ဝဳကဳပဳဒဳယာ mnwwiki https://mnw.wikipedia.org/wiki/%E1%80%99%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%AD%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%99%E1%80%BA MediaWiki 1.46.0-wmf.26 first-letter မဳဒဳယာ တၟေင် ဓရီုကျာ ညးလွပ် ညးလွပ် ဓရီုကျာ ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဓရီုကျာ ဝှာင် ဝှာင် ဓရီုကျာ မဳဒဳယာဝဳကဳ မဳဒဳယာဝဳကဳ ဓရီုကျာ ထာမ်ပလိက် ထာမ်ပလိက် ဓရီုကျာ ရီု ရီု ဓရီုကျာ ကဏ္ဍ ကဏ္ဍ ဓရီုကျာ ပါင်မုက် ပါင်မုက် ဓရီုကျာ TimedText TimedText talk မဝ်ဂျူ မဝ်ဂျူ ဓရီုကျာ Event Event talk ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၃. မေ 4 10659 54037 2026-05-03T12:01:33Z Aue Nai 24 ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "<div style="float:right; margin-left:0.5em;" id="mp-otd-img"> [[File:Margaret Thatcher cropped.jpg|100px|မာဂရက် သေတ်ချာ]] </div> '''[[မေ ၃]]''': '''တ္ၚဲ သၠးပွး ပရိုင် ဂၠးကဝ်''' (World Press Freedom Day) * '''[[၁၄၉၄]]''' – ညးမဂၠာဲလ္ၚတ် ဒေသတၟိ '''ခရစ်သတဝ်ဖာ ကိုလံဗ..." 54037 wikitext text/x-wiki <div style="float:right; margin-left:0.5em;" id="mp-otd-img"> [[File:Margaret Thatcher cropped.jpg|100px|မာဂရက် သေတ်ချာ]] </div> '''[[မေ ၃]]''': '''တ္ၚဲ သၠးပွး ပရိုင် ဂၠးကဝ်''' (World Press Freedom Day) * '''[[၁၄၉၄]]''' – ညးမဂၠာဲလ္ၚတ် ဒေသတၟိ '''[[ခရစ်သတဝ်ဖာ ကိုလံဗတ်]]''' (Christopher Columbus) ဂွံဆဵုကေတ် တကအ် [[ဂျမေကာ]] ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ။ * '''[[၁၉၄၇]]''' – လိက်ပဋိညာဉ် သၞောဝ်သဇိုင် တၟိ ဍုင်[[ဂျပေန်]] စကၠောန်ကမၠောန် သက်ဝင် တုဲ သၞောတ် ဒဳမဝ်ကရေသဳ စက္တဵုဒှ် ပ္ဍဲ ဍုင် ဂျပေန် ရ။ * '''[[၁၉၇၉]]''' – က္ဍိုပ်သကိုပ် ဗော် ကောန်သဗေတေပ် '''[[မာဂရက် သေတ်ချာ]]''' (Margaret Thatcher) ''(ပ္ဍဲဗီု)'' ကလိဂွံ ဇမၞး ပ္ဍဲ ပွမရုဲစှ် မာဲ ဍုင်ဗြိတိန် တုဲ ဒှ်ကၠုင် သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ဗြဴ ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ ဝင် ဍုင် ရ။ * '''[[၁၉၉၃]]''' – ဂကောံ ကုလသမဂ္ဂ (UN) စၟတ်သမ္တီ လဝ် တ္ၚဲဏအ် နဒဒှ် '''တ္ၚဲ သၠးပွး ပရိုင် ဂၠးကဝ်''' သွက်ဂွံ စဵုဒၞာ အခေါင်အရာ မဳဒဳယာ ကေုာံ ပရိုင် အလုံ ဂၠးတိ ရ။ * '''[[၂၀၀၀]]''' – စၟယဲ ကောန်ပျူတာ (Computer virus) မၞုံယၟု '''ILOVEYOU''' ပြးဇး အာ လတူ ကွန်ယက် အေန်တာနဲ အလုံ ဂၠးကဝ် တုဲ ပကဵု ညံင် ကောန်ပျူတာ မဳလဳယာန် ကဵု ကိုဋ် ဒး လီုလာ် အာ ရ။ '''တ္ၚဲဒှ်မၞိဟ်ဂမၠိုင်''': [[နဳကိုလဝ် မာခဳယာဗေလဳ]] (၁၄၆၉) • [[ဂေါလဒါ မေယာ]] (၁၈၉၈) • [[ဂျေမ် ဗရံင်]] (၁၉၃၃) '''တ္ၚဲစုတိဂမၠိုင်''': [[သၟိင် မူဟာမေတ် မရနုက်ကဵု ၜါ]] (၁၄၈၁) • [[ဝဝ်လဳ သဳရာ]] (၂၀၀၇) <div style="text-align: right; margin-top: 1em;"> '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂. မေ|မေ ၂]]''' – '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၃. မေ|မေ ၃]]''' – '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၄. မေ|မေ ၄]]''' </div> 44uvqhft4n0mt1k7s5sixmzvfhfwqla 54038 54037 2026-05-03T14:23:55Z Aue Nai 24 54038 wikitext text/x-wiki <div style="float:right; margin-left:0.5em;" id="mp-otd-img"> [[File:Margaret Thatcher cropped.jpg|100px|မာဂရက် သေတ်ချာ]] </div> '''[[မေ ၃]]''': '''[[တ္ၚဲ သၠးပွး ပရိုင် ဂၠးကဝ်']]'' (World Press Freedom Day) * '''[[၁၄၉၄]]''' – ညးမဂၠာဲလ္ၚတ် ဒေသတၟိ '''[[ခရစ်သတဝ်ဖာ ကိုလံဗတ်]]''' (Christopher Columbus) ဂွံဆဵုကေတ် တကအ် [[ဂျမေကာ]] ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ။ * '''[[၁၉၄၇]]''' – လိက်ပဋိညာဉ် သၞောဝ်သဇိုင် တၟိ ဍုင်[[ဂျပေန်]] စကၠောန်ကမၠောန် သက်ဝင် တုဲ သၞောတ် ဒဳမဝ်ကရေသဳ စက္တဵုဒှ် ပ္ဍဲ ဍုင် ဂျပေန် ရ။ * '''[[၁၉၇၉]]''' – က္ဍိုပ်သကိုပ် ဗော် ကောန်သဗေတေပ် '''[[မာဂရက် သေတ်ချာ]]''' (Margaret Thatcher) ''(ပ္ဍဲဗီု)'' ကလိဂွံ ဇမၞး ပ္ဍဲ ပွမရုဲစှ် မာဲ ဍုင်ဗြိတိန် တုဲ ဒှ်ကၠုင် သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ဗြဴ ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ ဝင် ဍုင် ရ။ * '''[[၁၉၉၃]]''' – ဂကောံ ကုလသမဂ္ဂ (UN) စၟတ်သမ္တီ လဝ် တ္ၚဲဏအ် နဒဒှ် '''တ္ၚဲ သၠးပွး ပရိုင် ဂၠးကဝ်''' သွက်ဂွံ စဵုဒၞာ အခေါင်အရာ မဳဒဳယာ ကေုာံ ပရိုင် အလုံ ဂၠးတိ ရ။ * '''[[၂၀၀၀]]''' – စၟယဲ ကောန်ပျူတာ (Computer virus) မၞုံယၟု '''ILOVEYOU''' ပြးဇး အာ လတူ ကွန်ယက် အေန်တာနဲ အလုံ ဂၠးကဝ် တုဲ ပကဵု ညံင် ကောန်ပျူတာ မဳလဳယာန် ကဵု ကိုဋ် ဒး လီုလာ် အာ ရ။ '''တ္ၚဲဒှ်မၞိဟ်ဂမၠိုင်''': [[နဳကိုလဝ် မာခဳယာဗေလဳ]] (၁၄၆၉) • [[ဂေါလဒါ မေယာ]] (၁၈၉၈) • [[ဂျေမ် ဗရံင်]] (၁၉၃၃) '''တ္ၚဲစုတိဂမၠိုင်''': [[သၟိင် မူဟာမေတ် မရနုက်ကဵု ၜါ]] (၁၄၈၁) • [[ဝဝ်လဳ သဳရာ]] (၂၀၀၇) <div style="text-align: right; margin-top: 1em;"> '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၂. မေ|မေ ၂]]''' – '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၃. မေ|မေ ၃]]''' – '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၄. မေ|မေ ၄]]''' </div> 519dhhdsbbn2x6t8xvlm477159c3j6g တ္ၚဲ သၠးပွး ပရိုင် ဂၠးကဝ်' 0 10660 54039 2026-05-03T14:24:08Z Aue Nai 24 ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Infobox holiday | holiday_name = တ္ၚဲ သၠးပွး ပရိုင် ဂၠးကဝ် | type = အလုံဂၠးကဝ် | image = | caption = | official_name = World Press Freedom Day | observedby = [[ကုလသမဂ္ဂ]]၊ [[ယူနေတ်သကဝ်]] ကေုာံ ဍုင် အလုံ ဂၠးကဝ် | date = [[မေ ၃]] | date2024 = မေ ၃ | frequency = လ..." 54039 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | holiday_name = တ္ၚဲ သၠးပွး ပရိုင် ဂၠးကဝ် | type = အလုံဂၠးကဝ် | image = | caption = | official_name = World Press Freedom Day | observedby = [[ကုလသမဂ္ဂ]]၊ [[ယူနေတ်သကဝ်]] ကေုာံ ဍုင် အလုံ ဂၠးကဝ် | date = [[မေ ၃]] | date2024 = မေ ၃ | frequency = လၟေင် သၞာံ | firsttime = [[၁၉၉၃]] }} '''တ္ၚဲ သၠးပွး ပရိုင် ဂၠးကဝ်''' ({{lang-en|World Press Freedom Day}}) ဝွံ ဒှ် တ္ၚဲ စၟတ်သမ္တီ အလုံ ဂၠးကဝ် မွဲ မစၟတ်သမ္တီ လဝ် ပ္ဍဲ စၟတ်တ္ၚဲ '''မေ ၃''' သွက်ဂွံ ပိုတ်သမ္တီ ကေုာံ ဇၞော်မောဝ် ပတိုန် အခေါင်အရာ သၠးပွး ပရိုင်၊ [[မဳဒဳယာ]] ကေုာံ ပရေင် ပတိတ် လညာတ် တအ် လတူ ဂၠးတိ ရ။ တ္ၚဲဏအ် ဂှ် ဒက်ပ္တန် လဝ် နူကဵု ဂကောံ [[ကုလသမဂ္ဂ]] (UN) ပ္ဍဲ သၞာံ [[၁၉၉၃]] တုဲ၊ ဍေံ ဒှ် တ္ၚဲ သွက်ဂွံ ထံက်ဂလာန် ညးချူပရိုင် တအ် ညံင် ဂွံ ကလိဂွံ ဂီုကၠီု ကေုာံ ဗှ်ဗၞုဟ် ဂုဏ် ညးချူပရိုင် မဒး လီုလာ် လမျီု ပ္ဍဲ အခိင် ယိုက်ဂၠေင် တာလျိုင် ပတိတ် ပရိုင် ဍာံ တအ် ရ။ == ၁။ ဝင် ကေုာံ ပရေင် က္တဵုဒှ် == တ္ၚဲ သၠးပွး ပရိုင် ဂၠးကဝ် ဏအ် က္တဵုဒှ် ကၠုင် နူကဵု ပရေင် ကောံသဳကၠဳ ညးချူပရိုင် ကေုာံ မဳဒဳယာ တွဵုရး အာဖရိက တအ် မကၠောန်ဗဒှ် လဝ် ပ္ဍဲ ဍုင် ဝင်ဟုက် (Windhoek)၊ ဍုင် နေမဳဗဳယျာ (Namibia) ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၉၁ ဂှ် ရ။ ပ္ဍဲ ပွိုင် ကောံသဳကၠဳ ဂှ် ညးတအ် ပတိတ် လဝ် "လိက် လလောင်တြး ဝင်ဟုက်" (Windhoek Declaration) မဒှ် လိက် ပဋိညာဉ် အဓိက သွက် ပရေင် သၠးပွး မဳဒဳယာ ကေုာံ ပရေင် ဒဳမဝ်ကရေသဳ မဟွံမွဲ ကု ပရေင် ဓရိုဟ် ပ္ဍဵုပ္ဍိုက် ရ။ ကြဴနူ ဂှ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၉၃ ဂှ်၊ အတိုင် ပရေင် အာတ်မိက် နူ ဂကောံ [[ယူနေတ်သကဝ်]] (UNESCO) တုဲ၊ ဂကောံ ဇၞော် ကုလသမဂ္ဂ စၟတ်သမ္တီ ဖျေဟ် လဝ် စၟတ်တ္ၚဲ မေ ၃ ဂှ် နဒဒှ် တ္ၚဲ သၠးပွး ပရိုင် ဂၠးကဝ် သွက်ဂွံ ကၠောန်ဗဒှ် အလုံ မွဲ ဂၠးတိ ရ။ == ၂။ တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ သဘဴဓရ် အဓိက == တင်ရန်တၟအ် အဓိက သွက်ဂွံ ကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဏအ် ဂှ် နွံ အဓိက သာ် ဗွဲသၟဝ် ဏအ် ရ- * '''စဵုဒၞာ အခေါင်အရာ:''' သွက်ဂွံ စဵုဒၞာ အခေါင် သၠးပွး ပရိုင် ကေုာံ အခေါင် ပတိတ် လညာတ် သီု မဟွံမွဲ ကု ပရေင် ဘပဠ နူ အလဵုအသဳ ကေုာံ ဂကောံ မၞုံ ကု အဝဵု တအ်။ * '''ၜတ်ကၞာတ် ကဆံင်:''' သွက်ဂွံ လ္ၚတ် ကေုာံ ၜတ် ကၞာတ် ကဆံင် သၠးပွး မဳဒဳယာ ပ္ဍဲကဵု ဍုင် နာနာ တအ် ဇၟာပ်ပ် သၞာံ တုဲ ပတိတ် စရင် လၟိဟ် ရ။ * '''ဗှ်ဗၞုဟ် ဂုဏ်စရာဲ:''' သွက်ဂွံ ဗှ်ဗၞုဟ် ညးချူပရိုင်၊ သကိုပ် ဓါတ်ရုပ်၊ ကေုာံ ညးယိုက်ဂၠေင် ကမၠောန် မဳဒဳယာ တအ် မဒး လီုလာ် အာ လမျီု၊ မဒး ဒုင် ရေက် ဇိုင်တဲ ဟွံသေင်မ္ဂး မဒး ဒုင် ဖျေဟ် ထံင် ဟိုတ်နူ ပရေင် ကၠောန် ကမၠောန် သွက် ဍာံစၟတ် ရ။ == ၃။ လာပ် သၠးပွး ပရိုင် ဂၠးကဝ် ယူနေတ်သကဝ် == ဇၟာပ်ပ် သၞာံ ပ္ဍဲ တ္ၚဲ မေ ၃ ဏအ် ဂှ် ဂကောံ ယူနေတ်သကဝ် တအ် ဇိုန် နှင် ကဵု လာပ် တၟေင် မၞုံယၟု '''လာပ် ဂူလဳမဝ် ကာနဝ် သၠးပွး ပရိုင် ဂၠးကဝ် ယူနေတ်သကဝ်''' (UNESCO/Guillermo Cano World Press Freedom Prize) ရ။ လာပ် ဏအ် ဂှ် ညးတအ် ခုတ် ခဴ လဝ် နကဵု ယၟု ညးချူပရိုင် ဍုင် ကဝ်လံဗဳယျာ ဂူလဳမဝ် ကာနဝ် ဣသာသာ (Guillermo Cano Isaza) မဒး ဒုင် ဂစိုတ် လဝ် ပ္ဍဲ ဂတ မုက် ရုင် ပရိုင် ညး ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၈၆ ဟိုတ်နူ မချူ ပရိုင် ပရူ ဂကောံ သွာံ ဂဥုဲၜူမာဲ ရ။ လာပ် ဏအ် သၠး ကဵု ဇရေင် ပူဂိုလ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံ မဂံင်သကာ တုဲ ယိုက်ဂၠေင် လဝ် သွက် ပရေင် သၠးပွး ပရိုင် ပ္ဍဲ ကဆံင် ဂၠးကဝ် ရ။ == ၄။ တင်က္ဍိုပ် ကမ္မကထ လၟေင် သၞာံ == တ္ၚဲ သၠးပွး ပရိုင် ဂၠးကဝ် ဏအ် ဇၟာပ်ပ် သၞာံ မ္ဂး နွံ ကု တင်က္ဍိုပ် ဟွံသေင်မ္ဂး က္ဍိုပ်သကိုပ် (Theme) မကၠောန်ဗဒှ် တၞဟ်ခြာ မွဲ လၟိုန် ရ။ ဥပမာ သၞာံ မဗၠိုက် လောန် ကၠုင် တအ် မ္ဂး- * '''၂၀၂၁:''' "တင်ဂၞင် နဒဒှ် ဒြပ် ညးဍုင်ကွာန်" (Information as a Public Good) * '''၂၀၂၂:''' "ပရေင် ပရိုင် သၟဝ် ကဝိုင် ပရေင် ဒဳဂျဳတယ်" (Journalism under Digital Siege) * '''၂၀၂၃:''' "ပွမဖန်ဗဒှ် အနာဂတ် သွက် အခေါင်အရာ" (Shaping a Future of Rights) * '''၂၀၂၄:''' "ပရေင် ပရိုင် သွက် ဂၠးတိ: မဳဒဳယာ ပ္ဍဲ အခိင် ပြသၞာ ပွဳပွူ သဘာဝ" (A Press for the Planet: Journalism in the face of the Environmental Crisis) == ၅။ ပရေင် ကၠောန်ဗဒှ် ကေုာံ အခန်ကၞာ == ပ္ဍဲ တ္ၚဲ ဏအ် မ္ဂး ဍုင် နာနာ လတူ ဂၠးတိ မပ္တံကဵု ဂကောံ သမဂ္ဂ ညးချူပရိုင်၊ ဂကောံ အခေါင်အရာ မၞိဟ်၊ ကေုာံ တက္ကသိုလ် တအ် ကၠောန်ဗဒှ် သဘင် ကောံသဳကၠဳ၊ ပေါဲ ဟီုတွဟ် ကေုာံ ပေါဲ ထ္ၜး ပရိုင် တအ် ရ။ ပရေင် ဏအ် ကၠောန်ဗဒှ် သွက်ဂွံ ကဵု ညာဏ် ပညာ ပရူ ကိစ္စဇၞော် သၠးပွး ပရိုင် ကေုာံ ထ္ၜးဆန္ဒ ညံင် အလဵုအသဳ ကေုာံ ဂကောံ အဝဵု တအ် ဂွံ ကဵု အခေါင် သၠးပွး ကု မဳဒဳယာ တအ် ဍိုက်က်ပေင်င် ရ။ == မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် == * [[ကုလသမဂ္ဂ]] * [[ယူနေတ်သကဝ်]] * [[အခေါင်အရာ မၞိဟ်]] * [[မဳဒဳယာ]] * [[ဒဳမဝ်ကရေသဳ]] == နိဿဲ == * "World Press Freedom Day - EN". United Nations. * "World Press Freedom Day". UNESCO. [[Category:မေ]] [[Category:တ္ၚဲ အလုံဂၠးကဝ်]] [[Category:အခေါင်အရာ မၞိဟ်]] [[Category:ပရိုင် ကေုာံ မဳဒဳယာ]] 24bf6aex9u95cl83kq91k9ne5ya6w0z မေ ၃ 0 10661 54040 2026-05-03T14:29:08Z Aue Nai 24 ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Infobox day | day = မေ ၃ | image = | caption = | month = မေ | days_remaining = ၂၄၂ (သွက် သၞာံ ထပ် မ္ဂး ၂၄၃) | previous_day = [[မေ ၂]] | next_day = [[မေ ၄]] }} '''မေ ၃''' ({{lang-en|May 3}}) ဝွံ ဒှ် တ္ၚဲ မရနုက်ကဵု ၁၂၃ တ္ၚဲ (သွက် သၞာံ ထပ် မၞုံ ၃၆၆ တ္ၚဲ..." 54040 wikitext text/x-wiki {{Infobox day | day = မေ ၃ | image = | caption = | month = မေ | days_remaining = ၂၄၂ (သွက် သၞာံ ထပ် မ္ဂး ၂၄၃) | previous_day = [[မေ ၂]] | next_day = [[မေ ၄]] }} '''မေ ၃''' ({{lang-en|May 3}}) ဝွံ ဒှ် တ္ၚဲ မရနုက်ကဵု ၁၂၃ တ္ၚဲ (သွက် သၞာံ ထပ် မၞုံ ၃၆၆ တ္ၚဲ မ္ဂး ဒှ် တ္ၚဲ မရနုက်ကဵု ၁၂၄ တ္ၚဲ) ပ္ဍဲကဵု [[ကြက္ကဒိန် ဂရေဂဝ်ရဳယာန်]] (Gregorian calendar) တုဲ၊ သွက်ဂွံ အိုတ် သၞာံ ဂှ် သှ်ေ ဒၟံင် ၂၄၂ တ္ၚဲ ရ။ တ္ၚဲဏအ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် တ္ၚဲ မၞုံ ကု ဝင် ပရေင် က္တဵုဒှ် မကိစ္စဇၞော် ဗွဲမဂၠိုင် မပ္တံကဵု ပရေင် ပြံင်လှာဲ သၞောဝ်သဇိုင် ဍုင်၊ ပရေင် ဇၞး မာဲ က္ဍိုပ်သကိုပ် ဇၞော်ဇၞော် ကေုာံ ဒှ် တ္ၚဲ စၟတ်သမ္တီ အခေါင်အရာ သၠးပွး မဳဒဳယာ လတူ ဂၠးတိ ရ။ == ၁။ ဝင် ပရေင် က္တဵုဒှ်ဂမၠိုင် == * '''[[၁၄၉၄]]''' – ညးမဂၠာဲလ္ၚတ် ဒေသတၟိ '''[[ခရစ်သတဝ်ဖာ ကိုလံဗတ်]]''' (Christopher Columbus) ဂွံဆဵုကေတ် တကအ် [[ဂျမေကာ]] (Jamaica) ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ။ * '''[[၁၈၀၂]]''' – ဍုင် '''[[ဝါရှေန်တာန် ဒဳသဳ]]''' (Washington, D.C.) ဂှ် ဒက်ပ္တန် လဝ် နဒဒှ် ဍုင် ဇၞော် အမေရိကာန် မွဲ ဍိုက်က်ပေင်င် ရ။ * '''[[၁၉၄၇]]''' – လိက်ပဋိညာဉ် သၞောဝ်သဇိုင် တၟိ ဍုင် [[ဂျပေန်]] (Constitution of Japan) စကၠောန်ကမၠောန် သက်ဝင် တုဲ သၞောတ် အုပ်ဓုပ် နကဵု ဒဳမဝ်ကရေသဳ စက္တဵုဒှ် ပ္ဍဲ ဍုင် ဂျပေန် ကြဴနူ ပၞာန် ဂၠးကဝ် အလန် ဒုတိယ ရ။ * '''[[၁၉၆၀]]''' – တိုက်ထ္ၜးပျး သ္ၚိ '''[[အာန် ဖရာန်]]''' (Anne Frank House) စပံက် လဝ် သွက် ညးဍုင်ကွာန် တအ် ဂွံ လ္ၚတ် ပ္ဍဲ ဍုင် အာမ်သတာဒါမ် (Amsterdam)၊ ဍုင် [[နေတာလာန်]] ရ။ * '''[[၁၉၇၁]]''' – ရုင် ပရိုင် အလုံ ဂၠးကဝ် ကေုာံ ညးချူပရိုင် တအ် ဒက်ပ္တန် ဂကောံ ပရေင် ပရိုင် တွဵုရး (NPR) ပ္ဍဲ ဍုင် အမေရိကာန်။ * '''[[၁၉၇၉]]''' – က္ဍိုပ်သကိုပ် ဗော် ကောန်သဗေတေပ် '''[[မာဂရက် သေတ်ချာ]]''' (Margaret Thatcher) ကလိဂွံ ဇမၞး ပ္ဍဲ ပွမရုဲစှ် မာဲ ဍုင်ဗြိတိန် တုဲ ညး ဒှ်ကၠုင် သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ဗြဴ ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ ဝင် ဍုင် [[က္ဍိုပ်သကိုပ် ဨကရာဇ် ဗြိတိန်]] (UK) ရ။ == ၂။ တ္ၚဲဒှ်မၞိဟ်ဂမၠိုင် == * '''[[၁၄၆၉]]''' – '''[[နဳကိုလဝ် မာခဳယာဗေလဳ]]''' (Niccolò Machiavelli)၊ အစာ ဝင်၊ ညးမချူလိက် ကေုာံ အစာ တွဟ် ပရေင် ဍုင်ကွာန် ဍုင် ဣတလဳ။ (စုတိ ၁၅၂၇) * '''[[၁၈၉၈]]''' – '''[[ဂေါလဒါ မေယာ]]''' (Golda Meir)၊ က္ဍိုပ်သကိုပ် ပရေင် ဍုင်ကွာန် ကေုာံ သကိုပ်ဝန်ဇၞော် မရနုက်ကဵု ပန် ဍုင် ဣသရေလ။ (စုတိ ၁၉၇၈) * '''[[၁၉၀၃]]''' – '''[[ဘေန် ခရဝ်သဘဳ]]''' (Bing Crosby)၊ သၟာဒယှ်ေဒွက် ကေုာံ သၟာဇာတ် အမေရိကာန် မဒယှ်ေ လဝ် ဒွက် White Christmas။ (စုတိ ၁၉၇၇) * '''[[၁၉၃၃]]''' – '''[[ဂျေမ် ဗရံင်]]''' (James Brown)၊ သၟာဒယှ်ေဒွက်၊ အစာ ကွတ် ရမ္သာင် ကေုာံ ညးမလှ်ေဒယှ်ေ အမေရိကာန် មဂွံ ဒုင် ယၟု "မအံက် ဒွက် သဵု (Godfather of Soul)"။ (စုတိ ၂၀၀၆) == ၃။ တ္ၚဲစုတိဂမၠိုင် == * '''[[၁၄၈၁]]''' – '''[[သၟိင် မူဟာမေတ် မရနုက်ကဵု ၜါ]]''' (Mehmed the Conqueror)၊ ဨကရာဇ် အေန်ပါယာ အဝ်တဝ်မာန် မလုပ် ဇၞး လဝ် ဍုင် ကောန်သတာန်တဳနဝ်ပဴ။ (ဒှ်မၞိဟ် ၁၄၃၂) * '''[[၁၉၈၇]]''' – '''[[ဒါလဳဒါ]]''' (Dalida)၊ သၟာဒယှ်ေဒွက် ညးဍုင် ပြင်သစ်-အဳဂျေပ် မဒယှ်တမ္ညဝ် အလုံ ဂၠးကဝ်။ (ဒှ်မၞိဟ် ၁၉၃၃) * '''[[၂၀၀၇]]''' – '''[[ဝဝ်လဳ သဳရာ]]''' (Wally Schirra)၊ ညးမတိုန် အာကာသ ကေုာံ သၟာပၞာန် ကျာ အမေရိကာန်။ (ဒှ်မၞိဟ် ၁၉၂၃) == ၄။ တ္ၚဲ သဘင် ကေုာံ ပရေင် စၟတ်သမ္တီဂမၠိုင် == * '''[[တ္ၚဲ သၠးပွး ပရိုင် ဂၠးကဝ်]]''' (World Press Freedom Day) – တ္ၚဲ စၟတ်သမ္တီ အလုံ ဂၠးကဝ် မပတိတ် လဝ် နူကဵု ဂကောံ [[ကုလသမဂ္ဂ]] သွက်ဂွံ ဗှ်ဗၞုဟ် ဂုဏ် ညးချူပရိုင် ကေုာံ စဵုဒၞာ အခေါင် သၠးပွး မဳဒဳယာ။ * '''တ္ၚဲ သၞောဝ်သဇိုင်''' (Constitution Memorial Day) – ဍုင် [[ဂျပေန်]] (ဒှ် တ္ၚဲ ကၟာတ် ရုင် သွက် ပရေင် ကၠောန်ကမၠောန် လိက်ပဋိညာဉ် သၞောဝ်သဇိုင် ၁၉၄၇)။ * '''တ္ၚဲ သၞောဝ်သဇိုင် ၃ မေ''' (May 3rd Constitution Day) – ဍုင် [[ပဝ်လာန်]] (Poland) (သွက်ဂွံ သမ္တီ တ္ၚဲ ဒက်ပ္တန် သၞောဝ်သဇိုင် ၁၇၉၁ မဒှ် သၞောဝ်သဇိုင် ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ ဥရောပ)။ == မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် == * [[မေ ၂]] * [[မေ ၄]] * [[မေ]] * [[ကြက္ကဒိန် ဂရေဂဝ်ရဳယာန်]] * [[ဝင် ပရေင်က္တဵုဒှ် အလုံဂၠးကဝ်]] == နိဿဲ == * "On This Day: May 3". BBC. * Historical Events on May 3, [[Wikipedia]]. [[Category:မေ]] [[Category:တ္ၚဲဂမၠိုင်]] [[Category:ကြက္ကဒိန်]] prbkbiya3qe8w9rebtftsmu3dbb96kb ထာမ်ပလိက်:Infobox day 10 10662 54041 2026-05-03T14:29:59Z Aue Nai 24 ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "<noinclude> {{Documentation subpage}} </noinclude> {{Infobox | bodyclass = | bodystyle = width:22em; | title = {{{name|{{PAGENAME}}}}} | titlestyle = background: #2c3e50; color: white; font-size: 120%; | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=220x200px}} | caption = {{{caption|}}} | labelstyle = background: #e6f0fa; width: 35%; | datastyle = | label1 = ယ..." 54041 wikitext text/x-wiki <noinclude> {{Documentation subpage}} </noinclude> {{Infobox | bodyclass = | bodystyle = width:22em; | title = {{{name|{{PAGENAME}}}}} | titlestyle = background: #2c3e50; color: white; font-size: 120%; | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=220x200px}} | caption = {{{caption|}}} | labelstyle = background: #e6f0fa; width: 35%; | datastyle = | label1 = ယၟုတၞဟ် | data1 = {{{alt_name|}}} | label2 = ဂိတု (Month) | data2 = {{{month|}}} | label3 = စၟတ်တ္ၚဲ (Date) | data3 = {{{date|}}} | label4 = တ္ၚဲပ္ဍဲသၞာံ (Day of year) | data4 = {{{day_of_year|}}} | label5 = ဂကူတ္ၚဲကၟာဲ (Type) | data5 = {{{type|}}} | label6 = ဒတန် (Location) | data6 = {{{location|}}} | label7 = ကောန်ဂကောံ (Participants) | data7 = {{{participants|}}} | label8 = အခိၚ်ကာလ (Duration) | data8 = {{{duration|}}} | label9 = သဘင် (Celebrations) | data9 = {{{celebrations|}}} | label10 = အရေဝ်ဘာသာ (Language) | data10 = {{{language|}}} | label11 = ဆေင်စပ် (Related to) | data11 = {{{related|}}} | label12 = ပရူဝင် (History) | data12 = {{{history|}}} | label13 = သၞောတ်ဗ္ၜတ် (Observances) | data13 = {{{observances|}}} | label14 = ဝဲက်ဆိုက် (Website) | data14 = {{{website|}}} }}<noinclude> == ဂလာန်ဗွဲခမၞန် == ထာမ်ပလိက် '''Infobox day''' ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် သွက်သ္ဂောံထ္ၜး ဗၞတ်ဗ္တဳ (metadata) ပရူ **တ္ၚဲကၟာဲ** (holiday, observance, or special day) မွဲမွဲ။ ဥပမာ တ္ၚဲကၟာဲဂမၠိုင် ဗီုကဵု: * [[တ္ၚဲကၟာဲသၞာံတၟိမန်]] (Mon New Year) * [[တ္ၚဲကၟာဲသၞာံတၟိ]] (New Year's Day) * [[တ္ၚဲကောန်ဂကူမန်]] (Mon National Day) * [[တ္ၚဲသၟာကမၠောန်]] (Labour Day) * [[တ္ၚဲမေတ္တာ]] (Valentine's Day) * [[တ္ၚဲအာဇာနဲ]] (Remembrance Day) * [[တ္ၚဲဗုဒ္ဓ]] (Buddha Day / Vesak) == စၟတ်တဲ == သွက်ဂွံစကာ ထာမ်ပလိက်ဝွံ ပ္ဍဲမုက်လိက်မွဲမွဲမ္ဂး ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ချူညိ။ ```wikitext {{Infobox day | name = | alt_name = | image = | caption = | month = | date = | day_of_year = | type = | location = | participants = | duration = | celebrations = | language = | related = | history = | observances = | website = }} lj5j88nkl5uf10sj9ad3pywx9et20fw ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၄. မေ 4 10663 54042 2026-05-03T14:35:21Z Aue Nai 24 ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "<div style="float:right; margin-left:0.5em;" id="mp-otd-img"> [[File:Audrey Hepburn 1956.jpg|100px|အဝ်ဒရဳ ဟေပ်ဗန်]] </div> '''[[မေ ၄]]''': '''တ္ၚဲ သၟာပလိုတ်ပၟတ် ဂၠးကဝ်''' (International Firefighters' Day)၊ '''တ္ၚဲ သတာဝါ''' (Star Wars Day) * '''[[၁၄၉၃]]''' – သၟိင်သင် ပုပ်ရဟိုတ..." 54042 wikitext text/x-wiki <div style="float:right; margin-left:0.5em;" id="mp-otd-img"> [[File:Audrey Hepburn 1956.jpg|100px|အဝ်ဒရဳ ဟေပ်ဗန်]] </div> '''[[မေ ၄]]''': '''တ္ၚဲ သၟာပလိုတ်ပၟတ် ဂၠးကဝ်''' (International Firefighters' Day)၊ '''တ္ၚဲ သတာဝါ''' (Star Wars Day) * '''[[၁၄၉၃]]''' – သၟိင်သင် ပုပ်ရဟိုတ် အာလေတ်ဇြာန်ဒါ မရနုက်ကဵု တြဴ (Pope Alexander VI) ပတိတ် လိက်လလောင်တြး ပါ်ခြာ ကဵု အခေါင် ပိုင်ပြဳ တိဍာ် ကဝ်လဝ်နဳ တၟိ အကြာ ဍုင် သပိန် ကဵု ဍုင် ပဝ်တူဂြဳ ရ။ * '''[[၁၉၁၉]]''' – ကွးဘာ တက္ကသိုလ် ပ္ဍဲ ဍုင် ပေကျေန် တအ် ထ္ၜးဆန္ဒ ဒစဵုဒစး လိက်ကသုက် ဗာသေ (Treaty of Versailles) တုဲ '''ပရေင်ချဳဒရိုင် ၄ မေ''' (May Fourth Movement) စက္တဵုဒှ် ကၠုင် ပ္ဍဲ ဍုင် [[ကြုက်]] ရ။ * '''[[၁၉၅၃]]''' – အစာ ချူလိက် အမေရိကာန် '''[[အာနိတ် ဟေမေန်ဝေ]]''' (Ernest Hemingway) ကလိဂွံ လာပ် ပူလိတ်ဇြာ (Pulitzer Prize) နကဵု လိက်ဝတ္ထု ညး မၞုံယၟု "တၠအယုက် ကေုာံ ၜဳမှာသមុဒ္ဒရာ" (The Old Man and the Sea) ရ။ * '''[[၁၉၇၉]]''' – '''[[မာဂရက် သေတ်ချာ]]''' (Margaret Thatcher) ယိုက်ဂၠေင် တာလျိုင် နဒဒှ် သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ဗြဴ ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ ဝင် ဍုင် [[က္ဍိုပ်သကိုပ် ဨကရာဇ် ဗြိတိန်]] (UK) ရ။ '''တ္ၚဲဒှ်မၞိဟ်ဂမၠိုင်''': [[သၟိင် ဟေန်ရဳ မရနုက်ကဵု မွဲ]] (၁၀၀၈) • '''[[အဝ်ဒရဳ ဟေပ်ဗန်]]''' (၁၉၂၉) ''(ပ္ဍဲဗီု)'' '''တ္ၚဲစုတိဂမၠိုင်''': [[ဂျဝ်သေပ် ဗရဝ် တဳတဝ်]] (၁၉၈၀) <div style="text-align: right; margin-top: 1em;"> '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၃. မေ|မေ ၃]]''' – '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၄. မေ|မေ ၄]]''' – '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၅. မေ|မေ ၅]]''' </div> czoe9zwtuj6s8nn0upohmjinhtguo4k 54047 54042 2026-05-04T01:28:32Z Aue Nai 24 54047 wikitext text/x-wiki <div style="float:right; margin-left:0.5em;" id="mp-otd-img"> [[File:Audrey Hepburn 1956.jpg|100px|အဝ်ဒရဳ ဟေပ်ဗန်]] </div> '''[[မေ ၄]]''': '''[[တ္ၚဲ သၟာပလိုတ်ပၟတ် ဂၠးကဝ်]]''' (International Firefighters' Day)၊ '''တ္ၚဲ သတာဝါ''' (Star Wars Day) * '''[[၁၄၉၃]]''' – သၟိင်သင် ပုပ်ရဟိုတ် အာလေတ်ဇြာန်ဒါ မရနုက်ကဵု တြဴ (Pope Alexander VI) ပတိတ် လိက်လလောင်တြး ပါ်ခြာ ကဵု အခေါင် ပိုင်ပြဳ တိဍာ် ကဝ်လဝ်နဳ တၟိ အကြာ ဍုင် သပိန် ကဵု ဍုင် ပဝ်တူဂြဳ ရ။ * '''[[၁၉၁၉]]''' – ကွးဘာ တက္ကသိုလ် ပ္ဍဲ ဍုင် ပေကျေန် တအ် ထ္ၜးဆန္ဒ ဒစဵုဒစး လိက်ကသုက် ဗာသေ (Treaty of Versailles) တုဲ '''ပရေင်ချဳဒရိုင် ၄ မေ''' (May Fourth Movement) စက္တဵုဒှ် ကၠုင် ပ္ဍဲ ဍုင် [[ကြုက်]] ရ။ * '''[[၁၉၅၃]]''' – အစာ ချူလိက် အမေရိကာန် '''[[အာနိတ် ဟေမေန်ဝေ]]''' (Ernest Hemingway) ကလိဂွံ လာပ် ပူလိတ်ဇြာ (Pulitzer Prize) နကဵု လိက်ဝတ္ထု ညး မၞုံယၟု "တၠအယုက် ကေုာံ ၜဳမှာသមុဒ္ဒရာ" (The Old Man and the Sea) ရ။ * '''[[၁၉၇၉]]''' – '''[[မာဂရက် သေတ်ချာ]]''' (Margaret Thatcher) ယိုက်ဂၠေင် တာလျိုင် နဒဒှ် သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ဗြဴ ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ ဝင် ဍုင် [[က္ဍိုပ်သကိုပ် ဨကရာဇ် ဗြိတိန်]] (UK) ရ။ '''တ္ၚဲဒှ်မၞိဟ်ဂမၠိုင်''': [[သၟိင် ဟေန်ရဳ မရနုက်ကဵု မွဲ]] (၁၀၀၈) • '''[[အဝ်ဒရဳ ဟေပ်ဗန်]]''' (၁၉၂၉) ''(ပ္ဍဲဗီု)'' '''တ္ၚဲစုတိဂမၠိုင်''': [[ဂျဝ်သေပ် ဗရဝ် တဳတဝ်]] (၁၉၈၀) <div style="text-align: right; margin-top: 1em;"> '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၃. မေ|မေ ၃]]''' – '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၄. မေ|မေ ၄]]''' – '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၅. မေ|မေ ၅]]''' </div> rth83bzz41h9f4z97valgpvxtsn27ns 54050 54047 2026-05-04T01:40:55Z Aue Nai 24 54050 wikitext text/x-wiki <div style="float:right; margin-left:0.5em;" id="mp-otd-img"> [[File:Audrey Hepburn 1956.jpg|100px|အဝ်ဒရဳ ဟေပ်ဗန်]] </div> '''[[မေ ၄]]''': '''[[တ္ၚဲ သၟာပလိုတ်ပၟတ် ဂၠးကဝ်]]''' (International Firefighters' Day)၊ '''[[တ္ၚဲ သတာဝါ]]''' (Star Wars Day) * '''[[၁၄၉၃]]''' – သၟိင်သင် ပုပ်ရဟိုတ် အာလေတ်ဇြာန်ဒါ မရနုက်ကဵု တြဴ (Pope Alexander VI) ပတိတ် လိက်လလောင်တြး ပါ်ခြာ ကဵု အခေါင် ပိုင်ပြဳ တိဍာ် ကဝ်လဝ်နဳ တၟိ အကြာ ဍုင် သပိန် ကဵု ဍုင် ပဝ်တူဂြဳ ရ။ * '''[[၁၉၁၉]]''' – ကွးဘာ တက္ကသိုလ် ပ္ဍဲ ဍုင် ပေကျေန် တအ် ထ္ၜးဆန္ဒ ဒစဵုဒစး လိက်ကသုက် ဗာသေ (Treaty of Versailles) တုဲ '''ပရေင်ချဳဒရိုင် ၄ မေ''' (May Fourth Movement) စက္တဵုဒှ် ကၠုင် ပ္ဍဲ ဍုင် [[ကြုက်]] ရ။ * '''[[၁၉၅၃]]''' – အစာ ချူလိက် အမေရိကာန် '''[[အာနိတ် ဟေမေန်ဝေ]]''' (Ernest Hemingway) ကလိဂွံ လာပ် ပူလိတ်ဇြာ (Pulitzer Prize) နကဵု လိက်ဝတ္ထု ညး မၞုံယၟု "တၠအယုက် ကေုာံ ၜဳမှာသមុဒ္ဒရာ" (The Old Man and the Sea) ရ။ * '''[[၁၉၇၉]]''' – '''[[မာဂရက် သေတ်ချာ]]''' (Margaret Thatcher) ယိုက်ဂၠေင် တာလျိုင် နဒဒှ် သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ဗြဴ ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ ဝင် ဍုင် [[က္ဍိုပ်သကိုပ် ဨကရာဇ် ဗြိတိန်]] (UK) ရ။ '''တ္ၚဲဒှ်မၞိဟ်ဂမၠိုင်''': [[သၟိင် ဟေန်ရဳ မရနုက်ကဵု မွဲ]] (၁၀၀၈) • '''[[အဝ်ဒရဳ ဟေပ်ဗန်]]''' (၁၉၂၉) ''(ပ္ဍဲဗီု)'' '''တ္ၚဲစုတိဂမၠိုင်''': [[ဂျဝ်သေပ် ဗရဝ် တဳတဝ်]] (၁၉၈၀) <div style="text-align: right; margin-top: 1em;"> '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၃. မေ|မေ ၃]]''' – '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၄. မေ|မေ ၄]]''' – '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၅. မေ|မေ ၅]]''' </div> 1npe780lp94six5vd51oa63wakbub98 ပရေင် ကၠောအ်က္ဍ ပယျဵုဍုင် 0 10664 54043 2026-05-03T14:43:47Z Aue Nai 24 ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Infobox concept | name = ပရေင် ကၠောအ်က္ဍ ပယျဵုဍုင် (Transnationalism) | image = | caption = | field = [[ပရေင် မၞိဟ်]] (Sociology), [[ပရေင် ဍုင်ကွာန်]] (Political Science), [[ပရေင် ပိုန်ဒြပ်]] (Economics) | origin = လပါ် အိုတ် ရာစုသၞာံ ၂၀ | related_concepts..." 54043 wikitext text/x-wiki {{Infobox concept | name = ပရေင် ကၠောအ်က္ဍ ပယျဵုဍုင် (Transnationalism) | image = | caption = | field = [[ပရေင် မၞိဟ်]] (Sociology), [[ပရေင် ဍုင်ကွာန်]] (Political Science), [[ပရေင် ပိုန်ဒြပ်]] (Economics) | origin = လပါ် အိုတ် ရာစုသၞာံ ၂၀ | related_concepts = [[ဂၠဝ်ဗယ်လာ်ဇြေရှေန်]] (Globalization), ပရေင် ပြံင်လှာဲ ဒေသ (Migration), [[ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ]] (Diaspora) }} '''ပရေင် ကၠောအ်က္ဍ ပယျဵုဍုင်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''တြာန်နေရှေန်နယ်လဳဇြာမ်''' ({{lang-en|Transnationalism}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် သဘဴဓရ် ကေုာံ လညာတ် ပ္ဍဲကဵု ပရေင် မၞိဟ်၊ ပရေင် ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင် ပိုန်ဒြပ် မွဲ တုဲ၊ ဍေံ ထ္ၜး ကဵု ပရေင် ဆက်စပ်၊ ပရေင် ပံင်ကောံ ကေုာံ ပရေင် ချဳဒရိုင် ကမၠောန် မကလိလောန် အာ နူကဵု ပယျဵု ဒၞာ ဍုင် မွဲမွဲ ရ။ သဘဴဓရ် ဏအ် က္တဵုဒှ် ကၠုင် ဟိုတ်နူ ကောန်မၞိဟ်၊ ပရေင် ပိုန်ဒြပ်၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ တင်ဂၞင် ဒေတာ တအ် ဇက် ဂၠောဲ ပြံင်လှာဲ ကၠောအ်က္ဍ အာ မံင် အကြာ ဍုင် မွဲ ကဵု မွဲ ဗွဲမလောဲသွာ ရ။ ဗွဲမဂၠိုင် မ္ဂး ပရေင် ဏအ် ဆက်စပ် ဒၟံင် ကု ညးမပြံင်လှာဲ လုပ် ဍုင် (Immigrants) တအ် မပြံင် အာ မံင် ပ္ဍဲ ဍုင် တၞဟ် ကီု လေဝ်၊ ညးတအ် ဆက် မင်မဲ လဝ် ပရေင် ဆက်စပ် သ္ၚိဌာန်၊ ပရေင် ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ယေန်သၞာင် ကု ဍုင် မိတိမ ညးတအ် ခိုင်င်ကၠိုက်က် ရ။ == ၁။ သဘဴဓရ် အဓိက သာ်ဂမၠိုင် == ပရေင် ကၠောအ်က္ဍ ပယျဵုဍုင် ဏအ် ဍေံ ဒက်ပ္တန် လဝ် နကဵု လဒက်ပ္တန် အဓိက ပိ သာ် ရ- * '''ပရေင် ပိုန်ဒြပ် (Economic Transnationalism):''' ပရေင် ဏအ် မ္ဂး ဍေံ ထ္ၜး ကဵု ပရေင် ဇက် ဂၠောဲ သြန်၊ ကပေါတ် ကေုာံ ပရေင် တန်တဴ ကမ္ပဏဳ ကၠောအ် ဍုင် (Transnational Corporations - TNCs) တအ် ရ။ ဥပမာ - ကောန်ဍုင် အရပ်အရာ မအာ ကၠောန် ကမၠောန် ပ္ဍဲ ဍုင် သၟာင် တအ် ပလံင် ဖျဴ သြန် ထံက်ပင် (Remittances) ဇရေင် သ္ၚိဌာန် ဍုင် မိတိမ ညးတအ် ဂှ် ဒှ် ဒြဟတ် ပိုန်ဒြပ် အဓိက မွဲ ရ။ * '''ပရေင် ဍုင်ကွာန် (Political Transnationalism):''' ဍေံ ဒှ် ပရေင် ပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု ပရေင် ဍုင်ကွာန် ၜါ ဍုင် မွဲ စွံ ရ။ ဥပမာ - ပွမကလိဂွံ အခေါင် ကောန်ဍုင် ၜါ ဍုင် (Dual citizenship)၊ ပွမကဵု မာဲ နူကဵု ဍုင် သၟာင် သွက် ဍုင် မိတိမ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံ အလဵုအသဳ ဟွံသေင် မပ္တံကဵု (NGOs) တအ် ကၠောန် ကမၠောန် ချဳဒရိုင် အလုံ ဂၠးကဝ် ရ။ * '''ပရေင် ယေန်သၞာင် ကေုာံ ပရေင် မၞိဟ် (Socio-cultural Transnationalism):''' ကောန်ဂကူ မပြးဇး (Diaspora) တအ် မင်မဲ လဝ် အခိုက်အလိုက်၊ အရေဝ်ဘာသာ၊ ကေုာံ ပရေင် ဓဝ်ပတှ်ေ ညးတအ် ၜိုန်ရ မံင် ဒၟံင် ပ္ဍဲ ဍုင် တၞဟ် ကီု လေဝ်။ သၞောတ် မဳဒဳယာ၊ လိက်ပတ် ကေုာံ အေန်တာနဲ တအ် ရီုဗင် ကဵု ညံင် ညးတအ် ဂွံ ဆက်စပ် ဒၟံင် ရေင်သ္ကအ် ရ။ == ၂။ ပရေင် ပြံင်လှာဲ ဒေသ ကေုာံ မၞိဟ် == ပ္ဍဲ ခေတ် တြေံ မ္ဂး၊ မၞိဟ် မပြံင်လှာဲ ဍုင် တအ် (Migrants) ဂှ် ကာလ စိုပ် ဍုင် တၟိ မ္ဂး ညးတအ် ဍိုက်ဗ္ဒဝ် လုပ် အာ ပ္ဍဲ ယေန်သၞာင် ဍုင် တၟိ (Assimilation) တုဲ ပရေင် ဆက်စပ် ကု ဍုင် တြေံ လီု အာ ရ။ ဆဂး ပ္ဍဲ သၞောတ် ကၠောအ်က္ဍ ပယျဵုဍုင် လမုဟ် မ္ဂး ညးတအ် ဂွံ ဒုင် ယၟု "Transnational actors" (ညးမချဳဒရိုင် ကၠောအ်က္ဍ ပယျဵု) ရ။ ညးတအ် သုင်စောဲ ကွတ်ပညာ ဆက်စပ် မပ္တံကဵု စက်ဖုင်၊ အေန်တာနဲ တုဲ ဟီုဂး ဆက်စပ် ဒၟံင် ကု ကလောကောဒေအ် လၟိုန် တ္ၚဲ တုဲ တန်တဴ ဒၟံင် ပ္ဍဲ လောက ယေန်သၞာင် ၜါ မွဲ စွံ ရ။ == ၃။ တၞဟ်ခြာ ကု ပရေင် ဂၠးကဝ် (Globalization) == ပရေင် ကၠောအ်က္ဍ ပယျဵုဍုင် (Transnationalism) ကဵု [[ဂၠဝ်ဗယ်လာ်ဇြေရှေန်]] (Globalization) ၜါ ဏအ် တုပ် ဒၟံင် ရေင်သ္ကအ် ကီု လေဝ်၊ နွံ ကု တင် တၞဟ်ခြာ ရ။ * '''Globalization''' ဂှ် ဍေံ ထ္ၜး ကဵု ပရေင် ပံင်ကောံ ကေုာံ သၞောတ်ဝ် အလုံ မွဲ ဂၠးကဝ် မပြံင်လှာဲ ဒှ် မွဲ ဗီု ဓဝ် (Macro-level) ရ။ * '''Transnationalism''' ဂှ် ဍေံ စွံ အာရီု လတူ ပရေင် ဆက်စပ် အကြာ ဍုင် ၜါ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံ မၞိဟ် ချိုတ်ပၠိုတ် မွဲ (Micro ကေုာံ Meso-level) ရ။ ဥပမာ - ပရေင် ဆက်စပ် ကောန်ဂကူ မန် ပ္ဍဲ ဍုင် သေံ ကေုာံ ကောန်ဂကူ မန် ပ္ဍဲ ဍုင် ဗၟာ ဂှ် ဒှ် သဘဴဓရ် Transnationalism မွဲ ရ။ == ၄။ အရာ မဆက်စပ် ကေုာံ ဥပမာ == * '''သြန် ပလံင်စဴ (Remittances):''' သြန် ညးကမၠောန် တအ် ပလံင် ဖျဴ သ္ၚိ ဂှ် ဒှ် ဒြဟတ် ပိုန်ဒြပ် အဓိက သွက် ဍုင် ဇၞော်မောဝ် တအ် ရ။ * '''ကွန်ယက် ကောန်ဂကူ မပြးဇး (Diaspora Networks):''' ဂကောံ မၞိဟ် မပြးဇး မပ္တံကဵု ဂကူ ဂျူ (Jewish)، ဂကူ ကြုက် (Chinese) တအ် ဂှ် ညးတအ် ကၠောန်ဗဒှ် လဝ် ကွန်ယက် ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ယေန်သၞာင် အလုံ ဂၠးကဝ် ရ။ * '''ကမ္ပဏဳ လိက်ပတ် ကေုာံ မဳဒဳယာ:''' ရုပ်သၟိင် ကေုာံ ဒွက် ဍုင် ကိုဝ်ရဳယျာ (K-Pop) တအ် ဇက် ဂၠောဲ ပြးဇး အာ လတူ ဂၠးတိ ဂှ် လေဝ် ဒှ် သဘဴဓရ် ကၠောအ်က္ဍ ပယျဵု လပါ် ယေန်သၞာင် ရ။ == မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် == * [[ဂၠဝ်ဗယ်လာ်ဇြေရှေန်]] * [[ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ]] (ကောန်ဂကူ မပြးဇး) * [[ပရေင် ပြံင်လှာဲ ဒေသ]] * [[အခေါင် ကောန်ဍုင် ၜါ ဍုင်]] == နိဿဲ == * Vertovec, Steven (2009). ''Transnationalism''. Routledge. * Basch, L., Glick Schiller, N., & Szanton Blanc, C. (1994). ''Nations Unbound: Transnational Projects, Postcolonial Predicaments, and Deterritorialized Nation-States''. * Transnationalism, [[Wikipedia]]. [[Category:ပရေင် မၞိဟ်]] [[Category:ပရေင် ဍုင်ကွာန်]] [[Category:ဂၠဝ်ဗယ်လာ်ဇြေရှေန်]] 0ter1bqga6gce0t8oy8lydc5uaw2wen သတဳဗေန် ဗာတဝ်ဗေတ် 0 10665 54044 2026-05-03T14:49:43Z Aue Nai 24 ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Infobox person | name = သတဳဗေန် ဗာတဝ်ဗေတ် | image = | caption = | birth_date = ၁၉၅၇ | birth_place = | citizenship = အမေရိကာန် | occupation = တၠပညာ သုတေသန, [[ပါမောက္ခ]] | field = [[မာန်အာယုက်ဗေဒ]] (Anthropology), လိက်လ္ၚတ် ပရေင်ပြံင်လှာဲဒေသ (M..." 54044 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = သတဳဗေန် ဗာတဝ်ဗေတ် | image = | caption = | birth_date = ၁၉၅၇ | birth_place = | citizenship = အမေရိကာန် | occupation = တၠပညာ သုတေသန, [[ပါမောက္ခ]] | field = [[မာန်အာယုက်ဗေဒ]] (Anthropology), လိက်လ္ၚတ် ပရေင်ပြံင်လှာဲဒေသ (Migration Studies) | employer = ဌာန သုတေသန မာတ် ပလာန် (Max Planck Institute), [[တက္ကသိုလ် အံက်သဖှောတ်]] (University of Oxford) | known_for = Superdiversity, Transnationalism }} '''သတဳဗေန် ဗာတဝ်ဗေတ်''' ({{lang-en|Steven Vertovec}}) (ဒှ်မၞိဟ် ၁၉၅၇) ဝွံ ဍေံ ဒှ် တၠပညာ သုတေသန ကေုာံ ပါမောက္ခ လပါ် [[မာန်အာယုက်ဗေဒ]] (Anthropology) မွဲ တုဲ ယၟု ဒယှ် တမ္ညဝ် လပါ် လိက်လ္ၚတ် ပရေင် ပြံင်လှာဲ ဒေသ (Migration Studies) အလုံ ဂၠးကဝ် ရ။ ညး ဂှ် ဒှ် ညးမခၞံ ဗဒှ် လညာတ် သဘဴဓရ် "Superdiversity" (ပရေင် တၞဟ်ခြာ မဂၠိုင်ပြး ဗွဲမလောန်) ကေုာံ "Transnationalism" (ပရေင် ကၠောအ်က္ဍ ပယျဵုဍုင်) ရ။ လၟုဟ် ညး ယိုက်ဂၠေင် ဒၟံင် တာလျိုင် နဒဒှ် ညးက္ဍိုက်က္ဍိုပ် (Director) ပ္ဍဲကဵု ဌာန သုတေသန မာတ် ပလာန် သွက် လိက်လ္ၚတ် ဘာသာ ကေုာံ ပရေင် တၞဟ်ခြာ ဂကူ (Max Planck Institute for the Study of Religious and Ethnic Diversity) ပ္ဍဲ ဍုင် ဂေါတ်တေန်ဂျေန် (Göttingen)၊ ဍုင် [[ဂျာမနဳ]] ရ။ == ၁။ ပရေင် ပညာ ကေုာံ ကမၠောန် == ဗာတဝ်ဗေတ် တိုန် လဝ် ဘာ တက္ကသိုလ် ပ္ဍဲ ဍုင် အမေရိကာန် တုဲ ကလိဂွံ လဝ် တဆိပ်ကြာ ပါရဂူ (D.Phil.) နူကဵု [[တက္ကသိုလ် အံက်သဖှောတ်]] (University of Oxford) ရ။ ပ္ဍဲ လၟေင် ကမၠောန် ညး မ္ဂး၊ ညး ကေင် ယိုက်ဂၠေင် လဝ် တာလျိုင် နဒဒှ် ပါမောက္ခ မာန်အာယုက်ဗေဒ ကၠောအ်က္ဍ ပယျဵု (Professor of Transnational Anthropology) ကေုာံ ညးက္ဍိုက်က္ဍိုပ် ဌာန လ္ၚတ် ပရေင် ပြံင်လှာဲ (Centre on Migration, Policy and Society - COMPAS) ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ် အံက်သဖှောတ် ရ။ စနူ သၞာံ ၂၀၀၇ ဂှ် ညး ပြံင် အာ ယိုက်ဂၠေင် တာလျိုင် ညးက္ဍိုက်က္ဍိုပ် ပ္ဍဲ ဌာန သုတေသန မာတ် ပလာန် (Max Planck Institute) စဵုကဵု လၟုဟ် ရ။ == ၂။ သဘဴဓရ် ကေုာံ လညာတ် အဓိက == ဗာတဝ်ဗေတ် ဂှ် ညးတအ် တီ လဝ် နကဵု လညာတ် သဘဴဓရ် အဓိက ၜါ သာ် မပြံင်လှာဲ လဝ် လောက သုတေသန ပရေင် မၞိဟ် ရ- * '''Superdiversity (ပရေင် တၞဟ်ခြာ မဂၠိုင်ပြး):''' ညး ခၞံ ဗဒှ် လဝ် လညာတ် ဏအ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၀၇ သွက်ဂွံ ထ္ၜး ကဵု အကာဲအရာ ဂကောံ မၞိဟ် ပ္ဍဲ ဍုင် ဇၞော်ဇၞော် မပ္တံကဵု ဍုင် လာန်ဒါန် မၞုံ ကု ဂကူ၊ ဘာသာ၊ အခိုက်အလိုက် ကေုာံ ကဆံင် ပရေင် ပိုန်ဒြပ် မပြံင်လှာဲ လုပ် ကၠုင် နာနာ သာ် တုဲ ထုဲနှဴ ဇၞော်မောဝ် ဒၟံင် ၜက် အာ နူကဵု ပရေင် တၞဟ်ခြာ ဓမ္မတာ (Multiculturalism) ရ။ * '''Transnationalism (ပရေင် ကၠောအ်က္ဍ ပယျဵုဍုင်):''' ညး သောင်က္လး ထ္ၜး လဝ် ဒဒှ်ရ မၞိဟ် မပြံင်လှာဲ ဍုင် တအ် ဂှ် ညးတအ် ဆက် မင်မဲ လဝ် ပရေင် ဆက်စပ် ကု ဍုင် မိတိမ ညးတအ် ခိုင်င်ကၠိုက်က် တုဲ တန်တဴ ဒၟံင် ပ္ဍဲ လောက ယေန်သၞာင် ၜါ ဍုင် မွဲ စွံ ရ။ == ၃။ ပြကိုဟ် ကေုာံ လိက်အုပ်ဂမၠိုင် == သတဳဗေန် ဗာတဝ်ဗေတ် ချူ ခၞံ လဝ် လိက်အုပ် ကေုာံ လိက်ပရေင် သုတေသန ဗွဲမဂၠိုင် မပ္တံကဵု- * ''Transnationalism'' (၂၀၀၉) - လိက်အုပ် မသောင်က္လး ပရူ သဘဴဓရ် ကၠောအ်က္ဍ ပယျဵု ကေုာံ လဒက်ပ္တန် ညးမပြံင်လှာဲ ဍုင် တအ်။ * ''Superdiversity'' (၂၀၂၂) - လိက်အုပ် မချူ ထ္ၜး ပရူ အကာဲအရာ ဂကောံ မၞိဟ် မထုဲနှဴ တၞဟ်ခြာ ခေတ် တၟိ ကေုာံ ပြသၞာ သၞောဝ်ဝ် ဍုင်ဂမၠိုင်။ * ''Diversity and Contact'' (၂၀၁၆) - ချူ လဝ် ပရူ ပရေင် ဆက်စပ် အကြာ ဂကူ တၞဟ်ခြာ ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ လောက ဍုင် ဇၞော်ဇၞော်။ * ''The Hindu Diaspora'' (၂၀၀၀) - သုတေသန ပရူ ကောန်ဂကူ ဟိန္ဒူ မပြးဇး အာ လတူ ဂၠးတိ။ == မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် == * [[ပရေင် ကၠောအ်က္ဍ ပယျဵုဍုင်]] * [[ပရေင် ပြံင်လှာဲ ဒေသ]] * [[မာန်အာယုက်ဗေဒ]] * [[တက္ကသိုလ် အံက်သဖှောတ်]] == နိဿဲ == * "Prof. Dr. Steven Vertovec". Max Planck Institute for the Study of Religious and Ethnic Diversity. * Steven Vertovec, [[Wikipedia]]. [[Category:ပါမောက္ခ]] [[Category:မာန်အာယုက်ဗေဒ]] [[Category:လိက်လ္ၚတ် ပရေင်ပြံင်လှာဲ ဒေသ]] [[Category:မၞိဟ် မဒှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၅၇]] 1ukzupnxgmau4d9eywmnm3vhlujed3t 54045 54044 2026-05-03T14:50:24Z Aue Nai 24 54045 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = သတဳဗေန် ဗာတဝ်ဗေတ် | image = | caption = | birth_date = ၁၉၅၇ | birth_place = | citizenship = အမေရိကာန် | occupation = တၠပညာ သုတေသန, [[ပါမောက္ခ]] | field = [[မနုဿဗေဒ]] (Anthropology), လိက်လ္ၚတ် ပရေင်ပြံင်လှာဲဒေသ (Migration Studies) | employer = ဌာန သုတေသန မာတ် ပလာန် (Max Planck Institute), [[တက္ကသိုလ် အံက်သဖှောတ်]] (University of Oxford) | known_for = Superdiversity, Transnationalism }} '''သတဳဗေန် ဗာတဝ်ဗေတ်''' ({{lang-en|Steven Vertovec}}) (ဒှ်မၞိဟ် ၁၉၅၇) ဝွံ ဍေံ ဒှ် တၠပညာ သုတေသန ကေုာံ ပါမောက္ခ လပါ် [[မာန်အာယုက်ဗေဒ]] (Anthropology) မွဲ တုဲ ယၟု ဒယှ် တမ္ညဝ် လပါ် လိက်လ္ၚတ် ပရေင် ပြံင်လှာဲ ဒေသ (Migration Studies) အလုံ ဂၠးကဝ် ရ။ ညး ဂှ် ဒှ် ညးမခၞံ ဗဒှ် လညာတ် သဘဴဓရ် "Superdiversity" (ပရေင် တၞဟ်ခြာ မဂၠိုင်ပြး ဗွဲမလောန်) ကေုာံ "Transnationalism" (ပရေင် ကၠောအ်က္ဍ ပယျဵုဍုင်) ရ။ လၟုဟ် ညး ယိုက်ဂၠေင် ဒၟံင် တာလျိုင် နဒဒှ် ညးက္ဍိုက်က္ဍိုပ် (Director) ပ္ဍဲကဵု ဌာန သုတေသန မာတ် ပလာန် သွက် လိက်လ္ၚတ် ဘာသာ ကေုာံ ပရေင် တၞဟ်ခြာ ဂကူ (Max Planck Institute for the Study of Religious and Ethnic Diversity) ပ္ဍဲ ဍုင် ဂေါတ်တေန်ဂျေန် (Göttingen)၊ ဍုင် [[ဂျာမနဳ]] ရ။ == ၁။ ပရေင် ပညာ ကေုာံ ကမၠောန် == ဗာတဝ်ဗေတ် တိုန် လဝ် ဘာ တက္ကသိုလ် ပ္ဍဲ ဍုင် အမေရိကာန် တုဲ ကလိဂွံ လဝ် တဆိပ်ကြာ ပါရဂူ (D.Phil.) နူကဵု [[တက္ကသိုလ် အံက်သဖှောတ်]] (University of Oxford) ရ။ ပ္ဍဲ လၟေင် ကမၠောန် ညး မ္ဂး၊ ညး ကေင် ယိုက်ဂၠေင် လဝ် တာလျိုင် နဒဒှ် ပါမောက္ခ မာန်အာယုက်ဗေဒ ကၠောအ်က္ဍ ပယျဵု (Professor of Transnational Anthropology) ကေုာံ ညးက္ဍိုက်က္ဍိုပ် ဌာန လ္ၚတ် ပရေင် ပြံင်လှာဲ (Centre on Migration, Policy and Society - COMPAS) ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ် အံက်သဖှောတ် ရ။ စနူ သၞာံ ၂၀၀၇ ဂှ် ညး ပြံင် အာ ယိုက်ဂၠေင် တာလျိုင် ညးက္ဍိုက်က္ဍိုပ် ပ္ဍဲ ဌာန သုတေသန မာတ် ပလာန် (Max Planck Institute) စဵုကဵု လၟုဟ် ရ။ == ၂။ သဘဴဓရ် ကေုာံ လညာတ် အဓိက == ဗာတဝ်ဗေတ် ဂှ် ညးတအ် တီ လဝ် နကဵု လညာတ် သဘဴဓရ် အဓိက ၜါ သာ် မပြံင်လှာဲ လဝ် လောက သုတေသန ပရေင် မၞိဟ် ရ- * '''Superdiversity (ပရေင် တၞဟ်ခြာ မဂၠိုင်ပြး):''' ညး ခၞံ ဗဒှ် လဝ် လညာတ် ဏအ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၀၇ သွက်ဂွံ ထ္ၜး ကဵု အကာဲအရာ ဂကောံ မၞိဟ် ပ္ဍဲ ဍုင် ဇၞော်ဇၞော် မပ္တံကဵု ဍုင် လာန်ဒါန် မၞုံ ကု ဂကူ၊ ဘာသာ၊ အခိုက်အလိုက် ကေုာံ ကဆံင် ပရေင် ပိုန်ဒြပ် မပြံင်လှာဲ လုပ် ကၠုင် နာနာ သာ် တုဲ ထုဲနှဴ ဇၞော်မောဝ် ဒၟံင် ၜက် အာ နူကဵု ပရေင် တၞဟ်ခြာ ဓမ္မတာ (Multiculturalism) ရ။ * '''Transnationalism (ပရေင် ကၠောအ်က္ဍ ပယျဵုဍုင်):''' ညး သောင်က္လး ထ္ၜး လဝ် ဒဒှ်ရ မၞိဟ် မပြံင်လှာဲ ဍုင် တအ် ဂှ် ညးတအ် ဆက် မင်မဲ လဝ် ပရေင် ဆက်စပ် ကု ဍုင် မိတိမ ညးတအ် ခိုင်င်ကၠိုက်က် တုဲ တန်တဴ ဒၟံင် ပ္ဍဲ လောက ယေန်သၞာင် ၜါ ဍုင် မွဲ စွံ ရ။ == ၃။ ပြကိုဟ် ကေုာံ လိက်အုပ်ဂမၠိုင် == သတဳဗေန် ဗာတဝ်ဗေတ် ချူ ခၞံ လဝ် လိက်အုပ် ကေုာံ လိက်ပရေင် သုတေသန ဗွဲမဂၠိုင် မပ္တံကဵု- * ''Transnationalism'' (၂၀၀၉) - လိက်အုပ် မသောင်က္လး ပရူ သဘဴဓရ် ကၠောအ်က္ဍ ပယျဵု ကေုာံ လဒက်ပ္တန် ညးမပြံင်လှာဲ ဍုင် တအ်။ * ''Superdiversity'' (၂၀၂၂) - လိက်အုပ် မချူ ထ္ၜး ပရူ အကာဲအရာ ဂကောံ မၞိဟ် မထုဲနှဴ တၞဟ်ခြာ ခေတ် တၟိ ကေုာံ ပြသၞာ သၞောဝ်ဝ် ဍုင်ဂမၠိုင်။ * ''Diversity and Contact'' (၂၀၁၆) - ချူ လဝ် ပရူ ပရေင် ဆက်စပ် အကြာ ဂကူ တၞဟ်ခြာ ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ လောက ဍုင် ဇၞော်ဇၞော်။ * ''The Hindu Diaspora'' (၂၀၀၀) - သုတေသန ပရူ ကောန်ဂကူ ဟိန္ဒူ မပြးဇး အာ လတူ ဂၠးတိ။ == မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် == * [[ပရေင် ကၠောအ်က္ဍ ပယျဵုဍုင်]] * [[ပရေင် ပြံင်လှာဲ ဒေသ]] * [[မာန်အာယုက်ဗေဒ]] * [[တက္ကသိုလ် အံက်သဖှောတ်]] == နိဿဲ == * "Prof. Dr. Steven Vertovec". Max Planck Institute for the Study of Religious and Ethnic Diversity. * Steven Vertovec, [[Wikipedia]]. [[Category:ပါမောက္ခ]] [[Category:မာန်အာယုက်ဗေဒ]] [[Category:လိက်လ္ၚတ် ပရေင်ပြံင်လှာဲ ဒေသ]] [[Category:မၞိဟ် မဒှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၅၇]] j3mdrfuunjdgcde22lpzhbq8pbe4zrv 54046 54045 2026-05-03T14:51:16Z Aue Nai 24 54046 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = သတဳဗေန် ဗာတဝ်ဗေတ် | image = | caption = | birth_date = ၁၉၅၇ | birth_place = | citizenship = အမေရိကာန် | occupation = တၠပညာ သုတေသန, [[ပါမောက္ခ]] | field = [[မနုဿဗေဒ]] (Anthropology), လိက်လ္ၚတ် ပရေင်ပြံင်လှာဲဒေသ (Migration Studies) | employer = ဌာန သုတေသန မာတ် ပလာန် (Max Planck Institute), [[တက္ကသိုလ် အံက်သဖှောတ်]] (University of Oxford) | known_for = Superdiversity, Transnationalism }} '''သတဳဗေန် ဗာတဝ်ဗေတ်''' ({{lang-en|Steven Vertovec}}) (ဒှ်မၞိဟ် ၁၉၅၇) ဝွံ ဍေံ ဒှ် တၠပညာ သုတေသန ကေုာံ ပါမောက္ခ လပါ် [[မနုဿဗေဒ]] (Anthropology) မွဲ တုဲ ယၟု ဒယှ် တမ္ညဝ် လပါ် လိက်လ္ၚတ် ပရေင် ပြံင်လှာဲ ဒေသ (Migration Studies) အလုံ ဂၠးကဝ် ရ။ ညး ဂှ် ဒှ် ညးမခၞံ ဗဒှ် လညာတ် သဘဴဓရ် "Superdiversity" (ပရေင် တၞဟ်ခြာ မဂၠိုင်ပြး ဗွဲမလောန်) ကေုာံ "Transnationalism" (ပရေင် ကၠောအ်က္ဍ ပယျဵုဍုင်) ရ။ လၟုဟ် ညး ယိုက်ဂၠေင် ဒၟံင် တာလျိုင် နဒဒှ် ညးက္ဍိုက်က္ဍိုပ် (Director) ပ္ဍဲကဵု ဌာန သုတေသန မာတ် ပလာန် သွက် လိက်လ္ၚတ် ဘာသာ ကေုာံ ပရေင် တၞဟ်ခြာ ဂကူ (Max Planck Institute for the Study of Religious and Ethnic Diversity) ပ္ဍဲ ဍုင် ဂေါတ်တေန်ဂျေန် (Göttingen)၊ ဍုင် [[ဂျာမနဳ]] ရ။ == ၁။ ပရေင် ပညာ ကေုာံ ကမၠောန် == ဗာတဝ်ဗေတ် တိုန် လဝ် ဘာ တက္ကသိုလ် ပ္ဍဲ ဍုင် အမေရိကာန် တုဲ ကလိဂွံ လဝ် တဆိပ်ကြာ ပါရဂူ (D.Phil.) နူကဵု [[တက္ကသိုလ် အံက်သဖှောတ်]] (University of Oxford) ရ။ ပ္ဍဲ လၟေင် ကမၠောန် ညး မ္ဂး၊ ညး ကေင် ယိုက်ဂၠေင် လဝ် တာလျိုင် နဒဒှ် ပါမောက္ခ မနုဿဗေဒ ကၠောအ်က္ဍ ပယျဵု (Professor of Transnational Anthropology) ကေုာံ ညးက္ဍိုက်က္ဍိုပ် ဌာန လ္ၚတ် ပရေင် ပြံင်လှာဲ (Centre on Migration, Policy and Society - COMPAS) ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ် အံက်သဖှောတ် ရ။ စနူ သၞာံ ၂၀၀၇ ဂှ် ညး ပြံင် အာ ယိုက်ဂၠေင် တာလျိုင် ညးက္ဍိုက်က္ဍိုပ် ပ္ဍဲ ဌာန သုတေသန မာတ် ပလာန် (Max Planck Institute) စဵုကဵု လၟုဟ် ရ။ == ၂။ သဘဴဓရ် ကေုာံ လညာတ် အဓိက == ဗာတဝ်ဗေတ် ဂှ် ညးတအ် တီ လဝ် နကဵု လညာတ် သဘဴဓရ် အဓိက ၜါ သာ် မပြံင်လှာဲ လဝ် လောက သုတေသန ပရေင် မၞိဟ် ရ- * '''Superdiversity (ပရေင် တၞဟ်ခြာ မဂၠိုင်ပြး):''' ညး ခၞံ ဗဒှ် လဝ် လညာတ် ဏအ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၀၇ သွက်ဂွံ ထ္ၜး ကဵု အကာဲအရာ ဂကောံ မၞိဟ် ပ္ဍဲ ဍုင် ဇၞော်ဇၞော် မပ္တံကဵု ဍုင် လာန်ဒါန် မၞုံ ကု ဂကူ၊ ဘာသာ၊ အခိုက်အလိုက် ကေုာံ ကဆံင် ပရေင် ပိုန်ဒြပ် မပြံင်လှာဲ လုပ် ကၠုင် နာနာ သာ် တုဲ ထုဲနှဴ ဇၞော်မောဝ် ဒၟံင် ၜက် အာ နူကဵု ပရေင် တၞဟ်ခြာ ဓမ္မတာ (Multiculturalism) ရ။ * '''Transnationalism (ပရေင် ကၠောအ်က္ဍ ပယျဵုဍုင်):''' ညး သောင်က္လး ထ္ၜး လဝ် ဒဒှ်ရ မၞိဟ် မပြံင်လှာဲ ဍုင် တအ် ဂှ် ညးတအ် ဆက် မင်မဲ လဝ် ပရေင် ဆက်စပ် ကု ဍုင် မိတိမ ညးတအ် ခိုင်င်ကၠိုက်က် တုဲ တန်တဴ ဒၟံင် ပ္ဍဲ လောက ယေန်သၞာင် ၜါ ဍုင် မွဲ စွံ ရ။ == ၃။ ပြကိုဟ် ကေုာံ လိက်အုပ်ဂမၠိုင် == သတဳဗေန် ဗာတဝ်ဗေတ် ချူ ခၞံ လဝ် လိက်အုပ် ကေုာံ လိက်ပရေင် သုတေသန ဗွဲမဂၠိုင် မပ္တံကဵု- * ''Transnationalism'' (၂၀၀၉) - လိက်အုပ် မသောင်က္လး ပရူ သဘဴဓရ် ကၠောအ်က္ဍ ပယျဵု ကေုာံ လဒက်ပ္တန် ညးမပြံင်လှာဲ ဍုင် တအ်။ * ''Superdiversity'' (၂၀၂၂) - လိက်အုပ် မချူ ထ္ၜး ပရူ အကာဲအရာ ဂကောံ မၞိဟ် မထုဲနှဴ တၞဟ်ခြာ ခေတ် တၟိ ကေုာံ ပြသၞာ သၞောဝ်ဝ် ဍုင်ဂမၠိုင်။ * ''Diversity and Contact'' (၂၀၁၆) - ချူ လဝ် ပရူ ပရေင် ဆက်စပ် အကြာ ဂကူ တၞဟ်ခြာ ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ လောက ဍုင် ဇၞော်ဇၞော်။ * ''The Hindu Diaspora'' (၂၀၀၀) - သုတေသန ပရူ ကောန်ဂကူ ဟိန္ဒူ မပြးဇး အာ လတူ ဂၠးတိ။ == မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် == * [[ပရေင် ကၠောအ်က္ဍ ပယျဵုဍုင်]] * [[ပရေင် ပြံင်လှာဲ ဒေသ]] * [[မနုဿဗေဒ]] * [[တက္ကသိုလ် အံက်သဖှောတ်]] == နိဿဲ == * "Prof. Dr. Steven Vertovec". Max Planck Institute for the Study of Religious and Ethnic Diversity. * Steven Vertovec, [[Wikipedia]]. [[Category:ပါမောက္ခ]] [[Category:မနုဿဗေဒ]] [[Category:လိက်လ္ၚတ် ပရေင်ပြံင်လှာဲ ဒေသ]] [[Category:မၞိဟ် မဒှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၅၇]] g4phjhw6t9714n5l2tmvllossjerm6h တ္ၚဲ သၟာပလိုတ်ပၟတ် ဂၠးကဝ် 0 10666 54048 2026-05-04T01:28:51Z Aue Nai 24 ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Infobox holiday|holiday_name=တ္ၚဲ သၟာပလိုတ်ပၟတ် ဂၠးကဝ်|type=အလုံဂၠးကဝ်|image=|caption=|official_name=International Firefighters' Day (IFFD)|observedby=[[အလုံဂၠးကဝ်]] ကေုာံ ဂကောံ ပလိုတ်ပၟတ် နာနာ|date=[[မေ ၄]]|date2024=မေ ၄|frequency=လၟေင် သၞာံ|firsttime=..." 54048 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday|holiday_name=တ္ၚဲ သၟာပလိုတ်ပၟတ် ဂၠးကဝ်|type=အလုံဂၠးကဝ်|image=|caption=|official_name=International Firefighters' Day (IFFD)|observedby=[[အလုံဂၠးကဝ်]] ကေုာံ ဂကောံ ပလိုတ်ပၟတ် နာနာ|date=[[မေ ၄]]|date2024=မေ ၄|frequency=လၟေင် သၞာံ|firsttime=[[၁၉၉၉]]|relatedto=တ္ၚဲ တၠသိက္ခာ ဖလဝ်ရဳယာန် (St. Florian's Day)}}'''တ္ၚဲ သၟာပလိုတ်ပၟတ် ဂၠးကဝ်''' ({{lang-en|International Firefighters' Day}} - IFFD) ဝွံ ဒှ် တ္ၚဲ စၟတ်သမ္တီ အလုံ ဂၠးကဝ် မွဲ မကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ စၟတ်တ္ၚဲ '''မေ ၄''' ဇၟာပ်ပ် သၞာံ သွက်ဂွံ ဗှ်ဗၞုဟ် ဂုဏ်စရာဲ၊ တင်ဂုဏ် ကေုာံ ထံက်ဂလာန် ဇရေင် သၟာပလိုတ်ပၟတ် (Firefighters) တအ် အလုံ ဂၠးတိ ရ။ တ္ၚဲဏအ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် တ္ၚဲ သွက်ဂွံ သမ္တီ လဝ် ဂုဏ် ညးမယိုက်ဂၠေင် တာလျိုင် စဵုဒၞာ လမျီု ကေုာံ ဒြပ်ရတ် ညးဍုင်ကွာန် တအ် သီု မဟွံ င္ၚေက် လမျီု ဇကု တုဲ၊ ဗှ်ဗၞုဟ် ဂုဏ် ညးမဒး လီုလာ် အာ လမျီု ပ္ဍဲ အခိင် ကၠောန် ကမၠောန် ပလိုတ် ပၟတ် တအ် ရ။ == ၁။ ဝင် ကေုာံ ပရေင် က္တဵုဒှ် == တ္ၚဲ ဏအ် စက္တဵုဒှ် ကၠုင် ကြဴနူ ပရေင် အောန်စိုတ် မက္တဵုဒှ် လဝ် ပ္ဍဲ ဍုင် [[အဝ်သတေလျာ]] (Australia) ရ။ ပ္ဍဲ စၟတ်တ္ၚဲ ဒဳဇြေမ်ဗာ ၂၊ သၞာံ ၁၉၉၈ ဂှ် ဘဲ ပၟတ် ဂြိုပ် ဇၞော် မွဲ က္တဵုဒှ် လဝ် ပ္ဍဲ ဒေသ လိန်တောန် (Linton)၊ တွဵုရး ဗိတဝ်ရဳယျာ (Victoria) တုဲ ပ္ဍဲ အခိင် မအာ ပလိုတ် ပၟတ် ဂှ် ကျာ ပိုက် ပြံင်လှာဲ ဒိုဟ် ဗွဲမပြဟ် တုဲ သၟာပလိုတ်ပၟတ် မသုန် တၠ မၞုံ ပ္ဍဲ ကွဳစက် ဂှ် ဒး ဒုင် တူ အာ ကဵု ပၟတ် တုဲ စုတိ လီုလာ် အာ လမျီု ရ။ ဟိုတ်နူ ပရေင် က္တဵုဒှ် ဏအ် တုဲ သၟာပလိုတ်ပၟတ် စေတနာ ညး ဍုင် အဝ်သတေလျာ မၞုံယၟု '''ဂျေဂျေ အေတ်မန်သာန်''' (JJ Edmondson) ဂှ် ညး ပတိတ် လညာတ် သွက်ဂွံ စၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲ သၟာပလိုတ်ပၟတ် အလုံ ဂၠးကဝ် မွဲ ရ။ ညး ဆက်စပ် ညးမကၠောန် ကမၠောန် ပလိုတ် ပၟတ် အလုံ ဂၠးကဝ် တုဲ ပ္ဍဲ သၞာံ [[၁၉၉၉]] ဂှ် ဂကောံ အလုံ ဂၠးကဝ် တအ် တုပ်စိုတ် ဒုင်တဲ တုဲ စကၠောန်ဗဒှ် ကၠုင် တ္ၚဲဏအ် ကိုပ်ကၠာ အိုတ် ရ။ == ၂။ စၟတ်တ္ၚဲ မေ ၄ ကေုာံ တၠသိက္ခာ == စၟတ်တ္ၚဲ '''မေ ၄''' ဂှ် ညးတအ် ရုဲစှ် လဝ် ဟိုတ်နူ ဍေံ တုပ် သၟဟ် ဒၟံင် ကု တ္ၚဲ သဘင် '''တၠသိက္ခာ ဖလဝ်ရဳယာန်''' (Saint Florian's Day) ပ္ဍဲ ယေန်သၞာင် ရးပလိုတ် တအ် ရ။ တၠသိက္ခာ ဖလဝ်ရဳယာန် ဂှ် ညး ဒှ် သကိုပ် ပၞာန် ရဝ်မ (Roman) ကိုပ်ကၠာ အိုတ် မွဲ မစၟတ်သမ္တီ လဝ် နဒဒှ် တၠသိက္ခာ မမင်မဲ စဵုဒၞာ သၟာပလိုတ်ပၟတ် တအ် (Patron Saint of Firefighters) ရ။ အတိုင် ဝင် ပ္ဍဲ ဥရောပ မ္ဂး ညး ဝွံ ဒက်ပ္တန် လဝ် ဂကောံ ပလိုတ် ပၟတ် ကဆံင် သၠုင် ကိုပ်ကၠာ အိုတ် မွဲ တုဲ၊ လဆောဝ် မ္ဂး ညး လောတ် လုပ် ပ္ဍဲ ပၟတ် သွက်ဂွံ ရီု ကေတ် လမျီု မၞိဟ် တအ် ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲ ဥရောပ မ္ဂး မေ ၄ ဂှ် ဒှ် တ္ၚဲ သၟာပလိုတ်ပၟတ် တအ် မကၠောန်ဗဒှ် သဘင် ကၠာ နူ ဟွံစၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲ ဂၠးကဝ် ဏီ ရ။ == ၃။ သင်္ကေတ ဖ္ဍိုတ် ဗကေတ် ကဵု သ္ၚေက် == သင်္ကေတ အဓိက သွက် တ္ၚဲ သၟာပလိုတ်ပၟတ် ဂၠးကဝ် ဂှ် ဒှ် ဖ္ဍိုတ် လိက် (Ribbon) မၞုံ ကု အသာ် '''ဗကေတ်''' ကေုာံ '''သ္ၚေက်''' (ဇဝိတ် ဍာ်ၜဳ) ရ။ * '''အသာ် ဗကေတ်:''' ဍေံ စၞး ကဵု ဒြဟတ် ပၟတ် (Fire) မဒှ် အရာ သၟာပလိုတ်ပၟတ် တအ် မဒး ပြိုင်ပကာန် ဒၟံင် ရ။ * '''အသာ် သ္ၚေက် ဇဝိတ် ဍာ်:''' ဍေံ စၞး ကဵု ဍာ် (Water) မဒှ် အရာ မသုင်စောဲ သွက်ဂွံ ပလိုတ် ပၟတ် ကေုာံ ကဵု ပရေင် ၜိုဟ်သြိုဟ် ရ။ ဖ္ဍိုတ် ဏအ် ဇမၠိင် ၁ စေန်တဳမဳတာ၊ အနာံ ၅ စေန်တဳမဳတာ တုဲ မၞိဟ် တအ် ကွက် စုတ် ပ္ဍဲ သြိုဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး ပ္ဍဲ ကွဳစက် သွက်ဂွံ ထ္ၜး ပရေင် ထံက်ဂလာန် ဇရေင် သၟာပလိုတ်ပၟတ် တအ် ရ။ == ၄။ တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ အခန်ကၞာ တ္ၚဲဏအ် == ပ္ဍဲ တ္ၚဲ မေ ၄ ဏအ် မ္ဂး ဂကောံ ပလိုတ် ပၟတ် ကေုာံ အလဵုအသဳ ဍုင် နာနာ တအ် ကၠောန်ဗဒှ် အခန်ကၞာ အဓိက တအ် ဂှ် - * '''ပွမဗှ်ဗၞုဟ်:''' ကၠောန် အခန်ကၞာ ပွမဗှ်ဗၞုဟ် ဂုဏ် ညးမစုတိ လီုလာ် အာ လမျီု ပ္ဍဲ ကမၠောန် တုဲ ကဵု လာပ် တဆိပ်ကြာ ဇရေင် ဂကောံ သ္ၚိဌာန် ညးတအ်။ * '''ရမ္သာင် သိုင်ရေန် (Sound Off):''' ပ္ဍဲ တ္ၚဲ အဒိုက် ကိုပ်ကၠာ အိုတ် ပ္ဍဲ ဂိတု မေ မ္ဂး ကွဳစက် ပလိုတ် ပၟတ် အလုံ ဂၠးကဝ် တအ် ဗ္ဂိုဟ် ရမ္သာင် သိုင်ရေန် (Sirens) ပွိုင် ၃၀ စက္က တုဲ၊ မံင် သ္ၚိတ်ဇြ ပွိုင် ၁ မိနေတ် သွက်ဂွံ ရာဒနာ မိက်ဂွံ ကဵု လမျီု ညးမစုတိ အာ တအ် ရ။ * '''ပရေင် တင်ဂုဏ်:''' အာတ်မိက် ညးဍုင်ကွာန် တအ် ညံင် ဂွံ ဟီု တင်ဂုဏ် (Thank You) ဟွံသေင်မ္ဂး ကဵု လာပ် ဇရေင် သၟာပလိုတ်ပၟတ် စေတနာ ကေုာံ ညးမကၠောန် လၟေင် တ္ၚဲ တအ်။ * '''ပရေင် ပညာ စဵုဒၞာ:''' ပတိတ် လညာတ် ကေုာံ ထ္ၜးပျး ညံင် ညးဍုင်ကွာန် တအ် ဂွံ တီ ညာတ် ပရူ ဘဲ ပၟတ်၊ နဲကဲ စဵုဒၞာ ကေုာံ ပရေင် ဂီုကၠီု ပ္ဍဲ သ္ၚိ ဌာန် ရ။ == မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် == * [[မေ ၄]] * [[သၟာပလိုတ်ပၟတ်]] * [[ဘဲ ပၟတ်]] * [[တ္ၚဲ သၠးပွး ပရိုင် ဂၠးကဝ်]] (မေ ၃) == နိဿဲ == * "International Firefighters' Day". Official IFFD Website. * International Firefighters' Day, [[Wikipedia]]. eht9fpr53gic533vct9ew1us0kh473z 54049 54048 2026-05-04T01:29:10Z Aue Nai 24 /* နိဿဲ */ 54049 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday|holiday_name=တ္ၚဲ သၟာပလိုတ်ပၟတ် ဂၠးကဝ်|type=အလုံဂၠးကဝ်|image=|caption=|official_name=International Firefighters' Day (IFFD)|observedby=[[အလုံဂၠးကဝ်]] ကေုာံ ဂကောံ ပလိုတ်ပၟတ် နာနာ|date=[[မေ ၄]]|date2024=မေ ၄|frequency=လၟေင် သၞာံ|firsttime=[[၁၉၉၉]]|relatedto=တ္ၚဲ တၠသိက္ခာ ဖလဝ်ရဳယာန် (St. Florian's Day)}}'''တ္ၚဲ သၟာပလိုတ်ပၟတ် ဂၠးကဝ်''' ({{lang-en|International Firefighters' Day}} - IFFD) ဝွံ ဒှ် တ္ၚဲ စၟတ်သမ္တီ အလုံ ဂၠးကဝ် မွဲ မကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ စၟတ်တ္ၚဲ '''မေ ၄''' ဇၟာပ်ပ် သၞာံ သွက်ဂွံ ဗှ်ဗၞုဟ် ဂုဏ်စရာဲ၊ တင်ဂုဏ် ကေုာံ ထံက်ဂလာန် ဇရေင် သၟာပလိုတ်ပၟတ် (Firefighters) တအ် အလုံ ဂၠးတိ ရ။ တ္ၚဲဏအ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် တ္ၚဲ သွက်ဂွံ သမ္တီ လဝ် ဂုဏ် ညးမယိုက်ဂၠေင် တာလျိုင် စဵုဒၞာ လမျီု ကေုာံ ဒြပ်ရတ် ညးဍုင်ကွာန် တအ် သီု မဟွံ င္ၚေက် လမျီု ဇကု တုဲ၊ ဗှ်ဗၞုဟ် ဂုဏ် ညးမဒး လီုလာ် အာ လမျီု ပ္ဍဲ အခိင် ကၠောန် ကမၠောန် ပလိုတ် ပၟတ် တအ် ရ။ == ၁။ ဝင် ကေုာံ ပရေင် က္တဵုဒှ် == တ္ၚဲ ဏအ် စက္တဵုဒှ် ကၠုင် ကြဴနူ ပရေင် အောန်စိုတ် မက္တဵုဒှ် လဝ် ပ္ဍဲ ဍုင် [[အဝ်သတေလျာ]] (Australia) ရ။ ပ္ဍဲ စၟတ်တ္ၚဲ ဒဳဇြေမ်ဗာ ၂၊ သၞာံ ၁၉၉၈ ဂှ် ဘဲ ပၟတ် ဂြိုပ် ဇၞော် မွဲ က္တဵုဒှ် လဝ် ပ္ဍဲ ဒေသ လိန်တောန် (Linton)၊ တွဵုရး ဗိတဝ်ရဳယျာ (Victoria) တုဲ ပ္ဍဲ အခိင် မအာ ပလိုတ် ပၟတ် ဂှ် ကျာ ပိုက် ပြံင်လှာဲ ဒိုဟ် ဗွဲမပြဟ် တုဲ သၟာပလိုတ်ပၟတ် မသုန် တၠ မၞုံ ပ္ဍဲ ကွဳစက် ဂှ် ဒး ဒုင် တူ အာ ကဵု ပၟတ် တုဲ စုတိ လီုလာ် အာ လမျီု ရ။ ဟိုတ်နူ ပရေင် က္တဵုဒှ် ဏအ် တုဲ သၟာပလိုတ်ပၟတ် စေတနာ ညး ဍုင် အဝ်သတေလျာ မၞုံယၟု '''ဂျေဂျေ အေတ်မန်သာန်''' (JJ Edmondson) ဂှ် ညး ပတိတ် လညာတ် သွက်ဂွံ စၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲ သၟာပလိုတ်ပၟတ် အလုံ ဂၠးကဝ် မွဲ ရ။ ညး ဆက်စပ် ညးမကၠောန် ကမၠောန် ပလိုတ် ပၟတ် အလုံ ဂၠးကဝ် တုဲ ပ္ဍဲ သၞာံ [[၁၉၉၉]] ဂှ် ဂကောံ အလုံ ဂၠးကဝ် တအ် တုပ်စိုတ် ဒုင်တဲ တုဲ စကၠောန်ဗဒှ် ကၠုင် တ္ၚဲဏအ် ကိုပ်ကၠာ အိုတ် ရ။ == ၂။ စၟတ်တ္ၚဲ မေ ၄ ကေုာံ တၠသိက္ခာ == စၟတ်တ္ၚဲ '''မေ ၄''' ဂှ် ညးတအ် ရုဲစှ် လဝ် ဟိုတ်နူ ဍေံ တုပ် သၟဟ် ဒၟံင် ကု တ္ၚဲ သဘင် '''တၠသိက္ခာ ဖလဝ်ရဳယာန်''' (Saint Florian's Day) ပ္ဍဲ ယေန်သၞာင် ရးပလိုတ် တအ် ရ။ တၠသိက္ခာ ဖလဝ်ရဳယာန် ဂှ် ညး ဒှ် သကိုပ် ပၞာန် ရဝ်မ (Roman) ကိုပ်ကၠာ အိုတ် မွဲ မစၟတ်သမ္တီ လဝ် နဒဒှ် တၠသိက္ခာ မမင်မဲ စဵုဒၞာ သၟာပလိုတ်ပၟတ် တအ် (Patron Saint of Firefighters) ရ။ အတိုင် ဝင် ပ္ဍဲ ဥရောပ မ္ဂး ညး ဝွံ ဒက်ပ္တန် လဝ် ဂကောံ ပလိုတ် ပၟတ် ကဆံင် သၠုင် ကိုပ်ကၠာ အိုတ် မွဲ တုဲ၊ လဆောဝ် မ္ဂး ညး လောတ် လုပ် ပ္ဍဲ ပၟတ် သွက်ဂွံ ရီု ကေတ် လမျီု မၞိဟ် တအ် ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲ ဥရောပ မ္ဂး မေ ၄ ဂှ် ဒှ် တ္ၚဲ သၟာပလိုတ်ပၟတ် တအ် မကၠောန်ဗဒှ် သဘင် ကၠာ နူ ဟွံစၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲ ဂၠးကဝ် ဏီ ရ။ == ၃။ သင်္ကေတ ဖ္ဍိုတ် ဗကေတ် ကဵု သ္ၚေက် == သင်္ကေတ အဓိက သွက် တ္ၚဲ သၟာပလိုတ်ပၟတ် ဂၠးကဝ် ဂှ် ဒှ် ဖ္ဍိုတ် လိက် (Ribbon) မၞုံ ကု အသာ် '''ဗကေတ်''' ကေုာံ '''သ္ၚေက်''' (ဇဝိတ် ဍာ်ၜဳ) ရ။ * '''အသာ် ဗကေတ်:''' ဍေံ စၞး ကဵု ဒြဟတ် ပၟတ် (Fire) မဒှ် အရာ သၟာပလိုတ်ပၟတ် တအ် မဒး ပြိုင်ပကာန် ဒၟံင် ရ။ * '''အသာ် သ္ၚေက် ဇဝိတ် ဍာ်:''' ဍေံ စၞး ကဵု ဍာ် (Water) မဒှ် အရာ မသုင်စောဲ သွက်ဂွံ ပလိုတ် ပၟတ် ကေုာံ ကဵု ပရေင် ၜိုဟ်သြိုဟ် ရ။ ဖ္ဍိုတ် ဏအ် ဇမၠိင် ၁ စေန်တဳမဳတာ၊ အနာံ ၅ စေန်တဳမဳတာ တုဲ မၞိဟ် တအ် ကွက် စုတ် ပ္ဍဲ သြိုဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး ပ္ဍဲ ကွဳစက် သွက်ဂွံ ထ္ၜး ပရေင် ထံက်ဂလာန် ဇရေင် သၟာပလိုတ်ပၟတ် တအ် ရ။ == ၄။ တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ အခန်ကၞာ တ္ၚဲဏအ် == ပ္ဍဲ တ္ၚဲ မေ ၄ ဏအ် မ္ဂး ဂကောံ ပလိုတ် ပၟတ် ကေုာံ အလဵုအသဳ ဍုင် နာနာ တအ် ကၠောန်ဗဒှ် အခန်ကၞာ အဓိက တအ် ဂှ် - * '''ပွမဗှ်ဗၞုဟ်:''' ကၠောန် အခန်ကၞာ ပွမဗှ်ဗၞုဟ် ဂုဏ် ညးမစုတိ လီုလာ် အာ လမျီု ပ္ဍဲ ကမၠောန် တုဲ ကဵု လာပ် တဆိပ်ကြာ ဇရေင် ဂကောံ သ္ၚိဌာန် ညးတအ်။ * '''ရမ္သာင် သိုင်ရေန် (Sound Off):''' ပ္ဍဲ တ္ၚဲ အဒိုက် ကိုပ်ကၠာ အိုတ် ပ္ဍဲ ဂိတု မေ မ္ဂး ကွဳစက် ပလိုတ် ပၟတ် အလုံ ဂၠးကဝ် တအ် ဗ္ဂိုဟ် ရမ္သာင် သိုင်ရေန် (Sirens) ပွိုင် ၃၀ စက္က တုဲ၊ မံင် သ္ၚိတ်ဇြ ပွိုင် ၁ မိနေတ် သွက်ဂွံ ရာဒနာ မိက်ဂွံ ကဵု လမျီု ညးမစုတိ အာ တအ် ရ။ * '''ပရေင် တင်ဂုဏ်:''' အာတ်မိက် ညးဍုင်ကွာန် တအ် ညံင် ဂွံ ဟီု တင်ဂုဏ် (Thank You) ဟွံသေင်မ္ဂး ကဵု လာပ် ဇရေင် သၟာပလိုတ်ပၟတ် စေတနာ ကေုာံ ညးမကၠောန် လၟေင် တ္ၚဲ တအ်။ * '''ပရေင် ပညာ စဵုဒၞာ:''' ပတိတ် လညာတ် ကေုာံ ထ္ၜးပျး ညံင် ညးဍုင်ကွာန် တအ် ဂွံ တီ ညာတ် ပရူ ဘဲ ပၟတ်၊ နဲကဲ စဵုဒၞာ ကေုာံ ပရေင် ဂီုကၠီု ပ္ဍဲ သ္ၚိ ဌာန် ရ။ == မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် == * [[မေ ၄]] * [[သၟာပလိုတ်ပၟတ်]] * [[ဘဲ ပၟတ်]] * [[တ္ၚဲ သၠးပွး ပရိုင် ဂၠးကဝ်]] (မေ ၃) == နိဿဲ == * "International Firefighters' Day". Official IFFD Website. * International Firefighters' Day, [[Wikipedia]]. [[Category:မေ]] [[Category:တ္ၚဲ အလုံဂၠးကဝ်]] [[Category:သၟာပလိုတ်ပၟတ်]] [[Category:ပရေင် စဵုဒၞာ ဘဲအန္တရာဲ]] 57t9vfvsr8klskwpk2fzfvehi8gzz2p တ္ၚဲ သတာဝါ 0 10667 54051 2026-05-04T01:42:53Z Aue Nai 24 ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Infobox holiday | holiday_name = တ္ၚဲ သတာဝါ | type = သဘင် ယေန်သၞာင် (Pop culture) | image = | caption = | official_name = Star Wars Day | observedby = ညးမဒးစိုတ် ဇာတ်ကား သတာဝါ၊ ကမ္ပဏဳ လူးကပ်ဖှေမ် ကေုာံ ဒေတ်သနဳ | date = [[မေ ၄]] | date2024 = မေ ၄ | frequency..." 54051 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | holiday_name = တ္ၚဲ သတာဝါ | type = သဘင် ယေန်သၞာင် (Pop culture) | image = | caption = | official_name = Star Wars Day | observedby = ညးမဒးစိုတ် ဇာတ်ကား သတာဝါ၊ ကမ္ပဏဳ လူးကပ်ဖှေမ် ကေုာံ ဒေတ်သနဳ | date = [[မေ ၄]] | date2024 = မေ ၄ | frequency = လၟေင် သၞာံ | firsttime = [[၁၉၇၉]] (မအရေဝ် စက္တဵုဒှ်), ၂၀၁၁ (စကၠောန်ဗဒှ် သဘင်) | relatedto = ဇာတ်ကား [[သတာဝါ]] }} '''တ္ၚဲ သတာဝါ''' ({{lang-en|Star Wars Day}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် တ္ၚဲ သဘင် ယေန်သၞာင် ခေတ်တၟိ မွဲ မစၟတ်သမ္တီ လဝ် ပ္ဍဲ စၟတ်တ္ၚဲ '''မေ ၄''' ဇၟာပ်ပ် သၞာံ သွက်ဂွံ ကၠောန်ဗဒှ် ကေုာံ ဗှ်သၞာ ရုပ်သၟိင် ဇာတ်ကား ဒယှ် '''[[သတာဝါ]]''' မခၞံ ဗဒှ် လဝ် နကဵု အစာ ဂျော့ လူးကပ် (George Lucas) ရ။ တ္ၚဲဏအ် ဝွံ ဍေံ က္တဵုဒှ် ကၠုင် နူကဵု မအရေဝ် ပတုပ် ရမ္သာင် (Pun) "May the Fourth be with you" (မေ ပန် ဂှ် မၞုံ ကု မၞး ညိ) မကၠာဲ လဝ် နူ မအရေဝ် ရာဒနာ အဓိက ပ္ဍဲ ဇာတ်ကား သတာဝါ "May the Force be with you" (ဒြဟတ် အစောမ် မၞုံ ကု မၞး ညိ) ရ။ ၜိုန်ရ တ္ၚဲဏအ် ဟွံသေင် တ္ၚဲ ကၟာတ် ရုင် အလဵုအသဳ ဓမ္မတာ မွဲ ကီု လေဝ်၊ ညးမဒးစိုတ် ဇာတ်ကား ဏအ် အလုံ ဂၠးကဝ် တအ် စၟတ်သမ္တီ ကၠောန်ဗဒှ် ဒၟံင် နဒဒှ် သဘင် ယေန်သၞာင် တၟေင် မွဲ ရ။ == ၁။ ဝင် ကေုာံ ပရေင် က္တဵုဒှ် == မအရေဝ် "May the Fourth be with you" ဏအ် ဍေံ စက္တဵုဒှ် ကၠုင် ကိုပ်ကၠာ အိုတ် ပ္ဍဲ သၞာံ [[၁၉၇၉]] ရ။ ပ္ဍဲ စၟတ်တ္ၚဲ မေ ၄၊ သၞာံ ၁၉၇၉ ဂှ် '''[[မာဂရက် သေတ်ချာ]]''' (Margaret Thatcher) ကလိဂွံ ဇမၞး တုဲ ဒှ် ကၠုင် သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ဗြဴ ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ ဍုင် [[က္ဍိုပ်သကိုပ် ဨကရာဇ် ဗြိတိန်]] (UK) ရ။ သွက်ဂွံ ဟီု ဂလာန် အိုဟ်တၟိုဟ် ဇမၞး ညး ဂှ်၊ ဗော် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ညး စုတ် လိက် လလောင်တြး ပ္ဍဲ လိက်ပရိုင် လာန်ဒါန် မွဲ မၞုံယၟု ဒဒှ်ရ "May the Fourth Be with You, Maggie. Congratulations" (မေ ပန် ဂှ် မၞုံ ကု မၞး ညိ မက်ဂဳ။ မိပ်မြဟ် အိုဟ်တၟိုဟ် ရ) ရ။ ကြဴနူ ဂှ် မအရေဝ် ဏအ် ပြးဇး က္တဵုဒှ် ကၠုင် အကြာ ညးမဒးစိုတ် သတာဝါ တအ် တုဲ၊ ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၁၁ ဂှ် ဂကောံ မၞိဟ် တအ် စကၠောန်ဗဒှ် ပေါဲ သဘင် တ္ၚဲ သတာဝါ ကိုပ်ကၠာ အိုတ် ပ္ဍဲ ရုံ ဗဵု ရုပ်သၟိင် တဝ်ရွန်တဝ် (Toronto) ဍုင် ကနေဒါ ရ။ == ၂။ ပရေင် ထံက်ဂလာန် နူ ကမ္ပဏဳ အဓိက == ကိုပ်ကၠာ တေအ် ဂှ် တ္ၚဲဏအ် ဒှ် ဆ ပရေင် ကၠောန်ဗဒှ် အကြာ ညးမဒးစိုတ် ဇာတ်ကား တအ် ဓဝ် ကီု လေဝ်၊ ကြဴနူ ကမ္ပဏဳ ဇၞော် ဒေတ်သနဳ (Disney) ရာန် ကေတ် လဝ် ကမ္ပဏဳ လူးကပ်ဖှေမ် (Lucasfilm) ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၁၂ တုဲ မ္ဂး၊ ညးတအ် စၟတ်သမ္တီ ဒုင်တဲ ကေတ် တ္ၚဲ မေ ၄ ဏအ် နဒဒှ် တ္ၚဲ သဘင် အလဵုအသဳ ကမ္ပဏဳ မွဲ ရ။ ပ္ဍဲ တ္ၚဲဏအ် မ္ဂး ကမ္ပဏဳ တအ် ပတိတ် သွံရာန် ကပေါတ် သတာဝါ တၟိတၟိ တအ်၊ လလောင်တြး ပရိုင် ဇာတ်ကား တၟိ၊ ကေုာံ ကၠောန်ဗဒှ် သဘင် တၟေင် ပ္ဍဲကဵု ကၠအ် ကွတ် ယေန်သၞာင် ဒေတ်သနဳ (Disney Parks) နာနာ သာ် ရ။ == ၃။ အခိုက်အလိုက် ကေုာံ ပရေင် ကၠောန်ဗဒှ် == ပ္ဍဲ တ္ၚဲ မေ ၄ ဏအ် မ္ဂး ညးမဒးစိုတ် သတာဝါ အလုံ ဂၠးကဝ် တအ် ကၠောန်ဗဒှ် အခန်ကၞာ နာနာ သာ် မပ္တံကဵု- * '''ဗဵု ရုပ်သၟိင် ဆက်က်:''' ပွမကောံ ရေင်သ္ကအ် တုဲ ဗဵု ရုပ်သၟိင် ဇာတ်ကား သတာဝါ ဇၟာပ်ပ် ကဏ္ဍ ဆက်က် (Movie marathon)။ * '''ဗိုက်လတက် ကယျိုင် (Cosplay):''' မၞိဟ် တအ် ဗိုက်လတက် ကယျိုင် ဇာတ်ကမၠောန် အဓိက မပ္တံကဵု ဂျေဒါင် (Jedi)၊ ဒါတ် ဗေဒါ (Darth Vader)၊ ကေုာံ လုက် သကိုင်ဝေါက္ကာ (Luke Skywalker) တအ် တုဲ တိတ် ထ္ၜးဆန္ဒ ဟွံသေင်မ္ဂး ကၠောန် ပေါဲ ကောံသဳကၠဳ ရ။ * '''ပရေင် ပြိုင်ပကာန်:''' ပွမပြိုင်ပကာန် ဝေင် ဇြင် လျး (Lightsaber)၊ ကၠောန် စၞစ မၞုံ ဗီုပြင် ဇာတ်ကမၠောန် သတာဝါ၊ ကေုာံ ပရေင် ဟီုတွဟ် လတူ လိက် ဝဳကဳ ကေုာံ မဳဒဳယာ မၞိဟ် တအ် ရ။ == ၄။ တ္ၚဲ မဆက်စပ် (မေ ၅ ကေုာံ မေ ၆) == ဟိုတ်နူ တ္ၚဲ မေ ၄ ဂှ် ဒှ် တ္ၚဲ လပါ် ခိုဟ် သွက် ဂကောံ ဂျေဒါင် တအ် တုဲ၊ ညးမဒးစိုတ် လပါ် ဇာတ်ကမၠောန် ပရေအ် ဟွံသေင်မ္ဂး သၞ (Sith) တအ် ဂှ် ညးတအ် စၟတ်သမ္တီ လဝ် တ္ၚဲ '''မေ ၅''' ကဵု '''မေ ၆''' နဒဒှ် တ္ၚဲ သၞ တအ် ကလေင် ပတိတ် ဒြဟတ် (Revenge of the Fifth / Sixth) မကၠာဲ လဝ် နူ ဇာတ်ကား မရနုက်ကဵု ပိ (Revenge of the Sith) ရ။ == မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် == * [[သတာဝါ]] * [[မေ ၄]] * [[ယေန်သၞာင် ပေါပ်]] == နိဿဲ == * "May the 4th Be With You: A History of Star Wars Day". StarWars.com. * Star Wars Day, [[Wikipedia]]. [[Category:မေ]] [[Category:ယေန်သၞာင်]] [[Category:ရုပ်သၟိင်]] [[Category:တ္ၚဲဂမၠိုင်]] h4n0ucipeip4skjd3pvh7enyfrtu577 54052 54051 2026-05-04T02:00:07Z Aue Nai 24 54052 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | holiday_name = တ္ၚဲ သတာဝါ | type = သဘင် ယေန်သၞာင် (Pop culture) | image = | caption = | official_name = Star Wars Day | observedby = ညးမဒးစိုတ် ဇာတ်ကား သတာဝါ၊ ကမ္ပဏဳ လူးကပ်ဖှေမ် ကေုာံ ဒေတ်သနဳ | date = [[မေ ၄]] | date2024 = မေ ၄ | frequency = လၟေင် သၞာံ | firsttime = [[၁၉၇၉]] (မအရေဝ် စက္တဵုဒှ်), ၂၀၁၁ (စကၠောန်ဗဒှ် သဘင်) | relatedto = ဇာတ်ကား [[သတာဝါ]] }} '''တ္ၚဲ သတာဝါ''' ({{lang-en|Star Wars Day}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် တ္ၚဲ သဘင် ယေန်သၞာင် ခေတ်တၟိ မွဲ မစၟတ်သမ္တီ လဝ် ပ္ဍဲ စၟတ်တ္ၚဲ '''မေ ၄''' ဇၟာပ်ပ် သၞာံ သွက်ဂွံ ကၠောန်ဗဒှ် ကေုာံ ဗှ်သၞာ ရုပ်သၟိင် ရုပ်ဒမျိုင် ဒယှ် '''[[သတာဝါ]]''' မခၞံ ဗဒှ် လဝ် နကဵု အစာ ဂျော့ လူးကပ် (George Lucas) ရ။ တ္ၚဲဏအ် ဝွံ ဍေံ က္တဵုဒှ် ကၠုင် နူကဵု မအရေဝ် ပတုပ် ရမ္သာင် (Pun) "May the Fourth be with you" (မေ ပန် ဂှ် မၞုံ ကု မၞး ညိ) မကၠာဲ လဝ် နူ မအရေဝ် ရာဒနာ အဓိက ပ္ဍဲ ရုပ်ဒမျိုင် သတာဝါ "May the Force be with you" (ဒြဟတ် အစောမ် မၞုံ ကု မၞး ညိ) ရ။ ၜိုန်ရ တ္ၚဲဏအ် ဟွံသေင် တ္ၚဲ ကၟာတ် ရုင် အလဵုအသဳ ဓမ္မတာ မွဲ ကီု လေဝ်၊ ညးမဒးစိုတ် ရုပ်ဒမျိုင် ဏအ် အလုံ ဂၠးကဝ် တအ် စၟတ်သမ္တီ ကၠောန်ဗဒှ် ဒၟံင် နဒဒှ် သဘင် ယေန်သၞာင် တၟေင် မွဲ ရ။ == ၁။ ဝင် ကေုာံ ပရေင် က္တဵုဒှ် == မအရေဝ် "May the Fourth be with you" ဏအ် ဍေံ စက္တဵုဒှ် ကၠုင် ကိုပ်ကၠာ အိုတ် ပ္ဍဲ သၞာံ [[၁၉၇၉]] ရ။ ပ္ဍဲ စၟတ်တ္ၚဲ မေ ၄၊ သၞာံ ၁၉၇၉ ဂှ် '''[[မာဂရက် သေတ်ချာ]]''' (Margaret Thatcher) ကလိဂွံ ဇမၞး တုဲ ဒှ် ကၠုင် သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ဗြဴ ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ ဍုင် [[က္ဍိုပ်သကိုပ် ဨကရာဇ် ဗြိတိန်]] (UK) ရ။ သွက်ဂွံ ဟီု ဂလာန် အိုဟ်တၟိုဟ် ဇမၞး ညး ဂှ်၊ ဗော် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ညး စုတ် လိက် လလောင်တြး ပ္ဍဲ လိက်ပရိုင် လာန်ဒါန် မွဲ မၞုံယၟု ဒဒှ်ရ "May the Fourth Be with You, Maggie. Congratulations" (မေ ပန် ဂှ် မၞုံ ကု မၞး ညိ မက်ဂဳ။ မိပ်မြဟ် အိုဟ်တၟိုဟ် ရ) ရ။ ကြဴနူ ဂှ် မအရေဝ် ဏအ် ပြးဇး က္တဵုဒှ် ကၠုင် အကြာ ညးမဒးစိုတ် သတာဝါ တအ် တုဲ၊ ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၁၁ ဂှ် ဂကောံ မၞိဟ် တအ် စကၠောန်ဗဒှ် ပေါဲ သဘင် တ္ၚဲ သတာဝါ ကိုပ်ကၠာ အိုတ် ပ္ဍဲ ရုံ ဗဵု ရုပ်သၟိင် တဝ်ရွန်တဝ် (Toronto) ဍုင် ကနေဒါ ရ။ == ၂။ ပရေင် ထံက်ဂလာန် နူ ကမ္ပဏဳ အဓိက == ကိုပ်ကၠာ တေအ် ဂှ် တ္ၚဲဏအ် ဒှ် ဆ ပရေင် ကၠောန်ဗဒှ် အကြာ ညးမဒးစိုတ် ရုပ်ဒမျိုင် တအ် ဓဝ် ကီု လေဝ်၊ ကြဴနူ ကမ္ပဏဳ ဇၞော် ဒေတ်သနဳ (Disney) ရာန် ကေတ် လဝ် ကမ္ပဏဳ လူးကပ်ဖှေမ် (Lucasfilm) ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၁၂ တုဲ မ္ဂး၊ ညးတအ် စၟတ်သမ္တီ ဒုင်တဲ ကေတ် တ္ၚဲ မေ ၄ ဏအ် နဒဒှ် တ္ၚဲ သဘင် အလဵုအသဳ ကမ္ပဏဳ မွဲ ရ။ ပ္ဍဲ တ္ၚဲဏအ် မ္ဂး ကမ္ပဏဳ တအ် ပတိတ် သွံရာန် ကပေါတ် သတာဝါ တၟိတၟိ တအ်၊ လလောင်တြး ပရိုင် ရုပ်ဒမျိုင် တၟိ၊ ကေုာံ ကၠောန်ဗဒှ် သဘင် တၟေင် ပ္ဍဲကဵု ကၠအ် ကွတ် ယေန်သၞာင် ဒေတ်သနဳ (Disney Parks) နာနာ သာ် ရ။ == ၃။ အခိုက်အလိုက် ကေုာံ ပရေင် ကၠောန်ဗဒှ် == ပ္ဍဲ တ္ၚဲ မေ ၄ ဏအ် မ္ဂး ညးမဒးစိုတ် သတာဝါ အလုံ ဂၠးကဝ် တအ် ကၠောန်ဗဒှ် အခန်ကၞာ နာနာ သာ် မပ္တံကဵု- * '''ဗဵု ရုပ်သၟိင် ဆက်က်:''' ပွမကောံ ရေင်သ္ကအ် တုဲ ဗဵု ရုပ်သၟိင် ရုပ်ဒမျိုင် သတာဝါ ဇၟာပ်ပ် ကဏ္ဍ ဆက်က် (Movie marathon)။ * '''ဗိုက်လတက် ကယျိုင် (Cosplay):''' မၞိဟ် တအ် ဗိုက်လတက် ကယျိုင် ဇာတ်ကမၠောန် အဓိက မပ္တံကဵု ဂျေဒါင် (Jedi)၊ ဒါတ် ဗေဒါ (Darth Vader)၊ ကေုာံ လုက် သကိုင်ဝေါက္ကာ (Luke Skywalker) တအ် တုဲ တိတ် ထ္ၜးဆန္ဒ ဟွံသေင်မ္ဂး ကၠောန် ပေါဲ ကောံသဳကၠဳ ရ။ * '''ပရေင် ပြိုင်ပကာန်:''' ပွမပြိုင်ပကာန် ဝေင် ဇြင် လျး (Lightsaber)၊ ကၠောန် စၞစ မၞုံ ဗီုပြင် ဇာတ်ကမၠောန် သတာဝါ၊ ကေုာံ ပရေင် ဟီုတွဟ် လတူ လိက် ဝဳကဳ ကေုာံ မဳဒဳယာ မၞိဟ် တအ် ရ။ == ၄။ တ္ၚဲ မဆက်စပ် (မေ ၅ ကေုာံ မေ ၆) == ဟိုတ်နူ တ္ၚဲ မေ ၄ ဂှ် ဒှ် တ္ၚဲ လပါ် ခိုဟ် သွက် ဂကောံ ဂျေဒါင် တအ် တုဲ၊ ညးမဒးစိုတ် လပါ် ဇာတ်ကမၠောန် ပရေအ် ဟွံသေင်မ္ဂး သၞ (Sith) တအ် ဂှ် ညးတအ် စၟတ်သမ္တီ လဝ် တ္ၚဲ '''မေ ၅''' ကဵု '''မေ ၆''' နဒဒှ် တ္ၚဲ သၞ တအ် ကလေင် ပတိတ် ဒြဟတ် (Revenge of the Fifth / Sixth) မကၠာဲ လဝ် နူ ရုပ်ဒမျိုင် မရနုက်ကဵု ပိ (Revenge of the Sith) ရ။ == မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် == * [[သတာဝါ]] * [[မေ ၄]] * [[ယေန်သၞာင် ပေါပ်]] == နိဿဲ == * "May the 4th Be With You: A History of Star Wars Day". StarWars.com. * Star Wars Day, [[Wikipedia]]. [[Category:မေ]] [[Category:ယေန်သၞာင်]] [[Category:ရုပ်သၟိင်]] [[Category:တ္ၚဲဂမၠိုင်]] dxzhoy3sljfy0ru5zqabmnbgnvxye06 ကဏ္ဍ:ရုပ်သၟိင် 14 10668 54053 2026-05-04T02:02:31Z Aue Nai 24 ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "ကဏ္ဍ ဏအ် ဝွံ ဍေံ ပကောံ လဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍ မဆေင်စပ် ကု [[ရုပ်သၟိင်]] (Film / Movie)၊ ဝင် ရုပ်သၟိင်၊ ကမၠောန် ပတိတ် ရုပ်သၟိင်၊ ကေုာံ ပရေင် လဟိင် စိုတ် မဆေင်စပ် ကု ရု..." 54053 wikitext text/x-wiki ကဏ္ဍ ဏအ် ဝွံ ဍေံ ပကောံ လဝ် လိက်ပရေင် ကေုာံ ကဏ္ဍ မဆေင်စပ် ကု [[ရုပ်သၟိင်]] (Film / Movie)၊ ဝင် ရုပ်သၟိင်၊ ကမၠောန် ပတိတ် ရုပ်သၟိင်၊ ကေုာံ ပရေင် လဟိင် စိုတ် မဆေင်စပ် ကု ရုပ်ဒမျိုင် တအ် သီုဖအိုတ် ရ။{{Commonscat|Films}} 5ri8ixiab4toxe4a7durfrvs2t1flzb ရုပ်သၟိင် 0 10669 54054 2026-05-04T02:02:53Z Aue Nai 24 ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Infobox concept|name=ရုပ်သၟိင်|image=|caption=|field=[[အနုသုခုမ]] (Art), [[ယေန်သၞာင် ပေါပ်]] (Pop culture), လဟိင်စိုတ် (Entertainment)|origin=ကၞောတ် ရာစုသၞာံ ၁၉ (၁၈၉၀ တအ်)|related_concepts=[[ရုပ်ဒမျိုင် ဇၞော်]] (Blockbuster), ရုံဗဵုရုပ်..." 54054 wikitext text/x-wiki {{Infobox concept|name=ရုပ်သၟိင်|image=|caption=|field=[[အနုသုခုမ]] (Art), [[ယေန်သၞာင် ပေါပ်]] (Pop culture), လဟိင်စိုတ် (Entertainment)|origin=ကၞောတ် ရာစုသၞာံ ၁၉ (၁၈၉၀ တအ်)|related_concepts=[[ရုပ်ဒမျိုင် ဇၞော်]] (Blockbuster), [[ရုံဗဵုရုပ်သၟိင်]] (Cinema), [[အနုသုခုမ ရုပ် ကေုာံ ရမ္သာင်]] (Audiovisual art)}} '''ရုပ်သၟိင်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ရုပ်ဒမျိုင်''' ({{lang-en|Film}}, Movie, ဟွံသေင်မ္ဂး Motion picture) ဝွံ ဍေံ ဒှ် အနုသုခုမ မၞုံ ကု ပရေင် ဆက်စပ် ရုပ်ချဳ ကေုာံ ရမ္သာင် သွက်ဂွံ လဟိင် စိုတ်၊ သောင်က္လး ပရူပရာ ဝင်၊ လ္ၚတ် ပညာ ကေုာံ ပတိတ် လညာတ် သဘဴဓရ် မွဲမွဲ ရ။ ရုပ်သၟိင် တအ် ဝွံ ညးတအ် ပတိတ် လဝ် နကဵု လၟေင် ပရေင် ရိုက်ကူး ကေုာံ စကာ ကွတ်ပညာ တၟိတၟိ မပ္တံကဵု ပရေင် ဖန်ဇန် ရုပ် (Visual effects) သွက် ညးဍုင်ကွာန် တအ် ဂွံ ဗဵု လ္ၚတ် ပ္ဍဲကဵု [[ရုံဗဵုရုပ်သၟိင်]] (Cinema) ဟွံသေင်မ္ဂး ပ္ဍဲကဵု သၞောတ် သတြဳမေန် (Streaming platforms) ရ။ == ၁။ ဝင် ကေုာံ ပရေင် က္တဵုဒှ် == ဝင် ရုပ်သၟိင် အလုံ ဂၠးကဝ် ဝွံ ဍေံ ပြံင်လှာဲ က္တဵုဒှ် ကၠုင် နကဵု ကဆံင် အဓိက သာ် ဗွဲသၟဝ် ဏအ် ရ- * '''ခေတ် ရုပ်သၟိင် ဟွံမွဲ ကု ရမ္သာင် (Silent Era):''' ပ္ဍဲ လပါ် သၞာံ ၁၈၉၀ တအ် ဂှ် ကွတ်ပညာ ကမ္မရာ သွက် ရုပ်ချဳ စက္တဵုဒှ် ကၠုင် ရ။ ပ္ဍဲ အခိင် ဂှ် ရုပ်သၟိင် တအ် ရမ္သာင် ဟွံပါ တုဲ၊ မၞိဟ် တအ် ဒး တိင် တူရိယာ (မပ္တံကဵု ပဳယာနဝ်) အခိင် ဗဵု ဒၟံင် သွက်ဂွံ ကဵု ဓရှ် ရမ္သာင် ရ။ * '''ခေတ် ရမ္သာင် (Talkies):''' ပ္ဍဲ လပါ် ကၞောတ် သၞာံ ၁၉၂၀ တအ် (ဥပမာ ဇာတ်ကား ''The Jazz Singer'' ပ္ဍဲ ၁၉၂၇) ဂှ် ကွတ်ပညာ စုတ် ရမ္သာင် ဟီုဂလာန် ပ္ဍဲ ရုပ်သၟိင် အံင်ဇၞး ကၠုင် တုဲ၊ ရုပ်သၟိင် တအ် ကလိဂွံ ပရေင် စိုတ်လုပ်စ ဂၠိုင် တိုန် ဗွဲမလောန် ရ။ * '''ခေတ် အသာ် (Color Era):''' ပ္ဍဲ လပါ် သၞာံ ၁၉၃၀ တအ် ဂှ် ကွတ်ပညာ Technicolor က္တဵုဒှ် ကၠုင် တုဲ ရုပ်သၟိင် တအ် နူကဵု အသာ် လမ္စံက် ကဵု ဗု ဂှ် ပြံင်လှာဲ ဒှ် ကၠုင် ရုပ်သၟိင် အသာ် ဍိုက်က်ပေင်င် ရ။ * '''ခေတ် ဒဳဂျဳတယ် ကေုာံ CGI (Digital Era):''' စနူ သၞာံ ၁၉၉၀ တအ် စဵုကဵု လၟုဟ် မ္ဂး သၞောတ် ရိုက်ကူး ဒဳဂျဳတယ် ကေုာံ ကွတ်ပညာ ရုပ် ကောန်ပျူတာ (CGI) တအ် ပြံင်လှာဲ ထောအ် လောက ရုပ်သၟိင် ညံင် ဂွံ စိုပ် ကဆံင် ဇၞော် အိုတ် ရ။ == ၂။ လၟေင် ကမၠောန် ပရေင် လဒက်ပ္တန် (Production Process) == သွက်ဂွံ ပတိတ် ရုပ်သၟိင် မွဲ မ္ဂး ဗွဲမဂၠိုင် ညးတအ် ဒး ကၠောန် ကမၠောန် အဓိက ပိ ကဆံင် ရ- * '''ကိုပ်ကၠာ ရိုက်ကူး (Pre-production):''' ဍေံ ဒှ် အခိင် မချူ လိက် ဇာတ် (Scriptwriting)၊ မဖန်ဇန် သြန်ဓနက်၊ မရုဲစှ် ဒါရိုက်တာ ကေုာံ သၟာဇာတ် (Casting)၊ သီုကဵု မရုဲစှ် ဒၞာဲ သွက်ဂွံ ရိုက်ကူး (Location scouting) ရ။ * '''အခိင် ရိုက်ကူး (Production / Principal Photography):''' ဍေံ ဒှ် အခိင် မရိုက်ကူး ရုပ် ဇေတ်တ် နကဵု ကမ္မရာ တုဲ၊ သၟာဇာတ် တအ်၊ သကိုပ် ကမ္မရာ၊ ကေုာံ ညးဖန်ဇန် အသာ် လျး တအ် ဒး ကၠောန် ကမၠောန် မွဲ စွံ ရ။ * '''ကြဴနူ ရိုက်ကူး (Post-production):''' ဍေံ ဒှ် အခိင် မပလေဝ်ပလေတ် ကုတ်ဆက် ရုပ် (Video editing)၊ စုတ် ရမ္သာင် ဟီုဂလာန် (Sound dubbing)၊ စုတ် ဒွက် ကေုာံ ပရေင် ဖန်ဇန် ရုပ် CGI တအ် ရ။ ကဏ္ဍ ဏအ် အာ အခိင် ဂၠိုင် အိုတ် ရ။ == ၃။ ဂကူ ရုပ်သၟိင် နာနာ (Film Genres) == ရုပ်သၟိင် တအ် ဂှ် ညးတအ် ပါ်ခြာ လဝ် ဂကူ (Genre) ဗွဲမဂၠိုင် အတိုင် သဘဴဓရ် ဇာတ်လမ်း ရ- * '''အက်ရှေန် (Action):''' ရုပ်သၟိင် မၞုံ ကု ပေါဲ ဗတိုက်၊ ပရေင် ဒြေပ် ဒဴ ကေုာံ ပရေင် ချဳဒရိုင် အသိင် ဇၞော်။ * '''ဒရာမာ (Drama):''' ရုပ်သၟိင် မစွံ အာရီု လတူ ပရေင် စိုတ်စရိုတ်၊ ပရေင် ဆက်စပ် မၞိဟ်၊ ကေုာံ ပြသၞာ ဘဝ မက္တဵုဒှ် ဍာံ။ * '''လဟိင် စိုတ် / ကယျာ (Comedy):''' ရုပ်သၟိင် မဖန်ဇန် လဝ် သွက်ဂွံ ကဵု ပရေင် ဓယှ်ေ ကေုာံ မိပ်မြဟ်။ * '''ဖေက်ဂၟံက် (Horror):''' ရုပ်သၟိင် မဖန်ဇန် လဝ် ညံင် ညးဗဵု တအ် ဂွံ ဖေက်လကိုတ် မပ္တံကဵု ဇာတ်လမ်း ကလော်၊ ဘဲ အန္တရာဲ တအ်။ * '''သိပ္ပံ မနွံ ကဵု ကသပ် (Sci-Fi):''' ရုပ်သၟိင် မဆေင်စပ် ကု ကွတ်ပညာ အနာဂတ်၊ ဂၠးတိ တၞဟ်၊ ကေုာံ စက်ယန် တအ်။ == ၄။ သြဇာ လတူ ဂကောံ မၞိဟ် ကေုာံ ယေန်သၞာင် == ရုပ်သၟိင် ဏအ် ဝွံ ဍေံ နွံ သြဇာ လတူ ပရေင် ဍုင်ကွာန်၊ ပရေင် ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ [[ယေန်သၞာင် ပေါပ်]] (Pop culture) ဗွဲမဇၞော်ကၠး ရ။ ဝေါဟာရ၊ ကယျိုင် ကေုာံ အခိုက်အလိုက် နူ ဇာတ်ကား ဒယှ် တအ် ဂှ် ပြးဇး လုပ် စိုပ် အာ ပ္ဍဲ ဘဝ လၟေင် တ္ၚဲ မၞိဟ် တအ် လောဲလောဲ ရ။ တုဲပၠန် [[ရုပ်ဒမျိုင် ဇၞော်]] (Blockbusters) မပ္တံကဵု ရုပ်သၟိင် ''[[အာဗာတာ]]'' (Avatar) ဟွံသေင်မ္ဂး ''[[သတာဝါ]]'' (Star Wars) တအ် ဂှ် ဍေံ ဖန်ဗဒှ် ကဵု ပရေင် ပိုန်ဒြပ် နကဵု သြန် ဒေါ်လာ ဗဳလဳယာန် တုဲ ဒှ် သၞောတ် ပရေင် ပိုန်ဒြပ် ကိစ္စဇၞော် မွဲ သွက် ဍုင် နာနာ ရ။ == မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် == * [[ရုံဗဵုရုပ်သၟိင်]] * [[ရုပ်ဒမျိုင် ဇၞော်]] * [[ယေန်သၞာင် ပေါပ်]] * [[အနုသုခုမ]] * [[သတာဝါ]] == နိဿဲ == * Bordwell, David; Thompson, Kristin (2003). ''Film Art: An Introduction''. McGraw-Hill. * Film, [[Wikipedia]]. 52vk74943qg80eoebdx8jtceyiof6xq 54055 54054 2026-05-04T02:03:18Z Aue Nai 24 /* နိဿဲ */ 54055 wikitext text/x-wiki {{Infobox concept|name=ရုပ်သၟိင်|image=|caption=|field=[[အနုသုခုမ]] (Art), [[ယေန်သၞာင် ပေါပ်]] (Pop culture), လဟိင်စိုတ် (Entertainment)|origin=ကၞောတ် ရာစုသၞာံ ၁၉ (၁၈၉၀ တအ်)|related_concepts=[[ရုပ်ဒမျိုင် ဇၞော်]] (Blockbuster), [[ရုံဗဵုရုပ်သၟိင်]] (Cinema), [[အနုသုခုမ ရုပ် ကေုာံ ရမ္သာင်]] (Audiovisual art)}} '''ရုပ်သၟိင်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ရုပ်ဒမျိုင်''' ({{lang-en|Film}}, Movie, ဟွံသေင်မ္ဂး Motion picture) ဝွံ ဍေံ ဒှ် အနုသုခုမ မၞုံ ကု ပရေင် ဆက်စပ် ရုပ်ချဳ ကေုာံ ရမ္သာင် သွက်ဂွံ လဟိင် စိုတ်၊ သောင်က္လး ပရူပရာ ဝင်၊ လ္ၚတ် ပညာ ကေုာံ ပတိတ် လညာတ် သဘဴဓရ် မွဲမွဲ ရ။ ရုပ်သၟိင် တအ် ဝွံ ညးတအ် ပတိတ် လဝ် နကဵု လၟေင် ပရေင် ရိုက်ကူး ကေုာံ စကာ ကွတ်ပညာ တၟိတၟိ မပ္တံကဵု ပရေင် ဖန်ဇန် ရုပ် (Visual effects) သွက် ညးဍုင်ကွာန် တအ် ဂွံ ဗဵု လ္ၚတ် ပ္ဍဲကဵု [[ရုံဗဵုရုပ်သၟိင်]] (Cinema) ဟွံသေင်မ္ဂး ပ္ဍဲကဵု သၞောတ် သတြဳမေန် (Streaming platforms) ရ။ == ၁။ ဝင် ကေုာံ ပရေင် က္တဵုဒှ် == ဝင် ရုပ်သၟိင် အလုံ ဂၠးကဝ် ဝွံ ဍေံ ပြံင်လှာဲ က္တဵုဒှ် ကၠုင် နကဵု ကဆံင် အဓိက သာ် ဗွဲသၟဝ် ဏအ် ရ- * '''ခေတ် ရုပ်သၟိင် ဟွံမွဲ ကု ရမ္သာင် (Silent Era):''' ပ္ဍဲ လပါ် သၞာံ ၁၈၉၀ တအ် ဂှ် ကွတ်ပညာ ကမ္မရာ သွက် ရုပ်ချဳ စက္တဵုဒှ် ကၠုင် ရ။ ပ္ဍဲ အခိင် ဂှ် ရုပ်သၟိင် တအ် ရမ္သာင် ဟွံပါ တုဲ၊ မၞိဟ် တအ် ဒး တိင် တူရိယာ (မပ္တံကဵု ပဳယာနဝ်) အခိင် ဗဵု ဒၟံင် သွက်ဂွံ ကဵု ဓရှ် ရမ္သာင် ရ။ * '''ခေတ် ရမ္သာင် (Talkies):''' ပ္ဍဲ လပါ် ကၞောတ် သၞာံ ၁၉၂၀ တအ် (ဥပမာ ဇာတ်ကား ''The Jazz Singer'' ပ္ဍဲ ၁၉၂၇) ဂှ် ကွတ်ပညာ စုတ် ရမ္သာင် ဟီုဂလာန် ပ္ဍဲ ရုပ်သၟိင် အံင်ဇၞး ကၠုင် တုဲ၊ ရုပ်သၟိင် တအ် ကလိဂွံ ပရေင် စိုတ်လုပ်စ ဂၠိုင် တိုန် ဗွဲမလောန် ရ။ * '''ခေတ် အသာ် (Color Era):''' ပ္ဍဲ လပါ် သၞာံ ၁၉၃၀ တအ် ဂှ် ကွတ်ပညာ Technicolor က္တဵုဒှ် ကၠုင် တုဲ ရုပ်သၟိင် တအ် နူကဵု အသာ် လမ္စံက် ကဵု ဗု ဂှ် ပြံင်လှာဲ ဒှ် ကၠုင် ရုပ်သၟိင် အသာ် ဍိုက်က်ပေင်င် ရ။ * '''ခေတ် ဒဳဂျဳတယ် ကေုာံ CGI (Digital Era):''' စနူ သၞာံ ၁၉၉၀ တအ် စဵုကဵု လၟုဟ် မ္ဂး သၞောတ် ရိုက်ကူး ဒဳဂျဳတယ် ကေုာံ ကွတ်ပညာ ရုပ် ကောန်ပျူတာ (CGI) တအ် ပြံင်လှာဲ ထောအ် လောက ရုပ်သၟိင် ညံင် ဂွံ စိုပ် ကဆံင် ဇၞော် အိုတ် ရ။ == ၂။ လၟေင် ကမၠောန် ပရေင် လဒက်ပ္တန် (Production Process) == သွက်ဂွံ ပတိတ် ရုပ်သၟိင် မွဲ မ္ဂး ဗွဲမဂၠိုင် ညးတအ် ဒး ကၠောန် ကမၠောန် အဓိက ပိ ကဆံင် ရ- * '''ကိုပ်ကၠာ ရိုက်ကူး (Pre-production):''' ဍေံ ဒှ် အခိင် မချူ လိက် ဇာတ် (Scriptwriting)၊ မဖန်ဇန် သြန်ဓနက်၊ မရုဲစှ် ဒါရိုက်တာ ကေုာံ သၟာဇာတ် (Casting)၊ သီုကဵု မရုဲစှ် ဒၞာဲ သွက်ဂွံ ရိုက်ကူး (Location scouting) ရ။ * '''အခိင် ရိုက်ကူး (Production / Principal Photography):''' ဍေံ ဒှ် အခိင် မရိုက်ကူး ရုပ် ဇေတ်တ် နကဵု ကမ္မရာ တုဲ၊ သၟာဇာတ် တအ်၊ သကိုပ် ကမ္မရာ၊ ကေုာံ ညးဖန်ဇန် အသာ် လျး တအ် ဒး ကၠောန် ကမၠောန် မွဲ စွံ ရ။ * '''ကြဴနူ ရိုက်ကူး (Post-production):''' ဍေံ ဒှ် အခိင် မပလေဝ်ပလေတ် ကုတ်ဆက် ရုပ် (Video editing)၊ စုတ် ရမ္သာင် ဟီုဂလာန် (Sound dubbing)၊ စုတ် ဒွက် ကေုာံ ပရေင် ဖန်ဇန် ရုပ် CGI တအ် ရ။ ကဏ္ဍ ဏအ် အာ အခိင် ဂၠိုင် အိုတ် ရ။ == ၃။ ဂကူ ရုပ်သၟိင် နာနာ (Film Genres) == ရုပ်သၟိင် တအ် ဂှ် ညးတအ် ပါ်ခြာ လဝ် ဂကူ (Genre) ဗွဲမဂၠိုင် အတိုင် သဘဴဓရ် ဇာတ်လမ်း ရ- * '''အက်ရှေန် (Action):''' ရုပ်သၟိင် မၞုံ ကု ပေါဲ ဗတိုက်၊ ပရေင် ဒြေပ် ဒဴ ကေုာံ ပရေင် ချဳဒရိုင် အသိင် ဇၞော်။ * '''ဒရာမာ (Drama):''' ရုပ်သၟိင် မစွံ အာရီု လတူ ပရေင် စိုတ်စရိုတ်၊ ပရေင် ဆက်စပ် မၞိဟ်၊ ကေုာံ ပြသၞာ ဘဝ မက္တဵုဒှ် ဍာံ။ * '''လဟိင် စိုတ် / ကယျာ (Comedy):''' ရုပ်သၟိင် မဖန်ဇန် လဝ် သွက်ဂွံ ကဵု ပရေင် ဓယှ်ေ ကေုာံ မိပ်မြဟ်။ * '''ဖေက်ဂၟံက် (Horror):''' ရုပ်သၟိင် မဖန်ဇန် လဝ် ညံင် ညးဗဵု တအ် ဂွံ ဖေက်လကိုတ် မပ္တံကဵု ဇာတ်လမ်း ကလော်၊ ဘဲ အန္တရာဲ တအ်။ * '''သိပ္ပံ မနွံ ကဵု ကသပ် (Sci-Fi):''' ရုပ်သၟိင် မဆေင်စပ် ကု ကွတ်ပညာ အနာဂတ်၊ ဂၠးတိ တၞဟ်၊ ကေုာံ စက်ယန် တအ်။ == ၄။ သြဇာ လတူ ဂကောံ မၞိဟ် ကေုာံ ယေန်သၞာင် == ရုပ်သၟိင် ဏအ် ဝွံ ဍေံ နွံ သြဇာ လတူ ပရေင် ဍုင်ကွာန်၊ ပရေင် ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ [[ယေန်သၞာင် ပေါပ်]] (Pop culture) ဗွဲမဇၞော်ကၠး ရ။ ဝေါဟာရ၊ ကယျိုင် ကေုာံ အခိုက်အလိုက် နူ ဇာတ်ကား ဒယှ် တအ် ဂှ် ပြးဇး လုပ် စိုပ် အာ ပ္ဍဲ ဘဝ လၟေင် တ္ၚဲ မၞိဟ် တအ် လောဲလောဲ ရ။ တုဲပၠန် [[ရုပ်ဒမျိုင် ဇၞော်]] (Blockbusters) မပ္တံကဵု ရုပ်သၟိင် ''[[အာဗာတာ]]'' (Avatar) ဟွံသေင်မ္ဂး ''[[သတာဝါ]]'' (Star Wars) တအ် ဂှ် ဍေံ ဖန်ဗဒှ် ကဵု ပရေင် ပိုန်ဒြပ် နကဵု သြန် ဒေါ်လာ ဗဳလဳယာန် တုဲ ဒှ် သၞောတ် ပရေင် ပိုန်ဒြပ် ကိစ္စဇၞော် မွဲ သွက် ဍုင် နာနာ ရ။ == မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် == * [[ရုံဗဵုရုပ်သၟိင်]] * [[ရုပ်ဒမျိုင် ဇၞော်]] * [[ယေန်သၞာင် ပေါပ်]] * [[အနုသုခုမ]] * [[သတာဝါ]] == နိဿဲ == * Bordwell, David; Thompson, Kristin (2003). ''Film Art: An Introduction''. McGraw-Hill. * Film, [[Wikipedia]]. [[Category:ရုပ်သၟိင်]] [[Category:အနုသုခုမ]] [[Category:ယေန်သၞာင် ပေါပ်]] [[Category:ပရေင် လဟိင်စိုတ်]] 543eokodgyid0ovmzrvmvuobou1o7ee 54056 54055 2026-05-04T02:04:47Z Aue Nai 24 54056 wikitext text/x-wiki {{Infobox concept|name=ရုပ်သၟိင်|image=|caption=|field=[[အနုသုခုမ]] (Art), [[ယေန်သၞာင် ပေါပ်]] (Pop culture), လဟိင်စိုတ် (Entertainment)|origin=ကၞောတ် ရာစုသၞာံ ၁၉ (၁၈၉၀ တအ်)|related_concepts=[[ရုပ်ဒမျိုင် ဇၞော်]] (Blockbuster), [[ရုံဗဵုရုပ်သၟိင်]] (Cinema), [[အနုသုခုမ ရုပ် ကေုာံ ရမ္သာင်]] (Audiovisual art)}} '''ရုပ်သၟိင်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ရုပ်ဒမျိုင်''' ({{lang-en|Film}}, Movie, ဟွံသေင်မ္ဂး Motion picture) ဝွံ ဍေံ ဒှ် အနုသုခုမ မၞုံ ကု ပရေင် ဆက်စပ် ရုပ်ချဳ ကေုာံ ရမ္သာင် သွက်ဂွံ လဟိင် စိုတ်၊ သောင်က္လး ပရူပရာ ဝင်၊ လ္ၚတ် ပညာ ကေုာံ ပတိတ် လညာတ် သဘဴဓရ် မွဲမွဲ ရ။ ရုပ်သၟိင် တအ် ဝွံ ညးတအ် ပတိတ် လဝ် နကဵု လၟေင် ပရေင် ကၠောန်တက် ကေုာံ စကာ ကွတ်ပညာ တၟိတၟိ မပ္တံကဵု ပရေင် ဖန်ဇန် ရုပ် (Visual effects) သွက် ညးဍုင်ကွာန် တအ် ဂွံ ဗဵု လ္ၚတ် ပ္ဍဲကဵု [[ရုံဗဵုရုပ်သၟိင်]] (Cinema) ဟွံသေင်မ္ဂး ပ္ဍဲကဵု သၞောတ် သတြဳမေန် (Streaming platforms) ရ။ == ၁။ ဝင် ကေုာံ ပရေင် က္တဵုဒှ် == ဝင် ရုပ်သၟိင် အလုံ ဂၠးကဝ် ဝွံ ဍေံ ပြံင်လှာဲ က္တဵုဒှ် ကၠုင် နကဵု ကဆံင် အဓိက သာ် ဗွဲသၟဝ် ဏအ် ရ- * '''ခေတ် ရုပ်သၟိင် ဟွံမွဲ ကု ရမ္သာင် (Silent Era):''' ပ္ဍဲ လပါ် သၞာံ ၁၈၉၀ တအ် ဂှ် ကွတ်ပညာ ကမ္မရာ သွက် ရုပ်ချဳ စက္တဵုဒှ် ကၠုင် ရ။ ပ္ဍဲ အခိင် ဂှ် ရုပ်သၟိင် တအ် ရမ္သာင် ဟွံပါ တုဲ၊ မၞိဟ် တအ် ဒး တိင် တူရိယာ (မပ္တံကဵု ပဳယာနဝ်) အခိင် ဗဵု ဒၟံင် သွက်ဂွံ ကဵု ဓရှ် ရမ္သာင် ရ။ * '''ခေတ် ရမ္သာင် (Talkies):''' ပ္ဍဲ လပါ် ကၞောတ် သၞာံ ၁၉၂၀ တအ် (ဥပမာ ဇာတ်ကား ''The Jazz Singer'' ပ္ဍဲ ၁၉၂၇) ဂှ် ကွတ်ပညာ စုတ် ရမ္သာင် ဟီုဂလာန် ပ္ဍဲ ရုပ်သၟိင် အံင်ဇၞး ကၠုင် တုဲ၊ ရုပ်သၟိင် တအ် ကလိဂွံ ပရေင် စိုတ်လုပ်စ ဂၠိုင် တိုန် ဗွဲမလောန် ရ။ * '''ခေတ် အသာ် (Color Era):''' ပ္ဍဲ လပါ် သၞာံ ၁၉၃၀ တအ် ဂှ် ကွတ်ပညာ Technicolor က္တဵုဒှ် ကၠုင် တုဲ ရုပ်သၟိင် တအ် နူကဵု အသာ် လမ္စံက် ကဵု ဗု ဂှ် ပြံင်လှာဲ ဒှ် ကၠုင် ရုပ်သၟိင် အသာ် ဍိုက်က်ပေင်င် ရ။ * '''ခေတ် ဒဳဂျဳတယ် ကေုာံ CGI (Digital Era):''' စနူ သၞာံ ၁၉၉၀ တအ် စဵုကဵု လၟုဟ် မ္ဂး သၞောတ် ကၠောန်တက် ဒဳဂျဳတယ် ကေုာံ ကွတ်ပညာ ရုပ် ကောန်ပျူတာ (CGI) တအ် ပြံင်လှာဲ ထောအ် လောက ရုပ်သၟိင် ညံင် ဂွံ စိုပ် ကဆံင် ဇၞော် အိုတ် ရ။ == ၂။ လၟေင် ကမၠောန် ပရေင် လဒက်ပ္တန် (Production Process) == သွက်ဂွံ ပတိတ် ရုပ်သၟိင် မွဲ မ္ဂး ဗွဲမဂၠိုင် ညးတအ် ဒး ကၠောန် ကမၠောန် အဓိက ပိ ကဆံင် ရ- * '''ကိုပ်ကၠာ ကၠောန်တက် (Pre-production):''' ဍေံ ဒှ် အခိင် မချူ လိက် ဇာတ် (Scriptwriting)၊ မဖန်ဇန် သြန်ဓနက်၊ မရုဲစှ် ဒါရိုက်တာ ကေုာံ သၟာဇာတ် (Casting)၊ သီုကဵု မရုဲစှ် ဒၞာဲ သွက်ဂွံ ကၠောန်တက် (Location scouting) ရ။ * '''အခိင် ကၠောန်တက် (Production / Principal Photography):''' ဍေံ ဒှ် အခိင် မကၠောန်တက် ရုပ် ဇေတ်တ် နကဵု ကမ္မရာ တုဲ၊ သၟာဇာတ် တအ်၊ သကိုပ် ကမ္မရာ၊ ကေုာံ ညးဖန်ဇန် အသာ် လျး တအ် ဒး ကၠောန် ကမၠောန် မွဲ စွံ ရ။ * '''ကြဴနူ ကၠောန်တက် (Post-production):''' ဍေံ ဒှ် အခိင် မပလေဝ်ပလေတ် ကုတ်ဆက် ရုပ် (Video editing)၊ စုတ် ရမ္သာင် ဟီုဂလာန် (Sound dubbing)၊ စုတ် ဒွက် ကေုာံ ပရေင် ဖန်ဇန် ရုပ် CGI တအ် ရ။ ကဏ္ဍ ဏအ် အာ အခိင် ဂၠိုင် အိုတ် ရ။ == ၃။ ဂကူ ရုပ်သၟိင် နာနာ (Film Genres) == ရုပ်သၟိင် တအ် ဂှ် ညးတအ် ပါ်ခြာ လဝ် ဂကူ (Genre) ဗွဲမဂၠိုင် အတိုင် သဘဴဓရ် ဇာတ်လမ်း ရ- * '''အက်ရှေန် (Action):''' ရုပ်သၟိင် မၞုံ ကု ပေါဲ ဗတိုက်၊ ပရေင် ဒြေပ် ဒဴ ကေုာံ ပရေင် ချဳဒရိုင် အသိင် ဇၞော်။ * '''ဒရာမာ (Drama):''' ရုပ်သၟိင် မစွံ အာရီု လတူ ပရေင် စိုတ်စရိုတ်၊ ပရေင် ဆက်စပ် မၞိဟ်၊ ကေုာံ ပြသၞာ ဘဝ မက္တဵုဒှ် ဍာံ။ * '''လဟိင် စိုတ် / ကယျာ (Comedy):''' ရုပ်သၟိင် မဖန်ဇန် လဝ် သွက်ဂွံ ကဵု ပရေင် ဓယှ်ေ ကေုာံ မိပ်မြဟ်။ * '''ဖေက်ဂၟံက် (Horror):''' ရုပ်သၟိင် မဖန်ဇန် လဝ် ညံင် ညးဗဵု တအ် ဂွံ ဖေက်လကိုတ် မပ္တံကဵု ဇာတ်လမ်း ကလော်၊ ဘဲ အန္တရာဲ တအ်။ * '''သိပ္ပံ မနွံ ကဵု ကသပ် (Sci-Fi):''' ရုပ်သၟိင် မဆေင်စပ် ကု ကွတ်ပညာ အနာဂတ်၊ ဂၠးတိ တၞဟ်၊ ကေုာံ စက်ယန် တအ်။ == ၄။ သြဇာ လတူ ဂကောံ မၞိဟ် ကေုာံ ယေန်သၞာင် == ရုပ်သၟိင် ဏအ် ဝွံ ဍေံ နွံ သြဇာ လတူ ပရေင် ဍုင်ကွာန်၊ ပရေင် ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ [[ယေန်သၞာင် ပေါပ်]] (Pop culture) ဗွဲမဇၞော်ကၠး ရ။ ဝေါဟာရ၊ ကယျိုင် ကေုာံ အခိုက်အလိုက် နူ ဇာတ်ကား ဒယှ် တအ် ဂှ် ပြးဇး လုပ် စိုပ် အာ ပ္ဍဲ ဘဝ လၟေင် တ္ၚဲ မၞိဟ် တအ် လောဲလောဲ ရ။ တုဲပၠန် [[ရုပ်ဒမျိုင် ဇၞော်]] (Blockbusters) မပ္တံကဵု ရုပ်သၟိင် ''[[အာဗာတာ]]'' (Avatar) ဟွံသေင်မ္ဂး ''[[သတာဝါ]]'' (Star Wars) တအ် ဂှ် ဍေံ ဖန်ဗဒှ် ကဵု ပရေင် ပိုန်ဒြပ် နကဵု သြန် ဒေါ်လာ ဗဳလဳယာန် တုဲ ဒှ် သၞောတ် ပရေင် ပိုန်ဒြပ် ကိစ္စဇၞော် မွဲ သွက် ဍုင် နာနာ ရ။ == မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် == * [[ရုံဗဵုရုပ်သၟိင်]] * [[ရုပ်ဒမျိုင် ဇၞော်]] * [[ယေန်သၞာင် ပေါပ်]] * [[အနုသုခုမ]] * [[သတာဝါ]] == နိဿဲ == * Bordwell, David; Thompson, Kristin (2003). ''Film Art: An Introduction''. McGraw-Hill. * Film, [[Wikipedia]]. [[Category:ရုပ်သၟိင်]] [[Category:အနုသုခုမ]] [[Category:ယေန်သၞာင် ပေါပ်]] [[Category:ပရေင် လဟိင်စိုတ်]] ltod7rjs9mudcks0vvsklf7pmxchtzr ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ ကေုာံ ပရေင်ကၠောအ်က္ဍပယျဵု 0 10670 54057 2026-05-04T02:48:23Z Aue Nai 24 ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Infobox concept | name = ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ ကေုာံ ပရေင်ကၠောအ်က္ဍပယျဵု (Diaspora and Transnationalism) | field = [[ပရေင်မၞိဟ်]] (Sociology), [[ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] (Political Science) | key_authors = Thomas Faist | related_concepts = ပရေင်ပြံင်လှာဲဒေသ (Migration), ဂ..." 54057 wikitext text/x-wiki {{Infobox concept | name = ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ ကေုာံ ပရေင်ကၠောအ်က္ဍပယျဵု (Diaspora and Transnationalism) | field = [[ပရေင်မၞိဟ်]] (Sociology), [[ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] (Political Science) | key_authors = Thomas Faist | related_concepts = ပရေင်ပြံင်လှာဲဒေသ (Migration), ဂၠဝ်ဗယ်လာ်ဇြေရှေန် (Globalization) }} '''ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ ကေုာံ ပရေင်ကၠောအ်က္ဍပယျဵု''' (Diaspora and Transnationalism) ဝွံ ဒှ် သဘဴဓရ် အဓိက သွက်ဂွံ လ္ၚတ် ပရူ ပရေင်ပြံင်လှာဲဒေသ အကြာ ဍုင်ဂမၠိုင် ကေုာံ လဒက်ပ္တန် ဂကောံမၞိဟ် မကၠောအ်က္ဍ ပယျဵုဍုင်ဂမၠိုင် ရ[cite: 1]။ အစာချူလိက် Thomas Faist ပတောအ်ၜတ်လဝ် သဘဴဓရ် ၜါ ဏအ် နဒဒှ် "သကအ်လှ်ေ မဟွံကိတ်ညဳ" (awkward dance partners) မွဲဆော ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဍေံတအ် စၞောန်ထ္ၜး ပရူ ကောန်မၞိဟ် မပြံင်လှာဲ တုပ်ပ် ကီုလေဝ်၊ ဍေံတအ် နွံကဵု ဝင်လညာတ် မတၞဟ်ခြာ ရ[cite: 1]။ == ၁။ သဘဴဓရ် ကေုာံ ပရေင်စကာ (Concepts and Uses) == သဘဴဓရ် ၜါ ဏအ် နွံကဵု ပရေင်စကာ တၞဟ်ခြာ ကေုာံ ဝင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ရ- * '''ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ (Diaspora):''' ဝေါဟာရ ဏအ် ဒှ် ဝေါဟာရ တြေံ မွဲ တုဲ၊ တမ်မူလ ဍေံဂှ် စၞောန်ထ္ၜး လဝ် ပရူ ဂကောံဘာသာ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံကောန်ဂကူ (ဥပမာ - ဂကူဂျူ ကေုာံ အာမေနဳယျာန်) မဒးပြးဇး မံင်မ္ၚး ဍုင်မိတိမ ဇကု ရ[cite: 1]။ လၟုဟ်မ္ဂး ဝေါဟာရ ဏအ် တြးပတိတ် စကာ သွက် ညးမပြံင်လှာဲ ဟိုတ်နူ ကမၠောန် ကေုာံ ပရေင်ဗၞိက် တအ် ကီု ရ[cite: 1]။ သဘဴဓရ် ဏအ် ဗွဲမဂၠိုင် ဆက်စပ် ဒၟံင် ကု ပရေင်မင်မဲ အခိုက်အလိုက် တၞဟ်ခြာ (cultural distinctiveness) ကေုာံ ပရေင် ဟွံလုပ် နှဴရဴ ပ္ဍဲ ဍုင်မဒုင်တဲ တအ် ရ[cite: 1]။ * '''ပရေင်ကၠောအ်က္ဍပယျဵု (Transnationalism):''' ဝေါဟာရ ဏအ် ဂှ် ဒှ် ဝေါဟာရ တၟိ မွဲ တုဲ၊ ဍေံ စၞောန်ထ္ၜး ကဵု ပရေင်ဆက်စပ် ညးမပြံင်လှာဲတအ် မဆက်မင်မဲလဝ် အကြာ ဍုင်ဂမၠိုင် ရ[cite: 1]။ သဘဴဓရ် ဏအ် ဍေံ စွံအာရီု လတူ ပရေင်ချဳဒရိုင် သၟဝ်ဂမၠိုင် (grassroots activities) မပ္တံကဵု ကွန်ယက်၊ ကမၠောန်ဗၞိက် ဍောတ်တ် ကေုာံ ဂကောံ ညးမပြံင်လှာဲတအ် နဒဒှ် မၞိဟ်မချဳဒရိုင် အဓိက ရ[cite: 1]။ == ၂။ တင်တၞဟ်ခြာ အဓိကဂမၠိုင် (Key Differences) == ၜိုန်ရ သဘဴဓရ် ၜါ ဏအ် တုပ်သၟဟ် ဒၟံင် ကီုလေဝ်၊ နွံကဵု တင်တၞဟ်ခြာ အဓိက ပိ သာ် ရ- * '''ကဆံင် အနာံ (Scope):''' ပရေင်ကၠောအ်က္ဍပယျဵု ဂှ် နွံကဵု အနာံ ဇၞော် နူ ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ တုဲ ဍေံ ပံင်ကောံလဝ် သီု ကွန်ယက် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ ပရေင်ချဳဒရိုင် မၞိဟ် ကေုာံ ဂကောံနာနာ တအ် ရ[cite: 1]။ ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ ဂှ် စွံအာရီု လတူ ဂကောံဘာသာ၊ ဂကူ ကေုာံ ကောန်ဂကူ ဂၠိုင်ရ[cite: 1]။ * '''ပရေင်လညာတ် ကေုာံ ပရေင်ချဳဒရိုင် (Identity and Mobility):''' ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ ဂှ် စွံအာရီု လတူ ပရေင်ပြးဇး ကေုာံ ပရေင်ဒက်ပ္တန် လညာတ်ဂကောံ (collective identity) ရ[cite: 1]။ တၞဟ်ခြာ နူဂှ်၊ ပရေင်ကၠောအ်က္ဍပယျဵု ဂှ် စွံအာရီု လတူ ပရေင်ချဳဒရိုင် ကၠောအ်က္ဍပယျဵု (cross-border mobility) ရ[cite: 1]။ * '''အခိင်ကာလ (Time dimension):''' ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ ဂှ် ဆက်စပ် ဒၟံင် ကု အခိင်ကာလ မဂၠိုင်ကဵု ဒတန်အဆက် (multi-generational pattern) မပ္တံကဵု ဝင်လညာတ် ဍာ်ဇမၠိင် ရ[cite: 1]။ ပရေင်ကၠောအ်က္ဍပယျဵု ဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် ဆက်စပ် ကု ညးမပြံင်လှာဲ လၟုဟ် ကေုာံ အခိင်ကာလ ဇမၠေအ် ပ္ဍဲ မွဲ ဒတန်အဆက် ဓဝ် ရ[cite: 1]။ == ၃။ သီအိုရဳ ကေုာံ လဒက်ပ္တန် (Theories and Formation) == လပါ် သီအိုရဳ မ္ဂး ဍေံ လ္ၚတ် ပရူ ဗီုပြင် လဒက်ပ္တန် ဂကောံတအ်ဏအ် ရ- * ဂကောံဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ ကေုာံ ပရေင်ကၠောအ်က္ဍပယျဵု တအ် ဂှ် ဒက်ပ္တန် လဝ် နကဵု ညးမချဳဒရိုင် ဍုင် ကေုာံ ဂကောံ ဟွံသေင် ကု အလဵုအသဳ တအ် ရ[cite: 1]။ * ဂကောံဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ တအ် ဂှ် လုပ်ပါလုပ် ပ္ဍဲ ပရေင်ဍုင်ကွာန် တုဲ ဍေံတအ် ဗိုင်ရီုဗင် ပ္ဍဲ ပရေင်ဒဳမဝ်ကရေသဳ ဍုင်မိတိမ မာန် ဟွံသေင်မ္ဂး ထံက်ပင် ပရေင်ကောန်ဂကူ (nationalist practices) လေဝ် ဒှ်မာန် ရ[cite: 1]။ * သုတေသနတအ် သီု ပါ်ခြာ ထ္ၜးလဝ် လညာတ် "ပရေင်ကၠောအ်က္ဍပယျဵု ပူဂိုလ်" (private transnationalism) မပ္တံကဵု ပရေင်ဆက်စပ် သ္ၚိဌာန် ကေုာံ "ပရေင်ကၠောအ်က္ဍပယျဵု ညးဍုင်ကွာန်" (public transnationalism) ပ္ဍဲ ဂကောံမၞိဟ် ရ[cite: 1]။ == ၄။ နဲကဲသုတေသန (Methodology) == ပရေင်လ္ၚတ် သဘဴဓရ် ၜါ ဏအ် ဍေံ ဒး ဇၞးကေတ် အခက်အခုဲ နဲကဲသုတေသန အဓိက ၜါ သာ် ရ- * '''လညာတ်သၞောတ်ဍုင် (Methodological nationalism):''' နဲကဲသုတေသန ပ္ဍဲ ကဏ္ဍ ဏအ် ဂှ် မိက်ဂွံ သြဟ်ပ္တိတ် ညံင်ဟွံဂွံ ဒတုံစှ်ေ ပ္ဍဲ "လညာတ်သၞောတ်ဍုင်" မဟီုဂှ် ဍုင်မွဲမွဲ ဟေင် ဒှ် ပယျဵု ဂကောံမၞိဟ် သဘာဝ ရ[cite: 1]။ * '''လညာတ်ဂကောံ (Groupism):''' သီု ဝေင်ပါဲ လညာတ် "လညာတ်ဂကောံ" မစၟတ်သမ္တီလဝ် ဂကောံဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ တအ် နဒဒှ် အရာမခိုင်ကၠိုက် တန်တဴ လၟိုန် ဟွံပြံင်လှာဲ ရ[cite: 1]။ * နဲကဲ သုတေသန မစကာ သွက်ဂွံ လ္ၚတ် ပရူဏအ် ဂှ် ပါလုပ် သီု နဲကဲ လ္ၚတ်ဒၞာဲဂၠိုင် (multi-sited research) မပ္တံကဵု Simultaneous Matched-Sample methodology၊ နဲကဲ ကွန်ယက် (network methodology)၊ ပရေင်လ္ၚတ် အေန်တာနဲ ကေုာံ သုတေသန သၟာန်သွဟ် (quantitative surveys) တအ် ရ[cite: 1]။ == နိဿဲ == * Faist, Thomas. "Diaspora and transnationalism: What kind of dance partners?". ''Diaspora and Transnationalism: Concepts, Theories and Methods''. Amsterdam University Press. [[Category:ပရေင်မၞိဟ်]] [[Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] [[Category:ပရေင်ပြံင်လှာဲဒေသ]] 0aizh6qx2re6uyq6ltxupop413mgjuh 54058 54057 2026-05-04T02:51:39Z Aue Nai 24 54058 wikitext text/x-wiki {{Infobox concept | name = ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ ကေုာံ ပရေင်ကၠောအ်က္ဍပယျဵု (Diaspora and Transnationalism) | field = [[ပရေင်မၞိဟ်]] (Sociology), [[ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] (Political Science) | key_authors = Thomas Faist | related_concepts = ပရေင်ပြံင်လှာဲဒေသ (Migration), ဂၠဝ်ဗယ်လာ်ဇြေရှေန် (Globalization) }} '''ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ ကေုာံ ပရေင်ကၠောအ်က္ဍပယျဵု''' (Diaspora and Transnationalism) ဝွံ ဒှ် သဘဴဓရ် အဓိက သွက်ဂွံ လ္ၚတ် ပရူ ပရေင်ပြံင်လှာဲဒေသ အကြာ ဍုင်ဂမၠိုင် ကေုာံ လဒက်ပ္တန် ဂကောံမၞိဟ် မကၠောအ်က္ဍ ပယျဵုဍုင်ဂမၠိုင် ရ[cite: 1]။ အစာချူလိက် Thomas Faist ပတောအ်ၜတ်လဝ် သဘဴဓရ် ၜါ ဏအ် နဒဒှ် "သကအ်လှ်ေ မဟွံကိတ်ညဳ" (awkward dance partners) မွဲဆော ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဍေံတအ် စၞောန်ထ္ၜး ပရူ ကောန်မၞိဟ် မပြံင်လှာဲ တုပ်ပ် ကီုလေဝ်၊ ဍေံတအ် နွံကဵု ဝင်လညာတ် မတၞဟ်ခြာ ရ[cite: 1]။ == ၁။ သဘဴဓရ် ကေုာံ ပရေင်စကာ (Concepts and Uses) == သဘဴဓရ် ၜါ ဏအ် နွံကဵု ပရေင်စကာ တၞဟ်ခြာ ကေုာံ ဝင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ရ- * '''ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ (Diaspora):''' ဝေါဟာရ ဏအ် ဒှ် ဝေါဟာရ တြေံ မွဲ တုဲ၊ တမ်မူလ ဍေံဂှ် စၞောန်ထ္ၜး လဝ် ပရူ ဂကောံဘာသာ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံကောန်ဂကူ (ဥပမာ - ဂကူဂျူ ကေုာံ အာမေနဳယျာန်) မဒးပြးဇး မံင်မ္ၚး ဍုင်မိတိမ ဇကု ရ[cite: 1]။ လၟုဟ်မ္ဂး ဝေါဟာရ ဏအ် တြးပတိတ် စကာ သွက် ညးမပြံင်လှာဲ ဟိုတ်နူ ကမၠောန် ကေုာံ ပရေင်ဗၞိက် တအ် ကီု ရ[cite: 1]။ သဘဴဓရ် ဏအ် ဗွဲမဂၠိုင် ဆက်စပ် ဒၟံင် ကု ပရေင်မင်မဲ အခိုက်အလိုက် တၞဟ်ခြာ (cultural distinctiveness) ကေုာံ ပရေင် ဟွံလုပ် နှဴရဴ ပ္ဍဲ ဍုင်မဒုင်တဲ တအ် ရ[cite: 1]။ * '''ပရေင်ကၠောအ်က္ဍပယျဵု (Transnationalism):''' ဝေါဟာရ ဏအ် ဂှ် ဒှ် ဝေါဟာရ တၟိ မွဲ တုဲ၊ ဍေံ စၞောန်ထ္ၜး ကဵု ပရေင်ဆက်စပ် ညးမပြံင်လှာဲတအ် မဆက်မင်မဲလဝ် အကြာ ဍုင်ဂမၠိုင် ရ[cite: 1]။ သဘဴဓရ် ဏအ် ဍေံ စွံအာရီု လတူ ပရေင်ချဳဒရိုင် သၟဝ်ဂမၠိုင် (grassroots activities) မပ္တံကဵု ကွန်ယက်၊ ကမၠောန်ဗၞိက် ဍောတ်တ် ကေုာံ ဂကောံ ညးမပြံင်လှာဲတအ် နဒဒှ် မၞိဟ်မချဳဒရိုင် အဓိက ရ[cite: 1]။ == ၂။ တင်တၞဟ်ခြာ အဓိကဂမၠိုင် (Key Differences) == ၜိုန်ရ သဘဴဓရ် ၜါ ဏအ် တုပ်သၟဟ် ဒၟံင် ကီုလေဝ်၊ နွံကဵု တင်တၞဟ်ခြာ အဓိက ပိ သာ် ရ- * '''ကဆံင် အနာံ (Scope):''' ပရေင်ကၠောအ်က္ဍပယျဵု ဂှ် နွံကဵု အနာံ ဇၞော် နူ ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ တုဲ ဍေံ ပံင်ကောံလဝ် သီု ကွန်ယက် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ ပရေင်ချဳဒရိုင် မၞိဟ် ကေုာံ ဂကောံနာနာ တအ် ရ[cite: 1]။ ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ ဂှ် စွံအာရီု လတူ ဂကောံဘာသာ၊ ဂကူ ကေုာံ ကောန်ဂကူ ဂၠိုင်ရ[cite: 1]။ * '''ပရေင်လညာတ် ကေုာံ ပရေင်ချဳဒရိုင် (Identity and Mobility):''' ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ ဂှ် စွံအာရီု လတူ ပရေင်ပြးဇး ကေုာံ ပရေင်ဒက်ပ္တန် လညာတ်ဂကောံ (collective identity) ရ[cite: 1]။ တၞဟ်ခြာ နူဂှ်၊ ပရေင်ကၠောအ်က္ဍပယျဵု ဂှ် စွံအာရီု လတူ ပရေင်ချဳဒရိုင် ကၠောအ်က္ဍပယျဵု (cross-border mobility) ရ[cite: 1]။ * '''အခိင်ကာလ (Time dimension):''' ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ ဂှ် ဆက်စပ် ဒၟံင် ကု အခိင်ကာလ မဂၠိုင်ကဵု ဒတန်အဆက် (multi-generational pattern) မပ္တံကဵု ဝင်လညာတ် ဍာ်ဇမၠိင် ရ[cite: 1]။ ပရေင်ကၠောအ်က္ဍပယျဵု ဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် ဆက်စပ် ကု ညးမပြံင်လှာဲ လၟုဟ် ကေုာံ အခိင်ကာလ ဇမၠေအ် ပ္ဍဲ မွဲ ဒတန်အဆက် ဓဝ် ရ[cite: 1]။ == ၃။ သဳအိုရဳ ကေုာံ လဒက်ပ္တန် (Theories and Formation) == လပါ် သဳအိုရဳ မ္ဂး ဍေံ လ္ၚတ် ပရူ ဗီုပြင် လဒက်ပ္တန် ဂကောံတအ်ဏအ် ရ- * ဂကောံဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ ကေုာံ ပရေင်ကၠောအ်က္ဍပယျဵု တအ် ဂှ် ဒက်ပ္တန် လဝ် နကဵု ညးမချဳဒရိုင် ဍုင် ကေုာံ ဂကောံ ဟွံသေင် ကု အလဵုအသဳ တအ် ရ[cite: 1]။ * ဂကောံဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ တအ် ဂှ် လုပ်ပါလုပ် ပ္ဍဲ ပရေင်ဍုင်ကွာန် တုဲ ဍေံတအ် ဗိုင်ရီုဗင် ပ္ဍဲ ပရေင်ဒဳမဝ်ကရေသဳ ဍုင်မိတိမ မာန် ဟွံသေင်မ္ဂး ထံက်ပင် ပရေင်ကောန်ဂကူ (nationalist practices) လေဝ် ဒှ်မာန် ရ[cite: 1]။ * သုတေသနတအ် သီု ပါ်ခြာ ထ္ၜးလဝ် လညာတ် "ပရေင်ကၠောအ်က္ဍပယျဵု ပူဂိုလ်" (private transnationalism) မပ္တံကဵု ပရေင်ဆက်စပ် သ္ၚိဌာန် ကေုာံ "ပရေင်ကၠောအ်က္ဍပယျဵု ညးဍုင်ကွာန်" (public transnationalism) ပ္ဍဲ ဂကောံမၞိဟ် ရ[cite: 1]။ == ၄။ နဲကဲသုတေသန (Methodology) == ပရေင်လ္ၚတ် သဘဴဓရ် ၜါ ဏအ် ဍေံ ဒး ဇၞးကေတ် အခက်အခုဲ နဲကဲသုတေသန အဓိက ၜါ သာ် ရ- * '''လညာတ်သၞောတ်ဍုင် (Methodological nationalism):''' နဲကဲသုတေသန ပ္ဍဲ ကဏ္ဍ ဏအ် ဂှ် မိက်ဂွံ သြဟ်ပ္တိတ် ညံင်ဟွံဂွံ ဒတုံစှ်ေ ပ္ဍဲ "လညာတ်သၞောတ်ဍုင်" မဟီုဂှ် ဍုင်မွဲမွဲ ဟေင် ဒှ် ပယျဵု ဂကောံမၞိဟ် သဘာဝ ရ[cite: 1]။ * '''လညာတ်ဂကောံ (Groupism):''' သီု ဝေင်ပါဲ လညာတ် "လညာတ်ဂကောံ" မစၟတ်သမ္တီလဝ် ဂကောံဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ တအ် နဒဒှ် အရာမခိုင်ကၠိုက် တန်တဴ လၟိုန် ဟွံပြံင်လှာဲ ရ[cite: 1]။ * နဲကဲ သုတေသန မစကာ သွက်ဂွံ လ္ၚတ် ပရူဏအ် ဂှ် ပါလုပ် သီု နဲကဲ လ္ၚတ်ဒၞာဲဂၠိုင် (multi-sited research) မပ္တံကဵု Simultaneous Matched-Sample methodology၊ နဲကဲ ကွန်ယက် (network methodology)၊ ပရေင်လ္ၚတ် အေန်တာနဲ ကေုာံ သုတေသန သၟာန်သွဟ် (quantitative surveys) တအ် ရ[cite: 1]။ == နိဿဲ == * Faist, Thomas. "Diaspora and transnationalism: What kind of dance partners?". ''Diaspora and Transnationalism: Concepts, Theories and Methods''. Amsterdam University Press. [[Category:ပရေင်မၞိဟ်]] [[Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] [[Category:ပရေင်ပြံင်လှာဲဒေသ]] 3hjlv1sss9y4ssoq9vpygwttui3aqq0 သြန်ပလံင်ဖျဴသ္ၚိ 0 10671 54059 2026-05-04T03:34:51Z Aue Nai 24 ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Infobox concept|name=သြန်ပလံင်ဖျဴသ္ၚိ (Remittance)|image=|caption=|field=[[ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]] (Economics), [[ပရေင်ပြံင်လှာဲဒေသ]] (Migration Studies)|related_concepts=[[ပရေင်ကၠောအ်က္ဍပယျဵု]] (Transnationalism), [[ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ]] (Diaspora), သြန်ဗွ..." 54059 wikitext text/x-wiki {{Infobox concept|name=သြန်ပလံင်ဖျဴသ္ၚိ (Remittance)|image=|caption=|field=[[ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]] (Economics), [[ပရေင်ပြံင်လှာဲဒေသ]] (Migration Studies)|related_concepts=[[ပရေင်ကၠောအ်က္ဍပယျဵု]] (Transnationalism), [[ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ]] (Diaspora), သြန်ဗွဝ် ဍုင်သၟာင် (Foreign exchange)}} '''သြန်ပလံင်ဖျဴသ္ၚိ''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ရဳမေတ်တေန်''' ({{lang-en|Remittance}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် သြန် ဟွံသေင်မ္ဂး ဒြပ်ရတ် မၞိဟ်မအာကၠောန်ကမၠောန် ပ္ဍဲ ဍုင်သၟာင် တအ် (Migrant workers) မပလံင်ဗစိုပ် ဖျဴဏာ ဇရေင် သ္ၚိဌာန်၊ ကလောကောဒေအ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဍုင်မိတိမ ညးတအ် ရ။ ပ္ဍဲကဵု လောက ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂၠးကဝ် မ္ဂး၊ သြန်ပလံင်ဖျဴသ္ၚိ ဏအ် ဂှ် ဍေံ ဒှ် ဒြဟတ် သြန်လုပ် အဓိက မွဲ သွက် ဍုင်မဇၞော်မောဝ်ဒၟံင် (Developing countries) တအ် တုဲ၊ လဆောဝ် မ္ဂး သြန် ဏအ် ဂှ် ဂၠိုင် နူကဵု သြန်ထံက်ပင် နူ ဍုင်သၟာင် (Foreign aid) ဟွံသေင်မ္ဂး သြန်ဓနက် ဍုင်သၟာင် (FDI) တအ် ဏီ ရ။ == ၁။ သြဇာ လတူ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Economic Impact) == သြန်ပလံင်ဖျဴသ္ၚိ ဏအ် ဝွံ ဍေံ ကဵု ဖဵု သြဇာ လတူ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် သီု ကဆံင် သ္ၚိဌာန် ကေုာံ ကဆံင် ဍုင် ရ- * '''ကဆံင် သ္ၚိဌာန် (Micro-level):''' သြန် ဏအ် ဂှ် ဍေံ ရီုဗင် ဖအောန် ဖျေဟ် ပရေင်ဒိုက်ဂတ် အကြာ ဂကောံသ္ၚိဌာန် တအ် ရ။ ဂကောံသ္ၚိဌာန် မကလိဂွံ သြန် ဏအ် တအ် ဂှ် ညးတအ် ဂွံ သုင်စောဲ သွက် ပရေင်ထတ်ယုက်၊ ပရေင်ပညာ ကောန်ၚာ်၊ ပရေင်စၞစသုင် ကေုာံ သွက်ဂွံ ပံက် ကမၠောန်ဗၞိက် ဍောတ်တ် မာန် ရ။ * '''ကဆံင် ဍုင် (Macro-level):''' သွက် ဍုင် မိတိမ တအ် မ္ဂး သြန် ဏအ် ဂှ် ဍေံ ဒှ် တမ်ရိုဟ် သြန်ဗွဝ် ဍုင်သၟာင် (Foreign exchange reserves) မွဲ တုဲ၊ ရီုဗင် ပခိုင် ကဵု ၚုဟ်မး သြန် ဍုင် ညံင် ဟွံဂွံ စှ်ေ အာ ရ။ ဍုင် မပ္တံကဵု အိန္ဒိယ (India)၊ မက်သဳကဝ် (Mexico)၊ ဖဳလိပ်ပေန် (Philippines) တအ် ဂှ် ဒှ် ဍုင် မဒုင်တဲ သြန် ဏအ် ဂၠိုင် အိုတ် လတူ ဂၠးကဝ် ရ။ == ၂။ နဲကဲ ပလံင်ဗစိုပ် သြန်ဂမၠိုင် (Methods of Transfer) == ညးကမၠောန် တအ် ပလံင် ဖျဴ သြန် နကဵု သၞောတ်ဝ် အဓိက ၜါ သာ် ရ- * '''သၞောတ်ဝ် လုပ်သၞောဝ် (Formal Channels):''' ပွမပလံင် နကဵု ဘဏ် (Banks)၊ ဂကောံ သွံရာန် ပလံင် သြန် (ဥပမာ - Western Union, MoneyGram) ကေုာံ နကဵု အေပ် သမာတ်ဖုင် ခေတ်တၟိ တအ် ရ။ နဲကဲ ဏအ် ဂှ် ဂီုကၠီု နွံ ကီု လေဝ် င္ၚုဟ် ပလံင် (Transfer fees) သၠုင် စ မံင် ရ။ * '''သၞောတ်ဝ် မ္ၚးသၞောဝ် (Informal Channels):''' ဟိုတ်နူ ၚုဟ် ပလံင် သၠုင် ကေုာံ အခက်အခုဲ ပရေင် ကဵု အခေါင် အဆက်အစပ် ဘဏ် တုဲ ညးကမၠောန် ဗွဲမဂၠိုင် သုင်စောဲ သၞောတ်ဝ် မ္ၚး သၞောဝ် မပ္တံကဵု သၞောတ်ဝ် ဟောန်ဒဳ (Hundi ဟွံသေင်မ္ဂး Hawala)၊ ပွမကဵု ညးမစဴ ဍုင် တအ် ကေတ် ဖျဴ ဏာ နကဵု တဲ တအ် ရ။ == ၃။ အဆက်အစပ် ကု ပရေင်ကၠောအ်က္ဍပယျဵု (Link to Transnationalism) == ပ္ဍဲ လိက်လ္ၚတ် ပရေင်မၞိဟ် (Sociology) ကေုာံ သုတေသန မပြံင်လှာဲ ဒေသ မ္ဂး၊ သြန်ပလံင်ဖျဴသ္ၚိ ဏအ် ဂှ် ဍေံ ဒှ် အရာ အဓိက အိုတ် သွက် သဘဴဓရ် '''ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကၠောအ်က္ဍပယျဵု (Economic Transnationalism)''' ရ။ * သြန် ဏအ် ဍေံ ဒက်ပ္တန် ကဵု ပရေင်ဆက်စပ် လၟိုန် တ္ၚဲ အကြာ ဍုင် မဒုင်တဲ ညးကမၠောန် (Host country) ကေုာံ ဍုင် မိတိမ (Home country) ရ။ * ညးမပြံင်လှာဲ လုပ် ဍုင် သၟာင် တအ် ဂှ် ၜိုန်ရ မံင် ဒၟံင် ပ္ဍဲ ဍုင် တၞဟ် ကီု လေဝ်၊ နကဵု သြန်ထံက်ပင် ဏအ် ညးတအ် ဆက် ပါလုပ် ချဳဒရိုင် ဒၟံင် ပ္ဍဲ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် ဍုင် မိတိမ ညးတအ် အတိုင် ပကတိ ရ။ == ၄။ ပြသၞာ ကေုာံ အခက်အခုဲ == ၜိုန်ရ သြန် ဏအ် ကဵု ဖဵု ခိုဟ် ကီု လေဝ် ပြသၞာ လ္ၚဵု က္တဵုဒှ် မာန် ဒၟံင် ရ။ * '''Brain Drain (ပရေင် လီုလာ် အစောမ်စရာဲ က္ဍဟ်):''' ဍုင် မိတိမ တအ် ဂှ် သွက်ဂွံ ကလိဂွံ သြန် ဏအ် တုဲ ညးတအ် ဒး ဆောမ်လေင် အာ မၞိဟ် မၞုံ ကု ပညာ ကေုာံ အစောမ်စရာဲ (Skilled workers) တအ် ဇရေင် ဍုင် သၟာင် ရ။ * '''ပရေင် ဗဒဗဒါဲ (Dependency):''' ဂကောံသ္ၚိဌာန် လ္ၚဵု တအ် ဗဒဗဒါဲ လတူ သြန် နူ ဍုင် သၟာင် ဏအ် လောန် အာ တုဲ၊ ဟွံ ဂ္စာန် ကၠောန် ကမၠောန် ပ္ဍဲ ဍုင် ဇကု မာန် ရ။ == မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် == * [[ပရေင်ပြံင်လှာဲဒေသ]] * [[ပရေင်ကၠောအ်က္ဍပယျဵု]] * [[ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ]] * [[ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]] == နိဿဲ == * World Bank (2023). "Migration and Development Brief". * Faist, Thomas (2010). "Diaspora and transnationalism: What kind of dance partners?". Amsterdam University Press. * Remittance, [[Wikipedia]]. pfuvn06qh0r95z4kqd39md80wxpdvv8 54060 54059 2026-05-04T03:35:31Z Aue Nai 24 54060 wikitext text/x-wiki {{Infobox concept|name=သြန်ပလံင်ဖျဴသ္ၚိ (Remittance)|image=|caption=|field=[[ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]] (Economics), [[ပရေင်ပြံင်လှာဲဒေသ]] (Migration Studies)|related_concepts=[[ပရေင်ကၠောအ်က္ဍပယျဵု]] (Transnationalism), [[ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ]] (Diaspora), သြန်ဗွဝ် ဍုင်သၟာင် (Foreign exchange)}} '''သြန်ပလံင်ဖျဴသ္ၚိ''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ရဳမေတ်တေန်''' ({{lang-en|Remittance}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် သြန် ဟွံသေင်မ္ဂး ဒြပ်ရတ် မၞိဟ်မအာကၠောန်ကမၠောန် ပ္ဍဲ ဍုင်သၟာင် တအ် (Migrant workers) မပလံင်ဗစိုပ် ဖျဴဏာ ဇရေင် သ္ၚိဌာန်၊ ကလောကောဒေအ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဍုင်မိတိမ ညးတအ် ရ။ ပ္ဍဲကဵု လောက ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂၠးကဝ် မ္ဂး၊ သြန်ပလံင်ဖျဴသ္ၚိ ဏအ် ဂှ် ဍေံ ဒှ် ဒြဟတ် သြန်လုပ် အဓိက မွဲ သွက် ဍုင်မဇၞော်မောဝ်ဒၟံင် (Developing countries) တအ် တုဲ၊ လဆောဝ် မ္ဂး သြန် ဏအ် ဂှ် ဂၠိုင် နူကဵု သြန်ထံက်ပင် နူ ဍုင်သၟာင် (Foreign aid) ဟွံသေင်မ္ဂး သြန်ဓနက် ဍုင်သၟာင် (FDI) တအ် ဏီ ရ။ == ၁။ သြဇာ လတူ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Economic Impact) == သြန်ပလံင်ဖျဴသ္ၚိ ဏအ် ဝွံ ဍေံ ကဵု ဖဵု သြဇာ လတူ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် သီု ကဆံင် သ္ၚိဌာန် ကေုာံ ကဆံင် ဍုင် ရ- * '''ကဆံင် သ္ၚိဌာန် (Micro-level):''' သြန် ဏအ် ဂှ် ဍေံ ရီုဗင် ဖအောန် ဖျေဟ် ပရေင်ဒိုက်ဂတ် အကြာ ဂကောံသ္ၚိဌာန် တအ် ရ။ ဂကောံသ္ၚိဌာန် မကလိဂွံ သြန် ဏအ် တအ် ဂှ် ညးတအ် ဂွံ သုင်စောဲ သွက် ပရေင်ထတ်ယုက်၊ ပရေင်ပညာ ကောန်ၚာ်၊ ပရေင်စၞစသုင် ကေုာံ သွက်ဂွံ ပံက် ကမၠောန်ဗၞိက် ဍောတ်တ် မာန် ရ။ * '''ကဆံင် ဍုင် (Macro-level):''' သွက် ဍုင် မိတိမ တအ် မ္ဂး သြန် ဏအ် ဂှ် ဍေံ ဒှ် တမ်ရိုဟ် သြန်ဗွဝ် ဍုင်သၟာင် (Foreign exchange reserves) မွဲ တုဲ၊ ရီုဗင် ပခိုင် ကဵု ၚုဟ်မး သြန် ဍုင် ညံင် ဟွံဂွံ စှ်ေ အာ ရ။ ဍုင် မပ္တံကဵု အိန္ဒိယ (India)၊ မက်သဳကဝ် (Mexico)၊ ဖဳလိပ်ပေန် (Philippines) တအ် ဂှ် ဒှ် ဍုင် မဒုင်တဲ သြန် ဏအ် ဂၠိုင် အိုတ် လတူ ဂၠးကဝ် ရ။ == ၂။ နဲကဲ ပလံင်ဗစိုပ် သြန်ဂမၠိုင် (Methods of Transfer) == ညးကမၠောန် တအ် ပလံင် ဖျဴ သြန် နကဵု သၞောတ်ဝ် အဓိက ၜါ သာ် ရ- * '''သၞောတ်ဝ် လုပ်သၞောဝ် (Formal Channels):''' ပွမပလံင် နကဵု ဘဏ် (Banks)၊ ဂကောံ သွံရာန် ပလံင် သြန် (ဥပမာ - Western Union, MoneyGram) ကေုာံ နကဵု အေပ် သမာတ်ဖုင် ခေတ်တၟိ တအ် ရ။ နဲကဲ ဏအ် ဂှ် ဂီုကၠီု နွံ ကီု လေဝ် င္ၚုဟ် ပလံင် (Transfer fees) သၠုင် စ မံင် ရ။ * '''သၞောတ်ဝ် မ္ၚးသၞောဝ် (Informal Channels):''' ဟိုတ်နူ ၚုဟ် ပလံင် သၠုင် ကေုာံ အခက်အခုဲ ပရေင် ကဵု အခေါင် အဆက်အစပ် ဘဏ် တုဲ ညးကမၠောန် ဗွဲမဂၠိုင် သုင်စောဲ သၞောတ်ဝ် မ္ၚး သၞောဝ် မပ္တံကဵု သၞောတ်ဝ် ဟောန်ဒဳ (Hundi ဟွံသေင်မ္ဂး Hawala)၊ ပွမကဵု ညးမစဴ ဍုင် တအ် ကေတ် ဖျဴ ဏာ နကဵု တဲ တအ် ရ။ == ၃။ အဆက်အစပ် ကု ပရေင်ကၠောအ်က္ဍပယျဵု (Link to Transnationalism) == ပ္ဍဲ လိက်လ္ၚတ် ပရေင်မၞိဟ် (Sociology) ကေုာံ သုတေသန မပြံင်လှာဲ ဒေသ မ္ဂး၊ သြန်ပလံင်ဖျဴသ္ၚိ ဏအ် ဂှ် ဍေံ ဒှ် အရာ အဓိက အိုတ် သွက် သဘဴဓရ် '''ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကၠောအ်က္ဍပယျဵု (Economic Transnationalism)''' ရ။ * သြန် ဏအ် ဍေံ ဒက်ပ္တန် ကဵု ပရေင်ဆက်စပ် လၟိုန် တ္ၚဲ အကြာ ဍုင် မဒုင်တဲ ညးကမၠောန် (Host country) ကေုာံ ဍုင် မိတိမ (Home country) ရ။ * ညးမပြံင်လှာဲ လုပ် ဍုင် သၟာင် တအ် ဂှ် ၜိုန်ရ မံင် ဒၟံင် ပ္ဍဲ ဍုင် တၞဟ် ကီု လေဝ်၊ နကဵု သြန်ထံက်ပင် ဏအ် ညးတအ် ဆက် ပါလုပ် ချဳဒရိုင် ဒၟံင် ပ္ဍဲ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် ဍုင် မိတိမ ညးတအ် အတိုင် ပကတိ ရ။ == ၄။ ပြသၞာ ကေုာံ အခက်အခုဲ == ၜိုန်ရ သြန် ဏအ် ကဵု ဖဵု ခိုဟ် ကီု လေဝ် ပြသၞာ လ္ၚဵု က္တဵုဒှ် မာန် ဒၟံင် ရ။ * '''Brain Drain (ပရေင် လီုလာ် အစောမ်စရာဲ က္ဍဟ်):''' ဍုင် မိတိမ တအ် ဂှ် သွက်ဂွံ ကလိဂွံ သြန် ဏအ် တုဲ ညးတအ် ဒး ဆောမ်လေင် အာ မၞိဟ် မၞုံ ကု ပညာ ကေုာံ အစောမ်စရာဲ (Skilled workers) တအ် ဇရေင် ဍုင် သၟာင် ရ။ * '''ပရေင် ဗဒဗဒါဲ (Dependency):''' ဂကောံသ္ၚိဌာန် လ္ၚဵု တအ် ဗဒဗဒါဲ လတူ သြန် နူ ဍုင် သၟာင် ဏအ် လောန် အာ တုဲ၊ ဟွံ ဂ္စာန် ကၠောန် ကမၠောန် ပ္ဍဲ ဍုင် ဇကု မာန် ရ။ == မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် == * [[ပရေင်ပြံင်လှာဲဒေသ]] * [[ပရေင်ကၠောအ်က္ဍပယျဵု]] * [[ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ]] * [[ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]] == နိဿဲ == * World Bank (2023). "Migration and Development Brief". * Faist, Thomas (2010). "Diaspora and transnationalism: What kind of dance partners?". Amsterdam University Press. * Remittance, [[Wikipedia]]. [[Category:ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]] [[Category:ပရေင်ပြံင်လှာဲဒေသ]] [[Category:သြန်ဘဏ္ဍာ]] er2x3zp9xdo80llf8iwdqdeibvxn06c သြန်ဂကောံ 0 10672 54061 2026-05-04T03:51:33Z Aue Nai 24 ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Infobox concept | name = သြန်ဂကောံ / ပရေင်ပကောံသြန် (Collective Money / Crowdfunding) | image = | caption = | field = [[ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]] (Economics), [[သြန်ဘဏ္ဍာ]] (Finance), [[ပရေင်မၞိဟ်]] (Sociology) | origin = အခိုက်အလိုက် ဂကောံမၞိဟ် (Traditional communities..." 54061 wikitext text/x-wiki {{Infobox concept | name = သြန်ဂကောံ / ပရေင်ပကောံသြန် (Collective Money / Crowdfunding) | image = | caption = | field = [[ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]] (Economics), [[သြန်ဘဏ္ဍာ]] (Finance), [[ပရေင်မၞိဟ်]] (Sociology) | origin = အခိုက်အလိုက် ဂကောံမၞိဟ် (Traditional communities) ကေုာံ ခေတ် အေန်တာနဲ (Internet era) | related_concepts = [[သြန်ပလံင်ဖျဴသ္ၚိ]] (Remittance), ပရေင်ရီုဗင်မၞိဟ် (Philanthropy), တမ်ရိုဟ် (Capital) }} '''သြန်ဂကောံ''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ပရေင်ပကောံသြန်''' ({{lang-en|Collective money}} ဟွံသေင်မ္ဂး Crowdfunding) ဝွံ ဍေံ ဒှ် နဲကဲ ပကောံ သြန်ဗွဝ် မွဲ မကလိဂွံ နူကဵု ပရေင်ပါလုပ် ထံက်ပင် သြန် နူကဵု မၞိဟ် ဗွဲမဂၠိုင် (ဗွဲမဂၠိုင် မ္ဂး မၞိဟ် မွဲ တၠ မ္ဂး သြန် ညိည) သွက်ဂွံ ထံက်ပင် ကမၠောန် ပရောဂျေတ်၊ ကမၠောန်ဗၞိက် တၟိ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ပရေင်ရီုဗင် ဂကောံမၞိဟ် မွဲမွဲ ရ။ ပ္ဍဲ ခေတ် တ္ၚဲဏအ် မ္ဂး ပရေင်ပကောံသြန် ဏအ် ဂှ် ညးတအ် ကၠောန်ဗဒှ် အာ နကဵု သၞောတ်ဝ် အေန်တာနဲ (Internet platforms) ကေုာံ မဳဒဳယာ မၞိဟ် (Social media) တအ် ဗွဲမဂၠိုင် ရ။ == ၁။ ဝင် ကေုာံ အခိုက်အလိုက် (History and Tradition) == သဘဴဓရ် "သြန်ဂကောံ" ဏအ် ဍေံ ဟွံသေင် အရာ တၟိ မွဲ ရ။ * '''အခိုက်အလိုက် တြေံ:''' ပ္ဍဲကဵု ယေန်သၞာင် မၞိဟ် ဗွဲမဂၠိုင် (သီုကဵု ဂကူမန် ပိုယ်) မ္ဂး အခိုက် ပကောံ သြန် မၞိဟ်မွဲ ညိည သွက်ဂွံ သြိုင် ဘာကျာ်၊ ကၠောန် ပေါဲသဘင်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ရီုဗင် မၞိဟ် မဒိုက်ဂတ် တအ် ဂှ် နွံ ကၠုင် သၞာံ ဗွဲမလအ်လ ရ။ * '''ခေတ် တၟိ (Crowdfunding):''' သဘဴဓရ် ပကောံသြန် ခေတ် တၟိ ဏအ် စက္တဵုဒှ် ဒယှ်တမ္ညဝ် ကၠုင် ပ္ဍဲ လပါ် သၞာံ ၂၀၀၀ တအ် ကြဴနူ ဝေပ်သာက် မပ္တံကဵု Kickstarter, Indiegogo, ကေုာံ GoFundMe တအ် မံက်ဂတဝ် ကၠုင် ရ။ နဲကဲ ဏအ် ဍေံ ပကဵု ညံင် မၞိဟ် မၞုံ ကု ကသပ် ခိုဟ်ဟိုဟ် တအ် ဂွံ ဆက်စပ် ကု ညးမကဵု သြန်ထံက်ပင် အလုံ ဂၠးကဝ် မာန် ရ။ == ၂။ ဂကူ ပရေင်ပကောံသြန် နာနာ (Types of Crowdfunding) == လဒက်ပ္တန် သြန်ဂကောံ ဏအ် ဂှ် ပါ်ခြာ လဝ် နကဵု ဂကူ အဓိက (၄) သာ် ရ- * '''သၞောတ်ဝ် ကဵုဒါန် (Donation-based):''' ညးမကဵု သြန် တအ် ဂှ် ဟွံ အာတ်မိက် အရာ မွဲမွဲ နဒဒှ် ပရေင်ကလေင်ပတန် (Return) ရ။ ဗွဲမဂၠိုင် သုင်စောဲ သွက် ပရေင်ထတ်ယုက်၊ ဘဲအန္တရာဲ သဘာဝ၊ ကေုာံ ကမၠောန် ပရဟိတ တအ် ရ။ * '''သၞောတ်ဝ် ကလိဂွံ လာပ် (Reward-based):''' ညးမထံက်ပင် သြန် တအ် ဂှ် ညးတအ် ကလိဂွံ ကပေါတ် ဟွံသေင်မ္ဂး လာပ် မွဲမွဲ (ဥပမာ - လိက်အုပ် တၟိ၊ ပရေင်ဆဵုဂဗ တၟေင်) ကြဴနူ ကမၠောန် ဂှ် အံင်ဇၞး အာ မ္ဂး ရ။ * '''သၞောတ်ဝ် တမ်ရိုဟ် (Equity-based):''' ညးမကဵု သြန် တအ် ဂှ် ညးတအ် ပါလုပ် ဒှ် တၠ ကမၠောန် ညိည (Shares/Equity) ပ္ဍဲကဵု ကမ္ပဏဳ ဟွံသေင်မ္ဂး ကမၠောန်ဗၞိက် တၟိ (Startup) ဂှ် ရ။ * '''သၞောတ်ဝ် လေပ် လွဳ (Debt/Peer-to-peer lending):''' ညးမကဵု သြန် ဂှ် ဒှ် မၞိဟ် မလွဳ ကဵု သြန် တုဲ၊ ညးမဒုင်ကေတ် ဂှ် ဒး ကလေင် ပတန် သြန် သီု အတိုး (Interest) ကြဴနူ ကမၠောန် ပြေပြံင် မ္ဂး ရ။ == ၃။ ဖဵု ကေုာံ အခက်အခုဲ (Benefits and Challenges) == '''ဖဵု ခိုဟ်ဂမၠိုင်:''' * ကဵု အခေါင် ဇရေင် ညးမၞုံ ကု ကသပ် တၟိတၟိ (Innovators) မဟွံမွဲ ကု တမ်ရိုဟ် ဇၞော်ဇၞော် တအ် သွက်ဂွံ စ ကမၠောန် မာန်။ * ဍေံ ဒက်ပ္တန် ကဵု ပရေင် ညဳသၟဟ် ကေုာံ ဒြဟတ် ဂကောံမၞိဟ် (Community power) သွက်ဂွံ ရီုဗင် ရေင်သ္ကအ်။ * ဟွံ ဒး ဗဒဗဒါဲ လတူ ဘဏ် ဇၞော်ဇၞော် ဟွံသေင်မ္ဂး အလဵုအသဳ ဓဝ် ရ။ '''အခက်အခုဲဂမၠိုင်:''' * '''ပရေင် လီလာ် (Fraud):''' လဆောဝ် မ္ဂး ညးမအာတ် သြန် တအ် လီလာ် ကေတ် သြန် တုဲ ဟွံ ကၠောန် ကမၠောန် ဍာံပြ မာန် ရ။ * '''ပရေင် ဟွံအံင်ဇၞး (Failure rates):''' ကမၠောန် ပရောဂျေတ် ဗွဲမဂၠိုင် ၜိုန်ရ ကလိဂွံ သြန် ထံက်ပင် ဍိုက်ပေင် ကီု လေဝ်၊ ဟွံ အံင်ဇၞး ဟွံသေင်မ္ဂး ဟွံ စိုပ် တရဴ လေဝ် နွံ ဂၠိုင် ရ။ == ၄။ သြဇာ လတူ ဂကောံမၞိဟ် ခေတ်တၟိ == ပ္ဍဲ ခေတ် မဳဒဳယာ မၞိဟ် (Social media) ဏအ် မ္ဂး သြန်ဂကောံ ဏအ် ဒှ် လွဟ် ကိစ္စဇၞော် မွဲ သွက် ပရေင်ချဳဒရိုင် ဍုင်ကွာန်၊ ပရေင်ရီုဗင် ဘဲအန္တရာဲ၊ ကေုာံ ပရေင်ထံက်ပင် ကွတ်ပညာ တအ် ရ။ ဥပမာ - ညးဍုင်ကွာန် တအ် ဗိုင် ထံက်ပင် ကဵု သြန် သွက် ဂွံ ရီုဗင် မၞိဟ် မဒး ဘဲ ဍာ်ဒဳ၊ ဘဲ ပၞာန် တအ် နကဵု လၟိဟ် သြန် ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲ အခိင် ဇမၠေအ် ရ။ == မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် == * [[ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]] * [[သြန်ပလံင်ဖျဴသ္ၚိ]] * [[တမ်ရိုဟ်]] * [[ပရေင်ရီုဗင်မၞိဟ်]] == နိဿဲ == * Belleflamme, P., Lambert, T., & Schwienbacher, A. (2014). "Crowdfunding: Tapping the right crowd". ''Journal of Business Venturing''. * Crowdfunding, [[Wikipedia]]. [[Category:ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]] [[Category:သြန်ဘဏ္ဍာ]] [[Category:ပရေင်မၞိဟ်]] m59jgrqk5e79k3tinvk1ifvfua0p0az တ္ၚဲ သဘင် စဝ်အဘိသေက် ဍုင်သေံ 0 10673 54062 2026-05-04T06:28:44Z Aue Nai 24 ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Infobox holiday | holiday_name = တ္ၚဲ သဘင် စဝ်အဘိသေက် (ဍုင်သေံ) | type = တ္ၚဲ ကၟာတ်ရုင် အလဵုအသဳ, တ္ၚဲ သဘင် ဨကရာဇ် | image = | caption = | official_name = วันฉัตรมงคล (Wan Chatramongkhon) | observedby = [[ဍုင်သေံ]] (Thailand) | date = [[မေ ၄]] | date2024 =..." 54062 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | holiday_name = တ္ၚဲ သဘင် စဝ်အဘိသေက် (ဍုင်သေံ) | type = တ္ၚဲ ကၟာတ်ရုင် အလဵုအသဳ, တ္ၚဲ သဘင် ဨကရာဇ် | image = | caption = | official_name = วันฉัตรมงคล (Wan Chatramongkhon) | observedby = [[ဍုင်သေံ]] (Thailand) | date = [[မေ ၄]] | date2024 = မေ ၄ | frequency = လၟေင် သၞာံ | firsttime = [[၁၈၅၁]] (လက်ထက် ရာမ ၄) | relatedto = သၟိင် ဨကရာဇ် ရာမ (၁၀), ဂကောံ သ္ၚိက္ဍိုင် ဍုင်သေံ }} '''တ္ၚဲ သဘင် စဝ်အဘိသေက် ဍုင်သေံ''' (ဟွံသေင်မ္ဂး '''တ္ၚဲ ဆတ်တြာမန်ခေါန်''' နကဵု ဘာသာသေံ: {{lang-th|วันฉัตรมงคล}}, {{lang-en|Coronation Day}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် တ္ၚဲ ကၟာတ်ရုင် အလဵုအသဳ ကေုာံ တ္ၚဲ သဘင် ကိစ္စဇၞော် မွဲ ပ္ဍဲ [[ဍုင်သေံ]] ရ။ တ္ၚဲဏအ် ဝွံ ညးတအ် စၟတ်သမ္တီ ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ စၟတ်တ္ၚဲ '''မေ ၄''' ဇၟာပ်ပ် သၞာံ သွက်ဂွံ ဗှ်ဗၞုဟ် ကေုာံ ကၠောန် သဘင် စၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲ မပတိုန် ကဵု တဆိပ်ကြာ စဝ်အဘိသေက် သၟိင် ဨကရာဇ် ဍုင်သေံ လၟုဟ် '''[[မဟာ ဝဇိရာလင်္ကရဏ]]''' (King Maha Vajiralongkorn - ရာမ ၁၀) မက္တဵုဒှ် လဝ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ရ။ == ၁။ ဝင် ကေုာံ ပရေင် က္တဵုဒှ် == အခိုက်အလိုက် ပရေင် ကၠောန်ဗဒှ် သဘင် စဝ်အဘိသေက် တ္ၚဲဏအ် ဂှ် စက္တဵုဒှ် ကၠုင် ပ္ဍဲ လက်ထက် သၟိင် မံင်ကွတ် (King Mongkut - ရာမ ၄) ပ္ဍဲ သၞာံ [[၁၈၅၁]] ရ။ ကိုပ်ကၠာ တေအ် မ္ဂး သဘင် ဏအ် ဒှ် ဆ ပရေင် အခန်ကၞာ ပ္ဍဲ နန် ဓဝ် ကီု လေဝ်၊ ကြဴနူ ဂှ် ဒှ် ကၠုင် တ္ၚဲ သဘင် ကိစ္စဇၞော် သွက် ညးဍုင်ကွာန် အလုံ မွဲ ဍုင် ရ။ ပ္ဍဲ လက်ထက် သၟိင် ဨကရာဇ် တြေံ ဘူမိဗလ အဒူလျဒေတ် (King Bhumibol Adulyadej - ရာမ ၉) ဂှ် တ္ၚဲ သဘင် ဏအ် ညးတအ် စၟတ်သမ္တီ လဝ် ပ္ဍဲ စၟတ်တ္ၚဲ '''မေ ၅''' ဇၟာပ်ပ် သၞာံ ရ။ ဆဂး ကြဴနူ ညး စုတိ စဴအာ သွဝ် တုဲ၊ သၟိင် ရာမ (၁၀) တိုန် နန် ရ။ ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် သၟိင် ရာမ (၁၀) ကၠောန်ဗဒှ် သဘင် စဝ်အဘိသေက် ဍိုက်က်ပေင်င် ပ္ဍဲ စၟတ်တ္ၚဲ မေ ၄ စဵုကဵု မေ ၆ တုဲ၊ စနူ သၞာံ ဂှ် အလဵုအသဳ သေံ တအ် ပြံင်လှာဲ စၟတ်သမ္တီ ထောအ် တ္ၚဲ သဘင် စဝ်အဘိသေက် သွက် ဍုင်သေံ နဒဒှ် တ္ၚဲ '''မေ ၄''' ရ။ == ၂။ အခန်ကၞာ ကေုာံ အခိုက်အလိုက် အပ္ဍဲ နန် == ပ္ဍဲ တ္ၚဲဏအ် မ္ဂး အခန်ကၞာ အဓိက လပါ် နန် ဍုင်သေံ တအ် ကၠောန်ဗဒှ် သဘင် တၟေင် ဗွဲမဂၠိုင် မပ္တံကဵု- * '''ပရေင် ကဵုဒါန် ကေုာံ ဘာသာ:''' သၟိင် ဨကရာဇ် ကေုာံ ဂကောံ သ္ၚိက္ဍိုင် တအ် ကဵု ဒါန် ပိဏ္ဍပါတ် ဇရေင် ခမဳသင် တအ်၊ ဖ္ဍောတ် ဓရ် ပရိတ် ကေုာံ ပူဇဴ ကျာ် ပ္ဍဲ ဘာကျာ် ဇမၞော်ဂမၠိုင် ရ။ * '''အခန်ကၞာ ဗြဟ္မဏ:''' အစာ ဗြာီု တအ် ကၠောန်ဗဒှ် အခန်ကၞာ ပူဇဴ ဒေဝတဴ၊ ပရေင် ဖုံဍာ် မ္ၚဵု ကေုာံ ဗှ် လိက် ရာဒနာ မိက်ဂွံ ကဵု ဨကရာဇ် ကေုာံ ဍုင်ကွာန် ဂွံ ၜိုဟ်သြိုဟ် ဇၞော်မောဝ် ရ။ * '''ပရေင် ပူဇဴ:''' သကိုပ် ဝန်ဇၞော်၊ မၞိဟ်ဇၞော် အလဵုအသဳ ကေုာံ သကိုပ် သၟာပၞာန် တအ် ပြာပ် အာ ဇရေင် နန် သွက်ဂွံ ကဵု ပရေင် ရှ်ေသှ်ေ ရဴဂဴ ကေုာံ ဒုင် သစ္စာ လတူ သၟိင် ဨကရာဇ် ရ။ == ၃။ ပရေင် ကၠောန်ဗဒှ် ညးဍုင်ကွာန် == သွက် ညးဍုင်ကွာန် သေံ ကေုာံ ညးမမံင် ပ္ဍဲ ဍုင်သေံ တအ် မ္ဂး တ္ၚဲဏအ် ဂှ် ဒှ် တ္ၚဲ ကိစ္စဇၞော် မွဲ ရ- * '''တ္ၚဲ ကၟာတ်ရုင်:''' တ္ၚဲဏအ် ဒှ် တ္ၚဲ ကၟာတ်ရုင် အလဵုအသဳ (Public Holiday) တုဲ ရုင် အလဵုအသဳ၊ ဘဏ်၊ ရုင် ကမၠောန် ကေုာံ ဘာ တအ် ဗွဲမဂၠိုင် ကၟာတ် လဝ် ရ။ * '''ကယျိုင် အသာ် ဍာ်မိတ်:''' ညးဍုင်ကွာန် တအ် ဗွဲမဂၠိုင် ဗိုက်လတက် ကယျိုင် အသာ် ဍာ်မိတ် (Yellow shirts) မဒှ် အသာ် တ္ၚဲ ဒှ်မၞိဟ် (တ္ၚဲ စန်) သၟိင် ဨကရာဇ် လၟုဟ် သွက်ဂွံ ထ္ၜး ပရေင် သ္ဍိုက်မၠိုက် ကေုာံ ဂါရဝ ရ။ * '''ပရေင် ကျေဝ်ဂေါဝ်:''' အလုံ မွဲ ဍုင် ဂှ် ညးတအ် ကွက် စုတ် ဇၞောဝ်အလာံ ဍုင်သေံ ကေုာံ ဇၞောဝ်အလာံ တဆိပ် ဨကရာဇ် လတူ သ္ၚိ ဌာန်၊ ရုင်၊ ဒဒန် ကေုာံ ဂၠံင် ဇၞော် တအ် ရ။ သီု စွံ ပတိုန် ရုပ်သၟိင် ဨကရာဇ် ပ္ဍဲ ဒၞာဲ ညးဍုင်ကွာန် တအ် မအာကၠုင် ဂၠိုင် တအ် တုဲ ပစၟတ်သမ္တီ ကဵု ဂါရဝ ရ။ == မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် == * [[မဟာ ဝဇိရာလင်္ကရဏ]] (ရာမ ၁၀) * [[ဍုင်သေံ]] * [[မေ ၄]] * [[သဘင် စဝ်အဘိသေက်]] == နိဿဲ == * "Coronation Day in Thailand". Thai Public Holidays and Royal Festivals. * Coronation Day (Thailand), [[Wikipedia]]. [[Category:မေ]] [[Category:ဍုင်သေံ]] [[Category:တ္ၚဲ ကၟာတ်ရုင် ဍုင်သေံ]] [[Category:သဘင် ဨကရာဇ်]] my3qztkb5h1uk67ug7u3mx8tsk8lrbs 54063 54062 2026-05-04T06:49:02Z Aue Nai 24 54063 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday [[ဝှာင်:တ္ၚဲ သဘင် စဝ်အဘိသေက် ဍုင်သေံ.png|alt=တ္ၚဲ သဘင် စဝ်အဘိသေက် ဍုင်သေံ|thumb|တ္ၚဲ သဘင် စဝ်အဘိသေက် ဍုင်သေံ]]| holiday_name = တ္ၚဲ သဘင် စဝ်အဘိသေက် (ဍုင်သေံ) | type = တ္ၚဲ ကၟာတ်ရုင် အလဵုအသဳ, တ္ၚဲ သဘင် ဨကရာဇ် | image = | caption = | official_name = วันฉัตรมงคล (Wan Chatramongkhon) | observedby = [[ဍုင်သေံ]] (Thailand) | date = [[မေ ၄]] | date2024 = မေ ၄ | frequency = လၟေင် သၞာံ | firsttime = [[၁၈၅၁]] (လက်ထက် ရာမ ၄) | relatedto = သၟိင် ဨကရာဇ် ရာမ (၁၀), ဂကောံ သ္ၚိက္ဍိုင် ဍုင်သေံ }} '''တ္ၚဲ သဘင် စဝ်အဘိသေက် ဍုင်သေံ''' (ဟွံသေင်မ္ဂး '''တ္ၚဲ ဆတ်တြာမန်ခေါန်''' နကဵု ဘာသာသေံ: {{lang-th|วันฉัตรมงคล}}, {{lang-en|Coronation Day}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် တ္ၚဲ ကၟာတ်ရုင် အလဵုအသဳ ကေုာံ တ္ၚဲ သဘင် ကိစ္စဇၞော် မွဲ ပ္ဍဲ [[ဍုင်သေံ]] ရ။ တ္ၚဲဏအ် ဝွံ ညးတအ် စၟတ်သမ္တီ ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ စၟတ်တ္ၚဲ '''မေ ၄''' ဇၟာပ်ပ် သၞာံ သွက်ဂွံ ဗှ်ဗၞုဟ် ကေုာံ ကၠောန် သဘင် စၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲ မပတိုန် ကဵု တဆိပ်ကြာ စဝ်အဘိသေက် သၟိင် ဨကရာဇ် ဍုင်သေံ လၟုဟ် '''[[မဟာ ဝဇိရာလင်္ကရဏ]]''' (King Maha Vajiralongkorn - ရာမ ၁၀) မက္တဵုဒှ် လဝ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ရ။ == ၁။ ဝင် ကေုာံ ပရေင် က္တဵုဒှ် == အခိုက်အလိုက် ပရေင် ကၠောန်ဗဒှ် သဘင် စဝ်အဘိသေက် တ္ၚဲဏအ် ဂှ် စက္တဵုဒှ် ကၠုင် ပ္ဍဲ လက်ထက် သၟိင် မံင်ကွတ် (King Mongkut - ရာမ ၄) ပ္ဍဲ သၞာံ [[၁၈၅၁]] ရ။ ကိုပ်ကၠာ တေအ် မ္ဂး သဘင် ဏအ် ဒှ် ဆ ပရေင် အခန်ကၞာ ပ္ဍဲ နန် ဓဝ် ကီု လေဝ်၊ ကြဴနူ ဂှ် ဒှ် ကၠုင် တ္ၚဲ သဘင် ကိစ္စဇၞော် သွက် ညးဍုင်ကွာန် အလုံ မွဲ ဍုင် ရ။ ပ္ဍဲ လက်ထက် သၟိင် ဨကရာဇ် တြေံ ဘူမိဗလ အဒူလျဒေတ် (King Bhumibol Adulyadej - ရာမ ၉) ဂှ် တ္ၚဲ သဘင် ဏအ် ညးတအ် စၟတ်သမ္တီ လဝ် ပ္ဍဲ စၟတ်တ္ၚဲ '''မေ ၅''' ဇၟာပ်ပ် သၞာံ ရ။ ဆဂး ကြဴနူ ညး စုတိ စဴအာ သွဝ် တုဲ၊ သၟိင် ရာမ (၁၀) တိုန် နန် ရ။ ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် သၟိင် ရာမ (၁၀) ကၠောန်ဗဒှ် သဘင် စဝ်အဘိသေက် ဍိုက်က်ပေင်င် ပ္ဍဲ စၟတ်တ္ၚဲ မေ ၄ စဵုကဵု မေ ၆ တုဲ၊ စနူ သၞာံ ဂှ် အလဵုအသဳ သေံ တအ် ပြံင်လှာဲ စၟတ်သမ္တီ ထောအ် တ္ၚဲ သဘင် စဝ်အဘိသေက် သွက် ဍုင်သေံ နဒဒှ် တ္ၚဲ '''မေ ၄''' ရ။ == ၂။ အခန်ကၞာ ကေုာံ အခိုက်အလိုက် အပ္ဍဲ နန် == ပ္ဍဲ တ္ၚဲဏအ် မ္ဂး အခန်ကၞာ အဓိက လပါ် နန် ဍုင်သေံ တအ် ကၠောန်ဗဒှ် သဘင် တၟေင် ဗွဲမဂၠိုင် မပ္တံကဵု- * '''ပရေင် ကဵုဒါန် ကေုာံ ဘာသာ:''' သၟိင် ဨကရာဇ် ကေုာံ ဂကောံ သ္ၚိက္ဍိုင် တအ် ကဵု ဒါန် ပိဏ္ဍပါတ် ဇရေင် ခမဳသင် တအ်၊ ဖ္ဍောတ် ဓရ် ပရိတ် ကေုာံ ပူဇဴ ကျာ် ပ္ဍဲ ဘာကျာ် ဇမၞော်ဂမၠိုင် ရ။ * '''အခန်ကၞာ ဗြဟ္မဏ:''' အစာ ဗြာီု တအ် ကၠောန်ဗဒှ် အခန်ကၞာ ပူဇဴ ဒေဝတဴ၊ ပရေင် ဖုံဍာ် မ္ၚဵု ကေုာံ ဗှ် လိက် ရာဒနာ မိက်ဂွံ ကဵု ဨကရာဇ် ကေုာံ ဍုင်ကွာန် ဂွံ ၜိုဟ်သြိုဟ် ဇၞော်မောဝ် ရ။ * '''ပရေင် ပူဇဴ:''' သကိုပ် ဝန်ဇၞော်၊ မၞိဟ်ဇၞော် အလဵုအသဳ ကေုာံ သကိုပ် သၟာပၞာန် တအ် ပြာပ် အာ ဇရေင် နန် သွက်ဂွံ ကဵု ပရေင် ရှ်ေသှ်ေ ရဴဂဴ ကေုာံ ဒုင် သစ္စာ လတူ သၟိင် ဨကရာဇ် ရ။ == ၃။ ပရေင် ကၠောန်ဗဒှ် ညးဍုင်ကွာန် == သွက် ညးဍုင်ကွာန် သေံ ကေုာံ ညးမမံင် ပ္ဍဲ ဍုင်သေံ တအ် မ္ဂး တ္ၚဲဏအ် ဂှ် ဒှ် တ္ၚဲ ကိစ္စဇၞော် မွဲ ရ- * '''တ္ၚဲ ကၟာတ်ရုင်:''' တ္ၚဲဏအ် ဒှ် တ္ၚဲ ကၟာတ်ရုင် အလဵုအသဳ (Public Holiday) တုဲ ရုင် အလဵုအသဳ၊ ဘဏ်၊ ရုင် ကမၠောန် ကေုာံ ဘာ တအ် ဗွဲမဂၠိုင် ကၟာတ် လဝ် ရ။ * '''ကယျိုင် အသာ် ဍာ်မိတ်:''' ညးဍုင်ကွာန် တအ် ဗွဲမဂၠိုင် ဗိုက်လတက် ကယျိုင် အသာ် ဍာ်မိတ် (Yellow shirts) မဒှ် အသာ် တ္ၚဲ ဒှ်မၞိဟ် (တ္ၚဲ စန်) သၟိင် ဨကရာဇ် လၟုဟ် သွက်ဂွံ ထ္ၜး ပရေင် သ္ဍိုက်မၠိုက် ကေုာံ ဂါရဝ ရ။ * '''ပရေင် ကျေဝ်ဂေါဝ်:''' အလုံ မွဲ ဍုင် ဂှ် ညးတအ် ကွက် စုတ် ဇၞောဝ်အလာံ ဍုင်သေံ ကေုာံ ဇၞောဝ်အလာံ တဆိပ် ဨကရာဇ် လတူ သ္ၚိ ဌာန်၊ ရုင်၊ ဒဒန် ကေုာံ ဂၠံင် ဇၞော် တအ် ရ။ သီု စွံ ပတိုန် ရုပ်သၟိင် ဨကရာဇ် ပ္ဍဲ ဒၞာဲ ညးဍုင်ကွာန် တအ် မအာကၠုင် ဂၠိုင် တအ် တုဲ ပစၟတ်သမ္တီ ကဵု ဂါရဝ ရ။ == မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် == * [[မဟာ ဝဇိရာလင်္ကရဏ]] (ရာမ ၁၀) * [[ဍုင်သေံ]] * [[မေ ၄]] * [[သဘင် စဝ်အဘိသေက်]] == နိဿဲ == * "Coronation Day in Thailand". Thai Public Holidays and Royal Festivals. * Coronation Day (Thailand), [[Wikipedia]]. [[Category:မေ]] [[Category:ဍုင်သေံ]] [[Category:တ္ၚဲ ကၟာတ်ရုင် ဍုင်သေံ]] [[Category:သဘင် ဨကရာဇ်]] rfpwn5f68gz7c5sqrrjzfeka60x1485 54064 54063 2026-05-04T06:51:26Z Aue Nai 24 54064 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | holiday_name = တ္ၚဲ သဘင် စဝ်အဘိသေက် (ဍုင်သေံ) | type = တ္ၚဲ ကၟာတ်ရုင် အလဵုအသဳ, တ္ၚဲ သဘင် ဨကရာဇ် | image = [[ဝှာင်:တ္ၚဲ သဘင် စဝ်အဘိသေက် ဍုင်သေံ.png|thumb|တ္ၚဲ သဘင် စဝ်အဘိသေက် ]] | caption = | official_name = วันฉัตรมงคล (Wan Chatramongkhon) | observedby = [[ဍုင်သေံ]] (Thailand) | date = [[မေ ၄]] | date2024 = မေ ၄ | frequency = လၟေင် သၞာံ | firsttime = [[၁၈၅၁]] (လက်ထက် ရာမ ၄) | relatedto = သၟိင် ဨကရာဇ် ရာမ (၁၀), ဂကောံ သ္ၚိက္ဍိုင် ဍုင်သေံ }} '''တ္ၚဲ သဘင် စဝ်အဘိသေက် ဍုင်သေံ''' (ဟွံသေင်မ္ဂး '''တ္ၚဲ ဆတ်တြာမန်ခေါန်''' နကဵု ဘာသာသေံ: {{lang-th|วันฉัตรมงคล}}, {{lang-en|Coronation Day}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် တ္ၚဲ ကၟာတ်ရုင် အလဵုအသဳ ကေုာံ တ္ၚဲ သဘင် ကိစ္စဇၞော် မွဲ ပ္ဍဲ [[ဍုင်သေံ]] ရ။ တ္ၚဲဏအ် ဝွံ ညးတအ် စၟတ်သမ္တီ ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ စၟတ်တ္ၚဲ '''မေ ၄''' ဇၟာပ်ပ် သၞာံ သွက်ဂွံ ဗှ်ဗၞုဟ် ကေုာံ ကၠောန် သဘင် စၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲ မပတိုန် ကဵု တဆိပ်ကြာ စဝ်အဘိသေက် သၟိင် ဨကရာဇ် ဍုင်သေံ လၟုဟ် '''[[မဟာ ဝဇိရာလင်္ကရဏ]]''' (King Maha Vajiralongkorn - ရာမ ၁၀) မက္တဵုဒှ် လဝ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ရ။ == ၁။ ဝင် ကေုာံ ပရေင် က္တဵုဒှ် == အခိုက်အလိုက် ပရေင် ကၠောန်ဗဒှ် သဘင် စဝ်အဘိသေက် တ္ၚဲဏအ် ဂှ် စက္တဵုဒှ် ကၠုင် ပ္ဍဲ လက်ထက် သၟိင် မံင်ကွတ် (King Mongkut - ရာမ ၄) ပ္ဍဲ သၞာံ [[၁၈၅၁]] ရ။ ကိုပ်ကၠာ တေအ် မ္ဂး သဘင် ဏအ် ဒှ် ဆ ပရေင် အခန်ကၞာ ပ္ဍဲ နန် ဓဝ် ကီု လေဝ်၊ ကြဴနူ ဂှ် ဒှ် ကၠုင် တ္ၚဲ သဘင် ကိစ္စဇၞော် သွက် ညးဍုင်ကွာန် အလုံ မွဲ ဍုင် ရ။ ပ္ဍဲ လက်ထက် သၟိင် ဨကရာဇ် တြေံ ဘူမိဗလ အဒူလျဒေတ် (King Bhumibol Adulyadej - ရာမ ၉) ဂှ် တ္ၚဲ သဘင် ဏအ် ညးတအ် စၟတ်သမ္တီ လဝ် ပ္ဍဲ စၟတ်တ္ၚဲ '''မေ ၅''' ဇၟာပ်ပ် သၞာံ ရ။ ဆဂး ကြဴနူ ညး စုတိ စဴအာ သွဝ် တုဲ၊ သၟိင် ရာမ (၁၀) တိုန် နန် ရ။ ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် သၟိင် ရာမ (၁၀) ကၠောန်ဗဒှ် သဘင် စဝ်အဘိသေက် ဍိုက်က်ပေင်င် ပ္ဍဲ စၟတ်တ္ၚဲ မေ ၄ စဵုကဵု မေ ၆ တုဲ၊ စနူ သၞာံ ဂှ် အလဵုအသဳ သေံ တအ် ပြံင်လှာဲ စၟတ်သမ္တီ ထောအ် တ္ၚဲ သဘင် စဝ်အဘိသေက် သွက် ဍုင်သေံ နဒဒှ် တ္ၚဲ '''မေ ၄''' ရ။ == ၂။ အခန်ကၞာ ကေုာံ အခိုက်အလိုက် အပ္ဍဲ နန် == ပ္ဍဲ တ္ၚဲဏအ် မ္ဂး အခန်ကၞာ အဓိက လပါ် နန် ဍုင်သေံ တအ် ကၠောန်ဗဒှ် သဘင် တၟေင် ဗွဲမဂၠိုင် မပ္တံကဵု- * '''ပရေင် ကဵုဒါန် ကေုာံ ဘာသာ:''' သၟိင် ဨကရာဇ် ကေုာံ ဂကောံ သ္ၚိက္ဍိုင် တအ် ကဵု ဒါန် ပိဏ္ဍပါတ် ဇရေင် ခမဳသင် တအ်၊ ဖ္ဍောတ် ဓရ် ပရိတ် ကေုာံ ပူဇဴ ကျာ် ပ္ဍဲ ဘာကျာ် ဇမၞော်ဂမၠိုင် ရ။ * '''အခန်ကၞာ ဗြဟ္မဏ:''' အစာ ဗြာီု တအ် ကၠောန်ဗဒှ် အခန်ကၞာ ပူဇဴ ဒေဝတဴ၊ ပရေင် ဖုံဍာ် မ္ၚဵု ကေုာံ ဗှ် လိက် ရာဒနာ မိက်ဂွံ ကဵု ဨကရာဇ် ကေုာံ ဍုင်ကွာန် ဂွံ ၜိုဟ်သြိုဟ် ဇၞော်မောဝ် ရ။ * '''ပရေင် ပူဇဴ:''' သကိုပ် ဝန်ဇၞော်၊ မၞိဟ်ဇၞော် အလဵုအသဳ ကေုာံ သကိုပ် သၟာပၞာန် တအ် ပြာပ် အာ ဇရေင် နန် သွက်ဂွံ ကဵု ပရေင် ရှ်ေသှ်ေ ရဴဂဴ ကေုာံ ဒုင် သစ္စာ လတူ သၟိင် ဨကရာဇ် ရ။ == ၃။ ပရေင် ကၠောန်ဗဒှ် ညးဍုင်ကွာန် == သွက် ညးဍုင်ကွာန် သေံ ကေုာံ ညးမမံင် ပ္ဍဲ ဍုင်သေံ တအ် မ္ဂး တ္ၚဲဏအ် ဂှ် ဒှ် တ္ၚဲ ကိစ္စဇၞော် မွဲ ရ- * '''တ္ၚဲ ကၟာတ်ရုင်:''' တ္ၚဲဏအ် ဒှ် တ္ၚဲ ကၟာတ်ရုင် အလဵုအသဳ (Public Holiday) တုဲ ရုင် အလဵုအသဳ၊ ဘဏ်၊ ရုင် ကမၠောန် ကေုာံ ဘာ တအ် ဗွဲမဂၠိုင် ကၟာတ် လဝ် ရ။ * '''ကယျိုင် အသာ် ဍာ်မိတ်:''' ညးဍုင်ကွာန် တအ် ဗွဲမဂၠိုင် ဗိုက်လတက် ကယျိုင် အသာ် ဍာ်မိတ် (Yellow shirts) မဒှ် အသာ် တ္ၚဲ ဒှ်မၞိဟ် (တ္ၚဲ စန်) သၟိင် ဨကရာဇ် လၟုဟ် သွက်ဂွံ ထ္ၜး ပရေင် သ္ဍိုက်မၠိုက် ကေုာံ ဂါရဝ ရ။ * '''ပရေင် ကျေဝ်ဂေါဝ်:''' အလုံ မွဲ ဍုင် ဂှ် ညးတအ် ကွက် စုတ် ဇၞောဝ်အလာံ ဍုင်သေံ ကေုာံ ဇၞောဝ်အလာံ တဆိပ် ဨကရာဇ် လတူ သ္ၚိ ဌာန်၊ ရုင်၊ ဒဒန် ကေုာံ ဂၠံင် ဇၞော် တအ် ရ။ သီု စွံ ပတိုန် ရုပ်သၟိင် ဨကရာဇ် ပ္ဍဲ ဒၞာဲ ညးဍုင်ကွာန် တအ် မအာကၠုင် ဂၠိုင် တအ် တုဲ ပစၟတ်သမ္တီ ကဵု ဂါရဝ ရ။ == မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် == * [[မဟာ ဝဇိရာလင်္ကရဏ]] (ရာမ ၁၀) * [[ဍုင်သေံ]] * [[မေ ၄]] * [[သဘင် စဝ်အဘိသေက်]] == နိဿဲ == * "Coronation Day in Thailand". Thai Public Holidays and Royal Festivals. * Coronation Day (Thailand), [[Wikipedia]]. [[Category:မေ]] [[Category:ဍုင်သေံ]] [[Category:တ္ၚဲ ကၟာတ်ရုင် ဍုင်သေံ]] [[Category:သဘင် ဨကရာဇ်]] 0llzmo2hb3r88jqwphsfqym6ulbgjp1 အခိုက်အလိုက် ကေုာံ ပရေင်ကၠောန်ဗဒှ် လညာတ်ဆာန်ဂကူ 0 10674 54065 2026-05-04T09:49:16Z Aue Nai 24 ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု "{{Infobox concept | name = အခိုက်အလိုက် ကေုာံ ပရေင်ကၠောန်ဗဒှ် လညာတ်ဆာန်ဂကူ (Nationalist Practices) | image = | caption = | field = [[ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] (Political Science), [[ပရေင်မၞိဟ်]] (Sociology), [[ယေန်သၞာင်]] (Cultural Studies) | origin = ခေတ် လဒက..." 54065 wikitext text/x-wiki {{Infobox concept | name = အခိုက်အလိုက် ကေုာံ ပရေင်ကၠောန်ဗဒှ် လညာတ်ဆာန်ဂကူ (Nationalist Practices) | image = | caption = | field = [[ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] (Political Science), [[ပရေင်မၞိဟ်]] (Sociology), [[ယေန်သၞာင်]] (Cultural Studies) | origin = ခေတ် လဒက်ပ္တန် ဍုင်-ကောန်ဂကူ (Nation-state building) | related_concepts = [[ဝါဒကောန်ဂကူ]] (Nationalism), [[ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ]] (Diaspora), အခိုက်အလိုက် သၞောတ်ဝ် (Institutional practices) }} '''အခိုက်အလိုက် ကေုာံ ပရေင်ကၠောန်ဗဒှ် လညာတ်ဆာန်ဂကူ''' ({{lang-en|Nationalist practices}}) ဝွံ ဍေံ ဒှ် လၟေင်ကမၠောန်၊ အခိုက်အလိုက်၊ ပရေင်ချဳဒရိုင် ကေုာံ နဲကဲ နာနာ မကၠောန်ဗဒှ် တိုန် သွက်ဂွံ မင်မဲ၊ ဇၞော်မောဝ် ကေုာံ ထ္ၜးပျး လညာတ် ဆာန်ဂကူ (Nationalism) ဟွံသေင်မ္ဂး ဝါဒကောန်ဂကူ မွဲမွဲ ရ။ ပရေင်ကၠောန်ဗဒှ် တအ် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ဟွံသေင် ဆ လပါ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဓဝ်၊ သီု ဆက်စပ် ဒၟံင် ကု ပရေင်မၞိဟ်၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ လဒက်ပ္တန် သၞောတ်ဝ် အစဳအဇန် (Institutions) တအ် ဗွဲမလှဲလး ရ။ တင်ရန်တၟအ် အဓိက ဂှ် သွက်ဂွံ ဒက်ပ္တန် ပရေင်ညဳသၟဟ် အကြာ ကောန်ဂကူ တအ် ကေုာံ စၟတ်သမ္တီ ပယျဵုဒၞက် လညာတ် (Boundaries) ကု ဂကူ တၞဟ် တအ် ရ။ == ၁။ ဂကူ ပရေင်ကၠောန်ဗဒှ် အဓိကဂမၠိုင် (Types of Practices) == ပရေင်ကၠောန်ဗဒှ် လညာတ်ဆာန်ဂကူ ဏအ် ဂှ် ညးတအ် ပါ်ခြာ လ္ၚတ် ကေတ် နကဵု ကဏ္ဍ အဓိက သာ် ဗွဲသၟဝ် ဏအ် ရ- * '''ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ သၞောဝ် (Political and Legal Practices):''' ပွမကၠောန်ဗဒှ် သၞောဝ် ဥပဒေ မဆေင်စပ် ကု ကောန်ဍုင် (Citizenship laws)၊ ပရေင်စဵုဒၞာ အခေါင်အရာ ကောန်ဂကူ၊ ကေုာံ ပရေင်ချဳဒရိုင် သွက်ဂွံ ကလိဂွံ အခေါင် ပကင်ရင်ဇကုကေတ် (Self-determination) တအ် ရ။ * '''ယေန်သၞာင် ကေုာံ လိက်ပတ် (Cultural Practices):''' ပွမမင်မဲ ကေုာံ ဇၞော်မောဝ် ပတိုန် အရေဝ် ဘာသာ မိ၊ လိက်ပတ်၊ အခိုက်အလိုက် ကယျိုင်ကယဝ် ကေုာံ အနုသုခုမ တအ် ညံင် ဂွံ တၞဟ်ခြာ နူ ဂကူ ညးတၞဟ် ရ။ * '''ဝါဒကောန်ဂကူ လၟေင်တ္ၚဲ (Banal Nationalism):''' အတိုင် လညာတ် အစာ ပရေင်မၞိဟ် မာက်ကယ် ဘဳလိတ် (Michael Billig) မ္ဂး، လညာတ်ဆာန်ဂကူ ဂှ် ဍေံ စောဲဗာန် ဒၟံင် ပ္ဍဲ ဘဝ လၟေင် တ္ၚဲ ရ။ ဥပမာ - ပွမစုတ် လဝ် သင်္ကေတ ဇၞောဝ်အလာံ ပ္ဍဲ ကပေါတ် လွပ်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ပွမဒယှ်ေ ဒွက်ကောန်ဂကူ ကိုပ်ကၠာ ဟွံဂွံ ထ္ၜး ရုပ်သၟိင် (ဥပမာ ပ္ဍဲ ဍုင်သေံ) တအ် ဒှ်တမ် ရ။ == ၂။ သင်္ကေတ ကေုာံ သၞောတ်ဝ် အစဳအဇန် (Symbols and Institutions) == ပရေင်ကၠောန်ဗဒှ် တအ် ဏအ် ညံင် ဂွံ တန်တဴ ခိုင်ကၠိုက် ဂှ် ဍေံ ဒး ဗဒဗဒါဲ လတူ သင်္ကေတ ကေုာံ သၞောတ်ဝ် အစဳအဇန် ဂမၠိုင် ရ- * '''တ္ၚဲ ကောန်ဂကူ ကေုာံ ပေါဲသဘင် (National Days and Commemorations):''' ပွမကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲ စၟတ်သမ္တီ ကိစ္စဇၞော် မပ္တံကဵု တ္ၚဲ ကောန်ဂကူ၊ တ္ၚဲ ဗၠးၜး၊ ဟွံသေင်မ္ဂး တ္ၚဲ တၠအစောန် တအ် သွက်ဂွံ ဗှ်ဗၞုဟ် ဝင် ရ။ * '''ပရေင်ပညာ ကေုာံ ဝင် (Education and Historiography):''' ပွမစုတ် ပၠုပ် ပရူ ဝင် ကောန်ဂကူ၊ ပရူ ပေါဲဗတိုက် ကေုာံ ဇမၞး တအ် ပ္ဍဲကဵု ပြကိုဟ် ဗ္တောန် လိက် (Textbooks) သွက်ဂွံ စုတ် လညာတ် ဆာန်ဂကူ ပ္ဍဲ ကောန်ၚာ် တအ် ရ။ ဏအ် ဂှ် ဒှ် လၟေင်ကမၠောန် သၞောတ်ဝ် အစဳအဇန် (Institutional practice) မွဲ မကိစ္စဇၞော် အိုတ် ရ။ * '''သင်္ကေတ ဍုင် (State Symbols):''' ပွမသုင်စောဲ ဇၞောဝ်အလာံ၊ ဒွက်ကောန်ဂကူ ကေုာံ တဆိပ်ကြာ တအ် ပ္ဍဲ အခန်ကၞာ အလဵုအသဳ ကေုာံ ပေါဲ ပြိုင်ပကာန် ဂၠးကဝ် (ဥပမာ - ပေါဲ အဝ်လာမ်ပေတ်) ရ။ == ၃။ အဆက်အစပ် ကု ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ ကေုာံ ပရေင်ကၠောအ်က္ဍပယျဵု == ပ္ဍဲ ခေတ် ဂၠးကဝ် ပြံင်လှာဲ ဏအ် မ္ဂး ပရေင်ကၠောန်ဗဒှ် လညာတ်ဆာန်ဂကူ ဝွံ ဍေံ ဟွံ တန်တဴ ဆ ပ္ဍဲ ပယျဵု ဍုင် ဓဝ် ရ။ * '''ဝါဒကောန်ဂကူ ဇမ္ၚောဲ (Long-distance Nationalism):''' ဂကောံ [[ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ]] (Diaspora) တအ် ၜိုန်ရ မံင် ဒၟံင် ပ္ဍဲ ဍုင် သၟာင် ကီု လေဝ်၊ ညးတအ် ဆက် ကၠောန်ဗဒှ် ဒၟံင် ပရေင်ဆာန်ဂကူ နကဵု ပရေင် ထံက်ပင် သြန် ဇရေင် ဂကောံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲ ဍုင် မိတိမ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ကၠောန်ဗဒှ် ပေါဲထ္ၜးဆန္ဒ ပ္ဍဲ ဍုင် မဒုင်တဲ ညးတအ် ရ။ * ဥပမာ - ဂကောံ ကောန်ဂကူ မဒး ဒုင် ဍဵုဍိုက် တအ် (Stateless diasporas) မ္ဂး၊ ညးတအ် ကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲ ကောန်ဂကူ ဇကု ပ္ဍဲ ဍုင် သၟာင် တုဲ၊ သုင်စောဲ သၞောတ်ဝ် အေန်တာနဲ ကေုာံ [[ပရေင်ကၠောအ်က္ဍပယျဵု]] (Transnationalism) သွက်ဂွံ မင်မဲ လညာတ် ကောန်ဂကူ ညးတအ် ညံင် ဟွံဂွံ ကၠေအ်ကၠက် အာ ရ။ == ၄။ ဖဵုခိုဟ် ကေုာံ အခက်အခုဲဂမၠိုင် == '''ဖဵုခိုဟ် (Positive Impacts):''' * ဍေံ ဒက်ပ္တန် ကဵု ပရေင် ညဳသၟဟ် ကေုာံ ဒြဟတ် ပံင်ကောံ (Social cohesion) အကြာ ကောန်ဂကူ တအ် ရ။ * ဍေံ ရီုဗင် ပ္ဍဲ ပရေင် တဝ်စၞေဟ် ကု ဝါဒ ကဝ်လဝ်နဳ (Anti-colonialism) ကေုာံ ပရေင် မင်မဲ ယေန်သၞာင် ဟွံဂွံ လီုလာ် အာ ရ။ '''အခက်အခုဲ (Negative Impacts):''' * ယဝ်ရ စကာ လောန် အာ မ္ဂး ဍေံ က္တဵုဗဒှ် ကဵု ပရေင် ဟွံဒုင်တဲ ဂကူ ညးတၞဟ် (Xenophobia)၊ ပရေင် ပါ်ခြာ ကဆံင် မၞိဟ် ကေုာံ ပရေင် ပဋိပက္ခ အကြာ ဂကူ ကဵု ဂကူ (Ethnic conflicts) မာန် ရ။ * ပရေင်ကၠောန်ဗဒှ် လညာတ်ဆာန်ဂကူ မကြံင်မ္ၚုဟ် တအ် ဂှ် လဆောဝ် မ္ဂး ဍေံ ဍဵုဍိုက် ပလီုပလာ် ထောအ် အခေါင်အရာ ဂကောံ မၞိဟ် အောန် (Minorities) မၞုံ ပ္ဍဲ ဍုင် ဂှ် ရ။ == မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် == * [[ဝါဒကောန်ဂကူ]] * [[ဒါင်ယာတ်သပဝ်ရာ]] * [[ပရေင်ကၠောအ်က္ဍပယျဵု]] * [[ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] == နိဿဲ == * Billig, M. (1995). ''Banal Nationalism''. SAGE Publications. * Anderson, B. (1983). ''Imagined Communities: Reflections on the Origin and Spread of Nationalism''. Verso. * Glick Schiller, N., & Fouron, G. E. (2001). ''Georges Woke Up Laughing: Long-Distance Nationalism and the Search for Home''. Duke University Press. [[Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] [[Category:ပရေင်မၞိဟ်]] [[Category:ယေန်သၞာင်]] [[Category:ဝါဒကောန်ဂကူ]] 23nf36duu0k2yj08mmwyx6usog1euwh