝိုင် (၂):''' ဘဒ္ဒန္တသောဘိတ၊ ဘဒ္ဒန္တသုနန္ဒ (ဘာဒုန်)၊ ဘဒ္ဒန္တသုနန္ဒ (ဘာဗုံက်)၊ ဘဒ္ဒန္တသုဝဏ္ဏ၊ ဘဒ္ဒန္တသုခ၊ ဘဒ္ဒန္တဝီရိယာနန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တနာရဒ၊ ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိတ၊ ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒရဇ္ဇ၊ ဘဒ္ဒန္တသူရိန္ဒ [cite: 624]။
== တန် မဟာ ==
သွက် တန်မဟာ ဂှ် အ္စာသ္မပတ် ပါ်လဝ် (၂) ဝိုင် တုဲ နွံ ခမဳသင် သီုဖအိုတ် ၂၀ ဇကု ရ [cite: 624, 627]-
* '''ဝိုင် (၁):''' ဘဒ္ဒန္တသီဟဝရ၊ ဘဒ္ဒန္တကုသလ၊ ဘဒ္ဒန္တအလင်္ကာရ [cite: 624]၊ ဘဒ္ဒန္တဥတ္တမ၊ ဘဒ္ဒန္တဝိဝေက၊ ဘဒ္ဒန္တကောလိတ၊ ဘဒ္ဒန္တသုခိတ၊ ဘဒ္ဒန္တဂါရဝ၊ ဘဒ္ဒန္တဃောသက၊ ဘဒ္ဒန္တဥတ္တမသာရ [cite: 627]။
* '''ဝိုင် (၂):''' ဘဒ္ဒန္တဝါရလင်္ကာ၊ ဘဒ္ဒန္တသုနန္ဒဓဇ၊ ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒက၊ ဘဒ္ဒန္တပညိန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တသီဟရာဇာ၊ ဘဒ္ဒန္တဝေပုလ္လ၊ ဘဒ္ဒန္တနေလင်္ဂ၊ ဘဒ္ဒန္တနန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တဓမ္မိက၊ ဘဒ္ဒန္တဃောသက [cite: 627]။
== တန် မဇ္ဈိမ ==
သွက် တန်မဇ္ဈိမ ဂှ် အ္စာသ္မပတ် ပါ်လဝ် (၃) ဝိုင် တုဲ နွံ ခမဳသင် သီုဖအိုတ် ၂၄ ဇကု ရ [cite: 627, 629]-
* '''ဝိုင် (၁):''' ဘဒ္ဒန္တသုမနဝီရ၊ ဘဒ္ဒန္တသုဒန္တဓဇ၊ ဘဒ္ဒန္တမုနိန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တဝိဝေက၊ ဘဒ္ဒန္တခေမာလင်္ကာရ၊ ဘဒ္ဒန္တသူရိယကုမ္မာ၊ ဘဒ္ဒန္တသောမ၊ ဘဒ္ဒန္တစန္ဒ [cite: 627]။
* '''ဝိုင် (၂):''' ဘဒ္ဒန္တနန္ဒိယ၊ ဘဒ္ဒန္တဥတ္တမ၊ ဘဒ္ဒန္တတေဇ၊ ဘဒ္ဒန္တသုမင်္ဂလဓဇ [cite: 627]၊ ဘဒ္ဒန္တဝိသုဒ္ဓ၊ ဘဒ္ဒန္တအာနန္ဒဓဇ၊ ဘဒ္ဒန္တဓမ္မပါလ၊ ဘဒ္ဒန္တပုပ္ဖ [cite: 629]။
* '''ဝိုင် (၃):''' ဘဒ္ဒန္တပုပ္ဖဟံသာ၊ ဘဒ္ဒန္တသောဘဏဓဇ၊ ဘဒ္ဒန္တဝါရိန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တသိရီဝန္တ၊ ဘဒ္ဒန္တသြဘာသ၊ ဘဒ္ဒန္တဇိနဓဇ၊ ဘဒ္ဒန္တနန္ဒသာရ၊ ဘဒ္ဒန္တစန္ဒရံသီ [cite: 629]။
== တန် ခုဒ္ဒက ==
သွက် တန်ခုဒ္ဒက ဂှ် အ္စာသ္မပတ် ပါ်လဝ် (၄) ဝိုင် တုဲ နွံ ခမဳသင် သီုဖအိုတ် ၂၄ ဇကု ရ [cite: 629, 633]-
* '''ဝိုင် (၁):''' ဘဒ္ဒန္တဝိသာရဒ၊ ဘဒ္ဒန္တသုဝီရ၊ ဘဒ္ဒန္တယသာနန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တတေဇဝရ၊ ဘဒ္ဒန္တပါလ၊ ဘဒ္ဒန္တဝိလာသဂ္ဂ [cite: 629]။
* '''ဝိုင် (၂):''' ဘဒ္ဒန္တဇောတိက၊ ဘဒ္ဒန္တဝီရိယ၊ ဘဒ္ဒန္တပါလဓမ္မ၊ ဘဒ္ဒန္တသုဇန၊ ဘဒ္ဒန္တနန္ဒဓဇ၊ ဘဒ္ဒန္တခန္တီပါလ [cite: 629]။
* '''ဝိုင် (၃):''' ဘဒ္ဒန္တသောဘိတ၊ ဘဒ္ဒန္တရာဝိက၊ ဘဒ္ဒန္တသုဝဏ္ဏ [cite: 629]၊ ဘဒ္ဒန္တကုဝေရာနန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တသုဒဿန၊ ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒက [cite: 633]။
* '''ဝိုင် (၄):''' ဘဒ္ဒန္တဝဏ္ဏ၊ ဘဒ္ဒန္တဗလသိရိဓဇ၊ ဘဒ္ဒန္တဉာဏိက၊ ဘဒ္ဒန္တအာလောက၊ ဘဒ္ဒန္တပညာ၊ ဘဒ္ဒန္တဇာဂရ [cite: 633]။
== တန် မူလ ==
သွက် တန်မူလ ဂှ် အ္စာသ္မပတ် ပါ်လဝ် (၅) ဝိုင် တုဲ နွံ ခမဳသင် သီုဖအိုတ် ၂၅ ဇကု ရ [cite: 633, 638]-
* '''ဝိုင် (၁):''' ဘဒ္ဒန္တသဇ္ဇန၊ ဘဒ္ဒန္တသုနန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တဒါနသိရီ၊ ဘဒ္ဒန္တဃောသက၊ ဘဒ္ဒန္တဝီရိယ [cite: 633]။
* '''ဝိုင် (၂):''' ဘဒ္ဒန္တသုနန္ဒဝီရ၊ ဘဒ္ဒန္တပညာဒီပ၊ ဘဒ္ဒန္တပါလသိရီ၊ ဘဒ္ဒန္တစန္ဒန၊ ဘဒ္ဒန္တသြဘာသ [cite: 633]။
* '''ဝိုင် (၃):''' ဘဒ္ဒန္တဉာဏိန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တသိဟရာဇာ၊ ဘဒ္ဒန္တဒေဝိန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တဇိနေယျ [cite: 633]။
* '''ဝိုင် (၄):''' ဘဒ္ဒန္တပဒုမသာရ [cite: 633]၊ ဘဒ္ဒန္တယုဇန၊ ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိတ၊ ဘဒ္ဒန္တဝိသာရဒ၊ ဘဒ္ဒန္တကုသလ [cite: 638]။
* '''ဝိုင် (၅):''' ဘဒ္ဒန္တသုနန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တသုခ၊ ဘဒ္ဒန္တကုဝေရ၊ ဘဒ္ဒန္တသူရိယ၊ ဘဒ္ဒန္တပညာသာရ [cite: 638]။
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
* [[သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ]]
</div>
{{DEFAULTSORT:ဂကောံအ္စာသ္မပတ် စၟတ်လိက် ရာမညနိကာယ ၁၃၈၂}}
[[ကဏ္ဍ:ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
[[ကဏ္ဍ:ခမဳသင်မန်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:သၞာံ ၁၃၈၂]]
pbegkh2uy6fx1mhfjtkax7h1ioyqj3y
53607
53606
2026-04-28T16:27:01Z
Aue Nai
24
53607
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|စရင် အ္စာသ္မပတ် စၟတ်လိက် သွက် သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မရနုက်ကဵု ၃၉ သၞာံ ၁၃၈၂}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" | ဂကောံအ္စာသ္မပတ် စၟတ်လိက်<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal;">သဘင်သွဟ်လိက် မရနုက်ကဵု ၃၉ (၁၃၈၂)</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''ဂကောံ:''' || [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
|-
| '''သၞာံ:''' || ၁၃၈၂ (သၞာံခရေတ် ၂၀၂၁) [cite: 621]
|-
| '''ဌာန စၟတ်လိက် ဗဟဵု:''' || ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ(၂၅ဝဝ)၊ ဍုင်မတ်မလီု [cite: 623]
|-
| '''လၟိဟ် ပူဂိုလ်:''' || ၁၁၃ ဇကု (ပါ်လဝ် နကဵု ဝိုင် အသဳအသဳ)
|-
| '''တာလျိုင်:''' || စၟတ် သွဟ်လိက် ခမဳသင်ဂမၠိုင်
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''စရင် ခမဳသင် မကေတ်တာလျိုင် စၟတ်လိက် (၁၃၈၂)''' ဝွံ ဒှ် စရင် သမ္တီ မပကောံလဝ် ဝင် ခမဳသင် (အ္စာသ္မပတ်) ဂမၠိုင် မယိုက်ဂၠေင်လဝ် တာလျိုင် သွက်ဂွံ စၟတ် သွဟ်လိက် ပ္ဍဲကဵု သဘင်သွဟ်လိက် [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]] မရနုက်ကဵု ၃၉ ဝါ ရ [cite: 621, 622]။ ပရေင်ကမၠောန် စၟတ်လိက် ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု ဗဟဵု ဌာန ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ(၂၅ဝဝ)၊ ဍုင်မတ်မလီု ရ [cite: 623]။
အ္စာသ္မပတ် စၟတ်လိက် တအ်ဂှ် ပါ်လဝ် နကဵု တန်အသဳအသဳ ကေုာံ ဂကောံဝိုင် (Group) နာနာ သွက်ဂွံ စၟတ်လိက် ပြဟ်ပြေဟ် ကေုာံ စှ်ေသၞောတ် ရ [cite: 624, 627, 629, 633, 638]။
== တန် ဓမ္မာစရိယ ==
သွက် တန်ဓမ္မာစရိယ ဂှ် အ္စာသ္မပတ် ပါ်လဝ် (၂) ဝိုင် တုဲ နွံ ခမဳသင် သီုဖအိုတ် ၂၀ ဇကု ရ [cite: 624]-
* '''ဝိုင် (၁):''' ဘဒ္ဒန္တစန္ဒသိရဳ၊ ဘဒ္ဒန္တဝိန္ဒသာရ၊ ဘဒ္ဒန္တသုဇနဝရ၊ ဘဒ္ဒန္တကေလာသ၊ ဘဒ္ဒန္တဇောတိက၊ ဘဒ္ဒန္တအတုလ၊ ဘဒ္ဒန္တသဳဟာနန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တဇနိန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တဝရိန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တလောကပါလ [cite: 624]။
* '''ဝိုင် (၂):''' ဘဒ္ဒန္တသောဘိတ၊ ဘဒ္ဒန္တသုနန္ဒ (ဘာဒုန်)၊ ဘဒ္ဒန္တသုနန္ဒ (ဘာဗုံက်)၊ ဘဒ္ဒန္တသုဝဏ္ဏ၊ ဘဒ္ဒန္တသုခ၊ ဘဒ္ဒန္တဝဳရိယာနန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တနာရဒ၊ ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိတ၊ ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒရဇ္ဇ၊ ဘဒ္ဒန္တသူရိန္ဒ [cite: 624]။
== တန် မဟာ ==
သွက် တန်မဟာ ဂှ် အ္စာသ္မပတ် ပါ်လဝ် (၂) ဝိုင် တုဲ နွံ ခမဳသင် သီုဖအိုတ် ၂၀ ဇကု ရ [cite: 624, 627]-
* '''ဝိုင် (၁):''' ဘဒ္ဒန္တသဳဟဝရ၊ ဘဒ္ဒန္တကုသလ၊ ဘဒ္ဒန္တအလင်္ကာရ [cite: 624]၊ ဘဒ္ဒန္တဥတ္တမ၊ ဘဒ္ဒန္တဝိဝေက၊ ဘဒ္ဒန္တကောလိတ၊ ဘဒ္ဒန္တသုခိတ၊ ဘဒ္ဒန္တဂါရဝ၊ ဘဒ္ဒန္တဃောသက၊ ဘဒ္ဒန္တဥတ္တမသာရ [cite: 627]။
* '''ဝိုင် (၂):''' ဘဒ္ဒန္တဝါရလင်္ကာ၊ ဘဒ္ဒန္တသုနန္ဒဓဇ၊ ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒက၊ ဘဒ္ဒန္တပညိန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တသဳဟရာဇာ၊ ဘဒ္ဒန္တဝေပုလ္လ၊ ဘဒ္ဒန္တနေလင်္ဂ၊ ဘဒ္ဒန္တနန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တဓမ္မိက၊ ဘဒ္ဒန္တဃောသက [cite: 627]။
== တန် မဇ္ဈိမ ==
သွက် တန်မဇ္ဈိမ ဂှ် အ္စာသ္မပတ် ပါ်လဝ် (၃) ဝိုင် တုဲ နွံ ခမဳသင် သီုဖအိုတ် ၂၄ ဇကု ရ [cite: 627, 629]-
* '''ဝိုင် (၁):''' ဘဒ္ဒန္တသုမနဝဳရ၊ ဘဒ္ဒန္တသုဒန္တဓဇ၊ ဘဒ္ဒန္တမုနိန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တဝိဝေက၊ ဘဒ္ဒန္တခေမာလင်္ကာရ၊ ဘဒ္ဒန္တသူရိယကုမ္မာ၊ ဘဒ္ဒန္တသောမ၊ ဘဒ္ဒန္တစန္ဒ [cite: 627]။
* '''ဝိုင် (၂):''' ဘဒ္ဒန္တနန္ဒိယ၊ ဘဒ္ဒန္တဥတ္တမ၊ ဘဒ္ဒန္တတေဇ၊ ဘဒ္ဒန္တသုမင်္ဂလဓဇ [cite: 627]၊ ဘဒ္ဒန္တဝိသုဒ္ဓ၊ ဘဒ္ဒန္တအာနန္ဒဓဇ၊ ဘဒ္ဒန္တဓမ္မပါလ၊ ဘဒ္ဒန္တပုပ္ဖ [cite: 629]။
* '''ဝိုင် (၃):''' ဘဒ္ဒန္တပုပ္ဖဟံသာ၊ ဘဒ္ဒန္တသောဘဏဓဇ၊ ဘဒ္ဒန္တဝါရိန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တသိရဳဝန္တ၊ ဘဒ္ဒန္တသြဘာသ၊ ဘဒ္ဒန္တဇိနဓဇ၊ ဘဒ္ဒန္တနန္ဒသာရ၊ ဘဒ္ဒန္တစန္ဒရံသဳ [cite: 629]။
== တန် ခုဒ္ဒက ==
သွက် တန်ခုဒ္ဒက ဂှ် အ္စာသ္မပတ် ပါ်လဝ် (၄) ဝိုင် တုဲ နွံ ခမဳသင် သီုဖအိုတ် ၂၄ ဇကု ရ [cite: 629, 633]-
* '''ဝိုင် (၁):''' ဘဒ္ဒန္တဝိသာရဒ၊ ဘဒ္ဒန္တသုဝဳရ၊ ဘဒ္ဒန္တယသာနန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တတေဇဝရ၊ ဘဒ္ဒန္တပါလ၊ ဘဒ္ဒန္တဝိလာသဂ္ဂ [cite: 629]။
* '''ဝိုင် (၂):''' ဘဒ္ဒန္တဇောတိက၊ ဘဒ္ဒန္တဝဳရိယ၊ ဘဒ္ဒန္တပါလဓမ္မ၊ ဘဒ္ဒန္တသုဇန၊ ဘဒ္ဒန္တနန္ဒဓဇ၊ ဘဒ္ဒန္တခန္တီပါလ [cite: 629]။
* '''ဝိုင် (၃):''' ဘဒ္ဒန္တသောဘိတ၊ ဘဒ္ဒန္တရာဝိက၊ ဘဒ္ဒန္တသုဝဏ္ဏ [cite: 629]၊ ဘဒ္ဒန္တကုဝေရာနန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တသုဒဿန၊ ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒက [cite: 633]။
* '''ဝိုင် (၄):''' ဘဒ္ဒန္တဝဏ္ဏ၊ ဘဒ္ဒန္တဗလသိရိဓဇ၊ ဘဒ္ဒန္တဉာဏိက၊ ဘဒ္ဒန္တအာလောက၊ ဘဒ္ဒန္တပညာ၊ ဘဒ္ဒန္တဇာဂရ [cite: 633]။
== တန် မူလ ==
သွက် တန်မူလ ဂှ် အ္စာသ္မပတ် ပါ်လဝ် (၅) ဝိုင် တုဲ နွံ ခမဳသင် သီုဖအိုတ် ၂၅ ဇကု ရ [cite: 633, 638]-
* '''ဝိုင် (၁):''' ဘဒ္ဒန္တသဇ္ဇန၊ ဘဒ္ဒန္တသုနန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တဒါနသိရဳ၊ ဘဒ္ဒန္တဃောသက၊ ဘဒ္ဒန္တဝဳရိယ [cite: 633]။
* '''ဝိုင် (၂):''' ဘဒ္ဒန္တသုနန္ဒဝဳရ၊ ဘဒ္ဒန္တပညာဒဳပ၊ ဘဒ္ဒန္တပါလသိရဳ၊ ဘဒ္ဒန္တစန္ဒန၊ ဘဒ္ဒန္တသြဘာသ [cite: 633]။
* '''ဝိုင် (၃):''' ဘဒ္ဒန္တဉာဏိန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တသိဟရာဇာ၊ ဘဒ္ဒန္တဒေဝိန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တဇိနေယျ [cite: 633]။
* '''ဝိုင် (၄):''' ဘဒ္ဒန္တပဒုမသာရ [cite: 633]၊ ဘဒ္ဒန္တယုဇန၊ ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိတ၊ ဘဒ္ဒန္တဝိသာရဒ၊ ဘဒ္ဒန္တကုသလ [cite: 638]။
* '''ဝိုင် (၅):''' ဘဒ္ဒန္တသုနန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တသုခ၊ ဘဒ္ဒန္တကုဝေရ၊ ဘဒ္ဒန္တသူရိယ၊ ဘဒ္ဒန္တပညာသာရ [cite: 638]။
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
* [[သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ]]
</div>
{{DEFAULTSORT:ဂကောံအ္စာသ္မပတ် စၟတ်လိက် ရာမညနိကာယ ၁၃၈၂}}
[[ကဏ္ဍ:ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
[[ကဏ္ဍ:ခမဳသင်မန်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:သၞာံ ၁၃၈၂]]
41g1oceunaxvx1x0aeh2n7nhbel5br7
53608
53607
2026-04-28T16:29:04Z
Aue Nai
24
53608
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|စရင် အ္စာသ္မပတ် စၟတ်လိက် သွက် သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မရနုက်ကဵု ၃၉ သၞာံ ၁၃၈၂}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" | ဂကောံအ္စာသ္မပတ် စၟတ်လိက်<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal;">သဘင်သွဟ်လိက် မရနုက်ကဵု ၃၉ (၁၃၈၂)</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''ဂကောံ:''' || [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
|-
| '''သၞာံ:''' || ၁၃၈၂ (သၞာံခရေတ် ၂၀၂၁) <ref name="report1382_pg621">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၆၂၁။</ref>
|-
| '''ဌာန စၟတ်လိက် ဗဟဵု:''' || ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ(၂၅ဝဝ)၊ ဍုင်မတ်မလီု <ref name="report1382_pg623">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၆၂၃။</ref>
|-
| '''လၟိဟ် ပူဂိုလ်:''' || ၁၁၃ ဇကု (ပါ်လဝ် နကဵု ဝိုင် အသဳအသဳ)
|-
| '''တာလျိုင်:''' || စၟတ် သွဟ်လိက် ခမဳသင်ဂမၠိုင်
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''စရင် ခမဳသင် မကေတ်တာလျိုင် စၟတ်လိက် (၁၃၈၂)''' ဝွံ ဒှ် စရင် သမ္တီ မပကောံလဝ် ဝင် ခမဳသင် (အ္စာသ္မပတ်) ဂမၠိုင် မယိုက်ဂၠေင်လဝ် တာလျိုင် သွက်ဂွံ စၟတ် သွဟ်လိက် ပ္ဍဲကဵု သဘင်သွဟ်လိက် [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]] မရနုက်ကဵု ၃၉ ဝါ ရ <ref name="report1382_pg621_622">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၆၂၁-၆၂၂။</ref>။ ပရေင်ကမၠောန် စၟတ်လိက် ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု ဗဟဵု ဌာန ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ(၂၅ဝဝ)၊ ဍုင်မတ်မလီု ရ <ref name="report1382_pg623"/>။
အ္စာသ္မပတ် စၟတ်လိက် တအ်ဂှ် ပါ်လဝ် နကဵု တန်အသဳအသဳ ကေုာံ ဂကောံဝိုင် (Group) နာနာ သွက်ဂွံ စၟတ်လိက် ပြဟ်ပြေဟ် ကေုာံ စှ်ေသၞောတ် ရ <ref name="report1382_pg624_638">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၆၂၄၊ ၆၂၇၊ ၆၂၉၊ ၆၃၃၊ ၆၃၈။</ref>။
== တန် ဓမ္မာစရိယ ==
သွက် တန်ဓမ္မာစရိယ ဂှ် အ္စာသ္မပတ် ပါ်လဝ် (၂) ဝိုင် တုဲ နွံ ခမဳသင် သီုဖအိုတ် ၂၀ ဇကု ရ <ref name="report1382_pg624">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၆၂၄။</ref>-
* '''ဝိုင် (၁):''' ဘဒ္ဒန္တစန္ဒသိရီ၊ ဘဒ္ဒန္တဝိန္ဒသာရ၊ ဘဒ္ဒန္တသုဇနဝရ၊ ဘဒ္ဒန္တကေလာသ၊ ဘဒ္ဒန္တဇောတိက၊ ဘဒ္ဒန္တအတုလ၊ ဘဒ္ဒန္တသီဟာနန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တဇနိန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တဝရိန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တလောကပါလ <ref name="report1382_pg624"/>။
* '''ဝိုင် (၂):''' ဘဒ္ဒန္တသောဘိတ၊ ဘဒ္ဒန္တသုနန္ဒ (ဘာဒုန်)၊ ဘဒ္ဒန္တသုနန္ဒ (ဘာဗုံက်)၊ ဘဒ္ဒန္တသုဝဏ္ဏ၊ ဘဒ္ဒန္တသုခ၊ ဘဒ္ဒန္တဝီရိယာနန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တနာရဒ၊ ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိတ၊ ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒရဇ္ဇ၊ ဘဒ္ဒန္တသူရိန္ဒ <ref name="report1382_pg624"/>။
== တန် မဟာ ==
သွက် တန်မဟာ ဂှ် အ္စာသ္မပတ် ပါ်လဝ် (၂) ဝိုင် တုဲ နွံ ခမဳသင် သီုဖအိုတ် ၂၀ ဇကု ရ <ref name="report1382_pg624_627">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၆၂၄-၆၂၇။</ref>-
* '''ဝိုင် (၁):''' ဘဒ္ဒန္တသီဟဝရ၊ ဘဒ္ဒန္တကုသလ၊ ဘဒ္ဒန္တအလင်္ကာရ <ref name="report1382_pg624"/>၊ ဘဒ္ဒန္တဥတ္တမ၊ ဘဒ္ဒန္တဝိဝေက၊ ဘဒ္ဒန္တကောလိတ၊ ဘဒ္ဒန္တသုခိတ၊ ဘဒ္ဒန္တဂါရဝ၊ ဘဒ္ဒန္တဃောသက၊ ဘဒ္ဒန္တဥတ္တမသာရ <ref name="report1382_pg627">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၆၂၇။</ref>။
* '''ဝိုင် (၂):''' ဘဒ္ဒန္တဝါရလင်္ကာ၊ ဘဒ္ဒန္တသုနန္ဒဓဇ၊ ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒက၊ ဘဒ္ဒန္တပညိန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တသီဟရာဇာ၊ ဘဒ္ဒန္တဝေပုလ္လ၊ ဘဒ္ဒန္တနေလင်္ဂ၊ ဘဒ္ဒန္တနန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တဓမ္မိက၊ ဘဒ္ဒန္တဃောသက <ref name="report1382_pg627"/>။
== တန် မဇ္ဈိမ ==
သွက် တန်မဇ္ဈိမ ဂှ် အ္စာသ္မပတ် ပါ်လဝ် (၃) ဝိုင် တုဲ နွံ ခမဳသင် သီုဖအိုတ် ၂၄ ဇကု ရ <ref name="report1382_pg627_629">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၆၂၇-၆၂၉။</ref>-
* '''ဝိုင် (၁):''' ဘဒ္ဒန္တသုမနဝီရ၊ ဘဒ္ဒန္တသုဒန္တဓဇ၊ ဘဒ္ဒန္တမုနိန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တဝိဝေက၊ ဘဒ္ဒန္တခေမာလင်္ကာရ၊ ဘဒ္ဒန္တသူရိယကုမ္မာ၊ ဘဒ္ဒန္တသောမ၊ ဘဒ္ဒန္တစန္ဒ <ref name="report1382_pg627"/>။
* '''ဝိုင် (၂):''' ဘဒ္ဒန္တနန္ဒိယ၊ ဘဒ္ဒန္တဥတ္တမ၊ ဘဒ္ဒန္တတေဇ၊ ဘဒ္ဒန္တသုမင်္ဂလဓဇ <ref name="report1382_pg627"/>၊ ဘဒ္ဒန္တဝိသုဒ္ဓ၊ ဘဒ္ဒန္တအာနန္ဒဓဇ၊ ဘဒ္ဒန္တဓမ္မပါလ၊ ဘဒ္ဒန္တပုပ္ဖ <ref name="report1382_pg629">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၆၂၉။</ref>။
* '''ဝိုင် (၃):''' ဘဒ္ဒန္တပုပ္ဖဟံသာ၊ ဘဒ္ဒန္တသောဘဏဓဇ၊ ဘဒ္ဒန္တဝါရိန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တသိရီဝန္တ၊ ဘဒ္ဒန္တသြဘာသ၊ ဘဒ္ဒန္တဇိနဓဇ၊ ဘဒ္ဒန္တနန္ဒသာရ၊ ဘဒ္ဒန္တစန္ဒရံသီ <ref name="report1382_pg629"/>။
== တန် ခုဒ္ဒက ==
သွက် တန်ခုဒ္ဒက ဂှ် အ္စာသ္မပတ် ပါ်လဝ် (၄) ဝိုင် တုဲ နွံ ခမဳသင် သီုဖအိုတ် ၂၄ ဇကု ရ <ref name="report1382_pg629_633">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၆၂၉-၆၃၃။</ref>-
* '''ဝိုင် (၁):''' ဘဒ္ဒန္တဝိသာရဒ၊ ဘဒ္ဒန္တသုဝီရ၊ ဘဒ္ဒန္တယသာနန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တတေဇဝရ၊ ဘဒ္ဒန္တပါလ၊ ဘဒ္ဒန္တဝိလာသဂ္ဂ <ref name="report1382_pg629"/>။
* '''ဝိုင် (၂):''' ဘဒ္ဒန္တဇောတိက၊ ဘဒ္ဒန္တဝီရိယ၊ ဘဒ္ဒန္တပါလဓမ္မ၊ ဘဒ္ဒန္တသုဇန၊ ဘဒ္ဒန္တနန္ဒဓဇ၊ ဘဒ္ဒန္တခန္တီပါလ <ref name="report1382_pg629"/>။
* '''ဝိုင် (၃):''' ဘဒ္ဒန္တသောဘိတ၊ ဘဒ္ဒန္တရာဝိက၊ ဘဒ္ဒန္တသုဝဏ္ဏ <ref name="report1382_pg629"/>၊ ဘဒ္ဒန္တကုဝေရာနန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တသုဒဿန၊ ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒက <ref name="report1382_pg633">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၆၃၃။</ref>။
* '''ဝိုင် (၄):''' ဘဒ္ဒန္တဝဏ္ဏ၊ ဘဒ္ဒန္တဗလသိရိဓဇ၊ ဘဒ္ဒန္တဉာဏိက၊ ဘဒ္ဒန္တအာလောက၊ ဘဒ္ဒန္တပညာ၊ ဘဒ္ဒန္တဇာဂရ <ref name="report1382_pg633"/>။
== တန် မူလ ==
သွက် တန်မူလ ဂှ် အ္စာသ္မပတ် ပါ်လဝ် (၅) ဝိုင် တုဲ နွံ ခမဳသင် သီုဖအိုတ် ၂၅ ဇကု ရ <ref name="report1382_pg633_638">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၆၃၃-၆၃၈။</ref>-
* '''ဝိုင် (၁):''' ဘဒ္ဒန္တသဇ္ဇန၊ ဘဒ္ဒန္တသုနန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တဒါနသိရီ၊ ဘဒ္ဒန္တဃောသက၊ ဘဒ္ဒန္တဝီရိယ <ref name="report1382_pg633"/>။
* '''ဝိုင် (၂):''' ဘဒ္ဒန္တသုနန္ဒဝီရ၊ ဘဒ္ဒန္တပညာဒီပ၊ ဘဒ္ဒန္တပါလသိရီ၊ ဘဒ္ဒန္တစန္ဒန၊ ဘဒ္ဒန္တသြဘာသ <ref name="report1382_pg633"/>။
* '''ဝိုင် (၃):''' ဘဒ္ဒန္တဉာဏိန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တသိဟရာဇာ၊ ဘဒ္ဒန္တဒေဝိန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တဇိနေယျ <ref name="report1382_pg633"/>။
* '''ဝိုင် (၄):''' ဘဒ္ဒန္တပဒုမသာရ <ref name="report1382_pg633"/>၊ ဘဒ္ဒန္တယုဇန၊ ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိတ၊ ဘဒ္ဒန္တဝိသာရဒ၊ ဘဒ္ဒန္တကုသလ <ref name="report1382_pg638">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၆၃၈။</ref>။
* '''ဝိုင် (၅):''' ဘဒ္ဒန္တသုနန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တသုခ၊ ဘဒ္ဒန္တကုဝေရ၊ ဘဒ္ဒန္တသူရိယ၊ ဘဒ္ဒန္တပညာသာရ <ref name="report1382_pg638"/>။
== နိဿဲ ==
{{Reflist}}
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
* [[သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ]]
</div>
{{DEFAULTSORT:ဂကောံအ္စာသ္မပတ် စၟတ်လိက် ရာမညနိကာယ ၁၃၈၂}}
[[ကဏ္ဍ:ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
[[ကဏ္ဍ:ခမဳသင်မန်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:သၞာံ ၁၃၈၂]]
ff0615k5hzvhd6s7w9muzbtr7gh06sk
53609
53608
2026-04-28T16:32:05Z
Aue Nai
24
53609
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|စရင် အ္စာသ္မပတ် စၟတ်လိက် သွက် သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မရနုက်ကဵု ၃၉ သၞာံ ၁၃၈၂}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" | ဂကောံအ္စာသၠပတ် စၟတ်လိက်<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal;">သဘင်သွဟ်လိက် မရနုက်ကဵု ၃၉ (၁၃၈၂)</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''ဂကောံ:''' || [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
|-
| '''သၞာံ:''' || ၁၃၈၂ (သၞာံခရေတ် ၂၀၂၁) <ref name="report1382_pg621">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၆၂၁။</ref>
|-
| '''ဌာန စၟတ်လိက် ဗဟဵု:''' || ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ(၂၅ဝဝ)၊ ဍုင်မတ်မလီု <ref name="report1382_pg623">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၆၂၃။</ref>
|-
| '''လၟိဟ် ပူဂိုလ်:''' || ၁၁၃ ဇကု (ပါ်လဝ် နကဵု ဝိုင် အသဳအသဳ)
|-
| '''တာလျိုင်:''' || စၟတ် သွဟ်လိက် ခမဳသင်ဂမၠိုင်
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''စရင် ခမဳသင် မကေတ်တာလျိုင် စၟတ်လိက် (၁၃၈၂)''' ဝွံ ဒှ် စရင် သမ္တီ မပကောံလဝ် ဝင် ခမဳသင် (အ္စာသၠပတ်) ဂမၠိုင် မယိုက်ဂၠေင်လဝ် တာလျိုင် သွက်ဂွံ စၟတ် သွဟ်လိက် ပ္ဍဲကဵု သဘင်သွဟ်လိက် [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]] မရနုက်ကဵု ၃၉ ဝါ ရ <ref name="report1382_pg621_622">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၆၂၁-၆၂၂။</ref>။ ပရေင်ကမၠောန် စၟတ်လိက် ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု ဗဟဵု ဌာန ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ(၂၅ဝဝ)၊ ဍုင်မတ်မလီု ရ <ref name="report1382_pg623"/>။
အ္စာသၠပတ် စၟတ်လိက် တအ်ဂှ် ပါ်လဝ် နကဵု တန်အသဳအသဳ ကေုာံ ဂကောံဝိုင် (Group) နာနာ သွက်ဂွံ စၟတ်လိက် ပြဟ်ပြေဟ် ကေုာံ စှ်ေသၞောတ် ရ <ref name="report1382_pg624_638">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၆၂၄၊ ၆၂၇၊ ၆၂၉၊ ၆၃၃၊ ၆၃၈။</ref>။
== တန် ဓမ္မာစရိယ ==
သွက် တန်ဓမ္မာစရိယ ဂှ် အ္စာသၠပတ် ပါ်လဝ် (၂) ဝိုင် တုဲ နွံ ခမဳသင် သီုဖအိုတ် ၂၀ ဇကု ရ <ref name="report1382_pg624">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၆၂၄။</ref>-
* '''ဝိုင် (၁):''' ဘဒ္ဒန္တစန္ဒသိရဳ၊ ဘဒ္ဒန္တဝိန္ဒသာရ၊ ဘဒ္ဒန္တသုဇနဝရ၊ ဘဒ္ဒန္တကေလာသ၊ ဘဒ္ဒန္တဇောတိက၊ ဘဒ္ဒန္တအတုလ၊ ဘဒ္ဒန္တသဳဟာနန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တဇနိန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တဝရိန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တလောကပါလ <ref name="report1382_pg624"/>။
* '''ဝိုင် (၂):''' ဘဒ္ဒန္တသောဘိတ၊ ဘဒ္ဒန္တသုနန္ဒ (ဘာဒုန်)၊ ဘဒ္ဒန္တသုနန္ဒ (ဘာဗုံက်)၊ ဘဒ္ဒန္တသုဝဏ္ဏ၊ ဘဒ္ဒန္တသုခ၊ ဘဒ္ဒန္တဝဳရိယာနန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တနာရဒ၊ ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိတ၊ ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒရဇ္ဇ၊ ဘဒ္ဒန္တသူရိန္ဒ <ref name="report1382_pg624"/>။
== တန် မဟာ ==
သွက် တန်မဟာ ဂှ် အ္စာသၠပတ် ပါ်လဝ် (၂) ဝိုင် တုဲ နွံ ခမဳသင် သီုဖအိုတ် ၂၀ ဇကု ရ <ref name="report1382_pg624_627">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၆၂၄-၆၂၇။</ref>-
* '''ဝိုင် (၁):''' ဘဒ္ဒန္တသဳဟဝရ၊ ဘဒ္ဒန္တကုသလ၊ ဘဒ္ဒန္တအလင်္ကာရ <ref name="report1382_pg624"/>၊ ဘဒ္ဒန္တဥတ္တမ၊ ဘဒ္ဒန္တဝိဝေက၊ ဘဒ္ဒန္တကောလိတ၊ ဘဒ္ဒန္တသုခိတ၊ ဘဒ္ဒန္တဂါရဝ၊ ဘဒ္ဒန္တဃောသက၊ ဘဒ္ဒန္တဥတ္တမသာရ <ref name="report1382_pg627">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၆၂၇။</ref>။
* '''ဝိုင် (၂):''' ဘဒ္ဒန္တဝါရလင်္ကာ၊ ဘဒ္ဒန္တသုနန္ဒဓဇ၊ ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒက၊ ဘဒ္ဒန္တပညိန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တသဳဟရာဇာ၊ ဘဒ္ဒန္တဝေပုလ္လ၊ ဘဒ္ဒန္တနေလင်္ဂ၊ ဘဒ္ဒန္တနန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တဓမ္မိက၊ ဘဒ္ဒန္တဃောသက <ref name="report1382_pg627"/>။
== တန် မဇ္ဈိမ ==
သွက် တန်မဇ္ဈိမ ဂှ် အ္စာသၠပတ် ပါ်လဝ် (၃) ဝိုင် တုဲ နွံ ခမဳသင် သီုဖအိုတ် ၂၄ ဇကု ရ <ref name="report1382_pg627_629">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၆၂၇-၆၂၉။</ref>-
* '''ဝိုင် (၁):''' ဘဒ္ဒန္တသုမနဝဳရ၊ ဘဒ္ဒန္တသုဒန္တဓဇ၊ ဘဒ္ဒန္တမုနိန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တဝိဝေက၊ ဘဒ္ဒန္တခေမာလင်္ကာရ၊ ဘဒ္ဒန္တသူရိယကုမ္မာ၊ ဘဒ္ဒန္တသောမ၊ ဘဒ္ဒန္တစန္ဒ <ref name="report1382_pg627"/>။
* '''ဝိုင် (၂):''' ဘဒ္ဒန္တနန္ဒိယ၊ ဘဒ္ဒန္တဥတ္တမ၊ ဘဒ္ဒန္တတေဇ၊ ဘဒ္ဒန္တသုမင်္ဂလဓဇ <ref name="report1382_pg627"/>၊ ဘဒ္ဒန္တဝိသုဒ္ဓ၊ ဘဒ္ဒန္တအာနန္ဒဓဇ၊ ဘဒ္ဒန္တဓမ္မပါလ၊ ဘဒ္ဒန္တပုပ္ဖ <ref name="report1382_pg629">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၆၂၉။</ref>။
* '''ဝိုင် (၃):''' ဘဒ္ဒန္တပုပ္ဖဟံသာ၊ ဘဒ္ဒန္တသောဘဏဓဇ၊ ဘဒ္ဒန္တဝါရိန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တသိရဳဝန္တ၊ ဘဒ္ဒန္တသြဘာသ၊ ဘဒ္ဒန္တဇိနဓဇ၊ ဘဒ္ဒန္တနန္ဒသာရ၊ ဘဒ္ဒန္တစန္ဒရံသီ <ref name="report1382_pg629"/>။
== တန် ခုဒ္ဒက ==
သွက် တန်ခုဒ္ဒက ဂှ် အ္စာသၠပတ် ပါ်လဝ် (၄) ဝိုင် တုဲ နွံ ခမဳသင် သီုဖအိုတ် ၂၄ ဇကု ရ <ref name="report1382_pg629_633">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၆၂၉-၆၃၃။</ref>-
* '''ဝိုင် (၁):''' ဘဒ္ဒန္တဝိသာရဒ၊ ဘဒ္ဒန္တသုဝဳရ၊ ဘဒ္ဒန္တယသာနန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တတေဇဝရ၊ ဘဒ္ဒန္တပါလ၊ ဘဒ္ဒန္တဝိလာသဂ္ဂ <ref name="report1382_pg629"/>။
* '''ဝိုင် (၂):''' ဘဒ္ဒန္တဇောတိက၊ ဘဒ္ဒန္တဝဳရိယ၊ ဘဒ္ဒန္တပါလဓမ္မ၊ ဘဒ္ဒန္တသုဇန၊ ဘဒ္ဒန္တနန္ဒဓဇ၊ ဘဒ္ဒန္တခန္တဳပါလ <ref name="report1382_pg629"/>။
* '''ဝိုင် (၃):''' ဘဒ္ဒန္တသောဘိတ၊ ဘဒ္ဒန္တရာဝိက၊ ဘဒ္ဒန္တသုဝဏ္ဏ <ref name="report1382_pg629"/>၊ ဘဒ္ဒန္တကုဝေရာနန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တသုဒဿန၊ ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒက <ref name="report1382_pg633">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၆၃၃။</ref>။
* '''ဝိုင် (၄):''' ဘဒ္ဒန္တဝဏ္ဏ၊ ဘဒ္ဒန္တဗလသိရိဓဇ၊ ဘဒ္ဒန္တဉာဏိက၊ ဘဒ္ဒန္တအာလောက၊ ဘဒ္ဒန္တပညာ၊ ဘဒ္ဒန္တဇာဂရ <ref name="report1382_pg633"/>။
== တန် မူလ ==
သွက် တန်မူလ ဂှ် အ္စာသၠပတ် ပါ်လဝ် (၅) ဝိုင် တုဲ နွံ ခမဳသင် သီုဖအိုတ် ၂၅ ဇကု ရ <ref name="report1382_pg633_638">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၆၃၃-၆၃၈။</ref>-
* '''ဝိုင် (၁):''' ဘဒ္ဒန္တသဇ္ဇန၊ ဘဒ္ဒန္တသုနန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တဒါနသိရဳ၊ ဘဒ္ဒန္တဃောသက၊ ဘဒ္ဒန္တဝဳရိယ <ref name="report1382_pg633"/>။
* '''ဝိုင် (၂):''' ဘဒ္ဒန္တသုနန္ဒဝဳရ၊ ဘဒ္ဒန္တပညာဒဳပ၊ ဘဒ္ဒန္တပါလသိရဳ၊ ဘဒ္ဒန္တစန္ဒန၊ ဘဒ္ဒန္တသြဘာသ <ref name="report1382_pg633"/>။
* '''ဝိုင် (၃):''' ဘဒ္ဒန္တဉာဏိန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တသိဟရာဇာ၊ ဘဒ္ဒန္တဒေဝိန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တဇိနေယျ <ref name="report1382_pg633"/>။
* '''ဝိုင် (၄):''' ဘဒ္ဒန္တပဒုမသာရ <ref name="report1382_pg633"/>၊ ဘဒ္ဒန္တယုဇန၊ ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိတ၊ ဘဒ္ဒန္တဝိသာရဒ၊ ဘဒ္ဒန္တကုသလ <ref name="report1382_pg638">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၆၃၈။</ref>။
* '''ဝိုင် (၅):''' ဘဒ္ဒန္တသုနန္ဒ၊ ဘဒ္ဒန္တသုခ၊ ဘဒ္ဒန္တကုဝေရ၊ ဘဒ္ဒန္တသူရိယ၊ ဘဒ္ဒန္တပညာသာရ <ref name="report1382_pg638"/>။
== နိဿဲ ==
{{Reflist}}
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
* [[သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ]]
</div>
{{DEFAULTSORT:ဂကောံအ္စာသ္မပတ် စၟတ်လိက် ရာမညနိကာယ ၁၃၈၂}}
[[ကဏ္ဍ:ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
[[ကဏ္ဍ:ခမဳသင်မန်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:သၞာံ ၁၃၈၂]]
lv8sw19ay3i8sdlzkbzhlg311zcithq
ပရေင်ကမၠောန် ကေုာံ စၟိန်ပြမာန် သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ (၁၃၈၂)
0
10445
53610
2026-04-28T16:35:54Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|ပရေင်ကမၠောန်၊ ဌာနသွဟ်လိက် ကေုာံ စၟိန်ပြမာန် သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မရနုက်ကဵု ၃၉ သၞာံ ၁၃၈၂}} {| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa..."
53610
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ပရေင်ကမၠောန်၊ ဌာနသွဟ်လိက် ကေုာံ စၟိန်ပြမာန် သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မရနုက်ကဵု ၃၉ သၞာံ ၁၃၈၂}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" | ပရေင်ကမၠောန် ကေုာံ စၟိန်ပြမာန်<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal;">သဘင်သွဟ်လိက် မရနုက်ကဵု ၃၉ (၁၃၈၂)</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''ဂကောံ:''' || [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
|-
| '''သၞာံ:''' || ၁၃၈၂ (သၞာံခရေတ် ၂၀၂၁)
|-
| '''လၟိဟ် ဌာနသွဟ်လိက်:''' || ၁၂ ဌာန
|-
| '''တ္ၚဲ သွဟ်လိက်:''' || ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် (၁၊ ၂၊ ၃၊ ၄) မံက်
|-
| '''တ္ၚဲ သဘင်ကဵုလာပ်:''' || ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ၁၄ စွေက်
|-
| '''သြန်လာပ် သီုဖအိုတ်:''' || ၁၁,၄၀၀,၀၀၀ ဒကေဝ်
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''ပရေင်ကမၠောန် ကေုာံ စၟိန်ပြမာန် သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ (၁၃၈၂)''' ဝွံ ဒှ် ဝင်စၟတ်သမ္တီ အသီအဇန် ကေုာံ လၟေင်ကမၠောန် အုပ်ဓုပ် သွက်ဂွံ ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်သွဟ်လိက် [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]] မရနုက်ကဵု ၃၉ ဝါ ရ။ သဘင်သွဟ်လိက် ဏအ်ဝွံ ဒတုံဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု အခိင် ကပ်ယဲ ကဝ်ဗေတ်-၁၉ (COVID-19) တုဲ၊ သွက်ဂွံ စဵုဒၞာ ယဲကပ်မာန်ဂှ် ဟွံကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ ဌာနဗဟဵု မွဲဒၞာဲဓဝ်တုဲ ပါ်ခြာ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် နကဵု ဌာနသွဟ်လိက် သီုဖအိုတ် (၁၂) ဌာန ပ္ဍဲကဵု ပွိုင်ဍုင်နာနာ ရ <ref name="report1382_admin">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၁၅-၅၁။</ref>။
== တ္ၚဲ ကေုာံ အခိင်ကာလ ==
သဘင်သွဟ်လိက်ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု သၞာံ ၁၃၈၂၊ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ၁ မံက် စဵုကဵု ၄ မံက် (လုကဴ ၄ တ္ၚဲ) ရ။ ၜိုန်ရ နွံကဵု အခက်အခုဲ ပရေင်ကပ်ယဲ ကီုလေဝ် နကဵု ပရေင်အုပ်ဓုပ် မစှ်ေသၞောတ်ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် အာစိုပ်ဒတုဲ အောင်အောင်ဇၞးဇၞး ရ။
== ဌာနသွဟ်လိက် (၁၂) ဌာန ==
သွက်ဂွံ သွဟ်လိက် လောဲသွာ ကေုာံ ဟွံဂွံ ကောံကလောအ် ဂၠိုင်လောန်ဂှ်၊ ဌာနသွဟ်လိက် တအ်ဂှ် ပါ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု ပွိုင်ဍုင်နာနာ အတိုင် ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ရ <ref name="report1382_admin"/>-
* ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု
* ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
* ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
* ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
* ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်
* ပွိုင်ဍုင်ဖာအံင်
* ပွိုင်ဍုင်ကအ်ကြိက် (ကေုာံ ဌာန တၞဟ်ဟ် ဒေသရးမန်)
== ပရေင်အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ညးမင်စၟဳစၟတ်ဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဵု ဌာနသွဟ်လိက် ဇၟာပ်ပ် ဌာနဂှ် စွံလဝ် ဂကောံအုပ်ဓုပ် ကေုာံ ညးမင်စၟဳစၟတ် သွဟ်လိက် (Invigilators & Supervisors) မပါ်လဝ် နကဵု တာလျိုင် အတိုင် ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ရ <ref name="report1382_admin"/>-
# '''နာယက (Nayaka):''' ခမဳသင် မဇၞော်သိက္ခာဝဟ် တအ် ကေတ်တာလျိုင် နဒဒှ် နာယက သွက်ဂွံ ကဵု ဩဝါဒ ကေုာံ မင်မွဲ ပရေင်စှ်ေသၞောတ်။
# '''ဟိတဓရ (Hitadhara):''' ခမဳသင် မကေတ်တာလျိုင် သွက်ဂွံ ဖန်ဇန် လၟေင်ကမၠောန် အုပ်ဓုပ် အလုံမွဲ ဌာန။
# '''ကမ္မတဳ (Committee Members):''' ခမဳသင်တအ် ကေတ်တာလျိုင် မင်စၟဳစၟတ် ခမဳသင် ကေုာံ မိသဳလ တအ် ပ္ဍဲအခိင် သွဟ်လိက် ညံင်ဂွံ စှ်ေသၞောတ်ဝ် ရ။
== သဘင်ကဵုလာပ် ကေုာံ ပရေင်ထံက်ပင် ==
ကာလ သွဟ်လိက် တုဲဒှ် ကေုာံ စၟတ်လိက် အာစိုပ်ဒတုဲယျမ္ဂး၊ သဘင်ကဵုလာပ် (Prize Awarding Ceremony) ကု ခမဳသင် ကေုာံ မိသဳလ မအံင်ဇၞးတအ်ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု-
* '''တ္ၚဲ ကေုာံ အခိင်:''' သၞာံ ၁၃၈၂၊ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ၁၄ စွေက် (တ္ၚဲသိုက်)၊ အခိင် လဒေါဝ်တ္ၚဲ (၁၂:၃၀) နာဍဳ။
* '''ဒၞာဲဒတန်:''' ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ(၂၅ဝဝ)၊ ဍုင်မတ်မလီု။
ပ္ဍဲကဵု သဘင်ဏအ်ဂှ် နကဵု ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ သီုဖအိုတ် လာပ်သြန် ကေုာံ သြန်ထံက်ပင် ပရေင်ပညာ တအ်ဂှ် သၠးပွိုတ် ကဵုဒါန်လဝ် သြန် သီုဖအိုတ် '''၁၁,၄၀၀,၀၀၀ ဒကေဝ်''' (စှ်မွဲကိုဋ် ပန်လက်) ရ <ref name="report1382_admin"/>။
== နိဿဲ ==
{{Reflist}}
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
* [[စရင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ ၁၃၈၂]]
</div>
{{DEFAULTSORT:ပရေင်ကမၠောန် သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ ၁၃၈၂}}
[[ကဏ္ဍ:ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
[[ကဏ္ဍ:သၞာံ ၁၃၈၂]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ပညာ မန်]]
9n4gz2n542ig4itfzifhaytkxmr9eu3
ဩဝါဒကထာ ကျာ်ဇၞော်အ္စာဂမၠိုင် ပ္ဍဲ သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ (၁၃၈၂)
0
10446
53611
2026-04-28T16:39:19Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|ဩဝါဒကထာ နူကဵု ကျာ်ဇၞော်အ္စာဂမၠိုင် ပ္ဍဲ သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မရနုက်ကဵု ၃၉ သၞာံ ၁၃၈၂}} {| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5..."
53611
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ဩဝါဒကထာ နူကဵု ကျာ်ဇၞော်အ္စာဂမၠိုင် ပ္ဍဲ သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မရနုက်ကဵု ၃၉ သၞာံ ၁၃၈၂}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" | ဩဝါဒကထာ ကျာ်ဇၞော်အ္စာဂမၠိုင်<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal;">သဘင်သွဟ်လိက် မရနုက်ကဵု ၃၉ (၁၃၈၂)</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''ဂကောံ:''' || [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
|-
| '''သၞာံ:''' || ၁၃၈၂ (သၞာံခရေတ် ၂၀၂၁)
|-
| '''ပရူပရာ အဓိက:''' || ပရေင်အုပ်ဓုပ်၊ ဝင်သာသနာ ကေုာံ ပရေင်စၟိန်ပြမာန်
|-
| '''ညးမမြိပတိုန်ဂမၠိုင်:''' || ဘဒ္ဒန္တ တေဇဝန္တ<br>ဘဒ္ဒန္တ ဝဏ္ဏသာရ<br>ဘဒ္ဒန္တ ပါလရာမည<br>ဘဒ္ဒန္တ ကေသရ
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''ဩဝါဒကထာ ကျာ်ဇၞော်အ္စာဂမၠိုင် ပ္ဍဲ သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ (၁၃၈၂)''' ဝွံ ဒှ် ဂလာန်ဩဝါဒ ကေုာံ တင်စၟတ်သမ္တီ ဝင်သာသနာ အဓိကဂမၠိုင် မမြိပတိုန်လဝ် နကဵု ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ မဒှ် က္ဍိုပ်သကိုပ် ဂကောံ ပ္ဍဲကဵု သဘင်သွဟ်လိက် [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]] မရနုက်ကဵု ၃၉ ဝါ ရ <ref name="report1382_ovada">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၇-၁၂။</ref>။ ဂလာန်ဩဝါဒ တအ်ဝွံ ဒှ် လိက်စၟတ်သမ္တီ မထ္ၜးကဵု ပရေင်ညဳသာ၊ ဝင်သာသနာ ကေုာံ အစောံစရာဲ ဂကောံ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် သဘင်သွဟ်လိက် ပ္ဍဲအခိင် ယဲကပ် ကဝ်ဗေတ်-၁၉ ရ။
== ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ တေဇဝန္တ ==
ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ တေဇဝန္တ မဒှ် ဥက္ကဋ္ဌ ဂကောံရာမညနိကာယ ဂှ် မြိပတိုန် ဂလာန်ဩဝါဒ မဆေင်ကဵု အင်္ဂလက်သဏ် က္ဍိုပ်သကိုပ်၊ ပရေင်ညဳသာ ကေုာံ ပွမဒ္ဂေတ်ဗက် ဂၠံင်တရဴ မဒးရး ရ <ref name="report1382_ovada"/>။ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ စကာလဝ် ဥပမာ သတ္တဝါတိရစ္ဆာန်တအ် မကၠောံၜဳ တုဲ-
* "ယဝ်ရ က္ဍိုပ်သကိုပ် မအာဂတဂှ် အာတပ်တပ် စှ်ေသၞောတ်မ္ဂး၊ ညးမဗက်လက္ကရဴတအ်လေဝ် တပ်တး ကေုာံ အာစိုပ် သြင် မဒးရး မာန် ရ" သာ်ဝွံ ညး ကဵုလဝ် ဩဝါဒ ရ။
== ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ ဝဏ္ဏသာရ ==
ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ ဝဏ္ဏသာရ ဂှ် မြိပတိုန် ဂလာန်အစောမ်စရာဲ ကေုာံ တင်အထိုင်အသး ကု ဂကောံ မကၠောန်ဗဒှ်ကၠုင် သဘင်သွဟ်လိက် မာန် ရ <ref name="report1382_ovada"/>။
* ညး ဟီုထ္ၜးလဝ် ဒဒှ်ရ ဂကောံဏအ်ဝွံ ကြပ်စိုပ်ကၠုင် သဘင်ရတုထဝ် (၅၀ သၞာံ) ပ္ဍဲကဵု အခိင် ဟွံလအ်ဏအ် ရ။
* ၜိုန်ရ ဒးဆဵုဂဗ မံင် အခက်အခုဲ ပရေင်ယဲကပ် ကဝ်ဗေတ်-၁၉ ကီုလေဝ်၊ ညး ဗတိုက်ဖအောဝ် ညံင်ဂွံ ဆက်ဇၞော်မောဝ် တုဲ ဆက်ဂစာန် လွဳပရာ အာ ပရေင်ပရိယတ္တိ လၟိုန် ရ။
== ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ ပါလရာမည ==
ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ ပါလရာမည ဝွံ မြိပတိုန် ဂလာန်ဩဝါဒ နကဵု ဘာသာဗၟာ တုဲ၊ အဓိက ညး ဟီုထ္ၜးလဝ် ပရူ ဝင်သာသနာ ကေုာံ လိက်ပတ် မဆက်စပ်မံင် အကြာ မန် ကဵု ဗၟာ နူ အခိင် ကၠာတေအ် ရ <ref name="report1382_ovada"/>။
* '''ဝင် ၁၀၅ သၞာံ:''' ညး ထ္ၜးလဝ် သက်သဳ ဒဒှ်ရ ခမဳသင်မန်တအ်ဂှ် စသွဟ်ကၠုင် လိက်ပရိယတ္တိ နကဵု ဘာသာမန် ပ္ဍဲ လတူ ဍုင်လ္ဂုင် နူကဵု သၞာံ ခရေတ် ၁၉၁၅ တေအ် တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး လောန်ကၠုင် အာယုက် (၁၀၅) သၞာံ ယျ။
* '''ဆက်စပ် ဝင် ကေုာံ လိက်ပတ်:''' ညး ဆက်ဟီုလဝ် ပရူ ဝင် သၟိင်အနဝ်ရထာ မတိုန်နန် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၀၄၄ ကေုာံ တၠအရှန်မဟာထေရ် (နူ သဓီု) မပြာပ်အာ ပ္တန်သာသနာ ပ္ဍဲ ဍုင်ဗုကာံ ရ။ တုဲပၠန် ညး ထံက်ထ္ၜးလဝ် တိုင်သေလာ ကျာ်မြဇေဒဳ (ရာဇကုမာရ်) မချူလဝ် နကဵု ဘာသာ ပါဠိ၊ မန်၊ ဗၟာ၊ ကေုာံ ပျူ မဒှ် သက်သဳ ဝင်လိက်ပတ် မဆက်စပ် ဓဝ်ဇြိုဟ်နက် မွဲ ရ။
== ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ ကေသရ ==
ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ ကေသရ ဂှ် ပတိုန်ထ္ၜး ကဵု တင်ဂၞင် ပရေင်စၟိန်ပြမာန် ကေုာံ စရင်သြန် သွက် သဘင်သွဟ်လိက် မရနုက်ကဵု ၃၉ ဝါ ဏအ် ရ <ref name="report1382_ovada"/>။
* ညး ထ္ၜးလဝ် အစောံစရာဲ ကေုာံ ပရေင်အံင်ဇၞး မဂွံကၠောန်ဗဒှ် သဘင်သွဟ်လိက် ပ္ဍဲကဵု ဌာန သီုဖအိုတ် (၁၂) ဌာန ပြးဇး လုံဒေသ ၜိုန်ရ ဒးဆဵုဂဗ ယဲကပ် ကီုလေဝ် အောင်အောင်ဇၞးဇၞး အာစိုပ်ဒတုဲ မာန် ရ။
== နိဿဲ ==
{{Reflist}}
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
* [[ပရေင်ကမၠောန် သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ ၁၃၈၂]]
</div>
{{DEFAULTSORT:ဩဝါဒကထာ ကျာ်ဇၞော်အ္စာဂမၠိုင် ရာမညနိကာယ ၁၃၈၂}}
[[ကဏ္ဍ:ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
[[ကဏ္ဍ:ခမဳသင်မန်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:သၞာံ ၁၃၈၂]]
5za9klz2x7dmzyctzgg3hah4ls1ggh3
လိက်အုပ် ဗီုရုပ်ချဳဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမၠောန် (၁၃၈၂-၈၃)
0
10447
53612
2026-04-28T16:43:44Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|လိက်အုပ် စၟတ်သမ္တီ ဝင် ကေုာံ ပရေင်ချဳဒရိုင် သဘင်သွဟ်လိက် ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ သၞာံ ၁၃၈၂-၈၃}} {| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px;..."
53612
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|လိက်အုပ် စၟတ်သမ္တီ ဝင် ကေုာံ ပရေင်ချဳဒရိုင် သဘင်သွဟ်လိက် ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ သၞာံ ၁၃၈၂-၈၃}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" |ပရေင်ကမၠောန် ရာမညနိကာယ
<span style="font-size:80%; font-weight:normal;">ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)</span>
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" |တင်ဂၞင် သဇိုင် လိက်အုပ်
|-
|'''ယၟု လိက်အုပ်:'''
|ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)
|-
|'''တြးပတိတ် နူ:'''
|[[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]] ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ
|-
|'''ကၞပ်:'''
|မရနုက်ကဵု (၄) ကၞပ်
|-
|'''သၞာံ တြးပတိတ်:'''
|၁၃၈၃ (သၞာံခရေတ် ၂၀၂၂)
|-
|'''လၟိဟ် အုပ်:'''
|၁,၅၀၀ အုပ် (ဓမ္မဒါန)
|-
|'''ဌာန ဗဟဵု:'''
|ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ(၂၅ဝဝ)၊ ဍုင်မတ်မလီု
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''' ({{lang-en|Annual Activity Report of Ramanya Nikaya Pariyatti 1382-83}}) ဝွံ ဒှ် လိက်အုပ် စၟတ်သမ္တီ ဝင် ကေုာံ ပရေင်ချဳဒရိုင် အဓိက သွက် သဘင်သွဟ်လိက် ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မရနုက်ကဵု ၃၉ ဝါ ရ။ လိက်အုပ်ဏအ်ဝွံ တြးပတိတ်လဝ် နကဵု ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ ပ္ဍဲကဵု သၞာံ ၁၃၈၃ နဒဒှ် မရနုက်ကဵု (၄) ကၞပ် ရ <ref name="book_intro">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၁-၆။</ref>။ လိက်အုပ်ဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် တင်ဂၞင် မဆေင်ကဵု ပရေင်အုပ်ဓုပ်၊ ဩဝါဒကထာ၊ စရင်အ္စာသ္မပတ်၊ ကေုာံ သွဟ်လိက် ခမဳသင် မန် သီုဖအိုတ် မလုပ်သွဟ်လဝ် လိက် ပ္ဍဲအခိင် ယဲကပ် ကဝ်ဗေတ်-၁၉ (COVID-19) ရ။
== လဒက်ပ္တန် ကေုာံ မာတိကာ လိက်အုပ် ==
လိက်အုပ် ပရေင်ကမၠောန်ဏအ်ဝွံ လဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု အခန်ကဏ္ဍ အဓိက (၆) ကဏ္ဍ အတိုင် ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ရ <ref name="book_intro" />-
# '''နိဒါန် ကေုာံ ဩဝါဒကထာ:''' ဂလာန် နိဒါန် ကေုာံ ဩဝါဒကထာ နူကဵု ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ က္ဍိုပ်သကိုပ် ဂကောံ ဂမၠိုင်။
# '''တဆိပ်ကြာ အလဵုအသဳ:''' စရင် ခမဳသင် ဂကောံရာမညနိကာယ (၈) ဇကု မကလိဂွံလဝ် တဆိပ်ကြာ သာသနာ ကဆံင်သၠုင် နူ အလဵုအသဳ။
# '''ပရေင်ကမၠောန် ကေုာံ စၟိန်ပြမာန်:''' စရင် ညးတာလျိုင် ကေုာံ ဗီုရုပ် ချဳဒရိုင် ပ္ဍဲကဵု ဌာနသွဟ်လိက် (၁၂) ဌာန။
# '''စရင် အ္စာသ္မပတ်:''' စရင် ခမဳသင် မကေတ်တာလျိုင် ချူခၞံ ပြကိုဟ်ပါဠိ (၃၀ ဇကု) ကေုာံ စရင် ခမဳသင် မစၟတ် သွဟ်လိက် (၁၁၃ ဇကု)။
# '''စရင်သတိုင် ကေုာံ သွဟ်လိက်:''' လၟိဟ် ခမဳသင် မစုတ်စရင်၊ မလုပ်သွဟ် ကေုာံ မအံင်ဇၞး။
# '''အတ္ထုပ္ပတ္တိ ပူဂိုလ်မအံင်ဇၞးတၟေင်:''' ဝင်ပူဂိုလ် ခမဳသင် ကေုာံ မိသဳလ မကလိဂွံ လာပ် ပထမ၊ ဒုတိယ၊ တတိယ ပ္ဍဲကဵု တန်နာနာ။
== ဩဝါဒကထာ ကေုာံ ဝင်သာသနာ ==
ပ္ဍဲကဵု အခန် ဩဝါဒကထာ ဂှ် ပါလုပ်လဝ် ဂလာန် ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ အဓိက (၄) ဇကု ရ <ref name="book_ovada">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၇-၁၂။</ref>။
* '''ဘဒ္ဒန္တ တေဇဝန္တ''' ကေုာံ '''ဘဒ္ဒန္တ ဝဏ္ဏသာရ''' တအ် ကဵုလဝ် ဩဝါဒ မဆေင်ကဵု ပရေင်ညဳသာ ကေုာံ အထိုင်အသး လတူ ပရေင်အံင်ဇၞး ၜိုန်ရ ဒးဆဵုဂဗ ယဲကပ် ကီုလေဝ် ညံင်ဂွံ ဆက်ဇၞော်မောဝ် အာ လၟိုန် ရ။
* '''ဘဒ္ဒန္တ ပါလရာမည''' ဝွံ မြိပတိုန် ဂလာန် ဝင်သာသနာ နကဵု ဘာသာဗၟာ တုဲ၊ ထ္ၜးလဝ် သက်သဳ ဒဒှ်ရ ခမဳသင်မန်တအ် စသွဟ်ကၠုင် လိက် နကဵု ဘာသာမန် ပ္ဍဲ ဍုင်လ္ဂုင် နူကဵု သၞာံ ၁၉၁၅ တေအ် တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး ပေင်ကၠုင် (၁၀၅) သၞာံ ယျ။ တုဲပၠန် သီုထံက်ထ္ၜးလဝ် တိုင်သေလာ ကျာ်မြဇေဒဳ (ရာဇကုမာရ်) မဒှ် သက်သဳ ဝင်လိက်ပတ် အကြာ မန် ကဵု ဗၟာ မဆက်စပ်မံင် နူ ခေတ်သၟိင်အနဝ်ရထာ တေအ် ရ။
== တင်ဂၞင် သွဟ်လိက် ကေုာံ ပရေင်စၟိန်ပြမာန် ==
သဘင်သွဟ်လိက် မရနုက်ကဵု ၃၉ ဝါ (၁၃၈၂) ဏအ်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု ဌာန သီုဖအိုတ် (၁၂) ဌာန ပြးဇး လုံဒေသရးမန် ရ။ ပ္ဍဲကဵု သဘင်ကဵုလာပ်ဂှ် နကဵု ဂကောံ ဗဟဵု သၠးပွိုတ် ကဵုဒါန်လဝ် သြန်လာပ် သီုဖအိုတ် '''၁၁,၄၀၀,၀၀၀ ဒကေဝ်''' (စှ်မွဲကိုဋ် ပန်လက်) ရ <ref name="book_admin">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၁၅-၅၁။</ref>။
အတိုင် စရင်သတိုင် အလုံဖအိုတ်မ္ဂး ခမဳသင် ကေုာံ မိသဳလ မစုတ်လဝ် စရင် သီုဖအိုတ် နွံ '''၂,၂၃၅''' ဇကု၊ မလုပ်သွဟ် ဍာံဍာံ နွံ '''၂,၀၃၄''' ဇကု တုဲ၊ ညးမအံင်ဇၞး အာစိုပ်ဒတုဲ သီုဖအိုတ် နွံ '''၇၆၄''' ဇကု ရ <ref name="book_stats">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၆၇။</ref>။
== နိဿဲ ==
{{Reflist}}
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
* [[သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ]]
* [[ပရေင်ကမၠောန် သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ ၁၃၈၂]]
</div>
cetvmy8j65gck2mfcom5jo4pc437i8d
53613
53612
2026-04-28T16:44:23Z
Aue Nai
24
/* ဆက်လ္ၚတ် */
53613
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|လိက်အုပ် စၟတ်သမ္တီ ဝင် ကေုာံ ပရေင်ချဳဒရိုင် သဘင်သွဟ်လိက် ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ သၞာံ ၁၃၈၂-၈၃}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" |ပရေင်ကမၠောန် ရာမညနိကာယ
<span style="font-size:80%; font-weight:normal;">ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)</span>
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" |တင်ဂၞင် သဇိုင် လိက်အုပ်
|-
|'''ယၟု လိက်အုပ်:'''
|ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)
|-
|'''တြးပတိတ် နူ:'''
|[[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]] ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ
|-
|'''ကၞပ်:'''
|မရနုက်ကဵု (၄) ကၞပ်
|-
|'''သၞာံ တြးပတိတ်:'''
|၁၃၈၃ (သၞာံခရေတ် ၂၀၂၂)
|-
|'''လၟိဟ် အုပ်:'''
|၁,၅၀၀ အုပ် (ဓမ္မဒါန)
|-
|'''ဌာန ဗဟဵု:'''
|ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ(၂၅ဝဝ)၊ ဍုင်မတ်မလီု
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''' ({{lang-en|Annual Activity Report of Ramanya Nikaya Pariyatti 1382-83}}) ဝွံ ဒှ် လိက်အုပ် စၟတ်သမ္တီ ဝင် ကေုာံ ပရေင်ချဳဒရိုင် အဓိက သွက် သဘင်သွဟ်လိက် ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မရနုက်ကဵု ၃၉ ဝါ ရ။ လိက်အုပ်ဏအ်ဝွံ တြးပတိတ်လဝ် နကဵု ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ ပ္ဍဲကဵု သၞာံ ၁၃၈၃ နဒဒှ် မရနုက်ကဵု (၄) ကၞပ် ရ <ref name="book_intro">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၁-၆။</ref>။ လိက်အုပ်ဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် တင်ဂၞင် မဆေင်ကဵု ပရေင်အုပ်ဓုပ်၊ ဩဝါဒကထာ၊ စရင်အ္စာသ္မပတ်၊ ကေုာံ သွဟ်လိက် ခမဳသင် မန် သီုဖအိုတ် မလုပ်သွဟ်လဝ် လိက် ပ္ဍဲအခိင် ယဲကပ် ကဝ်ဗေတ်-၁၉ (COVID-19) ရ။
== လဒက်ပ္တန် ကေုာံ မာတိကာ လိက်အုပ် ==
လိက်အုပ် ပရေင်ကမၠောန်ဏအ်ဝွံ လဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု အခန်ကဏ္ဍ အဓိက (၆) ကဏ္ဍ အတိုင် ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ရ <ref name="book_intro" />-
# '''နိဒါန် ကေုာံ ဩဝါဒကထာ:''' ဂလာန် နိဒါန် ကေုာံ ဩဝါဒကထာ နူကဵု ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ က္ဍိုပ်သကိုပ် ဂကောံ ဂမၠိုင်။
# '''တဆိပ်ကြာ အလဵုအသဳ:''' စရင် ခမဳသင် ဂကောံရာမညနိကာယ (၈) ဇကု မကလိဂွံလဝ် တဆိပ်ကြာ သာသနာ ကဆံင်သၠုင် နူ အလဵုအသဳ။
# '''ပရေင်ကမၠောန် ကေုာံ စၟိန်ပြမာန်:''' စရင် ညးတာလျိုင် ကေုာံ ဗီုရုပ် ချဳဒရိုင် ပ္ဍဲကဵု ဌာနသွဟ်လိက် (၁၂) ဌာန။
# '''စရင် အ္စာသ္မပတ်:''' စရင် ခမဳသင် မကေတ်တာလျိုင် ချူခၞံ ပြကိုဟ်ပါဠိ (၃၀ ဇကု) ကေုာံ စရင် ခမဳသင် မစၟတ် သွဟ်လိက် (၁၁၃ ဇကု)။
# '''စရင်သတိုင် ကေုာံ သွဟ်လိက်:''' လၟိဟ် ခမဳသင် မစုတ်စရင်၊ မလုပ်သွဟ် ကေုာံ မအံင်ဇၞး။
# '''အတ္ထုပ္ပတ္တိ ပူဂိုလ်မအံင်ဇၞးတၟေင်:''' ဝင်ပူဂိုလ် ခမဳသင် ကေုာံ မိသဳလ မကလိဂွံ လာပ် ပထမ၊ ဒုတိယ၊ တတိယ ပ္ဍဲကဵု တန်နာနာ။
== ဩဝါဒကထာ ကေုာံ ဝင်သာသနာ ==
ပ္ဍဲကဵု အခန် ဩဝါဒကထာ ဂှ် ပါလုပ်လဝ် ဂလာန် ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ အဓိက (၄) ဇကု ရ <ref name="book_ovada">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၇-၁၂။</ref>။
* '''ဘဒ္ဒန္တ တေဇဝန္တ''' ကေုာံ '''ဘဒ္ဒန္တ ဝဏ္ဏသာရ''' တအ် ကဵုလဝ် ဩဝါဒ မဆေင်ကဵု ပရေင်ညဳသာ ကေုာံ အထိုင်အသး လတူ ပရေင်အံင်ဇၞး ၜိုန်ရ ဒးဆဵုဂဗ ယဲကပ် ကီုလေဝ် ညံင်ဂွံ ဆက်ဇၞော်မောဝ် အာ လၟိုန် ရ။
* '''ဘဒ္ဒန္တ ပါလရာမည''' ဝွံ မြိပတိုန် ဂလာန် ဝင်သာသနာ နကဵု ဘာသာဗၟာ တုဲ၊ ထ္ၜးလဝ် သက်သဳ ဒဒှ်ရ ခမဳသင်မန်တအ် စသွဟ်ကၠုင် လိက် နကဵု ဘာသာမန် ပ္ဍဲ ဍုင်လ္ဂုင် နူကဵု သၞာံ ၁၉၁၅ တေအ် တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး ပေင်ကၠုင် (၁၀၅) သၞာံ ယျ။ တုဲပၠန် သီုထံက်ထ္ၜးလဝ် တိုင်သေလာ ကျာ်မြဇေဒဳ (ရာဇကုမာရ်) မဒှ် သက်သဳ ဝင်လိက်ပတ် အကြာ မန် ကဵု ဗၟာ မဆက်စပ်မံင် နူ ခေတ်သၟိင်အနဝ်ရထာ တေအ် ရ။
== တင်ဂၞင် သွဟ်လိက် ကေုာံ ပရေင်စၟိန်ပြမာန် ==
သဘင်သွဟ်လိက် မရနုက်ကဵု ၃၉ ဝါ (၁၃၈၂) ဏအ်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု ဌာန သီုဖအိုတ် (၁၂) ဌာန ပြးဇး လုံဒေသရးမန် ရ။ ပ္ဍဲကဵု သဘင်ကဵုလာပ်ဂှ် နကဵု ဂကောံ ဗဟဵု သၠးပွိုတ် ကဵုဒါန်လဝ် သြန်လာပ် သီုဖအိုတ် '''၁၁,၄၀၀,၀၀၀ ဒကေဝ်''' (စှ်မွဲကိုဋ် ပန်လက်) ရ <ref name="book_admin">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၁၅-၅၁။</ref>။
အတိုင် စရင်သတိုင် အလုံဖအိုတ်မ္ဂး ခမဳသင် ကေုာံ မိသဳလ မစုတ်လဝ် စရင် သီုဖအိုတ် နွံ '''၂,၂၃၅''' ဇကု၊ မလုပ်သွဟ် ဍာံဍာံ နွံ '''၂,၀၃၄''' ဇကု တုဲ၊ ညးမအံင်ဇၞး အာစိုပ်ဒတုဲ သီုဖအိုတ် နွံ '''၇၆၄''' ဇကု ရ <ref name="book_stats">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၆၇။</ref>။
== နိဿဲ ==
{{Reflist}}
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
* [[သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ]]
* [[ပရေင်ကမၠောန် သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ ၁၃၈၂]]
</div>
{{DEFAULTSORT:ဗီုရုပ်ချဳဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် ၁၃၈၂-၈၃}} [[ကဏ္ဍ:ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]] [[ကဏ္ဍ:လိက်အုပ်မန်ဂမၠိုင်]] [[ကဏ္ဍ:သၞာံ ၁၃၈၃]]
lua0xv0dou3u3xd1jtm30xgahgg4ebf
53614
53613
2026-04-28T16:44:59Z
Aue Nai
24
53614
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|လိက်အုပ် စၟတ်သမ္တီ ဝင် ကေုာံ ပရေင်ချဳဒရိုင် သဘင်သွဟ်လိက် ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ သၞာံ ၁၃၈၂-၈၃}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" |ပရေင်ကမၠောန် ရာမညနိကာယ
<span style="font-size:80%; font-weight:normal;">ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)</span>
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" |တင်ဂၞင် သဇိုင် လိက်အုပ်
|-
|'''ယၟု လိက်အုပ်:'''
|ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)
|-
|'''တြးပတိတ် နူ:'''
|[[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]] ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ
|-
|'''ကၞပ်:'''
|မရနုက်ကဵု (၄) ကၞပ်
|-
|'''သၞာံ တြးပတိတ်:'''
|၁၃၈၃ (သၞာံခရေတ် ၂၀၂၂)
|-
|'''လၟိဟ် အုပ်:'''
|၁,၅၀၀ အုပ် (ဓမ္မဒါန)
|-
|'''ဌာန ဗဟဵု:'''
|ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ(၂၅ဝဝ)၊ ဍုင်မတ်မလီု
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''ဗီုရုပ်ချဳဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''' ({{lang-en|Annual Activity Report of Ramanya Nikaya Pariyatti 1382-83}}) ဝွံ ဒှ် လိက်အုပ် စၟတ်သမ္တီ ဝင် ကေုာံ ပရေင်ချဳဒရိုင် အဓိက သွက် သဘင်သွဟ်လိက် ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မရနုက်ကဵု ၃၉ ဝါ ရ။ လိက်အုပ်ဏအ်ဝွံ တြးပတိတ်လဝ် နကဵု ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ ပ္ဍဲကဵု သၞာံ ၁၃၈၃ နဒဒှ် မရနုက်ကဵု (၄) ကၞပ် ရ <ref name="book_intro">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၁-၆။</ref>။ လိက်အုပ်ဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် တင်ဂၞင် မဆေင်ကဵု ပရေင်အုပ်ဓုပ်၊ ဩဝါဒကထာ၊ စရင်အ္စာသ္မပတ်၊ ကေုာံ သွဟ်လိက် ခမဳသင် မန် သီုဖအိုတ် မလုပ်သွဟ်လဝ် လိက် ပ္ဍဲအခိင် ယဲကပ် ကဝ်ဗေတ်-၁၉ (COVID-19) ရ။
== လဒက်ပ္တန် ကေုာံ မာတိကာ လိက်အုပ် ==
လိက်အုပ် ပရေင်ကမၠောန်ဏအ်ဝွံ လဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု အခန်ကဏ္ဍ အဓိက (၆) ကဏ္ဍ အတိုင် ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ရ <ref name="book_intro" />-
# '''နိဒါန် ကေုာံ ဩဝါဒကထာ:''' ဂလာန် နိဒါန် ကေုာံ ဩဝါဒကထာ နူကဵု ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ က္ဍိုပ်သကိုပ် ဂကောံ ဂမၠိုင်။
# '''တဆိပ်ကြာ အလဵုအသဳ:''' စရင် ခမဳသင် ဂကောံရာမညနိကာယ (၈) ဇကု မကလိဂွံလဝ် တဆိပ်ကြာ သာသနာ ကဆံင်သၠုင် နူ အလဵုအသဳ။
# '''ပရေင်ကမၠောန် ကေုာံ စၟိန်ပြမာန်:''' စရင် ညးတာလျိုင် ကေုာံ ဗီုရုပ် ချဳဒရိုင် ပ္ဍဲကဵု ဌာနသွဟ်လိက် (၁၂) ဌာန။
# '''စရင် အ္စာသ္မပတ်:''' စရင် ခမဳသင် မကေတ်တာလျိုင် ချူခၞံ ပြကိုဟ်ပါဠိ (၃၀ ဇကု) ကေုာံ စရင် ခမဳသင် မစၟတ် သွဟ်လိက် (၁၁၃ ဇကု)။
# '''စရင်သတိုင် ကေုာံ သွဟ်လိက်:''' လၟိဟ် ခမဳသင် မစုတ်စရင်၊ မလုပ်သွဟ် ကေုာံ မအံင်ဇၞး။
# '''အတ္ထုပ္ပတ္တိ ပူဂိုလ်မအံင်ဇၞးတၟေင်:''' ဝင်ပူဂိုလ် ခမဳသင် ကေုာံ မိသဳလ မကလိဂွံ လာပ် ပထမ၊ ဒုတိယ၊ တတိယ ပ္ဍဲကဵု တန်နာနာ။
== ဩဝါဒကထာ ကေုာံ ဝင်သာသနာ ==
ပ္ဍဲကဵု အခန် ဩဝါဒကထာ ဂှ် ပါလုပ်လဝ် ဂလာန် ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ အဓိက (၄) ဇကု ရ <ref name="book_ovada">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၇-၁၂။</ref>။
* '''ဘဒ္ဒန္တ တေဇဝန္တ''' ကေုာံ '''ဘဒ္ဒန္တ ဝဏ္ဏသာရ''' တအ် ကဵုလဝ် ဩဝါဒ မဆေင်ကဵု ပရေင်ညဳသာ ကေုာံ အထိုင်အသး လတူ ပရေင်အံင်ဇၞး ၜိုန်ရ ဒးဆဵုဂဗ ယဲကပ် ကီုလေဝ် ညံင်ဂွံ ဆက်ဇၞော်မောဝ် အာ လၟိုန် ရ။
* '''ဘဒ္ဒန္တ ပါလရာမည''' ဝွံ မြိပတိုန် ဂလာန် ဝင်သာသနာ နကဵု ဘာသာဗၟာ တုဲ၊ ထ္ၜးလဝ် သက်သဳ ဒဒှ်ရ ခမဳသင်မန်တအ် စသွဟ်ကၠုင် လိက် နကဵု ဘာသာမန် ပ္ဍဲ ဍုင်လ္ဂုင် နူကဵု သၞာံ ၁၉၁၅ တေအ် တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး ပေင်ကၠုင် (၁၀၅) သၞာံ ယျ။ တုဲပၠန် သီုထံက်ထ္ၜးလဝ် တိုင်သေလာ ကျာ်မြဇေဒဳ (ရာဇကုမာရ်) မဒှ် သက်သဳ ဝင်လိက်ပတ် အကြာ မန် ကဵု ဗၟာ မဆက်စပ်မံင် နူ ခေတ်သၟိင်အနဝ်ရထာ တေအ် ရ။
== တင်ဂၞင် သွဟ်လိက် ကေုာံ ပရေင်စၟိန်ပြမာန် ==
သဘင်သွဟ်လိက် မရနုက်ကဵု ၃၉ ဝါ (၁၃၈၂) ဏအ်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု ဌာန သီုဖအိုတ် (၁၂) ဌာန ပြးဇး လုံဒေသရးမန် ရ။ ပ္ဍဲကဵု သဘင်ကဵုလာပ်ဂှ် နကဵု ဂကောံ ဗဟဵု သၠးပွိုတ် ကဵုဒါန်လဝ် သြန်လာပ် သီုဖအိုတ် '''၁၁,၄၀၀,၀၀၀ ဒကေဝ်''' (စှ်မွဲကိုဋ် ပန်လက်) ရ <ref name="book_admin">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၁၅-၅၁။</ref>။
အတိုင် စရင်သတိုင် အလုံဖအိုတ်မ္ဂး ခမဳသင် ကေုာံ မိသဳလ မစုတ်လဝ် စရင် သီုဖအိုတ် နွံ '''၂,၂၃၅''' ဇကု၊ မလုပ်သွဟ် ဍာံဍာံ နွံ '''၂,၀၃၄''' ဇကု တုဲ၊ ညးမအံင်ဇၞး အာစိုပ်ဒတုဲ သီုဖအိုတ် နွံ '''၇၆၄''' ဇကု ရ <ref name="book_stats">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ကေုာံ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ''ဗိုရုပ်ချီဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် (၁၃၈၂-၈၃)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၈၃၊ မုက်လိက် ၆၇။</ref>။
== နိဿဲ ==
{{Reflist}}
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
* [[သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ]]
* [[ပရေင်ကမၠောန် သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ ၁၃၈၂]]
</div>
{{DEFAULTSORT:ဗီုရုပ်ချဳဒရာင်လဝ်ပရေင်ကမှောန် ၁၃၈၂-၈၃}} [[ကဏ္ဍ:ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]] [[ကဏ္ဍ:လိက်အုပ်မန်ဂမၠိုင်]] [[ကဏ္ဍ:သၞာံ ၁၃၈၃]]
i0l4ngagc9syo6fcescrw5c4cetw744
ဟိုတ်မူလ ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ
0
10448
53615
2026-04-28T17:10:31Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|လိက်ပရေင် ဝင်သာသနာ ကေုာံ ဟိုတ်မူလ မစမံက်ဂတဝ်ကၠုင် သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ချူလဝ် နကဵု ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ကေသရ}} {| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px..."
53615
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|လိက်ပရေင် ဝင်သာသနာ ကေုာံ ဟိုတ်မူလ မစမံက်ဂတဝ်ကၠုင် သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ချူလဝ် နကဵု ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ကေသရ}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" |ဟိုတ်မူလ ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ
<span style="font-size:80%; font-weight:normal;">လိက်ပရေင် ဝင်သာသနာ</span>
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" |တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
|'''က္ဍိုပ်လိက်:'''
|ဟိုတ်မူလ ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ
|-
|'''ညးမချူ:'''
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ ကေသရ
|-
|'''တြးပတိတ် နူ:'''
|လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် (၂၅ သၞာံ)
|-
|'''သၞာံ တြးပတိတ်:'''
|၁၃၆၈ (သၞာံခရေတ် ၜိုတ် ၂၀၀၆-၂၀၀၇)
|-
|'''ပရူပရာ:'''
|ဝင် ကေုာံ ပရေင်စမံက်ဂတဝ် သဘင်သွဟ်လိက်မန်
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''ဟိုတ်မူလ ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ''' ({{lang-en|History of Ramanya Nikaya Pariyatti}}) ဝွံ ဒှ် လိက်ပရေင် ဝင်သာသနာ မွဲပိုဒ် မချူခၞံလဝ် နကဵု ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ ကေသရ တုဲ၊ ပတိတ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် (၂၅ သၞာံ) ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ရ။ လိက်ပရေင်ဏအ်ဝွံ ဒှ် တင်စၟတ်သမ္တီ အဓိက သွက်ဂွံ လ္ၚတ် ဝင် ခမဳသင်မန်တအ် မဂစာန်ကၠုင်လဝ် သွက်ဂွံ သွဟ်လိက်ပရိယတ္တိ နကဵု ဘာသာမိ (ဘာသာမန်) ကေုာံ ဗီုလဵု ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ဂွံ စမံက်ဂတဝ်ကၠုင် ရ။
ယဝ်ရ ကလေင်ရံင် ဝင်မ္ဂး၊ ခမဳသင်မန်တအ်ဝွံ စသွဟ်ကၠုင် လိက် နကဵု ဘာသာမန် ပ္ဍဲ လတူ ဍုင်လ္ဂုင် နူကဵု သၞာံ ခရေတ် ၁၉၁၅ တေအ်ကီုလေဝ်၊ သွက်ဂွံ ဒှ် ဒတန် ကေုာံ လဒက်ပ္တန် နကဵု ဂကောံမွဲ မစှ်ေသၞောတ်ဂှ် ဒးကေတ်ကၠုင် အခိင် ကေုာံ ဒးတတ်ကၠောံကၠုင်လဝ် အခက်အခုဲ နာနာသာ် ရ။
== အခိင်တမ်မူလ ကေုာံ ပရေင်စမံက်ဂတဝ် ==
အတိုင် တင်ဂၞင် လိက်ပရေင် ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ကေသရ မ္ဂး၊ ဝင် ပရိယတ္တိ မန် ဝွံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ဝင်သာသနာ နူ ခေတ်သဓီု ကေုာံ ခေတ်ဗုကာံ ရ။
* '''အခိင်ကိုပ်ကၠာ:''' လိက်ပတ် ပါဠိ ကေုာံ ပရိယတ္တိသာသနာ ဝွံ စိုပ်ကၠုင် ဍုင်မန် သဓီု ကၠာအိုတ် ရ။ နူဂှ် မွဲကဆံင် ကျာ်ဇၞော်အ္စာ တၠအရှန် ပ္တန်သာသနာ ပ္ဍဲ ဍုင်ဗုကာံ ကေုာံ ဝင် တိုင်သေလာ ကျာ်မြဇေဒဳ (ရာဇကုမာရ်) တအ်ဝွံ သက်သဳထ္ၜးဒၟံင် ဒဒှ်ရ လိက်ပတ်မန် ကေုာံ လိက်ပတ်ဗၟာတအ် ဓဝ်ဇြိုဟ်နက် ဆက်စပ်ဒၟံင် ရ။
* '''ပရေင်တဝ်စၞေဟ် သွက် ဘာသာမိ:''' ၜိုန်ရ မန်တအ် နွံကဵု လိက်ပတ် ကေုာံ ပရိယတ္တိ မဇၞော်မောဝ်ကၠုင်လဝ် ကီုလေဝ်၊ ပ္ဍဲ ခေတ်အင်္ဂလိက် ကေုာံ ခေတ်လက္ကရဴဏအ် အခေါင်သွဟ်လိက် နကဵု ဘာသာမန်ဂှ် ဒးဒုင် ကၟာတ်လဒဵုကၠုင်လဝ် နွံရ။ ဆဂး နကဵု ပရေင်လွဳပရာ ခမဳသင်မန်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၁၅ ဂှ် အခေါင် သွဟ်လိက် နကဵု ဘာသာမန် စကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ဍုင်လ္ဂုင် ရ။
== လဒက်ပ္တန် ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ==
သွက်ဂွံ မင်မွဲ သာသနာ ကေုာံ ပရေင်ပညာ လိက်ပတ်မန် ညံင်ဟွံဂွံ ကၠေအ်ကၠက်အာဂှ် ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ မန် ဂမၠိုင် ညဳသာသၟဟ်သၟန် တုဲ စဒက်ပ္တန်ကၠုင် '''ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ''' ရ။
# '''ဟိုတ်မူလ အဓိက:''' ဟိုတ်နူကဵု ပရေင်စၟဳစၟတ် သွဟ်လိက် နကဵု ဘာသာဗၟာ သၟးဂှ် ဒှ် အခက်အခုဲ ကု ခမဳသင်မန်တအ် ပ္ဍဲ ပရေင်ကတ်လ္ၚတ် ပရိယတ္တိ တုဲ၊ သွက်ဂွံ ပံက်လဝ် ဌာနသွဟ်လိက် မန် သက်က် ဂှ် ဒှ် ဟိုတ်မူလ အဓိက သွက်ဂွံ ဒက်ပ္တန် ဂကောံ ဏအ် ရ။
# '''ပရေင်ချဳဒရိုင် ကေုာံ သွဟ်လိက်:''' နူစ မဒက်ပ္တန်တုဲ ဂကောံဝွံ ဖျေံလဝ် သၞောတ်ဝ်၊ ပြကိုဟ်ပါဠိ ကေုာံ ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်သွဟ်လိက် အလုံဒေသရးမန် အလန်ပထမ တုဲ ဆက်ကၠောန်ကၠုင် ရိုဟ်ဟ်သၞာံ စဵုကဵုစိုပ် သဘင်သြန်ရတ် (၂၅ သၞာံ) ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၃၆၈ ရ။
== တာလျိုင် ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ ကေသရ ==
ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ ကေသရ ဝွံ ဒှ် မဟာထေရ် မနွံကဵု လွဳပရာ ပ္ဍဲကဵု ပရေင်သာသနာ ကေုာံ လိက်ပတ်မန် ရ။ ညးဝွံ-
* ပကောံပကေဝ်လဝ် တင်ဂၞင် ဝင် ခေတ်အဆက်ဆက် သွက် ညးတၟိတအ် ဂွံတီကေတ် ၚုဟ်မး သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ။
* ဒှ် ညးမကေတ်လဝ် တာလျိုင် ပရေင်အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ဂကောံစၟတ်လိက် အဆက်ဆက် ပ္ဍဲကဵု သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ အလုံဒေသရးမန် ရ။
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
* [[သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ]]
* [[လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် ရာမညနိကာယ]]
</div>
95ky3osy20fmz64znx4hmpv9dctha7v
53616
53615
2026-04-28T17:10:44Z
Aue Nai
24
/* ဆက်လ္ၚတ် */
53616
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|လိက်ပရေင် ဝင်သာသနာ ကေုာံ ဟိုတ်မူလ မစမံက်ဂတဝ်ကၠုင် သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ချူလဝ် နကဵု ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ကေသရ}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" |ဟိုတ်မူလ ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ
<span style="font-size:80%; font-weight:normal;">လိက်ပရေင် ဝင်သာသနာ</span>
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" |တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
|'''က္ဍိုပ်လိက်:'''
|ဟိုတ်မူလ ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ
|-
|'''ညးမချူ:'''
|ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ ကေသရ
|-
|'''တြးပတိတ် နူ:'''
|လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် (၂၅ သၞာံ)
|-
|'''သၞာံ တြးပတိတ်:'''
|၁၃၆၈ (သၞာံခရေတ် ၜိုတ် ၂၀၀၆-၂၀၀၇)
|-
|'''ပရူပရာ:'''
|ဝင် ကေုာံ ပရေင်စမံက်ဂတဝ် သဘင်သွဟ်လိက်မန်
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''ဟိုတ်မူလ ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ''' ({{lang-en|History of Ramanya Nikaya Pariyatti}}) ဝွံ ဒှ် လိက်ပရေင် ဝင်သာသနာ မွဲပိုဒ် မချူခၞံလဝ် နကဵု ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ ကေသရ တုဲ၊ ပတိတ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် (၂၅ သၞာံ) ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ရ။ လိက်ပရေင်ဏအ်ဝွံ ဒှ် တင်စၟတ်သမ္တီ အဓိက သွက်ဂွံ လ္ၚတ် ဝင် ခမဳသင်မန်တအ် မဂစာန်ကၠုင်လဝ် သွက်ဂွံ သွဟ်လိက်ပရိယတ္တိ နကဵု ဘာသာမိ (ဘာသာမန်) ကေုာံ ဗီုလဵု ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ဂွံ စမံက်ဂတဝ်ကၠုင် ရ။
ယဝ်ရ ကလေင်ရံင် ဝင်မ္ဂး၊ ခမဳသင်မန်တအ်ဝွံ စသွဟ်ကၠုင် လိက် နကဵု ဘာသာမန် ပ္ဍဲ လတူ ဍုင်လ္ဂုင် နူကဵု သၞာံ ခရေတ် ၁၉၁၅ တေအ်ကီုလေဝ်၊ သွက်ဂွံ ဒှ် ဒတန် ကေုာံ လဒက်ပ္တန် နကဵု ဂကောံမွဲ မစှ်ေသၞောတ်ဂှ် ဒးကေတ်ကၠုင် အခိင် ကေုာံ ဒးတတ်ကၠောံကၠုင်လဝ် အခက်အခုဲ နာနာသာ် ရ။
== အခိင်တမ်မူလ ကေုာံ ပရေင်စမံက်ဂတဝ် ==
အတိုင် တင်ဂၞင် လိက်ပရေင် ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ကေသရ မ္ဂး၊ ဝင် ပရိယတ္တိ မန် ဝွံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ဝင်သာသနာ နူ ခေတ်သဓီု ကေုာံ ခေတ်ဗုကာံ ရ။
* '''အခိင်ကိုပ်ကၠာ:''' လိက်ပတ် ပါဠိ ကေုာံ ပရိယတ္တိသာသနာ ဝွံ စိုပ်ကၠုင် ဍုင်မန် သဓီု ကၠာအိုတ် ရ။ နူဂှ် မွဲကဆံင် ကျာ်ဇၞော်အ္စာ တၠအရှန် ပ္တန်သာသနာ ပ္ဍဲ ဍုင်ဗုကာံ ကေုာံ ဝင် တိုင်သေလာ ကျာ်မြဇေဒဳ (ရာဇကုမာရ်) တအ်ဝွံ သက်သဳထ္ၜးဒၟံင် ဒဒှ်ရ လိက်ပတ်မန် ကေုာံ လိက်ပတ်ဗၟာတအ် ဓဝ်ဇြိုဟ်နက် ဆက်စပ်ဒၟံင် ရ။
* '''ပရေင်တဝ်စၞေဟ် သွက် ဘာသာမိ:''' ၜိုန်ရ မန်တအ် နွံကဵု လိက်ပတ် ကေုာံ ပရိယတ္တိ မဇၞော်မောဝ်ကၠုင်လဝ် ကီုလေဝ်၊ ပ္ဍဲ ခေတ်အင်္ဂလိက် ကေုာံ ခေတ်လက္ကရဴဏအ် အခေါင်သွဟ်လိက် နကဵု ဘာသာမန်ဂှ် ဒးဒုင် ကၟာတ်လဒဵုကၠုင်လဝ် နွံရ။ ဆဂး နကဵု ပရေင်လွဳပရာ ခမဳသင်မန်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၁၅ ဂှ် အခေါင် သွဟ်လိက် နကဵု ဘာသာမန် စကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ဍုင်လ္ဂုင် ရ။
== လဒက်ပ္တန် ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ==
သွက်ဂွံ မင်မွဲ သာသနာ ကေုာံ ပရေင်ပညာ လိက်ပတ်မန် ညံင်ဟွံဂွံ ကၠေအ်ကၠက်အာဂှ် ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ မန် ဂမၠိုင် ညဳသာသၟဟ်သၟန် တုဲ စဒက်ပ္တန်ကၠုင် '''ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ''' ရ။
# '''ဟိုတ်မူလ အဓိက:''' ဟိုတ်နူကဵု ပရေင်စၟဳစၟတ် သွဟ်လိက် နကဵု ဘာသာဗၟာ သၟးဂှ် ဒှ် အခက်အခုဲ ကု ခမဳသင်မန်တအ် ပ္ဍဲ ပရေင်ကတ်လ္ၚတ် ပရိယတ္တိ တုဲ၊ သွက်ဂွံ ပံက်လဝ် ဌာနသွဟ်လိက် မန် သက်က် ဂှ် ဒှ် ဟိုတ်မူလ အဓိက သွက်ဂွံ ဒက်ပ္တန် ဂကောံ ဏအ် ရ။
# '''ပရေင်ချဳဒရိုင် ကေုာံ သွဟ်လိက်:''' နူစ မဒက်ပ္တန်တုဲ ဂကောံဝွံ ဖျေံလဝ် သၞောတ်ဝ်၊ ပြကိုဟ်ပါဠိ ကေုာံ ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်သွဟ်လိက် အလုံဒေသရးမန် အလန်ပထမ တုဲ ဆက်ကၠောန်ကၠုင် ရိုဟ်ဟ်သၞာံ စဵုကဵုစိုပ် သဘင်သြန်ရတ် (၂၅ သၞာံ) ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၃၆၈ ရ။
== တာလျိုင် ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ ကေသရ ==
ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ ကေသရ ဝွံ ဒှ် မဟာထေရ် မနွံကဵု လွဳပရာ ပ္ဍဲကဵု ပရေင်သာသနာ ကေုာံ လိက်ပတ်မန် ရ။ ညးဝွံ-
* ပကောံပကေဝ်လဝ် တင်ဂၞင် ဝင် ခေတ်အဆက်ဆက် သွက် ညးတၟိတအ် ဂွံတီကေတ် ၚုဟ်မး သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ။
* ဒှ် ညးမကေတ်လဝ် တာလျိုင် ပရေင်အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ဂကောံစၟတ်လိက် အဆက်ဆက် ပ္ဍဲကဵု သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ အလုံဒေသရးမန် ရ။
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
* [[သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ]]
* [[လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် ရာမညနိကာယ]]
</div>
{{DEFAULTSORT:ဟိုတ်မူလ ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ}} [[ကဏ္ဍ:ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]] [[ကဏ္ဍ:ဝင်သာသနာမန်]] [[ကဏ္ဍ:လိက်ပရေင်မန်ဂမၠိုင်]]
0wjj6ebvmgacr6by5778jnysqc52ze8
53617
53616
2026-04-28T17:11:54Z
Aue Nai
24
53617
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|လိက်ပရေင် ဝင်သာသနာ ကေုာံ ဟိုတ်မူလ မစမံက်ဂတဝ်ကၠုင် သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ချူလဝ် နကဵု ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ကေသရ}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" | ဟိုတ်မူလ ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal;">လိက်ပရေင် ဝင်သာသနာ</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''က္ဍိုပ်လိက်:''' || ဟိုတ်မူလ ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ
|-
| '''ညးမချူ:''' || ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ ကေသရ
|-
| '''တြးပတိတ် နူ:''' || လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် (၂၅ သၞာံ)
|-
| '''သၞာံ တြးပတိတ်:''' || ၁၃၆၈ (သၞာံခရေတ် ၜိုတ် ၂၀၀၆-၂၀၀၇)
|-
| '''ပရူပရာ:''' || ဝင် ကေုာံ ပရေင်စမံက်ဂတဝ် သဘင်သွဟ်လိက်မန်
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''ဟိုတ်မူလ ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ''' ({{lang-en|History of Ramanya Nikaya Pariyatti}}) ဝွံ ဒှ် လိက်ပရေင် ဝင်သာသနာ မွဲပိုဒ် မချူခၞံလဝ် နကဵု ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ ကေသရ တုဲ၊ ပတိတ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် (၂၅ သၞာံ) ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ရ <ref name="kesara_history">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ၊ ''လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် (၂၅ သၞာံ)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၆၈၊ မုက်လိက် ၈၄-၉၀။</ref>။ လိက်ပရေင်ဏအ်ဝွံ ဒှ် တင်စၟတ်သမ္တီ အဓိက သွက်ဂွံ လ္ၚတ် ဝင် ခမဳသင်မန်တအ် မဂစာန်ကၠုင်လဝ် သွက်ဂွံ သွဟ်လိက်ပရိယတ္တိ နကဵု ဘာသာမိ (ဘာသာမန်) ကေုာံ ဗီုလဵု ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ဂွံ စမံက်ဂတဝ်ကၠုင် ရ။
ယဝ်ရ ကလေင်ရံင် ဝင်မ္ဂး၊ ခမဳသင်မန်တအ်ဝွံ စသွဟ်ကၠုင် လိက် နကဵု ဘာသာမန် ပ္ဍဲ လတူ ဍုင်လ္ဂုင် နူကဵု သၞာံ ခရေတ် ၁၉၁၅ တေအ်ကီုလေဝ်၊ သွက်ဂွံ ဒှ် ဒတန် ကေုာံ လဒက်ပ္တန် နကဵု ဂကောံမွဲ မစှ်ေသၞောတ်ဂှ် ဒးကေတ်ကၠုင် အခိင် ကေုာံ ဒးတတ်ကၠောံကၠုင်လဝ် အခက်အခုဲ နာနာသာ် ရ <ref name="kesara_history"/>။
== အခိင်တမ်မူလ ကေုာံ ပရေင်စမံက်ဂတဝ် ==
အတိုင် တင်ဂၞင် လိက်ပရေင် ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ကေသရ မ္ဂး၊ ဝင် ပရိယတ္တိ မန် ဝွံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ဝင်သာသနာ နူ ခေတ်သဓီု ကေုာံ ခေတ်ဗုကာံ ရ <ref name="kesara_history"/>။
* '''အခိင်ကိုပ်ကၠာ:''' လိက်ပတ် ပါဠိ ကေုာံ ပရိယတ္တိသာသနာ ဝွံ စိုပ်ကၠုင် ဍုင်မန် သဓီု ကၠာအိုတ် ရ။ နူဂှ် မွဲကဆံင် ကျာ်ဇၞော်အ္စာ တၠအရှန် ပ္တန်သာသနာ ပ္ဍဲ ဍုင်ဗုကာံ ကေုာံ ဝင် တိုင်သေလာ ကျာ်မြဇေဒဳ (ရာဇကုမာရ်) တအ်ဝွံ သက်သဳထ္ၜးဒၟံင် ဒဒှ်ရ လိက်ပတ်မန် ကေုာံ လိက်ပတ်ဗၟာတအ် ဓဝ်ဇြိုဟ်နက် ဆက်စပ်ဒၟံင် ရ။
* '''ပရေင်တဝ်စၞေဟ် သွက် ဘာသာမိ:''' ၜိုန်ရ မန်တအ် နွံကဵု လိက်ပတ် ကေုာံ ပရိယတ္တိ မဇၞော်မောဝ်ကၠုင်လဝ် ကီုလေဝ်၊ ပ္ဍဲ ခေတ်အင်္ဂလိက် ကေုာံ ခေတ်လက္ကရဴဏအ် အခေါင်သွဟ်လိက် နကဵု ဘာသာမန်ဂှ် ဒးဒုင် ကၟာတ်လဒဵုကၠုင်လဝ် နွံရ။ ဆဂး နကဵု ပရေင်လွဳပရာ ခမဳသင်မန်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၁၅ ဂှ် အခေါင် သွဟ်လိက် နကဵု ဘာသာမန် စကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ဍုင်လ္ဂုင် ရ။
== လဒက်ပ္တန် ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ==
သွက်ဂွံ မင်မွဲ သာသနာ ကေုာံ ပရေင်ပညာ လိက်ပတ်မန် ညံင်ဟွံဂွံ ကၠေအ်ကၠက်အာဂှ် ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ မန် ဂမၠိုင် ညဳသာသၟဟ်သၟန် တုဲ စဒက်ပ္တန်ကၠုင် '''ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ''' ရ <ref name="kesara_history"/>။
# '''ဟိုတ်မူလ အဓိက:''' ဟိုတ်နူကဵု ပရေင်စၟဳစၟတ် သွဟ်လိက် နကဵု ဘာသာဗၟာ သၟးဂှ် ဒှ် အခက်အခုဲ ကု ခမဳသင်မန်တအ် ပ္ဍဲ ပရေင်ကတ်လ္ၚတ် ပရိယတ္တိ တုဲ၊ သွက်ဂွံ ပံက်လဝ် ဌာနသွဟ်လိက် မန် သီးသီးသန့်သန့် ဂှ် ဒှ် ဟိုတ်မူလ အဓိက သွက်ဂွံ ဒက်ပ္တန် ဂကောံ ဏအ် ရ။
# '''ပရေင်ချဳဒရိုင် ကေုာံ သွဟ်လိက်:''' နူစ မဒက်ပ္တန်တုဲ ဂကောံဝွံ ဖျေံလဝ် သၞောတ်ဝ်၊ ပြကိုဟ်ပါဠိ ကေုာံ ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်သွဟ်လိက် အလုံဒေသရးမန် အလန်ပထမ တုဲ ဆက်ကၠောန်ကၠုင် ရိုဟ်ဟ်သၞာံ စဵုကဵုစိုပ် သဘင်သြန်ရတ် (၂၅ သၞာံ) ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၃၆၈ ရ။
== တာလျိုင် ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ ကေသရ ==
ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ ကေသရ ဝွံ ဒှ် မဟာထေရ် မနွံကဵု လွဳပရာ ပ္ဍဲကဵု ပရေင်သာသနာ ကေုာံ လိက်ပတ်မန် ရ <ref name="kesara_history"/>။ ညးဝွံ-
* ပကောံပကေဝ်လဝ် တင်ဂၞင် ဝင် ခေတ်အဆက်ဆက် သွက် ညးတၟိတအ် ဂွံတီကေတ် ၚုဟ်မး သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ။
* ဒှ် ညးမကေတ်လဝ် တာလျိုင် ပရေင်အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ဂကောံစၟတ်လိက် အဆက်ဆက် ပ္ဍဲကဵု သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ အလုံဒေသရးမန် ရ။
== နိဿဲ ==
{{Reflist}}
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
* [[သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ]]
* [[လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် ရာမညနိကာယ]]
</div>
{{DEFAULTSORT:ဟိုတ်မူလ ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ}}
[[ကဏ္ဍ:ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
[[ကဏ္ဍ:ဝင်သာသနာမန်]]
[[ကဏ္ဍ:လိက်ပရေင်မန်ဂမၠိုင်]]
f7dds0hlw25mctf6ltvlzr9lvgj1n0t
53618
53617
2026-04-28T17:12:45Z
Aue Nai
24
53618
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|လိက်ပရေင် ဝင်သာသနာ ကေုာံ ဟိုတ်မူလ မစမံက်ဂတဝ်ကၠုင် သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ချူလဝ် နကဵု ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ကေသရ}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" | ဟိုတ်မူလ ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal;">လိက်ပရေင် ဝင်သာသနာ</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''က္ဍိုပ်လိက်:''' || ဟိုတ်မူလ ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ
|-
| '''ညးမချူ:''' || ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ ကေသရ
|-
| '''တြးပတိတ် နူ:''' || လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် (၂၅ သၞာံ)
|-
| '''သၞာံ တြးပတိတ်:''' || ၁၃၆၈ (သၞာံခရေတ် ၜိုတ် ၂၀၀၆-၂၀၀၇)
|-
| '''ပရူပရာ:''' || ဝင် ကေုာံ ပရေင်စမံက်ဂတဝ် သဘင်သွဟ်လိက်မန်
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''ဟိုတ်မူလ ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ''' ({{lang-en|History of Rāmañña Nikāya Pariyatti}}) ဝွံ ဒှ် လိက်ပရေင် ဝင်သာသနာ မွဲပိုဒ် မချူခၞံလဝ် နကဵု ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ ကေသရ တုဲ၊ ပတိတ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် (၂၅ သၞာံ) ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ရ <ref name="kesara_history">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ၊ ''လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် (၂၅ သၞာံ)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၆၈၊ မုက်လိက် ၈၄-၉၀။</ref>။ လိက်ပရေင်ဏအ်ဝွံ ဒှ် တင်စၟတ်သမ္တီ အဓိက သွက်ဂွံ လ္ၚတ် ဝင် ခမဳသင်မန်တအ် မဂစာန်ကၠုင်လဝ် သွက်ဂွံ သွဟ်လိက်ပရိယတ္တိ နကဵု ဘာသာမိ (ဘာသာမန်) ကေုာံ ဗီုလဵု ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ဂွံ စမံက်ဂတဝ်ကၠုင် ရ။
ယဝ်ရ ကလေင်ရံင် ဝင်မ္ဂး၊ ခမဳသင်မန်တအ်ဝွံ စသွဟ်ကၠုင် လိက် နကဵု ဘာသာမန် ပ္ဍဲ လတူ ဍုင်လ္ဂုင် နူကဵု သၞာံ ခရေတ် ၁၉၁၅ တေအ်ကီုလေဝ်၊ သွက်ဂွံ ဒှ် ဒတန် ကေုာံ လဒက်ပ္တန် နကဵု ဂကောံမွဲ မစှ်ေသၞောတ်ဂှ် ဒးကေတ်ကၠုင် အခိင် ကေုာံ ဒးတတ်ကၠောံကၠုင်လဝ် အခက်အခုဲ နာနာသာ် ရ <ref name="kesara_history"/>။
== အခိင်တမ်မူလ ကေုာံ ပရေင်စမံက်ဂတဝ် ==
အတိုင် တင်ဂၞင် လိက်ပရေင် ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ကေသရ မ္ဂး၊ ဝင် ပရိယတ္တိ မန် ဝွံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ဝင်သာသနာ နူ ခေတ်သဓီု ကေုာံ ခေတ်ဗုကာံ ရ <ref name="kesara_history"/>။
* '''အခိင်ကိုပ်ကၠာ:''' လိက်ပတ် ပါဠိ ကေုာံ ပရိယတ္တိသာသနာ ဝွံ စိုပ်ကၠုင် ဍုင်မန် သဓီု ကၠာအိုတ် ရ။ နူဂှ် မွဲကဆံင် ကျာ်ဇၞော်အ္စာ တၠအရှန် ပ္တန်သာသနာ ပ္ဍဲ ဍုင်ဗုကာံ ကေုာံ ဝင် တိုင်သေလာ ကျာ်မြဇေဒဳ (ရာဇကုမာရ်) တအ်ဝွံ သက်သဳထ္ၜးဒၟံင် ဒဒှ်ရ လိက်ပတ်မန် ကေုာံ လိက်ပတ်ဗၟာတအ် ဓဝ်ဇြိုဟ်နက် ဆက်စပ်ဒၟံင် ရ။
* '''ပရေင်တဝ်စၞေဟ် သွက် ဘာသာမိ:''' ၜိုန်ရ မန်တအ် နွံကဵု လိက်ပတ် ကေုာံ ပရိယတ္တိ မဇၞော်မောဝ်ကၠုင်လဝ် ကီုလေဝ်၊ ပ္ဍဲ ခေတ်အင်္ဂလိက် ကေုာံ ခေတ်လက္ကရဴဏအ် အခေါင်သွဟ်လိက် နကဵု ဘာသာမန်ဂှ် ဒးဒုင် ကၟာတ်လဒဵုကၠုင်လဝ် နွံရ။ ဆဂး နကဵု ပရေင်လွဳပရာ ခမဳသင်မန်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၁၅ ဂှ် အခေါင် သွဟ်လိက် နကဵု ဘာသာမန် စကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ဍုင်လ္ဂုင် ရ။
== လဒက်ပ္တန် ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ==
သွက်ဂွံ မင်မွဲ သာသနာ ကေုာံ ပရေင်ပညာ လိက်ပတ်မန် ညံင်ဟွံဂွံ ကၠေအ်ကၠက်အာဂှ် ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ မန် ဂမၠိုင် ညဳသာသၟဟ်သၟန် တုဲ စဒက်ပ္တန်ကၠုင် '''ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ''' ရ <ref name="kesara_history"/>။
# '''ဟိုတ်မူလ အဓိက:''' ဟိုတ်နူကဵု ပရေင်စၟဳစၟတ် သွဟ်လိက် နကဵု ဘာသာဗၟာ သၟးဂှ် ဒှ် အခက်အခုဲ ကု ခမဳသင်မန်တအ် ပ္ဍဲ ပရေင်ကတ်လ္ၚတ် ပရိယတ္တိ တုဲ၊ သွက်ဂွံ ပံက်လဝ် ဌာနသွဟ်လိက် မန် သီးသီးသန့်သန့် ဂှ် ဒှ် ဟိုတ်မူလ အဓိက သွက်ဂွံ ဒက်ပ္တန် ဂကောံ ဏအ် ရ။
# '''ပရေင်ချဳဒရိုင် ကေုာံ သွဟ်လိက်:''' နူစ မဒက်ပ္တန်တုဲ ဂကောံဝွံ ဖျေံလဝ် သၞောတ်ဝ်၊ ပြကိုဟ်ပါဠိ ကေုာံ ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်သွဟ်လိက် အလုံဒေသရးမန် အလန်ပထမ တုဲ ဆက်ကၠောန်ကၠုင် ရိုဟ်ဟ်သၞာံ စဵုကဵုစိုပ် သဘင်သြန်ရတ် (၂၅ သၞာံ) ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၃၆၈ ရ။
== တာလျိုင် ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ ကေသရ ==
ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ ကေသရ ဝွံ ဒှ် မဟာထေရ် မနွံကဵု လွဳပရာ ပ္ဍဲကဵု ပရေင်သာသနာ ကေုာံ လိက်ပတ်မန် ရ <ref name="kesara_history"/>။ ညးဝွံ-
* ပကောံပကေဝ်လဝ် တင်ဂၞင် ဝင် ခေတ်အဆက်ဆက် သွက် ညးတၟိတအ် ဂွံတီကေတ် ၚုဟ်မး သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ။
* ဒှ် ညးမကေတ်လဝ် တာလျိုင် ပရေင်အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ဂကောံစၟတ်လိက် အဆက်ဆက် ပ္ဍဲကဵု သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ အလုံဒေသရးမန် ရ။
== နိဿဲ ==
{{Reflist}}
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
* [[သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ]]
* [[လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် ရာမညနိကာယ]]
</div>
{{DEFAULTSORT:ဟိုတ်မူလ ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ}}
[[ကဏ္ဍ:ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
[[ကဏ္ဍ:ဝင်သာသနာမန်]]
[[ကဏ္ဍ:လိက်ပရေင်မန်ဂမၠိုင်]]
lellazlhgvvyx0ij05mz2n46bw6a9u5
ပရေင်လၟိင်ပတီ ကေုာံ လၟေင်ကမၠောန် သဘင်သြန်ရတ် ရာမညနိကာယ
0
10449
53619
2026-04-28T17:20:30Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|ပရေင်လၟိင်ပတီ နူကဵု ကမ္မတဳပတိတ်လိက်ကၞပ် ကေုာံ ဂကောံရာမညဗဟဵု သွက် သဘင်သြန်ရတ် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ (၂၅ သၞာံ)}} {| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; backgrou..."
53619
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ပရေင်လၟိင်ပတီ နူကဵု ကမ္မတဳပတိတ်လိက်ကၞပ် ကေုာံ ဂကောံရာမညဗဟဵု သွက် သဘင်သြန်ရတ် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ (၂၅ သၞာံ)}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" |ပရေင်လၟိင်ပတီ ကေုာံ လၟေင်ကမၠောန်
<span style="font-size:80%; font-weight:normal;">သဘင်သြန်ရတ် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ</span>
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" |တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
|'''ပရူပရာ အဓိက:'''
|လၟိင်ပတီ ကေုာံ အစဳအဇန် သဘင်သြန်ရတ်
|-
|'''ဂကောံ:'''
|[[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]] ဗဟဵု
|-
|'''ကမ္မတဳ:'''
|ကမ္မတဳပတိတ်လိက်ကၞပ် ကေုာံ ကမ္မတဳသြိုင်ခၞံ
|-
|'''ပရေင်ကမၠောန် အဓိက:'''
|သြိုင်ခၞံ "လွီမာန်ရာမည ၂"၊ ပတိတ် လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ
|-
|'''သၞာံ:'''
|၁၃၆၈ (သၞာံခရေတ် ၜိုတ် ၂၀၀၆-၂၀၀၇)
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''ပရေင်လၟိင်ပတီ ကေုာံ လၟေင်ကမၠောန် သဘင်သြန်ရတ် ရာမညနိကာယ''' ဝွံ ဒှ် တင်စၟတ်သမ္တီ ပရေင်ကမၠောန် ကေုာံ လၟိင်ပတီ အဓိက မပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် (၂၅) သၞာံ ဍေက်ပေင် သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ (သၞာံ ၁၃၆၈) ရ <ref name="report_silver">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ၊ ''လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် (၂၅ သၞာံ)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၆၈၊ မုက်လိက် ၄-၁၃။</ref>။ ပရေင်လၟိင်ပတီဏအ်ဝွံ မြိပတိုန်လဝ် နကဵု ဂကောံရာမညဗဟဵု ကေုာံ ကမ္မတဳပတိတ်လိက်ကၞပ် သွက်ဂွံ ထ္ၜးကဵု အစောံစရာဲ ပရေင်အံင်ဇၞး မဂွံကၠောန်ဗဒှ် သဘင်သြန်ရတ် မာန် ကေုာံ လၟေင်ကမၠောန် သြိုင်ခၞံ ဘာတၟိ ရ။
== လၟိင်ပတီ နူ ဂကောံရာမညဗဟဵု ==
နကဵု ဂကောံရာမညဗဟဵု ဂှ် ပတိုန်ထ္ၜးလဝ် ပရေင်အံင်ဇၞး ကေုာံ အခက်အခုဲဂမၠိုင် ပ္ဍဲကဵု လၟေင်ကမၠောန် (၂၅) သၞာံ မလောန်ကၠုင်တအ် ရ <ref name="report_silver" />။
* '''ပရေင်အံင်ဇၞး:''' ဂကောံဗဟဵု ထံက်ထ္ၜးလဝ် ဒဒှ်ရ ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ဝွံ နူစ မဒက်ပ္တန်ကၠုင် တေအ် လၟိဟ် ခမဳသင် မလုပ်သွဟ်လိက် ကေုာံ ဌာနသွဟ်လိက် တအ် ဇၞော်မောဝ် တိုန်ကၠုင် ရိုဟ်ဟ်သၞာံ ရ။
* '''အစဳအဇန် သဘင်သြန်ရတ်:''' သွက် သဘင်သြန်ရတ် ဏအ်ဂှ် နကဵု ဂကောံဗဟဵု ဖန်ဇန်လဝ် အစဳအဇန် ပေါဲကောံဓရီုဇၞော်၊ ပေါဲကဵုလာပ် ကေုာံ ပရေင်သြိုင်ခၞံ ဌာနဗဟဵု တၟိ ညံင်ဂွံ စှ်ေသၞောတ် ရ။
== ကမ္မတဳ ပတိတ် လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ ==
သွက်ဂွံ သမ္တီလဝ် ဝင် သဘင်သြန်ရတ် ဏအ် ညံင်ဟွံဂွံ ကၠေအ်ကၠက်အာဂှ်၊ ဒက်ပ္တန်လဝ် '''ကမ္မတဳပတိတ်လိက်ကၞပ်''' မွဲ ဂကောံ ရ <ref name="report_silver" />။
* ကမ္မတဳဏအ် ကေတ်တာလျိုင် ပကောံပကေဝ် လိက်ပရေင်၊ ကဗျလင်္ကာ၊ ဩဝါဒကထာ၊ ကေုာံ စရင်သြန် တအ်တုဲ ပတိတ်လဝ် လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် (၂၅ သၞာံ) ဏအ် ရ။
* ပရေင်လၟိင်ပတီ ကမ္မတဳ ဂှ် ထ္ၜးလဝ် စိုတ်ဓာတ် ကေုာံ လွဳပရာ အ္စာချူလိက် ကေုာံ ညးမကဵုဒါန်တအ် မပံင်ကောံ ပါလုပ်လဝ် ပ္ဍဲကမၠောန်ဏအ် ရ။
== ပရေင်သြိုင်ခၞံ "လွီမာန်ရာမည (၂)" ==
တင်ဂၞင် အဓိကအိုတ် ပ္ဍဲကဵု ပရေင်လၟိင်ပတီ ဏအ်ဂှ် ဒှ် ပရူ အစဳအဇန် သြိုင်ခၞံ တိုက်ဘာတၟိ မဟိမု '''"လွီမာန်ရာမည (၂)"''' ရ <ref name="report_silver" />။
* '''ဟိုတ်မူလ မဒးသြိုင်:''' ဟိုတ်နူကဵု လၟိဟ် ကွးဘာ ခမဳသင် လုပ်သွဟ်လိက် ဂၠိုင်တိုန်ကၠုင် ရိုဟ်ဟ်သၞာံတုဲ၊ ဌာနဗဟဵု တြေံ (ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ) ဂှ် ဒၞာဲဟွံရုံဂပ် ဒှ်ကၠုင် ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ သွက်ဂွံ ဒှ် ဒတန် ခိုဟ်ဟ် မွဲဂှ် နကဵု ဂကောံဗဟဵု သ္ဂုတ်သွာတ် သြိုင်ခၞံ "လွီမာန်ရာမည ၂" နဒဒှ် တင်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် ရ။
* '''ပရေင်ဘဏ္ဍာ ကေုာံ စရင်သြန်:''' ပ္ဍဲကဵု လၟိင်ပတီဂှ် သီု ပသောင်က္ၜးလဝ် ပရူ ဗီုပြင် မဂၠာဲသြန်ဘဏ္ဍာ၊ ပရေင်ထံက်ပင် ကေုာံ ဒါန နူကဵု ဂကောံဒါယကာဂမၠိုင် ကေုာံ ခမဳသင်တအ် သွက် ပရေင်သြိုင်ခၞံ ဏအ် ညံင်ဂွံ အာစိုပ်ဒတုဲ မာန် ရ။
== ၚုဟ်မး ကေုာံ သွဟ်ကမၠောန် ==
ပရေင်လၟိင်ပတီ နူကဵု ကမ္မတဳနာနာ ဏအ်ဝွံ ထ္ၜးကဵုဒၟံင် ပရေင်ညဳသာ၊ ပရေင်အုပ်ဓုပ် မစှ်ေသၞောတ်၊ ကေုာံ ဇြဟတ်လွဳပရာ ခမဳသင် ကေုာံ ဒါယကာ မန် တအ် သွက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ် သာသနာ ကေုာံ ပရေင်ပညာ လိက်ပတ်မန် ဍာ်ဇမၠိင် ရ။
== နိဿဲ ==
{{Reflist}}
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
* [[သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ]]
* [[လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် ရာမညနိကာယ]]
</div>
pynhnomlrmipvn2fvv580m0u8dnloi4
53620
53619
2026-04-28T17:20:44Z
Aue Nai
24
/* ဆက်လ္ၚတ် */
53620
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ပရေင်လၟိင်ပတီ နူကဵု ကမ္မတဳပတိတ်လိက်ကၞပ် ကေုာံ ဂကောံရာမညဗဟဵု သွက် သဘင်သြန်ရတ် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ (၂၅ သၞာံ)}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" |ပရေင်လၟိင်ပတီ ကေုာံ လၟေင်ကမၠောန်
<span style="font-size:80%; font-weight:normal;">သဘင်သြန်ရတ် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ</span>
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" |တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
|'''ပရူပရာ အဓိက:'''
|လၟိင်ပတီ ကေုာံ အစဳအဇန် သဘင်သြန်ရတ်
|-
|'''ဂကောံ:'''
|[[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]] ဗဟဵု
|-
|'''ကမ္မတဳ:'''
|ကမ္မတဳပတိတ်လိက်ကၞပ် ကေုာံ ကမ္မတဳသြိုင်ခၞံ
|-
|'''ပရေင်ကမၠောန် အဓိက:'''
|သြိုင်ခၞံ "လွီမာန်ရာမည ၂"၊ ပတိတ် လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ
|-
|'''သၞာံ:'''
|၁၃၆၈ (သၞာံခရေတ် ၜိုတ် ၂၀၀၆-၂၀၀၇)
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''ပရေင်လၟိင်ပတီ ကေုာံ လၟေင်ကမၠောန် သဘင်သြန်ရတ် ရာမညနိကာယ''' ဝွံ ဒှ် တင်စၟတ်သမ္တီ ပရေင်ကမၠောန် ကေုာံ လၟိင်ပတီ အဓိက မပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် (၂၅) သၞာံ ဍေက်ပေင် သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ (သၞာံ ၁၃၆၈) ရ <ref name="report_silver">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ၊ ''လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် (၂၅ သၞာံ)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၆၈၊ မုက်လိက် ၄-၁၃။</ref>။ ပရေင်လၟိင်ပတီဏအ်ဝွံ မြိပတိုန်လဝ် နကဵု ဂကောံရာမညဗဟဵု ကေုာံ ကမ္မတဳပတိတ်လိက်ကၞပ် သွက်ဂွံ ထ္ၜးကဵု အစောံစရာဲ ပရေင်အံင်ဇၞး မဂွံကၠောန်ဗဒှ် သဘင်သြန်ရတ် မာန် ကေုာံ လၟေင်ကမၠောန် သြိုင်ခၞံ ဘာတၟိ ရ။
== လၟိင်ပတီ နူ ဂကောံရာမညဗဟဵု ==
နကဵု ဂကောံရာမညဗဟဵု ဂှ် ပတိုန်ထ္ၜးလဝ် ပရေင်အံင်ဇၞး ကေုာံ အခက်အခုဲဂမၠိုင် ပ္ဍဲကဵု လၟေင်ကမၠောန် (၂၅) သၞာံ မလောန်ကၠုင်တအ် ရ <ref name="report_silver" />။
* '''ပရေင်အံင်ဇၞး:''' ဂကောံဗဟဵု ထံက်ထ္ၜးလဝ် ဒဒှ်ရ ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ဝွံ နူစ မဒက်ပ္တန်ကၠုင် တေအ် လၟိဟ် ခမဳသင် မလုပ်သွဟ်လိက် ကေုာံ ဌာနသွဟ်လိက် တအ် ဇၞော်မောဝ် တိုန်ကၠုင် ရိုဟ်ဟ်သၞာံ ရ။
* '''အစဳအဇန် သဘင်သြန်ရတ်:''' သွက် သဘင်သြန်ရတ် ဏအ်ဂှ် နကဵု ဂကောံဗဟဵု ဖန်ဇန်လဝ် အစဳအဇန် ပေါဲကောံဓရီုဇၞော်၊ ပေါဲကဵုလာပ် ကေုာံ ပရေင်သြိုင်ခၞံ ဌာနဗဟဵု တၟိ ညံင်ဂွံ စှ်ေသၞောတ် ရ။
== ကမ္မတဳ ပတိတ် လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ ==
သွက်ဂွံ သမ္တီလဝ် ဝင် သဘင်သြန်ရတ် ဏအ် ညံင်ဟွံဂွံ ကၠေအ်ကၠက်အာဂှ်၊ ဒက်ပ္တန်လဝ် '''ကမ္မတဳပတိတ်လိက်ကၞပ်''' မွဲ ဂကောံ ရ <ref name="report_silver" />။
* ကမ္မတဳဏအ် ကေတ်တာလျိုင် ပကောံပကေဝ် လိက်ပရေင်၊ ကဗျလင်္ကာ၊ ဩဝါဒကထာ၊ ကေုာံ စရင်သြန် တအ်တုဲ ပတိတ်လဝ် လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် (၂၅ သၞာံ) ဏအ် ရ။
* ပရေင်လၟိင်ပတီ ကမ္မတဳ ဂှ် ထ္ၜးလဝ် စိုတ်ဓာတ် ကေုာံ လွဳပရာ အ္စာချူလိက် ကေုာံ ညးမကဵုဒါန်တအ် မပံင်ကောံ ပါလုပ်လဝ် ပ္ဍဲကမၠောန်ဏအ် ရ။
== ပရေင်သြိုင်ခၞံ "လွီမာန်ရာမည (၂)" ==
တင်ဂၞင် အဓိကအိုတ် ပ္ဍဲကဵု ပရေင်လၟိင်ပတီ ဏအ်ဂှ် ဒှ် ပရူ အစဳအဇန် သြိုင်ခၞံ တိုက်ဘာတၟိ မဟိမု '''"လွီမာန်ရာမည (၂)"''' ရ <ref name="report_silver" />။
* '''ဟိုတ်မူလ မဒးသြိုင်:''' ဟိုတ်နူကဵု လၟိဟ် ကွးဘာ ခမဳသင် လုပ်သွဟ်လိက် ဂၠိုင်တိုန်ကၠုင် ရိုဟ်ဟ်သၞာံတုဲ၊ ဌာနဗဟဵု တြေံ (ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ) ဂှ် ဒၞာဲဟွံရုံဂပ် ဒှ်ကၠုင် ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ သွက်ဂွံ ဒှ် ဒတန် ခိုဟ်ဟ် မွဲဂှ် နကဵု ဂကောံဗဟဵု သ္ဂုတ်သွာတ် သြိုင်ခၞံ "လွီမာန်ရာမည ၂" နဒဒှ် တင်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် ရ။
* '''ပရေင်ဘဏ္ဍာ ကေုာံ စရင်သြန်:''' ပ္ဍဲကဵု လၟိင်ပတီဂှ် သီု ပသောင်က္ၜးလဝ် ပရူ ဗီုပြင် မဂၠာဲသြန်ဘဏ္ဍာ၊ ပရေင်ထံက်ပင် ကေုာံ ဒါန နူကဵု ဂကောံဒါယကာဂမၠိုင် ကေုာံ ခမဳသင်တအ် သွက် ပရေင်သြိုင်ခၞံ ဏအ် ညံင်ဂွံ အာစိုပ်ဒတုဲ မာန် ရ။
== ၚုဟ်မး ကေုာံ သွဟ်ကမၠောန် ==
ပရေင်လၟိင်ပတီ နူကဵု ကမ္မတဳနာနာ ဏအ်ဝွံ ထ္ၜးကဵုဒၟံင် ပရေင်ညဳသာ၊ ပရေင်အုပ်ဓုပ် မစှ်ေသၞောတ်၊ ကေုာံ ဇြဟတ်လွဳပရာ ခမဳသင် ကေုာံ ဒါယကာ မန် တအ် သွက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ် သာသနာ ကေုာံ ပရေင်ပညာ လိက်ပတ်မန် ဍာ်ဇမၠိင် ရ။
== နိဿဲ ==
{{Reflist}}
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
* [[သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ]]
* [[လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် ရာမညနိကာယ]]
</div>
{{DEFAULTSORT:ပရေင်လၟိင်ပတီ သဘင်သြန်ရတ် ရာမညနိကာယ}} [[ကဏ္ဍ:ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]] [[ကဏ္ဍ:ဝင်သာသနာမန်]] [[ကဏ္ဍ:သၞာံ ၁၃၆၈]]
ddxwyat98hvpimqq97xc6vg27z1preh
ရမျှာင်ဩဝါဒ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠဂမၠိုင်
0
10450
53621
2026-04-28T17:23:25Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|ရမျှာင်ဩဝါဒ ကေုာံ ဂလာန်ဗတိုက်ဖအောဝ် နူ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠဂမၠိုင် ပ္ဍဲ လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ}} {| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%;..."
53621
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ရမျှာင်ဩဝါဒ ကေုာံ ဂလာန်ဗတိုက်ဖအောဝ် နူ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠဂမၠိုင် ပ္ဍဲ လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" | ရမျှာင်ဩဝါဒ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠဂမၠိုင်<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal;">သဘင်သြန်ရတ် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''က္ဍိုပ်လိက်:''' || ရမျှာင်ဩဝါဒ (Formal Advisory Speeches)
|-
| '''ညးမမြိပတိုန်:''' || ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ကေုာံ နာယကဂမၠိုင်
|-
| '''တြးပတိတ် နူ:''' || လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် (၂၅ သၞာံ)
|-
| '''သၞာံ တြးပတိတ်:''' || ၁၃၆၈ (သၞာံခရေတ် ၜိုတ် ၂၀၀၆-၂၀၀၇)
|-
| '''ပရူပရာ အဓိက:''' || ဩဝါဒ၊ ပရေင်ညဳသာ၊ မင်မွဲသာသနာ ကေုာံ လိက်ပတ်မန်
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''ရမျှာင်ဩဝါဒ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠဂမၠိုင်''' ({{lang-en|Formal Advisory Speeches from Senior Monks}}) ဝွံ ဒှ် ကဏ္ဍ အဓိကမွဲ မပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် (၂၅) သၞာံ ဍေက်ပေင် သဘင်သွဟ်လိက် ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မပတိတ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၃၆၈ ရ <ref name="ovada_silver">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ၊ ''လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် (၂၅ သၞာံ)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၆၈၊ မုက်လိက် ၁၄-၂၂။</ref>။ ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် ဂလာန်ဩဝါဒ၊ လိက်ပရိုင် ကေုာံ စိုတ်ဓာတ် ဇြဟတ်လွဳပရာ နူကဵု မဟာထေရ် ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠဂမၠိုင် မဒှ် က္ဍိုပ်သကိုပ် ဂကောံရာမညနိကာယ သွက်ဂွံ ဒှ် နဲကဲ သ္ၚိအင် ကု ခမဳသင် ကေုာံ ဒါယကာမန် တအ် ရ။
== တင်ရန်တၟအ် အဓိက ဩဝါဒ ==
ဂလာန်ဩဝါဒ နူကဵု ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠဂမၠိုင်ဝွံ ရန်တၟအ်လဝ် သွက်ဂွံ ထိင်ဒဝ် ပရေင်ညဳသာ ဂကောံ၊ ထံက်ပင် ပရိယတ္တိသာသနာ ကေုာံ မင်မွဲ လိက်ပတ်မန် ရ။ တင်အဓိက ပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု ဩဝါဒတအ်ဂှ်-
=== ၁။ ပရေင်ညဳသာ ကေုာံ စိုတ်ဓာတ် ===
ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠတအ် တွဟ်ထ္ၜး ကဵုလဝ် ဩဝါဒ ညံင် ခမဳသင်မန် ကေုာံ ဂကောံနာနာ တအ် ဂွံ ဆက်သၟဟ်သၟန် ညဳသာ အာ ရေင်သကအ် ရ <ref name="ovada_silver"/>။
* ဒဒှ်ရ ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ဝွံ ဇၞော်မောဝ် တန်တဴ ကၠုင်လဝ် စဵုကဵု (၂၅) သၞာံ မာန်ဂှ် ဟိုတ်နူကဵု ပရေင်ညဳသာ (သာမဂ္ဂဳ) ခမဳသင်မန်တအ် ရ။
* သွက် အနာဂတ် ဂတ လေဝ် ညံင်ဟွံဂွံ ထကးပါ် တုဲ ဆက်ယိုက်ဂၠေင်အာ တာလျိုင် သာသနာ မွဲစွံဂှ် ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠတအ် ဗတိုက်ဖအောဝ်လဝ် ဗွဲမဇြိုဟ်နက် ရ။
=== ၂။ ပရေင်မင်မွဲ သာသနာ ကေုာံ လိက်ပတ် ===
တင်အဓိက မွဲပၠန်ဂှ် ဒှ် ပရူ ပရေင်မင်မွဲ လိက်ပတ်မန် ညံင်ဟွံဂွံ ကၠေအ်ကၠက်အာ ရ။
* ပရိယတ္တိသာသနာ ဝွံ ဒှ် သဇိုင် သာသနာ ကျာ်တြဲ တုဲ၊ သွက်ဂွံ ကတ်လ္ၚတ် ပရိယတ္တိ နကဵု ဘာသာမိ (ဘာသာမန်) ဂှ် ဒှ် တာလျိုင် ဇၟာပ်ပ် ခမဳသင်မန် တအ် ရ။
* ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠတအ် ဟီုထ္ၜးလဝ် ဒဒှ်ရ လိက်ပတ်မန် ဇၞော်မောဝ်မ္ဂး သာသနာမန် လေဝ် ဇၞော်မောဝ် တိုန် မာန် ရ <ref name="ovada_silver"/>။
=== ၃။ ပရေင်ဗတိုက်ဖအောဝ် သွက် ကွးဘာ ===
ပ္ဍဲကဵု ဩဝါဒဏအ် သီု ပါလုပ် ဂလာန် သွက်ဂွံ ထံက်ပင် ဇြဟတ် စိုတ်ဓာတ် ကု ကွးဘာ ခမဳသာမဏဳ တအ် ကီု ရ။
* ညံင်ဂွံ ဂစာန် လွဳပရာ ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ကတ်လ္ၚတ် လိက်ပတ်။
* ညံင်ဂွံ ဒ္ဂေတ်ဗက် စေဝ်ပၞောန် သာသနာ တုဲ အာဂတပၠတရဴ နဒဒှ် က္ဍိုပ်သကိုပ် သာသနာ ခိုဟ်ဟ် မွဲဇကု ပ္ဍဲ အနာဂတ်။
== အခိင် ကေုာံ ဝင် (၂၅) သၞာံ ==
ဂလာန်ဩဝါဒ တအ်ဝွံ သီု ကလေင် လ္ၚတ်ထ္ၜးလဝ် ဝင် အဆက်ဆက် မဒက်ပ္တန်ကၠုင် ဂကောံ နူစ သၞာံ ပထမ စဵုကဵု စိုပ် သဘင်သြန်ရတ် (၂၅) သၞာံ ရ။ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠတအ် ထိုင်သး လတူ ပရေင်လွဳပရာ ညးမကေတ်တာလျိုင်တအ် ကေုာံ ဂကောံဒါယကာတအ် မထံက်ပင်ကၠုင်လဝ် ရိုဟ်ဟ်သၞာံ ရ။
== ၚုဟ်မး ဩဝါဒ ==
ကဏ္ဍ "ရမျှာင်ဩဝါဒ" ဝွံ ဟွံသေင်ဆ လိက်မွဲကဏ္ဍ သၟး၊ ဍေံဒှ် ဒတန် သ္ၚိအင် (Blueprint) ပရေင်စိုတ်ဓာတ် ကေုာံ ပရေင်အုပ်ဓုပ် သွက် ဂကောံရာမညနိကာယ အလုံမွဲ ညံင်ဂွံ တန်တဴ တိုန်အာ စဵုကဵု သဘင်ထဝ် (၅၀ သၞာံ) ကေုာံ သဘင်ဗိုတ် (၇၅ သၞာံ) ပ္ဍဲ အနာဂတ် ရ။
== နိဿဲ ==
{{Reflist}}
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
* [[သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ]]
* [[လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် ရာမညနိကာယ]]
</div>
{{DEFAULTSORT:ရမျှာင်ဩဝါဒ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠဂမၠိုင် ရာမညနိကာယ သြန်ရတ်}}
[[ကဏ္ဍ:ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
[[ကဏ္ဍ:ခမဳသင်မန်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:သၞာံ ၁၃၆၈]]
fbrdn138lpz5ekswae73u0egiq7gv12
စိုတ်ဓါတ်ပ္တန်သာသနာ
0
10451
53622
2026-04-28T17:27:18Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|လိက်ပရေင် မဆေင်ကဵု သဘောဴဓဝ် ကေုာံ စိုတ်ဓာတ် မဒးနွံ သွက်ဂွံ ပ္တန်သာသနာ ချူလဝ် နကဵု ဘဒ္ဒန္တ ခန္တီသာရ}} {| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa;..."
53622
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|လိက်ပရေင် မဆေင်ကဵု သဘောဴဓဝ် ကေုာံ စိုတ်ဓာတ် မဒးနွံ သွက်ဂွံ ပ္တန်သာသနာ ချူလဝ် နကဵု ဘဒ္ဒန္တ ခန္တီသာရ}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" | စိုတ်ဓါတ်ပ္တန်သာသနာ<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal;">လိက်ပရေင် ဓမ္မ ကေုာံ ဝင်သာသနာ</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''က္ဍိုပ်လိက်:''' || စိုတ်ဓါတ်ပ္တန်သာသနာ (The Spirit of Establishing Religion)
|-
| '''ညးမချူ:''' || ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ ခန္တီသာရ
|-
| '''တြးပတိတ် နူ:''' || လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် (၂၅ သၞာံ)
|-
| '''သၞာံ တြးပတိတ်:''' || ၁၃၆၈ (သၞာံခရေတ် ၜိုတ် ၂၀၀၆-၂၀၀၇)
|-
| '''ပရူပရာ အဓိက:''' || ပရေင်လွဳပရာ၊ ပရိယတ္တိ ကေုာံ စိုတ်ဓာတ် ဇၞော်မောဝ် သာသနာ
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''စိုတ်ဓါတ်ပ္တန်သာသနာ''' ({{lang-en|The Spirit of Establishing Religion}}) ဝွံ ဒှ် လိက်ပရေင် မဆေင်ကဵု ပရေင်သာသနာ ကေုာံ စိုတ်ဓာတ် ခမဳသင် မွဲပိုဒ် မချူခၞံလဝ် နကဵု ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ ခန္တီသာရ တုဲ၊ ပတိတ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် (၂၅ သၞာံ) ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ရ <ref name="khantisara_spirit">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ၊ ''လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် (၂၅ သၞာံ)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၆၈။</ref>။ လိက်ပရေင်ဏအ်ဝွံ ပသောင်က္ၜး ကဵုလဝ် ဒဒှ်ရ ပွမပ္တန် သာသနာ ဟီုဂှ် ဆသြိုင်ဘာ သြိုင်ကျာ် သၟး ဟွံသေင်၊ ပရေင်လွဳပရာ ပ္ဍဲကဵု ကတ်လ္ၚတ် ပရိယတ္တိ ကေုာံ ပွမမင်မွဲ လိက်ပတ် ဘာသာမိ ဇကုဂှ် ဒှ် အဓိက သဇိုင် သာသနာ ရ။
== သဘောဴဓဝ် ကေုာံ စိုတ်ဓာတ် ==
အတိုင် လိက်ပရေင် ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ ခန္တီသာရ မ္ဂး၊ စိုတ်ဓာတ် မဒးနွံ သွက်ဂွံ ပ္တန်သာသနာ ဂှ် နွံကဵု အင်္ဂလက်သဏ် အဓိက တအ် ရ-
* '''ပွမသၠးပွိုတ်:''' သွက်ဂွံ ယိုက်ဂၠေင် ဓူရသာသနာ ကေုာံ လိက်ပတ်မန် ဂွံ ဇၞော်မောဝ်ဂှ် ညးမလုပ်ကၠောန်တအ် ဒးနွံကဵု စိုတ်သၠးပွိုတ် (Sacrifice) ရ။
* '''ပရေင်လွဳပရာ:''' အခက်အခုဲ နာနာသာ် မကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲကဵု အခိင် ပ္တန်ဂကောံ ကေုာံ ဌာနသွဟ်လိက် တအ်ဂှ် ဒးတတ်ကၠောံ နကဵု ဇြဟတ် လွဳပရာ (Perseverance) ကေုာံ ပရေင်ညဳသာ ခမဳသင်မန်တအ် ရ။
== ပရိယတ္တိ ကေုာံ လိက်ပတ်မန် ==
ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ထံက်ထ္ၜးလဝ် ဒဒှ်ရ သာသနာကျာ် ကေုာံ လိက်ပတ်မန် ဝွံ ဒှ် အရာ မဆက်စပ်ဒၟံင် ရေင်သကအ် ဟွံပါ်ခြာ မာန် ရ <ref name="khantisara_spirit"/>။
* သွက်ဂွံ မင်မွဲ သာသနာ ဂွံ တန်တဴ ဍာ်ဇမၠိင်ဂှ် ဒးပ္တန်လဝ် နကဵု ပရိယတ္တိ (ပွမကတ်လ္ၚတ် ဓဝ်ကျာ်) ရ။
* ခမဳသင်မန်တအ် သွဟ်လိက် နကဵု ဘာသာမန် ပ္ဍဲကဵု သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ ဝွံ ဒှ် ပရေင်ကမၠောန် မပ္တန်သာသနာ ကေုာံ မမင်မွဲ အာဲကၟာဲ ဂကူမန် မပြဲပြဲ မွဲ သာ် ရ။
== ၚုဟ်မး လိက်ပရေင် ==
လိက်ပရေင်ဏအ်ဝွံ ကဵုလဝ် ဇြဟတ် စိုတ်ဓာတ် ကု ကွးဘာ ခမဳသာမဏဳ အဆက်တၟိ ကေုာံ ဒါယကာ ဂမၠိုင် ညံင်ဂွံ ဆက်ယိုက်ဂၠေင် အာ တာလျိုင် ပ္တန်သာသနာ ပ္ဍဲကဵု အနာဂတ် ရ။ ဍေံဒှ် သက်သဳ ဝင် မထ္ၜးကဵု စိုတ်ဓာတ် မဇြိုဟ်နက် ညးမပ္တန်ကၠုင် ဂကောံရာမညနိကာယ တအ် ရ။
== နိဿဲ ==
{{Reflist}}
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
* [[လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် ရာမညနိကာယ]]
* [[ဝင်သာသနာမန်]]
</div>
{{DEFAULTSORT:စိုတ်ဓါတ်ပ္တန်သာသနာ}}
[[ကဏ္ဍ:လိက်ပရေင်မန်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ဝင်သာသနာမန်]]
[[ကဏ္ဍ:ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
5iopfwqv22hvr4qbrrcopj33to66bu6
လွဳမာန်ရာမည (၂)
0
10452
53623
2026-04-28T17:30:24Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|ဝင် ကေုာံ ပရေင်သြိုင်ခၞံ တိုက်ဘာ လွီမာန်ရာမည (၂) မဒှ် ဗဟဵု ဌာန သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ}} {| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; fl..."
53623
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ဝင် ကေုာံ ပရေင်သြိုင်ခၞံ တိုက်ဘာ လွီမာန်ရာမည (၂) မဒှ် ဗဟဵု ဌာန သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" | လွီမာန်ရာမည (၂)<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal;">ဗဟဵုဌာန ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''ယၟု တိုက်ဘာ:''' || လွီမာန်ရာမည (၂)
|-
| '''ဒၞာဲဒတန်:''' || ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ(၂၅ဝဝ)၊ ဍုင်မတ်မလီု
|-
| '''ပိုင်ပြဳ နကဵု:''' || [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]] ဗဟဵု
|-
| '''သၞာံ သြိုင်ခၞံ:''' || ၜိုတ် သၞာံ ၁၃၆၈ (သဘင်သြန်ရတ်)
|-
| '''တင်ရန်တၟအ်:''' || ဌာန သွဟ်လိက် ကေုာံ ရုင်အုပ်ဓုပ် ဗဟဵု
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''လွီမာန်ရာမည (၂)''' ({{lang-en|Lwi Man Ramanya 2 Building}}) ဝွံ ဒှ် တိုက်ဘာ ဗဟဵုဌာန အဓိက မွဲ မနွံ ပ္ဍဲကဵု ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ(၂၅ဝဝ)၊ ဍုင်မတ်မလီု ရ။ တိုက်ဘာဏအ်ဝွံ သြိုင်ခၞံလဝ် နကဵု တင်ရန်တၟအ် သွက်ဂွံ ဒှ် ဒၞာဲ ဌာနသွဟ်လိက် ကေုာံ ရုင်အုပ်ဓုပ် သွက် [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]] တုဲ၊ သြိုင်ခၞံ အာစိုပ်ဒတုဲ ပ္ဍဲကဵု အခိင် ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်သြန်ရတ် (၂၅) သၞာံ ဍေက်ပေင် သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ ရ <ref name="ramanya2_report">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ၊ ''လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် (၂၅ သၞာံ)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၆၈၊ မုက်လိက် ၄-၁၃။</ref>။
== ဟိုတ်မူလ ကေုာံ တင်ရန်တၟအ် ==
ဟိုတ်မူလ အဓိက မဒးသြိုင်ခၞံ တိုက်ဘာ လွီမာန်ရာမည (၂) ဝွံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ပရေင်ဇၞော်မောဝ် သဘင်သွဟ်လိက် မန် ရ-
* '''လၟိဟ် ကွးဘာ ဂၠိုင်တိုန်:''' နူစ မဒက်ပ္တန်ကၠုင် သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ တေအ်၊ လၟိဟ် ခမဳသင် မလုပ်သွဟ်လိက်ဂှ် ရိုဟ်ဟ်သၞာံ ဂၠိုင်တိုန်ကၠုင် ဗွဲမလောန် ရ။
* '''ဒၞာဲဟွံရုံဂပ်:''' ဟိုတ်နူ လၟိဟ် ကွးဘာ ဂၠိုင်ကၠုင်တုဲ၊ တိုက်ဘာ ဗဟဵု တြေံ ပ္ဍဲကဵု ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ဂှ် ဟွံရုံဂပ် သွက်ဂွံ ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်သွဟ်လိက်၊ စၟတ်လိက် ကေုာံ ပေါဲကောံဓရီု ဇၞော်တအ် ရ။
* ဟိုတ်ဂှ်ရ နကဵု ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ကေုာံ ဂကောံရာမညဗဟဵု တအ် သ္ဂုတ်သွာတ် သြိုင်ခၞံ "လွီမာန်ရာမည (၂)" နဒဒှ် တင်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် ရ <ref name="ramanya2_report"/>။
== ပရေင်ဘဏ္ဍာ ကေုာံ ပရေင်ထံက်ပင် ==
သွက်ဂွံ သြိုင်ခၞံ တိုက်ဘာဏအ် ညံင်ဂွံ အာစိုပ်ဒတုဲ မာန်ဂှ် ဒးစကာလဝ် ဇြဟတ် သြန်ဘဏ္ဍာ ဗွဲမဂၠိုင် ရ။ နကဵု ပရေင်ညဳသာ ခမဳသင်မန် ကေုာံ ဒါယကာတအ်ဂှ် ပကောံပကေဝ်ကၠုင်လဝ် ရ <ref name="ramanya2_fund">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ၊ ''လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် (၂၅ သၞာံ)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၆၈၊ မုက်လိက် ၁၀၁-၁၀၅ (စရင်သြန် ကေုာံ ညးမကဵုဒါန်)။</ref>။
* '''ဒါန နူ ခမဳသင်:''' ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠဂမၠိုင်၊ အ္စာသ္မပတ် ကေုာံ ဂကောံရာမညနိကာယ ဒေသနာနာ တအ် သၠးပွိုတ် ကဵုလဝ် ဒါန် သြန်ထံက်ပင် သွက် ပရေင်သြိုင်ခၞံ ဏအ် ဗွဲမဂၠိုင် ရ။
* '''ဒါန နူ ဒါယကာ:''' ညးတၠဒါန် (ဒါယကာ) နူကဵု ကွာန်မန် နာနာ၊ ကေုာံ ဂကောံသၟတ်မန် တအ်လေဝ် ပါလုပ် ဘိုင်ကဵုဒါန် သြန်ဘဏ္ဍာ သွက် ဘာဗဟဵု ဏအ် ကီု ရ။
* တင်ဂၞင် စရင်သြန် လုပ်/တိတ် သီုဖအိုတ်ဂှ် နကဵု ကမ္မတဳဗဟဵု တအ် စၟတ်သမ္တီ စွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ် သွက်ဂွံ ထ္ၜးကဵု ပရေင်အုပ်ဓုပ် ဘဏ္ဍာ မစှ်ေသၞောတ် ရ <ref name="ramanya2_fund"/>။
== ၚုဟ်မး ကေုာံ လစောံ ==
တိုက်ဘာ "လွီမာန်ရာမည (၂)" ဝွံ လၟုဟ်မ္ဂး ဒှ် လစောံ ကေုာံ တိုင်ခဳ အဓိက သွက် ပရေင်ပညာ ပရိယတ္တိမန် ရ။ ဒၞာဲဏအ်ဝွံ ဒှ် ဒၞာဲ မကၠောန်ဗဒှ် သဘင်သွဟ်လိက် လၟေင်သၞာံ၊ ဒၞာဲ စၟတ်လိက် အ္စာသ္မပတ်တအ် ကေုာံ ဒၞာဲ မပညဳပညပ် အစဳအဇန် သာသနာ ဂကောံရာမညနိကာယ အလုံမွဲ ဒေသ ရ။
== နိဿဲ ==
{{Reflist}}
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
* [[ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ဍုင်မတ်လီု]]
* [[သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ]]
</div>
{{DEFAULTSORT:လွီမာန်ရာမည ၂}}
[[ကဏ္ဍ:ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
[[ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပ္ဍဲ မတ်မလီု]]
[[ကဏ္ဍ:သၞာံ ၁၃၆၈]]
4xixxi2fzuhbbb4e3duyhkax1pnjxwi
53624
53623
2026-04-28T17:31:20Z
Aue Nai
24
53624
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ဝင် ကေုာံ ပရေင်သြိုင်ခၞံ တိုက်ဘာ လွီမာန်ရာမည (၂) မဒှ် ဗဟဵု ဌာန သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" | လွဳမာန်ရာမည (၂)<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal;">ဗဟဵုဌာန ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''ယၟု တိုက်ဘာ:''' || လွဳမာန်ရာမည (၂)
|-
| '''ဒၞာဲဒတန်:''' || ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ(၂၅ဝဝ)၊ ဍုင်မတ်မလီု
|-
| '''ပိုင်ပြဳ နကဵု:''' || [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]] ဗဟဵု
|-
| '''သၞာံ သြိုင်ခၞံ:''' || ၜိုတ် သၞာံ ၁၃၆၈ (သဘင်သြန်ရတ်)
|-
| '''တင်ရန်တၟအ်:''' || ဌာန သွဟ်လိက် ကေုာံ ရုင်အုပ်ဓုပ် ဗဟဵု
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''လွဳမာန်ရာမည (၂)''' ({{lang-en|Lwi Man Ramanya 2 Building}}) ဝွံ ဒှ် တိုက်ဘာ ဗဟဵုဌာန အဓိက မွဲ မနွံ ပ္ဍဲကဵု ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ(၂၅ဝဝ)၊ ဍုင်မတ်မလီု ရ။ တိုက်ဘာဏအ်ဝွံ သြိုင်ခၞံလဝ် နကဵု တင်ရန်တၟအ် သွက်ဂွံ ဒှ် ဒၞာဲ ဌာနသွဟ်လိက် ကေုာံ ရုင်အုပ်ဓုပ် သွက် [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]] တုဲ၊ သြိုင်ခၞံ အာစိုပ်ဒတုဲ ပ္ဍဲကဵု အခိင် ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်သြန်ရတ် (၂၅) သၞာံ ဍေက်ပေင် သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ ရ <ref name="ramanya2_report">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ၊ ''လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် (၂၅ သၞာံ)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၆၈၊ မုက်လိက် ၄-၁၃။</ref>။
== ဟိုတ်မူလ ကေုာံ တင်ရန်တၟအ် ==
ဟိုတ်မူလ အဓိက မဒးသြိုင်ခၞံ တိုက်ဘာ လွဳမာန်ရာမည (၂) ဝွံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ပရေင်ဇၞော်မောဝ် သဘင်သွဟ်လိက် မန် ရ-
* '''လၟိဟ် ကွးဘာ ဂၠိုင်တိုန်:''' နူစ မဒက်ပ္တန်ကၠုင် သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ တေအ်၊ လၟိဟ် ခမဳသင် မလုပ်သွဟ်လိက်ဂှ် ရိုဟ်ဟ်သၞာံ ဂၠိုင်တိုန်ကၠုင် ဗွဲမလောန် ရ။
* '''ဒၞာဲဟွံရုံဂပ်:''' ဟိုတ်နူ လၟိဟ် ကွးဘာ ဂၠိုင်ကၠုင်တုဲ၊ တိုက်ဘာ ဗဟဵု တြေံ ပ္ဍဲကဵု ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ဂှ် ဟွံရုံဂပ် သွက်ဂွံ ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်သွဟ်လိက်၊ စၟတ်လိက် ကေုာံ ပေါဲကောံဓရီု ဇၞော်တအ် ရ။
* ဟိုတ်ဂှ်ရ နကဵု ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ကေုာံ ဂကောံရာမညဗဟဵု တအ် သ္ဂုတ်သွာတ် သြိုင်ခၞံ "လွဳမာန်ရာမည (၂)" နဒဒှ် တင်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် ရ <ref name="ramanya2_report"/>။
== ပရေင်ဘဏ္ဍာ ကေုာံ ပရေင်ထံက်ပင် ==
သွက်ဂွံ သြိုင်ခၞံ တိုက်ဘာဏအ် ညံင်ဂွံ အာစိုပ်ဒတုဲ မာန်ဂှ် ဒးစကာလဝ် ဇြဟတ် သြန်ဘဏ္ဍာ ဗွဲမဂၠိုင် ရ။ နကဵု ပရေင်ညဳသာ ခမဳသင်မန် ကေုာံ ဒါယကာတအ်ဂှ် ပကောံပကေဝ်ကၠုင်လဝ် ရ <ref name="ramanya2_fund">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ၊ ''လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် (၂၅ သၞာံ)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၆၈၊ မုက်လိက် ၁၀၁-၁၀၅ (စရင်သြန် ကေုာံ ညးမကဵုဒါန်)။</ref>။
* '''ဒါန နူ ခမဳသင်:''' ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠဂမၠိုင်၊ အ္စာသ္မပတ် ကေုာံ ဂကောံရာမညနိကာယ ဒေသနာနာ တအ် သၠးပွိုတ် ကဵုလဝ် ဒါန် သြန်ထံက်ပင် သွက် ပရေင်သြိုင်ခၞံ ဏအ် ဗွဲမဂၠိုင် ရ။
* '''ဒါန နူ ဒါယကာ:''' ညးတၠဒါန် (ဒါယကာ) နူကဵု ကွာန်မန် နာနာ၊ ကေုာံ ဂကောံသၟတ်မန် တအ်လေဝ် ပါလုပ် ဘိုင်ကဵုဒါန် သြန်ဘဏ္ဍာ သွက် ဘာဗဟဵု ဏအ် ကီု ရ။
* တင်ဂၞင် စရင်သြန် လုပ်/တိတ် သီုဖအိုတ်ဂှ် နကဵု ကမ္မတဳဗဟဵု တအ် စၟတ်သမ္တီ စွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ် သွက်ဂွံ ထ္ၜးကဵု ပရေင်အုပ်ဓုပ် ဘဏ္ဍာ မစှ်ေသၞောတ် ရ <ref name="ramanya2_fund"/>။
== ၚုဟ်မး ကေုာံ လစောံ ==
တိုက်ဘာ "လွဳမာန်ရာမည (၂)" ဝွံ လၟုဟ်မ္ဂး ဒှ် လစောံ ကေုာံ တိုင်ခဳ အဓိက သွက် ပရေင်ပညာ ပရိယတ္တိမန် ရ။ ဒၞာဲဏအ်ဝွံ ဒှ် ဒၞာဲ မကၠောန်ဗဒှ် သဘင်သွဟ်လိက် လၟေင်သၞာံ၊ ဒၞာဲ စၟတ်လိက် အ္စာသ္မပတ်တအ် ကေုာံ ဒၞာဲ မပညဳပညပ် အစဳအဇန် သာသနာ ဂကောံရာမညနိကာယ အလုံမွဲ ဒေသ ရ။
== နိဿဲ ==
{{Reflist}}
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
* [[ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ ဍုင်မတ်လီု]]
* [[သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ]]
</div>
{{DEFAULTSORT:လွီမာန်ရာမည ၂}}
[[ကဏ္ဍ:ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
[[ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပ္ဍဲ မတ်မလီု]]
[[ကဏ္ဍ:သၞာံ ၁၃၆၈]]
nmjbtet6wdmjyn4ieq4dqxasz637qim
ဗီုရုပ် ကေုာံ ဝင်ပူဂိုလ် က္ဍိုပ်သကိုပ် သဘင်သြန်ရတ် ရာမညနိကာယ
0
10453
53625
2026-04-28T17:40:19Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|စရင် ဝင်ပူဂိုလ်၊ ဗီုရုပ် ကေုာံ ယၟု ဂကောံနာယက၊ ဥက္ကဋ္ဌ မပါလုပ် ပ္ဍဲ လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ}} {| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; borde..."
53625
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|စရင် ဝင်ပူဂိုလ်၊ ဗီုရုပ် ကေုာံ ယၟု ဂကောံနာယက၊ ဥက္ကဋ္ဌ မပါလုပ် ပ္ဍဲ လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" |က္ဍိုပ်သကိုပ် ကေုာံ နာယက
<span style="font-size:80%; font-weight:normal;">သဘင်သြန်ရတ် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ</span>
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" |တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
|'''ပရူပရာ အဓိက:'''
|ယၟု၊ ဗီုရုပ် ကေုာံ ဝင်ပူဂိုလ် က္ဍိုပ်သကိုပ်
|-
|'''ဂကောံ:'''
|[[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]] ဗဟဵု
|-
|'''တြးပတိတ် နူ:'''
|လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် (၂၅ သၞာံ)
|-
|'''သၞာံ တြးပတိတ်:'''
|၁၃၆၈ (သၞာံခရေတ် ၜိုတ် ၂၀၀၆-၂၀၀၇)
|-
|'''ပါလုပ်ဂမၠိုင်:'''
|နာယက၊ ကမ္မတဳဗဟဵု၊ ဥက္ကဋ္ဌ သမဂ္ဂီ နာနာ
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''ဗီုရုပ် ကေုာံ ဝင်ပူဂိုလ် က္ဍိုပ်သကိုပ် သဘင်သြန်ရတ် ရာမညနိကာယ''' ({{lang-en|Profiles and Photographs of Ramanya Nikaya Leaders}}) ဝွံ ဒှ် ကဏ္ဍ အဓိကမွဲ မပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် (၂၅ သၞာံ) ဍေက်ပေင် သဘင်သွဟ်လိက် ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မပတိတ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၃၆၈ ရ <ref name="leaders_silver">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ၊ ''လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် (၂၅ သၞာံ)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၆၈၊ မုက်လိက် ၁၄-၂၂။</ref>။ ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် ယၟု၊ ဗီုရုပ် ကေုာံ ဝင်ပူဂိုလ် (အတ္ထုပ္ပတ္တိ ခမၞောန်) ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ နာယကဂမၠိုင်၊ ဂကောံကမ္မတဳဗဟဵု ကေုာံ ဥက္ကဋ္ဌ ဂကောံရာမညမဟာသံဃသမဂ္ဂီ နူကဵု ဒေသနာနာ သွက်ဂွံ ဒှ် စၟတ်သမ္တီ ဝင်သာသနာ မန် မွဲ ရ။
== ဂကောံနာယက ကေုာံ ဩဝါဒါစရိယ ==
ပ္ဍဲကဵု စရင်ဏအ်ဝွံ အဓိက စွံလဝ် ပထမဂှ် ဒှ် ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ မဟာထေရ် မကေတ်လဝ် တာလျိုင် နဒဒှ် နာယက ကေုာံ ဩဝါဒါစရိယ သွက် ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ အလုံဒေသရးမန် ရ။ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ တအ်ဝွံ ဒှ် ပူဂိုလ် မကဵု ဩဝါဒ၊ စၞောန်ထ္ၜး ဂၠံင်တရဴ ကေုာံ မင်မွဲလဝ် ပရေင်ညဳသာ သာမဂ္ဂဳ အလုံ ဂကောံ မွဲ ရ။ ယၟု မဟာထေရ် အဓိကဂမၠိုင် မပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု လိက်ကၞပ်ဏအ်ဂှ်-
* '''ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဘဒ္ဒန္တ သဳလတေဇ'''
* '''ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဘဒ္ဒန္တ ဣန္ဒသာရ'''
* '''ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဘဒ္ဒန္တ တေဇဝန္တ''' (ဥက္ကဋ္ဌ)
* '''ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ ဝဏ္ဏသာရ'''
* '''ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ ပါလရာမည''' <ref name="leaders_silver" />
== ဂကောံကမ္မတဳ ဗဟဵု ==
ဂကောံကမ္မတဳ ဗဟဵု (Central Committee Members) ဝွံ ဒှ် ညးမယိုက်ဂၠေင် တာလျိုင် ပရေင်အုပ်ဓုပ်၊ ပရေင်စၟိန်ပြမာန် ကေုာံ ပရေင်ဘဏ္ဍာ သွက်ဂွံ ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်သွဟ်လိက် ရိုဟ်ဟ်သၞာံ ရ။ ညးတအ်ဝွံ ဒှ် ဇြဟတ် အဓိက သွက်ဂွံ သြိုင်ခၞံ "လွီမာန်ရာမည (၂)" ကေုာံ ပရေင်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် ဏအ် ညံင်ဂွံ အာစိုပ်ဒတုဲ မာန် ရ။ ယၟု ကမ္မတဳ အဓိက ဂမၠိုင် မပါလုပ်-
* '''ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ ကေသရ''' (ဘာဝေင်ရိန်၊ ကွာန်ဖအံက်)
* '''ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ ဥတ္တမ'''
* '''တၠဂုဏ် ကေတုသာရ'''
(သီုကဵု ခမဳသင် မကေတ်လဝ် တာလျိုင် ဟိတဓရ၊ ဘဏ္ဍာဂါရိက ကေုာံ ကမ္မတဳ တၞဟ်ဟ် သီုဖအိုတ်) <ref name="leaders_silver" />
== ဥက္ကဋ္ဌ ဂကောံရာမညမဟာသံဃသမဂ္ဂီ ဂမၠိုင် ==
တင်ဂၞင် အဓိက မွဲပၠန်ဂှ် ဒှ် စရင် ယၟု ကေုာံ ဗီုရုပ် ဥက္ကဋ္ဌ ဂကောံရာမညမဟာသံဃသမဂ္ဂီ (Chairpersons of Ramanya Maha Sangha Samaggi) နူကဵု ပွိုင်ဍုင် ကေုာံ ဒေသ နာနာ တအ် ရ <ref name="leaders_silver" />။
* ဂကောံရာမညမဟာသံဃသမဂ္ဂီ ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ပွိုင်ဍုင် အသဳအသဳ (ဥပမာ - မတ်မလီု၊ မုဟ်ဍုင်၊ ဇြပ်ဗု၊ ရေဝ်၊ ကျာ်မြဟ် စသ်) တုဲ ဥက္ကဋ္ဌ နူကဵု ဒေသတအ်ဏအ် ပံင်ကောံ ယိုက်ဂၠေင်ဒၟံင် တာလျိုင် ဂကောံဗဟဵု ရ။
* ပရေင်ပကောံပကေဝ် ယၟု ကေုာံ ဗီုရုပ် ညးတအ် ပ္ဍဲကဵု လိက်ကၞပ်ဏအ်ဝွံ ထ္ၜးကဵုဒၟံင် ဇြဟတ် ပရေင်ညဳသာ ကေုာံ လဒက်ပ္တန် မစှ်ေသၞောတ် ဂကောံသင်မန် လုံဒေသ ရ။
== ၚုဟ်မး ဝင် ==
ကဏ္ဍ ဗီုရုပ်၊ ယၟု ကေုာံ ဝင်ပူဂိုလ် ဏအ်ဝွံ ဟွံသေင်ဆ ပရေင်စၟတ်သမ္တီ သၟး၊ ဍေံဒှ် ဒြပ်ရတ် ဝင်သာသနာ သွက် အနာဂတ် ရ။ ကောန်ဗွဲကြဴ စဴဗွဲဂတ တအ် ကလေင်လ္ၚတ် လိက်ကၞပ်ဏအ်မ္ဂး ဂွံတီကေတ် ပူဂိုလ်လဵု ယိုက်ဂၠေင်ကၠုင်လဝ် တာလျိုင် ဇြိုင်ဇြိုင်တင်တင် ပ္ဍဲ အခိင် တတ်ကၠောံ သဘင်သြန်ရတ် (၂၅ သၞာံ) တေအ် ရောင်။
== နိဿဲ ==
{{Reflist}}
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
* [[သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ]]
* [[လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် ရာမညနိကာယ]]
</div>
fayqlqegqn5jelu6h8nrrp9y5gqt5ln
53626
53625
2026-04-28T17:40:52Z
Aue Nai
24
/* ဆက်လ္ၚတ် */
53626
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|စရင် ဝင်ပူဂိုလ်၊ ဗီုရုပ် ကေုာံ ယၟု ဂကောံနာယက၊ ဥက္ကဋ္ဌ မပါလုပ် ပ္ဍဲ လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" |က္ဍိုပ်သကိုပ် ကေုာံ နာယက
<span style="font-size:80%; font-weight:normal;">သဘင်သြန်ရတ် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ</span>
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" |တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
|'''ပရူပရာ အဓိက:'''
|ယၟု၊ ဗီုရုပ် ကေုာံ ဝင်ပူဂိုလ် က္ဍိုပ်သကိုပ်
|-
|'''ဂကောံ:'''
|[[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]] ဗဟဵု
|-
|'''တြးပတိတ် နူ:'''
|လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် (၂၅ သၞာံ)
|-
|'''သၞာံ တြးပတိတ်:'''
|၁၃၆၈ (သၞာံခရေတ် ၜိုတ် ၂၀၀၆-၂၀၀၇)
|-
|'''ပါလုပ်ဂမၠိုင်:'''
|နာယက၊ ကမ္မတဳဗဟဵု၊ ဥက္ကဋ္ဌ သမဂ္ဂီ နာနာ
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''ဗီုရုပ် ကေုာံ ဝင်ပူဂိုလ် က္ဍိုပ်သကိုပ် သဘင်သြန်ရတ် ရာမညနိကာယ''' ({{lang-en|Profiles and Photographs of Ramanya Nikaya Leaders}}) ဝွံ ဒှ် ကဏ္ဍ အဓိကမွဲ မပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် (၂၅ သၞာံ) ဍေက်ပေင် သဘင်သွဟ်လိက် ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မပတိတ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၃၆၈ ရ <ref name="leaders_silver">ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ၊ ''လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် (၂၅ သၞာံ)''၊ ဍုင်မတ်မလီု၊ သၞာံ ၁၃၆၈၊ မုက်လိက် ၁၄-၂၂။</ref>။ ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် ယၟု၊ ဗီုရုပ် ကေုာံ ဝင်ပူဂိုလ် (အတ္ထုပ္ပတ္တိ ခမၞောန်) ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ နာယကဂမၠိုင်၊ ဂကောံကမ္မတဳဗဟဵု ကေုာံ ဥက္ကဋ္ဌ ဂကောံရာမညမဟာသံဃသမဂ္ဂီ နူကဵု ဒေသနာနာ သွက်ဂွံ ဒှ် စၟတ်သမ္တီ ဝင်သာသနာ မန် မွဲ ရ။
== ဂကောံနာယက ကေုာံ ဩဝါဒါစရိယ ==
ပ္ဍဲကဵု စရင်ဏအ်ဝွံ အဓိက စွံလဝ် ပထမဂှ် ဒှ် ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ မဟာထေရ် မကေတ်လဝ် တာလျိုင် နဒဒှ် နာယက ကေုာံ ဩဝါဒါစရိယ သွက် ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ အလုံဒေသရးမန် ရ။ ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ တအ်ဝွံ ဒှ် ပူဂိုလ် မကဵု ဩဝါဒ၊ စၞောန်ထ္ၜး ဂၠံင်တရဴ ကေုာံ မင်မွဲလဝ် ပရေင်ညဳသာ သာမဂ္ဂဳ အလုံ ဂကောံ မွဲ ရ။ ယၟု မဟာထေရ် အဓိကဂမၠိုင် မပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု လိက်ကၞပ်ဏအ်ဂှ်-
* '''ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဘဒ္ဒန္တ သဳလတေဇ'''
* '''ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဘဒ္ဒန္တ ဣန္ဒသာရ'''
* '''ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဘဒ္ဒန္တ တေဇဝန္တ''' (ဥက္ကဋ္ဌ)
* '''ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ ဝဏ္ဏသာရ'''
* '''ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ ပါလရာမည''' <ref name="leaders_silver" />
== ဂကောံကမ္မတဳ ဗဟဵု ==
ဂကောံကမ္မတဳ ဗဟဵု (Central Committee Members) ဝွံ ဒှ် ညးမယိုက်ဂၠေင် တာလျိုင် ပရေင်အုပ်ဓုပ်၊ ပရေင်စၟိန်ပြမာန် ကေုာံ ပရေင်ဘဏ္ဍာ သွက်ဂွံ ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်သွဟ်လိက် ရိုဟ်ဟ်သၞာံ ရ။ ညးတအ်ဝွံ ဒှ် ဇြဟတ် အဓိက သွက်ဂွံ သြိုင်ခၞံ "လွီမာန်ရာမည (၂)" ကေုာံ ပရေင်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် ဏအ် ညံင်ဂွံ အာစိုပ်ဒတုဲ မာန် ရ။ ယၟု ကမ္မတဳ အဓိက ဂမၠိုင် မပါလုပ်-
* '''ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ ကေသရ''' (ဘာဝေင်ရိန်၊ ကွာန်ဖအံက်)
* '''ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ ဥတ္တမ'''
* '''တၠဂုဏ် ကေတုသာရ'''
(သီုကဵု ခမဳသင် မကေတ်လဝ် တာလျိုင် ဟိတဓရ၊ ဘဏ္ဍာဂါရိက ကေုာံ ကမ္မတဳ တၞဟ်ဟ် သီုဖအိုတ်) <ref name="leaders_silver" />
== ဥက္ကဋ္ဌ ဂကောံရာမညမဟာသံဃသမဂ္ဂီ ဂမၠိုင် ==
တင်ဂၞင် အဓိက မွဲပၠန်ဂှ် ဒှ် စရင် ယၟု ကေုာံ ဗီုရုပ် ဥက္ကဋ္ဌ ဂကောံရာမညမဟာသံဃသမဂ္ဂီ (Chairpersons of Ramanya Maha Sangha Samaggi) နူကဵု ပွိုင်ဍုင် ကေုာံ ဒေသ နာနာ တအ် ရ <ref name="leaders_silver" />။
* ဂကောံရာမညမဟာသံဃသမဂ္ဂီ ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ပွိုင်ဍုင် အသဳအသဳ (ဥပမာ - မတ်မလီု၊ မုဟ်ဍုင်၊ ဇြပ်ဗု၊ ရေဝ်၊ ကျာ်မြဟ် စသ်) တုဲ ဥက္ကဋ္ဌ နူကဵု ဒေသတအ်ဏအ် ပံင်ကောံ ယိုက်ဂၠေင်ဒၟံင် တာလျိုင် ဂကောံဗဟဵု ရ။
* ပရေင်ပကောံပကေဝ် ယၟု ကေုာံ ဗီုရုပ် ညးတအ် ပ္ဍဲကဵု လိက်ကၞပ်ဏအ်ဝွံ ထ္ၜးကဵုဒၟံင် ဇြဟတ် ပရေင်ညဳသာ ကေုာံ လဒက်ပ္တန် မစှ်ေသၞောတ် ဂကောံသင်မန် လုံဒေသ ရ။
== ၚုဟ်မး ဝင် ==
ကဏ္ဍ ဗီုရုပ်၊ ယၟု ကေုာံ ဝင်ပူဂိုလ် ဏအ်ဝွံ ဟွံသေင်ဆ ပရေင်စၟတ်သမ္တီ သၟး၊ ဍေံဒှ် ဒြပ်ရတ် ဝင်သာသနာ သွက် အနာဂတ် ရ။ ကောန်ဗွဲကြဴ စဴဗွဲဂတ တအ် ကလေင်လ္ၚတ် လိက်ကၞပ်ဏအ်မ္ဂး ဂွံတီကေတ် ပူဂိုလ်လဵု ယိုက်ဂၠေင်ကၠုင်လဝ် တာလျိုင် ဇြိုင်ဇြိုင်တင်တင် ပ္ဍဲ အခိင် တတ်ကၠောံ သဘင်သြန်ရတ် (၂၅ သၞာံ) တေအ် ရောင်။
== နိဿဲ ==
{{Reflist}}
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]]
* [[သဘင်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယ]]
* [[လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သဘင်သြန်ရတ် ရာမညနိကာယ]]
</div>
{{DEFAULTSORT:ဗီုရုပ် ကေုာံ ဝင်ပူဂိုလ် သဘင်သြန်ရတ် ရာမညနိကာယ}} [[ကဏ္ဍ:ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ]] [[ကဏ္ဍ:ခမဳသင်မန်ဂမၠိုင်]] [[ကဏ္ဍ:ဝင်သာသနာမန်]] [[ကဏ္ဍ:သၞာံ ၁၃၆၈]]
gyzhpxr8hhfyz8js19nf4r3jeus5yna
ကဏ္ဍပညာ ပထဝဳဂမၠိုင်
0
10454
53638
2026-04-28T22:45:15Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|လိက်ပရေင် မပသောင်က္ၜးလဝ် လဒက်ပ္တန် ကေုာံ ကဏ္ဍပညာ မဆေင်ကဵု သဘာဝတိ ကေုာံ ပထဝဳ}} {| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em..."
53638
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|လိက်ပရေင် မပသောင်က္ၜးလဝ် လဒက်ပ္တန် ကေုာံ ကဏ္ဍပညာ မဆေင်ကဵု သဘာဝတိ ကေုာံ ပထဝဳ}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" | ကဏ္ဍပညာ ပထဝဳဂမၠိုင်<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal;">Branches of Earth Sciences</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''ပညာ သဇိုင်:''' || ပညာပထဝဳ (Geology)
|-
| '''ကဏ္ဍ အဓိက:''' || ၄ ကဏ္ဍ
|-
| '''ပရူပရာ အဓိက:''' || လ္ၚတ် သဘာဝတိ၊ တၟအ်၊ ရူပ ကေုာံ ဓါတုတိ
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''ကဏ္ဍပညာ ပထဝဳဂမၠိုင်''' ({{lang-en|Branches of Earth Sciences}}) ဝွံ ဒှ် လဒက်ပ္တန် ကဏ္ဍပညာ သိပ္ပံ မဆေင်ကဵု သဘာဝတိ မပါ်လဝ် နကဵု ကဆံင်အဆက်ဆက် ရ။ ပညာသိပ္ပံ မဆေင်ကဵု တိ (Earth Sciences) ဝွံ စမံက်ဂတဝ် ကၠုင် နူကဵု သဇိုင် ပညာပထဝဳ တုဲ၊ ပါ်တိတ်အာ နကဵု ကဏ္ဍပညာ တၟေင် နာနာသာ် မကိတ်ညဳ ကု လွဳပရာ ပရေင်သုတေသန ရ။
ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ် သရုပ် လဒက်ပ္တန် ကဆံင် (၅) ကဆံင် မဆေင်ကဵု ကဏ္ဍပညာ ပထဝဳ ရ။
== ကဆံင် ပထမ - သဇိုင် ပညာသိပ္ပံ (Top Level) ==
* '''ပညာပထဝဳ (Geology):''' ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ် သဇိုင် အဓိက သွက် ပညာသိပ္ပံ မဆေင်ကဵု တိ သီုဖအိုတ် ရ။ ဍေံ လ္ၚတ် ပရူ လဒက်ပ္တန် တိမ္ၚုဟ် (solid Earth)၊ သဘာဝ တၟအ်ဂမၠိုင် ကေုာံ ပရေင်ပြံင်သၠာဲ မကတဵုဒှ်ဒၟံင် လတူ ဂၠးတိ ရ။
== ကဆံင် ဒုတိယ - ပညာတိ အဓိကဂမၠိုင် (Core Earth Sciences) ==
နူကဵု ပညာပထဝဳ ဂှ် ထပ်ပါ်တိတ်အာ ကဏ္ဍအဓိက (၄) ကဏ္ဍ ရ-
# '''ပညာပထဝဳရူပ (Geophysics):''' ပွမလ္ၚတ် သဘာဝ ရူပ (Physics) မဆေင်ကဵု တိ၊ မပ္တံကဵု လဒက်ပ္တန် အလုံ ဂၠးတိ၊ မှာသၟိတ် ကေုာံ အခိင်ကျာ ရ။
# '''ပညာပထဝဳဓါတု (Geochemistry):''' ပွမလ္ၚတ် ဓါတ် မပံင်ကောံလဝ် (chemical composition) ပ္ဍဲကဵု တိ၊ တၟအ် ကေုာံ သတ္တု ဂမၠိုင် ရ။
# '''ပညာဇဳဝတြေံ (Paleontology):''' ပွမလ္ၚတ် ဝင် ဇဳဝ ကေုာံ သတ်မဂျိုင်လဝ် ပ္ဍဲကဵု အခိင်ကၠာတေအ် နကဵု သက်သဳ ရုပ်ကမ္မကလောအ် (fossils) ဂမၠိုင် ရ။
# '''ပညာသတ္တု (Mineralogy):''' ပွမလ္ၚတ် သဘာဝ သတ္တု၊ လဒက်ပ္တန် ခရစ်သတယ် (crystalline) ကေုာံ အစောံသတ္တိ ဓါတု ဍေံတအ် ရ။
== ကဆံင် တတိယ - ကဏ္ဍပညာ တၟေင် (Specialized Sub-disciplines) ==
ကဏ္ဍ အဓိက တအ်ဂှ် ထပ်ပါ်တိတ်အာ ကဏ္ဍပညာ မဍိုန်ဍောတ် ကေုာံ တၟေင် ဂမၠိုင် ရ-
* '''နူ ပညာပထဝဳရူပ (Geophysics):'''
** '''ပညာကသဳတိ (Seismology):''' ပွမလ္ၚတ် ပရူ ကသဳတိ ကေုာံ လပှ်ကသဳတိ (seismic waves) မချဳဒရိုင် အလုံ ဂၠးတိ။
** '''ပညာပထဝဳရူပ-လဒက်ပ္တန် (Tectonophysics):''' ပွမလ္ၚတ် သဘာဝ လဒက်ပ္တန် ကေုာံ ပရေင်ချဳဒရိုင် သၠတိ (tectonic plates)။
* '''နူ ပညာပထဝဳဓါတု (Geochemistry):'''
** '''ပညာတၟအ် (Petrology):''' ပွမလ္ၚတ် တမ်မူလ၊ လဒက်ပ္တန် ကေုာံ ဂကူ တၟအ် ဂမၠိုင်။
* '''နူ ပညာဇဳဝတြေံ (Paleontology):'''
** '''ပညာထပ်တိ (Stratigraphy):''' ပွမလ္ၚတ် ထပ်တိ (rock layers) ကေုာံ ပရေင်ကတဵုဒှ် ထပ်တိဂမၠိုင်။
* '''နူ ပညာသတ္တု (Mineralogy):'''
** '''ပညာခရစ်သတယ် (Crystallography):''' ပွမလ္ၚတ် လဒက်ပ္တန် အဲတ်တမ် (atoms) ပ္ဍဲကဵု ဓါတ်မ္ၚုဟ် ခရစ်သတယ် ဂမၠိုင်။
== ကဆံင် စတုတ္ထ - ကဏ္ဍပညာ ဆက်စပ် ကေုာံ လွပ် (Applied and Derived Fields) ==
ကဏ္ဍပညာ တၟေင် တအ်ဂှ် ဆက်စပ်အာ ကု ကမၠောန်လွပ် နာနာ ရ-
* '''နူ ပညာတၟအ် (Petrology):'''
** '''ပညာဒဵုပၟတ် (Volcanology):''' ပွမလ္ၚတ် ဒဵုပၟတ်၊ ဍာ်တၟအ်ပၟတ် (lava, magma) ကေုာံ ပရေင်ချဳဒရိုင် သဘာဝ မဆက်စပ် ကု ဒဵုပၟတ်။
** '''ပညာလဒက်ပ္တန်ပထဝဳ (Structural Geology):''' ပွမလ္ၚတ် လဒက်ပ္တန် (၃) နေဝ် (3D) မဆေင်ကဵု တၟအ် ကေုာံ ဝင် ပရေင်ပြံင်သၠာဲ ဗီုပြင် ဍေံတအ်။
* '''နူ ပညာထပ်တိ (Stratigraphy):'''
** '''ပညာဗီုပြင်တိ (Geomorphology):''' ပွမလ္ၚတ် တမ်မူလ ကေုာံ ပရေင်ပြံင်သၠာဲ ဗီုပြင် လတူတိ (topographic) နကဵု သဘာဝ ရူပ၊ ဓါတု ကေုာံ ဇဳဝ။
** '''ပညာအနိက်အထောတ် (Sedimentology):''' ပွမလ္ၚတ် ဗတဳ၊ ကသဳတိ၊ ကေုာံ ပရေင်ကတဵုဒှ် အနိက်အထောတ် လတူတိ။
== ကဆံင် ပဉ္စမ - လ္ၚတ် ပွဳပွူသဘာဝ (Focused Environmental Studies) ==
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပံင်ကောံလဝ် ပညာပထဝဳ ကေုာံ သိပ္ပံ သွက်ဂွံ လ္ၚတ် ပွဳပွူသဘာဝ ရ-
* '''နူ ပညာဗီုပြင်တိ (Geomorphology):'''
** '''ပညာဍာ်ကလောအ် (Glaciology):''' ပွမလ္ၚတ် သဘာဝ ဍာ်ကလောအ် (glaciers) ကေုာံ ပရေင်ချဳဒရိုင် မဆက်စပ် ကု ဍာ်ကလောအ်။
** '''ပညာရာသဳဥတု (Climatology):''' ပွမလ္ၚတ် သဘာဝ ရာသဳဥတု (climate) မကတဵုဒှ်ဒၟံင် လတူ ဂၠးတိ အခိင်ယမၠိင်။
== ၚုဟ်မး ကေုာံ သရုပ် ==
လဒက်ပ္တန် ကဏ္ဍပညာ ပထဝဳ ဂမၠိုင်ဏအ်ဝွံ ထ္ၜးကဵုဒၟံင် ဒဒှ်ရ ပညာသိပ္ပံ မဆေင်ကဵု တိ ဝွံ နူကဵု ကဏ္ဍ သဇိုင်ဂှ် ပြးဇး ပါ်တိတ်အာ ကဏ္ဍပညာ တၟေင် ဗွဲမဂၠိုင် မာန် ရ။ ပညာသိပ္ပံ မွဲ ကေုာံ မွဲဝွံ ဆက်စပ် ညဳသၟဟ်ဒၟံင် ရေင်သကအ် တုဲ သွက်ဂွံ လ္ၚတ် သဘာဝတိ ဂှ် ဒှ် အရီုအဗင် အဓိက မွဲ ရ။
== ဆက်လ္ၚတ် ==
* [[ပညာပထဝဳ]]
* [[သိပ္ပံ]]
* [[ဂၠးတိ]]
</div>
{{DEFAULTSORT:ကဏ္ဍပညာ ပထဝဳဂမၠိုင်}}
[[ကဏ္ဍ:ပညာပထဝဳ]]
[[ကဏ္ဍ:သိပ္ပံ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂၠးတိ]]
hbfgjqlq5siweh6q7iduf2jssyz9a12
ကဏ္ဍ:အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ
14
10455
53651
2026-04-28T23:54:41Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် ခမဳသင် ကေုာံ ကျာ်ဇၞော်အာစာတၠ မကလိဂွံလဝ် တဆိပ်ကြာ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ}} '''အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ''' ဝွံ ဒှ်တဆိပ်ကြာ သာသနာ မကဵုဒါန် ကုခမဳသင် မဍိုက်ပေင်တဴ..."
53651
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် ခမဳသင် ကေုာံ ကျာ်ဇၞော်အာစာတၠ မကလိဂွံလဝ် တဆိပ်ကြာ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ}}
'''အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ''' ဝွံ ဒှ်တဆိပ်ကြာ သာသနာ မကဵုဒါန် ကုခမဳသင် မဍိုက်ပေင်တဴ ကေုာံ ပရိယတ္တိ ကေုာံ ပဋိပတ္တိ ရ။
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံစုတ်လဝ် လိက်ပရေင် မဆေင်ကဵု ထေရုပ္ပတ္တိ ကျာ်ဇၞော်အာစာတၠ ကေုာံ ခမဳသင် မကလိဂွံလဝ် တဆိပ်ကြာ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ တအ် ရ။
[[ကဏ္ဍ:ခမဳသင်မန်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:တဆိပ်ကြာဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
fm22mx55o8ajvhgug4hg7fm6zoi0cwc
ဂကောံသၚ်လၟိုၚ်််် ကတ်ပညာတက္ကသိုလ် ဍုၚ်သ္အာၚ်
0
10456
53654
2026-04-29T00:00:15Z
Aue Nai
24
Aue Nai ပြံင်ပဆုဲလဝ် မုက်လိက် [[ဂကောံသၚ်လၟိုၚ်််် ကတ်ပညာတက္ကသိုလ် ဍုၚ်သ္အာၚ်]] ဇရေင် [[ဂကောံသၚ်လၟိုၚ် ကတ်ပညာတက္ကသိုလ် ဍုၚ်သ္အာၚ်]]
53654
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[ဂကောံသၚ်လၟိုၚ် ကတ်ပညာတက္ကသိုလ် ဍုၚ်သ္အာၚ်]]
to7f90onocq94jd7g6whcuky4o4wrw6
မဳဒဳယာဝဳကဳ
0
10457
53664
2026-04-29T00:26:54Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|သၞောတ် သော့ဝဲ ဝဳကဳ မသၠးပွး ကေုာံ ပံက်လဝ် ကုဒ်}} {| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;" |+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding..."
53664
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|သၞောတ် သော့ဝဲ ဝဳကဳ မသၠးပွး ကေုာံ ပံက်လဝ် ကုဒ်}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" | မဳဒဳယာဝဳကဳ<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal;">MediaWiki</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''ညးမဇၞော်မောဝ်:''' || ဖံင်ဒေယှေန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ
|-
| '''စပတိတ် ကိုပ်ကၠာ:''' || ၂၅ ဇာန္နဝါရဳ ၂၀၀၂
|-
| '''အရေဝ်ဘာသာ ကုဒ်:''' || PHP
|-
| '''သၞောတ် ဒေတာဗေ့သ်:''' || MySQL, MariaDB, PostgreSQL
|-
| '''လာင်ဇြေန်:''' || GNU General Public License (GPL)
|-
| '''မုက်လိက် တမ်:''' || [https://www.mediawiki.org mediawiki.org]
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''မဳဒဳယာဝဳကဳ''' ({{lang-en|MediaWiki}}) ဝွံ ဒှ် သၞောတ် သော့ဝဲ ဝဳကဳ (Wiki software) မသၠးပွး ကေုာံ ပံက်လဝ် ကုဒ် (free and open-source) မွဲ ရ။ ဍေံဂှ် ချူလဝ် နကဵု အရေဝ်ဘာသာ ပရဝ်ဂရာမ် PHP တုဲ၊ ဂကောံ ဖံင်ဒေယှေန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ (Wikimedia Foundation) တအ် ဒှ်ညးမထိင်ဒဝ် ကေုာံ ဇၞော်မောဝ်လဝ် ရ။ ဗွဲတၟေင် သော့ဝဲဏအ်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် သွက်ဂွံ စကာ ပ္ဍဲကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာ (Wikipedia) ကေုာံ ပရေင်ကမၠောန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ တၞဟ်တအ် ရ။
== ဝင် (History) ==
ကိုပ်ကၠာအိုတ် သော့ဝဲဏအ်ဝွံ မက်နသ် မာန်သကဳ (Magnus Manske) ဒှ်ညးမချူလဝ် သွက်ဂွံ စကာ ပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၂ သွက်ဂွံ သၠာဲထောအ် သၞောတ်တြေံ မနွံယၟု UseModWiki ဂှ် ရ။ ဗွဲကြဴ လဳ ဒေနဳယေဝ် ခရံက်ကာ (Lee Daniel Crocker) ကလေင်ချူလဝ် သၞောတ်တၟိဏအ် နကဵု လိက်ကုဒ် PHP ညံင်ဂွံ ဒုင်ဒဝ် လၟိဟ်ညးလွပ် ဗွဲမဂၠိုင် မာန် ရ။ ယၟု "မဳဒဳယာဝဳကဳ" ဝွံ ဒေနဳယေဝ် မေယာ (Daniel Mayer) ဒှ်ညးမကဵုလဝ် ယၟု ရ။
== အင်္ဂလက္ချဏ် အဓိကဂမၠိုင် (Key Features) ==
မဳဒဳယာဝဳကဳ ဝွံ နွံကဵု အင်္ဂလက္ချဏ် အဓိက ဗွဲမဂၠိုင် မပ္တံကဵု-
* '''အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ ဒေတာဗေ့သ်:''' သော့ဝဲဝွံ ချူလဝ် နကဵု PHP တုဲ သွက်ဂွံ တင်ဂၞင်ဂမၠိုင်ဂှ် စကာ ဒေတာဗေ့သ် မပ္တံကဵု MySQL, MariaDB ဟွံသေင်မ္ဂး PostgreSQL တအ် ရ။
* '''သၠဲထပ် ကေုာံ ဗီုပြင် (Extensions and Skins):''' ညးလွပ်တအ် ပၠုပ်စုတ် သၠဲထပ် နာနာသာ် (ဥပမာ - VisualEditor, Cite) ကေုာံ ပြံင်လှာဲ ဗီုပြင်မုက်လိက် (Skins ဥပမာ - Vector, Minerva Neue) ဗွဲမလောဲသွာ မာန် ရ။
* '''အရေဝ်ဘာသာ ဂၠိုင်ကဵုဂကူ (Multilingual Support):''' သော့ဝဲဝွံ ထံက်ပင်လဝ် အရေဝ်ဘာသာ ဂၠးတိ ၃၀၀ ပြင်င် တုဲ၊ သီုကဵု ဘာသာမန် ညံင်ဂွံ ချူစကာ ဗွဲမစှေ်သၞောတ်မာန် ဖန်ဇန်လဝ် ရ။
* '''သၞောတ် ထိင်ဒဝ် မုက်လိက် (Version Control):''' ဇၟာပ်ဇၟာပ် အပြံင်အလှာဲ မပလေဝ်လဝ် ပ္ဍဲမုက်လိက်တအ်ဂှ် သၞောတ်ဝွံ စၟတ်သမ္တီလဝ် သီုဖအိုတ်တုဲ ကလေင်ရံင် ဝင်အတိက် ကေုာံ ကလေင်ပြံင်လှာဲ စွံ ဗီုတြေံ မာန် ရ။
== ပရေင်စကာ (Usage) ==
ပါဲနူ ဝဳကဳပဳဒဳယာ တုဲ၊ သော့ဝဲ မဳဒဳယာဝဳကဳ ဝွံ ဝက်သာ် မပ္တံကဵု ဝိက်ရှေန်နရဳ (Wiktionary)၊ ဝဳကဳဒေတာ (Wikidata)၊ ကေုာံ ကောမွောန် (Wikimedia Commons) တအ် စကာဒၟံင် ရ။ ပါဲနူ ပရေင်ကမၠောန် ဝဳကဳမဳဒဳယာတုဲ ဝက်သာ်မ္ၚး မပ္တံကဵု Fandom (ကိုပ်ကၠာတေအ် ကော်စ Wikia) ကေုာံ ကမ္ပဏဳ နာနာတအ် လေဝ် စကာဒၟံင် သၞောတ်ဏအ် နဒဒှ် တိုက်ဂၠံင် ဓရ်သမ္တီ (Knowledge base) အပ္ဍဲ ကမ္ပဏဳ ညးတအ် ဗွဲမလှဲလး ရ။
== နိဿဲ ==
* [https://www.mediawiki.org/wiki/MediaWiki မုက်လိက် တမ် မဳဒဳယာဝဳကဳ]
* [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Home မုက်လိက် ဖံင်ဒေယှေန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ]
</div>
{{DEFAULTSORT:မဳဒဳယာဝဳကဳ}}
[[Category:မဳဒဳယာဝဳကဳ]]
[[Category:သော့ဝဲ သၠးပွးဂမၠိုင်]]
[[Category:ဖံင်ဒေယှေန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ]]
ione3pi7jv6isahbsnnnpzvsaa8evpz
53665
53664
2026-04-29T00:27:44Z
Aue Nai
24
53665
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|သၞောတ် သော့ဝဲ ဝဳကဳ မသၠးပွး ကေုာံ ပံက်လဝ် ကုဒ်}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" | မဳဒဳယာဝဳကဳ<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal;">MediaWiki</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''ညးမဇၞော်မောဝ်:''' || ဖံင်ဒေယှေန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ
|-
| '''စပတိတ် ကိုပ်ကၠာ:''' || ၂၅ ဇာန္နဝါရဳ ၂၀၀၂
|-
| '''အရေဝ်ဘာသာ ကုဒ်:''' || PHP
|-
| '''သၞောတ် ဒေတာဗေ့သ်:''' || MySQL, MariaDB, PostgreSQL
|-
| '''လာင်ဇြေန်:''' || GNU General Public License (GPL)
|-
| '''မုက်လိက် တမ်:''' || [https://www.mediawiki.org mediawiki.org]
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''မဳဒဳယာဝဳကဳ''' ({{lang-en|MediaWiki}}) ဝွံ ဒှ် သၞောတ် သာပ်ဝဲ ဝဳကဳ (Wiki software) မသၠးပွး ကေုာံ ပံက်လဝ် ကုဒ် (free and open-source) မွဲ ရ။ ဍေံဂှ် ချူလဝ် နကဵု အရေဝ်ဘာသာ ပရဝ်ဂရာမ် PHP တုဲ၊ ဂကောံ ဖံင်ဒေယှေန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ (Wikimedia Foundation) တအ် ဒှ်ညးမထိင်ဒဝ် ကေုာံ ဇၞော်မောဝ်လဝ် ရ။ ဗွဲတၟေင် သာပ်ဝဲဏအ်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် သွက်ဂွံ စကာ ပ္ဍဲကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာ (Wikipedia) ကေုာံ ပရေင်ကမၠောန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ တၞဟ်တအ် ရ။
== ဝင် (History) ==
ကိုပ်ကၠာအိုတ် သာပ်ဝဲဏအ်ဝွံ မက်နသ် မာန်သကဳ (Magnus Manske) ဒှ်ညးမချူလဝ် သွက်ဂွံ စကာ ပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၂ သွက်ဂွံ သၠာဲထောအ် သၞောတ်တြေံ မနွံယၟု UseModWiki ဂှ် ရ။ ဗွဲကြဴ လဳ ဒေနဳယေဝ် ခရံက်ကာ (Lee Daniel Crocker) ကလေင်ချူလဝ် သၞောတ်တၟိဏအ် နကဵု လိက်ကုဒ် PHP ညံင်ဂွံ ဒုင်ဒဝ် လၟိဟ်ညးလွပ် ဗွဲမဂၠိုင် မာန် ရ။ ယၟု "မဳဒဳယာဝဳကဳ" ဝွံ ဒေနဳယေဝ် မေယာ (Daniel Mayer) ဒှ်ညးမကဵုလဝ် ယၟု ရ။
== အင်္ဂလက္ချဏ် အဓိကဂမၠိုင် (Key Features) ==
မဳဒဳယာဝဳကဳ ဝွံ နွံကဵု အင်္ဂလက္ချဏ် အဓိက ဗွဲမဂၠိုင် မပ္တံကဵု-
* '''အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ ဒေတာဗေ့သ်:''' သာပ်ဝဲဝွံ ချူလဝ် နကဵု PHP တုဲ သွက်ဂွံ တင်ဂၞင်ဂမၠိုင်ဂှ် စကာ ဒေတာဗေ့သ် မပ္တံကဵု MySQL, MariaDB ဟွံသေင်မ္ဂး PostgreSQL တအ် ရ။
* '''သၠဲထပ် ကေုာံ ဗီုပြင် (Extensions and Skins):''' ညးလွပ်တအ် ပၠုပ်စုတ် သၠဲထပ် နာနာသာ် (ဥပမာ - VisualEditor, Cite) ကေုာံ ပြံင်လှာဲ ဗီုပြင်မုက်လိက် (Skins ဥပမာ - Vector, Minerva Neue) ဗွဲမလောဲသွာ မာန် ရ။
* '''အရေဝ်ဘာသာ ဂၠိုင်ကဵုဂကူ (Multilingual Support):''' သာပ်ဝဲဝွံ ထံက်ပင်လဝ် အရေဝ်ဘာသာ ဂၠးတိ ၃၀၀ ပြင်င် တုဲ၊ သီုကဵု ဘာသာမန် ညံင်ဂွံ ချူစကာ ဗွဲမစှေ်သၞောတ်မာန် ဖန်ဇန်လဝ် ရ။
* '''သၞောတ် ထိင်ဒဝ် မုက်လိက် (Version Control):''' ဇၟာပ်ဇၟာပ် အပြံင်အလှာဲ မပလေဝ်လဝ် ပ္ဍဲမုက်လိက်တအ်ဂှ် သၞောတ်ဝွံ စၟတ်သမ္တီလဝ် သီုဖအိုတ်တုဲ ကလေင်ရံင် ဝင်အတိက် ကေုာံ ကလေင်ပြံင်လှာဲ စွံ ဗီုတြေံ မာန် ရ။
== ပရေင်စကာ (Usage) ==
ပါဲနူ ဝဳကဳပဳဒဳယာ တုဲ၊ သာပ်ဝဲ မဳဒဳယာဝဳကဳ ဝွံ ဝက်သာ် မပ္တံကဵု ဝိက်ရှေန်နရဳ (Wiktionary)၊ ဝဳကဳဒေတာ (Wikidata)၊ ကေုာံ ကောမွောန် (Wikimedia Commons) တအ် စကာဒၟံင် ရ။ ပါဲနူ ပရေင်ကမၠောန် ဝဳကဳမဳဒဳယာတုဲ ဝက်သာ်မ္ၚး မပ္တံကဵု Fandom (ကိုပ်ကၠာတေအ် ကော်စ Wikia) ကေုာံ ကမ္ပဏဳ နာနာတအ် လေဝ် စကာဒၟံင် သၞောတ်ဏအ် နဒဒှ် တိုက်ဂၠံင် ဓရ်သမ္တီ (Knowledge base) အပ္ဍဲ ကမ္ပဏဳ ညးတအ် ဗွဲမလှဲလး ရ။
== နိဿဲ ==
* [https://www.mediawiki.org/wiki/MediaWiki မုက်လိက် တမ် မဳဒဳယာဝဳကဳ]
* [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Home မုက်လိက် ဖံင်ဒေယှေန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ]
</div>
{{DEFAULTSORT:မဳဒဳယာဝဳကဳ}}
[[Category:မဳဒဳယာဝဳကဳ]]
[[Category:သော့ဝဲ သၠးပွးဂမၠိုင်]]
[[Category:ဖံင်ဒေယှေန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ]]
6yga30uyy76f650hqd897qmo0q6jc9n
53666
53665
2026-04-29T00:28:58Z
Aue Nai
24
53666
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|သၞောတ် သော့ဝဲ ဝဳကဳ မသၠးပွး ကေုာံ ပံက်လဝ် ကုဒ်}}
{| class="infobox" style="width: 28em; text-align: left; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; float: right; clear: right; margin: 0.5em 0 1em 1em;"
|+ style="font-size: 115%; font-weight: bold; background-color: #e0e0e0; padding: 5px; text-align: center;" | မဳဒဳယာဝဳကဳ<br><span style="font-size:80%; font-weight:normal;">MediaWiki</span>
|-
! colspan="2" style="background-color: #e0e0e0; text-align: center;" | တင်ဂၞင် သဇိုင်
|-
| '''ညးမဇၞော်မောဝ်:''' || ဖံင်ဒေယှေန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ
|-
| '''စပတိတ် ကိုပ်ကၠာ:''' || ၂၅ ဇာန္နဝါရဳ ၂၀၀၂
|-
| '''အရေဝ်ဘာသာ ကုဒ်:''' || PHP
|-
| '''သၞောတ် ဒေတာဗေ့သ်:''' || MySQL, MariaDB, PostgreSQL
|-
| '''လာင်ဇြေန်:''' || GNU General Public License (GPL)
|-
| '''မုက်လိက် တမ်:''' || [https://www.mediawiki.org mediawiki.org]
|}
<div style="font-family: 'RamonnyaNKY', sans-serif;">
'''မဳဒဳယာဝဳကဳ''' ({{lang-en|MediaWiki}}) ဝွံ ဒှ် သၞောတ် သာပ်ဝဲ ဝဳကဳ (Wiki software) မသၠးပွး ကေုာံ ပံက်လဝ် ကုဒ် (free and open-source) မွဲ ရ။ ဍေံဂှ် ချူလဝ် နကဵု အရေဝ်ဘာသာ ပရဝ်ဂရာမ် PHP တုဲ၊ ဂကောံ ဖံင်ဒေယှေန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ (Wikimedia Foundation) တအ် ဒှ်ညးမထိင်ဒဝ် ကေုာံ ဇၞော်မောဝ်လဝ် ရ။ ဗွဲတၟေင် သာပ်ဝဲဏအ်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် သွက်ဂွံ စကာ ပ္ဍဲကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာ (Wikipedia) ကေုာံ ပရေင်ကမၠောန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ တၞဟ်တအ် ရ။
== ဝင် (History) ==
ကိုပ်ကၠာအိုတ် သာပ်ဝဲဏအ်ဝွံ မက်နသ် မာန်သကဳ (Magnus Manske) ဒှ်ညးမချူလဝ် သွက်ဂွံ စကာ ပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၂ သွက်ဂွံ သၠာဲထောအ် သၞောတ်တြေံ မနွံယၟု UseModWiki ဂှ် ရ။ ဗွဲကြဴ လဳ ဒေနဳယေဝ် ခရံက်ကာ (Lee Daniel Crocker) ကလေင်ချူလဝ် သၞောတ်တၟိဏအ် နကဵု လိက်ကုဒ် PHP ညံင်ဂွံ ဒုင်ဒဝ် လၟိဟ်ညးလွပ် ဗွဲမဂၠိုင် မာန် ရ။ ယၟု "မဳဒဳယာဝဳကဳ" ဝွံ ဒေနဳယေဝ် မေယာ (Daniel Mayer) ဒှ်ညးမကဵုလဝ် ယၟု ရ။
== အင်္ဂလက္ချဏ် အဓိကဂမၠိုင် (Key Features) ==
မဳဒဳယာဝဳကဳ ဝွံ နွံကဵု အင်္ဂလက္ချဏ် အဓိက ဗွဲမဂၠိုင် မပ္တံကဵု-
* '''အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ ဒေတာဗေ့သ်:''' သာပ်ဝဲဝွံ ချူလဝ် နကဵု PHP တုဲ သွက်ဂွံ တင်ဂၞင်ဂမၠိုင်ဂှ် စကာ ဒေတာဗေ့သ် မပ္တံကဵု MySQL, MariaDB ဟွံသေင်မ္ဂး PostgreSQL တအ် ရ။
* '''သၠဲထပ် ကေုာံ ဗီုပြင် (Extensions and Skins):''' ညးလွပ်တအ် ပၠုပ်စုတ် သၠဲထပ် နာနာသာ် (ဥပမာ - VisualEditor, Cite) ကေုာံ ပြံင်လှာဲ ဗီုပြင်မုက်လိက် (Skins ဥပမာ - Vector, Minerva Neue) ဗွဲမလောဲသွာ မာန် ရ။
* '''အရေဝ်ဘာသာ ဂၠိုင်ကဵုဂကူ (Multilingual Support):''' သာပ်ဝဲဝွံ ထံက်ပင်လဝ် အရေဝ်ဘာသာ ဂၠးတိ ၃၀၀ ပြင်င် တုဲ၊ သီုကဵု ဘာသာမန် ညံင်ဂွံ ချူစကာ ဗွဲမစှေ်သၞောတ်မာန် ဖန်ဇန်လဝ် ရ။
* '''သၞောတ် ထိင်ဒဝ် မုက်လိက် (Version Control):''' ဇၟာပ်ဇၟာပ် အပြံင်အလှာဲ မပလေဝ်လဝ် ပ္ဍဲမုက်လိက်တအ်ဂှ် သၞောတ်ဝွံ စၟတ်သမ္တီလဝ် သီုဖအိုတ်တုဲ ကလေင်ရံင် ဝင်အတိက် ကေုာံ ကလေင်ပြံင်လှာဲ စွံ ဗီုတြေံ မာန် ရ။
== ပရေင်စကာ (Usage) ==
ပါဲနူ ဝဳကဳပဳဒဳယာ တုဲ၊ သာပ်ဝဲ မဳဒဳယာဝဳကဳ ဝွံ ဝက်သာ် မပ္တံကဵု ဝိက်ရှေန်နရဳ (Wiktionary)၊ ဝဳကဳဒေတာ (Wikidata)၊ ကေုာံ ကောမွောန် (Wikimedia Commons) တအ် စကာဒၟံင် ရ။ ပါဲနူ ပရေင်ကမၠောန် ဝဳကဳမဳဒဳယာတုဲ ဝက်သာ်မ္ၚး မပ္တံကဵု Fandom (ကိုပ်ကၠာတေအ် ကော်စ Wikia) ကေုာံ ကမ္ပဏဳ နာနာတအ် လေဝ် စကာဒၟံင် သၞောတ်ဏအ် နဒဒှ် တိုက်ဂၠံင် ဓရ်သမ္တီ (Knowledge base) အပ္ဍဲ ကမ္ပဏဳ ညးတအ် ဗွဲမလှဲလး ရ။
== နိဿဲ ==
* [https://www.mediawiki.org/wiki/MediaWiki မုက်လိက် တမ် မဳဒဳယာဝဳကဳ]
* [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Home မုက်လိက် ဖံင်ဒေယှေန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ]
</div>
{{DEFAULTSORT:မဳဒဳယာဝဳကဳ}}
[[Category:မဳဒဳယာဝဳကဳ]]
[[Category:ဖံင်ဒေယှေန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ]]
[[ကဏ္ဍ:သာပ်ဝဲ]]
ivkmra0z550fdt37mmf5houm1pl7j16
ထာမ်ပလိက်:ဝင်ဍုင်ဗၟာ
10
10458
53669
2026-04-29T00:33:42Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Sidebar with collapsible lists | name = ဝင်ဍုင်ဗၟာ | bodyclass = vcard plainlist | wraplinks = true | title = [[ဝင် ဍုင်ဗၟာ]] | image = [[File:Emblem of Myanmar.svg|80px|Emblem of Myanmar]] | listtitlestyle = background:#eee; text-align:center; | expanded = {{{expanded|{{{1|}}}}}} | list1name = ကိုပ်ကၠာဝင် | list1title = ခေတ်ကိုပ်ကၠ..."
53669
wikitext
text/x-wiki
{{Sidebar with collapsible lists
| name = ဝင်ဍုင်ဗၟာ
| bodyclass = vcard plainlist
| wraplinks = true
| title = [[ဝင် ဍုင်ဗၟာ]]
| image = [[File:Emblem of Myanmar.svg|80px|Emblem of Myanmar]]
| listtitlestyle = background:#eee; text-align:center;
| expanded = {{{expanded|{{{1|}}}}}}
| list1name = ကိုပ်ကၠာဝင်
| list1title = ခေတ်ကိုပ်ကၠာဝင် ကေုာံ ဍုင်စကတဵုဒှ်
| list1 =
* [[ခေတ်ကိုပ်ကၠာဝင် ဍုင်ဗၟာ|ခေတ်ကိုပ်ကၠာဝင်]]
* [[ဍုင်ပျူ]]
* [[ဍုင်မန်ဂမၠိုင်|ဍုင်မန်]] ([[သုဝဏ္ဏဘူမိ]])
* [[ဍုင်ရခေင်ဂမၠိုင်|ဍုင်ရခေင်]]
| list2name = ဗုကာံ
| list2title = [[ခေတ်ဗုကာံ]] (၁၀၄၄–၁၂၉၇)
| list2 =
* [[အေန်ပါယာ ဗုကာံ]]
| list3name = ပါ်ကရေက်
| list3title = ခေတ်ပါ်ကရေက်ဂမၠိုင် (၁၂၉၇–၁၅၅၅)
| list3 =
* [[ဍုင်မျင်သိုင်]]
* [[ဍုင်ပင်းယ]]
* [[ဍုင်စစ်ကိုင်း]]
* [[ဍုင်အင်ဝ]]
* [[ဍုင်ဟံသာဝတဳ]]
* [[ဍုင်မြံက်ဥူ]]
* [[တွဵုရးသေံဇၞော်ဂမၠိုင်|တွဵုရးသေံဇၞော်]]
| list4name = တံင်ငူ
| list4title = [[ခေတ်တံင်ငူ]] (၁၅၁၀–၁၇၅၂)
| list4 =
* [[အေန်ပါယာ တံင်ငူ]]
* [[ခေတ်တံင်ငူ ကလေင်ဂျိုင်]]
| list5name = ကုန်းဘောင်
| list5title = [[ခေတ်ကုန်းဘောင်]] (၁၇၅၂–၁၈၈၅)
| list5 =
* [[အေန်ပါယာ ကုန်းဘောင်]]
| list6name = ကဝ်လဝ်နဳ
| list6title = [[ခေတ်ကဝ်လဝ်နဳ အင်္ဂလိက်]] (၁၈၂၄–၁၉၄၈)
| list6 =
* [[ပၞာန်အင်္ဂလိက်-ဗၟာ]]
* [[ဍုင်ဗၟာ သၟဝ်အင်္ဂလိက်]]
* [[လက်ထက် ဂျပေန် အုပ်ဓလီု]]
| list7name = သၠးပွး
| list7title = ခေတ်သၠးပွး ကေုာံ ပၞာန် (၁၉၄၈–၂၀၁၁)
| list7 =
* [[ပရေင်ကလိုက်ကမဵု အပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ|ပရေင်ကလိုက်ကမဵု အပ္ဍဲဍုင်]]
* [[ခေတ်ပါလဳမာန် ဒဳမဝ်ကရေသဳ (ဍုင်ဗၟာ)|ခေတ်ပါလဳမာန် ဒဳမဝ်ကရေသဳ]]
* [[ပၞာန်သီအဝဵု (၁၉၆၂)|ပၞာန်သီအဝဵု ၁၉၆၂]]
* [[ဂၠံင်တရဴသိုဝ်သေဝ်လေတ် ဍုင်ဗၟာ]]
* [[ပရေင်ကလိုက်ကမဵု ၈၈၈၈]]
| list8name = လၟုဟ်
| list8title = ခေတ်လၟုဟ် (၂၀၁၁–လၟုဟ်)
| list8 =
* [[ပရေင်ပြံင်လှာဲ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ (၂၀၁၁-၂၀၁၅)|ပရေင်ပြံင်လှာဲ ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
* [[ပၞာန်သီအဝဵု ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ (၂၀၂၁)|ပၞာန်သီအဝဵု ၂၀၂၁]]
| below = {{portal-inline|ဍုင်ဗၟာ|size=tiny}}
}}<noinclude>
{{clear}}
== ဗီုစကာ ==
ထာမ်ပလိက်ဏအ်ဝွံ စကာ ပ္ဍဲကဵု လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု ဝင် ဍုင်ဗၟာ ဂမၠိုင်ရ။
<pre>
{{ဝင်ဍုင်ဗၟာ}}
</pre>
[[Category:ထာမ်ပလိက် ဝင်ဍုင်ဂမၠိုင်]]
[[Category:ထာမ်ပလိက် ဍုင်ဗၟာ]]
</noinclude>
ngxnesdcn8670asavs9vamehumufw5q
ကဏ္ဍ:ထာမ်ပလိက် ဝင်ဍုင်ဂမၠိုင်
14
10459
53670
2026-04-29T00:34:45Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် ထာမ်ပလိက် မဆက်စပ် ကု ဝင်ဍုင်ဂမၠိုင်}} ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံစုတ်လဝ် '''ထာမ်ပလိက်''' (Templates) မဆက်စပ် ကု [[ဝင်]] ဍုင်၊ ဒေသ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး တွဵုရးနာနာဂမၠ..."
53670
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် ထာမ်ပလိက် မဆက်စပ် ကု ဝင်ဍုင်ဂမၠိုင်}}
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံစုတ်လဝ် '''ထာမ်ပလိက်''' (Templates) မဆက်စပ် ကု [[ဝင်]] ဍုင်၊ ဒေသ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး တွဵုရးနာနာဂမၠိုင် ရ။
ထာမ်ပလိက်တအ်ဏအ်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် စကာ ပ္ဍဲကဵု လိက်ပရေင် မဆေင်ကဵု ဝင်ဍုင်တအ် သွက်ဂွံ ထိင်ဒဝ်၊ ဗှ်လ္ၚတ်လောဲသွာ ကေုာံ ပကောံပကေဝ် တင်ဂၞင် ဝင် အတိုင်လၟေင်ခေတ်ဂမၠိုင် ရ။
[[ကဏ္ဍ:ထာမ်ပလိက် ဝင်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ထာမ်ပလိက် ဍုင်ဂမၠိုင်]]
76cxd3co33ygspy9dvci6b6iinific6
ကဏ္ဍ:ထာမ်ပလိက် ဝင်ဂမၠိုင်
14
10460
53671
2026-04-29T00:35:26Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် ထာမ်ပလိက် မဆက်စပ် ကု ဝင်ဂမၠိုင်}} ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံစုတ်လဝ် '''ထာမ်ပလိက်''' (Templates) မဆက်စပ် ကု [[ဝင်]] (History)၊ လၟေင်ခေတ်ကာလ၊ ကေုာံ ပရူပရာ ဝင်အတိက်ဂ..."
53671
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် ထာမ်ပလိက် မဆက်စပ် ကု ဝင်ဂမၠိုင်}}
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံစုတ်လဝ် '''ထာမ်ပလိက်''' (Templates) မဆက်စပ် ကု [[ဝင်]] (History)၊ လၟေင်ခေတ်ကာလ၊ ကေုာံ ပရူပရာ ဝင်အတိက်ဂမၠိုင် ရ။
ထာမ်ပလိက်တအ်ဏအ်ဝွံ စကာ ပ္ဍဲကဵု လိက်ပရေင် မဆေင်ကဵု ဝင် သွက်ဂွံ ပကောံပကေဝ် တင်ဂၞင် ကေုာံ ဖန်ဇန်ကဵု ညံင်ဂွံ ဗှ်လ္ၚတ် လောဲသွာ ရ။
[[ကဏ္ဍ:ဝင်]]
[[ကဏ္ဍ:ထာမ်ပလိက်ဂမၠိုင်]]
qw124kgewc6lh8x9y2ca7qn8ifkeo4c
ကဏ္ဍ:ကဏ္ဍ ထိင်ဒဝ်ဂမၠိုင်
14
10461
53673
2026-04-29T00:37:07Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် ကဏ္ဍ မထိင်ဒဝ် ကေုာံ ပလေဝ်ဒါန် ဝဳကဳပဳဒဳယာ}} __HIDDENCAT__ ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံစုတ်လဝ် '''ကဏ္ဍ မထိင်ဒဝ်ဂမၠိုင်''' (Maintenance categories / Tracking categories) သွက်ဂွံ ကောပ်ကာဲ၊ ထ..."
53673
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် ကဏ္ဍ မထိင်ဒဝ် ကေုာံ ပလေဝ်ဒါန် ဝဳကဳပဳဒဳယာ}}
__HIDDENCAT__
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံစုတ်လဝ် '''ကဏ္ဍ မထိင်ဒဝ်ဂမၠိုင်''' (Maintenance categories / Tracking categories) သွက်ဂွံ ကောပ်ကာဲ၊ ထိင်ဒဝ်၊ ဗက်လ္ၚတ် ကေုာံ ပလေဝ်ဒါန် မုက်လိက်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ ရ။
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ် ကဏ္ဍ မအောပ်ဗ္ဒာဲလဝ် (Hidden category) မွဲ တုဲ၊ ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး ပ္ဍဲသၟဝ် မုက်လိက် လိက်ပရေင်တအ်ဂှ် ထောအ်ထ္ၜး ကဵုလဝ် ဟွံသေင် ရ။ ညးမပလေဝ်ဒါန်တအ်ဟေင် စကာ ကဏ္ဍတအ်ဏအ် သွက်ဂွံ ပကောံပကေဝ် ကမၠောန် မဒးဆက်ပလေဝ်ဒါန်ဂမၠိုင် ရ။
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ကောပ်ကာဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]
7u8zudtc6nk6lhrsqwpgdov7472b60u
ကဏ္ဍ:ပရေင်ကောပ်ကာဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ
14
10462
53674
2026-04-29T00:40:52Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် ပရေင်ကောပ်ကာဲ၊ သၞောဝ် ကေုာံ ပရေင်ထိင်ဒဝ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ}} __HIDDENCAT__ ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံစုတ်လဝ် မုက်လိက်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ကဏ္ဍဂမၠိုင် မဆက်စပ် က..."
53674
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် ပရေင်ကောပ်ကာဲ၊ သၞောဝ် ကေုာံ ပရေင်ထိင်ဒဝ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ}}
__HIDDENCAT__
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံစုတ်လဝ် မုက်လိက်၊ ထာမ်ပလိက် ကေုာံ ကဏ္ဍဂမၠိုင် မဆက်စပ် ကု '''ပရေင်ကောပ်ကာဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ''' (Wikipedia administration) မပ္တံကဵု သၞောဝ် (Policies)၊ လၟေင်ကမၠောန် (Guidelines)၊ ကေုာံ ပရေင်ထိင်ဒဝ် (Maintenance) ဝက်သာ်ဂမၠိုင် ရ။
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ် ကဏ္ဍ မအောပ်ဗ္ဒာဲလဝ် (Hidden category) မွဲ တုဲ၊ ဒှ် ဒၞာဲအဓိက သွက် ညးမကောပ်ကာဲ ကေုာံ ညးမပလေဝ်ဒါန်တအ် ဂွံလ္ၚတ် ကေုာံ ပကောံပကေဝ် ကမၠောန် အပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ ရ။
[[ကဏ္ဍ:ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]
f10uqodscwskk4giaf1j1oah1zsq3fs
ကဏ္ဍ:ESEAP
14
10463
53678
2026-04-29T00:46:43Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် ကောန်ဂကောံ မပါလုပ် ပ္ဍဲ ဂကောံပံင်ကောံ ဒေသ ESEAP}} '''ESEAP''' (East, Southeast Asia and the Pacific) ဝွံ ဒှ် ဂကောံပံင်ကောံ ဒေသ အာရှဗၟံက်၊ အာရှအဂၞဲ ကေုာံ ဖသဳဖိတ် သွက် ပရေင်ကမ..."
53678
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် ကောန်ဂကောံ မပါလုပ် ပ္ဍဲ ဂကောံပံင်ကောံ ဒေသ ESEAP}}
'''ESEAP''' (East, Southeast Asia and the Pacific) ဝွံ ဒှ် ဂကောံပံင်ကောံ ဒေသ အာရှဗၟံက်၊ အာရှအဂၞဲ ကေုာံ ဖသဳဖိတ် သွက် ပရေင်ကမၠောန် ကေုာံ ပရေင်ချဳဒရာင် ဝဳကဳမဳဒဳယာ (Wikimedia) ရ။
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံစုတ်လဝ် မုက်လိက် ညးလွပ် (User pages)၊ ကောန်ဂကောံ ကေုာံ ဂကောံဂမၠိုင် မပါလုပ် နဒဒှ် ကောန်ဂကောံ ပ္ဍဲကဵု ဒေသ ESEAP ဏအ် ရ။
[[ကဏ္ဍ:ESEAP]]
[[ကဏ္ဍ:ဝဳကဳမဳဒဳယာ]]
kah7zxhxgutohgyw2l72c91dz0l9pa6
ကဏ္ဍ:ဝဳကဳမဳဒဳယာ
14
10464
53679
2026-04-29T00:47:31Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် လိက်ပရေင် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု ဝဳကဳမဳဒဳယာ}} '''ဝဳကဳမဳဒဳယာ''' (Wikimedia) ဝွံ ဒှ် ပရေင်ချဳဒရာင် ဂၠးကဝ် မွဲတုဲ၊ နွံကဵု ပရေင်ကမၠောန် မသၠးပွးဂမၠိုင်..."
53679
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် လိက်ပရေင် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု ဝဳကဳမဳဒဳယာ}}
'''ဝဳကဳမဳဒဳယာ''' (Wikimedia) ဝွံ ဒှ် ပရေင်ချဳဒရာင် ဂၠးကဝ် မွဲတုဲ၊ နွံကဵု ပရေင်ကမၠောန် မသၠးပွးဂမၠိုင် မပ္တံကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာ (Wikipedia)၊ ဝိက်ရှေန်နရဳ (Wiktionary)၊ ကေုာံ ဝဳကဳမဳဒဳယာ ကောမွောန် (Wikimedia Commons) တအ် ရ။
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံစုတ်လဝ် လိက်ပရေင်၊ ကဏ္ဍ ကေုာံ မုက်လိက်ဂမၠိုင် မဆက်စပ် ကု ပရေင်ကမၠောန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ၊ ဖံင်ဒေယှေန် ဝဳကဳမဳဒဳယာ (Wikimedia Foundation) ကေုာံ ဂကောံ မပါလုပ် ပ္ဍဲ ပရေင်ချဳဒရာင်ဏအ် သီုဖအိုတ် ရ။
[[ကဏ္ဍ:ဝဳကဳ]]
[[ကဏ္ဍ:အေန်တာနဲ]]
143xmhd53y7yx5vh59cf5zmqpr0qb4r
ကဏ္ဍ:အေန်တာနဲ
14
10465
53680
2026-04-29T00:48:15Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် လိက်ပရေင် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု အေန်တာနဲ}} '''အေန်တာနဲ''' (Internet) ဝွံ ဒှ် သၞောတ် ဇာနှိက် ကွန်ပျူတာ အလုံဂၠးကဝ် မွဲတုဲ၊ စၠောံဆက်လဝ် ကွန်ပျူတာ ကေု..."
53680
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် လိက်ပရေင် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု အေန်တာနဲ}}
'''အေန်တာနဲ''' (Internet) ဝွံ ဒှ် သၞောတ် ဇာနှိက် ကွန်ပျူတာ အလုံဂၠးကဝ် မွဲတုဲ၊ စၠောံဆက်လဝ် ကွန်ပျူတာ ကေုာံ ကိရိယာ ဒစ်ဂျစ်တယ်ဂမၠိုင် နကဵု သၞောတ်ပရေင်ဆက်စၠောံ သွက်ဂွံ လှာဲဂတး တင်ဂၞင် ကေုာံ ဗဟုသုတဂမၠိုင် ရ။
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံစုတ်လဝ် လိက်ပရေင်၊ မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍလက္ကရဴဂမၠိုင် မဆက်စပ် ကု အေန်တာနဲ၊ လပှ်ကျာ (Websites)၊ သၞောတ်ဇာနှိက် (Networks) ကေုာံ ပရေင်ဆက်စၠောံ ဒစ်ဂျစ်တယ် သီုဖအိုတ် ရ။
[[ကဏ္ဍ:နဲပညာ]]
[[ကဏ္ဍ:ကွန်ပျူတာဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ဆက်စၠောံ]]
29cp6d1z7esvyrssxcl6b9xi6kkqydy
53681
53680
2026-04-29T00:48:53Z
Aue Nai
24
53681
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် လိက်ပရေင် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု အေန်တာနဲ}}
'''အေန်တာနေတ်''' (Internet) ဝွံ ဒှ် သၞောတ် ဇာနှိက် ကွန်ပျူတာ အလုံဂၠးကဝ် မွဲတုဲ၊ စၠောံဆက်လဝ် ကွန်ပျူတာ ကေုာံ ကိရိယာ ဒစ်ဂျစ်တယ်ဂမၠိုင် နကဵု သၞောတ်ပရေင်ဆက်စၠောံ သွက်ဂွံ လှာဲဂတး တင်ဂၞင် ကေုာံ ဗဟုသုတဂမၠိုင် ရ။
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံစုတ်လဝ် လိက်ပရေင်၊ မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍလက္ကရဴဂမၠိုင် မဆက်စပ် ကု အေန်တာနေတ်၊ လပှ်ကျာ (Websites)၊ သၞောတ်ဇာနှိက် (Networks) ကေုာံ ပရေင်ဆက်စၠောံ ဒစ်ဂျစ်တယ် သီုဖအိုတ် ရ။
[[ကဏ္ဍ:နဲပညာ]]
[[ကဏ္ဍ:ကွန်ပျူတာဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ဆက်စၠောံ]]
p8updz99n6ei0xxhbr0lxxwzpay6x3k
ကဏ္ဍ:ပရေင်ဆက်စၠောံ
14
10466
53682
2026-04-29T00:49:56Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု ပရေင်ဆက်စၠောံ ကေုာံ နဲပညာ ပလံင်ဗစိုပ် တင်ဂၞင်}} '''ပရေင်ဆက်စၠောံ''' (Communication ဟွံသေင်မ္ဂး Telecommunications) ဝွံ ဒှ် လၟေင်ကမၠောန် ကေုာံ..."
53682
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု ပရေင်ဆက်စၠောံ ကေုာံ နဲပညာ ပလံင်ဗစိုပ် တင်ဂၞင်}}
'''ပရေင်ဆက်စၠောံ''' (Communication ဟွံသေင်မ္ဂး Telecommunications) ဝွံ ဒှ် လၟေင်ကမၠောန် ကေုာံ နဲပညာ သွက်ဂွံ ပလံင်ဗစိုပ်၊ လှာဲဂတး ကေုာံ ဖြးဖေအ် တင်ဂၞင်၊ ပရိုင်၊ ကေုာံ လညာတ်ဂမၠိုင် နူကဵု ဒၞာဲမွဲ ဇရေင် မွဲဒၞာဲ နကဵု နဲကဲနာနာသာ် ရ။
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံစုတ်လဝ် လိက်ပရေင်၊ မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍလက္ကရဴဂမၠိုင် မဆက်စပ် ကု ပရေင်ဆက်စၠောံ အကြာမၞိဟ်၊ နဲပညာ သၞောတ်ဆက်စၠောံ မပ္တံကဵု တယ်လဳဖုင်၊ ရေဒဳယော၊ တဳဗဳ၊ အေန်တာနဲ ကေုာံ ဇာနှိက် (Networks) သီုဖအိုတ် ရ။
[[ကဏ္ဍ:နဲပညာ]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်မၞိဟ်]]
0wetyk34vlina4yp4nuuxx47f109dph
ကဏ္ဍ:မုက်လိက် မနွံကဵု ဗၠေတ်ဂမၠိုင်
14
10467
53685
2026-04-29T00:52:31Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် လိက်ပရေင် ကေုာံ မုက်လိက် မနွံကဵု ဗၠေတ် သၞောတ်သၞောဝ်ဂမၠိုင်}} __HIDDENCAT__ ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံစုတ်လဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ မုက်လိက်ဂမၠိုင် မနွံကဵု..."
53685
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် လိက်ပရေင် ကေုာံ မုက်လိက် မနွံကဵု ဗၠေတ် သၞောတ်သၞောဝ်ဂမၠိုင်}}
__HIDDENCAT__
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံစုတ်လဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ မုက်လိက်ဂမၠိုင် မနွံကဵု ဗၠေတ် (Errors) အပ္ဍဲ လိက်ကုဒ်၊ သၞောတ် ထာမ်ပလိက်၊ လေန် ဝှာင် ဟွံသေင်မ္ဂး သၞောတ် နိဿဲဂမၠိုင် ရ။
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ် ကဏ္ဍ မထိင်ဒဝ် ကေုာံ ဗက်လ္ၚတ် (Tracking category) မွဲ တုဲ၊ သၞောတ် မဳဒဳယာဝဳကဳ အလဵုအလဵု စုတ်ပၠုပ်ကဵု မုက်လိက် မနွံကဵု ဗၠေတ်တအ် ပ္ဍဲကဵု ကဏ္ဍဏအ် (ဟွံသေင်မ္ဂး ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင်) ရ။ ညးမပလေဝ်ဒါန်တအ် စကာ ကဏ္ဍဏအ် သွက်ဂွံ ဗက်ဂၠာဲ ကေုာံ ကလေင်ပလေဝ်ဒါန် ဗၠေတ်တအ် ညံင်ဂွံ စှ်ေကဵု သၞောတ်သၞောဝ် ရ။
[[ကဏ္ဍ:ကဏ္ဍ ထိင်ဒဝ်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ကောပ်ကာဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]
mvr5yfn9ijdsp9k16prcu04u7f6pg15
ကဏ္ဍ:အခိင်ကာလ
14
10468
53686
2026-04-29T00:53:25Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် လိက်ပရေင် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု အခိင်ကာလ}} '''အခိင်ကာလ''' (Time) ဝွံ ဒှ် လၟေင် ပရေင်ကတဵုဒှ် ကေုာံ ပွမပြံင်လှာဲ အတိုင်လၟေင် အတိက်၊ ပစ္စုပ္ပန်၊ က..."
53686
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် လိက်ပရေင် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု အခိင်ကာလ}}
'''အခိင်ကာလ''' (Time) ဝွံ ဒှ် လၟေင် ပရေင်ကတဵုဒှ် ကေုာံ ပွမပြံင်လှာဲ အတိုင်လၟေင် အတိက်၊ ပစ္စုပ္ပန်၊ ကေုာံ အနာဂတ် ရ။
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံစုတ်လဝ် လိက်ပရေင်၊ မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍလက္ကရဴဂမၠိုင် မဆက်စပ် ကု သၞောတ် စၟတ်သမ္တီ အခိင် (Timekeeping)၊ ကြက္ကဒိန် (Calendars)၊ ခေတ်ကာလ (Eras)၊ ဝင်၊ ကေုာံ ပွမၜတ်ကၞာတ် အခိင် သီုဖအိုတ် ရ။
[[ကဏ္ဍ:သိပ္ပံ]]
[[ကဏ္ဍ:ပွမၜတ်ကၞာတ်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:သဘာဝ]]
1bhfui37r7w1tim0pfc18ef1c8s9lpv
ကဏ္ဍ:ပွမၜတ်ကၞာတ်ဂမၠိုင်
14
10469
53687
2026-04-29T00:56:57Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု ပွမၜတ်ကၞာတ် ကေုာံ သၞောတ်ၜတ်ကၞာတ်ဂမၠိုင်}} '''ပွမၜတ်ကၞာတ်''' (Measurement) ဝွံ ဒှ် လၟေင်ကမၠောန် သွက်ဂွံ စၟတ်သမ္တီ ကေုာံ ပတိတ်ကဵု..."
53687
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု ပွမၜတ်ကၞာတ် ကေုာံ သၞောတ်ၜတ်ကၞာတ်ဂမၠိုင်}}
'''ပွမၜတ်ကၞာတ်''' (Measurement) ဝွံ ဒှ် လၟေင်ကမၠောန် သွက်ဂွံ စၟတ်သမ္တီ ကေုာံ ပတိတ်ကဵု လၟိဟ်၊ သမၠဲ၊ လျိုင်၊ ဇမၠိင်၊ အခိင် ကေုာံ ပမာဏ နကဵု သၞောတ်စံင်ၜတ် မွဲမွဲ ရ။
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံစုတ်လဝ် လိက်ပရေင်၊ မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍလက္ကရဴဂမၠိုင် မဆက်စပ် ကု သၞောတ် ၜတ်ကၞာတ် (Measurement systems)၊ ကိရိယာ မၜတ်ကၞာတ် (Measuring instruments)၊ ယူနေတ် (Units of measurement) ကေုာံ နဲကဲ စံင်ၜတ် နာနာသာ် သီုဖအိုတ် ရ။
[[ကဏ္ဍ:သိပ္ပံ]]
[[ကဏ္ဍ:သင်္ချာ]]
9hv16m7nsxr7new1zdnmnj0gxknqc0s
ကဏ္ဍ:ကိရိယာ ကောန်ပျူတာ
14
10470
53689
2026-04-29T01:00:42Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာ မဆေင်စပ်ကဵု ကိရိယာ ကောန်ပျူတာဂမၠိုင်}} ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက်၊ ဝေါဟာရ ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''ကိရ..."
53689
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာ မဆေင်စပ်ကဵု ကိရိယာ ကောန်ပျူတာဂမၠိုင်}}
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက်၊ ဝေါဟာရ ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''ကိရိယာ ကောန်ပျူတာ''' (Computer hardware) မဒှ် အစိတ်အပိုင်း ရုပ်ဝတ္ထု အဳလက်ထရဝ်နေတ် မပါလုပ် ပ္ဍဲ သၞောတ်ကောန်ပျူတာဂမၠိုင် ရ။
'''ကိရိယာ ကောန်ပျူတာ''' ({{lang-en|Computer hardware}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ကပေါတ် ကေုာံ စက်ရုပ်ဝတ္ထု (Physical components) မပါလုပ် ပ္ဍဲ သၞောတ်ကောန်ပျူတာ မွဲရ။ အရာတအ်ဏအ်ဂှ် တၞဟ်ခြာ နူကဵု [[သာပ်ဝဲလ်]] (Software) မဒှ် စၞောန်ဂၠံင် ကေုာံ လၟေင်ကမၠောန်တအ် တုဲ၊ ကိရိယာ ကောန်ပျူတာဂှ် ဒှ်အရာ ပိုယ်တအ် မရပ်စပ် ဒွံရပ်ဂွံ ရ။
== ကိရိယာ အဓိက မပါလုပ် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက်ကိရိယာအဓိက မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -
* '''[[မားသားဗုတ်]] (Motherboard):''' ဂၠံင်မ အဓိက သွက်ဂွံ ဆက်စၠောအ်လဝ် ကိရိယာနာနာ။
* '''[[သဳပဳယူ]] (CPU):''' လဒေါဝ် စက်ကောပ်ကာဲ ကေုာံ ကၠောန်ကမၠောန် တင်ဂၞင် (Central Processing Unit)။
* '''[[ရမ်]] (RAM):''' မင်မွဲ တင်ဂၞင် ယာယဳ သွက်စက်ဂွံကၠောန်ကမၠောန် ပြဟ်ပြဟ် (Random Access Memory)။
* '''[[ဟတ်ဒစ်]] / SSD (Storage):''' ဒၞာဲသီဂိုင်စွံ တင်ဂၞင်၊ ဝှာင် ကေုာံ သာပ်ဝဲလ်ဂမၠိုင် ဗွဲရိုဟ်ဇၟာပ်။
* '''ကိရိယာ ပၠုပ် ကေုာံ ပတိတ် (Input/Output Devices):''' မပ္တံကဵု ကြဳဗုတ် (Keyboard)၊ ကမာတ် (Mouse)၊ ကေုာံ မှန်ကောန်ပျူတာ (Monitor)။
== ကဏ္ဍအပ္ဍဲဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ပါ်ခြာလဝ် ကဏ္ဍအပ္ဍဲ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ညံင်ဂွံလောဲသွာ ကုညးမလ္ၚတ်တအ်ရ -
* '''[[:ကဏ္ဍ:ကိရိယာဇာဇၞိက်]]''' (Networking hardware)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ကိရိယာ သီဂိုင် တင်ဂၞင်]]''' (Computer storage devices)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ကိရိယာ ပၠုပ်ပတိတ် ကောန်ပျူတာ]]''' (Computer input/output devices)
== နိဿဲ ==
* Patterson, D. A., & Hennessy, J. L. (2013). ''Computer Organization and Design: The Hardware/Software Interface''. Morgan Kaufmann.
* Computer hardware, [[Wikipedia]].
[[ကဏ္ဍ:ကောန်ပျူတာ]]
[[ကဏ္ဍ:နဲပညာ]]
kj4ulnel1c8y7kops76znnyajcysq8o
53690
53689
2026-04-29T01:01:21Z
Aue Nai
24
53690
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာ မဆေင်စပ်ကဵု ကိရိယာ ကောန်ပျူတာဂမၠိုင်}}
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက်၊ ဝေါဟာရ ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''ကိရိယာ ကောန်ပျူတာ''' (Computer hardware) မဒှ် အဝဲလစှ်ေ ရုပ်ဝတ္ထု အဳလက်ထရဝ်နေတ် မပါလုပ် ပ္ဍဲ သၞောတ်ကောန်ပျူတာဂမၠိုင် ရ။
'''ကိရိယာ ကောန်ပျူတာ''' ({{lang-en|Computer hardware}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ကပေါတ် ကေုာံ စက်ရုပ်ဝတ္ထု (Physical components) မပါလုပ် ပ္ဍဲ သၞောတ်ကောန်ပျူတာ မွဲရ။ အရာတအ်ဏအ်ဂှ် တၞဟ်ခြာ နူကဵု [[သာပ်ဝဲလ်]] (Software) မဒှ် စၞောန်ဂၠံင် ကေုာံ လၟေင်ကမၠောန်တအ် တုဲ၊ ကိရိယာ ကောန်ပျူတာဂှ် ဒှ်အရာ ပိုယ်တအ် မရပ်စပ် ဒွံရပ်ဂွံ ရ။
== ကိရိယာ အဓိက မပါလုပ် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက်ကိရိယာအဓိက မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -
* '''[[မားသားဗုတ်]] (Motherboard):''' ဂၠံင်မ အဓိက သွက်ဂွံ ဆက်စၠောအ်လဝ် ကိရိယာနာနာ။
* '''[[သဳပဳယူ]] (CPU):''' လဒေါဝ် စက်ကောပ်ကာဲ ကေုာံ ကၠောန်ကမၠောန် တင်ဂၞင် (Central Processing Unit)။
* '''[[ရမ်]] (RAM):''' မင်မွဲ တင်ဂၞင် ယာယဳ သွက်စက်ဂွံကၠောန်ကမၠောန် ပြဟ်ပြဟ် (Random Access Memory)။
* '''[[ဟတ်ဒစ်]] / SSD (Storage):''' ဒၞာဲသီဂိုင်စွံ တင်ဂၞင်၊ ဝှာင် ကေုာံ သာပ်ဝဲလ်ဂမၠိုင် ဗွဲရိုဟ်ဇၟာပ်။
* '''ကိရိယာ ပၠုပ် ကေုာံ ပတိတ် (Input/Output Devices):''' မပ္တံကဵု ကြဳဗုတ် (Keyboard)၊ ကမာတ် (Mouse)၊ ကေုာံ မှန်ကောန်ပျူတာ (Monitor)။
== ကဏ္ဍအပ္ဍဲဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ပါ်ခြာလဝ် ကဏ္ဍအပ္ဍဲ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ညံင်ဂွံလောဲသွာ ကုညးမလ္ၚတ်တအ်ရ -
* '''[[:ကဏ္ဍ:ကိရိယာဇာဇၞိက်]]''' (Networking hardware)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ကိရိယာ သီဂိုင် တင်ဂၞင်]]''' (Computer storage devices)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ကိရိယာ ပၠုပ်ပတိတ် ကောန်ပျူတာ]]''' (Computer input/output devices)
== နိဿဲ ==
* Patterson, D. A., & Hennessy, J. L. (2013). ''Computer Organization and Design: The Hardware/Software Interface''. Morgan Kaufmann.
* Computer hardware, [[Wikipedia]].
[[ကဏ္ဍ:ကောန်ပျူတာ]]
[[ကဏ္ဍ:နဲပညာ]]
2vlcdwxkhlu4d3dfh2sok4za9erzyrf
ကဏ္ဍ:ကိရိယာ သီဂိုင် တင်ဂၞင်
14
10471
53691
2026-04-29T01:02:26Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာ မဆေင်စပ်ကဵု ကိရိယာ သီဂိုင် တင်ဂၞင် ကောန်ပျူတာဂမၠိုင်}}ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက်၊ ဝေါဟာရ ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မဆ..."
53691
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာ မဆေင်စပ်ကဵု ကိရိယာ သီဂိုင် တင်ဂၞင် ကောန်ပျူတာဂမၠိုင်}}ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက်၊ ဝေါဟာရ ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''ကိရိယာ သီဂိုင် တင်ဂၞင်''' (Computer storage devices) ဟွံသေင်မ္ဂး ဒၞာဲသီဂိုင် တင်ဂၞင် ကောန်ပျူတာ (Computer data storage) ဂမၠိုင် ရ။
'''ကိရိယာ သီဂိုင် တင်ဂၞင်''' ({{lang-en|Computer storage}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်စက် ကေုာံ ကပေါတ်အဳလက်ထရဝ်နေတ် မသုင်စောဲလဝ် သွက်ဂွံ သီဂိုင်၊ မင်မွဲ၊ ကေုာံ ထိင်ဒဝ် တင်ဂၞင် ဒစ်ဂျစ်တယ် (Digital data)၊ သာပ်ဝဲလ် (Software)၊ ကေုာံ ဝှာင်ဂမၠိုင် ဗွဲရိုဟ်ဇၟာပ် ဟွံသေင်မ္ဂး ယာယဳ ပ္ဍဲသၞောတ်ကောန်ပျူတာ ရ။
== ကိရိယာ အဓိက မပါလုပ် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက်ကိရိယာအဓိက မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -
* '''[[ဟတ်ဒစ်]] (Hard Disk Drive - HDD):''' စက်သီဂိုင်တင်ဂၞင် ဗီုပြင်တြေံ မသုင်စောဲလဝ် နဲကဲဓါတ်သံလိုက် (Magnetic storage)။
* '''[[အေတ်အေတ်ဒဳ]] (Solid-state drive - SSD):''' စက်သီဂိုင်တင်ဂၞင် ခေတ်တၟိ မသုင်စောဲလဝ် မေန်မဝ်ရဳ ဖလာတ် (Flash memory) တုဲ မနွံကဵု လဟဵု ကမၠောန်ပြဟ် နူ HDD။
* '''[[ယူအေတ်ဗဳ ဖလာတ်ဒရိုက်]] (USB flash drive / Thumb drive):''' ကိရိယာ သီဂိုင်တင်ဂၞင် ဍောတ်တ် မယိုက်ဂၠေင် ဏာနင် လောဲသွာ။
* '''[[မေန်မဝ်ရဳ ကာတ်]] (Memory card):''' ကာတ်သီဂိုင်တင်ဂၞင် ဍောတ်တ် မသုင်စောဲ ပ္ဍဲ မဝ်ဗာင်ဖုန် ကေုာံ ကမ္မရာဂမၠိုင်။
* '''[[သဳဒဳ]] ကေုာံ [[ဒဳဗဳဒဳ]] (CD / DVD / Blu-ray):''' ကိရိယာ သီဂိုင်တင်ဂၞင် မသုင်စောဲလဝ် နဲကဲ လေဇာ (Optical disc drive)။
== နိဿဲ ==
* Null, L., & Lobur, J. (2014). ''The Essentials of Computer Organization and Architecture''. Jones & Bartlett Publishers.
* Computer data storage, [[Wikipedia]].
hjaqgxpbpgps1ssz2puapvuwlz2mjii
53692
53691
2026-04-29T01:02:43Z
Aue Nai
24
53692
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာ မဆေင်စပ်ကဵု ကိရိယာ သီဂိုင် တင်ဂၞင် ကောန်ပျူတာဂမၠိုင်}}
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက်၊ ဝေါဟာရ ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''ကိရိယာ သီဂိုင် တင်ဂၞင်''' (Computer storage devices) ဟွံသေင်မ္ဂး ဒၞာဲသီဂိုင် တင်ဂၞင် ကောန်ပျူတာ (Computer data storage) ဂမၠိုင် ရ။
'''ကိရိယာ သီဂိုင် တင်ဂၞင်''' ({{lang-en|Computer storage}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်စက် ကေုာံ ကပေါတ်အဳလက်ထရဝ်နေတ် မသုင်စောဲလဝ် သွက်ဂွံ သီဂိုင်၊ မင်မွဲ၊ ကေုာံ ထိင်ဒဝ် တင်ဂၞင် ဒစ်ဂျစ်တယ် (Digital data)၊ သာပ်ဝဲလ် (Software)၊ ကေုာံ ဝှာင်ဂမၠိုင် ဗွဲရိုဟ်ဇၟာပ် ဟွံသေင်မ္ဂး ယာယဳ ပ္ဍဲသၞောတ်ကောန်ပျူတာ ရ။
== ကိရိယာ အဓိက မပါလုပ် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက်ကိရိယာအဓိက မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -
* '''[[ဟတ်ဒစ်]] (Hard Disk Drive - HDD):''' စက်သီဂိုင်တင်ဂၞင် ဗီုပြင်တြေံ မသုင်စောဲလဝ် နဲကဲဓါတ်သံလိုက် (Magnetic storage)။
* '''[[အေတ်အေတ်ဒဳ]] (Solid-state drive - SSD):''' စက်သီဂိုင်တင်ဂၞင် ခေတ်တၟိ မသုင်စောဲလဝ် မေန်မဝ်ရဳ ဖလာတ် (Flash memory) တုဲ မနွံကဵု လဟဵု ကမၠောန်ပြဟ် နူ HDD။
* '''[[ယူအေတ်ဗဳ ဖလာတ်ဒရိုက်]] (USB flash drive / Thumb drive):''' ကိရိယာ သီဂိုင်တင်ဂၞင် ဍောတ်တ် မယိုက်ဂၠေင် ဏာနင် လောဲသွာ။
* '''[[မေန်မဝ်ရဳ ကာတ်]] (Memory card):''' ကာတ်သီဂိုင်တင်ဂၞင် ဍောတ်တ် မသုင်စောဲ ပ္ဍဲ မဝ်ဗာင်ဖုန် ကေုာံ ကမ္မရာဂမၠိုင်။
* '''[[သဳဒဳ]] ကေုာံ [[ဒဳဗဳဒဳ]] (CD / DVD / Blu-ray):''' ကိရိယာ သီဂိုင်တင်ဂၞင် မသုင်စောဲလဝ် နဲကဲ လေဇာ (Optical disc drive)။
== နိဿဲ ==
* Null, L., & Lobur, J. (2014). ''The Essentials of Computer Organization and Architecture''. Jones & Bartlett Publishers.
* Computer data storage, [[Wikipedia]].
[[ကဏ္ဍ:ကိရိယာ ကောန်ပျူတာ]]
[[ကဏ္ဍ:တင်ဂၞင် ကောန်ပျူတာ]]
gj3pyzart58kmgofnowtcz21c0souop
ကဏ္ဍ:တင်ဂၞင် ကောန်ပျူတာ
14
10472
53693
2026-04-29T01:03:35Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာ မဆေင်စပ်ကဵု တင်ဂၞင် ကောန်ပျူတာဂမၠိုင်}} ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက်၊ ဝေါဟာရ ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''တင..."
53693
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာ မဆေင်စပ်ကဵု တင်ဂၞင် ကောန်ပျူတာဂမၠိုင်}}
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက်၊ ဝေါဟာရ ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''တင်ဂၞင် ကောန်ပျူတာ''' (Computer data) မဒှ် တင်ဂၞင် ကေုာံ အချက်အလက် မသီဂိုင်လဝ် ဟွံသေင်မ္ဂး မကၠောန်ကမၠောန်လဝ် ပ္ဍဲ သၞောတ်ကောန်ပျူတာဂမၠိုင် ရ။
'''တင်ဂၞင် ကောန်ပျူတာ''' ({{lang-en|Computer data}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် တင်ဂၞင်၊ လိက်၊ ရုပ်၊ ရမ္သာင် ဟွံသေင်မ္ဂး ဗဳဒဳယောဂမၠိုင် မပြံင်လှာဲလဝ် ညံင်ဂွံဒှ် ဗီုပြင် ဒစ်ဂျစ်တယ် (Digital format) သွက်စက် ကောန်ပျူတာ ဂွံစၟတ်သမ္တီ၊ သီဂိုင်၊ ကေုာံ ပတိတ်ကဵု အဖြေမာန် ရ။ ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး တင်ဂၞင်တအ်ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု သၞောတ် ဂၞန်ၜါ (Binary system) မဒှ် 0 ကေုာံ 1 ရ။
== ပရူပရာ အဓိက မပါလုပ် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာ အဓိက မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -
* '''[[ဖိုင် ကောန်ပျူတာ]] (Computer file):''' ဗီုပြင် မသီဂိုင် ကေုာံ ပါ်ခြာ တင်ဂၞင် ပ္ဍဲကောန်ပျူတာ။
* '''[[ဒေတာဗေ့စ်]] (Database):''' သၞောတ် မပကောံ ကေုာံ ကောပ်ကာဲ တင်ဂၞင် ဗွဲမဇၞော် ညံင်ဂွံ ဂၠာဲသ္ၚေဝ် လောဲသွာ။
* '''[[ဗၞတ်ၜတ် တင်ဂၞင်]] (Units of information):''' ဗၞတ်ၜတ် သွက်ဂွံ ရိုဟ် တင်ဂၞင် မပ္တံကဵု ဘိုက် (Byte)၊ ကဳလဝ်ဘိုက် (Kilobyte) ကေုာံ မေဂါဘိုက် (Megabyte)။
* '''[[ဒေတာသတြက်ချာ]] (Data structure):''' ဗီုပြင် ဖျေဟ်လၟေင် တင်ဂၞင် သွက်ဂွံ သုင်စောဲ ကေုာံ ကၠောန်ကမၠောန် လောဲသွာ။
== ကဏ္ဍအပ္ဍဲဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ပါ်ခြာလဝ် ကဏ္ဍအပ္ဍဲ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ညံင်ဂွံလောဲသွာ ကုညးမလ္ၚတ်တအ်ရ -
* '''[[:ကဏ္ဍ:ကိရိယာ သီဂိုင် တင်ဂၞင်]]''' (Computer storage devices)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဖိုင် ကောန်ပျူတာဂမၠိုင်]]''' (Computer files)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဒေတာဗေ့စ်ဂမၠိုင်]]''' (Databases)
== နိဿဲ ==
* Date, C. J. (2003). ''An Introduction to Database Systems'' (8th ed.). Addison-Wesley.
* Data (computing), [[Wikipedia]].
[[ကဏ္ဍ:ကောန်ပျူတာ]]
[[ကဏ္ဍ:တင်ဂၞင်]]
pk2ss0b2ojtjhrtqlepvtwz40ruoniq
ကောန်ဂကူဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ
0
10473
53695
2026-04-29T01:34:49Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု ဝင်၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ လၟိဟ် ကောန်ဂကူဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ}} '''ကောန်ဂကူဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ''' ({{lang-en|Ethnic groups in Myanmar}}) ဝွံ ဒှ် ဂကောံမၞ..."
53695
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု ဝင်၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ လၟိဟ် ကောန်ဂကူဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ}}
'''ကောန်ဂကူဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ''' ({{lang-en|Ethnic groups in Myanmar}}) ဝွံ ဒှ် ဂကောံမၞိဟ် ကေုာံ ဂကူရးဒေသနာနာ မပဒတဴ မွဲစွံ ပ္ဍဲကဵု ရးနိဂီုဗၟာ (Myanmar) နူကဵု ခေတ်တမၠာတေအ် ရ။ ရးနိဂီုဗၟာဝွံ ဒှ်ရးနိဂီု မနွံကဵု ကောန်ဂကူနာနာ (Multi-ethnic state) မွဲတုဲ၊ ပရေင်ယေန်သၞာင်၊ အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ အခိုက်အလိုက် ပြဝေဏဳတအ် တၞဟ်ခြာ နွံဗွဲမဂၠိုင် ရ။<ref>Smith, M. (1991). ''Burma: Insurgency and the Politics of Ethnicity''. London: Zed Books.</ref>
အတိုင် သၞောဝ်ဥပဒေ ကောန်ဍုင်အရင် သၞာံ ၁၉၈၂ (1982 Citizenship Law) မ္ဂး အလဵုအသဳ ရးနိဂီုဗၟာ စၟတ်သမ္တီလဝ် ကောန်ဂကူတမ်မူလ သီုဖအိုတ် (၁၃၅) ဂကူ ရ။ ကောန်ဂကူ (၁၃၅) ဂကူတအ်ဂှ် သီပကောံလဝ် အပ္ဍဲ ကောန်ဂကူ အဓိက (၈) ဂကူ မဒှ် ကချေင်၊ ကယျာ၊ ကရေင်၊ ချေင်၊ ဗၟာ၊ မန်၊ ယခေင် ကေုာံ သေံ တအ် ရ။
== ဝင် ကေုာံ လၟိဟ်မၞိဟ် (History and Demographics) ==
ရးနိဂီုဗၟာဝွံ ဒှ်ဒၞာဲ ဒမံင် ကောန်ဂကူနာနာတအ် မပြံင်လုပ်ကၠုင် နူကဵု ဍုင်ကြုက်၊ တိဗေတ် ကေုာံ အိန္ဒိယ နူကဵု သၞာံမဂၠိုင်ကဵုလ္ၚီတေအ် ရ။ အတိုင် စရင်လၟိဟ်မၞိဟ်မ္ဂး ဂကူဗၟာ (Bamar) ဝွံ နွံလၟိဟ် ဂၠိုင်အိုတ် (ၜိုတ် ၆၈ က္ဍိုပ်ကၠံ) တုဲ၊ သၟေဟ်တအ်ဂှ် ဒှ် ကောန်ဂကူတၞဟ်ဟ် မပဒတဴ ပ္ဍဲ တွဵုရး ကေုာံ ဒေသဒဵုဂမၠိုင် ရ။<ref>Callahan, M. P. (2003). ''Making Enemies: War and State Building in Burma''. Cornell University Press.</ref>
== ကောန်ဂကူ အဓိက (၈) ဂကူ ==
လၟိဟ် ကောန်ဂကူ (၁၃၅) ဂကူဂှ် အလဵုအသဳတအ် ပါ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု ကောန်ဂကူ အဓိက (၈) ဂကူ အတိုင် ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ရ-
=== ၁။ ဂကူကချေင် (Kachin) ===
* '''လၟိဟ် ဂကူစုက်လုက်:''' ၁၂ ဂကူ (မပ္တံကဵု ဂျိန်ဖေါ့၊ လဳသူ၊ ရဝမ်)
* '''ဒေသမပဒတဴ:''' တွဵုရးကချေင် ကေုာံ တွဵုရးသေံ လပါ်သၟဝ်ကျာ။
* '''ပရူပရာ:''' ဂကူကချေင်တအ်ဂှ် နွံကဵု အခိုက်အလိုက် ပေါဲသဘင် မၞုံယၟု "မနော" တုဲ၊ ဗွဲမဂၠိုင် ရှ်ေသှ်ေ ဘာသာခရေတ်ယာန် ကေုာံ နတ် ရ။
=== ၂။ ဂကူကယျာ (Kayah) ===
* '''လၟိဟ် ဂကူစုက်လုက်:''' ၉ ဂကူ (မပ္တံကဵု ကယျန်း/ပဒံင်၊ ကယော)
* '''ဒေသမပဒတဴ:''' တွဵုရးကယျာ။
* '''ပရူပရာ:''' တွဵုရးကယျာဝွံ ဒှ်တွဵုရး ဍောတ်အိုတ် ပ္ဍဲရးနိဂီုတုဲ၊ ဂကူကယျန်း မစုတ် ကွင်းကအ်တအ်ဂှ် ယၟုဒယှ် တန်တဴ ပ္ဍဲဒေသဏအ် ရ။
=== ၃။ ဂကူကရေင် (Karen / Kayin) ===
* '''လၟိဟ် ဂကူစုက်လုက်:''' ၁၁ ဂကူ (မပ္တံကဵု စကော၊ ပိုး၊ ပအိုဝ်)
* '''ဒေသမပဒတဴ:''' တွဵုရးကရေင်၊ တွဵုရးဍုင်မန် ကေုာံ ဒေသ တိဗလး ဧရာဝတဳ။
* '''ပရူပရာ:''' ဂကူကရေင်တအ်ဂှ် နွံလၟိဟ် ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ၊ ပါ်လဝ် ကရေင်သကောဝ် ကေုာံ ကရေင်ပိုး ဗွဲတမ် ရ။
=== ၄။ ဂကူချေင် (Chin) ===
* '''လၟိဟ် ဂကူစုက်လုက်:''' ၅၃ ဂကူ (မပ္တံကဵု ဇိုမဳ၊ လာဲ၊ အသိုဝ်)
* '''ဒေသမပဒတဴ:''' တွဵုရးချေင် (ဒေသဒဵု လပါ်ပလိုတ်)။
* '''ပရူပရာ:''' ဟိုတ်နူ တန်တဴ ပ္ဍဲဒေသဒဵုတုဲ ဂကူစုက်လုက် ချေင်တအ်ဝွံ အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ အခိုက်အလိုက် တၞဟ်ခြာ ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ် ရ။
=== ၅။ ဂကူဗၟာ (Bamar) ===
* '''လၟိဟ် ဂကူစုက်လုက်:''' ၉ ဂကူ
* '''ဒေသမပဒတဴ:''' ရးဒေသဇၞော်ဂမၠိုင် (မာန္တလေ၊ မကွေ၊ ဇြိုင်၊ လ္ဂုင်)။
* '''ပရူပရာ:''' ဒှ်ကောန်ဂကူ မနွံလၟိဟ် ဂၠိုင်အိုတ်တုဲ၊ အရေဝ်ဗၟာဂှ် ဒှ် အရေဝ် ရုံးသုံးဘာသာ အလုံမွဲရးနိဂီု ရ။
=== ၆။ ဂကူမန် (Mon) ===
* '''လၟိဟ် ဂကူစုက်လုက်:''' ၁ ဂကူ (ဂကူမန် ဇေတ်တ်)
* '''ဒေသမပဒတဴ:''' တွဵုရးဍုင်မန်၊ တွဵုရးကရေင် ကေုာံ ရးတနင်္သာရဳ။
* '''ပရူပရာ:''' ဂကူမန်ဝွံ ဒှ်ကောန်ဂကူ တမ်မူလ မနွံကဵု ဝင်၊ လိက်ပတ် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ဗွဲမတြေံတြဟ် ပ္ဍဲဒေသ အာရှအဂၞဲ ရ။ လိက်မန်ဂှ် ဒှ်သဇိုင် သွက် လိက်ဗၟာ ကေုာံ လိက်တၞဟ်တအ် ပ္ဍဲဒေသဏအ် ရ။<ref>South, A. (2003). ''Mon Nationalism and Civil War in Burma: The Golden Sheldrake''. Routledge.</ref>
=== ၇။ ဂကူယခေင် (Rakhine) ===
* '''လၟိဟ် ဂကူစုက်လုက်:''' ၇ ဂကူ (မပ္တံကဵု မြို၊ သက်၊ ဒိုင်းနက်)
* '''ဒေသမပဒတဴ:''' တွဵုရးယခေင် (လပါ်ပြင်ၜဳ ပလိုတ်)။
* '''ပရူပရာ:''' ဂကူယခေင်တအ် နွံကဵု ဝင်ဍုင် ကေုာံ အခိုက်အလိုက် မတၞဟ်ခြာ မပ္တံကဵု ခေတ်ဝင် မြောက်ဦး ရ။
=== ၈။ ဂကူသေံ (Shan) ===
* '''လၟိဟ် ဂကူစုက်လုက်:''' ၃၃ ဂကူ (မပ္တံကဵု သေံ၊ ပလံင်၊ ဝ)
* '''ဒေသမပဒတဴ:''' တွဵုရးသေံ။
* '''ပရူပရာ:''' ဒှ်ကောန်ဂကူ မနွံလၟိဟ် ဂၠိုင်အိုတ် လက္ကရဴ ဂကူဗၟာတုဲ၊ တွဵုရးသေံဂှ် ဒှ် တွဵုရး ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲရးနိဂီု ရ။
== ဂကောံ အရေဝ်ဘာသာဂမၠိုင် (Ethno-linguistic Groups) ==
နကဵု သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် တၠပညာ သိပ္ပံအရေဝ်ဘာသာ (Linguistics) မ္ဂး၊ ကောန်ဂကူ ပ္ဍဲရးနိဂီုဗၟာတအ်ဂှ် ပါ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု ဂကောံအရေဝ်ဘာသာ ဇၞော် ၄ ဂကောံ ရ- <ref>Bradley, D. (1997). ''Tibeto-Burman languages of the Himalayas''. Australian National University.</ref>
# '''သဳနဝ်-တိဗေတ် (Sino-Tibetan):''' မပ္တံကဵု ဂကူဗၟာ၊ ကချေင်၊ ချေင်၊ ကရေင် ကေုာံ ယခေင်။ (ဒှ်ဂကောံ မနွံလၟိဟ် ဂၠိုင်အိုတ်)
# '''သြသထရဝ်အေရှတစ် (Austroasiatic):''' မပ္တံကဵု ဂကူမန်၊ ဂကူပလံင် ကေုာံ ဂကူဝ။
# '''တုဲ-ကဒုဲ (Tai-Kadai):''' မပ္တံကဵု ဂကူသေံ နာနာ။
# '''မှုန်-မိန် (Hmong-Mien):''' ဂကူလ္ၚဵု မပဒတဴ လပါ်ပယျဵု ဍုင်ကြုက်။
== ဆက်ဗှ်ညိ ==
* [[ဝင် ရးနိဂီုဗၟာ]]
* [[ယေန်သၞာင် ရးနိဂီုဗၟာ]]
* [[အရေဝ်ဘာသာ မဟီုဂး ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ]]
== နိဿဲ ==
<references />
[[ကဏ္ဍ:ကောန်ဂကူဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ]]
[[ကဏ္ဍ:ရးနိဂီုဗၟာ]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်မၞိဟ်]]
qkrx2i652vy0cwlddysa95dnbj0xsz8
ကဏ္ဍ:ကောန်ဂကူဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ
14
10474
53697
2026-04-29T01:42:50Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု ကောန်ဂကူ ကေုာံ ဂကူရးဒေသနာနာ ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ}} ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက်၊ ဝေါဟာရ ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု..."
53697
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု ကောန်ဂကူ ကေုာံ ဂကူရးဒေသနာနာ ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ}}
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက်၊ ဝေါဟာရ ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''ကောန်ဂကူဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ''' (Ethnic groups in Myanmar) မဒှ် ဂကူရးဒေသနာနာ ကေုာံ ကောန်ဂကူတမ်မူလ မပဒတဴ ပ္ဍဲကဵု ရးနိဂီုဗၟာ ရ။
အတိုင်စၟတ်သမ္တီ အလဵုအသဳမ္ဂး ပ္ဍဲရးနိဂီုဗၟာဝွံ နွံကဵု ဂကူတမ်မူလ အဓိက (၈) ဂကူ ကေုာံ ကောန်ဂကူစုက်လုက် (၁၃၅) ဂကူ မပဒတဴ မွဲစွံ ပ္ဍဲ ဒေသနာနာ ရ။ ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ဒၞာဲ သွက်ဂွံပကောံ လိက်ပရေင် ဝင်၊ ယေန်သၞာင်၊ အရေဝ်ဘာသာ ကေုာံ အခိုက်အလိုက် ကောန်ဂကူတအ်ဏအ် ရ။
== ကောန်ဂကူ အဓိက မပါလုပ် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကောန်ဂကူ အဓိက (၈) ဂကူ မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -
* '''[[ဂကူကချေင်]] (Kachin):''' ကောန်ဂကူ မပဒတဴ ပ္ဍဲ တွဵုရးကချေင် ဒေသလပါ်သၟဝ်ကျာ။
* '''[[ဂကူကယျာ]] (Kayah):''' ကောန်ဂကူ မပဒတဴ ပ္ဍဲ တွဵုရးကယျာ။
* '''[[ဂကူကရေင်]] (Karen / Kayin):''' ကောန်ဂကူ မပဒတဴ ပ္ဍဲ တွဵုရးကရေင် ကေုာံ ဒေသနာနာ။
* '''[[ဂကူချေင်]] (Chin):''' ကောန်ဂကူ မပဒတဴ ပ္ဍဲ တွဵုရးချေင် လပါ်ပလိုတ်။
* '''[[ဂကူဗၟာ]] (Bamar):''' ကောန်ဂကူ မနွံလၟိဟ်ဂၠိုင်အိုတ် ကေုာံ ပဒတဴ ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲ ရးဒေသဇၞော်ဂမၠိုင်။
* '''[[ဂကူမန်]] (Mon):''' ကောန်ဂကူ တမ်မူလ မပဒတဴ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ တွဵုရးကရေင် ကေုာံ ရးတနင်္သာရဳ။
* '''[[ဂကူယခေင်]] (Rakhine):''' ကောန်ဂကူ မပဒတဴ ပ္ဍဲ တွဵုရးယခေင် လပါ်ပြင်ၜဳ။
* '''[[ဂကူသေံ]] (Shan):''' ကောန်ဂကူ မပဒတဴ ပ္ဍဲ တွဵုရးသေံ လပါ်ဗၟံက်။
== ကဏ္ဍအပ္ဍဲဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ပါ်ခြာလဝ် ကဏ္ဍအပ္ဍဲ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ညံင်ဂွံလောဲသွာ ကုညးမလ္ၚတ်တအ်ရ -
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဂကူမန်]]''' (Mon people)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဂကူကရေင်]]''' (Karen people)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဝင် ရးနိဂီုဗၟာ]]''' (History of Myanmar)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ယေန်သၞာင် ရးနိဂီုဗၟာ]]''' (Culture of Myanmar)
== နိဿဲ ==
* Smith, M. (1991). ''Burma: Insurgency and the Politics of Ethnicity''. Zed Books.
* List of ethnic groups in Myanmar, [[Wikipedia]].
[[ကဏ္ဍ:ကောန်ဂကူဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ရးနိဂီုဗၟာ]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်မၞိဟ်]]
6ylzeaxjf9kstoy0d47dk4rus7cmx9j
ကဏ္ဍ:ကောန်ဂကူဂမၠိုင်
14
10475
53698
2026-04-29T01:43:46Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု ကောန်ဂကူ ကေုာံ ဂကူရးဒေသနာနာ အလုံဂၠးကဝ်}} ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက်၊ ဝေါဟာရ ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''ကော..."
53698
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု ကောန်ဂကူ ကေုာံ ဂကူရးဒေသနာနာ အလုံဂၠးကဝ်}}
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက်၊ ဝေါဟာရ ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''ကောန်ဂကူဂမၠိုင်''' (Ethnic groups) မဒှ် ဂကောံမၞိဟ် မနွံကဵု အခိုက်အလိုက်၊ ယေန်သၞာင်၊ အရေဝ်ဘာသာ၊ ဝင် ကေုာံ တမ်မူလ မတုပ်ရေင်သ္ကအ် အလုံမွဲ ဂၠးကဝ် ရ။
'''ကောန်ဂကူ''' ({{lang-en|Ethnic group}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ဂကောံမၞိဟ် မစၟတ်သမ္တီလဝ် ဇကုကဵုဇကု နဒဒှ် မွဲဂကောံ မွဲဂကူ သဇိုင်လတူ အာဲကၟာဲ ယေန်သၞာင်၊ အရေဝ်ဘာသာ၊ ပရေင်စိုတ်ဓါတ်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ပရေင်မၞိဟ် မတုပ်သၟဟ်ရေင်သ္ကအ် ရ။ ပ္ဍဲဂၠးကဝ်ဏအ် ကောန်ဂကူ နွံဒၟံင် ဂၠိုင်ကဵု လ္ၚီဂကူ တုဲ၊ လ္ၚဵုဂှ် ဒှ် ဂကူမၞိဟ်လၟိဟ်ဂၠိုင် (Majority) တုဲ လ္ၚဵုဂှ် ဒှ် ဂကူမၞိဟ်လၟိဟ်အောန် (Minority) ဟွံသေင်မ္ဂး ကောန်ဂကူတမ်မူလ (Indigenous peoples) ရ။
== ကဏ္ဍအပ္ဍဲဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ပါ်ခြာလဝ် ကဏ္ဍအပ္ဍဲ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ညံင်ဂွံလောဲသွာ ကုညးမလ္ၚတ်တအ်ရ -
* '''[[:ကဏ္ဍ:ကောန်ဂကူဂမၠိုင် အတိုင် ရးနိဂီု]]''' (Ethnic groups by country)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ကောန်ဂကူဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာ]]''' (Ethnic groups in Myanmar)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ကောန်ဂကူ တမ်မူလဂမၠိုင်]]''' (Indigenous peoples)
* '''[[:ကဏ္ဍ:အရေဝ်ဘာသာဂမၠိုင်]]''' (Languages)
== နိဿဲ ==
* Weber, M. (1922). ''Economy and Society''. University of California Press.
* Ethnic group, [[Wikipedia]].
[[ကဏ္ဍ:မၞိဟ်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်မၞိဟ်]]
8bn0ob0dz177yddztvrl9gm771c3n5n
ကဏ္ဍ:ဒၞာဲရှ်ေသှ်ေဂမၠိုင်
14
10476
53700
2026-04-29T01:57:16Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု ဒၞာဲရှ်ေသှ်ေ၊ ဘာကျာ်၊ ကေုာံ အလုံဒက်ပ္တန် သာသနာဂမၠိုင်}} ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက်၊ ဝေါဟာရ ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မ..."
53700
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု ဒၞာဲရှ်ေသှ်ေ၊ ဘာကျာ်၊ ကေုာံ အလုံဒက်ပ္တန် သာသနာဂမၠိုင်}}
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက်၊ ဝေါဟာရ ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''ဒၞာဲရှ်ေသှ်ေဂမၠိုင်''' (Places of worship) မဒှ် အလုံဒက်ပ္တန်၊ ဘာသာသနာ၊ ကေုာံ ဒၞာဲပရဲ သွက်ဂွံ ပတိတ်ဒြဟတ် လ္ၚောဝ်ရှ်ေသှ်ေ အတိုင်အခိုက်အလိုက် ဘာသာနာနာ ရ။
'''ဒၞာဲရှ်ေသှ်ေ''' ({{lang-en|Place of worship}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ဒၞာဲ ဟွံသေင်မ္ဂး အလုံဒက်ပ္တန် (Building) မဖန်ဗဒှ်လဝ် သွက် မၞိဟ်တအ် ဂွံကောံဓရီု ကၠောန်သ္ပ ပရေင်ကုသိုလ်၊ ပတ္တထာန်၊ ရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ ကေုာံ ကၠောန်သဘင် ပရေင်ဘာသာ ရ။ အတိုင် ပရေင်လျိုင်ပတှ်ေ ဘာသာနာနာဂှ် ဗီုပြင် အလုံဒက်ပ္တန် ကေုာံ ယၟုကော်ခဴတအ် တၞဟ်ခြာရေင်သ္ကအ် နွံရ။
== ပရူပရာ အဓိက မပါလုပ် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာ အဓိက မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -
* '''[[ကျာ်စေတဳ]] ကေုာံ [[ဘာလကျာ်]] (Pagoda and Monastery):''' ဒၞာဲရှ်ေသှ်ေ ကေုာံ ဒၞာဲဒမံင် သံဃာတအ် သွက် ဗုဒ္ဓဘာသာ။
* '''[[ဘာခရေတ်ယာန်]] (Church):''' အလုံဒက်ပ္တန် သွက် ညးမလျိုင်ပတှ်ေ ဘာသာခရေတ်ယာန် တအ် ဂွံဝတ်ပြု ရှ်ေသှ်ေ။
* '''[[ဘာဗလီ]] (Mosque):''' ဒၞာဲရှ်ေသှ်ေ သွက် ညးမလျိုင်ပတှ်ေ ဘာသာအေတ်သလာမ် တအ်။
* '''[[ဘာဟိန္ဒူ]] (Hindu temple):''' ဒၞာဲရှ်ေသှ်ေ ပူဇဴ ဒေဝတဴနာနာ သွက် ဘာသာဟိန္ဒူ။
* '''[[ဘာသိန်နာဂံက်]] (Synagogue):''' ဒၞာဲရှ်ေသှ်ေ သွက် ဘာသာဂျူ။
== ကဏ္ဍအပ္ဍဲဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ပါ်ခြာလဝ် ကဏ္ဍအပ္ဍဲ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ညံင်ဂွံလောဲသွာ ကုညးမလ္ၚတ်တအ်ရ -
* '''[[:ကဏ္ဍ:ကျာ်]]''' (Pagodas / Buddha)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်ဂမၠိုင်]]''' (Buddhist monasteries)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဘာခရေတ်ယာန်ဂမၠိုင်]]''' (Churches)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဘာဗလီဂမၠိုင်]]''' (Mosques)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဒၞာဲရှ်ေသှ်ေဂမၠိုင် အတိုင် ရးနိဂီု]]''' (Places of worship by country)
== နိဿဲ ==
* Eliade, M. (1959). ''The Sacred and the Profane: The Nature of Religion''. Harcourt, Brace & World.
* Place of worship, [[Wikipedia]].
[[ကဏ္ဍ:ဘာသာ]]
[[ကဏ္ဍ:အလုံဒက်ပ္တန်]]
mekcb2ep9mgp94ry2tc3iy0pszsu7bn
ပရေင်စၟတ်သမ္တီ ကွတ်ပညာ
0
10478
53710
2026-04-29T02:15:10Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု လညာတ်တေသြရဳ ပွမစၟတ်သမ္တီ ကေုာံ ပရေင်ဒုင်တဲ လတူ ကွတ်ပညာမွဲမွဲ ပ္ဍဲ ဂကောံအသေအဟာန် ပရေင်ပညာ}}'''ပရေင်စၟတ်သမ္တီ ကွတ်ပညာ''' ({{lang-en|Academic Leg..."
53710
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု လညာတ်တေသြရဳ ပွမစၟတ်သမ္တီ ကေုာံ ပရေင်ဒုင်တဲ လတူ ကွတ်ပညာမွဲမွဲ ပ္ဍဲ ဂကောံအသေအဟာန် ပရေင်ပညာ}}'''ပရေင်စၟတ်သမ္တီ ကွတ်ပညာ''' ({{lang-en|Academic Legitimacy}}) ဝွံ ဒှ် လၟေင်ကမၠောန် ကေုာံ အကာဲအရာ မစၟတ်သမ္တီ ဒုင်တဲ လတူ ဘာသာကွတ်ပညာ၊ နဲကဲသုတေသန၊ ဟွံသေင်မ္ဂး လညာတ်တေသြရဳ မွဲမွဲ ဒဒှ်ရ နွံကဵု ဍာ်ဒကေဝ်၊ ဍာံစၟတ် ကေုာံ ထေက်ကဵု ပတှ်ေစှ်ေစိုတ် ပ္ဍဲအကြာ ဂကောံအသေအဟာန် တၠပညာ (Academic community) ရ။
ပရေင်စၟတ်သမ္တီဏအ်ဝွံ ဟွံသေင်မ္ဂး က္တဵုဒှ်ကၠုင် နကဵု အလဵုအလဵုဍေဟ်ရ၊ ဍေဟ်ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် လတူ သၞောတ်ဝ် အလုံဒက်ပ္တန် (Institutional standards)၊ ပရေင်စိစောတ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် အကြာတၠပညာတုပ် (Peer review) ကေုာံ သၞောတ်ဝ် နဲကဲသုတေသန မခိုင်ကၠိုက် (Methodological rigor) ရ။
== အင်္ဂါလက္ခဏာ သွက် ပရေင်စၟတ်သမ္တီ (Elements of Legitimacy) ==
ကွတ်ပညာ ဟွံသေင်မ္ဂး သုတေသန မွဲမွဲ ဂွံကလိဂွံ ပရေင်စၟတ်သမ္တီ ကွတ်ပညာမာန်ဂှ် ဒးနွံကဵု အင်္ဂါလက္ခဏာ အဓိက အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ရ -
* '''ပွမစိစောတ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် အကြာတၠပညာ (Peer Review):''' လိက်ပရေင် ဟွံသေင်မ္ဂး သုတေသနတအ်ဂှ် ဒးဒုင်စိစောတ်၊ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်၊ ကေုာံ ပဒတန် နကဵု တၠပညာ တၞဟ်မဆေင်စပ် ကု ဘာသာကွတ်ပညာဂှ် ကိုပ်ကၠာ ဟွံဂွံ တက်တြးပတိတ်။
* '''ပရေင်အင်သတဳကျူရှေန် (Institutionalization):''' ကွတ်ပညာဂှ် ဒးကလိဂွံ ပရေင်ဒုင်တဲ နူကဵု တက္ကသိုလ်၊ ဌာနပရေင်ပညာ ကေုာံ ဂျာနယ် သုတေသန (Academic journals) မၞုံကဵု ကဆံင်သၠုင်တအ်။
* '''သၞောတ်ဝ် နဲကဲ မခိုင်ကၠိုက် (Methodological Rigor):''' သုတေသနဂှ် ဒးသုင်စောဲလဝ် နဲကဲ မဍာံစၟတ်၊ ခိုင်ကၠိုက်၊ ကေုာံ မပြိုင်ပကာန် စမ်ၜတ်မာန် (Empirical or logical verification)။
== လညာတ် တေသြရဳ မဆက်စပ်ဂမၠိုင် (Theoretical Perspectives) ==
လညာတ် ပရေင်စၟတ်သမ္တီ ကွတ်ပညာဝွံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု တေသြရဳ ပရေင်မၞိဟ် ကေုာံ ပရေင်ကောပ်ကာဲ ဗွဲမဂၠိုင် ရ -
* '''တေသြရဳ အလုံဒက်ပ္တန် (Institutional Theory & Isomorphism):''' အတိုင်လညာတ် တေသြရဳဏအ်မ္ဂး၊ ဘာသာကွတ်ပညာ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံပရေင်ပညာ တၟိတအ်ဝွံ ညံင်ဂွံ ကလိဂွံ ပရေင်စၟတ်သမ္တီ (Legitimacy) ဂှ် မလေပ် ထပ်ဗက် (Mimetic isomorphism) အခိုက်အလိုက် ကေုာံ ဗီုပြင် လဒက်ပ္တန် ဂကောံကွတ်ပညာ မၞုံတန်တဴဒၟံင် တြေံတအ် ရ။
* '''လညာတ် သမ္တီအဓိပ္ပါယ် (Organizational Sensemaking):''' တၠပညာ ကေုာံ တက္ကသိုလ်တအ်ဝွံ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ပါ်ခြာ ကေုာံ သမ္တီအဓိပ္ပါယ် (Make sense) ဒဒှ်ရ လညာတ်လဵုမွဲ ဒှ် "ကွတ်ပညာ မဍာံစၟတ်" တုဲ လညာတ်လဵုမွဲ ဟွံပါလုပ် ပ္ဍဲ သၞောဝ်ပညာ ရ။
== လညာတ် ယေန်သၞာင်နာနာ ကေုာံ ပရေင်တဝ်စၞေဟ် (Multicultural Perspectives and Critiques) ==
ပ္ဍဲကဵု လ္ၚတ်ရံင် လညာတ် ယေန်သၞာင်နာနာ (Multicultural Studies) မ္ဂး၊ သၞောတ်ဝ် ပရေင်စၟတ်သမ္တီ ကွတ်ပညာ လၟုဟ်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် ဒက်ပ္တန်လဝ် လတူ လညာတ် သိပ္ပံ ရးပလိုတ် (Western epistemology) တုဲ မလေပ် ဟွံကဵု ပရေင်စၟတ်သမ္တီ လတူ ပညာတမ်မူလ ကေုာံ လညာတ်ဒေသ (Indigenous and Local Knowledge) တအ် ရ။
တၠပညာ ခေတ်လက္ကရဴတအ် စၞောန်ထ္ၜးလဝ် ဒဒှ်ရ ပရေင်စၟတ်သမ္တီ ကွတ်ပညာဂှ် သ္ဒးသၠဲပတိတ် ညံင်ဂွံ ဒုင်တဲ လညာတ်ကွတ်ပညာ နာနာသာ် (Epistemological pluralism) ကေုာံ သုင်စောဲ နဲကဲ သုတေသန အလုံအုံ (Naturalistic inquiry) သွက်ဂွံ ဂွံသွဟ် သုတေသန မဍိုက်ပေင် ကု အကာဲအရာ ပရေင်မၞိဟ် ရ။
== ဆက်ဗှ်ညိ ==
* [[သုတေသန]]
* [[တေသြရဳ အလုံဒက်ပ္တန်]] (Institutional theory)
== နိဿဲ ==
* DiMaggio, P. J., & Powell, W. W. (1983). The iron cage revisited: Institutional isomorphism and collective rationality in organizational fields. ''American Sociological Review'', 147-160.
* Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). ''Naturalistic Inquiry''. Sage.
* Legitimacy (academia), [[Wikipedia]].
83nndlzrtu0wz884r4hupc0g8kk9zlw
53711
53710
2026-04-29T02:16:39Z
Aue Nai
24
53711
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု လညာတ်တေသြရဳ ပွမစၟတ်သမ္တီ ကေုာံ ပရေင်ဒုင်တဲ လတူ ကွတ်ပညာမွဲမွဲ ပ္ဍဲ ဂကောံအသေအဟာန် ပရေင်ပညာ}}'''ပရေင်စၟတ်သမ္တီ ကွတ်ပညာ''' ({{lang-en|Academic Legitimacy}}) ဝွံ ဒှ် လၟေင်ကမၠောန် ကေုာံ အကာဲအရာ မစၟတ်သမ္တီ ဒုင်တဲ လတူ ဘာသာကွတ်ပညာ၊ နဲကဲသုတေသန၊ ဟွံသေင်မ္ဂး လညာတ်တေသြရဳ မွဲမွဲ ဒဒှ်ရ နွံကဵု ဍာ်ဒကေဝ်၊ ဍာံစၟတ် ကေုာံ ထေက်ကဵု ပတှ်ေစှ်ေစိုတ် ပ္ဍဲအကြာ ဂကောံအသေအဟာန် တၠပညာ (Academic community) ရ။
ပရေင်စၟတ်သမ္တီဏအ်ဝွံ ဟွံသေင်မ္ဂး က္တဵုဒှ်ကၠုင် နကဵု အလဵုအလဵုဍေံရ၊ ဍေံဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် လတူ သၞောတ်ဝ် အလုံဒက်ပ္တန် (Institutional standards)၊ ပရေင်စိစောတ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် အကြာတၠပညာတုပ် (Peer review) ကေုာံ သၞောတ်ဝ် နဲကဲသုတေသန မခိုင်ကၠိုက် (Methodological rigor) ရ။
== အင်္ဂါလက္ခဏာ သွက် ပရေင်စၟတ်သမ္တီ (Elements of Legitimacy) ==
ကွတ်ပညာ ဟွံသေင်မ္ဂး သုတေသန မွဲမွဲ ဂွံကလိဂွံ ပရေင်စၟတ်သမ္တီ ကွတ်ပညာမာန်ဂှ် ဒးနွံကဵု အင်္ဂါလက္ခဏာ အဓိက အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ရ -
* '''ပွမစိစောတ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် အကြာတၠပညာ (Peer Review):''' လိက်ပရေင် ဟွံသေင်မ္ဂး သုတေသနတအ်ဂှ် ဒးဒုင်စိစောတ်၊ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်၊ ကေုာံ ပဒတန် နကဵု တၠပညာ တၞဟ်မဆေင်စပ် ကု ဘာသာကွတ်ပညာဂှ် ကိုပ်ကၠာ ဟွံဂွံ တက်တြးပတိတ်။
* '''ပရေင်အင်သတဳကျူရှေန် (Institutionalization):''' ကွတ်ပညာဂှ် ဒးကလိဂွံ ပရေင်ဒုင်တဲ နူကဵု တက္ကသိုလ်၊ ဌာနပရေင်ပညာ ကေုာံ ဂျာနယ် သုတေသန (Academic journals) မၞုံကဵု ကဆံင်သၠုင်တအ်။
* '''သၞောတ်ဝ် နဲကဲ မခိုင်ကၠိုက် (Methodological Rigor):''' သုတေသနဂှ် ဒးသုင်စောဲလဝ် နဲကဲ မဍာံစၟတ်၊ ခိုင်ကၠိုက်၊ ကေုာံ မပြိုင်ပကာန် စမ်ၜတ်မာန် (Empirical or logical verification)။
== လညာတ် တေသြရဳ မဆက်စပ်ဂမၠိုင် (Theoretical Perspectives) ==
လညာတ် ပရေင်စၟတ်သမ္တီ ကွတ်ပညာဝွံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု တေသြရဳ ပရေင်မၞိဟ် ကေုာံ ပရေင်ကောပ်ကာဲ ဗွဲမဂၠိုင် ရ -
* '''တေသြရဳ အလုံဒက်ပ္တန် (Institutional Theory & Isomorphism):''' အတိုင်လညာတ် တေသြရဳဏအ်မ္ဂး၊ ဘာသာကွတ်ပညာ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံပရေင်ပညာ တၟိတအ်ဝွံ ညံင်ဂွံ ကလိဂွံ ပရေင်စၟတ်သမ္တီ (Legitimacy) ဂှ် မလေပ် ထပ်ဗက် (Mimetic isomorphism) အခိုက်အလိုက် ကေုာံ ဗီုပြင် လဒက်ပ္တန် ဂကောံကွတ်ပညာ မၞုံတန်တဴဒၟံင် တြေံတအ် ရ။
* '''လညာတ် သမ္တီအဓိပ္ပါယ် (Organizational Sensemaking):''' တၠပညာ ကေုာံ တက္ကသိုလ်တအ်ဝွံ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ပါ်ခြာ ကေုာံ သမ္တီအဓိပ္ပါယ် (Make sense) ဒဒှ်ရ လညာတ်လဵုမွဲ ဒှ် "ကွတ်ပညာ မဍာံစၟတ်" တုဲ လညာတ်လဵုမွဲ ဟွံပါလုပ် ပ္ဍဲ သၞောဝ်ပညာ ရ။
== လညာတ် ယေန်သၞာင်နာနာ ကေုာံ ပရေင်တဝ်စၞေဟ် (Multicultural Perspectives and Critiques) ==
ပ္ဍဲကဵု လ္ၚတ်ရံင် လညာတ် ယေန်သၞာင်နာနာ (Multicultural Studies) မ္ဂး၊ သၞောတ်ဝ် ပရေင်စၟတ်သမ္တီ ကွတ်ပညာ လၟုဟ်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် ဒက်ပ္တန်လဝ် လတူ လညာတ် သိပ္ပံ ရးပလိုတ် (Western epistemology) တုဲ မလေပ် ဟွံကဵု ပရေင်စၟတ်သမ္တီ လတူ ပညာတမ်မူလ ကေုာံ လညာတ်ဒေသ (Indigenous and Local Knowledge) တအ် ရ။
တၠပညာ ခေတ်လက္ကရဴတအ် စၞောန်ထ္ၜးလဝ် ဒဒှ်ရ ပရေင်စၟတ်သမ္တီ ကွတ်ပညာဂှ် သ္ဒးသၠဲပတိတ် ညံင်ဂွံ ဒုင်တဲ လညာတ်ကွတ်ပညာ နာနာသာ် (Epistemological pluralism) ကေုာံ သုင်စောဲ နဲကဲ သုတေသန အလုံအုံ (Naturalistic inquiry) သွက်ဂွံ ဂွံသွဟ် သုတေသန မဍိုက်ပေင် ကု အကာဲအရာ ပရေင်မၞိဟ် ရ။
== ဆက်ဗှ်ညိ ==
* [[သုတေသန]]
* [[တေသြရဳ အလုံဒက်ပ္တန်]] (Institutional theory)
== နိဿဲ ==
* DiMaggio, P. J., & Powell, W. W. (1983). The iron cage revisited: Institutional isomorphism and collective rationality in organizational fields. ''American Sociological Review'', 147-160.
* Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). ''Naturalistic Inquiry''. Sage.
* Legitimacy (academia), [[Wikipedia]].
3gql70hqk0elpeonhm4nqiertl8j98i
53712
53711
2026-04-29T02:16:59Z
Aue Nai
24
/* နိဿဲ */
53712
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု လညာတ်တေသြရဳ ပွမစၟတ်သမ္တီ ကေုာံ ပရေင်ဒုင်တဲ လတူ ကွတ်ပညာမွဲမွဲ ပ္ဍဲ ဂကောံအသေအဟာန် ပရေင်ပညာ}}'''ပရေင်စၟတ်သမ္တီ ကွတ်ပညာ''' ({{lang-en|Academic Legitimacy}}) ဝွံ ဒှ် လၟေင်ကမၠောန် ကေုာံ အကာဲအရာ မစၟတ်သမ္တီ ဒုင်တဲ လတူ ဘာသာကွတ်ပညာ၊ နဲကဲသုတေသန၊ ဟွံသေင်မ္ဂး လညာတ်တေသြရဳ မွဲမွဲ ဒဒှ်ရ နွံကဵု ဍာ်ဒကေဝ်၊ ဍာံစၟတ် ကေုာံ ထေက်ကဵု ပတှ်ေစှ်ေစိုတ် ပ္ဍဲအကြာ ဂကောံအသေအဟာန် တၠပညာ (Academic community) ရ။
ပရေင်စၟတ်သမ္တီဏအ်ဝွံ ဟွံသေင်မ္ဂး က္တဵုဒှ်ကၠုင် နကဵု အလဵုအလဵုဍေံရ၊ ဍေံဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် လတူ သၞောတ်ဝ် အလုံဒက်ပ္တန် (Institutional standards)၊ ပရေင်စိစောတ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် အကြာတၠပညာတုပ် (Peer review) ကေုာံ သၞောတ်ဝ် နဲကဲသုတေသန မခိုင်ကၠိုက် (Methodological rigor) ရ။
== အင်္ဂါလက္ခဏာ သွက် ပရေင်စၟတ်သမ္တီ (Elements of Legitimacy) ==
ကွတ်ပညာ ဟွံသေင်မ္ဂး သုတေသန မွဲမွဲ ဂွံကလိဂွံ ပရေင်စၟတ်သမ္တီ ကွတ်ပညာမာန်ဂှ် ဒးနွံကဵု အင်္ဂါလက္ခဏာ အဓိက အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ရ -
* '''ပွမစိစောတ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် အကြာတၠပညာ (Peer Review):''' လိက်ပရေင် ဟွံသေင်မ္ဂး သုတေသနတအ်ဂှ် ဒးဒုင်စိစောတ်၊ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်၊ ကေုာံ ပဒတန် နကဵု တၠပညာ တၞဟ်မဆေင်စပ် ကု ဘာသာကွတ်ပညာဂှ် ကိုပ်ကၠာ ဟွံဂွံ တက်တြးပတိတ်။
* '''ပရေင်အင်သတဳကျူရှေန် (Institutionalization):''' ကွတ်ပညာဂှ် ဒးကလိဂွံ ပရေင်ဒုင်တဲ နူကဵု တက္ကသိုလ်၊ ဌာနပရေင်ပညာ ကေုာံ ဂျာနယ် သုတေသန (Academic journals) မၞုံကဵု ကဆံင်သၠုင်တအ်။
* '''သၞောတ်ဝ် နဲကဲ မခိုင်ကၠိုက် (Methodological Rigor):''' သုတေသနဂှ် ဒးသုင်စောဲလဝ် နဲကဲ မဍာံစၟတ်၊ ခိုင်ကၠိုက်၊ ကေုာံ မပြိုင်ပကာန် စမ်ၜတ်မာန် (Empirical or logical verification)။
== လညာတ် တေသြရဳ မဆက်စပ်ဂမၠိုင် (Theoretical Perspectives) ==
လညာတ် ပရေင်စၟတ်သမ္တီ ကွတ်ပညာဝွံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု တေသြရဳ ပရေင်မၞိဟ် ကေုာံ ပရေင်ကောပ်ကာဲ ဗွဲမဂၠိုင် ရ -
* '''တေသြရဳ အလုံဒက်ပ္တန် (Institutional Theory & Isomorphism):''' အတိုင်လညာတ် တေသြရဳဏအ်မ္ဂး၊ ဘာသာကွတ်ပညာ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံပရေင်ပညာ တၟိတအ်ဝွံ ညံင်ဂွံ ကလိဂွံ ပရေင်စၟတ်သမ္တီ (Legitimacy) ဂှ် မလေပ် ထပ်ဗက် (Mimetic isomorphism) အခိုက်အလိုက် ကေုာံ ဗီုပြင် လဒက်ပ္တန် ဂကောံကွတ်ပညာ မၞုံတန်တဴဒၟံင် တြေံတအ် ရ။
* '''လညာတ် သမ္တီအဓိပ္ပါယ် (Organizational Sensemaking):''' တၠပညာ ကေုာံ တက္ကသိုလ်တအ်ဝွံ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ပါ်ခြာ ကေုာံ သမ္တီအဓိပ္ပါယ် (Make sense) ဒဒှ်ရ လညာတ်လဵုမွဲ ဒှ် "ကွတ်ပညာ မဍာံစၟတ်" တုဲ လညာတ်လဵုမွဲ ဟွံပါလုပ် ပ္ဍဲ သၞောဝ်ပညာ ရ။
== လညာတ် ယေန်သၞာင်နာနာ ကေုာံ ပရေင်တဝ်စၞေဟ် (Multicultural Perspectives and Critiques) ==
ပ္ဍဲကဵု လ္ၚတ်ရံင် လညာတ် ယေန်သၞာင်နာနာ (Multicultural Studies) မ္ဂး၊ သၞောတ်ဝ် ပရေင်စၟတ်သမ္တီ ကွတ်ပညာ လၟုဟ်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် ဒက်ပ္တန်လဝ် လတူ လညာတ် သိပ္ပံ ရးပလိုတ် (Western epistemology) တုဲ မလေပ် ဟွံကဵု ပရေင်စၟတ်သမ္တီ လတူ ပညာတမ်မူလ ကေုာံ လညာတ်ဒေသ (Indigenous and Local Knowledge) တအ် ရ။
တၠပညာ ခေတ်လက္ကရဴတအ် စၞောန်ထ္ၜးလဝ် ဒဒှ်ရ ပရေင်စၟတ်သမ္တီ ကွတ်ပညာဂှ် သ္ဒးသၠဲပတိတ် ညံင်ဂွံ ဒုင်တဲ လညာတ်ကွတ်ပညာ နာနာသာ် (Epistemological pluralism) ကေုာံ သုင်စောဲ နဲကဲ သုတေသန အလုံအုံ (Naturalistic inquiry) သွက်ဂွံ ဂွံသွဟ် သုတေသန မဍိုက်ပေင် ကု အကာဲအရာ ပရေင်မၞိဟ် ရ။
== ဆက်ဗှ်ညိ ==
* [[သုတေသန]]
* [[တေသြရဳ အလုံဒက်ပ္တန်]] (Institutional theory)
== နိဿဲ ==
* DiMaggio, P. J., & Powell, W. W. (1983). The iron cage revisited: Institutional isomorphism and collective rationality in organizational fields. ''American Sociological Review'', 147-160.
* Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). ''Naturalistic Inquiry''. Sage.
* Legitimacy (academia), [[Wikipedia]].
[[ကဏ္ဍ:ပညာ]] [[ကဏ္ဍ:သုတေသန]] [[ကဏ္ဍ:တေသြရဳ ပရေင်မၞိဟ်ဂမၠိုင်]]
g88ioff2vdx2eo4o34aujwfmlz5shvp
အဝဵုပိုင်ပြဳ လိက်ပတ်
0
10479
53713
2026-04-29T02:22:55Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု အခေါင်အရာ ကေုာံ အဝဵုပိုင်ပြဳ သွက်ဂွံ မင်မွဲ ကေုာံ ဖန်ဗဒှ် လိက်ပတ် ကောန်ဂကူမွဲမွဲ}} '''အဝဵုပိုင်ပြဳ လိက်ပတ်''' ({{lang-en|Literary Sovereignty}} ဟွံသေ..."
53713
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု အခေါင်အရာ ကေုာံ အဝဵုပိုင်ပြဳ သွက်ဂွံ မင်မွဲ ကေုာံ ဖန်ဗဒှ် လိက်ပတ် ကောန်ဂကူမွဲမွဲ}}
'''အဝဵုပိုင်ပြဳ လိက်ပတ်''' ({{lang-en|Literary Sovereignty}} ဟွံသေင်မ္ဂး ''Literature Sovereignty'') ဝွံ ဒှ် လညာတ် ကေုာံ အခေါင်အရာ သွက် ကောန်ဂကူ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံမၞိဟ် မွဲမွဲ သွက်ဂွံ ပိုင်ပြဳ၊ မင်မွဲ၊ ဖန်ဗဒှ် ကေုာံ ကောပ်ကာဲ အာဲကၟာဲ လိက်ပတ်၊ ဝင် ကေုာံ အရေဝ်ဘာသာ ဇကု နကဵု အဝဵုအာဏာ ဗွဲမဗၠးၜး ရ။
လညာတ်ဏအ်ဝွံ ဗွဲတၟေင် ဒှ်အရာ ကိစ္စဇၞော် သွက် ကောန်ဂကူတမ်မူလ (Indigenous peoples) ကေုာံ ဂကူလၟိဟ်အောန်တအ် သွက်ဂွံ တဝ်စၞေဟ် ကု ပရေင်ဓလီုပ္ဍိုက် ယေန်သၞာင် (Cultural hegemony) ကေုာံ ပရေင်သီမျောဝ် လိက်ပတ် (Assimilation) နူကဵု ဂကူလၟိဟ်ဂၠိုင် ဟွံသေင်မ္ဂး အလဵုအသဳ အဝဵုအာဏာပိုင် တအ် ရ။<ref>Womack, C. S. (1999). ''Red on Red: Native American Literary Separatism''. University of Minnesota Press.</ref>
== သဘဴဓရ် အဓိကဂမၠိုင် (Key Principles) ==
အဝဵုပိုင်ပြဳ လိက်ပတ်ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် လတူ သဘဴဓရ် အဓိက အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ရ -
* '''အဝဵု ဖန်ဗဒှ် ဇကုပိုင် (Narrative Autonomy):''' ကောန်ဂကူတအ် နွံအခေါင် ချူ၊ လဴ ကေုာံ တက်တြး ဝင် ကေုာံ ပရူပရာ ဇကု နကဵု လညာတ် ဇကုကဵုဇကု ဍာံဍာံပြပြ ဟွံမွဲကဵု ပရေင်ပလေဝ်ပလေတ် နူ မၞိဟ်မ္ၚး။
* '''ပရေင်တဝ်စၞေဟ် လတူ လိက်ပတ် ကဝ်လဝ်နဳ (Literary Decolonization):''' ပွမဗၠးၜး နူကဵု သၞောတ်ဝ်၊ လညာတ် ကေုာံ စံင်ၜတ် ကွတ်ပညာ (Academic legitimacy) မဖျေဟ်လဝ် နကဵု ဂကူမဓလီုပ္ဍိုက်လဝ်တအ် တုဲ ကလေင်ဒက်ပ္တန် သၞောတ်ဝ် လိက်ပတ် မကိတ်ညဳ ကု ယေန်သၞာင် ဇကု ရ။
* '''ပရေင်မင်မွဲ အရေဝ်ဘာသာ (Language Preservation):''' ပွမစၟတ်သမ္တီ ဒဒှ်ရ လိက်ပတ် ကေုာံ အရေဝ်ဘာသာဂှ် ဒှ် လမျီု ကောန်ဂကူ တုဲ၊ သ္ဒးနွံကဵု အခေါင် စကာ၊ ဗ္တောန် ကေုာံ ပတိုန်ကဆံင် နကဵု သၞောဝ်ဥပဒေ ရ။
== အခိင်ကာလ ကေုာံ ပရေင်ဆက်စပ် (Context and Relevance) ==
လညာတ် အဝဵုပိုင်ပြဳ လိက်ပတ်ဝွံ မလေပ် စကာဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲကဵု လိက်ပတ် ကောန်ဂကူတမ်မူလ အမေရိကာန် (Native American Literature)၊ လိက်ပတ် ဒေသရး အာဖရိက ကေုာံ လိက်ပတ် ကောန်ဍုင်အရင် ပ္ဍဲ ဒေသ အာရှဂမၠိုင် ရ။
သွက် ကောန်ဂကူ မနွံကဵု ဝင် ကေုာံ လိက်ပတ် မခိုင်ကၠိုက် ဗီုကဵု ဂကူမန် တအ်မ္ဂး၊ အဝဵုပိုင်ပြဳ လိက်ပတ်ဝွံ ဒှ် အရာ မဆက်စပ်ဒၟံင် ကု အခေါင် သွက်ဂွံ ပံက်ဗ္တောန် ဘာသာမိ ပ္ဍဲ ဘာဗတောန်လိက် အလဵုအသဳ၊ ကေုာံ အခေါင် သွက်ဂွံ ပတိတ် လိက်ကၞပ်၊ ပရိုင် ကေုာံ မဳဒဳယာ နကဵု ဘာသာမိ ဗွဲမဗၠးၜး ရ။<ref>Smith, L. T. (1999). ''Decolonizing Methodologies: Research and Indigenous Peoples''. Zed Books.</ref>
== ဆက်ဗှ်ညိ ==
* [[အခေါင်အရာ ကောန်ဂကူတမ်မူလ]] (Indigenous rights)
* [[ပရေင်စၟတ်သမ္တီ ကွတ်ပညာ]] (Academic legitimacy)
* [[ယေန်သၞာင်]] (Culture)
== နိဿဲ ==
<references />
[[ကဏ္ဍ:လိက်ပတ်]]
[[ကဏ္ဍ:အခေါင်အရာ မၞိဟ်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်မၞိဟ်]]
hwj0wcqybxfxa6pizdf32b71sb1qddj
ဒဿန ဗုဒ္ဓဘာသာ
0
10480
53715
2026-04-29T02:59:17Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု လညာတ်တေသြရဳ၊ သဘဴဓရ် ကေုာံ နဲကဲစိစောတ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် အတိုင် ဗုဒ္ဓဘာသာ}} '''ဒဿန ဗုဒ္ဓဘာသာ''' ({{lang-en|Buddhist philosophy}}) ဝွံ ဒှ် သၞောတ်ဝ် လညာတ် ကေုာံ..."
53715
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု လညာတ်တေသြရဳ၊ သဘဴဓရ် ကေုာံ နဲကဲစိစောတ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် အတိုင် ဗုဒ္ဓဘာသာ}}
'''ဒဿန ဗုဒ္ဓဘာသာ''' ({{lang-en|Buddhist philosophy}}) ဝွံ ဒှ် သၞောတ်ဝ် လညာတ် ကေုာံ ပရေင်လ္ၚတ် မဆက်စပ် ကု သဘာဝ ဘဝ၊ သဘာဝ စိုတ်၊ ဟိုတ် ကေုာံ ဖဵု၊ ကေုာံ နဲကဲ သွက်ဂွံ တိတ်ဗၠး နူ သံသရာ (ဒဒိုက်) အတိုင် လဟီုတွဟ် ကျာ်တြဲဂေါတမ မပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲကဵု ၜိုတ် ဘဳသဳ (၆) ဗွဝ်ကၠံ တေအ် ရ။
ဒဿန ဗုဒ္ဓဘာသာဝွံ တၞဟ်ခြာ နူကဵု ဒဿန ဘာသာတၞဟ်တအ် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ် ရ။ ဒဿနဏအ်ဝွံ ဟွံဗဒဗ္ဒါဲ လတူ ပရေင်လျိုင်ပတှ်ေ ကျာ်ထာဝရ မဖန်ဗဒှ်လဝ် (Creator God) တုဲ၊ သဇိုင်ဍေဟ်ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် လတူ ဉာဏ်ပညာ၊ ပရေင်စိစောတ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် (Analytical inquiry)၊ ကေုာံ ပွမဒ္ဂေတ်မင်မွဲ အတိုင် သစ္စာပန် ရ။<ref>Gethin, R. (1998). ''The Foundations of Buddhism''. Oxford University Press.</ref>
== သဘဴဓရ် အဓိကဂမၠိုင် (Core Philosophical Principles) ==
ဒဿန ဗုဒ္ဓဘာသာဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် လတူ သဘဴဓရ် အဓိက အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ရ -
=== ၁။ သစ္စာပန် (The Four Noble Truths) ===
သစ္စာပန်ဝွံ ဒှ် သဇိုင်ရိုဟ်ကၞက် ဒဿန ဗုဒ္ဓဘာသာ ရ။
* '''ဒုက္ခသစ္စာ:''' သဘာဝ ဘဝမ္ဂး ဒးဆဵုဂဗ ကု ဒဒိုက်၊ ပရေင်ဟွံပေင်စိုတ် ကေုာံ ပရေင်ပြံင်လှာဲ။
* '''သမုဒယသစ္စာ:''' ဟိုတ် ဒဒိုက် ဂွံက္တဵုဒှ်ဂှ် ကၠုင်နူ လောဘ၊ တဏှာ (ပွမစောဲလာံ)။
* '''နိရောဓသစ္စာ:''' ပွမပလိုတ်ကၠေအ် တဏှာမာန်မ္ဂး ဒဒိုက် သ္ဒးအိုတ်အာ (နိဗ္ဗာန်)။
* '''မဂ္ဂသစ္စာ:''' ဂၠံင်တရဴ သွက်ဂွံ ပလိုတ်ဒဒိုက် (မဂ္ဂင်ဒစာံပါ်)။
=== ၂။ လက္ခဏာပိ (The Three Marks of Existence) ===
အတိုင် လညာတ် ဗုဒ္ဓဘာသာမ္ဂး၊ အရာမက္တဵုဒှ်ဒၟံင် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲလောကဏအ်ဝွံ နွံကဵု လက္ခဏာ (၃) သာ် ရ -
* '''အနိစ္စ (Impermanence):''' အရာအိုတ်သီုဝွံ ဗိုန်ဗတ်ခိုင်ကၠိုက် ဟၟဲ၊ မလေပ် ပြံင်လှာဲဒၟံင် လၟိုန်။
* '''ဒုက္ခ (Suffering / Unsatisfactoriness):''' ဟိုတ်နူ ဟွံဗိုန်ဗတ်တုဲ အရာလဵုမွဲလေဝ် ကဵု ပရေင်တြပ်စိုတ် ဍာ်ဇမၠိင် ဟွံမာန်။
* '''အနတ္တ (Non-self):''' အရာလဵုမွဲလေဝ် "အဲ" ဟွံသေင်၊ ပိုင်ပြဳလဝ် ဟွံမာန်၊ တုဲ ဇကုဇကောဝ် မခိုင်ကၠိုက် (Soul / Atman) ဟၟဲ ရ။ လညာတ် ''အနတ္တ'' ဏအ်ဝွံ ဒှ် လညာတ် မတၞဟ်ခြာအိုတ် နူကဵု ဒဿန ဟိန္ဒူ ရ။
=== ၃။ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် (Dependent Origination) ===
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ဝွံ ဒှ် တေသြရဳ မစၞောန်ထ္ၜး ပရူ သဘာဝ ဟိုတ် ကေုာံ ဖဵု မဆက်စပ် က္တဵုဒှ်ဒၟံင် ရ။ အရာမွဲမွဲ က္တဵုဒှ်ကၠုင် အလဵုအလဵုဍေဟ် ဟၟဲတုဲ၊ ဟိုတ်နူ အရာမွဲ နွံမ္ဂး၊ အရာမွဲပၠန် က္တဵုဒှ်ကၠုင် ရ။ ဣဏအ်ဂှ် ဒှ် သဇိုင် သွက်ဂွံ ကၠိုဟ်ခိုဟ် ပရူ ကံ (Karma) ကေုာံ သံသရာ ရ။
== ယုတ္တိဗေဒ ကေုာံ ပရေင်စိစောတ် (Epistemology and Logic) ==
ဒဿန ဗုဒ္ဓဘာသာဝွံ ဟွံဒုင်တဲ ပရေင်လျိုင်ပတှ်ေ မကၟာတ်လဝ်မတ် (Blind faith) ရ။ ပ္ဍဲကဵု '''ကာလာမသုတ်''' (Kalama Sutta) ဂှ် ကျာ်တြဲ ဟီုတွဟ်လဝ် ဒဒှ်ရ -
လ္ပပတှ်ေ ပြဟ်ဟ် ဟိုတ်နူ မိင်ကၠုင် နူညးတၞဟ်၊ ဟိုတ်နူ ပါလုပ် ပ္ဍဲ ပြကိုဟ်၊ ဟိုတ်နူ ဒှ် အစာဇကု။ အလဵုဇကု စမ်ၜတ် လ္ၚတ်ရံင်တုဲ၊ ယဝ်ရ အရာဂှ် ဒှ်ဖဵု သွက်ဇကု ကေုာံ သွက်ညးတၞဟ်မ္ဂး ဟေင် ဒုင်တဲညိ။<ref>Kalupahana, D. J. (1992). ''A History of Buddhist Philosophy: Continuities and Discontinuities''. University of Hawaii Press.</ref>
== လညာတ် ဂိုဏ်ဒဿနဂမၠိုင် (Major Philosophical Schools) ==
* '''ထေရဝါဒ (Theravada):''' ဒဿန ဗုဒ္ဓဘာသာ တြေံအိုတ် မတန်တဴ ပ္ဍဲ ဍုင်သဳရိလင်္ကာ၊ ရးနိဂီုဗၟာ (ကေုာံ ဒေသမန်)၊ သေံ၊ ကေုာံ ကမ္ဗောဒဳယျာ။ သဇိုင်အဓိကဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် လတူ ပရေင်သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် အဘိဓရ် (Abhidharma) မပါ်ခြာ သဘာဝ စိုတ် ကေုာံ ရုပ်။
* '''မဟာယာန (Mahayana):'''
** '''မာဓျမိက (Madhyamaka):''' တၠပညာ နာဂဇ္ဇုန (Nagarjuna) မပ္တန်လဝ်တုဲ၊ စွံအဓိက လတူ လညာတ် '''သုညတ''' (Emptiness - အရာအိုတ်သီုဝွံ သၠးဒၟံင်) ရ။
** '''ယောဂါစာရ (Yogacara):''' စွံအဓိက လတူ လညာတ် ဒဒှ်ရ အရာအိုတ်သီုဝွံ ဒှ် ဆ စိုတ်မွဲဓဝ် (Mind-only) ရ။
== ဆက်ဗှ်ညိ ==
* [[သစ္စာပန်]]
* [[အဘိဓရ်]]
* [[ဒဿန]]
== နိဿဲ ==
<references />
[[ကဏ္ဍ:ဒဿန ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[ကဏ္ဍ:ဒဿန]]
ixhypln6wdtr7pikake6e50eq9gxmf1
53716
53715
2026-04-29T03:00:05Z
Aue Nai
24
53716
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု လညာတ်တေသြရဳ၊ သဘဴဓရ် ကေုာံ နဲကဲစိစောတ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် အတိုင် ဗုဒ္ဓဘာသာ}}
'''ဒဿန ဗုဒ္ဓဘာသာ''' ({{lang-en|Buddhist philosophy}}) ဝွံ ဒှ် သၞောတ်ဝ် လညာတ် ကေုာံ ပရေင်လ္ၚတ် မဆက်စပ် ကု သဘာဝ ဘဝ၊ သဘာဝ စိုတ်၊ ဟိုတ် ကေုာံ ဖဵု၊ ကေုာံ နဲကဲ သွက်ဂွံ တိတ်ဗၠး နူ သံသရာ (ဒဒိုက်) အတိုင် လဟီုတွဟ် ကျာ်တြဲဂေါတမ မပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲကဵု ၜိုတ် ဘဳသဳ (၆) ဗွဝ်ကၠံ တေအ် ရ။
ဒဿန ဗုဒ္ဓဘာသာဝွံ တၞဟ်ခြာ နူကဵု ဒဿန ဘာသာတၞဟ်တအ် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ် ရ။ ဒဿနဏအ်ဝွံ ဟွံဗဒဗ္ဒါဲ လတူ ပရေင်လျိုင်ပတှ်ေ ကျာ်ထာဝရ မဖန်ဗဒှ်လဝ် (Creator God) တုဲ၊ သဇိုင်ဍေဟ်ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် လတူ ဉာဏ်ပညာ၊ ပရေင်စိစောတ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် (Analytical inquiry)၊ ကေုာံ ပွမဒ္ဂေတ်မင်မွဲ အတိုင် သစ္စာပန် ရ။<ref>Gethin, R. (1998). ''The Foundations of Buddhism''. Oxford University Press.</ref>
== သဘဴဓရ် အဓိကဂမၠိုင် (Core Philosophical Principles) ==
ဒဿန ဗုဒ္ဓဘာသာဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် လတူ သဘဴဓရ် အဓိက အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ရ -
=== ၁။ သစ္စာပန် (The Four Noble Truths) ===
သစ္စာပန်ဝွံ ဒှ် သဇိုင်ရိုဟ်ကၞက် ဒဿန ဗုဒ္ဓဘာသာ ရ။
* '''ဒုက္ခသစ္စာ:''' သဘာဝ ဘဝမ္ဂး ဒးဆဵုဂဗ ကု ဒဒိုက်၊ ပရေင်ဟွံပေင်စိုတ် ကေုာံ ပရေင်ပြံင်လှာဲ။
* '''သမုဒယသစ္စာ:''' ဟိုတ် ဒဒိုက် ဂွံက္တဵုဒှ်ဂှ် ကၠုင်နူ လောဘ၊ တဏှာ (ပွမစောဲလာံ)။
* '''နိရောဓသစ္စာ:''' ပွမပလိုတ်ကၠေအ် တဏှာမာန်မ္ဂး ဒဒိုက် သ္ဒးအိုတ်အာ (နိဗ္ဗာန်)။
* '''မဂ္ဂသစ္စာ:''' ဂၠံင်တရဴ သွက်ဂွံ ပလိုတ်ဒဒိုက် (မဂ္ဂင်ဒစာံပါ်)။
=== ၂။ လက္ခဏာပိ (The Three Marks of Existence) ===
အတိုင် လညာတ် ဗုဒ္ဓဘာသာမ္ဂး၊ အရာမက္တဵုဒှ်ဒၟံင် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲလောကဏအ်ဝွံ နွံကဵု လက္ခဏာ (၃) သာ် ရ -
* '''အနိစ္စ (Impermanence):''' အရာအိုတ်သီုဝွံ ဗိုန်ဗတ်ခိုင်ကၠိုက် ဟၟဲ၊ မလေပ် ပြံင်လှာဲဒၟံင် လၟိုန်။
* '''ဒုက္ခ (Suffering / Unsatisfactoriness):''' ဟိုတ်နူ ဟွံဗိုန်ဗတ်တုဲ အရာလဵုမွဲလေဝ် ကဵု ပရေင်တြပ်စိုတ် ဍာ်ဇမၠိင် ဟွံမာန်။
* '''အနတ္တ (Non-self):''' အရာလဵုမွဲလေဝ် "အဲ" ဟွံသေင်၊ ပိုင်ပြဳလဝ် ဟွံမာန်၊ တုဲ ဇကုဇကောဝ် မခိုင်ကၠိုက် (Soul / Atman) ဟၟဲ ရ။ လညာတ် ''အနတ္တ'' ဏအ်ဝွံ ဒှ် လညာတ် မတၞဟ်ခြာအိုတ် နူကဵု ဒဿန ဟိန္ဒူ ရ။
=== ၃။ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် (Dependent Origination) ===
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ဝွံ ဒှ် တဳအိုရဳ မစၞောန်ထ္ၜး ပရူ သဘာဝ ဟိုတ် ကေုာံ ဖဵု မဆက်စပ် က္တဵုဒှ်ဒၟံင် ရ။ အရာမွဲမွဲ က္တဵုဒှ်ကၠုင် အလဵုအလဵုဍေဟ် ဟၟဲတုဲ၊ ဟိုတ်နူ အရာမွဲ နွံမ္ဂး၊ အရာမွဲပၠန် က္တဵုဒှ်ကၠုင် ရ။ ဣဏအ်ဂှ် ဒှ် သဇိုင် သွက်ဂွံ ကၠိုဟ်ခိုဟ် ပရူ ကံ (Karma) ကေုာံ သံသရာ ရ။
== ယုတ္တိဗေဒ ကေုာံ ပရေင်စိစောတ် (Epistemology and Logic) ==
ဒဿန ဗုဒ္ဓဘာသာဝွံ ဟွံဒုင်တဲ ပရေင်လျိုင်ပတှ်ေ မကၟာတ်လဝ်မတ် (Blind faith) ရ။ ပ္ဍဲကဵု '''ကာလာမသုတ်''' (Kalama Sutta) ဂှ် ကျာ်တြဲ ဟီုတွဟ်လဝ် ဒဒှ်ရ -
လ္ပပတှ်ေ ပြဟ်ဟ် ဟိုတ်နူ မိင်ကၠုင် နူညးတၞဟ်၊ ဟိုတ်နူ ပါလုပ် ပ္ဍဲ ပြကိုဟ်၊ ဟိုတ်နူ ဒှ် အစာဇကု။ အလဵုဇကု စမ်ၜတ် လ္ၚတ်ရံင်တုဲ၊ ယဝ်ရ အရာဂှ် ဒှ်ဖဵု သွက်ဇကု ကေုာံ သွက်ညးတၞဟ်မ္ဂး ဟေင် ဒုင်တဲညိ။<ref>Kalupahana, D. J. (1992). ''A History of Buddhist Philosophy: Continuities and Discontinuities''. University of Hawaii Press.</ref>
== လညာတ် ဂိုဏ်ဒဿနဂမၠိုင် (Major Philosophical Schools) ==
* '''ထေရဝါဒ (Theravada):''' ဒဿန ဗုဒ္ဓဘာသာ တြေံအိုတ် မတန်တဴ ပ္ဍဲ ဍုင်သဳရိလင်္ကာ၊ ရးနိဂီုဗၟာ (ကေုာံ ဒေသမန်)၊ သေံ၊ ကေုာံ ကမ္ဗောဒဳယျာ။ သဇိုင်အဓိကဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် လတူ ပရေင်သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် အဘိဓရ် (Abhidharma) မပါ်ခြာ သဘာဝ စိုတ် ကေုာံ ရုပ်။
* '''မဟာယာန (Mahayana):'''
** '''မာဓျမိက (Madhyamaka):''' တၠပညာ နာဂဇ္ဇုန (Nagarjuna) မပ္တန်လဝ်တုဲ၊ စွံအဓိက လတူ လညာတ် '''သုညတ''' (Emptiness - အရာအိုတ်သီုဝွံ သၠးဒၟံင်) ရ။
** '''ယောဂါစာရ (Yogacara):''' စွံအဓိက လတူ လညာတ် ဒဒှ်ရ အရာအိုတ်သီုဝွံ ဒှ် ဆ စိုတ်မွဲဓဝ် (Mind-only) ရ။
== ဆက်ဗှ်ညိ ==
* [[သစ္စာပန်]]
* [[အဘိဓရ်]]
* [[ဒဿန]]
== နိဿဲ ==
<references />
[[ကဏ္ဍ:ဒဿန ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[ကဏ္ဍ:ဒဿန]]
s1t8sop4vqef1e0k8llq6o84os56rgz
ကဏ္ဍ:ဒဿန ဗုဒ္ဓဘာသာ
14
10481
53717
2026-04-29T03:00:36Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု ဒဿန၊ လညာတ်တေသြရဳ ကေုာံ သဘဴဓရ် ဗုဒ္ဓဘာသာဂမၠိုင်}}ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက်၊ ဝေါဟာရ ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မဆေင်စပ်က..."
53717
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု ဒဿန၊ လညာတ်တေသြရဳ ကေုာံ သဘဴဓရ် ဗုဒ္ဓဘာသာဂမၠိုင်}}ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက်၊ ဝေါဟာရ ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''ဒဿန ဗုဒ္ဓဘာသာ''' (Buddhist philosophy) မဒှ် လညာတ်သမ္တီ၊ သဘဴဓရ်၊ ကေုာံ ပရေင်သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် အဘိဓရ် အတိုင် လဟီုတွဟ် ကျာ်တြဲဂေါတမ ရ။
'''ဒဿန ဗုဒ္ဓဘာသာ''' ({{lang-en|Buddhist philosophy}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် သၞောတ်ဝ် လညာတ် ကေုာံ ပရေင်လ္ၚတ် မဆက်စပ် ကု သဘာဝ ဘဝ၊ သဘာဝ စိုတ်၊ ဟိုတ် ကေုာံ ဖဵု၊ ကေုာံ နဲကဲ သွက်ဂွံ တိတ်ဗၠး နူ သံသရာ (ဒဒိုက်) ရ။ ဒဿနဏအ်ဝွံ ဟွံဗဒဗ္ဒါဲ လတူ ပရေင်လျိုင်ပတှ်ေ ကျာ်ထာဝရ မဖန်ဗဒှ်လဝ် (Creator God) တုဲ၊ သဇိုင်ဍေဟ်ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် လတူ ဉာဏ်ပညာ၊ ပရေင်စိစောတ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် (Analytical inquiry)၊ ကေုာံ ပွမဒ္ဂေတ်မင်မွဲ အတိုင် သစ္စာပန် ရ။
== ပရူပရာ အဓိက မပါလုပ် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာ အဓိက မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -
* '''[[သစ္စာပန်]] (Four Noble Truths):''' သဘဴဓရ် အဓိက မသ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ပရူ သဘာဝ ဒဒိုက်၊ ဟိုတ်ဒဒိုက်၊ ပွမပလိုတ်ဒဒိုက် ကေုာံ ဂၠံင်တရဴ သွက်ဂွံ ပလိုတ်ဒဒိုက်။
* '''[[ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်]] (Dependent Origination):''' သဘဴဓရ် မစၞောန်ထ္ၜး ပရူ သဘာဝ ဟိုတ် ကေုာံ ဖဵု မဆက်စပ် က္တဵုဒှ်ဒၟံင် အဆက်အဆက်။
* '''[[လက္ခဏာပိ]] (Three Marks of Existence):''' လညာတ် မဟီုတွဟ်လဝ် ဒဒှ်ရ အရာအိုတ်သီု မဒှ် အနိစ္စ (ဟွံဗိုန်)၊ ဒုက္ခ (ဒဒိုက်)၊ ကေုာံ အနတ္တ (ဟၟဲကဵု ဇကုဇကောဝ် / ပိုင်ပြဳဟွံမာန်)။
* '''[[အဘိဓရ်]] (Abhidharma):''' ဒဿန ကေုာံ ပရေင်စိစောတ် သဘာဝ စိုတ်၊ စေတသိက်၊ ရုပ်၊ ကေုာံ နိဗ္ဗာန် ဗွဲမလှဲလး။
* '''[[ကံ]] (Karma):''' သဘာဝ ဟိုတ်ကမၠောန် (ခိုဟ်/ပရေအ်) ကေုာံ ဖဵု မဆက်စပ် က္တဵုဒှ် ပ္ဍဲ သံသရာ။
== ကဏ္ဍအပ္ဍဲဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ပါ်ခြာလဝ် ကဏ္ဍအပ္ဍဲ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ညံင်ဂွံလောဲသွာ ကုညးမလ္ၚတ်တအ်ရ -
* '''[[:ကဏ္ဍ:သဘဴဓရ် ဗုဒ္ဓဘာသာဂမၠိုင်]]''' (Buddhist doctrines)
* '''[[:ကဏ္ဍ:အဘိဓရ်]]''' (Abhidharma)
* '''[[:ကဏ္ဍ:တၠပညာ ဗုဒ္ဓဘာသာဂမၠိုင်]]''' (Buddhist philosophers)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဒဿန အာရှဂမၠိုင်]]''' (Asian philosophy)
== နိဿဲ ==
* Kalupahana, D. J. (1992). ''A History of Buddhist Philosophy: Continuities and Discontinuities''. University of Hawaii Press.
* Buddhist philosophy, [[Wikipedia]].
34q3u5nx11svjuvzmmj1epycr05ucn8
53718
53717
2026-04-29T03:01:01Z
Aue Nai
24
53718
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ကဏ္ဍ သွက် လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု ဒဿန၊ လညာတ်တေသြရဳ ကေုာံ သဘဴဓရ် ဗုဒ္ဓဘာသာဂမၠိုင်}}
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက်၊ ဝေါဟာရ ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''ဒဿန ဗုဒ္ဓဘာသာ''' (Buddhist philosophy) မဒှ် လညာတ်သမ္တီ၊ သဘဴဓရ်၊ ကေုာံ ပရေင်သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် အဘိဓရ် အတိုင် လဟီုတွဟ် ကျာ်တြဲဂေါတမ ရ။
'''ဒဿန ဗုဒ္ဓဘာသာ''' ({{lang-en|Buddhist philosophy}}) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် သၞောတ်ဝ် လညာတ် ကေုာံ ပရေင်လ္ၚတ် မဆက်စပ် ကု သဘာဝ ဘဝ၊ သဘာဝ စိုတ်၊ ဟိုတ် ကေုာံ ဖဵု၊ ကေုာံ နဲကဲ သွက်ဂွံ တိတ်ဗၠး နူ သံသရာ (ဒဒိုက်) ရ။ ဒဿနဏအ်ဝွံ ဟွံဗဒဗ္ဒါဲ လတူ ပရေင်လျိုင်ပတှ်ေ ကျာ်ထာဝရ မဖန်ဗဒှ်လဝ် (Creator God) တုဲ၊ သဇိုင်ဍေဟ်ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် လတူ ဉာဏ်ပညာ၊ ပရေင်စိစောတ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် (Analytical inquiry)၊ ကေုာံ ပွမဒ္ဂေတ်မင်မွဲ အတိုင် သစ္စာပန် ရ။
== ပရူပရာ အဓိက မပါလုပ် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာ အဓိက မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -
* '''[[သစ္စာပန်]] (Four Noble Truths):''' သဘဴဓရ် အဓိက မသ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ပရူ သဘာဝ ဒဒိုက်၊ ဟိုတ်ဒဒိုက်၊ ပွမပလိုတ်ဒဒိုက် ကေုာံ ဂၠံင်တရဴ သွက်ဂွံ ပလိုတ်ဒဒိုက်။
* '''[[ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်]] (Dependent Origination):''' သဘဴဓရ် မစၞောန်ထ္ၜး ပရူ သဘာဝ ဟိုတ် ကေုာံ ဖဵု မဆက်စပ် က္တဵုဒှ်ဒၟံင် အဆက်အဆက်။
* '''[[လက္ခဏာပိ]] (Three Marks of Existence):''' လညာတ် မဟီုတွဟ်လဝ် ဒဒှ်ရ အရာအိုတ်သီု မဒှ် အနိစ္စ (ဟွံဗိုန်)၊ ဒုက္ခ (ဒဒိုက်)၊ ကေုာံ အနတ္တ (ဟၟဲကဵု ဇကုဇကောဝ် / ပိုင်ပြဳဟွံမာန်)။
* '''[[အဘိဓရ်]] (Abhidharma):''' ဒဿန ကေုာံ ပရေင်စိစောတ် သဘာဝ စိုတ်၊ စေတသိက်၊ ရုပ်၊ ကေုာံ နိဗ္ဗာန် ဗွဲမလှဲလး။
* '''[[ကံ]] (Karma):''' သဘာဝ ဟိုတ်ကမၠောန် (ခိုဟ်/ပရေအ်) ကေုာံ ဖဵု မဆက်စပ် က္တဵုဒှ် ပ္ဍဲ သံသရာ။
== ကဏ္ဍအပ္ဍဲဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ပါ်ခြာလဝ် ကဏ္ဍအပ္ဍဲ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ညံင်ဂွံလောဲသွာ ကုညးမလ္ၚတ်တအ်ရ -
* '''[[:ကဏ္ဍ:သဘဴဓရ် ဗုဒ္ဓဘာသာဂမၠိုင်]]''' (Buddhist doctrines)
* '''[[:ကဏ္ဍ:အဘိဓရ်]]''' (Abhidharma)
* '''[[:ကဏ္ဍ:တၠပညာ ဗုဒ္ဓဘာသာဂမၠိုင်]]''' (Buddhist philosophers)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဒဿန အာရှဂမၠိုင်]]''' (Asian philosophy)
== နိဿဲ ==
* Kalupahana, D. J. (1992). ''A History of Buddhist Philosophy: Continuities and Discontinuities''. University of Hawaii Press.
* Buddhist philosophy, [[Wikipedia]].
[[ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[ကဏ္ဍ:ဒဿန]]
ar9ep8hhosi3gxr9yzd302b6xzakdw6
ပွမဖန်ဗဒှ် ဝေါဟာရမန် ပ္ဍဲ ဝဳကဳဒေတာ သွက် နဲပညာ ဉာဏ်စက် (AI)
0
10482
53720
2026-04-29T07:31:29Z
Aue Nai
24
ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Short description|လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု ပွမဖန်ဗဒှ် တင်ဂၞင် ဝေါဟာရမန် ပ္ဍဲ ဝဳကဳဒေတာ ကေုာံ ဖဵုသွက် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် နဲပညာ ဉာဏ်စက် (AI)}} '''ပွမဖန်ဗဒှ် ဝေါဟာရမန် ပ္ဍဲ ဝဳကဳဒေ..."
53720
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|လိက်ပရေင် မဆက်စပ် ကု ပွမဖန်ဗဒှ် တင်ဂၞင် ဝေါဟာရမန် ပ္ဍဲ ဝဳကဳဒေတာ ကေုာံ ဖဵုသွက် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် နဲပညာ ဉာဏ်စက် (AI)}}
'''ပွမဖန်ဗဒှ် ဝေါဟာရမန် ပ္ဍဲ ဝဳကဳဒေတာ သွက် နဲပညာ ဉာဏ်စက် (AI)''' ဝွံ ဒှ် အရာသဇိုင် အဓိက မွဲ သွက်ဂွံ ဗ္တောန် ကေုာံ ဇၞော်မောဝ်ပ္တိုန် နဲပညာ ဉာဏ်စက် (Artificial Intelligence - AI) သွက် ဘာသာမန် ရ။ ဟိုတ်နူကဵု ဘာသာမန်ဝွံ ပ္ဍဲကဵု ပရေင်လ္ၚတ် သဘာဝ အရေဝ်ဘာသာ (Natural Language Processing - NLP) မ္ဂး ပါလုပ် ပ္ဍဲစရင် ဘာသာမၞုံကဵု တင်ဂၞင်အောန် (Low-resource language) တုဲ၊ သၞောတ်ဝ် မဝ်ဒဴ အရေဝ်ဘာသာ ဇၞော်ဇၞော် (Large Language Models - LLMs) တအ်ဝွံ အခက်အခုဲ နွံဗွဲမဂၠိုင် သွက်ဂွံ ကၠိုဟ်ခိုဟ် ကေုာံ စိစောတ် ဘာသာမန် နကဵု လၟေင် မဍာံစၟတ် ရ။ ယဝ်ရ ပတောအ်ၜတ် ကု ဘာသာအင်္ဂလိက် ဟွံသေင်မ္ဂး ဘာသာသပိန် မ္ဂး၊ သွက်ဘာသာမန် တင်ဂၞင်လိက်ပတ် သဇိုင် (Raw text data) ဟွံမွဲ ရုံဂပ် သွက် မဝ်ဒဴတအ် ဂွံလ္ၚတ်ကေတ် ရ။
နကဵု ပွမဒက်ပ္တန် တင်ဂၞင် ဝေါဟာရ (Lexicographical data) ပ္ဍဲ လတူ ပလက်ဖံင် (Platform) ပရေင်သမ္တီ ဒဳဂျဳတဴ မပ္တံကဵု ဝဳကဳဒေတာ (Wikidata) ဏအ်မ္ဂး၊ ဇကုဝွံ ပကောံပကေဝ် ကဵုဒၟံင် ဗီုပြင် အလုံဒက်ပ္တန် အရေဝ်ဘာသာ မစှ်ေကဵု သၞောတ်ဝ် ကေုာံ စက်တအ် မဗှ်ကၠိုဟ်မာန် (Machine-readable blueprints) ကု သၞောတ်ဝ် AI တအ် ရ။
== ဗီုပြင် ကမၠောန်ဏအ် မထံက်ပင်ကဵု သၞောတ်ဝ် AI တအ် ==
ကမၠောန် ပွမစုတ် ဝေါဟာရ ပ္ဍဲ ဝဳကဳဒေတာဝွံ ထံက်ပင် ဇၞော်မောဝ်ပ္တိုန်ကဵု သၞောတ်ဝ် AI တအ် အတိုင် လၟေင် ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ရ -
=== ၁။ ပွမကဵု ဗီုပြင် လဒက်ပ္တန် သဒ္ဒါ (Providing Structured Morphology) ===
မဝ်ဒဴ AI တအ်ဝွံ လ္ၚတ်ကေတ် နူကဵု ဗီုပြင် နမူနာ (Patterns) ဂမၠိုင် ရ။ ကာလ အရေဝ်ဘာသာမွဲမွဲ တင်ဂၞင်လိက်ပတ် (Text corpus) ဟၟဲ ရုံဂပ်မ္ဂး၊ မဝ်ဒဴတအ်ဝွံ ဒးထေင်ကေတ် (Guesses) - ဗွဲမဂၠိုင် ဗၠေတ်ဗၠေတ်ယောင်ယောင် - ဒဒှ်ရ ဝေါဟာရမွဲမွဲ ဗီုလဵု ပြံင်လှာဲအာ အတိုင် အခိင်ကာလ (Tense)၊ ကိုန်ဂၠိုင် (Plurality)၊ ဟွံသေင်မ္ဂး တာလျိုင် သဒ္ဒါ တအ် ရ။
* '''သွဟ် နူ ဝဳကဳဒေတာ:''' ဝေါဟာရ (Lexeme) ဝဳကဳဒေတာ မွဲဂှ် ဆမပကောံ စရင်ဝေါဟာရ မွဲသၟး ဟွံသေင်ရ၊ ဍေဟ်ဝွံ ပါ်ခြာကဵု '''တမ်ဝေါဟာရ''' (Lemma - ဗီုပြင် အဘိဓာန်) ကေုာံ '''ဗီုပြင်နာနာ''' (Forms - ဗီုပြင် ဝေါဟာရ ပြံင်လှာဲအာ အတိုင် သဒ္ဒါ) ရ။ ဣဏအ်ဂှ် ဒှ် အရာ မဗ္တောန်ကဵု AI သၞောဝ်သဒ္ဒါမန် ဗွဲမကၠးဖ္ဍးတုဲ၊ စဵုဒၞာကဵု ပရေင်ဖန်ဗဒှ် လိက်ယောင်ယာ (Hallucinated spellings) ကေုာံ ပွမစုတ် အက္ခရ်လက္ကရဴ (Suffixes) ဗၠေတ်ဗၠေတ် ကာလ ဖန်ဗဒှ် လိက်ပတ် (Text generation) ရ။
=== ၂။ ပွမဆက်စပ် အဓိပ္ပါယ် နကဵု လညာတ် အာရီု (Semantic Anchoring via "Senses") ===
ဝေါဟာရတအ်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် နွံကဵု အဓိပ္ပါယ် နာနာသာ်တုဲ၊ အရာဏအ်ဝွံ ပကဵု ညံင် ကိရိယာ ကၠာဲဘာသာ AI တအ် ဂွံယောင်ယာမာန် ရ (ဥပမာ - ဝေါဟာရ "သြင်" ပ္ဍဲ သြင်ၜဳ ကေုာံ "ဘဏ်" သွက် ပရေင်သြန်)။
* '''သွဟ် နူ ဝဳကဳဒေတာ:''' ဝေါဟာရ ဝဳကဳဒေတာ (Wikidata lexemes) တအ်ဝွံ ဆက်စပ်ကဵု အဓိပ္ပါယ် '''လညာတ် အာရီု''' (Senses) ဗွဲတၟေင် သြိုဟ်သြိုဟ် ကု အရာဝတ္ထု ဝဳကဳဒေတာ (Wikidata Items - Q-identifiers) ရ။ အရာဏအ်ဝွံ ဆက်စပ်ကဵု ဝေါဟာရမန် သြိုဟ်သြိုဟ် ကု အရာမကၠိုဟ်ခိုဟ်လဝ် အလုံဂၠးကဝ် မွဲ ရ။ ယဝ်ရ AI မွဲ ဂစာန် ကၠာဲဘာသာ ဟွံသေင်မ္ဂး သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် လိက်ပရေင်မွဲမ္ဂး၊ Q-items တအ်ဏအ်ဝွံ ဒှ် နဒဒှ် တိုင်ခဳ (Anchors) တုဲ၊ ဖန်ကဵု ညံင် မဝ်ဒဴတအ် ဂွံကၠိုဟ်ခိုဟ် အဓိပ္ပါယ် ဝေါဟာရ မဍာံစၟတ် အတိုင် အဆက်အစပ် လိက် (Context) ရ၊ ဟွံဒး ထေင်ကေတ် သဇိုင်လတူ ဝေါဟာရ မနွံ ဗဒါဲဗဒါဲ တအ်သၟး ရ။
=== ၃။ ပွမဖန်ကဵု ညံင်ဂွံ လ္ၚတ်ကေတ် အကြာ ဘာသာနာနာ (Enabling Cross-Lingual Transfer Learning) ===
သၞောတ်ဝ် LLM တအ်ဝွံ ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ် ဗဒဗ္ဒါဲ လတူ ပရေင်ပြံင်လှာဲ လ္ၚတ်ကေတ် အကြာ ဘာသာနာနာ (Cross-lingual transfer) ရ၊ အဓိပ္ပါယ်ဍေဟ်ဂှ် ဍေဟ်တအ် သုင်စောဲ အရာ ဍေဟ်တအ် မတီလဝ် ပရူ ဘာသာ မၞုံကဵု တင်ဂၞင်ဂၠိုင်င်တအ် သွက်ဂွံ ရီုဗင် ကၠိုဟ်ခိုဟ် ဘာသာ မၞုံကဵု တင်ဂၞင်အောန်အောန် တအ် ရ။
* '''သွဟ် နူ ဝဳကဳဒေတာ:''' ဟိုတ်နူ ဝဳကဳဒေတာ ဝွံ ဒှ် ဂရဖ် (Graph) တင်ဂၞင် ဘာသာနာနာ မဇၞော် ကေုာံ မဆက်စပ်ဒၟံင်ရေင်သ္ကအ်တုဲ၊ ပွမဆက်စပ် ဝေါဟာရမန် မွဲ ကု လညာတ်မတုပ်မွဲဂှ် အလဵုအလဵုဍေဟ် ဆက်စပ်ကဵု ဘာသာမန် ကု ဘာသာသေံ၊ ဗၟာ၊ အင်္ဂလိက် ကေုာံ ဘာသာတၞဟ် ကၠံကဵုလ္ၚီ မာန် ရ။ အရာဏအ်ဝွံ ကဵုအခေါင် ကု သုတေသဳ AI တအ် သွက်ဂွံ ပညဳ ဝေါဟာရမန် ကု တင်ဂၞင် အရေဝ်ဘာသာ တၞဟ်တအ်တုဲ၊ ဇၞော်မောဝ်ပ္တိုန် မဝ်ဒဴ ကၠာဲဘာသာ နကဵု စက် (Machine translation) တအ် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ် မာန် ရ။
=== ၄။ ပွမပစၟတ်သမ္တီ စံင်ၜတ် ဘာသာ သွက် ဂေဟစၞောတ် ဒဳဂျဳတဴ (Standardizing the Language for Digital Ecosystems) ===
AI တအ်ဝွံ သွက်ဂွံ ကၠောန်ကမၠောန် ပတှ်ေစှ်ေစိုတ်မာန်ဂှ် နွံပၟိက်ကဵု ပရေင်တုပ်သၟဟ် (Consistency) ရ။ အရေဝ်ဘာသာ ဒေသတအ်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် နွံကဵု ပရေင်တၞဟ်ခြာ ရမ္သာင်ဒေသ (Dialectal variations) ဟွံသေင်မ္ဂး ပရေင်ချူလိက် ပ္ဍဲ ဒဳဂျဳတဴ မဟွံတုပ်သၟဟ် (Inconsistent digital spelling conventions) ရ။
* '''သွဟ် နူ ဝဳကဳဒေတာ:''' ပွမဖန်ဗဒှ် လိက်ပရေင် မစှ်ေကဵု သၞောတ်ဝ် စံင်ၜတ် ကေုာံ တင်ဂၞင် ဝေါဟာရ တအ်ဝွံ ဖန်ဗဒှ်ကဵု "တင်ဍာံစၟတ် သဇိုင်" (Ground truth) သွက် ဘာသာဂှ် ရ။ ကာလ သၟာပရေင်ဇၞော်မောဝ် (Developers) တအ် ဒက်ပ္တန် သၞောတ်ဝ် စမ်ၜတ် လိက်ယောင်ယာ (Spellcheckers)၊ ကိရိယာ သဒ္ဒါ (Grammar tools - ဥပမာ Grammarly)၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ဆော့ဝဲလ် စၟတ်သမ္တီ ရမ္သာင် (Voice recognition software) တအ်မ္ဂး၊ ဍေဟ်တအ် ဂၠာဲကေတ် တင်ဂၞင် နူ ဝဳကဳဒေတာ နဒဒှ် အဘိဓာန် ပံက်လဝ် အခေါင် မၞုံကဵု အဝဵုအာဏာ (Authoritative open-source dictionary) မွဲ ရ။
=== ၅။ ပွမဖန်ဗဒှ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် AI နကဵု သၞောတ်ဝ် ဒဳမဝ်ကရေသဳ (Democratizing AI Development) ===
ဂေဟစၞောတ် တင်ဂၞင် မပံက်လဝ် (Open-knowledge ecosystems) တအ်ဝွံ စဵုဒၞာကဵု ညံင် တင်ဂၞင်တအ် ဟွံဂွံ ဒးဒုင် ကၟာတ်လဒဵုလဝ် ပ္ဍဲ လက္ကရဴ ဗဒင် ကမ္ပဏဳဇၞော်ဇၞော် တအ် ရ။
* '''သွဟ် နူ ဝဳကဳဒေတာ:''' နကဵု ပွမစုတ် တင်ဂၞင်တအ်ဏအ် ပ္ဍဲ ဝဳကဳဒေတာ မ္ဂး၊ ဇကုဝွံ တင်ဒုင်လျိုင် ဒဒှ်ရ သုတေသဳ လဵုမွဲဟွံဟီု၊ သၟာပရေင်ဇၞော်မောဝ် ပ္ဍဲ ဂကောံမၞိဟ်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံ မဳဒဳယာ ဒေသ တအ် ဂွံအခေါင် လ္ၚတ်ကေတ် တင်ဂၞင် လိက်ပတ် သဇိုင် (Raw linguistic data) မနွံပၟိက် သွက်ဂွံ ဗ္တောန် မဝ်ဒဴ AI တၟေင် ညးတအ် ပိုင် မာန်တုဲ၊ ဟွံဒး ဗဒဗ္ဒါဲ လတူ ကမ္ပဏဳ နဲပညာ ဇၞော်ဇၞော် တအ် သၟး ရ။
== သရုပ် ==
ပွမဒက်ပ္တန် လဒက်ပ္တန် သၞောတ်ဝ်ဏအ်ဝွံ ဒှ် ကမၠောန် မဇၞော်မောဝ် ကေုာံ တာလျိုင်ဇၞော် မွဲရ၊ ဆ္ဂး ဍေဟ်ဝွံ ဒှ် အရာ မဒးနွံ ကိုပ်ကၠာ (Prerequisite) သွက်ဂွံ ကေတ်ဏာ အရေဝ်ဘာသာ လဵုမွဲဟွံဟီု ဇရေင် ခေတ် နဲပညာ ဉာဏ်စက် လၟုဟ် ရ။
== ဆက်ဗှ်ညိ ==
* [[ဝဳကဳဒေတာ]]
* [[ဉာဏ်စက် (AI)]]
* [[ပရေင်လ္ၚတ် သဘာဝ အရေဝ်ဘာသာ]] (NLP)
== နိဿဲ ==
* Wikidata Lexicographical data documentation, [[Wikipedia]].
[[ကဏ္ဍ:နဲပညာ ဉာဏ်စက် (AI)]]
[[ကဏ္ဍ:ဝဳကဳဒေတာ]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်လ္ၚတ် အရေဝ်ဘာသာ]]
dh80xzwvryu7q63v685b0hi581wtoth