विकिपीडिया mrwiki https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0 MediaWiki 1.46.0-wmf.22 first-letter मिडिया विशेष चर्चा सदस्य सदस्य चर्चा विकिपीडिया विकिपीडिया चर्चा चित्र चित्र चर्चा मिडियाविकी मिडियाविकी चर्चा साचा साचा चर्चा सहाय्य सहाय्य चर्चा वर्ग वर्ग चर्चा दालन दालन चर्चा मसुदा मसुदा चर्चा TimedText TimedText talk विभाग विभाग चर्चा Event Event talk 0 7762 2677628 2473169 2026-04-05T07:01:44Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2677628 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट शहर | नाव = गुवाहाटी | स्थानिक = গুৱাহাটী | चित्र = Guwahati_collage.jpg | चित्र_वर्णन = | ध्वज = | चिन्ह = | नकाशा१ = आसाम | pushpin_label_position = | देश = [[भारत]] | राज्य = [[आसाम]] | जिल्हा = [[कामरुप महानगरी जिल्हा]] | स्थापना = [[इ.स. १९०९]] | महापौर = | क्षेत्रफळ = ९ | उंची = ३८० | लोकसंख्या_वर्ष = २०११ | लोकसंख्या = ९,६२,३३४ | घनता = | महानगर_लोकसंख्या = | वेळ = [[भारतीय प्रमाणवेळ]] | वेब = [http://www.gmcportal.in/ gmcportal.in] |latd = 26 |latm = 11 |lats = |latNS = N |longd = 91 |longm = 44 |longs = |longEW = E }} '''गुवाहाटी''' ([[आसामी भाषा|आसामी]] : গুৱাহাটী; मराठीत [[गोहत्ती]] - Gauhati; प्राचीन नाव - प्राग्&zwnj;ज्योतिषपूर) हे [[भारत]] देशाच्या [[आसाम]] राज्याच्या राजधानीचे शहर व [[ईशान्य भारत]]ामधील सर्वाधिक लोकसंख्येचे महानगर आहे. गुवाहाटी शहर आसामच्या मध्य-पश्चिम भागात [[ब्रह्मपुत्रा नदी]]च्या दक्षिण काठावर वसले आहे. २०११ साली येथील लोकसंख्या ९.६ लाख इतकी होती. ''प्रगज्योतिषपुरा'' ह्या नावाने प्रचलित असलेले गुवाहाटी ऐतिहासिक [[कामरुप]] राजतंत्राची राजधानी होती. आजच्या घटकेला गुवाहाटीमध्ये अनेक जुनी हिंदू मंदिरे आहेत. गुवाहाटी आसामचे शैक्षणिक, सांस्कृतिक व राजकीय केंद्र असून [[दिसपूर]] ह्या गुवाहाटीच्या एक भागामध्ये आसाम राज्य सरकारचे कार्यालय व [[आसाम विधानसभा|विधानसभा]] स्थित आहे. [[गुवाहाटी उच्च न्यायालय]] आसामसोबतच [[नागालॅंड]], [[मिझोरम]] व [[अरुणाचल प्रदेश]] ह्या राज्यांसाठी देखील जबाबदार आहे. इसवी सन १९८३मध्ये शहराचे [[गोहत्ती]] (Gauhati) हे परंपरागत नाव बदलून ते गुवाहाटी असे करण्यात आले. तरीसुद्धा गोहत्ती उच्च न्यायालय, गोहत्ती विद्यापीठ, गोहत्ती मेडिकल काॅलेज-हाॅस्पिटल, गोहत्ती काॅमर्स काॅलेज, गोहत्ती लोकसभा मतदारसंघ आदी नावांध्ये काहीही बदल झालेला नाही. (२०१९ सालीही) ==इतिहास== अनेक शतकांचा इतिहास असलेल्या गोहत्तीचा उल्लेख पुराणामध्ये आढळतो. येथील [[कामाख्या मंदिर]] अनेक शतके जुने आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://hindi.news18.com/news/dharm/shardiya-navratri-2021-visit-kamakhya-temple-the-story-of-this-shaktipeeth-is-amazing-pur-3790800.html|title=Shardiya Navratri 2021: नवरात्रि पर करें कामाख्या मंदिर का दर्शन, इस शक्तिपीठ की कहानी है अद्भुत|date=2021-10-11|website=News18 हिंदी|language=hi|access-date=2021-11-13}}{{मृत दुवा|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[आहोम साम्राज्य]]ाचा भाग राहिलेल्या गुवाहाटीवर मुघलांची अनेकदा आक्रमणे झाली. १६७१ सालच्या सराईघाट लढाईला गोहत्तीच्या इतिहासात मानाचे स्थान आहे. स्वातंत्र्यापूर्वीच्या व नंतरच्या काळात गोहत्तीत व परिसरात फारशा उल्लेखनीय घटना घडल्या नसल्यामुळे शहराच्या इतिहासाची केवळ मर्यादित नोंद आढळते. ==भूगोल== गुवाहाटी शहर ब्रह्मपुत्रा नदीच्या काठावर वसले असून नदी शहराचा अविभाज्य भाग मानली जाते. [[सराईघाट पूल]] हा गुवाहाटी भागातील ब्रह्मपुत्रा ओलांडणारा एकमेव पूल आहे. [[मेघालय]] राज्याची राजधानी [[शिलाँग]] गुवाहाटीहून केवळ ८० किमी अंतरावर आहे. ==शिक्षण== गुवाहाटीच्या उत्तर भागात असलेली 'गोहत्ती आयआयटी' [[भारतीय प्रौद्योगिकी संस्थान गुवाहाटी]] ही भारतामधील सर्वोत्तम तांत्रिकी संस्थांपैकी एक आहे. ह्याच बरोबर कॉटन कॉलेज, गोहत्ती विद्यापीठ '''(गुवाहाटी नाही!!)''', आसाम विज्ञान व तांत्रिकी विद्यापीठ इत्यादी अनेक महत्त्वाच्या शैक्षणिक संस्था गुवाहाटीमध्ये आहेत. ==खेळ== [[नेहरू स्टेडियम, गुवाहाटी|नेहरू स्टेडियम]] हे गुवाहाटीमधील प्रमुख स्टेडियम असून येथे [[क्रिकेट]] व [[फुटबॉल]] ह्या खेळांचे आंतरराष्ट्रीय सामने खेळवले जातात. येथील [[इंदिरा गांधी ॲथलेटिक स्टेडियम]] २००७ राष्ट्रीय कीरिडा स्पर्धांसाठी बांधले गेले व आजच्या घडीला प्रामुख्याने फुटबॉलसाठी वापरले जाते. [[२०१७ फिफा अंडर-१७ विश्वचषक]] स्पर्धेसाठी निवडल्या गेलेल्या ६ यजमान शहरांपैकी गुवाहाटी एक होते. येथे अनेक साखळी व बाद फेरीचे सामने खेळवले गेले. [[इंडियन सुपर लीग]] स्पर्धेत खेळणारा [[नॉर्थईस्ट युनायटेड एफ.सी.]] हा फुटबॉल क्लब गुवाहाटीमध्ये आहे. ==वाहतूक== गोहत्ती विमानतळ (बदलेले नाव - [[लोकप्रिय गोपीनाथ बोरदोलोई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]) हा ईशान्य भारतातील सर्वाधिक वाहतुकीचा विमानतळ असून देशांतर्गत सेवेसोबत येथून [[बँकॉक]] व [[भूतान]]साठी देखील थेट प्रवासी विमाने उपलब्ध आहेत. [[गुवाहाटी रेल्वे स्थानक]] [[उत्तर पूर्व सीमा रेल्वे क्षेत्र]]ाचे मुख्यालय असून ते देशातील सर्वात वर्दळीच्या स्थानकांपैकी एक आहे. ==बाह्य दुवे== *[http://www.gmcportal.in/ अधिकृत संकेतस्थळ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180113075726/http://www.gmcportal.in/ |date=2018-01-13 }} {{कॉमन्स वर्ग|Guwahati|गुवाहाटी}} [[वर्ग:गुवाहाटी| ]] [[वर्ग:आसाममधील शहरे]] [[वर्ग:कामरूप जिल्हा]] [[वर्ग:ईशान्य भारत]] fxvbz8j9vkxomspwc869ciglh3uq612 0 15070 2677619 2677406 2026-04-05T06:15:08Z ~2026-20974-91 181798 /* वातानुकूलित */ 2677619 wikitext text/x-wiki '''पश्चिम''' हा [[मुंबई उपनगरी रेल्वे]]च्या तीन प्रमुख मार्गांपैकी एक आहे. [[पश्चिम रेल्वे]]द्वारे चालवला जाणारा हा मार्ग दक्षिण [[मुंबई]]मधील [[चर्चगेट रेल्वे स्थानक|चर्चगेट]]पासून सुरू होतो व मुंबई बेटाच्या पश्चिम भागातून धावतो. मुंबईची पश्चिम उपनगरे जोडणारा हा मार्ग [[भाईंदर]], [[वसई]], [[विरार]] इत्यादी महत्त्वाच्या शहरांमधून धावतो. अनेक वर्षे [[चर्चगेट रेल्वे स्थानक|चर्चगेट]] ते [[विरार रेल्वे स्थानक|विरार]] दरम्यान सेवा पुरवणाऱ्या पश्चिम मार्गाची सेवा १६ एप्रिल २०१३ पासून [[डहाणू रोड रेल्वे स्थानक|डहाणू रोड]]पर्यंत वाढवण्यात आली. [[चित्र:ChurchGateStation.jpg|250px|इवलेसे|चर्चगेट हे पश्चिम मार्गाचे दक्षिण मुंबईमधील टर्मिनस आहे.]] [[चित्र:Mumbai Train.JPG|250px|इवलेसे|नव्या लोकल गाड्या]] {{मुंबई उपनगरी रेल्वे पश्चिम मार्ग नकाशा}} [[दादर रेल्वे स्थानक|दादर]], [[प्रभादेवी रेल्वे स्थानक|प्रभादेवी]] आणि [[माटुंगा रोड रेल्वे स्थानक|माटुंगा रोड]] येथे पश्चिम व [[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य]] दोन्ही मार्ग असल्यामुळे मार्ग बदलणे शक्य होते. तसेच [[माहिम जंक्शन रेल्वे स्थानक|माहिम]] ते [[गोरेगाव रेल्वे स्थानक|गोरेगाव]] दरम्यान कोणत्याही स्थानकावरून [[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर]] मार्गाद्वारे [[छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस]]पर्यंत प्रवासाची सोय उपलब्ध आहे. [[वसई रोड रेल्वे स्थानक|वसई रोड]] येथेसुद्धा [[वसई रोड-रोहा रेल्वेमार्ग]]ची जोड आहे. ==स्थानके== {| class="wikitable" style="text-align:center" ! क्रमांक ! स्थानक नाव ! स्थानक कोड ! जोडमार्ग |- |१||'''{{rws|चर्चगेट}}'''|| C / CH || |- |२||{{rws|मरीन लाइन्स}}|||| |- |३||{{rws|चर्नी रोड}}|||| |- |४||{{rws|ग्रँट रोड}}|||| |- |५||'''{{rws|मुंबई सेंट्रल}}'''|| BCL || |- |६||{{rws|महालक्ष्मी}}|||| |- |७||{{rws|लोअर परळ}}|||| |- |८||{{rws|प्रभादेवी}}||||[[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य मार्ग]] |- |९||'''{{rws|दादर}}'''|| D ||[[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य मार्ग]] |- |१०||{{rws|माटुंगा रोड}}||||[[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य मार्ग]] |- |११||{{rws|माहिम जंक्शन}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]] |- |१२||'''{{rws|वांद्रे}}'''|| B ||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]] |- |१३||{{rws|खार रोड}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]] |- |१४||{{rws|सांताक्रुझ}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]] |- |१५||{{rws|विलेपार्ले}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]] |- |१६||'''{{rws|अंधेरी}}'''|| A / AD ||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]] |- |१७||{{rws|जोगेश्वरी}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]] |- |१८||{{rws|राम मंदिर}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]] |- |१९||'''{{rws|गोरेगाव}}'''|| GO ||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]] |- |२०||{{rws|मालाड}}|| M || |- |२१||{{rws|कांदिवली}}|||| |- |२२||'''{{rws|बोरीवली}}'''|| BO || |- |२३||{{rws|दहिसर}}|||| |- |२४||{{rws|मीरा रोड}}|||| |- |२५||'''{{rws|भाईंदर}}'''|| BY || |- |२६||{{rws|नायगाव}}|||| |- |२७||'''{{rws|वसई रोड}}'''|| BS ||[[वसई रोड-रोहा रेल्वेमार्ग]] |- |२८||{{rws|नालासोपारा}}|| NS || |- |२९||'''{{rws|विरार}}'''|| V || |- |३०||{{rws|वैतरणा}}|||| |- |३१||{{rws|सफाळे}}|||| |- |३२||{{rws|केळवे रोड}}|||| |- |३३||'''{{rws|पालघर}}'''|||| |- |३४||{{rws|उमरोळी}}|||| |- |३५||'''{{rws|बोईसर}}'''|||| |- |३६||{{rws|वाणगाव}}|||| |- |३७||'''{{rws|डहाणू रोड}}'''|| DN || |- |३८||{{rws|घोलवड}}|||| |- |३९||{{rws|बोर्डी रोड}}|||| |} == वातानुकूलित == {| class="wikitable sortable" |+ style="background:#afeeee"| बोरीवली / अंधेरी / वांद्रे / चर्चगेट कडे ! # ! गाडी क्रमांक ! सुटण्याची वेळ ! स्थानक ! पोहोचण्याची वेळ ! अंतिम स्थानक ! वेग |- style="background:pink" | १ || ९४००२/४ || ४:०० || नालासोपारा || ५:३६ || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:violet" | २ || ९४००६ || ४:५० || नालासोपारा || ६:२९ || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:orange" | ३ || ९४११० || ५:१४ || गोरेगाव || ६:११ || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:yellow" | ४ || ९४१२२ || ५:४५ || बोरीवली || ६:५१ || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:orange" | rowspan="2"| ५ || ९४११२ || ७:२५ || बोरीवली || ८:२० || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत धीमी पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा धीमी |- style="background:yellow" | ६ || ९४१२४ || ८:०६ || बोरीवली || ९:११ || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:crimson" | ७ || ९४०२४ || ८:३३ || विरार || १०:२० || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:orange" | rowspan="2"| ८ || ९४११४ || १०:०८ || विरार || ११:२७ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत धीमी पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा धीमी |- style="background:yellow" | ९ || ९४१२६ || १०:११ || गोरेगाव || ११:०९ || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:crimson" | १० || ९४०४० || ११:३५ || बोरीवली || १२:४० || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:orange" | rowspan="2"| ११ || ९४११६ || १२:४४ || भाईंदर || १३:४८ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत धीमी पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा धीमी |- style="background:crimson" | १२ || ९४०५२ || १३:५५ || बोरीवली || १५:०० || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:green" | १३ || ९४०६० || १५:०० || विरार || १५:३६ || बोरीवली || मंदगती |- style="background:orange" | rowspan="2"| १४ || ९४११८ || १५:४५ || विरार || १७:०९ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत धीमी पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट |- style="background:yellow" | १५ || ९४१२८ || १७:२७ || बोरीवली || १८:३५ || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:gray" | १६ || ९४०८८ || १८:३० || विरार || १९:४४ || वांद्रे || मंदगती |- style="background:orange" | १७ || ९४१२० || १९:०६ || गोरेगाव || २०:०१ || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:yellow" | १८ || ९४१३० || २०:२० || भाईंदर || २०:५९ || अंधेरी || मंदगती |- style="background:yellow" | १९ || ९४१३२ || २२:२० || वसई रोड || २२:४६ || बोरीवली || मंदगती |- style="background:violet" | २० || ९४१०४ || २२:५६ || भाईंदर || २३:११ || बोरीवली || मंदगती |} {| class="wikitable sortable" |+ style="background:#afeeee"| मुंबई सेंट्रल / गोरेगाव / बोरीवली / भाईंदर / वसई रोड / विरार कडे ! # ! गाडी क्रमांक ! सुटण्याची वेळ ! स्थानक ! पोहोचण्याची वेळ ! अंतिम स्थानक ! वेग |- style="background:brown" | १ || ९४००१ || ५:०७ || बोरीवली || ५:४५ || विरार || मंदगती |- style="background:green" | २ || ९४००३ || ५:३५ || महालक्ष्मी || ६:३० || बोरीवली || मंदगती |- style="background:pink" | ३ || ९४००५ || ५:४० || चर्चगेट || ६:४५ || बोरीवली || मंदगती |- style="background:orange" | ४ || ९४१११ || ६:१४ || चर्चगेट || ७:१९ || बोरीवली || मंदगती |- style="background:violet" | ५ || ९४००९ || ६:३५ || चर्चगेट || ७:४१ || बोरीवली || मंदगती |- style="background:gray" | ६ || ९४१०७ || ६:३९ || महालक्ष्मी || ७:५२ || बोरीवली || मंदगती |- style="background:yellow" | ७ || ९४१२३ || ६:५५ || चर्चगेट || ८:०० || बोरीवली || मंदगती |- style="background:crimson" | ८ || ९४०११ || ६:५७ || महालक्ष्मी || ८:२३ || विरार || मंदगती |- style="background:aqua" | rowspan="2"| ९ || ९४००७ || ७:२७ || भाईंदर || ७:५२ || विरार || जलद |- | colspan="6"| कोणत्याही स्थानकावर थांबणार नाही. |- style="background:gray" | rowspan="2"| १० || ९४१०९ || ७:३७ || बोरीवली || ७:५२ || भाईंदर || जलद |- | colspan="6"| कोणत्याही स्थानकावर थांबणार नाही. |- style="background:orange" | rowspan="2"| ११ || ९४११३ || ८:२७ || चर्चगेट || ९:५१ || विरार || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत धीमी पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा धीमी |- style="background:yellow" | १२ || ९४१२५ || ९:१४ || चर्चगेट || १०:०७ || गोरेगाव || मंदगती |- style="background:crimson" | १३ || ९४०२९ || १०:२४ || चर्चगेट || ११:३१ || बोरीवली || मंदगती |- style="background:yellow" | १४ || ९४१२७ || ११:१२ || चर्चगेट || ११:२२ || मुंबई सेंट्रल || मंदगती |- style="background:orange" | rowspan="2"| १५ || ९४११५ || ११:३० || चर्चगेट || १२:३१ || भाईंदर || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत धीमी पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा धीमी |- style="background:crimson" | १६ || ९४०४७ || १२:४५ || चर्चगेट || १३:५० || बोरीवली || मंदगती |- style="background:green" | १७ || ९४०४९ || १३:०८ || चर्चगेट || १४:५२ || विरार || मंदगती |- style="background:orange" | १८ || ९४११७ || १३:५२ || चर्चगेट || १५:३६ || विरार || मंदगती |- style="background:crimson" | १९ || ९४०५९ || १५:०५ || चर्चगेट || १६:१३ || बोरीवली || मंदगती |- style="background:green" | २० || ९४०५७ || १५:४४ || बोरीवली || १६:२५ || विरार || मंदगती |- style="background:yellow" | २१ || ९४१२९ || १६:३० || महालक्ष्मी || १७:२३ || बोरीवली || मंदगती |- style="background:orange" | २२ || ९४११९ || १७:५७ || चर्चगेट || १८:५१ || गोरेगाव || मंदगती |- style="background:yellow" | २३ || ९४१३१ || १८:३८ || चर्चगेट || २०:०३ || भाईंदर || मंदगती |- style="background:gray" | २४ || ९४०८७ || १९:५२ || वांद्रे || २०:४३ || भाईंदर || मंदगती |- style="background:orange" | २५ || ९४१२१ || २०:०७ || चर्चगेट || २१:०२ || गोरेगाव || मंदगती |- style="background:yellow" | २६ || ९४१३३ || २१:०८ || अंधेरी || २१:५८ || वसई रोड || मंदगती |- style="background:violet" | २७ || ९४०९७ || २१:२३ || चर्चगेट || २२:४३ || भाईंदर || मंदगती |- style="background:violet" | २८ || ९४१०३ || २३:१९ || बोरीवली || २३:५६ || विरार || मंदगती |} [[वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वेमार्ग]] [[वर्ग:पश्चिम रेल्वे]] 1n8rfwqwty019stjemdf9sqeq5ylxup 2677625 2677619 2026-04-05T06:39:19Z ~2026-20974-91 181798 /* वातानुकूलित */ 2677625 wikitext text/x-wiki '''पश्चिम''' हा [[मुंबई उपनगरी रेल्वे]]च्या तीन प्रमुख मार्गांपैकी एक आहे. [[पश्चिम रेल्वे]]द्वारे चालवला जाणारा हा मार्ग दक्षिण [[मुंबई]]मधील [[चर्चगेट रेल्वे स्थानक|चर्चगेट]]पासून सुरू होतो व मुंबई बेटाच्या पश्चिम भागातून धावतो. मुंबईची पश्चिम उपनगरे जोडणारा हा मार्ग [[भाईंदर]], [[वसई]], [[विरार]] इत्यादी महत्त्वाच्या शहरांमधून धावतो. अनेक वर्षे [[चर्चगेट रेल्वे स्थानक|चर्चगेट]] ते [[विरार रेल्वे स्थानक|विरार]] दरम्यान सेवा पुरवणाऱ्या पश्चिम मार्गाची सेवा १६ एप्रिल २०१३ पासून [[डहाणू रोड रेल्वे स्थानक|डहाणू रोड]]पर्यंत वाढवण्यात आली. [[चित्र:ChurchGateStation.jpg|250px|इवलेसे|चर्चगेट हे पश्चिम मार्गाचे दक्षिण मुंबईमधील टर्मिनस आहे.]] [[चित्र:Mumbai Train.JPG|250px|इवलेसे|नव्या लोकल गाड्या]] {{मुंबई उपनगरी रेल्वे पश्चिम मार्ग नकाशा}} [[दादर रेल्वे स्थानक|दादर]], [[प्रभादेवी रेल्वे स्थानक|प्रभादेवी]] आणि [[माटुंगा रोड रेल्वे स्थानक|माटुंगा रोड]] येथे पश्चिम व [[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य]] दोन्ही मार्ग असल्यामुळे मार्ग बदलणे शक्य होते. तसेच [[माहिम जंक्शन रेल्वे स्थानक|माहिम]] ते [[गोरेगाव रेल्वे स्थानक|गोरेगाव]] दरम्यान कोणत्याही स्थानकावरून [[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर]] मार्गाद्वारे [[छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस]]पर्यंत प्रवासाची सोय उपलब्ध आहे. [[वसई रोड रेल्वे स्थानक|वसई रोड]] येथेसुद्धा [[वसई रोड-रोहा रेल्वेमार्ग]]ची जोड आहे. ==स्थानके== {| class="wikitable" style="text-align:center" ! क्रमांक ! स्थानक नाव ! स्थानक कोड ! जोडमार्ग |- |१||'''{{rws|चर्चगेट}}'''|| C / CH || |- |२||{{rws|मरीन लाइन्स}}|||| |- |३||{{rws|चर्नी रोड}}|||| |- |४||{{rws|ग्रँट रोड}}|||| |- |५||'''{{rws|मुंबई सेंट्रल}}'''|| BCL || |- |६||{{rws|महालक्ष्मी}}|||| |- |७||{{rws|लोअर परळ}}|||| |- |८||{{rws|प्रभादेवी}}||||[[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य मार्ग]] |- |९||'''{{rws|दादर}}'''|| D ||[[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य मार्ग]] |- |१०||{{rws|माटुंगा रोड}}||||[[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य मार्ग]] |- |११||{{rws|माहिम जंक्शन}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]] |- |१२||'''{{rws|वांद्रे}}'''|| B ||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]] |- |१३||{{rws|खार रोड}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]] |- |१४||{{rws|सांताक्रुझ}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]] |- |१५||{{rws|विलेपार्ले}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]] |- |१६||'''{{rws|अंधेरी}}'''|| A / AD ||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]] |- |१७||{{rws|जोगेश्वरी}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]] |- |१८||{{rws|राम मंदिर}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]] |- |१९||'''{{rws|गोरेगाव}}'''|| GO ||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]] |- |२०||{{rws|मालाड}}|| M || |- |२१||{{rws|कांदिवली}}|||| |- |२२||'''{{rws|बोरीवली}}'''|| BO || |- |२३||{{rws|दहिसर}}|||| |- |२४||{{rws|मीरा रोड}}|||| |- |२५||'''{{rws|भाईंदर}}'''|| BY || |- |२६||{{rws|नायगाव}}|||| |- |२७||'''{{rws|वसई रोड}}'''|| BS ||[[वसई रोड-रोहा रेल्वेमार्ग]] |- |२८||{{rws|नालासोपारा}}|| NS || |- |२९||'''{{rws|विरार}}'''|| V || |- |३०||{{rws|वैतरणा}}|||| |- |३१||{{rws|सफाळे}}|||| |- |३२||{{rws|केळवे रोड}}|||| |- |३३||'''{{rws|पालघर}}'''|||| |- |३४||{{rws|उमरोळी}}|||| |- |३५||'''{{rws|बोईसर}}'''|||| |- |३६||{{rws|वाणगाव}}|||| |- |३७||'''{{rws|डहाणू रोड}}'''|| DN || |- |३८||{{rws|घोलवड}}|||| |- |३९||{{rws|बोर्डी रोड}}|||| |} == वातानुकूलित == {| class="wikitable sortable" |+ style="background:#afeeee"| बोरीवली / अंधेरी / वांद्रे / चर्चगेट कडे ! # ! गाडी क्रमांक ! सुटण्याची वेळ ! स्थानक ! पोहोचण्याची वेळ ! अंतिम स्थानक ! वेग |- style="background:pink" | १ || ९४००२/४ || ४:०० || नालासोपारा || ५:३६ || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:violet" | २ || ९४००६ || ४:५० || नालासोपारा || ६:२९ || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:orange" | ३ || ९४११० || ५:१४ || गोरेगाव || ६:११ || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:yellow" | ४ || ९४१२२ || ५:४५ || बोरीवली || ६:५१ || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:orange" | rowspan="2"| ५ || ९४११२ || ७:२५ || बोरीवली || ८:२० || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत धीमी पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा धीमी |- style="background:yellow" | ६ || ९४१२४ || ८:०६ || बोरीवली || ९:११ || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:crimson" | ७ || ९४०२४ || ८:३३ || विरार || १०:२० || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:orange" | rowspan="2"| ८ || ९४११४ || १०:०८ || विरार || ११:२७ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत धीमी पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा धीमी |- style="background:yellow" | ९ || ९४१२६ || १०:११ || गोरेगाव || ११:०९ || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:crimson" | १० || ९४०४० || ११:३५ || बोरीवली || १२:४० || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:orange" | rowspan="2"| ११ || ९४११६ || १२:४४ || भाईंदर || १३:४८ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत धीमी पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा धीमी |- style="background:crimson" | १२ || ९४०५२ || १३:५५ || बोरीवली || १५:०० || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:green" | १३ || ९४०६० || १५:०० || विरार || १५:३६ || बोरीवली || मंदगती |- style="background:orange" | rowspan="2"| १४ || ९४११८ || १५:४५ || विरार || १७:०९ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत धीमी पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट |- style="background:crimson" | rowspan="2"| १५ || ९४११८ || १६:१८ || बोरीवली || १७:१२ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत धीमी पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट |- style="background:yellow" | १६ || ९४१२८ || १७:२७ || बोरीवली || १८:३५ || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:crimson" | rowspan="2"| १७ || ९४०८० || १८:०८ || बोरीवली || १८:५२ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट |- style="background:gray" | १८ || ९४०८८ || १८:३० || विरार || १९:४४ || वांद्रे || मंदगती |- style="background:orange" | १९ || ९४१२० || १९:०६ || गोरेगाव || २०:०१ || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:yellow" | २० || ९४१३० || २०:२० || भाईंदर || २०:५९ || अंधेरी || मंदगती |- style="background:crimson" | rowspan="2"| २१ || ९४०९८ || २०:२९ || विरार || २१:५३ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत धीमी पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा धीमी |- style="background:yellow" | २२ || ९४१३२ || २२:२० || वसई रोड || २२:४६ || बोरीवली || मंदगती |- style="background:violet" | २३ || ९४१०४ || २२:५६ || भाईंदर || २३:११ || बोरीवली || मंदगती |} {| class="wikitable sortable" |+ style="background:#afeeee"| मुंबई सेंट्रल / गोरेगाव / बोरीवली / भाईंदर / वसई रोड / विरार कडे ! # ! गाडी क्रमांक ! सुटण्याची वेळ ! स्थानक ! पोहोचण्याची वेळ ! अंतिम स्थानक ! वेग |- style="background:brown" | १ || ९४००१ || ५:०७ || बोरीवली || ५:४५ || विरार || मंदगती |- style="background:green" | २ || ९४००३ || ५:३५ || महालक्ष्मी || ६:३० || बोरीवली || मंदगती |- style="background:pink" | ३ || ९४००५ || ५:४० || चर्चगेट || ६:४५ || बोरीवली || मंदगती |- style="background:orange" | ४ || ९४१११ || ६:१४ || चर्चगेट || ७:१९ || बोरीवली || मंदगती |- style="background:violet" | ५ || ९४००९ || ६:३५ || चर्चगेट || ७:४१ || बोरीवली || मंदगती |- style="background:gray" | ६ || ९४१०७ || ६:३९ || महालक्ष्मी || ७:५२ || बोरीवली || मंदगती |- style="background:yellow" | ७ || ९४१२३ || ६:५५ || चर्चगेट || ८:०० || बोरीवली || मंदगती |- style="background:crimson" | ८ || ९४०११ || ६:५७ || महालक्ष्मी || ८:२३ || विरार || मंदगती |- style="background:aqua" | rowspan="2"| ९ || ९४००७ || ७:२७ || भाईंदर || ७:५२ || विरार || जलद |- | colspan="6"| कोणत्याही स्थानकावर थांबणार नाही. |- style="background:gray" | rowspan="2"| १० || ९४१०९ || ७:३७ || बोरीवली || ७:५२ || भाईंदर || जलद |- | colspan="6"| कोणत्याही स्थानकावर थांबणार नाही. |- style="background:orange" | rowspan="2"| ११ || ९४११३ || ८:२७ || चर्चगेट || ९:५१ || विरार || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत धीमी पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा धीमी |- style="background:yellow" | १२ || ९४१२५ || ९:१४ || चर्चगेट || १०:०७ || गोरेगाव || मंदगती |- style="background:crimson" | १३ || ९४०२९ || १०:२४ || चर्चगेट || ११:३१ || बोरीवली || मंदगती |- style="background:yellow" | १४ || ९४१२७ || ११:१२ || चर्चगेट || ११:२२ || मुंबई सेंट्रल || मंदगती |- style="background:orange" | rowspan="2"| १५ || ९४११५ || ११:३० || चर्चगेट || १२:३१ || भाईंदर || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत धीमी पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा धीमी |- style="background:crimson" | १६ || ९४०४७ || १२:४५ || चर्चगेट || १३:५० || बोरीवली || मंदगती |- style="background:green" | १७ || ९४०४९ || १३:०८ || चर्चगेट || १४:५२ || विरार || मंदगती |- style="background:orange" | १८ || ९४११७ || १३:५२ || चर्चगेट || १५:३६ || विरार || मंदगती |- style="background:crimson" | १९ || ९४०५९ || १५:०५ || चर्चगेट || १६:१३ || बोरीवली || मंदगती |- style="background:green" | २० || ९४०५७ || १५:४४ || बोरीवली || १६:२५ || विरार || मंदगती |- style="background:yellow" | २१ || ९४१२९ || १६:३० || महालक्ष्मी || १७:२३ || बोरीवली || मंदगती |- style="background:crimson" | rowspan="2"| २२ || ९४०७३ || १७:१५ || चर्चगेट || १८:०२ || बोरीवली || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत धीमी पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली |- style="background:orange" | २३ || ९४११९ || १७:५७ || चर्चगेट || १८:५१ || गोरेगाव || मंदगती |- style="background:yellow" | २४ || ९४१३१ || १८:३८ || चर्चगेट || २०:०३ || भाईंदर || मंदगती |- style="background:crimson" | rowspan="2"| २५ || ९४०८३ || १९:०० || चर्चगेट || २०:२२ || विरार || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत धीमी पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा धीमी |- style="background:gray" | २६ || ९४०८७ || १९:५२ || वांद्रे || २०:४३ || भाईंदर || मंदगती |- style="background:orange" | २७ || ९४१२१ || २०:०७ || चर्चगेट || २१:०२ || गोरेगाव || मंदगती |- style="background:yellow" | २८ || ९४१३३ || २१:०८ || अंधेरी || २१:५८ || वसई रोड || मंदगती |- style="background:violet" | २९ || ९४०९७ || २१:२३ || चर्चगेट || २२:४३ || भाईंदर || मंदगती |- style="background:crimson" | rowspan="2"| ३० || ९४१०१ || २१:५७ || चर्चगेट || २३:२२ || विरार || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत धीमी पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा धीमी |- style="background:violet" | ३१ || ९४१०३ || २३:१९ || बोरीवली || २३:५६ || विरार || मंदगती |} [[वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वेमार्ग]] [[वर्ग:पश्चिम रेल्वे]] qjduk9qvoksn9a9b83t5h001kwo2f8j 2677644 2677625 2026-04-05T08:45:08Z ~2026-20976-72 181803 2677644 wikitext text/x-wiki '''पश्चिम''' हा [[मुंबई उपनगरी रेल्वे]]च्या तीन प्रमुख मार्गांपैकी एक आहे. [[पश्चिम रेल्वे]]द्वारे चालवला जाणारा हा मार्ग दक्षिण [[मुंबई]]मधील [[चर्चगेट रेल्वे स्थानक|चर्चगेट]]पासून सुरू होतो व मुंबई बेटाच्या पश्चिम भागातून धावतो. मुंबईची पश्चिम उपनगरे जोडणारा हा मार्ग [[भाईंदर]], [[वसई]], [[विरार]] इत्यादी महत्त्वाच्या शहरांमधून धावतो. अनेक वर्षे [[चर्चगेट रेल्वे स्थानक|चर्चगेट]] ते [[विरार रेल्वे स्थानक|विरार]] दरम्यान सेवा पुरवणाऱ्या पश्चिम मार्गाची सेवा १६ एप्रिल २०१३ पासून [[डहाणू रोड रेल्वे स्थानक|डहाणू रोड]]पर्यंत वाढवण्यात आली. [[चित्र:ChurchGateStation.jpg|250px|इवलेसे|चर्चगेट हे पश्चिम मार्गाचे दक्षिण मुंबईमधील टर्मिनस आहे.]] [[चित्र:Mumbai Train.JPG|250px|इवलेसे|नव्या लोकल गाड्या]] {{मुंबई उपनगरी रेल्वे पश्चिम मार्ग नकाशा}} [[दादर रेल्वे स्थानक|दादर]], [[प्रभादेवी रेल्वे स्थानक|प्रभादेवी]] आणि [[माटुंगा रोड रेल्वे स्थानक|माटुंगा रोड]] येथे पश्चिम व [[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य]] दोन्ही मार्ग असल्यामुळे मार्ग बदलणे शक्य होते. तसेच [[माहिम जंक्शन रेल्वे स्थानक|माहिम]] ते [[गोरेगाव रेल्वे स्थानक|गोरेगाव]] दरम्यान कोणत्याही स्थानकावरून [[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर]] मार्गाद्वारे [[छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस]]पर्यंत प्रवासाची सोय उपलब्ध आहे. [[वसई रोड रेल्वे स्थानक|वसई रोड]] येथेसुद्धा [[वसई रोड-रोहा रेल्वेमार्ग]]ची जोड आहे. ==स्थानके== {| class="wikitable" style="text-align:center" ! क्रमांक ! स्थानक नाव ! स्थानक कोड ! जोडमार्ग |- |१||'''{{rws|चर्चगेट}}'''|| C / CH || |- |२||{{rws|मरीन लाइन्स}}|||| |- |३||{{rws|चर्नी रोड}}|||| |- |४||{{rws|ग्रँट रोड}}|||| |- |५||'''{{rws|मुंबई सेंट्रल}}'''|| BCL || |- |६||{{rws|महालक्ष्मी}}|||| |- |७||{{rws|लोअर परळ}}|||| |- |८||{{rws|प्रभादेवी}}||||[[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य मार्ग]] |- |९||'''{{rws|दादर}}'''|| D ||[[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य मार्ग]] |- |१०||{{rws|माटुंगा रोड}}||||[[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य मार्ग]] |- |११||{{rws|माहिम जंक्शन}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]] |- |१२||'''{{rws|वांद्रे}}'''|| B ||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]] |- |१३||{{rws|खार रोड}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]] |- |१४||{{rws|सांताक्रुझ}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]] |- |१५||{{rws|विलेपार्ले}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]] |- |१६||'''{{rws|अंधेरी}}'''|| A / AD ||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]] |- |१७||{{rws|जोगेश्वरी}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]] |- |१८||{{rws|राम मंदिर}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]] |- |१९||'''{{rws|गोरेगाव}}'''|| GO ||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]] |- |२०||{{rws|मालाड}}|| M || |- |२१||{{rws|कांदिवली}}|||| |- |२२||'''{{rws|बोरीवली}}'''|| BO || |- |२३||{{rws|दहिसर}}|||| |- |२४||{{rws|मीरा रोड}}|||| |- |२५||'''{{rws|भाईंदर}}'''|| BY || |- |२६||{{rws|नायगाव}}|||| |- |२७||'''{{rws|वसई रोड}}'''|| BS ||[[वसई रोड-रोहा रेल्वेमार्ग]] |- |२८||{{rws|नालासोपारा}}|| NS || |- |२९||'''{{rws|विरार}}'''|| V || |- |३०||{{rws|वैतरणा}}|||| |- |३१||{{rws|सफाळे}}|||| |- |३२||{{rws|केळवे रोड}}|||| |- |३३||'''{{rws|पालघर}}'''|||| |- |३४||{{rws|उमरोळी}}|||| |- |३५||'''{{rws|बोईसर}}'''|||| |- |३६||{{rws|वाणगाव}}|||| |- |३७||'''{{rws|डहाणू रोड}}'''|| DN || |- |३८||{{rws|घोलवड}}|||| |- |३९||{{rws|बोर्डी रोड}}|||| |} == वातानुकूलित == {| class="wikitable sortable" |+ style="background:#afeeee"| बोरीवली / अंधेरी / वांद्रे / चर्चगेट कडे ! # ! गाडी क्रमांक ! सुटण्याची वेळ ! स्थानक ! पोहोचण्याची वेळ ! अंतिम स्थानक ! वेग |- style="background:pink" | १ || ९४००२/४ || ४:०० || नालासोपारा || ५:३६ || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:violet" | २ || ९४००६ || ४:५० || नालासोपारा || ६:२९ || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:orange" | ३ || ९४११० || ५:१४ || गोरेगाव || ६:११ || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:yellow" | ४ || ९४१२२ || ५:४५ || बोरीवली || ६:५१ || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:orange" | rowspan="2"| ५ || ९४११२ || ७:२५ || बोरीवली || ८:२० || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत धीमी पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा धीमी |- style="background:yellow" | ६ || ९४१२४ || ८:०६ || बोरीवली || ९:११ || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:crimson" | ७ || ९४०२४ || ८:३३ || विरार || १०:२० || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:orange" | rowspan="2"| ८ || ९४११४ || १०:०८ || विरार || ११:२७ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत धीमी पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा धीमी |- style="background:yellow" | ९ || ९४१२६ || १०:११ || गोरेगाव || ११:०९ || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:crimson" | १० || ९४०४० || ११:३५ || बोरीवली || १२:४० || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:orange" | rowspan="2"| ११ || ९४११६ || १२:४४ || भाईंदर || १३:४८ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत धीमी पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा धीमी |- style="background:crimson" | १२ || ९४०५२ || १३:५५ || बोरीवली || १५:०० || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:green" | १३ || ९४०६० || १५:०० || विरार || १५:३६ || बोरीवली || मंदगती |- style="background:orange" | rowspan="2"| १४ || ९४११८ || १५:४५ || विरार || १७:०९ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत धीमी पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट |- style="background:crimson" | rowspan="2"| १५ || ९४११८ || १६:१८ || बोरीवली || १७:१२ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत धीमी पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट |- style="background:yellow" | १६ || ९४१२८ || १७:२७ || बोरीवली || १८:३५ || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:crimson" | rowspan="2"| १७ || ९४०८० || १८:०८ || बोरीवली || १८:५२ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट |- style="background:gray" | १८ || ९४०८८ || १८:३० || विरार || १९:४४ || वांद्रे || मंदगती |- style="background:orange" | १९ || ९४१२० || १९:०६ || गोरेगाव || २०:०१ || चर्चगेट || मंदगती |- style="background:yellow" | २० || ९४१३० || २०:२० || भाईंदर || २०:५९ || अंधेरी || मंदगती |- style="background:crimson" | rowspan="2"| २१ || ९४०९८ || २०:२९ || विरार || २१:५३ || चर्चगेट || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत धीमी पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा धीमी |- style="background:yellow" | २२ || ९४१३२ || २२:२० || वसई रोड || २२:४६ || बोरीवली || मंदगती |- style="background:violet" | २३ || ९४१०४ || २२:५६ || भाईंदर || २३:११ || बोरीवली || मंदगती |} {| class="wikitable sortable" |+ style="background:#afeeee"| मुंबई सेंट्रल / गोरेगाव / बोरीवली / भाईंदर / वसई रोड / विरार कडे ! # ! गाडी क्रमांक ! सुटण्याची वेळ ! स्थानक ! पोहोचण्याची वेळ ! अंतिम स्थानक ! वेग |- style="background:brown" | १ || ९४००१ || ५:०७ || बोरीवली || ५:४५ || विरार || मंदगती |- style="background:green" | २ || ९४००३ || ५:३५ || महालक्ष्मी || ६:३० || बोरीवली || मंदगती |- style="background:pink" | ३ || ९४००५ || ५:४० || चर्चगेट || ६:४५ || बोरीवली || मंदगती |- style="background:orange" | ४ || ९४१११ || ६:१४ || चर्चगेट || ७:१९ || बोरीवली || मंदगती |- style="background:violet" | ५ || ९४००९ || ६:३५ || चर्चगेट || ७:४१ || बोरीवली || मंदगती |- style="background:gray" | ६ || ९४१०७ || ६:३९ || महालक्ष्मी || ७:३४ || बोरीवली || मंदगती |- style="background:yellow" | ७ || ९४१२३ || ६:५५ || चर्चगेट || ८:०० || बोरीवली || मंदगती |- style="background:crimson" | ८ || ९४०११ || ६:५७ || महालक्ष्मी || ८:२३ || विरार || मंदगती |- style="background:aqua" | rowspan="2"| ९ || ९४००७ || ७:२७ || भाईंदर || ७:५२ || विरार || जलद |- | colspan="6"| कोणत्याही स्थानकावर थांबणार नाही. |- style="background:gray" | rowspan="2"| १० || ९४१०९ || ७:३७ || बोरीवली || ७:५२ || भाईंदर || जलद |- | colspan="6"| कोणत्याही स्थानकावर थांबणार नाही. |- style="background:orange" | rowspan="2"| ११ || ९४११३ || ८:२७ || चर्चगेट || ९:५१ || विरार || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत धीमी पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा धीमी |- style="background:yellow" | १२ || ९४१२५ || ९:१४ || चर्चगेट || १०:०७ || गोरेगाव || मंदगती |- style="background:crimson" | १३ || ९४०२९ || १०:२४ || चर्चगेट || ११:३१ || बोरीवली || मंदगती |- style="background:yellow" | १४ || ९४१२७ || ११:१२ || चर्चगेट || ११:२२ || मुंबई सेंट्रल || मंदगती |- style="background:orange" | rowspan="2"| १५ || ९४११५ || ११:३० || चर्चगेट || १२:३१ || भाईंदर || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत धीमी पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा धीमी |- style="background:crimson" | १६ || ९४०४७ || १२:४५ || चर्चगेट || १३:५० || बोरीवली || मंदगती |- style="background:green" | १७ || ९४०४९ || १३:०८ || चर्चगेट || १४:५२ || विरार || मंदगती |- style="background:orange" | १८ || ९४११७ || १३:५२ || चर्चगेट || १५:३६ || विरार || मंदगती |- style="background:crimson" | १९ || ९४०५९ || १५:०५ || चर्चगेट || १६:१३ || बोरीवली || मंदगती |- style="background:green" | २० || ९४०५७ || १५:४४ || बोरीवली || १६:२५ || विरार || मंदगती |- style="background:yellow" | २१ || ९४१२९ || १६:३० || महालक्ष्मी || १७:२३ || बोरीवली || मंदगती |- style="background:crimson" | rowspan="2"| २२ || ९४०७३ || १७:१५ || चर्चगेट || १८:०२ || बोरीवली || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत धीमी पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली |- style="background:orange" | २३ || ९४११९ || १७:५७ || चर्चगेट || १८:५१ || गोरेगाव || मंदगती |- style="background:yellow" | २४ || ९४१३१ || १८:३८ || चर्चगेट || २०:०३ || भाईंदर || मंदगती |- style="background:crimson" | rowspan="2"| २५ || ९४०८३ || १९:०० || चर्चगेट || २०:२२ || विरार || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत धीमी पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा धीमी |- style="background:gray" | २६ || ९४०८७ || १९:५२ || वांद्रे || २०:४३ || भाईंदर || मंदगती |- style="background:orange" | २७ || ९४१२१ || २०:०७ || चर्चगेट || २१:०२ || गोरेगाव || मंदगती |- style="background:yellow" | २८ || ९४१३३ || २१:०८ || अंधेरी || २१:५८ || वसई रोड || मंदगती |- style="background:violet" | २९ || ९४०९७ || २१:२३ || चर्चगेट || २२:४३ || भाईंदर || मंदगती |- style="background:crimson" | rowspan="2"| ३० || ९४१०१ || २१:५७ || चर्चगेट || २३:२२ || विरार || जलद |- | colspan="6"| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत धीमी पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा धीमी |- style="background:violet" | ३१ || ९४१०३ || २३:१९ || बोरीवली || २३:५६ || विरार || मंदगती |} [[वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वेमार्ग]] [[वर्ग:पश्चिम रेल्वे]] 7hy7w8o196xjp7efarzym2vcshgsjj7 0 30942 2677558 2582906 2026-04-04T21:03:06Z ~2026-16905-47 181789 2677558 wikitext text/x-wiki {{इतरउपयोग४|उमरेड शहर|उमरेड तालुका|उमरेड तालुका}} {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र | प्रकार = तालुका | स्थानिक_नाव = {{लेखनाव}} | राज्य_नाव = महाराष्ट्र | जिल्हा = नागपूर |अक्षांश =20 |अक्षांशमिनिटे =51 |अक्षांशसेकंद =0 |रेखांश=79 |रेखांशमिनिटे=19 |रेखांशसेकंद=47 | क्षेत्रफळ_एकूण = | क्षेत्रफळ_आकारमान = | उंची = | लोकसंख्या_एकूण = | लोकसंख्या_वर्ष = | लोकसंख्या_घनता = | नेता_पद_१ = आमदार | नेता_नाव_१ = संजय मेश्राम | नेता_पद_२ = नगराध्यक्ष | नेता_नाव_२ = श्रीमती कारु | एसटीडी_कोड = +९१-७११६ | पिन_कोड = ४४१ २०३ | आरटीओ_कोड = MH-४० | संकेतस्थळ = | संकेतस्थळ_नाव = | तळटिपा = }} '''उमरेड''' हे [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[नागपूर जिल्हा|नागपूर जिल्ह्यातील]] [[नगर परिषद]] असलेले शहर आहे. == नावाचा उगम == == वैशिष्ट्य == ==ऐतिहासिक महत्त्व== ==भूगोल== [[Image:Nagpur.png|left|thumb|200px|नागपूर जिल्ह्यातील मोठी गावे व नद्या.]] उमरेड {{Coord|20.85|N|79.33|E|}}<ref>[http://www.fallingrain.com/world/IN/16/Umred.html Falling Rain Genomics, Inc - Umred]</ref> या अक्षांश/रेखांशावर आहे सरासरी २८० मीटर (९१८ फूट) उंचीवर आहे. ==वस्तीविभागणी== २००१ च्या जनगणनेनुसार उमरेडची वस्ती ४९,७५३ आहे.<ref>{{GR|India}}</ref> पैकी ५१ टक्के पुरुष तर ४९ टक्के स्त्रीया आहेत. उमरेडचे साक्षरता प्रमाण ७५% आहे. पैकी ८१% आणि ६८% स्त्रीया साक्षर आहेत. भारताचे साक्षरता प्रमाण ५९.५%आहे. उमरेडमधील १२% व्यक्ती सहावर्षांपेक्षा लहान आहेत. {{विस्तार}} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे]] jiitqt9vgp3m9nxuvybabyhfgwd0q7l 0 30943 2677557 2671757 2026-04-04T21:01:45Z ~2026-16905-47 181789 /* ईतीहास */ 2677557 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार = तालुका |स्थानिक_नाव = भिवापूर |इतर_नाव = |टोपणनाव = |राज्य_नाव = महाराष्ट्र |अक्षांश = 20|अक्षांशमिनिटे = 56|अक्षांशसेकंद = 21 |रेखांश= 79|रेखांशमिनिटे=35 |रेखांशसेकंद= 42 |मुळ_नकाशा = <!-- only if default map not wanted --> |शोधक_स्थान = <!-- left/right --> |मुळ_नकाशा_पट्टी = <!-- हो/नाही --> |आतील_नकाशा_चिन्ह = <!-- हो/नाही --> |नकाशा_शीर्षक = |क्षेत्रफळ_एकूण = |क्षेत्रफळ_आकारमान = |क्षेत्रफळ_क्रमांक = |क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ = |क्षेत्रफळ_मेट्रो = |क्षेत्रफळ_मेट्रो_संदर्भ = |उंची = |उंची_संदर्भ = |समुद्री_किनारा = |हवामान = |वर्षाव = |तापमान_वार्षिक = |तापमान_हिवाळा =15 |तापमान_उन्हाळा =47 |मुख्यालय = <!-- फक्त जिल्हांसाठीच--> |मोठे_शहर = नागपूर |मोठे_मेट्रो = |जवळचे_शहर = नागपूर |प्रांत = |विभाग = |जिल्हा = <!-- नावे --> |लोकसंख्या_एकूण = 1,00,000 |लोकसंख्या_वर्ष =2011 |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ = |लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर = |साक्षरता = 73.12 |साक्षरता_पुरुष = 70 |साक्षरता_स्त्री = 65 |अधिकृत_भाषा = मराठी |नेता_पद_१ = आमदार |नेता_नाव_१ = [[संजय मेश्राम]] |नेता_पद_२ = नगराध्यक्ष |नेता_नाव_२ = श्रीमती श्रीरामे |संसदीय_मतदारसंघ = रामटेक |विधानसभा_मतदारसंघ = उमरेड |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१ = [[तहसील]] |न्यायक्षेत्र_नाव_१ = भिवापूर |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२ = [[पंचायत समिती]] |न्यायक्षेत्र_नाव_२ = भिवापूर |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३ = |न्यायक्षेत्र_नाव_३ = |कोरे_शीर्षक_१ = |कोरे_उत्तर_१ = |एसटीडी_कोड = 07106 |पिन_कोड =441201 |आरटीओ_कोड = |संकेतस्थळ = |संकेतस्थळ_नाव = |दालन = |तळटिपा = |गुणक_शीर्षक = <!-- हो/नाही --> |स्वयंवर्गीत = <!-- हो/नाही --> }} '''भिवापूर''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[नागपूर जिल्हा|नागपूर जिल्ह्याचा]] एक तालुका आहे. हा तालुका मिरचीच्या उत्पादनात आघाडीवर आहे. == ईतीहास == भिवापूर नाव हे तेथे असलेल्या गाव तलावात खोदकाम करताना कोरीव दगडी बिम(Arch) सापडले, त्यावरून आधी बिमापुर नंतर '''बिवापुर''' कालांतराने भिवापुर हे नाव रुढ झाले. गावात भिमादेवीचे मंदिर असल्याने आख्यायिकेनुसार भिमापुर नावाचा अपभ्रंश भिवापूर असा झाला, अशी आख्यायिका आहे. ह्या मंदिरात असलेल्या मातेची मुर्ती तलाव खोदकामात मिळाल्यामुळे तीची पदस्थापना ही सध्या असलेल्या जागेवर स्थापित करून गावातील भाविक मोठ्या श्रद्धेने पुजा करतात. नवरात्रीमध्ये ह्या ठिकाणी फार मोठी यात्रा भरते. आसपासच्या जिल्ह्यांतले लोक या यात्रेला येतात. == तालुक्यातील गावे == #[[आड्याळ]] #[[आकलाबोडी]] #[[आलेसूर]] #[[बेल्लारपार]] #[[बेसूर]] #[[भागेबोरी]] #[[भगवानपूर(भिवापूर)]] #[[भिवी]] #[[भिवापूर]] #[[भोवरी(भिवापूर)]] #[[भुमकोटरगाटा]] #[[बोपेश्वर]] #[[बोर्डकाला]] #[[बोर्डखुर्द]] #[[बोरगाव (भिवापूर)]] #[[बोटेझरी]] #[[चारगाव (भिवापूर)]] #[[चिचाळा (भिवापूर)]] #[[चिखलापार]] #[[चिखली (भिवापूर)]] #[[चोरविहारा]] #[[धामणगाव (भिवापूर)]] #[[धनजीमेट]] #[[धापरळा]] #[[धर्मापार]] #[[डोंगरगाव (भिवापूर)]] #[[गाडेघाट (भिवापूर)]] #[[गारदापार]] #[[घाटुमरी]] #[[गोहोडळी]] #[[गोंदबोरी]] #[[हातीमुंडा]] #[[हत्तीबोडी]] #[[इंदापूर (भिवापूर)]] #[[जांभुरडा]] #[[जामगाव (भिवापूर)]] #[[जावळी (भिवापूर)]] #[[जावराबोडी]] #[[कळंद्री]] #[[कान्हळगाव (भिवापूर)]] #[[कावडासी]] #[[कारगाव (भिवापूर)]] #[[केसळापूर (भिवापूर)]] #[[खैरगाव (भिवापूर)]] #[[खैरी (भिवापूर)]] #[[खांडाळझरी]] #[[खापरी (भिवापूर)]] #[[खारकडा]] #[[खाटखेडा (भिवापूर)]] #[[खोलदोडा]] #[[खुरसापार (भिवापूर)]] #[[किन्हाळा (भिवापूर)]] #[[किन्हीकळा]] #[[किन्हीखुर्द]] #[[किताडी]] #[[कोलारी]] #[[कोंडापूर]] #[[लोणारा ]] #[[महादापूर (भिवापूर)]] #[[महालगाव (भिवापूर)]] #[[माळेवाडा]] #[[मांडवा (भिवापूर)]] #[[मांगळी (भिवापूर)]] #[[मंगरुड]] #[[माणकापूर (भिवापूर)]] #[[मनोरा (भिवापूर)]] #[[मारूपार]] #[[मेढा (भिवापूर)]] #[[म्हाशाडोंगरी]] #[[मोखाळा]] #[[मोखेबर्डी]] #[[मुऱ्हारपूर]] #[[नाड (भिवापूर)]] #[[नागतारोळी]] #[[नक्षी]] #[[नंद (भिवापूर)]] #[[नंदीखेडा]] #[[नवेगाव (भिवापूर)|नवेगांव (देशमुख)]] #[[नेरी (भिवापूर)]] #[[पाहमी]] #[[पांढराबोडी]] #[[पांढरवणी (भिवापूर)]] #[[पांजरेपार]] #[[पारसोडी (भिवापूर)]] #[[पवारगावडी]] #[[पेंढारी (भिवापूर)]] #[[पिंपळगाव (भिवापूर)]] #[[पिपारडा]] #[[पिरवा]] #[[पोळगाव]] #[[पुल्लर]] #[[रानमांगली]] #[[रोहाणा (भिवापूर)]] #[[सायगाव (भिवापूर)]] #[[साकारा (भिवापूर)]] #[[साळेभट्टी (भिवापूर)]] #[[साळेशहरी]] #[[सारंडी]] #[[सावरगाव (भिवापूर)]] #[[सेलोटी]] #[[शिवणफळ (भिवापूर)]] #[[शिवापूर (भिवापूर)]] #[[सोमनाळा (भिवापूर)]] #[[सोनेगाव (भिवापूर)]] #[[सोनेपाडा]] #[[सुकळी (भिवापूर)]] #[[टाक]] #[[टास]] #[[तातोळी]] #[[थुटणबोरी]] #[[तिडकेपार टुकुमबोरी]] #[[उखळी]] #[[उरकुडपार]] #[[विरखंडी]] #[[वाडधा (भिवापूर)]] #[[वाकेश्वर (भिवापूर)]] #[[वणी (भिवापूर)]] #[[वसी]] #[[वेळवा]] #[[येडसंभा]] #[[झामकोळी]] #[[झिलबोडी]] == शैक्षणिक वातावरण == भिवापूरमध्ये चार हायस्कुले व दोन महाविद्यालये आहेत. त्यापैकी भिवापुर एज्युकेशन सोसायटीची शाळा ही सर्वात जुनी शाळा आहे. या शहरात सरकारी आयटीआय (Govt. ITI)देखील आहे. भिवापूरचे विद्यार्थी जिल्ह्यात सर्वात हुशार समजले जातात. अनेक मोठ्या सरकारी पदावर देशातील विविध भागात या गावातील नागरिक काम करतात. शिक्षक या पदावर काम करणारे नागरिकांची संख्या सर्वाधिक आहे, हे या गावाचे विशेष होय. == पर्यटन == भिवापूरच्या जवळ '''रानाळा''' हे निसर्गरम्य स्थळ आहे, जेथे विशेषतः हिवाळ्यामध्ये लोक येथे जात असत. पण सध्या उमरेड-कऱ्हांडला अभयारण्य([https://en.m.wikipedia.org/wiki/Umred_Pauni_Karhandla_Wildlife_Sanctuary]) झाल्याने येथे लोकांना जाण्यास परवानगी नाकारली जाते, पण तेथे एक पौराणिक '''राणीमाता''' मंदीर असल्याने जंगल विभागाच्या मदतीने जाता येते. शिवाय, उदासीन मठ, राधाकृष्ण मंदिर, रामधन चौक, विठ्ठल मंदिर, कुंभारपुरा, [https://hi.m.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:Shri_Ganesh_Temple_Bhiwapur श्री. गणेश मंदिर भिवापुर] इत्यादी अन्य रमणीय ठिकाणे आहेत. * भिमामाता मंदिर हे विशेष जागृत देवस्थान शहरात आहे. ==शेतीची उत्पादने (हळदी वायगांव)== भिवापूरच्या आसपासच्या गावांतही मिरचीचे उत्पादन होते. या क्षेत्रात प्रसिद्ध अशा ''वायगाव'' हळदीचे उत्पादन होते. वायगाव हळद तिच्यातील '''क्युरकुमिन''' या विशेष घटकामुळे प्रथम क्रमांकावर आहे, असा मुंबई मसाला बोर्डाचा अभिप्राय आहे. == मिरची व्यवसाय == भिवापूर या गावी मिरची ''फुलकट'' करण्याचा उद्योग मोठ्या प्रमाणात होतो. फुलकट म्हणजे मिरचीची देठे तोडणे. या कामासाठी [[आंध्रप्रदेश]] राज्यातूनही येथे मिरची येते. भिवापूरहून मिरची व हळद विदेशातही जाते. इथले कामगार तिखट मिरची हाताळण्यात वाकबगार आहेत. भिवापूर नगरीत जवळपास १० ते १५ मिरची केंद्रे आहेत. ==स्थानिक प्रशासन== २०१५ पूर्वी भिवापूर शहरात ग्राम पंचायत अस्तित्वात होती, पण २०१५ या वर्षी प्रथमच नगर पंचायत अस्तित्वात आली. एकूण १७ नगरसेवक असलेल्या नगरपंचायतमध्ये प्रथम नगराध्यक्ष होण्याचा मान श्री. लव परमानंद जनबंधू (Indian National Congress) तसेच उपनगराध्यक्ष म्हणून श्री. शंकर राजाराम दडमल ([[शिवसेना]]) यांना मिळाला. # श्री. लव्हाजी जनबंधू # सौ. किरण नागरिकर == उद्योग == भिवापूर नगरीत अनेक दशकांपासून एकमेव असा '''नोगा ज्यूस''' कारखाना आहे. नवीन ओद्योगिक परिसरात काही छोटे मोठे उद्योग चालू झाल्याने ओद्योगिक परिसराला महत्त्व आले असले, तरी मोठा असा उद्योग भिवापूर नगरीत नसल्याने विकास पाहिजे त्या प्रमाणात होऊ शकला नाही. मिरची हा येथील खूप प्रसिद्ध असलेला व्यवसाय असून मिरची या पिकावरील प्रक्रिया असलेले एखादे मोठे उद्योग या शहरात किंवा जवळपास असायला हवे होते. भिवापूर शहराला लागुनच तास परीसरात एक औद्योगिक वसाहत निर्माण झालेली असून ती शासनानेच तयार केलेली आहे. त्यात हळुवार का होईना पण छोटे उद्योग सुरू होत आहेत. * बेकरी कारखाना तसेच कापूस उद्योग कारखाना व लोखंडी शेतीची अवजारे तयार करण्याचा कारखाना या वसाहतीत सुरू झाला आहे. ==भौगोलिक स्थान== ==हवामान== ==लोकजीवन== ==प्रेक्षणीय स्थळे== ==नागरी सुविधा== ==जवळपासचे तालुके== # [[कुही]] # [[उमरेड]] ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ #https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics #https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }} {{विस्तार}} {{नागपूर जिल्ह्यातील तालुके}} [[वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील तालुके]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]] goay82x0sumcvcnb0r5utvohnde1hvw 2677559 2677557 2026-04-04T21:04:00Z ~2026-16905-47 181789 2677559 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार = तालुका |स्थानिक_नाव = भिवापूर |इतर_नाव = |टोपणनाव = |राज्य_नाव = महाराष्ट्र |अक्षांश = 20|अक्षांशमिनिटे = 56|अक्षांशसेकंद = 21 |रेखांश= 79|रेखांशमिनिटे=35 |रेखांशसेकंद= 42 |मुळ_नकाशा = <!-- only if default map not wanted --> |शोधक_स्थान = <!-- left/right --> |मुळ_नकाशा_पट्टी = <!-- हो/नाही --> |आतील_नकाशा_चिन्ह = <!-- हो/नाही --> |नकाशा_शीर्षक = |क्षेत्रफळ_एकूण = |क्षेत्रफळ_आकारमान = |क्षेत्रफळ_क्रमांक = |क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ = |क्षेत्रफळ_मेट्रो = |क्षेत्रफळ_मेट्रो_संदर्भ = |उंची = |उंची_संदर्भ = |समुद्री_किनारा = |हवामान = |वर्षाव = |तापमान_वार्षिक = |तापमान_हिवाळा =15 |तापमान_उन्हाळा =47 |मुख्यालय = <!-- फक्त जिल्हांसाठीच--> |मोठे_शहर = नागपूर |मोठे_मेट्रो = |जवळचे_शहर = नागपूर |प्रांत = |विभाग = |जिल्हा = <!-- नावे --> |लोकसंख्या_एकूण = 1,00,000 |लोकसंख्या_वर्ष =2011 |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ = |लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर = |साक्षरता = 73.12 |साक्षरता_पुरुष = 70 |साक्षरता_स्त्री = 65 |अधिकृत_भाषा = मराठी |नेता_पद_१ = आमदार |नेता_नाव_१ = [[संजय मेश्राम]] |नेता_पद_२ = नगराध्यक्ष |नेता_नाव_२ = श्रीमती श्रीरामे |संसदीय_मतदारसंघ = रामटेक |विधानसभा_मतदारसंघ = उमरेड विधानसभा मतदारसंघ |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१ = [[तहसील]] |न्यायक्षेत्र_नाव_१ = भिवापूर |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२ = [[पंचायत समिती]] |न्यायक्षेत्र_नाव_२ = भिवापूर |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३ = |न्यायक्षेत्र_नाव_३ = |कोरे_शीर्षक_१ = |कोरे_उत्तर_१ = |एसटीडी_कोड = 07106 |पिन_कोड =441201 |आरटीओ_कोड = |संकेतस्थळ = |संकेतस्थळ_नाव = |दालन = |तळटिपा = |गुणक_शीर्षक = <!-- हो/नाही --> |स्वयंवर्गीत = <!-- हो/नाही --> }} '''भिवापूर''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[नागपूर जिल्हा|नागपूर जिल्ह्याचा]] एक तालुका आहे. हा तालुका मिरचीच्या उत्पादनात आघाडीवर आहे. == ईतीहास == भिवापूर नाव हे तेथे असलेल्या गाव तलावात खोदकाम करताना कोरीव दगडी बिम(Arch) सापडले, त्यावरून आधी बिमापुर नंतर '''बिवापुर''' कालांतराने भिवापुर हे नाव रुढ झाले. गावात भिमादेवीचे मंदिर असल्याने आख्यायिकेनुसार भिमापुर नावाचा अपभ्रंश भिवापूर असा झाला, अशी आख्यायिका आहे. ह्या मंदिरात असलेल्या मातेची मुर्ती तलाव खोदकामात मिळाल्यामुळे तीची पदस्थापना ही सध्या असलेल्या जागेवर स्थापित करून गावातील भाविक मोठ्या श्रद्धेने पुजा करतात. नवरात्रीमध्ये ह्या ठिकाणी फार मोठी यात्रा भरते. आसपासच्या जिल्ह्यांतले लोक या यात्रेला येतात. == तालुक्यातील गावे == #[[आड्याळ]] #[[आकलाबोडी]] #[[आलेसूर]] #[[बेल्लारपार]] #[[बेसूर]] #[[भागेबोरी]] #[[भगवानपूर(भिवापूर)]] #[[भिवी]] #[[भिवापूर]] #[[भोवरी(भिवापूर)]] #[[भुमकोटरगाटा]] #[[बोपेश्वर]] #[[बोर्डकाला]] #[[बोर्डखुर्द]] #[[बोरगाव (भिवापूर)]] #[[बोटेझरी]] #[[चारगाव (भिवापूर)]] #[[चिचाळा (भिवापूर)]] #[[चिखलापार]] #[[चिखली (भिवापूर)]] #[[चोरविहारा]] #[[धामणगाव (भिवापूर)]] #[[धनजीमेट]] #[[धापरळा]] #[[धर्मापार]] #[[डोंगरगाव (भिवापूर)]] #[[गाडेघाट (भिवापूर)]] #[[गारदापार]] #[[घाटुमरी]] #[[गोहोडळी]] #[[गोंदबोरी]] #[[हातीमुंडा]] #[[हत्तीबोडी]] #[[इंदापूर (भिवापूर)]] #[[जांभुरडा]] #[[जामगाव (भिवापूर)]] #[[जावळी (भिवापूर)]] #[[जावराबोडी]] #[[कळंद्री]] #[[कान्हळगाव (भिवापूर)]] #[[कावडासी]] #[[कारगाव (भिवापूर)]] #[[केसळापूर (भिवापूर)]] #[[खैरगाव (भिवापूर)]] #[[खैरी (भिवापूर)]] #[[खांडाळझरी]] #[[खापरी (भिवापूर)]] #[[खारकडा]] #[[खाटखेडा (भिवापूर)]] #[[खोलदोडा]] #[[खुरसापार (भिवापूर)]] #[[किन्हाळा (भिवापूर)]] #[[किन्हीकळा]] #[[किन्हीखुर्द]] #[[किताडी]] #[[कोलारी]] #[[कोंडापूर]] #[[लोणारा ]] #[[महादापूर (भिवापूर)]] #[[महालगाव (भिवापूर)]] #[[माळेवाडा]] #[[मांडवा (भिवापूर)]] #[[मांगळी (भिवापूर)]] #[[मंगरुड]] #[[माणकापूर (भिवापूर)]] #[[मनोरा (भिवापूर)]] #[[मारूपार]] #[[मेढा (भिवापूर)]] #[[म्हाशाडोंगरी]] #[[मोखाळा]] #[[मोखेबर्डी]] #[[मुऱ्हारपूर]] #[[नाड (भिवापूर)]] #[[नागतारोळी]] #[[नक्षी]] #[[नंद (भिवापूर)]] #[[नंदीखेडा]] #[[नवेगाव (भिवापूर)|नवेगांव (देशमुख)]] #[[नेरी (भिवापूर)]] #[[पाहमी]] #[[पांढराबोडी]] #[[पांढरवणी (भिवापूर)]] #[[पांजरेपार]] #[[पारसोडी (भिवापूर)]] #[[पवारगावडी]] #[[पेंढारी (भिवापूर)]] #[[पिंपळगाव (भिवापूर)]] #[[पिपारडा]] #[[पिरवा]] #[[पोळगाव]] #[[पुल्लर]] #[[रानमांगली]] #[[रोहाणा (भिवापूर)]] #[[सायगाव (भिवापूर)]] #[[साकारा (भिवापूर)]] #[[साळेभट्टी (भिवापूर)]] #[[साळेशहरी]] #[[सारंडी]] #[[सावरगाव (भिवापूर)]] #[[सेलोटी]] #[[शिवणफळ (भिवापूर)]] #[[शिवापूर (भिवापूर)]] #[[सोमनाळा (भिवापूर)]] #[[सोनेगाव (भिवापूर)]] #[[सोनेपाडा]] #[[सुकळी (भिवापूर)]] #[[टाक]] #[[टास]] #[[तातोळी]] #[[थुटणबोरी]] #[[तिडकेपार टुकुमबोरी]] #[[उखळी]] #[[उरकुडपार]] #[[विरखंडी]] #[[वाडधा (भिवापूर)]] #[[वाकेश्वर (भिवापूर)]] #[[वणी (भिवापूर)]] #[[वसी]] #[[वेळवा]] #[[येडसंभा]] #[[झामकोळी]] #[[झिलबोडी]] == शैक्षणिक वातावरण == भिवापूरमध्ये चार हायस्कुले व दोन महाविद्यालये आहेत. त्यापैकी भिवापुर एज्युकेशन सोसायटीची शाळा ही सर्वात जुनी शाळा आहे. या शहरात सरकारी आयटीआय (Govt. ITI)देखील आहे. भिवापूरचे विद्यार्थी जिल्ह्यात सर्वात हुशार समजले जातात. अनेक मोठ्या सरकारी पदावर देशातील विविध भागात या गावातील नागरिक काम करतात. शिक्षक या पदावर काम करणारे नागरिकांची संख्या सर्वाधिक आहे, हे या गावाचे विशेष होय. == पर्यटन == भिवापूरच्या जवळ '''रानाळा''' हे निसर्गरम्य स्थळ आहे, जेथे विशेषतः हिवाळ्यामध्ये लोक येथे जात असत. पण सध्या उमरेड-कऱ्हांडला अभयारण्य([https://en.m.wikipedia.org/wiki/Umred_Pauni_Karhandla_Wildlife_Sanctuary]) झाल्याने येथे लोकांना जाण्यास परवानगी नाकारली जाते, पण तेथे एक पौराणिक '''राणीमाता''' मंदीर असल्याने जंगल विभागाच्या मदतीने जाता येते. शिवाय, उदासीन मठ, राधाकृष्ण मंदिर, रामधन चौक, विठ्ठल मंदिर, कुंभारपुरा, [https://hi.m.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:Shri_Ganesh_Temple_Bhiwapur श्री. गणेश मंदिर भिवापुर] इत्यादी अन्य रमणीय ठिकाणे आहेत. * भिमामाता मंदिर हे विशेष जागृत देवस्थान शहरात आहे. ==शेतीची उत्पादने (हळदी वायगांव)== भिवापूरच्या आसपासच्या गावांतही मिरचीचे उत्पादन होते. या क्षेत्रात प्रसिद्ध अशा ''वायगाव'' हळदीचे उत्पादन होते. वायगाव हळद तिच्यातील '''क्युरकुमिन''' या विशेष घटकामुळे प्रथम क्रमांकावर आहे, असा मुंबई मसाला बोर्डाचा अभिप्राय आहे. == मिरची व्यवसाय == भिवापूर या गावी मिरची ''फुलकट'' करण्याचा उद्योग मोठ्या प्रमाणात होतो. फुलकट म्हणजे मिरचीची देठे तोडणे. या कामासाठी [[आंध्रप्रदेश]] राज्यातूनही येथे मिरची येते. भिवापूरहून मिरची व हळद विदेशातही जाते. इथले कामगार तिखट मिरची हाताळण्यात वाकबगार आहेत. भिवापूर नगरीत जवळपास १० ते १५ मिरची केंद्रे आहेत. ==स्थानिक प्रशासन== २०१५ पूर्वी भिवापूर शहरात ग्राम पंचायत अस्तित्वात होती, पण २०१५ या वर्षी प्रथमच नगर पंचायत अस्तित्वात आली. एकूण १७ नगरसेवक असलेल्या नगरपंचायतमध्ये प्रथम नगराध्यक्ष होण्याचा मान श्री. लव परमानंद जनबंधू (Indian National Congress) तसेच उपनगराध्यक्ष म्हणून श्री. शंकर राजाराम दडमल ([[शिवसेना]]) यांना मिळाला. # श्री. लव्हाजी जनबंधू # सौ. किरण नागरिकर == उद्योग == भिवापूर नगरीत अनेक दशकांपासून एकमेव असा '''नोगा ज्यूस''' कारखाना आहे. नवीन ओद्योगिक परिसरात काही छोटे मोठे उद्योग चालू झाल्याने ओद्योगिक परिसराला महत्त्व आले असले, तरी मोठा असा उद्योग भिवापूर नगरीत नसल्याने विकास पाहिजे त्या प्रमाणात होऊ शकला नाही. मिरची हा येथील खूप प्रसिद्ध असलेला व्यवसाय असून मिरची या पिकावरील प्रक्रिया असलेले एखादे मोठे उद्योग या शहरात किंवा जवळपास असायला हवे होते. भिवापूर शहराला लागुनच तास परीसरात एक औद्योगिक वसाहत निर्माण झालेली असून ती शासनानेच तयार केलेली आहे. त्यात हळुवार का होईना पण छोटे उद्योग सुरू होत आहेत. * बेकरी कारखाना तसेच कापूस उद्योग कारखाना व लोखंडी शेतीची अवजारे तयार करण्याचा कारखाना या वसाहतीत सुरू झाला आहे. ==भौगोलिक स्थान== ==हवामान== ==लोकजीवन== ==प्रेक्षणीय स्थळे== ==नागरी सुविधा== ==जवळपासचे तालुके== # [[कुही]] # [[उमरेड]] ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ #https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics #https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }} {{विस्तार}} {{नागपूर जिल्ह्यातील तालुके}} [[वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील तालुके]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]] mdxj45zs8wcanzgpmmnnnrmoe1gj7ig 2677650 2677559 2026-04-05T11:34:49Z ~2026-20998-02 181809 /* ईतीहास */ 2677650 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार = तालुका |स्थानिक_नाव = भिवापूर |इतर_नाव = |टोपणनाव = |राज्य_नाव = महाराष्ट्र |अक्षांश = 20|अक्षांशमिनिटे = 56|अक्षांशसेकंद = 21 |रेखांश= 79|रेखांशमिनिटे=35 |रेखांशसेकंद= 42 |मुळ_नकाशा = <!-- only if default map not wanted --> |शोधक_स्थान = <!-- left/right --> |मुळ_नकाशा_पट्टी = <!-- हो/नाही --> |आतील_नकाशा_चिन्ह = <!-- हो/नाही --> |नकाशा_शीर्षक = |क्षेत्रफळ_एकूण = |क्षेत्रफळ_आकारमान = |क्षेत्रफळ_क्रमांक = |क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ = |क्षेत्रफळ_मेट्रो = |क्षेत्रफळ_मेट्रो_संदर्भ = |उंची = |उंची_संदर्भ = |समुद्री_किनारा = |हवामान = |वर्षाव = |तापमान_वार्षिक = |तापमान_हिवाळा =15 |तापमान_उन्हाळा =47 |मुख्यालय = <!-- फक्त जिल्हांसाठीच--> |मोठे_शहर = नागपूर |मोठे_मेट्रो = |जवळचे_शहर = नागपूर |प्रांत = |विभाग = |जिल्हा = <!-- नावे --> |लोकसंख्या_एकूण = 1,00,000 |लोकसंख्या_वर्ष =2011 |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ = |लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर = |साक्षरता = 73.12 |साक्षरता_पुरुष = 70 |साक्षरता_स्त्री = 65 |अधिकृत_भाषा = मराठी |नेता_पद_१ = आमदार |नेता_नाव_१ = [[संजय मेश्राम]] |नेता_पद_२ = नगराध्यक्ष |नेता_नाव_२ = श्रीमती श्रीरामे |संसदीय_मतदारसंघ = रामटेक |विधानसभा_मतदारसंघ = उमरेड विधानसभा मतदारसंघ |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१ = [[तहसील]] |न्यायक्षेत्र_नाव_१ = भिवापूर |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२ = [[पंचायत समिती]] |न्यायक्षेत्र_नाव_२ = भिवापूर |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३ = |न्यायक्षेत्र_नाव_३ = |कोरे_शीर्षक_१ = |कोरे_उत्तर_१ = |एसटीडी_कोड = 07106 |पिन_कोड =441201 |आरटीओ_कोड = |संकेतस्थळ = |संकेतस्थळ_नाव = |दालन = |तळटिपा = |गुणक_शीर्षक = <!-- हो/नाही --> |स्वयंवर्गीत = <!-- हो/नाही --> }} '''भिवापूर''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[नागपूर जिल्हा|नागपूर जिल्ह्याचा]] एक तालुका आहे. हा तालुका मिरचीच्या उत्पादनात आघाडीवर आहे. == ईतीहास == भिवापूर नाव हे तेथे असलेल्या गाव तलावात खोदकाम करताना कोरीव दगडी बिम(Arch) सापडले, त्यावरून आधी बिमापुर नंतर '''बिवापुर''' कालांतराने भिवापुर हे नाव रुढ झाले. == प्रास्ताविक == गावात भिमादेवीचे मंदिर असल्याने आख्यायिकेनुसार भिमापुर नावाचा अपभ्रंश भिवापूर असा झाला, अशी आख्यायिका आहे. ह्या मंदिरात असलेल्या मातेची मुर्ती तलाव खोदकामात मिळाल्यामुळे तीची पदस्थापना ही सध्या असलेल्या जागेवर स्थापित करून गावातील भाविक मोठ्या श्रद्धेने पुजा करतात. नवरात्रीमध्ये ह्या ठिकाणी फार मोठी यात्रा भरते. आसपासच्या जिल्ह्यांतले लोक या यात्रेला येतात. == तालुक्यातील गावे == #[[आड्याळ]] #[[आकलाबोडी]] #[[आलेसूर]] #[[बेल्लारपार]] #[[बेसूर]] #[[भागेबोरी]] #[[भगवानपूर(भिवापूर)]] #[[भिवी]] #[[भिवापूर]] #[[भोवरी(भिवापूर)]] #[[भुमकोटरगाटा]] #[[बोपेश्वर]] #[[बोर्डकाला]] #[[बोर्डखुर्द]] #[[बोरगाव (भिवापूर)]] #[[बोटेझरी]] #[[चारगाव (भिवापूर)]] #[[चिचाळा (भिवापूर)]] #[[चिखलापार]] #[[चिखली (भिवापूर)]] #[[चोरविहारा]] #[[धामणगाव (भिवापूर)]] #[[धनजीमेट]] #[[धापरळा]] #[[धर्मापार]] #[[डोंगरगाव (भिवापूर)]] #[[गाडेघाट (भिवापूर)]] #[[गारदापार]] #[[घाटुमरी]] #[[गोहोडळी]] #[[गोंदबोरी]] #[[हातीमुंडा]] #[[हत्तीबोडी]] #[[इंदापूर (भिवापूर)]] #[[जांभुरडा]] #[[जामगाव (भिवापूर)]] #[[जावळी (भिवापूर)]] #[[जावराबोडी]] #[[कळंद्री]] #[[कान्हळगाव (भिवापूर)]] #[[कावडासी]] #[[कारगाव (भिवापूर)]] #[[केसळापूर (भिवापूर)]] #[[खैरगाव (भिवापूर)]] #[[खैरी (भिवापूर)]] #[[खांडाळझरी]] #[[खापरी (भिवापूर)]] #[[खारकडा]] #[[खाटखेडा (भिवापूर)]] #[[खोलदोडा]] #[[खुरसापार (भिवापूर)]] #[[किन्हाळा (भिवापूर)]] #[[किन्हीकळा]] #[[किन्हीखुर्द]] #[[किताडी]] #[[कोलारी]] #[[कोंडापूर]] #[[लोणारा ]] #[[महादापूर (भिवापूर)]] #[[महालगाव (भिवापूर)]] #[[माळेवाडा]] #[[मांडवा (भिवापूर)]] #[[मांगळी (भिवापूर)]] #[[मंगरुड]] #[[माणकापूर (भिवापूर)]] #[[मनोरा (भिवापूर)]] #[[मारूपार]] #[[मेढा (भिवापूर)]] #[[म्हाशाडोंगरी]] #[[मोखाळा]] #[[मोखेबर्डी]] #[[मुऱ्हारपूर]] #[[नाड (भिवापूर)]] #[[नागतारोळी]] #[[नक्षी]] #[[नंद (भिवापूर)]] #[[नंदीखेडा]] #[[नवेगाव (भिवापूर)|नवेगांव (देशमुख)]] #[[नेरी (भिवापूर)]] #[[पाहमी]] #[[पांढराबोडी]] #[[पांढरवणी (भिवापूर)]] #[[पांजरेपार]] #[[पारसोडी (भिवापूर)]] #[[पवारगावडी]] #[[पेंढारी (भिवापूर)]] #[[पिंपळगाव (भिवापूर)]] #[[पिपारडा]] #[[पिरवा]] #[[पोळगाव]] #[[पुल्लर]] #[[रानमांगली]] #[[रोहाणा (भिवापूर)]] #[[सायगाव (भिवापूर)]] #[[साकारा (भिवापूर)]] #[[साळेभट्टी (भिवापूर)]] #[[साळेशहरी]] #[[सारंडी]] #[[सावरगाव (भिवापूर)]] #[[सेलोटी]] #[[शिवणफळ (भिवापूर)]] #[[शिवापूर (भिवापूर)]] #[[सोमनाळा (भिवापूर)]] #[[सोनेगाव (भिवापूर)]] #[[सोनेपाडा]] #[[सुकळी (भिवापूर)]] #[[टाक]] #[[टास]] #[[तातोळी]] #[[थुटणबोरी]] #[[तिडकेपार टुकुमबोरी]] #[[उखळी]] #[[उरकुडपार]] #[[विरखंडी]] #[[वाडधा (भिवापूर)]] #[[वाकेश्वर (भिवापूर)]] #[[वणी (भिवापूर)]] #[[वसी]] #[[वेळवा]] #[[येडसंभा]] #[[झामकोळी]] #[[झिलबोडी]] == शैक्षणिक वातावरण == भिवापूरमध्ये चार हायस्कुले व दोन महाविद्यालये आहेत. त्यापैकी भिवापुर एज्युकेशन सोसायटीची शाळा ही सर्वात जुनी शाळा आहे. या शहरात सरकारी आयटीआय (Govt. ITI)देखील आहे. भिवापूरचे विद्यार्थी जिल्ह्यात सर्वात हुशार समजले जातात. अनेक मोठ्या सरकारी पदावर देशातील विविध भागात या गावातील नागरिक काम करतात. शिक्षक या पदावर काम करणारे नागरिकांची संख्या सर्वाधिक आहे, हे या गावाचे विशेष होय. == पर्यटन == भिवापूरच्या जवळ '''रानाळा''' हे निसर्गरम्य स्थळ आहे, जेथे विशेषतः हिवाळ्यामध्ये लोक येथे जात असत. पण सध्या उमरेड-कऱ्हांडला अभयारण्य([https://en.m.wikipedia.org/wiki/Umred_Pauni_Karhandla_Wildlife_Sanctuary]) झाल्याने येथे लोकांना जाण्यास परवानगी नाकारली जाते, पण तेथे एक पौराणिक '''राणीमाता''' मंदीर असल्याने जंगल विभागाच्या मदतीने जाता येते. शिवाय, उदासीन मठ, राधाकृष्ण मंदिर, रामधन चौक, विठ्ठल मंदिर, कुंभारपुरा, [https://hi.m.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:Shri_Ganesh_Temple_Bhiwapur श्री. गणेश मंदिर भिवापुर] इत्यादी अन्य रमणीय ठिकाणे आहेत. * भिमामाता मंदिर हे विशेष जागृत देवस्थान शहरात आहे. ==शेतीची उत्पादने (हळदी वायगांव)== भिवापूरच्या आसपासच्या गावांतही मिरचीचे उत्पादन होते. या क्षेत्रात प्रसिद्ध अशा ''वायगाव'' हळदीचे उत्पादन होते. वायगाव हळद तिच्यातील '''क्युरकुमिन''' या विशेष घटकामुळे प्रथम क्रमांकावर आहे, असा मुंबई मसाला बोर्डाचा अभिप्राय आहे. == मिरची व्यवसाय == भिवापूर या गावी मिरची ''फुलकट'' करण्याचा उद्योग मोठ्या प्रमाणात होतो. फुलकट म्हणजे मिरचीची देठे तोडणे. या कामासाठी [[आंध्रप्रदेश]] राज्यातूनही येथे मिरची येते. भिवापूरहून मिरची व हळद विदेशातही जाते. इथले कामगार तिखट मिरची हाताळण्यात वाकबगार आहेत. भिवापूर नगरीत जवळपास १० ते १५ मिरची केंद्रे आहेत. ==स्थानिक प्रशासन== २०१५ पूर्वी भिवापूर शहरात ग्राम पंचायत अस्तित्वात होती, पण २०१५ या वर्षी प्रथमच नगर पंचायत अस्तित्वात आली. एकूण १७ नगरसेवक असलेल्या नगरपंचायतमध्ये प्रथम नगराध्यक्ष होण्याचा मान श्री. लव परमानंद जनबंधू (Indian National Congress) तसेच उपनगराध्यक्ष म्हणून श्री. शंकर राजाराम दडमल ([[शिवसेना]]) यांना मिळाला. # श्री. लव्हाजी जनबंधू # सौ. किरण नागरिकर == उद्योग == भिवापूर नगरीत अनेक दशकांपासून एकमेव असा '''नोगा ज्यूस''' कारखाना आहे. नवीन ओद्योगिक परिसरात काही छोटे मोठे उद्योग चालू झाल्याने ओद्योगिक परिसराला महत्त्व आले असले, तरी मोठा असा उद्योग भिवापूर नगरीत नसल्याने विकास पाहिजे त्या प्रमाणात होऊ शकला नाही. मिरची हा येथील खूप प्रसिद्ध असलेला व्यवसाय असून मिरची या पिकावरील प्रक्रिया असलेले एखादे मोठे उद्योग या शहरात किंवा जवळपास असायला हवे होते. भिवापूर शहराला लागुनच तास परीसरात एक औद्योगिक वसाहत निर्माण झालेली असून ती शासनानेच तयार केलेली आहे. त्यात हळुवार का होईना पण छोटे उद्योग सुरू होत आहेत. * बेकरी कारखाना तसेच कापूस उद्योग कारखाना व लोखंडी शेतीची अवजारे तयार करण्याचा कारखाना या वसाहतीत सुरू झाला आहे. ==भौगोलिक स्थान== ==हवामान== ==लोकजीवन== ==प्रेक्षणीय स्थळे== ==नागरी सुविधा== ==जवळपासचे तालुके== # [[कुही]] # [[उमरेड]] ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ #https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics #https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }} {{विस्तार}} {{नागपूर जिल्ह्यातील तालुके}} [[वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील तालुके]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]] q5529ijrqykqcjmbeh6nh6r3xgb6ikt 0 31306 2677569 2338188 2026-04-05T02:33:36Z CommonsDelinker 685 KBJackson.jpg या चित्राऐवजी Ketanji_Brown_Jackson_official_SCOTUS_portrait.jpg चित्र वापरले. 2677569 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Seal of the United States Supreme Court.svg|250 px|इवलेसे|सर्वोच्च न्यायालयाची मुद्रा]] [[चित्र:SCOTUSbuilding 1st Street SE.JPG|250 px|इवलेसे|सर्वोच्च न्यायालयाची [[वॉशिंग्टन, डी.सी.]]मधील इमारत]] '''अमेरिकेचे सर्वोच्च न्यायालय''' (Supreme Court of the United States, संक्षिप्त नाव: SCOTUS) ही [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेची]] सर्वोच्च न्यायसंस्था आहे. ह्या न्यायालयात एक सर्वोच्च न्यायाधीश व आठ सह-न्यायाधीश असतात व त्यांची नेमणूक [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष]] [[अमेरिकेची सेनेट|सेनेटच्या]] सहमतीने करतात. ==सद्य न्यायाधीशमंडळ== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- !नाव ! जन्म ! नियुक्त कोणी केले ! नियुक्तीवेळी वय ! पासून |- | [[File:File-Official roberts CJ cropped.jpg|100px|Roberts]] '''{{Sortname|जॉन|रॉबर्ट्‌स}}''' <br />(सर्वोच्च न्यायाधीश) |{{dts|1955|1|27}}<br />([[बफेलो]], [[न्यू यॉर्क]], वय: {{वय|1955|1|27}}) | {{Sortname|जॉर्ज डब्ल्यू.|बुश}} | 50 | style="white-space:nowrap"|{{dts|2005|9|29}} |- | [[File:Clarence Thomas, official SCOTUS portrait, crop.jpg|100px|Thomas]] '''{{Sortname|क्लॅरेन्स|थॉमस}}''' | {{dts|1948|6|23}}<br />([[सव्हाना|पिन पॉइंट]], [[जॉर्जिया]], वय: {{वय|1948|6|23}}) | {{Sortname|जॉर्ज एच.डब्ल्यू.|बुश}} | 43 | {{dts|1991|10|23}} |- | [[File:Samuel Alito official photo (cropped).jpg|100px|Alito]] '''{{Sortname|सॅम्युएल|अलिटो}}''' | {{dts|1950|4|1}}<br />([[ट्रेंटन, न्यू जर्सी|ट्रेंटन]], [[न्यू जर्सी]], वय: {{वय|1950|4|1}}) | {{Sortname|जॉर्ज डब्ल्यू.|बुश}} | 55 | {{dts|2006|1|31}} |- | [[File:Sonia Sotomayor in SCOTUS robe crop.jpg|100px|Sotomayor]] '''{{Sortname|सॉन्या|सॉटोमायर}}''' | {{dts|1954|6|25}}<br />([[ब्राँक्स]], [[न्यू यॉर्क]], वय: {{वय|1954|6|25}}) | {{Sortname|बराक|ओबामा}} | 55 | {{dts|2009|8|8}} |- | [[File:Elena Kagan-1-1.jpg|100px|Kagan]] '''{{Sortname|एलेना|केगन}}''' | {{dts|1960|4|28}}<br />([[न्यू यॉर्क शहर]], वय: {{वय|1960|4|28}}) || {{Sortname|बराक|ओबामा}} | 50 | {{dts|2010|8|7}} |- | [[File:Associate Justice Neil Gorsuch Official Portrait.jpg|100px|Gorsuch]] '''{{Sortname|नील|गोर्सच}}''' | {{dts|1967|8|20}}<br />([[डेन्व्हर]], [[कॉलोराडो]], वय: {{वय|1967|8|20}}) | {{Sortname|डॉनल्ड|ट्रम्प}} | 50 | {{dts|2017|4|10}} |- | [[File:Associate Justice Brett Kavanaugh Official Portrait (full length).jpg|100px|Cavannaugh]] '''{{Sortname|ब्रेट|कॅव्हॅनॉ}}''' | {{dts|1965|2|12}}<br />([[वॉशिंग्टन, डी.सी.]], वय: {{वय|1965|2|12}}) | {{Sortname|डॉनल्ड|ट्रम्प}} | 53 | {{dts|2018|10|6}} |- | [[File:Amy Coney Barrett official portrait.jpg|100px|Barrett]] '''{{Sortname|एमी|कोनी बॅरेट}}''' | {{dts|1972|1|28}}<br />([[न्यू ऑर्लिअन्स]], [[लुईझियाना]], वय: {{वय|1965|2|12}}) | {{Sortname|डॉनल्ड|ट्रम्प}} | 48 | {{dts|2020|10|27}} |- | [[File:Ketanji Brown Jackson official SCOTUS portrait.jpg|100px|Brown Jackson]] '''{{Sortname|केटान्जी|ब्राउन जॅक्सन}}''' | {{dts|1970|9|14}}<br />([[वॉशिंग्टन, डी.सी.]]) {{वय|1970|9|14}} वर्षे | {{Sortname|ज्यो|बायडेन}} | 56 | {{dts|2022|6|30}} |} ==बाह्य दुवे== *[http://www.supremecourt.gov/ अधिकृत संकेतस्थळ] {{कॉमन्स|Supreme Court of the United States|{{लेखनाव}}}} [[वर्ग:अमेरिकेचे सर्वोच्च न्यायालय| ]] sucyhtbk7hui7lzbo8ulihehr6oc4d0 10 34181 2677630 2464203 2026-04-05T07:05:29Z Aditya tamhankar 80177 2677630 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|देश माहिती दाखवा</noinclude>}}} | टोपणनाव =अमेरिका | shortname alias = अमेरिका | flag alias = Flag of the United States.svg | alt attribute =Flag of the United States | flag alias-१७७६ = Grand Union Flag.svg | flag alias-१७७७ = US flag 13 stars – Betsy Ross.svg | flag alias-१७९५ = StarSpangledBannerFlag.svg | flag alias-१८१८ = US flag 20 stars.svg | flag alias-१८१९ = US flag 21 stars.svg | flag alias-१८२० = US flag 23 stars.svg | flag alias-१८२२ = US flag 24 stars.svg | flag alias-१८३६ = US flag 25 stars.svg | flag alias-१८३७ = US flag 26 stars.svg | flag alias-१८४५ = US flag 27 stars.svg | flag alias-१८४६ = US flag 28 stars.svg | flag alias-१८४७ = US flag 29 stars.svg | flag alias-१८४८ = US flag 30 stars.svg | flag alias-१८५१ = U.S. flag, 31 stars.svg | flag alias-१८५८ = US flag 32 stars.svg | flag alias-१८५९ = US flag 33 stars.svg | flag alias-१८६१ = US flag 34 stars.svg | flag alias-१८६३ = US flag 35 stars.svg | flag alias-१८६५ = US flag 36 stars.svg | flag alias-१८६७ = US flag 37 stars.svg | flag alias-१८७७ = US flag 38 stars.svg | flag alias-१८९० = US flag 43 stars.svg | flag alias-१८९१ = US flag 44 stars.svg | flag alias-१८९६ = US flag 45 stars.svg | flag alias-१९०८ = US flag 46 stars.svg | flag alias-१९१२ = US flag 48 stars.svg | flag alias-१९५९ = US flag 49 stars.svg | flag alias-1776 = Grand Union Flag.svg | flag alias-1777 = US flag 13 stars – Betsy Ross.svg | flag alias-1795 = StarSpangledBannerFlag.svg | flag alias-1818 = US flag 20 stars.svg | flag alias-1819 = US flag 21 stars.svg | flag alias-1820 = US flag 23 stars.svg | flag alias-1822 = US flag 24 stars.svg | flag alias-1836 = US flag 25 stars.svg | flag alias-1837 = US flag 26 stars.svg | flag alias-1845 = US flag 27 stars.svg | flag alias-1846 = US flag 28 stars.svg | flag alias-1847 = US flag 29 stars.svg | flag alias-1848 = US flag 30 stars.svg | flag alias-1851 = U.S. flag, 31 stars.svg | flag alias-1858 = US flag 32 stars.svg | flag alias-1859 = US flag 33 stars.svg | flag alias-1861 = US flag 34 stars.svg | flag alias-1863 = US flag 35 stars.svg | flag alias-1865 = US flag 36 stars.svg | flag alias-1867 = US flag 37 stars.svg | flag alias-1877 = US flag 38 stars.svg | flag alias-1890 = US flag 43 stars.svg | flag alias-1891 = US flag 44 stars.svg | flag alias-1896 = US flag 45 stars.svg | flag alias-1908 = US flag 46 stars.svg | flag alias-1912 = US flag 48 stars.svg | flag alias-1959 = US flag 49 stars.svg | size = {{{size|}}} | नाव = {{{नाव |}}} | altlink = {{{altlink|}}} | altvar = {{{altvar|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = १९१२ | var2 = १९५९ | var3 = 1896 | redir1 = USA | redir2 = US | redir3 = United States | redir4 = United States of America | altlink = अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने क्रिकेट संघ | altvar = cricket </noinclude> }} n3g3tjxowb50bd02bd7sb7vf7frl26z 0 49958 2677522 2675441 2026-04-04T16:01:11Z Lp0 on fire 178846 Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/~2026-18901-30|~2026-18901-30]] ([[User talk:~2026-18901-30|talk]]): Revert spam reference (TwinkleGlobal) 2677522 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} {{माहितीचौकट कंपनी | नाव = | लोगो = महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ लोगो | लोगो रुंदी = | लोगो शीर्षक = | प्रकार = प्रवासी | स्थापना = १९४८ | संस्थापक = मुंबई प्रांत सरकार | मुख्यालय शहर = [[मुंबई]] | मुख्यालय देश = [[भारत]] | मुख्यालय स्थान = महाराष्ट्र वाहतूक भवन, डॉ.आनंदराव नायर मार्ग, मुंबई सेंट्रल, मुंबई – ४०० ००८. | स्थानिक कार्यालय संख्या = ६ | महत्त्वाच्या व्यक्ती = डॉ. माधव कुसेकर (उपाध्यक्ष व व्यवस्थापकीय संचालक) | सेवांतर्गत प्रदेश = [[महाराष्ट्र]], [[कर्नाटक]], [[आंध्र प्रदेश]], [[गुजरात]], [[मध्यप्रदेश]], [[गोवा]], [[तेलंगण]] | उद्योगक्षेत्र = | उत्पादने = | सेवा = टप्पा पद्धतीने प्रवासी वाहतूक | महसूल = | एकूण उत्पन्न = ४३७० कोटी | निव्वळ उत्पन्न = ७० कोटी | कर्मचारी संख्या = १ लक्ष ७ हजार | पालक कंपनी = | विभाग = १२ | पोटकंपनी = | मालक = [[महाराष्ट्र शासन]] | ब्रीदवाक्य = प्रवाश्यांच्या सेवेसाठी | संकेतस्थळ = https://msrtc.maharashtra.gov.in/index.php | विसर्जन = | तळटिपा = | आंतरराष्ट्रीय = }} '''महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ (MSRTC) ''' (प्रचलित नाव : एस.टी.) ही [[महाराष्ट्र]] राज्यात रस्त्यांवरून प्रवासी [[वाहतूक]] करण्यासाठी स्थापन झालेली राज्य सरकारची कंपनी आहे. तिच्या सेवा आणि वाहने एसटी या लघुरूपानेच महाराष्ट्रीय जनतेत प्रचलित आहेत. ==स्थापना आणि इतिहास== वाहनांद्वारे सावर्जनिक प्रवासी वाहतुकीची सुरुवात महाराष्ट्रात १९३२ च्या सुमारास खासगी व्यावसायिकांद्वारे सुरू झाली. त्यापुढच्या आठ दहा वर्षात या वाहतुकीचे नियमन करण्याची गरज भासू लागली. १९४७ मध्ये भारताच्या ब्रिटिशांची राजवट संपुष्टात आली. स्वतंत्र भारताच्या मुंबई प्रांतात १९४८ मध्ये बॉंबे स्टेट रोड ट्रान्सपोर्ट कॉपोर्रेशन (BSRTC) या नावाने प्रवासी वाहतूक करण्यासाठी सरकारी कंपनी स्थापन करण्यात येऊन प्रवाशांच्या सार्वजनिक वाहतुकीचा (पब्लिक ट्रान्सपोर्ट) एकाधिकार या कंपनीला बहाल करण्यात आला. बीएसआरटीसीची पहिली बस १ जून १९४८ यादिवशी [[पुणे]] ते [[अहमदनगर]] या मार्गावर धावली. सदरची बस पुणे येथील पहिले चालक तुकाराम पांडुरंग पठारे व वाहक लक्ष्मण केवटे यांनी चालवली{{संदर्भ हवा}}. पुढे भाषिक आधारावर राज्य पुनर्रचनेनंतर मुंबई, मध्यप्रांत आणि संपुष्टात आलेल्या निजाम राज्याचा भाग मिळून महाराष्ट्र राज्याची स्थापना करण्यात आली. त्या भागातील वाहतूक सेवा करीत असलेल्या संस्थाही बीएसआरटीसीमध्ये विलीन करून नव्या '''महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ''' (MSRTC) या नावाने महामंडळाचा कारभार सुरू राहिला. ==सेवा आणि विस्तार== एसटीची सेवा "गाव तेथे एसटी", "रस्ता तेथे एसटी" या ब्रीदवाक्यानुसार खेड्यापासून शहरापर्यंत विस्तारलेली आहे. महाराष्ट्रात एकूण ३१ विभागातून एसटीचे विभागीय कामकाज होते. त्याचप्रमाणे एसटी महामंडळाकडून आंतरराज्यीय सेवा पुरविली जाते. ह्या सेवेचा गुजरात, मध्य प्रदेश, कर्नाटक, आंध्र प्रदेश, तेलंगणा व गोवा इ. राज्यांत विस्तार झाला आहे. ==वाहनांचा ताफा (फ्लीट)== [[चित्र:ST bus.jpg|240 px|इवलेसे|एस.टी.ची एक ग्रामीण भागात चालणारी बस]] [[चित्र:MSRTC-Shivneri-Volvo-B7R.jpg|240 px|इवलेसे|एस.टी.ची वातानुकूलित '''शिवनेरी''' बस]] [[चित्र:MSRTC Semi Luxury.JPG|240 px|इवलेसे|एस.टी.ची निम-आराम '''हिरकणी''' बस]] आज एसटीकडे वाहतूक सेवेसाठी सुमारे १५ हजार ५१२ वाहने आहेत त्यांचा तपशील पुढीप्रमाणे आहे- {| class="wikitable" |- | साध्या बसगाड्या || १२७०० |- | शहर बस गाड्या || १०० |- | निम आराम बसगाड्या || ४५० |- | शिवशाही सीटर || १०७० |- | साधी स्लीपर || २०० |- | शिवनेरी- अश्वमेध || ११० |- |मिडी बस |३० |- |मानव विकास |८५० |- | शिवाई || २ |} याशिवाय अधिकारीवर्गाची वाहने, पुरवठ्याची वाहने आदी वाहने महामंडळाकडे आहेत ==आधुनिकीकरण== एसटीने कालानुरूप सेवेत बदल केला आहे. साध्या गाड्या निमआराम बसगाड्यांसोबतच नव्या काळात आधुनिक सेवाही एसटीने सुरू केल्या आहेत. डिसेंबर २००२ मध्ये दादर- पुणे मार्गावर अश्वमेध या नावाने वातानुकूलित बससेवा सुरू करून एसटीने आणखी एक पाऊल पुढे टाकले. शिवनेरी, अश्वमेध आणि शीतल या तीन प्रकारच्या वातानुकूलित आरामसेवा एसटी चालवीत आहे. प्रामुख्याने महाराष्ट्रातील महानगरांदरम्यान या सेवा चालवल्या जातात. एसटीची आगाऊ तिकीट विक्री सेवा एजंटांमार्फत सुरू करण्यात आली आहे. त्यानंतर स्वतःच्या संकेतस्थळावरून आगाऊ तिकीट विक्रीची सुविधा देऊन एसटीने एक पाऊल पुढे टाकले. मोबाईल ॲपही उपलब्ध करून देऊन त्याद्वारे आगाऊ आरक्षणाची सुविधा देण्यात आली आहे. बस प्रवासादरम्यान प्रवाश्यांच्या मनोरंजनासाठी अनेक मार्गांवर मोफत वायफाय सेवा दिली असून त्याद्वारे मनोरंजनाचे निवडक कार्यक्रम पाहता येतात. तसेच २०१७पासून महामंडळाने 'शिवशाही' या नव्या आसन व शयनयान श्रेणीतील बसेस ताफ्यात आणल्या आहेत. या सोबतच आता एसटी महामंडळाने विकसित केलेल्या नवीन मोबाईल अॅपद्वारे प्रवाशांना एसटी बसचे लाईव्ह लोकेशन जाणून घेता येणार आहे.<ref>{{स्रोत बातमी|last=petare|first=vishal|url=https://maharashtrajanbhumi.in/msrtc-st-bus-passengers-live-location-of-lal-pari-will-be-available-on-mobile/|title=लालपरीचे लाईव्ह लोकेशन आता मोबाईलवर मिळणार|accessdate=2025-01-11|archive-date=2025-01-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20250111095224/https://maharashtrajanbhumi.in/msrtc-st-bus-passengers-live-location-of-lal-pari-will-be-available-on-mobile/|url-status=dead}}</ref> ==महामंडळाची रचना== ===संचालन=== एसटीच्या संचालक मंडळावर अध्यक्ष आणि कमाल १७ संचालक नेमणूक करण्याची तरतूद आहे़. त्यापैकी अध्यक्ष हा महाराष्ट्र शासनाचा परिवहन मंत्री असतो तर व्यवस्थापकीय संचालक हाच उपाध्यक्ष असून तो [[भारतीय प्रशासकीय सेवा|भारतीय प्रशासकीय सेवेतील]] अधिकारी असतो. विद्यमान वर्तमान संचालक मंडळावर अध्यक्ष (अशासकीय) व ५ शासकीय संचालकांची नेमणूक करण्यात आली आहे. [https://msrtc.maharashtra.gov.in/index.php/node/index/2] * श्री.एकनाथ शिंदे- अध्यक्ष * श्री डाॅ. माधव कुसेकर([[भारतीय प्रशासकीय सेवा|भा.प्र.से.]]) - उपाध्यक्ष आणि व्यवस्थापकीय संचालक * श्री. सुधीर श्रीवास्तव - शासकीय संचालक * श्री. यशवंतराव इ. केरुरे - शासकीय संचालक * श्रीमती इराने चेरियान - शासकीय संचालक *श्री. सतीश पुंडलिक दुधे - शासकीय संचालक * डॉ. श्री. प्रवीण गेडाम - शासकीय संचालक ===प्रशासकीय कार्यालये=== *'''मध्यवर्ती कार्यालय :''' महाराष्ट्र वाहतूक भवन, डॉ. आनंदराव नायर मार्ग, मुंबई सेंट्रल, मुंबई – ४०० ००८. *'''मध्यवर्ती कार्यशाळा :''' (१) मध्यवर्ती कार्यशाळा, दापोडी, पुणे. <br>(२) मध्यवर्ती कार्यशाळा, चिकलठाणा, औरंगाबाद.<br>(३) मध्यवर्ती कार्यशाळा, हिंगणा, नागपूर. *'''विभागीय कार्यालय :''' (१) मुंबई <br>(२) पुणे <br>(३) नाशिक <br>(4) औरंगाबाद <br>(५) अमरावती <br>(६) नागपूर *'''मध्यवर्ती प्रशिक्षण संस्था :''' मध्यवर्ती प्रशिक्षण संस्था, भोसरी, पुणे. ==कर्मचारी संघटना आणि व्यवस्थापन== एसटी महामंडळात एकूण २२ कर्मचारी संघटना अस्तित्वात आहेत. श्रमिक संघ मान्यता व अनुचित प्रथा प्रतिबंध कायदा १९७१ नुसार एसटी कामगार संघटना या संघटनेला एकमेव मान्यता प्रदान करण्यात आलेली आहे आणि कर्मचाऱ्यांचे धोरणात्मक बाबींवर निर्णय घेण्याचा व वेतन करार करताना प्रशासनाशी वाटाघाटी करण्याचा अधिकार प्राप्त झालेला आहे. एसटी कर्मचाऱ्यांचे वेतन आणि सुविधा हा कायमच कर्मचारी संघटना आणि महामंडळाचे व्यवस्थापन यांच्यात वादाचा मुद्दा राहिलेला आहे. ==सामाजिक जबाबदारी== महाराष्ट्र राज्यातील सर्वसामान्य लोकांना खेड्यापासून ते शहरापर्यंत जोडणारी एसटीची सेवा ही एक सामाजिक बांधिलकी निर्माण करणारी सेवा आहे. अनेक पाडे आणि खेड्यापासून शाळेत जाण्यासाठी विद्यार्थी वर्गासाठी हक्काचे वाहन म्हणजे आपली एसटी होय. आजारी व्यक्तींना खेड्यापासून तालुका आणि जिल्हा रुग्णालयात जाण्यासाठी हक्काचे आणि सुरक्षित प्रवासाचे वाहन म्हणजे आपली एसटी होय. सामाजिक जबाबदारी म्हणून प्रत्येक नागरिकांचे कर्तव्य आहे की आपला प्रवास फक्त एसटी बसनेच करावा व एसटी बसची स्वच्छता राखण्यास मदत करावी. तसेच एसटीच्या सेवा अविरत चालू ठेवण्यासाठी एसटीला शासनाच्या मालकीचे पूर्णपणे हस्तांतरित करण्यासाठी प्रयत्न करावे. ==चित्र दालन== <gallery> चित्र:Maharashtra state rural Tata bus.jpg|सामान्य बस चित्र:Asiad 1.jpg|एशियाड बस चित्र:Kumbhmela Nashik 2015 - MSRTC bus to Trimbakeshwar.JPG|हिरकणी बस चित्र:MSRTC-Ashwameh-Volvo.jpg|अश्वमेध बस चित्र:MSRTC-Volvo-Shivneri.jpg|शिवनेरी बस चित्र:Shivshahi bus.jpg|शिवशाही </gallery> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == *[https://msrtc.maharashtra.gov.in/index.php अधिकृत संकेतस्थळ] [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील वाहतूक]] [[वर्ग:महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|*]] 8s62p4hutegu82zv043ws0jerccq14w 0 50559 2677603 2547472 2026-04-05T04:46:46Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2677603 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Regenwurm1.jpg|right|thumb|200px|गांडूळ]] '''गांडूळ''' हा ओलसर मातीत राहणारा, वलयांकीत, लांब शरीर असणारा, सरपटणारा उभयलिंगी प्राणी आहे. हा ॲनेलिडा (वलयी) संघाच्या कीटोपोडा वर्गातील ऑलिगोकीटा गणातील प्राणी आहे. गांडुळाच्या अनेक जाती आहेत. यांपैकी फेरेटिमा पोस्थ्यूमा ही जाती भारतभर मुबलक आढळते, म्हणून हिचा उपयोग प्रयोगशाळेत विच्छेदनासाठी केला जातो. पूर्ण वाढ झालेल्या गांडुळाची लांबी सु. १५ सेंमी. असते. ऑस्ट्रेलियात सापडणाऱ्या मेगॅस्कोलेक्स गांडुळाची लांबी जवळजवळ ३ मी. असते. जैव (सेंद्रिय) पदार्थ व आर्द्रता असलेल्या मातीत हे आढळतात. हे दंडगोलाकार असून दोन्ही टोकांकडे, विशेषतः अग्र टोकाकडे, निमुळते होत जातात. शरीराचे खंडीभवन (खंड किंवा भाग पडणे) झालेले असून १००–१२० समखंड (सारखे दिसणारे खंड) असतात. १४, १५ व १६ या खंडांभोवती ग्रंथिमय ऊतकाची (समान रचना व कार्य असणाऱ्या पेशींच्या समूहाची) झालेली पर्याणिका (त्वचेचा फुगलेला ग्रंथिमय भाग) असते. मुख व गुदद्वार यांशिवाय शरीरावर एक स्त्रीजनन-रंध्र, दोन पुंजनन-रंध्रे व शुक्र-ग्राहिका-रंध्रांच्या (शुक्राणू साठविण्याकरिता असलेल्या पिशवीच्या बाहेरच्या छिद्रांच्या) चार जोड्या असतात. प्रत्येक खंडाभोवती मध्यावर कायटिनी (कायटीन नावाच्या पदार्थाच्या बनलेल्या) शूकांचे (लहान, राठ व ताठ केसांसारख्या रचनांचे) एक वलय असते. पहिले १२ खंड सोडून सर्व खंडांच्या मध्यपृष्ठभागावर देहगुहेला (शरीराच्या पोकळीला) जोडलेली सूक्ष्म छिद्रे असतात. देहगुहेचे पटांमुळे (पडद्यांमुळे) खंडीभवन होते. आंतरिक व बाह्य खंडीभवन हे एकमेकांशी जुळणारे असते. मुख, मुखगुहिका (तोंडाची पोकळी), ग्रसनी (मुखगुहेच्या लगेच मागे असणारा अन्ननलिकेचा स्‍नायुमय भाग), ग्रसिका (ग्रसनीपासून आंत्रापर्यंतचा आहारनालाचा भाग), पेषणी (अन्न बारीक करणारे साधन), आंत्र (आतडे), मलाशय (आहारनालाचा अखेरचा भाग) व गुदद्वार हे पचन तंत्राचे (पचन संस्थेचे) प्रमुख भाग होत. सव्विसाव्या खंडापासून गुदद्वाराच्या अलीकडील तेवीस ते पंचविसाव्या खंडांपर्यंत आंत्रवलन (आंत्राच्या गुहिकेत गेलेली आंत्रभित्तीची पृष्ठीय, मध्य व अनुदैर्घ्य दुमड) असते. श्वसन त्वचेमार्फत होते त्यासाठी त्वचा ओलसर असावी लागते. रक्ताचा रंग लाल असतो. परिवहन तंत्रात (रुधिराभिसरण संस्थेत) पृष्ठीय रुधिरवाहिनी, अधर रुधिरवाहिनी व अधस्तंत्रिका वाहिनी (तंत्रिकारज्‍जूच्या म्हणजे मज्‍जारज्‍जूच्या खाली असणारी वाहिनी) या प्रमुख वाहिन्या आणि पार्श्व व पार्श्वांत्रीय (आतड्याच्या बाजूला असलेली) हृदये हे मुख्य भाग आहेत. उत्सर्जन तंत्र हे पटीय (देहगुहेतील पटांशी निकट संबंध असलेल्या), अध्यावरणी (देहभित्तीच्या आतील पृष्ठाला चिकटलेल्या) व ग्रसनीय (ग्रसनीभोवती असणाऱ्या) वृक्ककांचे (निरुपयोगी द्रव्ये बाहेर टाकणाऱ्या नळीसारख्या इंद्रियांचे) झालेले असते. वृक्कक कुंडलित (वेटोळी पडलेले) असून प्रारूपिक (नमुनेदार) वृक्ककाचे एक टोक देहगुहेत व दुसरे त्वचेवर उघडते. तंत्रिका तंत्राचे (मज्‍जासंस्थेचे) केंद्रीय (मध्यभागी असलेले) तंत्रिका तंत्र व परिघीय (मध्यापासून दूर असलेले) तंत्रिका तंत्र असे दोन भाग पडतात. केंद्रीय तंत्रिका तंत्र ग्रसनीच्या वर असलेली गुच्छिकांची (तंत्रिका कोशिकांच्या समूहांची) एक जोडी, परिग्रसनी (ग्रसनीच्या भोवती असलेल्या) संयोजकांची (जोडणाऱ्या तंत्रिकांची) एक जोडी, अधोग्रसनी (ग्रसनीच्या खाली असणाऱ्या) गुच्छिकांची एक जोडी व अधर तंत्रिकारज्‍जू यांचे झालेले असते. गुच्छिका व संयोजकांपासून सर्व शरीरभर जाणाऱ्या तंत्रिका निघतात. या तंत्रिकांचे परिधीय तंत्रिका तंत्र झालेले असते. हा प्राणी उभयलिंगी (द्विलिंगी) आहे पण तरीही स्वनिषेचन (एकाच व्यक्तीच्या शरीरातील शुक्राणू व अंडी यांचा संयोग) आढळत नाही. वृषणांच्या (शुक्राणू उत्पन्न करणाऱ्या इंद्रियांच्या) दोन जोड्या असतात. अंडाशयांची (अंडी उत्पन्न करणाऱ्या इंद्रियांची) एक जोडी असते. अंड्यांचे निषेचन (फलन) कोकूनमध्ये (अंडी व शुक्राणू आत बंद करून ठेवणाऱ्या कोशामध्ये) होते. कोकूनमध्ये एका वेळी एकाच अंड्याचे परिवर्धन (विकास) होते. गांडूळ पावसाळ्यात अंडी घालते आणि कोकून जमिनीवर टाकते. एका कोकूनमध्ये कित्येक अंडी असतात. पिले जमिनीत जातात. गांडूळाची विष्ठा सेंद्रिय खत म्हणून उपयुक्त असून ते अमोनियम सल्फेटाच्या तोडीचे आहे. ईजिप्तमधील नाईल नदीच्या खोऱ्यातील जमीन अशा खताने सुपीक करण्यात आली आहे. गांडुळाच्या माती खाऊन जमिनीच्या आत बिळे करून राहण्याच्या प्रवृत्तीमुळे शेतातील जमीन भुसभुशीत होते. जमिनीतून हवा खेळती राहून पिकांच्या मुळाशी पिकांना आवश्यक असलेल्या सूक्ष्म जीवाणूंची संख्या वाढते आणि पिकांची वाढ चांगली होते. हिवाळ्यात किंवा कोरड्या हवामानात ते सुमारे २ मी. खोलीपर्यंत जमिनीत आढळतात. मातीतील वनस्पतींचे अवशेष हे गांडुळाचे मुख्य अन्न आहे. गांडुळाने विष्ठेच्या स्वरूपात बाहेर टाकलेल्या मातीमध्ये सभोवतालच्या मातीच्या तुलनेत नायट्रोजन पाच पट, सल्फर सात पट, पोटॅशियम अकरा पट, तर मँगॅनीज आणि इतर सूक्ष्म अन्नद्रव्ये दुपटीने जास्त असतात. ही विष्ठा जमिनीतील पिकांना सेंद्रिय खत म्हणून उपयुक्त आहे. गांडुळाच्या शरीरातून म्हणजे त्वचेतून इतर काही द्रव्ये बाहेर पडत असतात. या द्रव्यांचाही उपयोग पिकांच्या वाढीसाठी होतो. मृत झालेल्या गांडुळाच्या शरीराचा देखील खत म्हणून उपयोग होतो. त्याचे शरीर लवकर कुजते आणि त्यातून जमिनीला नत्राचा पुरवठा होतो. सर्वसाधारणपणे मेलेल्या एका गांडुळापासून दहा मिलीग्रॅम नायट्रेट मिळते. लुम्ब्रिसिडी कुलातील ईसेनिया फेटिडा (Eisenia fetida) ही मूळ युरोपातील गांडुळाची जाती गांडूळ खत प्रकल्पासाठी भारतात मुद्दाम आयात केली जाते. जमिनीच्या पृष्ठभागालगत त्याचा वावर असतो. त्यामुळे साखर कारखान्याची मळी, कुजण्यायोग्य पाने, ऊस गाळल्यानंतरचे अवशेष इत्यादिंपासून गांडूळ खत बनविण्यासाठी ही जाती उपयुक्त आहे. त्यामुळे ४० ते ६० दिवसांत सेल्युलोजचे उत्तम खतामध्ये रूपांतर होते. या जातीच्या तांबड्या रंगामुळे या गांडुळाचे नाव ‘ब्लड वर्म’ असे पडले आहे. त्याची व्यवस्थितपणे हाताळणी केल्यास त्याच्या त्वचेमधून घाणेरडा वास सोडला जातो. त्यावरून तिचे नाव फेटिडा असे पडले आहे. म्यानमार, युगांडा व भारतात पाणी विरहित स्वच्छतागृहांमधील मलकुंडामध्ये (Septic tank) या गांडुळाचा वापर प्रायोगिक तत्त्वावर करण्याचे प्रयोग यशस्वी झाले आहेत. नेहमीपेक्षा खूप मोठ्या आकाराच्या गांडुळांच्या जातीचा समावेश मेगॅस्कोलेक्सिडी (Megascolecidae) कुलात केला जातो. ऑस्ट्रेलियात आढळणाऱ्या मेगॅस्कोलेसीड ऑस्ट्रॅलिस (Megascolides australis) या गांडुळाची लांबी जवळजवळ ३ मी. असून हे जगातील सर्वांत मोठे गांडूळ आहे. महाराष्ट्रात मेगास्कोलेक्स कोकनेंसिस (Megascolex kokanensis) आणि बॅरोगॅस्टर प्रशाडी (Barogaster prashadi) या दोन जातींची मेगॅस्कोलेक्सिडी कुलात नोंद झाली आहे. महाराष्ट्रातील पश्चिम घाट वनांमध्ये जाड गांडुळासारखे दिसणारे देवगांडूळ आढळते. परंतु, ते उभयचर वर्गाच्या अपोडा (Apoda) गणातील असून त्याचा गांडुळाशी कसलाही संबंध नाही. गांडुळाच्या शरीरात असलेल्या रक्त द्रवातील (Plasma) हिमोग्लोबिनमुळे त्याचा रंग तांबडा दिसतो. फेरेटिमा पोस्थ्यूमा या गांडुळाचा रंग लाल-तपकिरी वा मातकट असतो. यूरोपमध्ये आढळणाऱ्या लुम्ब्रिकस टेरेस्ट्रिस (Lumbricus terrestris) या जातीचा रंग लालसर तपकिरी, ऑस्ट्रेलियात आढळणाऱ्या मेगॅस्कोलेसीड ऑस्ट्रॅलिस या जातीचा रंग निळसर करडा, तर ग्रेट ब्रिटनमध्ये आढळणाऱ्या अलोलोबोफोरा क्लोरोटिका (Allolobophora chlorotica) ही जाती हिरव्या रंगाची असते. गांडुळामध्ये ऐकण्याची किंवा पाहण्याची क्षमता नसते. परंतु, ते प्रकाश आणि कंपनांच्या बाबतीत संवेदनशील असतात. तसेच गांडुळामध्ये पुनर्जननाची (शरीराचा नाहीसा झालेला भाग पुन्हा उत्पन्न करण्याची) क्षमता असते. गांडूळ हे अनेक पक्षी आणि प्राण्यांचे खाद्य आहे. मासेमारीसाठी त्याचा आमिष (Fish bait) म्हणून वापर करतात, त्यामुळे त्याला एंजेल वर्म (Angle worm) असेही म्हणतात. गांडुळाचे आयुष्य सर्वसाधारणपणे ३—१० वर्षांचे असते. गांडूळात पुनर्जननाची (शरीराचा नाहीसा झालेला भाग पुन्हा उत्पन्न करण्याची) क्षमता असते. गांडूळ जैविक पदार्थांचे सुपिक मातीत रूपांतर करतो तसेच जमीन भुसभुशीत करतो त्यामुळे मातीत हवा खेळती राहते. म्हणून गांडूळाला 'शेतकऱ्यांचा मित्र' असे सुद्धा म्हणतात. गांडूळ हा शेतातील जमीन भुसभुशीत करतो. == संदर्भ == {{संदर्भ यादी}} * [https://vishwakosh.marathi.gov.in/21561/ गांडूळ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240725132749/https://vishwakosh.marathi.gov.in/21561/ |date=2024-07-25 }} * [https://marathivishwakosh.org/29752/ गांडूळ (earthworm)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240616192719/https://marathivishwakosh.org/29752/ |date=2024-06-16 }} * [https://www.britannica.com/animal/earthworm earthworm] * [https://scialert.net/fulltext/?doi=ijzr.2011.93.99 Identification and Classification of Earthworm Species in Guyana] * [https://www.iaszoology.com/earthworm/ EARTHWORM : Pheretima posthuma] * [https://earthwormsofindia.com/about-earthworms-of-india.php about earthworms of india]{{मृत दुवा|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[वर्ग:प्राणी]] [[वर्ग:कृमी]] [[वर्ग:मराठी विश्वकोशातून कॉपीपेस्ट मजकूर]] 1p1ipak3xraj4z8af3fq3uatiwk7cy8 0 59126 2677505 2478576 2026-04-04T14:59:40Z Mukund Jagannath Bhujbal 181688 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 2677505 wikitext text/x-wiki '''[[हठयोग]] प्रदीपिका''' हा ग्रंथ स्वात्माराम ह्यांनी लिहिलेला आहे. हठयोग हा ग्रंथ अतिशय सुप्रसिद्ध ग्रंथ आहे. दुसरे योगी [[गोरखनाथ]] यांना गोरक्ष संहिता या ग्रंथाने ओळखले जाते. तिसरे मजकूर हे महान ऋषी घेरंडा यांची घेरंड संहिता आहे. याशिवाय हठरत्नावली नावाचा चौथा मोठा ग्रंथ आहे. जो नंतर श्रीनिवासभट्ट महाभोगेंद्र यांनी लिहीला आहे. हे सर्व ग्रंथ इसवी सनाच्या सहाव्या ते पंधराव्या शतकाधरम्यान लिहीलेले मानले जाते. प्राचीन [[उपनिषद]] आणि पुराणांमध्ये हठयोगाचे किरकोळ संदर्भही आहेत.उपनिषद हे बौद्ध कालखंडाच्या पूर्वीचे आहेत,जे इसवी सनपूर्व सहाव्या शतकाच्या आसपास होते.उपनिषदांमध्ये दिलेल्या संदर्भांवरून असे दिसून येते की हठयोगाचे शास्त्र या काळापूर्वी चांगलेच ज्ञात होते. श्रीमद भागवत नावाचा आणखीएक महत्त्वाचा ग्रंथ आहे,कृष्णाची कथा. या विपुल ग्रंथात अनेक अध्यायांमध्ये हठयोगाचे संदर्भ आहेत. हठयोगाचे पुरावे अमेरिकेच्या प्री-कोलंबियन संस्कृतीतही सापडले आहेत. आताही, दक्षिण अमेरिकेतील कोलंबियाच्या दक्षिणेकडील प्रांत सेंट अगस्टिन येथे,हठयोग प्रथा दर्शविणाऱ्या मोठ्या दगडी आकृत्या आणि कोरीवकाम आहेत. तथापि,सहाव्या शतकात भारतात हठयोगाचे पद्धतशीर स्वरूप उद्यास येऊ लागले. हे आपल्याला हठयोगाच्या एतिहासिक पैलूची झलक देते. शतकानुशतके या पुस्तकांनी आध्यात्मिक मार्गदर्शन केले आहे. भारतातही अनेक पंथ निर्मान होऊन गेले.नेपाळ आणि तिबेट हठयोगाच्या आधारावर अवलंबून आहेत. या पुस्तकांचा विषय काय आहे? हे केवळ तारुण्य शरीर राखण्यासाठी,की मानसिक शक्ति,शुध्यी प्राप्त करण्यासाठी,की संभाव्य उर्जा जागृत करण्यासाठी, कुंडलिनी आणि पराचैतन्य, समाधी प्राप्त करण्याची क्षमता विकसित करण्यासाठी आहे का? या ग्रंथाचे बारकाईने विश्र्लेषण केल्याने उद्येश अगदी स्पष्ट होतो. प्राचिन काळी हठयोग चेतनेच्या उच्च अवस्थेची तयारी म्हणून अनेक वर्षे सराव केला जात असे.पन आज मात्र या महान शास्त्राचा खरा उदृयेश पूर्णपणे विसरला गेला आहे. प्राचिन काळातील ऋषी आणि ऋषीमुनींनी मानवजातीच्या उत्क्रांतीसाठी रचलेल्या हठयोग पद्धती आता अत्यंत मर्यादित अर्थाने समजल्या आणि वापरल्या जात आहेत.अनेकदा आपण लोकांचे म्हणणे ऐकतो “अरे,मी ध्यानाचा सराव करत नाही,मी फक्त शारीरिक योगासने करतो,हठयोग”. आता हा मुद्दा दुरुस्त करण्याची वेळ आली आहे. हठयोग हे आज मानवतेसाठी एक अतिशय महत्त्वाचे शास्त्र आहे. ==प्रथम उपदेश== ==द्वितीय उपदेश== == तृतीय उपदेश== == चतुर्थ उपदेश== == संदर्भ == * [http://www.yogavidya.com/Yoga/HathaYogaPradipika.pdf योगविद्या.कॉम] [[वर्ग:योग]] [[वर्ग:हिंदू ग्रंथ]] 4wrjngpm31bn8ch8pw10c6bx0cuouvh 0 67357 2677648 2674717 2026-04-05T10:46:12Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 0 sources and tagging 4 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2677648 wikitext text/x-wiki {{लेखनाव}} हा मराठी साहित्यातील सर्वोच्च पुरस्कारांमध्ये गणला जातो. कविश्रेष्ठ श्री [[वि.वा. शिरवाडकर| वि.वा. शिरवाडकरां]]नी साहित्यिकांना मराठी साहित्यातील उल्लेखनीय योगदानाबद्दल ह्या पुरस्काराने सन्मानित करण्यास सुरुवात केली. आता हा पुरस्कार नाशिक येथील [[कुसुमाग्रज प्रतिष्ठान]]ातर्फे दर दोन वर्षांनी कुसुमाग्रजांच्या स्मृतिदिनी प्रदान केला जातो. ==सुरुवात== पुरस्काराची सुरुवात इ.स. १९९१पासून झाली. पहीला- विजय तेंडुलकर ==स्वरूप== एक लाख रुपये रोख, सन्मानचिन्ह आणि सन्मानपत्र. ==पुरस्कार प्रबंधक समिती २००९== * [[द.भि. कुलकर्णी]] (अध्यक्ष) * डॉ. [[यशवंत पाठक]] * [[सदानंद मोरे]] * प्रा. [[निशिकांत ठकार]] * अंबरीश मिश्र * डॉ. [[अरुणा ढेरे]] * सुधीर रसाळ ==२०१७== * सतीश तांबे (अध्यक्ष) * दासू वैद्य * रेखा इनामदार-साने * [[मोनिका गजेंद्रगडकर]] * [[अनुपमा उजगरे]] ==निवड प्रक्रिया== मराठी साहित्यातील जाणकारांकडून आलेल्या शिफारशीद्वारा<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.loksatta.com/old/daily/20041224/mum11.htm |title=निवड प्रक्रिया |access-date=2009-09-24 |archive-date=2021-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210302054436/https://www.loksatta.com/old/daily/20041224/mum11.htm |url-status=dead }}</ref> ==हा पुरस्कार मिळालेले साहित्यिक== {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%;" width="80%" |- ! वर्ष !! साहित्यिक !! भाषा !! साहित्य प्रकार !! थोडक्यात माहिती |- | २०१० || जयंत कैकिणी || कन्नड || कविता, लघुकथा || आधुनिक कन्नड साहित्यातील वास्तववादी जाणीव व्यक्त करणारे लेखक.<ref>{{cite web |title=Jayant Kaikini wins Janasthan Award |url=https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/Jayant-Kaikini-wins-Janasthan-Award/article16139414.ece |work=The Hindu |access-date=मार्च २३, २०२६}}</ref> |- | २०११ || चंद्रकांत देवताले || हिंदी || कविता || मानवी संघर्षावर भाष्य करणारे समकालीन हिंदी कवी.<ref>{{cite news |title=Chandrakant Devtale to get Janasthan Puraskar |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/nashik/Chandrakant-Devtale-to-get-Janasthan-Puraskar/articleshow/7112345.cms |work=The Times of India |access-date=मार्च २३, २०२६}}</ref> |- | २०१२ || के. सच्चिदानंदन || मल्याळम || कविता, समीक्षा || मल्याळम साहित्यातील महत्त्वाचे कवी आणि जागतिक साहित्याचे अभ्यासक.<ref>{{cite web |title=K. Satchidanandan chosen for Janasthan |url=https://www.newindianexpress.com/cities/kochi/2012/jan/10/k-satchidanandan-chosen-for-janasthan-328901.html |work=The New Indian Express |access-date=मार्च २३, २०२६ }}{{मृत दुवा|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | २०१३ || सीतांशू यशश्चंद्र || गुजराती || कविता, नाटक || गुजराती साहित्यातील आधुनिकतावादी लेखक आणि कला समीक्षक.<ref>{{cite web |title=Sitanshu Yashaschandra selected for Janasthan |url=https://www.business-standard.com/article/pti-stories/sitanshu-yashaschandra-selected-for-janasthan-113010500234_1.html |work=Business Standard |access-date=मार्च २३, २०२६}}</ref> |- | २०१४ || डॉ. सुरजित पातर || पंजाबी || कविता || पंजाबी संस्कृती आणि सामाजिक जाणीव जपणारे ज्येष्ठ कवी. |- | २०१५ || [[तेमसुला आओ]] || इंग्रजी || कथा, कविता || ईशान्य भारतातील नागा संस्कृतीचे चित्रण करणाऱ्या इंग्रजी लेखिका.<ref>{{cite news |title=Temsula Ao to get Janasthan Award |url=https://www.nagalandpost.com/index.php/temsula-ao-to-get-janasthan-award/ |work=Nagaland Post |access-date=मार्च २३, २०२६ }}{{मृत दुवा|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | २०१६ || डॉ. विष्णू खरे || हिंदी || कविता, समीक्षा || प्रखर सामाजिक जाणीव व्यक्त करणारे हिंदी साहित्यिक आणि चित्रपट समीक्षक. |- | २०१७ || डॉ. एच. एस. शिवप्रकाश || कन्नड || कविता, नाटक || कन्नड साहित्यातील अध्यात्म आणि क्रांतीचा मेळ घालणारे लेखक. |- | २०१८ || वेद राही || डोगरी, हिंदी || कादंबरी, पटकथा || डोगरी साहित्याला मुख्य प्रवाहात आणणारे ज्येष्ठ लेखक आणि दिग्दर्शक.<ref>{{cite news |title=Ved Rahi chosen for Janasthan Award |url=https://www.greaterkashmir.com/news/jammu/ved-rahi-chosen-for-janasthan-award/ |work=Greater Kashmir |access-date=मार्च २३, २०२६}}</ref> |- | २०२१ || [[मधु मंगेश कर्णिक]] || मराठी || कादंबरी, कथा || कोकणच्या मातीतील व्यथा मांडणारे ज्येष्ठ मराठी साहित्यिक.<ref>{{cite web |title=Madhu Mangesh Karnik wins Janasthan Award |url=https://www.lokmat.com/nashik/madhu-mangesh-karnik-janasthan-award-2021/ |work=Lokmat |access-date=मार्च २३, २०२६}}</ref> |- | २०२३ || [[आशा बगे]] || मराठी || कादंबरी, कथा || कौटुंबिक नातेसंबंध आणि स्त्रियांच्या मनाचा ठाव घेणाऱ्या मराठी लेखिका.<ref>{{cite news |title=Asha Bage to receive Janasthan Award |url=https://www.esakal.com/vidarbha/marathi-writer-asha-bage-janasthan-award-2023-712345 |work=Sakal |access-date=मार्च २३, २०२६ }}{{मृत दुवा|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | २०२५ || [[विठ्ठल वाघ]] || मराठी || कविता || वऱ्हाडी बोलीतून ग्रामीण वास्तव मांडणारे ज्येष्ठ कवी.<ref>{{cite web |title=Vitthal Wagh selected for Janasthan Award 2025 |url=https://www.maharashtratimes.com/maharashtra/nashik-news/vitthal-wagh-to-get-janasthan-award/articleshow/11567890.cms |work=Maharashtra Times |access-date=मार्च २३, २०२६ }}{{मृत दुवा|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |} ==बाह्य दुवे== * http://maharashtratimes.indiatimes.com/articleshow/3961630.cms {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090114042958/http://maharashtratimes.indiatimes.com/articleshow/3961630.cms |date=2009-01-14 }} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{विस्तार}} [[वर्ग:पुरस्कार]] 0hjk6a7vjgd79qswe4t4qce4kysjtzn 0 68404 2677560 2626874 2026-04-04T21:06:44Z ~2026-16905-47 181789 /* काटोल मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार */ 2677560 wikitext text/x-wiki '''काटोल विधानसभा मतदारसंघ - ४८''' हा [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र राज्य विधानसभे]]<nowiki/>च्या [[महाराष्ट्र विधानसभेच्या मतदारसंघांची यादी|२८८ मतदारसंघांपैकी]] एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार काटोल मतदारसंघात [[नागपूर जिल्हा|नागपूर जिल्ह्यातील]] नरखेड तालुका, काटोल तालुका आणि नागपूर (ग्रामीण) तालुक्यातील वाडी महसूल मंडळ (भाग- अ) गावे - बंधारा, कवडीमेट, सिरपूर, भूयारी, खैरी, आमगांव, ढगा, बाजारगांव, खापरी, शिवा, सावंगा, वंजारा, पाचनवरी, सातनवरी, मालेगांव (खुर्द), मालेगांव (बुद्रुक), पाद्रीखापा, मोहगांव (बुद्रुक), मोहगांव (खुर्द), धामना, लिंगा, पेठकाळडोंगरी, चंद्रपूर आणि व्याहाड यांचा समावेश होतो. काटोल हा विधानसभा मतदारसंघ [[रामटेक लोकसभा मतदारसंघ|रामटेक लोकसभा मतदारसंघात]] मोडतो.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|title=Wayback Machine|date=2009-02-19|website=web.archive.org|access-date=2022-10-28|archive-date=2009-02-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20090219014012/http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|url-status=bot: unknown}}</ref> [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाचे]] श्री. [[अनिल देशमुख|अनिल वसंतराव देशमुख]] हे काटोल विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mls.org.in/pdf2022/budget/%E0%A5%A7%E0%A5%AA%20%E0%A4%B5%E0%A5%80%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B8%E0%A4%AD%E0%A4%BE%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A7%E0%A5%AF%20%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BE%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4%20%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%AF.pdf|title=१४ वी महाराष्ट्र विधानसभा २०१९ सदस्यांचा संक्षिप्त जीवन परिचय|url-status=live}}</ref> ==मतदारसंघाची भौगोलिक व्याप्ती== काटोल विधानसभा मतदारसंघात खालील परिसरांचा समावेश होतो : * नरखेड तालुका * काटोल तालुका * नागपूर ग्रामीण तालुका : वाडी महसूल मंडळ (भाग- अ) गावे - #बंधारा, #कवडीमेट, #सिरपूर, भूयारी, खैरी, आमगांव, ढगा, बाजारगांव, खापरी, शिवा, सावंगा, वंजारा, पाचनवरी, सातनवरी, मालेगांव (खुर्द), मालेगांव (बुद्रुक), पाद्रीखापा, मोहगांव (बुद्रुक), मोहगांव (खुर्द), धामना, लिंगा, पेठकाळडोंगरी, चंद्रपूर आणि व्याहाड. == काटोल मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार == {| class="wikitable" !वर्ष !आमदार ! colspan="2" |पक्ष |- | align="center" colspan="4" |''[[मध्य प्रदेश|मध्य प्रदेश राज्य]] (१९५२-१९५६)'' |- | [[मध्य प्रदेश विधानसभा निवडणूक १९५२|१९५२]] | [[शंकर दौलत गेडाम]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | align="center" colspan="4" |''[[बॉम्बे राज्य]] (१९५६-१९६०)'' |- | [[बॉम्बे विधानसभा निवडणूक १९५७|१९५७]] | [[शंकर दौलत गेडाम]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | align="center" colspan="4" |''[[महाराष्ट्र राज्य]] (१९६० पासून)'' |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९६२|१९६२]] | [[शंकर दौलत गेडाम]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९६७|१९६७]] | जिवनलाल चांडक | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९७२|१९७२]] | [[शंकर दौलत गेडाम]] | bgcolor=turquoise| | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (रिक्वझिश्निस्ट)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९७८|१९७८]] | मुकुंद गोविंद मानकर | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९८०|१९८०]] | [[श्रीकांत जिचकार|श्रीकांत रामचंद्र जिचकार]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९८५|१९८५]] | rowspan="2" |[[सुनील शिवाजी शिंदे]] | style="background-color: {{भारतीय काँग्रेस (समाजवादी)/meta/color}}" | | [[भारतीय काँग्रेस (समाजवादी)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९०|१९९०]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९५|१९९५]] | rowspan="4" |[[अनिल देशमुख|अनिल वसंतराव देशमुख]] | style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९९|१९९९]] | rowspan="3" style="background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}" | | rowspan="3" |[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००४|२००४]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९|२००९]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४|२०१४]] | [[आशिष देशमुख|आशिष रणजित देशमुख]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९|२०१९]] | [[अनिल वसंतराव देशमुख]] | style="background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}" | | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]] |- |[[२०२४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक|२०२४]] | colspan="3" |निकाल २३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी |} == निवडणूक निकाल == {|class="wikitable collapsible collapsed" ! colspan=3 width=600{{!}} [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुक २००९]] |- !colspan=3|काटोल |- |- !उमेदवार ![[पक्ष]] !मत |- |[[अनिल देशमुख]] |[[राष्ट्रवादी]] | ६८,१४३ |- | चरणसिंग बाबुलालजी ठाकुर |[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया|रिपाई (A)]] | ३५,९४० |- | किरण कृष्णराव पांडव |[[शिवसेना]] | ३१,३७२ |- | राहुल वीरेंद्र देशमुख |[[अपक्ष]] | १०,१२० |- |DR. SUNILBHAU VISHWANATHJI NARNAWARE |[[अपक्ष]] |२५१२ |- |ADV. ULHAS SHALIKARAM DUPARE |[[अपक्ष]] |२५०१ |- |DONGRE VIJAY NATTHUJI |[[बहुजन समाज पक्ष|बसपा]] |२१२६ |- |DINESH GUNWANTRAO TULE |[[अपक्ष]] |१३५१ |- |PRASHANT LAXMANRAO PAWAR |[[अपक्ष]] |११३३ |- |SHEIKH LUKMANBHAI HAIDARMIYA |[[अपक्ष]] |१०७२ |- |CHANDRASHEKHAR NARAYANRAO KUMBHARE |[[डेमोक्रॅटीक सेक्युलर पार्टी|डेसेपा]] |१०५१ |- |RAMESH SHAMRAO MARASKOLHE |[[गोंदावन गणतंत्र पार्टी|गोंगपा]] |१०४६ |- |GANESH SURYABHANJI SALAM |[[Jharkhand Mukti Morcha]] |८१५ |- |THAKARE PRABHAKAR PUNDLIK |[[अपक्ष]] |६९६ |- |SOFI MAHAMMAD JUNAIDBAB SOFI |[[Rashtriya Krantikari समाजवादी पार्टी|सपा]] |३२२ |} ===[[२०१४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुका]]=== विजयी *[[आशिष देशमुख]] - [[भारतीय जनता पक्ष]] == बाह्य दुवे == *{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा=http://eci.nic.in/eci_main/electionanalysis/AE/S13/partycomp139.htm | प्रकाशक=[[भारतीय निवडणूक आयोग]] | भाषा=इंग्लिश | title=भारतीय निवडणूक आयोगाच्या संकेतस्थळावर {{लेखनाव}} निवडणुकांतील इ.स. १९७८ पासूनच्या निवडणुकांचे पक्षनिहाय मतदानाच्या टक्केवारीचे तुलनात्मक विश्लेषण | ॲक्सेसदिनांक=२० जुलै, इ.स. २०१३}} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{महाराष्ट्र विधानसभा}} [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:नागपूर जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:रामटेक लोकसभा मतदारसंघ]] o2t7pkb9a6hva3a0a3tcfnfz458dx4a 0 68410 2677549 2623416 2026-04-04T19:53:53Z अभय नातू 206 /* जामनेर मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार */ 2677549 wikitext text/x-wiki '''जामनेर विधानसभा मतदारसंघ - १९''' हा [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र राज्य विधानसभे]]<nowiki/>च्या [[महाराष्ट्र विधानसभेच्या मतदारसंघांची यादी|२८८ मतदारसंघांपैकी]] एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार जामनेर मतदारसंघात [[जळगांव जिल्हा|जळगांव जिल्ह्यातील]] जामनेर तालुका आणि पाचोरा तालुक्यातील कुऱ्हाड महसूल मंडळ यांचा समावेश होतो. जामनेर हा विधानसभा मतदारसंघ [[रावेर लोकसभा मतदारसंघ|रावेर लोकसभा मतदारसंघात]] मोडतो.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|title=Wayback Machine|date=2009-02-19|website=web.archive.org|access-date=2022-10-28|archive-date=2009-02-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20090219014012/http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|url-status=bot: unknown}}</ref> [[भारतीय जनता पक्ष]] पक्षाचे [[गिरीश महाजन]] हे जामनेर विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mls.org.in/pdf2022/budget/%E0%A5%A7%E0%A5%AA%20%E0%A4%B5%E0%A5%80%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B8%E0%A4%AD%E0%A4%BE%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A7%E0%A5%AF%20%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BE%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4%20%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%AF.pdf|title=१४ वी महाराष्ट्र विधानसभा २०१९ सदस्यांचा संक्षिप्त जीवन परिचय|url-status=live}}</ref> ==मतदारसंघाची भौगोलिक व्याप्ती== जामनेर विधानसभा मतदारसंघात खालील परिसरांचा समावेश होतो : * जामनेर तालुका * पाचोरा तालुका : कुऱ्हाड महसूल मंडळ == जामनेर मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार == {| class="wikitable" !वर्ष !आमदार ! colspan="2" |पक्ष |- | align="center" colspan="4" |''[[बॉम्बे राज्य]] (१९५२-१९६०)'' |- | align="center" colspan="4" |''१९५७ पूर्वी:[[भुसावळ विधानसभा मतदारसंघ]]ाचा भाग'' |- | [[बॉम्बे विधानसभा निवडणूक १९५७|१९५७]] | [[गजानन रघुनाथ गरुड]] | style="background-color: {{प्रजा सोशलिस्ट पार्टी/meta/color}}" | | [[प्रजा सोशलिस्ट पक्ष]] |- | align="center" colspan="4" |''[[महाराष्ट्र राज्य]] (१९६० पासून)'' |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९६२|१९६२]] | rowspan="2" |[[आबाजी नाना पाटील]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९६७|१९६७]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९७२|१९७२]] | [[नारायण किसन पाटील]] | rowspan="2" style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[अपक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९७८|१९७८]] | [[गजानन रघुनाथ गरुड]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९८०|१९८०]] | [[ईश्वरलाल शंकरलाल जैन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (यु)/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (यु)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९८५|१९८५]] | [[बाबुसिंह दगडुसिंह राठोड]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९०|१९९०]] | [[दत्तात्रय उघाडु महाजन]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९५|१९९५]] | rowspan="7" |[[गिरीष दत्तात्रय महाजन]] | rowspan="7" style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | rowspan="7" |[[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९९|१९९९]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००४|२००४]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९|२००९]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४|२०१४]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९|२०१९]] |- |[[२०२४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक|२०२४]] |- |} == निवडणूक निकाल == === २०२४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक=== {| class="wikitable sortable" style="text-align:left;" |+ [[२०२४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक]] : [[जामनेर विधानसभा मतदारसंघ|जामनेर विधानसभा मतदारसंघ निकाल]] ! colspan="2" | पक्ष ! उमेदवार ! प्राप्त मते ! % ! ±% |- | style="background:{{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार/meta/color}}" | | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] | दिलीप बळीराम खोडपे | | | |- | style="background:{{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | [[गिरीष दत्तात्रय महाजन]] | | | |- | style="background:{{बहुजन समाज पक्ष/meta/color}}" | | [[बहुजन समाज पक्ष]] | विशाल हरि मोरे | | | |- | style="background:{{हिंदु समाज पक्ष/meta/color}}" | | [[हिंदु समाज पक्ष]] | अण्णासाहेब रामचंद्र राठोड | | | |- | style="background:{{राष्ट्रीय समाज पक्ष/meta/color}}" | | [[राष्ट्रीय समाज पक्ष]] | प्रभाकर पंढरी साळवे | | | |- | style="background:{{भारतीय जन सम्राट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जन सम्राट पक्ष]] | मदन शंकर चव्हाण | | | |- | style="background:{{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | अनिल रंगनाथ पाटील | | | |- | style="background:{{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | दिलीप मोतीराम खामणकर | | | |- | style="background:{{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | राजेंद्र सुभाष खरे | | | |- | style="background:{{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | राहुलरॉय अशोक मुळे | | | |- | style="background:{{नोटा/meta/color}}" | | colspan="2" |[[नोटा]] | | | |- | colspan="3" |बहुमत | | | |- | colspan="3"|झालेले मतदान | | | |- | colspan="3"|नोंदणीकृत मतदार | | — | — |- | | |उलटफेर | | |} ===२००९=== {|class="wikitable collapsible collapsed" ! colspan=3 width=600{{!}} [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुक २००९]] |- !colspan=3|जामनेर |- |- !उमेदवार ![[पक्ष]] !मत |- |[[गिरीष दत्तात्रय महाजन]] |[[भाजप]] |८९,०४० |- | [[संजय भास्करराव गरूड]] |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |८१,५२३ |- | विलास धनसिंग राजपूत |[[अपक्ष]] |३,४१२ |- | नरेंद्रकुमार मगनराव खैरनार |[[बहुजन समाज पक्ष|बसपा]] |२,१३२ |- | सुनील फकिरा निकम |[[प्रबुद्ध रिपब्लिकन पार्टी|प्ररिप]] |१,३५७ |} ==[[२०१४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुका]]== ===विजयी=== *[[गिरीश महाजन]] - [[भारतीय जनता पक्ष]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == *{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा=http://eci.nic.in/eci_main/electionanalysis/AE/S13/partycomp97.htm | प्रकाशक=[[भारतीय निवडणूक आयोग]] | भाषा=इंग्लिश | title=भारतीय निवडणूक आयोगाच्या संकेतस्थळावर {{लेखनाव}} निवडणुकांतील इ.स. १९७८ पासूनच्या निवडणुकांचे पक्षनिहाय मतदानाच्या टक्केवारीचे तुलनात्मक विश्लेषण | ॲक्सेसदिनांक=२१ जुलै २०१३}} {{महाराष्ट्र विधानसभा}} [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:जळगाव जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:रावेर लोकसभा मतदारसंघ]] jzsyzp6ccf5hjseb1h6dxx1267g1i91 2677550 2677549 2026-04-04T19:54:20Z अभय नातू 206 /* मतदारसंघाची भौगोलिक व्याप्ती */ 2677550 wikitext text/x-wiki '''जामनेर विधानसभा मतदारसंघ - १९''' हा [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र राज्य विधानसभे]]<nowiki/>च्या [[महाराष्ट्र विधानसभेच्या मतदारसंघांची यादी|२८८ मतदारसंघांपैकी]] एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार जामनेर मतदारसंघात [[जळगांव जिल्हा|जळगांव जिल्ह्यातील]] जामनेर तालुका आणि पाचोरा तालुक्यातील कुऱ्हाड महसूल मंडळ यांचा समावेश होतो. जामनेर हा विधानसभा मतदारसंघ [[रावेर लोकसभा मतदारसंघ|रावेर लोकसभा मतदारसंघात]] मोडतो.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|title=Wayback Machine|date=2009-02-19|website=web.archive.org|access-date=2022-10-28|archive-date=2009-02-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20090219014012/http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|url-status=bot: unknown}}</ref> [[भारतीय जनता पक्ष]] पक्षाचे [[गिरीश महाजन]] हे जामनेर विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mls.org.in/pdf2022/budget/%E0%A5%A7%E0%A5%AA%20%E0%A4%B5%E0%A5%80%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B8%E0%A4%AD%E0%A4%BE%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A7%E0%A5%AF%20%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BE%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4%20%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%AF.pdf|title=१४ वी महाराष्ट्र विधानसभा २०१९ सदस्यांचा संक्षिप्त जीवन परिचय|url-status=live}}</ref> == भौगोलिक व्याप्ती == जामनेर विधानसभा मतदारसंघात खालील परिसरांचा समावेश होतो : * जामनेर तालुका * पाचोरा तालुका : कुऱ्हाड महसूल मंडळ == जामनेर मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार == {| class="wikitable" !वर्ष !आमदार ! colspan="2" |पक्ष |- | align="center" colspan="4" |''[[बॉम्बे राज्य]] (१९५२-१९६०)'' |- | align="center" colspan="4" |''१९५७ पूर्वी:[[भुसावळ विधानसभा मतदारसंघ]]ाचा भाग'' |- | [[बॉम्बे विधानसभा निवडणूक १९५७|१९५७]] | [[गजानन रघुनाथ गरुड]] | style="background-color: {{प्रजा सोशलिस्ट पार्टी/meta/color}}" | | [[प्रजा सोशलिस्ट पक्ष]] |- | align="center" colspan="4" |''[[महाराष्ट्र राज्य]] (१९६० पासून)'' |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९६२|१९६२]] | rowspan="2" |[[आबाजी नाना पाटील]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९६७|१९६७]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९७२|१९७२]] | [[नारायण किसन पाटील]] | rowspan="2" style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[अपक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९७८|१९७८]] | [[गजानन रघुनाथ गरुड]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९८०|१९८०]] | [[ईश्वरलाल शंकरलाल जैन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (यु)/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (यु)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९८५|१९८५]] | [[बाबुसिंह दगडुसिंह राठोड]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९०|१९९०]] | [[दत्तात्रय उघाडु महाजन]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९५|१९९५]] | rowspan="7" |[[गिरीष दत्तात्रय महाजन]] | rowspan="7" style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | rowspan="7" |[[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९९|१९९९]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००४|२००४]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९|२००९]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४|२०१४]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९|२०१९]] |- |[[२०२४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक|२०२४]] |- |} == निवडणूक निकाल == === २०२४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक=== {| class="wikitable sortable" style="text-align:left;" |+ [[२०२४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक]] : [[जामनेर विधानसभा मतदारसंघ|जामनेर विधानसभा मतदारसंघ निकाल]] ! colspan="2" | पक्ष ! उमेदवार ! प्राप्त मते ! % ! ±% |- | style="background:{{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार/meta/color}}" | | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] | दिलीप बळीराम खोडपे | | | |- | style="background:{{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | [[गिरीष दत्तात्रय महाजन]] | | | |- | style="background:{{बहुजन समाज पक्ष/meta/color}}" | | [[बहुजन समाज पक्ष]] | विशाल हरि मोरे | | | |- | style="background:{{हिंदु समाज पक्ष/meta/color}}" | | [[हिंदु समाज पक्ष]] | अण्णासाहेब रामचंद्र राठोड | | | |- | style="background:{{राष्ट्रीय समाज पक्ष/meta/color}}" | | [[राष्ट्रीय समाज पक्ष]] | प्रभाकर पंढरी साळवे | | | |- | style="background:{{भारतीय जन सम्राट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जन सम्राट पक्ष]] | मदन शंकर चव्हाण | | | |- | style="background:{{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | अनिल रंगनाथ पाटील | | | |- | style="background:{{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | दिलीप मोतीराम खामणकर | | | |- | style="background:{{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | राजेंद्र सुभाष खरे | | | |- | style="background:{{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | राहुलरॉय अशोक मुळे | | | |- | style="background:{{नोटा/meta/color}}" | | colspan="2" |[[नोटा]] | | | |- | colspan="3" |बहुमत | | | |- | colspan="3"|झालेले मतदान | | | |- | colspan="3"|नोंदणीकृत मतदार | | — | — |- | | |उलटफेर | | |} ===२००९=== {|class="wikitable collapsible collapsed" ! colspan=3 width=600{{!}} [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुक २००९]] |- !colspan=3|जामनेर |- |- !उमेदवार ![[पक्ष]] !मत |- |[[गिरीष दत्तात्रय महाजन]] |[[भाजप]] |८९,०४० |- | [[संजय भास्करराव गरूड]] |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |८१,५२३ |- | विलास धनसिंग राजपूत |[[अपक्ष]] |३,४१२ |- | नरेंद्रकुमार मगनराव खैरनार |[[बहुजन समाज पक्ष|बसपा]] |२,१३२ |- | सुनील फकिरा निकम |[[प्रबुद्ध रिपब्लिकन पार्टी|प्ररिप]] |१,३५७ |} ==[[२०१४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुका]]== ===विजयी=== *[[गिरीश महाजन]] - [[भारतीय जनता पक्ष]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == *{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा=http://eci.nic.in/eci_main/electionanalysis/AE/S13/partycomp97.htm | प्रकाशक=[[भारतीय निवडणूक आयोग]] | भाषा=इंग्लिश | title=भारतीय निवडणूक आयोगाच्या संकेतस्थळावर {{लेखनाव}} निवडणुकांतील इ.स. १९७८ पासूनच्या निवडणुकांचे पक्षनिहाय मतदानाच्या टक्केवारीचे तुलनात्मक विश्लेषण | ॲक्सेसदिनांक=२१ जुलै २०१३}} {{महाराष्ट्र विधानसभा}} [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:जळगाव जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:रावेर लोकसभा मतदारसंघ]] dkhxpvgzyhgy3tue25blrouvji68lcd 2677551 2677550 2026-04-04T19:59:55Z अभय नातू 206 /* जामनेर मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार */ 2677551 wikitext text/x-wiki '''जामनेर विधानसभा मतदारसंघ - १९''' हा [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र राज्य विधानसभे]]<nowiki/>च्या [[महाराष्ट्र विधानसभेच्या मतदारसंघांची यादी|२८८ मतदारसंघांपैकी]] एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार जामनेर मतदारसंघात [[जळगांव जिल्हा|जळगांव जिल्ह्यातील]] जामनेर तालुका आणि पाचोरा तालुक्यातील कुऱ्हाड महसूल मंडळ यांचा समावेश होतो. जामनेर हा विधानसभा मतदारसंघ [[रावेर लोकसभा मतदारसंघ|रावेर लोकसभा मतदारसंघात]] मोडतो.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|title=Wayback Machine|date=2009-02-19|website=web.archive.org|access-date=2022-10-28|archive-date=2009-02-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20090219014012/http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|url-status=bot: unknown}}</ref> [[भारतीय जनता पक्ष]] पक्षाचे [[गिरीश महाजन]] हे जामनेर विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mls.org.in/pdf2022/budget/%E0%A5%A7%E0%A5%AA%20%E0%A4%B5%E0%A5%80%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B8%E0%A4%AD%E0%A4%BE%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A7%E0%A5%AF%20%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BE%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4%20%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%AF.pdf|title=१४ वी महाराष्ट्र विधानसभा २०१९ सदस्यांचा संक्षिप्त जीवन परिचय|url-status=live}}</ref> == भौगोलिक व्याप्ती == जामनेर विधानसभा मतदारसंघात खालील परिसरांचा समावेश होतो : * जामनेर तालुका * पाचोरा तालुका : कुऱ्हाड महसूल मंडळ == आमदार == {| class="wikitable" !वर्ष !आमदार ! colspan="2" |पक्ष |- | align="center" colspan="4" |''[[बॉम्बे राज्य]] (१९५२-१९६०)'' |- | align="center" colspan="4" |''१९५७ पूर्वी:[[भुसावळ विधानसभा मतदारसंघ]]ाचा भाग'' |- | [[बॉम्बे विधानसभा निवडणूक १९५७|१९५७]] | [[गजानन रघुनाथ गरुड]] | style="background-color: {{प्रजा सोशलिस्ट पार्टी/meta/color}}" | | [[प्रजा सोशलिस्ट पक्ष]] |- | align="center" colspan="4" |''[[महाराष्ट्र राज्य]] (१९६० पासून)'' |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९६२|१९६२]] | rowspan="2" |[[आबाजी नाना पाटील]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९६७|१९६७]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९७२|१९७२]] | [[नारायण किसन पाटील]] | rowspan="2" style="background-color: {{अपक्ष/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[अपक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९७८|१९७८]] | [[गजानन रघुनाथ गरुड]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९८०|१९८०]] | [[ईश्वरलाल शंकरलाल जैन]] | style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (यु)/meta/color}}" | | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (यु)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९८५|१९८५]] | [[बाबुसिंह दगडुसिंह राठोड]] | rowspan="2" style="background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९०|१९९०]] | [[दत्तात्रय उघाडु महाजन]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९५|१९९५]] | rowspan="7" |[[गिरीष दत्तात्रय महाजन]] | rowspan="7" style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | rowspan="7" |[[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक १९९९|१९९९]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००४|२००४]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९|२००९]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४|२०१४]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९|२०१९]] |- |[[२०२४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक|२०२४]] |- |} == निवडणूक निकाल == === २०२४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक=== {| class="wikitable sortable" style="text-align:left;" |+ [[२०२४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक]] : [[जामनेर विधानसभा मतदारसंघ|जामनेर विधानसभा मतदारसंघ निकाल]] ! colspan="2" | पक्ष ! उमेदवार ! प्राप्त मते ! % ! ±% |- | style="background:{{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार/meta/color}}" | | [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]] | दिलीप बळीराम खोडपे | | | |- | style="background:{{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | [[गिरीष दत्तात्रय महाजन]] | | | |- | style="background:{{बहुजन समाज पक्ष/meta/color}}" | | [[बहुजन समाज पक्ष]] | विशाल हरि मोरे | | | |- | style="background:{{हिंदु समाज पक्ष/meta/color}}" | | [[हिंदु समाज पक्ष]] | अण्णासाहेब रामचंद्र राठोड | | | |- | style="background:{{राष्ट्रीय समाज पक्ष/meta/color}}" | | [[राष्ट्रीय समाज पक्ष]] | प्रभाकर पंढरी साळवे | | | |- | style="background:{{भारतीय जन सम्राट पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जन सम्राट पक्ष]] | मदन शंकर चव्हाण | | | |- | style="background:{{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | अनिल रंगनाथ पाटील | | | |- | style="background:{{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | दिलीप मोतीराम खामणकर | | | |- | style="background:{{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | राजेंद्र सुभाष खरे | | | |- | style="background:{{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | राहुलरॉय अशोक मुळे | | | |- | style="background:{{नोटा/meta/color}}" | | colspan="2" |[[नोटा]] | | | |- | colspan="3" |बहुमत | | | |- | colspan="3"|झालेले मतदान | | | |- | colspan="3"|नोंदणीकृत मतदार | | — | — |- | | |उलटफेर | | |} ===२००९=== {|class="wikitable collapsible collapsed" ! colspan=3 width=600{{!}} [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुक २००९]] |- !colspan=3|जामनेर |- |- !उमेदवार ![[पक्ष]] !मत |- |[[गिरीष दत्तात्रय महाजन]] |[[भाजप]] |८९,०४० |- | [[संजय भास्करराव गरूड]] |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] |८१,५२३ |- | विलास धनसिंग राजपूत |[[अपक्ष]] |३,४१२ |- | नरेंद्रकुमार मगनराव खैरनार |[[बहुजन समाज पक्ष|बसपा]] |२,१३२ |- | सुनील फकिरा निकम |[[प्रबुद्ध रिपब्लिकन पार्टी|प्ररिप]] |१,३५७ |} ==[[२०१४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुका]]== ===विजयी=== *[[गिरीश महाजन]] - [[भारतीय जनता पक्ष]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == *{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा=http://eci.nic.in/eci_main/electionanalysis/AE/S13/partycomp97.htm | प्रकाशक=[[भारतीय निवडणूक आयोग]] | भाषा=इंग्लिश | title=भारतीय निवडणूक आयोगाच्या संकेतस्थळावर {{लेखनाव}} निवडणुकांतील इ.स. १९७८ पासूनच्या निवडणुकांचे पक्षनिहाय मतदानाच्या टक्केवारीचे तुलनात्मक विश्लेषण | ॲक्सेसदिनांक=२१ जुलै २०१३}} {{महाराष्ट्र विधानसभा}} [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:जळगाव जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:रावेर लोकसभा मतदारसंघ]] cllqqlur7z5uwsg2pbt3qh785n6n8oq 0 68419 2677554 2645329 2026-04-04T20:01:45Z अभय नातू 206 /* धुळे शहर मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार */ 2677554 wikitext text/x-wiki '''धुळे शहर विधानसभा मतदारसंघ - ७''' ([[:en:Dhule_City_Assembly_constituency|Dhule City Assembly constituency]]) हा [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र राज्य विधानसभे]]<nowiki/>च्या [[महाराष्ट्र विधानसभेच्या मतदारसंघांची यादी|२८८ मतदारसंघांपैकी]] एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार धुळे शहर मतदारसंघात [[धुळे जिल्हा|धुळे जिल्ह्या]]<nowiki/>तील फक्त धुळे महानगरपालिका क्षेत्राचा समावेश होतो. धुळे शहर हा विधानसभा मतदारसंघ [[धुळे (लोकसभा मतदारसंघ)|धुळे लोकसभा]] मतदारसंघात मोडतो.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|title=Wayback Machine|date=2009-02-19|website=web.archive.org|access-date=2022-10-28|archive-date=2009-02-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20090219014012/http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|url-status=bot: unknown}}</ref> [[ऑल इंडिया मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन]] पक्षाचे [[शाह फारुक अन्वर]] हे धुळे शहर विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mls.org.in/pdf2022/budget/%E0%A5%A7%E0%A5%AA%20%E0%A4%B5%E0%A5%80%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B8%E0%A4%AD%E0%A4%BE%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A7%E0%A5%AF%20%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BE%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4%20%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%AF.pdf|title=१४ वी महाराष्ट्र विधानसभा २०१९ सदस्यांचा संक्षिप्त जीवन परिचय|url-status=live}}</ref> ==मतदारसंघाची भौगोलिक व्याप्ती== धुळे शहर विधानसभा मतदारसंघात खालील परिसरांचा समावेश होतो : * धुळे तालुका : [[धुळे महानगरपालिका]] क्षेत्र. == धुळे शहर मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार == {| class="wikitable" !वर्ष !आमदार<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://eci.gov.in/statistical-report/statistical-reports/|title=STATISTICAL REPORTS OF GENERAL ELECTION TO STATE LEGISLATIVE ASSEMBLY (VIDHANSABHA)|url-status=live}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.elections.in/maharashtra/assembly-constituencies/shahada.html|title=Shahada (Maharashtra) Assembly Constituency Elections|url-status=dead|access-date=2022-11-08|archive-date=2022-11-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20221108181627/https://www.elections.in/maharashtra/assembly-constituencies/shahada.html}}</ref> ! colspan="2" |पक्ष |- | colspan="4" |''२००९ पूर्वी पहा : [[धुळे विधानसभा मतदारसंघ]]'' |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९|२००९]] | rowspan="2" |[[अनिल अण्णा गोटे]] | style="background-color: {{लोकसंग्राम पक्ष/meta/color}}" | | [[लोकसंग्राम पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४|२०१४]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | |[[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९|२०१९]] | [[फारुक अन्वर शाह]] | style="background-color: {{ऑल इंडिया मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन/meta/color}}" | | [[ऑल इंडिया मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन]] |- |[[२०२४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक|२०२४]] |अनुप ओमप्रकाश अग्रवाल | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | |भारतीय जनता पक्ष |} == निवडणूक निकाल == === २०२४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक=== {| class="wikitable sortable" style="text-align:left;" |+ [[२०२४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक]] : [[धुळे शहर विधानसभा मतदारसंघ|धुळे शहर विधानसभा मतदारसंघ निकाल]] ! colspan="2" | पक्ष ! उमेदवार ! प्राप्त मते ! % ! ±% |- | style="background:{{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | अनुप ओमप्रकाश अगरवाल | | | |- | style="background:{{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}" | | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] | [[अनिल अण्णा गोटे]] | | | |- | style="background:{{बहुजन समाज पक्ष/meta/color}}" | | [[बहुजन समाज पक्ष]] | आनंद जयराम सैंदाणे | | | |- | style="background:{{समाजवादी पक्ष/meta/color}}" | | [[समाजवादी पक्ष]] | जहागिरदार इर्शाद | | | |- | style="background:{{वंचित बहुजन आघाडी/meta/color}}" | | [[वंचित बहुजन आघाडी]] | जितेंद्र उंडा शिरसाट | | | |- | style="background:{{ऑल इंडिया मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन/meta/color}}" | | [[ऑल इंडिया मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन|अखिल भारतीय मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन]] | [[शाह फारुक अन्वर]] | | | |- | style="background:{{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | ॲड. अन्सारी रईस अहमद अब्दुल काद्री | | | |- | style="background:{{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | जितेंद्र गंगाधर मोरे | | | |- | style="background:{{नोटा/meta/color}}" | | colspan="2" |[[नोटा]] | | | |- | colspan="3" |बहुमत | | | |- | colspan="3"|झालेले मतदान | | | |- | colspan="3"|नोंदणीकृत मतदार | | — | — |- | | |उलटफेर | | |} === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९ === {{मतदान चौकट सुरुवात|title=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९]]:धुळे शहर}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट|पक्ष=ऑल इंडिया मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन|उमेदवार=[[शाह फारुक अन्वर]]|मते=४६,६७९|टक्केवारी=२८.९३%|बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट|पक्ष=अपक्ष|उमेदवार=राजवर्धन कदमबांडे|मते=४३,३७२|टक्केवारी=२६.८८%|बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट|पक्ष=लोकसंग्राम|उमेदवार=[[अनिल अण्णा गोटे]]|मते=४२,४३२|टक्केवारी=२६.३०%|बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट|पक्ष=शिवसेना|उमेदवार=हिलाल लाला माळी|मते=२२,४२७|टक्केवारी=१३.९०%|बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट|पक्ष=नोटा|उमेदवार=नोटा|मते=१,३७१|टक्केवारी=०.८५%|बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत|मते=३,३०७|टक्केवारी=२.०५%|बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी|मते=१,६१,३४२|टक्केवारी=५०.१०%|बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार|एकूण मतदार=३,२२,०२६|संदर्भ=|बदल=}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४ === === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९ === {| class="wikitable collapsible collapsed" ! colspan="3" width="" 600{{!}} महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुक २००९ |- ! colspan="3" |धुळे शहर |- |- !उमेदवार ![[पक्ष]] !मत |- |[[अनिल अण्णा गोटे]] |[[लोकसंग्राम]] |५९५७६ |- |KADAMBANDE RAJVARDHAN RAGHUJIRAO |[[राष्ट्रवादी]] |३०८३५ |- |KHAN MOHAMMAD SABIR MUHIBULLAH |[[बहुजन समाज पक्ष|बसपा]] |२५३४० |- |KELE GOPAL KASHINATH (BAPU KELE) |[[शिवसेना]] |१७७७१ |- |RAVI JAGANNATH DEVANG |[[स्वतंत्र भारत पक्ष|स्वभाप]] |७४६ |- |KAILAS LIMABAJI KADAM |[[मनसे]] |७३८ |- |DEORE MAHENDRA TRYAMBAK |[[अपक्ष]] |६२५ |- |ANSARI BASHIR AH.RAJJAK |[[जनता दल|जद (Secular)]] |४८३ |- |JAGATRAO POPAT SONVANE |[[अपक्ष]] |३१२ |} ==[[२०१४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुका]]== ===विजयी=== *[[अनिल गोटे]] - [[भारतीय जनता पक्ष]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{महाराष्ट्र विधानसभा}} {{विस्तार}} [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:धुळे जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:धुळे लोकसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:धुळे शहर विधानसभा मतदारसंघ]] b17765fknp7nesz3cpx6jjgp2esmqh6 2677555 2677554 2026-04-04T20:02:37Z अभय नातू 206 विभाग 2677555 wikitext text/x-wiki '''धुळे शहर विधानसभा मतदारसंघ - ७''' हा [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र राज्य विधानसभे]]<nowiki/>च्या [[महाराष्ट्र विधानसभेच्या मतदारसंघांची यादी|२८८ मतदारसंघांपैकी]] एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार धुळे शहर मतदारसंघात [[धुळे जिल्हा|धुळे जिल्ह्या]]<nowiki/>तील फक्त धुळे महानगरपालिका क्षेत्राचा समावेश होतो. धुळे शहर हा विधानसभा मतदारसंघ [[धुळे (लोकसभा मतदारसंघ)|धुळे लोकसभा]] मतदारसंघात मोडतो.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|title=Wayback Machine|date=2009-02-19|website=web.archive.org|access-date=2022-10-28|archive-date=2009-02-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20090219014012/http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|url-status=bot: unknown}}</ref> [[ऑल इंडिया मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन]] पक्षाचे [[शाह फारुक अन्वर]] हे धुळे शहर विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mls.org.in/pdf2022/budget/%E0%A5%A7%E0%A5%AA%20%E0%A4%B5%E0%A5%80%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B8%E0%A4%AD%E0%A4%BE%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A7%E0%A5%AF%20%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BE%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4%20%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%AF.pdf|title=१४ वी महाराष्ट्र विधानसभा २०१९ सदस्यांचा संक्षिप्त जीवन परिचय|url-status=live}}</ref> {{विस्तार}} == भौगोलिक व्याप्ती == धुळे शहर विधानसभा मतदारसंघात खालील परिसरांचा समावेश होतो : * धुळे तालुका : [[धुळे महानगरपालिका]] क्षेत्र. == आमदार == {| class="wikitable" !वर्ष !आमदार<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://eci.gov.in/statistical-report/statistical-reports/|title=STATISTICAL REPORTS OF GENERAL ELECTION TO STATE LEGISLATIVE ASSEMBLY (VIDHANSABHA)|url-status=live}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.elections.in/maharashtra/assembly-constituencies/shahada.html|title=Shahada (Maharashtra) Assembly Constituency Elections|url-status=dead|access-date=2022-11-08|archive-date=2022-11-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20221108181627/https://www.elections.in/maharashtra/assembly-constituencies/shahada.html}}</ref> ! colspan="2" |पक्ष |- | colspan="4" |''२००९ पूर्वी पहा : [[धुळे विधानसभा मतदारसंघ]]'' |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९|२००९]] | rowspan="2" |[[अनिल अण्णा गोटे]] | style="background-color: {{लोकसंग्राम पक्ष/meta/color}}" | | [[लोकसंग्राम पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४|२०१४]] | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | |[[भारतीय जनता पक्ष]] |- | [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९|२०१९]] | [[फारुक अन्वर शाह]] | style="background-color: {{ऑल इंडिया मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन/meta/color}}" | | [[ऑल इंडिया मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन]] |- |[[२०२४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक|२०२४]] |अनुप ओमप्रकाश अग्रवाल | style="background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | |भारतीय जनता पक्ष |} == निवडणूक निकाल == === २०२४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक=== {| class="wikitable sortable" style="text-align:left;" |+ [[२०२४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक]] : [[धुळे शहर विधानसभा मतदारसंघ|धुळे शहर विधानसभा मतदारसंघ निकाल]] ! colspan="2" | पक्ष ! उमेदवार ! प्राप्त मते ! % ! ±% |- | style="background:{{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}" | | [[भारतीय जनता पक्ष]] | अनुप ओमप्रकाश अगरवाल | | | |- | style="background:{{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}" | | [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] | [[अनिल अण्णा गोटे]] | | | |- | style="background:{{बहुजन समाज पक्ष/meta/color}}" | | [[बहुजन समाज पक्ष]] | आनंद जयराम सैंदाणे | | | |- | style="background:{{समाजवादी पक्ष/meta/color}}" | | [[समाजवादी पक्ष]] | जहागिरदार इर्शाद | | | |- | style="background:{{वंचित बहुजन आघाडी/meta/color}}" | | [[वंचित बहुजन आघाडी]] | जितेंद्र उंडा शिरसाट | | | |- | style="background:{{ऑल इंडिया मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन/meta/color}}" | | [[ऑल इंडिया मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन|अखिल भारतीय मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन]] | [[शाह फारुक अन्वर]] | | | |- | style="background:{{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | ॲड. अन्सारी रईस अहमद अब्दुल काद्री | | | |- | style="background:{{अपक्ष/meta/color}}" | | [[अपक्ष]] | जितेंद्र गंगाधर मोरे | | | |- | style="background:{{नोटा/meta/color}}" | | colspan="2" |[[नोटा]] | | | |- | colspan="3" |बहुमत | | | |- | colspan="3"|झालेले मतदान | | | |- | colspan="3"|नोंदणीकृत मतदार | | — | — |- | | |उलटफेर | | |} === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९ === {{मतदान चौकट सुरुवात|title=[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९]]:धुळे शहर}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट|पक्ष=ऑल इंडिया मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन|उमेदवार=[[शाह फारुक अन्वर]]|मते=४६,६७९|टक्केवारी=२८.९३%|बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट|पक्ष=अपक्ष|उमेदवार=राजवर्धन कदमबांडे|मते=४३,३७२|टक्केवारी=२६.८८%|बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट|पक्ष=लोकसंग्राम|उमेदवार=[[अनिल अण्णा गोटे]]|मते=४२,४३२|टक्केवारी=२६.३०%|बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट|पक्ष=शिवसेना|उमेदवार=हिलाल लाला माळी|मते=२२,४२७|टक्केवारी=१३.९०%|बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट|पक्ष=नोटा|उमेदवार=नोटा|मते=१,३७१|टक्केवारी=०.८५%|बदल=}} {{मतदान चौकट बहुमत|मते=३,३०७|टक्केवारी=२.०५%|बदल=}} {{मतदान चौकट हजेरी|मते=१,६१,३४२|टक्केवारी=५०.१०%|बदल=}} {{मतदान चौकट उमेदवार एकूण नोंदणीकृत मतदार|एकूण मतदार=३,२२,०२६|संदर्भ=|बदल=}} {{मतदान चौकट समाप्‍त}} === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४ === === महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९ === {| class="wikitable collapsible collapsed" ! colspan="3" width="" 600{{!}} महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुक २००९ |- ! colspan="3" |धुळे शहर |- |- !उमेदवार ![[पक्ष]] !मत |- |[[अनिल अण्णा गोटे]] |[[लोकसंग्राम]] |५९५७६ |- |KADAMBANDE RAJVARDHAN RAGHUJIRAO |[[राष्ट्रवादी]] |३०८३५ |- |KHAN MOHAMMAD SABIR MUHIBULLAH |[[बहुजन समाज पक्ष|बसपा]] |२५३४० |- |KELE GOPAL KASHINATH (BAPU KELE) |[[शिवसेना]] |१७७७१ |- |RAVI JAGANNATH DEVANG |[[स्वतंत्र भारत पक्ष|स्वभाप]] |७४६ |- |KAILAS LIMABAJI KADAM |[[मनसे]] |७३८ |- |DEORE MAHENDRA TRYAMBAK |[[अपक्ष]] |६२५ |- |ANSARI BASHIR AH.RAJJAK |[[जनता दल|जद (Secular)]] |४८३ |- |JAGATRAO POPAT SONVANE |[[अपक्ष]] |३१२ |} ==[[२०१४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुका]]== ===विजयी=== *[[अनिल गोटे]] - [[भारतीय जनता पक्ष]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{महाराष्ट्र विधानसभा}} [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:धुळे जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:धुळे लोकसभा मतदारसंघ]] [[वर्ग:धुळे शहर विधानसभा मतदारसंघ]] pt5bokpzxeipy0s9okfuuqfelicurj1 0 76531 2677503 2608616 2026-04-04T14:54:52Z Mukund Jagannath Bhujbal 181688 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|1|0 */ 2677503 wikitext text/x-wiki {{बदल}} [[चित्र:Hand drawn ghost.png|thumb|300px|भूत (एक कल्पनाचित्र)]] समजानुसार, भूत म्हणजे मृत व्यक्तीचा अतृप्त आत्मा. हा कोणतेही रूप धारण करू शकतो, मनोवेगाने हालचाल करू शकतो व अतृप्त इच्छा पूर्ण झाल्यावर मुक्ति पावतो, असा समज आहे. भूत झालेले काही अतृप्त आत्मे सज्जन असतात तर काही वाईट. बहुतेक भुतांना भांग, दारू, बाजरीची भाकरी, भात, नारळ, लसणाची चटणी, तेल, फुले, लाह्या वगैरे देऊन संतुष्ट ठेवता येते. स्त्री भुते वेतांचे फटके मारल्यावर लगेच वठणीवर येतात. स्त्री भुते प्रामुख्याने दागिन्याने मढलेल्या, फुलांनी नटलेल्या, फुले माळलेल्या, बाहेर बसलेल्या, तरुण माता आणि त्यांच्या मुलांना झपाटतात.{{संदर्भ हवा}} या भुतांच्या निवासाच्या जागा, या त्यांच्या जातींप्रमाणे तिकाटण्यावर (जिथे तीन रस्ते एकत्र येतात) आपापली स्मशाने, पडक्या विहिरी, पडके वाडे, पडकी घरे, जुने वृक्ष, देवराया, बुरूज, जंगले, पाणवठे, धरणाच्या भिंती, गावांच्या वेशी, वा नदीचे किंवा डोंगरवाटेचे घाट या आहेत. मुंजे, समंध हे प्रामुख्याने पिंपळ, वड, उंबर अशा झाडांवर वास करतात. अशी झाडे उपलब्ध नसतील तर गोड, सुगंध देणाऱ्या झाडांवर वास करतात असे समजले जाते.{{संदर्भ हवा}} भुतांना स्वच्छतेची भीती वाटते. त्यामुळे जिथे स्वच्छता असते तिथे साधारणपणे भुतांची भीती कमी असते.{{संदर्भ हवा}} जसे सकारात्मक विचार /urja असते तसेच नकारात्मक विचार /ऊर्जा असते . भूत प्रेत नसले जरी तरीही paranormal expert म्हणतात negetive energy असते.{{संदर्भ हवा}}< ==कोकणातील भुतांचे प्रकार== भुतांनमध्ये दोन भूत ही देव मानली जातात. ब्रम्हराक्षस & वेताळ No १ '''भुतांचा राजा वेताळ' (King Of The Demon Betal') वेताळ : हा वेताच्या झाडाच्या आसपास असतो. याला बेताल सुधा म्हणतात. (बे - बेशिस्त, ताल - वागणूक) वेताळ एक महाज्ञानी भूत योनी आहे. वेताळ एक साधक, साधू किंवा ऋषी या प्रकारात येतो आहे. ज्याला पिशाच् सुधा म्हणतात. याला भूत योनितील राजा म्हणतात, भुतांचा राजा. (वेताळ हा शिव प्रेमी आहे) No २ ब्रह्मराक्षस : ब्रह्मराक्षस हे पिंपळावर राहणारे सर्व भुतांमधील शक्तिशाली भूत असते. याच्या कचाट्यात कुणी सापडला, तर तो सुटणे अशक्य असते. ब्राह्मणांचा द्वेष करणारे, त्यांच्या कर्तव्यास हीन लेखणार व त्यांची चेष्टा करणारे अतृप्त आत्मे ‘ब्रह्मसमंध’ या भूतयोनीत जातात. No ३ * मुंजा : मुंज झाल्यानंतर सोडमुंज होण्याअगोदर एखादा मुलगा मरण पावल्यावर तो मुंज्या होतो. त्याचा आत्मा पिंपळावर किंवा विहिरीत वास करतो. उपनयन संस्कार त्रैवर्णिकात होत असल्याने ब्राह्मणांखेरीज क्षत्रिय आणि वैश्य या वर्णातही मुंजे असतात. * अवगत : विधवा स्त्रीचे भूत. हे आवळा किंवा नागचाफ्यावर वास करतात. * अलवंतीण : बाळंत होताना मृत्यू आल्यास स्त्रीचे ‘अलवंतीण' नावाचे भूत होते. * आसरा : हे स्त्रीचे भूत असते जे व्यक्तीला पाण्यात ओढून नेते व मारते. हे भूत तळे, विहिर इ. जलशयातील पाण्यात राहते. दरवर्षी आसराची फळे, फुले अर्पण करून पूजा केल्यास त्या शांत होतात व कोणाला त्रास देत नाहीत व कोणालाही पाण्यात बुडवून मारत नाहीत अशी लोकधारणा आहे. * कालकायक : कालकायकांची भुतं ही भैरवाच्या अंकित असल्याने, ती जास्त त्रास देत नाहीत. त्यांना तृप्त केल्यावर ती प्रसन्न होतात. त्यांची कृपा लाभलेला माणूस १२ वर्षे आनंदी व आरोग्यदायी जीवन जगतो. त्यानंतर त्याचा नाश होतो. * गानगूड : * गिऱ्हा : गिऱ्हा हे भूत कोकणाप्रमाणे घाटावरही नाव कमावून आहे. ते पाणवठ्यावर राहात असे आणि माणसाला पाण्यात ओढून नेऊन त्याची नाना प्रकारची चेष्टा करीत असे. ‘काय गिऱ्हा लागलाय मागे?’ हा [[मराठी वाक्प्रचार|वाक्प्रचार]] या गिऱ्हामुळेच रूढ झाला असावा. * खवीस : भूत हे अपंग या प्रकारात येतं, कुबड आलेले, हात पाय नसलेले किंवा आंधळे असलेले. म्हणजे ही व्यक्ती शारीरिक दृष्ट्या अपंग आहे ती आकस्मिक मृत्यू पावली आणि त्या व्यक्तीच्या इच्छा राहिल्या तर ती व्यक्ती खविस बनते. खवीस हे भूत हिंदू/मुसलमान या दोन्ही धर्मात येत. अतिशय शक्तिशाली आणि लवकर बाधा न सुटणारे हे भूत असत. * चकवा : चकवा हा अनेक गावांच्या सीमांवर राहतो, आणि रात्रीच्या वेळी वाटसरूंना भटकवत ठेवतो. चकव्यालाच मनघाल्या म्हणतात. * चिंद : घाटावरचे हे भूत महिलेच्या पोटी जन्म घेऊन तिच्या वाट्याचे अन्न खाते, असे म्हणतात. * चैतन्य : स्त्रियांना कामुक करून भटकवत ठेवणारा भूत * जखीण : सवाष्ण स्त्री मेल्यावर भूत झालीच तर ‘जखीण’ होते. * झोटिंग : कोळ्यांच्या किंवा मुसलमानांच्या भुतांना झोटिंग म्हणतात. झोटिंग किंवा खवीस हे जर अहिंदू असतील तर त्यांची बाधा दूर करणे, हे हिंदू देवऋषांच्या अावाक्यात नसते, अशी धारणा आहे. * झोड : * तळखांब : अविवाहित शूद्र पुरुष मेल्यावर भूत झालाच तर त्या भुताला ‘तलखांब’ म्हणतात. * दाव : कुणब्याच्या भुताला ‘दाव’ म्हणतात. हे बहुधा एकाकी भटकते. * देवचार : लग्न झाल्यानंतर अल्पावधीत जो, तो ‘देवाचार’ होतो. देवाचार भूत गावकुसाबाहेर चारी दिशेला राहते. * पीस : * ब्रह्मग्रह : वेदविद्यासंपन्न, पण ज्ञानाचा गर्व असलेल्या ब्राह्मणाचा आत्मा जेव्हा भूत होतो, तेव्हा अशा भुताला ‘ब्रह्मग्रह’ म्हणतात. * मनघाल्या = चकवा * महापुरुष भूत : वेदपारंगत ब्राह्मणाच्या भुताला ‘महापुरुष भूत’ म्हणतात. * राणगा : विधुर माणसाचे भूत * लावसट : ‘अवगत’सारखेच विधवा स्त्रीचे भूत. हेही आवळा किंवा नागचाफ्यावर वास करते. * वाघोबा : * वीर श्रेणीतील भुते : ‘वीर’ श्रेणीतील भुते, ही अविवाहित क्षत्रियांची असत. कधी ती अ-मराठी किंवा परप्रांतीय क्षत्रियांचीही असत. * शाखिणी : अविवाहित स्त्रीचे भूत. * समंध : समंध ही दोन प्रकारची भुते असतात. पहिल्या प्रकारातील समंध हा संतती न झाल्यामुळे, आणि उत्तरक्रिया न केल्यामुळे होतो. त्याच्या नात्यातल्यांनीच त्याची इच्छा पूर्ण केल्यावर तो शांत होतो आणि आप्तांना मदतसुद्धा करतो. दुसऱ्या प्रकारातील समंध हा जिवंतपणी लोभी आणि इच्छापूर्ती न झालेला संन्यासी असतो. समंध झाल्यावर, तो पैसेवाल्यांना संपत्तीचा उपभोग घेऊ देत नाही. महत्त्वाची गोष्ट कामेच्छा, ज्यांनी कधी संभोग केला नसतो असे पुरुष मेल्यावर समंध होतात. * सैतान : विकृत प्रवृत्ती असलेले मनुष्य किंवा स्त्री मृत्य नंतर सैतान बनतात. * हडळ : स्त्री बाळंत होऊन दहा दिवसांच्या आत मृत्यू आल्यास ती ‘हडळ’ बनते. हडळीलाच हेडळी, डाकीण, सटवी असेही म्हणत * हिरवा : == मराठी साहित्यातील भुते == लोकसाहित्यात अनेक प्रकारच्या भुतांच्या गोष्टी सांगितल्या जातात . गावोगावी अनेक प्रकारच्या भुताच्या गोष्टी ऐकायला भेटतात ‌. इंटरनेटच्या उदयानंतर विविध सामाजिक माध्यमांवर खास भुतकथांसाठी अनेक समुह आहेत . युट्युबवर मराठी भुतकाथा आवडीने ऐकणाऱ्या लोकांचाही वर्ग आहे . लिखित साहित्यात [[नारायण धारप]] , रत्नाकर मतकरी , दिवाकर नेमाडे यांनी त्यांच्या भयकथेत विविध प्रकारच्या भुतांची संकल्पना वापरली आहे. (अपूर्ण) [[वर्ग:भुते]] [[वर्ग:पराश्रद्धा]] [[वर्ग:लोककथा]] pfcwwzg0ruck57ybsywy9q2nm8zp9i7 0 76914 2677564 2677177 2026-04-04T22:21:06Z ~2026-20909-22 181790 2677564 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट हिंदू मंदिर | name = दख्खनचा राजा श्री ज्योतिबा मंदिर वाडी रत्नागिरी कोल्हापूर | image = Jyotiba1.jpg | image_size = | caption =दख्खनचा राजा श्री ज्योतिबा मंदिर वाडी रत्नागिरी कोल्हापूर | pushpin_map = महाराष्ट्र | map_caption = महाराष्ट्राच्या नकाशातील स्थान | map_size = | latd = 16 | latm = 42 | lats = 00 | latNS = N | longd = 74 | longm = 14 | longs = 00 | longEW = E | coordinates_region = IN | coordinates_display= | devanagari = ज्योतिबा | sanskrit_translit = | tamil = ஜோடிபா | marathi = ज्योतिबा | bengali = | country = [[भारत]] | state/province = [[महाराष्ट्र]] | district = [[कोल्हापूर जिल्हा|कोल्हापूर]] | locale = [[कोल्हापूर|ज्योतिबा]] | elevation_m = | primary_deity = | important_festivals= | architecture = | number_of_temples = | number_of_monuments= | inscriptions = | date_built = | creator = | temple_board = | website = }} '''ज्योतिबा मंदिर ''' हे [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्र राज्या]]तील [[कोल्हापूर जिल्हा|कोल्हापूर]] जिल्ह्यातील मंदिर आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://prahaar.in/jyotiba-temple-in-kolhapur/|title=कोल्हापूरचा ज्योतिबा {{!}}|last=Gaikwad|first=Priyanka|language=en-US|access-date=2022-04-14|archive-date=2023-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20230405061128/https://prahaar.in/jyotiba-temple-in-kolhapur/|url-status=dead}}</ref> ज्योतिबा या देवतेला [[ज्योतिर्लिंग]], केदारलिंग, [[रवळनाथ]], सौदागर अशा विविध नावांनीही उल्लेखतात. ज्योतिबा हे ब्रम्हा विष्णू महेश, जमदग्नी ऋषी आणि १२ सुर्य यांचा तेजःपुंज अवतार आहे. ==भौगोलिक स्थान== [[कोल्हापूर]]च्या वायव्येस १४.४८ किलोमीटर अंतरावर [[ज्योतिबाचा डोंगर]] आहे. या डोंगरावर [[ज्योतिबा]]चे मंदिर आहे. ज्योतिबाला केदारेश्वर-केदारलिंग असेही म्हणतात. सपाट प्रदेशात एक हजार फूट उंचीवर, शंखाकृती, हत्तीच्या ‘सोंडे’सारख्या पसरलेल्या ज्योतिबाच्या डोंगराला वाडी रत्‍नागिरी म्हणतात. हा डोंगर [[पन्हाळा|पन्हाळय़ापासून]] [[कृष्णा नदी|कृष्णेकडे]] गेलेल्या [[सह्याद्री]]च्या फाटय़ाचाच भाग आहे. या डोंगरावरील पठारी भागात ज्योतिबा मंदिर व गाव आहे. ==इतिहास आणि माहात्म्य== ज्योतिबा किंवा केदार या दैवताचा उल्लेख यादवपूर्व काळातही आढळतो. महानुभावाच्या पोथ्यांमध्ये पैठण व जळगाव येथील केदारेश्वर मंदिरांचा उल्लेख आहे. खोलेश्वराच्या शिलालेखातही केदारेश्वराचा उल्लेख आहे. अग्नी, तेज व ज्ञानाचे प्रतीक असलेला ज्योतिबा भक्तांना आपलासा वाटतो. ग्रामीण लोकगीतांतून व ओव्यांतून ज्योतिबाला मानाचे स्थान प्राप्त झालेले आहे. "देवामंदी देव ज्योतिबा लई मोठा, चैत्याच्या मईन्यात त्याच्या फुलल्या चारी वाटा". ज्योतिबा डोंगरावर तीन प्रमुख देवळे आहेत. ती ज्योतिबाचा अवतार असलेल्या केदारलिंग, केदारेश्वर व रामलिंगाची आहेत. श्री ज्योतिबा अथवा केदारेश्वर हे बद्रिकेदारचेचे रूप आहे. [[ब्रह्मा]], [[विष्णू]], [[शिव|महेश]] आणि [[जमदग्नी]] या सर्वाचा मिळून एक तेजःपुंज अवतार म्हणजेच ज्योतिबा किंवा केदारनाथ ! ज्योतिबा या नावाची उत्पत्ती ज्योत या शब्दापासून झाली असून ज्योत म्हणजे तेज, प्रकाश ! वायू, तेज, आप (पाणी) आकाश व पृथ्वी या पंचमहाभूतांपैकी तेजाचे शक्तीदैवत म्हणजेच वाडी रत्नगिरीचा ज्योतिबा! [[पौगंड ऋषी|पौगंड ऋषीच्या]] वंशाला दिवा नव्हता.त्यांनी तपश्चर्या करून [[ब्रदिनाथांना]] संतुष्ट केले.ब्रदिनाथांनी ऋषी व त्यांची पत्नी विमलांबुजा यांच्या पोटी जन्माला येण्याचे वचन दिले त्याप्रमाणे चैत्र शुद्ध पष्ठीच्या मुहूर्तावर स्वता आठ वर्षांची बालमुर्ती होऊन ब्रदिनाथ हे ऋषी दांपत्यासमोर अवतरले ही बालमुर्ती ब्रदिनाथांची प्राणज्योती । म्हणून त्यांचे नाव जोतिबा असे ठेवले.आपला पुत्र हा जगाचा तारणकर्ता व गरिबांचा कैवारी असावा अशी विमलांबुजाची तीव्र इच्छा होती,त्याप्रमाणे तिच्या ओंजळीत केदारनाथांची प्राणज्योत प्रकट झाली,तेच जोतिबाचे रूप होय.श्री जोतिबाला गुलाल,दवणा,खोबरे व खारका प्रिय। त्याच्या दवण्याला गंध हा सत्त्व,रज,तम गुणयुक्त आहे. आजच्या ज्योतिबा मोठ्या मंदिराच्या जागी एक लहान मंदिर होते. ज्योतिबा मंदिर समुद्रसपाटीपासून ३१२४ फूट उंचीवर आहे आणि ते ज्योतिबाला समर्पित आहे. हे मंदिर कोल्हापूरच्या वायव्येस १८ किमी अंतरावर आहे.[1] परंपरेनुसार, मूळ केदारेश्वर मंदिर कराडजवळील किवल गावातील नवजी सयाजी, ज्यांना केदार बाबा म्हणूनही ओळखले जाते, यांनी बांधले होते. १७३० मध्ये राणोजी शिंदे यांनी त्या जागी सध्याचे ज्योतिबा मंदिर बांधले. हे मंदिर केदार म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या कारागिरांनी बांधले होते जे त्यांच्या शिल्पांसाठी प्रसिद्ध होते (हेमाडपंती). शास्त्रांनुसार बारीक काळ्या बेसाल्ट दगडांचा वापर करण्यात आला होता. केदार कारागीर (आचार्य) हे आचार्यांचे वंशज असल्याचे मानले जात होते ज्यांनी ८ व्या शतकात आदि शंकराचार्यांच्या मार्गदर्शनाखाली केदारनाथ मंदिराची पुनर्बांधणी केली, नंतर त्यांना केदारांचे म्हणून ओळखले जाऊ लागले. केदार कारागिरांनी मार्तंड भैर (जेजुरी खंडोबा मंदिर), तुळजापूरचे तुळजा भवानी मंदिर आणि हरिश्चंद्रगडाचे केदारेश्वर मंदिर देखील बांधले. ज्योतिबा येथील मंदिर ५७ फूट x ३७ फूट x ७७ फूट उंच आहे ज्यामध्ये शिखराचा समावेश आहे. केदारेश्वराचे दुसरे मंदिर ४९ फूट x २२ फूट x ८९ फूट उंच आहे. हे मंदिर १८०८ मध्ये दौलतराव शिंदे यांनी बांधले होते. रामलिंगचे तिसरे मंदिर त्याच्या घुमटासह १३ फूट x १३ फूट x ४० फूट उंच आहे. हे मंदिर १७८० च्या सुमारास मालजी निलम पन्हाळकर यांनी बांधले होते. [2] मंदिराचा आतील भाग प्राचीन आहे. परिसरात इतर मंदिरे आणि प्रकाश बुरुज आहेत. ==कथा/आख्यायिका == ज्योतिबासंदर्भात एक कथा आहे. प्राचीन काळात कोल्हापूर परिसरात दैत्यांनी हाहाकार माजवला होता. येथील जनता त्यांच्या छळाला कंटाळून गेली होती. कोल्हापूरच्या करवीर निवासिनी महालक्ष्मी [[महालक्ष्मी|अंबाबाईलाही]] या दैत्यांनी त्रास द्यायला सुरुवात केली. या राक्षसांच्या छळापासून लोकांची मुक्तता करण्याकरिता महालक्ष्मी अंबाबाईने तपश्चर्या करून केदारेश्वराला या दैत्याचा संहार करण्याची विनंती केली. केदारेश्वराने राक्षसांशी युद्ध करून प्रमुख राक्षस रत्नासुराचा वध या डोंगरावर केला म्हणून या डोंगराचे नाव वाडी रत्‍नागिरी पडले. रत्नासुराच्या वधानंतर महालक्ष्मी अंबाबाईने अशी प्रार्थना केली, की ‘पुन्हा असे संकट येऊ नये म्हणून तुझी दृष्टी सदोदित माझ्यावर असू दे’ म्हणून महालक्ष्मी अंबाबाईच्या रक्षणाकरिता ज्योतिबाचे मंदिर कोल्हापूरच्या दिशेला दक्षिणाभिमुख आहे. ==ज्योतिबाच्या मंदिराची रचना== देवळांकडे जाताना प्रथम मराठाशैलीतील भव्य दगडी प्रवेशद्वार लागते. या प्रवेशद्वारातून प्रवेश केल्यानंतर पायऱ्या उतरताच तीन देवळांचा समूह दृष्टीस पडतो. या तीन देवळांच्या मध्यभागी केदारलिंगाचे मुख्य देवालय आहे. या मूळ देवालयाचे बांधकाम जोतिबा भक्त [[किवळ]] गावच्या नावजी साळुंखे पाटलांनी ([[संत नावजीनाथ]]) केलेले आहे असे म्हणतात. १७३० मध्ये राणोजीराव शिंदे यांनी या जागी हल्लीचे देवालय बांधले. हे देऊळ ५७ फूट लांब, ३७ फूट रुंद असून त्याच्या शिखराची उंची ७७ फूट आहे. या देवळाशेजारी केदारेश्वराचे देवालय आहे. या देवालयाचे बांधकाम १८०८ मध्ये दौलतराव शिंदे यांनी केलेले आहे. या देवळाची लांबी ४८ फूट असून रुंदी २२ फूट आहे. शिखर ८९ फूट उंच आहे. केदारेश्वर देवळासमोर दोन पाषाणाचे नंदी आहेत. येथे असलेल्या रामलिंग मंदिराचे बांधकाम १७८० मध्ये मालजी निकम पन्हाळकर यांनी केलेले आहे. या मंदिराची लांबी १३ फूट, रुंदी १३ फूट असून शिखर ४० फूट उंच आहे. या देवळाजवळ चोपडाई देवीचे मंदिर असून या मंदिराचे बांधकाम १७५० मध्ये प्रीतिराव चव्हाण हिम्मतबहादूर यांनी केलेले आहे. या देवळांपासून थोडय़ा अंतरावर यमाईदेवीचे मंदिर आहे. या मंदिराचे बांधकाम १७५० मध्ये राणोजीराव शिंदे यांनी केले. या मंदिरासमोर पाण्याची दोन तीर्थ असून जवळच सहा कुंड व दोन विहिरी आहेत. कोल्हापूर परिसरातील मंदिराच्या शिखरांप्रमाणेच येथील मंदिरांच्या शिखरांची रचना आहे. यादवकालीन वास्तुशैलीत थोडा फरक करून मराठा कारागिरांनी या शिखरांचे बांधकाम केले. या शिखरांवर तळापासून वपर्यंत ‘रथपट्ट’ पद्धतीची साधी नक्षी आहे. येथील मंदिर हेमाडपंती पद्धतीची असून तत्कालीन मराठा वास्तुशैलीचा प्रभाव येथे आढळतो. या मंदिराच्या बांधकामाकरिता याच डोंगरात सापडणाऱ्या काळय़ा बेसॉल्ट दगडांचा वापर करण्यात आलेला आहे. या देवालयाच्या प्रांगणात पारंपरिक दगडी दीपमाळ आहेत. ==ज्योतिबाची मूर्ती== ज्योतिबाची मूर्ती काळ्या घोटीव पाषाणात घडविलेल्या या चर्तुर्भुज मूर्तीच्या हातात खड्ग, पानपात्र, डमरू व त्रिशूळ आहे. शेजारीच ज्योतिबाचे उपवाहन शेष आहे. ज्योतिबाचा शरीररक्षक काळभैरव बाहेरच्या बाजूस असून तेथे मूळ ज्योत तेवत असते. ज्योतिबाचे दर्शन घेण्याअगोदर काळभैरव व ज्योतीचे दर्शन घेण्याची प्रथा आहे. चंपक बनातील यमाई देवी हिची मूर्ती दगडाची असून या मूर्तीला शेंदूर लेपलेला असतो. येथील वाडी रत्‍नागिरी गावात पुजारी व दुकानदारांची घरे आहेत. == यमाईदेवी == [[चित्र:Yamai devi wadi ratnagiri.jpg|इवलेसे|जोतिबा वाडी रत्‍नागिरी वरील, चाफेबनातील श्री यमाई देवी ]] मूळमाया यमाई देवीच्या पदस्पर्शाने जोतिबा परिसर पावन झाला असून पूर्वी दक्षिण मोहिमेत केदारनाथ व औंदासुर राक्षसाची समोरासमोर भेट झाली. तब्बल सात दिवस सात रात्री त्यांचे निकराचे युद्ध झाले; परंतु पूर्ण शक्ती पणास लावून सुद्धा औंदासुर तसूभर देखील मागे हटत नव्हता. दिव्यस्मरण करताच औंदासुराचा वध यमाई देवीच्या हस्ते असल्याचे नाथांस उमगल्यावर त्यांनी तिला "ये माई<nowiki>''</nowiki> ये - (यावे)  माई - (आई), अशी आर्त साद घातली. तेव्हापासून तिचे नाव "[[यमाई देवी मंदिर (औंध)|यमाई]]" असे रूढ झाले. जोतिबांनी घातलेली साद ऐकताच शिवशक्तीस्वरुपिनी पार्वती अर्थात आदिमाया आदिशक्ती रेणुका मातेने यमाईदेवीचा अवतार धारण केला. श्री यमाई देवीने औंदासुराचा वध करून केदारनाथांचा दक्षिणेकडील मार्ग निष्कलंक केला. हे सर्व सातारा जिल्ह्यातील [[औंध संस्थान|औंध]] या गावी घडले. औंधच्या कंठगिरी या डोंगरावर मूळ माया यमाईदेवी औंधासुराचा निःपात करण्यासाठी या ठिकाणी प्रगट झाली म्हणून या कंठगिरीचे नाव मूळगिरी झाले. पौष पौर्णिमेच्या मध्यरात्री देवीने महाभयंकर दानवाचा वध केला. या विजयाने आनंदित होऊन सर्व देवगण आणि भक्तगणांनी देवीचा विजयोत्सव साजरा केला. आजही औंध गावी यमाई देवीच्या विजयाप्रीत्यर्थ पौष पौर्णिमेला भव्य यात्रेचे आयोजन केले जाते. देवींच्या या अलौकिक पराक्रमावर प्रसन्न होऊन केदारनाथांनी औंध क्षेत्री यमाई देवींचा पट्टाभिषेक करून देवींना औंधच्या गादीवर बसवले. केदारनाथांची दक्षिण मोहीम पार पडल्यानंतर ते परत हिमालयाकडे जाण्यास निघाले. त्यावेळी अंबाबाई महालक्ष्मीने विनवणी करून वाडी रत्‍नागिरी डोंगरावर गादी स्थापन करून त्यांचा राज्याभिषेक केला; परंतु या भव्य दिव्य सोहळ्याच्या गडबडीत महालक्ष्मी अंबाबाई यमाई देवींना राज्याभिषेकास आमंत्रण देण्यास विसरल्या. याची जाणीव चोपडाई देवीने केदारनाथांना करून दिली. त्वरित केदारनाथांनी औंध गावी प्रस्थान करून यमाई देवींचा रुसवा काढला. देवींच्या भेटीसाठी केदारनाथ दरवर्षी वाडी रत्‍नागिरी ते औंध असा भक्तगणांसोबत पायी प्रवास करायचे. काही वर्ष उलटल्यानंतर यमाई देवींस वाईट वाटले. त्या केदारनाथांना म्हणाल्या, तुम्ही आता औंधकडे येऊ नका, मीच वाडी रत्‍नागिरी येथे चाफे वनात प्रकट होईन. त्याप्रमाणे यमाईदेवी चैत्र महिन्यात वसंत ऋतूत या डोंगरावरील उत्तरेकडील चंपक वनात प्रकट झाल्या. यमाई चाफेबनात प्रकट झाल्याची वार्ता ऐकताच आनंदित झालेल्या केदारनाथांनी देवींच्या आगमनानाप्रीत्यर्थ गुरुमाता रेणुका अर्थात आई यमाई आणि ऋषी जमदग्नी यांचा भव्य असा विवाह सोहळा आयोजित केला; जो आज चैत्र यात्रेचा सोहळा म्हणून जगभरात सुप्रसिद्ध आहे. पुढे केदारनाथ चैत्र शुद्ध पौर्णिमेच्या यात्रेत नित्याप्रमाणे लवाजम्यासह यमाईदेवीस भेटण्यास गेले. कृत युगात जमदग्नीच्या हातून रेणुका देवीचा वाढ झाला. त्यावेळी जमदग्नीने पूर्ण ब्र्हम सनातन ज्योतिस्वरुपाकडे रेणुका व आपले मीलन घडवण्याची इच्छा वरतून मागितली होती. ते नाथांना आठवून आपल्या स्वरूपातील जमदग्नीस वेगळा करून त्या जमदग्नीचा व पूर्वजन्मीची रेणुका म्हणजे श्री यमाई देवी या दोघांचा विवाह नाथांनी लावला. याप्रकारे जमदग्नी व यमाईचे पुनर्मीलन घडवून आणले. आजही चैत्र यात्रेदिवशी सासनकाठी व पालखी सोहळा मिरवणूक सर्व लवाजम्यासह यमाई देवीच्या भेटीस जाते. विवाहाचा मानाचा आहेर यमाईस अर्पण करून केदारनाथ सदरेवर बसतात आणि यमाई देवी अर्थात माता रेणुका आणि देवांच्या शिक्केकट्यारीत वास असलेल्या क्रोधांशरूपी ऋषी जमदग्नींचा विवाह सोहळा दरवर्षी थाटात पार पडतो. [[चित्र:Yamai.jpg|इवलेसे|श्री यमाई देवी मुळस्थान औंध (मुळपीठ)]] यमाई देवीचे मुळस्थान सातारा जिल्ह्यातील औंध येथे आहे. जोतिबाच्या आग्रहाखातर चैत्र महिन्यात देवीचे वास्तव्य जोतिबा डोंगरावर असते. चैत्र यात्रेच्या मुख्य दिवशी यमाई जोतीबा भेट दरवर्षी थाटात पार पाडला जातो. चैत्र यात्रेदिवशी सासनकाठी व पालखी सोहळा सर्व लवाजमा यमाईदेवीच्या भेटीस जातो. देवीस मीठ-पीठ वाहण्याची पुर्वापार परंपरा आहे. नवीन लग्न झालेले दांपत्य मंदिरासमोर दगडांच्या व खापरांच्या उतरंडी लावतात. ही उतरंड म्हणजे चौदा चौक कड्या व सात समुद्ररूपी विश्‍वाचे प्रतीक. "आम्ही नवजीवनाची सुरुवात तुझ्या दारातून करतो, तेव्हा आमचा संसार सुखी कर' असे साकडे घालून भाविक देवीस मीठ-पीठ अर्पण करतात. यमाईदेवीच्या मंदिरावरील मूळ भिंतीवर काही आकर्षक शिल्पे आहेत. ही शिल्पे माणसाने, माणसाशी माणसासारखे वागावे ही शिकवण देतात. बहीण भावाचे, अर्धपशूचे, कृष्ण व दुधाचे माठ घेऊन जाणाऱ्या गवळणी, रामायणातील वनवासाचा एक प्रसंग अशी शिल्पे आहेत. श्री जोतिबांचे दर्शन घेतल्यानंतर चाफेबनातील यमाई देवींचे दर्शन करण्याचा दंडकच येथे आहे. यमाईच्या दर्शनाविना जोतिबाची वारी पूर्ण होत नाही; अशी मान्यता भाविकांमध्ये प्रामुख्याने दिसून येते. == यात्रा - उत्सव == श्री क्षेत्र जोतिबा डोंगरावरील प्रमुख आकर्षण म्हणजे येथील यात्रा व उत्सव! परंतु सर्वात आश्यर्याची बाब म्हणजे यातील एकही यात्रा श्री ज्योतिबादेवांस समर्पित किंवा खास त्यांच्यासाठी भरवली जात नाही. ब्रह्म, विष्णू, महेश, ऋषी जमदग्नी यांचा क्रोधांश आणि कोटी सूर्याचे तेज धारण केलेला तेजःपुंज अवतार असलेला ज्योतिबा अवतार हा मुळात बटु स्वरूप असून शिवरूपी वैराग्य धारण केले असल्याने ते मोहमायेपासून आलिप्त आहेत. त्यामुळे अगदी नारळ वाढवण्याचा व कौल लावण्याचा मान देखील हा तिथल्या क्षेत्रपाल दैवत श्री कालभैरवांना दिला असून मुख्य यात्रा व इतर यात्रांचा मान देखील ज्योतीबांनी त्यांच्या परिवार देवतांना दिला आहे.    '''चैत्र यात्रा ( मुख्य यात्रा ) :-''' श्री क्षेत्र जोतिबा डोंगरावर प्रमुख चार यात्रा पार पडतात. त्यातील मुख्य व सर्वाधिक लोकप्रिय असलेली चैत्र यात्रा ही श्री यमाई देवीस समर्पित आहे. ही यात्रा यमाई म्हणजेच रेणुका आणि कट्यारस्वरूपी ऋषी जमदग्नी यांच्या विवाहाप्रित्यर्थ भरवली जाते. चैत्र पौर्णिमेस दरवर्षी एप्रिल मध्ये जोतिबा डोंगरावर विराट जत्रा भरते. महाराष्ट्राच्या विविध जिल्ह्यातून व परप्रांतातून सुमारे सहा-सात लाख भाविक या यात्रेसाठी येतात. या वेळी भक्तांचा विराट जनसागर आपले संपूर्ण देहभान हरपून, 'चां S S ग भलं' च्या एकच जयघोषात जोतिबाच्या नावाचा गजर करतात आणि अवघा डोंगर या एकच जयघोषाने दुमदुमून जातो. गुलालाची उधळण, खोबऱ्याची पाखरण, पालखीवर फेकली जाणारी बंदी नाणी हे सारे 'उत्सव दृश्य' अगदीच अनोखे असते. या दिवशी श्रींचा शासकीय महाभिषेक पहाटे ५ ते ६ या वेळेत होतो व महावस्त्रासह महापूजा ७ ते ८ या वेळेत होते. तसेच सकाळी १० ते १२ या वेळेत धुपारतीसह पंचारती होते. दुपारी एकच्या सुमारास मान्यवरांच्या हस्ते सासनकाठी मिरवणुकीस प्रारंभ होतो. यावेळी सासनकाठ्या हलगी, पिपाणी, सनईच्या सुरांवर नाचविल्या जातात. सासनकाठी म्हणजे शेंड्याला तुरा व ध्वजपताका असलेला सुमारे तीस ते पन्नास फूट उंचीचा वजनदार वेळू! त्यावर तळामध्ये जोतिबाचे वाहन 'घोडा' बसवलेला असतो. जोतिबावर मनाच्या ९६ सासनकाठ्या असून त्या यात्रेच्या आदल्या दिवशी डोंगरावर येतात. सासनकाठ्यांशिवाय हात्ती, उंट, तोफागाडी, व भालदार, चोपदारांचा लवाजमा हे या यात्रेच्या वैभवात मोलाची भर घालतात. त्यानंतर पाठोपाठ सायंकाळी पाचच्या सुमारास विधिपूर्वक पूजाविधी झाल्यावर श्री जोतिबाची उत्सवमूर्ती पालखीत बसून यमाई मंदिराकडे मार्गस्थ होते. यमाई देवी ही जोतिबाची गुरुमाता अर्थात आई! याच दिवशी सूर्यास्तानंतर, यमाई देवी शिक्के-कट्यारशी (जमदग्नीशी) विवाहबद्ध होते. हा विवाह समारंभ यमाई मंदिरातच पार पडतो. यानिमित्त श्री जोतिबा पालखीतून यमाईसाठी आहेर घेऊन जातात व विवाहानंतर माघारी परत येतात. यावेळी विविध धार्मिक विधी होतात व नयनरम्य आतषबाजी करण्यात येते. चैत्र पौर्णिमेची यात्रा ही सुमारे महिनाभर म्हणजे पाखाळणीपर्यंत चालते. चैत्र यात्रेनंतर पाच रविवार जी यात्रा भरते त्या यात्रेस 'पाखाळणी' असे म्हणतात. ज्यांना चैत्र यात्रेस येण्यास मिळाले नाही ते पाखाळणीस येऊन पालखी व शिखरांवर गुलाल-खोबरे टाकून दर्शन घेऊन परतात. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.shreejyotiba.com/festchitra.php|title=Shree Jyotirling Devasthan|website=www.shreejyotiba.com|access-date=2026-03-13}}</ref> '''श्रावण षष्टी यात्रा :-''' श्रावण षष्टी यात्रा ही श्री चोपडाई देवीस समर्पित असून  श्रावण शुद्ध षष्ठीला चरपट अंबाने रत्नासुर राक्षसाचा वध केला. असुराच्या रक्तातील तामसिक गुणांमुळे  देवीच्या अंगाचा दाह होत होता, त्यामुळे केदारनाथसह सर्व देवांनी लिंबू, दुर्वा, बेल आणि वल याने देवीची पूजा केली. तेव्हापासून श्रावण शुद्ध षष्ठीला रात्री लिंबू, बेल आणि फुलांची विशेष पूजा केली जाते. या उत्सवाचे वैशिष्ट्य म्हणजे पावसाळ्यात लाखो भाविक देवीच्या दर्शनासाठी येतात. या उत्सवात फक्त धुपारती होते आणि हा रात्रीचा उत्सव असतो. संपूर्ण रात्र देवीचा जागर असतो. दुसऱ्या दिवशी पहाटे धुपारतीने उत्सव संपतो.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.shreejyotiba.com/festshravan.php|title=Shree Jyotirling Devasthan|website=www.shreejyotiba.com|access-date=2026-03-13}}</ref> '''खेटे यात्रा :-''' माघ महिन्यात पाच रविवार जी यात्रा भरते त्या यात्रेस जोतिबाचे खेटे असे म्हणतात. ही यात्रा करवीरनिवासिनी श्री महालक्ष्मीस समर्पित असून देवीनेच या यात्रेचा प्रघात पाडला. या खेट्याचं वैशिष्ट्य असे आहे की, फक्त्त कोल्हापूरचेच भाविक हे खेटे घालतात. या बाबतची आख्यायिका अशी, पूर्वी केदारनाथ आपली दक्षिणेकडील मोहीम संपवून हिमालयातकडे परत निघाले. हे करवीर निवासिनी श्री महालक्ष्मीला कळताच ती कोल्हापूरहून अनवाणी पायाने पळत आली व केदारनाथला न जाण्याविषयी विनवणी केली. तेंव्हा केदारनाथाने जोतिबावर राहण्याचे मान्य केले. तेंव्हापासून कोल्हापूर ते जोतिबा डोंगराकडे पायी चालत खेटे घालण्याची प्रथा आजतागायत सुरू आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.shreejyotiba.com/festkhete.php|title=Shree Jyotirling Devasthan|website=www.shreejyotiba.com|access-date=2026-03-13}}</ref> ज्योतिबाच्या जन्मदिवशी रविवारी व श्रावणशुद्ध षष्ठीला येथे भाविकांची मोठी गर्दी होते. रत्नासुरावर मिळविलेल्या विजयाप्रीत्यर्थ चैत्री पौर्णिमेस येथे भव्य जत्रा भरते. कर्नाटक, मध्य प्रदेश, महाराष्ट्र व देशाच्या इतर भागांतूनही लाखो भाविक येथे गोळा होतात. ज्योतिबाचा डोंगर माणसांनी अक्षरशः फुलून जातो. येथे धान्य, कापड, तांब्या-पितळेची भांडी, पूजासाहित्य व मेवामिठाई इत्यादी साहित्याची दुकाने थाटली जातात. चैत्री पौर्णिमेच्या दिवशी ज्योतिबाच्या मूर्तीची प्रदक्षिणा देवळाभोवती घातली जाते. नंतर ज्योतिबाच्या चांदीच्या मूर्तीची मिरवणूक पालखीतून वाजत गाजत यमाईदेवीच्या मंदिराकडे निघते. या मिरवणुकीत अनेक सासणकाठय़ा नाचवत नेल्या जातात. ज्योतिबाच्या यात्रेत पन्नासहून अधिक छोटया मोठ्या सासन काठ्या असतात. पहिला सासनकाठीचा मान सातारा तालुक्यातील तीर्थक्षेत्र पाडळी गावाचा आहे (छत्रपती शाहू महाराज कोल्हापूर यांनी १८९६ साली हा मान पाडळी या गावला दिला). गडद गुलाबी आणि पांढऱ्या रंगाचे उच्य रेश्मी वस्त्र, धवळ रंगाचे गंगवान ,सूती तोरण्या, आणि बसण्यावर सुर्वण पादुका, असा साज असतो. या सासनकाठीला १८ देवसेवक आहेत, तीर्थक्षेत्र पाडळी गावाचे गावाचे भक्त १२० कीलो मीटर हून जास्त अंतर म्हणजे ते वाडी रत्‍नागिरी येथे ४ दिवसांमध्ये सासनकाठी पायी उचलुन नेतात.परतीचा प्रवास मिळून हा प्रवास ८ दिवसांचा असतो. सासनकाठीचा प्रवास सुरू असतांना सासन काठीचे वजन ३०० किलोहून जास्त असते.(सासनकाठी आणि श्रीफळाची तोरणे,धन,हारतुरे इत्यादी) सासणकाठी म्हणजे ४५ ते ५० फूट उंचीच्या वेळूला पांढरी व तांबडी पागोटी एकाआड एक तिरपी गुंडाळलेली असतात. काठीच्या टोकाला गंगावनाचे काळे किंवा पांढरे झुपके बांधतात. या बांबूच्या तळापासून चार ते पाच फूट उंचीवर आडवी फळी घट्ट बांधलेली असते. ही फळी खांद्यावर घेऊन भक्तगण काठी नाचवतात. या काठीचा तोल जाऊ नये म्हणून काठीला बांधलेले दोर ताणून लोक उभे असतात. या फळीवर घोडय़ाची व देवाची प्रतिमा ठेवलेली असते. यातील काही काठय़ा पूर्वापार मानाच्या असतात. ढोलताशाच्या तालावर भक्तगण देहभान विसरून काठय़ा नाचवत असतात. निळसर गुलाबी गुलालाच्या धुराळय़ात या रंगबिरंगी काठय़ांची शोभा अवर्णनीय असते. या वेळी भाविक चांगभलेचा गजर करीत असतात. इतर काही महत्त्वाच्या मानाच्या शासनकाठ्या मध्ये मौजे विहे(पाटण),नावजीबाब किवळ,हिम्मत बहादूर चव्हाण, [[वाळवा तालुका|वाळवा]] तालुक्यातील करंजवडे गावातून येणारी [[ग्वाल्हेर]]<nowiki/>च्या शिंदे सरकारांची सासनकाठी , कोल्हापूर छत्रपती या काठ्यांचा समावेश होतो.मानाच्या अठरा व एकूण शहाण्णव सासनकाठ्या उत्सवात सहभागी होतात.पूर्वी ज्योतिबा देवस्थानास शिंदे सरकारांकडून अनुदान मिळत असे. सध्या इनामी गावांच्या उत्पन्नातून देवस्थानचा खर्च भागविण्यात येतो. == श्री ज्योतिबाची महाराष्ट्रातील अन्य देवळे == ''' * श्री ज्योतिबा मंदिर गिरजवडे (ता. शिराळा, जि. सांगली) येथे ज्योतीबाचे प्रसिद्ध ठिकाण असून, याला थोरला ज्योतिबा असे म्हणतात. प्रतीवर्षी चैत्र पौर्णिमेला मोठी यात्रा भरते. * श्री ज्योतिबा मंदिर जळव * कापशी (ता. आष्टी, जिल्हा बीड) येथे मराठवाड्यातील प्रसिद्ध देवस्थान आहे . प्रती चैत्रपौर्णिमेला यात्रा उत्सव साजरा केला जातो * तीर्थक्षेत्र पाडळी (ता.जि.सातारा) सासनकाठी क्र.१ * विहे (ता. पाटण ) * किवळ (ता. कराड ) * श्री ज्योतिबा मंदिर कासेगाव (ता.वाळवा) * श्री क्षेत्र निनाम (ता. जि. सातारा) * श्री तीर्थक्षेत्र कुसवडे जोतिबा मंदिर कुसवडे ता जि सातारा * रेठरे बुद्रुक (ता. कराड ) * कुमठे (कोरेगाव) * मुळगाव (ता. पाटण.) येथे यमाई जोतिबा दोन्ही मंदिरे आहेत * गुंधा(वडगाव)(ता.बीड जि.बीड) येथे यमाई जोतिबा दोन्ही मंदिरे आहेत. * तसेच संपूर्ण महाराष्ट्राभर गावोगावी श्री ज्योतिबाची अनेक मंदिरे आहेत. ==चित्रदालन== <gallery> चित्र:Jyotiba1.jpg चित्र:Jyotiba2.jpg चित्र:Jyotiba3.jpg चित्र:Jyotiba4.jpg </gallery> ==हेसुद्धा पहा== *[[ज्योतिबाचा डोंगर]] *[[ज्योतिबा]] *[[यमाई देवी मंदिर (औंध)|यमाई देवी]] ==संदर्भ== *१) बॉम्बे गॅझिटियर कोल्हापूर डिस्ट्रिक्ट *२) Temples of Maharashtra - G. K. Kanhere *३) कुलदैवत - महाराष्ट्र राज्य शिक्षण विभाग प्रकाशन - १९७४ ==बाह्य दुवे== *[http://www.maharashtratourism.gov.in/mtdc/HTML/MaharashtraTourism/TouristDelight/Shrines/Shrines.aspx?strpage=Shrines_MahalaxmiKolhapur.html महाराष्ट्र राज्य पर्यटन मंडळाच्या इंग्रजी व जापानी संकेतस्थळावरील माहीती.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111206061041/http://www.maharashtratourism.gov.in/mtdc/HTML/MaharashtraTourism/TouristDelight/Shrines/Shrines.aspx?strpage=Shrines_MahalaxmiKolhapur.html |date=2011-12-06 }} [[वर्ग:कोल्हापूर जिल्हा]] [[वर्ग:हिंदू मंदिरे]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील तीर्थक्षेत्रे]] epkuxevq0imz2rgmivrmj57n2ey3q1e 0 95317 2677533 2572727 2026-04-04T17:34:52Z ~2026-21011-95 181786 2677533 wikitext text/x-wiki {{गल्लत|स्वामी समर्थ}} {{माहितीचौकट हिंदू संत | नाव = रामदास स्वामी | चित्र = Samarth_ramdas_swami_original.jpg | चित्र_शीर्षक = समर्थ रामदास स्वामी - चित्रकार :श्री मेरु स्वामी | मूळ_पूर्ण_नाव = नारायण सूर्याजीपंत ठोसर | जन्म_दिनांक = चैत्र शु. ९, शके १५३० (२४ मार्च १६०८) | जन्म_स्थान = [[जांब]], [[जालना]] जिल्हा, [[महाराष्ट्र]] | मृत्यू_दिनांक = माघ कृ. ९, शके १६०३ (१३ जानेवारी १६८१) | मृत्यू_स्थान = [[सज्जनगड]], [[सातारा]] जिल्हा, [[महाराष्ट्र]] | गुरू = प्रभू श्रीरामचंद्र | पंथ = [[समर्थ संप्रदाय]] | साहित्यरचना = [[दासबोध]], [[मनाचे श्लोक]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]] | कार्य = भक्ति-शक्तीचा प्रसार, जनजागृती, समर्थ-संप्रदाय व मठांची स्थापना | पेशा = | वडील_नाव = सूर्याजीपंत ठोसर | आई_नाव = राणूबाई सूर्याजीपंत ठोसर | पती_नाव = | पत्नी_नाव = | अपत्ये = | वचन = जय जय रघुवीर समर्थ | संबंधित_तीर्थक्षेत्रे = [[सज्जनगड]], [[शिवथर घळ]], [[चाफळ]] | विशेष = | स्वाक्षरी_चित्र = | तळटिपा = }} '''समर्थ रामदास''', जन्म नाव - नारायण सूर्याजी ठोसर ([[२४ मार्च]] [[इ.स. १६०८|१६०८]], [[जांब]] - [[१३ जानेवारी]], [[इ.स. १६८२|१६८१]], [[सज्जनगड]]) हे [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] कवी व [[समर्थ संप्रदाय|समर्थ संप्रदायाचे]] संस्थापक होते.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=jEE5DwAAQBAJ&pg=PA6&dq=%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B8+%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%80&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjJtYqmuuznAhVd63MBHTlpAOAQ6AEINTAB#v=onepage&q=%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B8%20%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%80&f=false|title=Samarth Guru Ramdas|last=Sankalit|publisher=Suruchi Prakashan|isbn=978-93-86199-33-1|language=hi}}</ref> [[राम|रामाला]] व [[हनुमंत|हनुमंताला]] उपास्य मानणाऱ्या समर्थ रामदासांनी परमार्थ, स्वधर्मनिष्ठा, राष्ट्रप्रेम यांच्या प्रसारार्थ महाराष्ट्रात प्रबोधन व संघटन केले.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=UwhaDwAAQBAJ&pg=PA41&dq=%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B8+%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%80+%E0%A4%9A%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjHi_WhvOznAhUDIbcAHSxZAZAQ6AEIKDAA#v=onepage&q=%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B8%20%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%80%20%E0%A4%9A%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0&f=false|title=Prernaprad Jeewan Charitra: For Students|last=Tiwari|first=Vijay Shankar|date=2015-10-01|publisher=Suruchi Prakashan|isbn=978-93-84414-48-1|language=hi}}</ref> ते [[तुकाराम|संत तुकारामांचे]] समकालीन होते. राजकारण धर्मकारणात जाणीवपूर्वक अंतर्भूत करणारे रामदास हे एकमेव महाराष्ट्रीय संत होते.<ref>जोशी, लक्ष्मणशास्त्री [[मराठी विश्वकोश]] खंड १४, पृष्ठ ७९४</ref> पर्यावरणावर प्रबोधन आणि लिखाणही त्यांनी केले आहे. == पूर्वाश्रमीचा परिवार == समर्थ रामदास स्वामींच्या वडिलांचे नाव सूर्याजीपंत ठोसर असे होते. ते देशस्थ ऋग्वेदी ब्राह्मण असून जमदग्नी हे त्यांचे गोत्र होते. ते सूर्योपासक होते. त्यांच्या पत्‍नीचे, म्हणजे गंगाधर-नारायणांच्या आईचे नाव 'राणूबाई' होते.<ref name=":0">{{स्रोत पुस्तक|title=भारतीय संस्कृती कोश खंड आठवा|last=जोशी , होडारकर|first=महादेवशास्त्री, पद्मजा|publisher=भारतीय संस्कृतीकोश मंडळ प्रकाशन|year=२००० (पुनर्मुद्रण)|isbn=|location=पुणे|pages=११४-१२३}}</ref> [[File:Ramdasadhikari.jpg|thumb|सूर्याजीपंत आणि सरकारी अधिकारी]] == बालपण == समर्थ रामदासस्वामी (नारायण) यांचा जन्म श्रीक्षेत्र जांबसमर्थ या गावी (जालना जिल्हा) शके १५३० (सन १६०८) मध्ये [[रामनवमी|रामनवमीच्या]] दिवशी म्हणजे चैत्र शुद्ध नवमीस, रामजन्माच्याच शुभमुहूर्तावर, म्हणजे माध्यान्ही झाला. ठोसरांचे घराणेच सूर्योपासक होते. नारायण सात वर्षाचा असतांनाच वडील सूर्याजीपंतांचे निधन झाले. घरची सांपत्तिक स्थिती चांगली होती, पण नारायण लहानपणापासूनच विरक्त होता. अतिशय बुद्धिमान, निश्चयी तसेच खोडकर होता. लहानपणी नारायण साहसी होता. झाडावरून उड्या मारणे, पुरात पोहणे, घोड्यावर रपेट करणे या सगळ्या गोष्टींत तो तरबेज होता. त्याचे आठ मित्र होते. एक मित्र सुताराचा मुलगा होता तर दुसरा गवंड्याचा. एक लोहाराचा तर दुसरा गवळ्याचा. नारायणाने या मित्रांच्या सहवासात बालपणीच त्या-त्या व्यवसायाचे उत्तम ज्ञान प्राप्त करून घेतले होते. निरीक्षणाने आणि अनुभवाने तो सगळ्या गोष्टी शिकला. एकदा नारायण लपून बसला, काही केल्या सापडेना. अखेर एका फडताळात सापडला. "काय करीत होतास" असे विचारल्यावर "आई, चिंता करितो विश्वाची" असे उत्तर त्याने दिले. या मुलाला संसारांत अडकविले तर तो ताळ्यावर येईल या कल्पनेने त्याचे वयाच्या १२व्या वर्षी लग्न ठरविण्यात आले. लग्न-समारंभात पुरोहितांनी "सावधान" हा शब्द उच्चारताच तो ऐकून, नेसलेले एक व अंगावरील पांघरलेले दुसरे, अशा दोन वस्त्रांनिशी नारायण लग्नमंडपातून पळाले. लोकांनी पाठलाग केला. पण त्यांनी तातडी करून गांवाबाहेरची नदी गाठली आणि नदीच्या खोल डोहात उडी मारली.<ref name=":0" /> == तपश्चर्या आणि साधना == पुढे तेथून पायी चालत चालत पंचवटीस येऊन रामदासांनी [[राम|रामाचे]] दर्शन घेतले, आणि टाकळीस दीर्घ तपश्चर्या केली. वयाच्या १२ व्या वर्षी नाशिकला आलेले समर्थ १२ वर्षे तपश्चर्या करीत होते. समर्थांनी स्वयंप्रेरणेने स्वतःचा विकास विद्यार्थी दशेत असतानाच करवून घेतला असे मानले जाते. नाशिकमध्ये आपल्याला कोणी ओळखू नये म्हणून त्यांनी (समर्थ) रामदास हे नाव धारण केले. टाकळी येथे ते इ.स. १६२१ ते १६३३ असे १२ वर्षे राहिले. आपल्या या साधनेसाठी त्यांनी टाकळीची निवड करण्यामागे येथील [[नंदिनी नदी]]च्या काठावरील उंच टेकाडावरील घळ किंवा गुहा येथे असलेला एकांत हेच कारण असावे. या तपःसाधनेच्या कालावधीमध्ये ते पहाटे ब्राह्ममुहूर्तावर उठून रोज १२०० सूर्यनमस्कार घालत असत. सूर्योदयापासून माध्यान्हापर्यंत नदीच्या डोहात छातीइतक्या पाण्यात उभे राहून गायत्री मंत्राचे पुरश्चरण करत. दोन तास [[गायत्री मंत्र|गायत्री मंत्रा]]चा तर चार तास 'श्री राम जय राम जय जय राम' या त्रयोदशाक्षरी राम मंत्राचा जप करीत. रामदासांनी रामनामाचे १३ कोटी वेळा नामस्मरण करून झाल्यावर कार्याला आरंभ केला. साक्षात प्रभु श्रीराम हेच त्यांचे सद्‌गुरू झाले असे मानले जाते. समर्थ दुपारी केवळ ५ घरी भिक्षा मागून तिचा श्रीरामाला नैवेद्य दाखवत असत. त्यातील काही भाग पशुपक्ष्यांना ठेवून उरलेला भाग ग्रहण करत असत. समर्थ दुपारी २ तास मंदिरात श्रवण साधना करीत आणि नंतर २ तास ग्रंथांचा अभ्यास करीत. याच काळात त्यांनी वेद, उपनिषदे, सर्व प्राचीन ग्रंथ व विविध शास्त्रे यांचा सखोल अभ्यास केला, रामायणाची रचना केली. त्यांच्या या साधकावस्थेमध्ये त्यांनी आर्ततेने श्रीरामाची प्रार्थना केली तीच 'करुणाष्टके' होत. व्यायाम, उपासना आणि अध्ययन या तीनही गोष्टींना समर्थांच्या जीवनात महत्त्वाचे स्थान होते. त्यांच्या जीवनातील ही १२ वर्षे अत्यंत कडकडीत उपासनेमध्ये व्यतीत झाली. १२ वर्षाच्या या तीव्र तपश्चर्येनंतर यांना आत्मसाक्षात्कार झाला, असे म्हणतात.<ref name=":0" /> त्यावेळी समर्थांचे वय २४ वर्षाचे होते. समर्थांनी नाशिक येथे टाकळीला हनुमंताची मूर्ती स्थापन केली. हनुमान ही शक्तीची आणि बुद्धीची देवता आहे त्यामुळे तिची उपासना केली पाहिजे असा समर्थांचा यामागे विचार होता. == तीर्थयात्रा आणि भारतभ्रमण == [[File:Ramdas swami.jpg|thumb| तुम्हास जगोद्धार करणे आहे /तुमची तनु ते आमुची तनु पाहे /दोनी तपे तुमची रक्षिली काय हे /धर्मस्थापनेकारणे //]] समर्थांची तपश्चर्या संपल्यानंतर त्यांनी १२ वर्षे भारतभ्रमण केले, तीर्थयात्रा केल्या. सारा हिंदुस्थान पायाखाली घातला. प्रत्येक ठिकाणच्या लोकस्थितीचे निरीक्षण केले. पुढे, ते फिरत फिरत हिमालयात आले तेव्हा त्यांच्या मनातील मूळचा वैराग्यभाव जागा झाला. त्यांची देहाबद्दलची आसक्ती नष्ट झाली. आपल्याला प्रभू रामचंद्रांचे दर्शन झाले, आत्मसाक्षात्कार झाला. [[File:Samarth ramdas & guru hargovindaji.jpg|thumb|शिखांचे सहावे धर्मगुरू हरगोविंद आणि समर्थ रामदास ]] भारत-भ्रमण करीत असता श्रीनगरमध्ये शीखांचे सहावे गुरू हरगोविंद यांची व समर्थांची योगायोगाने भेट झाली. समाजाच्या दुर्धर स्थितीसंबंधी दोघांची चर्चा/बातचीतही झाली होती. हरगोविंदसिंगांबरोबर १००० सैनिक असायचे. त्यांच्या कमरेला दोन तलवारी असत. त्यांचा हा सर्व सरंजाम पाहून समर्थांना खूप आश्चर्य वाटले. समर्थांनी हरगोविंदांना विचारले, "आपण धर्मगुरू आहात. या दोन-दोन तलवारी आपण का बाळगता?" तेव्हा गुरू हरगोविंद म्हणाले, "एक तलवार धर्माच्या रक्षणासाठी तर दुसरी स्त्रियांच्या शीलरक्षणासाठी." समर्थांनी पुन्हा आश्चर्याने विचारले, "आणि हा सारा फौजफाटा?" त्यावर हरगोविंद म्हणाले, "धर्माचे रक्षण करणारे हे सैन्य आहे. सध्या शत्रू एवढे अन्याय करीत आहे, केवळ शांती आणि सलोखा यांनी प्रश्न सुटणार नाही. आपल्याला शस्त्रसज्ज झाले पाहिजे. या जगात दुर्बल माणसाला काही किंमत नसते. आपण बलशाली झाले पाहिजे." 'समान-शीले-व्यसनेषु सख्यम्' या न्यायाने दोघांत सख्य झाले. समर्थ गुरू हरगोविंद यांच्या बरोबर सुवर्ण मंदिरात आले. तिथे ते २ महिने राहिले. तेव्हापासून समर्थ शस्त्र बाळगू लागले. त्याला ते गुप्ती म्हणत. बाहेरून दिसायला कुबडी. जप करतांना या कुबडीवर बगल ठेवून चंद्रनाडी आणि सूर्यनाडी यांचे संचालन करता येत असे. कुबडीच्या दांड्याला आटे असत, त्यात छोटी तलवार असे. समर्थांची अशी तलवार असलेली कुबडी आजही सज्जनगडावर पहायला मिळते. भारत प्रवास करीत असतांना ते आपल्या प्रत्येक शिष्याला सामर्थ्यांचा आणि स्वाभिमानाचा संदेश देत. समर्थांना हिमालयात प्रभू रामचंद्रांकडून धर्मसंस्थापनेसाठी प्रेरणा मिळाली होती. त्यापाठोपाठ गुरू हरगोविंद यांनीही त्यांना सशस्त्र क्रांतीची प्रेरणा दिली. ==समर्थ रामदासांनी स्थापन केलेले मारुती== समर्थांनी ११ मारुतींची स्थापना केली. गावोगाव मारुतीची देवळे बांधली. मारुती ही शक्तीची देवता असल्याने मारुतीच्या मंदिराच्या परिसरात ते तरुणांना संघटित करत आणि त्यांना व्यायामाची प्रेरणा देत. [[सातारा]], [[चाफळ]], [[सज्जनगड]] या परिसरात समर्थांचे वास्तव्य अधिक काळ होते. समर्थांनी स्थापलेले राम मंदिर आणि [[समर्थांचे अकरा मारुती|अकरा मारुतींची]] देवळे याच परिसरात आहेत. ती पुढीलप्रमाणे: # दास मारुती, [[चाफळ]] (राम मंदिरासमोर) # वीर मारुती, [[चाफळ]] (राम मंदिरामागे) # खडीचा मारुती, [[शिंगणवाडी]], [[चाफळ]] (डोंगरावर) # प्रताप मारुती, [[माजगांव]], [[चाफळ]] # [[उंब्रज]] मारुती (ता. [[कऱ्हाड|कराड]]) # [[शहापूर]] मारुती ([[उंब्रज]] जवळ) # [[मसूर]] मारुती (ता. [[कऱ्हाड|कराड]]) # [[बहे]]-[[बोरगांव]] (कृष्णामाई) मारुती (जि. [[सांगली]]) # [[शिराळा]] मारुती ([[बत्तीस शिराळा]], जि. [[सांगली]]) # [[मनपाडळे]] मारुती (जि. [[कोल्हापूर]]) # पारगांव मारुती (जि.[[कोल्हापूर]]).<ref name=":0" /> ==समर्थ स्थापित मठ== # [[जांब]] # [[चाफळ]] # [[सज्जनगड]] # डोमगाव # शिरगाव # [[कन्हेरी]] # दादेगाव<ref name=":0" /> # मादळमोही समर्थ सांप्रदायांमधील प्रमूख शिष्यांपैकी वासुदेवशास्त्री हे एक होत. यांचा मठ कन्हेरी येथे आहे. कन्हेरी हे गाव मांढरदेवी डोंगराच्या (म्हणजे काळुबाई देवस्थान ज्यावर आहे) तिथे पायथ्याशी आहे. पुणे सातारा रस्त्यावर खंडाळा पारगांव वरून पश्चिमेस ११ किमी अंतरावर हे गाव आहे. शिरवळ वरूनही इथे बसने जाता येते. पुणे येथून ६९ किमी वर हा मठ येतो. अत्यंत रमणीय स्थानी सुंदर असा हा मठ आहे. इथे वासुदेवशास्त्री व भीमस्वामी यांच्या समाधी आहेत. या मठाची समर्थ रामदास - वासुदेव - माधव (महादेव) - पुरुषोत्तम - भीमस्वामी - जयराम व नारायण - गंगाधर अशी गुरुपरंपरा आहे. समर्थ रामदास स्वामींना ज्यांनी प्रत्यक्ष पाहीले ते गिरिधरस्वामी. त्यांना समर्थांनी वेणीस्वामी शिष्या बाईयाबाई यांच्याकरवी अनुग्रहीत करून बीड (पुर्वीचे चंपावती) या क्षेत्रात कार्यस्थान करा सांगितले. बिंदुसरा नदीतीरावर रामतिर्थ या स्थानी गिरिधर यांची समाधी आहे. या गिरिधरकृत "समर्थप्रताप" या ग्रंथात समास १०, ११ व १२ मध्ये समर्थां रामदासांच्या भारतवर्षा मधील शिष्यसंप्रदाय व स्थाने याचा तपशील आढळतो. दहाव्या समासामध्ये श्लोक १४ वासुदेवस्वामींचा उल्लेख आहे. ''वासुदेव नामा अनुष्ठानी। समर्थप्रतिमा म्हणती जनीं। उत्कट परमार्थ विस्तारुनी। समर्थ चरणी लीन राहे।।१४।।'' तसेच ''वासुदेव असा पंडीत निष्पृह। तेणे शिष्यगण बहु केले। हजारोंहजार शिष्य केलें। मंत्रा पालटले बुद्धीबळें।।'' याशिवाय राजारामप्रसादी कृत ग्रंथात, 'भक्तमंजिरीमाला' यामध्ये, ''राजश्री हातें हा मठ करविला। कण्हेरीचा मठ प्रतापेची केला'', असा उल्लेख आढळतो. श्रीहनुमंतस्वामींची बखर पान क्रमांक १६७ ते १७६ प्रकरण ९ मध्ये तसेच धाराशिव मठाचे श्री अनंतदास रामदासी यांच्या सप्तकांडात्मक "दासायण" यामधील लोकोद्धारकांड पान ३२१ ते ३३३ या ग्रंथांमध्ये वासुदेवशास्त्रींबाबत अधिक माहीती मिळते. याच परंपरेमधील हनुमंतअवतार समजले जाणारे भीमस्वामी यांनी रघुनाथस्वामी यांना अनुग्रहीत केले. हे पसरणी मठाचे रघुनाथस्वामी यांच्या १६ अध्यायी चरित्रातील द्वितीय अध्यायी वासुदेवशास्त्रींची माहीती मिळते. हया चरित्राअंती ''इति श्रीमत् सद्गुरू रघुनाथ कथामृत ग्रंथे तत् पूत्र पौत्रेण रंगनाथेन कृते परिपुर्ण षोडशअध्यायः- संपुर्ण।।'', तसेच ग्रंथाच्या शेवटी गुरुपरंपरा विशद केली आहे: ''श्रीरामदास वासुदेव माधवासी ध्यायिजे। पुरूषोत्तम भिमस्वामी पंचायतन पूजिजे।। नित्यनेम सर्वकाळ दृढ पाय वंदिजे। राघवासी हाचि छंद रामराम बोलिजे।।'' अशाप्रकारे विविध संदर्भ ग्रंथांमधील माहीती अनुसार श्री वासुदेव यांचे मुळ नांव सदाशिवशास्त्री देव येवलेकर असे होते. नाशिक जवळील येवले येथे यजुर्वेदी ब्राह्मण कुटूंबात यांचा जन्म झाला. काशीक्षेत्री राहून त्यांनी सहा शास्त्रांचे अध्ययन केले. पुढे गुरूआज्ञेने शास्त्रार्थ करण्यास सांगितलेवरून जानव्यास एक सुरी व दिवसा मशाल पेटवूून हे शास्त्री गावोगांव शास्त्रार्थ करीत विविध विद्वानांकडून जयपत्र लिहून घेत. सुरी यासाठी बाळगली कि शास्त्रार्थ वादात हरले तर तात्काल जीभ छाटून प्राणत्याग करायचा हा प्रण. ते राजगड परिसरात आले असतां श्री छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या दर्शनास गेले. त्यावेळी तिथे गागाभट्टही हजर होते. शालिवाहन शके १५८० मधील ही घटना आहे. म्हणजे इस. १६५८ हे वर्ष. गुरू समर्थ रामदास यांचेबरोबर शास्त्रार्थ करायचा यासाठी ते पुढे चाफळ परिसरातील बहीरोबा वाडी जवळील रामघळीजवळ समर्थ एका कातळावर बसले होते तिथे गेले. शास्त्रार्थाची वादभिक्षा मागितली. समर्थ नम्रपणे म्हणाले, आम्ही रामाचे दास ना पंडीत ना विद्वान ना वेदशास्त्र जाणतो. तरी ही अहंकारी सदाशिवशास्त्री ऐकत नाहीत म्हहटल्यावर शिष्य कल्याणाकडे पाहीले. योगीराज कल्याण म्हणाले पात्र बहु शुद्ध आहे कृपा व्हावी. समर्थांनी तेथून एक अंत्यज मोळीविक्या चालला होता त्याला कल्याणाकरवी बोलावून घेतले. आम्ही पात्र नाहीत पण या मोळीविक्या भैरूसोबत आपण शास्त्रार्थ करावा असे ते शास्त्रींना म्हणाले. गुरूचरित्णातील लिलेप्ररमाणे या भैरुने सदाशिवशास्त्रींना हरविले. ही लिला पाहता सदाशिवशास्र्त्री समर्थांना शरण आले व क्षमा मागितली. या सदाशिव शास्त्रींना उपदेश करून वासुदेव गोसावी हे नामाभिधान दिले. कण्हेरी हे कृष्णेच्या उत्तरेस पंचक्रोशीतील ग्राम आहे व तिथे आपण समाजोद्धाराचे काम करावे असी आज्ञा केली. या वासुदेव शास्त्रींनी पुढे माधव, पुरुषोत्तम, भीमराज, असा बहु रामदासी शिष्यगण तयार केला. परिसरामध्ये शिरवळ, येथे २ भुइंज, मर्ढे, पसरणी, बार्शीजवळ महीषगांव येथे उपमठ तयार झाले. ==जीवन== भारत प्रवास करतांना शेवटी वयाच्या ३६व्या वर्षी रामदासस्वामी पैठणला परत आले. पैठणला ते एकनाथांच्या वाड्यातच उतरले. नाथ आणि त्यांची पत्‍नी या दोघांनी देह ठेवलेला होता. नाथांची पत्‍नी समर्थांची मावशी होती. पण समर्थांनी कुणालाच ओळख दिली नाही. एक फिरता साधू म्हणून ते त्या घरात राहिले. मात्र तिथे त्यांना जांब गावातील सगळ्या बातम्या समजल्या. लग्नमंडपातून पलायन केल्यावर २४ वर्षे जांबशी त्यांचा कोणताच संपर्क नव्हता. त्यांच्या वहिनीला दोन मुले झाल्याचे व आई राणूबाई अंध झाल्याचेही त्यांना तेथे कळले. त्यांच्या मनात जांबला जाऊन आईला भेटावे, असे येऊन गेले. समर्थ जांबला पोहोचले, पण तेथेही त्यांनी कोणाला आपली ओळख दिली नाही. आपल्या घराच्या अंगणात उभे राहून त्यांनी भिक्षा मागितली. त्यांची वहिनी भिक्षा घेऊन दारात उभी राहिली. तिची राम आणि शाम ही दोन्ही मुले भिक्षा मागणाऱ्याया गोसाव्याकडे पाहत होती. त्यांना ठाऊक नव्हते की हे आपले काका आहेत. २४ वर्षात दाढी, जटा वाढविल्याने आणि व्यायामाद्वारे शरीर बलदंड झाल्याने पार्वतीबाईदेखील दीराला ओळखू शकल्या नाहीत. अखेर समर्थांनी आपले खरे रूप प्रकट केले. नारायण आल्याने राणूबाईंना खूप आनंद झाला. २४ वर्षाच्या साधनेने समर्थांना काही शक्ती प्राप्त झाल्या होत्या. त्याद्वारे त्यांनी रामचंद्रांना प्रार्थना करून मातेच्या डोळ्याला स्पर्श करताच राणूबाईंना दिसू लागले, असे मानले जाते. ===जीवनकार्य=== समर्थांच्या शिष्य मंडळींमध्ये सर्व प्रकारचे शिष्य होत.समर्थांचे एक वैशिष्ट्य होते - समोरचा मनुष्य ज्या पातळीवरचा असेल त्या पातळीवर जाऊन त्याला ते समजावून सांगत. समर्थांची उपदेशाची भाषा अत्यंत साधी सोपी होती. आत्मसाक्षात्कार झाल्यानंतर प्रथमत: सामान्य लोकांनाही पारमार्थिक मार्गास लावावे, अशी इच्छा रामदासस्वामींना साहजिकच झाली. पण पुढील १२ वर्षाच्या प्रवासांत त्यांनी जे पाहिले, जे भयंकर विदारक अनुभव घेतले, त्यांनी त्यांच्या चारित्र्यास एक वेगळीच कलाटणी मिळाली. त्या काळी भारतांतील जनता कमालीच्या हीन, दीन, त्रस्त आणि अपमानित अवस्थेत काळ कंठीत होती. यावनी सत्तेच्या अमानुष जुलुमाखाली भरडली जात होती. लोकांची मालमत्ता, बायका-मुले, आयाबहिणी, देव, धर्म, संस्कृती, काहीच सुरक्षित नव्हते. जनतेची ही हृदयद्रावक अवस्था पाहून समर्थ अत्यंत अस्वस्थ व उद्विग्न झाले. सर्वस्वी निःसत्त्व आणि दुर्बल झालेल्या आपल्या समाजास परमार्थाचा उपदेश हानिकारकच ठरण्याचा संभव आहे, समाजाला प्रथम संघटित आणि शक्तिसंपन्न बनविले पाहिजे, समाजाचा लुप्त झालेला आत्मविश्वास पुनः जागृत केला पाहिजे, अशी त्यांची खात्री झाली. '''केल्याने होत आहे रे ।'''<br/> आज आपल्या जीवनात अपयश आणि दुःख दिसत असेल, तर त्याला आपले अधीर आणि उतावीळ मन कारणीभूत आहे. बहुसंख्य लोक आज सुख, आंनद, यश, कीर्ती, ऐश्वर्य, अधिकार मिळवण्यासाठी अधीर आणि उतावीळ झाले आहेत. परंतु त्यासाठी शांतपणे आणि सातत्याने कराव्या लागणाऱ्या परिश्रमाचा अभाव दिसून येत आहे. आपल्या हिंदुस्थानी संस्कृतीत विद्या, कला अथवा अन्य कोणत्याही क्षेत्रात यश मिळवण्यासाठी बारा वर्षाचे परिश्रम आवश्यक मानले आहेत. या सतत केलेल्या प्रयत्नांनाच ‘तप’ असे म्हणले जाते. आपला प्राचीन इतिहास वाचला म्हणजे खऱ्या धैर्याची कल्पना येऊ शकेल. जगातील सर्व देशात आणि सर्व काळात जे विद्वान, ज्ञानी, ध्येयवादी, यशस्वी संत, महंत, कलाकार वीर पुरुष होऊन गेले त्यांनी जीवनातील धैर्याची पुंजी कधीही संपू दिली नाही. म्हणूनच परिस्थितीवर मात करून ते यशस्वी झाले. अंतःकरणात श्रद्धा असणे अत्यंत आवश्यक आहे. मात्र कर्तव्य, ध्येय, उपासना या गोष्टी जगात सर्वश्रेष्ठ आहेत. तनाने, मनाने, धनाने आणि प्राणपणाने मला त्या पूर्ण केल्या पाहिजेत, अशी ज्याची दृढ श्रद्धा असेल त्याच्याच अंतःकरणात धैर्य उत्पन्न होईल. साडेतीनशे वर्षापूर्वी, राजकीय राजवटीत जेव्हा हिंदुस्थानी जनता भयभीत झाली होती, तेव्हा श्री समर्थांनी आपले बाहू उभारून खणखणीत वाणीने लोकांना सांगितले - धिर्धरा धिर्धरा तकवा । हडबडूं गडबडूं नका ।<br/> केल्याने होत आहे रे । आधी केलेचि पाहिजे ॥ मसूर या गावी रामनवमीचा उत्सव करून समर्थांनी आपल्या लोकोद्धाराच्या कार्याचा पाया घातला. शके १५७० मध्ये त्यांनी चाफळास राममंदिराची स्थापना केली. काही वेगवेगळ्या गांवी त्यांनी सुरुवातीला मारुतीच्या अकरा मंदिरांची स्थापना केली आणि नंतर गावोगावी. समर्थ रामदास यांनी देशभरात स्थापन केलेले एकूण अकराशे मठ आहेत. ‘मराठा तितुका मेळवावा। महाराष्ट्र धर्म वाढवावा।’ यासाठी त्यांनी काया झिजविली. हरिकथा निरूपण, राजकारण; सावधपण व साक्षेप या तत्त्वांच्या आधारे कार्य करणारा ‘रामदासी’ संप्रदाय त्यांनी निर्माण केला. या माध्यमातून संघटना बांधत, त्यांनी ठरवलेले कार्य सिद्ध करण्याचा प्रयत्न केला. त्यानुसार लोकसंग्रहाचा अचाट उद्योग त्यांनी मांडला. <br /> समर्थ रामदासांच्या ‘जय जय रघुवीर समर्थ’ या गर्जनेने मरगळलेला महाराष्ट्र जागा झाला. दऱ्याखोऱ्यातून, डोंगर कपारीतून एकच नाद घुमला. सह्याद्रीच नव्हे तर गंगायमुना आणि कावेरीची खोरीही या घोषणेने दणाणून टाकली. आसेतुहिमाचल मठमहंत निर्माण करून, निःस्पृह नेतृत्व समाजात निर्माण करून त्यांनी राष्ट्र उभारणीच्या कार्याला पूरक असे कार्य साधले. धर्मसत्ता व राजसत्ता यांचा अपूर्व समन्वय साधून सशक्त तरुणांची मने राष्ट्रवादाने भारून टाकली. प्रभु [[राम|श्रीरामचंद्र]], आदिशक्ति तुळजाभवानी आणि शक्ती उपासनेसाठी [[मारुती|मारुतीराया]] या तीन देवतांचा जागर त्यांनी समाजात मांडला. अक्षरशः शेकडो मारुती मंदिरांची स्थापना त्यांनी केली. स्वतः डोंगरदऱ्यांत, घळीत राहून समाजाचे व देशाच्या कल्याणाचेच चिंतन केले. समाजातील प्रत्येक घटकाला, अनेक अनाथ, निराधार बालकांना, स्त्रियांना सन्मार्गाचा, आत्मोद्धाराचा मार्ग दाखविला. समर्थावर [[एकनाथ|संत एकनाथाच्या]] वाङ्‌मयाचा प्रभाव असल्याने प्रपंच आणि परमार्थ नेटका करण्यासाठी विवेकसंपन्न व्हा, असा उपदेश केला. आनंदवनभुवनाचे स्वप्न पाहिले. [[भारत|हिंदुस्थान]] बलसंपन्न व्हावा यासाठीच क्षात्रतेज व ब्राह्मतेज जागविले. ‘सामर्थ्य आहे चळवळीचे, जो जो करील तयाचे। परंतु, तेथे अधिष्ठान पाहिजे। भगवंताचे।’ या त्यांच्याच सूत्रानुसार भगवंताचे अधिष्ठान असलेली चळवळ निर्माण करण्याचा त्यांनी प्रयत्‍न केला. विविध विषयांतून लीलया समाजप्रबोधन करणाऱ्या समर्थांचे हे मुख्य उद्दिष्ट होते छत्रपती [[शिवाजी]] महाराजांच्या लोकोत्तर कार्याचे महत्त्व लक्षात घेऊन रामदास स्वामी भारावून गेले. ==शिवाजी महाराजांनी रामदास स्वामींना दिलेली सनद== [[चित्र:Dhurandhar Shivaji Ramdas bhet.jpg|thumb|शिवाजी महाराज आणि रामदास स्वामी यांच्या भेटीचे एम.व्ही. धुरंधर यांनी काढलेले चित्र]] [[छत्रपती शिवाजी महाराज]] हे समर्थ रामदास स्वामींच्या विच्याराचे होते. स्वराज्य रक्षणासाठी समर्थ शिवाजी महाराजांन सोबत होते.<ref name=":0" /> छत्रपती शिवाजी महाराजांनी ३१ नोव्हेंबर १६७८ मध्ये समर्थ रामदास स्वामींना एक विस्तृत सनद लिहून काही गावे इनाम म्हणून दिली होती. समर्थ रामदास हे शिवाजी महाराजांचे गुरू होते. याबाबतचे एक पत्र इ. स. १९०६ मध्ये धुळ्याच्या शंकरराव देवांनी ‘समर्थांची दोन जुनी चरित्रे’ या ग्रंथात प्रकाशित केले होते; पण या वेळेस देवांना या पत्राची मूळ प्रत न मिळता एक नक्कल सापडली होती. यानंतर इतिहासाचार्य राजवाड्यांनाही या पत्राच्या काही नकला सापडल्या. शिवाय, अनेक नकला पुणे पुराभिलेखागारात इनाम कमिशनच्या दफ्तरातही सापडतात; पण या सगळ्या नकला अथवा मूळ पत्राच्या कॉपी असून मूळ पत्र हे अनेक वर्षे कोणाच्याही पाहण्यास आले नव्हते. अखेरीस मे २०१७ मध्ये लंडनच्या ‘ब्रिटिश लायब्ररी’त या मूळ पत्राची फोटोझिंकोग्राफ तंत्रज्ञानाने बनवलेली एक प्रत इतिहास अभ्यासक संकेत कुलकर्णी यांना सापडली असून, महाराष्ट्रात आजवर सापडलेल्या नकलांवर जे शेरे आहेत, त्याबरहुकूम ही प्रत असल्याचे सिद्ध होत आहे. सदर सनदेवर छत्रपती शिवाजी महाराजांनी लिहिलेली ‘मर्यादेयं विराजते’ अशी अक्षरे आहेत. पत्राच्या मुख्य बाजूवरचे अक्षर आवजी चिटणिसांच्या हस्ताक्षराशी मिळतेजुळते आहे. ‘श्रीसद्‌गुरुवर्य, श्रीसकळतीर्थरूप, श्रीकैवल्यधाम, श्रीमहाराज श्रीस्वामी, स्वामींचे सेवेसी चरणरज सिवाजीराजे चरणावरी मस्तक ठेवून विज्ञापनाजे’’, अशा मायन्याने हे पत्र सुरू होते. त्यापुढे शिवाजी महाराजांनी स्वतःच्या शब्दात पूर्वी समर्थांनी त्यांना काय उपदेश केला, त्याबद्दल थोडक्‍यात लिहिले आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://abpmajha.abplive.in/mumbai/badlapur-sanad-by-shivaji-maharaj-to-samarth-ramdas-discovered-latest-update-495858 |title=येथे |access-date=2019-05-19 |archive-date=2018-03-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180308135529/http://abpmajha.abplive.in/mumbai/badlapur-sanad-by-shivaji-maharaj-to-samarth-ramdas-discovered-latest-update-495858 |url-status=dead }}</ref> ===तत्त्वज्ञान=== रामदासस्वामी अद्वैत तत्त्वज्ञानाचे पुरस्कर्ते होते. केवळ ब्रह्म हेच सत्य आहे हा विचार त्यांच्या साहित्यात सर्वत्र दिसतो. त्यांच्या तत्त्वज्ञानास [[एकनाथ|संत एकनाथांच्या]] वाङ्‌मयाची बैठक होती. दासबोधाच्या बहुतेक सर्व दशकांमध्ये ब्रह्म^%, माया, जीव, जगत्‌, परमेश्वर इत्यादी गोष्टींची चर्चा आहे. पंचीकरण हा विषय समर्थांनी अतिशय सखोलपणे सांगितला आहे. परब्रह्म, मूळमाया, गुणमाया, त्रिगुण, पंचमहाभूते, अष्टधा प्रकृती, विश्वाची उभारणी व संहार, पिंड-ब्रह्मांड रचना व त्यांचे संबंध अशा अनेक विषयांचे चिंतन समर्थांच्या साहित्यात आहे. सर्व कर्मांचा कर्ता हा राम असून, आपण मिथ्या अहंकारामुळे स्वतःकडे कर्तेपण घेतो असे ते सांगतात. समर्थ रामदास स्वामी स्वतः सदैव विदेही अवस्थेमध्ये असल्याने त्यांचे हे अनुभवज्ञान त्यांनी ग्रंथरूपाने मांडले. त्यांनी भक्तिमार्गाचा प्रसार केला. भक्ती केल्यामुळे देव निश्चितपणे प्राप्त होतो असे त्यांनी दासबोधाच्या सुरुवातीलाच सांगितले आहे. त्यांनी स्वतः १२ वर्षे नामस्मरण भक्ती केली व त्याचा प्रसार केला. परमार्थाशिवाय केलेला प्रपंच 'भिकारी' आहे. ज्या घरामध्ये रामनाम नाही ते घर सोडून खुशाल अरण्यात निघून जावे असे समर्थ निक्षून सांगतात. देवाचे वैभव वाढवावे, नाना उत्सव करावे असे त्यांचे मत होते. समर्थांनी प्रत्ययाचे ज्ञान सर्वश्रेष्ठ मानले. अनुभवाशिवाय असलेल्या केवळ शब्दज्ञानाची त्यांनी तिखट शब्दात हजेरी घेतली आहे. भोंदू गुरू व बावळट शिष्य हे परस्परांचे नुकसान करतात असे त्यांनी सांगितले आहे. परमात्मा हा चराचरांत भरलेला असून, त्याची प्राप्ती करून घेण्यातच मानवी जीवनाची सार्थकता आहे हे समर्थांनी अनेक स्थळी सांगितले आहे. अनेक उपनिषदांचा संदर्भ देऊन समर्थांनी या जगाचे अनित्यत्व, मिथ्यत्व प्रतिपादन केले आहे. कर्म, भक्ती, ज्ञान या मार्गांचे अनुसरण करून मुक्त होण्याचे सर्वोच्च लक्ष्य त्यांनी त्यांच्या शिष्यांपुढे ठेवले. सतत ईश्वरचिंतन करावे, सद्गुरूंची सेवा करावी, उपासनेला प्राणपणाने चालवावे, सतत परमार्थ ग्रंथांचे परिशीलन करावे असे अनेक दंडक समर्थांनी घालून दिले आहेत. पहा : [[चौदा ब्रह्म]] ===व्यक्तिमत्त्व=== मध्यम उंची, मजबूत बांधा, गौर वर्ण, तेजस्वी कांति, कपाळावर लहानसे टेंगूळ, असे समर्थांचे स्वरूप होते. कमरेस लंगोटी, किंवा कधी कफनी, पायांत खडावा. लांब दाढी, जटा, गळ्यांत जपाची माळ, यज्ञोपवीत, हातांत कुबडी, काखेस झोळी, अशा थाटात समर्थांची रुबाबदार आणि दुसऱ्यावर छाप पाडणारी मूर्ती संचार करीत असे. “शुकासारिखे पूर्ण वैराग्य ज्याचे। वसिष्ठापरी ज्ञान योगेश्र्वराचे। कवी वाल्मिकासारिखा मान्य ऐसा। नमस्कार माझा सद्गुरू रामदासा।।” हा श्लोक वामन पंडितांनी समर्थ रामदासांना उद्देशून लिहिला आहे. ===साहित्य व काव्यनिर्मिती=== समर्थ रामदास हे निसर्गप्रेमी होते. त्यांनी आपल्या निवासाच्या ज्या जागा निवडल्या त्या सर्व निसर्गरम्य जागा होत्या.<ref name=":0" /> आजही चाफळ, शिवथरघळ, सज्जनगड आणि समर्थांच्या वेगवेगळ्या घळी पाहण्यासाठी तरुण गिर्यारोहक गर्दी करतात. काही साहसी तरुण मुले मुद्दाम पावसाळ्यात मोहीम म्हणून समर्थांची तीर्थक्षेत्रे पाहतात. समर्थांना अंगापूरच्या डोहात दोन मूर्ती सापडल्या; एक श्रीरामचंद्रांची आणि दुसरी तुळजाभवानीची. त्यांतील श्रीरामाची मूर्ती त्यांनी चाफळला स्थापन केली. श्री तुळजा भवानीची मूर्ती स्थापन करण्यासाठी ते सज्जनगडावर आले. सज्जनगडावरील प्रसिद्ध अंग्लाई देवीचे मंदिर आजही याची साक्ष देत आहे. सज्जनगडाच्या पायथ्याला समर्थांना एक बाग तयार करायची होती. या बागेत कोणकोणती झाडे लावावयाची आणि ती कशी लावावीत या संबंधीचे समर्थांचे स्वतंत्र प्रकरण आहे. यावरून त्यांचा वनस्पतीशास्त्राचा किती अभ्यास होता याची कल्पना येते. बाग प्रकरण म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या या कवितेत समर्थांनी सुमारे ३५० वनस्पतींची नवे दिली आहेत. आश्चर्य म्हणजे यादी देताना पालेभाज्या, फळभाज्या, फळ, फूल, औषधी वनस्पती यांची व्यवस्थित वर्गवारी आहे. सज्जनगडावर दोन वर्षे राहून समर्थ शिवथरघळीत आले. तिथे त्यांनी समर्थ संप्रदायाचा श्रीमद दासबोध हा प्रधान ग्रंथ लिहिला. या ग्रंथात समर्थांनी प्रपंच, राजकारण, संघटन, व्यवस्थापन, व्यवहारचातुर्य, व्यक्तिमत्त्व विकास, सभ्यता आणि शिष्टाचार या सगळ्या गोष्टींचा अंतर्भाव केला आहे. दासबोधातील मूर्खलक्षणे वाचत असताना तर अनेकांना वाटते की, समर्थांनी आपला स्वभाव अचूकपणे कसा ओळखला? जगातील अनेक भाषांमध्ये दासबोधाचा अनुवाद झाला आहे. समाजाविषयीच्या अपार तळमळीतून समर्थांनी विपुल वाङ्‌मय निर्मिती केली. रोखठोक विचार, साधी सरळ भाषा आणि स्पष्ट निर्भीड मांडणी ही त्यांची वैशिष्ट्ये होती. [[दासबोध]],<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://web.bookstruck.in/book/show?id=90|title=दासबोध|last=|first=|date=|website=|archive-url=https://web.archive.org/web/20180704073350/http://web.bookstruck.in/book/show?id=90|archive-date=2018-07-04|dead-url=|access-date=|url-status=dead}}</ref> [[मनाचे श्लोक]],<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://web.bookstruck.in/book/show?id=89|title=मनाचे श्लोक|last=|first=|date=|website=|archive-url=https://web.archive.org/web/20180704074926/http://web.bookstruck.in/book/show?id=89|archive-date=2018-07-04|dead-url=|access-date=|url-status=dead}}</ref> [[करुणाष्टके]],<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://web.bookstruck.in/book/show?id=225|title=करुणाष्टके|last=|first=|date=|website=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|access-date=}}{{मृत दुवा|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[मारुति स्तोत्र|भीमरूपी स्तोत्र]],<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://web.bookstruck.in/book/show?id=1128|title=भीमरूपी स्तोत्रे|last=|first=|date=|website=|archive-url=https://web.archive.org/web/20180704085512/http://web.bookstruck.in/book/show?id=1128|archive-date=2018-07-04|dead-url=|access-date=|url-status=dead}}</ref> अनेक आरत्या उदाहरणार्थ 'सुखकर्ता दुखहर्ता वार्ता विघ्नाची' ही [[गणपती|गणपतीची]] आरती, 'लवथवती विक्राळा ब्रम्हांडी माळा' ही [[शंकर|शंकराची]] आरती, कांही पदे इत्यादी त्यांच्या लेखनकृती प्रसिद्ध आहेत. [[समर्थ रामदास स्वामींच्या आरत्यांनी]] घरांघरांत स्थान मिळवले आहे 'युगे अठ्ठावीस विटेवरी उभा' ही संत नामदेवांनी लिहिलेली आरती प्रसिद्ध आहे. याचा अर्थ नामदेवांच्या काळात देवांच्या आरत्या मंदिरात म्हटल्या जात होत्या. पुढे मोगलांच्या आक्रमणामुळे देवांचे उत्सव बंद पडले, अनेक मंदिरे उद्ध्वस्त झाली. त्यामुळे आरती वाङ्‌मय जनमानसाच्या स्मृतीतून नाहीसे झाले. समर्थांनी या वाङ्‌मयाचे पुनरुज्जीवन केले. आपण ज्या विविध आरत्या म्हणतो, त्यांपैकी अनेक समर्थ रामदासांनी लिहिल्या आहेत. आपल्या अखंड प्रवासाच्या दरम्यान श्री समर्थ रामदास स्वामी श्रीक्षेत्र मोरगावला येऊन पोहोचले. येथे श्री मयूरेश्वराच्यासमोर उभे राहिल्यानंतर त्यांनी जोरात 'जय जय रघुवीर समर्थ' अशी आरोळी दिली. त्यावेळी महासाधू [[मोरया गोसावी]] महाराज यांचे चिरंजीव श्री चिंतामणी महाराज देव (थोरले) तेथे होते. श्री चिंतामणी महाराजांनी श्री समर्थांना विनंती केली की मोरया च्या समोर मोरया ची आरोळी असावी. ज्या कोणत्या देवतेच्या मंदिरात आपण असू त्या देवतेचाच जयघोष करायला हवा. मात्र श्रीसमर्थांनी ते न ऐकता वारंवार 'जय जय रघुवीर समर्थ" चाच नारा दिला, आणि एक चमत्कार घडला. अचानक श्रीसमर्थांचे डोळ्यास अंधारी आली. हे अजबच संकट आलेले पाहून श्री समर्थ श्रीगणेशांना शरण गेले. या संकटातून वाचविण्यासाठी त्यांनी मयुरेश्वराची करुणा भाकली. आर्तपणे त्यांनी जी साद घातली तीच आपण नेहमी "सुखकर्ता दुखहर्ता..." ह्या आरती रूपात म्हणत असतो. "सुखकर्ता दुखहर्ता..." ही श्री समर्थ रामदास स्वामी निर्मित आरती याच स्थानी, यानिमित्ताने निर्माण झाली. श्री समर्थांच्या आगमनाचा साक्षीदार म्हणून जसा हनुमंत राया [[मोरगाव]] येथे स्थापित आहे. तुळजापूरची भवानी माता ही तर समर्थांची कुलस्वामिनी. तिचे दर्शन घेतांना समर्थांना 'दुर्गे दुर्घट भारी तुजविण संसारी' ही आरती स्फुरली. 'सत्राणे उड्डाणे हुंकार वदनी' ही मारुतीची आरती म्हणताना तर अंगात वीरश्रीचा संचार होतो. समर्थांनी शंकराची आरती लिहिली, त्याची कथा मोठी गमतीशीर आहे. तीर्थयात्रा करताना समर्थ जेजुरीला आले. तिथे खंडेरायाचे दर्शन घेऊन ते लवथेश्वराला आले. जो कोणी मंदिरात झोपतो तो रात्रीच मरण पावतो, अशी या मंदिराची ख्याती होती. हे कळल्यावर समर्थांनी मुद्दाम मंदिरातच झोपायचे ठरवले. ग्रामस्थांनी त्यांचे मन वळविण्याचा प्रयत्न केला पण समर्थ तसे हट्टी होते. सकाळी ग्रामस्थांनी मंदिरात भीत भीतच प्रवेश केला. पाहतात तर काय! समर्थ भगवान लवथेश्वराची पूजा करीत होते. त्याच वेळी 'लवथवती विक्राळा ब्रम्हांडी माळा' या प्रसिद्ध आरतीची निर्मिती झाली. समर्थांनी खंडेराया, दत्तात्रय, विठ्ठल, श्रीकृष्ण, दशावतार अशा विविध देवांच्या आरत्या केल्या आहेत. रामदासस्वामींनी श्रीमत्‌ ग्रंथराज 'दासबोध’ या पारमार्थिक ग्रंथाची रचना ([[महाड|महाडजवळील]]) शिवथरघळ येथे केली.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=RPicBQAAQBAJ&pg=PA744&dq=%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A4%AC%E0%A5%8B%E0%A4%A7+%E0%A4%B0%E0%A4%9A%E0%A4%A8%E0%A4%BE+%E0%A4%AE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A5%80&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjC2uLx1ILoAhXOIbcAHWB6DHQQ6AEIKTAA#v=onepage&q=%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A4%AC%E0%A5%8B%E0%A4%A7%20%E0%A4%B0%E0%A4%9A%E0%A4%A8%E0%A4%BE%20%E0%A4%AE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A5%80&f=false|title=Dasbodh prakrut-marathi|publisher=Mrs Manasi s. vaidya|language=mr}}</ref> दासबोधाशिवाय रामायणांतील किष्किंधा, सुंदर व युद्ध ही कांडे, कित्येक [[अभंग]], [[आरती|आरत्या]], भूपाळ्या, पदे, [[स्तोत्र|स्तोत्रे]], राज-धर्म, क्षात्र-धर्म, शिवाजीमहाराज, संभाजीमहाराज यांस पत्रे, आपल्या शिष्यांना मार्गदर्शन, मठ आणि त्यांतील उत्सव यांसंबंधी मार्गदर्शन, आत्माराम, अन्वय-व्यतिरेक, वैराग्य-शतक, ज्ञान-शतक, उपदेश-शतक, षड्‌रिपु-विवेक इत्यादी विषयांवरील विपुल लेखन समर्थांनी केले आहे. समर्थांची शिकवण कशी व्यावहारिक शहाणपणाची, सावधानतेची, आत्मविश्वास उत्पन्न करणारी, रोखठोक आणि राजकारणी स्वरूपाचीही होती. एका दृष्टीने समर्थांच्या शिकवणुकीचे सार केवळ काही शव्दांत सांगता येते - कर्म ,उपासना, ज्ञान, विवेक. भक्ती, प्रयत्‍न व सावधानता. समर्थांनी राष्ट्रउभारणीसाठी जसे बहुमोल मार्गदर्शन केले तसेच लोकशिक्षण, प्रपंच, परमार्थ, विवेक या गोष्टींवरही भर दिला; कारण यातूनच राष्ट्र उभे राहते, स्वराज्य स्थापन होते. लोकांनी साक्षर व्हावे यासाठी त्यांनी लिहिण्याची, वाचण्याची मोहीम काढली. आपल्या वचनांत ते म्हणतात- ‘दिसा माजी काही तरी ते लिहावे, प्रसंगी अखंडीत वाचीत जावे’ त्याचबरोबर त्यांनी असेही सांगितले -<br/> जे जे आपणासि ठावे। ते ते इतरांसि शिकवावे। शहाणे करून सोडावे सकळ जन।। प्रपंच सोडून जर परमार्थ केला, तर केवळ आत्मोन्नती होईल परंतु प्रपंच करून परमार्थ केला, तर राष्ट्रोन्नती होईल म्हणून ते म्हणतात की -<br/> प्रपंची जे सावधान। तोचि परमार्थ करील जाण।<br/> प्रपंची जो अप्रमाण। तो परमार्थी खोटा।। याशिवाय गाणे कसे असावे हे सांगताना समर्थ लिहितात,<br/> बाळके श्वापदे पक्षी। लोभती वेधती मनी।<br/> चित्त निश्चिंत होतही। धन्य ते गायनी कळा।।<br/> मराठी (प्राकृत) भाषेचा अभिमानही समर्थ व्यक्त करतात. समर्थ लिहितात, ‘येक म्हणजी [[मराठी|मऱ्हाठी]] काय। हे तो भल्यासी ऐको नये।<br/> ती मूर्ख नेणती सोय। अर्थान्वयाची।।<br/> लोहाची मांदूस केली। नाना रत्‍ने साठविली।<br/> ती अभाग्याने त्यागिली। लोखंड म्हणोनी।<br/> तैसी भाषा प्राकृत।।’ ===लेखन=== रामदासस्वामींची वाङ्‌मय संपदा अफाट आहे. मानवी जीवन सर्वांगाने समृद्ध व्हावे म्हणून समर्थांनी विविध विषयांवर चिंतनपर रचना केल्या. दासबोध, आत्माराम, मनाचे श्लोक, करुणाष्टके, शेकडो अभंग, स्तोत्रे, स्फुट रचना, रुबाया, सवाया, भारुडे, कविता, अनेक ओवीबद्ध पत्रे तसेच आरत्या त्यांनी रचलेल्या आहेत. समर्थांच्या वाङमयाचे मूल्यमापन भिन्न प्रकारे, अनेक दृष्टिकोनातून, अनेक विचारवंतांनी केले आहे. त्यांच्या एक एक वाङ्‌मय प्रकाराचा ऊहापोह करून त्या प्रकारच्या वाङ्‌मयातून समर्थ काय सांगतात, हे पहातानाही त्यांच्या भक्तीचे, शैलीचे, बुद्धिमत्तेचे कुणालाही कौतुक वाटावे. त्यांचा भाषावैभव स्वयंभू होता. त्यांना शब्दांची कधी वाणच पडली नाही. समर्थांनी साहित्य, कला, आरोग्य, जीवनशैली, निसर्ग, बांधकाम, उद्योग या विषयांवरही लिहिले आहे. जीवनाचे कोणतेही अंग समर्थांनी सोडलेले नाही. सर्वच क्षेत्रांत उच्च ध्येय गाठण्यासाठी, यश मिळवण्यासाठी काय करावे, याचे तपशीलवार मार्गदर्शन समर्थ करतात. असे अनेक विषय त्यांच्या साहित्यात आहेत. समर्थांची [[मराठी]] भाषा ही मोजक्याच पण ठसठशीत शब्दांत सर्व काही सांगणारी भाषा आहे. समृद्ध शब्दरचना, मराठी शब्दांची वैभवशाली उधळण, तर्कशुद्ध विचारांची रेखीव, नेटकी मांडणी आणि माणसाच्या जीवनाचे, अगदी छोट्या-छोट्या व्यवहारांचे सूक्ष्म निरीक्षण (अन्‌ त्याचे प्रकटीकरण) ही समर्थांच्या साहित्याची आणखी काही वैशिष्ट्ये. विशिष्ट लय, गेयता हीदेखील त्यांच्या साहित्याची वैशिष्ट्ये होत. समर्थांची काव्यरचना आणि तिचे साहित्यगुण हा स्वतंत्र अभ्यासाचाच विषय आहे. परळी येथे मठस्थापना करताना मठाच्या परिसरात बाग करण्यात येत होती त्या वेळी त्यांनी बागेवरती एक अखंड प्रकरणच लिहिले. तसेच सामानगडावर किल्ले बांधताना लिहिलेल्या ‘कारखाने’ या प्रकरणाच्या पहिल्या समासात विटा कशा कराव्यात, बांधकाम या प्रकरणात मजुरांना कशी, किती कामे द्यावीत यासारखी सर्व माहिती त्यांनी दिली आहे. रामदासांच्या काही साहित्यरचना :- * [[अस्मानी सुलतानी]] * [[आत्माराम]] * [[आनंदवनभुवनी]] * एकवीरा समाधी अर्थात्‌ जुना दासबोध * [[करुणाष्टके]] * [[समर्थ रामदास स्वामींचे छत्रपती शिवाजी महाराजांना पत्र|छत्रपती शिवाजी महाराजांना लिहिलेले पत्र]] * [[दासबोध]] * [[समर्थकृत देवी स्तोत्रे]] * [[नृसिंहपंचक]] : हे काव्य [[अनुप्रास|लाटानुप्रासाचे]] उत्तम उदाहरण आहे. * ’भीमरूपी महारुद्रा’ सारखे स्तोत्र * [[मनाचे श्लोक]]- मनाचे श्लोक एकूण २०५ आहेत. * [[मारुति स्तोत्र]] * मुसलमानी अष्टक * [[रामदास स्वामींचे अभंग]] * [[राममंत्राचे श्लोक]] * [[समर्थांच्या उर्दू पदावल्यांचे पुस्तक]] * [[सवाई]] * ’सुखकर्ता दुखहर्ता’, ’लवथवती विक्राळा ब्रम्हांडी माळा’, ’सत्राणे उड्डाणे हुंकार वदनीं’, यांसारख्या [[रामदास स्वामींनी रचलेल्या आरत्या|सुमारे ६१ आरत्या]] * [[सोलीव सुख ]] , आणि * अप्रसिद्ध असलेला हजारो पानी मजकूर == समर्थांचा अंतिम प्रवास : साहित्यातील वर्णन == संवत्सरी दुर्मती । सज्जनगडी हो इमारती । दोन सहस्र निष्क प्रीती ।वेचिली राये ।।<br/> घर बांधिले विशाले । गृह प्रवेश करतीये वेले । वैशाख मासी भक्तपाले । प्रवेशले ।।<br/> तेव्हा बोलिले वचन । आम्हास राहाणे स्वल्प जाण ।। <br/> सांप्रत ज्यास मठ म्हणतात ती इमारत जीर्ण झालेली असल्याने अंगलाई देवालय व शेजारच्या तटातील ओवऱ्यांत समर्थांच्या राहण्याची व्यवस्था केली .१६०३ च्या रामनवमीनंतर चाफळहून समर्थ परत येईपर्यंत इमारत तयार झाली आणि समर्थ आल्यावर वैशाखापासून तेथेच राहू लागले. गृहप्रवेश करतेवेळेसच समर्थ उद्गारले 'येथे आता स्वल्प काळ राहणे आहे; खोलीचे बाहेर येणे किंवा कोणाशी बोलणे बहुतेक कमीच केले. उद्धवस्वामी व आक्काबाई यांशिवाय खोलीत कोणास येऊ देत नसत. कोणी काही कार्यभाग विचारले तर 'राम बुद्धी देईल तसे करा' म्हणून उत्तर देत. <br/> 'कोण्ही विचार पुसले काही । पूर्वीच सांगितले पाही । सांगावया आता काही । उरेचिना ।।' <br/> पितळेच्या खुराचा पलंग होता, त्यावर नित्य बसून असत. अन्नाचा आहार अगदी टाकला होता. पाच चार महिने तर केवळ दुधावरच होते. जवळ कोणास येऊ देत नसत. एखाद्यास प्रसंगोपात बोलाविले तर त्याने तेवढे येऊन काय आज्ञा आहे ते विचारून जावे. उद्धव अथवा आक्का हे मात्र न विचारता खोलीत ये-जा करत व काय हवे नको ते पाहत. निजले असले तर उठवून दूध देत. पण ते दूधही स्वामींनी मर्जी असली तर घ्यावे नाही तर अपेक्षा नाही म्हणून सांगावे. उद्धव एके दिवशी म्हणाले की व्याधिनिरसनार्थ अनुष्ठान बसवितो व उत्तम वैद्य आणवितो; त्यावर हसून समर्थ म्हणाले आतापर्यंत देहाची ममता टाकण्याचा उपदेश दुसऱ्यास केला त्याचे हे सार्थक की काय? प्रारब्धाने देहाचे जे व्हायचे जेथे व्हायचे ते होत राहील. तेव्हा आक्का म्हणाल्या 'आपली इच्छा नसेल तर राहिला औषधोपचार; पण आता थंडीचे दिवस आले येथे डोंगरावर तर फार थंडी असते. तेव्हा चार दिवस खाली चाफळला किंवा दुसऱ्या एखाद्या ठिकाणी चलावे. 'समर्थांनी उत्तर दिले - <br/> जेथे होईल हे प्रांत (शेवट) । तेथे भजतील हो भक्त । उत्साह चाफळी अद्भुत । राहील तेव्हा ।। <br/> 'आम्ही चाफळास जाण्याने श्री रघुवीराच्या उपासनेकडे लोकांचे दुर्लक्ष होऊ लागेल यासाठी कोठेही आता जाणे नको; <br/> 'म्हणौनी सज्जनगडी वास । आम्हास करणे सावकास । जे होईल देहास । ते येथे घडे ।।' <br/> अशाही स्थितीत पौषमासी ( मार्गशीर्षाचा क्षयमास होता ) डोमगावहून कल्याण स्वामी आले. त्यांनी लिहिलेली दासबोधाची प्रत तपासून दिली. <br/> आमची प्रतिज्ञा ऐसी । काही न मागावे शिष्यासी । आपणामागे जगदीशासी । भजत जावे ।।' <br/> ही शेवटची ओवी करून ती १२-१० मध्ये घातली. <br/> 'मध्यरात्री साहावे तासी । समर्थ पाहती त्या मूर्तीसी । मेण होते जे नयनासी । ते काढविले ।। <br/> श्रीचे मुखावलोकन केले । परम समाधान झाले । याउपरी आले । राहणे न घडे ।। <br/> अवकाश पांच दिवस । उरला आहे आम्हास । कोण पुजील त्यास । यश घडो ।। <br/> करणाऱ्याच्या करविल्या । आणि त्याच्या श्रमाचा । प्रसाद झाला सर्वांचा । मनोरथ ।। अर्थात हे बोलणे बहुतेक स्वगतच झाले. दुसरे दिवशी सकाळी मूर्ती पाहण्यासाठी खोलीत मंडळी आली असता समर्थांच्या मुखातून एक श्लोकार्ध निघाला - <br/> रविकुळटिळकाचा वेळ संनिध आला । तदुपरी भजनाशी पाहिजे संग केला ।।समर्थांचे मनोगत जाणून -<br/> अनुदिनी नवमी हे मानसी आठवावी । बहुत लगबगीने कार्यसिद्धी करावी ।। <br/> हे दोन चरण उद्धवांनी म्हणून समर्थांचा श्लोक पूर्ण केला. ते पाहून समर्थ फार संतुष्ट होऊन म्हणाले 'उद्धवा शाबास भले शाबास!' आणि नंतर श्रीरामापुढे अखंड नामघोष सुरू केला.<br/> माघ कृ.८ रोजी दोन प्रहरी निद्रा करून उठले, ते समयी वचने दोनी प्रत्येकी येकादशाक्षरे-- <br/> देवद्रोहीयांचा नाशची आहे ।। समुद्रातीरस्थांचा नाश आहे ।। बोलिले, असे लेखांक ४३ मध्ये म्हणले आहे. त्यातच शेवटी लिहिले आहे की, <br/> नवमी दो प्रहरा दर्शनासी बहुत लोक आले । त्यांस स्वमुखे आज्ञा दिली । ते लोक द्वारापासी उभेच आहेत । संनिध कोन्हासही येऊ दिल्हे नाही । तेच समयी पलंगावरून उतरून पादुकावरी उत्तराभिमुखी बैसले । श्रींचे स्मरण केले ।। <br/> "पलंगाखाली उतरले । पादुका पायी लेइले । उत्तर दिशेकडे केले । मुख बरवे ।।<br/> भक्तजन विनविती । पलंगावरी बैसावे म्हणती । तेव्हा बोलिले हो प्रीती । बैसाणे नाही ।।<br/> तुम्ही बैसवाल तरी पहा । म्हणोन उचलती जन दहा । शक्तिवंत करिती अहा । नुचलती आमुते ।।<br/> करिता बहुतची यत्न । नुचले अनुमात्र आसन । तेव्हा आज्ञापिले वचन । बाहेर बैसां ।। <br/> आक्का व उद्धव यांखेरीज बाकीचे सगळे बाहेर दाराशीच बसले, आणि समर्थांनी रघुपतीकडे दृष्टी लावून ध्यान धरले; त्याबरोबर आक्का व शिष्य मंडळी घाबरी होऊ लागली. ते पाहून समर्थ म्हणाले ,'इतके दिवस सेवेत राहून वेदान्त श्रवण केल्याचे व अध्यात्माच्या अभ्यासाचे फळ हेच काय? त्यावर आक्कांनी हात जोडून विनंती केली, घाबरे होणे किंवा ममतेत गुंतणे हे काहीच समर्थांनी ठेवले नाही, पण प्रत्यक्ष सेवा व सगुणदर्शन अंतरेल याचे वाईट वाटते'; त्या वेळी त्यांच्या (व आज आपल्याही) समाधानासाठी समर्थांच्या मुखातून पुढील अभंग प्रकटला - <br/> माझी काया गेली खरे । परी मी आहे जगदाकारे । ऐका स्वहित उत्तरे । सांगेन ती ।।<br/> नका करू खटपट । पहा माझा ग्रंथ नीट । तेणे सायुज्याची वाट । ठाई पडे ।।<br/> राहा देहाच्या विसरे । वर्तो नका वाईट बरे । तेणे मुक्तीची द्वारे । चोजविती ।।<br/> रामीरामदास म्हणे । सदा स्वरूपी अनुसंधान । करा श्री रामाचे ध्यान । निरंतर ।।<br/><br/> या अभंगाचा आशय भीमस्वामींनी दोन ओव्यांत सांगितला तो असा -<br/> माझी काया आणि वाणी ।गेली म्हणाल अंतःकरणी । परी मी आहे जग्जीवनी । निरंतर ।।<br/> आत्माराम दासबोध । माझे स्वरूप स्वतःसिद्ध । असता न करावा खेद । भक्त जनी ।।<br/><br/> नंतर श्रीसमर्थांनी रामनामाचा गजर तीन वेळा एवढ्या मोठ्याने केला कI त्या घोषाने मुहूर्तभरपर्यंत गडावरील सर्व आकाश दुमदुमून गेले.<br/> तीन वेळा स्मरण केले । अंबर अवघे गर्जिनले । रामनामे कोंदाटले । जिकडे तिकडे ।।<br/> मुहूर्त एक हो गर्जना । गगनी कोंदाटली जाणा । विस्मय पावलो निजजना । प्रेम आले ।।<br/> ध्वनी जाली संपूर्ण । जाहला अवतार हो पूर्ण । देशोदेशी भक्तजन । जाते जाले ।।<br/> या प्रकारे श्रीसमर्थांनी 'माघ वद्य नवमी । दिवसा दोन प्रहर नेमी । शनिवारी परंधामी । योग केला ।।{{संदर्भ हवा}} अंतिम पाच दिवसांमध्ये समर्थांनी अन्नपाणी वर्ज्य केले. त्याच काळात सज्जनगडावर तंजावर येथून श्रीराम पंचायतनाच्या मूर्ती आल्या. समर्थांनी स्वहस्ते त्यांचे पूजन केले. पूर्णपणे एकांतवास स्वीकारला. त्यावेळी त्यांच्याजवळ फक्त [[उद्धव स्वामी]] व [[आक्का बाई]] होते. [[कल्याण स्वामी]] डोमगाव येथे होते. अंतिम दिनी समर्थ पद्मासन घालून उत्तराभिमुख बसले. तीन वेळा 'जय जय रघुवीर समर्थ ' हा घोष करून आत्मा पंचत्वात विलीन केला. त्यांच्या पार्थिवाचे अंत्यसंस्कार [[उद्धव स्वामी]] यांनी केले. समर्थांनी पूर्वसूचना देऊन माघ वद्य नवमी शके सोळाशे तीन सन १६८१ रोजी देह ठेवला. हीच दासनवमी होय. ===समर्थसंप्रदाय=== समर्थसंप्रदाय हा महाराष्ट्रातील एक महत्त्वाचा संप्रदाय आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=pL9HAAAAMAAJ&q=%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B8+%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A5+%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%AF&dq=%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B8+%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A5+%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%AF&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjk1KHRvOznAhWk63MBHfm9CzQQ6AEIMjAB|title=Hindī evaṃ Marāṭhī ke Vaishṇava sāhitya kā tulanātmaka adhyayana|last=Jogalekar|first=N. C.|date=1968|publisher=Javāhara Pustakālaya|language=hi}}</ref> समर्थ रामदास स्वामी यांनी तो शिवाजी महाराजांच्या काळात स्थापन केला. संत रामदास स्वामींप्रमाणेच या संप्रदायाच्या कवींनी व कवयित्रींनी विपुल लेखन केले आहे. या संप्रदायाची बहुतेक हस्तलिखिते धुळ्याच्या समर्थ वाग्देवता मंदिरात ठेवली आहेत. त्यांचा शोध घेऊन संग्रह करण्यासाठी समर्थ भक्त [[शंकरराव देव]] यांनी अपार परिश्रम केले. त्यामुळे हा मौलिक संग्रह आजवर टिकून राहिला. ===शिष्यमंडळ=== [[File:समर्थ.jpg|thumb|समर्थांना शिष्याकडून कठोर साधनेची आणि अभ्यासाची अपेक्षा होती.]] समर्थांनी त्या काळी ११०० मठ स्थापन केले आणि सुमारे १४०० तरुण मुलांना समर्थ संप्रदायाची दीक्षा दिली. त्यांचे काही शिष्य गृहस्थाश्रमी होते, तर काही शिष्य ब्रम्हचारी होते. कल्याणस्वामी रामदासांचे पट्टशिष्य होते. ज्या वेळी एखाद्या शिष्याची महंतपदी नियुक्ती होत असे त्या वेळी त्या शिष्याची कसून परीक्षा घेतली जाई. समर्थांना शिष्याकडून कठोर साधनेची आणि अभ्यासाची अपेक्षा असे. दासबोधाचे नुसते पारायण करून भागत नव्हते, दासबोध समजावून घेण्यावर समर्थांचा भर होता. अनेक महंतांचा दासबोध कंठस्थ होता. शिष्याची परीक्षा घेण्याची समर्थांची पद्धत मोठी विलक्षण होती. त्यावेळी ग्रंथ छापले जात नसत. हाताने लिहून ग्रंथांचा नकला केल्या जात. छापील नसल्यामुळे ग्रंथ बांधलेले (बाइंडिंग केलेले) नसत. पानांवर पृष्ठांक देखील नसायचे. अशा वेळी समर्थ त्या शिष्याकडून त्याने लिहिलेली दासबोधाची पोथी मागवून घेत. पत्त्याप्रमाणे पिसून पोथीची सर्व पाने विस्कळीत करत आणि मग शिष्याला सगळा दासबोध पुन्हा व्यवस्थित लावून ठेवायला सांगत. ज्या शिष्यांचा दासबोध कंठस्थ नसे त्यांना पोथी जुळवायला फार वेळ लागे. अशा शिष्याला महंत म्हणून किंवा मठपती पदी नियुक्त केले जात नसे. ज्याला पोथी लावायला विलंब झाला त्यांची निर्भत्सना करताना समर्थ म्हणत," याने दासबोध वाचला नाही केवळ गंधफुले वाहून पूजला."त्या वेळी समर्थांचे शिष्यांना सांगणे होते की, जो कोणी दासबोध ग्रंथाचे वाचन करील, तो ग्रंथ नीट समजावून घेईल आणि त्यानुसार आचरण करेल, अशा माणसाला मोक्ष मिळेल. त्यासाठी वेगळा गुरू करण्याची गरज नाही. ग्रंथ हेच गुरू होत. * [[अनंत कवी]] * [[अनंतबुवा मेथवडेकर]] * [[अंबिकाबाई]] * [[आक्का बाई]] * [[उद्धव स्वामी]] * [[कल्याण स्वामी]] *[[भीम स्वामी]] * [[केशव स्वामी]] * [[गिरिधर स्वामी]] * [[आचार्य गोपालदास]] * [[दत्तात्रय स्वामी]] * [[दिनकर स्वामी]] * [[दिवाकर स्वामी]] * भीमदास स्वामी * [[भोळाराम स्वामी]] * [[मेरु स्वामी]] * [[रंगनाथ स्वामी]] * रघुनाथ स्वामी * [[रोकडाराम स्वामी ]] * [[वासुदेव स्वामी]] * [[वेणा बाई]] * हणमंत स्वामी * [[श्री हंसराज स्वामी]] ===रामदासस्वामींची मराठीतील चरित्रे आणि त्यांच्यासंबंधी इतर ग्रंथ=== * आनंदवनभुवनी (कादंबरी, लेखिका : [[शुभांगी भडभडे]]) * ऐसी हे समर्थ पदवी (अशोक प्रभाकर कामत) * संत कबीर रामदास : एक तुलनात्मक अभ्यास (डॉ. ज्योत्स्ना खळदकर) (प्रकाशन दिनांक ११-६-२०१७) * कल्याणा, छाटी उडाली ([[सुनील चिंचोलकर]]) * ग्रंथराज दासबोध खंड १ ([[सुनील चिंचोलकर]]) * तुका राम दास (तुलसी आंबिले, लोकसत्ता दैनिकात २०१६ साली प्रसिद्ध झालेल्या दोन सदरांतील मजकुराचे संकलन) * तोचि येक रामदास ([[जनार्दन ओक]]) * पत्र समर्थांची ([[सुनील चिंचोलकर]]) * प्राचीन मराठी वाङ्‌मयाचा इतिहास : तुकाराम-रामदास (अच्युत नारायण देशपांडे, १९६६) * मनाच्या श्‍लोकातून मनःशांती ([[सुनील चिंचोलकर]]) * मला दासबोधीच लाभेल बोध ([[सुनील चिंचोलकर]]) * राजगुरू समर्थ रामदास (शं.दा. पेंडसे) * राजवाड्यांचा रामदास : ([[राजवाडे]] लेखसंग्रहाअंतर्गत, संपादन [[द.वा. पोतदार]]) * रामदास (श.श्री. पुराणिक) * रामदास : वाङ्मय आणि कार्य ([[न.र. फाटक]]) (१९५३) * श्री रामदास स्वामींचे प्रपंचविज्ञान ([[श्री.म. माटे]]) * विद्यार्थ्यांचे श्रीरामदास (पुस्तक आणि ऑडिओ बुक) ([[सुनील चिंचोलकर]]) * शिवाजी आणि रामदास ([[सुनील चिंचोलकर]]) * शिष्य समर्थांचे ([[सुनील चिंचोलकर]]) * श्रीसमर्थ चरित्र ([[ज.स. करंदीकर]], १९५३) * श्रीसमर्थ चरित्र ([[न.र. फाटक]]) (१९५१) * श्रीसमर्थ चरित्र (सदाशिव खंडो आळतेकर) (दुसरी आवृत्ती, सन १९७४) * श्रीसमर्थचरित्र (सदाशिव खंडो आळतेकर) (शके १८५५) * श्री समर्थ चरित्र : आक्षेप आणि खंडन ([[सुनील चिंचोलकर]]) * श्रीसमर्थ चरित्र (अनेक खंड) : खंड १. -श्रीसमर्थावतार ([[बा.सी. बेंद्रे]]) * श्री समर्थ चरित्र (अनेक खंड) : तृतीय खंड -श्री समर्थ संप्रदाय (शंकरराव देव) * समर्थदर्शन (संपादित लेख संग्रह; लेखक - श्री.र. कावळे, अनिरुद्ध कुलकर्णी, श्या.गो. मुद्गल. प्रस्तावना - [[के.वि. बेलसरे]], नवीन आवृत्ती - १९८२ * श्रीसमर्थप्रताप (समर्थांचा प्रत्यक्ष सहवास लाभलेले गिरिधरस्वामी) * समर्थविचार (कॅप्टन आनंद जयराम बोडस) * समर्थ व्यवस्थापन (दासबोध) लेखक - रमेश कुलकर्णी) * श्रीसमर्थ रामदास वाङ्मय शब्दार्थ संदर्भकोश (दासबोध वगळून) (संपादक : रा.शं. नगरकर आणि डॉ. मु.श्री. कानडे) * सद्‌गुरू समर्थ रामदास और छत्रपति शिवाजी महाराज (हिंदी, लेखक सुरेश तोफखानेवाले) * समर्थ रामदास आणि स्वामी विवेकानंद ([[सुनील चिंचोलकर]]) * समर्थ रामदास विवेक दर्शन (संत रामदास, साहित्य अकादमी प्रकाशन) * समर्थ रामदासांचा भक्तियोग (डाॅ. [[शंकर अभ्यंकर]]) * श्रीरामदासस्वामि-चरितम् (संस्कृत, श्रीपादशास्त्री हसुरकर, शके १८४४) * समर्थ शिकवण (आनंद जयराम बोडस) * श्रीसमर्थ रामदास : जीवन व तत्त्वज्ञान (?) * समर्थ रामदास स्वामी आणि शिवाजी महाराज ([[कौस्तुभ कस्तुरे|कौस्तुभ सतीश कस्तुरे]]) * श्री रामदास स्वामींचे प्रपंचविज्ञान ([[श्री.म. माटे]]) * समर्थ रामदासांचे व्यवस्थापन ([[सुनील चिंचोलकर]]) * समर्थ संदेश (कॅप्टन आनंद जयराम बोडस) * समर्थ साहित्य (उषा जोशी) * श्रीसमर्थांचा गाथा (संपादक [[अनंतदास रामदासी]], १९२८) * समर्थ रामदासांची साहित्‍य सृष्‍टी (लेखक : [[सुनील चिंचोलकर]]; प्रकाशक : महाराष्ट्र सरकार) * श्रीसमर्थांची लघुकाव्ये (संपादक - डॉ. सुनीती सहस्रबुद्धे) * श्री समर्थाचें पुण्य स्मरण (शंकर धोंडो क्षीरसागर) * साक्षेप समर्थांचा (डॉ. वि. रा करंदीकर) ==समर्थ रामदासांच्या जीवनावरील नाटके/चित्रपट== * संत रामदास (मराठी चित्रपट, दिग्दर्शक राजा नेने) * जय जय रघुवीर समर्थ (मराठी लघुपट, दिग्दर्शक जितेंद्र वाईकर) * समर्थ रामदास स्वामी (मराठी चित्रपट, दिग्दर्शक राजू सावंत) * श्रीशिवसमर्थ (नाटक, लेखक : जयवंत पंदिरकर) * श्री राम समर्थ (चित्रपट, दिग्दर्शक संतोष तोडणकर) * रघुवीर ==विसाव्या शतकातील श्रेष्ठ रामदासी== * [[अण्णाबुवा कालगावकर]] * [[अनंतदास रामदासी]] * [[गोंदवलेकर महाराज]] * [[नानासाहेब धर्माधिकारी]] * [[नारायण महाराज, हरिहर]] * [[प्रल्हाद महाराज रामदासी]] * [[केशव विष्णू बेलसरे]] * [[मसुरकर महाराज]] * [[शंकर श्रीकृष्ण देव]] * [[श्रीधर स्वामी]] ==संस्था== स्वामी समर्थ रामदास यांचे नाव दिलेल्या अनेक संस्था महाराष्ट्रात आहेत. त्यांपैकी काही या :- * स्वामी समर्थ रामदास महापालिका मंडई, वांद्रे (मुंबई) ==रामदास स्वामींनी वास्तव्य केलेल्या ‘घळी’== तारळेघळ, मोरघळ, रामघळ, [[शिवथरघळ]], हेळवाक घळ, वगैरे ==हे सुद्धा पहा== * [[काशीबाई साखाजी मिन्धर]] * [[नारायण विष्णू धर्माधिकारी]] * [[दासबोध]] * [[समर्थ पंचायतन]] * [[परळी वैजनाथ येथील रामदासी मठ]] * [[अकोला येथील रामदासी मठ]] ==चित्रदालन== <gallery> File:Ramdas vardan.jpg|वरदान File:Ramdastemp.jpg|समर्थहृदय श्री शंकर श्रीकृष्ण देव यांनी समर्थांच्या जन्मस्थानी उभारलेले समर्थांचे मंदिर File:Ramdas balpan.jpg|बालपण File:Sajjangad ramdas.jpg|सज्जनगड येथील राम मूर्ति File:Sajjangad samadhi.jpg|समर्थ रामदास स्वामींची समाधी सज्जनगड File:Ramdas tap.jpg|तपश्चर्या आणि साधना File:Ramdas takali.jpg|हनुमंताची मूर्ती सोन्याची....कि शेणाची? File:Ramdas shishy.jpg|धोंडिबाच्या मनाची उन्मनी अवस्था झाली File:Lord Ram at Chaphal -Samarth Ramdas Swami.jpg|चाफळ येथील समर्थ स्थापित श्रीराम मूर्ती File:Samarth Ramdas Swami sthapit Maruti Varanasi.jpg|काशी येथील समर्थ स्थापित मारुती मूर्ती File:Ramdas aarati.jpg|श्री लवथवेश्वराचे पूजन. </gallery> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== {{विकिक्वोट}} {{विकिस्रोत साहित्यिक}} * [[:b:दासबोध|दासबोध]] * [http://santvenaswami.com/ समर्थशिष्या वेणा स्वामी यांच्यावरील संकेतस्थळ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110208115808/http://santvenaswami.com/ |date=2011-02-08 }} * [http://sanskritdocuments.org/marathi/index.html#Dasbodh दासबोध] * [http://www.aathavanitli-gani.com/Santvani/Samarth_Ramdas 'आठवणीतली गाणी.कॉम' या संकेतस्थळावर समर्थ रामदास यांची काव्ये] * [http://www.loksatta.com/lokrang-news/samarth-darshan-at-sajjangad-1069441/ समर्थदर्शन-संत रामदासांच्या जीवनपटाचा शोध घेणाऱ्या या संग्रहालयाची सफर] {{हिंदू धर्मामधील पंथ आणि संप्रदाय}} {{मराठी साहित्यिक}} {{DEFAULTSORT:रामदास}} [[वर्ग:मराठी कवी]] [[वर्ग:मराठी संत]] [[वर्ग:समर्थ संप्रदाय]] [[वर्ग:हिंदू संत]] [[वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती]] [[वर्ग:समर्थ रामदास]] [[वर्ग:इ.स. १६०८ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. १६८१ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] 4ka1okcbnr8akdw949mbe9piy4hbtig 0 142253 2677552 2370045 2026-04-04T20:00:26Z ~2026-20827-54 181788 2677552 wikitext text/x-wiki '''यमुनाबाई वाईकर''' (जन्म : [[वाई]]-सातारा जिल्हा, ३१ डिसेंबर १९१५; - वाई, १४ मे २०१८) या महाराष्ट्रातील सुप्रसिद्ध लावणी गायिका आहेत. त्यांना लावणीसम्राज्ञी म्हणून ओळखले जाते. * त्यांचे मूळ नाव '''यमुना विक्रम जावळे'''. त्या रहात असलेली वाईची ही कोल्हाटी समाजाची वस्ती म्हणजे एक लोककलेचे माहेरच होते. यमुना, तारा, हिरा या ३ बहिणी. आईचे नाव गीताबाई. त्याही गायच्या. यमुनाबाई १० वर्षाच्या असतानाच आपल्या दोन लहान बहिणींना घेऊन गावोगाव तमाशाच्या फडाबरोबर हिंडू लागल्या. रंगू-गंगू सातारकर यांच्याकडे त्यांना तमाशातले गाणे आणि अभिनयाची अदाकारी याचे धडे मिळत राहिले. पुणे, मुंबई, नाशिक, बार्शी, सोलापूर, पंढरपूर, नागपूर ते थेट बेळगाव आणि कोकण असा सारा उभा-आडवा महाराष्ट्र यमुनाबाई आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी पालथा घातला आहे. त्यांच्या या तमाशाफडात दडलेले नाट्य आणि संगीत गावोगावच्या रसिकांना अनुभवायला मिळाले आहे. कासू-वारू आणि यमुना-हिरा-तारा-वाईकर असे एकेकाळचे गाजलेले फड होते. अभिनय हा अंगभूत गुण असल्याने लोकनाट्यातून यमुनाबाई नाटकांकडे वळल्या. त्यांनी ‘भावबंधन’, ’मानापमान’ आदी संगीत नाटके सादर केली. त्यांची ‘संशय कल्लोळ’ नाटकातली भूमिका नाट्यवेड्या रसिकांच्या खास पसंतीस उतरली होती. त्यांनी ‘धर्मवीर संभाजी’, ‘मोहित्यांची मंजुळा’ आणि ‘महाराची पोर’ या अन्य नाटकांमध्ये भूमिका केल्या. ’महाराची पोर’ नाटक बघावयास [[साने गुरुजी]] आले होते. या प्रयोगाचे सर्व उत्पन्न यमुनाबाईंनी गुरुजींच्या समाजकार्याला दिले. गावागावांतून पोटासाठी कलाप्रदर्शन करणाऱ्या आपल्या कोल्हाटी समाजाला स्थैर्य यायला हवे याची जाणीव यमुनाबाईंना सतत सतावत राहिली. वाईच्या मध्यभागातली आणि कृष्णातीरावरची पाले उठली पाहिजेत, आपल्या समाजबांधवांना भिंतींचे घर हवे असे विचार मनात येत राहिले. आणि यमुनाबाई वाईकरांनी समाजासाठी हौसिंग सोसायटी निर्माण केली. पोटासाठी भीक मागणाऱ्या आणि रस्तो-रस्ती-गल्ली-बोळांत गाण्यांची तान मारत हिंडत राहिलेल्या आपल्या भगिनींना यमुनाबाईंनी घरे दिली. ==पुरस्कार== * [[मातोश्री भीमाबाई आंबेडकर पुरस्कार]], २०१२ * मध्य प्रदेश शासनाचा इ.स. १९९९-२००० सालचा 'राष्ट्रीय देवी अहिल्या सन्मान' (एक लाख रुपये रोख व प्रशस्तीपत्र) * [[पद्मश्री]] पुरस्कार, भारत सरकारचा, २०१२ * ’पवळा-पठ्ठे बापूराव संगीत लोककला आणि साहित्य अकादमी यांच्या वतीने आणि महाराष्ट्र सरकारच्या सांस्कृतिक विभागाच्या राज्यमंत्री फौजिया खान यांच्या हस्ते, १५ मे २०१२ रोजी यमुनाबाई वाईकर यांचा विशेष गौरव करण्यात आला. * संगीत नाट्य अकादमीचा रवींद्रनाथ टागोर रत्न पुरस्कार (इ.स. २०१२) (३ लाख रुपये रोख + वगैरे) * संगीत कला केंद्राच्या वतीने दिला जाणारा 'आदित्य विक्रम बिर्ला कलाशिखर पुरस्कार' २०१२ सालचा लावणीसम्राज्ञी यमुनाबाई वाईकर यांना महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री पृथ्वीराज चव्हाण यांच्या हस्ते दिला गेला. (नोव्हेंबर २०१२). (पुरस्काराचे स्वरूप : दोन लाख रुपये रोख + मानपत्र + शाल +श्रीफळ) ==चरित्र== यमुनाबाई वाईकर यांचे पुणे जिल्ह्यातील वडगाव मावळ येथील प्रभाकर ओव्हळ यांनी लिहिलेले ’लावणीसम्राज्ञी यमुनाबाई वाईकर’ या नावाने चरित्र, कोल्हापूरच्या पारस’ प्रकाशनाने प्रसिद्ध केले आहे. या पुस्तकाचा मुंबई विद्यापीठाने एम.ए.च्या अभ्यासक्रमात समावेश केला आहे. {{DEFAULTSORT:वाईकर यमुनाबाई}} [[वर्ग:मराठी लोककलाकार]] [[वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते]] [[वर्ग:तमासगीर]] [[वर्ग:इ.स. १९१५ मधील जन्म]] [[वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:दलित कलाकार]] [[वर्ग:लावणी कलाकार]] [[वर्ग:मातोश्री भीमाबाई आंबेडकर पुरस्कार विजेत्या]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] [[वर्ग:पद्मश्री पुरस्कार प्राप्त महिला]] rbbnojn8y6dab0qzpdhlpy7ajioh7sy 2677553 2677552 2026-04-04T20:00:56Z ~2026-20827-54 181788 2677553 wikitext text/x-wiki '''यमुनाबाई वाईकर''' (जन्म : [[वाई]]-सातारा जिल्हा, ३१ डिसेंबर १९१५; - वाई, १४ मे २०१८) या महाराष्ट्रातील सुप्रसिद्ध लावणी गायिका आहेत. त्यांना लावणीसम्राज्ञी म्हणून ओळखले जाते. * त्यांचे मूळ नाव '''यमुना विक्रम जावळे'''. त्या रहात असलेली वाईची ही कोल्हाटी समाजाची वस्ती म्हणजे एक लोककलेचे माहेरच होते. यमुना, तारा, हिरा या ३ बहिणी. आईचे नाव गीताबाई. त्याही गायच्या. यमुनाबाई १० वर्षाच्या असतानाच आपल्या दोन लहान बहिणींना घेऊन गावोगाव तमाशाच्या फडाबरोबर हिंडू लागल्या. रंगू-गंगू सातारकर यांच्याकडे त्यांना तमाशातले गाणे आणि अभिनयाची अदाकारी याचे धडे मिळत राहिले. पुणे, मुंबई, नाशिक, बार्शी, सोलापूर, पंढरपूर, नागपूर ते थेट बेळगाव आणि कोकण असा सारा उभा-आडवा महाराष्ट्र यमुनाबाई आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी पालथा घातला आहे. त्यांच्या या तमाशाफडात दडलेले नाट्य आणि संगीत गावोगावच्या रसिकांना अनुभवायला मिळाले आहे. कासू-वारू आणि यमुना-हिरा-तारा-वाईकर असे एकेकाळचे गाजलेले फड होते. अभिनय हा अंगभूत गुण असल्याने लोकनाट्यातून यमुनाबाई नाटकांकडे वळल्या. त्यांनी ‘भावबंधन’, ’मानापमान’ आदी संगीत नाटके सादर केली. त्यांची ‘संशय कल्लोळ’ नाटकातली भूमिका नाट्यवेड्या रसिकांच्या खास पसंतीस उतरली होती. त्यांनी ‘धर्मवीर संभाजी’, ‘मोहित्यांची मंजुळा’ आणि ‘महाराची पोर’ या अन्य नाटकांमध्ये भूमिका केल्या. ’महाराची पोर’ नाटक बघावयास [[साने गुरुजी]] आले होते. या प्रयोगाचे सर्व उत्पन्न यमुनाबाईंनी गुरुजींच्या समाजकार्याला दिले. गावागावांतून पोटासाठी कलाप्रदर्शन करणाऱ्या आपल्या कोल्हाटी समाजाला स्थैर्य यायला हवे याची जाणीव यमुनाबाईंना सतत सतावत राहिली. वाईच्या मध्यभागातली आणि कृष्णातीरावरची पाले उठली पाहिजेत, आपल्या समाजबांधवांना भिंतींचे घर हवे असे विचार मनात येत राहिले. आणि यमुनाबाई वाईकरांनी समाजासाठी हौसिंग सोसायटी निर्माण केली. पोटासाठी भीक मागणाऱ्या आणि रस्तो-रस्ती-गल्ली-बोळांत गाण्यांची तान मारत हिंडत राहिलेल्या आपल्या भगिनींना यमुनाबाईंनी घरे दिली. ==पुरस्कार== * [[मातोश्री भीमाबाई आंबेडकर पुरस्कार]], २०१२ * मध्य प्रदेश शासनाचा इ.स. १९९९-२००० सालचा 'राष्ट्रीय देवी अहिल्या सन्मान' (एक लाख रुपये रोख व प्रशस्तीपत्र) * [[पद्मश्री]] पुरस्कार, भारत सरकारचा, २०१२ * ’पवळा-पठ्ठे बापूराव संगीत लोककला आणि साहित्य अकादमी यांच्या वतीने आणि महाराष्ट्र सरकारच्या सांस्कृतिक विभागाच्या राज्यमंत्री फौजिया खान यांच्या हस्ते, १५ मे २०१२ रोजी यमुनाबाई वाईकर यांचा विशेष गौरव करण्यात आला. * संगीत नाट्य अकादमीचा रवींद्रनाथ टागोर रत्न पुरस्कार (इ.स. २०१२) (३ लाख रुपये रोख + वगैरे) * संगीत कला केंद्राच्या वतीने दिला जाणारा 'आदित्य विक्रम बिर्ला कलाशिखर पुरस्कार' २०१२ सालचा लावणीसम्राज्ञी यमुनाबाई वाईकर यांना महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री पृथ्वीराज चव्हाण यांच्या हस्ते दिला गेला. (नोव्हेंबर २०१२). (पुरस्काराचे स्वरूप : दोन लाख रुपये रोख + मानपत्र + शाल +श्रीफळ) ==चरित्र== यमुनाबाई वाईकर यांचे पुणे जिल्ह्यातील वडगाव मावळ येथील प्रभाकर ओव्हळ यांनी लिहिलेले ’लावणीसम्राज्ञी यमुनाबाई वाईकर’ या नावाने चरित्र, कोल्हापूरच्या पारस’ प्रकाशनाने प्रसिद्ध केले आहे. या पुस्तकाचा मुंबई विद्यापीठाने एम.ए.च्या अभ्यासक्रमात समावेश केला आहे. {{DEFAULTSORT:वाईकर यमुनाबाई}} [[वर्ग:मराठी लोककलाकार]] [[वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते]] [[वर्ग:तमासगीर]] [[वर्ग:इ.स. १९१५ मधील जन्म]] [[वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:दलित कलाकार]] [[वर्ग:लावणी कलाकार]] [[वर्ग:मातोश्री भीमाबाई आंबेडकर पुरस्कार विजेत्या]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] [[वर्ग:पद्मश्री पुरस्कार प्राप्त महिला]] 1j34nxbetcvsafbsvcinqokid8htyoy 0 144701 2677512 2097241 2026-04-04T15:36:21Z Mukund Jagannath Bhujbal 181688 मी या भागातच रहात असल्याने मला माहिती असलेली अधीकची माहिती जोडली आहे. 2677512 wikitext text/x-wiki पुणे शहरातील [[नाना पेठ, पुणे|नाना पेठेत]], भोर्डे आळीमध्ये मारुतीचे एक देऊळ आहे. या मारुतीला गंजीचा मारुती असे म्हणतात. साधारण ५ फुटांपेक्षा जास्त उंचीची काळ्या पाषानातील मुर्ती असून मुर्तीवर शेंदूर नाही. पंढरपूर पालखीयात्रेदरम्यान या मारुती मंदिरातर्फे वारकऱ्यांच्या भोजनाची व्यवस्था करण्यात येते. कबीर पोलीस चौकी किंवा क्वार्टर गेट यांच्या जवळच मारुतीचे हे देऊळ आहे. या देवळाच्या परिसरात [[हणमंत पेठ, पुणे|’हणमंत पेठ’]] नावाची एक पेठ इ.स.१८१० च्या सुमारास वसविण्यात आली होती. ती पुढे पेशव्यांचे कारभारी नाना फडनवीस यांनी वसवलेल्या [[नाना पेठ, पुणे|नाना पेठेत]] विलीन झाली. दर हनुमान जयंतीला मारुतीची छबीना पालखी मिरवणून काढली जाते. हे मुळ मंदिर त्या वेळचे मोठे व्यापारी कृष्णाजी नामदेव आल्हाट यांनी बांधले व तेव्हापासूनच मंदिराचे संपुर्ण व्यवस्थपन व पुजाआर्चा जगताप कुटुंबाकडे आहे. [[वर्ग:पुणे]] [[वर्ग:पुण्यातील पेठा]] mwo97t80alqidrr1hbiza4rkaypbqr0 0 166849 2677565 2528053 2026-04-05T02:24:24Z अभय नातू 206 /* इतिहास */ 2677565 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विमान सेवा | नाव = इजिप्तएर | चित्र = | चित्र_आकारमान = | IATA = MS | ICAO = MSR | callsign = EGYPTAIR | स्थापना = ७ जून १९३२ (मिस्र एरलाइन्स ह्या नावाने) | सुरुवात = १९३३ | बंद = | विमानतळ = [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] | मुख्य_शहरे = [[अलेक्झांड्रिया]], [[लुक्सोर]], हुर्गादा, [[शर्म अल-शेख]] | फ्रिकवंट_फ्लायर = ''माइल्स अँड स्माईल'' | एलायंस = [[स्टार अलायन्स]] | उपकंपन्या = | विमान संख्या = ८० | मुख्य कंपनी = | ब्रीदवाक्य = ''Enjoy the Sky'' | मुख्यालय = [[कैरो]], [[इजिप्त]] | मुख्य व्यक्ती = | संकेतस्थळ = http://www.egyptair.com/ }} [[चित्र:Boeing 737-866, EgyptAir JP6786434.jpg|250 px|[[इस्तंबूल अतातुर्क विमानतळ]]ावर थांबलेले इजिप्तएरचे [[बोईंग ७३७]] विमान|इवलेसे]] '''इजिप्तएर''' ([[अरबी भाषा|अरबी]]: مصر للطيران) ही [[इजिप्त]] देशाची राष्ट्रीय [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ide.go.jp/English/Data/Africa_file/Company/egypt02.html|title=इजिप्त एयर - कंपनी प्रोफाइल आणि इतिहास |प्रकाशक=आईडीई.गो.जेपी |दिनांक=९ जून २०१६| प्राप्त दिनांक=}}</ref> १९३३ साली स्थापन झालेली इजिप्तएर [[मध्य पूर्व]], [[आफ्रिका]], [[युरोप]] इत्यादी खंडांमधील ७५ शहरांना विमानसेवा पुरवते. इजिप्तएर ११ जुलै २००८ पासून [[स्टार अलायन्स]]चा सदस्य आहे. इजिप्त एर ही इजिप्त देशाची ध्वजवाहक विमानवाहतूक कंपनी आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |title=इजिप्त एयरने नुकसान भरपाईसाठी पुनर्रचना योजना आखली आहे |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=१५ जून २०१४ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2014-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140624101846/http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |url-status=bot: unknown }}</ref> [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] हे या कंपनीचेचे मुख्य केंद्र आहे. इजिप्तएर मध्य पूर्व, युरोप, आफ्रिका, एशिया आणि अमेरिकेतील ७५ पेक्षा अधिक ठिकाणी प्रवाशांना विमान सेवा देते.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ch-aviation.com/portal/airline/MS |title=इजिप्त एयर - एयरलाईनची माहिती |प्रकाशक=सीएच-एविएशन .कॉम |दिनांक=१३ जुलै २०१६ | प्राप्त दिनांक=}}</ref> ==इतिहास== === सुरुवातीची वर्षे: मिस्र एरवर्क (१९३२–१९४९) === [[एरवर्क सर्व्हिसेस|एरवर्क]]चे अध्यक्ष [[ॲलन मंट्झ]] १९३१मध्ये इजिप्तला गेलेले असताना त्यांनी '''मिस्र एरवर्क''' (अरबी भाषेत 'मिस्र' ({{lang|ar|مصر}}) नावाने विमानकंपनी सुरू करण्याची खटपट सुरू केली. ३१ डिसेंबर १९३१ रोजी सरकारने या मिस्र एरवर्कला हवाई वाहतूक सुरू करण्यासाठी विशेष अधिकार प्रदान केले.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} ७ जून १९३२ रोजी ''इजिप्शियन तरुणांमध्ये विमान वाहतुकीची आवड निर्माण करण्यासाठी'' मिस्र एरवर्कचा '''मिस्र एरलाइन्स''' नावाचा एक विभाग स्थापन करण्यात आला.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मिस्र एरलाइन्स त्या काळाची जगातील सातवी विमान वाहतूक कंपनी होती.<ref name="Egyptair - 'pioneer of air travel'" /> मिस्र एरवर्कचे मुख्यालय [[कैरो]]मधील हॅलिओपोलिस येथील '''अलमाझा विमानतळ''' (Almaza Aerodrome) येथे होते.<ref>''[[Flight International]]''. २८ एप्रिल १९३८. पान. [http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1938/1938%20-%201198.html ४१६] ([https://web.archive.org/web/20141006155431/http://www.flightglobal.com/FlightPDFArchive/1938/1938%20-%201198.PDF संचयित]). "MISR AIRWORK, S.A.E., Almaza Aerodrome, Heliopolis."</ref> या कंपनीच्या सुरुवातीच्या २०,००० [[इजिप्शियन पाउंड]] इतक्या भांडवलाचा ८५% हिस्सा [[बँक मिस्र]]कडे, १०% हिस्सा एरवर्क सर्व्हिसेस कडे आणि उरलेला ५% हिस्सा इजिप्शियन खाजगी गुंतवणूकदारांमध्ये वाटलेला होता. कंपनीचे कामकाज जुलै १९३३ मध्ये सुरू झाले. कंपनीच्या पहिल्या सेवा [[कैरो]] ते [[अलेक्झांड्रिया]] आणि [[मर्सा मात्रुह]] दरम्यान होत्या. या साठी [[डी हॅविलँड डी.एच.८४ ड्रॅगन]] विमानांचा वापर केला जात असे. त्याच वर्षी ऑगस्टमध्ये कैरो-अलेक्झांड्रिया विमान सेवा दिवसातून दोनदा करण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३३च्या उत्तरार्धात कैरो-[[आस्वान]] दरम्यान आठवड्यातून दोनदा विमान सेवा सुरू झाली. ही [[अश्युत]] आणि [[लुक्सोर]] येथे थांबत असे.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३४ मध्ये कैरो पासून [[बुर सैद|पोर्ट सैद]] मार्गे [[लिडा (इजिप्त)|लिडा]], [[हैफा]] आणि [[गाझा]] पर्यंत नवीन मार्ग सुरू झाले. ३ ऑगस्ट १९३५ रोजी, [[डी हॅविलँड डी.एच.८६]] विमानांसह [[सायप्रस]]मधील [[निकोसिया]]पर्यंत एक प्रायोगिक सेवा सुरू करण्यात आली; ही त्याच वर्षी २० ऑक्टोबर पर्यंत टिकली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} अलेक्झांड्रिया-पोर्ट सैद-कैरो-[[मिनिया (इजिप्त)|मिनिया]]-अश्युत हा मार्ग १९३५ च्या उत्तरार्धात सुरू झाला.<ref name="Flight1936-23" /> १९३५ मध्ये या विमान कंपनीने ६,९९० प्रवासी आणि २१,८३० किग्रॅ मालाची वाहतूक केली; त्या वर्षात कंपनीच्या या नियमित विमान सेवांनी एकूण ४,१९,४६७ मैल प्रवास केला होता.<ref name="Flight1936-314" /> ==कंपनी कामकाज== इजिप्त एर ही इजिप्त देशाचे १००% भाग भांडवल असणारी इजिप्त देशाचे मालकीची आहे. या विमान कंपनीने सन २००२ मध्ये ७ कंपनी निर्माण केल्या. त्यानंतर त्यात आनखी दोन कंपनीची भर पडली. तेथे ऐओसी(AOC)चे व्यवस्थापनात तीन विमाने सेवा देत होती आणि त्यांचे उत्पन्न खर्च (हिशोब) स्वतंत्र ठेवले जात होते. ती म्हणजे * इजिप्त एर लाइन्स अति महत्त्वाची विमान कंपनी * इजिप्त देशाचे कार्गो, समर्पित कार्गो एर लाइन (२००२ मध्ये स्थापना) * इजिप्त एर एक्सप्रेस आंतरदेशीय आणि प्रादेशिक एर लाइन (२००७ मध्ये प्रारंभ) ==इजिप्त एयर होल्डिंग कंपनीच्या इतर कंपनी खालील प्रमाणे आहेत== * इजिप्त एर मेंटेनन्स आणि इंजीनीरिंग, मुळातील अंतरदेशीय सेवा पण अलीकडे थर्ड पार्टी व्यवसाय आहे. यांचेकडे EASA पार्ट१४५ आणि FAA सर्टिफिकेट आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |title=इजिप्तएयर - वार्षिक अहवाल २०१०-२०११ |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=३० ऑक्टोबर २०१३ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2013-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131030055331/http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |url-status=bot: unknown }}</ref> * इजिप्त एर ग्राऊंड सेवा, इजिप्त कडे येनाऱ्या ७५% विमानांना सेवा दिली जाते. * इजिप्त एर विमान सेवा * इजिप्त एर पर्यटक आणि कर विरहित शॉपिंग * इजिप्त एर स्वास्थ्य सेवा * इजिप्त एर औध्योगिक पूरक कंपनी ==सहायक आणि संघटन== इजिप्त एरचे खालील कंपनीत भाग भांडवल आहे. * एर कार्गो (६०%)(६६), * स्मार्ट एविएशन कंपनी.(१३.३३%) * एर सिनई * इजिप्त एरो व्यवस्थापन सेवा * LSG स्काय चेफ्स कटरिंग इजिप्त * CIAF – लिजिंग(२०%) ==मुख्य कार्यालय== इजिप्त एरचे मुख्य कार्यालय [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील]] प्रशासकीय इमारतीच्या तळमजल्यावर आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |title=इजिप्त एयर - हवाई प्रवासचे प्रणेते |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग.कॉम |दिनांक=७ मे २००२ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-18 |archive-date=2014-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202120135/http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |url-status=bot: unknown }}</ref> ==बोध चिन्ह== इजिप्त एरचे बोध चिन्ह होरूस आहे. (इजिप्सीयनांची BC २४००-२३०० कालावधीतील देवता) इजिप्तचे पौराणिक परंपरेप्रमाणे त्यांनी आकाश देवता मानलेली आहे. तीला त्यानी विंगड गॉड ऑफ द सन म्हणले आहे, साधारणपणे बहिरी ससाणा आकाशात भरारी घेतानाचे त्याचे विहंगम दृश्य नजरेसमोर ठेवून तसे चित्र निर्मिले आहे आणि ते हे बोध चिन्ह घेतले आहे. ==निर्गमन स्थानक== जून २०१३ पर्यंत इजिप्त एर लाइन ८१ ठिकाणी विमान सेवा देत होती त्यात १२ इजिप्त,१९ आफ्रिका,२० मध्य पुर्व, ७ एशिया, २१ युरोप आणि २ अमेरिका सेवेचा समावेश होता.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-orders-six-737-800s-options-six-more-200836/ |title=इजिप्त एयर ने सहा 737-800 प्रकारची विमान विकत घेतले, सहा अधिक पर्याय उपलब्ध |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग.कॉम |दिनांक=१० ऑगस्ट २००५ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-18 |archive-date=2014-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140116193324/http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-orders-six-737-800s-options-six-more-200836/ |url-status=bot: unknown }}</ref> ==संघटन== ११ जुलै २००८ रोजी कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर झालेल्या कार्यक्रमात २१ विमान कंपनीचे ९ महिन्यांच्या अथक प्रयत्नाने संघटन झाले.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.staralliance.com/en/member-airline-details?airlineCode=MS |title=इजिप्त एयर-स्टारअलायन्स सदस्य |प्रकाशक=स्टारअलायन्स.कॉम|दिनांक=१५ अक्टूबर २०१६ | प्राप्त दिनांक=}}</ref> ==कायदेशीर भागीदारी करार== एप्रिल २०१५ पर्यंत खालील विमान कंपनीशी व्यवसाय भागीदारी करार झालेले आहेत. * एगेयन एर लाइन * एर कॅनडा * एर चायना * एर इंडिया * औस्ट्रियन एर लाइन * ब्रुसेल्स एर लाइन्स * एथिओपियन एर लाइन्स * गल्फ एर * लुफतान्सा * मलेशिया एर लाइन्स * स्कंडींनावियन एर लाइन * सिंगापुर एर लाइन * साऊथ आफ्रिकन एर वेझ * स्विस इंटरनॅशनल एर लाइन्स * टाप (TAP) पोर्तुगाल * थाय एर वेझ इंटरनॅशनल * तुंनिसाइर * टर्किश एर लाइन्स * यूनायटेड एर लाइन्स ==संदर्भ== ==बाह्य दुवे== {{कॉमन्स|مصر للطيران|{{लेखनाव}}}} *{{अधिकृत संकेतस्थळ|http://www.egyptair.com/}} [[वर्ग:इजिप्तमधील विमानवाहतूक कंपन्या]] [[वर्ग:स्टार अलायन्स]] qqitlyoeclk8fgh0astxtjf9jgft9bv 2677566 2677565 2026-04-05T02:24:26Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — अंक व शब्दामधील जागा काढली ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#अंक व शब्दामधील जागा|अधिक माहिती]]) 2677566 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विमान सेवा | नाव = इजिप्तएर | चित्र = | चित्र_आकारमान = | IATA = MS | ICAO = MSR | callsign = EGYPTAIR | स्थापना = ७ जून १९३२ (मिस्र एरलाइन्स ह्या नावाने) | सुरुवात = १९३३ | बंद = | विमानतळ = [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] | मुख्य_शहरे = [[अलेक्झांड्रिया]], [[लुक्सोर]], हुर्गादा, [[शर्म अल-शेख]] | फ्रिकवंट_फ्लायर = ''माइल्स अँड स्माईल'' | एलायंस = [[स्टार अलायन्स]] | उपकंपन्या = | विमान संख्या = ८० | मुख्य कंपनी = | ब्रीदवाक्य = ''Enjoy the Sky'' | मुख्यालय = [[कैरो]], [[इजिप्त]] | मुख्य व्यक्ती = | संकेतस्थळ = http://www.egyptair.com/ }} [[चित्र:Boeing 737-866, EgyptAir JP6786434.jpg|250 px|[[इस्तंबूल अतातुर्क विमानतळ]]ावर थांबलेले इजिप्तएरचे [[बोईंग ७३७]] विमान|इवलेसे]] '''इजिप्तएर''' ([[अरबी भाषा|अरबी]]: مصر للطيران) ही [[इजिप्त]] देशाची राष्ट्रीय [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ide.go.jp/English/Data/Africa_file/Company/egypt02.html|title=इजिप्त एयर - कंपनी प्रोफाइल आणि इतिहास |प्रकाशक=आईडीई.गो.जेपी |दिनांक=९ जून २०१६| प्राप्त दिनांक=}}</ref> १९३३ साली स्थापन झालेली इजिप्तएर [[मध्य पूर्व]], [[आफ्रिका]], [[युरोप]] इत्यादी खंडांमधील ७५ शहरांना विमानसेवा पुरवते. इजिप्तएर ११ जुलै २००८ पासून [[स्टार अलायन्स]]चा सदस्य आहे. इजिप्त एर ही इजिप्त देशाची ध्वजवाहक विमानवाहतूक कंपनी आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |title=इजिप्त एयरने नुकसान भरपाईसाठी पुनर्रचना योजना आखली आहे |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=१५ जून २०१४ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2014-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140624101846/http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |url-status=bot: unknown }}</ref> [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] हे या कंपनीचेचे मुख्य केंद्र आहे. इजिप्तएर मध्य पूर्व, युरोप, आफ्रिका, एशिया आणि अमेरिकेतील ७५ पेक्षा अधिक ठिकाणी प्रवाशांना विमान सेवा देते.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ch-aviation.com/portal/airline/MS |title=इजिप्त एयर - एयरलाईनची माहिती |प्रकाशक=सीएच-एविएशन .कॉम |दिनांक=१३ जुलै २०१६ | प्राप्त दिनांक=}}</ref> ==इतिहास== === सुरुवातीची वर्षे: मिस्र एरवर्क (१९३२–१९४९) === [[एरवर्क सर्व्हिसेस|एरवर्क]]चे अध्यक्ष [[ॲलन मंट्झ]] १९३१मध्ये इजिप्तला गेलेले असताना त्यांनी '''मिस्र एरवर्क''' (अरबी भाषेत 'मिस्र' ({{lang|ar|مصر}}) नावाने विमानकंपनी सुरू करण्याची खटपट सुरू केली. ३१ डिसेंबर १९३१ रोजी सरकारने या मिस्र एरवर्कला हवाई वाहतूक सुरू करण्यासाठी विशेष अधिकार प्रदान केले.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} ७ जून १९३२ रोजी ''इजिप्शियन तरुणांमध्ये विमान वाहतुकीची आवड निर्माण करण्यासाठी'' मिस्र एरवर्कचा '''मिस्र एरलाइन्स''' नावाचा एक विभाग स्थापन करण्यात आला.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मिस्र एरलाइन्स त्या काळाची जगातील सातवी विमान वाहतूक कंपनी होती.<ref name="Egyptair - 'pioneer of air travel'" /> मिस्र एरवर्कचे मुख्यालय [[कैरो]]मधील हॅलिओपोलिस येथील '''अलमाझा विमानतळ''' (Almaza Aerodrome) येथे होते.<ref>''[[Flight International]]''. २८ एप्रिल १९३८. पान. [http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1938/1938%20-%201198.html ४१६] ([https://web.archive.org/web/20141006155431/http://www.flightglobal.com/FlightPDFArchive/1938/1938%20-%201198.PDF संचयित]). "MISR AIRWORK, S.A.E., Almaza Aerodrome, Heliopolis."</ref> या कंपनीच्या सुरुवातीच्या २०,००० [[इजिप्शियन पाउंड]] इतक्या भांडवलाचा ८५% हिस्सा [[बँक मिस्र]]कडे, १०% हिस्सा एरवर्क सर्व्हिसेस कडे आणि उरलेला ५% हिस्सा इजिप्शियन खाजगी गुंतवणूकदारांमध्ये वाटलेला होता. कंपनीचे कामकाज जुलै १९३३ मध्ये सुरू झाले. कंपनीच्या पहिल्या सेवा [[कैरो]] ते [[अलेक्झांड्रिया]] आणि [[मर्सा मात्रुह]] दरम्यान होत्या. या साठी [[डी हॅविलँड डी.एच.८४ ड्रॅगन]] विमानांचा वापर केला जात असे. त्याच वर्षी ऑगस्टमध्ये कैरो-अलेक्झांड्रिया विमान सेवा दिवसातून दोनदा करण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३३ च्या उत्तरार्धात कैरो-[[आस्वान]] दरम्यान आठवड्यातून दोनदा विमान सेवा सुरू झाली. ही [[अश्युत]] आणि [[लुक्सोर]] येथे थांबत असे.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३४ मध्ये कैरो पासून [[बुर सैद|पोर्ट सैद]] मार्गे [[लिडा (इजिप्त)|लिडा]], [[हैफा]] आणि [[गाझा]] पर्यंत नवीन मार्ग सुरू झाले. ३ ऑगस्ट १९३५ रोजी, [[डी हॅविलँड डी.एच.८६]] विमानांसह [[सायप्रस]]मधील [[निकोसिया]]पर्यंत एक प्रायोगिक सेवा सुरू करण्यात आली; ही त्याच वर्षी २० ऑक्टोबर पर्यंत टिकली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} अलेक्झांड्रिया-पोर्ट सैद-कैरो-[[मिनिया (इजिप्त)|मिनिया]]-अश्युत हा मार्ग १९३५ च्या उत्तरार्धात सुरू झाला.<ref name="Flight1936-23" /> १९३५ मध्ये या विमान कंपनीने ६,९९० प्रवासी आणि २१,८३० किग्रॅ मालाची वाहतूक केली; त्या वर्षात कंपनीच्या या नियमित विमान सेवांनी एकूण ४,१९,४६७ मैल प्रवास केला होता.<ref name="Flight1936-314" /> ==कंपनी कामकाज== इजिप्त एर ही इजिप्त देशाचे १००% भाग भांडवल असणारी इजिप्त देशाचे मालकीची आहे. या विमान कंपनीने सन २००२ मध्ये ७ कंपनी निर्माण केल्या. त्यानंतर त्यात आनखी दोन कंपनीची भर पडली. तेथे ऐओसी(AOC)चे व्यवस्थापनात तीन विमाने सेवा देत होती आणि त्यांचे उत्पन्न खर्च (हिशोब) स्वतंत्र ठेवले जात होते. ती म्हणजे * इजिप्त एर लाइन्स अति महत्त्वाची विमान कंपनी * इजिप्त देशाचे कार्गो, समर्पित कार्गो एर लाइन (२००२ मध्ये स्थापना) * इजिप्त एर एक्सप्रेस आंतरदेशीय आणि प्रादेशिक एर लाइन (२००७ मध्ये प्रारंभ) ==इजिप्त एयर होल्डिंग कंपनीच्या इतर कंपनी खालील प्रमाणे आहेत== * इजिप्त एर मेंटेनन्स आणि इंजीनीरिंग, मुळातील अंतरदेशीय सेवा पण अलीकडे थर्ड पार्टी व्यवसाय आहे. यांचेकडे EASA पार्ट१४५ आणि FAA सर्टिफिकेट आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |title=इजिप्तएयर - वार्षिक अहवाल २०१०-२०११ |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=३० ऑक्टोबर २०१३ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2013-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131030055331/http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |url-status=bot: unknown }}</ref> * इजिप्त एर ग्राऊंड सेवा, इजिप्त कडे येनाऱ्या ७५% विमानांना सेवा दिली जाते. * इजिप्त एर विमान सेवा * इजिप्त एर पर्यटक आणि कर विरहित शॉपिंग * इजिप्त एर स्वास्थ्य सेवा * इजिप्त एर औध्योगिक पूरक कंपनी ==सहायक आणि संघटन== इजिप्त एरचे खालील कंपनीत भाग भांडवल आहे. * एर कार्गो (६०%)(६६), * स्मार्ट एविएशन कंपनी.(१३.३३%) * एर सिनई * इजिप्त एरो व्यवस्थापन सेवा * LSG स्काय चेफ्स कटरिंग इजिप्त * CIAF – लिजिंग(२०%) ==मुख्य कार्यालय== इजिप्त एरचे मुख्य कार्यालय [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील]] प्रशासकीय इमारतीच्या तळमजल्यावर आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |title=इजिप्त एयर - हवाई प्रवासचे प्रणेते |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग.कॉम |दिनांक=७ मे २००२ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-18 |archive-date=2014-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202120135/http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |url-status=bot: unknown }}</ref> ==बोध चिन्ह== इजिप्त एरचे बोध चिन्ह होरूस आहे. (इजिप्सीयनांची BC २४००-२३०० कालावधीतील देवता) इजिप्तचे पौराणिक परंपरेप्रमाणे त्यांनी आकाश देवता मानलेली आहे. तीला त्यानी विंगड गॉड ऑफ द सन म्हणले आहे, साधारणपणे बहिरी ससाणा आकाशात भरारी घेतानाचे त्याचे विहंगम दृश्य नजरेसमोर ठेवून तसे चित्र निर्मिले आहे आणि ते हे बोध चिन्ह घेतले आहे. ==निर्गमन स्थानक== जून २०१३ पर्यंत इजिप्त एर लाइन ८१ ठिकाणी विमान सेवा देत होती त्यात १२ इजिप्त,१९ आफ्रिका,२० मध्य पुर्व, ७ एशिया, २१ युरोप आणि २ अमेरिका सेवेचा समावेश होता.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-orders-six-737-800s-options-six-more-200836/ |title=इजिप्त एयर ने सहा 737-800 प्रकारची विमान विकत घेतले, सहा अधिक पर्याय उपलब्ध |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग.कॉम |दिनांक=१० ऑगस्ट २००५ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-18 |archive-date=2014-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140116193324/http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-orders-six-737-800s-options-six-more-200836/ |url-status=bot: unknown }}</ref> ==संघटन== ११ जुलै २००८ रोजी कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर झालेल्या कार्यक्रमात २१ विमान कंपनीचे ९ महिन्यांच्या अथक प्रयत्नाने संघटन झाले.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.staralliance.com/en/member-airline-details?airlineCode=MS |title=इजिप्त एयर-स्टारअलायन्स सदस्य |प्रकाशक=स्टारअलायन्स.कॉम|दिनांक=१५ अक्टूबर २०१६ | प्राप्त दिनांक=}}</ref> ==कायदेशीर भागीदारी करार== एप्रिल २०१५ पर्यंत खालील विमान कंपनीशी व्यवसाय भागीदारी करार झालेले आहेत. * एगेयन एर लाइन * एर कॅनडा * एर चायना * एर इंडिया * औस्ट्रियन एर लाइन * ब्रुसेल्स एर लाइन्स * एथिओपियन एर लाइन्स * गल्फ एर * लुफतान्सा * मलेशिया एर लाइन्स * स्कंडींनावियन एर लाइन * सिंगापुर एर लाइन * साऊथ आफ्रिकन एर वेझ * स्विस इंटरनॅशनल एर लाइन्स * टाप (TAP) पोर्तुगाल * थाय एर वेझ इंटरनॅशनल * तुंनिसाइर * टर्किश एर लाइन्स * यूनायटेड एर लाइन्स ==संदर्भ== ==बाह्य दुवे== {{कॉमन्स|مصر للطيران|{{लेखनाव}}}} *{{अधिकृत संकेतस्थळ|http://www.egyptair.com/}} [[वर्ग:इजिप्तमधील विमानवाहतूक कंपन्या]] [[वर्ग:स्टार अलायन्स]] ffe90ubpnchcg83cmb9c5mmtv484ged 2677570 2677566 2026-04-05T02:39:59Z अभय नातू 206 /* सुरुवातीची वर्षे: मिस्र एरवर्क (१९३२–१९४९) */ 2677570 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विमान सेवा | नाव = इजिप्तएर | चित्र = | चित्र_आकारमान = | IATA = MS | ICAO = MSR | callsign = EGYPTAIR | स्थापना = ७ जून १९३२ (मिस्र एरलाइन्स ह्या नावाने) | सुरुवात = १९३३ | बंद = | विमानतळ = [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] | मुख्य_शहरे = [[अलेक्झांड्रिया]], [[लुक्सोर]], हुर्गादा, [[शर्म अल-शेख]] | फ्रिकवंट_फ्लायर = ''माइल्स अँड स्माईल'' | एलायंस = [[स्टार अलायन्स]] | उपकंपन्या = | विमान संख्या = ८० | मुख्य कंपनी = | ब्रीदवाक्य = ''Enjoy the Sky'' | मुख्यालय = [[कैरो]], [[इजिप्त]] | मुख्य व्यक्ती = | संकेतस्थळ = http://www.egyptair.com/ }} [[चित्र:Boeing 737-866, EgyptAir JP6786434.jpg|250 px|[[इस्तंबूल अतातुर्क विमानतळ]]ावर थांबलेले इजिप्तएरचे [[बोईंग ७३७]] विमान|इवलेसे]] '''इजिप्तएर''' ([[अरबी भाषा|अरबी]]: مصر للطيران) ही [[इजिप्त]] देशाची राष्ट्रीय [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ide.go.jp/English/Data/Africa_file/Company/egypt02.html|title=इजिप्त एयर - कंपनी प्रोफाइल आणि इतिहास |प्रकाशक=आईडीई.गो.जेपी |दिनांक=९ जून २०१६| प्राप्त दिनांक=}}</ref> १९३३ साली स्थापन झालेली इजिप्तएर [[मध्य पूर्व]], [[आफ्रिका]], [[युरोप]] इत्यादी खंडांमधील ७५ शहरांना विमानसेवा पुरवते. इजिप्तएर ११ जुलै २००८ पासून [[स्टार अलायन्स]]चा सदस्य आहे. इजिप्त एर ही इजिप्त देशाची ध्वजवाहक विमानवाहतूक कंपनी आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |title=इजिप्त एयरने नुकसान भरपाईसाठी पुनर्रचना योजना आखली आहे |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=१५ जून २०१४ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2014-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140624101846/http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |url-status=bot: unknown }}</ref> [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] हे या कंपनीचेचे मुख्य केंद्र आहे. इजिप्तएर मध्य पूर्व, युरोप, आफ्रिका, एशिया आणि अमेरिकेतील ७५ पेक्षा अधिक ठिकाणी प्रवाशांना विमान सेवा देते.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ch-aviation.com/portal/airline/MS |title=इजिप्त एयर - एयरलाईनची माहिती |प्रकाशक=सीएच-एविएशन .कॉम |दिनांक=१३ जुलै २०१६ | प्राप्त दिनांक=}}</ref> ==इतिहास== === सुरुवातीची वर्षे: मिस्र एरवर्क (१९३२–१९४९) === [[एरवर्क सर्व्हिसेस|एरवर्क]]चे अध्यक्ष [[ॲलन मंट्झ]] १९३१मध्ये इजिप्तला गेलेले असताना त्यांनी '''मिस्र एरवर्क''' (अरबी भाषेत 'मिस्र' ({{lang|ar|مصر}}) नावाने विमानकंपनी सुरू करण्याची खटपट सुरू केली. ३१ डिसेंबर १९३१ रोजी सरकारने या मिस्र एरवर्कला हवाई वाहतूक सुरू करण्यासाठी विशेष अधिकार प्रदान केले.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} ७ जून १९३२ रोजी ''इजिप्शियन तरुणांमध्ये विमान वाहतुकीची आवड निर्माण करण्यासाठी'' मिस्र एरवर्कचा '''मिस्र एरलाइन्स''' नावाचा एक विभाग स्थापन करण्यात आला.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मिस्र एरलाइन्स त्या काळाची जगातील सातवी विमान वाहतूक कंपनी होती.<ref name="Egyptair - 'pioneer of air travel'" /> मिस्र एरवर्कचे मुख्यालय [[कैरो]]मधील हॅलिओपोलिस येथील '''अलमाझा विमानतळ''' (Almaza Aerodrome) येथे होते.<ref>''[[Flight International]]''. २८ एप्रिल १९३८. पान. [http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1938/1938%20-%201198.html ४१६] ([https://web.archive.org/web/20141006155431/http://www.flightglobal.com/FlightPDFArchive/1938/1938%20-%201198.PDF संचयित]). "MISR AIRWORK, S.A.E., Almaza Aerodrome, Heliopolis."</ref> या कंपनीच्या सुरुवातीच्या २०,००० [[इजिप्शियन पाउंड]] इतक्या भांडवलाचा ८५% हिस्सा [[बँक मिस्र]]कडे, १०% हिस्सा एरवर्क सर्व्हिसेस कडे आणि उरलेला ५% हिस्सा इजिप्शियन खाजगी गुंतवणूकदारांमध्ये वाटलेला होता. कंपनीचे कामकाज जुलै १९३३ मध्ये सुरू झाले. कंपनीच्या पहिल्या सेवा [[कैरो]] ते [[अलेक्झांड्रिया]] आणि [[मर्सा मात्रुह]] दरम्यान होत्या. या साठी [[डी हॅविलँड डी.एच.८४ ड्रॅगन]] विमानांचा वापर केला जात असे. त्याच वर्षी ऑगस्टमध्ये कैरो-अलेक्झांड्रिया विमान सेवा दिवसातून दोनदा करण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३३ च्या उत्तरार्धात कैरो-[[आस्वान]] दरम्यान आठवड्यातून दोनदा विमान सेवा सुरू झाली. ही [[अश्युत]] आणि [[लुक्सोर]] येथे थांबत असे.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३४ मध्ये कैरो पासून [[बुर सैद|पोर्ट सैद]] मार्गे [[लिडा (इजिप्त)|लिडा]], [[हैफा]] आणि [[गाझा]] पर्यंत नवीन मार्ग सुरू झाले. ३ ऑगस्ट १९३५ रोजी, [[डी हॅविलँड डी.एच.८६]] विमानांसह [[सायप्रस]]मधील [[निकोसिया]]पर्यंत एक प्रायोगिक सेवा सुरू करण्यात आली; ही त्याच वर्षी २० ऑक्टोबर पर्यंत टिकली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} अलेक्झांड्रिया-पोर्ट सैद-कैरो-[[मिनिया (इजिप्त)|मिनिया]]-अश्युत हा मार्ग १९३५ च्या उत्तरार्धात सुरू झाला.<ref name="Flight1936-23" /> १९३५ मध्ये या विमान कंपनीने ६,९९० प्रवासी आणि २१,८३० किग्रॅ मालाची वाहतूक केली; त्या वर्षात कंपनीच्या या नियमित विमान सेवांनी एकूण ४,१९,४६७ मैल प्रवास केला होता.<ref name="Flight1936-314" /> सप्टेंबर १९३९ मध्ये [[दुसरे महायुद्ध]] सुरू झाल्यावर इजिप्शियन सरकारने कंपनीचे सर्व मार्ग आपल्या ताब्यात घेतले. १९४० मध्ये [[बैरुत]] आणि [[पॅलेस्टाईन]] पर्यंत विमान सेवा सुरू करण्यात आली. १९४४ मध्ये तीन [[अॅव्हरो अॅनसन|अॅव्हरो १९]] विमानांचा ताफ्यात समावेश करण्यात आला. १९४५ च्या उत्तरार्धात झालेल्या तीन अपघातांमुळे ताफ्याचे नूतनीकरण करण्यासाठी संप पुकारण्यात आला आणि यामुळे फेब्रुवारी १९४६ पासून कामकाज पूर्णपणे ठप्प झाले;{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मे महिन्यात सेवा पुन्हा सुरू झाली आणि १९४६च्या अखेरीस ताफ्यात चार [[अॅव्हरो अॅनसन]], एक [[एटी-११ कानसान|बीच एटी-११]], पाच [[बीचक्राफ्ट मॉडेल १८|बीच सी-४५]], चार [[डी हॅविलँड डी.एच.८९ ड्रॅगन रॅपिड]] आणि दोन [[नॉर्थ अमेरिकन एटी-६ टेक्सन]] विमानांचा समावेश होता.{{sfnp|Guttery|1998|p=५१–५२}} दोस्त राष्ट्रांचे प्रादेशिक विमान विल्हेवाट केंद्र इजिप्तमध्येच असल्याने या कंपनीला उरलेल्या लष्करी विमानांच्या खरेदीत मोठा फायदा झाला. १९४७ मध्ये आणखी दोन बीच सी-४५ विमाने घेतली आणि १९४८ मध्ये [[व्हिकर्स व्हायकिंग]] विमानांचा समावेश करण्यात आला. मे १९४९ मध्ये कंपनीचे सर्व भांडवल आणि विमाने सरकारने ताब्यात घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=५२}} इजिप्शियन सरकार एकमेव भागधारक बनल्यानंतर कंपनीने आपले नाव बदलून '''मिस्रएर एसएई''' असे केले. === मिस्रएर (१९४९–१९५७) === मिस्रएरने आपल्या पूर्ववर्ती कंपनीच्या सगळ्या मार्गांवर विमान सेवा सुरू ठेवली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १९५१ मध्ये लांब पल्ल्याच्या मार्गांवर वापरण्यासाठी तीन [[एसएनकेएएसई लँग्युडोक]] विमाने खरेदी करण्यात आली.<ref name="Flight1951-633"/> या विमानांनी [[जिनिव्हा]], [[खार्तूम]] आणि [[तेहरान]]ला जाणाऱ्या उड्डाणांमध्ये विकर्स व्हायकिंग विमानांची जागा घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १ डिसेंबर १९५२ रोजी, मिस्रएरने आपली देशांतर्गत स्पर्धक कंपनी [[सर्व्हिसेस एरिअन्स इंटरनॅशनल डी'इजिप्त]] ही कंपनी विकत घेतली आणि त्याचे कामकाज बंद केले. त्या कंपनीचा फायद्यात असलेला कैरो-[[ट्युनिस]] हा मार्ग मिस्रएरने स्वतःच्या मार्गजाळ्यात समाविष्ट करुन घेतला.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} १९५४ च्या सुरुवातीला तीन [[व्हिकर्स व्हायकाउंट]] विमानांची खरेदा केली गेली.<ref name="Flight1954-414"/> त्या वर्षात या कंपनीने ६४,५३९ प्रवाशांची वाहतूक केली. मार्च १९५५ पर्यंत मिस्रएरच्या ताफ्यात एक बीचक्राफ्ट, तीन लँग्युडोक आणि सात व्हायकिंग विमाने होती.<ref name="Flight1955-307"/> त्यानंतर [[डग्लस डीसी-३]] विमाने खरेदी करून ती देशांतर्गत मार्गांवर आणि शेजारील अरब देशांमध्ये तैनात करण्यात आली. पहिल्या दोन व्हायकाउंट विमानां डिसेंबर १९५५ मध्ये मिळाली आणि मार्च १९५६ मध्ये प्रत्यक्ष सेवेत दाखल झाली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} आठ महिन्यांनंतर १ नोव्हेंबर १९५६ रोजी [[सुएझ संकट|सुएझ संकटा]]दरम्यान [[रॉयल एर फोर्स]]ने केलेल्या हवाई हल्ल्यात [[अलमाझा विमानतळ|अलमाझा विमानतळावर]] उभे असलेले एक व्हायकाउंट विमान (नोंदणी क्र. एसयू-एआयसी) पूर्णपणे नष्ट झाले.<ref name="Flight1957-203"/><ref>{{cite web |title=Unlawful interference, Vickers 739 Viscount SU-AIC, 1 October 1956 |url=https://asn.flightsafety.org/wikibase/334619 |website=Aviation-Safety Network |access-date=30 November 2024}}</ref> १९५५ मध्ये वाहतूक केलेल्या प्रवाशांची संख्या ७७,०५० पर्यंत वाढली होती.<ref name="Flight1956-475"/> फेब्रुवारी १९५७ मध्ये, मिस्रएरचे नाव बदलून '''युनायटेड अरब एरलाइन्स''' असे करण्यात आले.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} त्या वर्षाच्या शेवटी ६,००,००० ते ८,००,००० पाउंड खर्चाने करून आणखी दोन व्हायकाउंट विमाने आणि सुटे भाग खरेदी करण्यात आले. ==कंपनी कामकाज== इजिप्त एर ही इजिप्त देशाचे १००% भाग भांडवल असणारी इजिप्त देशाचे मालकीची आहे. या विमान कंपनीने सन २००२ मध्ये ७ कंपनी निर्माण केल्या. त्यानंतर त्यात आनखी दोन कंपनीची भर पडली. तेथे ऐओसी(AOC)चे व्यवस्थापनात तीन विमाने सेवा देत होती आणि त्यांचे उत्पन्न खर्च (हिशोब) स्वतंत्र ठेवले जात होते. ती म्हणजे * इजिप्त एर लाइन्स अति महत्त्वाची विमान कंपनी * इजिप्त देशाचे कार्गो, समर्पित कार्गो एर लाइन (२००२ मध्ये स्थापना) * इजिप्त एर एक्सप्रेस आंतरदेशीय आणि प्रादेशिक एर लाइन (२००७ मध्ये प्रारंभ) ==इजिप्त एयर होल्डिंग कंपनीच्या इतर कंपनी खालील प्रमाणे आहेत== * इजिप्त एर मेंटेनन्स आणि इंजीनीरिंग, मुळातील अंतरदेशीय सेवा पण अलीकडे थर्ड पार्टी व्यवसाय आहे. यांचेकडे EASA पार्ट१४५ आणि FAA सर्टिफिकेट आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |title=इजिप्तएयर - वार्षिक अहवाल २०१०-२०११ |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=३० ऑक्टोबर २०१३ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2013-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131030055331/http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |url-status=bot: unknown }}</ref> * इजिप्त एर ग्राऊंड सेवा, इजिप्त कडे येनाऱ्या ७५% विमानांना सेवा दिली जाते. * इजिप्त एर विमान सेवा * इजिप्त एर पर्यटक आणि कर विरहित शॉपिंग * इजिप्त एर स्वास्थ्य सेवा * इजिप्त एर औध्योगिक पूरक कंपनी ==सहायक आणि संघटन== इजिप्त एरचे खालील कंपनीत भाग भांडवल आहे. * एर कार्गो (६०%)(६६), * स्मार्ट एविएशन कंपनी.(१३.३३%) * एर सिनई * इजिप्त एरो व्यवस्थापन सेवा * LSG स्काय चेफ्स कटरिंग इजिप्त * CIAF – लिजिंग(२०%) ==मुख्य कार्यालय== इजिप्त एरचे मुख्य कार्यालय [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील]] प्रशासकीय इमारतीच्या तळमजल्यावर आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |title=इजिप्त एयर - हवाई प्रवासचे प्रणेते |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग.कॉम |दिनांक=७ मे २००२ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-18 |archive-date=2014-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202120135/http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |url-status=bot: unknown }}</ref> ==बोध चिन्ह== इजिप्त एरचे बोध चिन्ह होरूस आहे. (इजिप्सीयनांची BC २४००-२३०० कालावधीतील देवता) इजिप्तचे पौराणिक परंपरेप्रमाणे त्यांनी आकाश देवता मानलेली आहे. तीला त्यानी विंगड गॉड ऑफ द सन म्हणले आहे, साधारणपणे बहिरी ससाणा आकाशात भरारी घेतानाचे त्याचे विहंगम दृश्य नजरेसमोर ठेवून तसे चित्र निर्मिले आहे आणि ते हे बोध चिन्ह घेतले आहे. ==निर्गमन स्थानक== जून २०१३ पर्यंत इजिप्त एर लाइन ८१ ठिकाणी विमान सेवा देत होती त्यात १२ इजिप्त,१९ आफ्रिका,२० मध्य पुर्व, ७ एशिया, २१ युरोप आणि २ अमेरिका सेवेचा समावेश होता.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-orders-six-737-800s-options-six-more-200836/ |title=इजिप्त एयर ने सहा 737-800 प्रकारची विमान विकत घेतले, सहा अधिक पर्याय उपलब्ध |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग.कॉम |दिनांक=१० ऑगस्ट २००५ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-18 |archive-date=2014-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140116193324/http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-orders-six-737-800s-options-six-more-200836/ |url-status=bot: unknown }}</ref> ==संघटन== ११ जुलै २००८ रोजी कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर झालेल्या कार्यक्रमात २१ विमान कंपनीचे ९ महिन्यांच्या अथक प्रयत्नाने संघटन झाले.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.staralliance.com/en/member-airline-details?airlineCode=MS |title=इजिप्त एयर-स्टारअलायन्स सदस्य |प्रकाशक=स्टारअलायन्स.कॉम|दिनांक=१५ अक्टूबर २०१६ | प्राप्त दिनांक=}}</ref> ==कायदेशीर भागीदारी करार== एप्रिल २०१५ पर्यंत खालील विमान कंपनीशी व्यवसाय भागीदारी करार झालेले आहेत. * एगेयन एर लाइन * एर कॅनडा * एर चायना * एर इंडिया * औस्ट्रियन एर लाइन * ब्रुसेल्स एर लाइन्स * एथिओपियन एर लाइन्स * गल्फ एर * लुफतान्सा * मलेशिया एर लाइन्स * स्कंडींनावियन एर लाइन * सिंगापुर एर लाइन * साऊथ आफ्रिकन एर वेझ * स्विस इंटरनॅशनल एर लाइन्स * टाप (TAP) पोर्तुगाल * थाय एर वेझ इंटरनॅशनल * तुंनिसाइर * टर्किश एर लाइन्स * यूनायटेड एर लाइन्स ==संदर्भ== ==बाह्य दुवे== {{कॉमन्स|مصر للطيران|{{लेखनाव}}}} *{{अधिकृत संकेतस्थळ|http://www.egyptair.com/}} [[वर्ग:इजिप्तमधील विमानवाहतूक कंपन्या]] [[वर्ग:स्टार अलायन्स]] cjyoir1fwhcn7aiwi7jhece6xt4wm1p 2677571 2677570 2026-04-05T02:40:01Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — अंक व शब्दामधील जागा काढली ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#अंक व शब्दामधील जागा|अधिक माहिती]]); शुद्धलेखन — योग्य उकार ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#योग्य उकार|अधिक माहिती]]) 2677571 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विमान सेवा | नाव = इजिप्तएर | चित्र = | चित्र_आकारमान = | IATA = MS | ICAO = MSR | callsign = EGYPTAIR | स्थापना = ७ जून १९३२ (मिस्र एरलाइन्स ह्या नावाने) | सुरुवात = १९३३ | बंद = | विमानतळ = [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] | मुख्य_शहरे = [[अलेक्झांड्रिया]], [[लुक्सोर]], हुर्गादा, [[शर्म अल-शेख]] | फ्रिकवंट_फ्लायर = ''माइल्स अँड स्माईल'' | एलायंस = [[स्टार अलायन्स]] | उपकंपन्या = | विमान संख्या = ८० | मुख्य कंपनी = | ब्रीदवाक्य = ''Enjoy the Sky'' | मुख्यालय = [[कैरो]], [[इजिप्त]] | मुख्य व्यक्ती = | संकेतस्थळ = http://www.egyptair.com/ }} [[चित्र:Boeing 737-866, EgyptAir JP6786434.jpg|250 px|[[इस्तंबूल अतातुर्क विमानतळ]]ावर थांबलेले इजिप्तएरचे [[बोईंग ७३७]] विमान|इवलेसे]] '''इजिप्तएर''' ([[अरबी भाषा|अरबी]]: مصر للطيران) ही [[इजिप्त]] देशाची राष्ट्रीय [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ide.go.jp/English/Data/Africa_file/Company/egypt02.html|title=इजिप्त एयर - कंपनी प्रोफाइल आणि इतिहास |प्रकाशक=आईडीई.गो.जेपी |दिनांक=९ जून २०१६| प्राप्त दिनांक=}}</ref> १९३३ साली स्थापन झालेली इजिप्तएर [[मध्य पूर्व]], [[आफ्रिका]], [[युरोप]] इत्यादी खंडांमधील ७५ शहरांना विमानसेवा पुरवते. इजिप्तएर ११ जुलै २००८ पासून [[स्टार अलायन्स]]चा सदस्य आहे. इजिप्त एर ही इजिप्त देशाची ध्वजवाहक विमानवाहतूक कंपनी आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |title=इजिप्त एयरने नुकसान भरपाईसाठी पुनर्रचना योजना आखली आहे |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=१५ जून २०१४ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2014-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140624101846/http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |url-status=bot: unknown }}</ref> [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] हे या कंपनीचेचे मुख्य केंद्र आहे. इजिप्तएर मध्य पूर्व, युरोप, आफ्रिका, एशिया आणि अमेरिकेतील ७५ पेक्षा अधिक ठिकाणी प्रवाशांना विमान सेवा देते.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ch-aviation.com/portal/airline/MS |title=इजिप्त एयर - एयरलाईनची माहिती |प्रकाशक=सीएच-एविएशन .कॉम |दिनांक=१३ जुलै २०१६ | प्राप्त दिनांक=}}</ref> ==इतिहास== === सुरुवातीची वर्षे: मिस्र एरवर्क (१९३२–१९४९) === [[एरवर्क सर्व्हिसेस|एरवर्क]]चे अध्यक्ष [[ॲलन मंट्झ]] १९३१मध्ये इजिप्तला गेलेले असताना त्यांनी '''मिस्र एरवर्क''' (अरबी भाषेत 'मिस्र' ({{lang|ar|مصر}}) नावाने विमानकंपनी सुरू करण्याची खटपट सुरू केली. ३१ डिसेंबर १९३१ रोजी सरकारने या मिस्र एरवर्कला हवाई वाहतूक सुरू करण्यासाठी विशेष अधिकार प्रदान केले.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} ७ जून १९३२ रोजी ''इजिप्शियन तरुणांमध्ये विमान वाहतुकीची आवड निर्माण करण्यासाठी'' मिस्र एरवर्कचा '''मिस्र एरलाइन्स''' नावाचा एक विभाग स्थापन करण्यात आला.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मिस्र एरलाइन्स त्या काळाची जगातील सातवी विमान वाहतूक कंपनी होती.<ref name="Egyptair - 'pioneer of air travel'" /> मिस्र एरवर्कचे मुख्यालय [[कैरो]]मधील हॅलिओपोलिस येथील '''अलमाझा विमानतळ''' (Almaza Aerodrome) येथे होते.<ref>''[[Flight International]]''. २८ एप्रिल १९३८. पान. [http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1938/1938%20-%201198.html ४१६] ([https://web.archive.org/web/20141006155431/http://www.flightglobal.com/FlightPDFArchive/1938/1938%20-%201198.PDF संचयित]). "MISR AIRWORK, S.A.E., Almaza Aerodrome, Heliopolis."</ref> या कंपनीच्या सुरुवातीच्या २०,००० [[इजिप्शियन पाउंड]] इतक्या भांडवलाचा ८५% हिस्सा [[बँक मिस्र]]कडे, १०% हिस्सा एरवर्क सर्व्हिसेस कडे आणि उरलेला ५% हिस्सा इजिप्शियन खाजगी गुंतवणूकदारांमध्ये वाटलेला होता. कंपनीचे कामकाज जुलै १९३३ मध्ये सुरू झाले. कंपनीच्या पहिल्या सेवा [[कैरो]] ते [[अलेक्झांड्रिया]] आणि [[मर्सा मात्रुह]] दरम्यान होत्या. या साठी [[डी हॅविलँड डी.एच.८४ ड्रॅगन]] विमानांचा वापर केला जात असे. त्याच वर्षी ऑगस्टमध्ये कैरो-अलेक्झांड्रिया विमान सेवा दिवसातून दोनदा करण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३३ च्या उत्तरार्धात कैरो-[[आस्वान]] दरम्यान आठवड्यातून दोनदा विमान सेवा सुरू झाली. ही [[अश्युत]] आणि [[लुक्सोर]] येथे थांबत असे.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३४ मध्ये कैरो पासून [[बुर सैद|पोर्ट सैद]] मार्गे [[लिडा (इजिप्त)|लिडा]], [[हैफा]] आणि [[गाझा]] पर्यंत नवीन मार्ग सुरू झाले. ३ ऑगस्ट १९३५ रोजी, [[डी हॅविलँड डी.एच.८६]] विमानांसह [[सायप्रस]]मधील [[निकोसिया]]पर्यंत एक प्रायोगिक सेवा सुरू करण्यात आली; ही त्याच वर्षी २० ऑक्टोबर पर्यंत टिकली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} अलेक्झांड्रिया-पोर्ट सैद-कैरो-[[मिनिया (इजिप्त)|मिनिया]]-अश्युत हा मार्ग १९३५ च्या उत्तरार्धात सुरू झाला.<ref name="Flight1936-23" /> १९३५ मध्ये या विमान कंपनीने ६,९९० प्रवासी आणि २१,८३० किग्रॅ मालाची वाहतूक केली; त्या वर्षात कंपनीच्या या नियमित विमान सेवांनी एकूण ४,१९,४६७ मैल प्रवास केला होता.<ref name="Flight1936-314" /> सप्टेंबर १९३९ मध्ये [[दुसरे महायुद्ध]] सुरू झाल्यावर इजिप्शियन सरकारने कंपनीचे सर्व मार्ग आपल्या ताब्यात घेतले. १९४० मध्ये [[बैरुत]] आणि [[पॅलेस्टाईन]] पर्यंत विमान सेवा सुरू करण्यात आली. १९४४ मध्ये तीन [[अॅव्हरो अॅनसन|अॅव्हरो १९]] विमानांचा ताफ्यात समावेश करण्यात आला. १९४५ च्या उत्तरार्धात झालेल्या तीन अपघातांमुळे ताफ्याचे नूतनीकरण करण्यासाठी संप पुकारण्यात आला आणि यामुळे फेब्रुवारी १९४६ पासून कामकाज पूर्णपणे ठप्प झाले;{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मे महिन्यात सेवा पुन्हा सुरू झाली आणि १९४६ च्या अखेरीस ताफ्यात चार [[अॅव्हरो अॅनसन]], एक [[एटी-११ कानसान|बीच एटी-११]], पाच [[बीचक्राफ्ट मॉडेल १८|बीच सी-४५]], चार [[डी हॅविलँड डी.एच.८९ ड्रॅगन रॅपिड]] आणि दोन [[नॉर्थ अमेरिकन एटी-६ टेक्सन]] विमानांचा समावेश होता.{{sfnp|Guttery|1998|p=५१–५२}} दोस्त राष्ट्रांचे प्रादेशिक विमान विल्हेवाट केंद्र इजिप्तमध्येच असल्याने या कंपनीला उरलेल्या लष्करी विमानांच्या खरेदीत मोठा फायदा झाला. १९४७ मध्ये आणखी दोन बीच सी-४५ विमाने घेतली आणि १९४८ मध्ये [[व्हिकर्स व्हायकिंग]] विमानांचा समावेश करण्यात आला. मे १९४९ मध्ये कंपनीचे सर्व भांडवल आणि विमाने सरकारने ताब्यात घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=५२}} इजिप्शियन सरकार एकमेव भागधारक बनल्यानंतर कंपनीने आपले नाव बदलून '''मिस्रएर एसएई''' असे केले. === मिस्रएर (१९४९–१९५७) === मिस्रएरने आपल्या पूर्ववर्ती कंपनीच्या सगळ्या मार्गांवर विमान सेवा सुरू ठेवली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १९५१ मध्ये लांब पल्ल्याच्या मार्गांवर वापरण्यासाठी तीन [[एसएनकेएएसई लँग्युडोक]] विमाने खरेदी करण्यात आली.<ref name="Flight1951-633"/> या विमानांनी [[जिनिव्हा]], [[खार्तूम]] आणि [[तेहरान]]ला जाणाऱ्या उड्डाणांमध्ये विकर्स व्हायकिंग विमानांची जागा घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १ डिसेंबर १९५२ रोजी, मिस्रएरने आपली देशांतर्गत स्पर्धक कंपनी [[सर्व्हिसेस एरिअन्स इंटरनॅशनल डी'इजिप्त]] ही कंपनी विकत घेतली आणि त्याचे कामकाज बंद केले. त्या कंपनीचा फायद्यात असलेला कैरो-[[ट्युनिस]] हा मार्ग मिस्रएरने स्वतःच्या मार्गजाळ्यात समाविष्ट करून घेतला.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} १९५४ च्या सुरुवातीला तीन [[व्हिकर्स व्हायकाउंट]] विमानांची खरेदा केली गेली.<ref name="Flight1954-414"/> त्या वर्षात या कंपनीने ६४,५३९ प्रवाशांची वाहतूक केली. मार्च १९५५ पर्यंत मिस्रएरच्या ताफ्यात एक बीचक्राफ्ट, तीन लँग्युडोक आणि सात व्हायकिंग विमाने होती.<ref name="Flight1955-307"/> त्यानंतर [[डग्लस डीसी-३]] विमाने खरेदी करून ती देशांतर्गत मार्गांवर आणि शेजारील अरब देशांमध्ये तैनात करण्यात आली. पहिल्या दोन व्हायकाउंट विमानां डिसेंबर १९५५ मध्ये मिळाली आणि मार्च १९५६ मध्ये प्रत्यक्ष सेवेत दाखल झाली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} आठ महिन्यांनंतर १ नोव्हेंबर १९५६ रोजी [[सुएझ संकट|सुएझ संकटा]]दरम्यान [[रॉयल एर फोर्स]]ने केलेल्या हवाई हल्ल्यात [[अलमाझा विमानतळ|अलमाझा विमानतळावर]] उभे असलेले एक व्हायकाउंट विमान (नोंदणी क्र. एसयू-एआयसी) पूर्णपणे नष्ट झाले.<ref name="Flight1957-203"/><ref>{{cite web |title=Unlawful interference, Vickers 739 Viscount SU-AIC, 1 October 1956 |url=https://asn.flightsafety.org/wikibase/334619 |website=Aviation-Safety Network |access-date=30 November 2024}}</ref> १९५५ मध्ये वाहतूक केलेल्या प्रवाशांची संख्या ७७,०५० पर्यंत वाढली होती.<ref name="Flight1956-475"/> फेब्रुवारी १९५७ मध्ये, मिस्रएरचे नाव बदलून '''युनायटेड अरब एरलाइन्स''' असे करण्यात आले.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} त्या वर्षाच्या शेवटी ६,००,००० ते ८,००,००० पाउंड खर्चाने करून आणखी दोन व्हायकाउंट विमाने आणि सुटे भाग खरेदी करण्यात आले. ==कंपनी कामकाज== इजिप्त एर ही इजिप्त देशाचे १००% भाग भांडवल असणारी इजिप्त देशाचे मालकीची आहे. या विमान कंपनीने सन २००२ मध्ये ७ कंपनी निर्माण केल्या. त्यानंतर त्यात आनखी दोन कंपनीची भर पडली. तेथे ऐओसी(AOC)चे व्यवस्थापनात तीन विमाने सेवा देत होती आणि त्यांचे उत्पन्न खर्च (हिशोब) स्वतंत्र ठेवले जात होते. ती म्हणजे * इजिप्त एर लाइन्स अति महत्त्वाची विमान कंपनी * इजिप्त देशाचे कार्गो, समर्पित कार्गो एर लाइन (२००२ मध्ये स्थापना) * इजिप्त एर एक्सप्रेस आंतरदेशीय आणि प्रादेशिक एर लाइन (२००७ मध्ये प्रारंभ) ==इजिप्त एयर होल्डिंग कंपनीच्या इतर कंपनी खालील प्रमाणे आहेत== * इजिप्त एर मेंटेनन्स आणि इंजीनीरिंग, मुळातील अंतरदेशीय सेवा पण अलीकडे थर्ड पार्टी व्यवसाय आहे. यांचेकडे EASA पार्ट१४५ आणि FAA सर्टिफिकेट आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |title=इजिप्तएयर - वार्षिक अहवाल २०१०-२०११ |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=३० ऑक्टोबर २०१३ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2013-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131030055331/http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |url-status=bot: unknown }}</ref> * इजिप्त एर ग्राऊंड सेवा, इजिप्त कडे येनाऱ्या ७५% विमानांना सेवा दिली जाते. * इजिप्त एर विमान सेवा * इजिप्त एर पर्यटक आणि कर विरहित शॉपिंग * इजिप्त एर स्वास्थ्य सेवा * इजिप्त एर औध्योगिक पूरक कंपनी ==सहायक आणि संघटन== इजिप्त एरचे खालील कंपनीत भाग भांडवल आहे. * एर कार्गो (६०%)(६६), * स्मार्ट एविएशन कंपनी.(१३.३३%) * एर सिनई * इजिप्त एरो व्यवस्थापन सेवा * LSG स्काय चेफ्स कटरिंग इजिप्त * CIAF – लिजिंग(२०%) ==मुख्य कार्यालय== इजिप्त एरचे मुख्य कार्यालय [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील]] प्रशासकीय इमारतीच्या तळमजल्यावर आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |title=इजिप्त एयर - हवाई प्रवासचे प्रणेते |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग.कॉम |दिनांक=७ मे २००२ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-18 |archive-date=2014-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202120135/http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |url-status=bot: unknown }}</ref> ==बोध चिन्ह== इजिप्त एरचे बोध चिन्ह होरूस आहे. (इजिप्सीयनांची BC २४००-२३०० कालावधीतील देवता) इजिप्तचे पौराणिक परंपरेप्रमाणे त्यांनी आकाश देवता मानलेली आहे. तीला त्यानी विंगड गॉड ऑफ द सन म्हणले आहे, साधारणपणे बहिरी ससाणा आकाशात भरारी घेतानाचे त्याचे विहंगम दृश्य नजरेसमोर ठेवून तसे चित्र निर्मिले आहे आणि ते हे बोध चिन्ह घेतले आहे. ==निर्गमन स्थानक== जून २०१३ पर्यंत इजिप्त एर लाइन ८१ ठिकाणी विमान सेवा देत होती त्यात १२ इजिप्त,१९ आफ्रिका,२० मध्य पुर्व, ७ एशिया, २१ युरोप आणि २ अमेरिका सेवेचा समावेश होता.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-orders-six-737-800s-options-six-more-200836/ |title=इजिप्त एयर ने सहा 737-800 प्रकारची विमान विकत घेतले, सहा अधिक पर्याय उपलब्ध |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग.कॉम |दिनांक=१० ऑगस्ट २००५ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-18 |archive-date=2014-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140116193324/http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-orders-six-737-800s-options-six-more-200836/ |url-status=bot: unknown }}</ref> ==संघटन== ११ जुलै २००८ रोजी कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर झालेल्या कार्यक्रमात २१ विमान कंपनीचे ९ महिन्यांच्या अथक प्रयत्नाने संघटन झाले.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.staralliance.com/en/member-airline-details?airlineCode=MS |title=इजिप्त एयर-स्टारअलायन्स सदस्य |प्रकाशक=स्टारअलायन्स.कॉम|दिनांक=१५ अक्टूबर २०१६ | प्राप्त दिनांक=}}</ref> ==कायदेशीर भागीदारी करार== एप्रिल २०१५ पर्यंत खालील विमान कंपनीशी व्यवसाय भागीदारी करार झालेले आहेत. * एगेयन एर लाइन * एर कॅनडा * एर चायना * एर इंडिया * औस्ट्रियन एर लाइन * ब्रुसेल्स एर लाइन्स * एथिओपियन एर लाइन्स * गल्फ एर * लुफतान्सा * मलेशिया एर लाइन्स * स्कंडींनावियन एर लाइन * सिंगापुर एर लाइन * साऊथ आफ्रिकन एर वेझ * स्विस इंटरनॅशनल एर लाइन्स * टाप (TAP) पोर्तुगाल * थाय एर वेझ इंटरनॅशनल * तुंनिसाइर * टर्किश एर लाइन्स * यूनायटेड एर लाइन्स ==संदर्भ== ==बाह्य दुवे== {{कॉमन्स|مصر للطيران|{{लेखनाव}}}} *{{अधिकृत संकेतस्थळ|http://www.egyptair.com/}} [[वर्ग:इजिप्तमधील विमानवाहतूक कंपन्या]] [[वर्ग:स्टार अलायन्स]] isby2d4pbom4ksuq59nvm1ni4k1czxg 2677575 2677571 2026-04-05T03:15:36Z अभय नातू 206 /* मिस्रएर (१९४९–१९५७) */ 2677575 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विमान सेवा | नाव = इजिप्तएर | चित्र = | चित्र_आकारमान = | IATA = MS | ICAO = MSR | callsign = EGYPTAIR | स्थापना = ७ जून १९३२ (मिस्र एरलाइन्स ह्या नावाने) | सुरुवात = १९३३ | बंद = | विमानतळ = [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] | मुख्य_शहरे = [[अलेक्झांड्रिया]], [[लुक्सोर]], हुर्गादा, [[शर्म अल-शेख]] | फ्रिकवंट_फ्लायर = ''माइल्स अँड स्माईल'' | एलायंस = [[स्टार अलायन्स]] | उपकंपन्या = | विमान संख्या = ८० | मुख्य कंपनी = | ब्रीदवाक्य = ''Enjoy the Sky'' | मुख्यालय = [[कैरो]], [[इजिप्त]] | मुख्य व्यक्ती = | संकेतस्थळ = http://www.egyptair.com/ }} [[चित्र:Boeing 737-866, EgyptAir JP6786434.jpg|250 px|[[इस्तंबूल अतातुर्क विमानतळ]]ावर थांबलेले इजिप्तएरचे [[बोईंग ७३७]] विमान|इवलेसे]] '''इजिप्तएर''' ([[अरबी भाषा|अरबी]]: مصر للطيران) ही [[इजिप्त]] देशाची राष्ट्रीय [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ide.go.jp/English/Data/Africa_file/Company/egypt02.html|title=इजिप्त एयर - कंपनी प्रोफाइल आणि इतिहास |प्रकाशक=आईडीई.गो.जेपी |दिनांक=९ जून २०१६| प्राप्त दिनांक=}}</ref> १९३३ साली स्थापन झालेली इजिप्तएर [[मध्य पूर्व]], [[आफ्रिका]], [[युरोप]] इत्यादी खंडांमधील ७५ शहरांना विमानसेवा पुरवते. इजिप्तएर ११ जुलै २००८ पासून [[स्टार अलायन्स]]चा सदस्य आहे. इजिप्त एर ही इजिप्त देशाची ध्वजवाहक विमानवाहतूक कंपनी आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |title=इजिप्त एयरने नुकसान भरपाईसाठी पुनर्रचना योजना आखली आहे |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=१५ जून २०१४ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2014-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140624101846/http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |url-status=bot: unknown }}</ref> [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] हे या कंपनीचेचे मुख्य केंद्र आहे. इजिप्तएर मध्य पूर्व, युरोप, आफ्रिका, एशिया आणि अमेरिकेतील ७५ पेक्षा अधिक ठिकाणी प्रवाशांना विमान सेवा देते.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ch-aviation.com/portal/airline/MS |title=इजिप्त एयर - एयरलाईनची माहिती |प्रकाशक=सीएच-एविएशन .कॉम |दिनांक=१३ जुलै २०१६ | प्राप्त दिनांक=}}</ref> ==इतिहास== === सुरुवातीची वर्षे: मिस्र एरवर्क (१९३२–१९४९) === [[एरवर्क सर्व्हिसेस|एरवर्क]]चे अध्यक्ष [[ॲलन मंट्झ]] १९३१मध्ये इजिप्तला गेलेले असताना त्यांनी '''मिस्र एरवर्क''' (अरबी भाषेत 'मिस्र' ({{lang|ar|مصر}}) नावाने विमानकंपनी सुरू करण्याची खटपट सुरू केली. ३१ डिसेंबर १९३१ रोजी सरकारने या मिस्र एरवर्कला हवाई वाहतूक सुरू करण्यासाठी विशेष अधिकार प्रदान केले.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} ७ जून १९३२ रोजी ''इजिप्शियन तरुणांमध्ये विमान वाहतुकीची आवड निर्माण करण्यासाठी'' मिस्र एरवर्कचा '''मिस्र एरलाइन्स''' नावाचा एक विभाग स्थापन करण्यात आला.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मिस्र एरलाइन्स त्या काळाची जगातील सातवी विमान वाहतूक कंपनी होती.<ref name="Egyptair - 'pioneer of air travel'" /> मिस्र एरवर्कचे मुख्यालय [[कैरो]]मधील हॅलिओपोलिस येथील '''अलमाझा विमानतळ''' (Almaza Aerodrome) येथे होते.<ref>''[[Flight International]]''. २८ एप्रिल १९३८. पान. [http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1938/1938%20-%201198.html ४१६] ([https://web.archive.org/web/20141006155431/http://www.flightglobal.com/FlightPDFArchive/1938/1938%20-%201198.PDF संचयित]). "MISR AIRWORK, S.A.E., Almaza Aerodrome, Heliopolis."</ref> या कंपनीच्या सुरुवातीच्या २०,००० [[इजिप्शियन पाउंड]] इतक्या भांडवलाचा ८५% हिस्सा [[बँक मिस्र]]कडे, १०% हिस्सा एरवर्क सर्व्हिसेस कडे आणि उरलेला ५% हिस्सा इजिप्शियन खाजगी गुंतवणूकदारांमध्ये वाटलेला होता. कंपनीचे कामकाज जुलै १९३३ मध्ये सुरू झाले. कंपनीच्या पहिल्या सेवा [[कैरो]] ते [[अलेक्झांड्रिया]] आणि [[मर्सा मात्रुह]] दरम्यान होत्या. या साठी [[डी हॅविलँड डी.एच.८४ ड्रॅगन]] विमानांचा वापर केला जात असे. त्याच वर्षी ऑगस्टमध्ये कैरो-अलेक्झांड्रिया विमान सेवा दिवसातून दोनदा करण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३३ च्या उत्तरार्धात कैरो-[[आस्वान]] दरम्यान आठवड्यातून दोनदा विमान सेवा सुरू झाली. ही [[अश्युत]] आणि [[लुक्सोर]] येथे थांबत असे.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३४ मध्ये कैरो पासून [[बुर सैद|पोर्ट सैद]] मार्गे [[लिडा (इजिप्त)|लिडा]], [[हैफा]] आणि [[गाझा]] पर्यंत नवीन मार्ग सुरू झाले. ३ ऑगस्ट १९३५ रोजी, [[डी हॅविलँड डी.एच.८६]] विमानांसह [[सायप्रस]]मधील [[निकोसिया]]पर्यंत एक प्रायोगिक सेवा सुरू करण्यात आली; ही त्याच वर्षी २० ऑक्टोबर पर्यंत टिकली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} अलेक्झांड्रिया-पोर्ट सैद-कैरो-[[मिनिया (इजिप्त)|मिनिया]]-अश्युत हा मार्ग १९३५ च्या उत्तरार्धात सुरू झाला.<ref name="Flight1936-23" /> १९३५ मध्ये या विमान कंपनीने ६,९९० प्रवासी आणि २१,८३० किग्रॅ मालाची वाहतूक केली; त्या वर्षात कंपनीच्या या नियमित विमान सेवांनी एकूण ४,१९,४६७ मैल प्रवास केला होता.<ref name="Flight1936-314" /> सप्टेंबर १९३९ मध्ये [[दुसरे महायुद्ध]] सुरू झाल्यावर इजिप्शियन सरकारने कंपनीचे सर्व मार्ग आपल्या ताब्यात घेतले. १९४० मध्ये [[बैरुत]] आणि [[पॅलेस्टाईन]] पर्यंत विमान सेवा सुरू करण्यात आली. १९४४ मध्ये तीन [[अॅव्हरो अॅनसन|अॅव्हरो १९]] विमानांचा ताफ्यात समावेश करण्यात आला. १९४५ च्या उत्तरार्धात झालेल्या तीन अपघातांमुळे ताफ्याचे नूतनीकरण करण्यासाठी संप पुकारण्यात आला आणि यामुळे फेब्रुवारी १९४६ पासून कामकाज पूर्णपणे ठप्प झाले;{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मे महिन्यात सेवा पुन्हा सुरू झाली आणि १९४६ च्या अखेरीस ताफ्यात चार [[अॅव्हरो अॅनसन]], एक [[एटी-११ कानसान|बीच एटी-११]], पाच [[बीचक्राफ्ट मॉडेल १८|बीच सी-४५]], चार [[डी हॅविलँड डी.एच.८९ ड्रॅगन रॅपिड]] आणि दोन [[नॉर्थ अमेरिकन एटी-६ टेक्सन]] विमानांचा समावेश होता.{{sfnp|Guttery|1998|p=५१–५२}} दोस्त राष्ट्रांचे प्रादेशिक विमान विल्हेवाट केंद्र इजिप्तमध्येच असल्याने या कंपनीला उरलेल्या लष्करी विमानांच्या खरेदीत मोठा फायदा झाला. १९४७ मध्ये आणखी दोन बीच सी-४५ विमाने घेतली आणि १९४८ मध्ये [[व्हिकर्स व्हायकिंग]] विमानांचा समावेश करण्यात आला. मे १९४९ मध्ये कंपनीचे सर्व भांडवल आणि विमाने सरकारने ताब्यात घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=५२}} इजिप्शियन सरकार एकमेव भागधारक बनल्यानंतर कंपनीने आपले नाव बदलून '''मिस्रएर एसएई''' असे केले. === मिस्रएर (१९४९–१९५७) === मिस्रएरने आपल्या पूर्ववर्ती कंपनीच्या सगळ्या मार्गांवर विमान सेवा सुरू ठेवली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १९५१ मध्ये लांब पल्ल्याच्या मार्गांवर वापरण्यासाठी तीन [[एसएनकेएएसई लँग्युडोक]] विमाने खरेदी करण्यात आली.<ref name="Flight1951-633"/> या विमानांनी [[जिनिव्हा]], [[खार्तूम]] आणि [[तेहरान]]ला जाणाऱ्या उड्डाणांमध्ये विकर्स व्हायकिंग विमानांची जागा घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १ डिसेंबर १९५२ रोजी, मिस्रएरने आपली देशांतर्गत स्पर्धक कंपनी [[सर्व्हिसेस एरिअन्स इंटरनॅशनल डी'इजिप्त]] ही कंपनी विकत घेतली आणि त्याचे कामकाज बंद केले. त्या कंपनीचा फायद्यात असलेला कैरो-[[ट्युनिस]] हा मार्ग मिस्रएरने स्वतःच्या मार्गजाळ्यात समाविष्ट करून घेतला.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} १९५४ च्या सुरुवातीला तीन [[व्हिकर्स व्हायकाउंट]] विमानांची खरेदा केली गेली.<ref name="Flight1954-414"/> त्या वर्षात या कंपनीने ६४,५३९ प्रवाशांची वाहतूक केली. मार्च १९५५ पर्यंत मिस्रएरच्या ताफ्यात एक बीचक्राफ्ट, तीन लँग्युडोक आणि सात व्हायकिंग विमाने होती.<ref name="Flight1955-307"/> त्यानंतर [[डग्लस डीसी-३]] विमाने खरेदी करून ती देशांतर्गत मार्गांवर आणि शेजारील अरब देशांमध्ये तैनात करण्यात आली. पहिल्या दोन व्हायकाउंट विमानां डिसेंबर १९५५ मध्ये मिळाली आणि मार्च १९५६ मध्ये प्रत्यक्ष सेवेत दाखल झाली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} आठ महिन्यांनंतर १ नोव्हेंबर १९५६ रोजी [[सुएझ संकट|सुएझ संकटा]]दरम्यान [[रॉयल एर फोर्स]]ने केलेल्या हवाई हल्ल्यात [[अलमाझा विमानतळ|अलमाझा विमानतळावर]] उभे असलेले एक व्हायकाउंट विमान (नोंदणी क्र. एसयू-एआयसी) पूर्णपणे नष्ट झाले.<ref name="Flight1957-203"/><ref>{{cite web |title=Unlawful interference, Vickers 739 Viscount SU-AIC, 1 October 1956 |url=https://asn.flightsafety.org/wikibase/334619 |website=Aviation-Safety Network |access-date=30 November 2024}}</ref> १९५५ मध्ये वाहतूक केलेल्या प्रवाशांची संख्या ७७,०५० पर्यंत वाढली होती.<ref name="Flight1956-475"/> फेब्रुवारी १९५७ मध्ये, मिस्रएरचे नाव बदलून '''युनायटेड अरब एरलाइन्स''' असे करण्यात आले.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} त्या वर्षाच्या शेवटी ६,००,००० ते ८,००,००० पाउंड खर्चाने करून आणखी दोन व्हायकाउंट विमाने आणि सुटे भाग खरेदी करण्यात आले. === युनायटेड अरब एरलाइन्स (१९५७–१९७१) === १ फेब्रुवारी १९५८ रोजी इजिप्त आणि [[सिरिया]]ने मिळून [[युनायटेड अरब रिपब्लिक]]ची स्थापना केल्यानंतर त्याच वर्षी मार्च महिन्यात मिस्रएरचे नाव बदलून '''युनायटेड अरब एरलाइन्स''' असे करण्यात आले.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} ७ जुलै रोजी [[कैरो]]–[[ॲथेन्स]]–[[रोम]]–[[झुरिच]] विमान सेवा सुरू झाली. २३ डिसेंबर रोजी [[सिरियन एरवेझ]]चे युनायटेड अरब एरलाइन्समध्ये विलीनीकरण झाले. सिरियन कंपनीचे सर्व मार्ग व उपकरणे यूएएने सामावून घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} मार्च १९६० पर्यंत या कंपनीत ५७९ कर्मचारी कार्यरत होते. त्यावेळी ताफ्यात एक [[बीच मॉडेल १८]], चार [[डीसी-३]], सहा [[व्हिकर्स व्हायकिंग]] आणि सहा [[व्हिकर्स व्हायकाउंट]] विमानांचा समावेश होता.<ref name="Flight1960-504/5" /> १० एप्रिल रोजी एका विस्काउंट विमानाला [[भूमध्य समुद्र|भूमध्य समुद्रात]] अपघात झाला, ज्यात १७ प्रवासी आणि ३ कर्मचारी मारले गेले.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} ९ जून रोजी पहिले [[डी हॅविलँड कॉमेट ४सी]] विमान ताफ्यात दाखल झाले.<ref name="Flight1960-588/9" /> याच वर्षाच्या १६ जुलैपासून या प्रकारच्या दोन विमानांद्वारे सेवा सुरू झाली. ऑक्टोबर १९६० पर्यंत या कंपनीने कॉमेट विमानांचा वापर कैरो–[[बेलग्रेड]]–[[प्राग]], कैरो–रोम–[[लंडन]], कैरो–[[जेद्दा]] आणि कैरो–[[खार्तूम]] या मार्गांवर सुरू केला होता.<ref name="Flight1960-588/9" /> तर डीसी-३ विमाने कैरो–[[अलेक्झांड्रिया]]–[[मर्सा मात्रुह]], कैरो–[[अश्युत]]–[[लुक्सोर]], कैरो–लुक्सोर–[[आस्वान]] आणि कैरो–[[पोर्ट सईद]]–अलेक्झांड्रिया मार्गांवर वापरली जात होती. तसेच कैरो आणि अलेक्झांड्रिया दरम्यानच्या थेट विमान प्रवासासाठी व्हायकाउंट विमानांचा वापर होत असे. नोव्हेंबर १९६० मध्ये आणखी दोन कॉमेट विमानांची मागणी नोंदवण्यात आली.<ref name="Flight1960-855" /> ऑक्टोबर १९६१ मध्ये सीरियाने यूएएमधून अंग काढून घेतले आणि सिरियाच्या सरकारने [[दमास्कस]]मध्ये [[सिरियन अरब एरवेझ]]ची स्थापना केली; त्यानंतर पूर्वी ताब्यात घेतलेले मार्ग आणि विमाने नवीन कंपनीला परत करण्यात आली.<ref name="FI1963-542" /> [[File:United Arab Airlines Comet Soderstrom.jpg|thumb|१९६८ मध्ये [[जिनिव्हा विमानतळ|जिनिव्हा विमानतळावरून]] उड्डाण करणारे युनायटेड अरब एरलाइन्सचे कॉमेट ४सी विमान.]] १९६१च्या सुरुवातीला अजून दोन कॉमेट विमाने मागवण्यात आली. एप्रिल १९६१ मध्ये [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स]]कडून तीन [[डग्लस डीसी-६]] विमाने खरेदी करण्यात आली. १२ जून रोजी कैरो–[[लागोस]] मार्गाचा विस्तार [[आक्रा]]पर्यंत करण्यात आला आणि २१ जूनपासून [[मॉस्को]]ला सेवा सुरू झाली. [[बोईंग]] कंपनीकडून [[बोईंग ७०७-३२०|बोईंग ७०७-३२०बी]] खरेदी करण्याचा करार झाला होता, परंतु कंपनीला अर्थसाह्य न मिळाल्याने हा व्यवहार फसला.{{sfnp|Guttery|1998|p=55–56}} १ नोव्हेंबर रोजी [[कराची]] आणि [[मुंबई]]साठी नवीन विमान सेवा सुरू झाली. डिसेंबरमध्ये सहाव्या आणि सातव्या कॉमेट विमानांची मागणी नोंदवण्यात आली, जी एप्रिल १९६२ मध्ये ताफ्यात दाखल झाली.{{sfnp|Guttery|1998|p=56}} तसेच १९६१ मध्ये कैरो–[[निकोसिया]] मार्ग पुन्हा सुरू करण्यात आला, जो १९५६ च्या [[सुएझ संकट|सुएझ संकटापासून]] बंद होता. मे १९६२ मध्ये [[मुंबई]] सेवेचा विस्तार [[बँकॉक]] आणि [[हाँग काँग]] मार्गे [[तोक्यो]]पर्यंत करण्यात आला.<ref name="FI1963-546" /> १६ मे १९६२ रोजी [[हेलिओपोलिस (इजिप्त)|हेलिओपोलिस]] येथे झालेल्या डीसी-३ विमान अपघातात ३ कर्मचाऱ्यांचा मृत्यू झाला, तर १९ जुलै रोजी बँकॉक येथे झालेल्या कॉमेट विमान अपघातात २६ जणांचा बळी गेला. ऑगस्ट १९६२ मध्ये आणखी दोन कॉमेट विमाने घेण्यात आली. १५ फेब्रुवारी १९६३ रोजी [[बगदाद]]चा विमान मार्ग तीन वर्षांनंतर पुन्हा सुरू झाला, परंतु इजिप्त, [[इराक]] आणि सिरियामधील राजकीय तणावामुळे तो फार काळ टिकला नाही. १ एप्रिल १९६३ रोजी [[झिम्बाब्वे|ऱ्होडेशिया]]ला नवीन सेवा सुरू झाली. १२ मे १९६३ रोजी अलेक्झांड्रिया जवळ झालेल्या डीसी-३ अपघातात २७ प्रवासी आणि ४ कर्मचारी मारले गेले. २८ जुलै १९६३ रोजी मुंबईजवळ समुद्रात एक कॉमेट विमान कोसळून ६२ जणांचा मृत्यू झाला. तोक्योसाठी पुरेशी विमाने नसल्यामुळे तो मार्ग बंद करण्यात आला. १९६४ मध्ये नऊ कॉमेट विमानांचा ताफा पूर्ण झाला. त्याच वर्षी [[पॅन ॲम]] आणि [[नॉर्थवेस्ट ओरिएंट]]कडून प्रत्येकी तीन ''डग्लस डीसी-६बी'' विमाने खरेदी करण्यात आली, ज्यांनी देशांतर्गत मार्गावर विस्काउंट विमानांची जागा घेतली. देशांतर्गत सेवेसाठी २३ लाख डॉलर्स खर्च करून सात [[अँतोनोव्ह एन-२४]] विमाने मागवण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=56}} [[File:United Arab Airlines Ilyushin Il-62 Volpati-1.jpg|thumb|१९७१ मध्ये पॅरिसमधील विमानतळावर उभे असलेले युनायटेड अरब एरलाइन्सचे [[इल्यूशिन इल-६२]] विमान.]] १४ जानेवारी १९७० रोजी कैरोहून [[अदिस अबाबा]]ला जाणारे एक कॉमेट ४सी विमान उतरताना कोसळले. सुदैवाने विमानातील १४ प्रवाशांपैकी कोणीही गंभीर जखमी झाले नाही. ३० जानेवारी १९७० रोजी लुक्सोर येथे एका अँटोनोव्ह एन-२४ विमानाची चाके आणि प्रणाली निकामी झाली. १९ फेब्रुवारी रोजी [[म्युन्शेन]] येथे एका विमानाला उड्डाण करताना अपघात झाला. मार्च १९७० पर्यंत युनायटेड अरब एरलाइन्समध्ये ७,८१० कर्मचारी होते; ताफ्यात सात अँतोनोव्ह एन-२४बी, तीन बोईंग ७०७-३६६सी, सहा कॉमेट ४सी आणि तीन [[आयएल-१८]] विमाने होती.<ref name="FI1970-508" /> २ जानेवारी १९७१ रोजी त्रिपोली येथे झालेल्या कॉमेट विमान अपघातात ८ प्रवासी आणि ८ कर्मचारी मारले गेले.{{sfnp|Guttery|1998|p=57}} २३ मे १९७१ रोजी दोन '''इल्यूशिन इल-६२''' विमाने खरेदी करण्याची घोषणा झाली. जून १९७१ पासून ही विमाने युरोपीय मार्गांवर आणि ९ जुलैपासून आशियाई मार्गांवर वापरली जाऊ लागली. १० ऑक्टोबर १९७१ रोजी देशाचे नाव बदलून ''अरब रिपब्लिक ऑफ इजिप्त'' झाल्यामुळे विमान कंपनीचे नावही बदलून '''इजिप्तएर''' असे करण्यात आले.<ref name="FI1971-677" /> ==कंपनी कामकाज== इजिप्त एर ही इजिप्त देशाचे १००% भाग भांडवल असणारी इजिप्त देशाचे मालकीची आहे. या विमान कंपनीने सन २००२ मध्ये ७ कंपनी निर्माण केल्या. त्यानंतर त्यात आनखी दोन कंपनीची भर पडली. तेथे ऐओसी(AOC)चे व्यवस्थापनात तीन विमाने सेवा देत होती आणि त्यांचे उत्पन्न खर्च (हिशोब) स्वतंत्र ठेवले जात होते. ती म्हणजे * इजिप्त एर लाइन्स अति महत्त्वाची विमान कंपनी * इजिप्त देशाचे कार्गो, समर्पित कार्गो एर लाइन (२००२ मध्ये स्थापना) * इजिप्त एर एक्सप्रेस आंतरदेशीय आणि प्रादेशिक एर लाइन (२००७ मध्ये प्रारंभ) ==इजिप्त एयर होल्डिंग कंपनीच्या इतर कंपनी खालील प्रमाणे आहेत== * इजिप्त एर मेंटेनन्स आणि इंजीनीरिंग, मुळातील अंतरदेशीय सेवा पण अलीकडे थर्ड पार्टी व्यवसाय आहे. यांचेकडे EASA पार्ट१४५ आणि FAA सर्टिफिकेट आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |title=इजिप्तएयर - वार्षिक अहवाल २०१०-२०११ |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=३० ऑक्टोबर २०१३ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2013-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131030055331/http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |url-status=bot: unknown }}</ref> * इजिप्त एर ग्राऊंड सेवा, इजिप्त कडे येनाऱ्या ७५% विमानांना सेवा दिली जाते. * इजिप्त एर विमान सेवा * इजिप्त एर पर्यटक आणि कर विरहित शॉपिंग * इजिप्त एर स्वास्थ्य सेवा * इजिप्त एर औध्योगिक पूरक कंपनी ==सहायक आणि संघटन== इजिप्त एरचे खालील कंपनीत भाग भांडवल आहे. * एर कार्गो (६०%)(६६), * स्मार्ट एविएशन कंपनी.(१३.३३%) * एर सिनई * इजिप्त एरो व्यवस्थापन सेवा * LSG स्काय चेफ्स कटरिंग इजिप्त * CIAF – लिजिंग(२०%) ==मुख्य कार्यालय== इजिप्त एरचे मुख्य कार्यालय [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील]] प्रशासकीय इमारतीच्या तळमजल्यावर आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |title=इजिप्त एयर - हवाई प्रवासचे प्रणेते |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग.कॉम |दिनांक=७ मे २००२ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-18 |archive-date=2014-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202120135/http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |url-status=bot: unknown }}</ref> ==बोध चिन्ह== इजिप्त एरचे बोध चिन्ह होरूस आहे. (इजिप्सीयनांची BC २४००-२३०० कालावधीतील देवता) इजिप्तचे पौराणिक परंपरेप्रमाणे त्यांनी आकाश देवता मानलेली आहे. तीला त्यानी विंगड गॉड ऑफ द सन म्हणले आहे, साधारणपणे बहिरी ससाणा आकाशात भरारी घेतानाचे त्याचे विहंगम दृश्य नजरेसमोर ठेवून तसे चित्र निर्मिले आहे आणि ते हे बोध चिन्ह घेतले आहे. ==निर्गमन स्थानक== जून २०१३ पर्यंत इजिप्त एर लाइन ८१ ठिकाणी विमान सेवा देत होती त्यात १२ इजिप्त,१९ आफ्रिका,२० मध्य पुर्व, ७ एशिया, २१ युरोप आणि २ अमेरिका सेवेचा समावेश होता.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-orders-six-737-800s-options-six-more-200836/ |title=इजिप्त एयर ने सहा 737-800 प्रकारची विमान विकत घेतले, सहा अधिक पर्याय उपलब्ध |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग.कॉम |दिनांक=१० ऑगस्ट २००५ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-18 |archive-date=2014-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140116193324/http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-orders-six-737-800s-options-six-more-200836/ |url-status=bot: unknown }}</ref> ==संघटन== ११ जुलै २००८ रोजी कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर झालेल्या कार्यक्रमात २१ विमान कंपनीचे ९ महिन्यांच्या अथक प्रयत्नाने संघटन झाले.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.staralliance.com/en/member-airline-details?airlineCode=MS |title=इजिप्त एयर-स्टारअलायन्स सदस्य |प्रकाशक=स्टारअलायन्स.कॉम|दिनांक=१५ अक्टूबर २०१६ | प्राप्त दिनांक=}}</ref> ==कायदेशीर भागीदारी करार== एप्रिल २०१५ पर्यंत खालील विमान कंपनीशी व्यवसाय भागीदारी करार झालेले आहेत. * एगेयन एर लाइन * एर कॅनडा * एर चायना * एर इंडिया * औस्ट्रियन एर लाइन * ब्रुसेल्स एर लाइन्स * एथिओपियन एर लाइन्स * गल्फ एर * लुफतान्सा * मलेशिया एर लाइन्स * स्कंडींनावियन एर लाइन * सिंगापुर एर लाइन * साऊथ आफ्रिकन एर वेझ * स्विस इंटरनॅशनल एर लाइन्स * टाप (TAP) पोर्तुगाल * थाय एर वेझ इंटरनॅशनल * तुंनिसाइर * टर्किश एर लाइन्स * यूनायटेड एर लाइन्स ==संदर्भ== ==बाह्य दुवे== {{कॉमन्स|مصر للطيران|{{लेखनाव}}}} *{{अधिकृत संकेतस्थळ|http://www.egyptair.com/}} [[वर्ग:इजिप्तमधील विमानवाहतूक कंपन्या]] [[वर्ग:स्टार अलायन्स]] nwpf9javkoczqn87trbu9xmjku2oqi4 2677576 2677575 2026-04-05T03:15:38Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — अंक व शब्दामधील जागा काढली ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#अंक व शब्दामधील जागा|अधिक माहिती]]) 2677576 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विमान सेवा | नाव = इजिप्तएर | चित्र = | चित्र_आकारमान = | IATA = MS | ICAO = MSR | callsign = EGYPTAIR | स्थापना = ७ जून १९३२ (मिस्र एरलाइन्स ह्या नावाने) | सुरुवात = १९३३ | बंद = | विमानतळ = [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] | मुख्य_शहरे = [[अलेक्झांड्रिया]], [[लुक्सोर]], हुर्गादा, [[शर्म अल-शेख]] | फ्रिकवंट_फ्लायर = ''माइल्स अँड स्माईल'' | एलायंस = [[स्टार अलायन्स]] | उपकंपन्या = | विमान संख्या = ८० | मुख्य कंपनी = | ब्रीदवाक्य = ''Enjoy the Sky'' | मुख्यालय = [[कैरो]], [[इजिप्त]] | मुख्य व्यक्ती = | संकेतस्थळ = http://www.egyptair.com/ }} [[चित्र:Boeing 737-866, EgyptAir JP6786434.jpg|250 px|[[इस्तंबूल अतातुर्क विमानतळ]]ावर थांबलेले इजिप्तएरचे [[बोईंग ७३७]] विमान|इवलेसे]] '''इजिप्तएर''' ([[अरबी भाषा|अरबी]]: مصر للطيران) ही [[इजिप्त]] देशाची राष्ट्रीय [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ide.go.jp/English/Data/Africa_file/Company/egypt02.html|title=इजिप्त एयर - कंपनी प्रोफाइल आणि इतिहास |प्रकाशक=आईडीई.गो.जेपी |दिनांक=९ जून २०१६| प्राप्त दिनांक=}}</ref> १९३३ साली स्थापन झालेली इजिप्तएर [[मध्य पूर्व]], [[आफ्रिका]], [[युरोप]] इत्यादी खंडांमधील ७५ शहरांना विमानसेवा पुरवते. इजिप्तएर ११ जुलै २००८ पासून [[स्टार अलायन्स]]चा सदस्य आहे. इजिप्त एर ही इजिप्त देशाची ध्वजवाहक विमानवाहतूक कंपनी आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |title=इजिप्त एयरने नुकसान भरपाईसाठी पुनर्रचना योजना आखली आहे |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=१५ जून २०१४ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2014-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140624101846/http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |url-status=bot: unknown }}</ref> [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] हे या कंपनीचेचे मुख्य केंद्र आहे. इजिप्तएर मध्य पूर्व, युरोप, आफ्रिका, एशिया आणि अमेरिकेतील ७५ पेक्षा अधिक ठिकाणी प्रवाशांना विमान सेवा देते.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ch-aviation.com/portal/airline/MS |title=इजिप्त एयर - एयरलाईनची माहिती |प्रकाशक=सीएच-एविएशन .कॉम |दिनांक=१३ जुलै २०१६ | प्राप्त दिनांक=}}</ref> ==इतिहास== === सुरुवातीची वर्षे: मिस्र एरवर्क (१९३२–१९४९) === [[एरवर्क सर्व्हिसेस|एरवर्क]]चे अध्यक्ष [[ॲलन मंट्झ]] १९३१मध्ये इजिप्तला गेलेले असताना त्यांनी '''मिस्र एरवर्क''' (अरबी भाषेत 'मिस्र' ({{lang|ar|مصر}}) नावाने विमानकंपनी सुरू करण्याची खटपट सुरू केली. ३१ डिसेंबर १९३१ रोजी सरकारने या मिस्र एरवर्कला हवाई वाहतूक सुरू करण्यासाठी विशेष अधिकार प्रदान केले.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} ७ जून १९३२ रोजी ''इजिप्शियन तरुणांमध्ये विमान वाहतुकीची आवड निर्माण करण्यासाठी'' मिस्र एरवर्कचा '''मिस्र एरलाइन्स''' नावाचा एक विभाग स्थापन करण्यात आला.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मिस्र एरलाइन्स त्या काळाची जगातील सातवी विमान वाहतूक कंपनी होती.<ref name="Egyptair - 'pioneer of air travel'" /> मिस्र एरवर्कचे मुख्यालय [[कैरो]]मधील हॅलिओपोलिस येथील '''अलमाझा विमानतळ''' (Almaza Aerodrome) येथे होते.<ref>''[[Flight International]]''. २८ एप्रिल १९३८. पान. [http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1938/1938%20-%201198.html ४१६] ([https://web.archive.org/web/20141006155431/http://www.flightglobal.com/FlightPDFArchive/1938/1938%20-%201198.PDF संचयित]). "MISR AIRWORK, S.A.E., Almaza Aerodrome, Heliopolis."</ref> या कंपनीच्या सुरुवातीच्या २०,००० [[इजिप्शियन पाउंड]] इतक्या भांडवलाचा ८५% हिस्सा [[बँक मिस्र]]कडे, १०% हिस्सा एरवर्क सर्व्हिसेस कडे आणि उरलेला ५% हिस्सा इजिप्शियन खाजगी गुंतवणूकदारांमध्ये वाटलेला होता. कंपनीचे कामकाज जुलै १९३३ मध्ये सुरू झाले. कंपनीच्या पहिल्या सेवा [[कैरो]] ते [[अलेक्झांड्रिया]] आणि [[मर्सा मात्रुह]] दरम्यान होत्या. या साठी [[डी हॅविलँड डी.एच.८४ ड्रॅगन]] विमानांचा वापर केला जात असे. त्याच वर्षी ऑगस्टमध्ये कैरो-अलेक्झांड्रिया विमान सेवा दिवसातून दोनदा करण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३३ च्या उत्तरार्धात कैरो-[[आस्वान]] दरम्यान आठवड्यातून दोनदा विमान सेवा सुरू झाली. ही [[अश्युत]] आणि [[लुक्सोर]] येथे थांबत असे.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३४ मध्ये कैरो पासून [[बुर सैद|पोर्ट सैद]] मार्गे [[लिडा (इजिप्त)|लिडा]], [[हैफा]] आणि [[गाझा]] पर्यंत नवीन मार्ग सुरू झाले. ३ ऑगस्ट १९३५ रोजी, [[डी हॅविलँड डी.एच.८६]] विमानांसह [[सायप्रस]]मधील [[निकोसिया]]पर्यंत एक प्रायोगिक सेवा सुरू करण्यात आली; ही त्याच वर्षी २० ऑक्टोबर पर्यंत टिकली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} अलेक्झांड्रिया-पोर्ट सैद-कैरो-[[मिनिया (इजिप्त)|मिनिया]]-अश्युत हा मार्ग १९३५ च्या उत्तरार्धात सुरू झाला.<ref name="Flight1936-23" /> १९३५ मध्ये या विमान कंपनीने ६,९९० प्रवासी आणि २१,८३० किग्रॅ मालाची वाहतूक केली; त्या वर्षात कंपनीच्या या नियमित विमान सेवांनी एकूण ४,१९,४६७ मैल प्रवास केला होता.<ref name="Flight1936-314" /> सप्टेंबर १९३९ मध्ये [[दुसरे महायुद्ध]] सुरू झाल्यावर इजिप्शियन सरकारने कंपनीचे सर्व मार्ग आपल्या ताब्यात घेतले. १९४० मध्ये [[बैरुत]] आणि [[पॅलेस्टाईन]] पर्यंत विमान सेवा सुरू करण्यात आली. १९४४ मध्ये तीन [[अॅव्हरो अॅनसन|अॅव्हरो १९]] विमानांचा ताफ्यात समावेश करण्यात आला. १९४५ च्या उत्तरार्धात झालेल्या तीन अपघातांमुळे ताफ्याचे नूतनीकरण करण्यासाठी संप पुकारण्यात आला आणि यामुळे फेब्रुवारी १९४६ पासून कामकाज पूर्णपणे ठप्प झाले;{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मे महिन्यात सेवा पुन्हा सुरू झाली आणि १९४६ च्या अखेरीस ताफ्यात चार [[अॅव्हरो अॅनसन]], एक [[एटी-११ कानसान|बीच एटी-११]], पाच [[बीचक्राफ्ट मॉडेल १८|बीच सी-४५]], चार [[डी हॅविलँड डी.एच.८९ ड्रॅगन रॅपिड]] आणि दोन [[नॉर्थ अमेरिकन एटी-६ टेक्सन]] विमानांचा समावेश होता.{{sfnp|Guttery|1998|p=५१–५२}} दोस्त राष्ट्रांचे प्रादेशिक विमान विल्हेवाट केंद्र इजिप्तमध्येच असल्याने या कंपनीला उरलेल्या लष्करी विमानांच्या खरेदीत मोठा फायदा झाला. १९४७ मध्ये आणखी दोन बीच सी-४५ विमाने घेतली आणि १९४८ मध्ये [[व्हिकर्स व्हायकिंग]] विमानांचा समावेश करण्यात आला. मे १९४९ मध्ये कंपनीचे सर्व भांडवल आणि विमाने सरकारने ताब्यात घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=५२}} इजिप्शियन सरकार एकमेव भागधारक बनल्यानंतर कंपनीने आपले नाव बदलून '''मिस्रएर एसएई''' असे केले. === मिस्रएर (१९४९–१९५७) === मिस्रएरने आपल्या पूर्ववर्ती कंपनीच्या सगळ्या मार्गांवर विमान सेवा सुरू ठेवली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १९५१ मध्ये लांब पल्ल्याच्या मार्गांवर वापरण्यासाठी तीन [[एसएनकेएएसई लँग्युडोक]] विमाने खरेदी करण्यात आली.<ref name="Flight1951-633"/> या विमानांनी [[जिनिव्हा]], [[खार्तूम]] आणि [[तेहरान]]ला जाणाऱ्या उड्डाणांमध्ये विकर्स व्हायकिंग विमानांची जागा घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १ डिसेंबर १९५२ रोजी, मिस्रएरने आपली देशांतर्गत स्पर्धक कंपनी [[सर्व्हिसेस एरिअन्स इंटरनॅशनल डी'इजिप्त]] ही कंपनी विकत घेतली आणि त्याचे कामकाज बंद केले. त्या कंपनीचा फायद्यात असलेला कैरो-[[ट्युनिस]] हा मार्ग मिस्रएरने स्वतःच्या मार्गजाळ्यात समाविष्ट करून घेतला.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} १९५४ च्या सुरुवातीला तीन [[व्हिकर्स व्हायकाउंट]] विमानांची खरेदा केली गेली.<ref name="Flight1954-414"/> त्या वर्षात या कंपनीने ६४,५३९ प्रवाशांची वाहतूक केली. मार्च १९५५ पर्यंत मिस्रएरच्या ताफ्यात एक बीचक्राफ्ट, तीन लँग्युडोक आणि सात व्हायकिंग विमाने होती.<ref name="Flight1955-307"/> त्यानंतर [[डग्लस डीसी-३]] विमाने खरेदी करून ती देशांतर्गत मार्गांवर आणि शेजारील अरब देशांमध्ये तैनात करण्यात आली. पहिल्या दोन व्हायकाउंट विमानां डिसेंबर १९५५ मध्ये मिळाली आणि मार्च १९५६ मध्ये प्रत्यक्ष सेवेत दाखल झाली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} आठ महिन्यांनंतर १ नोव्हेंबर १९५६ रोजी [[सुएझ संकट|सुएझ संकटा]]दरम्यान [[रॉयल एर फोर्स]]ने केलेल्या हवाई हल्ल्यात [[अलमाझा विमानतळ|अलमाझा विमानतळावर]] उभे असलेले एक व्हायकाउंट विमान (नोंदणी क्र. एसयू-एआयसी) पूर्णपणे नष्ट झाले.<ref name="Flight1957-203"/><ref>{{cite web |title=Unlawful interference, Vickers 739 Viscount SU-AIC, 1 October 1956 |url=https://asn.flightsafety.org/wikibase/334619 |website=Aviation-Safety Network |access-date=30 November 2024}}</ref> १९५५ मध्ये वाहतूक केलेल्या प्रवाशांची संख्या ७७,०५० पर्यंत वाढली होती.<ref name="Flight1956-475"/> फेब्रुवारी १९५७ मध्ये, मिस्रएरचे नाव बदलून '''युनायटेड अरब एरलाइन्स''' असे करण्यात आले.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} त्या वर्षाच्या शेवटी ६,००,००० ते ८,००,००० पाउंड खर्चाने करून आणखी दोन व्हायकाउंट विमाने आणि सुटे भाग खरेदी करण्यात आले. === युनायटेड अरब एरलाइन्स (१९५७–१९७१) === १ फेब्रुवारी १९५८ रोजी इजिप्त आणि [[सिरिया]]ने मिळून [[युनायटेड अरब रिपब्लिक]]ची स्थापना केल्यानंतर त्याच वर्षी मार्च महिन्यात मिस्रएरचे नाव बदलून '''युनायटेड अरब एरलाइन्स''' असे करण्यात आले.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} ७ जुलै रोजी [[कैरो]]–[[ॲथेन्स]]–[[रोम]]–[[झुरिच]] विमान सेवा सुरू झाली. २३ डिसेंबर रोजी [[सिरियन एरवेझ]]चे युनायटेड अरब एरलाइन्समध्ये विलीनीकरण झाले. सिरियन कंपनीचे सर्व मार्ग व उपकरणे यूएएने सामावून घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} मार्च १९६० पर्यंत या कंपनीत ५७९ कर्मचारी कार्यरत होते. त्यावेळी ताफ्यात एक [[बीच मॉडेल १८]], चार [[डीसी-३]], सहा [[व्हिकर्स व्हायकिंग]] आणि सहा [[व्हिकर्स व्हायकाउंट]] विमानांचा समावेश होता.<ref name="Flight1960-504/5" /> १० एप्रिल रोजी एका विस्काउंट विमानाला [[भूमध्य समुद्र|भूमध्य समुद्रात]] अपघात झाला, ज्यात १७ प्रवासी आणि ३ कर्मचारी मारले गेले.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} ९ जून रोजी पहिले [[डी हॅविलँड कॉमेट ४सी]] विमान ताफ्यात दाखल झाले.<ref name="Flight1960-588/9" /> याच वर्षाच्या १६ जुलैपासून या प्रकारच्या दोन विमानांद्वारे सेवा सुरू झाली. ऑक्टोबर १९६० पर्यंत या कंपनीने कॉमेट विमानांचा वापर कैरो–[[बेलग्रेड]]–[[प्राग]], कैरो–रोम–[[लंडन]], कैरो–[[जेद्दा]] आणि कैरो–[[खार्तूम]] या मार्गांवर सुरू केला होता.<ref name="Flight1960-588/9" /> तर डीसी-३ विमाने कैरो–[[अलेक्झांड्रिया]]–[[मर्सा मात्रुह]], कैरो–[[अश्युत]]–[[लुक्सोर]], कैरो–लुक्सोर–[[आस्वान]] आणि कैरो–[[पोर्ट सईद]]–अलेक्झांड्रिया मार्गांवर वापरली जात होती. तसेच कैरो आणि अलेक्झांड्रिया दरम्यानच्या थेट विमान प्रवासासाठी व्हायकाउंट विमानांचा वापर होत असे. नोव्हेंबर १९६० मध्ये आणखी दोन कॉमेट विमानांची मागणी नोंदवण्यात आली.<ref name="Flight1960-855" /> ऑक्टोबर १९६१ मध्ये सीरियाने यूएएमधून अंग काढून घेतले आणि सिरियाच्या सरकारने [[दमास्कस]]मध्ये [[सिरियन अरब एरवेझ]]ची स्थापना केली; त्यानंतर पूर्वी ताब्यात घेतलेले मार्ग आणि विमाने नवीन कंपनीला परत करण्यात आली.<ref name="FI1963-542" /> [[File:United Arab Airlines Comet Soderstrom.jpg|thumb|१९६८ मध्ये [[जिनिव्हा विमानतळ|जिनिव्हा विमानतळावरून]] उड्डाण करणारे युनायटेड अरब एरलाइन्सचे कॉमेट ४सी विमान.]] १९६१ च्या सुरुवातीला अजून दोन कॉमेट विमाने मागवण्यात आली. एप्रिल १९६१ मध्ये [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स]]कडून तीन [[डग्लस डीसी-६]] विमाने खरेदी करण्यात आली. १२ जून रोजी कैरो–[[लागोस]] मार्गाचा विस्तार [[आक्रा]]पर्यंत करण्यात आला आणि २१ जूनपासून [[मॉस्को]]ला सेवा सुरू झाली. [[बोईंग]] कंपनीकडून [[बोईंग ७०७-३२०|बोईंग ७०७-३२०बी]] खरेदी करण्याचा करार झाला होता, परंतु कंपनीला अर्थसाह्य न मिळाल्याने हा व्यवहार फसला.{{sfnp|Guttery|1998|p=55–56}} १ नोव्हेंबर रोजी [[कराची]] आणि [[मुंबई]]साठी नवीन विमान सेवा सुरू झाली. डिसेंबरमध्ये सहाव्या आणि सातव्या कॉमेट विमानांची मागणी नोंदवण्यात आली, जी एप्रिल १९६२ मध्ये ताफ्यात दाखल झाली.{{sfnp|Guttery|1998|p=56}} तसेच १९६१ मध्ये कैरो–[[निकोसिया]] मार्ग पुन्हा सुरू करण्यात आला, जो १९५६ च्या [[सुएझ संकट|सुएझ संकटापासून]] बंद होता. मे १९६२ मध्ये [[मुंबई]] सेवेचा विस्तार [[बँकॉक]] आणि [[हाँग काँग]] मार्गे [[तोक्यो]]पर्यंत करण्यात आला.<ref name="FI1963-546" /> १६ मे १९६२ रोजी [[हेलिओपोलिस (इजिप्त)|हेलिओपोलिस]] येथे झालेल्या डीसी-३ विमान अपघातात ३ कर्मचाऱ्यांचा मृत्यू झाला, तर १९ जुलै रोजी बँकॉक येथे झालेल्या कॉमेट विमान अपघातात २६ जणांचा बळी गेला. ऑगस्ट १९६२ मध्ये आणखी दोन कॉमेट विमाने घेण्यात आली. १५ फेब्रुवारी १९६३ रोजी [[बगदाद]]चा विमान मार्ग तीन वर्षांनंतर पुन्हा सुरू झाला, परंतु इजिप्त, [[इराक]] आणि सिरियामधील राजकीय तणावामुळे तो फार काळ टिकला नाही. १ एप्रिल १९६३ रोजी [[झिम्बाब्वे|ऱ्होडेशिया]]ला नवीन सेवा सुरू झाली. १२ मे १९६३ रोजी अलेक्झांड्रिया जवळ झालेल्या डीसी-३ अपघातात २७ प्रवासी आणि ४ कर्मचारी मारले गेले. २८ जुलै १९६३ रोजी मुंबईजवळ समुद्रात एक कॉमेट विमान कोसळून ६२ जणांचा मृत्यू झाला. तोक्योसाठी पुरेशी विमाने नसल्यामुळे तो मार्ग बंद करण्यात आला. १९६४ मध्ये नऊ कॉमेट विमानांचा ताफा पूर्ण झाला. त्याच वर्षी [[पॅन ॲम]] आणि [[नॉर्थवेस्ट ओरिएंट]]कडून प्रत्येकी तीन ''डग्लस डीसी-६बी'' विमाने खरेदी करण्यात आली, ज्यांनी देशांतर्गत मार्गावर विस्काउंट विमानांची जागा घेतली. देशांतर्गत सेवेसाठी २३ लाख डॉलर्स खर्च करून सात [[अँतोनोव्ह एन-२४]] विमाने मागवण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=56}} [[File:United Arab Airlines Ilyushin Il-62 Volpati-1.jpg|thumb|१९७१ मध्ये पॅरिसमधील विमानतळावर उभे असलेले युनायटेड अरब एरलाइन्सचे [[इल्यूशिन इल-६२]] विमान.]] १४ जानेवारी १९७० रोजी कैरोहून [[अदिस अबाबा]]ला जाणारे एक कॉमेट ४सी विमान उतरताना कोसळले. सुदैवाने विमानातील १४ प्रवाशांपैकी कोणीही गंभीर जखमी झाले नाही. ३० जानेवारी १९७० रोजी लुक्सोर येथे एका अँटोनोव्ह एन-२४ विमानाची चाके आणि प्रणाली निकामी झाली. १९ फेब्रुवारी रोजी [[म्युन्शेन]] येथे एका विमानाला उड्डाण करताना अपघात झाला. मार्च १९७० पर्यंत युनायटेड अरब एरलाइन्समध्ये ७,८१० कर्मचारी होते; ताफ्यात सात अँतोनोव्ह एन-२४बी, तीन बोईंग ७०७-३६६सी, सहा कॉमेट ४सी आणि तीन [[आयएल-१८]] विमाने होती.<ref name="FI1970-508" /> २ जानेवारी १९७१ रोजी त्रिपोली येथे झालेल्या कॉमेट विमान अपघातात ८ प्रवासी आणि ८ कर्मचारी मारले गेले.{{sfnp|Guttery|1998|p=57}} २३ मे १९७१ रोजी दोन '''इल्यूशिन इल-६२''' विमाने खरेदी करण्याची घोषणा झाली. जून १९७१ पासून ही विमाने युरोपीय मार्गांवर आणि ९ जुलैपासून आशियाई मार्गांवर वापरली जाऊ लागली. १० ऑक्टोबर १९७१ रोजी देशाचे नाव बदलून ''अरब रिपब्लिक ऑफ इजिप्त'' झाल्यामुळे विमान कंपनीचे नावही बदलून '''इजिप्तएर''' असे करण्यात आले.<ref name="FI1971-677" /> ==कंपनी कामकाज== इजिप्त एर ही इजिप्त देशाचे १००% भाग भांडवल असणारी इजिप्त देशाचे मालकीची आहे. या विमान कंपनीने सन २००२ मध्ये ७ कंपनी निर्माण केल्या. त्यानंतर त्यात आनखी दोन कंपनीची भर पडली. तेथे ऐओसी(AOC)चे व्यवस्थापनात तीन विमाने सेवा देत होती आणि त्यांचे उत्पन्न खर्च (हिशोब) स्वतंत्र ठेवले जात होते. ती म्हणजे * इजिप्त एर लाइन्स अति महत्त्वाची विमान कंपनी * इजिप्त देशाचे कार्गो, समर्पित कार्गो एर लाइन (२००२ मध्ये स्थापना) * इजिप्त एर एक्सप्रेस आंतरदेशीय आणि प्रादेशिक एर लाइन (२००७ मध्ये प्रारंभ) ==इजिप्त एयर होल्डिंग कंपनीच्या इतर कंपनी खालील प्रमाणे आहेत== * इजिप्त एर मेंटेनन्स आणि इंजीनीरिंग, मुळातील अंतरदेशीय सेवा पण अलीकडे थर्ड पार्टी व्यवसाय आहे. यांचेकडे EASA पार्ट१४५ आणि FAA सर्टिफिकेट आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |title=इजिप्तएयर - वार्षिक अहवाल २०१०-२०११ |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=३० ऑक्टोबर २०१३ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2013-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131030055331/http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |url-status=bot: unknown }}</ref> * इजिप्त एर ग्राऊंड सेवा, इजिप्त कडे येनाऱ्या ७५% विमानांना सेवा दिली जाते. * इजिप्त एर विमान सेवा * इजिप्त एर पर्यटक आणि कर विरहित शॉपिंग * इजिप्त एर स्वास्थ्य सेवा * इजिप्त एर औध्योगिक पूरक कंपनी ==सहायक आणि संघटन== इजिप्त एरचे खालील कंपनीत भाग भांडवल आहे. * एर कार्गो (६०%)(६६), * स्मार्ट एविएशन कंपनी.(१३.३३%) * एर सिनई * इजिप्त एरो व्यवस्थापन सेवा * LSG स्काय चेफ्स कटरिंग इजिप्त * CIAF – लिजिंग(२०%) ==मुख्य कार्यालय== इजिप्त एरचे मुख्य कार्यालय [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील]] प्रशासकीय इमारतीच्या तळमजल्यावर आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |title=इजिप्त एयर - हवाई प्रवासचे प्रणेते |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग.कॉम |दिनांक=७ मे २००२ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-18 |archive-date=2014-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202120135/http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |url-status=bot: unknown }}</ref> ==बोध चिन्ह== इजिप्त एरचे बोध चिन्ह होरूस आहे. (इजिप्सीयनांची BC २४००-२३०० कालावधीतील देवता) इजिप्तचे पौराणिक परंपरेप्रमाणे त्यांनी आकाश देवता मानलेली आहे. तीला त्यानी विंगड गॉड ऑफ द सन म्हणले आहे, साधारणपणे बहिरी ससाणा आकाशात भरारी घेतानाचे त्याचे विहंगम दृश्य नजरेसमोर ठेवून तसे चित्र निर्मिले आहे आणि ते हे बोध चिन्ह घेतले आहे. ==निर्गमन स्थानक== जून २०१३ पर्यंत इजिप्त एर लाइन ८१ ठिकाणी विमान सेवा देत होती त्यात १२ इजिप्त,१९ आफ्रिका,२० मध्य पुर्व, ७ एशिया, २१ युरोप आणि २ अमेरिका सेवेचा समावेश होता.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-orders-six-737-800s-options-six-more-200836/ |title=इजिप्त एयर ने सहा 737-800 प्रकारची विमान विकत घेतले, सहा अधिक पर्याय उपलब्ध |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग.कॉम |दिनांक=१० ऑगस्ट २००५ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-18 |archive-date=2014-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140116193324/http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-orders-six-737-800s-options-six-more-200836/ |url-status=bot: unknown }}</ref> ==संघटन== ११ जुलै २००८ रोजी कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर झालेल्या कार्यक्रमात २१ विमान कंपनीचे ९ महिन्यांच्या अथक प्रयत्नाने संघटन झाले.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.staralliance.com/en/member-airline-details?airlineCode=MS |title=इजिप्त एयर-स्टारअलायन्स सदस्य |प्रकाशक=स्टारअलायन्स.कॉम|दिनांक=१५ अक्टूबर २०१६ | प्राप्त दिनांक=}}</ref> ==कायदेशीर भागीदारी करार== एप्रिल २०१५ पर्यंत खालील विमान कंपनीशी व्यवसाय भागीदारी करार झालेले आहेत. * एगेयन एर लाइन * एर कॅनडा * एर चायना * एर इंडिया * औस्ट्रियन एर लाइन * ब्रुसेल्स एर लाइन्स * एथिओपियन एर लाइन्स * गल्फ एर * लुफतान्सा * मलेशिया एर लाइन्स * स्कंडींनावियन एर लाइन * सिंगापुर एर लाइन * साऊथ आफ्रिकन एर वेझ * स्विस इंटरनॅशनल एर लाइन्स * टाप (TAP) पोर्तुगाल * थाय एर वेझ इंटरनॅशनल * तुंनिसाइर * टर्किश एर लाइन्स * यूनायटेड एर लाइन्स ==संदर्भ== ==बाह्य दुवे== {{कॉमन्स|مصر للطيران|{{लेखनाव}}}} *{{अधिकृत संकेतस्थळ|http://www.egyptair.com/}} [[वर्ग:इजिप्तमधील विमानवाहतूक कंपन्या]] [[वर्ग:स्टार अलायन्स]] fx9r9n3pf6jgngmyw2cn8ieyxhcjrjm 2677577 2677576 2026-04-05T03:25:00Z अभय नातू 206 /* कंपनी कामकाज */ 2677577 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विमान सेवा | नाव = इजिप्तएर | चित्र = | चित्र_आकारमान = | IATA = MS | ICAO = MSR | callsign = EGYPTAIR | स्थापना = ७ जून १९३२ (मिस्र एरलाइन्स ह्या नावाने) | सुरुवात = १९३३ | बंद = | विमानतळ = [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] | मुख्य_शहरे = [[अलेक्झांड्रिया]], [[लुक्सोर]], हुर्गादा, [[शर्म अल-शेख]] | फ्रिकवंट_फ्लायर = ''माइल्स अँड स्माईल'' | एलायंस = [[स्टार अलायन्स]] | उपकंपन्या = | विमान संख्या = ८० | मुख्य कंपनी = | ब्रीदवाक्य = ''Enjoy the Sky'' | मुख्यालय = [[कैरो]], [[इजिप्त]] | मुख्य व्यक्ती = | संकेतस्थळ = http://www.egyptair.com/ }} [[चित्र:Boeing 737-866, EgyptAir JP6786434.jpg|250 px|[[इस्तंबूल अतातुर्क विमानतळ]]ावर थांबलेले इजिप्तएरचे [[बोईंग ७३७]] विमान|इवलेसे]] '''इजिप्तएर''' ([[अरबी भाषा|अरबी]]: مصر للطيران) ही [[इजिप्त]] देशाची राष्ट्रीय [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ide.go.jp/English/Data/Africa_file/Company/egypt02.html|title=इजिप्त एयर - कंपनी प्रोफाइल आणि इतिहास |प्रकाशक=आईडीई.गो.जेपी |दिनांक=९ जून २०१६| प्राप्त दिनांक=}}</ref> १९३३ साली स्थापन झालेली इजिप्तएर [[मध्य पूर्व]], [[आफ्रिका]], [[युरोप]] इत्यादी खंडांमधील ७५ शहरांना विमानसेवा पुरवते. इजिप्तएर ११ जुलै २००८ पासून [[स्टार अलायन्स]]चा सदस्य आहे. इजिप्त एर ही इजिप्त देशाची ध्वजवाहक विमानवाहतूक कंपनी आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |title=इजिप्त एयरने नुकसान भरपाईसाठी पुनर्रचना योजना आखली आहे |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=१५ जून २०१४ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2014-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140624101846/http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |url-status=bot: unknown }}</ref> [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] हे या कंपनीचेचे मुख्य केंद्र आहे. इजिप्तएर मध्य पूर्व, युरोप, आफ्रिका, एशिया आणि अमेरिकेतील ७५ पेक्षा अधिक ठिकाणी प्रवाशांना विमान सेवा देते.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ch-aviation.com/portal/airline/MS |title=इजिप्त एयर - एयरलाईनची माहिती |प्रकाशक=सीएच-एविएशन .कॉम |दिनांक=१३ जुलै २०१६ | प्राप्त दिनांक=}}</ref> ==इतिहास== === सुरुवातीची वर्षे: मिस्र एरवर्क (१९३२–१९४९) === [[एरवर्क सर्व्हिसेस|एरवर्क]]चे अध्यक्ष [[ॲलन मंट्झ]] १९३१मध्ये इजिप्तला गेलेले असताना त्यांनी '''मिस्र एरवर्क''' (अरबी भाषेत 'मिस्र' ({{lang|ar|مصر}}) नावाने विमानकंपनी सुरू करण्याची खटपट सुरू केली. ३१ डिसेंबर १९३१ रोजी सरकारने या मिस्र एरवर्कला हवाई वाहतूक सुरू करण्यासाठी विशेष अधिकार प्रदान केले.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} ७ जून १९३२ रोजी ''इजिप्शियन तरुणांमध्ये विमान वाहतुकीची आवड निर्माण करण्यासाठी'' मिस्र एरवर्कचा '''मिस्र एरलाइन्स''' नावाचा एक विभाग स्थापन करण्यात आला.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मिस्र एरलाइन्स त्या काळाची जगातील सातवी विमान वाहतूक कंपनी होती.<ref name="Egyptair - 'pioneer of air travel'" /> मिस्र एरवर्कचे मुख्यालय [[कैरो]]मधील हॅलिओपोलिस येथील '''अलमाझा विमानतळ''' (Almaza Aerodrome) येथे होते.<ref>''[[Flight International]]''. २८ एप्रिल १९३८. पान. [http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1938/1938%20-%201198.html ४१६] ([https://web.archive.org/web/20141006155431/http://www.flightglobal.com/FlightPDFArchive/1938/1938%20-%201198.PDF संचयित]). "MISR AIRWORK, S.A.E., Almaza Aerodrome, Heliopolis."</ref> या कंपनीच्या सुरुवातीच्या २०,००० [[इजिप्शियन पाउंड]] इतक्या भांडवलाचा ८५% हिस्सा [[बँक मिस्र]]कडे, १०% हिस्सा एरवर्क सर्व्हिसेस कडे आणि उरलेला ५% हिस्सा इजिप्शियन खाजगी गुंतवणूकदारांमध्ये वाटलेला होता. कंपनीचे कामकाज जुलै १९३३ मध्ये सुरू झाले. कंपनीच्या पहिल्या सेवा [[कैरो]] ते [[अलेक्झांड्रिया]] आणि [[मर्सा मात्रुह]] दरम्यान होत्या. या साठी [[डी हॅविलँड डी.एच.८४ ड्रॅगन]] विमानांचा वापर केला जात असे. त्याच वर्षी ऑगस्टमध्ये कैरो-अलेक्झांड्रिया विमान सेवा दिवसातून दोनदा करण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३३ च्या उत्तरार्धात कैरो-[[आस्वान]] दरम्यान आठवड्यातून दोनदा विमान सेवा सुरू झाली. ही [[अश्युत]] आणि [[लुक्सोर]] येथे थांबत असे.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३४ मध्ये कैरो पासून [[बुर सैद|पोर्ट सैद]] मार्गे [[लिडा (इजिप्त)|लिडा]], [[हैफा]] आणि [[गाझा]] पर्यंत नवीन मार्ग सुरू झाले. ३ ऑगस्ट १९३५ रोजी, [[डी हॅविलँड डी.एच.८६]] विमानांसह [[सायप्रस]]मधील [[निकोसिया]]पर्यंत एक प्रायोगिक सेवा सुरू करण्यात आली; ही त्याच वर्षी २० ऑक्टोबर पर्यंत टिकली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} अलेक्झांड्रिया-पोर्ट सैद-कैरो-[[मिनिया (इजिप्त)|मिनिया]]-अश्युत हा मार्ग १९३५ च्या उत्तरार्धात सुरू झाला.<ref name="Flight1936-23" /> १९३५ मध्ये या विमान कंपनीने ६,९९० प्रवासी आणि २१,८३० किग्रॅ मालाची वाहतूक केली; त्या वर्षात कंपनीच्या या नियमित विमान सेवांनी एकूण ४,१९,४६७ मैल प्रवास केला होता.<ref name="Flight1936-314" /> सप्टेंबर १९३९ मध्ये [[दुसरे महायुद्ध]] सुरू झाल्यावर इजिप्शियन सरकारने कंपनीचे सर्व मार्ग आपल्या ताब्यात घेतले. १९४० मध्ये [[बैरुत]] आणि [[पॅलेस्टाईन]] पर्यंत विमान सेवा सुरू करण्यात आली. १९४४ मध्ये तीन [[अॅव्हरो अॅनसन|अॅव्हरो १९]] विमानांचा ताफ्यात समावेश करण्यात आला. १९४५ च्या उत्तरार्धात झालेल्या तीन अपघातांमुळे ताफ्याचे नूतनीकरण करण्यासाठी संप पुकारण्यात आला आणि यामुळे फेब्रुवारी १९४६ पासून कामकाज पूर्णपणे ठप्प झाले;{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मे महिन्यात सेवा पुन्हा सुरू झाली आणि १९४६ च्या अखेरीस ताफ्यात चार [[अॅव्हरो अॅनसन]], एक [[एटी-११ कानसान|बीच एटी-११]], पाच [[बीचक्राफ्ट मॉडेल १८|बीच सी-४५]], चार [[डी हॅविलँड डी.एच.८९ ड्रॅगन रॅपिड]] आणि दोन [[नॉर्थ अमेरिकन एटी-६ टेक्सन]] विमानांचा समावेश होता.{{sfnp|Guttery|1998|p=५१–५२}} दोस्त राष्ट्रांचे प्रादेशिक विमान विल्हेवाट केंद्र इजिप्तमध्येच असल्याने या कंपनीला उरलेल्या लष्करी विमानांच्या खरेदीत मोठा फायदा झाला. १९४७ मध्ये आणखी दोन बीच सी-४५ विमाने घेतली आणि १९४८ मध्ये [[व्हिकर्स व्हायकिंग]] विमानांचा समावेश करण्यात आला. मे १९४९ मध्ये कंपनीचे सर्व भांडवल आणि विमाने सरकारने ताब्यात घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=५२}} इजिप्शियन सरकार एकमेव भागधारक बनल्यानंतर कंपनीने आपले नाव बदलून '''मिस्रएर एसएई''' असे केले. === मिस्रएर (१९४९–१९५७) === मिस्रएरने आपल्या पूर्ववर्ती कंपनीच्या सगळ्या मार्गांवर विमान सेवा सुरू ठेवली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १९५१ मध्ये लांब पल्ल्याच्या मार्गांवर वापरण्यासाठी तीन [[एसएनकेएएसई लँग्युडोक]] विमाने खरेदी करण्यात आली.<ref name="Flight1951-633"/> या विमानांनी [[जिनिव्हा]], [[खार्तूम]] आणि [[तेहरान]]ला जाणाऱ्या उड्डाणांमध्ये विकर्स व्हायकिंग विमानांची जागा घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १ डिसेंबर १९५२ रोजी, मिस्रएरने आपली देशांतर्गत स्पर्धक कंपनी [[सर्व्हिसेस एरिअन्स इंटरनॅशनल डी'इजिप्त]] ही कंपनी विकत घेतली आणि त्याचे कामकाज बंद केले. त्या कंपनीचा फायद्यात असलेला कैरो-[[ट्युनिस]] हा मार्ग मिस्रएरने स्वतःच्या मार्गजाळ्यात समाविष्ट करून घेतला.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} १९५४ च्या सुरुवातीला तीन [[व्हिकर्स व्हायकाउंट]] विमानांची खरेदा केली गेली.<ref name="Flight1954-414"/> त्या वर्षात या कंपनीने ६४,५३९ प्रवाशांची वाहतूक केली. मार्च १९५५ पर्यंत मिस्रएरच्या ताफ्यात एक बीचक्राफ्ट, तीन लँग्युडोक आणि सात व्हायकिंग विमाने होती.<ref name="Flight1955-307"/> त्यानंतर [[डग्लस डीसी-३]] विमाने खरेदी करून ती देशांतर्गत मार्गांवर आणि शेजारील अरब देशांमध्ये तैनात करण्यात आली. पहिल्या दोन व्हायकाउंट विमानां डिसेंबर १९५५ मध्ये मिळाली आणि मार्च १९५६ मध्ये प्रत्यक्ष सेवेत दाखल झाली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} आठ महिन्यांनंतर १ नोव्हेंबर १९५६ रोजी [[सुएझ संकट|सुएझ संकटा]]दरम्यान [[रॉयल एर फोर्स]]ने केलेल्या हवाई हल्ल्यात [[अलमाझा विमानतळ|अलमाझा विमानतळावर]] उभे असलेले एक व्हायकाउंट विमान (नोंदणी क्र. एसयू-एआयसी) पूर्णपणे नष्ट झाले.<ref name="Flight1957-203"/><ref>{{cite web |title=Unlawful interference, Vickers 739 Viscount SU-AIC, 1 October 1956 |url=https://asn.flightsafety.org/wikibase/334619 |website=Aviation-Safety Network |access-date=30 November 2024}}</ref> १९५५ मध्ये वाहतूक केलेल्या प्रवाशांची संख्या ७७,०५० पर्यंत वाढली होती.<ref name="Flight1956-475"/> फेब्रुवारी १९५७ मध्ये, मिस्रएरचे नाव बदलून '''युनायटेड अरब एरलाइन्स''' असे करण्यात आले.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} त्या वर्षाच्या शेवटी ६,००,००० ते ८,००,००० पाउंड खर्चाने करून आणखी दोन व्हायकाउंट विमाने आणि सुटे भाग खरेदी करण्यात आले. === युनायटेड अरब एरलाइन्स (१९५७–१९७१) === १ फेब्रुवारी १९५८ रोजी इजिप्त आणि [[सिरिया]]ने मिळून [[युनायटेड अरब रिपब्लिक]]ची स्थापना केल्यानंतर त्याच वर्षी मार्च महिन्यात मिस्रएरचे नाव बदलून '''युनायटेड अरब एरलाइन्स''' असे करण्यात आले.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} ७ जुलै रोजी [[कैरो]]–[[ॲथेन्स]]–[[रोम]]–[[झुरिच]] विमान सेवा सुरू झाली. २३ डिसेंबर रोजी [[सिरियन एरवेझ]]चे युनायटेड अरब एरलाइन्समध्ये विलीनीकरण झाले. सिरियन कंपनीचे सर्व मार्ग व उपकरणे यूएएने सामावून घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} मार्च १९६० पर्यंत या कंपनीत ५७९ कर्मचारी कार्यरत होते. त्यावेळी ताफ्यात एक [[बीच मॉडेल १८]], चार [[डीसी-३]], सहा [[व्हिकर्स व्हायकिंग]] आणि सहा [[व्हिकर्स व्हायकाउंट]] विमानांचा समावेश होता.<ref name="Flight1960-504/5" /> १० एप्रिल रोजी एका विस्काउंट विमानाला [[भूमध्य समुद्र|भूमध्य समुद्रात]] अपघात झाला, ज्यात १७ प्रवासी आणि ३ कर्मचारी मारले गेले.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} ९ जून रोजी पहिले [[डी हॅविलँड कॉमेट ४सी]] विमान ताफ्यात दाखल झाले.<ref name="Flight1960-588/9" /> याच वर्षाच्या १६ जुलैपासून या प्रकारच्या दोन विमानांद्वारे सेवा सुरू झाली. ऑक्टोबर १९६० पर्यंत या कंपनीने कॉमेट विमानांचा वापर कैरो–[[बेलग्रेड]]–[[प्राग]], कैरो–रोम–[[लंडन]], कैरो–[[जेद्दा]] आणि कैरो–[[खार्तूम]] या मार्गांवर सुरू केला होता.<ref name="Flight1960-588/9" /> तर डीसी-३ विमाने कैरो–[[अलेक्झांड्रिया]]–[[मर्सा मात्रुह]], कैरो–[[अश्युत]]–[[लुक्सोर]], कैरो–लुक्सोर–[[आस्वान]] आणि कैरो–[[पोर्ट सईद]]–अलेक्झांड्रिया मार्गांवर वापरली जात होती. तसेच कैरो आणि अलेक्झांड्रिया दरम्यानच्या थेट विमान प्रवासासाठी व्हायकाउंट विमानांचा वापर होत असे. नोव्हेंबर १९६० मध्ये आणखी दोन कॉमेट विमानांची मागणी नोंदवण्यात आली.<ref name="Flight1960-855" /> ऑक्टोबर १९६१ मध्ये सीरियाने यूएएमधून अंग काढून घेतले आणि सिरियाच्या सरकारने [[दमास्कस]]मध्ये [[सिरियन अरब एरवेझ]]ची स्थापना केली; त्यानंतर पूर्वी ताब्यात घेतलेले मार्ग आणि विमाने नवीन कंपनीला परत करण्यात आली.<ref name="FI1963-542" /> [[File:United Arab Airlines Comet Soderstrom.jpg|thumb|१९६८ मध्ये [[जिनिव्हा विमानतळ|जिनिव्हा विमानतळावरून]] उड्डाण करणारे युनायटेड अरब एरलाइन्सचे कॉमेट ४सी विमान.]] १९६१ च्या सुरुवातीला अजून दोन कॉमेट विमाने मागवण्यात आली. एप्रिल १९६१ मध्ये [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स]]कडून तीन [[डग्लस डीसी-६]] विमाने खरेदी करण्यात आली. १२ जून रोजी कैरो–[[लागोस]] मार्गाचा विस्तार [[आक्रा]]पर्यंत करण्यात आला आणि २१ जूनपासून [[मॉस्को]]ला सेवा सुरू झाली. [[बोईंग]] कंपनीकडून [[बोईंग ७०७-३२०|बोईंग ७०७-३२०बी]] खरेदी करण्याचा करार झाला होता, परंतु कंपनीला अर्थसाह्य न मिळाल्याने हा व्यवहार फसला.{{sfnp|Guttery|1998|p=55–56}} १ नोव्हेंबर रोजी [[कराची]] आणि [[मुंबई]]साठी नवीन विमान सेवा सुरू झाली. डिसेंबरमध्ये सहाव्या आणि सातव्या कॉमेट विमानांची मागणी नोंदवण्यात आली, जी एप्रिल १९६२ मध्ये ताफ्यात दाखल झाली.{{sfnp|Guttery|1998|p=56}} तसेच १९६१ मध्ये कैरो–[[निकोसिया]] मार्ग पुन्हा सुरू करण्यात आला, जो १९५६ च्या [[सुएझ संकट|सुएझ संकटापासून]] बंद होता. मे १९६२ मध्ये [[मुंबई]] सेवेचा विस्तार [[बँकॉक]] आणि [[हाँग काँग]] मार्गे [[तोक्यो]]पर्यंत करण्यात आला.<ref name="FI1963-546" /> १६ मे १९६२ रोजी [[हेलिओपोलिस (इजिप्त)|हेलिओपोलिस]] येथे झालेल्या डीसी-३ विमान अपघातात ३ कर्मचाऱ्यांचा मृत्यू झाला, तर १९ जुलै रोजी बँकॉक येथे झालेल्या कॉमेट विमान अपघातात २६ जणांचा बळी गेला. ऑगस्ट १९६२ मध्ये आणखी दोन कॉमेट विमाने घेण्यात आली. १५ फेब्रुवारी १९६३ रोजी [[बगदाद]]चा विमान मार्ग तीन वर्षांनंतर पुन्हा सुरू झाला, परंतु इजिप्त, [[इराक]] आणि सिरियामधील राजकीय तणावामुळे तो फार काळ टिकला नाही. १ एप्रिल १९६३ रोजी [[झिम्बाब्वे|ऱ्होडेशिया]]ला नवीन सेवा सुरू झाली. १२ मे १९६३ रोजी अलेक्झांड्रिया जवळ झालेल्या डीसी-३ अपघातात २७ प्रवासी आणि ४ कर्मचारी मारले गेले. २८ जुलै १९६३ रोजी मुंबईजवळ समुद्रात एक कॉमेट विमान कोसळून ६२ जणांचा मृत्यू झाला. तोक्योसाठी पुरेशी विमाने नसल्यामुळे तो मार्ग बंद करण्यात आला. १९६४ मध्ये नऊ कॉमेट विमानांचा ताफा पूर्ण झाला. त्याच वर्षी [[पॅन ॲम]] आणि [[नॉर्थवेस्ट ओरिएंट]]कडून प्रत्येकी तीन ''डग्लस डीसी-६बी'' विमाने खरेदी करण्यात आली, ज्यांनी देशांतर्गत मार्गावर विस्काउंट विमानांची जागा घेतली. देशांतर्गत सेवेसाठी २३ लाख डॉलर्स खर्च करून सात [[अँतोनोव्ह एन-२४]] विमाने मागवण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=56}} [[File:United Arab Airlines Ilyushin Il-62 Volpati-1.jpg|thumb|१९७१ मध्ये पॅरिसमधील विमानतळावर उभे असलेले युनायटेड अरब एरलाइन्सचे [[इल्यूशिन इल-६२]] विमान.]] १४ जानेवारी १९७० रोजी कैरोहून [[अदिस अबाबा]]ला जाणारे एक कॉमेट ४सी विमान उतरताना कोसळले. सुदैवाने विमानातील १४ प्रवाशांपैकी कोणीही गंभीर जखमी झाले नाही. ३० जानेवारी १९७० रोजी लुक्सोर येथे एका अँटोनोव्ह एन-२४ विमानाची चाके आणि प्रणाली निकामी झाली. १९ फेब्रुवारी रोजी [[म्युन्शेन]] येथे एका विमानाला उड्डाण करताना अपघात झाला. मार्च १९७० पर्यंत युनायटेड अरब एरलाइन्समध्ये ७,८१० कर्मचारी होते; ताफ्यात सात अँतोनोव्ह एन-२४बी, तीन बोईंग ७०७-३६६सी, सहा कॉमेट ४सी आणि तीन [[आयएल-१८]] विमाने होती.<ref name="FI1970-508" /> २ जानेवारी १९७१ रोजी त्रिपोली येथे झालेल्या कॉमेट विमान अपघातात ८ प्रवासी आणि ८ कर्मचारी मारले गेले.{{sfnp|Guttery|1998|p=57}} २३ मे १९७१ रोजी दोन '''इल्यूशिन इल-६२''' विमाने खरेदी करण्याची घोषणा झाली. जून १९७१ पासून ही विमाने युरोपीय मार्गांवर आणि ९ जुलैपासून आशियाई मार्गांवर वापरली जाऊ लागली. १० ऑक्टोबर १९७१ रोजी देशाचे नाव बदलून ''अरब रिपब्लिक ऑफ इजिप्त'' झाल्यामुळे विमान कंपनीचे नावही बदलून '''इजिप्तएर''' असे करण्यात आले.<ref name="FI1971-677" /> === मालकी आणि रचना === इजिप्तएर ही पूर्णपणे इजिप्त सरकारच्या मालकीची कंपनी आहे.<ref>{{cite web|last=Young |first=Kathryn M. |url=http://atwonline.com/it-distribution/egyptair-contracts-sabre-help-implement-transformation-plan |title=Egyptair contracts Sabre to help implement transformation plan |date=20 December 2014}}</ref> २००२ मध्ये सात उपकंपन्यांसह [[इजिप्तएर होल्डिंग कंपनी]]ची स्थापना करण्यात आली. यात नंतर आणखी दोन कंपन्यांची भर पडली.<ref name="Report 2011">{{cite web |url=http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |title=Annual Report 2010–2011 |year=2012}}</ref> या अंतर्गत तीन विमान वाहतूक कंपन्या कार्यरत आहेत, ज्या एकाच हवाई संचलन प्रमाणपत्राखाली काम करतात, परंतु त्यांचे व्यवस्थापन आणि नफा-तोटा खाती स्वतंत्र आहेत: <div style="column-count: 3; column-gap: 20px;"> * इजिप्तएर एरलाइन्स (मुख्य विमान कंपनी) * [[इजिप्तएर कार्गो]] (मालवाहू सेवा) * [[इजिप्तएर एक्सप्रेस]] (प्रादेशिक सेवा) * इजिप्तएर मेंटेनन्स अँड इंजिनिअरिंग (देखभाल आणि अभियांत्रिकी) * इजिप्तएर ग्राउंड सर्व्हिसेस (जमिनीवरील सेवा) * इजिप्तएर इन-फ्लॉईट सर्व्हिसेस (विमानांतर्गत खानपान सेवा) * इजिप्तएर टुरिझम अँड ड्युटी फ्री शॉप्स (पर्यटन आणि करमुक्त दुकाने) * इजिप्तएर मेडिकल सर्व्हिसेस (वैद्यकीय सेवा) * इजिप्तएर सप्लिमेंटरी इंडस्ट्रिज (पूरक उद्योग) </div> ==इजिप्त एयर होल्डिंग कंपनीच्या इतर कंपनी खालील प्रमाणे आहेत== * इजिप्त एर मेंटेनन्स आणि इंजीनीरिंग, मुळातील अंतरदेशीय सेवा पण अलीकडे थर्ड पार्टी व्यवसाय आहे. यांचेकडे EASA पार्ट१४५ आणि FAA सर्टिफिकेट आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |title=इजिप्तएयर - वार्षिक अहवाल २०१०-२०११ |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=३० ऑक्टोबर २०१३ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2013-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131030055331/http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |url-status=bot: unknown }}</ref> * इजिप्त एर ग्राऊंड सेवा, इजिप्त कडे येनाऱ्या ७५% विमानांना सेवा दिली जाते. * इजिप्त एर विमान सेवा * इजिप्त एर पर्यटक आणि कर विरहित शॉपिंग * इजिप्त एर स्वास्थ्य सेवा * इजिप्त एर औध्योगिक पूरक कंपनी ==सहायक आणि संघटन== इजिप्त एरचे खालील कंपनीत भाग भांडवल आहे. * एर कार्गो (६०%)(६६), * स्मार्ट एविएशन कंपनी.(१३.३३%) * एर सिनई * इजिप्त एरो व्यवस्थापन सेवा * LSG स्काय चेफ्स कटरिंग इजिप्त * CIAF – लिजिंग(२०%) ==मुख्य कार्यालय== इजिप्त एरचे मुख्य कार्यालय [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील]] प्रशासकीय इमारतीच्या तळमजल्यावर आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |title=इजिप्त एयर - हवाई प्रवासचे प्रणेते |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग.कॉम |दिनांक=७ मे २००२ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-18 |archive-date=2014-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202120135/http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |url-status=bot: unknown }}</ref> ==बोध चिन्ह== इजिप्त एरचे बोध चिन्ह होरूस आहे. (इजिप्सीयनांची BC २४००-२३०० कालावधीतील देवता) इजिप्तचे पौराणिक परंपरेप्रमाणे त्यांनी आकाश देवता मानलेली आहे. तीला त्यानी विंगड गॉड ऑफ द सन म्हणले आहे, साधारणपणे बहिरी ससाणा आकाशात भरारी घेतानाचे त्याचे विहंगम दृश्य नजरेसमोर ठेवून तसे चित्र निर्मिले आहे आणि ते हे बोध चिन्ह घेतले आहे. ==निर्गमन स्थानक== जून २०१३ पर्यंत इजिप्त एर लाइन ८१ ठिकाणी विमान सेवा देत होती त्यात १२ इजिप्त,१९ आफ्रिका,२० मध्य पुर्व, ७ एशिया, २१ युरोप आणि २ अमेरिका सेवेचा समावेश होता.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-orders-six-737-800s-options-six-more-200836/ |title=इजिप्त एयर ने सहा 737-800 प्रकारची विमान विकत घेतले, सहा अधिक पर्याय उपलब्ध |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग.कॉम |दिनांक=१० ऑगस्ट २००५ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-18 |archive-date=2014-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140116193324/http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-orders-six-737-800s-options-six-more-200836/ |url-status=bot: unknown }}</ref> ==संघटन== ११ जुलै २००८ रोजी कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर झालेल्या कार्यक्रमात २१ विमान कंपनीचे ९ महिन्यांच्या अथक प्रयत्नाने संघटन झाले.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.staralliance.com/en/member-airline-details?airlineCode=MS |title=इजिप्त एयर-स्टारअलायन्स सदस्य |प्रकाशक=स्टारअलायन्स.कॉम|दिनांक=१५ अक्टूबर २०१६ | प्राप्त दिनांक=}}</ref> ==कायदेशीर भागीदारी करार== एप्रिल २०१५ पर्यंत खालील विमान कंपनीशी व्यवसाय भागीदारी करार झालेले आहेत. * एगेयन एर लाइन * एर कॅनडा * एर चायना * एर इंडिया * औस्ट्रियन एर लाइन * ब्रुसेल्स एर लाइन्स * एथिओपियन एर लाइन्स * गल्फ एर * लुफतान्सा * मलेशिया एर लाइन्स * स्कंडींनावियन एर लाइन * सिंगापुर एर लाइन * साऊथ आफ्रिकन एर वेझ * स्विस इंटरनॅशनल एर लाइन्स * टाप (TAP) पोर्तुगाल * थाय एर वेझ इंटरनॅशनल * तुंनिसाइर * टर्किश एर लाइन्स * यूनायटेड एर लाइन्स ==संदर्भ== ==बाह्य दुवे== {{कॉमन्स|مصر للطيران|{{लेखनाव}}}} *{{अधिकृत संकेतस्थळ|http://www.egyptair.com/}} [[वर्ग:इजिप्तमधील विमानवाहतूक कंपन्या]] [[वर्ग:स्टार अलायन्स]] t4keyvfk1ah7dt4zaebi97pkgv7hr8x 2677578 2677577 2026-04-05T03:25:32Z अभय नातू 206 /* इजिप्त एयर होल्डिंग कंपनीच्या इतर कंपनी खालील प्रमाणे आहेत */ 2677578 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विमान सेवा | नाव = इजिप्तएर | चित्र = | चित्र_आकारमान = | IATA = MS | ICAO = MSR | callsign = EGYPTAIR | स्थापना = ७ जून १९३२ (मिस्र एरलाइन्स ह्या नावाने) | सुरुवात = १९३३ | बंद = | विमानतळ = [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] | मुख्य_शहरे = [[अलेक्झांड्रिया]], [[लुक्सोर]], हुर्गादा, [[शर्म अल-शेख]] | फ्रिकवंट_फ्लायर = ''माइल्स अँड स्माईल'' | एलायंस = [[स्टार अलायन्स]] | उपकंपन्या = | विमान संख्या = ८० | मुख्य कंपनी = | ब्रीदवाक्य = ''Enjoy the Sky'' | मुख्यालय = [[कैरो]], [[इजिप्त]] | मुख्य व्यक्ती = | संकेतस्थळ = http://www.egyptair.com/ }} [[चित्र:Boeing 737-866, EgyptAir JP6786434.jpg|250 px|[[इस्तंबूल अतातुर्क विमानतळ]]ावर थांबलेले इजिप्तएरचे [[बोईंग ७३७]] विमान|इवलेसे]] '''इजिप्तएर''' ([[अरबी भाषा|अरबी]]: مصر للطيران) ही [[इजिप्त]] देशाची राष्ट्रीय [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ide.go.jp/English/Data/Africa_file/Company/egypt02.html|title=इजिप्त एयर - कंपनी प्रोफाइल आणि इतिहास |प्रकाशक=आईडीई.गो.जेपी |दिनांक=९ जून २०१६| प्राप्त दिनांक=}}</ref> १९३३ साली स्थापन झालेली इजिप्तएर [[मध्य पूर्व]], [[आफ्रिका]], [[युरोप]] इत्यादी खंडांमधील ७५ शहरांना विमानसेवा पुरवते. इजिप्तएर ११ जुलै २००८ पासून [[स्टार अलायन्स]]चा सदस्य आहे. इजिप्त एर ही इजिप्त देशाची ध्वजवाहक विमानवाहतूक कंपनी आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |title=इजिप्त एयरने नुकसान भरपाईसाठी पुनर्रचना योजना आखली आहे |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=१५ जून २०१४ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2014-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140624101846/http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |url-status=bot: unknown }}</ref> [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] हे या कंपनीचेचे मुख्य केंद्र आहे. इजिप्तएर मध्य पूर्व, युरोप, आफ्रिका, एशिया आणि अमेरिकेतील ७५ पेक्षा अधिक ठिकाणी प्रवाशांना विमान सेवा देते.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ch-aviation.com/portal/airline/MS |title=इजिप्त एयर - एयरलाईनची माहिती |प्रकाशक=सीएच-एविएशन .कॉम |दिनांक=१३ जुलै २०१६ | प्राप्त दिनांक=}}</ref> ==इतिहास== === सुरुवातीची वर्षे: मिस्र एरवर्क (१९३२–१९४९) === [[एरवर्क सर्व्हिसेस|एरवर्क]]चे अध्यक्ष [[ॲलन मंट्झ]] १९३१मध्ये इजिप्तला गेलेले असताना त्यांनी '''मिस्र एरवर्क''' (अरबी भाषेत 'मिस्र' ({{lang|ar|مصر}}) नावाने विमानकंपनी सुरू करण्याची खटपट सुरू केली. ३१ डिसेंबर १९३१ रोजी सरकारने या मिस्र एरवर्कला हवाई वाहतूक सुरू करण्यासाठी विशेष अधिकार प्रदान केले.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} ७ जून १९३२ रोजी ''इजिप्शियन तरुणांमध्ये विमान वाहतुकीची आवड निर्माण करण्यासाठी'' मिस्र एरवर्कचा '''मिस्र एरलाइन्स''' नावाचा एक विभाग स्थापन करण्यात आला.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मिस्र एरलाइन्स त्या काळाची जगातील सातवी विमान वाहतूक कंपनी होती.<ref name="Egyptair - 'pioneer of air travel'" /> मिस्र एरवर्कचे मुख्यालय [[कैरो]]मधील हॅलिओपोलिस येथील '''अलमाझा विमानतळ''' (Almaza Aerodrome) येथे होते.<ref>''[[Flight International]]''. २८ एप्रिल १९३८. पान. [http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1938/1938%20-%201198.html ४१६] ([https://web.archive.org/web/20141006155431/http://www.flightglobal.com/FlightPDFArchive/1938/1938%20-%201198.PDF संचयित]). "MISR AIRWORK, S.A.E., Almaza Aerodrome, Heliopolis."</ref> या कंपनीच्या सुरुवातीच्या २०,००० [[इजिप्शियन पाउंड]] इतक्या भांडवलाचा ८५% हिस्सा [[बँक मिस्र]]कडे, १०% हिस्सा एरवर्क सर्व्हिसेस कडे आणि उरलेला ५% हिस्सा इजिप्शियन खाजगी गुंतवणूकदारांमध्ये वाटलेला होता. कंपनीचे कामकाज जुलै १९३३ मध्ये सुरू झाले. कंपनीच्या पहिल्या सेवा [[कैरो]] ते [[अलेक्झांड्रिया]] आणि [[मर्सा मात्रुह]] दरम्यान होत्या. या साठी [[डी हॅविलँड डी.एच.८४ ड्रॅगन]] विमानांचा वापर केला जात असे. त्याच वर्षी ऑगस्टमध्ये कैरो-अलेक्झांड्रिया विमान सेवा दिवसातून दोनदा करण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३३ च्या उत्तरार्धात कैरो-[[आस्वान]] दरम्यान आठवड्यातून दोनदा विमान सेवा सुरू झाली. ही [[अश्युत]] आणि [[लुक्सोर]] येथे थांबत असे.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३४ मध्ये कैरो पासून [[बुर सैद|पोर्ट सैद]] मार्गे [[लिडा (इजिप्त)|लिडा]], [[हैफा]] आणि [[गाझा]] पर्यंत नवीन मार्ग सुरू झाले. ३ ऑगस्ट १९३५ रोजी, [[डी हॅविलँड डी.एच.८६]] विमानांसह [[सायप्रस]]मधील [[निकोसिया]]पर्यंत एक प्रायोगिक सेवा सुरू करण्यात आली; ही त्याच वर्षी २० ऑक्टोबर पर्यंत टिकली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} अलेक्झांड्रिया-पोर्ट सैद-कैरो-[[मिनिया (इजिप्त)|मिनिया]]-अश्युत हा मार्ग १९३५ च्या उत्तरार्धात सुरू झाला.<ref name="Flight1936-23" /> १९३५ मध्ये या विमान कंपनीने ६,९९० प्रवासी आणि २१,८३० किग्रॅ मालाची वाहतूक केली; त्या वर्षात कंपनीच्या या नियमित विमान सेवांनी एकूण ४,१९,४६७ मैल प्रवास केला होता.<ref name="Flight1936-314" /> सप्टेंबर १९३९ मध्ये [[दुसरे महायुद्ध]] सुरू झाल्यावर इजिप्शियन सरकारने कंपनीचे सर्व मार्ग आपल्या ताब्यात घेतले. १९४० मध्ये [[बैरुत]] आणि [[पॅलेस्टाईन]] पर्यंत विमान सेवा सुरू करण्यात आली. १९४४ मध्ये तीन [[अॅव्हरो अॅनसन|अॅव्हरो १९]] विमानांचा ताफ्यात समावेश करण्यात आला. १९४५ च्या उत्तरार्धात झालेल्या तीन अपघातांमुळे ताफ्याचे नूतनीकरण करण्यासाठी संप पुकारण्यात आला आणि यामुळे फेब्रुवारी १९४६ पासून कामकाज पूर्णपणे ठप्प झाले;{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मे महिन्यात सेवा पुन्हा सुरू झाली आणि १९४६ च्या अखेरीस ताफ्यात चार [[अॅव्हरो अॅनसन]], एक [[एटी-११ कानसान|बीच एटी-११]], पाच [[बीचक्राफ्ट मॉडेल १८|बीच सी-४५]], चार [[डी हॅविलँड डी.एच.८९ ड्रॅगन रॅपिड]] आणि दोन [[नॉर्थ अमेरिकन एटी-६ टेक्सन]] विमानांचा समावेश होता.{{sfnp|Guttery|1998|p=५१–५२}} दोस्त राष्ट्रांचे प्रादेशिक विमान विल्हेवाट केंद्र इजिप्तमध्येच असल्याने या कंपनीला उरलेल्या लष्करी विमानांच्या खरेदीत मोठा फायदा झाला. १९४७ मध्ये आणखी दोन बीच सी-४५ विमाने घेतली आणि १९४८ मध्ये [[व्हिकर्स व्हायकिंग]] विमानांचा समावेश करण्यात आला. मे १९४९ मध्ये कंपनीचे सर्व भांडवल आणि विमाने सरकारने ताब्यात घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=५२}} इजिप्शियन सरकार एकमेव भागधारक बनल्यानंतर कंपनीने आपले नाव बदलून '''मिस्रएर एसएई''' असे केले. === मिस्रएर (१९४९–१९५७) === मिस्रएरने आपल्या पूर्ववर्ती कंपनीच्या सगळ्या मार्गांवर विमान सेवा सुरू ठेवली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १९५१ मध्ये लांब पल्ल्याच्या मार्गांवर वापरण्यासाठी तीन [[एसएनकेएएसई लँग्युडोक]] विमाने खरेदी करण्यात आली.<ref name="Flight1951-633"/> या विमानांनी [[जिनिव्हा]], [[खार्तूम]] आणि [[तेहरान]]ला जाणाऱ्या उड्डाणांमध्ये विकर्स व्हायकिंग विमानांची जागा घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १ डिसेंबर १९५२ रोजी, मिस्रएरने आपली देशांतर्गत स्पर्धक कंपनी [[सर्व्हिसेस एरिअन्स इंटरनॅशनल डी'इजिप्त]] ही कंपनी विकत घेतली आणि त्याचे कामकाज बंद केले. त्या कंपनीचा फायद्यात असलेला कैरो-[[ट्युनिस]] हा मार्ग मिस्रएरने स्वतःच्या मार्गजाळ्यात समाविष्ट करून घेतला.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} १९५४ च्या सुरुवातीला तीन [[व्हिकर्स व्हायकाउंट]] विमानांची खरेदा केली गेली.<ref name="Flight1954-414"/> त्या वर्षात या कंपनीने ६४,५३९ प्रवाशांची वाहतूक केली. मार्च १९५५ पर्यंत मिस्रएरच्या ताफ्यात एक बीचक्राफ्ट, तीन लँग्युडोक आणि सात व्हायकिंग विमाने होती.<ref name="Flight1955-307"/> त्यानंतर [[डग्लस डीसी-३]] विमाने खरेदी करून ती देशांतर्गत मार्गांवर आणि शेजारील अरब देशांमध्ये तैनात करण्यात आली. पहिल्या दोन व्हायकाउंट विमानां डिसेंबर १९५५ मध्ये मिळाली आणि मार्च १९५६ मध्ये प्रत्यक्ष सेवेत दाखल झाली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} आठ महिन्यांनंतर १ नोव्हेंबर १९५६ रोजी [[सुएझ संकट|सुएझ संकटा]]दरम्यान [[रॉयल एर फोर्स]]ने केलेल्या हवाई हल्ल्यात [[अलमाझा विमानतळ|अलमाझा विमानतळावर]] उभे असलेले एक व्हायकाउंट विमान (नोंदणी क्र. एसयू-एआयसी) पूर्णपणे नष्ट झाले.<ref name="Flight1957-203"/><ref>{{cite web |title=Unlawful interference, Vickers 739 Viscount SU-AIC, 1 October 1956 |url=https://asn.flightsafety.org/wikibase/334619 |website=Aviation-Safety Network |access-date=30 November 2024}}</ref> १९५५ मध्ये वाहतूक केलेल्या प्रवाशांची संख्या ७७,०५० पर्यंत वाढली होती.<ref name="Flight1956-475"/> फेब्रुवारी १९५७ मध्ये, मिस्रएरचे नाव बदलून '''युनायटेड अरब एरलाइन्स''' असे करण्यात आले.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} त्या वर्षाच्या शेवटी ६,००,००० ते ८,००,००० पाउंड खर्चाने करून आणखी दोन व्हायकाउंट विमाने आणि सुटे भाग खरेदी करण्यात आले. === युनायटेड अरब एरलाइन्स (१९५७–१९७१) === १ फेब्रुवारी १९५८ रोजी इजिप्त आणि [[सिरिया]]ने मिळून [[युनायटेड अरब रिपब्लिक]]ची स्थापना केल्यानंतर त्याच वर्षी मार्च महिन्यात मिस्रएरचे नाव बदलून '''युनायटेड अरब एरलाइन्स''' असे करण्यात आले.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} ७ जुलै रोजी [[कैरो]]–[[ॲथेन्स]]–[[रोम]]–[[झुरिच]] विमान सेवा सुरू झाली. २३ डिसेंबर रोजी [[सिरियन एरवेझ]]चे युनायटेड अरब एरलाइन्समध्ये विलीनीकरण झाले. सिरियन कंपनीचे सर्व मार्ग व उपकरणे यूएएने सामावून घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} मार्च १९६० पर्यंत या कंपनीत ५७९ कर्मचारी कार्यरत होते. त्यावेळी ताफ्यात एक [[बीच मॉडेल १८]], चार [[डीसी-३]], सहा [[व्हिकर्स व्हायकिंग]] आणि सहा [[व्हिकर्स व्हायकाउंट]] विमानांचा समावेश होता.<ref name="Flight1960-504/5" /> १० एप्रिल रोजी एका विस्काउंट विमानाला [[भूमध्य समुद्र|भूमध्य समुद्रात]] अपघात झाला, ज्यात १७ प्रवासी आणि ३ कर्मचारी मारले गेले.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} ९ जून रोजी पहिले [[डी हॅविलँड कॉमेट ४सी]] विमान ताफ्यात दाखल झाले.<ref name="Flight1960-588/9" /> याच वर्षाच्या १६ जुलैपासून या प्रकारच्या दोन विमानांद्वारे सेवा सुरू झाली. ऑक्टोबर १९६० पर्यंत या कंपनीने कॉमेट विमानांचा वापर कैरो–[[बेलग्रेड]]–[[प्राग]], कैरो–रोम–[[लंडन]], कैरो–[[जेद्दा]] आणि कैरो–[[खार्तूम]] या मार्गांवर सुरू केला होता.<ref name="Flight1960-588/9" /> तर डीसी-३ विमाने कैरो–[[अलेक्झांड्रिया]]–[[मर्सा मात्रुह]], कैरो–[[अश्युत]]–[[लुक्सोर]], कैरो–लुक्सोर–[[आस्वान]] आणि कैरो–[[पोर्ट सईद]]–अलेक्झांड्रिया मार्गांवर वापरली जात होती. तसेच कैरो आणि अलेक्झांड्रिया दरम्यानच्या थेट विमान प्रवासासाठी व्हायकाउंट विमानांचा वापर होत असे. नोव्हेंबर १९६० मध्ये आणखी दोन कॉमेट विमानांची मागणी नोंदवण्यात आली.<ref name="Flight1960-855" /> ऑक्टोबर १९६१ मध्ये सीरियाने यूएएमधून अंग काढून घेतले आणि सिरियाच्या सरकारने [[दमास्कस]]मध्ये [[सिरियन अरब एरवेझ]]ची स्थापना केली; त्यानंतर पूर्वी ताब्यात घेतलेले मार्ग आणि विमाने नवीन कंपनीला परत करण्यात आली.<ref name="FI1963-542" /> [[File:United Arab Airlines Comet Soderstrom.jpg|thumb|१९६८ मध्ये [[जिनिव्हा विमानतळ|जिनिव्हा विमानतळावरून]] उड्डाण करणारे युनायटेड अरब एरलाइन्सचे कॉमेट ४सी विमान.]] १९६१ च्या सुरुवातीला अजून दोन कॉमेट विमाने मागवण्यात आली. एप्रिल १९६१ मध्ये [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स]]कडून तीन [[डग्लस डीसी-६]] विमाने खरेदी करण्यात आली. १२ जून रोजी कैरो–[[लागोस]] मार्गाचा विस्तार [[आक्रा]]पर्यंत करण्यात आला आणि २१ जूनपासून [[मॉस्को]]ला सेवा सुरू झाली. [[बोईंग]] कंपनीकडून [[बोईंग ७०७-३२०|बोईंग ७०७-३२०बी]] खरेदी करण्याचा करार झाला होता, परंतु कंपनीला अर्थसाह्य न मिळाल्याने हा व्यवहार फसला.{{sfnp|Guttery|1998|p=55–56}} १ नोव्हेंबर रोजी [[कराची]] आणि [[मुंबई]]साठी नवीन विमान सेवा सुरू झाली. डिसेंबरमध्ये सहाव्या आणि सातव्या कॉमेट विमानांची मागणी नोंदवण्यात आली, जी एप्रिल १९६२ मध्ये ताफ्यात दाखल झाली.{{sfnp|Guttery|1998|p=56}} तसेच १९६१ मध्ये कैरो–[[निकोसिया]] मार्ग पुन्हा सुरू करण्यात आला, जो १९५६ च्या [[सुएझ संकट|सुएझ संकटापासून]] बंद होता. मे १९६२ मध्ये [[मुंबई]] सेवेचा विस्तार [[बँकॉक]] आणि [[हाँग काँग]] मार्गे [[तोक्यो]]पर्यंत करण्यात आला.<ref name="FI1963-546" /> १६ मे १९६२ रोजी [[हेलिओपोलिस (इजिप्त)|हेलिओपोलिस]] येथे झालेल्या डीसी-३ विमान अपघातात ३ कर्मचाऱ्यांचा मृत्यू झाला, तर १९ जुलै रोजी बँकॉक येथे झालेल्या कॉमेट विमान अपघातात २६ जणांचा बळी गेला. ऑगस्ट १९६२ मध्ये आणखी दोन कॉमेट विमाने घेण्यात आली. १५ फेब्रुवारी १९६३ रोजी [[बगदाद]]चा विमान मार्ग तीन वर्षांनंतर पुन्हा सुरू झाला, परंतु इजिप्त, [[इराक]] आणि सिरियामधील राजकीय तणावामुळे तो फार काळ टिकला नाही. १ एप्रिल १९६३ रोजी [[झिम्बाब्वे|ऱ्होडेशिया]]ला नवीन सेवा सुरू झाली. १२ मे १९६३ रोजी अलेक्झांड्रिया जवळ झालेल्या डीसी-३ अपघातात २७ प्रवासी आणि ४ कर्मचारी मारले गेले. २८ जुलै १९६३ रोजी मुंबईजवळ समुद्रात एक कॉमेट विमान कोसळून ६२ जणांचा मृत्यू झाला. तोक्योसाठी पुरेशी विमाने नसल्यामुळे तो मार्ग बंद करण्यात आला. १९६४ मध्ये नऊ कॉमेट विमानांचा ताफा पूर्ण झाला. त्याच वर्षी [[पॅन ॲम]] आणि [[नॉर्थवेस्ट ओरिएंट]]कडून प्रत्येकी तीन ''डग्लस डीसी-६बी'' विमाने खरेदी करण्यात आली, ज्यांनी देशांतर्गत मार्गावर विस्काउंट विमानांची जागा घेतली. देशांतर्गत सेवेसाठी २३ लाख डॉलर्स खर्च करून सात [[अँतोनोव्ह एन-२४]] विमाने मागवण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=56}} [[File:United Arab Airlines Ilyushin Il-62 Volpati-1.jpg|thumb|१९७१ मध्ये पॅरिसमधील विमानतळावर उभे असलेले युनायटेड अरब एरलाइन्सचे [[इल्यूशिन इल-६२]] विमान.]] १४ जानेवारी १९७० रोजी कैरोहून [[अदिस अबाबा]]ला जाणारे एक कॉमेट ४सी विमान उतरताना कोसळले. सुदैवाने विमानातील १४ प्रवाशांपैकी कोणीही गंभीर जखमी झाले नाही. ३० जानेवारी १९७० रोजी लुक्सोर येथे एका अँटोनोव्ह एन-२४ विमानाची चाके आणि प्रणाली निकामी झाली. १९ फेब्रुवारी रोजी [[म्युन्शेन]] येथे एका विमानाला उड्डाण करताना अपघात झाला. मार्च १९७० पर्यंत युनायटेड अरब एरलाइन्समध्ये ७,८१० कर्मचारी होते; ताफ्यात सात अँतोनोव्ह एन-२४बी, तीन बोईंग ७०७-३६६सी, सहा कॉमेट ४सी आणि तीन [[आयएल-१८]] विमाने होती.<ref name="FI1970-508" /> २ जानेवारी १९७१ रोजी त्रिपोली येथे झालेल्या कॉमेट विमान अपघातात ८ प्रवासी आणि ८ कर्मचारी मारले गेले.{{sfnp|Guttery|1998|p=57}} २३ मे १९७१ रोजी दोन '''इल्यूशिन इल-६२''' विमाने खरेदी करण्याची घोषणा झाली. जून १९७१ पासून ही विमाने युरोपीय मार्गांवर आणि ९ जुलैपासून आशियाई मार्गांवर वापरली जाऊ लागली. १० ऑक्टोबर १९७१ रोजी देशाचे नाव बदलून ''अरब रिपब्लिक ऑफ इजिप्त'' झाल्यामुळे विमान कंपनीचे नावही बदलून '''इजिप्तएर''' असे करण्यात आले.<ref name="FI1971-677" /> === मालकी आणि रचना === इजिप्तएर ही पूर्णपणे इजिप्त सरकारच्या मालकीची कंपनी आहे.<ref>{{cite web|last=Young |first=Kathryn M. |url=http://atwonline.com/it-distribution/egyptair-contracts-sabre-help-implement-transformation-plan |title=Egyptair contracts Sabre to help implement transformation plan |date=20 December 2014}}</ref> २००२ मध्ये सात उपकंपन्यांसह [[इजिप्तएर होल्डिंग कंपनी]]ची स्थापना करण्यात आली. यात नंतर आणखी दोन कंपन्यांची भर पडली.<ref name="Report 2011">{{cite web |url=http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |title=Annual Report 2010–2011 |year=2012}}</ref> या अंतर्गत तीन विमान वाहतूक कंपन्या कार्यरत आहेत, ज्या एकाच हवाई संचलन प्रमाणपत्राखाली काम करतात, परंतु त्यांचे व्यवस्थापन आणि नफा-तोटा खाती स्वतंत्र आहेत: <div style="column-count: 3; column-gap: 20px;"> * इजिप्तएर एरलाइन्स (मुख्य विमान कंपनी) * [[इजिप्तएर कार्गो]] (मालवाहू सेवा) * [[इजिप्तएर एक्सप्रेस]] (प्रादेशिक सेवा) * इजिप्तएर मेंटेनन्स अँड इंजिनिअरिंग (देखभाल आणि अभियांत्रिकी) * इजिप्तएर ग्राउंड सर्व्हिसेस (जमिनीवरील सेवा) * इजिप्तएर इन-फ्लॉईट सर्व्हिसेस (विमानांतर्गत खानपान सेवा) * इजिप्तएर टुरिझम अँड ड्युटी फ्री शॉप्स (पर्यटन आणि करमुक्त दुकाने) * इजिप्तएर मेडिकल सर्व्हिसेस (वैद्यकीय सेवा) * इजिप्तएर सप्लिमेंटरी इंडस्ट्रिज (पूरक उद्योग) </div> ==सहायक आणि संघटन== इजिप्त एरचे खालील कंपनीत भाग भांडवल आहे. * एर कार्गो (६०%)(६६), * स्मार्ट एविएशन कंपनी.(१३.३३%) * एर सिनई * इजिप्त एरो व्यवस्थापन सेवा * LSG स्काय चेफ्स कटरिंग इजिप्त * CIAF – लिजिंग(२०%) ==मुख्य कार्यालय== इजिप्त एरचे मुख्य कार्यालय [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील]] प्रशासकीय इमारतीच्या तळमजल्यावर आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |title=इजिप्त एयर - हवाई प्रवासचे प्रणेते |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग.कॉम |दिनांक=७ मे २००२ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-18 |archive-date=2014-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202120135/http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |url-status=bot: unknown }}</ref> ==बोध चिन्ह== इजिप्त एरचे बोध चिन्ह होरूस आहे. (इजिप्सीयनांची BC २४००-२३०० कालावधीतील देवता) इजिप्तचे पौराणिक परंपरेप्रमाणे त्यांनी आकाश देवता मानलेली आहे. तीला त्यानी विंगड गॉड ऑफ द सन म्हणले आहे, साधारणपणे बहिरी ससाणा आकाशात भरारी घेतानाचे त्याचे विहंगम दृश्य नजरेसमोर ठेवून तसे चित्र निर्मिले आहे आणि ते हे बोध चिन्ह घेतले आहे. ==निर्गमन स्थानक== जून २०१३ पर्यंत इजिप्त एर लाइन ८१ ठिकाणी विमान सेवा देत होती त्यात १२ इजिप्त,१९ आफ्रिका,२० मध्य पुर्व, ७ एशिया, २१ युरोप आणि २ अमेरिका सेवेचा समावेश होता.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-orders-six-737-800s-options-six-more-200836/ |title=इजिप्त एयर ने सहा 737-800 प्रकारची विमान विकत घेतले, सहा अधिक पर्याय उपलब्ध |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग.कॉम |दिनांक=१० ऑगस्ट २००५ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-18 |archive-date=2014-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140116193324/http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-orders-six-737-800s-options-six-more-200836/ |url-status=bot: unknown }}</ref> ==संघटन== ११ जुलै २००८ रोजी कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर झालेल्या कार्यक्रमात २१ विमान कंपनीचे ९ महिन्यांच्या अथक प्रयत्नाने संघटन झाले.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.staralliance.com/en/member-airline-details?airlineCode=MS |title=इजिप्त एयर-स्टारअलायन्स सदस्य |प्रकाशक=स्टारअलायन्स.कॉम|दिनांक=१५ अक्टूबर २०१६ | प्राप्त दिनांक=}}</ref> ==कायदेशीर भागीदारी करार== एप्रिल २०१५ पर्यंत खालील विमान कंपनीशी व्यवसाय भागीदारी करार झालेले आहेत. * एगेयन एर लाइन * एर कॅनडा * एर चायना * एर इंडिया * औस्ट्रियन एर लाइन * ब्रुसेल्स एर लाइन्स * एथिओपियन एर लाइन्स * गल्फ एर * लुफतान्सा * मलेशिया एर लाइन्स * स्कंडींनावियन एर लाइन * सिंगापुर एर लाइन * साऊथ आफ्रिकन एर वेझ * स्विस इंटरनॅशनल एर लाइन्स * टाप (TAP) पोर्तुगाल * थाय एर वेझ इंटरनॅशनल * तुंनिसाइर * टर्किश एर लाइन्स * यूनायटेड एर लाइन्स ==संदर्भ== ==बाह्य दुवे== {{कॉमन्स|مصر للطيران|{{लेखनाव}}}} *{{अधिकृत संकेतस्थळ|http://www.egyptair.com/}} [[वर्ग:इजिप्तमधील विमानवाहतूक कंपन्या]] [[वर्ग:स्टार अलायन्स]] 8ucj4sjbjosvnsnhbtcq69kt6neh0y1 2677579 2677578 2026-04-05T03:25:49Z अभय नातू 206 /* मालकी आणि रचना */ 2677579 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विमान सेवा | नाव = इजिप्तएर | चित्र = | चित्र_आकारमान = | IATA = MS | ICAO = MSR | callsign = EGYPTAIR | स्थापना = ७ जून १९३२ (मिस्र एरलाइन्स ह्या नावाने) | सुरुवात = १९३३ | बंद = | विमानतळ = [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] | मुख्य_शहरे = [[अलेक्झांड्रिया]], [[लुक्सोर]], हुर्गादा, [[शर्म अल-शेख]] | फ्रिकवंट_फ्लायर = ''माइल्स अँड स्माईल'' | एलायंस = [[स्टार अलायन्स]] | उपकंपन्या = | विमान संख्या = ८० | मुख्य कंपनी = | ब्रीदवाक्य = ''Enjoy the Sky'' | मुख्यालय = [[कैरो]], [[इजिप्त]] | मुख्य व्यक्ती = | संकेतस्थळ = http://www.egyptair.com/ }} [[चित्र:Boeing 737-866, EgyptAir JP6786434.jpg|250 px|[[इस्तंबूल अतातुर्क विमानतळ]]ावर थांबलेले इजिप्तएरचे [[बोईंग ७३७]] विमान|इवलेसे]] '''इजिप्तएर''' ([[अरबी भाषा|अरबी]]: مصر للطيران) ही [[इजिप्त]] देशाची राष्ट्रीय [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ide.go.jp/English/Data/Africa_file/Company/egypt02.html|title=इजिप्त एयर - कंपनी प्रोफाइल आणि इतिहास |प्रकाशक=आईडीई.गो.जेपी |दिनांक=९ जून २०१६| प्राप्त दिनांक=}}</ref> १९३३ साली स्थापन झालेली इजिप्तएर [[मध्य पूर्व]], [[आफ्रिका]], [[युरोप]] इत्यादी खंडांमधील ७५ शहरांना विमानसेवा पुरवते. इजिप्तएर ११ जुलै २००८ पासून [[स्टार अलायन्स]]चा सदस्य आहे. इजिप्त एर ही इजिप्त देशाची ध्वजवाहक विमानवाहतूक कंपनी आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |title=इजिप्त एयरने नुकसान भरपाईसाठी पुनर्रचना योजना आखली आहे |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=१५ जून २०१४ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2014-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140624101846/http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |url-status=bot: unknown }}</ref> [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] हे या कंपनीचेचे मुख्य केंद्र आहे. इजिप्तएर मध्य पूर्व, युरोप, आफ्रिका, एशिया आणि अमेरिकेतील ७५ पेक्षा अधिक ठिकाणी प्रवाशांना विमान सेवा देते.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ch-aviation.com/portal/airline/MS |title=इजिप्त एयर - एयरलाईनची माहिती |प्रकाशक=सीएच-एविएशन .कॉम |दिनांक=१३ जुलै २०१६ | प्राप्त दिनांक=}}</ref> ==इतिहास== === सुरुवातीची वर्षे: मिस्र एरवर्क (१९३२–१९४९) === [[एरवर्क सर्व्हिसेस|एरवर्क]]चे अध्यक्ष [[ॲलन मंट्झ]] १९३१मध्ये इजिप्तला गेलेले असताना त्यांनी '''मिस्र एरवर्क''' (अरबी भाषेत 'मिस्र' ({{lang|ar|مصر}}) नावाने विमानकंपनी सुरू करण्याची खटपट सुरू केली. ३१ डिसेंबर १९३१ रोजी सरकारने या मिस्र एरवर्कला हवाई वाहतूक सुरू करण्यासाठी विशेष अधिकार प्रदान केले.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} ७ जून १९३२ रोजी ''इजिप्शियन तरुणांमध्ये विमान वाहतुकीची आवड निर्माण करण्यासाठी'' मिस्र एरवर्कचा '''मिस्र एरलाइन्स''' नावाचा एक विभाग स्थापन करण्यात आला.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मिस्र एरलाइन्स त्या काळाची जगातील सातवी विमान वाहतूक कंपनी होती.<ref name="Egyptair - 'pioneer of air travel'" /> मिस्र एरवर्कचे मुख्यालय [[कैरो]]मधील हॅलिओपोलिस येथील '''अलमाझा विमानतळ''' (Almaza Aerodrome) येथे होते.<ref>''[[Flight International]]''. २८ एप्रिल १९३८. पान. [http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1938/1938%20-%201198.html ४१६] ([https://web.archive.org/web/20141006155431/http://www.flightglobal.com/FlightPDFArchive/1938/1938%20-%201198.PDF संचयित]). "MISR AIRWORK, S.A.E., Almaza Aerodrome, Heliopolis."</ref> या कंपनीच्या सुरुवातीच्या २०,००० [[इजिप्शियन पाउंड]] इतक्या भांडवलाचा ८५% हिस्सा [[बँक मिस्र]]कडे, १०% हिस्सा एरवर्क सर्व्हिसेस कडे आणि उरलेला ५% हिस्सा इजिप्शियन खाजगी गुंतवणूकदारांमध्ये वाटलेला होता. कंपनीचे कामकाज जुलै १९३३ मध्ये सुरू झाले. कंपनीच्या पहिल्या सेवा [[कैरो]] ते [[अलेक्झांड्रिया]] आणि [[मर्सा मात्रुह]] दरम्यान होत्या. या साठी [[डी हॅविलँड डी.एच.८४ ड्रॅगन]] विमानांचा वापर केला जात असे. त्याच वर्षी ऑगस्टमध्ये कैरो-अलेक्झांड्रिया विमान सेवा दिवसातून दोनदा करण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३३ च्या उत्तरार्धात कैरो-[[आस्वान]] दरम्यान आठवड्यातून दोनदा विमान सेवा सुरू झाली. ही [[अश्युत]] आणि [[लुक्सोर]] येथे थांबत असे.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३४ मध्ये कैरो पासून [[बुर सैद|पोर्ट सैद]] मार्गे [[लिडा (इजिप्त)|लिडा]], [[हैफा]] आणि [[गाझा]] पर्यंत नवीन मार्ग सुरू झाले. ३ ऑगस्ट १९३५ रोजी, [[डी हॅविलँड डी.एच.८६]] विमानांसह [[सायप्रस]]मधील [[निकोसिया]]पर्यंत एक प्रायोगिक सेवा सुरू करण्यात आली; ही त्याच वर्षी २० ऑक्टोबर पर्यंत टिकली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} अलेक्झांड्रिया-पोर्ट सैद-कैरो-[[मिनिया (इजिप्त)|मिनिया]]-अश्युत हा मार्ग १९३५ च्या उत्तरार्धात सुरू झाला.<ref name="Flight1936-23" /> १९३५ मध्ये या विमान कंपनीने ६,९९० प्रवासी आणि २१,८३० किग्रॅ मालाची वाहतूक केली; त्या वर्षात कंपनीच्या या नियमित विमान सेवांनी एकूण ४,१९,४६७ मैल प्रवास केला होता.<ref name="Flight1936-314" /> सप्टेंबर १९३९ मध्ये [[दुसरे महायुद्ध]] सुरू झाल्यावर इजिप्शियन सरकारने कंपनीचे सर्व मार्ग आपल्या ताब्यात घेतले. १९४० मध्ये [[बैरुत]] आणि [[पॅलेस्टाईन]] पर्यंत विमान सेवा सुरू करण्यात आली. १९४४ मध्ये तीन [[अॅव्हरो अॅनसन|अॅव्हरो १९]] विमानांचा ताफ्यात समावेश करण्यात आला. १९४५ च्या उत्तरार्धात झालेल्या तीन अपघातांमुळे ताफ्याचे नूतनीकरण करण्यासाठी संप पुकारण्यात आला आणि यामुळे फेब्रुवारी १९४६ पासून कामकाज पूर्णपणे ठप्प झाले;{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मे महिन्यात सेवा पुन्हा सुरू झाली आणि १९४६ च्या अखेरीस ताफ्यात चार [[अॅव्हरो अॅनसन]], एक [[एटी-११ कानसान|बीच एटी-११]], पाच [[बीचक्राफ्ट मॉडेल १८|बीच सी-४५]], चार [[डी हॅविलँड डी.एच.८९ ड्रॅगन रॅपिड]] आणि दोन [[नॉर्थ अमेरिकन एटी-६ टेक्सन]] विमानांचा समावेश होता.{{sfnp|Guttery|1998|p=५१–५२}} दोस्त राष्ट्रांचे प्रादेशिक विमान विल्हेवाट केंद्र इजिप्तमध्येच असल्याने या कंपनीला उरलेल्या लष्करी विमानांच्या खरेदीत मोठा फायदा झाला. १९४७ मध्ये आणखी दोन बीच सी-४५ विमाने घेतली आणि १९४८ मध्ये [[व्हिकर्स व्हायकिंग]] विमानांचा समावेश करण्यात आला. मे १९४९ मध्ये कंपनीचे सर्व भांडवल आणि विमाने सरकारने ताब्यात घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=५२}} इजिप्शियन सरकार एकमेव भागधारक बनल्यानंतर कंपनीने आपले नाव बदलून '''मिस्रएर एसएई''' असे केले. === मिस्रएर (१९४९–१९५७) === मिस्रएरने आपल्या पूर्ववर्ती कंपनीच्या सगळ्या मार्गांवर विमान सेवा सुरू ठेवली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १९५१ मध्ये लांब पल्ल्याच्या मार्गांवर वापरण्यासाठी तीन [[एसएनकेएएसई लँग्युडोक]] विमाने खरेदी करण्यात आली.<ref name="Flight1951-633"/> या विमानांनी [[जिनिव्हा]], [[खार्तूम]] आणि [[तेहरान]]ला जाणाऱ्या उड्डाणांमध्ये विकर्स व्हायकिंग विमानांची जागा घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १ डिसेंबर १९५२ रोजी, मिस्रएरने आपली देशांतर्गत स्पर्धक कंपनी [[सर्व्हिसेस एरिअन्स इंटरनॅशनल डी'इजिप्त]] ही कंपनी विकत घेतली आणि त्याचे कामकाज बंद केले. त्या कंपनीचा फायद्यात असलेला कैरो-[[ट्युनिस]] हा मार्ग मिस्रएरने स्वतःच्या मार्गजाळ्यात समाविष्ट करून घेतला.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} १९५४ च्या सुरुवातीला तीन [[व्हिकर्स व्हायकाउंट]] विमानांची खरेदा केली गेली.<ref name="Flight1954-414"/> त्या वर्षात या कंपनीने ६४,५३९ प्रवाशांची वाहतूक केली. मार्च १९५५ पर्यंत मिस्रएरच्या ताफ्यात एक बीचक्राफ्ट, तीन लँग्युडोक आणि सात व्हायकिंग विमाने होती.<ref name="Flight1955-307"/> त्यानंतर [[डग्लस डीसी-३]] विमाने खरेदी करून ती देशांतर्गत मार्गांवर आणि शेजारील अरब देशांमध्ये तैनात करण्यात आली. पहिल्या दोन व्हायकाउंट विमानां डिसेंबर १९५५ मध्ये मिळाली आणि मार्च १९५६ मध्ये प्रत्यक्ष सेवेत दाखल झाली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} आठ महिन्यांनंतर १ नोव्हेंबर १९५६ रोजी [[सुएझ संकट|सुएझ संकटा]]दरम्यान [[रॉयल एर फोर्स]]ने केलेल्या हवाई हल्ल्यात [[अलमाझा विमानतळ|अलमाझा विमानतळावर]] उभे असलेले एक व्हायकाउंट विमान (नोंदणी क्र. एसयू-एआयसी) पूर्णपणे नष्ट झाले.<ref name="Flight1957-203"/><ref>{{cite web |title=Unlawful interference, Vickers 739 Viscount SU-AIC, 1 October 1956 |url=https://asn.flightsafety.org/wikibase/334619 |website=Aviation-Safety Network |access-date=30 November 2024}}</ref> १९५५ मध्ये वाहतूक केलेल्या प्रवाशांची संख्या ७७,०५० पर्यंत वाढली होती.<ref name="Flight1956-475"/> फेब्रुवारी १९५७ मध्ये, मिस्रएरचे नाव बदलून '''युनायटेड अरब एरलाइन्स''' असे करण्यात आले.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} त्या वर्षाच्या शेवटी ६,००,००० ते ८,००,००० पाउंड खर्चाने करून आणखी दोन व्हायकाउंट विमाने आणि सुटे भाग खरेदी करण्यात आले. === युनायटेड अरब एरलाइन्स (१९५७–१९७१) === १ फेब्रुवारी १९५८ रोजी इजिप्त आणि [[सिरिया]]ने मिळून [[युनायटेड अरब रिपब्लिक]]ची स्थापना केल्यानंतर त्याच वर्षी मार्च महिन्यात मिस्रएरचे नाव बदलून '''युनायटेड अरब एरलाइन्स''' असे करण्यात आले.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} ७ जुलै रोजी [[कैरो]]–[[ॲथेन्स]]–[[रोम]]–[[झुरिच]] विमान सेवा सुरू झाली. २३ डिसेंबर रोजी [[सिरियन एरवेझ]]चे युनायटेड अरब एरलाइन्समध्ये विलीनीकरण झाले. सिरियन कंपनीचे सर्व मार्ग व उपकरणे यूएएने सामावून घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} मार्च १९६० पर्यंत या कंपनीत ५७९ कर्मचारी कार्यरत होते. त्यावेळी ताफ्यात एक [[बीच मॉडेल १८]], चार [[डीसी-३]], सहा [[व्हिकर्स व्हायकिंग]] आणि सहा [[व्हिकर्स व्हायकाउंट]] विमानांचा समावेश होता.<ref name="Flight1960-504/5" /> १० एप्रिल रोजी एका विस्काउंट विमानाला [[भूमध्य समुद्र|भूमध्य समुद्रात]] अपघात झाला, ज्यात १७ प्रवासी आणि ३ कर्मचारी मारले गेले.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} ९ जून रोजी पहिले [[डी हॅविलँड कॉमेट ४सी]] विमान ताफ्यात दाखल झाले.<ref name="Flight1960-588/9" /> याच वर्षाच्या १६ जुलैपासून या प्रकारच्या दोन विमानांद्वारे सेवा सुरू झाली. ऑक्टोबर १९६० पर्यंत या कंपनीने कॉमेट विमानांचा वापर कैरो–[[बेलग्रेड]]–[[प्राग]], कैरो–रोम–[[लंडन]], कैरो–[[जेद्दा]] आणि कैरो–[[खार्तूम]] या मार्गांवर सुरू केला होता.<ref name="Flight1960-588/9" /> तर डीसी-३ विमाने कैरो–[[अलेक्झांड्रिया]]–[[मर्सा मात्रुह]], कैरो–[[अश्युत]]–[[लुक्सोर]], कैरो–लुक्सोर–[[आस्वान]] आणि कैरो–[[पोर्ट सईद]]–अलेक्झांड्रिया मार्गांवर वापरली जात होती. तसेच कैरो आणि अलेक्झांड्रिया दरम्यानच्या थेट विमान प्रवासासाठी व्हायकाउंट विमानांचा वापर होत असे. नोव्हेंबर १९६० मध्ये आणखी दोन कॉमेट विमानांची मागणी नोंदवण्यात आली.<ref name="Flight1960-855" /> ऑक्टोबर १९६१ मध्ये सीरियाने यूएएमधून अंग काढून घेतले आणि सिरियाच्या सरकारने [[दमास्कस]]मध्ये [[सिरियन अरब एरवेझ]]ची स्थापना केली; त्यानंतर पूर्वी ताब्यात घेतलेले मार्ग आणि विमाने नवीन कंपनीला परत करण्यात आली.<ref name="FI1963-542" /> [[File:United Arab Airlines Comet Soderstrom.jpg|thumb|१९६८ मध्ये [[जिनिव्हा विमानतळ|जिनिव्हा विमानतळावरून]] उड्डाण करणारे युनायटेड अरब एरलाइन्सचे कॉमेट ४सी विमान.]] १९६१ च्या सुरुवातीला अजून दोन कॉमेट विमाने मागवण्यात आली. एप्रिल १९६१ मध्ये [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स]]कडून तीन [[डग्लस डीसी-६]] विमाने खरेदी करण्यात आली. १२ जून रोजी कैरो–[[लागोस]] मार्गाचा विस्तार [[आक्रा]]पर्यंत करण्यात आला आणि २१ जूनपासून [[मॉस्को]]ला सेवा सुरू झाली. [[बोईंग]] कंपनीकडून [[बोईंग ७०७-३२०|बोईंग ७०७-३२०बी]] खरेदी करण्याचा करार झाला होता, परंतु कंपनीला अर्थसाह्य न मिळाल्याने हा व्यवहार फसला.{{sfnp|Guttery|1998|p=55–56}} १ नोव्हेंबर रोजी [[कराची]] आणि [[मुंबई]]साठी नवीन विमान सेवा सुरू झाली. डिसेंबरमध्ये सहाव्या आणि सातव्या कॉमेट विमानांची मागणी नोंदवण्यात आली, जी एप्रिल १९६२ मध्ये ताफ्यात दाखल झाली.{{sfnp|Guttery|1998|p=56}} तसेच १९६१ मध्ये कैरो–[[निकोसिया]] मार्ग पुन्हा सुरू करण्यात आला, जो १९५६ च्या [[सुएझ संकट|सुएझ संकटापासून]] बंद होता. मे १९६२ मध्ये [[मुंबई]] सेवेचा विस्तार [[बँकॉक]] आणि [[हाँग काँग]] मार्गे [[तोक्यो]]पर्यंत करण्यात आला.<ref name="FI1963-546" /> १६ मे १९६२ रोजी [[हेलिओपोलिस (इजिप्त)|हेलिओपोलिस]] येथे झालेल्या डीसी-३ विमान अपघातात ३ कर्मचाऱ्यांचा मृत्यू झाला, तर १९ जुलै रोजी बँकॉक येथे झालेल्या कॉमेट विमान अपघातात २६ जणांचा बळी गेला. ऑगस्ट १९६२ मध्ये आणखी दोन कॉमेट विमाने घेण्यात आली. १५ फेब्रुवारी १९६३ रोजी [[बगदाद]]चा विमान मार्ग तीन वर्षांनंतर पुन्हा सुरू झाला, परंतु इजिप्त, [[इराक]] आणि सिरियामधील राजकीय तणावामुळे तो फार काळ टिकला नाही. १ एप्रिल १९६३ रोजी [[झिम्बाब्वे|ऱ्होडेशिया]]ला नवीन सेवा सुरू झाली. १२ मे १९६३ रोजी अलेक्झांड्रिया जवळ झालेल्या डीसी-३ अपघातात २७ प्रवासी आणि ४ कर्मचारी मारले गेले. २८ जुलै १९६३ रोजी मुंबईजवळ समुद्रात एक कॉमेट विमान कोसळून ६२ जणांचा मृत्यू झाला. तोक्योसाठी पुरेशी विमाने नसल्यामुळे तो मार्ग बंद करण्यात आला. १९६४ मध्ये नऊ कॉमेट विमानांचा ताफा पूर्ण झाला. त्याच वर्षी [[पॅन ॲम]] आणि [[नॉर्थवेस्ट ओरिएंट]]कडून प्रत्येकी तीन ''डग्लस डीसी-६बी'' विमाने खरेदी करण्यात आली, ज्यांनी देशांतर्गत मार्गावर विस्काउंट विमानांची जागा घेतली. देशांतर्गत सेवेसाठी २३ लाख डॉलर्स खर्च करून सात [[अँतोनोव्ह एन-२४]] विमाने मागवण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=56}} [[File:United Arab Airlines Ilyushin Il-62 Volpati-1.jpg|thumb|१९७१ मध्ये पॅरिसमधील विमानतळावर उभे असलेले युनायटेड अरब एरलाइन्सचे [[इल्यूशिन इल-६२]] विमान.]] १४ जानेवारी १९७० रोजी कैरोहून [[अदिस अबाबा]]ला जाणारे एक कॉमेट ४सी विमान उतरताना कोसळले. सुदैवाने विमानातील १४ प्रवाशांपैकी कोणीही गंभीर जखमी झाले नाही. ३० जानेवारी १९७० रोजी लुक्सोर येथे एका अँटोनोव्ह एन-२४ विमानाची चाके आणि प्रणाली निकामी झाली. १९ फेब्रुवारी रोजी [[म्युन्शेन]] येथे एका विमानाला उड्डाण करताना अपघात झाला. मार्च १९७० पर्यंत युनायटेड अरब एरलाइन्समध्ये ७,८१० कर्मचारी होते; ताफ्यात सात अँतोनोव्ह एन-२४बी, तीन बोईंग ७०७-३६६सी, सहा कॉमेट ४सी आणि तीन [[आयएल-१८]] विमाने होती.<ref name="FI1970-508" /> २ जानेवारी १९७१ रोजी त्रिपोली येथे झालेल्या कॉमेट विमान अपघातात ८ प्रवासी आणि ८ कर्मचारी मारले गेले.{{sfnp|Guttery|1998|p=57}} २३ मे १९७१ रोजी दोन '''इल्यूशिन इल-६२''' विमाने खरेदी करण्याची घोषणा झाली. जून १९७१ पासून ही विमाने युरोपीय मार्गांवर आणि ९ जुलैपासून आशियाई मार्गांवर वापरली जाऊ लागली. १० ऑक्टोबर १९७१ रोजी देशाचे नाव बदलून ''अरब रिपब्लिक ऑफ इजिप्त'' झाल्यामुळे विमान कंपनीचे नावही बदलून '''इजिप्तएर''' असे करण्यात आले.<ref name="FI1971-677" /> === मालकी आणि रचना === इजिप्तएर ही पूर्णपणे इजिप्त सरकारच्या मालकीची कंपनी आहे.<ref>{{cite web|last=Young |first=Kathryn M. |url=http://atwonline.com/it-distribution/egyptair-contracts-sabre-help-implement-transformation-plan |title=Egyptair contracts Sabre to help implement transformation plan |date=20 December 2014}}</ref> २००२ मध्ये सात उपकंपन्यांसह [[इजिप्तएर होल्डिंग कंपनी]]ची स्थापना करण्यात आली. यात नंतर आणखी दोन कंपन्यांची भर पडली.<ref name="Report 2011">{{cite web |url=http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |title=Annual Report 2010–2011 |year=2012}}</ref> या अंतर्गत तीन विमान वाहतूक कंपन्या कार्यरत आहेत, ज्या एकाच हवाई संचलन प्रमाणपत्राखाली काम करतात, परंतु त्यांचे व्यवस्थापन आणि नफा-तोटा खाती स्वतंत्र आहेत: <div style="column-count: 3; column-gap: 20px;"> * इजिप्तएर एरलाइन्स (मुख्य विमान कंपनी) * [[इजिप्तएर कार्गो]] (मालवाहू सेवा) * [[इजिप्तएर एक्सप्रेस]] (प्रादेशिक सेवा) * इजिप्तएर मेंटेनन्स अँड इंजिनिअरिंग (देखभाल आणि अभियांत्रिकी)<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |title=इजिप्तएयर - वार्षिक अहवाल २०१०-२०११ |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=३० ऑक्टोबर २०१३ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2013-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131030055331/http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |url-status=bot: unknown }}</ref> * इजिप्तएर ग्राउंड सर्व्हिसेस (जमिनीवरील सेवा) * इजिप्तएर इन-फ्लॉईट सर्व्हिसेस (विमानांतर्गत खानपान सेवा) * इजिप्तएर टुरिझम अँड ड्युटी फ्री शॉप्स (पर्यटन आणि करमुक्त दुकाने) * इजिप्तएर मेडिकल सर्व्हिसेस (वैद्यकीय सेवा) * इजिप्तएर सप्लिमेंटरी इंडस्ट्रिज (पूरक उद्योग) </div> ==सहायक आणि संघटन== इजिप्त एरचे खालील कंपनीत भाग भांडवल आहे. * एर कार्गो (६०%)(६६), * स्मार्ट एविएशन कंपनी.(१३.३३%) * एर सिनई * इजिप्त एरो व्यवस्थापन सेवा * LSG स्काय चेफ्स कटरिंग इजिप्त * CIAF – लिजिंग(२०%) ==मुख्य कार्यालय== इजिप्त एरचे मुख्य कार्यालय [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील]] प्रशासकीय इमारतीच्या तळमजल्यावर आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |title=इजिप्त एयर - हवाई प्रवासचे प्रणेते |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग.कॉम |दिनांक=७ मे २००२ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-18 |archive-date=2014-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202120135/http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |url-status=bot: unknown }}</ref> ==बोध चिन्ह== इजिप्त एरचे बोध चिन्ह होरूस आहे. (इजिप्सीयनांची BC २४००-२३०० कालावधीतील देवता) इजिप्तचे पौराणिक परंपरेप्रमाणे त्यांनी आकाश देवता मानलेली आहे. तीला त्यानी विंगड गॉड ऑफ द सन म्हणले आहे, साधारणपणे बहिरी ससाणा आकाशात भरारी घेतानाचे त्याचे विहंगम दृश्य नजरेसमोर ठेवून तसे चित्र निर्मिले आहे आणि ते हे बोध चिन्ह घेतले आहे. ==निर्गमन स्थानक== जून २०१३ पर्यंत इजिप्त एर लाइन ८१ ठिकाणी विमान सेवा देत होती त्यात १२ इजिप्त,१९ आफ्रिका,२० मध्य पुर्व, ७ एशिया, २१ युरोप आणि २ अमेरिका सेवेचा समावेश होता.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-orders-six-737-800s-options-six-more-200836/ |title=इजिप्त एयर ने सहा 737-800 प्रकारची विमान विकत घेतले, सहा अधिक पर्याय उपलब्ध |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग.कॉम |दिनांक=१० ऑगस्ट २००५ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-18 |archive-date=2014-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140116193324/http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-orders-six-737-800s-options-six-more-200836/ |url-status=bot: unknown }}</ref> ==संघटन== ११ जुलै २००८ रोजी कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर झालेल्या कार्यक्रमात २१ विमान कंपनीचे ९ महिन्यांच्या अथक प्रयत्नाने संघटन झाले.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.staralliance.com/en/member-airline-details?airlineCode=MS |title=इजिप्त एयर-स्टारअलायन्स सदस्य |प्रकाशक=स्टारअलायन्स.कॉम|दिनांक=१५ अक्टूबर २०१६ | प्राप्त दिनांक=}}</ref> ==कायदेशीर भागीदारी करार== एप्रिल २०१५ पर्यंत खालील विमान कंपनीशी व्यवसाय भागीदारी करार झालेले आहेत. * एगेयन एर लाइन * एर कॅनडा * एर चायना * एर इंडिया * औस्ट्रियन एर लाइन * ब्रुसेल्स एर लाइन्स * एथिओपियन एर लाइन्स * गल्फ एर * लुफतान्सा * मलेशिया एर लाइन्स * स्कंडींनावियन एर लाइन * सिंगापुर एर लाइन * साऊथ आफ्रिकन एर वेझ * स्विस इंटरनॅशनल एर लाइन्स * टाप (TAP) पोर्तुगाल * थाय एर वेझ इंटरनॅशनल * तुंनिसाइर * टर्किश एर लाइन्स * यूनायटेड एर लाइन्स ==संदर्भ== ==बाह्य दुवे== {{कॉमन्स|مصر للطيران|{{लेखनाव}}}} *{{अधिकृत संकेतस्थळ|http://www.egyptair.com/}} [[वर्ग:इजिप्तमधील विमानवाहतूक कंपन्या]] [[वर्ग:स्टार अलायन्स]] n5q03ptcguwd8yjsqm4az5ui7mnz545 2677580 2677579 2026-04-05T03:28:18Z अभय नातू 206 /* सहायक आणि संघटन */ 2677580 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विमान सेवा | नाव = इजिप्तएर | चित्र = | चित्र_आकारमान = | IATA = MS | ICAO = MSR | callsign = EGYPTAIR | स्थापना = ७ जून १९३२ (मिस्र एरलाइन्स ह्या नावाने) | सुरुवात = १९३३ | बंद = | विमानतळ = [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] | मुख्य_शहरे = [[अलेक्झांड्रिया]], [[लुक्सोर]], हुर्गादा, [[शर्म अल-शेख]] | फ्रिकवंट_फ्लायर = ''माइल्स अँड स्माईल'' | एलायंस = [[स्टार अलायन्स]] | उपकंपन्या = | विमान संख्या = ८० | मुख्य कंपनी = | ब्रीदवाक्य = ''Enjoy the Sky'' | मुख्यालय = [[कैरो]], [[इजिप्त]] | मुख्य व्यक्ती = | संकेतस्थळ = http://www.egyptair.com/ }} [[चित्र:Boeing 737-866, EgyptAir JP6786434.jpg|250 px|[[इस्तंबूल अतातुर्क विमानतळ]]ावर थांबलेले इजिप्तएरचे [[बोईंग ७३७]] विमान|इवलेसे]] '''इजिप्तएर''' ([[अरबी भाषा|अरबी]]: مصر للطيران) ही [[इजिप्त]] देशाची राष्ट्रीय [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ide.go.jp/English/Data/Africa_file/Company/egypt02.html|title=इजिप्त एयर - कंपनी प्रोफाइल आणि इतिहास |प्रकाशक=आईडीई.गो.जेपी |दिनांक=९ जून २०१६| प्राप्त दिनांक=}}</ref> १९३३ साली स्थापन झालेली इजिप्तएर [[मध्य पूर्व]], [[आफ्रिका]], [[युरोप]] इत्यादी खंडांमधील ७५ शहरांना विमानसेवा पुरवते. इजिप्तएर ११ जुलै २००८ पासून [[स्टार अलायन्स]]चा सदस्य आहे. इजिप्त एर ही इजिप्त देशाची ध्वजवाहक विमानवाहतूक कंपनी आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |title=इजिप्त एयरने नुकसान भरपाईसाठी पुनर्रचना योजना आखली आहे |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=१५ जून २०१४ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2014-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140624101846/http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |url-status=bot: unknown }}</ref> [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] हे या कंपनीचेचे मुख्य केंद्र आहे. इजिप्तएर मध्य पूर्व, युरोप, आफ्रिका, एशिया आणि अमेरिकेतील ७५ पेक्षा अधिक ठिकाणी प्रवाशांना विमान सेवा देते.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ch-aviation.com/portal/airline/MS |title=इजिप्त एयर - एयरलाईनची माहिती |प्रकाशक=सीएच-एविएशन .कॉम |दिनांक=१३ जुलै २०१६ | प्राप्त दिनांक=}}</ref> ==इतिहास== === सुरुवातीची वर्षे: मिस्र एरवर्क (१९३२–१९४९) === [[एरवर्क सर्व्हिसेस|एरवर्क]]चे अध्यक्ष [[ॲलन मंट्झ]] १९३१मध्ये इजिप्तला गेलेले असताना त्यांनी '''मिस्र एरवर्क''' (अरबी भाषेत 'मिस्र' ({{lang|ar|مصر}}) नावाने विमानकंपनी सुरू करण्याची खटपट सुरू केली. ३१ डिसेंबर १९३१ रोजी सरकारने या मिस्र एरवर्कला हवाई वाहतूक सुरू करण्यासाठी विशेष अधिकार प्रदान केले.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} ७ जून १९३२ रोजी ''इजिप्शियन तरुणांमध्ये विमान वाहतुकीची आवड निर्माण करण्यासाठी'' मिस्र एरवर्कचा '''मिस्र एरलाइन्स''' नावाचा एक विभाग स्थापन करण्यात आला.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मिस्र एरलाइन्स त्या काळाची जगातील सातवी विमान वाहतूक कंपनी होती.<ref name="Egyptair - 'pioneer of air travel'" /> मिस्र एरवर्कचे मुख्यालय [[कैरो]]मधील हॅलिओपोलिस येथील '''अलमाझा विमानतळ''' (Almaza Aerodrome) येथे होते.<ref>''[[Flight International]]''. २८ एप्रिल १९३८. पान. [http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1938/1938%20-%201198.html ४१६] ([https://web.archive.org/web/20141006155431/http://www.flightglobal.com/FlightPDFArchive/1938/1938%20-%201198.PDF संचयित]). "MISR AIRWORK, S.A.E., Almaza Aerodrome, Heliopolis."</ref> या कंपनीच्या सुरुवातीच्या २०,००० [[इजिप्शियन पाउंड]] इतक्या भांडवलाचा ८५% हिस्सा [[बँक मिस्र]]कडे, १०% हिस्सा एरवर्क सर्व्हिसेस कडे आणि उरलेला ५% हिस्सा इजिप्शियन खाजगी गुंतवणूकदारांमध्ये वाटलेला होता. कंपनीचे कामकाज जुलै १९३३ मध्ये सुरू झाले. कंपनीच्या पहिल्या सेवा [[कैरो]] ते [[अलेक्झांड्रिया]] आणि [[मर्सा मात्रुह]] दरम्यान होत्या. या साठी [[डी हॅविलँड डी.एच.८४ ड्रॅगन]] विमानांचा वापर केला जात असे. त्याच वर्षी ऑगस्टमध्ये कैरो-अलेक्झांड्रिया विमान सेवा दिवसातून दोनदा करण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३३ च्या उत्तरार्धात कैरो-[[आस्वान]] दरम्यान आठवड्यातून दोनदा विमान सेवा सुरू झाली. ही [[अश्युत]] आणि [[लुक्सोर]] येथे थांबत असे.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३४ मध्ये कैरो पासून [[बुर सैद|पोर्ट सैद]] मार्गे [[लिडा (इजिप्त)|लिडा]], [[हैफा]] आणि [[गाझा]] पर्यंत नवीन मार्ग सुरू झाले. ३ ऑगस्ट १९३५ रोजी, [[डी हॅविलँड डी.एच.८६]] विमानांसह [[सायप्रस]]मधील [[निकोसिया]]पर्यंत एक प्रायोगिक सेवा सुरू करण्यात आली; ही त्याच वर्षी २० ऑक्टोबर पर्यंत टिकली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} अलेक्झांड्रिया-पोर्ट सैद-कैरो-[[मिनिया (इजिप्त)|मिनिया]]-अश्युत हा मार्ग १९३५ च्या उत्तरार्धात सुरू झाला.<ref name="Flight1936-23" /> १९३५ मध्ये या विमान कंपनीने ६,९९० प्रवासी आणि २१,८३० किग्रॅ मालाची वाहतूक केली; त्या वर्षात कंपनीच्या या नियमित विमान सेवांनी एकूण ४,१९,४६७ मैल प्रवास केला होता.<ref name="Flight1936-314" /> सप्टेंबर १९३९ मध्ये [[दुसरे महायुद्ध]] सुरू झाल्यावर इजिप्शियन सरकारने कंपनीचे सर्व मार्ग आपल्या ताब्यात घेतले. १९४० मध्ये [[बैरुत]] आणि [[पॅलेस्टाईन]] पर्यंत विमान सेवा सुरू करण्यात आली. १९४४ मध्ये तीन [[अॅव्हरो अॅनसन|अॅव्हरो १९]] विमानांचा ताफ्यात समावेश करण्यात आला. १९४५ च्या उत्तरार्धात झालेल्या तीन अपघातांमुळे ताफ्याचे नूतनीकरण करण्यासाठी संप पुकारण्यात आला आणि यामुळे फेब्रुवारी १९४६ पासून कामकाज पूर्णपणे ठप्प झाले;{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मे महिन्यात सेवा पुन्हा सुरू झाली आणि १९४६ च्या अखेरीस ताफ्यात चार [[अॅव्हरो अॅनसन]], एक [[एटी-११ कानसान|बीच एटी-११]], पाच [[बीचक्राफ्ट मॉडेल १८|बीच सी-४५]], चार [[डी हॅविलँड डी.एच.८९ ड्रॅगन रॅपिड]] आणि दोन [[नॉर्थ अमेरिकन एटी-६ टेक्सन]] विमानांचा समावेश होता.{{sfnp|Guttery|1998|p=५१–५२}} दोस्त राष्ट्रांचे प्रादेशिक विमान विल्हेवाट केंद्र इजिप्तमध्येच असल्याने या कंपनीला उरलेल्या लष्करी विमानांच्या खरेदीत मोठा फायदा झाला. १९४७ मध्ये आणखी दोन बीच सी-४५ विमाने घेतली आणि १९४८ मध्ये [[व्हिकर्स व्हायकिंग]] विमानांचा समावेश करण्यात आला. मे १९४९ मध्ये कंपनीचे सर्व भांडवल आणि विमाने सरकारने ताब्यात घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=५२}} इजिप्शियन सरकार एकमेव भागधारक बनल्यानंतर कंपनीने आपले नाव बदलून '''मिस्रएर एसएई''' असे केले. === मिस्रएर (१९४९–१९५७) === मिस्रएरने आपल्या पूर्ववर्ती कंपनीच्या सगळ्या मार्गांवर विमान सेवा सुरू ठेवली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १९५१ मध्ये लांब पल्ल्याच्या मार्गांवर वापरण्यासाठी तीन [[एसएनकेएएसई लँग्युडोक]] विमाने खरेदी करण्यात आली.<ref name="Flight1951-633"/> या विमानांनी [[जिनिव्हा]], [[खार्तूम]] आणि [[तेहरान]]ला जाणाऱ्या उड्डाणांमध्ये विकर्स व्हायकिंग विमानांची जागा घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १ डिसेंबर १९५२ रोजी, मिस्रएरने आपली देशांतर्गत स्पर्धक कंपनी [[सर्व्हिसेस एरिअन्स इंटरनॅशनल डी'इजिप्त]] ही कंपनी विकत घेतली आणि त्याचे कामकाज बंद केले. त्या कंपनीचा फायद्यात असलेला कैरो-[[ट्युनिस]] हा मार्ग मिस्रएरने स्वतःच्या मार्गजाळ्यात समाविष्ट करून घेतला.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} १९५४ च्या सुरुवातीला तीन [[व्हिकर्स व्हायकाउंट]] विमानांची खरेदा केली गेली.<ref name="Flight1954-414"/> त्या वर्षात या कंपनीने ६४,५३९ प्रवाशांची वाहतूक केली. मार्च १९५५ पर्यंत मिस्रएरच्या ताफ्यात एक बीचक्राफ्ट, तीन लँग्युडोक आणि सात व्हायकिंग विमाने होती.<ref name="Flight1955-307"/> त्यानंतर [[डग्लस डीसी-३]] विमाने खरेदी करून ती देशांतर्गत मार्गांवर आणि शेजारील अरब देशांमध्ये तैनात करण्यात आली. पहिल्या दोन व्हायकाउंट विमानां डिसेंबर १९५५ मध्ये मिळाली आणि मार्च १९५६ मध्ये प्रत्यक्ष सेवेत दाखल झाली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} आठ महिन्यांनंतर १ नोव्हेंबर १९५६ रोजी [[सुएझ संकट|सुएझ संकटा]]दरम्यान [[रॉयल एर फोर्स]]ने केलेल्या हवाई हल्ल्यात [[अलमाझा विमानतळ|अलमाझा विमानतळावर]] उभे असलेले एक व्हायकाउंट विमान (नोंदणी क्र. एसयू-एआयसी) पूर्णपणे नष्ट झाले.<ref name="Flight1957-203"/><ref>{{cite web |title=Unlawful interference, Vickers 739 Viscount SU-AIC, 1 October 1956 |url=https://asn.flightsafety.org/wikibase/334619 |website=Aviation-Safety Network |access-date=30 November 2024}}</ref> १९५५ मध्ये वाहतूक केलेल्या प्रवाशांची संख्या ७७,०५० पर्यंत वाढली होती.<ref name="Flight1956-475"/> फेब्रुवारी १९५७ मध्ये, मिस्रएरचे नाव बदलून '''युनायटेड अरब एरलाइन्स''' असे करण्यात आले.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} त्या वर्षाच्या शेवटी ६,००,००० ते ८,००,००० पाउंड खर्चाने करून आणखी दोन व्हायकाउंट विमाने आणि सुटे भाग खरेदी करण्यात आले. === युनायटेड अरब एरलाइन्स (१९५७–१९७१) === १ फेब्रुवारी १९५८ रोजी इजिप्त आणि [[सिरिया]]ने मिळून [[युनायटेड अरब रिपब्लिक]]ची स्थापना केल्यानंतर त्याच वर्षी मार्च महिन्यात मिस्रएरचे नाव बदलून '''युनायटेड अरब एरलाइन्स''' असे करण्यात आले.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} ७ जुलै रोजी [[कैरो]]–[[ॲथेन्स]]–[[रोम]]–[[झुरिच]] विमान सेवा सुरू झाली. २३ डिसेंबर रोजी [[सिरियन एरवेझ]]चे युनायटेड अरब एरलाइन्समध्ये विलीनीकरण झाले. सिरियन कंपनीचे सर्व मार्ग व उपकरणे यूएएने सामावून घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} मार्च १९६० पर्यंत या कंपनीत ५७९ कर्मचारी कार्यरत होते. त्यावेळी ताफ्यात एक [[बीच मॉडेल १८]], चार [[डीसी-३]], सहा [[व्हिकर्स व्हायकिंग]] आणि सहा [[व्हिकर्स व्हायकाउंट]] विमानांचा समावेश होता.<ref name="Flight1960-504/5" /> १० एप्रिल रोजी एका विस्काउंट विमानाला [[भूमध्य समुद्र|भूमध्य समुद्रात]] अपघात झाला, ज्यात १७ प्रवासी आणि ३ कर्मचारी मारले गेले.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} ९ जून रोजी पहिले [[डी हॅविलँड कॉमेट ४सी]] विमान ताफ्यात दाखल झाले.<ref name="Flight1960-588/9" /> याच वर्षाच्या १६ जुलैपासून या प्रकारच्या दोन विमानांद्वारे सेवा सुरू झाली. ऑक्टोबर १९६० पर्यंत या कंपनीने कॉमेट विमानांचा वापर कैरो–[[बेलग्रेड]]–[[प्राग]], कैरो–रोम–[[लंडन]], कैरो–[[जेद्दा]] आणि कैरो–[[खार्तूम]] या मार्गांवर सुरू केला होता.<ref name="Flight1960-588/9" /> तर डीसी-३ विमाने कैरो–[[अलेक्झांड्रिया]]–[[मर्सा मात्रुह]], कैरो–[[अश्युत]]–[[लुक्सोर]], कैरो–लुक्सोर–[[आस्वान]] आणि कैरो–[[पोर्ट सईद]]–अलेक्झांड्रिया मार्गांवर वापरली जात होती. तसेच कैरो आणि अलेक्झांड्रिया दरम्यानच्या थेट विमान प्रवासासाठी व्हायकाउंट विमानांचा वापर होत असे. नोव्हेंबर १९६० मध्ये आणखी दोन कॉमेट विमानांची मागणी नोंदवण्यात आली.<ref name="Flight1960-855" /> ऑक्टोबर १९६१ मध्ये सीरियाने यूएएमधून अंग काढून घेतले आणि सिरियाच्या सरकारने [[दमास्कस]]मध्ये [[सिरियन अरब एरवेझ]]ची स्थापना केली; त्यानंतर पूर्वी ताब्यात घेतलेले मार्ग आणि विमाने नवीन कंपनीला परत करण्यात आली.<ref name="FI1963-542" /> [[File:United Arab Airlines Comet Soderstrom.jpg|thumb|१९६८ मध्ये [[जिनिव्हा विमानतळ|जिनिव्हा विमानतळावरून]] उड्डाण करणारे युनायटेड अरब एरलाइन्सचे कॉमेट ४सी विमान.]] १९६१ च्या सुरुवातीला अजून दोन कॉमेट विमाने मागवण्यात आली. एप्रिल १९६१ मध्ये [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स]]कडून तीन [[डग्लस डीसी-६]] विमाने खरेदी करण्यात आली. १२ जून रोजी कैरो–[[लागोस]] मार्गाचा विस्तार [[आक्रा]]पर्यंत करण्यात आला आणि २१ जूनपासून [[मॉस्को]]ला सेवा सुरू झाली. [[बोईंग]] कंपनीकडून [[बोईंग ७०७-३२०|बोईंग ७०७-३२०बी]] खरेदी करण्याचा करार झाला होता, परंतु कंपनीला अर्थसाह्य न मिळाल्याने हा व्यवहार फसला.{{sfnp|Guttery|1998|p=55–56}} १ नोव्हेंबर रोजी [[कराची]] आणि [[मुंबई]]साठी नवीन विमान सेवा सुरू झाली. डिसेंबरमध्ये सहाव्या आणि सातव्या कॉमेट विमानांची मागणी नोंदवण्यात आली, जी एप्रिल १९६२ मध्ये ताफ्यात दाखल झाली.{{sfnp|Guttery|1998|p=56}} तसेच १९६१ मध्ये कैरो–[[निकोसिया]] मार्ग पुन्हा सुरू करण्यात आला, जो १९५६ च्या [[सुएझ संकट|सुएझ संकटापासून]] बंद होता. मे १९६२ मध्ये [[मुंबई]] सेवेचा विस्तार [[बँकॉक]] आणि [[हाँग काँग]] मार्गे [[तोक्यो]]पर्यंत करण्यात आला.<ref name="FI1963-546" /> १६ मे १९६२ रोजी [[हेलिओपोलिस (इजिप्त)|हेलिओपोलिस]] येथे झालेल्या डीसी-३ विमान अपघातात ३ कर्मचाऱ्यांचा मृत्यू झाला, तर १९ जुलै रोजी बँकॉक येथे झालेल्या कॉमेट विमान अपघातात २६ जणांचा बळी गेला. ऑगस्ट १९६२ मध्ये आणखी दोन कॉमेट विमाने घेण्यात आली. १५ फेब्रुवारी १९६३ रोजी [[बगदाद]]चा विमान मार्ग तीन वर्षांनंतर पुन्हा सुरू झाला, परंतु इजिप्त, [[इराक]] आणि सिरियामधील राजकीय तणावामुळे तो फार काळ टिकला नाही. १ एप्रिल १९६३ रोजी [[झिम्बाब्वे|ऱ्होडेशिया]]ला नवीन सेवा सुरू झाली. १२ मे १९६३ रोजी अलेक्झांड्रिया जवळ झालेल्या डीसी-३ अपघातात २७ प्रवासी आणि ४ कर्मचारी मारले गेले. २८ जुलै १९६३ रोजी मुंबईजवळ समुद्रात एक कॉमेट विमान कोसळून ६२ जणांचा मृत्यू झाला. तोक्योसाठी पुरेशी विमाने नसल्यामुळे तो मार्ग बंद करण्यात आला. १९६४ मध्ये नऊ कॉमेट विमानांचा ताफा पूर्ण झाला. त्याच वर्षी [[पॅन ॲम]] आणि [[नॉर्थवेस्ट ओरिएंट]]कडून प्रत्येकी तीन ''डग्लस डीसी-६बी'' विमाने खरेदी करण्यात आली, ज्यांनी देशांतर्गत मार्गावर विस्काउंट विमानांची जागा घेतली. देशांतर्गत सेवेसाठी २३ लाख डॉलर्स खर्च करून सात [[अँतोनोव्ह एन-२४]] विमाने मागवण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=56}} [[File:United Arab Airlines Ilyushin Il-62 Volpati-1.jpg|thumb|१९७१ मध्ये पॅरिसमधील विमानतळावर उभे असलेले युनायटेड अरब एरलाइन्सचे [[इल्यूशिन इल-६२]] विमान.]] १४ जानेवारी १९७० रोजी कैरोहून [[अदिस अबाबा]]ला जाणारे एक कॉमेट ४सी विमान उतरताना कोसळले. सुदैवाने विमानातील १४ प्रवाशांपैकी कोणीही गंभीर जखमी झाले नाही. ३० जानेवारी १९७० रोजी लुक्सोर येथे एका अँटोनोव्ह एन-२४ विमानाची चाके आणि प्रणाली निकामी झाली. १९ फेब्रुवारी रोजी [[म्युन्शेन]] येथे एका विमानाला उड्डाण करताना अपघात झाला. मार्च १९७० पर्यंत युनायटेड अरब एरलाइन्समध्ये ७,८१० कर्मचारी होते; ताफ्यात सात अँतोनोव्ह एन-२४बी, तीन बोईंग ७०७-३६६सी, सहा कॉमेट ४सी आणि तीन [[आयएल-१८]] विमाने होती.<ref name="FI1970-508" /> २ जानेवारी १९७१ रोजी त्रिपोली येथे झालेल्या कॉमेट विमान अपघातात ८ प्रवासी आणि ८ कर्मचारी मारले गेले.{{sfnp|Guttery|1998|p=57}} २३ मे १९७१ रोजी दोन '''इल्यूशिन इल-६२''' विमाने खरेदी करण्याची घोषणा झाली. जून १९७१ पासून ही विमाने युरोपीय मार्गांवर आणि ९ जुलैपासून आशियाई मार्गांवर वापरली जाऊ लागली. १० ऑक्टोबर १९७१ रोजी देशाचे नाव बदलून ''अरब रिपब्लिक ऑफ इजिप्त'' झाल्यामुळे विमान कंपनीचे नावही बदलून '''इजिप्तएर''' असे करण्यात आले.<ref name="FI1971-677" /> === मालकी आणि रचना === इजिप्तएर ही पूर्णपणे इजिप्त सरकारच्या मालकीची कंपनी आहे.<ref>{{cite web|last=Young |first=Kathryn M. |url=http://atwonline.com/it-distribution/egyptair-contracts-sabre-help-implement-transformation-plan |title=Egyptair contracts Sabre to help implement transformation plan |date=20 December 2014}}</ref> २००२ मध्ये सात उपकंपन्यांसह [[इजिप्तएर होल्डिंग कंपनी]]ची स्थापना करण्यात आली. यात नंतर आणखी दोन कंपन्यांची भर पडली.<ref name="Report 2011">{{cite web |url=http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |title=Annual Report 2010–2011 |year=2012}}</ref> या अंतर्गत तीन विमान वाहतूक कंपन्या कार्यरत आहेत, ज्या एकाच हवाई संचलन प्रमाणपत्राखाली काम करतात, परंतु त्यांचे व्यवस्थापन आणि नफा-तोटा खाती स्वतंत्र आहेत: <div style="column-count: 3; column-gap: 20px;"> * इजिप्तएर एरलाइन्स (मुख्य विमान कंपनी) * [[इजिप्तएर कार्गो]] (मालवाहू सेवा) * [[इजिप्तएर एक्सप्रेस]] (प्रादेशिक सेवा) * इजिप्तएर मेंटेनन्स अँड इंजिनिअरिंग (देखभाल आणि अभियांत्रिकी)<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |title=इजिप्तएयर - वार्षिक अहवाल २०१०-२०११ |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=३० ऑक्टोबर २०१३ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2013-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131030055331/http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |url-status=bot: unknown }}</ref> * इजिप्तएर ग्राउंड सर्व्हिसेस (जमिनीवरील सेवा) * इजिप्तएर इन-फ्लॉईट सर्व्हिसेस (विमानांतर्गत खानपान सेवा) * इजिप्तएर टुरिझम अँड ड्युटी फ्री शॉप्स (पर्यटन आणि करमुक्त दुकाने) * इजिप्तएर मेडिकल सर्व्हिसेस (वैद्यकीय सेवा) * इजिप्तएर सप्लिमेंटरी इंडस्ट्रिज (पूरक उद्योग) </div> === उपकंपन्या === * [[एर कैरो]] (६०%)<ref name="CAPA">{{cite web|title=Egypt Air Holding Company|url=http://centreforaviation.com/profiles/airline-groups/egypt-air-holding-company|website=CAPA Centre for Aviation}}</ref> * स्मार्ट एव्हिएशन कंपनी (१३.३३%) * [[एर साइनाई]] (१००%)<ref name="CAPA" /> * इजिप्त एरो मॅनेजमेंट सर्व्हिस (५०%) * एलएसजी स्काय शेफ्स कॅटरिंग इजिप्त (७०%)<ref>{{cite web|title=LSG Sky Chefs Catering Egypt established Joint Venture Agreement signed by Egyptair, EAS and LSG Sky Chefs|url=http://www.lsgskychefs.com/media/news/lsg-sky-chefs-catering-egypt-established/|website=[[LSG Sky Chefs]]|date=15 January 2009}}</ref> * सीआयएएफ-लीझिंग (२०%)<ref>{{cite web|title=shareholder|url=http://ciafleasing.com/shareholder.html|website=ciafleasing|archive-url=https://web.archive.org/web/20190122074002/http://www.ciafleasing.com/shareholder.html}}</ref> ==मुख्य कार्यालय== इजिप्त एरचे मुख्य कार्यालय [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील]] प्रशासकीय इमारतीच्या तळमजल्यावर आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |title=इजिप्त एयर - हवाई प्रवासचे प्रणेते |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग.कॉम |दिनांक=७ मे २००२ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-18 |archive-date=2014-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202120135/http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |url-status=bot: unknown }}</ref> ==बोध चिन्ह== इजिप्त एरचे बोध चिन्ह होरूस आहे. (इजिप्सीयनांची BC २४००-२३०० कालावधीतील देवता) इजिप्तचे पौराणिक परंपरेप्रमाणे त्यांनी आकाश देवता मानलेली आहे. तीला त्यानी विंगड गॉड ऑफ द सन म्हणले आहे, साधारणपणे बहिरी ससाणा आकाशात भरारी घेतानाचे त्याचे विहंगम दृश्य नजरेसमोर ठेवून तसे चित्र निर्मिले आहे आणि ते हे बोध चिन्ह घेतले आहे. ==निर्गमन स्थानक== जून २०१३ पर्यंत इजिप्त एर लाइन ८१ ठिकाणी विमान सेवा देत होती त्यात १२ इजिप्त,१९ आफ्रिका,२० मध्य पुर्व, ७ एशिया, २१ युरोप आणि २ अमेरिका सेवेचा समावेश होता.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-orders-six-737-800s-options-six-more-200836/ |title=इजिप्त एयर ने सहा 737-800 प्रकारची विमान विकत घेतले, सहा अधिक पर्याय उपलब्ध |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग.कॉम |दिनांक=१० ऑगस्ट २००५ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-18 |archive-date=2014-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140116193324/http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-orders-six-737-800s-options-six-more-200836/ |url-status=bot: unknown }}</ref> ==संघटन== ११ जुलै २००८ रोजी कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर झालेल्या कार्यक्रमात २१ विमान कंपनीचे ९ महिन्यांच्या अथक प्रयत्नाने संघटन झाले.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.staralliance.com/en/member-airline-details?airlineCode=MS |title=इजिप्त एयर-स्टारअलायन्स सदस्य |प्रकाशक=स्टारअलायन्स.कॉम|दिनांक=१५ अक्टूबर २०१६ | प्राप्त दिनांक=}}</ref> ==कायदेशीर भागीदारी करार== एप्रिल २०१५ पर्यंत खालील विमान कंपनीशी व्यवसाय भागीदारी करार झालेले आहेत. * एगेयन एर लाइन * एर कॅनडा * एर चायना * एर इंडिया * औस्ट्रियन एर लाइन * ब्रुसेल्स एर लाइन्स * एथिओपियन एर लाइन्स * गल्फ एर * लुफतान्सा * मलेशिया एर लाइन्स * स्कंडींनावियन एर लाइन * सिंगापुर एर लाइन * साऊथ आफ्रिकन एर वेझ * स्विस इंटरनॅशनल एर लाइन्स * टाप (TAP) पोर्तुगाल * थाय एर वेझ इंटरनॅशनल * तुंनिसाइर * टर्किश एर लाइन्स * यूनायटेड एर लाइन्स ==संदर्भ== ==बाह्य दुवे== {{कॉमन्स|مصر للطيران|{{लेखनाव}}}} *{{अधिकृत संकेतस्थळ|http://www.egyptair.com/}} [[वर्ग:इजिप्तमधील विमानवाहतूक कंपन्या]] [[वर्ग:स्टार अलायन्स]] npd9lyvfhzrnhhqt37c7hesqcov1k1l 2677581 2677580 2026-04-05T03:28:46Z अभय नातू 206 /* उपकंपन्या */ 2677581 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विमान सेवा | नाव = इजिप्तएर | चित्र = | चित्र_आकारमान = | IATA = MS | ICAO = MSR | callsign = EGYPTAIR | स्थापना = ७ जून १९३२ (मिस्र एरलाइन्स ह्या नावाने) | सुरुवात = १९३३ | बंद = | विमानतळ = [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] | मुख्य_शहरे = [[अलेक्झांड्रिया]], [[लुक्सोर]], हुर्गादा, [[शर्म अल-शेख]] | फ्रिकवंट_फ्लायर = ''माइल्स अँड स्माईल'' | एलायंस = [[स्टार अलायन्स]] | उपकंपन्या = | विमान संख्या = ८० | मुख्य कंपनी = | ब्रीदवाक्य = ''Enjoy the Sky'' | मुख्यालय = [[कैरो]], [[इजिप्त]] | मुख्य व्यक्ती = | संकेतस्थळ = http://www.egyptair.com/ }} [[चित्र:Boeing 737-866, EgyptAir JP6786434.jpg|250 px|[[इस्तंबूल अतातुर्क विमानतळ]]ावर थांबलेले इजिप्तएरचे [[बोईंग ७३७]] विमान|इवलेसे]] '''इजिप्तएर''' ([[अरबी भाषा|अरबी]]: مصر للطيران) ही [[इजिप्त]] देशाची राष्ट्रीय [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ide.go.jp/English/Data/Africa_file/Company/egypt02.html|title=इजिप्त एयर - कंपनी प्रोफाइल आणि इतिहास |प्रकाशक=आईडीई.गो.जेपी |दिनांक=९ जून २०१६| प्राप्त दिनांक=}}</ref> १९३३ साली स्थापन झालेली इजिप्तएर [[मध्य पूर्व]], [[आफ्रिका]], [[युरोप]] इत्यादी खंडांमधील ७५ शहरांना विमानसेवा पुरवते. इजिप्तएर ११ जुलै २००८ पासून [[स्टार अलायन्स]]चा सदस्य आहे. इजिप्त एर ही इजिप्त देशाची ध्वजवाहक विमानवाहतूक कंपनी आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |title=इजिप्त एयरने नुकसान भरपाईसाठी पुनर्रचना योजना आखली आहे |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=१५ जून २०१४ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2014-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140624101846/http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |url-status=bot: unknown }}</ref> [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] हे या कंपनीचेचे मुख्य केंद्र आहे. इजिप्तएर मध्य पूर्व, युरोप, आफ्रिका, एशिया आणि अमेरिकेतील ७५ पेक्षा अधिक ठिकाणी प्रवाशांना विमान सेवा देते.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ch-aviation.com/portal/airline/MS |title=इजिप्त एयर - एयरलाईनची माहिती |प्रकाशक=सीएच-एविएशन .कॉम |दिनांक=१३ जुलै २०१६ | प्राप्त दिनांक=}}</ref> ==इतिहास== === सुरुवातीची वर्षे: मिस्र एरवर्क (१९३२–१९४९) === [[एरवर्क सर्व्हिसेस|एरवर्क]]चे अध्यक्ष [[ॲलन मंट्झ]] १९३१मध्ये इजिप्तला गेलेले असताना त्यांनी '''मिस्र एरवर्क''' (अरबी भाषेत 'मिस्र' ({{lang|ar|مصر}}) नावाने विमानकंपनी सुरू करण्याची खटपट सुरू केली. ३१ डिसेंबर १९३१ रोजी सरकारने या मिस्र एरवर्कला हवाई वाहतूक सुरू करण्यासाठी विशेष अधिकार प्रदान केले.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} ७ जून १९३२ रोजी ''इजिप्शियन तरुणांमध्ये विमान वाहतुकीची आवड निर्माण करण्यासाठी'' मिस्र एरवर्कचा '''मिस्र एरलाइन्स''' नावाचा एक विभाग स्थापन करण्यात आला.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मिस्र एरलाइन्स त्या काळाची जगातील सातवी विमान वाहतूक कंपनी होती.<ref name="Egyptair - 'pioneer of air travel'" /> मिस्र एरवर्कचे मुख्यालय [[कैरो]]मधील हॅलिओपोलिस येथील '''अलमाझा विमानतळ''' (Almaza Aerodrome) येथे होते.<ref>''[[Flight International]]''. २८ एप्रिल १९३८. पान. [http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1938/1938%20-%201198.html ४१६] ([https://web.archive.org/web/20141006155431/http://www.flightglobal.com/FlightPDFArchive/1938/1938%20-%201198.PDF संचयित]). "MISR AIRWORK, S.A.E., Almaza Aerodrome, Heliopolis."</ref> या कंपनीच्या सुरुवातीच्या २०,००० [[इजिप्शियन पाउंड]] इतक्या भांडवलाचा ८५% हिस्सा [[बँक मिस्र]]कडे, १०% हिस्सा एरवर्क सर्व्हिसेस कडे आणि उरलेला ५% हिस्सा इजिप्शियन खाजगी गुंतवणूकदारांमध्ये वाटलेला होता. कंपनीचे कामकाज जुलै १९३३ मध्ये सुरू झाले. कंपनीच्या पहिल्या सेवा [[कैरो]] ते [[अलेक्झांड्रिया]] आणि [[मर्सा मात्रुह]] दरम्यान होत्या. या साठी [[डी हॅविलँड डी.एच.८४ ड्रॅगन]] विमानांचा वापर केला जात असे. त्याच वर्षी ऑगस्टमध्ये कैरो-अलेक्झांड्रिया विमान सेवा दिवसातून दोनदा करण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३३ च्या उत्तरार्धात कैरो-[[आस्वान]] दरम्यान आठवड्यातून दोनदा विमान सेवा सुरू झाली. ही [[अश्युत]] आणि [[लुक्सोर]] येथे थांबत असे.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३४ मध्ये कैरो पासून [[बुर सैद|पोर्ट सैद]] मार्गे [[लिडा (इजिप्त)|लिडा]], [[हैफा]] आणि [[गाझा]] पर्यंत नवीन मार्ग सुरू झाले. ३ ऑगस्ट १९३५ रोजी, [[डी हॅविलँड डी.एच.८६]] विमानांसह [[सायप्रस]]मधील [[निकोसिया]]पर्यंत एक प्रायोगिक सेवा सुरू करण्यात आली; ही त्याच वर्षी २० ऑक्टोबर पर्यंत टिकली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} अलेक्झांड्रिया-पोर्ट सैद-कैरो-[[मिनिया (इजिप्त)|मिनिया]]-अश्युत हा मार्ग १९३५ च्या उत्तरार्धात सुरू झाला.<ref name="Flight1936-23" /> १९३५ मध्ये या विमान कंपनीने ६,९९० प्रवासी आणि २१,८३० किग्रॅ मालाची वाहतूक केली; त्या वर्षात कंपनीच्या या नियमित विमान सेवांनी एकूण ४,१९,४६७ मैल प्रवास केला होता.<ref name="Flight1936-314" /> सप्टेंबर १९३९ मध्ये [[दुसरे महायुद्ध]] सुरू झाल्यावर इजिप्शियन सरकारने कंपनीचे सर्व मार्ग आपल्या ताब्यात घेतले. १९४० मध्ये [[बैरुत]] आणि [[पॅलेस्टाईन]] पर्यंत विमान सेवा सुरू करण्यात आली. १९४४ मध्ये तीन [[अॅव्हरो अॅनसन|अॅव्हरो १९]] विमानांचा ताफ्यात समावेश करण्यात आला. १९४५ च्या उत्तरार्धात झालेल्या तीन अपघातांमुळे ताफ्याचे नूतनीकरण करण्यासाठी संप पुकारण्यात आला आणि यामुळे फेब्रुवारी १९४६ पासून कामकाज पूर्णपणे ठप्प झाले;{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मे महिन्यात सेवा पुन्हा सुरू झाली आणि १९४६ च्या अखेरीस ताफ्यात चार [[अॅव्हरो अॅनसन]], एक [[एटी-११ कानसान|बीच एटी-११]], पाच [[बीचक्राफ्ट मॉडेल १८|बीच सी-४५]], चार [[डी हॅविलँड डी.एच.८९ ड्रॅगन रॅपिड]] आणि दोन [[नॉर्थ अमेरिकन एटी-६ टेक्सन]] विमानांचा समावेश होता.{{sfnp|Guttery|1998|p=५१–५२}} दोस्त राष्ट्रांचे प्रादेशिक विमान विल्हेवाट केंद्र इजिप्तमध्येच असल्याने या कंपनीला उरलेल्या लष्करी विमानांच्या खरेदीत मोठा फायदा झाला. १९४७ मध्ये आणखी दोन बीच सी-४५ विमाने घेतली आणि १९४८ मध्ये [[व्हिकर्स व्हायकिंग]] विमानांचा समावेश करण्यात आला. मे १९४९ मध्ये कंपनीचे सर्व भांडवल आणि विमाने सरकारने ताब्यात घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=५२}} इजिप्शियन सरकार एकमेव भागधारक बनल्यानंतर कंपनीने आपले नाव बदलून '''मिस्रएर एसएई''' असे केले. === मिस्रएर (१९४९–१९५७) === मिस्रएरने आपल्या पूर्ववर्ती कंपनीच्या सगळ्या मार्गांवर विमान सेवा सुरू ठेवली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १९५१ मध्ये लांब पल्ल्याच्या मार्गांवर वापरण्यासाठी तीन [[एसएनकेएएसई लँग्युडोक]] विमाने खरेदी करण्यात आली.<ref name="Flight1951-633"/> या विमानांनी [[जिनिव्हा]], [[खार्तूम]] आणि [[तेहरान]]ला जाणाऱ्या उड्डाणांमध्ये विकर्स व्हायकिंग विमानांची जागा घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १ डिसेंबर १९५२ रोजी, मिस्रएरने आपली देशांतर्गत स्पर्धक कंपनी [[सर्व्हिसेस एरिअन्स इंटरनॅशनल डी'इजिप्त]] ही कंपनी विकत घेतली आणि त्याचे कामकाज बंद केले. त्या कंपनीचा फायद्यात असलेला कैरो-[[ट्युनिस]] हा मार्ग मिस्रएरने स्वतःच्या मार्गजाळ्यात समाविष्ट करून घेतला.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} १९५४ च्या सुरुवातीला तीन [[व्हिकर्स व्हायकाउंट]] विमानांची खरेदा केली गेली.<ref name="Flight1954-414"/> त्या वर्षात या कंपनीने ६४,५३९ प्रवाशांची वाहतूक केली. मार्च १९५५ पर्यंत मिस्रएरच्या ताफ्यात एक बीचक्राफ्ट, तीन लँग्युडोक आणि सात व्हायकिंग विमाने होती.<ref name="Flight1955-307"/> त्यानंतर [[डग्लस डीसी-३]] विमाने खरेदी करून ती देशांतर्गत मार्गांवर आणि शेजारील अरब देशांमध्ये तैनात करण्यात आली. पहिल्या दोन व्हायकाउंट विमानां डिसेंबर १९५५ मध्ये मिळाली आणि मार्च १९५६ मध्ये प्रत्यक्ष सेवेत दाखल झाली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} आठ महिन्यांनंतर १ नोव्हेंबर १९५६ रोजी [[सुएझ संकट|सुएझ संकटा]]दरम्यान [[रॉयल एर फोर्स]]ने केलेल्या हवाई हल्ल्यात [[अलमाझा विमानतळ|अलमाझा विमानतळावर]] उभे असलेले एक व्हायकाउंट विमान (नोंदणी क्र. एसयू-एआयसी) पूर्णपणे नष्ट झाले.<ref name="Flight1957-203"/><ref>{{cite web |title=Unlawful interference, Vickers 739 Viscount SU-AIC, 1 October 1956 |url=https://asn.flightsafety.org/wikibase/334619 |website=Aviation-Safety Network |access-date=30 November 2024}}</ref> १९५५ मध्ये वाहतूक केलेल्या प्रवाशांची संख्या ७७,०५० पर्यंत वाढली होती.<ref name="Flight1956-475"/> फेब्रुवारी १९५७ मध्ये, मिस्रएरचे नाव बदलून '''युनायटेड अरब एरलाइन्स''' असे करण्यात आले.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} त्या वर्षाच्या शेवटी ६,००,००० ते ८,००,००० पाउंड खर्चाने करून आणखी दोन व्हायकाउंट विमाने आणि सुटे भाग खरेदी करण्यात आले. === युनायटेड अरब एरलाइन्स (१९५७–१९७१) === १ फेब्रुवारी १९५८ रोजी इजिप्त आणि [[सिरिया]]ने मिळून [[युनायटेड अरब रिपब्लिक]]ची स्थापना केल्यानंतर त्याच वर्षी मार्च महिन्यात मिस्रएरचे नाव बदलून '''युनायटेड अरब एरलाइन्स''' असे करण्यात आले.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} ७ जुलै रोजी [[कैरो]]–[[ॲथेन्स]]–[[रोम]]–[[झुरिच]] विमान सेवा सुरू झाली. २३ डिसेंबर रोजी [[सिरियन एरवेझ]]चे युनायटेड अरब एरलाइन्समध्ये विलीनीकरण झाले. सिरियन कंपनीचे सर्व मार्ग व उपकरणे यूएएने सामावून घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} मार्च १९६० पर्यंत या कंपनीत ५७९ कर्मचारी कार्यरत होते. त्यावेळी ताफ्यात एक [[बीच मॉडेल १८]], चार [[डीसी-३]], सहा [[व्हिकर्स व्हायकिंग]] आणि सहा [[व्हिकर्स व्हायकाउंट]] विमानांचा समावेश होता.<ref name="Flight1960-504/5" /> १० एप्रिल रोजी एका विस्काउंट विमानाला [[भूमध्य समुद्र|भूमध्य समुद्रात]] अपघात झाला, ज्यात १७ प्रवासी आणि ३ कर्मचारी मारले गेले.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} ९ जून रोजी पहिले [[डी हॅविलँड कॉमेट ४सी]] विमान ताफ्यात दाखल झाले.<ref name="Flight1960-588/9" /> याच वर्षाच्या १६ जुलैपासून या प्रकारच्या दोन विमानांद्वारे सेवा सुरू झाली. ऑक्टोबर १९६० पर्यंत या कंपनीने कॉमेट विमानांचा वापर कैरो–[[बेलग्रेड]]–[[प्राग]], कैरो–रोम–[[लंडन]], कैरो–[[जेद्दा]] आणि कैरो–[[खार्तूम]] या मार्गांवर सुरू केला होता.<ref name="Flight1960-588/9" /> तर डीसी-३ विमाने कैरो–[[अलेक्झांड्रिया]]–[[मर्सा मात्रुह]], कैरो–[[अश्युत]]–[[लुक्सोर]], कैरो–लुक्सोर–[[आस्वान]] आणि कैरो–[[पोर्ट सईद]]–अलेक्झांड्रिया मार्गांवर वापरली जात होती. तसेच कैरो आणि अलेक्झांड्रिया दरम्यानच्या थेट विमान प्रवासासाठी व्हायकाउंट विमानांचा वापर होत असे. नोव्हेंबर १९६० मध्ये आणखी दोन कॉमेट विमानांची मागणी नोंदवण्यात आली.<ref name="Flight1960-855" /> ऑक्टोबर १९६१ मध्ये सीरियाने यूएएमधून अंग काढून घेतले आणि सिरियाच्या सरकारने [[दमास्कस]]मध्ये [[सिरियन अरब एरवेझ]]ची स्थापना केली; त्यानंतर पूर्वी ताब्यात घेतलेले मार्ग आणि विमाने नवीन कंपनीला परत करण्यात आली.<ref name="FI1963-542" /> [[File:United Arab Airlines Comet Soderstrom.jpg|thumb|१९६८ मध्ये [[जिनिव्हा विमानतळ|जिनिव्हा विमानतळावरून]] उड्डाण करणारे युनायटेड अरब एरलाइन्सचे कॉमेट ४सी विमान.]] १९६१ च्या सुरुवातीला अजून दोन कॉमेट विमाने मागवण्यात आली. एप्रिल १९६१ मध्ये [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स]]कडून तीन [[डग्लस डीसी-६]] विमाने खरेदी करण्यात आली. १२ जून रोजी कैरो–[[लागोस]] मार्गाचा विस्तार [[आक्रा]]पर्यंत करण्यात आला आणि २१ जूनपासून [[मॉस्को]]ला सेवा सुरू झाली. [[बोईंग]] कंपनीकडून [[बोईंग ७०७-३२०|बोईंग ७०७-३२०बी]] खरेदी करण्याचा करार झाला होता, परंतु कंपनीला अर्थसाह्य न मिळाल्याने हा व्यवहार फसला.{{sfnp|Guttery|1998|p=55–56}} १ नोव्हेंबर रोजी [[कराची]] आणि [[मुंबई]]साठी नवीन विमान सेवा सुरू झाली. डिसेंबरमध्ये सहाव्या आणि सातव्या कॉमेट विमानांची मागणी नोंदवण्यात आली, जी एप्रिल १९६२ मध्ये ताफ्यात दाखल झाली.{{sfnp|Guttery|1998|p=56}} तसेच १९६१ मध्ये कैरो–[[निकोसिया]] मार्ग पुन्हा सुरू करण्यात आला, जो १९५६ च्या [[सुएझ संकट|सुएझ संकटापासून]] बंद होता. मे १९६२ मध्ये [[मुंबई]] सेवेचा विस्तार [[बँकॉक]] आणि [[हाँग काँग]] मार्गे [[तोक्यो]]पर्यंत करण्यात आला.<ref name="FI1963-546" /> १६ मे १९६२ रोजी [[हेलिओपोलिस (इजिप्त)|हेलिओपोलिस]] येथे झालेल्या डीसी-३ विमान अपघातात ३ कर्मचाऱ्यांचा मृत्यू झाला, तर १९ जुलै रोजी बँकॉक येथे झालेल्या कॉमेट विमान अपघातात २६ जणांचा बळी गेला. ऑगस्ट १९६२ मध्ये आणखी दोन कॉमेट विमाने घेण्यात आली. १५ फेब्रुवारी १९६३ रोजी [[बगदाद]]चा विमान मार्ग तीन वर्षांनंतर पुन्हा सुरू झाला, परंतु इजिप्त, [[इराक]] आणि सिरियामधील राजकीय तणावामुळे तो फार काळ टिकला नाही. १ एप्रिल १९६३ रोजी [[झिम्बाब्वे|ऱ्होडेशिया]]ला नवीन सेवा सुरू झाली. १२ मे १९६३ रोजी अलेक्झांड्रिया जवळ झालेल्या डीसी-३ अपघातात २७ प्रवासी आणि ४ कर्मचारी मारले गेले. २८ जुलै १९६३ रोजी मुंबईजवळ समुद्रात एक कॉमेट विमान कोसळून ६२ जणांचा मृत्यू झाला. तोक्योसाठी पुरेशी विमाने नसल्यामुळे तो मार्ग बंद करण्यात आला. १९६४ मध्ये नऊ कॉमेट विमानांचा ताफा पूर्ण झाला. त्याच वर्षी [[पॅन ॲम]] आणि [[नॉर्थवेस्ट ओरिएंट]]कडून प्रत्येकी तीन ''डग्लस डीसी-६बी'' विमाने खरेदी करण्यात आली, ज्यांनी देशांतर्गत मार्गावर विस्काउंट विमानांची जागा घेतली. देशांतर्गत सेवेसाठी २३ लाख डॉलर्स खर्च करून सात [[अँतोनोव्ह एन-२४]] विमाने मागवण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=56}} [[File:United Arab Airlines Ilyushin Il-62 Volpati-1.jpg|thumb|१९७१ मध्ये पॅरिसमधील विमानतळावर उभे असलेले युनायटेड अरब एरलाइन्सचे [[इल्यूशिन इल-६२]] विमान.]] १४ जानेवारी १९७० रोजी कैरोहून [[अदिस अबाबा]]ला जाणारे एक कॉमेट ४सी विमान उतरताना कोसळले. सुदैवाने विमानातील १४ प्रवाशांपैकी कोणीही गंभीर जखमी झाले नाही. ३० जानेवारी १९७० रोजी लुक्सोर येथे एका अँटोनोव्ह एन-२४ विमानाची चाके आणि प्रणाली निकामी झाली. १९ फेब्रुवारी रोजी [[म्युन्शेन]] येथे एका विमानाला उड्डाण करताना अपघात झाला. मार्च १९७० पर्यंत युनायटेड अरब एरलाइन्समध्ये ७,८१० कर्मचारी होते; ताफ्यात सात अँतोनोव्ह एन-२४बी, तीन बोईंग ७०७-३६६सी, सहा कॉमेट ४सी आणि तीन [[आयएल-१८]] विमाने होती.<ref name="FI1970-508" /> २ जानेवारी १९७१ रोजी त्रिपोली येथे झालेल्या कॉमेट विमान अपघातात ८ प्रवासी आणि ८ कर्मचारी मारले गेले.{{sfnp|Guttery|1998|p=57}} २३ मे १९७१ रोजी दोन '''इल्यूशिन इल-६२''' विमाने खरेदी करण्याची घोषणा झाली. जून १९७१ पासून ही विमाने युरोपीय मार्गांवर आणि ९ जुलैपासून आशियाई मार्गांवर वापरली जाऊ लागली. १० ऑक्टोबर १९७१ रोजी देशाचे नाव बदलून ''अरब रिपब्लिक ऑफ इजिप्त'' झाल्यामुळे विमान कंपनीचे नावही बदलून '''इजिप्तएर''' असे करण्यात आले.<ref name="FI1971-677" /> === मालकी आणि रचना === इजिप्तएर ही पूर्णपणे इजिप्त सरकारच्या मालकीची कंपनी आहे.<ref>{{cite web|last=Young |first=Kathryn M. |url=http://atwonline.com/it-distribution/egyptair-contracts-sabre-help-implement-transformation-plan |title=Egyptair contracts Sabre to help implement transformation plan |date=20 December 2014}}</ref> २००२ मध्ये सात उपकंपन्यांसह [[इजिप्तएर होल्डिंग कंपनी]]ची स्थापना करण्यात आली. यात नंतर आणखी दोन कंपन्यांची भर पडली.<ref name="Report 2011">{{cite web |url=http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |title=Annual Report 2010–2011 |year=2012}}</ref> या अंतर्गत तीन विमान वाहतूक कंपन्या कार्यरत आहेत, ज्या एकाच हवाई संचलन प्रमाणपत्राखाली काम करतात, परंतु त्यांचे व्यवस्थापन आणि नफा-तोटा खाती स्वतंत्र आहेत: <div style="column-count: 3; column-gap: 20px;"> * इजिप्तएर एरलाइन्स (मुख्य विमान कंपनी) * [[इजिप्तएर कार्गो]] (मालवाहू सेवा) * [[इजिप्तएर एक्सप्रेस]] (प्रादेशिक सेवा) * इजिप्तएर मेंटेनन्स अँड इंजिनिअरिंग (देखभाल आणि अभियांत्रिकी)<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |title=इजिप्तएयर - वार्षिक अहवाल २०१०-२०११ |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=३० ऑक्टोबर २०१३ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2013-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131030055331/http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |url-status=bot: unknown }}</ref> * इजिप्तएर ग्राउंड सर्व्हिसेस (जमिनीवरील सेवा) * इजिप्तएर इन-फ्लॉईट सर्व्हिसेस (विमानांतर्गत खानपान सेवा) * इजिप्तएर टुरिझम अँड ड्युटी फ्री शॉप्स (पर्यटन आणि करमुक्त दुकाने) * इजिप्तएर मेडिकल सर्व्हिसेस (वैद्यकीय सेवा) * इजिप्तएर सप्लिमेंटरी इंडस्ट्रिज (पूरक उद्योग) </div> === उपकंपन्या === <div style="column-count: 3; column-gap: 20px;"> * [[एर कैरो]] (६०%)<ref name="CAPA">{{cite web|title=Egypt Air Holding Company|url=http://centreforaviation.com/profiles/airline-groups/egypt-air-holding-company|website=CAPA Centre for Aviation}}</ref> * स्मार्ट एव्हिएशन कंपनी (१३.३३%) * [[एर साइनाई]] (१००%)<ref name="CAPA" /> * इजिप्त एरो मॅनेजमेंट सर्व्हिस (५०%) * एलएसजी स्काय शेफ्स कॅटरिंग इजिप्त (७०%)<ref>{{cite web|title=LSG Sky Chefs Catering Egypt established Joint Venture Agreement signed by Egyptair, EAS and LSG Sky Chefs|url=http://www.lsgskychefs.com/media/news/lsg-sky-chefs-catering-egypt-established/|website=[[LSG Sky Chefs]]|date=15 January 2009}}</ref> * सीआयएएफ-लीझिंग (२०%)<ref>{{cite web|title=shareholder|url=http://ciafleasing.com/shareholder.html|website=ciafleasing|archive-url=https://web.archive.org/web/20190122074002/http://www.ciafleasing.com/shareholder.html}}</ref> </div> ==मुख्य कार्यालय== इजिप्त एरचे मुख्य कार्यालय [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील]] प्रशासकीय इमारतीच्या तळमजल्यावर आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |title=इजिप्त एयर - हवाई प्रवासचे प्रणेते |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग.कॉम |दिनांक=७ मे २००२ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-18 |archive-date=2014-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202120135/http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |url-status=bot: unknown }}</ref> ==बोध चिन्ह== इजिप्त एरचे बोध चिन्ह होरूस आहे. (इजिप्सीयनांची BC २४००-२३०० कालावधीतील देवता) इजिप्तचे पौराणिक परंपरेप्रमाणे त्यांनी आकाश देवता मानलेली आहे. तीला त्यानी विंगड गॉड ऑफ द सन म्हणले आहे, साधारणपणे बहिरी ससाणा आकाशात भरारी घेतानाचे त्याचे विहंगम दृश्य नजरेसमोर ठेवून तसे चित्र निर्मिले आहे आणि ते हे बोध चिन्ह घेतले आहे. ==निर्गमन स्थानक== जून २०१३ पर्यंत इजिप्त एर लाइन ८१ ठिकाणी विमान सेवा देत होती त्यात १२ इजिप्त,१९ आफ्रिका,२० मध्य पुर्व, ७ एशिया, २१ युरोप आणि २ अमेरिका सेवेचा समावेश होता.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-orders-six-737-800s-options-six-more-200836/ |title=इजिप्त एयर ने सहा 737-800 प्रकारची विमान विकत घेतले, सहा अधिक पर्याय उपलब्ध |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग.कॉम |दिनांक=१० ऑगस्ट २००५ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-18 |archive-date=2014-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140116193324/http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-orders-six-737-800s-options-six-more-200836/ |url-status=bot: unknown }}</ref> ==संघटन== ११ जुलै २००८ रोजी कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर झालेल्या कार्यक्रमात २१ विमान कंपनीचे ९ महिन्यांच्या अथक प्रयत्नाने संघटन झाले.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.staralliance.com/en/member-airline-details?airlineCode=MS |title=इजिप्त एयर-स्टारअलायन्स सदस्य |प्रकाशक=स्टारअलायन्स.कॉम|दिनांक=१५ अक्टूबर २०१६ | प्राप्त दिनांक=}}</ref> ==कायदेशीर भागीदारी करार== एप्रिल २०१५ पर्यंत खालील विमान कंपनीशी व्यवसाय भागीदारी करार झालेले आहेत. * एगेयन एर लाइन * एर कॅनडा * एर चायना * एर इंडिया * औस्ट्रियन एर लाइन * ब्रुसेल्स एर लाइन्स * एथिओपियन एर लाइन्स * गल्फ एर * लुफतान्सा * मलेशिया एर लाइन्स * स्कंडींनावियन एर लाइन * सिंगापुर एर लाइन * साऊथ आफ्रिकन एर वेझ * स्विस इंटरनॅशनल एर लाइन्स * टाप (TAP) पोर्तुगाल * थाय एर वेझ इंटरनॅशनल * तुंनिसाइर * टर्किश एर लाइन्स * यूनायटेड एर लाइन्स ==संदर्भ== ==बाह्य दुवे== {{कॉमन्स|مصر للطيران|{{लेखनाव}}}} *{{अधिकृत संकेतस्थळ|http://www.egyptair.com/}} [[वर्ग:इजिप्तमधील विमानवाहतूक कंपन्या]] [[वर्ग:स्टार अलायन्स]] qepu21lqzs4wmxnutddb5d04jw86mmo 2677582 2677581 2026-04-05T03:29:11Z अभय नातू 206 /* मुख्य कार्यालय */ 2677582 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विमान सेवा | नाव = इजिप्तएर | चित्र = | चित्र_आकारमान = | IATA = MS | ICAO = MSR | callsign = EGYPTAIR | स्थापना = ७ जून १९३२ (मिस्र एरलाइन्स ह्या नावाने) | सुरुवात = १९३३ | बंद = | विमानतळ = [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] | मुख्य_शहरे = [[अलेक्झांड्रिया]], [[लुक्सोर]], हुर्गादा, [[शर्म अल-शेख]] | फ्रिकवंट_फ्लायर = ''माइल्स अँड स्माईल'' | एलायंस = [[स्टार अलायन्स]] | उपकंपन्या = | विमान संख्या = ८० | मुख्य कंपनी = | ब्रीदवाक्य = ''Enjoy the Sky'' | मुख्यालय = [[कैरो]], [[इजिप्त]] | मुख्य व्यक्ती = | संकेतस्थळ = http://www.egyptair.com/ }} [[चित्र:Boeing 737-866, EgyptAir JP6786434.jpg|250 px|[[इस्तंबूल अतातुर्क विमानतळ]]ावर थांबलेले इजिप्तएरचे [[बोईंग ७३७]] विमान|इवलेसे]] '''इजिप्तएर''' ([[अरबी भाषा|अरबी]]: مصر للطيران) ही [[इजिप्त]] देशाची राष्ट्रीय [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ide.go.jp/English/Data/Africa_file/Company/egypt02.html|title=इजिप्त एयर - कंपनी प्रोफाइल आणि इतिहास |प्रकाशक=आईडीई.गो.जेपी |दिनांक=९ जून २०१६| प्राप्त दिनांक=}}</ref> १९३३ साली स्थापन झालेली इजिप्तएर [[मध्य पूर्व]], [[आफ्रिका]], [[युरोप]] इत्यादी खंडांमधील ७५ शहरांना विमानसेवा पुरवते. इजिप्तएर ११ जुलै २००८ पासून [[स्टार अलायन्स]]चा सदस्य आहे. इजिप्त एर ही इजिप्त देशाची ध्वजवाहक विमानवाहतूक कंपनी आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |title=इजिप्त एयरने नुकसान भरपाईसाठी पुनर्रचना योजना आखली आहे |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=१५ जून २०१४ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2014-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140624101846/http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |url-status=bot: unknown }}</ref> [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] हे या कंपनीचेचे मुख्य केंद्र आहे. इजिप्तएर मध्य पूर्व, युरोप, आफ्रिका, एशिया आणि अमेरिकेतील ७५ पेक्षा अधिक ठिकाणी प्रवाशांना विमान सेवा देते.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ch-aviation.com/portal/airline/MS |title=इजिप्त एयर - एयरलाईनची माहिती |प्रकाशक=सीएच-एविएशन .कॉम |दिनांक=१३ जुलै २०१६ | प्राप्त दिनांक=}}</ref> ==इतिहास== === सुरुवातीची वर्षे: मिस्र एरवर्क (१९३२–१९४९) === [[एरवर्क सर्व्हिसेस|एरवर्क]]चे अध्यक्ष [[ॲलन मंट्झ]] १९३१मध्ये इजिप्तला गेलेले असताना त्यांनी '''मिस्र एरवर्क''' (अरबी भाषेत 'मिस्र' ({{lang|ar|مصر}}) नावाने विमानकंपनी सुरू करण्याची खटपट सुरू केली. ३१ डिसेंबर १९३१ रोजी सरकारने या मिस्र एरवर्कला हवाई वाहतूक सुरू करण्यासाठी विशेष अधिकार प्रदान केले.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} ७ जून १९३२ रोजी ''इजिप्शियन तरुणांमध्ये विमान वाहतुकीची आवड निर्माण करण्यासाठी'' मिस्र एरवर्कचा '''मिस्र एरलाइन्स''' नावाचा एक विभाग स्थापन करण्यात आला.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मिस्र एरलाइन्स त्या काळाची जगातील सातवी विमान वाहतूक कंपनी होती.<ref name="Egyptair - 'pioneer of air travel'" /> मिस्र एरवर्कचे मुख्यालय [[कैरो]]मधील हॅलिओपोलिस येथील '''अलमाझा विमानतळ''' (Almaza Aerodrome) येथे होते.<ref>''[[Flight International]]''. २८ एप्रिल १९३८. पान. [http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1938/1938%20-%201198.html ४१६] ([https://web.archive.org/web/20141006155431/http://www.flightglobal.com/FlightPDFArchive/1938/1938%20-%201198.PDF संचयित]). "MISR AIRWORK, S.A.E., Almaza Aerodrome, Heliopolis."</ref> या कंपनीच्या सुरुवातीच्या २०,००० [[इजिप्शियन पाउंड]] इतक्या भांडवलाचा ८५% हिस्सा [[बँक मिस्र]]कडे, १०% हिस्सा एरवर्क सर्व्हिसेस कडे आणि उरलेला ५% हिस्सा इजिप्शियन खाजगी गुंतवणूकदारांमध्ये वाटलेला होता. कंपनीचे कामकाज जुलै १९३३ मध्ये सुरू झाले. कंपनीच्या पहिल्या सेवा [[कैरो]] ते [[अलेक्झांड्रिया]] आणि [[मर्सा मात्रुह]] दरम्यान होत्या. या साठी [[डी हॅविलँड डी.एच.८४ ड्रॅगन]] विमानांचा वापर केला जात असे. त्याच वर्षी ऑगस्टमध्ये कैरो-अलेक्झांड्रिया विमान सेवा दिवसातून दोनदा करण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३३ च्या उत्तरार्धात कैरो-[[आस्वान]] दरम्यान आठवड्यातून दोनदा विमान सेवा सुरू झाली. ही [[अश्युत]] आणि [[लुक्सोर]] येथे थांबत असे.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३४ मध्ये कैरो पासून [[बुर सैद|पोर्ट सैद]] मार्गे [[लिडा (इजिप्त)|लिडा]], [[हैफा]] आणि [[गाझा]] पर्यंत नवीन मार्ग सुरू झाले. ३ ऑगस्ट १९३५ रोजी, [[डी हॅविलँड डी.एच.८६]] विमानांसह [[सायप्रस]]मधील [[निकोसिया]]पर्यंत एक प्रायोगिक सेवा सुरू करण्यात आली; ही त्याच वर्षी २० ऑक्टोबर पर्यंत टिकली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} अलेक्झांड्रिया-पोर्ट सैद-कैरो-[[मिनिया (इजिप्त)|मिनिया]]-अश्युत हा मार्ग १९३५ च्या उत्तरार्धात सुरू झाला.<ref name="Flight1936-23" /> १९३५ मध्ये या विमान कंपनीने ६,९९० प्रवासी आणि २१,८३० किग्रॅ मालाची वाहतूक केली; त्या वर्षात कंपनीच्या या नियमित विमान सेवांनी एकूण ४,१९,४६७ मैल प्रवास केला होता.<ref name="Flight1936-314" /> सप्टेंबर १९३९ मध्ये [[दुसरे महायुद्ध]] सुरू झाल्यावर इजिप्शियन सरकारने कंपनीचे सर्व मार्ग आपल्या ताब्यात घेतले. १९४० मध्ये [[बैरुत]] आणि [[पॅलेस्टाईन]] पर्यंत विमान सेवा सुरू करण्यात आली. १९४४ मध्ये तीन [[अॅव्हरो अॅनसन|अॅव्हरो १९]] विमानांचा ताफ्यात समावेश करण्यात आला. १९४५ च्या उत्तरार्धात झालेल्या तीन अपघातांमुळे ताफ्याचे नूतनीकरण करण्यासाठी संप पुकारण्यात आला आणि यामुळे फेब्रुवारी १९४६ पासून कामकाज पूर्णपणे ठप्प झाले;{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मे महिन्यात सेवा पुन्हा सुरू झाली आणि १९४६ च्या अखेरीस ताफ्यात चार [[अॅव्हरो अॅनसन]], एक [[एटी-११ कानसान|बीच एटी-११]], पाच [[बीचक्राफ्ट मॉडेल १८|बीच सी-४५]], चार [[डी हॅविलँड डी.एच.८९ ड्रॅगन रॅपिड]] आणि दोन [[नॉर्थ अमेरिकन एटी-६ टेक्सन]] विमानांचा समावेश होता.{{sfnp|Guttery|1998|p=५१–५२}} दोस्त राष्ट्रांचे प्रादेशिक विमान विल्हेवाट केंद्र इजिप्तमध्येच असल्याने या कंपनीला उरलेल्या लष्करी विमानांच्या खरेदीत मोठा फायदा झाला. १९४७ मध्ये आणखी दोन बीच सी-४५ विमाने घेतली आणि १९४८ मध्ये [[व्हिकर्स व्हायकिंग]] विमानांचा समावेश करण्यात आला. मे १९४९ मध्ये कंपनीचे सर्व भांडवल आणि विमाने सरकारने ताब्यात घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=५२}} इजिप्शियन सरकार एकमेव भागधारक बनल्यानंतर कंपनीने आपले नाव बदलून '''मिस्रएर एसएई''' असे केले. === मिस्रएर (१९४९–१९५७) === मिस्रएरने आपल्या पूर्ववर्ती कंपनीच्या सगळ्या मार्गांवर विमान सेवा सुरू ठेवली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १९५१ मध्ये लांब पल्ल्याच्या मार्गांवर वापरण्यासाठी तीन [[एसएनकेएएसई लँग्युडोक]] विमाने खरेदी करण्यात आली.<ref name="Flight1951-633"/> या विमानांनी [[जिनिव्हा]], [[खार्तूम]] आणि [[तेहरान]]ला जाणाऱ्या उड्डाणांमध्ये विकर्स व्हायकिंग विमानांची जागा घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १ डिसेंबर १९५२ रोजी, मिस्रएरने आपली देशांतर्गत स्पर्धक कंपनी [[सर्व्हिसेस एरिअन्स इंटरनॅशनल डी'इजिप्त]] ही कंपनी विकत घेतली आणि त्याचे कामकाज बंद केले. त्या कंपनीचा फायद्यात असलेला कैरो-[[ट्युनिस]] हा मार्ग मिस्रएरने स्वतःच्या मार्गजाळ्यात समाविष्ट करून घेतला.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} १९५४ च्या सुरुवातीला तीन [[व्हिकर्स व्हायकाउंट]] विमानांची खरेदा केली गेली.<ref name="Flight1954-414"/> त्या वर्षात या कंपनीने ६४,५३९ प्रवाशांची वाहतूक केली. मार्च १९५५ पर्यंत मिस्रएरच्या ताफ्यात एक बीचक्राफ्ट, तीन लँग्युडोक आणि सात व्हायकिंग विमाने होती.<ref name="Flight1955-307"/> त्यानंतर [[डग्लस डीसी-३]] विमाने खरेदी करून ती देशांतर्गत मार्गांवर आणि शेजारील अरब देशांमध्ये तैनात करण्यात आली. पहिल्या दोन व्हायकाउंट विमानां डिसेंबर १९५५ मध्ये मिळाली आणि मार्च १९५६ मध्ये प्रत्यक्ष सेवेत दाखल झाली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} आठ महिन्यांनंतर १ नोव्हेंबर १९५६ रोजी [[सुएझ संकट|सुएझ संकटा]]दरम्यान [[रॉयल एर फोर्स]]ने केलेल्या हवाई हल्ल्यात [[अलमाझा विमानतळ|अलमाझा विमानतळावर]] उभे असलेले एक व्हायकाउंट विमान (नोंदणी क्र. एसयू-एआयसी) पूर्णपणे नष्ट झाले.<ref name="Flight1957-203"/><ref>{{cite web |title=Unlawful interference, Vickers 739 Viscount SU-AIC, 1 October 1956 |url=https://asn.flightsafety.org/wikibase/334619 |website=Aviation-Safety Network |access-date=30 November 2024}}</ref> १९५५ मध्ये वाहतूक केलेल्या प्रवाशांची संख्या ७७,०५० पर्यंत वाढली होती.<ref name="Flight1956-475"/> फेब्रुवारी १९५७ मध्ये, मिस्रएरचे नाव बदलून '''युनायटेड अरब एरलाइन्स''' असे करण्यात आले.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} त्या वर्षाच्या शेवटी ६,००,००० ते ८,००,००० पाउंड खर्चाने करून आणखी दोन व्हायकाउंट विमाने आणि सुटे भाग खरेदी करण्यात आले. === युनायटेड अरब एरलाइन्स (१९५७–१९७१) === १ फेब्रुवारी १९५८ रोजी इजिप्त आणि [[सिरिया]]ने मिळून [[युनायटेड अरब रिपब्लिक]]ची स्थापना केल्यानंतर त्याच वर्षी मार्च महिन्यात मिस्रएरचे नाव बदलून '''युनायटेड अरब एरलाइन्स''' असे करण्यात आले.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} ७ जुलै रोजी [[कैरो]]–[[ॲथेन्स]]–[[रोम]]–[[झुरिच]] विमान सेवा सुरू झाली. २३ डिसेंबर रोजी [[सिरियन एरवेझ]]चे युनायटेड अरब एरलाइन्समध्ये विलीनीकरण झाले. सिरियन कंपनीचे सर्व मार्ग व उपकरणे यूएएने सामावून घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} मार्च १९६० पर्यंत या कंपनीत ५७९ कर्मचारी कार्यरत होते. त्यावेळी ताफ्यात एक [[बीच मॉडेल १८]], चार [[डीसी-३]], सहा [[व्हिकर्स व्हायकिंग]] आणि सहा [[व्हिकर्स व्हायकाउंट]] विमानांचा समावेश होता.<ref name="Flight1960-504/5" /> १० एप्रिल रोजी एका विस्काउंट विमानाला [[भूमध्य समुद्र|भूमध्य समुद्रात]] अपघात झाला, ज्यात १७ प्रवासी आणि ३ कर्मचारी मारले गेले.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} ९ जून रोजी पहिले [[डी हॅविलँड कॉमेट ४सी]] विमान ताफ्यात दाखल झाले.<ref name="Flight1960-588/9" /> याच वर्षाच्या १६ जुलैपासून या प्रकारच्या दोन विमानांद्वारे सेवा सुरू झाली. ऑक्टोबर १९६० पर्यंत या कंपनीने कॉमेट विमानांचा वापर कैरो–[[बेलग्रेड]]–[[प्राग]], कैरो–रोम–[[लंडन]], कैरो–[[जेद्दा]] आणि कैरो–[[खार्तूम]] या मार्गांवर सुरू केला होता.<ref name="Flight1960-588/9" /> तर डीसी-३ विमाने कैरो–[[अलेक्झांड्रिया]]–[[मर्सा मात्रुह]], कैरो–[[अश्युत]]–[[लुक्सोर]], कैरो–लुक्सोर–[[आस्वान]] आणि कैरो–[[पोर्ट सईद]]–अलेक्झांड्रिया मार्गांवर वापरली जात होती. तसेच कैरो आणि अलेक्झांड्रिया दरम्यानच्या थेट विमान प्रवासासाठी व्हायकाउंट विमानांचा वापर होत असे. नोव्हेंबर १९६० मध्ये आणखी दोन कॉमेट विमानांची मागणी नोंदवण्यात आली.<ref name="Flight1960-855" /> ऑक्टोबर १९६१ मध्ये सीरियाने यूएएमधून अंग काढून घेतले आणि सिरियाच्या सरकारने [[दमास्कस]]मध्ये [[सिरियन अरब एरवेझ]]ची स्थापना केली; त्यानंतर पूर्वी ताब्यात घेतलेले मार्ग आणि विमाने नवीन कंपनीला परत करण्यात आली.<ref name="FI1963-542" /> [[File:United Arab Airlines Comet Soderstrom.jpg|thumb|१९६८ मध्ये [[जिनिव्हा विमानतळ|जिनिव्हा विमानतळावरून]] उड्डाण करणारे युनायटेड अरब एरलाइन्सचे कॉमेट ४सी विमान.]] १९६१ च्या सुरुवातीला अजून दोन कॉमेट विमाने मागवण्यात आली. एप्रिल १९६१ मध्ये [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स]]कडून तीन [[डग्लस डीसी-६]] विमाने खरेदी करण्यात आली. १२ जून रोजी कैरो–[[लागोस]] मार्गाचा विस्तार [[आक्रा]]पर्यंत करण्यात आला आणि २१ जूनपासून [[मॉस्को]]ला सेवा सुरू झाली. [[बोईंग]] कंपनीकडून [[बोईंग ७०७-३२०|बोईंग ७०७-३२०बी]] खरेदी करण्याचा करार झाला होता, परंतु कंपनीला अर्थसाह्य न मिळाल्याने हा व्यवहार फसला.{{sfnp|Guttery|1998|p=55–56}} १ नोव्हेंबर रोजी [[कराची]] आणि [[मुंबई]]साठी नवीन विमान सेवा सुरू झाली. डिसेंबरमध्ये सहाव्या आणि सातव्या कॉमेट विमानांची मागणी नोंदवण्यात आली, जी एप्रिल १९६२ मध्ये ताफ्यात दाखल झाली.{{sfnp|Guttery|1998|p=56}} तसेच १९६१ मध्ये कैरो–[[निकोसिया]] मार्ग पुन्हा सुरू करण्यात आला, जो १९५६ च्या [[सुएझ संकट|सुएझ संकटापासून]] बंद होता. मे १९६२ मध्ये [[मुंबई]] सेवेचा विस्तार [[बँकॉक]] आणि [[हाँग काँग]] मार्गे [[तोक्यो]]पर्यंत करण्यात आला.<ref name="FI1963-546" /> १६ मे १९६२ रोजी [[हेलिओपोलिस (इजिप्त)|हेलिओपोलिस]] येथे झालेल्या डीसी-३ विमान अपघातात ३ कर्मचाऱ्यांचा मृत्यू झाला, तर १९ जुलै रोजी बँकॉक येथे झालेल्या कॉमेट विमान अपघातात २६ जणांचा बळी गेला. ऑगस्ट १९६२ मध्ये आणखी दोन कॉमेट विमाने घेण्यात आली. १५ फेब्रुवारी १९६३ रोजी [[बगदाद]]चा विमान मार्ग तीन वर्षांनंतर पुन्हा सुरू झाला, परंतु इजिप्त, [[इराक]] आणि सिरियामधील राजकीय तणावामुळे तो फार काळ टिकला नाही. १ एप्रिल १९६३ रोजी [[झिम्बाब्वे|ऱ्होडेशिया]]ला नवीन सेवा सुरू झाली. १२ मे १९६३ रोजी अलेक्झांड्रिया जवळ झालेल्या डीसी-३ अपघातात २७ प्रवासी आणि ४ कर्मचारी मारले गेले. २८ जुलै १९६३ रोजी मुंबईजवळ समुद्रात एक कॉमेट विमान कोसळून ६२ जणांचा मृत्यू झाला. तोक्योसाठी पुरेशी विमाने नसल्यामुळे तो मार्ग बंद करण्यात आला. १९६४ मध्ये नऊ कॉमेट विमानांचा ताफा पूर्ण झाला. त्याच वर्षी [[पॅन ॲम]] आणि [[नॉर्थवेस्ट ओरिएंट]]कडून प्रत्येकी तीन ''डग्लस डीसी-६बी'' विमाने खरेदी करण्यात आली, ज्यांनी देशांतर्गत मार्गावर विस्काउंट विमानांची जागा घेतली. देशांतर्गत सेवेसाठी २३ लाख डॉलर्स खर्च करून सात [[अँतोनोव्ह एन-२४]] विमाने मागवण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=56}} [[File:United Arab Airlines Ilyushin Il-62 Volpati-1.jpg|thumb|१९७१ मध्ये पॅरिसमधील विमानतळावर उभे असलेले युनायटेड अरब एरलाइन्सचे [[इल्यूशिन इल-६२]] विमान.]] १४ जानेवारी १९७० रोजी कैरोहून [[अदिस अबाबा]]ला जाणारे एक कॉमेट ४सी विमान उतरताना कोसळले. सुदैवाने विमानातील १४ प्रवाशांपैकी कोणीही गंभीर जखमी झाले नाही. ३० जानेवारी १९७० रोजी लुक्सोर येथे एका अँटोनोव्ह एन-२४ विमानाची चाके आणि प्रणाली निकामी झाली. १९ फेब्रुवारी रोजी [[म्युन्शेन]] येथे एका विमानाला उड्डाण करताना अपघात झाला. मार्च १९७० पर्यंत युनायटेड अरब एरलाइन्समध्ये ७,८१० कर्मचारी होते; ताफ्यात सात अँतोनोव्ह एन-२४बी, तीन बोईंग ७०७-३६६सी, सहा कॉमेट ४सी आणि तीन [[आयएल-१८]] विमाने होती.<ref name="FI1970-508" /> २ जानेवारी १९७१ रोजी त्रिपोली येथे झालेल्या कॉमेट विमान अपघातात ८ प्रवासी आणि ८ कर्मचारी मारले गेले.{{sfnp|Guttery|1998|p=57}} २३ मे १९७१ रोजी दोन '''इल्यूशिन इल-६२''' विमाने खरेदी करण्याची घोषणा झाली. जून १९७१ पासून ही विमाने युरोपीय मार्गांवर आणि ९ जुलैपासून आशियाई मार्गांवर वापरली जाऊ लागली. १० ऑक्टोबर १९७१ रोजी देशाचे नाव बदलून ''अरब रिपब्लिक ऑफ इजिप्त'' झाल्यामुळे विमान कंपनीचे नावही बदलून '''इजिप्तएर''' असे करण्यात आले.<ref name="FI1971-677" /> === मालकी आणि रचना === इजिप्तएर ही पूर्णपणे इजिप्त सरकारच्या मालकीची कंपनी आहे.<ref>{{cite web|last=Young |first=Kathryn M. |url=http://atwonline.com/it-distribution/egyptair-contracts-sabre-help-implement-transformation-plan |title=Egyptair contracts Sabre to help implement transformation plan |date=20 December 2014}}</ref> २००२ मध्ये सात उपकंपन्यांसह [[इजिप्तएर होल्डिंग कंपनी]]ची स्थापना करण्यात आली. यात नंतर आणखी दोन कंपन्यांची भर पडली.<ref name="Report 2011">{{cite web |url=http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |title=Annual Report 2010–2011 |year=2012}}</ref> या अंतर्गत तीन विमान वाहतूक कंपन्या कार्यरत आहेत, ज्या एकाच हवाई संचलन प्रमाणपत्राखाली काम करतात, परंतु त्यांचे व्यवस्थापन आणि नफा-तोटा खाती स्वतंत्र आहेत: <div style="column-count: 3; column-gap: 20px;"> * इजिप्तएर एरलाइन्स (मुख्य विमान कंपनी) * [[इजिप्तएर कार्गो]] (मालवाहू सेवा) * [[इजिप्तएर एक्सप्रेस]] (प्रादेशिक सेवा) * इजिप्तएर मेंटेनन्स अँड इंजिनिअरिंग (देखभाल आणि अभियांत्रिकी)<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |title=इजिप्तएयर - वार्षिक अहवाल २०१०-२०११ |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=३० ऑक्टोबर २०१३ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2013-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131030055331/http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |url-status=bot: unknown }}</ref> * इजिप्तएर ग्राउंड सर्व्हिसेस (जमिनीवरील सेवा) * इजिप्तएर इन-फ्लॉईट सर्व्हिसेस (विमानांतर्गत खानपान सेवा) * इजिप्तएर टुरिझम अँड ड्युटी फ्री शॉप्स (पर्यटन आणि करमुक्त दुकाने) * इजिप्तएर मेडिकल सर्व्हिसेस (वैद्यकीय सेवा) * इजिप्तएर सप्लिमेंटरी इंडस्ट्रिज (पूरक उद्योग) </div> === उपकंपन्या === <div style="column-count: 3; column-gap: 20px;"> * [[एर कैरो]] (६०%)<ref name="CAPA">{{cite web|title=Egypt Air Holding Company|url=http://centreforaviation.com/profiles/airline-groups/egypt-air-holding-company|website=CAPA Centre for Aviation}}</ref> * स्मार्ट एव्हिएशन कंपनी (१३.३३%) * [[एर साइनाई]] (१००%)<ref name="CAPA" /> * इजिप्त एरो मॅनेजमेंट सर्व्हिस (५०%) * एलएसजी स्काय शेफ्स कॅटरिंग इजिप्त (७०%)<ref>{{cite web|title=LSG Sky Chefs Catering Egypt established Joint Venture Agreement signed by Egyptair, EAS and LSG Sky Chefs|url=http://www.lsgskychefs.com/media/news/lsg-sky-chefs-catering-egypt-established/|website=[[LSG Sky Chefs]]|date=15 January 2009}}</ref> * सीआयएएफ-लीझिंग (२०%)<ref>{{cite web|title=shareholder|url=http://ciafleasing.com/shareholder.html|website=ciafleasing|archive-url=https://web.archive.org/web/20190122074002/http://www.ciafleasing.com/shareholder.html}}</ref> </div> ==बोध चिन्ह== इजिप्त एरचे बोध चिन्ह होरूस आहे. (इजिप्सीयनांची BC २४००-२३०० कालावधीतील देवता) इजिप्तचे पौराणिक परंपरेप्रमाणे त्यांनी आकाश देवता मानलेली आहे. तीला त्यानी विंगड गॉड ऑफ द सन म्हणले आहे, साधारणपणे बहिरी ससाणा आकाशात भरारी घेतानाचे त्याचे विहंगम दृश्य नजरेसमोर ठेवून तसे चित्र निर्मिले आहे आणि ते हे बोध चिन्ह घेतले आहे. ==निर्गमन स्थानक== जून २०१३ पर्यंत इजिप्त एर लाइन ८१ ठिकाणी विमान सेवा देत होती त्यात १२ इजिप्त,१९ आफ्रिका,२० मध्य पुर्व, ७ एशिया, २१ युरोप आणि २ अमेरिका सेवेचा समावेश होता.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-orders-six-737-800s-options-six-more-200836/ |title=इजिप्त एयर ने सहा 737-800 प्रकारची विमान विकत घेतले, सहा अधिक पर्याय उपलब्ध |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग.कॉम |दिनांक=१० ऑगस्ट २००५ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-18 |archive-date=2014-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140116193324/http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-orders-six-737-800s-options-six-more-200836/ |url-status=bot: unknown }}</ref> ==संघटन== ११ जुलै २००८ रोजी कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर झालेल्या कार्यक्रमात २१ विमान कंपनीचे ९ महिन्यांच्या अथक प्रयत्नाने संघटन झाले.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.staralliance.com/en/member-airline-details?airlineCode=MS |title=इजिप्त एयर-स्टारअलायन्स सदस्य |प्रकाशक=स्टारअलायन्स.कॉम|दिनांक=१५ अक्टूबर २०१६ | प्राप्त दिनांक=}}</ref> ==कायदेशीर भागीदारी करार== एप्रिल २०१५ पर्यंत खालील विमान कंपनीशी व्यवसाय भागीदारी करार झालेले आहेत. * एगेयन एर लाइन * एर कॅनडा * एर चायना * एर इंडिया * औस्ट्रियन एर लाइन * ब्रुसेल्स एर लाइन्स * एथिओपियन एर लाइन्स * गल्फ एर * लुफतान्सा * मलेशिया एर लाइन्स * स्कंडींनावियन एर लाइन * सिंगापुर एर लाइन * साऊथ आफ्रिकन एर वेझ * स्विस इंटरनॅशनल एर लाइन्स * टाप (TAP) पोर्तुगाल * थाय एर वेझ इंटरनॅशनल * तुंनिसाइर * टर्किश एर लाइन्स * यूनायटेड एर लाइन्स ==संदर्भ== ==बाह्य दुवे== {{कॉमन्स|مصر للطيران|{{लेखनाव}}}} *{{अधिकृत संकेतस्थळ|http://www.egyptair.com/}} [[वर्ग:इजिप्तमधील विमानवाहतूक कंपन्या]] [[वर्ग:स्टार अलायन्स]] i35h4fuwsiedni77og1rfoe3ebsrcxy 2677583 2677582 2026-04-05T03:29:28Z अभय नातू 206 /* मालकी आणि रचना */ 2677583 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विमान सेवा | नाव = इजिप्तएर | चित्र = | चित्र_आकारमान = | IATA = MS | ICAO = MSR | callsign = EGYPTAIR | स्थापना = ७ जून १९३२ (मिस्र एरलाइन्स ह्या नावाने) | सुरुवात = १९३३ | बंद = | विमानतळ = [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] | मुख्य_शहरे = [[अलेक्झांड्रिया]], [[लुक्सोर]], हुर्गादा, [[शर्म अल-शेख]] | फ्रिकवंट_फ्लायर = ''माइल्स अँड स्माईल'' | एलायंस = [[स्टार अलायन्स]] | उपकंपन्या = | विमान संख्या = ८० | मुख्य कंपनी = | ब्रीदवाक्य = ''Enjoy the Sky'' | मुख्यालय = [[कैरो]], [[इजिप्त]] | मुख्य व्यक्ती = | संकेतस्थळ = http://www.egyptair.com/ }} [[चित्र:Boeing 737-866, EgyptAir JP6786434.jpg|250 px|[[इस्तंबूल अतातुर्क विमानतळ]]ावर थांबलेले इजिप्तएरचे [[बोईंग ७३७]] विमान|इवलेसे]] '''इजिप्तएर''' ([[अरबी भाषा|अरबी]]: مصر للطيران) ही [[इजिप्त]] देशाची राष्ट्रीय [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ide.go.jp/English/Data/Africa_file/Company/egypt02.html|title=इजिप्त एयर - कंपनी प्रोफाइल आणि इतिहास |प्रकाशक=आईडीई.गो.जेपी |दिनांक=९ जून २०१६| प्राप्त दिनांक=}}</ref> १९३३ साली स्थापन झालेली इजिप्तएर [[मध्य पूर्व]], [[आफ्रिका]], [[युरोप]] इत्यादी खंडांमधील ७५ शहरांना विमानसेवा पुरवते. इजिप्तएर ११ जुलै २००८ पासून [[स्टार अलायन्स]]चा सदस्य आहे. इजिप्त एर ही इजिप्त देशाची ध्वजवाहक विमानवाहतूक कंपनी आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |title=इजिप्त एयरने नुकसान भरपाईसाठी पुनर्रचना योजना आखली आहे |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=१५ जून २०१४ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2014-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140624101846/http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |url-status=bot: unknown }}</ref> [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] हे या कंपनीचेचे मुख्य केंद्र आहे. इजिप्तएर मध्य पूर्व, युरोप, आफ्रिका, एशिया आणि अमेरिकेतील ७५ पेक्षा अधिक ठिकाणी प्रवाशांना विमान सेवा देते.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ch-aviation.com/portal/airline/MS |title=इजिप्त एयर - एयरलाईनची माहिती |प्रकाशक=सीएच-एविएशन .कॉम |दिनांक=१३ जुलै २०१६ | प्राप्त दिनांक=}}</ref> ==इतिहास== === सुरुवातीची वर्षे: मिस्र एरवर्क (१९३२–१९४९) === [[एरवर्क सर्व्हिसेस|एरवर्क]]चे अध्यक्ष [[ॲलन मंट्झ]] १९३१मध्ये इजिप्तला गेलेले असताना त्यांनी '''मिस्र एरवर्क''' (अरबी भाषेत 'मिस्र' ({{lang|ar|مصر}}) नावाने विमानकंपनी सुरू करण्याची खटपट सुरू केली. ३१ डिसेंबर १९३१ रोजी सरकारने या मिस्र एरवर्कला हवाई वाहतूक सुरू करण्यासाठी विशेष अधिकार प्रदान केले.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} ७ जून १९३२ रोजी ''इजिप्शियन तरुणांमध्ये विमान वाहतुकीची आवड निर्माण करण्यासाठी'' मिस्र एरवर्कचा '''मिस्र एरलाइन्स''' नावाचा एक विभाग स्थापन करण्यात आला.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मिस्र एरलाइन्स त्या काळाची जगातील सातवी विमान वाहतूक कंपनी होती.<ref name="Egyptair - 'pioneer of air travel'" /> मिस्र एरवर्कचे मुख्यालय [[कैरो]]मधील हॅलिओपोलिस येथील '''अलमाझा विमानतळ''' (Almaza Aerodrome) येथे होते.<ref>''[[Flight International]]''. २८ एप्रिल १९३८. पान. [http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1938/1938%20-%201198.html ४१६] ([https://web.archive.org/web/20141006155431/http://www.flightglobal.com/FlightPDFArchive/1938/1938%20-%201198.PDF संचयित]). "MISR AIRWORK, S.A.E., Almaza Aerodrome, Heliopolis."</ref> या कंपनीच्या सुरुवातीच्या २०,००० [[इजिप्शियन पाउंड]] इतक्या भांडवलाचा ८५% हिस्सा [[बँक मिस्र]]कडे, १०% हिस्सा एरवर्क सर्व्हिसेस कडे आणि उरलेला ५% हिस्सा इजिप्शियन खाजगी गुंतवणूकदारांमध्ये वाटलेला होता. कंपनीचे कामकाज जुलै १९३३ मध्ये सुरू झाले. कंपनीच्या पहिल्या सेवा [[कैरो]] ते [[अलेक्झांड्रिया]] आणि [[मर्सा मात्रुह]] दरम्यान होत्या. या साठी [[डी हॅविलँड डी.एच.८४ ड्रॅगन]] विमानांचा वापर केला जात असे. त्याच वर्षी ऑगस्टमध्ये कैरो-अलेक्झांड्रिया विमान सेवा दिवसातून दोनदा करण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३३ च्या उत्तरार्धात कैरो-[[आस्वान]] दरम्यान आठवड्यातून दोनदा विमान सेवा सुरू झाली. ही [[अश्युत]] आणि [[लुक्सोर]] येथे थांबत असे.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३४ मध्ये कैरो पासून [[बुर सैद|पोर्ट सैद]] मार्गे [[लिडा (इजिप्त)|लिडा]], [[हैफा]] आणि [[गाझा]] पर्यंत नवीन मार्ग सुरू झाले. ३ ऑगस्ट १९३५ रोजी, [[डी हॅविलँड डी.एच.८६]] विमानांसह [[सायप्रस]]मधील [[निकोसिया]]पर्यंत एक प्रायोगिक सेवा सुरू करण्यात आली; ही त्याच वर्षी २० ऑक्टोबर पर्यंत टिकली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} अलेक्झांड्रिया-पोर्ट सैद-कैरो-[[मिनिया (इजिप्त)|मिनिया]]-अश्युत हा मार्ग १९३५ च्या उत्तरार्धात सुरू झाला.<ref name="Flight1936-23" /> १९३५ मध्ये या विमान कंपनीने ६,९९० प्रवासी आणि २१,८३० किग्रॅ मालाची वाहतूक केली; त्या वर्षात कंपनीच्या या नियमित विमान सेवांनी एकूण ४,१९,४६७ मैल प्रवास केला होता.<ref name="Flight1936-314" /> सप्टेंबर १९३९ मध्ये [[दुसरे महायुद्ध]] सुरू झाल्यावर इजिप्शियन सरकारने कंपनीचे सर्व मार्ग आपल्या ताब्यात घेतले. १९४० मध्ये [[बैरुत]] आणि [[पॅलेस्टाईन]] पर्यंत विमान सेवा सुरू करण्यात आली. १९४४ मध्ये तीन [[अॅव्हरो अॅनसन|अॅव्हरो १९]] विमानांचा ताफ्यात समावेश करण्यात आला. १९४५ च्या उत्तरार्धात झालेल्या तीन अपघातांमुळे ताफ्याचे नूतनीकरण करण्यासाठी संप पुकारण्यात आला आणि यामुळे फेब्रुवारी १९४६ पासून कामकाज पूर्णपणे ठप्प झाले;{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मे महिन्यात सेवा पुन्हा सुरू झाली आणि १९४६ च्या अखेरीस ताफ्यात चार [[अॅव्हरो अॅनसन]], एक [[एटी-११ कानसान|बीच एटी-११]], पाच [[बीचक्राफ्ट मॉडेल १८|बीच सी-४५]], चार [[डी हॅविलँड डी.एच.८९ ड्रॅगन रॅपिड]] आणि दोन [[नॉर्थ अमेरिकन एटी-६ टेक्सन]] विमानांचा समावेश होता.{{sfnp|Guttery|1998|p=५१–५२}} दोस्त राष्ट्रांचे प्रादेशिक विमान विल्हेवाट केंद्र इजिप्तमध्येच असल्याने या कंपनीला उरलेल्या लष्करी विमानांच्या खरेदीत मोठा फायदा झाला. १९४७ मध्ये आणखी दोन बीच सी-४५ विमाने घेतली आणि १९४८ मध्ये [[व्हिकर्स व्हायकिंग]] विमानांचा समावेश करण्यात आला. मे १९४९ मध्ये कंपनीचे सर्व भांडवल आणि विमाने सरकारने ताब्यात घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=५२}} इजिप्शियन सरकार एकमेव भागधारक बनल्यानंतर कंपनीने आपले नाव बदलून '''मिस्रएर एसएई''' असे केले. === मिस्रएर (१९४९–१९५७) === मिस्रएरने आपल्या पूर्ववर्ती कंपनीच्या सगळ्या मार्गांवर विमान सेवा सुरू ठेवली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १९५१ मध्ये लांब पल्ल्याच्या मार्गांवर वापरण्यासाठी तीन [[एसएनकेएएसई लँग्युडोक]] विमाने खरेदी करण्यात आली.<ref name="Flight1951-633"/> या विमानांनी [[जिनिव्हा]], [[खार्तूम]] आणि [[तेहरान]]ला जाणाऱ्या उड्डाणांमध्ये विकर्स व्हायकिंग विमानांची जागा घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १ डिसेंबर १९५२ रोजी, मिस्रएरने आपली देशांतर्गत स्पर्धक कंपनी [[सर्व्हिसेस एरिअन्स इंटरनॅशनल डी'इजिप्त]] ही कंपनी विकत घेतली आणि त्याचे कामकाज बंद केले. त्या कंपनीचा फायद्यात असलेला कैरो-[[ट्युनिस]] हा मार्ग मिस्रएरने स्वतःच्या मार्गजाळ्यात समाविष्ट करून घेतला.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} १९५४ च्या सुरुवातीला तीन [[व्हिकर्स व्हायकाउंट]] विमानांची खरेदा केली गेली.<ref name="Flight1954-414"/> त्या वर्षात या कंपनीने ६४,५३९ प्रवाशांची वाहतूक केली. मार्च १९५५ पर्यंत मिस्रएरच्या ताफ्यात एक बीचक्राफ्ट, तीन लँग्युडोक आणि सात व्हायकिंग विमाने होती.<ref name="Flight1955-307"/> त्यानंतर [[डग्लस डीसी-३]] विमाने खरेदी करून ती देशांतर्गत मार्गांवर आणि शेजारील अरब देशांमध्ये तैनात करण्यात आली. पहिल्या दोन व्हायकाउंट विमानां डिसेंबर १९५५ मध्ये मिळाली आणि मार्च १९५६ मध्ये प्रत्यक्ष सेवेत दाखल झाली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} आठ महिन्यांनंतर १ नोव्हेंबर १९५६ रोजी [[सुएझ संकट|सुएझ संकटा]]दरम्यान [[रॉयल एर फोर्स]]ने केलेल्या हवाई हल्ल्यात [[अलमाझा विमानतळ|अलमाझा विमानतळावर]] उभे असलेले एक व्हायकाउंट विमान (नोंदणी क्र. एसयू-एआयसी) पूर्णपणे नष्ट झाले.<ref name="Flight1957-203"/><ref>{{cite web |title=Unlawful interference, Vickers 739 Viscount SU-AIC, 1 October 1956 |url=https://asn.flightsafety.org/wikibase/334619 |website=Aviation-Safety Network |access-date=30 November 2024}}</ref> १९५५ मध्ये वाहतूक केलेल्या प्रवाशांची संख्या ७७,०५० पर्यंत वाढली होती.<ref name="Flight1956-475"/> फेब्रुवारी १९५७ मध्ये, मिस्रएरचे नाव बदलून '''युनायटेड अरब एरलाइन्स''' असे करण्यात आले.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} त्या वर्षाच्या शेवटी ६,००,००० ते ८,००,००० पाउंड खर्चाने करून आणखी दोन व्हायकाउंट विमाने आणि सुटे भाग खरेदी करण्यात आले. === युनायटेड अरब एरलाइन्स (१९५७–१९७१) === १ फेब्रुवारी १९५८ रोजी इजिप्त आणि [[सिरिया]]ने मिळून [[युनायटेड अरब रिपब्लिक]]ची स्थापना केल्यानंतर त्याच वर्षी मार्च महिन्यात मिस्रएरचे नाव बदलून '''युनायटेड अरब एरलाइन्स''' असे करण्यात आले.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} ७ जुलै रोजी [[कैरो]]–[[ॲथेन्स]]–[[रोम]]–[[झुरिच]] विमान सेवा सुरू झाली. २३ डिसेंबर रोजी [[सिरियन एरवेझ]]चे युनायटेड अरब एरलाइन्समध्ये विलीनीकरण झाले. सिरियन कंपनीचे सर्व मार्ग व उपकरणे यूएएने सामावून घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} मार्च १९६० पर्यंत या कंपनीत ५७९ कर्मचारी कार्यरत होते. त्यावेळी ताफ्यात एक [[बीच मॉडेल १८]], चार [[डीसी-३]], सहा [[व्हिकर्स व्हायकिंग]] आणि सहा [[व्हिकर्स व्हायकाउंट]] विमानांचा समावेश होता.<ref name="Flight1960-504/5" /> १० एप्रिल रोजी एका विस्काउंट विमानाला [[भूमध्य समुद्र|भूमध्य समुद्रात]] अपघात झाला, ज्यात १७ प्रवासी आणि ३ कर्मचारी मारले गेले.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} ९ जून रोजी पहिले [[डी हॅविलँड कॉमेट ४सी]] विमान ताफ्यात दाखल झाले.<ref name="Flight1960-588/9" /> याच वर्षाच्या १६ जुलैपासून या प्रकारच्या दोन विमानांद्वारे सेवा सुरू झाली. ऑक्टोबर १९६० पर्यंत या कंपनीने कॉमेट विमानांचा वापर कैरो–[[बेलग्रेड]]–[[प्राग]], कैरो–रोम–[[लंडन]], कैरो–[[जेद्दा]] आणि कैरो–[[खार्तूम]] या मार्गांवर सुरू केला होता.<ref name="Flight1960-588/9" /> तर डीसी-३ विमाने कैरो–[[अलेक्झांड्रिया]]–[[मर्सा मात्रुह]], कैरो–[[अश्युत]]–[[लुक्सोर]], कैरो–लुक्सोर–[[आस्वान]] आणि कैरो–[[पोर्ट सईद]]–अलेक्झांड्रिया मार्गांवर वापरली जात होती. तसेच कैरो आणि अलेक्झांड्रिया दरम्यानच्या थेट विमान प्रवासासाठी व्हायकाउंट विमानांचा वापर होत असे. नोव्हेंबर १९६० मध्ये आणखी दोन कॉमेट विमानांची मागणी नोंदवण्यात आली.<ref name="Flight1960-855" /> ऑक्टोबर १९६१ मध्ये सीरियाने यूएएमधून अंग काढून घेतले आणि सिरियाच्या सरकारने [[दमास्कस]]मध्ये [[सिरियन अरब एरवेझ]]ची स्थापना केली; त्यानंतर पूर्वी ताब्यात घेतलेले मार्ग आणि विमाने नवीन कंपनीला परत करण्यात आली.<ref name="FI1963-542" /> [[File:United Arab Airlines Comet Soderstrom.jpg|thumb|१९६८ मध्ये [[जिनिव्हा विमानतळ|जिनिव्हा विमानतळावरून]] उड्डाण करणारे युनायटेड अरब एरलाइन्सचे कॉमेट ४सी विमान.]] १९६१ च्या सुरुवातीला अजून दोन कॉमेट विमाने मागवण्यात आली. एप्रिल १९६१ मध्ये [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स]]कडून तीन [[डग्लस डीसी-६]] विमाने खरेदी करण्यात आली. १२ जून रोजी कैरो–[[लागोस]] मार्गाचा विस्तार [[आक्रा]]पर्यंत करण्यात आला आणि २१ जूनपासून [[मॉस्को]]ला सेवा सुरू झाली. [[बोईंग]] कंपनीकडून [[बोईंग ७०७-३२०|बोईंग ७०७-३२०बी]] खरेदी करण्याचा करार झाला होता, परंतु कंपनीला अर्थसाह्य न मिळाल्याने हा व्यवहार फसला.{{sfnp|Guttery|1998|p=55–56}} १ नोव्हेंबर रोजी [[कराची]] आणि [[मुंबई]]साठी नवीन विमान सेवा सुरू झाली. डिसेंबरमध्ये सहाव्या आणि सातव्या कॉमेट विमानांची मागणी नोंदवण्यात आली, जी एप्रिल १९६२ मध्ये ताफ्यात दाखल झाली.{{sfnp|Guttery|1998|p=56}} तसेच १९६१ मध्ये कैरो–[[निकोसिया]] मार्ग पुन्हा सुरू करण्यात आला, जो १९५६ च्या [[सुएझ संकट|सुएझ संकटापासून]] बंद होता. मे १९६२ मध्ये [[मुंबई]] सेवेचा विस्तार [[बँकॉक]] आणि [[हाँग काँग]] मार्गे [[तोक्यो]]पर्यंत करण्यात आला.<ref name="FI1963-546" /> १६ मे १९६२ रोजी [[हेलिओपोलिस (इजिप्त)|हेलिओपोलिस]] येथे झालेल्या डीसी-३ विमान अपघातात ३ कर्मचाऱ्यांचा मृत्यू झाला, तर १९ जुलै रोजी बँकॉक येथे झालेल्या कॉमेट विमान अपघातात २६ जणांचा बळी गेला. ऑगस्ट १९६२ मध्ये आणखी दोन कॉमेट विमाने घेण्यात आली. १५ फेब्रुवारी १९६३ रोजी [[बगदाद]]चा विमान मार्ग तीन वर्षांनंतर पुन्हा सुरू झाला, परंतु इजिप्त, [[इराक]] आणि सिरियामधील राजकीय तणावामुळे तो फार काळ टिकला नाही. १ एप्रिल १९६३ रोजी [[झिम्बाब्वे|ऱ्होडेशिया]]ला नवीन सेवा सुरू झाली. १२ मे १९६३ रोजी अलेक्झांड्रिया जवळ झालेल्या डीसी-३ अपघातात २७ प्रवासी आणि ४ कर्मचारी मारले गेले. २८ जुलै १९६३ रोजी मुंबईजवळ समुद्रात एक कॉमेट विमान कोसळून ६२ जणांचा मृत्यू झाला. तोक्योसाठी पुरेशी विमाने नसल्यामुळे तो मार्ग बंद करण्यात आला. १९६४ मध्ये नऊ कॉमेट विमानांचा ताफा पूर्ण झाला. त्याच वर्षी [[पॅन ॲम]] आणि [[नॉर्थवेस्ट ओरिएंट]]कडून प्रत्येकी तीन ''डग्लस डीसी-६बी'' विमाने खरेदी करण्यात आली, ज्यांनी देशांतर्गत मार्गावर विस्काउंट विमानांची जागा घेतली. देशांतर्गत सेवेसाठी २३ लाख डॉलर्स खर्च करून सात [[अँतोनोव्ह एन-२४]] विमाने मागवण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=56}} [[File:United Arab Airlines Ilyushin Il-62 Volpati-1.jpg|thumb|१९७१ मध्ये पॅरिसमधील विमानतळावर उभे असलेले युनायटेड अरब एरलाइन्सचे [[इल्यूशिन इल-६२]] विमान.]] १४ जानेवारी १९७० रोजी कैरोहून [[अदिस अबाबा]]ला जाणारे एक कॉमेट ४सी विमान उतरताना कोसळले. सुदैवाने विमानातील १४ प्रवाशांपैकी कोणीही गंभीर जखमी झाले नाही. ३० जानेवारी १९७० रोजी लुक्सोर येथे एका अँटोनोव्ह एन-२४ विमानाची चाके आणि प्रणाली निकामी झाली. १९ फेब्रुवारी रोजी [[म्युन्शेन]] येथे एका विमानाला उड्डाण करताना अपघात झाला. मार्च १९७० पर्यंत युनायटेड अरब एरलाइन्समध्ये ७,८१० कर्मचारी होते; ताफ्यात सात अँतोनोव्ह एन-२४बी, तीन बोईंग ७०७-३६६सी, सहा कॉमेट ४सी आणि तीन [[आयएल-१८]] विमाने होती.<ref name="FI1970-508" /> २ जानेवारी १९७१ रोजी त्रिपोली येथे झालेल्या कॉमेट विमान अपघातात ८ प्रवासी आणि ८ कर्मचारी मारले गेले.{{sfnp|Guttery|1998|p=57}} २३ मे १९७१ रोजी दोन '''इल्यूशिन इल-६२''' विमाने खरेदी करण्याची घोषणा झाली. जून १९७१ पासून ही विमाने युरोपीय मार्गांवर आणि ९ जुलैपासून आशियाई मार्गांवर वापरली जाऊ लागली. १० ऑक्टोबर १९७१ रोजी देशाचे नाव बदलून ''अरब रिपब्लिक ऑफ इजिप्त'' झाल्यामुळे विमान कंपनीचे नावही बदलून '''इजिप्तएर''' असे करण्यात आले.<ref name="FI1971-677" /> === मालकी आणि रचना === इजिप्तएर ही पूर्णपणे इजिप्त सरकारच्या मालकीची कंपनी आहे.<ref>{{cite web|last=Young |first=Kathryn M. |url=http://atwonline.com/it-distribution/egyptair-contracts-sabre-help-implement-transformation-plan |title=Egyptair contracts Sabre to help implement transformation plan |date=20 December 2014}}</ref> २००२ मध्ये सात उपकंपन्यांसह [[इजिप्तएर होल्डिंग कंपनी]]ची स्थापना करण्यात आली. यात नंतर आणखी दोन कंपन्यांची भर पडली.<ref name="Report 2011">{{cite web |url=http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |title=Annual Report 2010–2011 |year=2012}}</ref> इजिप्त एरचे मुख्य कार्यालय [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील]] प्रशासकीय इमारतीच्या तळमजल्यावर आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |title=इजिप्त एयर - हवाई प्रवासचे प्रणेते |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग.कॉम |दिनांक=७ मे २००२ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-18 |archive-date=2014-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202120135/http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |url-status=bot: unknown }}</ref> या अंतर्गत तीन विमान वाहतूक कंपन्या कार्यरत आहेत, ज्या एकाच हवाई संचलन प्रमाणपत्राखाली काम करतात, परंतु त्यांचे व्यवस्थापन आणि नफा-तोटा खाती स्वतंत्र आहेत: <div style="column-count: 3; column-gap: 20px;"> * इजिप्तएर एरलाइन्स (मुख्य विमान कंपनी) * [[इजिप्तएर कार्गो]] (मालवाहू सेवा) * [[इजिप्तएर एक्सप्रेस]] (प्रादेशिक सेवा) * इजिप्तएर मेंटेनन्स अँड इंजिनिअरिंग (देखभाल आणि अभियांत्रिकी)<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |title=इजिप्तएयर - वार्षिक अहवाल २०१०-२०११ |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=३० ऑक्टोबर २०१३ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2013-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131030055331/http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |url-status=bot: unknown }}</ref> * इजिप्तएर ग्राउंड सर्व्हिसेस (जमिनीवरील सेवा) * इजिप्तएर इन-फ्लॉईट सर्व्हिसेस (विमानांतर्गत खानपान सेवा) * इजिप्तएर टुरिझम अँड ड्युटी फ्री शॉप्स (पर्यटन आणि करमुक्त दुकाने) * इजिप्तएर मेडिकल सर्व्हिसेस (वैद्यकीय सेवा) * इजिप्तएर सप्लिमेंटरी इंडस्ट्रिज (पूरक उद्योग) </div> === उपकंपन्या === <div style="column-count: 3; column-gap: 20px;"> * [[एर कैरो]] (६०%)<ref name="CAPA">{{cite web|title=Egypt Air Holding Company|url=http://centreforaviation.com/profiles/airline-groups/egypt-air-holding-company|website=CAPA Centre for Aviation}}</ref> * स्मार्ट एव्हिएशन कंपनी (१३.३३%) * [[एर साइनाई]] (१००%)<ref name="CAPA" /> * इजिप्त एरो मॅनेजमेंट सर्व्हिस (५०%) * एलएसजी स्काय शेफ्स कॅटरिंग इजिप्त (७०%)<ref>{{cite web|title=LSG Sky Chefs Catering Egypt established Joint Venture Agreement signed by Egyptair, EAS and LSG Sky Chefs|url=http://www.lsgskychefs.com/media/news/lsg-sky-chefs-catering-egypt-established/|website=[[LSG Sky Chefs]]|date=15 January 2009}}</ref> * सीआयएएफ-लीझिंग (२०%)<ref>{{cite web|title=shareholder|url=http://ciafleasing.com/shareholder.html|website=ciafleasing|archive-url=https://web.archive.org/web/20190122074002/http://www.ciafleasing.com/shareholder.html}}</ref> </div> ==बोध चिन्ह== इजिप्त एरचे बोध चिन्ह होरूस आहे. (इजिप्सीयनांची BC २४००-२३०० कालावधीतील देवता) इजिप्तचे पौराणिक परंपरेप्रमाणे त्यांनी आकाश देवता मानलेली आहे. तीला त्यानी विंगड गॉड ऑफ द सन म्हणले आहे, साधारणपणे बहिरी ससाणा आकाशात भरारी घेतानाचे त्याचे विहंगम दृश्य नजरेसमोर ठेवून तसे चित्र निर्मिले आहे आणि ते हे बोध चिन्ह घेतले आहे. ==निर्गमन स्थानक== जून २०१३ पर्यंत इजिप्त एर लाइन ८१ ठिकाणी विमान सेवा देत होती त्यात १२ इजिप्त,१९ आफ्रिका,२० मध्य पुर्व, ७ एशिया, २१ युरोप आणि २ अमेरिका सेवेचा समावेश होता.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-orders-six-737-800s-options-six-more-200836/ |title=इजिप्त एयर ने सहा 737-800 प्रकारची विमान विकत घेतले, सहा अधिक पर्याय उपलब्ध |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग.कॉम |दिनांक=१० ऑगस्ट २००५ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-18 |archive-date=2014-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140116193324/http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-orders-six-737-800s-options-six-more-200836/ |url-status=bot: unknown }}</ref> ==संघटन== ११ जुलै २००८ रोजी कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर झालेल्या कार्यक्रमात २१ विमान कंपनीचे ९ महिन्यांच्या अथक प्रयत्नाने संघटन झाले.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.staralliance.com/en/member-airline-details?airlineCode=MS |title=इजिप्त एयर-स्टारअलायन्स सदस्य |प्रकाशक=स्टारअलायन्स.कॉम|दिनांक=१५ अक्टूबर २०१६ | प्राप्त दिनांक=}}</ref> ==कायदेशीर भागीदारी करार== एप्रिल २०१५ पर्यंत खालील विमान कंपनीशी व्यवसाय भागीदारी करार झालेले आहेत. * एगेयन एर लाइन * एर कॅनडा * एर चायना * एर इंडिया * औस्ट्रियन एर लाइन * ब्रुसेल्स एर लाइन्स * एथिओपियन एर लाइन्स * गल्फ एर * लुफतान्सा * मलेशिया एर लाइन्स * स्कंडींनावियन एर लाइन * सिंगापुर एर लाइन * साऊथ आफ्रिकन एर वेझ * स्विस इंटरनॅशनल एर लाइन्स * टाप (TAP) पोर्तुगाल * थाय एर वेझ इंटरनॅशनल * तुंनिसाइर * टर्किश एर लाइन्स * यूनायटेड एर लाइन्स ==संदर्भ== ==बाह्य दुवे== {{कॉमन्स|مصر للطيران|{{लेखनाव}}}} *{{अधिकृत संकेतस्थळ|http://www.egyptair.com/}} [[वर्ग:इजिप्तमधील विमानवाहतूक कंपन्या]] [[वर्ग:स्टार अलायन्स]] b5o6jswjt5e3puqdc5f7v2ekxhafm16 2677584 2677583 2026-04-05T03:30:57Z अभय नातू 206 /* संघटन */ 2677584 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विमान सेवा | नाव = इजिप्तएर | चित्र = | चित्र_आकारमान = | IATA = MS | ICAO = MSR | callsign = EGYPTAIR | स्थापना = ७ जून १९३२ (मिस्र एरलाइन्स ह्या नावाने) | सुरुवात = १९३३ | बंद = | विमानतळ = [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] | मुख्य_शहरे = [[अलेक्झांड्रिया]], [[लुक्सोर]], हुर्गादा, [[शर्म अल-शेख]] | फ्रिकवंट_फ्लायर = ''माइल्स अँड स्माईल'' | एलायंस = [[स्टार अलायन्स]] | उपकंपन्या = | विमान संख्या = ८० | मुख्य कंपनी = | ब्रीदवाक्य = ''Enjoy the Sky'' | मुख्यालय = [[कैरो]], [[इजिप्त]] | मुख्य व्यक्ती = | संकेतस्थळ = http://www.egyptair.com/ }} [[चित्र:Boeing 737-866, EgyptAir JP6786434.jpg|250 px|[[इस्तंबूल अतातुर्क विमानतळ]]ावर थांबलेले इजिप्तएरचे [[बोईंग ७३७]] विमान|इवलेसे]] '''इजिप्तएर''' ([[अरबी भाषा|अरबी]]: مصر للطيران) ही [[इजिप्त]] देशाची राष्ट्रीय [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ide.go.jp/English/Data/Africa_file/Company/egypt02.html|title=इजिप्त एयर - कंपनी प्रोफाइल आणि इतिहास |प्रकाशक=आईडीई.गो.जेपी |दिनांक=९ जून २०१६| प्राप्त दिनांक=}}</ref> १९३३ साली स्थापन झालेली इजिप्तएर [[मध्य पूर्व]], [[आफ्रिका]], [[युरोप]] इत्यादी खंडांमधील ७५ शहरांना विमानसेवा पुरवते. इजिप्तएर ११ जुलै २००८ पासून [[स्टार अलायन्स]]चा सदस्य आहे. इजिप्त एर ही इजिप्त देशाची ध्वजवाहक विमानवाहतूक कंपनी आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |title=इजिप्त एयरने नुकसान भरपाईसाठी पुनर्रचना योजना आखली आहे |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=१५ जून २०१४ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2014-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140624101846/http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |url-status=bot: unknown }}</ref> [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] हे या कंपनीचेचे मुख्य केंद्र आहे. इजिप्तएर मध्य पूर्व, युरोप, आफ्रिका, एशिया आणि अमेरिकेतील ७५ पेक्षा अधिक ठिकाणी प्रवाशांना विमान सेवा देते.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ch-aviation.com/portal/airline/MS |title=इजिप्त एयर - एयरलाईनची माहिती |प्रकाशक=सीएच-एविएशन .कॉम |दिनांक=१३ जुलै २०१६ | प्राप्त दिनांक=}}</ref> ==इतिहास== === सुरुवातीची वर्षे: मिस्र एरवर्क (१९३२–१९४९) === [[एरवर्क सर्व्हिसेस|एरवर्क]]चे अध्यक्ष [[ॲलन मंट्झ]] १९३१मध्ये इजिप्तला गेलेले असताना त्यांनी '''मिस्र एरवर्क''' (अरबी भाषेत 'मिस्र' ({{lang|ar|مصر}}) नावाने विमानकंपनी सुरू करण्याची खटपट सुरू केली. ३१ डिसेंबर १९३१ रोजी सरकारने या मिस्र एरवर्कला हवाई वाहतूक सुरू करण्यासाठी विशेष अधिकार प्रदान केले.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} ७ जून १९३२ रोजी ''इजिप्शियन तरुणांमध्ये विमान वाहतुकीची आवड निर्माण करण्यासाठी'' मिस्र एरवर्कचा '''मिस्र एरलाइन्स''' नावाचा एक विभाग स्थापन करण्यात आला.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मिस्र एरलाइन्स त्या काळाची जगातील सातवी विमान वाहतूक कंपनी होती.<ref name="Egyptair - 'pioneer of air travel'" /> मिस्र एरवर्कचे मुख्यालय [[कैरो]]मधील हॅलिओपोलिस येथील '''अलमाझा विमानतळ''' (Almaza Aerodrome) येथे होते.<ref>''[[Flight International]]''. २८ एप्रिल १९३८. पान. [http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1938/1938%20-%201198.html ४१६] ([https://web.archive.org/web/20141006155431/http://www.flightglobal.com/FlightPDFArchive/1938/1938%20-%201198.PDF संचयित]). "MISR AIRWORK, S.A.E., Almaza Aerodrome, Heliopolis."</ref> या कंपनीच्या सुरुवातीच्या २०,००० [[इजिप्शियन पाउंड]] इतक्या भांडवलाचा ८५% हिस्सा [[बँक मिस्र]]कडे, १०% हिस्सा एरवर्क सर्व्हिसेस कडे आणि उरलेला ५% हिस्सा इजिप्शियन खाजगी गुंतवणूकदारांमध्ये वाटलेला होता. कंपनीचे कामकाज जुलै १९३३ मध्ये सुरू झाले. कंपनीच्या पहिल्या सेवा [[कैरो]] ते [[अलेक्झांड्रिया]] आणि [[मर्सा मात्रुह]] दरम्यान होत्या. या साठी [[डी हॅविलँड डी.एच.८४ ड्रॅगन]] विमानांचा वापर केला जात असे. त्याच वर्षी ऑगस्टमध्ये कैरो-अलेक्झांड्रिया विमान सेवा दिवसातून दोनदा करण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३३ च्या उत्तरार्धात कैरो-[[आस्वान]] दरम्यान आठवड्यातून दोनदा विमान सेवा सुरू झाली. ही [[अश्युत]] आणि [[लुक्सोर]] येथे थांबत असे.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३४ मध्ये कैरो पासून [[बुर सैद|पोर्ट सैद]] मार्गे [[लिडा (इजिप्त)|लिडा]], [[हैफा]] आणि [[गाझा]] पर्यंत नवीन मार्ग सुरू झाले. ३ ऑगस्ट १९३५ रोजी, [[डी हॅविलँड डी.एच.८६]] विमानांसह [[सायप्रस]]मधील [[निकोसिया]]पर्यंत एक प्रायोगिक सेवा सुरू करण्यात आली; ही त्याच वर्षी २० ऑक्टोबर पर्यंत टिकली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} अलेक्झांड्रिया-पोर्ट सैद-कैरो-[[मिनिया (इजिप्त)|मिनिया]]-अश्युत हा मार्ग १९३५ च्या उत्तरार्धात सुरू झाला.<ref name="Flight1936-23" /> १९३५ मध्ये या विमान कंपनीने ६,९९० प्रवासी आणि २१,८३० किग्रॅ मालाची वाहतूक केली; त्या वर्षात कंपनीच्या या नियमित विमान सेवांनी एकूण ४,१९,४६७ मैल प्रवास केला होता.<ref name="Flight1936-314" /> सप्टेंबर १९३९ मध्ये [[दुसरे महायुद्ध]] सुरू झाल्यावर इजिप्शियन सरकारने कंपनीचे सर्व मार्ग आपल्या ताब्यात घेतले. १९४० मध्ये [[बैरुत]] आणि [[पॅलेस्टाईन]] पर्यंत विमान सेवा सुरू करण्यात आली. १९४४ मध्ये तीन [[अॅव्हरो अॅनसन|अॅव्हरो १९]] विमानांचा ताफ्यात समावेश करण्यात आला. १९४५ च्या उत्तरार्धात झालेल्या तीन अपघातांमुळे ताफ्याचे नूतनीकरण करण्यासाठी संप पुकारण्यात आला आणि यामुळे फेब्रुवारी १९४६ पासून कामकाज पूर्णपणे ठप्प झाले;{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मे महिन्यात सेवा पुन्हा सुरू झाली आणि १९४६ च्या अखेरीस ताफ्यात चार [[अॅव्हरो अॅनसन]], एक [[एटी-११ कानसान|बीच एटी-११]], पाच [[बीचक्राफ्ट मॉडेल १८|बीच सी-४५]], चार [[डी हॅविलँड डी.एच.८९ ड्रॅगन रॅपिड]] आणि दोन [[नॉर्थ अमेरिकन एटी-६ टेक्सन]] विमानांचा समावेश होता.{{sfnp|Guttery|1998|p=५१–५२}} दोस्त राष्ट्रांचे प्रादेशिक विमान विल्हेवाट केंद्र इजिप्तमध्येच असल्याने या कंपनीला उरलेल्या लष्करी विमानांच्या खरेदीत मोठा फायदा झाला. १९४७ मध्ये आणखी दोन बीच सी-४५ विमाने घेतली आणि १९४८ मध्ये [[व्हिकर्स व्हायकिंग]] विमानांचा समावेश करण्यात आला. मे १९४९ मध्ये कंपनीचे सर्व भांडवल आणि विमाने सरकारने ताब्यात घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=५२}} इजिप्शियन सरकार एकमेव भागधारक बनल्यानंतर कंपनीने आपले नाव बदलून '''मिस्रएर एसएई''' असे केले. === मिस्रएर (१९४९–१९५७) === मिस्रएरने आपल्या पूर्ववर्ती कंपनीच्या सगळ्या मार्गांवर विमान सेवा सुरू ठेवली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १९५१ मध्ये लांब पल्ल्याच्या मार्गांवर वापरण्यासाठी तीन [[एसएनकेएएसई लँग्युडोक]] विमाने खरेदी करण्यात आली.<ref name="Flight1951-633"/> या विमानांनी [[जिनिव्हा]], [[खार्तूम]] आणि [[तेहरान]]ला जाणाऱ्या उड्डाणांमध्ये विकर्स व्हायकिंग विमानांची जागा घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १ डिसेंबर १९५२ रोजी, मिस्रएरने आपली देशांतर्गत स्पर्धक कंपनी [[सर्व्हिसेस एरिअन्स इंटरनॅशनल डी'इजिप्त]] ही कंपनी विकत घेतली आणि त्याचे कामकाज बंद केले. त्या कंपनीचा फायद्यात असलेला कैरो-[[ट्युनिस]] हा मार्ग मिस्रएरने स्वतःच्या मार्गजाळ्यात समाविष्ट करून घेतला.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} १९५४ च्या सुरुवातीला तीन [[व्हिकर्स व्हायकाउंट]] विमानांची खरेदा केली गेली.<ref name="Flight1954-414"/> त्या वर्षात या कंपनीने ६४,५३९ प्रवाशांची वाहतूक केली. मार्च १९५५ पर्यंत मिस्रएरच्या ताफ्यात एक बीचक्राफ्ट, तीन लँग्युडोक आणि सात व्हायकिंग विमाने होती.<ref name="Flight1955-307"/> त्यानंतर [[डग्लस डीसी-३]] विमाने खरेदी करून ती देशांतर्गत मार्गांवर आणि शेजारील अरब देशांमध्ये तैनात करण्यात आली. पहिल्या दोन व्हायकाउंट विमानां डिसेंबर १९५५ मध्ये मिळाली आणि मार्च १९५६ मध्ये प्रत्यक्ष सेवेत दाखल झाली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} आठ महिन्यांनंतर १ नोव्हेंबर १९५६ रोजी [[सुएझ संकट|सुएझ संकटा]]दरम्यान [[रॉयल एर फोर्स]]ने केलेल्या हवाई हल्ल्यात [[अलमाझा विमानतळ|अलमाझा विमानतळावर]] उभे असलेले एक व्हायकाउंट विमान (नोंदणी क्र. एसयू-एआयसी) पूर्णपणे नष्ट झाले.<ref name="Flight1957-203"/><ref>{{cite web |title=Unlawful interference, Vickers 739 Viscount SU-AIC, 1 October 1956 |url=https://asn.flightsafety.org/wikibase/334619 |website=Aviation-Safety Network |access-date=30 November 2024}}</ref> १९५५ मध्ये वाहतूक केलेल्या प्रवाशांची संख्या ७७,०५० पर्यंत वाढली होती.<ref name="Flight1956-475"/> फेब्रुवारी १९५७ मध्ये, मिस्रएरचे नाव बदलून '''युनायटेड अरब एरलाइन्स''' असे करण्यात आले.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} त्या वर्षाच्या शेवटी ६,००,००० ते ८,००,००० पाउंड खर्चाने करून आणखी दोन व्हायकाउंट विमाने आणि सुटे भाग खरेदी करण्यात आले. === युनायटेड अरब एरलाइन्स (१९५७–१९७१) === १ फेब्रुवारी १९५८ रोजी इजिप्त आणि [[सिरिया]]ने मिळून [[युनायटेड अरब रिपब्लिक]]ची स्थापना केल्यानंतर त्याच वर्षी मार्च महिन्यात मिस्रएरचे नाव बदलून '''युनायटेड अरब एरलाइन्स''' असे करण्यात आले.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} ७ जुलै रोजी [[कैरो]]–[[ॲथेन्स]]–[[रोम]]–[[झुरिच]] विमान सेवा सुरू झाली. २३ डिसेंबर रोजी [[सिरियन एरवेझ]]चे युनायटेड अरब एरलाइन्समध्ये विलीनीकरण झाले. सिरियन कंपनीचे सर्व मार्ग व उपकरणे यूएएने सामावून घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} मार्च १९६० पर्यंत या कंपनीत ५७९ कर्मचारी कार्यरत होते. त्यावेळी ताफ्यात एक [[बीच मॉडेल १८]], चार [[डीसी-३]], सहा [[व्हिकर्स व्हायकिंग]] आणि सहा [[व्हिकर्स व्हायकाउंट]] विमानांचा समावेश होता.<ref name="Flight1960-504/5" /> १० एप्रिल रोजी एका विस्काउंट विमानाला [[भूमध्य समुद्र|भूमध्य समुद्रात]] अपघात झाला, ज्यात १७ प्रवासी आणि ३ कर्मचारी मारले गेले.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} ९ जून रोजी पहिले [[डी हॅविलँड कॉमेट ४सी]] विमान ताफ्यात दाखल झाले.<ref name="Flight1960-588/9" /> याच वर्षाच्या १६ जुलैपासून या प्रकारच्या दोन विमानांद्वारे सेवा सुरू झाली. ऑक्टोबर १९६० पर्यंत या कंपनीने कॉमेट विमानांचा वापर कैरो–[[बेलग्रेड]]–[[प्राग]], कैरो–रोम–[[लंडन]], कैरो–[[जेद्दा]] आणि कैरो–[[खार्तूम]] या मार्गांवर सुरू केला होता.<ref name="Flight1960-588/9" /> तर डीसी-३ विमाने कैरो–[[अलेक्झांड्रिया]]–[[मर्सा मात्रुह]], कैरो–[[अश्युत]]–[[लुक्सोर]], कैरो–लुक्सोर–[[आस्वान]] आणि कैरो–[[पोर्ट सईद]]–अलेक्झांड्रिया मार्गांवर वापरली जात होती. तसेच कैरो आणि अलेक्झांड्रिया दरम्यानच्या थेट विमान प्रवासासाठी व्हायकाउंट विमानांचा वापर होत असे. नोव्हेंबर १९६० मध्ये आणखी दोन कॉमेट विमानांची मागणी नोंदवण्यात आली.<ref name="Flight1960-855" /> ऑक्टोबर १९६१ मध्ये सीरियाने यूएएमधून अंग काढून घेतले आणि सिरियाच्या सरकारने [[दमास्कस]]मध्ये [[सिरियन अरब एरवेझ]]ची स्थापना केली; त्यानंतर पूर्वी ताब्यात घेतलेले मार्ग आणि विमाने नवीन कंपनीला परत करण्यात आली.<ref name="FI1963-542" /> [[File:United Arab Airlines Comet Soderstrom.jpg|thumb|१९६८ मध्ये [[जिनिव्हा विमानतळ|जिनिव्हा विमानतळावरून]] उड्डाण करणारे युनायटेड अरब एरलाइन्सचे कॉमेट ४सी विमान.]] १९६१ च्या सुरुवातीला अजून दोन कॉमेट विमाने मागवण्यात आली. एप्रिल १९६१ मध्ये [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स]]कडून तीन [[डग्लस डीसी-६]] विमाने खरेदी करण्यात आली. १२ जून रोजी कैरो–[[लागोस]] मार्गाचा विस्तार [[आक्रा]]पर्यंत करण्यात आला आणि २१ जूनपासून [[मॉस्को]]ला सेवा सुरू झाली. [[बोईंग]] कंपनीकडून [[बोईंग ७०७-३२०|बोईंग ७०७-३२०बी]] खरेदी करण्याचा करार झाला होता, परंतु कंपनीला अर्थसाह्य न मिळाल्याने हा व्यवहार फसला.{{sfnp|Guttery|1998|p=55–56}} १ नोव्हेंबर रोजी [[कराची]] आणि [[मुंबई]]साठी नवीन विमान सेवा सुरू झाली. डिसेंबरमध्ये सहाव्या आणि सातव्या कॉमेट विमानांची मागणी नोंदवण्यात आली, जी एप्रिल १९६२ मध्ये ताफ्यात दाखल झाली.{{sfnp|Guttery|1998|p=56}} तसेच १९६१ मध्ये कैरो–[[निकोसिया]] मार्ग पुन्हा सुरू करण्यात आला, जो १९५६ च्या [[सुएझ संकट|सुएझ संकटापासून]] बंद होता. मे १९६२ मध्ये [[मुंबई]] सेवेचा विस्तार [[बँकॉक]] आणि [[हाँग काँग]] मार्गे [[तोक्यो]]पर्यंत करण्यात आला.<ref name="FI1963-546" /> १६ मे १९६२ रोजी [[हेलिओपोलिस (इजिप्त)|हेलिओपोलिस]] येथे झालेल्या डीसी-३ विमान अपघातात ३ कर्मचाऱ्यांचा मृत्यू झाला, तर १९ जुलै रोजी बँकॉक येथे झालेल्या कॉमेट विमान अपघातात २६ जणांचा बळी गेला. ऑगस्ट १९६२ मध्ये आणखी दोन कॉमेट विमाने घेण्यात आली. १५ फेब्रुवारी १९६३ रोजी [[बगदाद]]चा विमान मार्ग तीन वर्षांनंतर पुन्हा सुरू झाला, परंतु इजिप्त, [[इराक]] आणि सिरियामधील राजकीय तणावामुळे तो फार काळ टिकला नाही. १ एप्रिल १९६३ रोजी [[झिम्बाब्वे|ऱ्होडेशिया]]ला नवीन सेवा सुरू झाली. १२ मे १९६३ रोजी अलेक्झांड्रिया जवळ झालेल्या डीसी-३ अपघातात २७ प्रवासी आणि ४ कर्मचारी मारले गेले. २८ जुलै १९६३ रोजी मुंबईजवळ समुद्रात एक कॉमेट विमान कोसळून ६२ जणांचा मृत्यू झाला. तोक्योसाठी पुरेशी विमाने नसल्यामुळे तो मार्ग बंद करण्यात आला. १९६४ मध्ये नऊ कॉमेट विमानांचा ताफा पूर्ण झाला. त्याच वर्षी [[पॅन ॲम]] आणि [[नॉर्थवेस्ट ओरिएंट]]कडून प्रत्येकी तीन ''डग्लस डीसी-६बी'' विमाने खरेदी करण्यात आली, ज्यांनी देशांतर्गत मार्गावर विस्काउंट विमानांची जागा घेतली. देशांतर्गत सेवेसाठी २३ लाख डॉलर्स खर्च करून सात [[अँतोनोव्ह एन-२४]] विमाने मागवण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=56}} [[File:United Arab Airlines Ilyushin Il-62 Volpati-1.jpg|thumb|१९७१ मध्ये पॅरिसमधील विमानतळावर उभे असलेले युनायटेड अरब एरलाइन्सचे [[इल्यूशिन इल-६२]] विमान.]] १४ जानेवारी १९७० रोजी कैरोहून [[अदिस अबाबा]]ला जाणारे एक कॉमेट ४सी विमान उतरताना कोसळले. सुदैवाने विमानातील १४ प्रवाशांपैकी कोणीही गंभीर जखमी झाले नाही. ३० जानेवारी १९७० रोजी लुक्सोर येथे एका अँटोनोव्ह एन-२४ विमानाची चाके आणि प्रणाली निकामी झाली. १९ फेब्रुवारी रोजी [[म्युन्शेन]] येथे एका विमानाला उड्डाण करताना अपघात झाला. मार्च १९७० पर्यंत युनायटेड अरब एरलाइन्समध्ये ७,८१० कर्मचारी होते; ताफ्यात सात अँतोनोव्ह एन-२४बी, तीन बोईंग ७०७-३६६सी, सहा कॉमेट ४सी आणि तीन [[आयएल-१८]] विमाने होती.<ref name="FI1970-508" /> २ जानेवारी १९७१ रोजी त्रिपोली येथे झालेल्या कॉमेट विमान अपघातात ८ प्रवासी आणि ८ कर्मचारी मारले गेले.{{sfnp|Guttery|1998|p=57}} २३ मे १९७१ रोजी दोन '''इल्यूशिन इल-६२''' विमाने खरेदी करण्याची घोषणा झाली. जून १९७१ पासून ही विमाने युरोपीय मार्गांवर आणि ९ जुलैपासून आशियाई मार्गांवर वापरली जाऊ लागली. १० ऑक्टोबर १९७१ रोजी देशाचे नाव बदलून ''अरब रिपब्लिक ऑफ इजिप्त'' झाल्यामुळे विमान कंपनीचे नावही बदलून '''इजिप्तएर''' असे करण्यात आले.<ref name="FI1971-677" /> === मालकी आणि रचना === इजिप्तएर ही पूर्णपणे इजिप्त सरकारच्या मालकीची कंपनी आहे.<ref>{{cite web|last=Young |first=Kathryn M. |url=http://atwonline.com/it-distribution/egyptair-contracts-sabre-help-implement-transformation-plan |title=Egyptair contracts Sabre to help implement transformation plan |date=20 December 2014}}</ref> २००२ मध्ये सात उपकंपन्यांसह [[इजिप्तएर होल्डिंग कंपनी]]ची स्थापना करण्यात आली. यात नंतर आणखी दोन कंपन्यांची भर पडली.<ref name="Report 2011">{{cite web |url=http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |title=Annual Report 2010–2011 |year=2012}}</ref> इजिप्त एरचे मुख्य कार्यालय [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील]] प्रशासकीय इमारतीच्या तळमजल्यावर आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |title=इजिप्त एयर - हवाई प्रवासचे प्रणेते |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग.कॉम |दिनांक=७ मे २००२ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-18 |archive-date=2014-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202120135/http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |url-status=bot: unknown }}</ref> या अंतर्गत तीन विमान वाहतूक कंपन्या कार्यरत आहेत, ज्या एकाच हवाई संचलन प्रमाणपत्राखाली काम करतात, परंतु त्यांचे व्यवस्थापन आणि नफा-तोटा खाती स्वतंत्र आहेत: <div style="column-count: 3; column-gap: 20px;"> * इजिप्तएर एरलाइन्स (मुख्य विमान कंपनी) * [[इजिप्तएर कार्गो]] (मालवाहू सेवा) * [[इजिप्तएर एक्सप्रेस]] (प्रादेशिक सेवा) * इजिप्तएर मेंटेनन्स अँड इंजिनिअरिंग (देखभाल आणि अभियांत्रिकी)<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |title=इजिप्तएयर - वार्षिक अहवाल २०१०-२०११ |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=३० ऑक्टोबर २०१३ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2013-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131030055331/http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |url-status=bot: unknown }}</ref> * इजिप्तएर ग्राउंड सर्व्हिसेस (जमिनीवरील सेवा) * इजिप्तएर इन-फ्लॉईट सर्व्हिसेस (विमानांतर्गत खानपान सेवा) * इजिप्तएर टुरिझम अँड ड्युटी फ्री शॉप्स (पर्यटन आणि करमुक्त दुकाने) * इजिप्तएर मेडिकल सर्व्हिसेस (वैद्यकीय सेवा) * इजिप्तएर सप्लिमेंटरी इंडस्ट्रिज (पूरक उद्योग) </div> === उपकंपन्या === <div style="column-count: 3; column-gap: 20px;"> * [[एर कैरो]] (६०%)<ref name="CAPA">{{cite web|title=Egypt Air Holding Company|url=http://centreforaviation.com/profiles/airline-groups/egypt-air-holding-company|website=CAPA Centre for Aviation}}</ref> * स्मार्ट एव्हिएशन कंपनी (१३.३३%) * [[एर साइनाई]] (१००%)<ref name="CAPA" /> * इजिप्त एरो मॅनेजमेंट सर्व्हिस (५०%) * एलएसजी स्काय शेफ्स कॅटरिंग इजिप्त (७०%)<ref>{{cite web|title=LSG Sky Chefs Catering Egypt established Joint Venture Agreement signed by Egyptair, EAS and LSG Sky Chefs|url=http://www.lsgskychefs.com/media/news/lsg-sky-chefs-catering-egypt-established/|website=[[LSG Sky Chefs]]|date=15 January 2009}}</ref> * सीआयएएफ-लीझिंग (२०%)<ref>{{cite web|title=shareholder|url=http://ciafleasing.com/shareholder.html|website=ciafleasing|archive-url=https://web.archive.org/web/20190122074002/http://www.ciafleasing.com/shareholder.html}}</ref> </div> ==बोध चिन्ह== इजिप्त एरचे बोध चिन्ह होरूस आहे. (इजिप्सीयनांची BC २४००-२३०० कालावधीतील देवता) इजिप्तचे पौराणिक परंपरेप्रमाणे त्यांनी आकाश देवता मानलेली आहे. तीला त्यानी विंगड गॉड ऑफ द सन म्हणले आहे, साधारणपणे बहिरी ससाणा आकाशात भरारी घेतानाचे त्याचे विहंगम दृश्य नजरेसमोर ठेवून तसे चित्र निर्मिले आहे आणि ते हे बोध चिन्ह घेतले आहे. ==निर्गमन स्थानक== जून २०१३ पर्यंत इजिप्त एर लाइन ८१ ठिकाणी विमान सेवा देत होती त्यात १२ इजिप्त,१९ आफ्रिका,२० मध्य पुर्व, ७ एशिया, २१ युरोप आणि २ अमेरिका सेवेचा समावेश होता.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-orders-six-737-800s-options-six-more-200836/ |title=इजिप्त एयर ने सहा 737-800 प्रकारची विमान विकत घेतले, सहा अधिक पर्याय उपलब्ध |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग.कॉम |दिनांक=१० ऑगस्ट २००५ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-18 |archive-date=2014-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140116193324/http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-orders-six-737-800s-options-six-more-200836/ |url-status=bot: unknown }}</ref> ==कायदेशीर भागीदारी करार== एप्रिल २०१५ पर्यंत खालील विमान कंपनीशी व्यवसाय भागीदारी करार झालेले आहेत. * एगेयन एर लाइन * एर कॅनडा * एर चायना * एर इंडिया * औस्ट्रियन एर लाइन * ब्रुसेल्स एर लाइन्स * एथिओपियन एर लाइन्स * गल्फ एर * लुफतान्सा * मलेशिया एर लाइन्स * स्कंडींनावियन एर लाइन * सिंगापुर एर लाइन * साऊथ आफ्रिकन एर वेझ * स्विस इंटरनॅशनल एर लाइन्स * टाप (TAP) पोर्तुगाल * थाय एर वेझ इंटरनॅशनल * तुंनिसाइर * टर्किश एर लाइन्स * यूनायटेड एर लाइन्स ==संदर्भ== ==बाह्य दुवे== {{कॉमन्स|مصر للطيران|{{लेखनाव}}}} *{{अधिकृत संकेतस्थळ|http://www.egyptair.com/}} [[वर्ग:इजिप्तमधील विमानवाहतूक कंपन्या]] [[वर्ग:स्टार अलायन्स]] qvaim90p6gl55reix7p3m9h1jbbzal6 2677585 2677584 2026-04-05T03:33:05Z अभय नातू 206 /* बोध चिन्ह */ 2677585 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विमान सेवा | नाव = इजिप्तएर | चित्र = | चित्र_आकारमान = | IATA = MS | ICAO = MSR | callsign = EGYPTAIR | स्थापना = ७ जून १९३२ (मिस्र एरलाइन्स ह्या नावाने) | सुरुवात = १९३३ | बंद = | विमानतळ = [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] | मुख्य_शहरे = [[अलेक्झांड्रिया]], [[लुक्सोर]], हुर्गादा, [[शर्म अल-शेख]] | फ्रिकवंट_फ्लायर = ''माइल्स अँड स्माईल'' | एलायंस = [[स्टार अलायन्स]] | उपकंपन्या = | विमान संख्या = ८० | मुख्य कंपनी = | ब्रीदवाक्य = ''Enjoy the Sky'' | मुख्यालय = [[कैरो]], [[इजिप्त]] | मुख्य व्यक्ती = | संकेतस्थळ = http://www.egyptair.com/ }} [[चित्र:Boeing 737-866, EgyptAir JP6786434.jpg|250 px|[[इस्तंबूल अतातुर्क विमानतळ]]ावर थांबलेले इजिप्तएरचे [[बोईंग ७३७]] विमान|इवलेसे]] '''इजिप्तएर''' ([[अरबी भाषा|अरबी]]: مصر للطيران) ही [[इजिप्त]] देशाची राष्ट्रीय [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ide.go.jp/English/Data/Africa_file/Company/egypt02.html|title=इजिप्त एयर - कंपनी प्रोफाइल आणि इतिहास |प्रकाशक=आईडीई.गो.जेपी |दिनांक=९ जून २०१६| प्राप्त दिनांक=}}</ref> १९३३ साली स्थापन झालेली इजिप्तएर [[मध्य पूर्व]], [[आफ्रिका]], [[युरोप]] इत्यादी खंडांमधील ७५ शहरांना विमानसेवा पुरवते. इजिप्तएर ११ जुलै २००८ पासून [[स्टार अलायन्स]]चा सदस्य आहे. इजिप्त एर ही इजिप्त देशाची ध्वजवाहक विमानवाहतूक कंपनी आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |title=इजिप्त एयरने नुकसान भरपाईसाठी पुनर्रचना योजना आखली आहे |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=१५ जून २०१४ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2014-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140624101846/http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |url-status=bot: unknown }}</ref> [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] हे या कंपनीचेचे मुख्य केंद्र आहे. इजिप्तएर मध्य पूर्व, युरोप, आफ्रिका, एशिया आणि अमेरिकेतील ७५ पेक्षा अधिक ठिकाणी प्रवाशांना विमान सेवा देते.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ch-aviation.com/portal/airline/MS |title=इजिप्त एयर - एयरलाईनची माहिती |प्रकाशक=सीएच-एविएशन .कॉम |दिनांक=१३ जुलै २०१६ | प्राप्त दिनांक=}}</ref> ==इतिहास== === सुरुवातीची वर्षे: मिस्र एरवर्क (१९३२–१९४९) === [[एरवर्क सर्व्हिसेस|एरवर्क]]चे अध्यक्ष [[ॲलन मंट्झ]] १९३१मध्ये इजिप्तला गेलेले असताना त्यांनी '''मिस्र एरवर्क''' (अरबी भाषेत 'मिस्र' ({{lang|ar|مصر}}) नावाने विमानकंपनी सुरू करण्याची खटपट सुरू केली. ३१ डिसेंबर १९३१ रोजी सरकारने या मिस्र एरवर्कला हवाई वाहतूक सुरू करण्यासाठी विशेष अधिकार प्रदान केले.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} ७ जून १९३२ रोजी ''इजिप्शियन तरुणांमध्ये विमान वाहतुकीची आवड निर्माण करण्यासाठी'' मिस्र एरवर्कचा '''मिस्र एरलाइन्स''' नावाचा एक विभाग स्थापन करण्यात आला.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मिस्र एरलाइन्स त्या काळाची जगातील सातवी विमान वाहतूक कंपनी होती.<ref name="Egyptair - 'pioneer of air travel'" /> मिस्र एरवर्कचे मुख्यालय [[कैरो]]मधील हॅलिओपोलिस येथील '''अलमाझा विमानतळ''' (Almaza Aerodrome) येथे होते.<ref>''[[Flight International]]''. २८ एप्रिल १९३८. पान. [http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1938/1938%20-%201198.html ४१६] ([https://web.archive.org/web/20141006155431/http://www.flightglobal.com/FlightPDFArchive/1938/1938%20-%201198.PDF संचयित]). "MISR AIRWORK, S.A.E., Almaza Aerodrome, Heliopolis."</ref> या कंपनीच्या सुरुवातीच्या २०,००० [[इजिप्शियन पाउंड]] इतक्या भांडवलाचा ८५% हिस्सा [[बँक मिस्र]]कडे, १०% हिस्सा एरवर्क सर्व्हिसेस कडे आणि उरलेला ५% हिस्सा इजिप्शियन खाजगी गुंतवणूकदारांमध्ये वाटलेला होता. कंपनीचे कामकाज जुलै १९३३ मध्ये सुरू झाले. कंपनीच्या पहिल्या सेवा [[कैरो]] ते [[अलेक्झांड्रिया]] आणि [[मर्सा मात्रुह]] दरम्यान होत्या. या साठी [[डी हॅविलँड डी.एच.८४ ड्रॅगन]] विमानांचा वापर केला जात असे. त्याच वर्षी ऑगस्टमध्ये कैरो-अलेक्झांड्रिया विमान सेवा दिवसातून दोनदा करण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३३ च्या उत्तरार्धात कैरो-[[आस्वान]] दरम्यान आठवड्यातून दोनदा विमान सेवा सुरू झाली. ही [[अश्युत]] आणि [[लुक्सोर]] येथे थांबत असे.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३४ मध्ये कैरो पासून [[बुर सैद|पोर्ट सैद]] मार्गे [[लिडा (इजिप्त)|लिडा]], [[हैफा]] आणि [[गाझा]] पर्यंत नवीन मार्ग सुरू झाले. ३ ऑगस्ट १९३५ रोजी, [[डी हॅविलँड डी.एच.८६]] विमानांसह [[सायप्रस]]मधील [[निकोसिया]]पर्यंत एक प्रायोगिक सेवा सुरू करण्यात आली; ही त्याच वर्षी २० ऑक्टोबर पर्यंत टिकली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} अलेक्झांड्रिया-पोर्ट सैद-कैरो-[[मिनिया (इजिप्त)|मिनिया]]-अश्युत हा मार्ग १९३५ च्या उत्तरार्धात सुरू झाला.<ref name="Flight1936-23" /> १९३५ मध्ये या विमान कंपनीने ६,९९० प्रवासी आणि २१,८३० किग्रॅ मालाची वाहतूक केली; त्या वर्षात कंपनीच्या या नियमित विमान सेवांनी एकूण ४,१९,४६७ मैल प्रवास केला होता.<ref name="Flight1936-314" /> सप्टेंबर १९३९ मध्ये [[दुसरे महायुद्ध]] सुरू झाल्यावर इजिप्शियन सरकारने कंपनीचे सर्व मार्ग आपल्या ताब्यात घेतले. १९४० मध्ये [[बैरुत]] आणि [[पॅलेस्टाईन]] पर्यंत विमान सेवा सुरू करण्यात आली. १९४४ मध्ये तीन [[अॅव्हरो अॅनसन|अॅव्हरो १९]] विमानांचा ताफ्यात समावेश करण्यात आला. १९४५ च्या उत्तरार्धात झालेल्या तीन अपघातांमुळे ताफ्याचे नूतनीकरण करण्यासाठी संप पुकारण्यात आला आणि यामुळे फेब्रुवारी १९४६ पासून कामकाज पूर्णपणे ठप्प झाले;{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मे महिन्यात सेवा पुन्हा सुरू झाली आणि १९४६ च्या अखेरीस ताफ्यात चार [[अॅव्हरो अॅनसन]], एक [[एटी-११ कानसान|बीच एटी-११]], पाच [[बीचक्राफ्ट मॉडेल १८|बीच सी-४५]], चार [[डी हॅविलँड डी.एच.८९ ड्रॅगन रॅपिड]] आणि दोन [[नॉर्थ अमेरिकन एटी-६ टेक्सन]] विमानांचा समावेश होता.{{sfnp|Guttery|1998|p=५१–५२}} दोस्त राष्ट्रांचे प्रादेशिक विमान विल्हेवाट केंद्र इजिप्तमध्येच असल्याने या कंपनीला उरलेल्या लष्करी विमानांच्या खरेदीत मोठा फायदा झाला. १९४७ मध्ये आणखी दोन बीच सी-४५ विमाने घेतली आणि १९४८ मध्ये [[व्हिकर्स व्हायकिंग]] विमानांचा समावेश करण्यात आला. मे १९४९ मध्ये कंपनीचे सर्व भांडवल आणि विमाने सरकारने ताब्यात घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=५२}} इजिप्शियन सरकार एकमेव भागधारक बनल्यानंतर कंपनीने आपले नाव बदलून '''मिस्रएर एसएई''' असे केले. === मिस्रएर (१९४९–१९५७) === मिस्रएरने आपल्या पूर्ववर्ती कंपनीच्या सगळ्या मार्गांवर विमान सेवा सुरू ठेवली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १९५१ मध्ये लांब पल्ल्याच्या मार्गांवर वापरण्यासाठी तीन [[एसएनकेएएसई लँग्युडोक]] विमाने खरेदी करण्यात आली.<ref name="Flight1951-633"/> या विमानांनी [[जिनिव्हा]], [[खार्तूम]] आणि [[तेहरान]]ला जाणाऱ्या उड्डाणांमध्ये विकर्स व्हायकिंग विमानांची जागा घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १ डिसेंबर १९५२ रोजी, मिस्रएरने आपली देशांतर्गत स्पर्धक कंपनी [[सर्व्हिसेस एरिअन्स इंटरनॅशनल डी'इजिप्त]] ही कंपनी विकत घेतली आणि त्याचे कामकाज बंद केले. त्या कंपनीचा फायद्यात असलेला कैरो-[[ट्युनिस]] हा मार्ग मिस्रएरने स्वतःच्या मार्गजाळ्यात समाविष्ट करून घेतला.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} १९५४ च्या सुरुवातीला तीन [[व्हिकर्स व्हायकाउंट]] विमानांची खरेदा केली गेली.<ref name="Flight1954-414"/> त्या वर्षात या कंपनीने ६४,५३९ प्रवाशांची वाहतूक केली. मार्च १९५५ पर्यंत मिस्रएरच्या ताफ्यात एक बीचक्राफ्ट, तीन लँग्युडोक आणि सात व्हायकिंग विमाने होती.<ref name="Flight1955-307"/> त्यानंतर [[डग्लस डीसी-३]] विमाने खरेदी करून ती देशांतर्गत मार्गांवर आणि शेजारील अरब देशांमध्ये तैनात करण्यात आली. पहिल्या दोन व्हायकाउंट विमानां डिसेंबर १९५५ मध्ये मिळाली आणि मार्च १९५६ मध्ये प्रत्यक्ष सेवेत दाखल झाली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} आठ महिन्यांनंतर १ नोव्हेंबर १९५६ रोजी [[सुएझ संकट|सुएझ संकटा]]दरम्यान [[रॉयल एर फोर्स]]ने केलेल्या हवाई हल्ल्यात [[अलमाझा विमानतळ|अलमाझा विमानतळावर]] उभे असलेले एक व्हायकाउंट विमान (नोंदणी क्र. एसयू-एआयसी) पूर्णपणे नष्ट झाले.<ref name="Flight1957-203"/><ref>{{cite web |title=Unlawful interference, Vickers 739 Viscount SU-AIC, 1 October 1956 |url=https://asn.flightsafety.org/wikibase/334619 |website=Aviation-Safety Network |access-date=30 November 2024}}</ref> १९५५ मध्ये वाहतूक केलेल्या प्रवाशांची संख्या ७७,०५० पर्यंत वाढली होती.<ref name="Flight1956-475"/> फेब्रुवारी १९५७ मध्ये, मिस्रएरचे नाव बदलून '''युनायटेड अरब एरलाइन्स''' असे करण्यात आले.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} त्या वर्षाच्या शेवटी ६,००,००० ते ८,००,००० पाउंड खर्चाने करून आणखी दोन व्हायकाउंट विमाने आणि सुटे भाग खरेदी करण्यात आले. === युनायटेड अरब एरलाइन्स (१९५७–१९७१) === १ फेब्रुवारी १९५८ रोजी इजिप्त आणि [[सिरिया]]ने मिळून [[युनायटेड अरब रिपब्लिक]]ची स्थापना केल्यानंतर त्याच वर्षी मार्च महिन्यात मिस्रएरचे नाव बदलून '''युनायटेड अरब एरलाइन्स''' असे करण्यात आले.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} ७ जुलै रोजी [[कैरो]]–[[ॲथेन्स]]–[[रोम]]–[[झुरिच]] विमान सेवा सुरू झाली. २३ डिसेंबर रोजी [[सिरियन एरवेझ]]चे युनायटेड अरब एरलाइन्समध्ये विलीनीकरण झाले. सिरियन कंपनीचे सर्व मार्ग व उपकरणे यूएएने सामावून घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} मार्च १९६० पर्यंत या कंपनीत ५७९ कर्मचारी कार्यरत होते. त्यावेळी ताफ्यात एक [[बीच मॉडेल १८]], चार [[डीसी-३]], सहा [[व्हिकर्स व्हायकिंग]] आणि सहा [[व्हिकर्स व्हायकाउंट]] विमानांचा समावेश होता.<ref name="Flight1960-504/5" /> १० एप्रिल रोजी एका विस्काउंट विमानाला [[भूमध्य समुद्र|भूमध्य समुद्रात]] अपघात झाला, ज्यात १७ प्रवासी आणि ३ कर्मचारी मारले गेले.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} ९ जून रोजी पहिले [[डी हॅविलँड कॉमेट ४सी]] विमान ताफ्यात दाखल झाले.<ref name="Flight1960-588/9" /> याच वर्षाच्या १६ जुलैपासून या प्रकारच्या दोन विमानांद्वारे सेवा सुरू झाली. ऑक्टोबर १९६० पर्यंत या कंपनीने कॉमेट विमानांचा वापर कैरो–[[बेलग्रेड]]–[[प्राग]], कैरो–रोम–[[लंडन]], कैरो–[[जेद्दा]] आणि कैरो–[[खार्तूम]] या मार्गांवर सुरू केला होता.<ref name="Flight1960-588/9" /> तर डीसी-३ विमाने कैरो–[[अलेक्झांड्रिया]]–[[मर्सा मात्रुह]], कैरो–[[अश्युत]]–[[लुक्सोर]], कैरो–लुक्सोर–[[आस्वान]] आणि कैरो–[[पोर्ट सईद]]–अलेक्झांड्रिया मार्गांवर वापरली जात होती. तसेच कैरो आणि अलेक्झांड्रिया दरम्यानच्या थेट विमान प्रवासासाठी व्हायकाउंट विमानांचा वापर होत असे. नोव्हेंबर १९६० मध्ये आणखी दोन कॉमेट विमानांची मागणी नोंदवण्यात आली.<ref name="Flight1960-855" /> ऑक्टोबर १९६१ मध्ये सीरियाने यूएएमधून अंग काढून घेतले आणि सिरियाच्या सरकारने [[दमास्कस]]मध्ये [[सिरियन अरब एरवेझ]]ची स्थापना केली; त्यानंतर पूर्वी ताब्यात घेतलेले मार्ग आणि विमाने नवीन कंपनीला परत करण्यात आली.<ref name="FI1963-542" /> [[File:United Arab Airlines Comet Soderstrom.jpg|thumb|१९६८ मध्ये [[जिनिव्हा विमानतळ|जिनिव्हा विमानतळावरून]] उड्डाण करणारे युनायटेड अरब एरलाइन्सचे कॉमेट ४सी विमान.]] १९६१ च्या सुरुवातीला अजून दोन कॉमेट विमाने मागवण्यात आली. एप्रिल १९६१ मध्ये [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स]]कडून तीन [[डग्लस डीसी-६]] विमाने खरेदी करण्यात आली. १२ जून रोजी कैरो–[[लागोस]] मार्गाचा विस्तार [[आक्रा]]पर्यंत करण्यात आला आणि २१ जूनपासून [[मॉस्को]]ला सेवा सुरू झाली. [[बोईंग]] कंपनीकडून [[बोईंग ७०७-३२०|बोईंग ७०७-३२०बी]] खरेदी करण्याचा करार झाला होता, परंतु कंपनीला अर्थसाह्य न मिळाल्याने हा व्यवहार फसला.{{sfnp|Guttery|1998|p=55–56}} १ नोव्हेंबर रोजी [[कराची]] आणि [[मुंबई]]साठी नवीन विमान सेवा सुरू झाली. डिसेंबरमध्ये सहाव्या आणि सातव्या कॉमेट विमानांची मागणी नोंदवण्यात आली, जी एप्रिल १९६२ मध्ये ताफ्यात दाखल झाली.{{sfnp|Guttery|1998|p=56}} तसेच १९६१ मध्ये कैरो–[[निकोसिया]] मार्ग पुन्हा सुरू करण्यात आला, जो १९५६ च्या [[सुएझ संकट|सुएझ संकटापासून]] बंद होता. मे १९६२ मध्ये [[मुंबई]] सेवेचा विस्तार [[बँकॉक]] आणि [[हाँग काँग]] मार्गे [[तोक्यो]]पर्यंत करण्यात आला.<ref name="FI1963-546" /> १६ मे १९६२ रोजी [[हेलिओपोलिस (इजिप्त)|हेलिओपोलिस]] येथे झालेल्या डीसी-३ विमान अपघातात ३ कर्मचाऱ्यांचा मृत्यू झाला, तर १९ जुलै रोजी बँकॉक येथे झालेल्या कॉमेट विमान अपघातात २६ जणांचा बळी गेला. ऑगस्ट १९६२ मध्ये आणखी दोन कॉमेट विमाने घेण्यात आली. १५ फेब्रुवारी १९६३ रोजी [[बगदाद]]चा विमान मार्ग तीन वर्षांनंतर पुन्हा सुरू झाला, परंतु इजिप्त, [[इराक]] आणि सिरियामधील राजकीय तणावामुळे तो फार काळ टिकला नाही. १ एप्रिल १९६३ रोजी [[झिम्बाब्वे|ऱ्होडेशिया]]ला नवीन सेवा सुरू झाली. १२ मे १९६३ रोजी अलेक्झांड्रिया जवळ झालेल्या डीसी-३ अपघातात २७ प्रवासी आणि ४ कर्मचारी मारले गेले. २८ जुलै १९६३ रोजी मुंबईजवळ समुद्रात एक कॉमेट विमान कोसळून ६२ जणांचा मृत्यू झाला. तोक्योसाठी पुरेशी विमाने नसल्यामुळे तो मार्ग बंद करण्यात आला. १९६४ मध्ये नऊ कॉमेट विमानांचा ताफा पूर्ण झाला. त्याच वर्षी [[पॅन ॲम]] आणि [[नॉर्थवेस्ट ओरिएंट]]कडून प्रत्येकी तीन ''डग्लस डीसी-६बी'' विमाने खरेदी करण्यात आली, ज्यांनी देशांतर्गत मार्गावर विस्काउंट विमानांची जागा घेतली. देशांतर्गत सेवेसाठी २३ लाख डॉलर्स खर्च करून सात [[अँतोनोव्ह एन-२४]] विमाने मागवण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=56}} [[File:United Arab Airlines Ilyushin Il-62 Volpati-1.jpg|thumb|१९७१ मध्ये पॅरिसमधील विमानतळावर उभे असलेले युनायटेड अरब एरलाइन्सचे [[इल्यूशिन इल-६२]] विमान.]] १४ जानेवारी १९७० रोजी कैरोहून [[अदिस अबाबा]]ला जाणारे एक कॉमेट ४सी विमान उतरताना कोसळले. सुदैवाने विमानातील १४ प्रवाशांपैकी कोणीही गंभीर जखमी झाले नाही. ३० जानेवारी १९७० रोजी लुक्सोर येथे एका अँटोनोव्ह एन-२४ विमानाची चाके आणि प्रणाली निकामी झाली. १९ फेब्रुवारी रोजी [[म्युन्शेन]] येथे एका विमानाला उड्डाण करताना अपघात झाला. मार्च १९७० पर्यंत युनायटेड अरब एरलाइन्समध्ये ७,८१० कर्मचारी होते; ताफ्यात सात अँतोनोव्ह एन-२४बी, तीन बोईंग ७०७-३६६सी, सहा कॉमेट ४सी आणि तीन [[आयएल-१८]] विमाने होती.<ref name="FI1970-508" /> २ जानेवारी १९७१ रोजी त्रिपोली येथे झालेल्या कॉमेट विमान अपघातात ८ प्रवासी आणि ८ कर्मचारी मारले गेले.{{sfnp|Guttery|1998|p=57}} २३ मे १९७१ रोजी दोन '''इल्यूशिन इल-६२''' विमाने खरेदी करण्याची घोषणा झाली. जून १९७१ पासून ही विमाने युरोपीय मार्गांवर आणि ९ जुलैपासून आशियाई मार्गांवर वापरली जाऊ लागली. १० ऑक्टोबर १९७१ रोजी देशाचे नाव बदलून ''अरब रिपब्लिक ऑफ इजिप्त'' झाल्यामुळे विमान कंपनीचे नावही बदलून '''इजिप्तएर''' असे करण्यात आले.<ref name="FI1971-677" /> === मालकी आणि रचना === इजिप्तएर ही पूर्णपणे इजिप्त सरकारच्या मालकीची कंपनी आहे.<ref>{{cite web|last=Young |first=Kathryn M. |url=http://atwonline.com/it-distribution/egyptair-contracts-sabre-help-implement-transformation-plan |title=Egyptair contracts Sabre to help implement transformation plan |date=20 December 2014}}</ref> २००२ मध्ये सात उपकंपन्यांसह [[इजिप्तएर होल्डिंग कंपनी]]ची स्थापना करण्यात आली. यात नंतर आणखी दोन कंपन्यांची भर पडली.<ref name="Report 2011">{{cite web |url=http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |title=Annual Report 2010–2011 |year=2012}}</ref> इजिप्त एरचे मुख्य कार्यालय [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील]] प्रशासकीय इमारतीच्या तळमजल्यावर आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |title=इजिप्त एयर - हवाई प्रवासचे प्रणेते |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग.कॉम |दिनांक=७ मे २००२ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-18 |archive-date=2014-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202120135/http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |url-status=bot: unknown }}</ref> या अंतर्गत तीन विमान वाहतूक कंपन्या कार्यरत आहेत, ज्या एकाच हवाई संचलन प्रमाणपत्राखाली काम करतात, परंतु त्यांचे व्यवस्थापन आणि नफा-तोटा खाती स्वतंत्र आहेत: <div style="column-count: 3; column-gap: 20px;"> * इजिप्तएर एरलाइन्स (मुख्य विमान कंपनी) * [[इजिप्तएर कार्गो]] (मालवाहू सेवा) * [[इजिप्तएर एक्सप्रेस]] (प्रादेशिक सेवा) * इजिप्तएर मेंटेनन्स अँड इंजिनिअरिंग (देखभाल आणि अभियांत्रिकी)<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |title=इजिप्तएयर - वार्षिक अहवाल २०१०-२०११ |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=३० ऑक्टोबर २०१३ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2013-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131030055331/http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |url-status=bot: unknown }}</ref> * इजिप्तएर ग्राउंड सर्व्हिसेस (जमिनीवरील सेवा) * इजिप्तएर इन-फ्लॉईट सर्व्हिसेस (विमानांतर्गत खानपान सेवा) * इजिप्तएर टुरिझम अँड ड्युटी फ्री शॉप्स (पर्यटन आणि करमुक्त दुकाने) * इजिप्तएर मेडिकल सर्व्हिसेस (वैद्यकीय सेवा) * इजिप्तएर सप्लिमेंटरी इंडस्ट्रिज (पूरक उद्योग) </div> === उपकंपन्या === <div style="column-count: 3; column-gap: 20px;"> * [[एर कैरो]] (६०%)<ref name="CAPA">{{cite web|title=Egypt Air Holding Company|url=http://centreforaviation.com/profiles/airline-groups/egypt-air-holding-company|website=CAPA Centre for Aviation}}</ref> * स्मार्ट एव्हिएशन कंपनी (१३.३३%) * [[एर साइनाई]] (१००%)<ref name="CAPA" /> * इजिप्त एरो मॅनेजमेंट सर्व्हिस (५०%) * एलएसजी स्काय शेफ्स कॅटरिंग इजिप्त (७०%)<ref>{{cite web|title=LSG Sky Chefs Catering Egypt established Joint Venture Agreement signed by Egyptair, EAS and LSG Sky Chefs|url=http://www.lsgskychefs.com/media/news/lsg-sky-chefs-catering-egypt-established/|website=[[LSG Sky Chefs]]|date=15 January 2009}}</ref> * सीआयएएफ-लीझिंग (२०%)<ref>{{cite web|title=shareholder|url=http://ciafleasing.com/shareholder.html|website=ciafleasing|archive-url=https://web.archive.org/web/20190122074002/http://www.ciafleasing.com/shareholder.html}}</ref> </div> == बोधचिन्ह == या विमान कंपनीचे बोधचिन्ह [[होरस (देवता)|होरस]] हे आहे. प्राचीन [[इजिप्शियन दंतकथा|इजिप्शियन पुराणकथेनुसार]] होरस "पंख असलेला सूर्यदेव" हा एक [[आकाश देवता|आकाश देव]] आहे. होरस सहसा [[ससाणा]] किंवा ससाण्याचे डोके असलेला माणूस अशा रूपात दर्शविला जातो. या बोधचिह्नाचा प्रथम वापर १९७० च्या दशकाच्या सुरुवातीस करण्यात आला. मूळ रूपात हे बोधचिन्ह सोनेरी पार्श्वभूमीवर लाल डोके आणि निळ्या पंखांसह रेखाटलेले होते.<ref name="airlinegeeks.com">{{Cite web |author=Ian McMurtry |date=30 May 2019 |title=Logo Lineage Part 6: North African Flare |url=https://airlinegeeks.com/2019/05/30/logo-lineage-part-6-north-african-flare/ |website=AirlineGeeks |language=en}}</ref> विमानांच्या इंजिनसह इतर भागांवरही हे चिन्ह रंगवले जात असे. इजिप्तएरला आपल्या सुरुवातीच्या काळात विमानांवर उष्ण रंगांची छटा (warm coloured livery) राखायची असल्याने अशा रंगांची निवड करण्यात आली होती.<ref name="airlinegeeks.com"/> ==निर्गमन स्थानक== जून २०१३ पर्यंत इजिप्त एर लाइन ८१ ठिकाणी विमान सेवा देत होती त्यात १२ इजिप्त,१९ आफ्रिका,२० मध्य पुर्व, ७ एशिया, २१ युरोप आणि २ अमेरिका सेवेचा समावेश होता.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-orders-six-737-800s-options-six-more-200836/ |title=इजिप्त एयर ने सहा 737-800 प्रकारची विमान विकत घेतले, सहा अधिक पर्याय उपलब्ध |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग.कॉम |दिनांक=१० ऑगस्ट २००५ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-18 |archive-date=2014-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140116193324/http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-orders-six-737-800s-options-six-more-200836/ |url-status=bot: unknown }}</ref> ==कायदेशीर भागीदारी करार== एप्रिल २०१५ पर्यंत खालील विमान कंपनीशी व्यवसाय भागीदारी करार झालेले आहेत. * एगेयन एर लाइन * एर कॅनडा * एर चायना * एर इंडिया * औस्ट्रियन एर लाइन * ब्रुसेल्स एर लाइन्स * एथिओपियन एर लाइन्स * गल्फ एर * लुफतान्सा * मलेशिया एर लाइन्स * स्कंडींनावियन एर लाइन * सिंगापुर एर लाइन * साऊथ आफ्रिकन एर वेझ * स्विस इंटरनॅशनल एर लाइन्स * टाप (TAP) पोर्तुगाल * थाय एर वेझ इंटरनॅशनल * तुंनिसाइर * टर्किश एर लाइन्स * यूनायटेड एर लाइन्स ==संदर्भ== ==बाह्य दुवे== {{कॉमन्स|مصر للطيران|{{लेखनाव}}}} *{{अधिकृत संकेतस्थळ|http://www.egyptair.com/}} [[वर्ग:इजिप्तमधील विमानवाहतूक कंपन्या]] [[वर्ग:स्टार अलायन्स]] mhi4hx1jbykxskeg3hsmlkqef5rjzfh 2677586 2677585 2026-04-05T03:35:39Z अभय नातू 206 /* बोधचिन्ह */ 2677586 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विमान सेवा | नाव = इजिप्तएर | चित्र = | चित्र_आकारमान = | IATA = MS | ICAO = MSR | callsign = EGYPTAIR | स्थापना = ७ जून १९३२ (मिस्र एरलाइन्स ह्या नावाने) | सुरुवात = १९३३ | बंद = | विमानतळ = [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] | मुख्य_शहरे = [[अलेक्झांड्रिया]], [[लुक्सोर]], हुर्गादा, [[शर्म अल-शेख]] | फ्रिकवंट_फ्लायर = ''माइल्स अँड स्माईल'' | एलायंस = [[स्टार अलायन्स]] | उपकंपन्या = | विमान संख्या = ८० | मुख्य कंपनी = | ब्रीदवाक्य = ''Enjoy the Sky'' | मुख्यालय = [[कैरो]], [[इजिप्त]] | मुख्य व्यक्ती = | संकेतस्थळ = http://www.egyptair.com/ }} [[चित्र:Boeing 737-866, EgyptAir JP6786434.jpg|250 px|[[इस्तंबूल अतातुर्क विमानतळ]]ावर थांबलेले इजिप्तएरचे [[बोईंग ७३७]] विमान|इवलेसे]] '''इजिप्तएर''' ([[अरबी भाषा|अरबी]]: مصر للطيران) ही [[इजिप्त]] देशाची राष्ट्रीय [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ide.go.jp/English/Data/Africa_file/Company/egypt02.html|title=इजिप्त एयर - कंपनी प्रोफाइल आणि इतिहास |प्रकाशक=आईडीई.गो.जेपी |दिनांक=९ जून २०१६| प्राप्त दिनांक=}}</ref> १९३३ साली स्थापन झालेली इजिप्तएर [[मध्य पूर्व]], [[आफ्रिका]], [[युरोप]] इत्यादी खंडांमधील ७५ शहरांना विमानसेवा पुरवते. इजिप्तएर ११ जुलै २००८ पासून [[स्टार अलायन्स]]चा सदस्य आहे. इजिप्त एर ही इजिप्त देशाची ध्वजवाहक विमानवाहतूक कंपनी आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |title=इजिप्त एयरने नुकसान भरपाईसाठी पुनर्रचना योजना आखली आहे |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=१५ जून २०१४ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2014-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140624101846/http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |url-status=bot: unknown }}</ref> [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] हे या कंपनीचेचे मुख्य केंद्र आहे. इजिप्तएर मध्य पूर्व, युरोप, आफ्रिका, एशिया आणि अमेरिकेतील ७५ पेक्षा अधिक ठिकाणी प्रवाशांना विमान सेवा देते.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ch-aviation.com/portal/airline/MS |title=इजिप्त एयर - एयरलाईनची माहिती |प्रकाशक=सीएच-एविएशन .कॉम |दिनांक=१३ जुलै २०१६ | प्राप्त दिनांक=}}</ref> ==इतिहास== === सुरुवातीची वर्षे: मिस्र एरवर्क (१९३२–१९४९) === [[एरवर्क सर्व्हिसेस|एरवर्क]]चे अध्यक्ष [[ॲलन मंट्झ]] १९३१मध्ये इजिप्तला गेलेले असताना त्यांनी '''मिस्र एरवर्क''' (अरबी भाषेत 'मिस्र' ({{lang|ar|مصر}}) नावाने विमानकंपनी सुरू करण्याची खटपट सुरू केली. ३१ डिसेंबर १९३१ रोजी सरकारने या मिस्र एरवर्कला हवाई वाहतूक सुरू करण्यासाठी विशेष अधिकार प्रदान केले.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} ७ जून १९३२ रोजी ''इजिप्शियन तरुणांमध्ये विमान वाहतुकीची आवड निर्माण करण्यासाठी'' मिस्र एरवर्कचा '''मिस्र एरलाइन्स''' नावाचा एक विभाग स्थापन करण्यात आला.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मिस्र एरलाइन्स त्या काळाची जगातील सातवी विमान वाहतूक कंपनी होती.<ref name="Egyptair - 'pioneer of air travel'" /> मिस्र एरवर्कचे मुख्यालय [[कैरो]]मधील हॅलिओपोलिस येथील '''अलमाझा विमानतळ''' (Almaza Aerodrome) येथे होते.<ref>''[[Flight International]]''. २८ एप्रिल १९३८. पान. [http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1938/1938%20-%201198.html ४१६] ([https://web.archive.org/web/20141006155431/http://www.flightglobal.com/FlightPDFArchive/1938/1938%20-%201198.PDF संचयित]). "MISR AIRWORK, S.A.E., Almaza Aerodrome, Heliopolis."</ref> या कंपनीच्या सुरुवातीच्या २०,००० [[इजिप्शियन पाउंड]] इतक्या भांडवलाचा ८५% हिस्सा [[बँक मिस्र]]कडे, १०% हिस्सा एरवर्क सर्व्हिसेस कडे आणि उरलेला ५% हिस्सा इजिप्शियन खाजगी गुंतवणूकदारांमध्ये वाटलेला होता. कंपनीचे कामकाज जुलै १९३३ मध्ये सुरू झाले. कंपनीच्या पहिल्या सेवा [[कैरो]] ते [[अलेक्झांड्रिया]] आणि [[मर्सा मात्रुह]] दरम्यान होत्या. या साठी [[डी हॅविलँड डी.एच.८४ ड्रॅगन]] विमानांचा वापर केला जात असे. त्याच वर्षी ऑगस्टमध्ये कैरो-अलेक्झांड्रिया विमान सेवा दिवसातून दोनदा करण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३३ च्या उत्तरार्धात कैरो-[[आस्वान]] दरम्यान आठवड्यातून दोनदा विमान सेवा सुरू झाली. ही [[अश्युत]] आणि [[लुक्सोर]] येथे थांबत असे.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३४ मध्ये कैरो पासून [[बुर सैद|पोर्ट सैद]] मार्गे [[लिडा (इजिप्त)|लिडा]], [[हैफा]] आणि [[गाझा]] पर्यंत नवीन मार्ग सुरू झाले. ३ ऑगस्ट १९३५ रोजी, [[डी हॅविलँड डी.एच.८६]] विमानांसह [[सायप्रस]]मधील [[निकोसिया]]पर्यंत एक प्रायोगिक सेवा सुरू करण्यात आली; ही त्याच वर्षी २० ऑक्टोबर पर्यंत टिकली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} अलेक्झांड्रिया-पोर्ट सैद-कैरो-[[मिनिया (इजिप्त)|मिनिया]]-अश्युत हा मार्ग १९३५ च्या उत्तरार्धात सुरू झाला.<ref name="Flight1936-23" /> १९३५ मध्ये या विमान कंपनीने ६,९९० प्रवासी आणि २१,८३० किग्रॅ मालाची वाहतूक केली; त्या वर्षात कंपनीच्या या नियमित विमान सेवांनी एकूण ४,१९,४६७ मैल प्रवास केला होता.<ref name="Flight1936-314" /> सप्टेंबर १९३९ मध्ये [[दुसरे महायुद्ध]] सुरू झाल्यावर इजिप्शियन सरकारने कंपनीचे सर्व मार्ग आपल्या ताब्यात घेतले. १९४० मध्ये [[बैरुत]] आणि [[पॅलेस्टाईन]] पर्यंत विमान सेवा सुरू करण्यात आली. १९४४ मध्ये तीन [[अॅव्हरो अॅनसन|अॅव्हरो १९]] विमानांचा ताफ्यात समावेश करण्यात आला. १९४५ च्या उत्तरार्धात झालेल्या तीन अपघातांमुळे ताफ्याचे नूतनीकरण करण्यासाठी संप पुकारण्यात आला आणि यामुळे फेब्रुवारी १९४६ पासून कामकाज पूर्णपणे ठप्प झाले;{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मे महिन्यात सेवा पुन्हा सुरू झाली आणि १९४६ च्या अखेरीस ताफ्यात चार [[अॅव्हरो अॅनसन]], एक [[एटी-११ कानसान|बीच एटी-११]], पाच [[बीचक्राफ्ट मॉडेल १८|बीच सी-४५]], चार [[डी हॅविलँड डी.एच.८९ ड्रॅगन रॅपिड]] आणि दोन [[नॉर्थ अमेरिकन एटी-६ टेक्सन]] विमानांचा समावेश होता.{{sfnp|Guttery|1998|p=५१–५२}} दोस्त राष्ट्रांचे प्रादेशिक विमान विल्हेवाट केंद्र इजिप्तमध्येच असल्याने या कंपनीला उरलेल्या लष्करी विमानांच्या खरेदीत मोठा फायदा झाला. १९४७ मध्ये आणखी दोन बीच सी-४५ विमाने घेतली आणि १९४८ मध्ये [[व्हिकर्स व्हायकिंग]] विमानांचा समावेश करण्यात आला. मे १९४९ मध्ये कंपनीचे सर्व भांडवल आणि विमाने सरकारने ताब्यात घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=५२}} इजिप्शियन सरकार एकमेव भागधारक बनल्यानंतर कंपनीने आपले नाव बदलून '''मिस्रएर एसएई''' असे केले. === मिस्रएर (१९४९–१९५७) === मिस्रएरने आपल्या पूर्ववर्ती कंपनीच्या सगळ्या मार्गांवर विमान सेवा सुरू ठेवली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १९५१ मध्ये लांब पल्ल्याच्या मार्गांवर वापरण्यासाठी तीन [[एसएनकेएएसई लँग्युडोक]] विमाने खरेदी करण्यात आली.<ref name="Flight1951-633"/> या विमानांनी [[जिनिव्हा]], [[खार्तूम]] आणि [[तेहरान]]ला जाणाऱ्या उड्डाणांमध्ये विकर्स व्हायकिंग विमानांची जागा घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १ डिसेंबर १९५२ रोजी, मिस्रएरने आपली देशांतर्गत स्पर्धक कंपनी [[सर्व्हिसेस एरिअन्स इंटरनॅशनल डी'इजिप्त]] ही कंपनी विकत घेतली आणि त्याचे कामकाज बंद केले. त्या कंपनीचा फायद्यात असलेला कैरो-[[ट्युनिस]] हा मार्ग मिस्रएरने स्वतःच्या मार्गजाळ्यात समाविष्ट करून घेतला.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} १९५४ च्या सुरुवातीला तीन [[व्हिकर्स व्हायकाउंट]] विमानांची खरेदा केली गेली.<ref name="Flight1954-414"/> त्या वर्षात या कंपनीने ६४,५३९ प्रवाशांची वाहतूक केली. मार्च १९५५ पर्यंत मिस्रएरच्या ताफ्यात एक बीचक्राफ्ट, तीन लँग्युडोक आणि सात व्हायकिंग विमाने होती.<ref name="Flight1955-307"/> त्यानंतर [[डग्लस डीसी-३]] विमाने खरेदी करून ती देशांतर्गत मार्गांवर आणि शेजारील अरब देशांमध्ये तैनात करण्यात आली. पहिल्या दोन व्हायकाउंट विमानां डिसेंबर १९५५ मध्ये मिळाली आणि मार्च १९५६ मध्ये प्रत्यक्ष सेवेत दाखल झाली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} आठ महिन्यांनंतर १ नोव्हेंबर १९५६ रोजी [[सुएझ संकट|सुएझ संकटा]]दरम्यान [[रॉयल एर फोर्स]]ने केलेल्या हवाई हल्ल्यात [[अलमाझा विमानतळ|अलमाझा विमानतळावर]] उभे असलेले एक व्हायकाउंट विमान (नोंदणी क्र. एसयू-एआयसी) पूर्णपणे नष्ट झाले.<ref name="Flight1957-203"/><ref>{{cite web |title=Unlawful interference, Vickers 739 Viscount SU-AIC, 1 October 1956 |url=https://asn.flightsafety.org/wikibase/334619 |website=Aviation-Safety Network |access-date=30 November 2024}}</ref> १९५५ मध्ये वाहतूक केलेल्या प्रवाशांची संख्या ७७,०५० पर्यंत वाढली होती.<ref name="Flight1956-475"/> फेब्रुवारी १९५७ मध्ये, मिस्रएरचे नाव बदलून '''युनायटेड अरब एरलाइन्स''' असे करण्यात आले.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} त्या वर्षाच्या शेवटी ६,००,००० ते ८,००,००० पाउंड खर्चाने करून आणखी दोन व्हायकाउंट विमाने आणि सुटे भाग खरेदी करण्यात आले. === युनायटेड अरब एरलाइन्स (१९५७–१९७१) === १ फेब्रुवारी १९५८ रोजी इजिप्त आणि [[सिरिया]]ने मिळून [[युनायटेड अरब रिपब्लिक]]ची स्थापना केल्यानंतर त्याच वर्षी मार्च महिन्यात मिस्रएरचे नाव बदलून '''युनायटेड अरब एरलाइन्स''' असे करण्यात आले.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} ७ जुलै रोजी [[कैरो]]–[[ॲथेन्स]]–[[रोम]]–[[झुरिच]] विमान सेवा सुरू झाली. २३ डिसेंबर रोजी [[सिरियन एरवेझ]]चे युनायटेड अरब एरलाइन्समध्ये विलीनीकरण झाले. सिरियन कंपनीचे सर्व मार्ग व उपकरणे यूएएने सामावून घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} मार्च १९६० पर्यंत या कंपनीत ५७९ कर्मचारी कार्यरत होते. त्यावेळी ताफ्यात एक [[बीच मॉडेल १८]], चार [[डीसी-३]], सहा [[व्हिकर्स व्हायकिंग]] आणि सहा [[व्हिकर्स व्हायकाउंट]] विमानांचा समावेश होता.<ref name="Flight1960-504/5" /> १० एप्रिल रोजी एका विस्काउंट विमानाला [[भूमध्य समुद्र|भूमध्य समुद्रात]] अपघात झाला, ज्यात १७ प्रवासी आणि ३ कर्मचारी मारले गेले.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} ९ जून रोजी पहिले [[डी हॅविलँड कॉमेट ४सी]] विमान ताफ्यात दाखल झाले.<ref name="Flight1960-588/9" /> याच वर्षाच्या १६ जुलैपासून या प्रकारच्या दोन विमानांद्वारे सेवा सुरू झाली. ऑक्टोबर १९६० पर्यंत या कंपनीने कॉमेट विमानांचा वापर कैरो–[[बेलग्रेड]]–[[प्राग]], कैरो–रोम–[[लंडन]], कैरो–[[जेद्दा]] आणि कैरो–[[खार्तूम]] या मार्गांवर सुरू केला होता.<ref name="Flight1960-588/9" /> तर डीसी-३ विमाने कैरो–[[अलेक्झांड्रिया]]–[[मर्सा मात्रुह]], कैरो–[[अश्युत]]–[[लुक्सोर]], कैरो–लुक्सोर–[[आस्वान]] आणि कैरो–[[पोर्ट सईद]]–अलेक्झांड्रिया मार्गांवर वापरली जात होती. तसेच कैरो आणि अलेक्झांड्रिया दरम्यानच्या थेट विमान प्रवासासाठी व्हायकाउंट विमानांचा वापर होत असे. नोव्हेंबर १९६० मध्ये आणखी दोन कॉमेट विमानांची मागणी नोंदवण्यात आली.<ref name="Flight1960-855" /> ऑक्टोबर १९६१ मध्ये सीरियाने यूएएमधून अंग काढून घेतले आणि सिरियाच्या सरकारने [[दमास्कस]]मध्ये [[सिरियन अरब एरवेझ]]ची स्थापना केली; त्यानंतर पूर्वी ताब्यात घेतलेले मार्ग आणि विमाने नवीन कंपनीला परत करण्यात आली.<ref name="FI1963-542" /> [[File:United Arab Airlines Comet Soderstrom.jpg|thumb|१९६८ मध्ये [[जिनिव्हा विमानतळ|जिनिव्हा विमानतळावरून]] उड्डाण करणारे युनायटेड अरब एरलाइन्सचे कॉमेट ४सी विमान.]] १९६१ च्या सुरुवातीला अजून दोन कॉमेट विमाने मागवण्यात आली. एप्रिल १९६१ मध्ये [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स]]कडून तीन [[डग्लस डीसी-६]] विमाने खरेदी करण्यात आली. १२ जून रोजी कैरो–[[लागोस]] मार्गाचा विस्तार [[आक्रा]]पर्यंत करण्यात आला आणि २१ जूनपासून [[मॉस्को]]ला सेवा सुरू झाली. [[बोईंग]] कंपनीकडून [[बोईंग ७०७-३२०|बोईंग ७०७-३२०बी]] खरेदी करण्याचा करार झाला होता, परंतु कंपनीला अर्थसाह्य न मिळाल्याने हा व्यवहार फसला.{{sfnp|Guttery|1998|p=55–56}} १ नोव्हेंबर रोजी [[कराची]] आणि [[मुंबई]]साठी नवीन विमान सेवा सुरू झाली. डिसेंबरमध्ये सहाव्या आणि सातव्या कॉमेट विमानांची मागणी नोंदवण्यात आली, जी एप्रिल १९६२ मध्ये ताफ्यात दाखल झाली.{{sfnp|Guttery|1998|p=56}} तसेच १९६१ मध्ये कैरो–[[निकोसिया]] मार्ग पुन्हा सुरू करण्यात आला, जो १९५६ च्या [[सुएझ संकट|सुएझ संकटापासून]] बंद होता. मे १९६२ मध्ये [[मुंबई]] सेवेचा विस्तार [[बँकॉक]] आणि [[हाँग काँग]] मार्गे [[तोक्यो]]पर्यंत करण्यात आला.<ref name="FI1963-546" /> १६ मे १९६२ रोजी [[हेलिओपोलिस (इजिप्त)|हेलिओपोलिस]] येथे झालेल्या डीसी-३ विमान अपघातात ३ कर्मचाऱ्यांचा मृत्यू झाला, तर १९ जुलै रोजी बँकॉक येथे झालेल्या कॉमेट विमान अपघातात २६ जणांचा बळी गेला. ऑगस्ट १९६२ मध्ये आणखी दोन कॉमेट विमाने घेण्यात आली. १५ फेब्रुवारी १९६३ रोजी [[बगदाद]]चा विमान मार्ग तीन वर्षांनंतर पुन्हा सुरू झाला, परंतु इजिप्त, [[इराक]] आणि सिरियामधील राजकीय तणावामुळे तो फार काळ टिकला नाही. १ एप्रिल १९६३ रोजी [[झिम्बाब्वे|ऱ्होडेशिया]]ला नवीन सेवा सुरू झाली. १२ मे १९६३ रोजी अलेक्झांड्रिया जवळ झालेल्या डीसी-३ अपघातात २७ प्रवासी आणि ४ कर्मचारी मारले गेले. २८ जुलै १९६३ रोजी मुंबईजवळ समुद्रात एक कॉमेट विमान कोसळून ६२ जणांचा मृत्यू झाला. तोक्योसाठी पुरेशी विमाने नसल्यामुळे तो मार्ग बंद करण्यात आला. १९६४ मध्ये नऊ कॉमेट विमानांचा ताफा पूर्ण झाला. त्याच वर्षी [[पॅन ॲम]] आणि [[नॉर्थवेस्ट ओरिएंट]]कडून प्रत्येकी तीन ''डग्लस डीसी-६बी'' विमाने खरेदी करण्यात आली, ज्यांनी देशांतर्गत मार्गावर विस्काउंट विमानांची जागा घेतली. देशांतर्गत सेवेसाठी २३ लाख डॉलर्स खर्च करून सात [[अँतोनोव्ह एन-२४]] विमाने मागवण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=56}} [[File:United Arab Airlines Ilyushin Il-62 Volpati-1.jpg|thumb|१९७१ मध्ये पॅरिसमधील विमानतळावर उभे असलेले युनायटेड अरब एरलाइन्सचे [[इल्यूशिन इल-६२]] विमान.]] १४ जानेवारी १९७० रोजी कैरोहून [[अदिस अबाबा]]ला जाणारे एक कॉमेट ४सी विमान उतरताना कोसळले. सुदैवाने विमानातील १४ प्रवाशांपैकी कोणीही गंभीर जखमी झाले नाही. ३० जानेवारी १९७० रोजी लुक्सोर येथे एका अँटोनोव्ह एन-२४ विमानाची चाके आणि प्रणाली निकामी झाली. १९ फेब्रुवारी रोजी [[म्युन्शेन]] येथे एका विमानाला उड्डाण करताना अपघात झाला. मार्च १९७० पर्यंत युनायटेड अरब एरलाइन्समध्ये ७,८१० कर्मचारी होते; ताफ्यात सात अँतोनोव्ह एन-२४बी, तीन बोईंग ७०७-३६६सी, सहा कॉमेट ४सी आणि तीन [[आयएल-१८]] विमाने होती.<ref name="FI1970-508" /> २ जानेवारी १९७१ रोजी त्रिपोली येथे झालेल्या कॉमेट विमान अपघातात ८ प्रवासी आणि ८ कर्मचारी मारले गेले.{{sfnp|Guttery|1998|p=57}} २३ मे १९७१ रोजी दोन '''इल्यूशिन इल-६२''' विमाने खरेदी करण्याची घोषणा झाली. जून १९७१ पासून ही विमाने युरोपीय मार्गांवर आणि ९ जुलैपासून आशियाई मार्गांवर वापरली जाऊ लागली. १० ऑक्टोबर १९७१ रोजी देशाचे नाव बदलून ''अरब रिपब्लिक ऑफ इजिप्त'' झाल्यामुळे विमान कंपनीचे नावही बदलून '''इजिप्तएर''' असे करण्यात आले.<ref name="FI1971-677" /> === मालकी आणि रचना === इजिप्तएर ही पूर्णपणे इजिप्त सरकारच्या मालकीची कंपनी आहे.<ref>{{cite web|last=Young |first=Kathryn M. |url=http://atwonline.com/it-distribution/egyptair-contracts-sabre-help-implement-transformation-plan |title=Egyptair contracts Sabre to help implement transformation plan |date=20 December 2014}}</ref> २००२ मध्ये सात उपकंपन्यांसह [[इजिप्तएर होल्डिंग कंपनी]]ची स्थापना करण्यात आली. यात नंतर आणखी दोन कंपन्यांची भर पडली.<ref name="Report 2011">{{cite web |url=http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |title=Annual Report 2010–2011 |year=2012}}</ref> इजिप्त एरचे मुख्य कार्यालय [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील]] प्रशासकीय इमारतीच्या तळमजल्यावर आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |title=इजिप्त एयर - हवाई प्रवासचे प्रणेते |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग.कॉम |दिनांक=७ मे २००२ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-18 |archive-date=2014-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202120135/http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |url-status=bot: unknown }}</ref> या अंतर्गत तीन विमान वाहतूक कंपन्या कार्यरत आहेत, ज्या एकाच हवाई संचलन प्रमाणपत्राखाली काम करतात, परंतु त्यांचे व्यवस्थापन आणि नफा-तोटा खाती स्वतंत्र आहेत: <div style="column-count: 3; column-gap: 20px;"> * इजिप्तएर एरलाइन्स (मुख्य विमान कंपनी) * [[इजिप्तएर कार्गो]] (मालवाहू सेवा) * [[इजिप्तएर एक्सप्रेस]] (प्रादेशिक सेवा) * इजिप्तएर मेंटेनन्स अँड इंजिनिअरिंग (देखभाल आणि अभियांत्रिकी)<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |title=इजिप्तएयर - वार्षिक अहवाल २०१०-२०११ |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=३० ऑक्टोबर २०१३ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2013-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131030055331/http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |url-status=bot: unknown }}</ref> * इजिप्तएर ग्राउंड सर्व्हिसेस (जमिनीवरील सेवा) * इजिप्तएर इन-फ्लॉईट सर्व्हिसेस (विमानांतर्गत खानपान सेवा) * इजिप्तएर टुरिझम अँड ड्युटी फ्री शॉप्स (पर्यटन आणि करमुक्त दुकाने) * इजिप्तएर मेडिकल सर्व्हिसेस (वैद्यकीय सेवा) * इजिप्तएर सप्लिमेंटरी इंडस्ट्रिज (पूरक उद्योग) </div> === उपकंपन्या === <div style="column-count: 3; column-gap: 20px;"> * [[एर कैरो]] (६०%)<ref name="CAPA">{{cite web|title=Egypt Air Holding Company|url=http://centreforaviation.com/profiles/airline-groups/egypt-air-holding-company|website=CAPA Centre for Aviation}}</ref> * स्मार्ट एव्हिएशन कंपनी (१३.३३%) * [[एर साइनाई]] (१००%)<ref name="CAPA" /> * इजिप्त एरो मॅनेजमेंट सर्व्हिस (५०%) * एलएसजी स्काय शेफ्स कॅटरिंग इजिप्त (७०%)<ref>{{cite web|title=LSG Sky Chefs Catering Egypt established Joint Venture Agreement signed by Egyptair, EAS and LSG Sky Chefs|url=http://www.lsgskychefs.com/media/news/lsg-sky-chefs-catering-egypt-established/|website=[[LSG Sky Chefs]]|date=15 January 2009}}</ref> * सीआयएएफ-लीझिंग (२०%)<ref>{{cite web|title=shareholder|url=http://ciafleasing.com/shareholder.html|website=ciafleasing|archive-url=https://web.archive.org/web/20190122074002/http://www.ciafleasing.com/shareholder.html}}</ref> </div> == बोधचिन्ह == या विमान कंपनीचे बोधचिन्ह [[होरस (देवता)|होरस]] हे आहे. प्राचीन [[इजिप्शियन दंतकथा|इजिप्शियन पुराणकथेनुसार]] होरस "पंख असलेला सूर्यदेव" हा एक [[आकाश देवता|आकाश देव]] आहे. होरस सहसा [[ससाणा]] किंवा ससाण्याचे डोके असलेला माणूस अशा रूपात दर्शविला जातो. या बोधचिह्नाचा प्रथम वापर १९७० च्या दशकाच्या सुरुवातीस करण्यात आला. मूळ रूपात हे बोधचिन्ह सोनेरी पार्श्वभूमीवर लाल डोके आणि निळ्या पंखांसह रेखाटलेले होते.<ref name="airlinegeeks.com">{{Cite web |author=Ian McMurtry |date=30 May 2019 |title=Logo Lineage Part 6: North African Flare |url=https://airlinegeeks.com/2019/05/30/logo-lineage-part-6-north-african-flare/ |website=AirlineGeeks |language=en}}</ref> विमानांच्या इंजिनसह इतर भागांवरही हे चिन्ह रंगवले जात असे. इजिप्तएरला आपल्या सुरुवातीच्या काळात विमानांवर उष्ण रंगांची छटा राखायची असल्याने अशा रंगांची निवड करण्यात आली होती.<ref name="airlinegeeks.com"/> ==निर्गमन स्थानक== जून २०१३ पर्यंत इजिप्त एर लाइन ८१ ठिकाणी विमान सेवा देत होती त्यात १२ इजिप्त,१९ आफ्रिका,२० मध्य पुर्व, ७ एशिया, २१ युरोप आणि २ अमेरिका सेवेचा समावेश होता.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-orders-six-737-800s-options-six-more-200836/ |title=इजिप्त एयर ने सहा 737-800 प्रकारची विमान विकत घेतले, सहा अधिक पर्याय उपलब्ध |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग.कॉम |दिनांक=१० ऑगस्ट २००५ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-18 |archive-date=2014-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140116193324/http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-orders-six-737-800s-options-six-more-200836/ |url-status=bot: unknown }}</ref> ==कायदेशीर भागीदारी करार== एप्रिल २०१५ पर्यंत खालील विमान कंपनीशी व्यवसाय भागीदारी करार झालेले आहेत. * एगेयन एर लाइन * एर कॅनडा * एर चायना * एर इंडिया * औस्ट्रियन एर लाइन * ब्रुसेल्स एर लाइन्स * एथिओपियन एर लाइन्स * गल्फ एर * लुफतान्सा * मलेशिया एर लाइन्स * स्कंडींनावियन एर लाइन * सिंगापुर एर लाइन * साऊथ आफ्रिकन एर वेझ * स्विस इंटरनॅशनल एर लाइन्स * टाप (TAP) पोर्तुगाल * थाय एर वेझ इंटरनॅशनल * तुंनिसाइर * टर्किश एर लाइन्स * यूनायटेड एर लाइन्स ==संदर्भ== ==बाह्य दुवे== {{कॉमन्स|مصر للطيران|{{लेखनाव}}}} *{{अधिकृत संकेतस्थळ|http://www.egyptair.com/}} [[वर्ग:इजिप्तमधील विमानवाहतूक कंपन्या]] [[वर्ग:स्टार अलायन्स]] 2v99ec5fm8ff3r54knwlbsctbagy5dn 2677588 2677586 2026-04-05T03:42:18Z अभय नातू 206 /* निर्गमन स्थानक */ 2677588 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विमान सेवा | नाव = इजिप्तएर | चित्र = | चित्र_आकारमान = | IATA = MS | ICAO = MSR | callsign = EGYPTAIR | स्थापना = ७ जून १९३२ (मिस्र एरलाइन्स ह्या नावाने) | सुरुवात = १९३३ | बंद = | विमानतळ = [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] | मुख्य_शहरे = [[अलेक्झांड्रिया]], [[लुक्सोर]], हुर्गादा, [[शर्म अल-शेख]] | फ्रिकवंट_फ्लायर = ''माइल्स अँड स्माईल'' | एलायंस = [[स्टार अलायन्स]] | उपकंपन्या = | विमान संख्या = ८० | मुख्य कंपनी = | ब्रीदवाक्य = ''Enjoy the Sky'' | मुख्यालय = [[कैरो]], [[इजिप्त]] | मुख्य व्यक्ती = | संकेतस्थळ = http://www.egyptair.com/ }} [[चित्र:Boeing 737-866, EgyptAir JP6786434.jpg|250 px|[[इस्तंबूल अतातुर्क विमानतळ]]ावर थांबलेले इजिप्तएरचे [[बोईंग ७३७]] विमान|इवलेसे]] '''इजिप्तएर''' ([[अरबी भाषा|अरबी]]: مصر للطيران) ही [[इजिप्त]] देशाची राष्ट्रीय [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ide.go.jp/English/Data/Africa_file/Company/egypt02.html|title=इजिप्त एयर - कंपनी प्रोफाइल आणि इतिहास |प्रकाशक=आईडीई.गो.जेपी |दिनांक=९ जून २०१६| प्राप्त दिनांक=}}</ref> १९३३ साली स्थापन झालेली इजिप्तएर [[मध्य पूर्व]], [[आफ्रिका]], [[युरोप]] इत्यादी खंडांमधील ७५ शहरांना विमानसेवा पुरवते. इजिप्तएर ११ जुलै २००८ पासून [[स्टार अलायन्स]]चा सदस्य आहे. इजिप्त एर ही इजिप्त देशाची ध्वजवाहक विमानवाहतूक कंपनी आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |title=इजिप्त एयरने नुकसान भरपाईसाठी पुनर्रचना योजना आखली आहे |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=१५ जून २०१४ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2014-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140624101846/http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |url-status=bot: unknown }}</ref> [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] हे या कंपनीचेचे मुख्य केंद्र आहे. इजिप्तएर मध्य पूर्व, युरोप, आफ्रिका, एशिया आणि अमेरिकेतील ७५ पेक्षा अधिक ठिकाणी प्रवाशांना विमान सेवा देते.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ch-aviation.com/portal/airline/MS |title=इजिप्त एयर - एयरलाईनची माहिती |प्रकाशक=सीएच-एविएशन .कॉम |दिनांक=१३ जुलै २०१६ | प्राप्त दिनांक=}}</ref> ==इतिहास== === सुरुवातीची वर्षे: मिस्र एरवर्क (१९३२–१९४९) === [[एरवर्क सर्व्हिसेस|एरवर्क]]चे अध्यक्ष [[ॲलन मंट्झ]] १९३१मध्ये इजिप्तला गेलेले असताना त्यांनी '''मिस्र एरवर्क''' (अरबी भाषेत 'मिस्र' ({{lang|ar|مصر}}) नावाने विमानकंपनी सुरू करण्याची खटपट सुरू केली. ३१ डिसेंबर १९३१ रोजी सरकारने या मिस्र एरवर्कला हवाई वाहतूक सुरू करण्यासाठी विशेष अधिकार प्रदान केले.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} ७ जून १९३२ रोजी ''इजिप्शियन तरुणांमध्ये विमान वाहतुकीची आवड निर्माण करण्यासाठी'' मिस्र एरवर्कचा '''मिस्र एरलाइन्स''' नावाचा एक विभाग स्थापन करण्यात आला.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मिस्र एरलाइन्स त्या काळाची जगातील सातवी विमान वाहतूक कंपनी होती.<ref name="Egyptair - 'pioneer of air travel'" /> मिस्र एरवर्कचे मुख्यालय [[कैरो]]मधील हॅलिओपोलिस येथील '''अलमाझा विमानतळ''' (Almaza Aerodrome) येथे होते.<ref>''[[Flight International]]''. २८ एप्रिल १९३८. पान. [http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1938/1938%20-%201198.html ४१६] ([https://web.archive.org/web/20141006155431/http://www.flightglobal.com/FlightPDFArchive/1938/1938%20-%201198.PDF संचयित]). "MISR AIRWORK, S.A.E., Almaza Aerodrome, Heliopolis."</ref> या कंपनीच्या सुरुवातीच्या २०,००० [[इजिप्शियन पाउंड]] इतक्या भांडवलाचा ८५% हिस्सा [[बँक मिस्र]]कडे, १०% हिस्सा एरवर्क सर्व्हिसेस कडे आणि उरलेला ५% हिस्सा इजिप्शियन खाजगी गुंतवणूकदारांमध्ये वाटलेला होता. कंपनीचे कामकाज जुलै १९३३ मध्ये सुरू झाले. कंपनीच्या पहिल्या सेवा [[कैरो]] ते [[अलेक्झांड्रिया]] आणि [[मर्सा मात्रुह]] दरम्यान होत्या. या साठी [[डी हॅविलँड डी.एच.८४ ड्रॅगन]] विमानांचा वापर केला जात असे. त्याच वर्षी ऑगस्टमध्ये कैरो-अलेक्झांड्रिया विमान सेवा दिवसातून दोनदा करण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३३ च्या उत्तरार्धात कैरो-[[आस्वान]] दरम्यान आठवड्यातून दोनदा विमान सेवा सुरू झाली. ही [[अश्युत]] आणि [[लुक्सोर]] येथे थांबत असे.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३४ मध्ये कैरो पासून [[बुर सैद|पोर्ट सैद]] मार्गे [[लिडा (इजिप्त)|लिडा]], [[हैफा]] आणि [[गाझा]] पर्यंत नवीन मार्ग सुरू झाले. ३ ऑगस्ट १९३५ रोजी, [[डी हॅविलँड डी.एच.८६]] विमानांसह [[सायप्रस]]मधील [[निकोसिया]]पर्यंत एक प्रायोगिक सेवा सुरू करण्यात आली; ही त्याच वर्षी २० ऑक्टोबर पर्यंत टिकली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} अलेक्झांड्रिया-पोर्ट सैद-कैरो-[[मिनिया (इजिप्त)|मिनिया]]-अश्युत हा मार्ग १९३५ च्या उत्तरार्धात सुरू झाला.<ref name="Flight1936-23" /> १९३५ मध्ये या विमान कंपनीने ६,९९० प्रवासी आणि २१,८३० किग्रॅ मालाची वाहतूक केली; त्या वर्षात कंपनीच्या या नियमित विमान सेवांनी एकूण ४,१९,४६७ मैल प्रवास केला होता.<ref name="Flight1936-314" /> सप्टेंबर १९३९ मध्ये [[दुसरे महायुद्ध]] सुरू झाल्यावर इजिप्शियन सरकारने कंपनीचे सर्व मार्ग आपल्या ताब्यात घेतले. १९४० मध्ये [[बैरुत]] आणि [[पॅलेस्टाईन]] पर्यंत विमान सेवा सुरू करण्यात आली. १९४४ मध्ये तीन [[अॅव्हरो अॅनसन|अॅव्हरो १९]] विमानांचा ताफ्यात समावेश करण्यात आला. १९४५ च्या उत्तरार्धात झालेल्या तीन अपघातांमुळे ताफ्याचे नूतनीकरण करण्यासाठी संप पुकारण्यात आला आणि यामुळे फेब्रुवारी १९४६ पासून कामकाज पूर्णपणे ठप्प झाले;{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मे महिन्यात सेवा पुन्हा सुरू झाली आणि १९४६ च्या अखेरीस ताफ्यात चार [[अॅव्हरो अॅनसन]], एक [[एटी-११ कानसान|बीच एटी-११]], पाच [[बीचक्राफ्ट मॉडेल १८|बीच सी-४५]], चार [[डी हॅविलँड डी.एच.८९ ड्रॅगन रॅपिड]] आणि दोन [[नॉर्थ अमेरिकन एटी-६ टेक्सन]] विमानांचा समावेश होता.{{sfnp|Guttery|1998|p=५१–५२}} दोस्त राष्ट्रांचे प्रादेशिक विमान विल्हेवाट केंद्र इजिप्तमध्येच असल्याने या कंपनीला उरलेल्या लष्करी विमानांच्या खरेदीत मोठा फायदा झाला. १९४७ मध्ये आणखी दोन बीच सी-४५ विमाने घेतली आणि १९४८ मध्ये [[व्हिकर्स व्हायकिंग]] विमानांचा समावेश करण्यात आला. मे १९४९ मध्ये कंपनीचे सर्व भांडवल आणि विमाने सरकारने ताब्यात घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=५२}} इजिप्शियन सरकार एकमेव भागधारक बनल्यानंतर कंपनीने आपले नाव बदलून '''मिस्रएर एसएई''' असे केले. === मिस्रएर (१९४९–१९५७) === मिस्रएरने आपल्या पूर्ववर्ती कंपनीच्या सगळ्या मार्गांवर विमान सेवा सुरू ठेवली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १९५१ मध्ये लांब पल्ल्याच्या मार्गांवर वापरण्यासाठी तीन [[एसएनकेएएसई लँग्युडोक]] विमाने खरेदी करण्यात आली.<ref name="Flight1951-633"/> या विमानांनी [[जिनिव्हा]], [[खार्तूम]] आणि [[तेहरान]]ला जाणाऱ्या उड्डाणांमध्ये विकर्स व्हायकिंग विमानांची जागा घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १ डिसेंबर १९५२ रोजी, मिस्रएरने आपली देशांतर्गत स्पर्धक कंपनी [[सर्व्हिसेस एरिअन्स इंटरनॅशनल डी'इजिप्त]] ही कंपनी विकत घेतली आणि त्याचे कामकाज बंद केले. त्या कंपनीचा फायद्यात असलेला कैरो-[[ट्युनिस]] हा मार्ग मिस्रएरने स्वतःच्या मार्गजाळ्यात समाविष्ट करून घेतला.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} १९५४ च्या सुरुवातीला तीन [[व्हिकर्स व्हायकाउंट]] विमानांची खरेदा केली गेली.<ref name="Flight1954-414"/> त्या वर्षात या कंपनीने ६४,५३९ प्रवाशांची वाहतूक केली. मार्च १९५५ पर्यंत मिस्रएरच्या ताफ्यात एक बीचक्राफ्ट, तीन लँग्युडोक आणि सात व्हायकिंग विमाने होती.<ref name="Flight1955-307"/> त्यानंतर [[डग्लस डीसी-३]] विमाने खरेदी करून ती देशांतर्गत मार्गांवर आणि शेजारील अरब देशांमध्ये तैनात करण्यात आली. पहिल्या दोन व्हायकाउंट विमानां डिसेंबर १९५५ मध्ये मिळाली आणि मार्च १९५६ मध्ये प्रत्यक्ष सेवेत दाखल झाली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} आठ महिन्यांनंतर १ नोव्हेंबर १९५६ रोजी [[सुएझ संकट|सुएझ संकटा]]दरम्यान [[रॉयल एर फोर्स]]ने केलेल्या हवाई हल्ल्यात [[अलमाझा विमानतळ|अलमाझा विमानतळावर]] उभे असलेले एक व्हायकाउंट विमान (नोंदणी क्र. एसयू-एआयसी) पूर्णपणे नष्ट झाले.<ref name="Flight1957-203"/><ref>{{cite web |title=Unlawful interference, Vickers 739 Viscount SU-AIC, 1 October 1956 |url=https://asn.flightsafety.org/wikibase/334619 |website=Aviation-Safety Network |access-date=30 November 2024}}</ref> १९५५ मध्ये वाहतूक केलेल्या प्रवाशांची संख्या ७७,०५० पर्यंत वाढली होती.<ref name="Flight1956-475"/> फेब्रुवारी १९५७ मध्ये, मिस्रएरचे नाव बदलून '''युनायटेड अरब एरलाइन्स''' असे करण्यात आले.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} त्या वर्षाच्या शेवटी ६,००,००० ते ८,००,००० पाउंड खर्चाने करून आणखी दोन व्हायकाउंट विमाने आणि सुटे भाग खरेदी करण्यात आले. === युनायटेड अरब एरलाइन्स (१९५७–१९७१) === १ फेब्रुवारी १९५८ रोजी इजिप्त आणि [[सिरिया]]ने मिळून [[युनायटेड अरब रिपब्लिक]]ची स्थापना केल्यानंतर त्याच वर्षी मार्च महिन्यात मिस्रएरचे नाव बदलून '''युनायटेड अरब एरलाइन्स''' असे करण्यात आले.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} ७ जुलै रोजी [[कैरो]]–[[ॲथेन्स]]–[[रोम]]–[[झुरिच]] विमान सेवा सुरू झाली. २३ डिसेंबर रोजी [[सिरियन एरवेझ]]चे युनायटेड अरब एरलाइन्समध्ये विलीनीकरण झाले. सिरियन कंपनीचे सर्व मार्ग व उपकरणे यूएएने सामावून घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} मार्च १९६० पर्यंत या कंपनीत ५७९ कर्मचारी कार्यरत होते. त्यावेळी ताफ्यात एक [[बीच मॉडेल १८]], चार [[डीसी-३]], सहा [[व्हिकर्स व्हायकिंग]] आणि सहा [[व्हिकर्स व्हायकाउंट]] विमानांचा समावेश होता.<ref name="Flight1960-504/5" /> १० एप्रिल रोजी एका विस्काउंट विमानाला [[भूमध्य समुद्र|भूमध्य समुद्रात]] अपघात झाला, ज्यात १७ प्रवासी आणि ३ कर्मचारी मारले गेले.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} ९ जून रोजी पहिले [[डी हॅविलँड कॉमेट ४सी]] विमान ताफ्यात दाखल झाले.<ref name="Flight1960-588/9" /> याच वर्षाच्या १६ जुलैपासून या प्रकारच्या दोन विमानांद्वारे सेवा सुरू झाली. ऑक्टोबर १९६० पर्यंत या कंपनीने कॉमेट विमानांचा वापर कैरो–[[बेलग्रेड]]–[[प्राग]], कैरो–रोम–[[लंडन]], कैरो–[[जेद्दा]] आणि कैरो–[[खार्तूम]] या मार्गांवर सुरू केला होता.<ref name="Flight1960-588/9" /> तर डीसी-३ विमाने कैरो–[[अलेक्झांड्रिया]]–[[मर्सा मात्रुह]], कैरो–[[अश्युत]]–[[लुक्सोर]], कैरो–लुक्सोर–[[आस्वान]] आणि कैरो–[[पोर्ट सईद]]–अलेक्झांड्रिया मार्गांवर वापरली जात होती. तसेच कैरो आणि अलेक्झांड्रिया दरम्यानच्या थेट विमान प्रवासासाठी व्हायकाउंट विमानांचा वापर होत असे. नोव्हेंबर १९६० मध्ये आणखी दोन कॉमेट विमानांची मागणी नोंदवण्यात आली.<ref name="Flight1960-855" /> ऑक्टोबर १९६१ मध्ये सीरियाने यूएएमधून अंग काढून घेतले आणि सिरियाच्या सरकारने [[दमास्कस]]मध्ये [[सिरियन अरब एरवेझ]]ची स्थापना केली; त्यानंतर पूर्वी ताब्यात घेतलेले मार्ग आणि विमाने नवीन कंपनीला परत करण्यात आली.<ref name="FI1963-542" /> [[File:United Arab Airlines Comet Soderstrom.jpg|thumb|१९६८ मध्ये [[जिनिव्हा विमानतळ|जिनिव्हा विमानतळावरून]] उड्डाण करणारे युनायटेड अरब एरलाइन्सचे कॉमेट ४सी विमान.]] १९६१ च्या सुरुवातीला अजून दोन कॉमेट विमाने मागवण्यात आली. एप्रिल १९६१ मध्ये [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स]]कडून तीन [[डग्लस डीसी-६]] विमाने खरेदी करण्यात आली. १२ जून रोजी कैरो–[[लागोस]] मार्गाचा विस्तार [[आक्रा]]पर्यंत करण्यात आला आणि २१ जूनपासून [[मॉस्को]]ला सेवा सुरू झाली. [[बोईंग]] कंपनीकडून [[बोईंग ७०७-३२०|बोईंग ७०७-३२०बी]] खरेदी करण्याचा करार झाला होता, परंतु कंपनीला अर्थसाह्य न मिळाल्याने हा व्यवहार फसला.{{sfnp|Guttery|1998|p=55–56}} १ नोव्हेंबर रोजी [[कराची]] आणि [[मुंबई]]साठी नवीन विमान सेवा सुरू झाली. डिसेंबरमध्ये सहाव्या आणि सातव्या कॉमेट विमानांची मागणी नोंदवण्यात आली, जी एप्रिल १९६२ मध्ये ताफ्यात दाखल झाली.{{sfnp|Guttery|1998|p=56}} तसेच १९६१ मध्ये कैरो–[[निकोसिया]] मार्ग पुन्हा सुरू करण्यात आला, जो १९५६ च्या [[सुएझ संकट|सुएझ संकटापासून]] बंद होता. मे १९६२ मध्ये [[मुंबई]] सेवेचा विस्तार [[बँकॉक]] आणि [[हाँग काँग]] मार्गे [[तोक्यो]]पर्यंत करण्यात आला.<ref name="FI1963-546" /> १६ मे १९६२ रोजी [[हेलिओपोलिस (इजिप्त)|हेलिओपोलिस]] येथे झालेल्या डीसी-३ विमान अपघातात ३ कर्मचाऱ्यांचा मृत्यू झाला, तर १९ जुलै रोजी बँकॉक येथे झालेल्या कॉमेट विमान अपघातात २६ जणांचा बळी गेला. ऑगस्ट १९६२ मध्ये आणखी दोन कॉमेट विमाने घेण्यात आली. १५ फेब्रुवारी १९६३ रोजी [[बगदाद]]चा विमान मार्ग तीन वर्षांनंतर पुन्हा सुरू झाला, परंतु इजिप्त, [[इराक]] आणि सिरियामधील राजकीय तणावामुळे तो फार काळ टिकला नाही. १ एप्रिल १९६३ रोजी [[झिम्बाब्वे|ऱ्होडेशिया]]ला नवीन सेवा सुरू झाली. १२ मे १९६३ रोजी अलेक्झांड्रिया जवळ झालेल्या डीसी-३ अपघातात २७ प्रवासी आणि ४ कर्मचारी मारले गेले. २८ जुलै १९६३ रोजी मुंबईजवळ समुद्रात एक कॉमेट विमान कोसळून ६२ जणांचा मृत्यू झाला. तोक्योसाठी पुरेशी विमाने नसल्यामुळे तो मार्ग बंद करण्यात आला. १९६४ मध्ये नऊ कॉमेट विमानांचा ताफा पूर्ण झाला. त्याच वर्षी [[पॅन ॲम]] आणि [[नॉर्थवेस्ट ओरिएंट]]कडून प्रत्येकी तीन ''डग्लस डीसी-६बी'' विमाने खरेदी करण्यात आली, ज्यांनी देशांतर्गत मार्गावर विस्काउंट विमानांची जागा घेतली. देशांतर्गत सेवेसाठी २३ लाख डॉलर्स खर्च करून सात [[अँतोनोव्ह एन-२४]] विमाने मागवण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=56}} [[File:United Arab Airlines Ilyushin Il-62 Volpati-1.jpg|thumb|१९७१ मध्ये पॅरिसमधील विमानतळावर उभे असलेले युनायटेड अरब एरलाइन्सचे [[इल्यूशिन इल-६२]] विमान.]] १४ जानेवारी १९७० रोजी कैरोहून [[अदिस अबाबा]]ला जाणारे एक कॉमेट ४सी विमान उतरताना कोसळले. सुदैवाने विमानातील १४ प्रवाशांपैकी कोणीही गंभीर जखमी झाले नाही. ३० जानेवारी १९७० रोजी लुक्सोर येथे एका अँटोनोव्ह एन-२४ विमानाची चाके आणि प्रणाली निकामी झाली. १९ फेब्रुवारी रोजी [[म्युन्शेन]] येथे एका विमानाला उड्डाण करताना अपघात झाला. मार्च १९७० पर्यंत युनायटेड अरब एरलाइन्समध्ये ७,८१० कर्मचारी होते; ताफ्यात सात अँतोनोव्ह एन-२४बी, तीन बोईंग ७०७-३६६सी, सहा कॉमेट ४सी आणि तीन [[आयएल-१८]] विमाने होती.<ref name="FI1970-508" /> २ जानेवारी १९७१ रोजी त्रिपोली येथे झालेल्या कॉमेट विमान अपघातात ८ प्रवासी आणि ८ कर्मचारी मारले गेले.{{sfnp|Guttery|1998|p=57}} २३ मे १९७१ रोजी दोन '''इल्यूशिन इल-६२''' विमाने खरेदी करण्याची घोषणा झाली. जून १९७१ पासून ही विमाने युरोपीय मार्गांवर आणि ९ जुलैपासून आशियाई मार्गांवर वापरली जाऊ लागली. १० ऑक्टोबर १९७१ रोजी देशाचे नाव बदलून ''अरब रिपब्लिक ऑफ इजिप्त'' झाल्यामुळे विमान कंपनीचे नावही बदलून '''इजिप्तएर''' असे करण्यात आले.<ref name="FI1971-677" /> === मालकी आणि रचना === इजिप्तएर ही पूर्णपणे इजिप्त सरकारच्या मालकीची कंपनी आहे.<ref>{{cite web|last=Young |first=Kathryn M. |url=http://atwonline.com/it-distribution/egyptair-contracts-sabre-help-implement-transformation-plan |title=Egyptair contracts Sabre to help implement transformation plan |date=20 December 2014}}</ref> २००२ मध्ये सात उपकंपन्यांसह [[इजिप्तएर होल्डिंग कंपनी]]ची स्थापना करण्यात आली. यात नंतर आणखी दोन कंपन्यांची भर पडली.<ref name="Report 2011">{{cite web |url=http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |title=Annual Report 2010–2011 |year=2012}}</ref> इजिप्त एरचे मुख्य कार्यालय [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील]] प्रशासकीय इमारतीच्या तळमजल्यावर आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |title=इजिप्त एयर - हवाई प्रवासचे प्रणेते |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग.कॉम |दिनांक=७ मे २००२ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-18 |archive-date=2014-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202120135/http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |url-status=bot: unknown }}</ref> या अंतर्गत तीन विमान वाहतूक कंपन्या कार्यरत आहेत, ज्या एकाच हवाई संचलन प्रमाणपत्राखाली काम करतात, परंतु त्यांचे व्यवस्थापन आणि नफा-तोटा खाती स्वतंत्र आहेत: <div style="column-count: 3; column-gap: 20px;"> * इजिप्तएर एरलाइन्स (मुख्य विमान कंपनी) * [[इजिप्तएर कार्गो]] (मालवाहू सेवा) * [[इजिप्तएर एक्सप्रेस]] (प्रादेशिक सेवा) * इजिप्तएर मेंटेनन्स अँड इंजिनिअरिंग (देखभाल आणि अभियांत्रिकी)<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |title=इजिप्तएयर - वार्षिक अहवाल २०१०-२०११ |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=३० ऑक्टोबर २०१३ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2013-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131030055331/http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |url-status=bot: unknown }}</ref> * इजिप्तएर ग्राउंड सर्व्हिसेस (जमिनीवरील सेवा) * इजिप्तएर इन-फ्लॉईट सर्व्हिसेस (विमानांतर्गत खानपान सेवा) * इजिप्तएर टुरिझम अँड ड्युटी फ्री शॉप्स (पर्यटन आणि करमुक्त दुकाने) * इजिप्तएर मेडिकल सर्व्हिसेस (वैद्यकीय सेवा) * इजिप्तएर सप्लिमेंटरी इंडस्ट्रिज (पूरक उद्योग) </div> === उपकंपन्या === <div style="column-count: 3; column-gap: 20px;"> * [[एर कैरो]] (६०%)<ref name="CAPA">{{cite web|title=Egypt Air Holding Company|url=http://centreforaviation.com/profiles/airline-groups/egypt-air-holding-company|website=CAPA Centre for Aviation}}</ref> * स्मार्ट एव्हिएशन कंपनी (१३.३३%) * [[एर साइनाई]] (१००%)<ref name="CAPA" /> * इजिप्त एरो मॅनेजमेंट सर्व्हिस (५०%) * एलएसजी स्काय शेफ्स कॅटरिंग इजिप्त (७०%)<ref>{{cite web|title=LSG Sky Chefs Catering Egypt established Joint Venture Agreement signed by Egyptair, EAS and LSG Sky Chefs|url=http://www.lsgskychefs.com/media/news/lsg-sky-chefs-catering-egypt-established/|website=[[LSG Sky Chefs]]|date=15 January 2009}}</ref> * सीआयएएफ-लीझिंग (२०%)<ref>{{cite web|title=shareholder|url=http://ciafleasing.com/shareholder.html|website=ciafleasing|archive-url=https://web.archive.org/web/20190122074002/http://www.ciafleasing.com/shareholder.html}}</ref> </div> == बोधचिन्ह == या विमान कंपनीचे बोधचिन्ह [[होरस (देवता)|होरस]] हे आहे. प्राचीन [[इजिप्शियन दंतकथा|इजिप्शियन पुराणकथेनुसार]] होरस "पंख असलेला सूर्यदेव" हा एक [[आकाश देवता|आकाश देव]] आहे. होरस सहसा [[ससाणा]] किंवा ससाण्याचे डोके असलेला माणूस अशा रूपात दर्शविला जातो. या बोधचिह्नाचा प्रथम वापर १९७० च्या दशकाच्या सुरुवातीस करण्यात आला. मूळ रूपात हे बोधचिन्ह सोनेरी पार्श्वभूमीवर लाल डोके आणि निळ्या पंखांसह रेखाटलेले होते.<ref name="airlinegeeks.com">{{Cite web |author=Ian McMurtry |date=30 May 2019 |title=Logo Lineage Part 6: North African Flare |url=https://airlinegeeks.com/2019/05/30/logo-lineage-part-6-north-african-flare/ |website=AirlineGeeks |language=en}}</ref> विमानांच्या इंजिनसह इतर भागांवरही हे चिन्ह रंगवले जात असे. इजिप्तएरला आपल्या सुरुवातीच्या काळात विमानांवर उष्ण रंगांची छटा राखायची असल्याने अशा रंगांची निवड करण्यात आली होती.<ref name="airlinegeeks.com"/> == गंतव्यस्थाने == {{मुख्य लेख|इजिप्तएरच्या गंतव्यस्थानांची यादी}} ऑगस्ट २०२२ पर्यंत, इजिप्तएर ५६ देशांमधील ८१ गंतव्यस्थानांवर आपली सेवा पुरवते.<ref name="flightconnections.com"/> === विमान संघटना === [[File:Boeing_737-866,_EgyptAir_JP7280355.jpg|thumb|[[स्टार अलायन्स]]च्या विशेष रंगात असलेले इजिप्तएरचे [[बोईंग ७३७ नेक्स्ट जनरेशन|बोईंग ७३७-८००]] विमान.]] ऑक्टोबर २००७ मध्ये [[स्टार अलायन्स]]च्या मुख्य कार्यकारी मंडळाने इजिप्तएरला आपल्या संघटनात स्वीकारले. या संघटनेत सामील होणारी ही पहिली [[अरब देश|अरब देशातील]] आणि [[साउथ आफ्रिकन एरवेझ]]नंतर दुसरी आफ्रिकन विमान कंपनी आहे.<ref name="Government scraps Egyptair privatisation" /><ref name="Star Alliance entry to fuel Egyptair expansion" /> [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर]] ११ जुलै २००८ रोजी झालेल्या एका सोहळ्यात, ही कंपनी या संघटनेची २१ वी सदस्य बनली.<ref name="Egyptair formally joins Star Alliance" /><ref name="Egyptair becomes 21st member of Star Alliance" /> ऑक्टोबर २०२० मध्ये इजिप्तएरने [[घाना]] आणि इजिप्त सरकार बरोबर गुंतवणुक करु घानामध्ये एक राष्ट्रीय विमान कंपनी स्थापन करण्यासाठी करार केला.<ref>{{Cite web|last=Saied|first=Mohamed|date=28 October 2020|title=Ghana signs joint airline deal with Egypt, bypassing Ethiopia|url=https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2020/10/egypt-ghana-ethiopia-deal-airline-gerd-dispute.html|website=Al-Monitor}}</ref> === कोडशेर करार<ref>{{cite web|url=https://www.egyptair.com/en/about-egyptair/Pages/code-share-partners.aspx |title=Egyptair Code Share Partners}}</ref><ref name="CAPA Egyptair profile">{{cite web|url=http://centreforaviation.com/profiles/airlines/egyptair-ms |title=Profile on Egyptair |website=CAPA}}</ref> === <div style="column-count: 3; column-gap: 20px;"> * [[एजियन एरलाइन्स]] * [[एर कैरो]]<ref>{{cite web|url=https://www.arabianaerospace.aero/egyptair-and-air-cairo-sign-codeshare-agreement.html|title=Egyptair and Air Cairo sign codeshare agreement|date=1 September 2020}}</ref> * [[एर कॅनडा]] * [[एर चायना]] * [[एर इंडिया]] * [[एशियाना एरलाइन्स]] * [[ऑस्ट्रियन एरलाइन्स]] * [[एव्हियांका]] * [[ब्रुसेल्स एरलाइन्स]] * [[इथिओपियन एरलाइन्स]] * [[इतिहाद एरवेझ]]<ref>{{cite news|title= Etihad Airways, Egyptair to expand codeshare|first= Kurt|last= Hofmann|publisher= Air Transport World|date= 17 April 2018}}</ref> * [[गल्फ एर]] * [[केन्या एरवेझ]]<ref>{{cite news|last1=Clark|first1=Oliver|title=Egyptair and Kenya Airways begin cross-alliance codeshare|publisher=Flightglobal|date=2 June 2017}}</ref> * [[लॉट पोलिश एरलाइन्स]]<ref>{{cite news|last1=Liu|first1=Jim|title=EGYPTAIR / LOT Polish Airlines begins codeshare partnership from Nov 2017|work=Routesonline|date=22 November 2017}}</ref> * [[लुफ्तान्सा]] * [[रॉयल एर मारोक]] * [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स]] * [[शेन्झेन एरलाइन्स]] * [[सिंगापूर एरलाइन्स]] * [[साउथ आफ्रिकन एरवेझ]] * [[स्विस इंटरनॅशनल एर लाइन्स]] * [[टॅप एर पोर्तुगाल]]<ref name="TAP Portugal, Egyptair expand codeshare">{{cite news|last1=Hofmann|first1=Kurt|title=TAP Portugal, Egyptair expand codeshare|publisher=Air Transport World|date=3 April 2018}}</ref> * [[थाई एरवेझ इंटरनॅशनल]] * [[टर्किश एरलाइन्स]] * [[युक्रेन इंटरनॅशनल एरलाइन्स]] * [[युनायटेड एरलाइन्स]] </div> === इंटरलाईन करार === <div style="column-count: 3; column-gap: 20px;"> * [[फ्लायनास]]<ref>{{cite web | url=https://www.flynas.com/en/media-center/news-updates/new-agreement-with-egyptair | title=Flynas signs agreement with EGYPTAIR to add new destinations in Europe and Africa | date=2018 }}</ref> * [[हान एर]]<ref>{{cite web | url=https://www.hahnair.com/en/partner-carriers | title=Partner Carriers | website=Hahnair }}</ref> </div> याव्यतिरिक्त, तांत्रिक सहाय्य, प्रशिक्षण आणि मार्ग विस्तारासाठी कंपनीची [[सेबा इंटरकॉन्टिनेंटल]] सोबत भागीदारी आहे. === कतार मार्गांचे तात्पुरते निलंबन === २०१७ मधील कतार राजनैतिक संकटामुळे, इजिप्शियन सरकारच्या सूचनेनुसार इजिप्तएरने [[कतार]]मधील [[दोहा]] येथील [[हमाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हमाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळासाठी]] आपली उड्डाणे स्थगित केली होती.<ref>{{cite web|title=SUSPENSION OF FLIGHTS BETWEEN CAIRO AND DOHA WITH EFFECT FROM 6 JUNE 2017|url=http://www.egyptair.com/en/about-egyptair/news-and-press/Pages/Suspension%20of%20flights%20between%20Cairo%20and%20Doha%20with%20effect%20from%206%20June%202017.aspx|website=Egyptair}}</ref> २०२१ मध्ये इजिप्तने कतारसोबत [[अल-उला करार]] केल्यानंतर इजिप्तएरने साडेतीन वर्षांचा बहिष्कार संपवून दोहाला पुन्हा विमान सेवा सुरू केली.<ref>{{Cite web |date=19 January 2021 |title=Qatar Airways, EgyptAir resume flights to Cairo, Doha after end of boycott |website=Ahram Online}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 January 2021 |title=EgyptAir makes 1st flight to Doha following restoration of ties |website=Dailynewsegypt}}</ref> ==कायदेशीर भागीदारी करार== एप्रिल २०१५ पर्यंत खालील विमान कंपनीशी व्यवसाय भागीदारी करार झालेले आहेत. * एगेयन एर लाइन * एर कॅनडा * एर चायना * एर इंडिया * औस्ट्रियन एर लाइन * ब्रुसेल्स एर लाइन्स * एथिओपियन एर लाइन्स * गल्फ एर * लुफतान्सा * मलेशिया एर लाइन्स * स्कंडींनावियन एर लाइन * सिंगापुर एर लाइन * साऊथ आफ्रिकन एर वेझ * स्विस इंटरनॅशनल एर लाइन्स * टाप (TAP) पोर्तुगाल * थाय एर वेझ इंटरनॅशनल * तुंनिसाइर * टर्किश एर लाइन्स * यूनायटेड एर लाइन्स ==संदर्भ== ==बाह्य दुवे== {{कॉमन्स|مصر للطيران|{{लेखनाव}}}} *{{अधिकृत संकेतस्थळ|http://www.egyptair.com/}} [[वर्ग:इजिप्तमधील विमानवाहतूक कंपन्या]] [[वर्ग:स्टार अलायन्स]] 4c6z6vndfwtwnl6ytc5wui1422np1i7 2677590 2677588 2026-04-05T03:45:58Z अभय नातू 206 /* कायदेशीर भागीदारी करार */ 2677590 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विमान सेवा | नाव = इजिप्तएर | चित्र = | चित्र_आकारमान = | IATA = MS | ICAO = MSR | callsign = EGYPTAIR | स्थापना = ७ जून १९३२ (मिस्र एरलाइन्स ह्या नावाने) | सुरुवात = १९३३ | बंद = | विमानतळ = [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] | मुख्य_शहरे = [[अलेक्झांड्रिया]], [[लुक्सोर]], हुर्गादा, [[शर्म अल-शेख]] | फ्रिकवंट_फ्लायर = ''माइल्स अँड स्माईल'' | एलायंस = [[स्टार अलायन्स]] | उपकंपन्या = | विमान संख्या = ८० | मुख्य कंपनी = | ब्रीदवाक्य = ''Enjoy the Sky'' | मुख्यालय = [[कैरो]], [[इजिप्त]] | मुख्य व्यक्ती = | संकेतस्थळ = http://www.egyptair.com/ }} [[चित्र:Boeing 737-866, EgyptAir JP6786434.jpg|250 px|[[इस्तंबूल अतातुर्क विमानतळ]]ावर थांबलेले इजिप्तएरचे [[बोईंग ७३७]] विमान|इवलेसे]] '''इजिप्तएर''' ([[अरबी भाषा|अरबी]]: مصر للطيران) ही [[इजिप्त]] देशाची राष्ट्रीय [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ide.go.jp/English/Data/Africa_file/Company/egypt02.html|title=इजिप्त एयर - कंपनी प्रोफाइल आणि इतिहास |प्रकाशक=आईडीई.गो.जेपी |दिनांक=९ जून २०१६| प्राप्त दिनांक=}}</ref> १९३३ साली स्थापन झालेली इजिप्तएर [[मध्य पूर्व]], [[आफ्रिका]], [[युरोप]] इत्यादी खंडांमधील ७५ शहरांना विमानसेवा पुरवते. इजिप्तएर ११ जुलै २००८ पासून [[स्टार अलायन्स]]चा सदस्य आहे. इजिप्त एर ही इजिप्त देशाची ध्वजवाहक विमानवाहतूक कंपनी आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |title=इजिप्त एयरने नुकसान भरपाईसाठी पुनर्रचना योजना आखली आहे |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=१५ जून २०१४ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2014-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140624101846/http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |url-status=bot: unknown }}</ref> [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] हे या कंपनीचेचे मुख्य केंद्र आहे. इजिप्तएर मध्य पूर्व, युरोप, आफ्रिका, एशिया आणि अमेरिकेतील ७५ पेक्षा अधिक ठिकाणी प्रवाशांना विमान सेवा देते.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ch-aviation.com/portal/airline/MS |title=इजिप्त एयर - एयरलाईनची माहिती |प्रकाशक=सीएच-एविएशन .कॉम |दिनांक=१३ जुलै २०१६ | प्राप्त दिनांक=}}</ref> ==इतिहास== === सुरुवातीची वर्षे: मिस्र एरवर्क (१९३२–१९४९) === [[एरवर्क सर्व्हिसेस|एरवर्क]]चे अध्यक्ष [[ॲलन मंट्झ]] १९३१मध्ये इजिप्तला गेलेले असताना त्यांनी '''मिस्र एरवर्क''' (अरबी भाषेत 'मिस्र' ({{lang|ar|مصر}}) नावाने विमानकंपनी सुरू करण्याची खटपट सुरू केली. ३१ डिसेंबर १९३१ रोजी सरकारने या मिस्र एरवर्कला हवाई वाहतूक सुरू करण्यासाठी विशेष अधिकार प्रदान केले.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} ७ जून १९३२ रोजी ''इजिप्शियन तरुणांमध्ये विमान वाहतुकीची आवड निर्माण करण्यासाठी'' मिस्र एरवर्कचा '''मिस्र एरलाइन्स''' नावाचा एक विभाग स्थापन करण्यात आला.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मिस्र एरलाइन्स त्या काळाची जगातील सातवी विमान वाहतूक कंपनी होती.<ref name="Egyptair - 'pioneer of air travel'" /> मिस्र एरवर्कचे मुख्यालय [[कैरो]]मधील हॅलिओपोलिस येथील '''अलमाझा विमानतळ''' (Almaza Aerodrome) येथे होते.<ref>''[[Flight International]]''. २८ एप्रिल १९३८. पान. [http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1938/1938%20-%201198.html ४१६] ([https://web.archive.org/web/20141006155431/http://www.flightglobal.com/FlightPDFArchive/1938/1938%20-%201198.PDF संचयित]). "MISR AIRWORK, S.A.E., Almaza Aerodrome, Heliopolis."</ref> या कंपनीच्या सुरुवातीच्या २०,००० [[इजिप्शियन पाउंड]] इतक्या भांडवलाचा ८५% हिस्सा [[बँक मिस्र]]कडे, १०% हिस्सा एरवर्क सर्व्हिसेस कडे आणि उरलेला ५% हिस्सा इजिप्शियन खाजगी गुंतवणूकदारांमध्ये वाटलेला होता. कंपनीचे कामकाज जुलै १९३३ मध्ये सुरू झाले. कंपनीच्या पहिल्या सेवा [[कैरो]] ते [[अलेक्झांड्रिया]] आणि [[मर्सा मात्रुह]] दरम्यान होत्या. या साठी [[डी हॅविलँड डी.एच.८४ ड्रॅगन]] विमानांचा वापर केला जात असे. त्याच वर्षी ऑगस्टमध्ये कैरो-अलेक्झांड्रिया विमान सेवा दिवसातून दोनदा करण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३३ च्या उत्तरार्धात कैरो-[[आस्वान]] दरम्यान आठवड्यातून दोनदा विमान सेवा सुरू झाली. ही [[अश्युत]] आणि [[लुक्सोर]] येथे थांबत असे.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३४ मध्ये कैरो पासून [[बुर सैद|पोर्ट सैद]] मार्गे [[लिडा (इजिप्त)|लिडा]], [[हैफा]] आणि [[गाझा]] पर्यंत नवीन मार्ग सुरू झाले. ३ ऑगस्ट १९३५ रोजी, [[डी हॅविलँड डी.एच.८६]] विमानांसह [[सायप्रस]]मधील [[निकोसिया]]पर्यंत एक प्रायोगिक सेवा सुरू करण्यात आली; ही त्याच वर्षी २० ऑक्टोबर पर्यंत टिकली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} अलेक्झांड्रिया-पोर्ट सैद-कैरो-[[मिनिया (इजिप्त)|मिनिया]]-अश्युत हा मार्ग १९३५ च्या उत्तरार्धात सुरू झाला.<ref name="Flight1936-23" /> १९३५ मध्ये या विमान कंपनीने ६,९९० प्रवासी आणि २१,८३० किग्रॅ मालाची वाहतूक केली; त्या वर्षात कंपनीच्या या नियमित विमान सेवांनी एकूण ४,१९,४६७ मैल प्रवास केला होता.<ref name="Flight1936-314" /> सप्टेंबर १९३९ मध्ये [[दुसरे महायुद्ध]] सुरू झाल्यावर इजिप्शियन सरकारने कंपनीचे सर्व मार्ग आपल्या ताब्यात घेतले. १९४० मध्ये [[बैरुत]] आणि [[पॅलेस्टाईन]] पर्यंत विमान सेवा सुरू करण्यात आली. १९४४ मध्ये तीन [[अॅव्हरो अॅनसन|अॅव्हरो १९]] विमानांचा ताफ्यात समावेश करण्यात आला. १९४५ च्या उत्तरार्धात झालेल्या तीन अपघातांमुळे ताफ्याचे नूतनीकरण करण्यासाठी संप पुकारण्यात आला आणि यामुळे फेब्रुवारी १९४६ पासून कामकाज पूर्णपणे ठप्प झाले;{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मे महिन्यात सेवा पुन्हा सुरू झाली आणि १९४६ च्या अखेरीस ताफ्यात चार [[अॅव्हरो अॅनसन]], एक [[एटी-११ कानसान|बीच एटी-११]], पाच [[बीचक्राफ्ट मॉडेल १८|बीच सी-४५]], चार [[डी हॅविलँड डी.एच.८९ ड्रॅगन रॅपिड]] आणि दोन [[नॉर्थ अमेरिकन एटी-६ टेक्सन]] विमानांचा समावेश होता.{{sfnp|Guttery|1998|p=५१–५२}} दोस्त राष्ट्रांचे प्रादेशिक विमान विल्हेवाट केंद्र इजिप्तमध्येच असल्याने या कंपनीला उरलेल्या लष्करी विमानांच्या खरेदीत मोठा फायदा झाला. १९४७ मध्ये आणखी दोन बीच सी-४५ विमाने घेतली आणि १९४८ मध्ये [[व्हिकर्स व्हायकिंग]] विमानांचा समावेश करण्यात आला. मे १९४९ मध्ये कंपनीचे सर्व भांडवल आणि विमाने सरकारने ताब्यात घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=५२}} इजिप्शियन सरकार एकमेव भागधारक बनल्यानंतर कंपनीने आपले नाव बदलून '''मिस्रएर एसएई''' असे केले. === मिस्रएर (१९४९–१९५७) === मिस्रएरने आपल्या पूर्ववर्ती कंपनीच्या सगळ्या मार्गांवर विमान सेवा सुरू ठेवली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १९५१ मध्ये लांब पल्ल्याच्या मार्गांवर वापरण्यासाठी तीन [[एसएनकेएएसई लँग्युडोक]] विमाने खरेदी करण्यात आली.<ref name="Flight1951-633"/> या विमानांनी [[जिनिव्हा]], [[खार्तूम]] आणि [[तेहरान]]ला जाणाऱ्या उड्डाणांमध्ये विकर्स व्हायकिंग विमानांची जागा घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १ डिसेंबर १९५२ रोजी, मिस्रएरने आपली देशांतर्गत स्पर्धक कंपनी [[सर्व्हिसेस एरिअन्स इंटरनॅशनल डी'इजिप्त]] ही कंपनी विकत घेतली आणि त्याचे कामकाज बंद केले. त्या कंपनीचा फायद्यात असलेला कैरो-[[ट्युनिस]] हा मार्ग मिस्रएरने स्वतःच्या मार्गजाळ्यात समाविष्ट करून घेतला.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} १९५४ च्या सुरुवातीला तीन [[व्हिकर्स व्हायकाउंट]] विमानांची खरेदा केली गेली.<ref name="Flight1954-414"/> त्या वर्षात या कंपनीने ६४,५३९ प्रवाशांची वाहतूक केली. मार्च १९५५ पर्यंत मिस्रएरच्या ताफ्यात एक बीचक्राफ्ट, तीन लँग्युडोक आणि सात व्हायकिंग विमाने होती.<ref name="Flight1955-307"/> त्यानंतर [[डग्लस डीसी-३]] विमाने खरेदी करून ती देशांतर्गत मार्गांवर आणि शेजारील अरब देशांमध्ये तैनात करण्यात आली. पहिल्या दोन व्हायकाउंट विमानां डिसेंबर १९५५ मध्ये मिळाली आणि मार्च १९५६ मध्ये प्रत्यक्ष सेवेत दाखल झाली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} आठ महिन्यांनंतर १ नोव्हेंबर १९५६ रोजी [[सुएझ संकट|सुएझ संकटा]]दरम्यान [[रॉयल एर फोर्स]]ने केलेल्या हवाई हल्ल्यात [[अलमाझा विमानतळ|अलमाझा विमानतळावर]] उभे असलेले एक व्हायकाउंट विमान (नोंदणी क्र. एसयू-एआयसी) पूर्णपणे नष्ट झाले.<ref name="Flight1957-203"/><ref>{{cite web |title=Unlawful interference, Vickers 739 Viscount SU-AIC, 1 October 1956 |url=https://asn.flightsafety.org/wikibase/334619 |website=Aviation-Safety Network |access-date=30 November 2024}}</ref> १९५५ मध्ये वाहतूक केलेल्या प्रवाशांची संख्या ७७,०५० पर्यंत वाढली होती.<ref name="Flight1956-475"/> फेब्रुवारी १९५७ मध्ये, मिस्रएरचे नाव बदलून '''युनायटेड अरब एरलाइन्स''' असे करण्यात आले.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} त्या वर्षाच्या शेवटी ६,००,००० ते ८,००,००० पाउंड खर्चाने करून आणखी दोन व्हायकाउंट विमाने आणि सुटे भाग खरेदी करण्यात आले. === युनायटेड अरब एरलाइन्स (१९५७–१९७१) === १ फेब्रुवारी १९५८ रोजी इजिप्त आणि [[सिरिया]]ने मिळून [[युनायटेड अरब रिपब्लिक]]ची स्थापना केल्यानंतर त्याच वर्षी मार्च महिन्यात मिस्रएरचे नाव बदलून '''युनायटेड अरब एरलाइन्स''' असे करण्यात आले.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} ७ जुलै रोजी [[कैरो]]–[[ॲथेन्स]]–[[रोम]]–[[झुरिच]] विमान सेवा सुरू झाली. २३ डिसेंबर रोजी [[सिरियन एरवेझ]]चे युनायटेड अरब एरलाइन्समध्ये विलीनीकरण झाले. सिरियन कंपनीचे सर्व मार्ग व उपकरणे यूएएने सामावून घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} मार्च १९६० पर्यंत या कंपनीत ५७९ कर्मचारी कार्यरत होते. त्यावेळी ताफ्यात एक [[बीच मॉडेल १८]], चार [[डीसी-३]], सहा [[व्हिकर्स व्हायकिंग]] आणि सहा [[व्हिकर्स व्हायकाउंट]] विमानांचा समावेश होता.<ref name="Flight1960-504/5" /> १० एप्रिल रोजी एका विस्काउंट विमानाला [[भूमध्य समुद्र|भूमध्य समुद्रात]] अपघात झाला, ज्यात १७ प्रवासी आणि ३ कर्मचारी मारले गेले.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} ९ जून रोजी पहिले [[डी हॅविलँड कॉमेट ४सी]] विमान ताफ्यात दाखल झाले.<ref name="Flight1960-588/9" /> याच वर्षाच्या १६ जुलैपासून या प्रकारच्या दोन विमानांद्वारे सेवा सुरू झाली. ऑक्टोबर १९६० पर्यंत या कंपनीने कॉमेट विमानांचा वापर कैरो–[[बेलग्रेड]]–[[प्राग]], कैरो–रोम–[[लंडन]], कैरो–[[जेद्दा]] आणि कैरो–[[खार्तूम]] या मार्गांवर सुरू केला होता.<ref name="Flight1960-588/9" /> तर डीसी-३ विमाने कैरो–[[अलेक्झांड्रिया]]–[[मर्सा मात्रुह]], कैरो–[[अश्युत]]–[[लुक्सोर]], कैरो–लुक्सोर–[[आस्वान]] आणि कैरो–[[पोर्ट सईद]]–अलेक्झांड्रिया मार्गांवर वापरली जात होती. तसेच कैरो आणि अलेक्झांड्रिया दरम्यानच्या थेट विमान प्रवासासाठी व्हायकाउंट विमानांचा वापर होत असे. नोव्हेंबर १९६० मध्ये आणखी दोन कॉमेट विमानांची मागणी नोंदवण्यात आली.<ref name="Flight1960-855" /> ऑक्टोबर १९६१ मध्ये सीरियाने यूएएमधून अंग काढून घेतले आणि सिरियाच्या सरकारने [[दमास्कस]]मध्ये [[सिरियन अरब एरवेझ]]ची स्थापना केली; त्यानंतर पूर्वी ताब्यात घेतलेले मार्ग आणि विमाने नवीन कंपनीला परत करण्यात आली.<ref name="FI1963-542" /> [[File:United Arab Airlines Comet Soderstrom.jpg|thumb|१९६८ मध्ये [[जिनिव्हा विमानतळ|जिनिव्हा विमानतळावरून]] उड्डाण करणारे युनायटेड अरब एरलाइन्सचे कॉमेट ४सी विमान.]] १९६१ च्या सुरुवातीला अजून दोन कॉमेट विमाने मागवण्यात आली. एप्रिल १९६१ मध्ये [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स]]कडून तीन [[डग्लस डीसी-६]] विमाने खरेदी करण्यात आली. १२ जून रोजी कैरो–[[लागोस]] मार्गाचा विस्तार [[आक्रा]]पर्यंत करण्यात आला आणि २१ जूनपासून [[मॉस्को]]ला सेवा सुरू झाली. [[बोईंग]] कंपनीकडून [[बोईंग ७०७-३२०|बोईंग ७०७-३२०बी]] खरेदी करण्याचा करार झाला होता, परंतु कंपनीला अर्थसाह्य न मिळाल्याने हा व्यवहार फसला.{{sfnp|Guttery|1998|p=55–56}} १ नोव्हेंबर रोजी [[कराची]] आणि [[मुंबई]]साठी नवीन विमान सेवा सुरू झाली. डिसेंबरमध्ये सहाव्या आणि सातव्या कॉमेट विमानांची मागणी नोंदवण्यात आली, जी एप्रिल १९६२ मध्ये ताफ्यात दाखल झाली.{{sfnp|Guttery|1998|p=56}} तसेच १९६१ मध्ये कैरो–[[निकोसिया]] मार्ग पुन्हा सुरू करण्यात आला, जो १९५६ च्या [[सुएझ संकट|सुएझ संकटापासून]] बंद होता. मे १९६२ मध्ये [[मुंबई]] सेवेचा विस्तार [[बँकॉक]] आणि [[हाँग काँग]] मार्गे [[तोक्यो]]पर्यंत करण्यात आला.<ref name="FI1963-546" /> १६ मे १९६२ रोजी [[हेलिओपोलिस (इजिप्त)|हेलिओपोलिस]] येथे झालेल्या डीसी-३ विमान अपघातात ३ कर्मचाऱ्यांचा मृत्यू झाला, तर १९ जुलै रोजी बँकॉक येथे झालेल्या कॉमेट विमान अपघातात २६ जणांचा बळी गेला. ऑगस्ट १९६२ मध्ये आणखी दोन कॉमेट विमाने घेण्यात आली. १५ फेब्रुवारी १९६३ रोजी [[बगदाद]]चा विमान मार्ग तीन वर्षांनंतर पुन्हा सुरू झाला, परंतु इजिप्त, [[इराक]] आणि सिरियामधील राजकीय तणावामुळे तो फार काळ टिकला नाही. १ एप्रिल १९६३ रोजी [[झिम्बाब्वे|ऱ्होडेशिया]]ला नवीन सेवा सुरू झाली. १२ मे १९६३ रोजी अलेक्झांड्रिया जवळ झालेल्या डीसी-३ अपघातात २७ प्रवासी आणि ४ कर्मचारी मारले गेले. २८ जुलै १९६३ रोजी मुंबईजवळ समुद्रात एक कॉमेट विमान कोसळून ६२ जणांचा मृत्यू झाला. तोक्योसाठी पुरेशी विमाने नसल्यामुळे तो मार्ग बंद करण्यात आला. १९६४ मध्ये नऊ कॉमेट विमानांचा ताफा पूर्ण झाला. त्याच वर्षी [[पॅन ॲम]] आणि [[नॉर्थवेस्ट ओरिएंट]]कडून प्रत्येकी तीन ''डग्लस डीसी-६बी'' विमाने खरेदी करण्यात आली, ज्यांनी देशांतर्गत मार्गावर विस्काउंट विमानांची जागा घेतली. देशांतर्गत सेवेसाठी २३ लाख डॉलर्स खर्च करून सात [[अँतोनोव्ह एन-२४]] विमाने मागवण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=56}} [[File:United Arab Airlines Ilyushin Il-62 Volpati-1.jpg|thumb|१९७१ मध्ये पॅरिसमधील विमानतळावर उभे असलेले युनायटेड अरब एरलाइन्सचे [[इल्यूशिन इल-६२]] विमान.]] १४ जानेवारी १९७० रोजी कैरोहून [[अदिस अबाबा]]ला जाणारे एक कॉमेट ४सी विमान उतरताना कोसळले. सुदैवाने विमानातील १४ प्रवाशांपैकी कोणीही गंभीर जखमी झाले नाही. ३० जानेवारी १९७० रोजी लुक्सोर येथे एका अँटोनोव्ह एन-२४ विमानाची चाके आणि प्रणाली निकामी झाली. १९ फेब्रुवारी रोजी [[म्युन्शेन]] येथे एका विमानाला उड्डाण करताना अपघात झाला. मार्च १९७० पर्यंत युनायटेड अरब एरलाइन्समध्ये ७,८१० कर्मचारी होते; ताफ्यात सात अँतोनोव्ह एन-२४बी, तीन बोईंग ७०७-३६६सी, सहा कॉमेट ४सी आणि तीन [[आयएल-१८]] विमाने होती.<ref name="FI1970-508" /> २ जानेवारी १९७१ रोजी त्रिपोली येथे झालेल्या कॉमेट विमान अपघातात ८ प्रवासी आणि ८ कर्मचारी मारले गेले.{{sfnp|Guttery|1998|p=57}} २३ मे १९७१ रोजी दोन '''इल्यूशिन इल-६२''' विमाने खरेदी करण्याची घोषणा झाली. जून १९७१ पासून ही विमाने युरोपीय मार्गांवर आणि ९ जुलैपासून आशियाई मार्गांवर वापरली जाऊ लागली. १० ऑक्टोबर १९७१ रोजी देशाचे नाव बदलून ''अरब रिपब्लिक ऑफ इजिप्त'' झाल्यामुळे विमान कंपनीचे नावही बदलून '''इजिप्तएर''' असे करण्यात आले.<ref name="FI1971-677" /> === मालकी आणि रचना === इजिप्तएर ही पूर्णपणे इजिप्त सरकारच्या मालकीची कंपनी आहे.<ref>{{cite web|last=Young |first=Kathryn M. |url=http://atwonline.com/it-distribution/egyptair-contracts-sabre-help-implement-transformation-plan |title=Egyptair contracts Sabre to help implement transformation plan |date=20 December 2014}}</ref> २००२ मध्ये सात उपकंपन्यांसह [[इजिप्तएर होल्डिंग कंपनी]]ची स्थापना करण्यात आली. यात नंतर आणखी दोन कंपन्यांची भर पडली.<ref name="Report 2011">{{cite web |url=http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |title=Annual Report 2010–2011 |year=2012}}</ref> इजिप्त एरचे मुख्य कार्यालय [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील]] प्रशासकीय इमारतीच्या तळमजल्यावर आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |title=इजिप्त एयर - हवाई प्रवासचे प्रणेते |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग.कॉम |दिनांक=७ मे २००२ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-18 |archive-date=2014-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202120135/http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |url-status=bot: unknown }}</ref> या अंतर्गत तीन विमान वाहतूक कंपन्या कार्यरत आहेत, ज्या एकाच हवाई संचलन प्रमाणपत्राखाली काम करतात, परंतु त्यांचे व्यवस्थापन आणि नफा-तोटा खाती स्वतंत्र आहेत: <div style="column-count: 3; column-gap: 20px;"> * इजिप्तएर एरलाइन्स (मुख्य विमान कंपनी) * [[इजिप्तएर कार्गो]] (मालवाहू सेवा) * [[इजिप्तएर एक्सप्रेस]] (प्रादेशिक सेवा) * इजिप्तएर मेंटेनन्स अँड इंजिनिअरिंग (देखभाल आणि अभियांत्रिकी)<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |title=इजिप्तएयर - वार्षिक अहवाल २०१०-२०११ |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=३० ऑक्टोबर २०१३ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2013-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131030055331/http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |url-status=bot: unknown }}</ref> * इजिप्तएर ग्राउंड सर्व्हिसेस (जमिनीवरील सेवा) * इजिप्तएर इन-फ्लॉईट सर्व्हिसेस (विमानांतर्गत खानपान सेवा) * इजिप्तएर टुरिझम अँड ड्युटी फ्री शॉप्स (पर्यटन आणि करमुक्त दुकाने) * इजिप्तएर मेडिकल सर्व्हिसेस (वैद्यकीय सेवा) * इजिप्तएर सप्लिमेंटरी इंडस्ट्रिज (पूरक उद्योग) </div> === उपकंपन्या === <div style="column-count: 3; column-gap: 20px;"> * [[एर कैरो]] (६०%)<ref name="CAPA">{{cite web|title=Egypt Air Holding Company|url=http://centreforaviation.com/profiles/airline-groups/egypt-air-holding-company|website=CAPA Centre for Aviation}}</ref> * स्मार्ट एव्हिएशन कंपनी (१३.३३%) * [[एर साइनाई]] (१००%)<ref name="CAPA" /> * इजिप्त एरो मॅनेजमेंट सर्व्हिस (५०%) * एलएसजी स्काय शेफ्स कॅटरिंग इजिप्त (७०%)<ref>{{cite web|title=LSG Sky Chefs Catering Egypt established Joint Venture Agreement signed by Egyptair, EAS and LSG Sky Chefs|url=http://www.lsgskychefs.com/media/news/lsg-sky-chefs-catering-egypt-established/|website=[[LSG Sky Chefs]]|date=15 January 2009}}</ref> * सीआयएएफ-लीझिंग (२०%)<ref>{{cite web|title=shareholder|url=http://ciafleasing.com/shareholder.html|website=ciafleasing|archive-url=https://web.archive.org/web/20190122074002/http://www.ciafleasing.com/shareholder.html}}</ref> </div> == बोधचिन्ह == या विमान कंपनीचे बोधचिन्ह [[होरस (देवता)|होरस]] हे आहे. प्राचीन [[इजिप्शियन दंतकथा|इजिप्शियन पुराणकथेनुसार]] होरस "पंख असलेला सूर्यदेव" हा एक [[आकाश देवता|आकाश देव]] आहे. होरस सहसा [[ससाणा]] किंवा ससाण्याचे डोके असलेला माणूस अशा रूपात दर्शविला जातो. या बोधचिह्नाचा प्रथम वापर १९७० च्या दशकाच्या सुरुवातीस करण्यात आला. मूळ रूपात हे बोधचिन्ह सोनेरी पार्श्वभूमीवर लाल डोके आणि निळ्या पंखांसह रेखाटलेले होते.<ref name="airlinegeeks.com">{{Cite web |author=Ian McMurtry |date=30 May 2019 |title=Logo Lineage Part 6: North African Flare |url=https://airlinegeeks.com/2019/05/30/logo-lineage-part-6-north-african-flare/ |website=AirlineGeeks |language=en}}</ref> विमानांच्या इंजिनसह इतर भागांवरही हे चिन्ह रंगवले जात असे. इजिप्तएरला आपल्या सुरुवातीच्या काळात विमानांवर उष्ण रंगांची छटा राखायची असल्याने अशा रंगांची निवड करण्यात आली होती.<ref name="airlinegeeks.com"/> == गंतव्यस्थाने == {{मुख्य लेख|इजिप्तएरच्या गंतव्यस्थानांची यादी}} ऑगस्ट २०२२ पर्यंत, इजिप्तएर ५६ देशांमधील ८१ गंतव्यस्थानांवर आपली सेवा पुरवते.<ref name="flightconnections.com"/> === विमान संघटना === [[File:Boeing_737-866,_EgyptAir_JP7280355.jpg|thumb|[[स्टार अलायन्स]]च्या विशेष रंगात असलेले इजिप्तएरचे [[बोईंग ७३७ नेक्स्ट जनरेशन|बोईंग ७३७-८००]] विमान.]] ऑक्टोबर २००७ मध्ये [[स्टार अलायन्स]]च्या मुख्य कार्यकारी मंडळाने इजिप्तएरला आपल्या संघटनात स्वीकारले. या संघटनेत सामील होणारी ही पहिली [[अरब देश|अरब देशातील]] आणि [[साउथ आफ्रिकन एरवेझ]]नंतर दुसरी आफ्रिकन विमान कंपनी आहे.<ref name="Government scraps Egyptair privatisation" /><ref name="Star Alliance entry to fuel Egyptair expansion" /> [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर]] ११ जुलै २००८ रोजी झालेल्या एका सोहळ्यात, ही कंपनी या संघटनेची २१ वी सदस्य बनली.<ref name="Egyptair formally joins Star Alliance" /><ref name="Egyptair becomes 21st member of Star Alliance" /> ऑक्टोबर २०२० मध्ये इजिप्तएरने [[घाना]] आणि इजिप्त सरकार बरोबर गुंतवणुक करु घानामध्ये एक राष्ट्रीय विमान कंपनी स्थापन करण्यासाठी करार केला.<ref>{{Cite web|last=Saied|first=Mohamed|date=28 October 2020|title=Ghana signs joint airline deal with Egypt, bypassing Ethiopia|url=https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2020/10/egypt-ghana-ethiopia-deal-airline-gerd-dispute.html|website=Al-Monitor}}</ref> === कोडशेर करार<ref>{{cite web|url=https://www.egyptair.com/en/about-egyptair/Pages/code-share-partners.aspx |title=Egyptair Code Share Partners}}</ref><ref name="CAPA Egyptair profile">{{cite web|url=http://centreforaviation.com/profiles/airlines/egyptair-ms |title=Profile on Egyptair |website=CAPA}}</ref> === <div style="column-count: 3; column-gap: 20px;"> * [[एजियन एरलाइन्स]] * [[एर कैरो]]<ref>{{cite web|url=https://www.arabianaerospace.aero/egyptair-and-air-cairo-sign-codeshare-agreement.html|title=Egyptair and Air Cairo sign codeshare agreement|date=1 September 2020}}</ref> * [[एर कॅनडा]] * [[एर चायना]] * [[एर इंडिया]] * [[एशियाना एरलाइन्स]] * [[ऑस्ट्रियन एरलाइन्स]] * [[एव्हियांका]] * [[ब्रुसेल्स एरलाइन्स]] * [[इथिओपियन एरलाइन्स]] * [[इतिहाद एरवेझ]]<ref>{{cite news|title= Etihad Airways, Egyptair to expand codeshare|first= Kurt|last= Hofmann|publisher= Air Transport World|date= 17 April 2018}}</ref> * [[गल्फ एर]] * [[केन्या एरवेझ]]<ref>{{cite news|last1=Clark|first1=Oliver|title=Egyptair and Kenya Airways begin cross-alliance codeshare|publisher=Flightglobal|date=2 June 2017}}</ref> * [[लॉट पोलिश एरलाइन्स]]<ref>{{cite news|last1=Liu|first1=Jim|title=EGYPTAIR / LOT Polish Airlines begins codeshare partnership from Nov 2017|work=Routesonline|date=22 November 2017}}</ref> * [[लुफ्तान्सा]] * [[रॉयल एर मारोक]] * [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स]] * [[शेन्झेन एरलाइन्स]] * [[सिंगापूर एरलाइन्स]] * [[साउथ आफ्रिकन एरवेझ]] * [[स्विस इंटरनॅशनल एर लाइन्स]] * [[टॅप एर पोर्तुगाल]]<ref name="TAP Portugal, Egyptair expand codeshare">{{cite news|last1=Hofmann|first1=Kurt|title=TAP Portugal, Egyptair expand codeshare|publisher=Air Transport World|date=3 April 2018}}</ref> * [[थाई एरवेझ इंटरनॅशनल]] * [[टर्किश एरलाइन्स]] * [[युक्रेन इंटरनॅशनल एरलाइन्स]] * [[युनायटेड एरलाइन्स]] </div> === इंटरलाईन करार === <div style="column-count: 3; column-gap: 20px;"> * [[फ्लायनास]]<ref>{{cite web | url=https://www.flynas.com/en/media-center/news-updates/new-agreement-with-egyptair | title=Flynas signs agreement with EGYPTAIR to add new destinations in Europe and Africa | date=2018 }}</ref> * [[हान एर]]<ref>{{cite web | url=https://www.hahnair.com/en/partner-carriers | title=Partner Carriers | website=Hahnair }}</ref> </div> याव्यतिरिक्त, तांत्रिक सहाय्य, प्रशिक्षण आणि मार्ग विस्तारासाठी कंपनीची [[सेबा इंटरकॉन्टिनेंटल]] सोबत भागीदारी आहे. === कतार मार्गांचे तात्पुरते निलंबन === २०१७ मधील कतार राजनैतिक संकटामुळे, इजिप्शियन सरकारच्या सूचनेनुसार इजिप्तएरने [[कतार]]मधील [[दोहा]] येथील [[हमाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हमाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळासाठी]] आपली उड्डाणे स्थगित केली होती.<ref>{{cite web|title=SUSPENSION OF FLIGHTS BETWEEN CAIRO AND DOHA WITH EFFECT FROM 6 JUNE 2017|url=http://www.egyptair.com/en/about-egyptair/news-and-press/Pages/Suspension%20of%20flights%20between%20Cairo%20and%20Doha%20with%20effect%20from%206%20June%202017.aspx|website=Egyptair}}</ref> २०२१ मध्ये इजिप्तने कतारसोबत [[अल-उला करार]] केल्यानंतर इजिप्तएरने साडेतीन वर्षांचा बहिष्कार संपवून दोहाला पुन्हा विमान सेवा सुरू केली.<ref>{{Cite web |date=19 January 2021 |title=Qatar Airways, EgyptAir resume flights to Cairo, Doha after end of boycott |website=Ahram Online}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 January 2021 |title=EgyptAir makes 1st flight to Doha following restoration of ties |website=Dailynewsegypt}}</ref> == विमानताफा == जुलै २०२५च्या सुमारास इजिप्तएरकडे खालील विमाने होती:<ref>{{cite web |title=Egyptair fleet |url=https://www.flightradar24.com/data/airlines/ms-msr/fleet |website= Flightradar24 AB}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center; margin:auto;" |+ इजिप्तएर विमान ताफा |- ! rowspan="2" | विमान ! rowspan="2" | सेवेत ! rowspan="2" | मागण्या ! colspan="3" | प्रवासी क्षमता<ref name="MS-layout">{{cite web |title=Fleet |url=https://www.egyptair.com/en/about-egyptair/fleet/Pages/default.aspx |website=EGYPTAIR}}</ref> ! rowspan="2" | नोंदी |- ! व्यावसायिक ! इकॉनॉमी ! एकूण |- |{{nowrap|[[एरबस ए३२० निओ]]}} |८ |— |१६ |१२६ |१४२ | |- |{{nowrap|[[एरबस ए३२१ निओ]]}} |७ |— |१६ |१६६ |१८२ | |- |{{nowrap|[[एरबस ए३३०-२००]]}} |५ |— |२४ |२४४ |२६८ |२ विमानांचे मालवाहू विमानात रूपांतर केले जाणार.<ref>{{Cite web |date=14 November 2023 |title=EgyptAir to grow widebody freighter fleet |url=https://cargofacts.com/allposts/carriers/egyptair-to-grow-widebody-freighter-fleet/ |website=Cargo Facts}}</ref> |- |{{nowrap|[[एरबस ए३३०-३००]]}} |४ |— |३६ |२६५ |३०१ | |- |{{nowrap|[[एरबस ए३५०-९००]]}} |२ |१४<ref>{{Cite press release|date=2023-11-13 |title=EGYPTAIR announces order for 10 A350-900s to meet growing demand |url=https://www.airbus.com/en/newsroom/press-releases/2023-11-egyptair-announces-order-for-10-a350-900s-to-meet-growing-demand |website=www.airbus.com}}</ref> |३० |३१० |३४० | |- |rowspan="2"|{{nowrap|[[बोईंग ७३७-८००]]}} |rowspan="2"|३० |rowspan="2"|— |२४ |१२० |१४४ |rowspan="2"| |- |१६ |१३८ |१५४ |- |{{nowrap|[[बोईंग ७३७ मॅक्स ८]]}} |— |१८<ref>{{Cite press release|date=13 November 2023|title=Air Lease Corporation Announces Lease Placement of 18 New Boeing 737-8 Aircraft with EGYPTAIR|url=https://airleasecorp.com/press/air-lease-corporation-announces-lease-placement-of-18-new-boeing-737-8-aircraft-with-egyptair|website=airleasecorp.com}}</ref> |colspan="3"|— | |- |{{nowrap|[[बोईंग ७७७-३०० ईआर]]}} |५ |— |४९ |२९७ |३४६ | |-  |{{nowrap|[[बोईंग ७८७-९]]}} |८ |— |३० |२७९ |३०९ | |- !एकूण !६८ !३२ !colspan="5"| |} === छायाचित्र दालन === <gallery mode="packed"> File:Airbus A320-251N (cn 9473, SU-GFJ) 2024-08-15 Andre Gerwing Collection ID 021636.jpg|[[एरबस ए३२० निओ]] File:Airbus A321-251NX (cn 11581, SU-GFW) 2024-07-24 Andre Gerwing Collection ID 020869.jpg|[[एरबस ए३२१ निओ]] File:EgyptAir, Airbus A330-243, SU-GCG (14232022237).jpg|[[एरबस ए३३०-२००]] File:SU-GDS (8230916018).jpg|[[एरबस ए३३०-३००]] File:EgyptAir Boeing 737-800 SU-GEB MAN 2013-12-29.png|[[बोईंग ७३७-८००]] File:EgyptAir Boeing 777-300ER SU-GDO BKK 2012-6-14.png|[[बोईंग ७७७-३०० ईआर]] File:SU-GET@PEK (20190821150927).jpg|[[बोईंग ७८७-९]] </gallery> === ताफ्याचा विस्तार आणि विकास === जून १९९५ मध्ये, इजिप्तएरने तीन [[एरबस ए३४०]] विमानांची मागणी नोंदवली.<ref name="Egyptair Buys A340" /> यातील पहिले २६० आसनी विमान १९९६ च्या उत्तरार्धात ताफ्यात दाखल झाले. तसेच १९९५ मध्ये कंपनीने ४० कोटी डॉलर्स खर्च करून तीन ३०८ आसनी [[बोईंग ७७७-२००]] विमाने खरेदी केली.<ref name="Orders grow for 777s but 1995 deliveries show decline" /> ही विमाने [[एरबस ए३००]] आणि [[बोईंग ७६७-२००]] विमानांची जागा घेण्यासाठी घेण्यात आली होती.<ref name="Egyptair introduces the A340-200" /> [[एरबस ए३००-६०० आर]] ताफ्याऐवजी नवीन विमाने आणण्यासाठी, कंपनीने २००३ मध्ये सात [[एरबस ए३३०-२००]] विमानांची मागणी नोंदवली.<ref name="Marketplace" /> या विमानांच्या इंजिनसाठी रोल्स-रॉइस कंपनीशी १५ कोटी डॉलर्सचा करार करण्यात आला होता.<ref name="Egyptair chooses Trent 700 for new A330 order" /> ऑगस्ट २०१० मध्ये पहिले [[एरबस ए३३०-३००]] विमान ताफ्यात समाविष्ट करण्यात आले.<ref name="Egyptair in talks to defer A330-300 deliveries" /> इजिप्तएरचे बोईंग कंपनीसोबतचे व्यावसायिक संबंध १९६८ मध्ये [[बोईंग ७०७]] विमानापासून सुरू झाले.<ref name="Boeing Delivers 50th Airplane to EGYPTAIR" /> मार्च २०१० मध्ये कंपनीने आपले पहिले ३४६ आसनी [[बोईंग ७७७-३०० ईआर]] विमान भाडेतत्त्वावर घेतले.<ref name="Boeing Delivers EGYPTAIR's First 777-300ER for Long-Haul Fleet Upgrade" /> २०१६ मध्ये इजिप्तएरने ८६ कोटी डॉलर्सच्या कराराद्वारे आणखी नऊ [[बोईंग ७३७-८००]] विमानांची मागणी नोंदवली.<ref name="Egyptair is customer for nine Boeing 737-800s" /> २०१९ च्या दुबई एरशोमध्ये १५ एरबस विमानांच्या मागणीत बदल करून सात [[ए३२१ निओ]] आणि आठ [[ए३२० निओ]] विमाने निश्चित करण्यात आली. फेब्रुवारी २०२६ मध्ये कंपनीने आपले पहिले ३४० आसनी [[एरबस ए३५०-९००]] विमान प्राप्त केले.<ref name="EGYPTAIR takes delivery of its first of 16 Airbus A350-900 aircraft" /> === ऐतिहासिक ताफा === [[File:SU-GAO B767-366ER Egypt Air FRA 29AUG99 (6763083211).jpg|thumb|१९९९ मध्ये फ्रँकफर्ट विमानतळावर असलेले इजिप्तएरचे [[बोईंग ७६७-३०० ईआर]] विमान.]] {| class="wikitable" style="text-align:center; margin:auto;" |+ इजिप्तएरचा ऐतिहासिक ताफा |- style="background:#082567; color:white;" !<span style="color:black">विमान</span> !<span style="color:black">सुरू झाले</span> !<span style="color:black">निवृत्त झाले</span> !<span style="color:black">नोंदी</span> |- |[[एरबस ए२२०|एरबस ए२२०-३००]] | २०१९ | २०२४<ref>{{cite news |url=https://www.aviationbusinessme.com/airlines/egyptair-sells-12-airbus-a220s|title=EgyptAir to sell 12 Airbus A220 aircraft to Azzora |date=3 April 2024}}</ref> | |- |[[एरबस ए३०० बी४]] | १९७७ | १९९८ | |- |[[एरबस ए३००|एरबस ए३००-६००]] | १९८८ | २००९ | |- |[[एरबस ए३२१|एरबस ए३२१-२००]] | १९९७ | २०१८ | |- |[[एरबस ए३४०|एरबस ए३४०-२००]] | १९९६ | २०१५ | |- |[[एरबस ए३४०|एरबस ए३४०-३००]] | १९९५ | १९९७ | |- |[[एटीआर ४२|एटीआर ४२-५००]] | २००३ | २००३ | |- |[[बोईंग ७३७ क्लासिक|बोईंग ७३७-५००]] | १९९७ | २०१५ | |- |[[बोईंग ७४७|बोईंग ७४७-१००]] | १९८३ | १९८४ | |- |[[बोईंग ७४७|बोईंग ७४७-२००]] | १९८४ | १९८९ | |- |[[बोईंग ७४७|बोईंग ७४७-३००]] | १९८८ | २००५ | |- |[[बोईंग ७६७|बोईंग ७६७-२०० ईआर]] | १९८४ | १९९७ | |- |[[बोईंग ७६७|बोईंग ७६७-३०० ईआर]] | १९८९ | २००१ | |- |[[बोईंग ७७७|बोईंग ७७७-२०० ईआर]] | १९९७ | २०१८<ref name="EgyptAir to retire 25 aircraft in 2018">{{cite news |title=EgyptAir to retire 25 aircraft in 2018 |date=8 July 2017}}</ref> | |- |[[डग्लस डीसी-८|डग्लस डीसी-८-२०]] | १९७८ | १९७९ | |- |[[डग्लस डीसी-८|डग्लस डीसी-८-३०]] | १९७८ | १९७९ | |- |[[डग्लस डीसी-८|डग्लस डीसी-८-६२]] | १९८५ | १९८९ | |- |[[इल्यूशिन इल-६२]] | १९७१ | — | |- |[[लॉकहीड एल-१०११ ट्रायस्टार]] | १९८९ | १९९० | |- |[[मॅकडोनेल डग्लस डीसी-९|मॅकडोनेल डग्लस डीसी-९-३०]] | १९७१ | १९७३ | |- |[[तुपोलेव्ह तू-१५४]] | १९७३ | १९७४ | |} ==संदर्भ== ==बाह्य दुवे== {{कॉमन्स|مصر للطيران|{{लेखनाव}}}} *{{अधिकृत संकेतस्थळ|http://www.egyptair.com/}} [[वर्ग:इजिप्तमधील विमानवाहतूक कंपन्या]] [[वर्ग:स्टार अलायन्स]] jcgnajon8q3ccanpmxifvk96nd29te9 2677591 2677590 2026-04-05T03:46:00Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — अंक व शब्दामधील जागा काढली ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#अंक व शब्दामधील जागा|अधिक माहिती]]) 2677591 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विमान सेवा | नाव = इजिप्तएर | चित्र = | चित्र_आकारमान = | IATA = MS | ICAO = MSR | callsign = EGYPTAIR | स्थापना = ७ जून १९३२ (मिस्र एरलाइन्स ह्या नावाने) | सुरुवात = १९३३ | बंद = | विमानतळ = [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] | मुख्य_शहरे = [[अलेक्झांड्रिया]], [[लुक्सोर]], हुर्गादा, [[शर्म अल-शेख]] | फ्रिकवंट_फ्लायर = ''माइल्स अँड स्माईल'' | एलायंस = [[स्टार अलायन्स]] | उपकंपन्या = | विमान संख्या = ८० | मुख्य कंपनी = | ब्रीदवाक्य = ''Enjoy the Sky'' | मुख्यालय = [[कैरो]], [[इजिप्त]] | मुख्य व्यक्ती = | संकेतस्थळ = http://www.egyptair.com/ }} [[चित्र:Boeing 737-866, EgyptAir JP6786434.jpg|250 px|[[इस्तंबूल अतातुर्क विमानतळ]]ावर थांबलेले इजिप्तएरचे [[बोईंग ७३७]] विमान|इवलेसे]] '''इजिप्तएर''' ([[अरबी भाषा|अरबी]]: مصر للطيران) ही [[इजिप्त]] देशाची राष्ट्रीय [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ide.go.jp/English/Data/Africa_file/Company/egypt02.html|title=इजिप्त एयर - कंपनी प्रोफाइल आणि इतिहास |प्रकाशक=आईडीई.गो.जेपी |दिनांक=९ जून २०१६| प्राप्त दिनांक=}}</ref> १९३३ साली स्थापन झालेली इजिप्तएर [[मध्य पूर्व]], [[आफ्रिका]], [[युरोप]] इत्यादी खंडांमधील ७५ शहरांना विमानसेवा पुरवते. इजिप्तएर ११ जुलै २००८ पासून [[स्टार अलायन्स]]चा सदस्य आहे. इजिप्त एर ही इजिप्त देशाची ध्वजवाहक विमानवाहतूक कंपनी आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |title=इजिप्त एयरने नुकसान भरपाईसाठी पुनर्रचना योजना आखली आहे |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=१५ जून २०१४ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2014-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140624101846/http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |url-status=bot: unknown }}</ref> [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] हे या कंपनीचेचे मुख्य केंद्र आहे. इजिप्तएर मध्य पूर्व, युरोप, आफ्रिका, एशिया आणि अमेरिकेतील ७५ पेक्षा अधिक ठिकाणी प्रवाशांना विमान सेवा देते.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ch-aviation.com/portal/airline/MS |title=इजिप्त एयर - एयरलाईनची माहिती |प्रकाशक=सीएच-एविएशन .कॉम |दिनांक=१३ जुलै २०१६ | प्राप्त दिनांक=}}</ref> ==इतिहास== === सुरुवातीची वर्षे: मिस्र एरवर्क (१९३२–१९४९) === [[एरवर्क सर्व्हिसेस|एरवर्क]]चे अध्यक्ष [[ॲलन मंट्झ]] १९३१मध्ये इजिप्तला गेलेले असताना त्यांनी '''मिस्र एरवर्क''' (अरबी भाषेत 'मिस्र' ({{lang|ar|مصر}}) नावाने विमानकंपनी सुरू करण्याची खटपट सुरू केली. ३१ डिसेंबर १९३१ रोजी सरकारने या मिस्र एरवर्कला हवाई वाहतूक सुरू करण्यासाठी विशेष अधिकार प्रदान केले.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} ७ जून १९३२ रोजी ''इजिप्शियन तरुणांमध्ये विमान वाहतुकीची आवड निर्माण करण्यासाठी'' मिस्र एरवर्कचा '''मिस्र एरलाइन्स''' नावाचा एक विभाग स्थापन करण्यात आला.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मिस्र एरलाइन्स त्या काळाची जगातील सातवी विमान वाहतूक कंपनी होती.<ref name="Egyptair - 'pioneer of air travel'" /> मिस्र एरवर्कचे मुख्यालय [[कैरो]]मधील हॅलिओपोलिस येथील '''अलमाझा विमानतळ''' (Almaza Aerodrome) येथे होते.<ref>''[[Flight International]]''. २८ एप्रिल १९३८. पान. [http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1938/1938%20-%201198.html ४१६] ([https://web.archive.org/web/20141006155431/http://www.flightglobal.com/FlightPDFArchive/1938/1938%20-%201198.PDF संचयित]). "MISR AIRWORK, S.A.E., Almaza Aerodrome, Heliopolis."</ref> या कंपनीच्या सुरुवातीच्या २०,००० [[इजिप्शियन पाउंड]] इतक्या भांडवलाचा ८५% हिस्सा [[बँक मिस्र]]कडे, १०% हिस्सा एरवर्क सर्व्हिसेस कडे आणि उरलेला ५% हिस्सा इजिप्शियन खाजगी गुंतवणूकदारांमध्ये वाटलेला होता. कंपनीचे कामकाज जुलै १९३३ मध्ये सुरू झाले. कंपनीच्या पहिल्या सेवा [[कैरो]] ते [[अलेक्झांड्रिया]] आणि [[मर्सा मात्रुह]] दरम्यान होत्या. या साठी [[डी हॅविलँड डी.एच.८४ ड्रॅगन]] विमानांचा वापर केला जात असे. त्याच वर्षी ऑगस्टमध्ये कैरो-अलेक्झांड्रिया विमान सेवा दिवसातून दोनदा करण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३३ च्या उत्तरार्धात कैरो-[[आस्वान]] दरम्यान आठवड्यातून दोनदा विमान सेवा सुरू झाली. ही [[अश्युत]] आणि [[लुक्सोर]] येथे थांबत असे.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३४ मध्ये कैरो पासून [[बुर सैद|पोर्ट सैद]] मार्गे [[लिडा (इजिप्त)|लिडा]], [[हैफा]] आणि [[गाझा]] पर्यंत नवीन मार्ग सुरू झाले. ३ ऑगस्ट १९३५ रोजी, [[डी हॅविलँड डी.एच.८६]] विमानांसह [[सायप्रस]]मधील [[निकोसिया]]पर्यंत एक प्रायोगिक सेवा सुरू करण्यात आली; ही त्याच वर्षी २० ऑक्टोबर पर्यंत टिकली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} अलेक्झांड्रिया-पोर्ट सैद-कैरो-[[मिनिया (इजिप्त)|मिनिया]]-अश्युत हा मार्ग १९३५ च्या उत्तरार्धात सुरू झाला.<ref name="Flight1936-23" /> १९३५ मध्ये या विमान कंपनीने ६,९९० प्रवासी आणि २१,८३० किग्रॅ मालाची वाहतूक केली; त्या वर्षात कंपनीच्या या नियमित विमान सेवांनी एकूण ४,१९,४६७ मैल प्रवास केला होता.<ref name="Flight1936-314" /> सप्टेंबर १९३९ मध्ये [[दुसरे महायुद्ध]] सुरू झाल्यावर इजिप्शियन सरकारने कंपनीचे सर्व मार्ग आपल्या ताब्यात घेतले. १९४० मध्ये [[बैरुत]] आणि [[पॅलेस्टाईन]] पर्यंत विमान सेवा सुरू करण्यात आली. १९४४ मध्ये तीन [[अॅव्हरो अॅनसन|अॅव्हरो १९]] विमानांचा ताफ्यात समावेश करण्यात आला. १९४५ च्या उत्तरार्धात झालेल्या तीन अपघातांमुळे ताफ्याचे नूतनीकरण करण्यासाठी संप पुकारण्यात आला आणि यामुळे फेब्रुवारी १९४६ पासून कामकाज पूर्णपणे ठप्प झाले;{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मे महिन्यात सेवा पुन्हा सुरू झाली आणि १९४६ च्या अखेरीस ताफ्यात चार [[अॅव्हरो अॅनसन]], एक [[एटी-११ कानसान|बीच एटी-११]], पाच [[बीचक्राफ्ट मॉडेल १८|बीच सी-४५]], चार [[डी हॅविलँड डी.एच.८९ ड्रॅगन रॅपिड]] आणि दोन [[नॉर्थ अमेरिकन एटी-६ टेक्सन]] विमानांचा समावेश होता.{{sfnp|Guttery|1998|p=५१–५२}} दोस्त राष्ट्रांचे प्रादेशिक विमान विल्हेवाट केंद्र इजिप्तमध्येच असल्याने या कंपनीला उरलेल्या लष्करी विमानांच्या खरेदीत मोठा फायदा झाला. १९४७ मध्ये आणखी दोन बीच सी-४५ विमाने घेतली आणि १९४८ मध्ये [[व्हिकर्स व्हायकिंग]] विमानांचा समावेश करण्यात आला. मे १९४९ मध्ये कंपनीचे सर्व भांडवल आणि विमाने सरकारने ताब्यात घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=५२}} इजिप्शियन सरकार एकमेव भागधारक बनल्यानंतर कंपनीने आपले नाव बदलून '''मिस्रएर एसएई''' असे केले. === मिस्रएर (१९४९–१९५७) === मिस्रएरने आपल्या पूर्ववर्ती कंपनीच्या सगळ्या मार्गांवर विमान सेवा सुरू ठेवली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १९५१ मध्ये लांब पल्ल्याच्या मार्गांवर वापरण्यासाठी तीन [[एसएनकेएएसई लँग्युडोक]] विमाने खरेदी करण्यात आली.<ref name="Flight1951-633"/> या विमानांनी [[जिनिव्हा]], [[खार्तूम]] आणि [[तेहरान]]ला जाणाऱ्या उड्डाणांमध्ये विकर्स व्हायकिंग विमानांची जागा घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १ डिसेंबर १९५२ रोजी, मिस्रएरने आपली देशांतर्गत स्पर्धक कंपनी [[सर्व्हिसेस एरिअन्स इंटरनॅशनल डी'इजिप्त]] ही कंपनी विकत घेतली आणि त्याचे कामकाज बंद केले. त्या कंपनीचा फायद्यात असलेला कैरो-[[ट्युनिस]] हा मार्ग मिस्रएरने स्वतःच्या मार्गजाळ्यात समाविष्ट करून घेतला.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} १९५४ च्या सुरुवातीला तीन [[व्हिकर्स व्हायकाउंट]] विमानांची खरेदा केली गेली.<ref name="Flight1954-414"/> त्या वर्षात या कंपनीने ६४,५३९ प्रवाशांची वाहतूक केली. मार्च १९५५ पर्यंत मिस्रएरच्या ताफ्यात एक बीचक्राफ्ट, तीन लँग्युडोक आणि सात व्हायकिंग विमाने होती.<ref name="Flight1955-307"/> त्यानंतर [[डग्लस डीसी-३]] विमाने खरेदी करून ती देशांतर्गत मार्गांवर आणि शेजारील अरब देशांमध्ये तैनात करण्यात आली. पहिल्या दोन व्हायकाउंट विमानां डिसेंबर १९५५ मध्ये मिळाली आणि मार्च १९५६ मध्ये प्रत्यक्ष सेवेत दाखल झाली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} आठ महिन्यांनंतर १ नोव्हेंबर १९५६ रोजी [[सुएझ संकट|सुएझ संकटा]]दरम्यान [[रॉयल एर फोर्स]]ने केलेल्या हवाई हल्ल्यात [[अलमाझा विमानतळ|अलमाझा विमानतळावर]] उभे असलेले एक व्हायकाउंट विमान (नोंदणी क्र. एसयू-एआयसी) पूर्णपणे नष्ट झाले.<ref name="Flight1957-203"/><ref>{{cite web |title=Unlawful interference, Vickers 739 Viscount SU-AIC, 1 October 1956 |url=https://asn.flightsafety.org/wikibase/334619 |website=Aviation-Safety Network |access-date=30 November 2024}}</ref> १९५५ मध्ये वाहतूक केलेल्या प्रवाशांची संख्या ७७,०५० पर्यंत वाढली होती.<ref name="Flight1956-475"/> फेब्रुवारी १९५७ मध्ये, मिस्रएरचे नाव बदलून '''युनायटेड अरब एरलाइन्स''' असे करण्यात आले.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} त्या वर्षाच्या शेवटी ६,००,००० ते ८,००,००० पाउंड खर्चाने करून आणखी दोन व्हायकाउंट विमाने आणि सुटे भाग खरेदी करण्यात आले. === युनायटेड अरब एरलाइन्स (१९५७–१९७१) === १ फेब्रुवारी १९५८ रोजी इजिप्त आणि [[सिरिया]]ने मिळून [[युनायटेड अरब रिपब्लिक]]ची स्थापना केल्यानंतर त्याच वर्षी मार्च महिन्यात मिस्रएरचे नाव बदलून '''युनायटेड अरब एरलाइन्स''' असे करण्यात आले.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} ७ जुलै रोजी [[कैरो]]–[[ॲथेन्स]]–[[रोम]]–[[झुरिच]] विमान सेवा सुरू झाली. २३ डिसेंबर रोजी [[सिरियन एरवेझ]]चे युनायटेड अरब एरलाइन्समध्ये विलीनीकरण झाले. सिरियन कंपनीचे सर्व मार्ग व उपकरणे यूएएने सामावून घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} मार्च १९६० पर्यंत या कंपनीत ५७९ कर्मचारी कार्यरत होते. त्यावेळी ताफ्यात एक [[बीच मॉडेल १८]], चार [[डीसी-३]], सहा [[व्हिकर्स व्हायकिंग]] आणि सहा [[व्हिकर्स व्हायकाउंट]] विमानांचा समावेश होता.<ref name="Flight1960-504/5" /> १० एप्रिल रोजी एका विस्काउंट विमानाला [[भूमध्य समुद्र|भूमध्य समुद्रात]] अपघात झाला, ज्यात १७ प्रवासी आणि ३ कर्मचारी मारले गेले.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} ९ जून रोजी पहिले [[डी हॅविलँड कॉमेट ४सी]] विमान ताफ्यात दाखल झाले.<ref name="Flight1960-588/9" /> याच वर्षाच्या १६ जुलैपासून या प्रकारच्या दोन विमानांद्वारे सेवा सुरू झाली. ऑक्टोबर १९६० पर्यंत या कंपनीने कॉमेट विमानांचा वापर कैरो–[[बेलग्रेड]]–[[प्राग]], कैरो–रोम–[[लंडन]], कैरो–[[जेद्दा]] आणि कैरो–[[खार्तूम]] या मार्गांवर सुरू केला होता.<ref name="Flight1960-588/9" /> तर डीसी-३ विमाने कैरो–[[अलेक्झांड्रिया]]–[[मर्सा मात्रुह]], कैरो–[[अश्युत]]–[[लुक्सोर]], कैरो–लुक्सोर–[[आस्वान]] आणि कैरो–[[पोर्ट सईद]]–अलेक्झांड्रिया मार्गांवर वापरली जात होती. तसेच कैरो आणि अलेक्झांड्रिया दरम्यानच्या थेट विमान प्रवासासाठी व्हायकाउंट विमानांचा वापर होत असे. नोव्हेंबर १९६० मध्ये आणखी दोन कॉमेट विमानांची मागणी नोंदवण्यात आली.<ref name="Flight1960-855" /> ऑक्टोबर १९६१ मध्ये सीरियाने यूएएमधून अंग काढून घेतले आणि सिरियाच्या सरकारने [[दमास्कस]]मध्ये [[सिरियन अरब एरवेझ]]ची स्थापना केली; त्यानंतर पूर्वी ताब्यात घेतलेले मार्ग आणि विमाने नवीन कंपनीला परत करण्यात आली.<ref name="FI1963-542" /> [[File:United Arab Airlines Comet Soderstrom.jpg|thumb|१९६८ मध्ये [[जिनिव्हा विमानतळ|जिनिव्हा विमानतळावरून]] उड्डाण करणारे युनायटेड अरब एरलाइन्सचे कॉमेट ४सी विमान.]] १९६१ च्या सुरुवातीला अजून दोन कॉमेट विमाने मागवण्यात आली. एप्रिल १९६१ मध्ये [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स]]कडून तीन [[डग्लस डीसी-६]] विमाने खरेदी करण्यात आली. १२ जून रोजी कैरो–[[लागोस]] मार्गाचा विस्तार [[आक्रा]]पर्यंत करण्यात आला आणि २१ जूनपासून [[मॉस्को]]ला सेवा सुरू झाली. [[बोईंग]] कंपनीकडून [[बोईंग ७०७-३२०|बोईंग ७०७-३२०बी]] खरेदी करण्याचा करार झाला होता, परंतु कंपनीला अर्थसाह्य न मिळाल्याने हा व्यवहार फसला.{{sfnp|Guttery|1998|p=55–56}} १ नोव्हेंबर रोजी [[कराची]] आणि [[मुंबई]]साठी नवीन विमान सेवा सुरू झाली. डिसेंबरमध्ये सहाव्या आणि सातव्या कॉमेट विमानांची मागणी नोंदवण्यात आली, जी एप्रिल १९६२ मध्ये ताफ्यात दाखल झाली.{{sfnp|Guttery|1998|p=56}} तसेच १९६१ मध्ये कैरो–[[निकोसिया]] मार्ग पुन्हा सुरू करण्यात आला, जो १९५६ च्या [[सुएझ संकट|सुएझ संकटापासून]] बंद होता. मे १९६२ मध्ये [[मुंबई]] सेवेचा विस्तार [[बँकॉक]] आणि [[हाँग काँग]] मार्गे [[तोक्यो]]पर्यंत करण्यात आला.<ref name="FI1963-546" /> १६ मे १९६२ रोजी [[हेलिओपोलिस (इजिप्त)|हेलिओपोलिस]] येथे झालेल्या डीसी-३ विमान अपघातात ३ कर्मचाऱ्यांचा मृत्यू झाला, तर १९ जुलै रोजी बँकॉक येथे झालेल्या कॉमेट विमान अपघातात २६ जणांचा बळी गेला. ऑगस्ट १९६२ मध्ये आणखी दोन कॉमेट विमाने घेण्यात आली. १५ फेब्रुवारी १९६३ रोजी [[बगदाद]]चा विमान मार्ग तीन वर्षांनंतर पुन्हा सुरू झाला, परंतु इजिप्त, [[इराक]] आणि सिरियामधील राजकीय तणावामुळे तो फार काळ टिकला नाही. १ एप्रिल १९६३ रोजी [[झिम्बाब्वे|ऱ्होडेशिया]]ला नवीन सेवा सुरू झाली. १२ मे १९६३ रोजी अलेक्झांड्रिया जवळ झालेल्या डीसी-३ अपघातात २७ प्रवासी आणि ४ कर्मचारी मारले गेले. २८ जुलै १९६३ रोजी मुंबईजवळ समुद्रात एक कॉमेट विमान कोसळून ६२ जणांचा मृत्यू झाला. तोक्योसाठी पुरेशी विमाने नसल्यामुळे तो मार्ग बंद करण्यात आला. १९६४ मध्ये नऊ कॉमेट विमानांचा ताफा पूर्ण झाला. त्याच वर्षी [[पॅन ॲम]] आणि [[नॉर्थवेस्ट ओरिएंट]]कडून प्रत्येकी तीन ''डग्लस डीसी-६बी'' विमाने खरेदी करण्यात आली, ज्यांनी देशांतर्गत मार्गावर विस्काउंट विमानांची जागा घेतली. देशांतर्गत सेवेसाठी २३ लाख डॉलर्स खर्च करून सात [[अँतोनोव्ह एन-२४]] विमाने मागवण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=56}} [[File:United Arab Airlines Ilyushin Il-62 Volpati-1.jpg|thumb|१९७१ मध्ये पॅरिसमधील विमानतळावर उभे असलेले युनायटेड अरब एरलाइन्सचे [[इल्यूशिन इल-६२]] विमान.]] १४ जानेवारी १९७० रोजी कैरोहून [[अदिस अबाबा]]ला जाणारे एक कॉमेट ४सी विमान उतरताना कोसळले. सुदैवाने विमानातील १४ प्रवाशांपैकी कोणीही गंभीर जखमी झाले नाही. ३० जानेवारी १९७० रोजी लुक्सोर येथे एका अँटोनोव्ह एन-२४ विमानाची चाके आणि प्रणाली निकामी झाली. १९ फेब्रुवारी रोजी [[म्युन्शेन]] येथे एका विमानाला उड्डाण करताना अपघात झाला. मार्च १९७० पर्यंत युनायटेड अरब एरलाइन्समध्ये ७,८१० कर्मचारी होते; ताफ्यात सात अँतोनोव्ह एन-२४बी, तीन बोईंग ७०७-३६६सी, सहा कॉमेट ४सी आणि तीन [[आयएल-१८]] विमाने होती.<ref name="FI1970-508" /> २ जानेवारी १९७१ रोजी त्रिपोली येथे झालेल्या कॉमेट विमान अपघातात ८ प्रवासी आणि ८ कर्मचारी मारले गेले.{{sfnp|Guttery|1998|p=57}} २३ मे १९७१ रोजी दोन '''इल्यूशिन इल-६२''' विमाने खरेदी करण्याची घोषणा झाली. जून १९७१ पासून ही विमाने युरोपीय मार्गांवर आणि ९ जुलैपासून आशियाई मार्गांवर वापरली जाऊ लागली. १० ऑक्टोबर १९७१ रोजी देशाचे नाव बदलून ''अरब रिपब्लिक ऑफ इजिप्त'' झाल्यामुळे विमान कंपनीचे नावही बदलून '''इजिप्तएर''' असे करण्यात आले.<ref name="FI1971-677" /> === मालकी आणि रचना === इजिप्तएर ही पूर्णपणे इजिप्त सरकारच्या मालकीची कंपनी आहे.<ref>{{cite web|last=Young |first=Kathryn M. |url=http://atwonline.com/it-distribution/egyptair-contracts-sabre-help-implement-transformation-plan |title=Egyptair contracts Sabre to help implement transformation plan |date=20 December 2014}}</ref> २००२ मध्ये सात उपकंपन्यांसह [[इजिप्तएर होल्डिंग कंपनी]]ची स्थापना करण्यात आली. यात नंतर आणखी दोन कंपन्यांची भर पडली.<ref name="Report 2011">{{cite web |url=http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |title=Annual Report 2010–2011 |year=2012}}</ref> इजिप्त एरचे मुख्य कार्यालय [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील]] प्रशासकीय इमारतीच्या तळमजल्यावर आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |title=इजिप्त एयर - हवाई प्रवासचे प्रणेते |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग.कॉम |दिनांक=७ मे २००२ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-18 |archive-date=2014-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202120135/http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |url-status=bot: unknown }}</ref> या अंतर्गत तीन विमान वाहतूक कंपन्या कार्यरत आहेत, ज्या एकाच हवाई संचलन प्रमाणपत्राखाली काम करतात, परंतु त्यांचे व्यवस्थापन आणि नफा-तोटा खाती स्वतंत्र आहेत: <div style="column-count: 3; column-gap: 20px;"> * इजिप्तएर एरलाइन्स (मुख्य विमान कंपनी) * [[इजिप्तएर कार्गो]] (मालवाहू सेवा) * [[इजिप्तएर एक्सप्रेस]] (प्रादेशिक सेवा) * इजिप्तएर मेंटेनन्स अँड इंजिनिअरिंग (देखभाल आणि अभियांत्रिकी)<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |title=इजिप्तएयर - वार्षिक अहवाल २०१०-२०११ |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=३० ऑक्टोबर २०१३ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2013-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131030055331/http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |url-status=bot: unknown }}</ref> * इजिप्तएर ग्राउंड सर्व्हिसेस (जमिनीवरील सेवा) * इजिप्तएर इन-फ्लॉईट सर्व्हिसेस (विमानांतर्गत खानपान सेवा) * इजिप्तएर टुरिझम अँड ड्युटी फ्री शॉप्स (पर्यटन आणि करमुक्त दुकाने) * इजिप्तएर मेडिकल सर्व्हिसेस (वैद्यकीय सेवा) * इजिप्तएर सप्लिमेंटरी इंडस्ट्रिज (पूरक उद्योग) </div> === उपकंपन्या === <div style="column-count: 3; column-gap: 20px;"> * [[एर कैरो]] (६०%)<ref name="CAPA">{{cite web|title=Egypt Air Holding Company|url=http://centreforaviation.com/profiles/airline-groups/egypt-air-holding-company|website=CAPA Centre for Aviation}}</ref> * स्मार्ट एव्हिएशन कंपनी (१३.३३%) * [[एर साइनाई]] (१००%)<ref name="CAPA" /> * इजिप्त एरो मॅनेजमेंट सर्व्हिस (५०%) * एलएसजी स्काय शेफ्स कॅटरिंग इजिप्त (७०%)<ref>{{cite web|title=LSG Sky Chefs Catering Egypt established Joint Venture Agreement signed by Egyptair, EAS and LSG Sky Chefs|url=http://www.lsgskychefs.com/media/news/lsg-sky-chefs-catering-egypt-established/|website=[[LSG Sky Chefs]]|date=15 January 2009}}</ref> * सीआयएएफ-लीझिंग (२०%)<ref>{{cite web|title=shareholder|url=http://ciafleasing.com/shareholder.html|website=ciafleasing|archive-url=https://web.archive.org/web/20190122074002/http://www.ciafleasing.com/shareholder.html}}</ref> </div> == बोधचिन्ह == या विमान कंपनीचे बोधचिन्ह [[होरस (देवता)|होरस]] हे आहे. प्राचीन [[इजिप्शियन दंतकथा|इजिप्शियन पुराणकथेनुसार]] होरस "पंख असलेला सूर्यदेव" हा एक [[आकाश देवता|आकाश देव]] आहे. होरस सहसा [[ससाणा]] किंवा ससाण्याचे डोके असलेला माणूस अशा रूपात दर्शविला जातो. या बोधचिह्नाचा प्रथम वापर १९७० च्या दशकाच्या सुरुवातीस करण्यात आला. मूळ रूपात हे बोधचिन्ह सोनेरी पार्श्वभूमीवर लाल डोके आणि निळ्या पंखांसह रेखाटलेले होते.<ref name="airlinegeeks.com">{{Cite web |author=Ian McMurtry |date=30 May 2019 |title=Logo Lineage Part 6: North African Flare |url=https://airlinegeeks.com/2019/05/30/logo-lineage-part-6-north-african-flare/ |website=AirlineGeeks |language=en}}</ref> विमानांच्या इंजिनसह इतर भागांवरही हे चिन्ह रंगवले जात असे. इजिप्तएरला आपल्या सुरुवातीच्या काळात विमानांवर उष्ण रंगांची छटा राखायची असल्याने अशा रंगांची निवड करण्यात आली होती.<ref name="airlinegeeks.com"/> == गंतव्यस्थाने == {{मुख्य लेख|इजिप्तएरच्या गंतव्यस्थानांची यादी}} ऑगस्ट २०२२ पर्यंत, इजिप्तएर ५६ देशांमधील ८१ गंतव्यस्थानांवर आपली सेवा पुरवते.<ref name="flightconnections.com"/> === विमान संघटना === [[File:Boeing_737-866,_EgyptAir_JP7280355.jpg|thumb|[[स्टार अलायन्स]]च्या विशेष रंगात असलेले इजिप्तएरचे [[बोईंग ७३७ नेक्स्ट जनरेशन|बोईंग ७३७-८००]] विमान.]] ऑक्टोबर २००७ मध्ये [[स्टार अलायन्स]]च्या मुख्य कार्यकारी मंडळाने इजिप्तएरला आपल्या संघटनात स्वीकारले. या संघटनेत सामील होणारी ही पहिली [[अरब देश|अरब देशातील]] आणि [[साउथ आफ्रिकन एरवेझ]]नंतर दुसरी आफ्रिकन विमान कंपनी आहे.<ref name="Government scraps Egyptair privatisation" /><ref name="Star Alliance entry to fuel Egyptair expansion" /> [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर]] ११ जुलै २००८ रोजी झालेल्या एका सोहळ्यात, ही कंपनी या संघटनेची २१ वी सदस्य बनली.<ref name="Egyptair formally joins Star Alliance" /><ref name="Egyptair becomes 21st member of Star Alliance" /> ऑक्टोबर २०२० मध्ये इजिप्तएरने [[घाना]] आणि इजिप्त सरकार बरोबर गुंतवणुक करु घानामध्ये एक राष्ट्रीय विमान कंपनी स्थापन करण्यासाठी करार केला.<ref>{{Cite web|last=Saied|first=Mohamed|date=28 October 2020|title=Ghana signs joint airline deal with Egypt, bypassing Ethiopia|url=https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2020/10/egypt-ghana-ethiopia-deal-airline-gerd-dispute.html|website=Al-Monitor}}</ref> === कोडशेर करार<ref>{{cite web|url=https://www.egyptair.com/en/about-egyptair/Pages/code-share-partners.aspx |title=Egyptair Code Share Partners}}</ref><ref name="CAPA Egyptair profile">{{cite web|url=http://centreforaviation.com/profiles/airlines/egyptair-ms |title=Profile on Egyptair |website=CAPA}}</ref> === <div style="column-count: 3; column-gap: 20px;"> * [[एजियन एरलाइन्स]] * [[एर कैरो]]<ref>{{cite web|url=https://www.arabianaerospace.aero/egyptair-and-air-cairo-sign-codeshare-agreement.html|title=Egyptair and Air Cairo sign codeshare agreement|date=1 September 2020}}</ref> * [[एर कॅनडा]] * [[एर चायना]] * [[एर इंडिया]] * [[एशियाना एरलाइन्स]] * [[ऑस्ट्रियन एरलाइन्स]] * [[एव्हियांका]] * [[ब्रुसेल्स एरलाइन्स]] * [[इथिओपियन एरलाइन्स]] * [[इतिहाद एरवेझ]]<ref>{{cite news|title= Etihad Airways, Egyptair to expand codeshare|first= Kurt|last= Hofmann|publisher= Air Transport World|date= 17 April 2018}}</ref> * [[गल्फ एर]] * [[केन्या एरवेझ]]<ref>{{cite news|last1=Clark|first1=Oliver|title=Egyptair and Kenya Airways begin cross-alliance codeshare|publisher=Flightglobal|date=2 June 2017}}</ref> * [[लॉट पोलिश एरलाइन्स]]<ref>{{cite news|last1=Liu|first1=Jim|title=EGYPTAIR / LOT Polish Airlines begins codeshare partnership from Nov 2017|work=Routesonline|date=22 November 2017}}</ref> * [[लुफ्तान्सा]] * [[रॉयल एर मारोक]] * [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स]] * [[शेन्झेन एरलाइन्स]] * [[सिंगापूर एरलाइन्स]] * [[साउथ आफ्रिकन एरवेझ]] * [[स्विस इंटरनॅशनल एर लाइन्स]] * [[टॅप एर पोर्तुगाल]]<ref name="TAP Portugal, Egyptair expand codeshare">{{cite news|last1=Hofmann|first1=Kurt|title=TAP Portugal, Egyptair expand codeshare|publisher=Air Transport World|date=3 April 2018}}</ref> * [[थाई एरवेझ इंटरनॅशनल]] * [[टर्किश एरलाइन्स]] * [[युक्रेन इंटरनॅशनल एरलाइन्स]] * [[युनायटेड एरलाइन्स]] </div> === इंटरलाईन करार === <div style="column-count: 3; column-gap: 20px;"> * [[फ्लायनास]]<ref>{{cite web | url=https://www.flynas.com/en/media-center/news-updates/new-agreement-with-egyptair | title=Flynas signs agreement with EGYPTAIR to add new destinations in Europe and Africa | date=2018 }}</ref> * [[हान एर]]<ref>{{cite web | url=https://www.hahnair.com/en/partner-carriers | title=Partner Carriers | website=Hahnair }}</ref> </div> याव्यतिरिक्त, तांत्रिक सहाय्य, प्रशिक्षण आणि मार्ग विस्तारासाठी कंपनीची [[सेबा इंटरकॉन्टिनेंटल]] सोबत भागीदारी आहे. === कतार मार्गांचे तात्पुरते निलंबन === २०१७ मधील कतार राजनैतिक संकटामुळे, इजिप्शियन सरकारच्या सूचनेनुसार इजिप्तएरने [[कतार]]मधील [[दोहा]] येथील [[हमाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हमाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळासाठी]] आपली उड्डाणे स्थगित केली होती.<ref>{{cite web|title=SUSPENSION OF FLIGHTS BETWEEN CAIRO AND DOHA WITH EFFECT FROM 6 JUNE 2017|url=http://www.egyptair.com/en/about-egyptair/news-and-press/Pages/Suspension%20of%20flights%20between%20Cairo%20and%20Doha%20with%20effect%20from%206%20June%202017.aspx|website=Egyptair}}</ref> २०२१ मध्ये इजिप्तने कतारसोबत [[अल-उला करार]] केल्यानंतर इजिप्तएरने साडेतीन वर्षांचा बहिष्कार संपवून दोहाला पुन्हा विमान सेवा सुरू केली.<ref>{{Cite web |date=19 January 2021 |title=Qatar Airways, EgyptAir resume flights to Cairo, Doha after end of boycott |website=Ahram Online}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 January 2021 |title=EgyptAir makes 1st flight to Doha following restoration of ties |website=Dailynewsegypt}}</ref> == विमानताफा == जुलै २०२५ च्या सुमारास इजिप्तएरकडे खालील विमाने होती:<ref>{{cite web |title=Egyptair fleet |url=https://www.flightradar24.com/data/airlines/ms-msr/fleet |website= Flightradar24 AB}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center; margin:auto;" |+ इजिप्तएर विमान ताफा |- ! rowspan="2" | विमान ! rowspan="2" | सेवेत ! rowspan="2" | मागण्या ! colspan="3" | प्रवासी क्षमता<ref name="MS-layout">{{cite web |title=Fleet |url=https://www.egyptair.com/en/about-egyptair/fleet/Pages/default.aspx |website=EGYPTAIR}}</ref> ! rowspan="2" | नोंदी |- ! व्यावसायिक ! इकॉनॉमी ! एकूण |- |{{nowrap|[[एरबस ए३२० निओ]]}} |८ |— |१६ |१२६ |१४२ | |- |{{nowrap|[[एरबस ए३२१ निओ]]}} |७ |— |१६ |१६६ |१८२ | |- |{{nowrap|[[एरबस ए३३०-२००]]}} |५ |— |२४ |२४४ |२६८ |२ विमानांचे मालवाहू विमानात रूपांतर केले जाणार.<ref>{{Cite web |date=14 November 2023 |title=EgyptAir to grow widebody freighter fleet |url=https://cargofacts.com/allposts/carriers/egyptair-to-grow-widebody-freighter-fleet/ |website=Cargo Facts}}</ref> |- |{{nowrap|[[एरबस ए३३०-३००]]}} |४ |— |३६ |२६५ |३०१ | |- |{{nowrap|[[एरबस ए३५०-९००]]}} |२ |१४<ref>{{Cite press release|date=2023-11-13 |title=EGYPTAIR announces order for 10 A350-900s to meet growing demand |url=https://www.airbus.com/en/newsroom/press-releases/2023-11-egyptair-announces-order-for-10-a350-900s-to-meet-growing-demand |website=www.airbus.com}}</ref> |३० |३१० |३४० | |- |rowspan="2"|{{nowrap|[[बोईंग ७३७-८००]]}} |rowspan="2"|३० |rowspan="2"|— |२४ |१२० |१४४ |rowspan="2"| |- |१६ |१३८ |१५४ |- |{{nowrap|[[बोईंग ७३७ मॅक्स ८]]}} |— |१८<ref>{{Cite press release|date=13 November 2023|title=Air Lease Corporation Announces Lease Placement of 18 New Boeing 737-8 Aircraft with EGYPTAIR|url=https://airleasecorp.com/press/air-lease-corporation-announces-lease-placement-of-18-new-boeing-737-8-aircraft-with-egyptair|website=airleasecorp.com}}</ref> |colspan="3"|— | |- |{{nowrap|[[बोईंग ७७७-३०० ईआर]]}} |५ |— |४९ |२९७ |३४६ | |-  |{{nowrap|[[बोईंग ७८७-९]]}} |८ |— |३० |२७९ |३०९ | |- !एकूण !६८ !३२ !colspan="5"| |} === छायाचित्र दालन === <gallery mode="packed"> File:Airbus A320-251N (cn 9473, SU-GFJ) 2024-08-15 Andre Gerwing Collection ID 021636.jpg|[[एरबस ए३२० निओ]] File:Airbus A321-251NX (cn 11581, SU-GFW) 2024-07-24 Andre Gerwing Collection ID 020869.jpg|[[एरबस ए३२१ निओ]] File:EgyptAir, Airbus A330-243, SU-GCG (14232022237).jpg|[[एरबस ए३३०-२००]] File:SU-GDS (8230916018).jpg|[[एरबस ए३३०-३००]] File:EgyptAir Boeing 737-800 SU-GEB MAN 2013-12-29.png|[[बोईंग ७३७-८००]] File:EgyptAir Boeing 777-300ER SU-GDO BKK 2012-6-14.png|[[बोईंग ७७७-३०० ईआर]] File:SU-GET@PEK (20190821150927).jpg|[[बोईंग ७८७-९]] </gallery> === ताफ्याचा विस्तार आणि विकास === जून १९९५ मध्ये, इजिप्तएरने तीन [[एरबस ए३४०]] विमानांची मागणी नोंदवली.<ref name="Egyptair Buys A340" /> यातील पहिले २६० आसनी विमान १९९६ च्या उत्तरार्धात ताफ्यात दाखल झाले. तसेच १९९५ मध्ये कंपनीने ४० कोटी डॉलर्स खर्च करून तीन ३०८ आसनी [[बोईंग ७७७-२००]] विमाने खरेदी केली.<ref name="Orders grow for 777s but 1995 deliveries show decline" /> ही विमाने [[एरबस ए३००]] आणि [[बोईंग ७६७-२००]] विमानांची जागा घेण्यासाठी घेण्यात आली होती.<ref name="Egyptair introduces the A340-200" /> [[एरबस ए३००-६०० आर]] ताफ्याऐवजी नवीन विमाने आणण्यासाठी, कंपनीने २००३ मध्ये सात [[एरबस ए३३०-२००]] विमानांची मागणी नोंदवली.<ref name="Marketplace" /> या विमानांच्या इंजिनसाठी रोल्स-रॉइस कंपनीशी १५ कोटी डॉलर्सचा करार करण्यात आला होता.<ref name="Egyptair chooses Trent 700 for new A330 order" /> ऑगस्ट २०१० मध्ये पहिले [[एरबस ए३३०-३००]] विमान ताफ्यात समाविष्ट करण्यात आले.<ref name="Egyptair in talks to defer A330-300 deliveries" /> इजिप्तएरचे बोईंग कंपनीसोबतचे व्यावसायिक संबंध १९६८ मध्ये [[बोईंग ७०७]] विमानापासून सुरू झाले.<ref name="Boeing Delivers 50th Airplane to EGYPTAIR" /> मार्च २०१० मध्ये कंपनीने आपले पहिले ३४६ आसनी [[बोईंग ७७७-३०० ईआर]] विमान भाडेतत्त्वावर घेतले.<ref name="Boeing Delivers EGYPTAIR's First 777-300ER for Long-Haul Fleet Upgrade" /> २०१६ मध्ये इजिप्तएरने ८६ कोटी डॉलर्सच्या कराराद्वारे आणखी नऊ [[बोईंग ७३७-८००]] विमानांची मागणी नोंदवली.<ref name="Egyptair is customer for nine Boeing 737-800s" /> २०१९ च्या दुबई एरशोमध्ये १५ एरबस विमानांच्या मागणीत बदल करून सात [[ए३२१ निओ]] आणि आठ [[ए३२० निओ]] विमाने निश्चित करण्यात आली. फेब्रुवारी २०२६ मध्ये कंपनीने आपले पहिले ३४० आसनी [[एरबस ए३५०-९००]] विमान प्राप्त केले.<ref name="EGYPTAIR takes delivery of its first of 16 Airbus A350-900 aircraft" /> === ऐतिहासिक ताफा === [[File:SU-GAO B767-366ER Egypt Air FRA 29AUG99 (6763083211).jpg|thumb|१९९९ मध्ये फ्रँकफर्ट विमानतळावर असलेले इजिप्तएरचे [[बोईंग ७६७-३०० ईआर]] विमान.]] {| class="wikitable" style="text-align:center; margin:auto;" |+ इजिप्तएरचा ऐतिहासिक ताफा |- style="background:#082567; color:white;" !<span style="color:black">विमान</span> !<span style="color:black">सुरू झाले</span> !<span style="color:black">निवृत्त झाले</span> !<span style="color:black">नोंदी</span> |- |[[एरबस ए२२०|एरबस ए२२०-३००]] | २०१९ | २०२४<ref>{{cite news |url=https://www.aviationbusinessme.com/airlines/egyptair-sells-12-airbus-a220s|title=EgyptAir to sell 12 Airbus A220 aircraft to Azzora |date=3 April 2024}}</ref> | |- |[[एरबस ए३०० बी४]] | १९७७ | १९९८ | |- |[[एरबस ए३००|एरबस ए३००-६००]] | १९८८ | २००९ | |- |[[एरबस ए३२१|एरबस ए३२१-२००]] | १९९७ | २०१८ | |- |[[एरबस ए३४०|एरबस ए३४०-२००]] | १९९६ | २०१५ | |- |[[एरबस ए३४०|एरबस ए३४०-३००]] | १९९५ | १९९७ | |- |[[एटीआर ४२|एटीआर ४२-५००]] | २००३ | २००३ | |- |[[बोईंग ७३७ क्लासिक|बोईंग ७३७-५००]] | १९९७ | २०१५ | |- |[[बोईंग ७४७|बोईंग ७४७-१००]] | १९८३ | १९८४ | |- |[[बोईंग ७४७|बोईंग ७४७-२००]] | १९८४ | १९८९ | |- |[[बोईंग ७४७|बोईंग ७४७-३००]] | १९८८ | २००५ | |- |[[बोईंग ७६७|बोईंग ७६७-२०० ईआर]] | १९८४ | १९९७ | |- |[[बोईंग ७६७|बोईंग ७६७-३०० ईआर]] | १९८९ | २००१ | |- |[[बोईंग ७७७|बोईंग ७७७-२०० ईआर]] | १९९७ | २०१८<ref name="EgyptAir to retire 25 aircraft in 2018">{{cite news |title=EgyptAir to retire 25 aircraft in 2018 |date=8 July 2017}}</ref> | |- |[[डग्लस डीसी-८|डग्लस डीसी-८-२०]] | १९७८ | १९७९ | |- |[[डग्लस डीसी-८|डग्लस डीसी-८-३०]] | १९७८ | १९७९ | |- |[[डग्लस डीसी-८|डग्लस डीसी-८-६२]] | १९८५ | १९८९ | |- |[[इल्यूशिन इल-६२]] | १९७१ | — | |- |[[लॉकहीड एल-१०११ ट्रायस्टार]] | १९८९ | १९९० | |- |[[मॅकडोनेल डग्लस डीसी-९|मॅकडोनेल डग्लस डीसी-९-३०]] | १९७१ | १९७३ | |- |[[तुपोलेव्ह तू-१५४]] | १९७३ | १९७४ | |} ==संदर्भ== ==बाह्य दुवे== {{कॉमन्स|مصر للطيران|{{लेखनाव}}}} *{{अधिकृत संकेतस्थळ|http://www.egyptair.com/}} [[वर्ग:इजिप्तमधील विमानवाहतूक कंपन्या]] [[वर्ग:स्टार अलायन्स]] t51cjngvldddz6sle1mpkaxuz9er3jy 2677601 2677591 2026-04-05T03:53:20Z अभय नातू 206 संदर्भ 2677601 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विमान सेवा | नाव = इजिप्तएर | चित्र = | चित्र_आकारमान = | IATA = MS | ICAO = MSR | callsign = EGYPTAIR | स्थापना = ७ जून १९३२ (मिस्र एरलाइन्स ह्या नावाने) | सुरुवात = १९३३ | बंद = | विमानतळ = [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] | मुख्य_शहरे = [[अलेक्झांड्रिया]], [[लुक्सोर]], हुर्गादा, [[शर्म अल-शेख]] | फ्रिकवंट_फ्लायर = ''माइल्स अँड स्माईल'' | एलायंस = [[स्टार अलायन्स]] | उपकंपन्या = | विमान संख्या = ८० | मुख्य कंपनी = | ब्रीदवाक्य = ''Enjoy the Sky'' | मुख्यालय = [[कैरो]], [[इजिप्त]] | मुख्य व्यक्ती = | संकेतस्थळ = http://www.egyptair.com/ }} [[चित्र:Boeing 737-866, EgyptAir JP6786434.jpg|250 px|[[इस्तंबूल अतातुर्क विमानतळ]]ावर थांबलेले इजिप्तएरचे [[बोईंग ७३७]] विमान|इवलेसे]] '''इजिप्तएर''' ([[अरबी भाषा|अरबी]]: مصر للطيران) ही [[इजिप्त]] देशाची राष्ट्रीय [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ide.go.jp/English/Data/Africa_file/Company/egypt02.html|title=इजिप्त एयर - कंपनी प्रोफाइल आणि इतिहास |प्रकाशक=आईडीई.गो.जेपी |दिनांक=९ जून २०१६| प्राप्त दिनांक=}}</ref> १९३३ साली स्थापन झालेली इजिप्तएर [[मध्य पूर्व]], [[आफ्रिका]], [[युरोप]] इत्यादी खंडांमधील ७५ शहरांना विमानसेवा पुरवते. इजिप्तएर ११ जुलै २००८ पासून [[स्टार अलायन्स]]चा सदस्य आहे. इजिप्त एर ही इजिप्त देशाची ध्वजवाहक विमानवाहतूक कंपनी आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |title=इजिप्त एयरने नुकसान भरपाईसाठी पुनर्रचना योजना आखली आहे |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=१५ जून २०१४ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2014-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140624101846/http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |url-status=bot: unknown }}</ref> [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] हे या कंपनीचेचे मुख्य केंद्र आहे. इजिप्तएर मध्य पूर्व, युरोप, आफ्रिका, एशिया आणि अमेरिकेतील ७५ पेक्षा अधिक ठिकाणी प्रवाशांना विमान सेवा देते.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ch-aviation.com/portal/airline/MS |title=इजिप्त एयर - एयरलाईनची माहिती |प्रकाशक=सीएच-एविएशन .कॉम |दिनांक=१३ जुलै २०१६ | प्राप्त दिनांक=}}</ref> ==इतिहास== === सुरुवातीची वर्षे: मिस्र एरवर्क (१९३२–१९४९) === [[एरवर्क सर्व्हिसेस|एरवर्क]]चे अध्यक्ष [[ॲलन मंट्झ]] १९३१मध्ये इजिप्तला गेलेले असताना त्यांनी '''मिस्र एरवर्क''' (अरबी भाषेत 'मिस्र' ({{lang|ar|مصر}}) नावाने विमानकंपनी सुरू करण्याची खटपट सुरू केली. ३१ डिसेंबर १९३१ रोजी सरकारने या मिस्र एरवर्कला हवाई वाहतूक सुरू करण्यासाठी विशेष अधिकार प्रदान केले.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} ७ जून १९३२ रोजी ''इजिप्शियन तरुणांमध्ये विमान वाहतुकीची आवड निर्माण करण्यासाठी'' मिस्र एरवर्कचा '''मिस्र एरलाइन्स''' नावाचा एक विभाग स्थापन करण्यात आला.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मिस्र एरलाइन्स त्या काळाची जगातील सातवी विमान वाहतूक कंपनी होती.<ref name="Egyptair - 'pioneer of air travel'">{{cite news|title= Egyptair – 'pioneer of air travel' |work=[[BBC News]] |date=7 May 2002 |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm|archive-url= https://web.archive.org/web/20140202120135/http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |archive-date=2 February 2014}}</ref> मिस्र एरवर्कचे मुख्यालय [[कैरो]]मधील हॅलिओपोलिस येथील '''अलमाझा विमानतळ''' (Almaza Aerodrome) येथे होते.<ref>''[[Flight International]]''. २८ एप्रिल १९३८. पान. [http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1938/1938%20-%201198.html ४१६] ([https://web.archive.org/web/20141006155431/http://www.flightglobal.com/FlightPDFArchive/1938/1938%20-%201198.PDF संचयित]). "MISR AIRWORK, S.A.E., Almaza Aerodrome, Heliopolis."</ref> या कंपनीच्या सुरुवातीच्या २०,००० [[इजिप्शियन पाउंड]] इतक्या भांडवलाचा ८५% हिस्सा [[बँक मिस्र]]कडे, १०% हिस्सा एरवर्क सर्व्हिसेस कडे आणि उरलेला ५% हिस्सा इजिप्शियन खाजगी गुंतवणूकदारांमध्ये वाटलेला होता. कंपनीचे कामकाज जुलै १९३३ मध्ये सुरू झाले. कंपनीच्या पहिल्या सेवा [[कैरो]] ते [[अलेक्झांड्रिया]] आणि [[मर्सा मात्रुह]] दरम्यान होत्या. या साठी [[डी हॅविलँड डी.एच.८४ ड्रॅगन]] विमानांचा वापर केला जात असे. त्याच वर्षी ऑगस्टमध्ये कैरो-अलेक्झांड्रिया विमान सेवा दिवसातून दोनदा करण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३३ च्या उत्तरार्धात कैरो-[[आस्वान]] दरम्यान आठवड्यातून दोनदा विमान सेवा सुरू झाली. ही [[अश्युत]] आणि [[लुक्सोर]] येथे थांबत असे.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३४ मध्ये कैरो पासून [[बुर सैद|पोर्ट सैद]] मार्गे [[लिडा (इजिप्त)|लिडा]], [[हैफा]] आणि [[गाझा]] पर्यंत नवीन मार्ग सुरू झाले. ३ ऑगस्ट १९३५ रोजी, [[डी हॅविलँड डी.एच.८६]] विमानांसह [[सायप्रस]]मधील [[निकोसिया]]पर्यंत एक प्रायोगिक सेवा सुरू करण्यात आली; ही त्याच वर्षी २० ऑक्टोबर पर्यंत टिकली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} अलेक्झांड्रिया-पोर्ट सैद-कैरो-[[मिनिया (इजिप्त)|मिनिया]]-अश्युत हा मार्ग १९३५ च्या उत्तरार्धात सुरू झाला.<ref name="Flight1936-23" /> १९३५ मध्ये या विमान कंपनीने ६,९९० प्रवासी आणि २१,८३० किग्रॅ मालाची वाहतूक केली; त्या वर्षात कंपनीच्या या नियमित विमान सेवांनी एकूण ४,१९,४६७ मैल प्रवास केला होता.<ref name="Flight1936-314" /> सप्टेंबर १९३९ मध्ये [[दुसरे महायुद्ध]] सुरू झाल्यावर इजिप्शियन सरकारने कंपनीचे सर्व मार्ग आपल्या ताब्यात घेतले. १९४० मध्ये [[बैरुत]] आणि [[पॅलेस्टाईन]] पर्यंत विमान सेवा सुरू करण्यात आली. १९४४ मध्ये तीन [[अॅव्हरो अॅनसन|अॅव्हरो १९]] विमानांचा ताफ्यात समावेश करण्यात आला. १९४५ च्या उत्तरार्धात झालेल्या तीन अपघातांमुळे ताफ्याचे नूतनीकरण करण्यासाठी संप पुकारण्यात आला आणि यामुळे फेब्रुवारी १९४६ पासून कामकाज पूर्णपणे ठप्प झाले;{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मे महिन्यात सेवा पुन्हा सुरू झाली आणि १९४६ च्या अखेरीस ताफ्यात चार [[अॅव्हरो अॅनसन]], एक [[एटी-११ कानसान|बीच एटी-११]], पाच [[बीचक्राफ्ट मॉडेल १८|बीच सी-४५]], चार [[डी हॅविलँड डी.एच.८९ ड्रॅगन रॅपिड]] आणि दोन [[नॉर्थ अमेरिकन एटी-६ टेक्सन]] विमानांचा समावेश होता.{{sfnp|Guttery|1998|p=५१–५२}} दोस्त राष्ट्रांचे प्रादेशिक विमान विल्हेवाट केंद्र इजिप्तमध्येच असल्याने या कंपनीला उरलेल्या लष्करी विमानांच्या खरेदीत मोठा फायदा झाला. १९४७ मध्ये आणखी दोन बीच सी-४५ विमाने घेतली आणि १९४८ मध्ये [[व्हिकर्स व्हायकिंग]] विमानांचा समावेश करण्यात आला. मे १९४९ मध्ये कंपनीचे सर्व भांडवल आणि विमाने सरकारने ताब्यात घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=५२}} इजिप्शियन सरकार एकमेव भागधारक बनल्यानंतर कंपनीने आपले नाव बदलून '''मिस्रएर एसएई''' असे केले. === मिस्रएर (१९४९–१९५७) === मिस्रएरने आपल्या पूर्ववर्ती कंपनीच्या सगळ्या मार्गांवर विमान सेवा सुरू ठेवली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १९५१ मध्ये लांब पल्ल्याच्या मार्गांवर वापरण्यासाठी तीन [[एसएनकेएएसई लँग्युडोक]] विमाने खरेदी करण्यात आली.<ref name="Flight1951-633"/> या विमानांनी [[जिनिव्हा]], [[खार्तूम]] आणि [[तेहरान]]ला जाणाऱ्या उड्डाणांमध्ये विकर्स व्हायकिंग विमानांची जागा घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १ डिसेंबर १९५२ रोजी, मिस्रएरने आपली देशांतर्गत स्पर्धक कंपनी [[सर्व्हिसेस एरिअन्स इंटरनॅशनल डी'इजिप्त]] ही कंपनी विकत घेतली आणि त्याचे कामकाज बंद केले. त्या कंपनीचा फायद्यात असलेला कैरो-[[ट्युनिस]] हा मार्ग मिस्रएरने स्वतःच्या मार्गजाळ्यात समाविष्ट करून घेतला.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} १९५४ च्या सुरुवातीला तीन [[व्हिकर्स व्हायकाउंट]] विमानांची खरेदा केली गेली.<ref name="Flight1954-414"/> त्या वर्षात या कंपनीने ६४,५३९ प्रवाशांची वाहतूक केली. मार्च १९५५ पर्यंत मिस्रएरच्या ताफ्यात एक बीचक्राफ्ट, तीन लँग्युडोक आणि सात व्हायकिंग विमाने होती.<ref name="Flight1955-307"/> त्यानंतर [[डग्लस डीसी-३]] विमाने खरेदी करून ती देशांतर्गत मार्गांवर आणि शेजारील अरब देशांमध्ये तैनात करण्यात आली. पहिल्या दोन व्हायकाउंट विमानां डिसेंबर १९५५ मध्ये मिळाली आणि मार्च १९५६ मध्ये प्रत्यक्ष सेवेत दाखल झाली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} आठ महिन्यांनंतर १ नोव्हेंबर १९५६ रोजी [[सुएझ संकट|सुएझ संकटा]]दरम्यान [[रॉयल एर फोर्स]]ने केलेल्या हवाई हल्ल्यात [[अलमाझा विमानतळ|अलमाझा विमानतळावर]] उभे असलेले एक व्हायकाउंट विमान (नोंदणी क्र. एसयू-एआयसी) पूर्णपणे नष्ट झाले.<ref name="Flight1957-203"/><ref>{{cite web |title=Unlawful interference, Vickers 739 Viscount SU-AIC, 1 October 1956 |url=https://asn.flightsafety.org/wikibase/334619 |website=Aviation-Safety Network |access-date=30 November 2024}}</ref> १९५५ मध्ये वाहतूक केलेल्या प्रवाशांची संख्या ७७,०५० पर्यंत वाढली होती.<ref name="Flight1956-475"/> फेब्रुवारी १९५७ मध्ये, मिस्रएरचे नाव बदलून '''युनायटेड अरब एरलाइन्स''' असे करण्यात आले.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} त्या वर्षाच्या शेवटी ६,००,००० ते ८,००,००० पाउंड खर्चाने करून आणखी दोन व्हायकाउंट विमाने आणि सुटे भाग खरेदी करण्यात आले. === युनायटेड अरब एरलाइन्स (१९५७–१९७१) === १ फेब्रुवारी १९५८ रोजी इजिप्त आणि [[सिरिया]]ने मिळून [[युनायटेड अरब रिपब्लिक]]ची स्थापना केल्यानंतर त्याच वर्षी मार्च महिन्यात मिस्रएरचे नाव बदलून '''युनायटेड अरब एरलाइन्स''' असे करण्यात आले.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} ७ जुलै रोजी [[कैरो]]–[[ॲथेन्स]]–[[रोम]]–[[झुरिच]] विमान सेवा सुरू झाली. २३ डिसेंबर रोजी [[सिरियन एरवेझ]]चे युनायटेड अरब एरलाइन्समध्ये विलीनीकरण झाले. सिरियन कंपनीचे सर्व मार्ग व उपकरणे यूएएने सामावून घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} मार्च १९६० पर्यंत या कंपनीत ५७९ कर्मचारी कार्यरत होते. त्यावेळी ताफ्यात एक [[बीच मॉडेल १८]], चार [[डीसी-३]], सहा [[व्हिकर्स व्हायकिंग]] आणि सहा [[व्हिकर्स व्हायकाउंट]] विमानांचा समावेश होता.<ref name="Flight1960-504/5" /> १० एप्रिल रोजी एका विस्काउंट विमानाला [[भूमध्य समुद्र|भूमध्य समुद्रात]] अपघात झाला, ज्यात १७ प्रवासी आणि ३ कर्मचारी मारले गेले.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} ९ जून रोजी पहिले [[डी हॅविलँड कॉमेट ४सी]] विमान ताफ्यात दाखल झाले.<ref name="Flight1960-588/9" /> याच वर्षाच्या १६ जुलैपासून या प्रकारच्या दोन विमानांद्वारे सेवा सुरू झाली. ऑक्टोबर १९६० पर्यंत या कंपनीने कॉमेट विमानांचा वापर कैरो–[[बेलग्रेड]]–[[प्राग]], कैरो–रोम–[[लंडन]], कैरो–[[जेद्दा]] आणि कैरो–[[खार्तूम]] या मार्गांवर सुरू केला होता.<ref name="Flight1960-588/9" /> तर डीसी-३ विमाने कैरो–[[अलेक्झांड्रिया]]–[[मर्सा मात्रुह]], कैरो–[[अश्युत]]–[[लुक्सोर]], कैरो–लुक्सोर–[[आस्वान]] आणि कैरो–[[पोर्ट सईद]]–अलेक्झांड्रिया मार्गांवर वापरली जात होती. तसेच कैरो आणि अलेक्झांड्रिया दरम्यानच्या थेट विमान प्रवासासाठी व्हायकाउंट विमानांचा वापर होत असे. नोव्हेंबर १९६० मध्ये आणखी दोन कॉमेट विमानांची मागणी नोंदवण्यात आली.<ref name="Flight1960-855" /> ऑक्टोबर १९६१ मध्ये सीरियाने यूएएमधून अंग काढून घेतले आणि सिरियाच्या सरकारने [[दमास्कस]]मध्ये [[सिरियन अरब एरवेझ]]ची स्थापना केली; त्यानंतर पूर्वी ताब्यात घेतलेले मार्ग आणि विमाने नवीन कंपनीला परत करण्यात आली.<ref name="FI1963-542" /> [[File:United Arab Airlines Comet Soderstrom.jpg|thumb|१९६८ मध्ये [[जिनिव्हा विमानतळ|जिनिव्हा विमानतळावरून]] उड्डाण करणारे युनायटेड अरब एरलाइन्सचे कॉमेट ४सी विमान.]] १९६१ च्या सुरुवातीला अजून दोन कॉमेट विमाने मागवण्यात आली. एप्रिल १९६१ मध्ये [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स]]कडून तीन [[डग्लस डीसी-६]] विमाने खरेदी करण्यात आली. १२ जून रोजी कैरो–[[लागोस]] मार्गाचा विस्तार [[आक्रा]]पर्यंत करण्यात आला आणि २१ जूनपासून [[मॉस्को]]ला सेवा सुरू झाली. [[बोईंग]] कंपनीकडून [[बोईंग ७०७-३२०|बोईंग ७०७-३२०बी]] खरेदी करण्याचा करार झाला होता, परंतु कंपनीला अर्थसाह्य न मिळाल्याने हा व्यवहार फसला.{{sfnp|Guttery|1998|p=55–56}} १ नोव्हेंबर रोजी [[कराची]] आणि [[मुंबई]]साठी नवीन विमान सेवा सुरू झाली. डिसेंबरमध्ये सहाव्या आणि सातव्या कॉमेट विमानांची मागणी नोंदवण्यात आली, जी एप्रिल १९६२ मध्ये ताफ्यात दाखल झाली.{{sfnp|Guttery|1998|p=56}} तसेच १९६१ मध्ये कैरो–[[निकोसिया]] मार्ग पुन्हा सुरू करण्यात आला, जो १९५६ च्या [[सुएझ संकट|सुएझ संकटापासून]] बंद होता. मे १९६२ मध्ये [[मुंबई]] सेवेचा विस्तार [[बँकॉक]] आणि [[हाँग काँग]] मार्गे [[तोक्यो]]पर्यंत करण्यात आला.<ref name="FI1963-546" /> १६ मे १९६२ रोजी [[हेलिओपोलिस (इजिप्त)|हेलिओपोलिस]] येथे झालेल्या डीसी-३ विमान अपघातात ३ कर्मचाऱ्यांचा मृत्यू झाला, तर १९ जुलै रोजी बँकॉक येथे झालेल्या कॉमेट विमान अपघातात २६ जणांचा बळी गेला. ऑगस्ट १९६२ मध्ये आणखी दोन कॉमेट विमाने घेण्यात आली. १५ फेब्रुवारी १९६३ रोजी [[बगदाद]]चा विमान मार्ग तीन वर्षांनंतर पुन्हा सुरू झाला, परंतु इजिप्त, [[इराक]] आणि सिरियामधील राजकीय तणावामुळे तो फार काळ टिकला नाही. १ एप्रिल १९६३ रोजी [[झिम्बाब्वे|ऱ्होडेशिया]]ला नवीन सेवा सुरू झाली. १२ मे १९६३ रोजी अलेक्झांड्रिया जवळ झालेल्या डीसी-३ अपघातात २७ प्रवासी आणि ४ कर्मचारी मारले गेले. २८ जुलै १९६३ रोजी मुंबईजवळ समुद्रात एक कॉमेट विमान कोसळून ६२ जणांचा मृत्यू झाला. तोक्योसाठी पुरेशी विमाने नसल्यामुळे तो मार्ग बंद करण्यात आला. १९६४ मध्ये नऊ कॉमेट विमानांचा ताफा पूर्ण झाला. त्याच वर्षी [[पॅन ॲम]] आणि [[नॉर्थवेस्ट ओरिएंट]]कडून प्रत्येकी तीन ''डग्लस डीसी-६बी'' विमाने खरेदी करण्यात आली, ज्यांनी देशांतर्गत मार्गावर विस्काउंट विमानांची जागा घेतली. देशांतर्गत सेवेसाठी २३ लाख डॉलर्स खर्च करून सात [[अँतोनोव्ह एन-२४]] विमाने मागवण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=56}} [[File:United Arab Airlines Ilyushin Il-62 Volpati-1.jpg|thumb|१९७१ मध्ये पॅरिसमधील विमानतळावर उभे असलेले युनायटेड अरब एरलाइन्सचे [[इल्यूशिन इल-६२]] विमान.]] १४ जानेवारी १९७० रोजी कैरोहून [[अदिस अबाबा]]ला जाणारे एक कॉमेट ४सी विमान उतरताना कोसळले. सुदैवाने विमानातील १४ प्रवाशांपैकी कोणीही गंभीर जखमी झाले नाही. ३० जानेवारी १९७० रोजी लुक्सोर येथे एका अँटोनोव्ह एन-२४ विमानाची चाके आणि प्रणाली निकामी झाली. १९ फेब्रुवारी रोजी [[म्युन्शेन]] येथे एका विमानाला उड्डाण करताना अपघात झाला. मार्च १९७० पर्यंत युनायटेड अरब एरलाइन्समध्ये ७,८१० कर्मचारी होते; ताफ्यात सात अँतोनोव्ह एन-२४बी, तीन बोईंग ७०७-३६६सी, सहा कॉमेट ४सी आणि तीन [[आयएल-१८]] विमाने होती.<ref name="FI1970-508" /> २ जानेवारी १९७१ रोजी त्रिपोली येथे झालेल्या कॉमेट विमान अपघातात ८ प्रवासी आणि ८ कर्मचारी मारले गेले.{{sfnp|Guttery|1998|p=57}} २३ मे १९७१ रोजी दोन '''इल्यूशिन इल-६२''' विमाने खरेदी करण्याची घोषणा झाली. जून १९७१ पासून ही विमाने युरोपीय मार्गांवर आणि ९ जुलैपासून आशियाई मार्गांवर वापरली जाऊ लागली. १० ऑक्टोबर १९७१ रोजी देशाचे नाव बदलून ''अरब रिपब्लिक ऑफ इजिप्त'' झाल्यामुळे विमान कंपनीचे नावही बदलून '''इजिप्तएर''' असे करण्यात आले.<ref name="FI1971-677" /> === मालकी आणि रचना === इजिप्तएर ही पूर्णपणे इजिप्त सरकारच्या मालकीची कंपनी आहे.<ref>{{cite web|last=Young |first=Kathryn M. |url=http://atwonline.com/it-distribution/egyptair-contracts-sabre-help-implement-transformation-plan |title=Egyptair contracts Sabre to help implement transformation plan |date=20 December 2014}}</ref> २००२ मध्ये सात उपकंपन्यांसह [[इजिप्तएर होल्डिंग कंपनी]]ची स्थापना करण्यात आली. यात नंतर आणखी दोन कंपन्यांची भर पडली.<ref name="Report 2011">{{cite web |url=http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |title=Annual Report 2010–2011 |year=2012}}</ref> इजिप्त एरचे मुख्य कार्यालय [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील]] प्रशासकीय इमारतीच्या तळमजल्यावर आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |title=इजिप्त एयर - हवाई प्रवासचे प्रणेते |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग.कॉम |दिनांक=७ मे २००२ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-18 |archive-date=2014-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202120135/http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |url-status=bot: unknown }}</ref> या अंतर्गत तीन विमान वाहतूक कंपन्या कार्यरत आहेत, ज्या एकाच हवाई संचलन प्रमाणपत्राखाली काम करतात, परंतु त्यांचे व्यवस्थापन आणि नफा-तोटा खाती स्वतंत्र आहेत: <div style="column-count: 3; column-gap: 20px;"> * इजिप्तएर एरलाइन्स (मुख्य विमान कंपनी) * [[इजिप्तएर कार्गो]] (मालवाहू सेवा) * [[इजिप्तएर एक्सप्रेस]] (प्रादेशिक सेवा) * इजिप्तएर मेंटेनन्स अँड इंजिनिअरिंग (देखभाल आणि अभियांत्रिकी)<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |title=इजिप्तएयर - वार्षिक अहवाल २०१०-२०११ |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=३० ऑक्टोबर २०१३ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2013-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131030055331/http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |url-status=bot: unknown }}</ref> * इजिप्तएर ग्राउंड सर्व्हिसेस (जमिनीवरील सेवा) * इजिप्तएर इन-फ्लॉईट सर्व्हिसेस (विमानांतर्गत खानपान सेवा) * इजिप्तएर टुरिझम अँड ड्युटी फ्री शॉप्स (पर्यटन आणि करमुक्त दुकाने) * इजिप्तएर मेडिकल सर्व्हिसेस (वैद्यकीय सेवा) * इजिप्तएर सप्लिमेंटरी इंडस्ट्रिज (पूरक उद्योग) </div> === उपकंपन्या === <div style="column-count: 3; column-gap: 20px;"> * [[एर कैरो]] (६०%)<ref name="CAPA">{{cite web|title=Egypt Air Holding Company|url=http://centreforaviation.com/profiles/airline-groups/egypt-air-holding-company|website=CAPA Centre for Aviation}}</ref> * स्मार्ट एव्हिएशन कंपनी (१३.३३%) * [[एर साइनाई]] (१००%)<ref name="CAPA" /> * इजिप्त एरो मॅनेजमेंट सर्व्हिस (५०%) * एलएसजी स्काय शेफ्स कॅटरिंग इजिप्त (७०%)<ref>{{cite web|title=LSG Sky Chefs Catering Egypt established Joint Venture Agreement signed by Egyptair, EAS and LSG Sky Chefs|url=http://www.lsgskychefs.com/media/news/lsg-sky-chefs-catering-egypt-established/|website=[[LSG Sky Chefs]]|date=15 January 2009}}</ref> * सीआयएएफ-लीझिंग (२०%)<ref>{{cite web|title=shareholder|url=http://ciafleasing.com/shareholder.html|website=ciafleasing|archive-url=https://web.archive.org/web/20190122074002/http://www.ciafleasing.com/shareholder.html}}</ref> </div> == बोधचिन्ह == या विमान कंपनीचे बोधचिन्ह [[होरस (देवता)|होरस]] हे आहे. प्राचीन [[इजिप्शियन दंतकथा|इजिप्शियन पुराणकथेनुसार]] होरस "पंख असलेला सूर्यदेव" हा एक [[आकाश देवता|आकाश देव]] आहे. होरस सहसा [[ससाणा]] किंवा ससाण्याचे डोके असलेला माणूस अशा रूपात दर्शविला जातो. या बोधचिह्नाचा प्रथम वापर १९७० च्या दशकाच्या सुरुवातीस करण्यात आला. मूळ रूपात हे बोधचिन्ह सोनेरी पार्श्वभूमीवर लाल डोके आणि निळ्या पंखांसह रेखाटलेले होते.<ref name="airlinegeeks.com">{{Cite web |author=Ian McMurtry |date=30 May 2019 |title=Logo Lineage Part 6: North African Flare |url=https://airlinegeeks.com/2019/05/30/logo-lineage-part-6-north-african-flare/ |website=AirlineGeeks |language=en}}</ref> विमानांच्या इंजिनसह इतर भागांवरही हे चिन्ह रंगवले जात असे. इजिप्तएरला आपल्या सुरुवातीच्या काळात विमानांवर उष्ण रंगांची छटा राखायची असल्याने अशा रंगांची निवड करण्यात आली होती.<ref name="airlinegeeks.com"/> == गंतव्यस्थाने == {{मुख्य लेख|इजिप्तएरच्या गंतव्यस्थानांची यादी}} ऑगस्ट २०२२ पर्यंत, इजिप्तएर ५६ देशांमधील ८१ गंतव्यस्थानांवर आपली सेवा पुरवते.<ref name="flightconnections.com"/> === विमान संघटना === [[File:Boeing_737-866,_EgyptAir_JP7280355.jpg|thumb|[[स्टार अलायन्स]]च्या विशेष रंगात असलेले इजिप्तएरचे [[बोईंग ७३७ नेक्स्ट जनरेशन|बोईंग ७३७-८००]] विमान.]] ऑक्टोबर २००७ मध्ये [[स्टार अलायन्स]]च्या मुख्य कार्यकारी मंडळाने इजिप्तएरला आपल्या संघटनात स्वीकारले. या संघटनेत सामील होणारी ही पहिली [[अरब देश|अरब देशातील]] आणि [[साउथ आफ्रिकन एरवेझ]]नंतर दुसरी आफ्रिकन विमान कंपनी आहे.<ref name="Government scraps Egyptair privatisation" /><ref name="Star Alliance entry to fuel Egyptair expansion" /> [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर]] ११ जुलै २००८ रोजी झालेल्या एका सोहळ्यात, ही कंपनी या संघटनेची २१ वी सदस्य बनली.<ref name="Egyptair formally joins Star Alliance" /><ref name="Egyptair becomes 21st member of Star Alliance" /> ऑक्टोबर २०२० मध्ये इजिप्तएरने [[घाना]] आणि इजिप्त सरकार बरोबर गुंतवणुक करु घानामध्ये एक राष्ट्रीय विमान कंपनी स्थापन करण्यासाठी करार केला.<ref>{{Cite web|last=Saied|first=Mohamed|date=28 October 2020|title=Ghana signs joint airline deal with Egypt, bypassing Ethiopia|url=https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2020/10/egypt-ghana-ethiopia-deal-airline-gerd-dispute.html|website=Al-Monitor}}</ref> === कोडशेर करार<ref>{{cite web|url=https://www.egyptair.com/en/about-egyptair/Pages/code-share-partners.aspx |title=Egyptair Code Share Partners}}</ref><ref name="CAPA Egyptair profile">{{cite web|url=http://centreforaviation.com/profiles/airlines/egyptair-ms |title=Profile on Egyptair |website=CAPA}}</ref> === <div style="column-count: 3; column-gap: 20px;"> * [[एजियन एरलाइन्स]] * [[एर कैरो]]<ref>{{cite web|url=https://www.arabianaerospace.aero/egyptair-and-air-cairo-sign-codeshare-agreement.html|title=Egyptair and Air Cairo sign codeshare agreement|date=1 September 2020}}</ref> * [[एर कॅनडा]] * [[एर चायना]] * [[एर इंडिया]] * [[एशियाना एरलाइन्स]] * [[ऑस्ट्रियन एरलाइन्स]] * [[एव्हियांका]] * [[ब्रुसेल्स एरलाइन्स]] * [[इथिओपियन एरलाइन्स]] * [[इतिहाद एरवेझ]]<ref>{{cite news|title= Etihad Airways, Egyptair to expand codeshare|first= Kurt|last= Hofmann|publisher= Air Transport World|date= 17 April 2018}}</ref> * [[गल्फ एर]] * [[केन्या एरवेझ]]<ref>{{cite news|last1=Clark|first1=Oliver|title=Egyptair and Kenya Airways begin cross-alliance codeshare|publisher=Flightglobal|date=2 June 2017}}</ref> * [[लॉट पोलिश एरलाइन्स]]<ref>{{cite news|last1=Liu|first1=Jim|title=EGYPTAIR / LOT Polish Airlines begins codeshare partnership from Nov 2017|work=Routesonline|date=22 November 2017}}</ref> * [[लुफ्तान्सा]] * [[रॉयल एर मारोक]] * [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स]] * [[शेन्झेन एरलाइन्स]] * [[सिंगापूर एरलाइन्स]] * [[साउथ आफ्रिकन एरवेझ]] * [[स्विस इंटरनॅशनल एर लाइन्स]] * [[टॅप एर पोर्तुगाल]]<ref name="TAP Portugal, Egyptair expand codeshare">{{cite news|last1=Hofmann|first1=Kurt|title=TAP Portugal, Egyptair expand codeshare|publisher=Air Transport World|date=3 April 2018}}</ref> * [[थाई एरवेझ इंटरनॅशनल]] * [[टर्किश एरलाइन्स]] * [[युक्रेन इंटरनॅशनल एरलाइन्स]] * [[युनायटेड एरलाइन्स]] </div> === इंटरलाईन करार === <div style="column-count: 3; column-gap: 20px;"> * [[फ्लायनास]]<ref>{{cite web | url=https://www.flynas.com/en/media-center/news-updates/new-agreement-with-egyptair | title=Flynas signs agreement with EGYPTAIR to add new destinations in Europe and Africa | date=2018 }}</ref> * [[हान एर]]<ref>{{cite web | url=https://www.hahnair.com/en/partner-carriers | title=Partner Carriers | website=Hahnair }}</ref> </div> याव्यतिरिक्त, तांत्रिक सहाय्य, प्रशिक्षण आणि मार्ग विस्तारासाठी कंपनीची [[सेबा इंटरकॉन्टिनेंटल]] सोबत भागीदारी आहे. === कतार मार्गांचे तात्पुरते निलंबन === २०१७ मधील कतार राजनैतिक संकटामुळे, इजिप्शियन सरकारच्या सूचनेनुसार इजिप्तएरने [[कतार]]मधील [[दोहा]] येथील [[हमाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हमाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळासाठी]] आपली उड्डाणे स्थगित केली होती.<ref>{{cite web|title=SUSPENSION OF FLIGHTS BETWEEN CAIRO AND DOHA WITH EFFECT FROM 6 JUNE 2017|url=http://www.egyptair.com/en/about-egyptair/news-and-press/Pages/Suspension%20of%20flights%20between%20Cairo%20and%20Doha%20with%20effect%20from%206%20June%202017.aspx|website=Egyptair}}</ref> २०२१ मध्ये इजिप्तने कतारसोबत [[अल-उला करार]] केल्यानंतर इजिप्तएरने साडेतीन वर्षांचा बहिष्कार संपवून दोहाला पुन्हा विमान सेवा सुरू केली.<ref>{{Cite web |date=19 January 2021 |title=Qatar Airways, EgyptAir resume flights to Cairo, Doha after end of boycott |website=Ahram Online}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 January 2021 |title=EgyptAir makes 1st flight to Doha following restoration of ties |website=Dailynewsegypt}}</ref> == विमानताफा == जुलै २०२५ च्या सुमारास इजिप्तएरकडे खालील विमाने होती:<ref>{{cite web |title=Egyptair fleet |url=https://www.flightradar24.com/data/airlines/ms-msr/fleet |website= Flightradar24 AB}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center; margin:auto;" |+ इजिप्तएर विमान ताफा |- ! rowspan="2" | विमान ! rowspan="2" | सेवेत ! rowspan="2" | मागण्या ! colspan="3" | प्रवासी क्षमता<ref name="MS-layout">{{cite web |title=Fleet |url=https://www.egyptair.com/en/about-egyptair/fleet/Pages/default.aspx |website=EGYPTAIR}}</ref> ! rowspan="2" | नोंदी |- ! व्यावसायिक ! इकॉनॉमी ! एकूण |- |{{nowrap|[[एरबस ए३२० निओ]]}} |८ |— |१६ |१२६ |१४२ | |- |{{nowrap|[[एरबस ए३२१ निओ]]}} |७ |— |१६ |१६६ |१८२ | |- |{{nowrap|[[एरबस ए३३०-२००]]}} |५ |— |२४ |२४४ |२६८ |२ विमानांचे मालवाहू विमानात रूपांतर केले जाणार.<ref>{{Cite web |date=14 November 2023 |title=EgyptAir to grow widebody freighter fleet |url=https://cargofacts.com/allposts/carriers/egyptair-to-grow-widebody-freighter-fleet/ |website=Cargo Facts}}</ref> |- |{{nowrap|[[एरबस ए३३०-३००]]}} |४ |— |३६ |२६५ |३०१ | |- |{{nowrap|[[एरबस ए३५०-९००]]}} |२ |१४<ref>{{Cite press release|date=2023-11-13 |title=EGYPTAIR announces order for 10 A350-900s to meet growing demand |url=https://www.airbus.com/en/newsroom/press-releases/2023-11-egyptair-announces-order-for-10-a350-900s-to-meet-growing-demand |website=www.airbus.com}}</ref> |३० |३१० |३४० | |- |rowspan="2"|{{nowrap|[[बोईंग ७३७-८००]]}} |rowspan="2"|३० |rowspan="2"|— |२४ |१२० |१४४ |rowspan="2"| |- |१६ |१३८ |१५४ |- |{{nowrap|[[बोईंग ७३७ मॅक्स ८]]}} |— |१८<ref>{{Cite press release|date=13 November 2023|title=Air Lease Corporation Announces Lease Placement of 18 New Boeing 737-8 Aircraft with EGYPTAIR|url=https://airleasecorp.com/press/air-lease-corporation-announces-lease-placement-of-18-new-boeing-737-8-aircraft-with-egyptair|website=airleasecorp.com}}</ref> |colspan="3"|— | |- |{{nowrap|[[बोईंग ७७७-३०० ईआर]]}} |५ |— |४९ |२९७ |३४६ | |-  |{{nowrap|[[बोईंग ७८७-९]]}} |८ |— |३० |२७९ |३०९ | |- !एकूण !६८ !३२ !colspan="5"| |} === छायाचित्र दालन === <gallery mode="packed"> File:Airbus A320-251N (cn 9473, SU-GFJ) 2024-08-15 Andre Gerwing Collection ID 021636.jpg|[[एरबस ए३२० निओ]] File:Airbus A321-251NX (cn 11581, SU-GFW) 2024-07-24 Andre Gerwing Collection ID 020869.jpg|[[एरबस ए३२१ निओ]] File:EgyptAir, Airbus A330-243, SU-GCG (14232022237).jpg|[[एरबस ए३३०-२००]] File:SU-GDS (8230916018).jpg|[[एरबस ए३३०-३००]] File:EgyptAir Boeing 737-800 SU-GEB MAN 2013-12-29.png|[[बोईंग ७३७-८००]] File:EgyptAir Boeing 777-300ER SU-GDO BKK 2012-6-14.png|[[बोईंग ७७७-३०० ईआर]] File:SU-GET@PEK (20190821150927).jpg|[[बोईंग ७८७-९]] </gallery> === ताफ्याचा विस्तार आणि विकास === जून १९९५ मध्ये, इजिप्तएरने तीन [[एरबस ए३४०]] विमानांची मागणी नोंदवली.<ref name="Egyptair Buys A340" /> यातील पहिले २६० आसनी विमान १९९६ च्या उत्तरार्धात ताफ्यात दाखल झाले. तसेच १९९५ मध्ये कंपनीने ४० कोटी डॉलर्स खर्च करून तीन ३०८ आसनी [[बोईंग ७७७-२००]] विमाने खरेदी केली.<ref name="Orders grow for 777s but 1995 deliveries show decline" /> ही विमाने [[एरबस ए३००]] आणि [[बोईंग ७६७-२००]] विमानांची जागा घेण्यासाठी घेण्यात आली होती.<ref name="Egyptair introduces the A340-200" /> [[एरबस ए३००-६०० आर]] ताफ्याऐवजी नवीन विमाने आणण्यासाठी, कंपनीने २००३ मध्ये सात [[एरबस ए३३०-२००]] विमानांची मागणी नोंदवली.<ref name="Marketplace" /> या विमानांच्या इंजिनसाठी रोल्स-रॉइस कंपनीशी १५ कोटी डॉलर्सचा करार करण्यात आला होता.<ref name="Egyptair chooses Trent 700 for new A330 order" /> ऑगस्ट २०१० मध्ये पहिले [[एरबस ए३३०-३००]] विमान ताफ्यात समाविष्ट करण्यात आले.<ref name="Egyptair in talks to defer A330-300 deliveries" /> इजिप्तएरचे बोईंग कंपनीसोबतचे व्यावसायिक संबंध १९६८ मध्ये [[बोईंग ७०७]] विमानापासून सुरू झाले.<ref name="Boeing Delivers 50th Airplane to EGYPTAIR" /> मार्च २०१० मध्ये कंपनीने आपले पहिले ३४६ आसनी [[बोईंग ७७७-३०० ईआर]] विमान भाडेतत्त्वावर घेतले.<ref name="Boeing Delivers EGYPTAIR's First 777-300ER for Long-Haul Fleet Upgrade" /> २०१६ मध्ये इजिप्तएरने ८६ कोटी डॉलर्सच्या कराराद्वारे आणखी नऊ [[बोईंग ७३७-८००]] विमानांची मागणी नोंदवली.<ref name="Egyptair is customer for nine Boeing 737-800s" /> २०१९ च्या दुबई एरशोमध्ये १५ एरबस विमानांच्या मागणीत बदल करून सात [[ए३२१ निओ]] आणि आठ [[ए३२० निओ]] विमाने निश्चित करण्यात आली. फेब्रुवारी २०२६ मध्ये कंपनीने आपले पहिले ३४० आसनी [[एरबस ए३५०-९००]] विमान प्राप्त केले.<ref name="EGYPTAIR takes delivery of its first of 16 Airbus A350-900 aircraft" /> === ऐतिहासिक ताफा === [[File:SU-GAO B767-366ER Egypt Air FRA 29AUG99 (6763083211).jpg|thumb|१९९९ मध्ये फ्रँकफर्ट विमानतळावर असलेले इजिप्तएरचे [[बोईंग ७६७-३०० ईआर]] विमान.]] {| class="wikitable" style="text-align:center; margin:auto;" |+ इजिप्तएरचा ऐतिहासिक ताफा |- style="background:#082567; color:white;" !<span style="color:black">विमान</span> !<span style="color:black">सुरू झाले</span> !<span style="color:black">निवृत्त झाले</span> !<span style="color:black">नोंदी</span> |- |[[एरबस ए२२०|एरबस ए२२०-३००]] | २०१९ | २०२४<ref>{{cite news |url=https://www.aviationbusinessme.com/airlines/egyptair-sells-12-airbus-a220s|title=EgyptAir to sell 12 Airbus A220 aircraft to Azzora |date=3 April 2024}}</ref> | |- |[[एरबस ए३०० बी४]] | १९७७ | १९९८ | |- |[[एरबस ए३००|एरबस ए३००-६००]] | १९८८ | २००९ | |- |[[एरबस ए३२१|एरबस ए३२१-२००]] | १९९७ | २०१८ | |- |[[एरबस ए३४०|एरबस ए३४०-२००]] | १९९६ | २०१५ | |- |[[एरबस ए३४०|एरबस ए३४०-३००]] | १९९५ | १९९७ | |- |[[एटीआर ४२|एटीआर ४२-५००]] | २००३ | २००३ | |- |[[बोईंग ७३७ क्लासिक|बोईंग ७३७-५००]] | १९९७ | २०१५ | |- |[[बोईंग ७४७|बोईंग ७४७-१००]] | १९८३ | १९८४ | |- |[[बोईंग ७४७|बोईंग ७४७-२००]] | १९८४ | १९८९ | |- |[[बोईंग ७४७|बोईंग ७४७-३००]] | १९८८ | २००५ | |- |[[बोईंग ७६७|बोईंग ७६७-२०० ईआर]] | १९८४ | १९९७ | |- |[[बोईंग ७६७|बोईंग ७६७-३०० ईआर]] | १९८९ | २००१ | |- |[[बोईंग ७७७|बोईंग ७७७-२०० ईआर]] | १९९७ | २०१८<ref name="EgyptAir to retire 25 aircraft in 2018">{{cite news |title=EgyptAir to retire 25 aircraft in 2018 |date=8 July 2017}}</ref> | |- |[[डग्लस डीसी-८|डग्लस डीसी-८-२०]] | १९७८ | १९७९ | |- |[[डग्लस डीसी-८|डग्लस डीसी-८-३०]] | १९७८ | १९७९ | |- |[[डग्लस डीसी-८|डग्लस डीसी-८-६२]] | १९८५ | १९८९ | |- |[[इल्यूशिन इल-६२]] | १९७१ | — | |- |[[लॉकहीड एल-१०११ ट्रायस्टार]] | १९८९ | १९९० | |- |[[मॅकडोनेल डग्लस डीसी-९|मॅकडोनेल डग्लस डीसी-९-३०]] | १९७१ | १९७३ | |- |[[तुपोलेव्ह तू-१५४]] | १९७३ | १९७४ | |} ==बाह्य दुवे== {{कॉमन्स|مصر للطيران|इजिप्तएर * {{अधिकृत संकेतस्थळ|http://www.egyptair.com/}} == संदर्भ आणि नोंदी== {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:इजिप्तमधील विमानवाहतूक कंपन्या]] [[वर्ग:स्टार अलायन्स]] [[वर्ग:इ.स. १९३३ मधील निर्मिती]] q2lx910izqfibyfx81dvvwralor4n0u 2677602 2677601 2026-04-05T03:53:38Z अभय नातू 206 /* बाह्य दुवे */ 2677602 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विमान सेवा | नाव = इजिप्तएर | चित्र = | चित्र_आकारमान = | IATA = MS | ICAO = MSR | callsign = EGYPTAIR | स्थापना = ७ जून १९३२ (मिस्र एरलाइन्स ह्या नावाने) | सुरुवात = १९३३ | बंद = | विमानतळ = [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] | मुख्य_शहरे = [[अलेक्झांड्रिया]], [[लुक्सोर]], हुर्गादा, [[शर्म अल-शेख]] | फ्रिकवंट_फ्लायर = ''माइल्स अँड स्माईल'' | एलायंस = [[स्टार अलायन्स]] | उपकंपन्या = | विमान संख्या = ८० | मुख्य कंपनी = | ब्रीदवाक्य = ''Enjoy the Sky'' | मुख्यालय = [[कैरो]], [[इजिप्त]] | मुख्य व्यक्ती = | संकेतस्थळ = http://www.egyptair.com/ }} [[चित्र:Boeing 737-866, EgyptAir JP6786434.jpg|250 px|[[इस्तंबूल अतातुर्क विमानतळ]]ावर थांबलेले इजिप्तएरचे [[बोईंग ७३७]] विमान|इवलेसे]] '''इजिप्तएर''' ([[अरबी भाषा|अरबी]]: مصر للطيران) ही [[इजिप्त]] देशाची राष्ट्रीय [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ide.go.jp/English/Data/Africa_file/Company/egypt02.html|title=इजिप्त एयर - कंपनी प्रोफाइल आणि इतिहास |प्रकाशक=आईडीई.गो.जेपी |दिनांक=९ जून २०१६| प्राप्त दिनांक=}}</ref> १९३३ साली स्थापन झालेली इजिप्तएर [[मध्य पूर्व]], [[आफ्रिका]], [[युरोप]] इत्यादी खंडांमधील ७५ शहरांना विमानसेवा पुरवते. इजिप्तएर ११ जुलै २००८ पासून [[स्टार अलायन्स]]चा सदस्य आहे. इजिप्त एर ही इजिप्त देशाची ध्वजवाहक विमानवाहतूक कंपनी आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |title=इजिप्त एयरने नुकसान भरपाईसाठी पुनर्रचना योजना आखली आहे |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=१५ जून २०१४ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2014-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140624101846/http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |url-status=bot: unknown }}</ref> [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] हे या कंपनीचेचे मुख्य केंद्र आहे. इजिप्तएर मध्य पूर्व, युरोप, आफ्रिका, एशिया आणि अमेरिकेतील ७५ पेक्षा अधिक ठिकाणी प्रवाशांना विमान सेवा देते.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ch-aviation.com/portal/airline/MS |title=इजिप्त एयर - एयरलाईनची माहिती |प्रकाशक=सीएच-एविएशन .कॉम |दिनांक=१३ जुलै २०१६ | प्राप्त दिनांक=}}</ref> ==इतिहास== === सुरुवातीची वर्षे: मिस्र एरवर्क (१९३२–१९४९) === [[एरवर्क सर्व्हिसेस|एरवर्क]]चे अध्यक्ष [[ॲलन मंट्झ]] १९३१मध्ये इजिप्तला गेलेले असताना त्यांनी '''मिस्र एरवर्क''' (अरबी भाषेत 'मिस्र' ({{lang|ar|مصر}}) नावाने विमानकंपनी सुरू करण्याची खटपट सुरू केली. ३१ डिसेंबर १९३१ रोजी सरकारने या मिस्र एरवर्कला हवाई वाहतूक सुरू करण्यासाठी विशेष अधिकार प्रदान केले.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} ७ जून १९३२ रोजी ''इजिप्शियन तरुणांमध्ये विमान वाहतुकीची आवड निर्माण करण्यासाठी'' मिस्र एरवर्कचा '''मिस्र एरलाइन्स''' नावाचा एक विभाग स्थापन करण्यात आला.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मिस्र एरलाइन्स त्या काळाची जगातील सातवी विमान वाहतूक कंपनी होती.<ref name="Egyptair - 'pioneer of air travel'">{{cite news|title= Egyptair – 'pioneer of air travel' |work=[[BBC News]] |date=7 May 2002 |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm|archive-url= https://web.archive.org/web/20140202120135/http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |archive-date=2 February 2014}}</ref> मिस्र एरवर्कचे मुख्यालय [[कैरो]]मधील हॅलिओपोलिस येथील '''अलमाझा विमानतळ''' (Almaza Aerodrome) येथे होते.<ref>''[[Flight International]]''. २८ एप्रिल १९३८. पान. [http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1938/1938%20-%201198.html ४१६] ([https://web.archive.org/web/20141006155431/http://www.flightglobal.com/FlightPDFArchive/1938/1938%20-%201198.PDF संचयित]). "MISR AIRWORK, S.A.E., Almaza Aerodrome, Heliopolis."</ref> या कंपनीच्या सुरुवातीच्या २०,००० [[इजिप्शियन पाउंड]] इतक्या भांडवलाचा ८५% हिस्सा [[बँक मिस्र]]कडे, १०% हिस्सा एरवर्क सर्व्हिसेस कडे आणि उरलेला ५% हिस्सा इजिप्शियन खाजगी गुंतवणूकदारांमध्ये वाटलेला होता. कंपनीचे कामकाज जुलै १९३३ मध्ये सुरू झाले. कंपनीच्या पहिल्या सेवा [[कैरो]] ते [[अलेक्झांड्रिया]] आणि [[मर्सा मात्रुह]] दरम्यान होत्या. या साठी [[डी हॅविलँड डी.एच.८४ ड्रॅगन]] विमानांचा वापर केला जात असे. त्याच वर्षी ऑगस्टमध्ये कैरो-अलेक्झांड्रिया विमान सेवा दिवसातून दोनदा करण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३३ च्या उत्तरार्धात कैरो-[[आस्वान]] दरम्यान आठवड्यातून दोनदा विमान सेवा सुरू झाली. ही [[अश्युत]] आणि [[लुक्सोर]] येथे थांबत असे.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३४ मध्ये कैरो पासून [[बुर सैद|पोर्ट सैद]] मार्गे [[लिडा (इजिप्त)|लिडा]], [[हैफा]] आणि [[गाझा]] पर्यंत नवीन मार्ग सुरू झाले. ३ ऑगस्ट १९३५ रोजी, [[डी हॅविलँड डी.एच.८६]] विमानांसह [[सायप्रस]]मधील [[निकोसिया]]पर्यंत एक प्रायोगिक सेवा सुरू करण्यात आली; ही त्याच वर्षी २० ऑक्टोबर पर्यंत टिकली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} अलेक्झांड्रिया-पोर्ट सैद-कैरो-[[मिनिया (इजिप्त)|मिनिया]]-अश्युत हा मार्ग १९३५ च्या उत्तरार्धात सुरू झाला.<ref name="Flight1936-23" /> १९३५ मध्ये या विमान कंपनीने ६,९९० प्रवासी आणि २१,८३० किग्रॅ मालाची वाहतूक केली; त्या वर्षात कंपनीच्या या नियमित विमान सेवांनी एकूण ४,१९,४६७ मैल प्रवास केला होता.<ref name="Flight1936-314" /> सप्टेंबर १९३९ मध्ये [[दुसरे महायुद्ध]] सुरू झाल्यावर इजिप्शियन सरकारने कंपनीचे सर्व मार्ग आपल्या ताब्यात घेतले. १९४० मध्ये [[बैरुत]] आणि [[पॅलेस्टाईन]] पर्यंत विमान सेवा सुरू करण्यात आली. १९४४ मध्ये तीन [[अॅव्हरो अॅनसन|अॅव्हरो १९]] विमानांचा ताफ्यात समावेश करण्यात आला. १९४५ च्या उत्तरार्धात झालेल्या तीन अपघातांमुळे ताफ्याचे नूतनीकरण करण्यासाठी संप पुकारण्यात आला आणि यामुळे फेब्रुवारी १९४६ पासून कामकाज पूर्णपणे ठप्प झाले;{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मे महिन्यात सेवा पुन्हा सुरू झाली आणि १९४६ च्या अखेरीस ताफ्यात चार [[अॅव्हरो अॅनसन]], एक [[एटी-११ कानसान|बीच एटी-११]], पाच [[बीचक्राफ्ट मॉडेल १८|बीच सी-४५]], चार [[डी हॅविलँड डी.एच.८९ ड्रॅगन रॅपिड]] आणि दोन [[नॉर्थ अमेरिकन एटी-६ टेक्सन]] विमानांचा समावेश होता.{{sfnp|Guttery|1998|p=५१–५२}} दोस्त राष्ट्रांचे प्रादेशिक विमान विल्हेवाट केंद्र इजिप्तमध्येच असल्याने या कंपनीला उरलेल्या लष्करी विमानांच्या खरेदीत मोठा फायदा झाला. १९४७ मध्ये आणखी दोन बीच सी-४५ विमाने घेतली आणि १९४८ मध्ये [[व्हिकर्स व्हायकिंग]] विमानांचा समावेश करण्यात आला. मे १९४९ मध्ये कंपनीचे सर्व भांडवल आणि विमाने सरकारने ताब्यात घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=५२}} इजिप्शियन सरकार एकमेव भागधारक बनल्यानंतर कंपनीने आपले नाव बदलून '''मिस्रएर एसएई''' असे केले. === मिस्रएर (१९४९–१९५७) === मिस्रएरने आपल्या पूर्ववर्ती कंपनीच्या सगळ्या मार्गांवर विमान सेवा सुरू ठेवली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १९५१ मध्ये लांब पल्ल्याच्या मार्गांवर वापरण्यासाठी तीन [[एसएनकेएएसई लँग्युडोक]] विमाने खरेदी करण्यात आली.<ref name="Flight1951-633"/> या विमानांनी [[जिनिव्हा]], [[खार्तूम]] आणि [[तेहरान]]ला जाणाऱ्या उड्डाणांमध्ये विकर्स व्हायकिंग विमानांची जागा घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १ डिसेंबर १९५२ रोजी, मिस्रएरने आपली देशांतर्गत स्पर्धक कंपनी [[सर्व्हिसेस एरिअन्स इंटरनॅशनल डी'इजिप्त]] ही कंपनी विकत घेतली आणि त्याचे कामकाज बंद केले. त्या कंपनीचा फायद्यात असलेला कैरो-[[ट्युनिस]] हा मार्ग मिस्रएरने स्वतःच्या मार्गजाळ्यात समाविष्ट करून घेतला.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} १९५४ च्या सुरुवातीला तीन [[व्हिकर्स व्हायकाउंट]] विमानांची खरेदा केली गेली.<ref name="Flight1954-414"/> त्या वर्षात या कंपनीने ६४,५३९ प्रवाशांची वाहतूक केली. मार्च १९५५ पर्यंत मिस्रएरच्या ताफ्यात एक बीचक्राफ्ट, तीन लँग्युडोक आणि सात व्हायकिंग विमाने होती.<ref name="Flight1955-307"/> त्यानंतर [[डग्लस डीसी-३]] विमाने खरेदी करून ती देशांतर्गत मार्गांवर आणि शेजारील अरब देशांमध्ये तैनात करण्यात आली. पहिल्या दोन व्हायकाउंट विमानां डिसेंबर १९५५ मध्ये मिळाली आणि मार्च १९५६ मध्ये प्रत्यक्ष सेवेत दाखल झाली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} आठ महिन्यांनंतर १ नोव्हेंबर १९५६ रोजी [[सुएझ संकट|सुएझ संकटा]]दरम्यान [[रॉयल एर फोर्स]]ने केलेल्या हवाई हल्ल्यात [[अलमाझा विमानतळ|अलमाझा विमानतळावर]] उभे असलेले एक व्हायकाउंट विमान (नोंदणी क्र. एसयू-एआयसी) पूर्णपणे नष्ट झाले.<ref name="Flight1957-203"/><ref>{{cite web |title=Unlawful interference, Vickers 739 Viscount SU-AIC, 1 October 1956 |url=https://asn.flightsafety.org/wikibase/334619 |website=Aviation-Safety Network |access-date=30 November 2024}}</ref> १९५५ मध्ये वाहतूक केलेल्या प्रवाशांची संख्या ७७,०५० पर्यंत वाढली होती.<ref name="Flight1956-475"/> फेब्रुवारी १९५७ मध्ये, मिस्रएरचे नाव बदलून '''युनायटेड अरब एरलाइन्स''' असे करण्यात आले.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} त्या वर्षाच्या शेवटी ६,००,००० ते ८,००,००० पाउंड खर्चाने करून आणखी दोन व्हायकाउंट विमाने आणि सुटे भाग खरेदी करण्यात आले. === युनायटेड अरब एरलाइन्स (१९५७–१९७१) === १ फेब्रुवारी १९५८ रोजी इजिप्त आणि [[सिरिया]]ने मिळून [[युनायटेड अरब रिपब्लिक]]ची स्थापना केल्यानंतर त्याच वर्षी मार्च महिन्यात मिस्रएरचे नाव बदलून '''युनायटेड अरब एरलाइन्स''' असे करण्यात आले.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} ७ जुलै रोजी [[कैरो]]–[[ॲथेन्स]]–[[रोम]]–[[झुरिच]] विमान सेवा सुरू झाली. २३ डिसेंबर रोजी [[सिरियन एरवेझ]]चे युनायटेड अरब एरलाइन्समध्ये विलीनीकरण झाले. सिरियन कंपनीचे सर्व मार्ग व उपकरणे यूएएने सामावून घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} मार्च १९६० पर्यंत या कंपनीत ५७९ कर्मचारी कार्यरत होते. त्यावेळी ताफ्यात एक [[बीच मॉडेल १८]], चार [[डीसी-३]], सहा [[व्हिकर्स व्हायकिंग]] आणि सहा [[व्हिकर्स व्हायकाउंट]] विमानांचा समावेश होता.<ref name="Flight1960-504/5" /> १० एप्रिल रोजी एका विस्काउंट विमानाला [[भूमध्य समुद्र|भूमध्य समुद्रात]] अपघात झाला, ज्यात १७ प्रवासी आणि ३ कर्मचारी मारले गेले.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} ९ जून रोजी पहिले [[डी हॅविलँड कॉमेट ४सी]] विमान ताफ्यात दाखल झाले.<ref name="Flight1960-588/9" /> याच वर्षाच्या १६ जुलैपासून या प्रकारच्या दोन विमानांद्वारे सेवा सुरू झाली. ऑक्टोबर १९६० पर्यंत या कंपनीने कॉमेट विमानांचा वापर कैरो–[[बेलग्रेड]]–[[प्राग]], कैरो–रोम–[[लंडन]], कैरो–[[जेद्दा]] आणि कैरो–[[खार्तूम]] या मार्गांवर सुरू केला होता.<ref name="Flight1960-588/9" /> तर डीसी-३ विमाने कैरो–[[अलेक्झांड्रिया]]–[[मर्सा मात्रुह]], कैरो–[[अश्युत]]–[[लुक्सोर]], कैरो–लुक्सोर–[[आस्वान]] आणि कैरो–[[पोर्ट सईद]]–अलेक्झांड्रिया मार्गांवर वापरली जात होती. तसेच कैरो आणि अलेक्झांड्रिया दरम्यानच्या थेट विमान प्रवासासाठी व्हायकाउंट विमानांचा वापर होत असे. नोव्हेंबर १९६० मध्ये आणखी दोन कॉमेट विमानांची मागणी नोंदवण्यात आली.<ref name="Flight1960-855" /> ऑक्टोबर १९६१ मध्ये सीरियाने यूएएमधून अंग काढून घेतले आणि सिरियाच्या सरकारने [[दमास्कस]]मध्ये [[सिरियन अरब एरवेझ]]ची स्थापना केली; त्यानंतर पूर्वी ताब्यात घेतलेले मार्ग आणि विमाने नवीन कंपनीला परत करण्यात आली.<ref name="FI1963-542" /> [[File:United Arab Airlines Comet Soderstrom.jpg|thumb|१९६८ मध्ये [[जिनिव्हा विमानतळ|जिनिव्हा विमानतळावरून]] उड्डाण करणारे युनायटेड अरब एरलाइन्सचे कॉमेट ४सी विमान.]] १९६१ च्या सुरुवातीला अजून दोन कॉमेट विमाने मागवण्यात आली. एप्रिल १९६१ मध्ये [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स]]कडून तीन [[डग्लस डीसी-६]] विमाने खरेदी करण्यात आली. १२ जून रोजी कैरो–[[लागोस]] मार्गाचा विस्तार [[आक्रा]]पर्यंत करण्यात आला आणि २१ जूनपासून [[मॉस्को]]ला सेवा सुरू झाली. [[बोईंग]] कंपनीकडून [[बोईंग ७०७-३२०|बोईंग ७०७-३२०बी]] खरेदी करण्याचा करार झाला होता, परंतु कंपनीला अर्थसाह्य न मिळाल्याने हा व्यवहार फसला.{{sfnp|Guttery|1998|p=55–56}} १ नोव्हेंबर रोजी [[कराची]] आणि [[मुंबई]]साठी नवीन विमान सेवा सुरू झाली. डिसेंबरमध्ये सहाव्या आणि सातव्या कॉमेट विमानांची मागणी नोंदवण्यात आली, जी एप्रिल १९६२ मध्ये ताफ्यात दाखल झाली.{{sfnp|Guttery|1998|p=56}} तसेच १९६१ मध्ये कैरो–[[निकोसिया]] मार्ग पुन्हा सुरू करण्यात आला, जो १९५६ च्या [[सुएझ संकट|सुएझ संकटापासून]] बंद होता. मे १९६२ मध्ये [[मुंबई]] सेवेचा विस्तार [[बँकॉक]] आणि [[हाँग काँग]] मार्गे [[तोक्यो]]पर्यंत करण्यात आला.<ref name="FI1963-546" /> १६ मे १९६२ रोजी [[हेलिओपोलिस (इजिप्त)|हेलिओपोलिस]] येथे झालेल्या डीसी-३ विमान अपघातात ३ कर्मचाऱ्यांचा मृत्यू झाला, तर १९ जुलै रोजी बँकॉक येथे झालेल्या कॉमेट विमान अपघातात २६ जणांचा बळी गेला. ऑगस्ट १९६२ मध्ये आणखी दोन कॉमेट विमाने घेण्यात आली. १५ फेब्रुवारी १९६३ रोजी [[बगदाद]]चा विमान मार्ग तीन वर्षांनंतर पुन्हा सुरू झाला, परंतु इजिप्त, [[इराक]] आणि सिरियामधील राजकीय तणावामुळे तो फार काळ टिकला नाही. १ एप्रिल १९६३ रोजी [[झिम्बाब्वे|ऱ्होडेशिया]]ला नवीन सेवा सुरू झाली. १२ मे १९६३ रोजी अलेक्झांड्रिया जवळ झालेल्या डीसी-३ अपघातात २७ प्रवासी आणि ४ कर्मचारी मारले गेले. २८ जुलै १९६३ रोजी मुंबईजवळ समुद्रात एक कॉमेट विमान कोसळून ६२ जणांचा मृत्यू झाला. तोक्योसाठी पुरेशी विमाने नसल्यामुळे तो मार्ग बंद करण्यात आला. १९६४ मध्ये नऊ कॉमेट विमानांचा ताफा पूर्ण झाला. त्याच वर्षी [[पॅन ॲम]] आणि [[नॉर्थवेस्ट ओरिएंट]]कडून प्रत्येकी तीन ''डग्लस डीसी-६बी'' विमाने खरेदी करण्यात आली, ज्यांनी देशांतर्गत मार्गावर विस्काउंट विमानांची जागा घेतली. देशांतर्गत सेवेसाठी २३ लाख डॉलर्स खर्च करून सात [[अँतोनोव्ह एन-२४]] विमाने मागवण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=56}} [[File:United Arab Airlines Ilyushin Il-62 Volpati-1.jpg|thumb|१९७१ मध्ये पॅरिसमधील विमानतळावर उभे असलेले युनायटेड अरब एरलाइन्सचे [[इल्यूशिन इल-६२]] विमान.]] १४ जानेवारी १९७० रोजी कैरोहून [[अदिस अबाबा]]ला जाणारे एक कॉमेट ४सी विमान उतरताना कोसळले. सुदैवाने विमानातील १४ प्रवाशांपैकी कोणीही गंभीर जखमी झाले नाही. ३० जानेवारी १९७० रोजी लुक्सोर येथे एका अँटोनोव्ह एन-२४ विमानाची चाके आणि प्रणाली निकामी झाली. १९ फेब्रुवारी रोजी [[म्युन्शेन]] येथे एका विमानाला उड्डाण करताना अपघात झाला. मार्च १९७० पर्यंत युनायटेड अरब एरलाइन्समध्ये ७,८१० कर्मचारी होते; ताफ्यात सात अँतोनोव्ह एन-२४बी, तीन बोईंग ७०७-३६६सी, सहा कॉमेट ४सी आणि तीन [[आयएल-१८]] विमाने होती.<ref name="FI1970-508" /> २ जानेवारी १९७१ रोजी त्रिपोली येथे झालेल्या कॉमेट विमान अपघातात ८ प्रवासी आणि ८ कर्मचारी मारले गेले.{{sfnp|Guttery|1998|p=57}} २३ मे १९७१ रोजी दोन '''इल्यूशिन इल-६२''' विमाने खरेदी करण्याची घोषणा झाली. जून १९७१ पासून ही विमाने युरोपीय मार्गांवर आणि ९ जुलैपासून आशियाई मार्गांवर वापरली जाऊ लागली. १० ऑक्टोबर १९७१ रोजी देशाचे नाव बदलून ''अरब रिपब्लिक ऑफ इजिप्त'' झाल्यामुळे विमान कंपनीचे नावही बदलून '''इजिप्तएर''' असे करण्यात आले.<ref name="FI1971-677" /> === मालकी आणि रचना === इजिप्तएर ही पूर्णपणे इजिप्त सरकारच्या मालकीची कंपनी आहे.<ref>{{cite web|last=Young |first=Kathryn M. |url=http://atwonline.com/it-distribution/egyptair-contracts-sabre-help-implement-transformation-plan |title=Egyptair contracts Sabre to help implement transformation plan |date=20 December 2014}}</ref> २००२ मध्ये सात उपकंपन्यांसह [[इजिप्तएर होल्डिंग कंपनी]]ची स्थापना करण्यात आली. यात नंतर आणखी दोन कंपन्यांची भर पडली.<ref name="Report 2011">{{cite web |url=http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |title=Annual Report 2010–2011 |year=2012}}</ref> इजिप्त एरचे मुख्य कार्यालय [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील]] प्रशासकीय इमारतीच्या तळमजल्यावर आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |title=इजिप्त एयर - हवाई प्रवासचे प्रणेते |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग.कॉम |दिनांक=७ मे २००२ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-18 |archive-date=2014-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202120135/http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |url-status=bot: unknown }}</ref> या अंतर्गत तीन विमान वाहतूक कंपन्या कार्यरत आहेत, ज्या एकाच हवाई संचलन प्रमाणपत्राखाली काम करतात, परंतु त्यांचे व्यवस्थापन आणि नफा-तोटा खाती स्वतंत्र आहेत: <div style="column-count: 3; column-gap: 20px;"> * इजिप्तएर एरलाइन्स (मुख्य विमान कंपनी) * [[इजिप्तएर कार्गो]] (मालवाहू सेवा) * [[इजिप्तएर एक्सप्रेस]] (प्रादेशिक सेवा) * इजिप्तएर मेंटेनन्स अँड इंजिनिअरिंग (देखभाल आणि अभियांत्रिकी)<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |title=इजिप्तएयर - वार्षिक अहवाल २०१०-२०११ |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=३० ऑक्टोबर २०१३ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2013-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131030055331/http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |url-status=bot: unknown }}</ref> * इजिप्तएर ग्राउंड सर्व्हिसेस (जमिनीवरील सेवा) * इजिप्तएर इन-फ्लॉईट सर्व्हिसेस (विमानांतर्गत खानपान सेवा) * इजिप्तएर टुरिझम अँड ड्युटी फ्री शॉप्स (पर्यटन आणि करमुक्त दुकाने) * इजिप्तएर मेडिकल सर्व्हिसेस (वैद्यकीय सेवा) * इजिप्तएर सप्लिमेंटरी इंडस्ट्रिज (पूरक उद्योग) </div> === उपकंपन्या === <div style="column-count: 3; column-gap: 20px;"> * [[एर कैरो]] (६०%)<ref name="CAPA">{{cite web|title=Egypt Air Holding Company|url=http://centreforaviation.com/profiles/airline-groups/egypt-air-holding-company|website=CAPA Centre for Aviation}}</ref> * स्मार्ट एव्हिएशन कंपनी (१३.३३%) * [[एर साइनाई]] (१००%)<ref name="CAPA" /> * इजिप्त एरो मॅनेजमेंट सर्व्हिस (५०%) * एलएसजी स्काय शेफ्स कॅटरिंग इजिप्त (७०%)<ref>{{cite web|title=LSG Sky Chefs Catering Egypt established Joint Venture Agreement signed by Egyptair, EAS and LSG Sky Chefs|url=http://www.lsgskychefs.com/media/news/lsg-sky-chefs-catering-egypt-established/|website=[[LSG Sky Chefs]]|date=15 January 2009}}</ref> * सीआयएएफ-लीझिंग (२०%)<ref>{{cite web|title=shareholder|url=http://ciafleasing.com/shareholder.html|website=ciafleasing|archive-url=https://web.archive.org/web/20190122074002/http://www.ciafleasing.com/shareholder.html}}</ref> </div> == बोधचिन्ह == या विमान कंपनीचे बोधचिन्ह [[होरस (देवता)|होरस]] हे आहे. प्राचीन [[इजिप्शियन दंतकथा|इजिप्शियन पुराणकथेनुसार]] होरस "पंख असलेला सूर्यदेव" हा एक [[आकाश देवता|आकाश देव]] आहे. होरस सहसा [[ससाणा]] किंवा ससाण्याचे डोके असलेला माणूस अशा रूपात दर्शविला जातो. या बोधचिह्नाचा प्रथम वापर १९७० च्या दशकाच्या सुरुवातीस करण्यात आला. मूळ रूपात हे बोधचिन्ह सोनेरी पार्श्वभूमीवर लाल डोके आणि निळ्या पंखांसह रेखाटलेले होते.<ref name="airlinegeeks.com">{{Cite web |author=Ian McMurtry |date=30 May 2019 |title=Logo Lineage Part 6: North African Flare |url=https://airlinegeeks.com/2019/05/30/logo-lineage-part-6-north-african-flare/ |website=AirlineGeeks |language=en}}</ref> विमानांच्या इंजिनसह इतर भागांवरही हे चिन्ह रंगवले जात असे. इजिप्तएरला आपल्या सुरुवातीच्या काळात विमानांवर उष्ण रंगांची छटा राखायची असल्याने अशा रंगांची निवड करण्यात आली होती.<ref name="airlinegeeks.com"/> == गंतव्यस्थाने == {{मुख्य लेख|इजिप्तएरच्या गंतव्यस्थानांची यादी}} ऑगस्ट २०२२ पर्यंत, इजिप्तएर ५६ देशांमधील ८१ गंतव्यस्थानांवर आपली सेवा पुरवते.<ref name="flightconnections.com"/> === विमान संघटना === [[File:Boeing_737-866,_EgyptAir_JP7280355.jpg|thumb|[[स्टार अलायन्स]]च्या विशेष रंगात असलेले इजिप्तएरचे [[बोईंग ७३७ नेक्स्ट जनरेशन|बोईंग ७३७-८००]] विमान.]] ऑक्टोबर २००७ मध्ये [[स्टार अलायन्स]]च्या मुख्य कार्यकारी मंडळाने इजिप्तएरला आपल्या संघटनात स्वीकारले. या संघटनेत सामील होणारी ही पहिली [[अरब देश|अरब देशातील]] आणि [[साउथ आफ्रिकन एरवेझ]]नंतर दुसरी आफ्रिकन विमान कंपनी आहे.<ref name="Government scraps Egyptair privatisation" /><ref name="Star Alliance entry to fuel Egyptair expansion" /> [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर]] ११ जुलै २००८ रोजी झालेल्या एका सोहळ्यात, ही कंपनी या संघटनेची २१ वी सदस्य बनली.<ref name="Egyptair formally joins Star Alliance" /><ref name="Egyptair becomes 21st member of Star Alliance" /> ऑक्टोबर २०२० मध्ये इजिप्तएरने [[घाना]] आणि इजिप्त सरकार बरोबर गुंतवणुक करु घानामध्ये एक राष्ट्रीय विमान कंपनी स्थापन करण्यासाठी करार केला.<ref>{{Cite web|last=Saied|first=Mohamed|date=28 October 2020|title=Ghana signs joint airline deal with Egypt, bypassing Ethiopia|url=https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2020/10/egypt-ghana-ethiopia-deal-airline-gerd-dispute.html|website=Al-Monitor}}</ref> === कोडशेर करार<ref>{{cite web|url=https://www.egyptair.com/en/about-egyptair/Pages/code-share-partners.aspx |title=Egyptair Code Share Partners}}</ref><ref name="CAPA Egyptair profile">{{cite web|url=http://centreforaviation.com/profiles/airlines/egyptair-ms |title=Profile on Egyptair |website=CAPA}}</ref> === <div style="column-count: 3; column-gap: 20px;"> * [[एजियन एरलाइन्स]] * [[एर कैरो]]<ref>{{cite web|url=https://www.arabianaerospace.aero/egyptair-and-air-cairo-sign-codeshare-agreement.html|title=Egyptair and Air Cairo sign codeshare agreement|date=1 September 2020}}</ref> * [[एर कॅनडा]] * [[एर चायना]] * [[एर इंडिया]] * [[एशियाना एरलाइन्स]] * [[ऑस्ट्रियन एरलाइन्स]] * [[एव्हियांका]] * [[ब्रुसेल्स एरलाइन्स]] * [[इथिओपियन एरलाइन्स]] * [[इतिहाद एरवेझ]]<ref>{{cite news|title= Etihad Airways, Egyptair to expand codeshare|first= Kurt|last= Hofmann|publisher= Air Transport World|date= 17 April 2018}}</ref> * [[गल्फ एर]] * [[केन्या एरवेझ]]<ref>{{cite news|last1=Clark|first1=Oliver|title=Egyptair and Kenya Airways begin cross-alliance codeshare|publisher=Flightglobal|date=2 June 2017}}</ref> * [[लॉट पोलिश एरलाइन्स]]<ref>{{cite news|last1=Liu|first1=Jim|title=EGYPTAIR / LOT Polish Airlines begins codeshare partnership from Nov 2017|work=Routesonline|date=22 November 2017}}</ref> * [[लुफ्तान्सा]] * [[रॉयल एर मारोक]] * [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स]] * [[शेन्झेन एरलाइन्स]] * [[सिंगापूर एरलाइन्स]] * [[साउथ आफ्रिकन एरवेझ]] * [[स्विस इंटरनॅशनल एर लाइन्स]] * [[टॅप एर पोर्तुगाल]]<ref name="TAP Portugal, Egyptair expand codeshare">{{cite news|last1=Hofmann|first1=Kurt|title=TAP Portugal, Egyptair expand codeshare|publisher=Air Transport World|date=3 April 2018}}</ref> * [[थाई एरवेझ इंटरनॅशनल]] * [[टर्किश एरलाइन्स]] * [[युक्रेन इंटरनॅशनल एरलाइन्स]] * [[युनायटेड एरलाइन्स]] </div> === इंटरलाईन करार === <div style="column-count: 3; column-gap: 20px;"> * [[फ्लायनास]]<ref>{{cite web | url=https://www.flynas.com/en/media-center/news-updates/new-agreement-with-egyptair | title=Flynas signs agreement with EGYPTAIR to add new destinations in Europe and Africa | date=2018 }}</ref> * [[हान एर]]<ref>{{cite web | url=https://www.hahnair.com/en/partner-carriers | title=Partner Carriers | website=Hahnair }}</ref> </div> याव्यतिरिक्त, तांत्रिक सहाय्य, प्रशिक्षण आणि मार्ग विस्तारासाठी कंपनीची [[सेबा इंटरकॉन्टिनेंटल]] सोबत भागीदारी आहे. === कतार मार्गांचे तात्पुरते निलंबन === २०१७ मधील कतार राजनैतिक संकटामुळे, इजिप्शियन सरकारच्या सूचनेनुसार इजिप्तएरने [[कतार]]मधील [[दोहा]] येथील [[हमाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हमाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळासाठी]] आपली उड्डाणे स्थगित केली होती.<ref>{{cite web|title=SUSPENSION OF FLIGHTS BETWEEN CAIRO AND DOHA WITH EFFECT FROM 6 JUNE 2017|url=http://www.egyptair.com/en/about-egyptair/news-and-press/Pages/Suspension%20of%20flights%20between%20Cairo%20and%20Doha%20with%20effect%20from%206%20June%202017.aspx|website=Egyptair}}</ref> २०२१ मध्ये इजिप्तने कतारसोबत [[अल-उला करार]] केल्यानंतर इजिप्तएरने साडेतीन वर्षांचा बहिष्कार संपवून दोहाला पुन्हा विमान सेवा सुरू केली.<ref>{{Cite web |date=19 January 2021 |title=Qatar Airways, EgyptAir resume flights to Cairo, Doha after end of boycott |website=Ahram Online}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 January 2021 |title=EgyptAir makes 1st flight to Doha following restoration of ties |website=Dailynewsegypt}}</ref> == विमानताफा == जुलै २०२५ च्या सुमारास इजिप्तएरकडे खालील विमाने होती:<ref>{{cite web |title=Egyptair fleet |url=https://www.flightradar24.com/data/airlines/ms-msr/fleet |website= Flightradar24 AB}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center; margin:auto;" |+ इजिप्तएर विमान ताफा |- ! rowspan="2" | विमान ! rowspan="2" | सेवेत ! rowspan="2" | मागण्या ! colspan="3" | प्रवासी क्षमता<ref name="MS-layout">{{cite web |title=Fleet |url=https://www.egyptair.com/en/about-egyptair/fleet/Pages/default.aspx |website=EGYPTAIR}}</ref> ! rowspan="2" | नोंदी |- ! व्यावसायिक ! इकॉनॉमी ! एकूण |- |{{nowrap|[[एरबस ए३२० निओ]]}} |८ |— |१६ |१२६ |१४२ | |- |{{nowrap|[[एरबस ए३२१ निओ]]}} |७ |— |१६ |१६६ |१८२ | |- |{{nowrap|[[एरबस ए३३०-२००]]}} |५ |— |२४ |२४४ |२६८ |२ विमानांचे मालवाहू विमानात रूपांतर केले जाणार.<ref>{{Cite web |date=14 November 2023 |title=EgyptAir to grow widebody freighter fleet |url=https://cargofacts.com/allposts/carriers/egyptair-to-grow-widebody-freighter-fleet/ |website=Cargo Facts}}</ref> |- |{{nowrap|[[एरबस ए३३०-३००]]}} |४ |— |३६ |२६५ |३०१ | |- |{{nowrap|[[एरबस ए३५०-९००]]}} |२ |१४<ref>{{Cite press release|date=2023-11-13 |title=EGYPTAIR announces order for 10 A350-900s to meet growing demand |url=https://www.airbus.com/en/newsroom/press-releases/2023-11-egyptair-announces-order-for-10-a350-900s-to-meet-growing-demand |website=www.airbus.com}}</ref> |३० |३१० |३४० | |- |rowspan="2"|{{nowrap|[[बोईंग ७३७-८००]]}} |rowspan="2"|३० |rowspan="2"|— |२४ |१२० |१४४ |rowspan="2"| |- |१६ |१३८ |१५४ |- |{{nowrap|[[बोईंग ७३७ मॅक्स ८]]}} |— |१८<ref>{{Cite press release|date=13 November 2023|title=Air Lease Corporation Announces Lease Placement of 18 New Boeing 737-8 Aircraft with EGYPTAIR|url=https://airleasecorp.com/press/air-lease-corporation-announces-lease-placement-of-18-new-boeing-737-8-aircraft-with-egyptair|website=airleasecorp.com}}</ref> |colspan="3"|— | |- |{{nowrap|[[बोईंग ७७७-३०० ईआर]]}} |५ |— |४९ |२९७ |३४६ | |-  |{{nowrap|[[बोईंग ७८७-९]]}} |८ |— |३० |२७९ |३०९ | |- !एकूण !६८ !३२ !colspan="5"| |} === छायाचित्र दालन === <gallery mode="packed"> File:Airbus A320-251N (cn 9473, SU-GFJ) 2024-08-15 Andre Gerwing Collection ID 021636.jpg|[[एरबस ए३२० निओ]] File:Airbus A321-251NX (cn 11581, SU-GFW) 2024-07-24 Andre Gerwing Collection ID 020869.jpg|[[एरबस ए३२१ निओ]] File:EgyptAir, Airbus A330-243, SU-GCG (14232022237).jpg|[[एरबस ए३३०-२००]] File:SU-GDS (8230916018).jpg|[[एरबस ए३३०-३००]] File:EgyptAir Boeing 737-800 SU-GEB MAN 2013-12-29.png|[[बोईंग ७३७-८००]] File:EgyptAir Boeing 777-300ER SU-GDO BKK 2012-6-14.png|[[बोईंग ७७७-३०० ईआर]] File:SU-GET@PEK (20190821150927).jpg|[[बोईंग ७८७-९]] </gallery> === ताफ्याचा विस्तार आणि विकास === जून १९९५ मध्ये, इजिप्तएरने तीन [[एरबस ए३४०]] विमानांची मागणी नोंदवली.<ref name="Egyptair Buys A340" /> यातील पहिले २६० आसनी विमान १९९६ च्या उत्तरार्धात ताफ्यात दाखल झाले. तसेच १९९५ मध्ये कंपनीने ४० कोटी डॉलर्स खर्च करून तीन ३०८ आसनी [[बोईंग ७७७-२००]] विमाने खरेदी केली.<ref name="Orders grow for 777s but 1995 deliveries show decline" /> ही विमाने [[एरबस ए३००]] आणि [[बोईंग ७६७-२००]] विमानांची जागा घेण्यासाठी घेण्यात आली होती.<ref name="Egyptair introduces the A340-200" /> [[एरबस ए३००-६०० आर]] ताफ्याऐवजी नवीन विमाने आणण्यासाठी, कंपनीने २००३ मध्ये सात [[एरबस ए३३०-२००]] विमानांची मागणी नोंदवली.<ref name="Marketplace" /> या विमानांच्या इंजिनसाठी रोल्स-रॉइस कंपनीशी १५ कोटी डॉलर्सचा करार करण्यात आला होता.<ref name="Egyptair chooses Trent 700 for new A330 order" /> ऑगस्ट २०१० मध्ये पहिले [[एरबस ए३३०-३००]] विमान ताफ्यात समाविष्ट करण्यात आले.<ref name="Egyptair in talks to defer A330-300 deliveries" /> इजिप्तएरचे बोईंग कंपनीसोबतचे व्यावसायिक संबंध १९६८ मध्ये [[बोईंग ७०७]] विमानापासून सुरू झाले.<ref name="Boeing Delivers 50th Airplane to EGYPTAIR" /> मार्च २०१० मध्ये कंपनीने आपले पहिले ३४६ आसनी [[बोईंग ७७७-३०० ईआर]] विमान भाडेतत्त्वावर घेतले.<ref name="Boeing Delivers EGYPTAIR's First 777-300ER for Long-Haul Fleet Upgrade" /> २०१६ मध्ये इजिप्तएरने ८६ कोटी डॉलर्सच्या कराराद्वारे आणखी नऊ [[बोईंग ७३७-८००]] विमानांची मागणी नोंदवली.<ref name="Egyptair is customer for nine Boeing 737-800s" /> २०१९ च्या दुबई एरशोमध्ये १५ एरबस विमानांच्या मागणीत बदल करून सात [[ए३२१ निओ]] आणि आठ [[ए३२० निओ]] विमाने निश्चित करण्यात आली. फेब्रुवारी २०२६ मध्ये कंपनीने आपले पहिले ३४० आसनी [[एरबस ए३५०-९००]] विमान प्राप्त केले.<ref name="EGYPTAIR takes delivery of its first of 16 Airbus A350-900 aircraft" /> === ऐतिहासिक ताफा === [[File:SU-GAO B767-366ER Egypt Air FRA 29AUG99 (6763083211).jpg|thumb|१९९९ मध्ये फ्रँकफर्ट विमानतळावर असलेले इजिप्तएरचे [[बोईंग ७६७-३०० ईआर]] विमान.]] {| class="wikitable" style="text-align:center; margin:auto;" |+ इजिप्तएरचा ऐतिहासिक ताफा |- style="background:#082567; color:white;" !<span style="color:black">विमान</span> !<span style="color:black">सुरू झाले</span> !<span style="color:black">निवृत्त झाले</span> !<span style="color:black">नोंदी</span> |- |[[एरबस ए२२०|एरबस ए२२०-३००]] | २०१९ | २०२४<ref>{{cite news |url=https://www.aviationbusinessme.com/airlines/egyptair-sells-12-airbus-a220s|title=EgyptAir to sell 12 Airbus A220 aircraft to Azzora |date=3 April 2024}}</ref> | |- |[[एरबस ए३०० बी४]] | १९७७ | १९९८ | |- |[[एरबस ए३००|एरबस ए३००-६००]] | १९८८ | २००९ | |- |[[एरबस ए३२१|एरबस ए३२१-२००]] | १९९७ | २०१८ | |- |[[एरबस ए३४०|एरबस ए३४०-२००]] | १९९६ | २०१५ | |- |[[एरबस ए३४०|एरबस ए३४०-३००]] | १९९५ | १९९७ | |- |[[एटीआर ४२|एटीआर ४२-५००]] | २००३ | २००३ | |- |[[बोईंग ७३७ क्लासिक|बोईंग ७३७-५००]] | १९९७ | २०१५ | |- |[[बोईंग ७४७|बोईंग ७४७-१००]] | १९८३ | १९८४ | |- |[[बोईंग ७४७|बोईंग ७४७-२००]] | १९८४ | १९८९ | |- |[[बोईंग ७४७|बोईंग ७४७-३००]] | १९८८ | २००५ | |- |[[बोईंग ७६७|बोईंग ७६७-२०० ईआर]] | १९८४ | १९९७ | |- |[[बोईंग ७६७|बोईंग ७६७-३०० ईआर]] | १९८९ | २००१ | |- |[[बोईंग ७७७|बोईंग ७७७-२०० ईआर]] | १९९७ | २०१८<ref name="EgyptAir to retire 25 aircraft in 2018">{{cite news |title=EgyptAir to retire 25 aircraft in 2018 |date=8 July 2017}}</ref> | |- |[[डग्लस डीसी-८|डग्लस डीसी-८-२०]] | १९७८ | १९७९ | |- |[[डग्लस डीसी-८|डग्लस डीसी-८-३०]] | १९७८ | १९७९ | |- |[[डग्लस डीसी-८|डग्लस डीसी-८-६२]] | १९८५ | १९८९ | |- |[[इल्यूशिन इल-६२]] | १९७१ | — | |- |[[लॉकहीड एल-१०११ ट्रायस्टार]] | १९८९ | १९९० | |- |[[मॅकडोनेल डग्लस डीसी-९|मॅकडोनेल डग्लस डीसी-९-३०]] | १९७१ | १९७३ | |- |[[तुपोलेव्ह तू-१५४]] | १९७३ | १९७४ | |} ==बाह्य दुवे== {{कॉमन्स|مصر للطيران|इजिप्तएर}} * {{अधिकृत संकेतस्थळ|http://www.egyptair.com/}} == संदर्भ आणि नोंदी== {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:इजिप्तमधील विमानवाहतूक कंपन्या]] [[वर्ग:स्टार अलायन्स]] [[वर्ग:इ.स. १९३३ मधील निर्मिती]] gdy9ha4a9frcvn4k9advotb6pytv3j5 0 194860 2677568 2100407 2026-04-05T02:30:01Z अभय नातू 206 साचा 2677568 wikitext text/x-wiki {{गल्लत|लिडा (इजिप्त)}} '''लिडा''' ([[बेलारशियन भाषा|बेलारशियन]]:Лі́да; [[रशियन भाषा|रशियन]]: Ли́да; [[पोलिश भाषा|पोलिश]]: Lida; [[यिड्डिश भाषा|यिड्डिश]]: לידא‎) हे [[बेलारूस]]च्या [[ह्रोड्ना वोब्लास्त]]मधील शहर आहे. [[मिन्स्क]]पासून १६० किमी अंतरावर असलेले हे शहर [[इ.स. १३२३]]मध्ये बांधले गेले. २०१५ च्या अंदाजानुसार येथील लोकसंख्या ९९,९७६ होती. [[वर्ग:बेलारूसमधील शहरे]] [[वर्ग:इ.स. १३२३ मधील निर्मिती]] om5yx832p2y8aso675exlwujye4xwni 0 208130 2677604 2475249 2026-04-05T04:52:07Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2677604 wikitext text/x-wiki '''गांधार बौद्ध कला''' (ग्रीको–बुद्धिष्ट आर्ट्स) म्हणजे [[गौतम बुद्ध]] यांचे कलात्मक पद्दतीने प्रगटीकरण करण्याची कला आहे. साधारण १००० वर्षापूर्वी मध्य [[आशिया]] खंडात ग्रीक आणि बौद्ध संस्कृतीचा विकास कृत्रिम रित्या झाला होता. इ.सन पूर्व ४थ्या शतकात [[अलेक्झांडर द ग्रेट]] याने विजय संपादन केल्यानंतर आणि ७व्या शतकात इस्लामिकांनी विजय प्राप्त केल्यानंतर त्यांनी बौद्ध कलेला विकशीत केले. प्रथमतः ही आदर्शवादी धर्मीय आणि ज्ञानेंद्रियांना समाधान देणारी आणि सुखद वाटणारी कला ग्रीक समुदायाने आपलीशी केली. त्यांनी अतिशय भक्कम रीतीने बुद्धांचे जीवनातील अनेक पैलू चित्रमय पद्दतीने समोर ठेवून गौतम बुद्धांचे व या कलेचे दर्शन घडविले. सध्या पूर्ण एशिया खंडात पदोपदी या कलेचे दर्शन घडते.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ancient.eu/article/208/ |title=Cultural links between India & the Greco-Roman world |प्रकाशक=ancient.eu |दिनांक=12 February 2011 |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2017-03-15 |archive-date=2017-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170430162706/http://www.ancient.eu/article/208/ |url-status=dead }}</ref> पूर्ण गोलार्धातील पूर्व आणि पश्चिम परंपरागत संस्कृतिक कलात्मकतेचे दर्शन घडविणारी ही एक कला म्हणजे उत्तम उदाहरण आहे. या कलेचे मूळं शोधले तर इ.सण पुर्व २३०-१३० दरम्यान ग्रीक मधील ग्रेको बाकट्रीयन राज्यात या कलेचा शोध मिळतो. सध्या ही अफगाणिस्थानात पाहता येते. येथून ही कला इ.सण पूर्व १८०-१० या काळात भारत देशात व या उपखंडात वाहावत आली आणि स्थिर झाली. ग्रीक आणि बौद्ध यांची चर्चा झाली आणि त्यानंतर कुशनला बरोबर घेऊन ही कला सध्याच्या उत्तर पाकिस्तानातील गांधार येथे प्रसारित झाली. या जवळीकतेने त्याचा परिणाम असा झाला की ही कला मथुरा,पर्यंत पसरली. त्यानंतर हिंदू गुप्त राजाचे राजवटीत ही कला दक्षिण आणि पूर्व एशिया मध्ये ही पोहचली. ही कला तेथेच थांबली नाही तर ती मध्य एशिया पर्यंत पसरली आणि नंतर ती तरिम बेसिन व पुढे चायना,कोरिया,जपान पर्यंत पोहचली.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=https://disqus.com/home/discussion/channel-historycommunity/greco_buddhist_art_and_culture_throughout_history/ |title=Greco-Buddhist art and culture throughout history |प्रकाशक=disqus.com |दिनांक=14 December 2016 |प्राप्त दिनांक= }}{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==परस्पर संवाद== इंडो ग्रीक राज्य स्थापनेसाठी उत्तर पश्चिम एशिया खंडावर ग्रीक देशाने आक्रमण केले त्यातून ग्रीक आणि बुद्धिष्ट यांची विचार प्रणाली त्यांचे समोर आली. ग्रीकानी बुद्धीष्टाना धैर्य दीले आणि दानशूरपनाही दाखविला. त्यानंतर ही कला बरीच वर्षे विकशीत होत गेली आणि पहिल्या शतकात कुशन राज्याच्या काळात या कलेला चांगलाच बहर आला. ==कलात्मक प्रतिमा== या कलेत बुद्धांची प्रतिमा, त्यांचे जीवन, त्यांचे विचार, दृष्टी, दृष्यमान पद्दत, खरे जीवन, संकल्पना या सर्व बाबीं कलाकाराना जसजशा उपलब्ध होतील तसतशा त्या आत्मसात करून प्रतिमा निर्माण करताना स्वताःचे बौद्धिक वापरून मूर्ति साकारावायची होती. त्याला कलाकारांनी अतिशय योग्य प्राधान्य दिले. बोधिसत्व हे चित्र रेखाटन उघड्यावरील आणि रत्नजडीत भारतीय राजशाही थाटाचे आहे आणि बुद्ध ग्रीक राजाप्रमाणे पंच्या सारख्या गाऊन या पोषाखात आहेत. ग्रीक पद्दतीच्या सर्व सुविधा संपन्न सुंदर अशा सजविलेल्या इमारतीत या प्रतिमा बसविलेल्या आहेत.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.buddhistchannel.tv/index.php?id=4,4005,0,0,1,0#.WMjMneQlHrc |title=Gandhara artist’s lasting contribution to Greco-Buddhist art |प्रकाशक=buddhistchannel.tv |दिनांक=25 April 2007 | प्राप्त दिनांक=}}</ref> त्याचसभोवती अनुयायासाठी ओळीने प्रार्थणा स्थळे निर्मिली आहेत. त्यात ग्रीक देशाचा नकाशा, भारतीय देवदेवतांचा समावेश आहे त्यात इंद्र देव प्रमुख आहेत. ==साहित्य== गांधार येथील मठ आणि मुख्य इमारत सजविण्यासाठी कलात्मक रित्या कोरलेले दगड वापरलेले आहेत आणि भिंती गिलावा करून मुलायम केलेल्या आहेत. कलाकाराणी यातील कला विलोभनीय दिसण्यासाठी गिलावा देताना अतिशय चोखंदळ रित्या बुद्धीचा वापर केलेला आहे आणि उपलब्ध गिलाव्याचे साहित्य उपयोगात आणलेले आहे.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.metmuseum.org/toah/hd/gand/hd_gand.htm |title=Timeline of Art History - Gandhara |प्रकाशक=metmuseum.org |दिनांक=15 March 2017 | प्राप्त दिनांक=}}</ref> ही कला इतकी लोकप्रिय झाली की गांधारची ही बुद्ध भव्यता भारत,अफगाणिस्थान, मध्य एशिया आणि चायना पर्यंत पटकन पसरली. ==शैलीची उत्क्राती== ग्रेक्को बुद्धिष्ट कला अतिशय सुंदर आणि वास्तववादी चांगल्या धाटणीची सुरू झाली त्यासाठी त्यांनी या कलेत ग्रीक कलेचा वास्तववादीपणा आणला आणि सत्यता दर्शविण्याचा प्रयत्न केला. पुढील शतकात ही वास्तववादी आधुनिकता लोप पावली आणि तिची जागा प्रतिकात्मक आणि सजावटीने घेतली.<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://historum.com/asian-history/23396-greco-buddhism-unknown-influence-contribution-greeks.html |title= Greco-Buddhism: The unknown influence and contribution of the Greeks |प्रकाशक=historum.com |दिनांक=14 April 2011 | प्राप्त दिनांक=}}</ref> ==पूर्व आशियाचा प्रभाव== चीन, कोरिया, जपान मध्ये ग्रेको बुद्धिष्ट कलेचा अवलंब केला पण त्यांनी या कलेवर आपल्या बौद्धिक सामर्थ्याने आणि उपलब्ध साधनांनी बदल घडविला. त्यांचे कलेतील मूळं वास्तवता जी शिल्लक राहिली ती अशी :- * ग्रीक कलेची आठवण करून देणारी सामान्य वास्तववादी कल्पना * ग्रीक धाटणीचा वस्त्र परिधान करतानाचा बारकावा * भूमध्य प्रदेशातील कुरळे केश दर्शविले. * कांही ठिकाणी पंख पसरून घिरत्या घालणाऱ्या पक्ष्याची गौरव शाली प्रतिकृती. ==दक्षिण पूर्व एशियन कला प्रभाव== या कलेसंदर्भात बहुतेक राष्ट्रावर भारतीय लिखाण आणि संस्कृतीचा त्याचबरोबर हिंदुत्व,महायना,थेरवडा बुद्धिझम यांचा फार मोठा प्रभाव पडला. ==संग्रहालये== ===मोठ संग्रह=== या कलात्मक प्रतिमेची संग्रहालये खालील देशात आहेत *पाकिस्तान:- पेशावर,(जगातील सर्वात मोठे संग्रहालय) लाहोर, तक्षीला, कराची *भारत:- कोलकत्ता,मथुरा, *फ्रांस:- पॅरिस,<ref>{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.minorsights.com/2015/04/france-musee-guimet.html |title=France: Musée Guimet and the Greek Buddhas of Gandhara |प्रकाशक=minorsights.com |दिनांक=06 April 2015 | प्राप्त दिनांक=}}</ref> *ग्रेट ब्रिटन:- लंडन, *जपान:- तोक्यो, *इटली:- रोम, *जर्मनी:- बर्लिन, ===लहान संग्रह=== *अमेरिका:- न्यू यॉर्क, *जपान:- तोक्यो, *ग्रेट ब्रिटन:- लंडन, *इटली:- तुरीन, *भारत:- न्यू दिल्ली. ===खाजगी संग्रह=== बेल्जियम:- ब्रुसेल्स ==संदर्भ== [[वर्ग:ग्रीक संस्कृती]] [[वर्ग:भारतीय कला]] [[वर्ग:बौद्ध कला]] 59kazb8a0zc49kbjq8bvuw2ln49f71x 0 219326 2677506 2613338 2026-04-04T14:59:50Z ~2026-20800-97 181778 अंकाई ही बुद्ध लेणी आहे त्यातील मूर्तीवरून समजते ही बुद्धांची मूर्ती आहे..कमल ही निशाणी आहे त्यावरून आपल्याला समजते की ही बुद्ध लेणी आहे. 2677506 wikitext text/x-wiki {{किल्ला |नाव= अंकाई-टंकाई |उंची= |चित्र = |चित्रशीर्षक = |चित्ररुंदी = |प्रकार= |श्रेणी= |ठिकाण=[[नाशिक जिल्हा]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]] |डोंगररांग= |अवस्था= |गाव= }} '''अंकाई-टंकाई किल्ला''' हा [[भारत]]ाच्या [[महाराष्ट्र]] राज्यातील एक किल्ला आहे. अंकाई किल्यावर अगस्ती ऋषींचा आश्रम आहे.{{संदर्भ हवा}} किल्ल्याच्या पायथ्याशी असलेल्या जैन लेण्या दोन स्तरांवर पसरलेल्या आहेत. खालच्या स्तरावर दोन गुहा आहेत, त्यापैकी एकही मूर्ती नाही. वरच्या स्तरावर पाच गुहा आहेत ज्यात महावीर मूर्ती चांगल्या स्थितीत आहेत. तोडफोड टाळण्यासाठी ते रात्री लॉक आणि चावीने सुरक्षित असतात. मुख्य गुहेत यक्ष, इंद्राणी, कमळ आणि भगवान बुद्धांचे यांचे नक्षीकाम आहे. किल्ल्याच्या पायथ्याशी असलेला किल्ला अंकाई सुमारे १००० वर्षांपूर्वी बांधला गेल्याचे चित्रण करतो. किल्ला देवगिरीच्या यादवाने बांधला होता. शाहजहानचा सेनापती खान खानन यांच्या नेतृत्वाखालील मुघलांनी १६३५ मध्ये किल्ला सेनापतीला लाच देऊन हा किल्ला ताब्यात घेतला. १६६५ मध्ये, थेवेनोटने या किल्ल्यांचा उल्लेख सुरत आणि औरंगाबाद शहरांमधील प्रवासात एक टप्पा म्हणून केला. अंकाईला अखेर निजामाने मुघलांकडून ताब्यात घेतले. १७५२ मध्ये भालकीच्या तहानंतर हा किल्ला मराठा साम्राज्याच्या ताब्यात आला.{{संदर्भ हवा}} ==कसे पोहोचायचे?== सर्वात जवळचे शहर मनमाड आहे जे नाशिकपासून ९७ किलोमीटर अंतरावर आहे. किल्ल्याचे मूळ गाव अंकाई आहे जे मनमाडपासून १० किलोमीटर अंतरावर आहे. नाशिकहून अंकाईला जाण्यासाठी तीन मार्ग आहेत. सर्वात लहान आणि सुरक्षित मार्ग मनमाड मार्गे आहे, इतर दोन मार्गे विंचूर-लासलगाव-पाटोदा (८५ किमी) आणि येवला मार्गे (१०८ किमी) आहेत. अंकाई रेल्वे स्थानक गावाच्या अगदी जवळ आहे. मनमाड-निजामाबाद मार्गावरून जाणाऱ्या लोकल प्रवासी गाड्या रेल्वे स्थानकावर थांबतात. अंकाई गावाच्या उत्तरेकडील टेकडीवरून ट्रेकिंगचा मार्ग सुरू होतो. मार्ग अडथळ्यापासून मुक्त आहे आणि गडावर जाण्यासाठी नियमित पायऱ्यांसह सुरक्षित आणि रुंद आहे. किल्ल्याच्या प्रवेशद्वारात जायला साधारण अर्धा तास लागतो. दोन्ही किल्ले पाहण्यासाठी सुमारे ३ तास लागतात. प्रथम पहाटे अंकाई किल्ल्याला भेट द्यावी आणि दुपारपूर्वी टंकाई किल्ला पूर्ण करावा.{{संदर्भ हवा}} == हे सुद्धा पहा == * [[भारतातील किल्ले]] {{महाराष्ट्रातील किल्ले}} [[वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले]] p8mumybckhba013dicuxk5865bep544 2677508 2677506 2026-04-04T15:02:46Z ~2026-20800-97 181778 हि सर्व बुद्ध लेणी आहेत. 2677508 wikitext text/x-wiki {{किल्ला |नाव= अंकाई-टंकाई |उंची= |चित्र = |चित्रशीर्षक = |चित्ररुंदी = |प्रकार= |श्रेणी= |ठिकाण=[[नाशिक जिल्हा]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]] |डोंगररांग= |अवस्था= |गाव= }} '''अंकाई-टंकाई किल्ला''' हा [[भारत]]ाच्या [[महाराष्ट्र]] राज्यातील एक किल्ला आहे. अंकाई किल्यावर अगस्ती ऋषींचा आश्रम आहे.{{संदर्भ हवा}} किल्ल्याच्या पायथ्याशी असलेल्या बुद्ध लेण्या दोन स्तरांवर पसरलेल्या आहेत. खालच्या स्तरावर दोन गुहा आहेत, त्यापैकी एकही मूर्ती नाही. वरच्या स्तरावर पाच गुहा आहेत ज्यात बुद्धांची मूर्ती चांगल्या स्थितीत आहेत. तोडफोड टाळण्यासाठी ते रात्री लॉक आणि चावीने सुरक्षित असतात. मुख्य गुहेत यक्ष, इंद्राणी, कमळ आणि भगवान बुद्धांचे यांचे नक्षीकाम आहे. किल्ल्याच्या पायथ्याशी असलेला किल्ला अंकाई सुमारे १००० वर्षांपूर्वी बांधला गेल्याचे चित्रण करतो. किल्ला देवगिरीच्या यादवाने बांधला होता. शाहजहानचा सेनापती खान खानन यांच्या नेतृत्वाखालील मुघलांनी १६३५ मध्ये किल्ला सेनापतीला लाच देऊन हा किल्ला ताब्यात घेतला. १६६५ मध्ये, थेवेनोटने या किल्ल्यांचा उल्लेख सुरत आणि औरंगाबाद शहरांमधील प्रवासात एक टप्पा म्हणून केला. अंकाईला अखेर निजामाने मुघलांकडून ताब्यात घेतले. १७५२ मध्ये भालकीच्या तहानंतर हा किल्ला मराठा साम्राज्याच्या ताब्यात आला.{{संदर्भ हवा}} ==कसे पोहोचायचे?== सर्वात जवळचे शहर मनमाड आहे जे नाशिकपासून ९७ किलोमीटर अंतरावर आहे. किल्ल्याचे मूळ गाव अंकाई आहे जे मनमाडपासून 10 किलोमीटर अंतरावर आहे. नाशिकहून अंकाईला जाण्यासाठी तीन मार्ग आहेत. सर्वात लहान आणि सुरक्षित मार्ग मनमाड मार्गे आहे, इतर दोन मार्गे विंचूर-लासलगाव-पाटोदा (८५ किमी) आणि येवला मार्गे (१०८ किमी) आहेत. अंकाई रेल्वे स्थानक गावाच्या अगदी जवळ आहे. मनमाड-निजामाबाद मार्गावरून जाणाऱ्या लोकल प्रवासी गाड्या रेल्वे स्थानकावर थांबतात. अंकाई गावाच्या उत्तरेकडील टेकडीवरून ट्रेकिंगचा मार्ग सुरू होतो. मार्ग अडथळ्यापासून मुक्त आहे आणि गडावर जाण्यासाठी नियमित पायऱ्यांसह सुरक्षित आणि रुंद आहे. किल्ल्याच्या प्रवेशद्वारात जायला साधारण अर्धा तास लागतो. दोन्ही किल्ले पाहण्यासाठी सुमारे ३ तास लागतात. प्रथम पहाटे अंकाई किल्ल्याला भेट द्यावी आणि दुपारपूर्वी टंकाई किल्ला पूर्ण करावा.{{संदर्भ हवा}} == हे सुद्धा पहा == * [[भारतातील किल्ले]] {{महाराष्ट्रातील किल्ले}} [[वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले]] 3jwg4sjbdm8lseqe798kt4ljzx7lnu0 2677509 2677508 2026-04-04T15:20:29Z संतोष गोरे 135680 [[Special:Contributions/~2026-20800-97|~2026-20800-97]] ([[User talk:~2026-20800-97|चर्चा]]) यांनी केलेले बदल [[User:~2025-59198-0|~2025-59198-0]] यांच्या आवृत्तीकडे पूर्वपदास नेले. 2613338 wikitext text/x-wiki {{किल्ला |नाव= अंकाई-टंकाई |उंची= |चित्र = |चित्रशीर्षक = |चित्ररुंदी = |प्रकार= |श्रेणी= |ठिकाण=[[नाशिक जिल्हा]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]] |डोंगररांग= |अवस्था= |गाव= }} '''अंकाई-टंकाई किल्ला''' हा [[भारत]]ाच्या [[महाराष्ट्र]] राज्यातील एक किल्ला आहे. अंकाई किल्यावर अगस्ती ऋषींचा आश्रम आहे.{{संदर्भ हवा}} किल्ल्याच्या पायथ्याशी असलेल्या जैन लेण्या दोन स्तरांवर पसरलेल्या आहेत. खालच्या स्तरावर दोन गुहा आहेत, त्यापैकी एकही मूर्ती नाही. वरच्या स्तरावर पाच गुहा आहेत ज्यात महावीर मूर्ती चांगल्या स्थितीत आहेत. तोडफोड टाळण्यासाठी ते रात्री लॉक आणि चावीने सुरक्षित असतात. मुख्य गुहेत यक्ष, इंद्राणी, कमळ आणि भगवान महावीर यांचे नक्षीकाम आहे. किल्ल्याच्या पायथ्याशी असलेला किल्ला अंकाई सुमारे १००० वर्षांपूर्वी बांधला गेल्याचे चित्रण करतो. किल्ला देवगिरीच्या यादवाने बांधला होता. शाहजहानचा सेनापती खान खानन यांच्या नेतृत्वाखालील मुघलांनी १६३५ मध्ये किल्ला सेनापतीला लाच देऊन हा किल्ला ताब्यात घेतला. १६६५ मध्ये, थेवेनोटने या किल्ल्यांचा उल्लेख सुरत आणि औरंगाबाद शहरांमधील प्रवासात एक टप्पा म्हणून केला. अंकाईला अखेर निजामाने मुघलांकडून ताब्यात घेतले. १७५२ मध्ये भालकीच्या तहानंतर हा किल्ला मराठा साम्राज्याच्या ताब्यात आला.{{संदर्भ हवा}} ==कसे पोहोचायचे?== सर्वात जवळचे शहर मनमाड आहे जे नाशिकपासून ९७ किलोमीटर अंतरावर आहे. किल्ल्याचे मूळ गाव अंकाई आहे जे मनमाडपासून १० किलोमीटर अंतरावर आहे. नाशिकहून अंकाईला जाण्यासाठी तीन मार्ग आहेत. सर्वात लहान आणि सुरक्षित मार्ग मनमाड मार्गे आहे, इतर दोन मार्गे विंचूर-लासलगाव-पाटोदा (८५ किमी) आणि येवला मार्गे (१०८ किमी) आहेत. अंकाई रेल्वे स्थानक गावाच्या अगदी जवळ आहे. मनमाड-निजामाबाद मार्गावरून जाणाऱ्या लोकल प्रवासी गाड्या रेल्वे स्थानकावर थांबतात. अंकाई गावाच्या उत्तरेकडील टेकडीवरून ट्रेकिंगचा मार्ग सुरू होतो. मार्ग अडथळ्यापासून मुक्त आहे आणि गडावर जाण्यासाठी नियमित पायऱ्यांसह सुरक्षित आणि रुंद आहे. किल्ल्याच्या प्रवेशद्वारात जायला साधारण अर्धा तास लागतो. दोन्ही किल्ले पाहण्यासाठी सुमारे ३ तास लागतात. प्रथम पहाटे अंकाई किल्ल्याला भेट द्यावी आणि दुपारपूर्वी टंकाई किल्ला पूर्ण करावा.{{संदर्भ हवा}} == हे सुद्धा पहा == * [[भारतातील किल्ले]] {{महाराष्ट्रातील किल्ले}} [[वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले]] pctqzgx2kqml9k0ayov2n1imlex1kjd 2677510 2677509 2026-04-04T15:26:22Z संतोष गोरे 135680 /* हे सुद्धा पहा */ 2677510 wikitext text/x-wiki {{किल्ला |नाव= अंकाई-टंकाई |उंची= |चित्र = |चित्रशीर्षक = |चित्ररुंदी = |प्रकार= |श्रेणी= |ठिकाण=[[नाशिक जिल्हा]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]] |डोंगररांग= |अवस्था= |गाव= }} '''अंकाई-टंकाई किल्ला''' हा [[भारत]]ाच्या [[महाराष्ट्र]] राज्यातील एक किल्ला आहे. अंकाई किल्यावर अगस्ती ऋषींचा आश्रम आहे.{{संदर्भ हवा}} किल्ल्याच्या पायथ्याशी असलेल्या जैन लेण्या दोन स्तरांवर पसरलेल्या आहेत. खालच्या स्तरावर दोन गुहा आहेत, त्यापैकी एकही मूर्ती नाही. वरच्या स्तरावर पाच गुहा आहेत ज्यात महावीर मूर्ती चांगल्या स्थितीत आहेत. तोडफोड टाळण्यासाठी ते रात्री लॉक आणि चावीने सुरक्षित असतात. मुख्य गुहेत यक्ष, इंद्राणी, कमळ आणि भगवान महावीर यांचे नक्षीकाम आहे. किल्ल्याच्या पायथ्याशी असलेला किल्ला अंकाई सुमारे १००० वर्षांपूर्वी बांधला गेल्याचे चित्रण करतो. किल्ला देवगिरीच्या यादवाने बांधला होता. शाहजहानचा सेनापती खान खानन यांच्या नेतृत्वाखालील मुघलांनी १६३५ मध्ये किल्ला सेनापतीला लाच देऊन हा किल्ला ताब्यात घेतला. १६६५ मध्ये, थेवेनोटने या किल्ल्यांचा उल्लेख सुरत आणि औरंगाबाद शहरांमधील प्रवासात एक टप्पा म्हणून केला. अंकाईला अखेर निजामाने मुघलांकडून ताब्यात घेतले. १७५२ मध्ये भालकीच्या तहानंतर हा किल्ला मराठा साम्राज्याच्या ताब्यात आला.{{संदर्भ हवा}} ==कसे पोहोचायचे?== सर्वात जवळचे शहर मनमाड आहे जे नाशिकपासून ९७ किलोमीटर अंतरावर आहे. किल्ल्याचे मूळ गाव अंकाई आहे जे मनमाडपासून १० किलोमीटर अंतरावर आहे. नाशिकहून अंकाईला जाण्यासाठी तीन मार्ग आहेत. सर्वात लहान आणि सुरक्षित मार्ग मनमाड मार्गे आहे, इतर दोन मार्गे विंचूर-लासलगाव-पाटोदा (८५ किमी) आणि येवला मार्गे (१०८ किमी) आहेत. अंकाई रेल्वे स्थानक गावाच्या अगदी जवळ आहे. मनमाड-निजामाबाद मार्गावरून जाणाऱ्या लोकल प्रवासी गाड्या रेल्वे स्थानकावर थांबतात. अंकाई गावाच्या उत्तरेकडील टेकडीवरून ट्रेकिंगचा मार्ग सुरू होतो. मार्ग अडथळ्यापासून मुक्त आहे आणि गडावर जाण्यासाठी नियमित पायऱ्यांसह सुरक्षित आणि रुंद आहे. किल्ल्याच्या प्रवेशद्वारात जायला साधारण अर्धा तास लागतो. दोन्ही किल्ले पाहण्यासाठी सुमारे ३ तास लागतात. प्रथम पहाटे अंकाई किल्ल्याला भेट द्यावी आणि दुपारपूर्वी टंकाई किल्ला पूर्ण करावा.{{संदर्भ हवा}} == हे सुद्धा पहा == * [[भारतातील किल्ले]] == बाह्य दुवे == * [https://marathivishwakosh.org/50098/ अंकाई टंकाई किल्ले (मराठी विश्वकोश)] {{महाराष्ट्रातील किल्ले}} [[वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले]] 6n1dp2iulcrcp3onbp2f896otit733o 0 224113 2677504 2456791 2026-04-04T14:58:22Z Mukund Jagannath Bhujbal 181688 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 2677504 wikitext text/x-wiki '''''सुखकर्ता दुखहर्ता''''' (म्हणजे सुख आणणारा व दुःख दूर करणारा{{IAST|sukhakartā duḥkhaharta}}), ही एक प्रसिद्ध मराठी [[आरती]] आहे. ती [[हिंदू धर्म|हिंदु]] देवता गणपतीला उद्देशून रचलेले काव्य आहे. हे पद [[समर्थ रामदास स्वामी|समर्थ रामदास]] (१६०८ - १६८२) ह्यांनी लिहिले आहे. ही आरती पूजेच्या शेवटी म्हणण्यात आलेल्या आरत्यांपैकी पहिली असते म्हणून विशेष प्रसिद्ध आहे. महाराष्ट्रात ही आरती गणेश चतुर्थीपासून उत्सव काळात किंंवा नित्य पूजेतही म्हटली जाते, == पूर्वभूमी == [[चित्र:Jamb_ramdas.jpg|इवलेसे|संत समर्थ रामदास]] गणेश हा बुद्धी ज्ञान, व नव्या प्रारंंभाचे हिंदू दैवत आहे. पुण्यातील अष्टविनायकांमधील एक, मयुरेश्वर, ह्या मोरगावातील गणपतीची मूर्ती पाहून ही आरती लिहिण्याची प्रेरणा समर्थ रामदास ह्यांना मिळाली असे मानले जाते. ही आरती जोगिया ह्या रागात रचली आहे. अन्य आरतींप्रमाणे हीसुद्धा, प्राचीन मंत्रांप्रमाणे संस्कृतमध्ये लिहिलेली नसून, तिची रचना देशी भाषेमध्ये केली गेली आहे. == मजकुर व समालोचन == ''सुखकर्ता दुखहर्ता''ची तीन कडवी आहेत, प्रत्येक कडव्यानंतर [[ध्रुपद|धृपद]] म्हणले जाते. <poem> सुखकर्ता दुखहर्ता, वार्ता विघ्नांची| नुरवी; पुरवी प्रेम, कृपा जयाची | सर्वांगी सुंदर, उटी शेंदुराची| कंठी झळके माळ, मुक्ताफळांची॥१॥ </poem> अर्थ : गणपती कसा सुख आणतो व दुःख दूर करतो, ह्याने होते. पुढे गणपती कसा भक्ताचे जीवन प्रेमाने भरून टाकतो ह्याचे वर्णन केलेले आहे. साप्ताहिक ’लोकप्रभ”त विदित केल्याप्रमाणे, ह्या कडव्यातील नुरवी हा शब्द नुर्वी म्हणुन अनेकदा चुकीचा उच्चारला जातो. <poem> जय देव, जय देव जय मंगलमूर्ती| दर्शनमात्रे मन कामना पूर्ती ॥धृ॥ </poem>ह्या कडव्यात गणपतीचे मंगलमूर्ती म्हणून वर्णन केले गेले आहे. या देवाचे केवळ दर्शन हे आपल्या सर्व इच्छा पूर्ण करू शकते, असे सांगितले आहे. [[चित्र:Ganesh_Chathurthi.jpg|इवलेसे|पुजारी (डावीकडील, खाली) गणेशची आरती करताना]] <poem> रत्नखचित फरा, तुज गौरीकुमरा| चंदनाची उटी, कुमकुम केशरा| हिरेजडित मुकुट, शोभतो बरा | रुणझुणती नूपुरे, चरणी घागरिया| जय देव जय देव जय मंगलमूर्ती ॥२॥ </poem>या दुसऱ्या कडव्यात गणपतीचे गौरी (पार्वती) पुत्र म्हणून वर्णन आहे. भर्पूर रत्‍ने असलेला फरा (एक दागिना) लावलेले त्याचे कपाळ चंदन, कुंकू, व केशर यांनी चोपडलेले आहे व तो हि्ऱ्याचे मुकुट व वाजणारे दागिने घालतो, असे वर्णन केलेले आहे. <poem> लंबोदर पीतांबर, फणिवरबंधना | सरळ सोंड, वक्रतुंड त्रिनयना| दास रामाचा, वाट पाहे सदना| संकटी पावावे, निर्वाणी रक्षावे, सुरवरवंदना| जय देव जय देव, जय मंगलमूर्ती| दर्शनमात्रे मन कामना पूर्ती ॥३॥ </poem>शेवटचं कडवं हे गणपतीचे पोट मोठे असल्याचे वर्णन करते. त्याने पितांबर नेसला आहे. त्याच्या कंबरेभोवती एका नागाचा बंध (कंबरपट्टा) आहे. या गणपतीला तीन डोळे असून त्याचे तोंड वाकडे पण सोंड सरळ आहे. गणपतीच्या मूर्तीला सहसा तिसरा डोळा नसतो, पण मोरगावच्या गणपतीला तो आहे. शेवटी, कवीचे नाव आहे, व दास रामदास हा देवाची वाट पाहतो आहे, असा उल्लेख आहे. ह्या कडव्यात गणपतीला, भक्त संकटात असतांना त्याला प्रसन्न होण्याची, व अखेरच्या क्षणी रक्षण करण्याची विनंती केली गेली आहे. == समकालीन सांगीतिक आवृत्त्या == गणपतीचि ही आरती ही आरतीसाठी असलेल्या परंपरागत चालीत घरोघरी म्हटली जाते. पण १९७० साली लता-उषा मंगेषकरांनी नव्या चालीत ही आरती म्हटली, तीसुद्धा लोकप्रिय आहे. अनुराधा पौडवालने ही आरती तिच्या 'गणेश मंत्र' ह्या संकलनात गायली. विशाल राणे व समीर बंगारेने हे गीत त्यांच्या राॅक संगीत मैफिलीत सुरुवातचे गीत म्हणून गायले. बाजीराव मस्तानी ह्या चित्रपटात ह्या गाण्याची एक आवृत्ती आहे, या चलचित्रात देवाच्या रूपात मणसाची मोठी कलाकृतिपूर्ण मांडणी दर्शवली गेली आहे. == हे ही पहा == == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:हिंदू व्रतवैकल्ये]] [[वर्ग:तात्पुरता वर्ग-१० मार्च २०१८ कार्यशाळा]] ki0o47f47m958l928g3vuvkp84uvuhc 0 237026 2677647 2298343 2026-04-05T10:12:02Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2677647 wikitext text/x-wiki {{मट्रा अनुवादीत}} '''छत्तीसगड विधानसभा निवडणूक २०१८''' हे भारतीय [[भारताची राज्ये आणि प्रदेश|राज्य]] [[छत्तीसगड]] विधानसभेच्या सदस्यांना निवडण्यासाठी आयोजित करण्यात आली. एकूण ९० जागांसाठी निवडणूक दोन टप्प्यात करण्यात आली; दक्षिण छत्तीसगढमधील १८ जागा प्रथम १२ नोव्हेंबर रोजी घेण्यात आल्या होत्या आणि उर्वरित ७२ जणांसाठी २० नोव्हेंबर रोजी दुसऱ्यांदा मतदान झाले होते. छत्तीसगड हे आदिवासीबहुल राज्य आहे अधून-मधून या राज्यांमध्ये माओवादी किंवा नक्षलवादी त्यामुळे पायाभूत सुविधांची शिक्षणाची तसेच रोजगाराची कमतरता असल्याने येथील आदिवासी मुख्य प्रवाहापासून तुटलेला आहे त्यांना या संकटातून सोडविण्याचे आमिष दाखवून माओवाद्यांकडून त्यांची जबरदस्तीने चळवळीत भरती करून घेतली जाते त्याचप्रमाणे पोलिसांचा कायमचा ससेमिरा त्यांच्या मागे लागतो. अशा अनेक अडचणीवर मात करून तेथील आदिवासी महिलांनी नुकताच एक मूलभूत अधिकार मिळवलेला आहे. कुटुंबनियोजनाच्या संदर्भामध्ये येथील महिला दक्ष झालेल्या आहेत. अनेक राजकीय पक्षांच्या माध्यमातून या लोकांना वेगवेगळी आश्वासनं निवडणुकांच्या वेळेस दिली जातात. मात्र अद्यापही पुरेशा सुविधा किंवा अनेक उपाययोजना, विकासाची दिशा यापासून हे राज्य बरेच दूर राहिलेले आहे. == एक्झिट पोल == बहुतेक [[एक्झिट पोल|एक्झिट पोलने]] भाजप आणि आयएनसी यांच्यात "कडक समाप्ती" असल्याचे भाकीत केले. ''दि वायर'' ने भाजपसाठी ४४ जागा, आयएनसीसाठी ४२, बसपासाठी २ आणि जेसीसीसाठी प्रत्येकी एक आणि स्वतंत्र उमेदवार म्हणून अनुमान केले. {| style="text-align: center; margin-bottom: 75px;" class="wikitable collapsible sortable" ! |मतदान एजन्सी ! width="70px" |[[भारतीय जनता पक्ष|भाजप]] ! width="70px" |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|INC]] ! width="70px" |[[भारतातील राजकीय पक्ष|इतर]] ! आघाडी |- |- |[https://www.news18.com/news/politics/exit-polls-full-table-of-all-exit-poll-results-for-madhya-pradesh-rajasthan-telangana-chhattisgarh-mizoram-1964295.html सिसद्स – एबीपी न्युज] | style="background:#FF9933" |52 |35 |03 | style="background:#FF9933" |'''17''' |- |[https://www.news18.com/news/politics/exit-polls-full-table-of-all-exit-poll-results-for-madhya-pradesh-rajasthan-telangana-chhattisgarh-mizoram-1964295.html सिनक्स– टाइम्स नाव] | style="background:#FF9933" |46 |35 |09 | style="background:#FF9933" |'''11''' |- |[https://www.news18.com/news/politics/exit-polls-full-table-of-all-exit-poll-results-for-madhya-pradesh-rajasthan-telangana-chhattisgarh-mizoram-1964295.html क मतदार – प्रजासत्ताक टीव्ही] |39 | style="background:#00BFFF" |45 |05 | style="background:#00BFFF" |'''06''' |- |[https://timesofindia.indiatimes.com/india/exit-polls-predict-congress-win-in-rajasthan-divided-on-mp-and-chhattisgarh/articleshow/66995133.cms बातम्या राष्ट्र] |40 | style="background:#00BFFF" |44 |06 | style="background:#00BFFF" |'''04''' |- |[https://www.news18.com/news/politics/exit-polls-full-table-of-all-exit-poll-results-for-madhya-pradesh-rajasthan-telangana-chhattisgarh-mizoram-1964295.html जण की बात– प्रजासत्ताक टीव्ही] | style="background:#FF9933" |44 |40 |06 | style="background:#FF9933" |'''04''' |- |[https://www.livemint.com/Politics/uPBrBlUv3OAn77DUXh4CRJ/Assembly-Election-Exit-Polls-2018-LIVE-Updates-results.html न्यूझ 24-तेज मीडिया] |39 | style="background:#00BFFF" |48 |03 | style="background:#FF9933" |'''9''' |- |[https://www.news18.com/news/politics/exit-polls-full-table-of-all-exit-poll-results-for-madhya-pradesh-rajasthan-telangana-chhattisgarh-mizoram-1964295.html अक्सिक्स माय इंडिया – भारत आज] |26 | style="background:#00BFFF" |60 |04 | style="background:#00BFFF" |'''24''' |- |[https://www.news18.com/news/politics/exit-polls-full-table-of-all-exit-poll-results-for-madhya-pradesh-rajasthan-telangana-chhattisgarh-mizoram-1964295.html न्यूझ एक्स - नेता] | style="background:#FF9933" |42 |41 |07 | style="background:#FF9933" |'''03''' |- |[https://www.news18.com/news/politics/exit-polls-full-table-of-all-exit-poll-results-for-madhya-pradesh-rajasthan-telangana-chhattisgarh-mizoram-1964295.html Today ' s Chanakya] |36 | style="background:#00BFFF" |50 |04 | style="background:#00BFFF" |'''14''' |- |[https://hindi.news18.com/news/nation/bjp-may-win-rajasthan-madhya-pradesh-and-chhattisgarh-predicts-economist-surjeet-bhalla-1611205.html बातम्या 18 - केले Bhalla] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181210111220/https://hindi.news18.com/news/nation/bjp-may-win-rajasthan-madhya-pradesh-and-chhattisgarh-predicts-economist-surjeet-bhalla-1611205.html |date=2018-12-10 }} | style="background:#FF9933" |46 |37 |07 | style="background:#FF9933" |'''09''' |- |''' मतदान मतदान''' |41 | style="background:#00BFFF" |44 |05 | style="background:#00BFFF" |'''03''' |} == परिणाम == === जागा आणि मतदानाचा शेअर === आसन आणि मत शेअर होता खालील प्रमाणे - {| style="margin-bottom: 10px;" class="wikitable" ! rowspan="2" colspan="2" |पक्ष आणि आघाडी ! colspan="3" |लोकप्रिय मत ! colspan="2" |जागा |- !मते !% !±प. पू. !विजयी !'''+/−''' |- | |[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] (इं) |61,36,420 |43.0 |{{Gain}}2.71 |68 |{{Gain}}29 |- | |[[भारतीय जनता पक्ष]] (भाजप) |47,01,530 |33.0 |{{decrease}}8.04 |15 |{{decrease}}34 |- | |जनता काँग्रेस छत्तीसगढ़ (JCC) |10,81,760 |7.6 |नवीन |5 |नवीन |- | |[[बहुजन समाज पक्ष|बहुजन समाज पार्टी]] (बहुजन समाज) |5,51,687 |3.9 |{{decrease}}0.37 |2 |{{Gain}}1 |- | |None of the Above (नोटा) |2,82,588 |2.0 |- |- style="font-weight:bold;" | colspan="2" align="left" | एकूण | | | |90 |±0 |} {{विस्तार}} == हे सुद्धा पहा == *[[छत्तीसगड]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:छत्तीसगढमधील राजकारण]] [[वर्ग:छत्तीसगढ विधानसभा निवडणुका]] [[वर्ग:इ.स. २०१८ मधील विधानसभा निवडणुका]] ixfl47j2rld8ryb6fic5eglvb51nmj8 3 240988 2677502 2677463 2026-04-04T14:13:29Z Khirid Harshad 138639 [[Special:Contributions/~2026-20748-77|~2026-20748-77]] ([[User talk:~2026-20748-77|चर्चा]]) यांनी केलेले बदल [[User:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] यांच्या आवृत्तीकडे पूर्वपदास नेले. 1674758 wikitext text/x-wiki ==आपण सुरू केलेले लेख== नमस्कार, मी QueerEcofeminist. असे दिसले आहे की, आपण [[Charudatta Thorat]] या पानावर स्वत:ची माहिती भरली होती. मी ते पान काढून टाकायची विनंती नोंदवली आहे. आपल्या [[सदस्य:Charudatta Thorat]] या स्वत:च्या पानावर आपण हवे ते लिहू शकता पण त्यातही जाहिरातबाजी करू दिली जाऊ शकत नाही. लेख लिहिताना त्यात वैयक्तिक माहिती आणि जाहिरातबाजी करू दिली जाऊ शकत नाही शिवाय संदर्भ, इतर आवश्यक माहिती आणि नि:पक्षपातीपणा आवश्यक असेल, आपल्याला काही शंका असल्यास नक्की माझ्या चर्चापानावर लिहा, आपण [[Charudatta Thorat]] या पानावर केलेली संपादने आपण नविन आहात म्हणून दूर्लक्षिली जातील, पण असे सतत इतर पानांवर केल्यास आपल्याला तडीपार केले जाऊ शकते. ता. क. आपण लेख लिहिताना आणि इथे नेहमीच संपादने करताना शक्यतो सनोंद प्रवेश करून करावे ही विनंती जेणेकरून आपण केलेले लेख आणि इतर संपादने आपल्या खात्याशी जोडले जाऊन आपल्याला ती तपासणे आणि सुधारणे सोपे जाते. धन्यवाद ....[[सदस्य:QueerEcofeminist|'''<span style="background color: black; color:#008000">QueerEcofeminist</span>''']]^{[[सदस्य चर्चा:QueerEcofeminist|<span style="color: maroon">"संदर्भ द्या! अगदी भांडतानासुध्दा"!!!</span>]]}[they/them/their] ०७:३६, ८ मार्च २०१९ (IST) ==आपण सुरू केलेले लेख== नमस्कार, मी QueerEcofeminist. असे दिसले आहे की, आपण [[Charudatta Thorat]] हे पान तयार केले आहे. आपले हे पान विश्वकोशीय उल्लेखनीयतेच्या अटींमध्ये बसत नाहीच, शिवाय ही जाहिरातबाजी ही आहे. त्यामुळे हे पान काढले जाईल आणि तशी विनंती मी साचा लावून केली आहे, आपण परस्पर हे साचे काढू नयेत इतरांना त्यावर निर्णय घेऊदेत, आपल्याला काही शंका असल्यास नक्की माझ्या चर्चापानावर लिहा, धन्यवाद ....[[सदस्य:QueerEcofeminist|'''<span style="background color: black; color:#008000">QueerEcofeminist</span>''']]^{[[सदस्य चर्चा:QueerEcofeminist|<span style="color: maroon">"संदर्भ द्या! अगदी भांडतानासुध्दा"!!!</span>]]}[they/them/their] ०९:०३, १० मार्च २०१९ (IST) == विकी लव्हज् वुमन २०१९ == [[File:Wiki Loves Women Logo (mr).png|right|frameless]] प्रिय विकिसदस्य, '''[[विकिपीडिया:विकी लव्हज् वुमन २०१९|विकी लव्हज् वुमन भारत]]''' ही भारतातील विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. हा आंतरराष्ट्रीय विकी लव्हज् वुमन स्पर्धेचा एक भाग आहे. हे मुख्यत्वे महिला आणि महिला संबंधित विषयांवरील लेखांवर लक्ष केंद्रित करते. अनेक भारतीय समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे. प्रकल्प पृष्ठ [[विकिपीडिया:विकी लव्हज् वुमन २०१९|येथे]] उपलब्ध आहे. आपण ही स्पर्धा जिंकल्यास आपण पोस्टकार्ड आणि रोमांचक भेटवस्तू आमच्याकडून जिंकू शकता. अधिक माहितीसाठी प्रकल्प पृष्ठ तपासा. [[विकिपीडिया:विकी लव्हज् वुमन २०१९/सहभागी|येथे]] आपली नोंदणी करा. आणि [https://tools.wmflabs.org/fountain/editathons/wlwi-2019-mr हा दुवा] वापरून आपला लेख सादर करा. जर तुम्हाला कोणत्या मदतीची गरज असेल तर या स्थानिक आयोजक [[सदस्य:संदेश हिवाळे|संदेश हिवाळे]] यांना संपर्क करा. धन्यवाद. --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १९:१७, १४ मार्च २०१९ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlw&oldid=18933692 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> 1202ypxdi79w0lzwjc5d181tgydgu18 0 250831 2677605 2486365 2026-04-05T05:07:03Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2677605 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट विधानसभा सदस्य | सन्मानवाचक पूर्वप्रत्यय = | नाव =गिरीश महाजन | सन्मानवाचक प्रत्यय= | चित्र =Girish Mahajan.jpg | चित्र आकारमान = 250 px | चित्र शीर्षक =गिरीश महाजन | पद= जलसंपदा व वैद्यकीय शिक्षण मंत्री महाराष्ट्र राज्य<ref name="esakal.com">https://www.esakal.com/uttar-maharashtra/maharashtra-vidhan-sabha-2019-election-results-jamner-girish-mahajan-229348</ref> | कार्यकाळ_आरंभ =३१ ऑक्टोबर २०१४ | कार्यकाळ_समाप्ती = २०१९ | मागील = | पुढील = | मतदारसंघ_विस1 =[[जामनेर विधानसभा मतदारसंघ]] | कार्यकाळ_आरंभ1 = १९९५ | कार्यकाळ_समाप्ती1 = | मागील1 = <!-- अंक बदलून आठ वेळा वापरू शकतो --> | पुढील1 = <!-- अंक बदलून आठ वेळा वापरू शकतो --> | मतदारसंघ_विस2 = | पद2 = आमदार | कार्यकाळ_आरंभ2 = | कार्यकाळ_समाप्ती2= | मागील2 = <!-- अंक बदलून आठ वेळा वापरू शकतो --> | पुढील2 = <!-- अंक बदलून आठ वेळा वापरू शकतो --> | पद3 = | कार्यकाळ_आरंभ3 = | कार्यकाळ_समाप्ती3= | जन्मदिनांक =१७ मे १९६० | जन्मस्थान =जामनेर, जी.जळगाव ,महाराष्ट्र | मृत्युदिनांक = | मृत्युस्थान = | राष्ट्रीयत्व =भारतीय | पक्ष =[[भारतीय जनता पक्ष]] | इतरपक्ष = | पती = | पत्नी = साधना महाजन<ref>https://amp/s/marathi.abplive.com/elections/jamner-jalgaon-vidhansabha-matdarsangh-political-profile-maharashtra-election-news-constituency-wise-693880/amp{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | नाते = * | अपत्ये =२ | निवास = जामनेर , जी.जळगाव,महाराष्ट्र | शाळा_महाविद्यालय = | व्यवसाय = नेता,पुढारी.| धंदा =राजकारण | धर्म =गुज्जर , हिंदू. | सही = | संकेतस्थळ = | तळटीपा = |राज्यपाल=[[सी. विद्यासागर राव]] <ref>https://m.timesofindia.com/india/Presidents-rule-imposed-in-Maharashtra/articleshow/43713750.cms</ref>}} '''गिरीश दत्तात्रेय महाजन''' हे [[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पक्षाचे]] नेते आहेत<ref>https://www.maharashtratimes.com/maharashtra/jalgaon-news/girish-mahajan-win-bjp-jamner/amp_articleshow/44883802.cms{{मृत दुवा|date=April 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=http://epaperlokmat.in/sub-editions/Hello%20Bhusaval/-1/1|title=माजी मंत्री गिरीश महाजन.|last=न्यूझ नेटवर्क.|first=लोकमत|date=०४ जानेवारी २०२०|work=लोकमत पेपर|access-date=०४ जानेवारी २०२०|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}</ref>.ते महाराष्ट्र राज्याचे जलसंपदा मंत्री होते<ref>{{स्रोत बातमी|last=आकुळे|first=हर्षल|title=विधानसभा निवडणुक : देवेंद्र फडणवीस आणि एकनाथ खडसेयांच्या मधील दुरावा नेमका कशा मुळे.|publisher=बीबीसी न्यूझ मराठी.|year=२०१९|isbn=|location=मुंबई, महाराष्ट्र, भारत.|pages=१}}</ref>.ते [[जामनेर]]चे आमदार आहेत. उत्तर महाराष्ट्रतील‌ राजकारणात त्यांचा प्रभाव आहे. महाजन सलग‌‌ सहा वेळा [[जामनेर विधानसभा मतदारसंघ|जामनेरमधून]] [[महाराष्ट्राची विधानसभा|विधानसभेवर]] निवडून आलेले आहेत. [[२०१९ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुका|२०१९ विधानसभा निवडणुक]] ही त्यांची भाजप पक्षाच्या तिकिटावर निवडून येण्याची सहावी वेळ ह़ोती.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.aajtak.intoday.in/lite/story/maharashtra-jamner-assembly-election-2019-constituency-area-analysis-candidates-political-parties-1-1124423.html|title=गिरीश महाजन यांनी पाच वेळेस निवडून आणले आहे बीजेपी ला.|last=News website.|पहिले नाव=Aajtak.in|दिनांक=३० सप्टेंबर २०१९|संकेतस्थळ=आजतक|archive-url=https://www.aajtak.intoday.in/lite/story/maharashtra-jamner-assembly-election-2019-constituency-area-analysis-candidates-political-parties-1-1124423.html|archive-date=|dead-url=|ॲक्सेसदिनांक=०४ जानेवारी २०२०}}</ref>. ==जीवनचरित्र== '''गिरीश दत्तात्रय महाजन''' हे जामनेर रहिवासी आहेत. त्याच्या पत्नी साधना महाजन आहेत<ref>https://amp/s/marathi.abplive.com/elections/jamner-jalgaon-vidhansabha-matdarsangh-political-profile-maharashtra-election-news-constituency-wise-693880/amp{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==राजकीय कारकीर्द== गिरीश महाजन २०१४ मध्ये भाजप-शिवसेना सरकार मध्ये जलसंपदा खात्याचे मंत्री होते.ते पाच वेळेस जामनेरचे आमदार राहिले आहेत. उत्तर महाराष्ट्र मध्ये [[एकनाथ खडसे]] बरोबरच गिरीश महाजन असे दोन भाजप सत्ता ध्रुव आहेत.२०१४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीत ३५,७६८ मतांनी निवडून आले. राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाचे उम्मेदवर दिगंबर पाटील , शिवसेना उमेदवार ज्योत्स्ना विसपुते हे होते परंतु गिरीष महाजन निवडून आले. त्यावेळेस राष्ट्रवादी काँग्रेस पार्टी उमनेद्वार द्वितीय क्रमांकवर राहिले होते त्यांना ६७,७३० मते मिळाली होती गिरीष महाजन यांना १,३४९८ मते मिळाली होती. या मतदार संघामध्ये राजणेता राष्ट्रवादी काँग्रेसपक्ष मधील [[संजय भास्कर गरुड|संजय भास्करराव गरुड]] हे सुद्धा मातब्बर पुढारी आहेत. २०१९ र च्य्य काळात गिरीष महाजन यांच्या पत्नी साधना महाजन या येथे नगराध्यक्ष आहेत <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://marathi.abplive.com/elections/jamner-jalgaon-vidhansabha-matdarsangh-political-profile-maharashtra-election-news-constituency-wise-693880|title=जामनेर विधानसभा मतदारसंघ : गिरीश महाजन|last=नेवे|first=चंद्रशेखर|date=२६ ऑगस्ट २०१९|website=[[एबीपी माझा]]|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=१४ मे २०२०}}</ref> २०१६ मध्ये एकनाथ खडसे वर त्यांच्या मंत्रिपदाचा गैर वापर केल्याचे आरोप लागले, खडसेना मंत्री पदावरून राजीनामा द्यावा लागला. तेव्हापासून गिरीश महाजन यांना उत्तर महाराष्ट्राच्या व राज्य पातळीवरील राजकारणात अनन्य साधारण महत्त्व प्राप्त झाले. भाजपा तील निर्णयांमध्ये महाजनांचा प्रभाव वाढला<ref>https://amp/s/marathi.abplive.com/elections/jamner-jalgaon-vidhansabha-matdarsangh-political-profile-maharashtra-election-news-constituency-wise-693880/amp{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> २०१९ च्या महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीत गिरीष महाजन १,१४,७१४ मतांनी निवडून आले. द्वितीय क्रमांकावर काँग्रेस आघाडी उम्मेदवार संजय गरूड यांना ७९ ,००० मते मिळाली. ३५०१४ मतांनी गिरीश महाजन विजयी झाले<ref>{{स्रोत बातमी|last=वृत्तसेवा|first=सकाळ|url=https://www.esakal.com/uttar-maharashtra/maharashtra-vidhan-sabha-2019-election-results-jamner-girish-mahajan-229348|title=गिरीश महाजन सहाव्यांदा जामनेर मतदारसंघात विजयी.|publisher=सकाळ वृत्तपत्र|year=२०१९|isbn=|location=महाराष्ट्र|pages=१}}</ref> महाजन जामनेर मतदारसंघांत सहाव्यांदा निवडून आले<ref name="esakal.com">https://www.esakal.com/uttar-maharashtra/maharashtra-vidhan-sabha-2019-election-results-jamner-girish-mahajan-229348</ref> ==विवाद== १ जानेवारी २०२०ला भाजपचे वरिष्ठ नेते आणि महाराष्ट्राचे माजी महसूल-मंत्री एकनाथ खडसे यांनी गिरीश महाजन वर आरोप केले की त्यांच्या मुळेच आपणास २०१९ च्या विधानसभा निवडणुकीत उमेदवारी नाकारण्यात आली. आपले राजकारण संपवण्याचा कट रचला गेला असा आरोप त्यांनी गिरीश महाजन,माजी-मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या वर केले<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.loksatta.com/maharashtra-news/girish-mahajan-reaction-on-eknath-khadse-allegation-bmh-90-2051375/lite/|title=माजी मंत्री एकनाथ खडसे ने माजी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि गिरीश महाजन यांच्या मुळेच तिकीट मिळाले नाही असा थेट आरोप केला.|last=Online.|first=Loksatta|date=३ जानेवारी २०२०|work=Loksatta news paper.|access-date=०६ जानेवारी २०२०|archive-url=https://www.loksatta.com/maharashtra-news/girish-mahajan-reaction-on-eknath-khadse-allegation-bmh-90-2051375/lite/|archive-date=|dead-url=}}</ref>. देवेंद्र फडणवीस आणि गिरीश महाजन ने जाणीवपूर्वक आपले तीकिट कापले असा आरोप केेेला<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://marathi.abplive.com/news/jalgaon-zp-election-bjp-won-eknath-khadse-devendra-fadnavis-girish-mahajan-together-728638/amp|title=खडसे यांनी थेट आरोप केले , देवेन्द्र फडणवीस आणि गिरीश महाजन यांनी जाणीवपूर्वक आपले तिकीट कापले.|last=वेब टीम.|first=एबीपी माझा|date=०३ जानेवारी २०२०|work=ABP माझा , न्यूझ चॅनल.|access-date=०६ जानेवारी २०२०|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://zeenews.india.com/marathi/maharashtra/devendra-fadnavis-eknath-khadse-girish-mahajan-meet-at-jalgaon/503289/amp|title=एकनाथ खडसे महणाले देवेंद्र फडणवीस आणि गिरीश महाजन माझ्या तिकीट कापण्यमागे कारणीभूत आहेत.|last=मराठी न्यूझ चॅनल.|first=Zee २४ तास|date=०३ जानेवारी २०२०.|work=Zee २४ तास.|access-date=०६ जानेवारी २०२०.|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}</ref>.२०१९ मध्ये सांगलीली जिल्ह्यात पूर आलेला होता तेव्हा गिरीश महाजन पूर परिस्थितीत दौरा करण्यासाठी गेले. तिथे ते राष्ट्रीय आपत्ती दलाच्या नावेत बसून सेल्फी काढताना व‌ हसतांना समाजमध्यमांमध्ये पाहिले गेले यावर राज्यातल, राष्ट्रीय बातमीपत्रांनी, मनसे, राष्ट्रवादी काँग्रेस पार्टीने-विरोधकांनी संताप व्यक्त केला<ref>{{स्रोत बातमी|last=सिंग|first=सुनिल|url=https://www.khabar.ndtv.com/news/maharashtra/girish-mahajan-tweet-after-criticism-on-takes-selfie-during-flood-maharashtra-2083104/amp/1%3fakamai-rum=off|title=सेल्फी विवाद में घिरे मंत्री गिरीश महाजन ने किया ट्वीट, लिखा- विपक्षी नेताओं का मनोरंजन हो गया, तो आकर मदद करें|publisher=एनडी टीव्ही इंडिया|year=२०१९|isbn=|location=दिल्ली|pages=१}}{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|last=हिंदी|first=News 18|url=https://hindi.news18.com/news/maharashtra/mumbai-bjp-shared-video-shows-maharashtra-minister-girish-mahajan-swimming-to-flood-affected-village-after-selfie-dispute-dlpg-2313160.html|title=सेल्‍फी विवाद के बाद अब महाराष्‍ट्र के मंत्री का बाढ़ में तैरते हुए वीडियो आया सामने.|publisher=न्यूझ १८|year=२०१९|isbn=|location=मुंबई|pages=१}}{{मृत दुवा|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|last=Hindi|first=Quint|url=बाढ़ पीड़ितों का हाल लेने गए थे BJP के मंत्री, सेल्फी पर घिरे|title=बाढ़ पीड़ितों का हाल लेने गए थे BJP के मंत्री, सेल्फी पर घिरे|publisher=The Quint|year=2019|isbn=|location=दिल्ली|pages=१}}</ref> ==बाह्य दुवे== १. [https://www.aajtak.intoday.in/lite/story/maharashtra-jamner-assembly-election-2019-constituency-area-analysis-candidates-political-parties-1-1124423.html गिरीश महाजन माजी जलसंपदा मंत्री महाराष्ट्र राज्य.]{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ==स्रोत== {{DEFAULTSORT:महाजन, गिरीश}} [[वर्ग:जामनेरचे आमदार]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी]] [[वर्ग:मराठी राजकारणी]] [[वर्ग:महाराष्ट्राच्या १३ व्या विधानसभेचे सदस्य]] [[वर्ग:महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य]] [[वर्ग:विस्तार विनंती]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार]] [[वर्ग:महाराष्ट्राच्या १२ व्या विधानसभेचे सदस्य]] lkgud8cpsz3zcrgdm3vftyv8s4m6gze 0 256263 2677649 2486697 2026-04-05T10:52:12Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2677649 wikitext text/x-wiki [[File:Le Grand Bouddha du Kotoku-in (Kamakura, Japon) (42096289494).jpg|thumb|300px|right|जपानच्या कानागावा प्रांतातील [[कामाकुरा]] येथील कोटोकू-इन मधील भव्य बुद्ध मुर्ती]] {{बौद्ध धर्म}} [[कोरिया|कोरियन]] बौद्ध [[भिक्खू]] निहॉन शोकी यांच्या अनुसार [[इ.स. ५५२]] मध्ये अधिकृतपणे [[जपान|जपानमध्ये]] बौद्ध धर्माचे प्रचलन सुरू आहे.<ref>{{cite book |author=Bowring, Richard John |title=The religious traditions of Japan, 500–1600 |publisher=Cambridge University Press |location=Cambridge, UK |year=2005 |pages=16–17 |isbn=0-521-85119-X |oclc= |doi= |accessdate=}}</ref><ref>{{cite book |author=Bowring, Richard John |title=The religious traditions of Japan, 500–1600 |publisher=Cambridge University Press |location=Cambridge, UK |year=2005 |pages=15–17 |isbn=0-521-85119-X |oclc= |doi= |accessdate=}}</ref><ref name="Sources of Japanese tradition">{{cite book |author1=Dykstra, Yoshiko Kurata |author2=De Bary, William Theodore |title=Sources of Japanese tradition |publisher=Columbia University Press |location=New York |year=2001 |pages=[https://archive.org/details/sourcesofjapanes00colu/page/100 100] |isbn=0-231-12138-5 |oclc= |doi= |accessdate= |url-access=registration |url=https://archive.org/details/sourcesofjapanes00colu/page/100 }}</ref> [[जपानी लोक|जपानी समाजाच्या]] विकासावर [[बौद्ध धर्म|बौद्ध धर्माचा]] मोठा प्रभाव आहे आणि तो आजपर्यंत जपानी संस्कृतीचा एक प्रभावशाली पैलू आहे.<ref name="Asia Society">Asia Society [http://asiasociety.org/countries/religions-philosophies/buddhism-japan Buddhism in Japan], accessed July 2012</ref> जपानमध्ये प्रामुख्याने [[महायान]] बौद्ध धर्म प्रभावशाली आहे. विविध अहवालांनुसार, जपानमध्ये ९६% [[बौद्ध]] लोक (१२ कोटी) आहेत.<ref>{{Cite web|url=https://books.google.co.in/books?id=4JMJP27VasMC&pg=PA159&lpg=PA159&dq=96%25+buddhist+population+in+japan&source=bl&ots=9_7tRpn9v4&sig=R6lv0GCO6hBS-bPsxQZubW4tptM&hl=en&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=96%25+buddhist+population+in+japan&f=false|title=International Handbook of Cross-Cultural Counseling: Cultural Assumptions and Practices Worldwide|first=Lawrence H.|last=Gerstein|date=24 जुलै, 2009|publisher=SAGE Publications|via=Google Books}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://us.sagepub.com/sites/default/files/upm-assets/42638_book_item_42638.pdf|title=Role of Japanese Culture in Psychological Health - SAGE Publications}}</ref> २०१५ च्या [[जपानी सरकार|जपानी सरकारच्या]] एका संशोधनानुसार, ६९.८% (९ कोटी) जपानी लोकसंख्या ही बौद्ध धर्मीय आहे.<ref>[https://www.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/7/2017/11/Religion20171117.pdf Religion in Japan by the government reports], Pew Research Center</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.learnreligions.com/religion-in-japan-4782051|title=Religion in Japan: History and Statistics|first=Political Science|last=B. S.|website=Learn Religions}}{{मृत दुवा|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/401.html|title=Field Listing :: Religions — The World Factbook - Central Intelligence Agency|website=www.cia.gov|access-date=2020-06-03|archive-date=2020-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20200307175501/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/401.html|url-status=dead}}</ref><ref>https://www.indexmundi.com/japan/religions.html</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ja.html|title=East Asia/Southeast Asia :: Japan — The World Factbook - Central Intelligence Agency|website=www.cia.gov|access-date=2020-06-03|archive-date=2015-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20151220044055/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ja.html|url-status=dead}}</ref> ९ कोटी ते १२ कोटी बौद्धांसह जपान हा [[चीन|चीननंतर]] जगातील सर्वाधिक बौद्ध लोकसंख्या असलेला दुसरा देश आहे.<ref>{{Cite web|url=https://www.japan-guide.com/e/e2055.html|title=Japanese Buddhism|website=www.japan-guide.com}}</ref> == इतिहास == बौद्ध धर्म पहिल्यांदा सहाव्या शतकात जपानमध्ये आला, तो इ.स. ५३८ किंवा ५५२ मध्ये कोरियातील बाकेजे या राज्यामध्ये सुरू झाला. बाके राजाने जपानी सम्राटाला [[बुद्ध]] आणि काही सूत्रांचे एक चित्र पाठविले. पुराणमतवादी शक्तींनी थोडक्यात हिंसक विरोध केल्यानंतर, ५८७ मध्ये जपानी न्यायालयाने ते स्वीकारले. यमातों वंशांच्या राज्याने (देवासना) देवीच्या उपासनेवर आधारित कबीर (उजी) यावर राज्य केले. हा काळ कोरियाकडून प्रखर स्थलांतरित होणारा काळ, उत्तरपूर्व आशियातील घोड्यांच्या सवार, तसेच चीनचा सांस्कृतिक प्रभाव होता. जे सुई राजवटीत एकरूप झाले होते जे मुख्य भूभागाची मुख्य सत्ता होती. बौद्ध धर्माची पूर्वतयारी असलेल्या राज्याच्या शक्तीची पुष्टी करण्यासाठी आणि पूर्व एशियाच्या व्यापक संस्कृतीत आपली भूमिका साकारण्याचे काम होते. जापानी श्रीमंतांनी नारा येथे राजधानीमध्ये बौद्ध मंदिरांचे निर्माण आणि नंतर में राजधानी हेएन (आता क्योतो) मध्येही स्थापन केले. == हे सुद्धा पहा == * [[जगामधील बौद्ध धर्म]] * [[जपानमधील धर्म]] == संदर्भ== {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:जपान]] [[वर्ग:देशानुसार बौद्ध धर्म]] hjp3r1dzdlp4twxpdt48mfz3xti8leq 0 261871 2677606 2642567 2026-04-05T05:10:11Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2677606 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''गिरीशचंद्र मुर्मू''' (जन्म: २१ नोव्हेंबर १९५९) हे भारताचे १४वे [[भारताचे नियंत्रक व महालेखापाल]] आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/former-jk-lieutenant-governor-g-c-murmu-appointed-new-cag/articleshow/77384411.cms|title=Former J&amp;K lieutenant governor G C Murmu appointed new CAG &#124; India News - टाइम्स ऑफ इंडिया|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया}}</ref> जम्मू-काश्मीर केंद्र शासित प्रदेशाचे ते पहिले [[भारतामधील राज्यांचे राज्यपाल|लेफ्टनंट गव्हर्नर]] होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.deccanherald.com/national/gc-murmu-appointed-as-jk-lt-guv-rk-mathur-for-ladakh-771164.html|title=GC Murmu appointed as J&K Lt Guv, RK Mathur for Ladakh|date=25 October 2019|website=Deccan Herald|language=en|access-date=25 October 2019}}</ref> ते [[गुजरात]] केडरच्या १९८५ च्या बॅचचे [[भारतीय प्रशासकीय सेवा]] अधिकारी होते तसेच [[नरेंद्र मोदी]] [[गुजरात]]चे मुख्यमंत्री असताना ते त्यांचे मुख्य सचिव होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.theweek.in/news/india/2019/10/25/who-is-gc-murmu-modi-aide-and-now-jks-first-lt-governor.html|title=Who is G.C. Murmu, Modi aide and now J&K's first Lt Governor?|website=The Week|language=en|access-date=17 November 2019}}</ref> ८ ऑगस्ट २०२० रोजी मुर्मू यांची [[भारताचे नियंत्रक व महालेखापाल|भारतीय नियंत्रक आणि महालेखा परीक्षक]] म्हणून नेमणूक झाली.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://khabar.ndtv.com/news/india/girish-chandra-murmu-took-charge-of-new-cag-of-india-salutes-gandhi-and-ambedkar-2276221|title=गिरीश चंद्र मुर्मू बने देश के नए CAG, गांधी-आंबेडकर को नमन कर संभाला पदभार|date=8 August 2020|work=NDTVIndia|access-date=22 August 2020}}{{मृत दुवा|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:हयात व्यक्ती]] [[वर्ग:इ.स. १९५९ मधील जन्म]] [[वर्ग:भारताचे नियंत्रक व महालेखापाल]] [[वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरचे लेफ्टनंट गव्हर्नर]] 7rj8j1z38dbwv0cr16j6jurliw7uirb 0 269152 2677623 2647787 2026-04-05T06:38:54Z संतोष गोरे 135680 removed [[Category:व्यक्ती]] - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2677623 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट खेळाडू|नाव=द ग्रेट खली|चित्र=Khali cropped.jpg|चित्र_शीर्षक=द ग्रेट खली [[डब्ल्यू.डब्ल्यू.ई.]]त|जन्मनाव=दिलीप सिंह राणा|पूर्णनाव=दिलीप सिंह ज्वाला सिंह राणा|राष्ट्रीयत्व=भारतीय|निवासस्थान=ह्युस्टन ,[[टेक्सास]] , [[संयुक्त राज्य अमेरिका]]|उंची=७ फूट ३ इंच<ref name="wwe.com">https://www.wwe.com/shows/thebash/2007/matches/408116411</ref>|खेळ=व्यावसायिक कूस्ती|जन्म_दिनांक=२७ ऑगस्ट १९७२|जन्म_स्थान=धिराईना , [[हिमाचल प्रदेश]] , भारत.|वजन=१५७ कीलो|वैयक्तिक_उत्कृष्ट=डब्ल्यू . डब्ल्यू .ई. वर्ल्ड हेवीवेट (२००७)|देश=भारत|व्यावसायिक_पदार्पण=ऑल प्रो रेस्लिंग (२०००)|टोपणनाव=* जायंट सिंग * द ग्रेट खली}} '''दिलीप सिंह राणा''' हे भारतीय, व्यवसायिक कुस्ती लढणारे कुस्तीचे खेळाडू आहेत. त्यांना त्यांच्या डब्ल्यु डब्ल्यु ई मधील 'द ग्रेट खली' या नावाने ते जगविख्यात आहेत. २००७ मध्ये डब्ल्यु डब्ल्यु ईत ते वर्ल्ड हेविवेट च्यांपियन झाले होते.<ref name="wwe.com">https://www.wwe.com/shows/thebash/2007/matches/408116411</ref> == पूर्व जीवन == दिलीप यांचा जन्म एका गरीब कुटुंबात झाला होता. सात भवांडापैकी ते एक होते. त्यांच्या वडिलांचे नाव ज्वाला सिंह , त्यांच्या आईचे नाव तांदी देवी होते. दिलीपचा जन्म हिंदू कुटुंबात झाला. गरिबीच्या परिस्थितीमुळे त्यांना लहानपणीच छोटे मोठे मजदूरी काम करावे लागले. त्यांना [[गाईगेंटिजम आजार]] झाला. या मुळे त्यांची उंची खूप वाढली. पुढे एका ठिकाणी सिक्युरिटी गार्ड महणून असताना. त्यांना एका पोलीस अधिकाऱ्याने त्यांचा उंचीमुळे पंजाब पोलिसात नोकरी दिली<ref>{{स्रोत बातमी|last=पांडे|first=क्रिती|url=https://www.timesnownews.com/amp/sports/article/happy-birthday-the-great-khali-wwe-great-turns/643463|title=वाढदिवसाच्या हार्दिक शुभेच्छा खली .|publisher=Timesnow.com|year=२०२०|isbn=|location=भारत|pages=१}}</ref>. == वयक्तिक जीवन == 'ज्वाला सिंह' आणि 'तांदी देवी' हे दिलीप सिंह राणा यांचे आई बाबा आहेत. २७ फेब्रुवारी २००२ला त्यांचा विवाह हरमिंदर यांच्याशी झाला. दिलीप - हर्मींदर यांना एक कन्या आहे. आता दिलीप यांना पूर्ण विश्व ओळखते त्या दिलीपचा जन्म एका गरीब कुटुंबात झाला परंतु आपल्या अथक प्रयत्नांनी ते विश्वविख्यात कुस्ती खेळाडू बनले<ref>{{स्रोत बातमी|last=पांडे|first=क्रिती|url=https://www.timesnownews.com/sports/article/happy-birthday-the-great-khali-wwe-great-turns/643463|title=वाढदिवसाच्या हार्दिक शुभेच्छा खली|publisher=टाईम्स नाऊ संकेतस्थळ|year=२०२०|isbn=|location=भारत|pages=१}}</ref> ==कुस्तीतील कारकीर्द== * डब्ल्यू.डब्ल्यू.ई. - दिलीप सिंह राणाला , द ग्रेट खली हे नाव डब्ल्यू .डब्ल्यू .ई. न दिल खली डब्ल्यू .डब्ल्यू .ई.त अनेक मोठ्ठ्या पेहेलवणान विरुद्ध लढला. जसे ट्रीपल एच , [[जॉन सिना]] , केन , बिग शो ई. २००७ मध्ये २० माणसांच्या बेटल रॉयल मॅच मध्ये त्यांनी सर्वांना पछाडत वर्ल्ड हेविवेट चॅम्पियनशिपवर आपले नाव कोरले. भारतातून डब्ल्यू .डब्ल्यू .ई.त जाणारा दिलीप सिंह राणा हा पहिला पेहेलवान होता<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.wwe.com/superstars/the-great-khali|title=द ग्रेट खली - सूपरस्टार स्टॅट्स|last=दबल्यू डबल्यू ई|first=डब्ल्यू दब्ल्यू ई वेब टीम ,|date=२० नोव्हेंबर २०२०|website=WWE|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=२० नोव्हेंबर २०२०}}</ref>. == साहित्य == दिलीप सिंह राणा यांच्यावर लिहिली गेलेली पुस्तक - १. द म्यान हु बिकेम खली - पेंग्विन प्रकाशन <ref>https://books.google.co.in/books?id=NtHMAQAACAAJ&redir_esc=y</ref> == सिनेमा आणि दूरदर्शन == * '''सिनेमा''' - दिलीप सिंह राणा यांनी भूमिका निभावलेले सिनेमे आणि त्याच नाव १.द लोंगेस्ट यार्ड २. गेट स्मार्ट - दिलीप ३. हुबा -ऑन द ट्रेल ऑफ मर्सुपिलामी - बोलो / पेटीटे होईक्स ४. मॅकग्रुबर (२०१०) * '''दूरदर्शन''' - दिलीप सिंह राणा यांनी पाहुणा कलाकार पाहुणा कलाकार म्हनुन उपस्तीथी दर्शविलेले दूरदर्शन वरील कार्यक्रम आणि सहभाग घेतलेले कार्यक्रम - १.आऊट सोरसड (एन बी सी चॅनल ) यू एस ए. २.पेयर ऑफ किंग्ज (डिस्नी चॅनल ) यू एस ए.<ref>https://www.wwe.com/superstars/the-great-khali</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:कुस्ती]] [[वर्ग:कुस्तीगीर]] [[वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख]] 0g0khrn1jj24dpqlrb6srxycmzht4ft 2677624 2677623 2026-04-05T06:38:55Z KiranBOT 139572 दुव्यांमधील AMP ट्रॅकिंग काढले ([[:m:User:KiranBOT/AMP|माहिती]]) ([[User talk:Usernamekiran|त्रुटी नोंदवा]]) v2.2.9s 2677624 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट खेळाडू|नाव=द ग्रेट खली|चित्र=Khali cropped.jpg|चित्र_शीर्षक=द ग्रेट खली [[डब्ल्यू.डब्ल्यू.ई.]]त|जन्मनाव=दिलीप सिंह राणा|पूर्णनाव=दिलीप सिंह ज्वाला सिंह राणा|राष्ट्रीयत्व=भारतीय|निवासस्थान=ह्युस्टन ,[[टेक्सास]] , [[संयुक्त राज्य अमेरिका]]|उंची=७ फूट ३ इंच<ref name="wwe.com">https://www.wwe.com/shows/thebash/2007/matches/408116411</ref>|खेळ=व्यावसायिक कूस्ती|जन्म_दिनांक=२७ ऑगस्ट १९७२|जन्म_स्थान=धिराईना , [[हिमाचल प्रदेश]] , भारत.|वजन=१५७ कीलो|वैयक्तिक_उत्कृष्ट=डब्ल्यू . डब्ल्यू .ई. वर्ल्ड हेवीवेट (२००७)|देश=भारत|व्यावसायिक_पदार्पण=ऑल प्रो रेस्लिंग (२०००)|टोपणनाव=* जायंट सिंग * द ग्रेट खली}} '''दिलीप सिंह राणा''' हे भारतीय, व्यवसायिक कुस्ती लढणारे कुस्तीचे खेळाडू आहेत. त्यांना त्यांच्या डब्ल्यु डब्ल्यु ई मधील 'द ग्रेट खली' या नावाने ते जगविख्यात आहेत. २००७ मध्ये डब्ल्यु डब्ल्यु ईत ते वर्ल्ड हेविवेट च्यांपियन झाले होते.<ref name="wwe.com">https://www.wwe.com/shows/thebash/2007/matches/408116411</ref> == पूर्व जीवन == दिलीप यांचा जन्म एका गरीब कुटुंबात झाला होता. सात भवांडापैकी ते एक होते. त्यांच्या वडिलांचे नाव ज्वाला सिंह , त्यांच्या आईचे नाव तांदी देवी होते. दिलीपचा जन्म हिंदू कुटुंबात झाला. गरिबीच्या परिस्थितीमुळे त्यांना लहानपणीच छोटे मोठे मजदूरी काम करावे लागले. त्यांना [[गाईगेंटिजम आजार]] झाला. या मुळे त्यांची उंची खूप वाढली. पुढे एका ठिकाणी सिक्युरिटी गार्ड महणून असताना. त्यांना एका पोलीस अधिकाऱ्याने त्यांचा उंचीमुळे पंजाब पोलिसात नोकरी दिली<ref>{{स्रोत बातमी|last=पांडे|first=क्रिती|url=https://www.timesnownews.com/sports/article/happy-birthday-the-great-khali-wwe-great-turns/643463|title=वाढदिवसाच्या हार्दिक शुभेच्छा खली .|publisher=Timesnow.com|year=२०२०|isbn=|location=भारत|pages=१}}</ref>. == वयक्तिक जीवन == 'ज्वाला सिंह' आणि 'तांदी देवी' हे दिलीप सिंह राणा यांचे आई बाबा आहेत. २७ फेब्रुवारी २००२ला त्यांचा विवाह हरमिंदर यांच्याशी झाला. दिलीप - हर्मींदर यांना एक कन्या आहे. आता दिलीप यांना पूर्ण विश्व ओळखते त्या दिलीपचा जन्म एका गरीब कुटुंबात झाला परंतु आपल्या अथक प्रयत्नांनी ते विश्वविख्यात कुस्ती खेळाडू बनले<ref>{{स्रोत बातमी|last=पांडे|first=क्रिती|url=https://www.timesnownews.com/sports/article/happy-birthday-the-great-khali-wwe-great-turns/643463|title=वाढदिवसाच्या हार्दिक शुभेच्छा खली|publisher=टाईम्स नाऊ संकेतस्थळ|year=२०२०|isbn=|location=भारत|pages=१}}</ref> ==कुस्तीतील कारकीर्द== * डब्ल्यू.डब्ल्यू.ई. - दिलीप सिंह राणाला , द ग्रेट खली हे नाव डब्ल्यू .डब्ल्यू .ई. न दिल खली डब्ल्यू .डब्ल्यू .ई.त अनेक मोठ्ठ्या पेहेलवणान विरुद्ध लढला. जसे ट्रीपल एच , [[जॉन सिना]] , केन , बिग शो ई. २००७ मध्ये २० माणसांच्या बेटल रॉयल मॅच मध्ये त्यांनी सर्वांना पछाडत वर्ल्ड हेविवेट चॅम्पियनशिपवर आपले नाव कोरले. भारतातून डब्ल्यू .डब्ल्यू .ई.त जाणारा दिलीप सिंह राणा हा पहिला पेहेलवान होता<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.wwe.com/superstars/the-great-khali|title=द ग्रेट खली - सूपरस्टार स्टॅट्स|last=दबल्यू डबल्यू ई|first=डब्ल्यू दब्ल्यू ई वेब टीम ,|date=२० नोव्हेंबर २०२०|website=WWE|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=२० नोव्हेंबर २०२०}}</ref>. == साहित्य == दिलीप सिंह राणा यांच्यावर लिहिली गेलेली पुस्तक - १. द म्यान हु बिकेम खली - पेंग्विन प्रकाशन <ref>https://books.google.co.in/books?id=NtHMAQAACAAJ&redir_esc=y</ref> == सिनेमा आणि दूरदर्शन == * '''सिनेमा''' - दिलीप सिंह राणा यांनी भूमिका निभावलेले सिनेमे आणि त्याच नाव १.द लोंगेस्ट यार्ड २. गेट स्मार्ट - दिलीप ३. हुबा -ऑन द ट्रेल ऑफ मर्सुपिलामी - बोलो / पेटीटे होईक्स ४. मॅकग्रुबर (२०१०) * '''दूरदर्शन''' - दिलीप सिंह राणा यांनी पाहुणा कलाकार पाहुणा कलाकार म्हनुन उपस्तीथी दर्शविलेले दूरदर्शन वरील कार्यक्रम आणि सहभाग घेतलेले कार्यक्रम - १.आऊट सोरसड (एन बी सी चॅनल ) यू एस ए. २.पेयर ऑफ किंग्ज (डिस्नी चॅनल ) यू एस ए.<ref>https://www.wwe.com/superstars/the-great-khali</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:कुस्ती]] [[वर्ग:कुस्तीगीर]] [[वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख]] 7law6jfd53glomi2sa1b9kg1j217itn 0 276997 2677622 2352741 2026-04-05T06:37:16Z संतोष गोरे 135680 removed [[Category:व्यक्ती]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2677622 wikitext text/x-wiki [[File:Hindu calendar 1871-72.jpg|thumb|हिंदू पंचांग]] '''गणपत कृष्णाजी''' हे मराठी भाषेतील पहिल्या छापील पंचांगाचे निर्माते आहेत. हे [[मुंबई]]तील पहिले छाप कारखानदार म्हणून ओळखले जातात. ==पहिले छापील पंचांग== १६ मार्च १८४१ च्या दिवशी गणपत कृष्णाजी यांनी शिळाप्रेसवर पहिले पंचांग छापले.<ref name=":0">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/mumbai-news/ganpat-krishnaji-made-marathi-first-panchang-1219839/|title=मराठीतील पहिल्या छापील पंचांगाचे कर्ते दुर्लक्षितच|date=2016-03-27|website=Loksatta|language=mr-IN|access-date=2021-03-15}}</ref> त्यापूर्वी त्यांनी ते हाताने लिहून काढले. प्रचलित पंचांग वापरणाऱ्या तत्कालीन व्यक्तींनी या पंचांगाला विरोध केला. पण काळाच्या ओघात हा विरोध मावळला आणि या पंचांगाचा स्वीकार केला गेला. ==महत्त्व== [[हिंदू धर्म]] आणि [[संस्कृती]] यांच्या अभ्यासात आणि भारतीय जीवन पद्धतीत [[पंचांग]] महत्त्वाचे मानले जाते. [[फलज्योतिष]] आणि [[खगोलशास्त्र]] या विषयाच्या अभ्यासक व्यक्ती तसेच पौरोहित्य करणारे लोक यांना पंचांगाचा वापर करावा लागतो. [[गुढीपाडवा]] सणाच्या दिवशी नव्या वर्षाचे फल वाचण्यासाठी पंचांग वापरतात आणि त्याची पूजा करतात.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://maharashtratimes.com/others/mt-special/gudi-padwa-2018/gudi-padwa-auspicious-timing-and-puja-vidhi/articleshow/63351059.cms|title=Gudi Padwa गुढीपाडवा: शुभमुहूर्तावर असं करा पूजन|website=Maharashtra Times|language=mr|access-date=2021-03-15}}</ref> हे पंचांग पूर्वी हाताने लिहिले जात असे. १८३९ मध्ये ख्रिस्ती धर्मोपदेशक लोकांनी शिळाप्रेसवर पुस्तके छापण्यास सुरुवात केली. ते पाहून गणपत कृष्णाजी यांनी या पद्धतीने पंचांग छापले.<ref name=":0" /> ==प्रक्रिया== रखमाजी देवजी मुळे यांनी [[महाराष्ट्र]] राज्यात प्रथमच [[तिथी]], वार, [[नक्षत्र]] यांच्या आधारे कालनिर्णय करणारे पंचांग रूढ केले आणि गणपत कृष्णाजी यांनी त्याची सजावट करून त्याला प्रकाशित केले.<ref name=":1">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://prahaar.in/ganpat-krushnaji/|title=पंचांगाचे जनक गणपत कृष्णाजी {{!}}|last=Sarvanje|first=Vinayak|language=en-US|access-date=2021-03-15}}{{मृत दुवा|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> शके १७५३ चे खर या नावाच्या संवत्सराचे हे पंचांग आहे.<ref name=":1" /> == हे ही पहा== [[पंचांग]] == संदर्भ == [[वर्ग:ज्योतिषशास्त्र]] [[वर्ग:मराठी व्यक्ती]] [[वर्ग:हिंदू पंचांग]] asnqp9rhwfym2cygtivf90b66txe61q 0 279729 2677608 2654322 2026-04-05T05:27:57Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2677608 wikitext text/x-wiki खालील यादी अफगाण क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. अफगाणिस्तानने १ फेब्रुवारी २०१० रोजी आयर्लंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | अफगाणिस्तानने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==अफगाणिस्तानने देशानुसार खेळलेल्या प्रथम आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याची तारीख== {| class="wikitable" style="text-align: center; width: 400px;" |- ! संघ !! प्रथम आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना |- |align=left|{{cr|IRE}} || १ फेब्रुवारी २०१० |- |align=left|{{cr|CAN}} || ४ फेब्रुवारी २०१० |- |align=left|{{cr|SCO}} || १० फेब्रुवारी २०१० |- |align=left|{{cr|NED}} || १२ फेब्रुवारी २०१० |- |align=left|{{cr|IND}} || १ मे २०१० |- |align=left|{{cr|SA}} || ५ मे २०१० |- |align=left|{{cr|ENG}} || २१ सप्टेंबर २०१२ |- |align=left|{{cr|KEN}} || ३० सप्टेंबर २०१३ |- |align=left|{{cr|PAK}} || ८ डिसेंबर २०१३ |- |align=left|{{cr|BAN}} || १६ मार्च २०१४ |- |align=left|{{cr|HK}} || १८ मार्च २०१४ |- |align=left|{{cr|NEP}} || २० मार्च २०१४ |- |align=left|{{cr|UAE}} || १० जुलै २०१५ |- |align=left|{{cr|PNG}} || २३ जुलै २०१५ |- |align=left|{{cr|OMA}} || २५ जुलै २०१५ |- |align=left|{{cr|ZIM}} || २६ ऑक्टोबर २०१५ |- |align=left|{{cr|SL}} || १७ मार्च २०१६ |- |align=left|{{cr|WIN}} || २७ मार्च २०१६ |- |align=left|{{cr|NAM}} || ३१ ऑक्टोबर २०२१ |- |align=left|{{cr|NZ}} || ७ नोव्हेंबर २०२१ |- |align=left|{{cr|AUS}} || ४ नोव्हेंबर २०२२ |} ==ट्वेंटी२० स्पर्धा कामगिरी== ==={{cr|AFG|२०१३}}ची [[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="14"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|पात्रता]] कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|South Africa}} [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७]]|| colspan="7" rowspan="2" |''पात्र ठरले नाही'' || colspan="5" rowspan="2" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|ENG}} [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९]] |- |{{flagicon|West Indies}} [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१०]]||rowspan=3|प्रथम फेरी||१२/१२||२||०||२||०||०|| ७ || ६ || १ || ० || ० |- |{{flagicon|Sri Lanka}} [[२०१२ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१२]]||११/१२||२||०||२||०||०|| १५ || १४ || १ || ० || ० |- |{{flagicon|Bangladesh}} [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]]||१४/१६||३||१||२||०||०|| ८ || ७ || १ || ० || ० |- |{{flagicon|India}} [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६]]|| सुपर १० ||९/१६||७||४||३||०||०|| ९ || ५ || २ || ० || २ |- |{{flagicon|OMA}}{{flagicon|UAE}} [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]] || rowspan="2" | सुपर १२ ||७/१६ ||५||२||३||०||०|| colspan="5" rowspan="5" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- |{{flagicon|Australia}} [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]]|| १२/१६||५||०||३||०||२ |- style="background:#c96;" |{{flagicon|West Indies}}{{flagicon|USA}} [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]||उपांत्य फेरी||३/२०||८||५||३||०||० |- |{{flagicon|IND}}{{flagicon|SL}} [[२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]]||प्रथम फेरी||१०/२०||४||२||१||१||० |- |{{flagicon|AUS}}{{flagicon|NZL}} [[२०२८ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२८]] || colspan="7" |''पात्र ठरले'' |- |{{flagicon|ENG}}{{flagicon|SCO}}{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०३० आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०३०]] || colspan="7" rowspan="2" |''TBD'' || colspan="5" rowspan="2" |''TBD'' |} ==={{cr|AFG|२०१३}}ची [[आशिया चषक]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[आशिया चषक|ट्वेंटी२० आशिया चषक]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="4"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|पात्रता कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|BAN}} [[२०१६ आशिया चषक|२०१६]]|| colspan="7" |''पात्र ठरले नाही'' || ३ || २ || १ || ० || ० |- |{{flagicon|UAE}} [[२०२२ आशिया चषक|२०२२]]|| सुपर ४ || ४/६ || ५ || २ || ३ || ० || ० || colspan="5" rowspan="2" |''आपोआप पात्र'' |- |{{flagicon|UAE}} [[२०२५ आशिया चषक|२०२५]]|| गट फेरी || ५/८ || ३ || १ || २ || ० || ० |} ==={{cr|AFG|२०१३}}ची [[आशियाई खेळ]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|[[आशियाई खेळ]] |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:silver;" |{{flagicon|China}} [[२०१० आशियाई खेळ|२०१०]]<ref name="NonT20I" group="n">२०१० आणि २०१४ या आवृत्त्यांमधील सर्व सामने हे बिन आंतरराष्ट्रीय दर्ज्याचे खेळवले गेले होते. सदर नोंदी फक्त संघाची कामगिरी दर्शविण्यासाठी संपादित केली आहे.</ref>|| रजतपदक ||२/९||३||२||१||०||० |- style="background:silver;" |{{flagicon|South Korea}} [[२०१४ आशियाई खेळ|२०१४]]<ref name="NonT20I" group="n">२०१० आणि २०१४ या आवृत्त्यांमधील सर्व सामने हे बिन आंतरराष्ट्रीय दर्ज्याचे खेळवले गेले होते. सदर नोंदी फक्त संघाची कामगिरी दर्शविण्यासाठी संपादित केली आहे.</ref>|| रजतपदक ||३/१०||३||२||१||०||० |- style="background:silver;" |{{flagicon|China}} [[२०२२ आशियाई खेळ|२०२२]]|| रजतपदक ||२/९||३||२||०||०||१ |} ==={{cr|AFG|२०१३}}ची तिरंगी/चौरंगी/पंचरंगी/षष्ठरंगी/सप्तरंगी/अष्टरंगी स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|तिरंगी/चौरंगी/पंचरंगी/षष्ठरंगी/सप्तरंगी/अष्टरंगी स्पर्धा |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:silver;" |{{flagicon|SL}} [[२०१० श्रीलंका टी२० चौरंगी मालिका|२०१०]]|| उपविजेते ||२/४||३||१||२||०||० |- style="background:gold;" |{{flagicon|UAE}} [[२०१७ डेझर्ट टी२० चॅलेंज|२०१७]]|| विजेते ||१/८||५||५||०||०||० |- style="background:gold;" |{{flagicon|BAN}} [[२०१९-२० बांगलादेश तिरंगी मालिका|२०१९]]|| विजेते ||१/३||५||२||२||०||१ |- style="background:silver;" |{{flagicon|UAE}} [[२०२५ संयुक्त अरब अमिराती आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिका|२०२५]]|| उपविजेते ||२/३||५||३||२||०||० |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/440224.html १२८] || १ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|IRE}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{cr|IRE}} || rowspan=2 | [[२०१० श्रीलंका टी२० चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/440219.html १३२] || ४ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|CAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439495.html १३५] || ९ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=4 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१० - पात्रता सामने|२०१० आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439500.html १३७] || १० फेब्रुवारी २०१० || {{cr|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439507.html १४१] || १२ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|NED}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|NED}} |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439511.html १४३] || १३ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412679.html १५३] || १ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया]] || {{cr|IND}} || rowspan=2 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412687.html १६२] || ५ मे २०१० || {{cr|RSA}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/546418.html २३३] || १४ मार्च २०१२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=3 | [[आयसीसी विश्व ट्वेंटी२० पात्रता, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/546443.html २३४] || १८ मार्च २०१२ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/546477.html २४०] || २४ मार्च २०१२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IRE}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533274.html २६५] || १९ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} || rowspan=2 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533277.html २६८] || २१ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|ENG}} |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/592272.html ३०७] || ३ मार्च २०१३ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=4 | |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/592273.html ३०९] || ४ मार्च २०१३ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/662383.html ३३०] || ३० सप्टेंबर २०१३ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/662387.html ३३२] || ११ ऑक्टोबर २०१३ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|KEN}} |- style="background:#cfc;" | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/660107.html ३३५] || १५ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|NED}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|NED}} || rowspan=4 | [[२०१३ आयसीसी विश्व टी२० पात्रता|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/660123.html ३३७] || १६ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/660203.html ३४५] || २४ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/660235.html ३४८] || ३० नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|IRE}} |- | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657631.html ३४९] || ८ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}} || |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682897.html ३६६] || १६ मार्च २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} || rowspan=3 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682905.html ३७०] || १८ मार्च २०१४ || {{cr|HK}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगांव]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682913.html ३७४] || २० मार्च २०१४ || {{cr|NEP}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगांव]] || {{cr|NEP}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/875459.html ४३१] || ९ जुलै २०१५ || {{cr|NED}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|द ग्रॅंज क्लब स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=6 | [[२०१५, २०-२० विश्व अजिंक्यपद पात्रता फेरी|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/875467.html ४३२] || १० जुलै २०१५ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|द ग्रॅंज क्लब स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/875485.html ४३५] || १२ जुलै २०१५ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|द ग्रॅंज क्लब स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/875541.html ४४३] || २१ जुलै २०१५ || {{cr|HK}} || {{flagicon|IRE|cricket}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|HK}} |- style="background:#cfc;" | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/875545.html ४४४] || २३ जुलै २०१५ || {{cr|PNG}} || {{flagicon|IRE|cricket}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/875551.html ४४६] || २५ जुलै २०१५ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|IRE|cricket}} [[कॅसल ॲव्हेन्यू|क्लॉनटार्फ क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[डब्लिन]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/924637.html ४५८] || २६ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=7 | |- | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/924639.html ४५९] || २८ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/930581.html ४७०] || २८ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|HK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|HK}} |- | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/930583.html ४७१] || २९ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/930585.html ४७२] || ३० नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/953345.html ४७५] || ८ जानेवारी २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/953347.html ४७७] || १० जानेवारी २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966713.html ५०१] || १९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|खान साहेब ओस्मान अली स्टेडियम]], [[बांगलादेश|फतुल्ला]] || {{cr|UAE}} || rowspan=3 | [[२०१६ आशिया चषक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966737.html ५०४] || २० फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|खान साहेब ओस्मान अली स्टेडियम]], [[बांगलादेश|फतुल्ला]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966741.html ५०७] || २२ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|HK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951307.html ५२३] || ८ मार्च २०१६ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=7 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951315.html ५२८] || १० मार्च २०१६ || {{cr|HK}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951321.html ५३१] || १२ मार्च २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951335.html ५३८] || १७ मार्च २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951343.html ५४२] || २० मार्च २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|RSA}} |- style="background:#cfc;" | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951351.html ५४६] || २३ मार्च २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान|फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951365.html ५५२] || २७ मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072206.html ५७१] || १४ डिसेंबर २०१६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=3 | |- | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072207.html ५७२] || १६ डिसेंबर २०१६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072208.html ५७३] || १८ डिसेंबर २०१६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1074958.html ५७८] || १४ जानेवारी २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=4 | [[२०१७ डेझर्ट टी२०]] |- style="background:#cfc;" | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1074962.html ५८१] || १६ जानेवारी २०१७ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1074969.html ५८६] || २० जानेवारी २०१७ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1074971.html ५८८] || २० जानेवारी २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1040485.html ५९९] || ८ मार्च २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रेटर नोएडा क्रीडा संकुल मैदान]], [[ग्रेटर नोएडा]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=16 | |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1040487.html ६००] || १० मार्च २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रेटर नोएडा क्रीडा संकुल मैदान]], [[ग्रेटर नोएडा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1040489.html ६०१] || १२ मार्च २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रेटर नोएडा क्रीडा संकुल मैदान]], [[ग्रेटर नोएडा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1089776.html ६११] || २ जून २०१७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|WIN}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1089777.html ६१२] || ३ जून २०१७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|WIN}} |- | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1089778.html ६१३] || ५ जून २०१७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|WIN}} |- | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1134031.html ६४३] || ५ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1134032.html ६४४] || ६ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1145982.html ६६७] || ३ जून २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1145983.html ६६८] || ५ जून २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1145984.html ६६९] || ७ जून २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150143.html ६९६] || २० ऑगस्ट २०१८ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE|cricket}} [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[आयर्लंड|माघेरमासन]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150144.html ६९७] || २२ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE|cricket}} [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[आयर्लंड|माघेरमासन]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168112.html ७४५] || २१ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168113.html ७४६] || २३ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168114.html ७४७] || २४ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197141.html ८८२] || १४ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=4 | [[२०१९-२० बांगलादेश तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197142.html ८८३] || १५ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197144.html ८९०] || २० सप्टेंबर २०१९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगांव]] || {{cr|ZIM}} |- style="background:#cfc;" | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197145.html ८९२] || २१ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगांव]] || {{cr|BAN}} |- | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1193494.html १०१५] || १४ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|WIN}} || rowspan=9 | |- | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1193495.html १०१६] || १६ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1193496.html १०१७] || १७ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1216416.html १०७७] || ६ मार्च २०२० || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रेटर नोएडा क्रीडा संकुल मैदान]], [[ग्रेटर नोएडा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1216417.html १०७९] || ८ मार्च २०२० || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रेटर नोएडा क्रीडा संकुल मैदान]], [[ग्रेटर नोएडा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1216418.html १०८३] || १० मार्च २०२० || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रेटर नोएडा क्रीडा संकुल मैदान]], [[ग्रेटर नोएडा]] || बरोबरीत |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252058.html ११३४] || १७ मार्च २०२१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252059.html ११३६] || १९ मार्च २०२१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252060.html ११३७] || २० मार्च २०२१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273728.html १३६४] || २५ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=5 | [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273735.html १३७७] || २९ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273738.html १३८०] || ३१ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273744.html १३९०] || ३ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273751.html १४०२] || ७ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|NZ}} |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299832.html १४९५] || ३ मार्च २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} || rowspan=10 | |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299833.html १४९६] || ५ मार्च २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310946.html १५६१] || ११ जून २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310947.html १५६८] || १२ जून २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310948.html १५७०] || १४ जून २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307159.html १७२७] || ९ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|IRE}} |- | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307160.html १७२९] || ११ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|IRE}} |- | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307161.html १७३१] || १२ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307162.html १७३६] || १५ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307163.html १७३८] || १७ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|IRE}} |- style="background:#cfc;" | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327269.html १७४८] || २७ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}} || [[२०२२ आशिया चषक]] |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327271.html १७५३] || ३० ऑगस्ट २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=4 | [[२०२२ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327275.html १७५७] || ३ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327278.html १७६०] || ७ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327279.html १७६१] || ८ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298148.html १८४०] || २२ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|ENG}} || rowspan=3 | [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298166.html १८५६] || १ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298172.html १८६४] || ४ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1357694.html १९९३] || १६ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=8 | |- | १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1357695.html १९९४] || १८ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|UAE}} |- | ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1357696.html १९९५] || १९ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1362815.html २०३०] || २४ मार्च २०२३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1362816.html २०३३] || २६ मार्च २०२३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1362817.html २०३५] || २७ मार्च २०२३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}} |- | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1377015.html २१३८] || १४ जुलै २०२३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} |- | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1377016.html २१४५] || १६ जुलै २०२३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | ११६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399115.html २२८१] || ४ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|SL}}|| {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=3 | [[आशियाई खेळ|२०२२ आशियाई खेळ]] |- style="background:#cfc;" | ११७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399118.html २२९७] || ६ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | ११८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399120.html २३०१] || ७ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{cr|IND}} |- | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412549.html २४२४] || २९ डिसेंबर २०२३ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=12 | |- | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412550.html २४२६] || ३१ डिसेंबर २०२३ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|UAE}} |- | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412551.html २४२७] || २ जानेवारी २०२४ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १२२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389396.html २४२८] || ११ जानेवारी २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन आयएस बिंद्रा स्टेडियम|इंदरजितसिंग बिंद्रा स्टेडियम]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}} |- | १२३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389397.html २४३१] || १४ जानेवारी २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}} |- | १२४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389398.html २४३५] || १७ जानेवारी २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || बरोबरीत |- | १२५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416077.html २४७९] || १७ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}} |- | १२६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416078.html २४८०] || १९ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}} |- | १२७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416079.html २४८२] || २१ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १२८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416084.html २५२१] || १५ मार्च २०२४ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IRE}} |- | १२९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416085.html २५२६] || १७ मार्च २०२४ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १३० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416086.html २५२९] || १८ मार्च २०२४ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १३१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415705.html २६३६] || ३ जून २०२४ || {{cr|UGA}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=8 | [[२०२४ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १३२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415714.html २६४५] || ७ जून २०२४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १३३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415729.html २६७९] || १३ जून २०२४ || {{cr|PNG}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो|सॅन फर्नांडो]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १३४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415740.html २७०३] || १७ जून २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान]], [[सेंट लुसिया]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १३५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415743.html २७१०] || २० जून २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | १३६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415748.html २७१७] || २२ जून २०२४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १३७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415752.html २७२२] || २४ जून २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १३८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415753.html २७२३] || २६ जून २०२४ || {{cr|SA}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो|सॅन फर्नांडो]] || {{cr|SA}} |- | १३९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457920.html ३०३०] || ११ डिसेंबर २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} || rowspan=3 | |- | १४० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457921.html ३०४५] || १३ डिसेंबर २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १४१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457922.html ३०५०] || १४ डिसेंबर २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1497873.html ३४२१] || २९ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}} || rowspan=5 | [[२०२५ संयुक्त अरब अमिराती आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिका|२०२५ संयुक्त अरब अमिराती तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1497875.html ३४३२] || १ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1497876.html ३४३३] || २ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1497878.html ३४३७] || ५ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1497879.html ३४४२] || ७ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496920.html ३४४३] || ९ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|HK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=3 | [[२०२५ आशिया चषक]] |- style="background:#cfc;" | १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496928.html ३४६०] || १६ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496930.html ३४६४] || १६ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|SL}} |- | १५० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500390.html ३४९६] || २ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|BAN}} || rowspan=10 | |- | १५१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500391.html ३४९८] || ३ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|BAN}} |- | १५२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500392.html ३५०४] || ५ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|BAN}} |- | १५३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505260.html ३५३७] || २९ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505261.html ३५४३] || ३१ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505262.html ३५५३] || २ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १५६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510323.html ३५७१] || ११ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|QAT}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १५७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1517823.html ३६६२] || १९ जानेवारी २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1517824.html ३६६४] || २१ जानेवारी २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- | १५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1517825.html ३६६५] || २२ जानेवारी २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | १६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512722.html ३६८७] || ८ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम (चेन्नई)|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|NZ}} || rowspan=4 | [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १६१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512731.html ३६९७] || ११ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || टाय |- style="background:#cfc;" | १६२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512746.html ३७१६] || १६ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[नवी दिल्ली]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512757.html ३७२६] || १९ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम (चेन्नई)|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|AFG|२०१३}} |} ==नोंदी== {{reflist|group=n}} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट]] [[वर्ग:अफगाणिस्तान क्रिकेट संघ]] a63yxn4wk7o610xu4rmsstv3pecueoj 0 280208 2677610 2653402 2026-04-05T05:29:40Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2677610 wikitext text/x-wiki खालील यादी आर्जेन्टिना क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. आर्जेन्टिनाने ३ ऑक्टोबर २०१९ रोजी मेक्सिको विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | आर्जेन्टिनाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==आर्जेन्टिनाने देशानुसार खेळलेल्या प्रथम आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याची तारीख== {| class="wikitable" style="text-align: center; width: 400px;" |- ! संघ !! प्रथम आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना |- |align=left|{{cr|MEX}} || ३ ऑक्टोबर २०१९ |- |align=left|{{cr|Peru}} || ४ ऑक्टोबर २०१९ |- |align=left|{{cr|BRA}} || ४ ऑक्टोबर २०१९ |- |align=left|{{cr|CHI}} || ५ ऑक्टोबर २०१९ |- |align=left|{{cr|Bahamas}} || ८ नोव्हेंबर २०२१ |- |align=left|{{cr|BLZ}} || १० नोव्हेंबर २०२१ |- |align=left|{{cr|PAN}} || १० नोव्हेंबर २०२१ |- |align=left|{{cr|USA}} || ११ नोव्हेंबर २०२१ |- |align=left|{{cr|CAN}} || १३ नोव्हेंबर २०२१ |- |align=left|{{cr|BER}} || १४ नोव्हेंबर २०२१ |- |align=left|{{cr|CAY}} || ४ मार्च २०२३ |} ==ट्वेंटी२० स्पर्धा कामगिरी== ==={{cr|ARG}}ची [[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="14"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|पात्रता]] कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|South Africa}} [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७]]|| colspan="7" rowspan="10" |''पात्र ठरले नाही'' || colspan="5" rowspan="3" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|ENG}} [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९]] |- |{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|GUY}} [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१०]] |- |{{flagicon|Sri Lanka}} [[२०१२ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१२]] ||५ || ० || ५ || ० || ० |- |{{flagicon|Bangladesh}} [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]] ||४ || १ || ३ || ० || ० |- |{{flagicon|India}} [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६]]|| colspan="5" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|OMA}}{{flagicon|UAE}} [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]] ||४ || ० || ४ || ० || ० |- |{{flagicon|Australia}} [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]] ||६ || २ || ४ || ० || ० |- |{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}}{{flagicon|Trinidad and Tobago}}{{flagicon|USA}} [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]||४ || १ || ३ || ० || ० |- |{{flagicon|IND}}{{flagicon|SL}} [[२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]] ||८ || ५ || २ || ० || १ |- |{{flagicon|AUS}}{{flagicon|NZL}} [[२०२८ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२८]]|| colspan="7" rowspan="2" |''TBD'' || colspan="5" rowspan="2" |''TBD'' |- |{{flagicon|Great Britain}}{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०३० आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०३०]] |} ==={{cr|ARG}}ची [[आयसीसी अमेरिका|दक्षिण अमेरिकी अजिंक्यपद स्पर्धे]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|[[आयसीसी अमेरिका|दक्षिण अमेरिकी अजिंक्यपद स्पर्धा]] |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:gold;" |{{flagicon|Peru}} [[२०१९ दक्षिण अमेरिकी क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा - पुरुष|२०१९]]|| विजेते ||१/७||७||६||१||-||- |- style="background:gold;" |{{flagicon|BRA}} [[२०२२ दक्षिण अमेरिकन क्रिकेट स्पर्धा पुरुष|२०२२]]<ref name="NonT20I" group="n">२०२२ या आवृत्तीमधील सर्व सामने हे बिन आंतरराष्ट्रीय दर्ज्याचे खेळवले गेले होते. सदर नोंदी फक्त संघाची कामगिरी दर्शविण्यासाठी संपादित केली आहे.</ref>|| विजेते ||१/७||७||५||२||-||- |- style="background:gold;" |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|ARG}} [[आयसीसी अमेरिका|२०२३]]|| विजेते ||१/८||५||५||०||-||- |- style="background:bronze;" |{{flagicon|BRA}} [[२०२४ पुरुष दक्षिण अमेरिकन चॅम्पियनशिप|२०२४]]<ref name="NonT20I2" group="n">२०२४ या आवृत्तीमधील अर्जेंन्टिना, ब्राझील व मेक्सिको या देशांचे सामने सोडून इतर सामने हे बिन आंतरराष्ट्रीय दर्ज्याचे खेळवले गेले होते. सदर नोंदी फक्त संघाची कामगिरी दर्शविण्यासाठी संपादित केली आहे.</ref>|| ३रे ||३/८||४||३||१||-||- |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200202.html ९०३] || ३ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|Mexico}} || {{flagicon|Peru}} [[लिमा|एल कोर्टिजो पोलो क्लब पीच अ]], [[लिमा]] || {{cr|ARG}} || rowspan=5 | [[२०१९ दक्षिण अमेरिकी क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा - पुरुष]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200206.html ९०८] || ४ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|Peru}} || {{flagicon|Peru}} [[लिमा|एल कोर्टिजो पोलो क्लब पीच ब]], [[लिमा]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200207.html ९०९] || ४ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|Brazil}} || {{flagicon|Peru}} [[लिमा|एल कोर्टिजो पोलो क्लब पीच अ]], [[लिमा]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200208.html ९१२] || ५ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|Chile}} || {{flagicon|Peru}} [[लिमा|एल कोर्टिजो पोलो क्लब पीच अ]], [[लिमा]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200212.html ९१९] || ६ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|Mexico}} || {{flagicon|Peru}} [[लिमा|लिमा क्रिकेट आणि फुटबॉल मैदान]], [[लिमा]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286671.html १४०९] || ८ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|BAH}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|BAH}} || rowspan=6 | [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका पात्रता|२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286675.html १४१४] || १० नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|BLZ}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286676.html १४१७] || १० नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|PAN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286681.html १४२२] || ११ नोव्हेंबर २०२१ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286685.html १४२६] || १३ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|CAN}} |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286687.html १४२९] || १४ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|BER}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड]], [[अँटिगा]] || {{cr|BER}} |- | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1359786.html १९९६] || २१ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|BER}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|सेंट आल्बन्स क्लब मैदान]], [[ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|BER}} || rowspan=2 | |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1359787.html १९९७] || २२ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|BER}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|सेंट आल्बन्स क्लब मैदान]], [[ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1359794.html २००२] || २५ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|PAN}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|सेंट आल्बन्स क्लब मैदान]], [[ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|PAN}} || rowspan=4 | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२२-२३|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1359793.html २००७] || २६ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|BER}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|सेंट आल्बन्स क्लब मैदान]], [[ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1359798.html २०११] || २ मार्च २०२३ || {{cr|BAH}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|सेंट आल्बन्स क्लब मैदान]], [[ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1359802.html २०१३] || ४ मार्च २०२३ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|सेंट आल्बन्स क्लब मैदान]], [[ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|CAY}} |- style="background:#cfc;" | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1403301.html २३२२] || १९ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|MEX}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|सेंट जॉर्ज विद्यालय मैदान क्र.१]], [[ब्युनोस आयर्स|कुइल्मेस]] || {{cr|ARG}} || rowspan=2 | [[क्रिकेट|२०२३ दक्षिण अमेरिकी क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा]] |- style="background:#cfc;" | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1403305.html २३२३] || २० ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|CHI}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|सेंट जॉर्ज विद्यालय मैदान क्र.१]], [[ब्युनोस आयर्स|कुइल्मेस]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1453909.html २९०६] || १३ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|MEX}} || {{flagicon|BRA}} [[ब्राझील|साओ फर्नांडो पोलो आणि क्रिकेट क्लब]], [[ब्राझील|इटागुई]] || {{cr|ARG}} || [[२०२४ पुरुष दक्षिण अमेरिकन चॅम्पियनशिप|२०२४ दक्षिण अमेरिकी क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा]] |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462926.html २९९८] || २ डिसेंबर २०२४ || {{cr|BER}} || {{flagicon|ARG}} [[हर्लिंगहॅम क्लब ग्राउंड]], [[ग्रेटर ब्युनोस आयर्स|ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|BER}} || |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462881.html ३०१३] || ७ डिसेंबर २०२४ || {{cr|BLZ}} || {{flagicon|ARG}} [[सेंट जॉर्ज कॉलेज (किल्मेस)|सेंट जॉर्ज कॉलेज]], [[क्विल्मेस]] || {{cr|ARG}} || rowspan=7 | [[२०२४ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462885.html ३०१९] || ८ डिसेंबर २०२४ || {{cr|BAH}} || {{flagicon|ARG}} [[हर्लिंगहॅम क्लब ग्राउंड]], [[ग्रेटर ब्युनोस आयर्स|ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|BAH}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462891.html ३०२८] || १० डिसेंबर २०२४ || {{cr|PAN}} || {{flagicon|ARG}} [[क्लब सॅन अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462895.html ३०३५] || ११ डिसेंबर २०२४ || {{cr|SUR}} || {{flagicon|ARG}} [[हर्लिंगहॅम क्लब ग्राउंड]], [[ग्रेटर ब्युनोस आयर्स|ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462903.html ३०५५] || १४ डिसेंबर २०२४ || {{cr|MEX}} || {{flagicon|ARG}} [[बेल्ग्रानो ऍथलेटिक स्टेडियम]], [[ग्रेटर ब्युनोस आयर्स|ब्युनॉस आयर्स]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462905.html ३०५९] || १५ डिसेंबर २०२४ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|ARG}} [[हर्लिंगहॅम क्लब ग्राउंड]], [[ग्रेटर ब्युनोस आयर्स|ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|CAY}} |- style="background:#cfc;" | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462911.html ३०६८] || १६ डिसेंबर २०२४ || {{cr|BRA}} || {{flagicon|ARG}} [[सेंट जॉर्ज कॉलेज (किल्मेस)|सेंट जॉर्ज कॉलेज]], [[क्विल्मेस]] || {{cr|ARG}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511993.html ३५९३] || २८ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|BRA}} || {{flagicon|ARG}} [[क्लब सॅन अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|ARG}} || rowspan=4 | |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511994.html ३५९५] || २९ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|BRA}} || {{flagicon|ARG}} [[क्लब सॅन अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || अनिर्णित |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511996.html ३५९८] || ३० नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|BRA}} || {{flagicon|ARG}} [[क्लब सॅन अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|ARG}} |- | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511997.html ३५९९] || ३० नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|BRA}} || {{flagicon|ARG}} [[क्लब सॅन अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525166.html] || ८ मार्च २०२६ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || TBD || rowspan=6 | [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब|२०२८ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका ब गट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525168.html] || ९ मार्च २०२६ || {{cr|SUR}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525171.html] || ११ मार्च २०२६ || {{cr|MEX}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525173.html] || १२ मार्च २०२६ || {{cr|SUR}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525174.html] || १४ मार्च २०२६ || {{cr|MEX}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || TBD |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525177.html] || १५ मार्च २०२६ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || TBD |} ==नोंदी== {{reflist|group=n}} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:आर्जेन्टिना क्रिकेट|टी२०]] [[वर्ग:२०-२० क्रिकेट]] llentdubb3owhs82crej9c43ydohmcr 2677612 2677610 2026-04-05T05:31:15Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2677612 wikitext text/x-wiki खालील यादी आर्जेन्टिना क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. आर्जेन्टिनाने ३ ऑक्टोबर २०१९ रोजी मेक्सिको विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | आर्जेन्टिनाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==आर्जेन्टिनाने देशानुसार खेळलेल्या प्रथम आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याची तारीख== {| class="wikitable" style="text-align: center; width: 400px;" |- ! संघ !! प्रथम आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना |- |align=left|{{cr|MEX}} || ३ ऑक्टोबर २०१९ |- |align=left|{{cr|Peru}} || ४ ऑक्टोबर २०१९ |- |align=left|{{cr|BRA}} || ४ ऑक्टोबर २०१९ |- |align=left|{{cr|CHI}} || ५ ऑक्टोबर २०१९ |- |align=left|{{cr|Bahamas}} || ८ नोव्हेंबर २०२१ |- |align=left|{{cr|BLZ}} || १० नोव्हेंबर २०२१ |- |align=left|{{cr|PAN}} || १० नोव्हेंबर २०२१ |- |align=left|{{cr|USA}} || ११ नोव्हेंबर २०२१ |- |align=left|{{cr|CAN}} || १३ नोव्हेंबर २०२१ |- |align=left|{{cr|BER}} || १४ नोव्हेंबर २०२१ |- |align=left|{{cr|CAY}} || ४ मार्च २०२३ |} ==ट्वेंटी२० स्पर्धा कामगिरी== ==={{cr|ARG}}ची [[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="14"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|पात्रता]] कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|South Africa}} [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७]]|| colspan="7" rowspan="10" |''पात्र ठरले नाही'' || colspan="5" rowspan="3" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|ENG}} [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९]] |- |{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|GUY}} [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१०]] |- |{{flagicon|Sri Lanka}} [[२०१२ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१२]] ||५ || ० || ५ || ० || ० |- |{{flagicon|Bangladesh}} [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]] ||४ || १ || ३ || ० || ० |- |{{flagicon|India}} [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६]]|| colspan="5" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|OMA}}{{flagicon|UAE}} [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]] ||४ || ० || ४ || ० || ० |- |{{flagicon|Australia}} [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]] ||६ || २ || ४ || ० || ० |- |{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}}{{flagicon|Trinidad and Tobago}}{{flagicon|USA}} [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]||४ || १ || ३ || ० || ० |- |{{flagicon|IND}}{{flagicon|SL}} [[२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]] ||८ || ५ || २ || ० || १ |- |{{flagicon|AUS}}{{flagicon|NZL}} [[२०२८ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२८]]|| colspan="7" rowspan="2" |''TBD'' || colspan="5" rowspan="2" |''TBD'' |- |{{flagicon|Great Britain}}{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०३० आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०३०]] |} ==={{cr|ARG}}ची [[आयसीसी अमेरिका|दक्षिण अमेरिकी अजिंक्यपद स्पर्धे]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|[[आयसीसी अमेरिका|दक्षिण अमेरिकी अजिंक्यपद स्पर्धा]] |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:gold;" |{{flagicon|Peru}} [[२०१९ दक्षिण अमेरिकी क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा - पुरुष|२०१९]]|| विजेते ||१/७||७||६||१||-||- |- style="background:gold;" |{{flagicon|BRA}} [[२०२२ दक्षिण अमेरिकन क्रिकेट स्पर्धा पुरुष|२०२२]]<ref name="NonT20I" group="n">२०२२ या आवृत्तीमधील सर्व सामने हे बिन आंतरराष्ट्रीय दर्ज्याचे खेळवले गेले होते. सदर नोंदी फक्त संघाची कामगिरी दर्शविण्यासाठी संपादित केली आहे.</ref>|| विजेते ||१/७||७||५||२||-||- |- style="background:gold;" |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|ARG}} [[आयसीसी अमेरिका|२०२३]]|| विजेते ||१/८||५||५||०||-||- |- style="background:bronze;" |{{flagicon|BRA}} [[२०२४ पुरुष दक्षिण अमेरिकन चॅम्पियनशिप|२०२४]]<ref name="NonT20I2" group="n">२०२४ या आवृत्तीमधील अर्जेंन्टिना, ब्राझील व मेक्सिको या देशांचे सामने सोडून इतर सामने हे बिन आंतरराष्ट्रीय दर्ज्याचे खेळवले गेले होते. सदर नोंदी फक्त संघाची कामगिरी दर्शविण्यासाठी संपादित केली आहे.</ref>|| ३रे ||३/८||४||३||१||-||- |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200202.html ९०३] || ३ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|Mexico}} || {{flagicon|Peru}} [[लिमा|एल कोर्टिजो पोलो क्लब पीच अ]], [[लिमा]] || {{cr|ARG}} || rowspan=5 | [[२०१९ दक्षिण अमेरिकी क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा - पुरुष]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200206.html ९०८] || ४ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|Peru}} || {{flagicon|Peru}} [[लिमा|एल कोर्टिजो पोलो क्लब पीच ब]], [[लिमा]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200207.html ९०९] || ४ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|Brazil}} || {{flagicon|Peru}} [[लिमा|एल कोर्टिजो पोलो क्लब पीच अ]], [[लिमा]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200208.html ९१२] || ५ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|Chile}} || {{flagicon|Peru}} [[लिमा|एल कोर्टिजो पोलो क्लब पीच अ]], [[लिमा]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200212.html ९१९] || ६ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|Mexico}} || {{flagicon|Peru}} [[लिमा|लिमा क्रिकेट आणि फुटबॉल मैदान]], [[लिमा]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286671.html १४०९] || ८ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|BAH}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|BAH}} || rowspan=6 | [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका पात्रता|२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286675.html १४१४] || १० नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|BLZ}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286676.html १४१७] || १० नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|PAN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286681.html १४२२] || ११ नोव्हेंबर २०२१ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286685.html १४२६] || १३ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|CAN}} |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286687.html १४२९] || १४ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|BER}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड]], [[अँटिगा]] || {{cr|BER}} |- | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1359786.html १९९६] || २१ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|BER}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|सेंट आल्बन्स क्लब मैदान]], [[ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|BER}} || rowspan=2 | |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1359787.html १९९७] || २२ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|BER}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|सेंट आल्बन्स क्लब मैदान]], [[ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1359794.html २००२] || २५ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|PAN}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|सेंट आल्बन्स क्लब मैदान]], [[ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|PAN}} || rowspan=4 | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२२-२३|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1359793.html २००७] || २६ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|BER}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|सेंट आल्बन्स क्लब मैदान]], [[ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1359798.html २०११] || २ मार्च २०२३ || {{cr|BAH}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|सेंट आल्बन्स क्लब मैदान]], [[ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1359802.html २०१३] || ४ मार्च २०२३ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|सेंट आल्बन्स क्लब मैदान]], [[ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|CAY}} |- style="background:#cfc;" | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1403301.html २३२२] || १९ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|MEX}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|सेंट जॉर्ज विद्यालय मैदान क्र.१]], [[ब्युनोस आयर्स|कुइल्मेस]] || {{cr|ARG}} || rowspan=2 | [[क्रिकेट|२०२३ दक्षिण अमेरिकी क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा]] |- style="background:#cfc;" | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1403305.html २३२३] || २० ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|CHI}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|सेंट जॉर्ज विद्यालय मैदान क्र.१]], [[ब्युनोस आयर्स|कुइल्मेस]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1453909.html २९०६] || १३ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|MEX}} || {{flagicon|BRA}} [[ब्राझील|साओ फर्नांडो पोलो आणि क्रिकेट क्लब]], [[ब्राझील|इटागुई]] || {{cr|ARG}} || [[२०२४ पुरुष दक्षिण अमेरिकन चॅम्पियनशिप|२०२४ दक्षिण अमेरिकी क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा]] |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462926.html २९९८] || २ डिसेंबर २०२४ || {{cr|BER}} || {{flagicon|ARG}} [[हर्लिंगहॅम क्लब ग्राउंड]], [[ग्रेटर ब्युनोस आयर्स|ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|BER}} || |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462881.html ३०१३] || ७ डिसेंबर २०२४ || {{cr|BLZ}} || {{flagicon|ARG}} [[सेंट जॉर्ज कॉलेज (किल्मेस)|सेंट जॉर्ज कॉलेज]], [[क्विल्मेस]] || {{cr|ARG}} || rowspan=7 | [[२०२४ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462885.html ३०१९] || ८ डिसेंबर २०२४ || {{cr|BAH}} || {{flagicon|ARG}} [[हर्लिंगहॅम क्लब ग्राउंड]], [[ग्रेटर ब्युनोस आयर्स|ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|BAH}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462891.html ३०२८] || १० डिसेंबर २०२४ || {{cr|PAN}} || {{flagicon|ARG}} [[क्लब सॅन अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462895.html ३०३५] || ११ डिसेंबर २०२४ || {{cr|SUR}} || {{flagicon|ARG}} [[हर्लिंगहॅम क्लब ग्राउंड]], [[ग्रेटर ब्युनोस आयर्स|ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462903.html ३०५५] || १४ डिसेंबर २०२४ || {{cr|MEX}} || {{flagicon|ARG}} [[बेल्ग्रानो ऍथलेटिक स्टेडियम]], [[ग्रेटर ब्युनोस आयर्स|ब्युनॉस आयर्स]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462905.html ३०५९] || १५ डिसेंबर २०२४ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|ARG}} [[हर्लिंगहॅम क्लब ग्राउंड]], [[ग्रेटर ब्युनोस आयर्स|ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|CAY}} |- style="background:#cfc;" | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462911.html ३०६८] || १६ डिसेंबर २०२४ || {{cr|BRA}} || {{flagicon|ARG}} [[सेंट जॉर्ज कॉलेज (किल्मेस)|सेंट जॉर्ज कॉलेज]], [[क्विल्मेस]] || {{cr|ARG}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511993.html ३५९३] || २८ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|BRA}} || {{flagicon|ARG}} [[क्लब सॅन अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|ARG}} || rowspan=4 | |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511994.html ३५९५] || २९ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|BRA}} || {{flagicon|ARG}} [[क्लब सॅन अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || अनिर्णित |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511996.html ३५९८] || ३० नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|BRA}} || {{flagicon|ARG}} [[क्लब सॅन अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|ARG}} |- | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511997.html ३५९९] || ३० नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|BRA}} || {{flagicon|ARG}} [[क्लब सॅन अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525166.html ३७५६] || ८ मार्च २०२६ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{cr|CAY}} || rowspan=6 | [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब|२०२८ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका ब गट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525168.html ३७५९] || ९ मार्च २०२६ || {{cr|SUR}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525171.html ३७६४] || ११ मार्च २०२६ || {{cr|MEX}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525173.html ३७६७] || १२ मार्च २०२६ || {{cr|SUR}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525174.html ३७७०] || १४ मार्च २०२६ || {{cr|MEX}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525177.html ३७७५] || १५ मार्च २०२६ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{cr|CAY}} |} ==नोंदी== {{reflist|group=n}} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:आर्जेन्टिना क्रिकेट|टी२०]] [[वर्ग:२०-२० क्रिकेट]] pz2cslnijumdne6n6j7336iggye87cx 2677613 2677612 2026-04-05T05:31:58Z Aditya tamhankar 80177 /* {{cr|ARG}}ची आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषकमधील कामगिरी */ 2677613 wikitext text/x-wiki खालील यादी आर्जेन्टिना क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. आर्जेन्टिनाने ३ ऑक्टोबर २०१९ रोजी मेक्सिको विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | आर्जेन्टिनाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==आर्जेन्टिनाने देशानुसार खेळलेल्या प्रथम आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याची तारीख== {| class="wikitable" style="text-align: center; width: 400px;" |- ! संघ !! प्रथम आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना |- |align=left|{{cr|MEX}} || ३ ऑक्टोबर २०१९ |- |align=left|{{cr|Peru}} || ४ ऑक्टोबर २०१९ |- |align=left|{{cr|BRA}} || ४ ऑक्टोबर २०१९ |- |align=left|{{cr|CHI}} || ५ ऑक्टोबर २०१९ |- |align=left|{{cr|Bahamas}} || ८ नोव्हेंबर २०२१ |- |align=left|{{cr|BLZ}} || १० नोव्हेंबर २०२१ |- |align=left|{{cr|PAN}} || १० नोव्हेंबर २०२१ |- |align=left|{{cr|USA}} || ११ नोव्हेंबर २०२१ |- |align=left|{{cr|CAN}} || १३ नोव्हेंबर २०२१ |- |align=left|{{cr|BER}} || १४ नोव्हेंबर २०२१ |- |align=left|{{cr|CAY}} || ४ मार्च २०२३ |} ==ट्वेंटी२० स्पर्धा कामगिरी== ==={{cr|ARG}}ची [[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="14"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|पात्रता]] कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|South Africa}} [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७]]|| colspan="7" rowspan="11" |''पात्र ठरले नाही'' || colspan="5" rowspan="3" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|ENG}} [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९]] |- |{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|GUY}} [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१०]] |- |{{flagicon|Sri Lanka}} [[२०१२ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१२]] ||५ || ० || ५ || ० || ० |- |{{flagicon|Bangladesh}} [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]] ||४ || १ || ३ || ० || ० |- |{{flagicon|India}} [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६]]|| colspan="5" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|OMA}}{{flagicon|UAE}} [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]] ||४ || ० || ४ || ० || ० |- |{{flagicon|Australia}} [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]] ||६ || २ || ४ || ० || ० |- |{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}}{{flagicon|Trinidad and Tobago}}{{flagicon|USA}} [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]||४ || १ || ३ || ० || ० |- |{{flagicon|IND}}{{flagicon|SL}} [[२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]] ||८ || ५ || २ || ० || १ |- |{{flagicon|AUS}}{{flagicon|NZL}} [[२०२८ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२८]] ||६ || ४ || २ || ० || ० |- |{{flagicon|Great Britain}}{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०३० आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०३०]] || colspan="7" |''TBD'' || colspan="5" |''TBD'' |} ==={{cr|ARG}}ची [[आयसीसी अमेरिका|दक्षिण अमेरिकी अजिंक्यपद स्पर्धे]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|[[आयसीसी अमेरिका|दक्षिण अमेरिकी अजिंक्यपद स्पर्धा]] |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:gold;" |{{flagicon|Peru}} [[२०१९ दक्षिण अमेरिकी क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा - पुरुष|२०१९]]|| विजेते ||१/७||७||६||१||-||- |- style="background:gold;" |{{flagicon|BRA}} [[२०२२ दक्षिण अमेरिकन क्रिकेट स्पर्धा पुरुष|२०२२]]<ref name="NonT20I" group="n">२०२२ या आवृत्तीमधील सर्व सामने हे बिन आंतरराष्ट्रीय दर्ज्याचे खेळवले गेले होते. सदर नोंदी फक्त संघाची कामगिरी दर्शविण्यासाठी संपादित केली आहे.</ref>|| विजेते ||१/७||७||५||२||-||- |- style="background:gold;" |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|ARG}} [[आयसीसी अमेरिका|२०२३]]|| विजेते ||१/८||५||५||०||-||- |- style="background:bronze;" |{{flagicon|BRA}} [[२०२४ पुरुष दक्षिण अमेरिकन चॅम्पियनशिप|२०२४]]<ref name="NonT20I2" group="n">२०२४ या आवृत्तीमधील अर्जेंन्टिना, ब्राझील व मेक्सिको या देशांचे सामने सोडून इतर सामने हे बिन आंतरराष्ट्रीय दर्ज्याचे खेळवले गेले होते. सदर नोंदी फक्त संघाची कामगिरी दर्शविण्यासाठी संपादित केली आहे.</ref>|| ३रे ||३/८||४||३||१||-||- |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200202.html ९०३] || ३ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|Mexico}} || {{flagicon|Peru}} [[लिमा|एल कोर्टिजो पोलो क्लब पीच अ]], [[लिमा]] || {{cr|ARG}} || rowspan=5 | [[२०१९ दक्षिण अमेरिकी क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा - पुरुष]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200206.html ९०८] || ४ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|Peru}} || {{flagicon|Peru}} [[लिमा|एल कोर्टिजो पोलो क्लब पीच ब]], [[लिमा]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200207.html ९०९] || ४ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|Brazil}} || {{flagicon|Peru}} [[लिमा|एल कोर्टिजो पोलो क्लब पीच अ]], [[लिमा]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200208.html ९१२] || ५ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|Chile}} || {{flagicon|Peru}} [[लिमा|एल कोर्टिजो पोलो क्लब पीच अ]], [[लिमा]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200212.html ९१९] || ६ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|Mexico}} || {{flagicon|Peru}} [[लिमा|लिमा क्रिकेट आणि फुटबॉल मैदान]], [[लिमा]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286671.html १४०९] || ८ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|BAH}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|BAH}} || rowspan=6 | [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका पात्रता|२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286675.html १४१४] || १० नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|BLZ}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286676.html १४१७] || १० नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|PAN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286681.html १४२२] || ११ नोव्हेंबर २०२१ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286685.html १४२६] || १३ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|CAN}} |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1286687.html १४२९] || १४ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|BER}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड]], [[अँटिगा]] || {{cr|BER}} |- | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1359786.html १९९६] || २१ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|BER}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|सेंट आल्बन्स क्लब मैदान]], [[ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|BER}} || rowspan=2 | |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1359787.html १९९७] || २२ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|BER}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|सेंट आल्बन्स क्लब मैदान]], [[ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1359794.html २००२] || २५ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|PAN}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|सेंट आल्बन्स क्लब मैदान]], [[ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|PAN}} || rowspan=4 | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२२-२३|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1359793.html २००७] || २६ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|BER}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|सेंट आल्बन्स क्लब मैदान]], [[ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|BER}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1359798.html २०११] || २ मार्च २०२३ || {{cr|BAH}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|सेंट आल्बन्स क्लब मैदान]], [[ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1359802.html २०१३] || ४ मार्च २०२३ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|सेंट आल्बन्स क्लब मैदान]], [[ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|CAY}} |- style="background:#cfc;" | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1403301.html २३२२] || १९ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|MEX}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|सेंट जॉर्ज विद्यालय मैदान क्र.१]], [[ब्युनोस आयर्स|कुइल्मेस]] || {{cr|ARG}} || rowspan=2 | [[क्रिकेट|२०२३ दक्षिण अमेरिकी क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा]] |- style="background:#cfc;" | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1403305.html २३२३] || २० ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|CHI}} || {{flagicon|ARG}} [[ब्युनोस आयर्स|सेंट जॉर्ज विद्यालय मैदान क्र.१]], [[ब्युनोस आयर्स|कुइल्मेस]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1453909.html २९०६] || १३ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|MEX}} || {{flagicon|BRA}} [[ब्राझील|साओ फर्नांडो पोलो आणि क्रिकेट क्लब]], [[ब्राझील|इटागुई]] || {{cr|ARG}} || [[२०२४ पुरुष दक्षिण अमेरिकन चॅम्पियनशिप|२०२४ दक्षिण अमेरिकी क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा]] |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462926.html २९९८] || २ डिसेंबर २०२४ || {{cr|BER}} || {{flagicon|ARG}} [[हर्लिंगहॅम क्लब ग्राउंड]], [[ग्रेटर ब्युनोस आयर्स|ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|BER}} || |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462881.html ३०१३] || ७ डिसेंबर २०२४ || {{cr|BLZ}} || {{flagicon|ARG}} [[सेंट जॉर्ज कॉलेज (किल्मेस)|सेंट जॉर्ज कॉलेज]], [[क्विल्मेस]] || {{cr|ARG}} || rowspan=7 | [[२०२४ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462885.html ३०१९] || ८ डिसेंबर २०२४ || {{cr|BAH}} || {{flagicon|ARG}} [[हर्लिंगहॅम क्लब ग्राउंड]], [[ग्रेटर ब्युनोस आयर्स|ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|BAH}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462891.html ३०२८] || १० डिसेंबर २०२४ || {{cr|PAN}} || {{flagicon|ARG}} [[क्लब सॅन अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462895.html ३०३५] || ११ डिसेंबर २०२४ || {{cr|SUR}} || {{flagicon|ARG}} [[हर्लिंगहॅम क्लब ग्राउंड]], [[ग्रेटर ब्युनोस आयर्स|ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462903.html ३०५५] || १४ डिसेंबर २०२४ || {{cr|MEX}} || {{flagicon|ARG}} [[बेल्ग्रानो ऍथलेटिक स्टेडियम]], [[ग्रेटर ब्युनोस आयर्स|ब्युनॉस आयर्स]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462905.html ३०५९] || १५ डिसेंबर २०२४ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|ARG}} [[हर्लिंगहॅम क्लब ग्राउंड]], [[ग्रेटर ब्युनोस आयर्स|ब्युनोस आयर्स]] || {{cr|CAY}} |- style="background:#cfc;" | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1462911.html ३०६८] || १६ डिसेंबर २०२४ || {{cr|BRA}} || {{flagicon|ARG}} [[सेंट जॉर्ज कॉलेज (किल्मेस)|सेंट जॉर्ज कॉलेज]], [[क्विल्मेस]] || {{cr|ARG}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511993.html ३५९३] || २८ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|BRA}} || {{flagicon|ARG}} [[क्लब सॅन अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|ARG}} || rowspan=4 | |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511994.html ३५९५] || २९ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|BRA}} || {{flagicon|ARG}} [[क्लब सॅन अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || अनिर्णित |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511996.html ३५९८] || ३० नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|BRA}} || {{flagicon|ARG}} [[क्लब सॅन अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{cr|ARG}} |- | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511997.html ३५९९] || ३० नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|BRA}} || {{flagicon|ARG}} [[क्लब सॅन अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525166.html ३७५६] || ८ मार्च २०२६ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{cr|CAY}} || rowspan=6 | [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक अमेरिका उप-प्रादेशिक पात्रता ब|२०२८ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका ब गट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525168.html ३७५९] || ९ मार्च २०२६ || {{cr|SUR}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525171.html ३७६४] || ११ मार्च २०२६ || {{cr|MEX}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525173.html ३७६७] || १२ मार्च २०२६ || {{cr|SUR}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525174.html ३७७०] || १४ मार्च २०२६ || {{cr|MEX}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{cr|ARG}} |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525177.html ३७७५] || १५ मार्च २०२६ || {{cr|CAY}} || {{flagicon|CAY}} [[जिमी पॉवेल ओव्हल]], [[जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह|जॉर्जटाऊन]] || {{cr|CAY}} |} ==नोंदी== {{reflist|group=n}} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:आर्जेन्टिना क्रिकेट|टी२०]] [[वर्ग:२०-२० क्रिकेट]] skc5x3qzg4qvliuil1xz0fe6c4mc22l 0 288288 2677618 2643822 2026-04-05T06:08:12Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2677618 wikitext text/x-wiki खालील यादी ऑस्ट्रिया क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. ऑस्ट्रियाने २९ ऑगस्ट २०१९ रोजी रोमेनिया विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | ऑस्ट्रियाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==ऑस्ट्रियाने देशानुसार खेळलेल्या प्रथम आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याची तारीख== {| class="wikitable" style="text-align: center; width: 400px;" |- ! संघ !! प्रथम आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना |- |align=left|{{cr|ROM}} || २९ ऑगस्ट २०१९ |- |align=left|{{cr|CZE}} || ३० ऑगस्ट २०१९ |- |align=left|{{cr|LUX}} || ३१ ऑगस्ट २०१९ |- |align=left|{{cr|TUR}} || ३१ ऑगस्ट २०१९ |- |align=left|{{cr|BEL}} || २४ जुलै २०२१ |- |align=left|{{cr|HUN}} || ४ जून २०२२ |- |align=left|{{cr|GER}} || ९ जून २०२२ |- |align=left|{{cr|SWE}} || १० जून २०२२ |- |align=left|{{cr|SVN}} || २५ जुलै २०२२ |- |align=left|{{cr|GUE}} || २७ जुलै २०२२ |- |align=left|{{cr|BUL}} || ३० जुलै २०२२ |- |align=left|{{cr|NOR}} || ३१ जुलै २०२२ |- |align=left|{{cr|IMN}} || ९ जुलै २०२३ |- |align=left|{{cr|JER}} || २० जुलै २०२३ |- |align=left|{{cr|IRE}} || २३ जुलै २०२३ |- |align=left|{{cr|DEN}} || २४ जुलै २०२३ |- |align=left|{{cr|SCO}} || २५ जुलै २०२३ |} ==ट्वेंटी२० स्पर्धा कामगिरी== ==={{cr|AUT}}ची [[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="14"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|पात्रता]] कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|South Africa}} [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७]]|| colspan="7" rowspan="10" |''पात्र ठरले नाही'' || colspan="5" rowspan="3" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|ENG}} [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९]] |- |{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|GUY}} [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१०]] |- |{{flagicon|Sri Lanka}} [[२०१२ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१२]] ||१४ || ७ || ६ || १ || ० |- |{{flagicon|Bangladesh}} [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]] ||६ || २ || ४ || ० || ० |- |{{flagicon|India}} [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६]]||५ || ३ || २ || ० || ० |- |{{flagicon|OMA}}{{flagicon|UAE}} [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]] ||५ || ३ || २ || ० || ० |- |{{flagicon|Australia}} [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]] || colspan="5" |''पात्रता सामने [[कोव्हिड-१९]] मुळे रद्द'' |- |{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}}{{flagicon|Antigua and Barbuda}}{{flagicon|GUY}}{{flagicon|Trinidad and Tobago}}{{flagicon|USA}} [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]||११ || ५ || ५ || ० || १ |- |{{flagicon|IND}}{{flagicon|SL}} [[२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]]||५ || ४ || १ || ० || ० |- |{{flagicon|AUS}}{{flagicon|NZL}} [[२०२८ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२८]] |- |{{flagicon|Great Britain}}{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०३० आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०३०]] |} ==={{cr|AUT}}ची [[मध्य युरोप|मध्य युरोप चषक स्पर्धे]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|[[मध्य युरोप|मध्य युरोप चषक]] |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|CZE}} [[२०१९ मध्य युरोप चषक|२०१९]]<ref name="NonT20I" group="n">२०२२ या आवृत्तीमधील सर्व सामने हे बिन आंतरराष्ट्रीय दर्ज्याचे खेळवले गेले होते. सदर नोंदी फक्त संघाची कामगिरी दर्शविण्यासाठी संपादित केली आहे.</ref>|| colspan="7" |''सहभाग घेतला नाही'' |- style="background:gold;" |{{flagicon|CZE}} [[२०२१ मध्य युरोप चषक|२०२१]]|| विजेते ||१/३||४||३||१||०||० |- style="background:silver;" |{{flagicon|CZE}} [[२०२२ मध्य युरोप चषक|२०२२]]|| उपविजेते ||२/३||४||३||१||०||० |- |{{flagicon|CZE}} [[हंगेरी क्रिकेट संघाचा चेक प्रजासत्ताक दौरा, २०२३|२०२३]]|| colspan="7" |''सहभाग घेतला नाही'' |- style="background:gold;" |{{flagicon|CZE}} [[२०२५ मध्य युरोप चषक|२०२५]]|| विजेते ||१/३||४||३||१||०||० |} ==={{cr|AUT}}ची खंडीय चषक स्पर्धेमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|खंडीय चषक |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:gold;" |{{flagicon|ROM}} [[२०१९ खंडीय चषक (क्रिकेट)|२०१९]]|| विजेते ||१/५||५||४||१||०||० |- |{{flagicon|ROM}} [[२०२१ खंडीय चषक (क्रिकेट)|२०२१]]|| colspan="7" rowspan="2" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|ROM}} [[२०२३ पुरुष कॉन्टिनेंटल कप|२०२३]] |- style="background:silver;" |{{flagicon|ROM}} [[२०२५ खंडीय चषक (क्रिकेट)|२०२५]]|| उपविजेते ||२/६||४||२||२||०||० |} ==={{cr|AUT}}ची तिरंगी/चौरंगी/पंचरंगी/षष्ठरंगी/सप्तरंगी/अष्टरंगी स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|तिरंगी/चौरंगी/पंचरंगी/षष्ठरंगी/सप्तरंगी/अष्टरंगी स्पर्धा |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:silver;" |{{flagicon|GER}} [[२०२२ जर्मनी तिरंगी मालिका|२०२२]]|| उपविजेते ||२/३||५||३||२||०||० |- style="background:silver;" |{{flagicon|MLT}} [[२०२५ माल्टा तिरंगी मालिका|२०२५ (फेब्रुवारी)]]|| उपविजेते ||२/३||४||३||१||०||० |- style="background:gold;" |{{flagicon|HUN}} [[२०२५ ट्वेंटी२० बुडापेस्ट चषक|२०२५ (जुलै)]]|| विजेते ||१/४||४||३||०||०||१ |- |{{flagicon|SWE}} [[२०२५ व्हायकिंग चषक|२०२५ (ऑगस्ट)]]|| colspan="7" |''TBD'' |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197842.html ८६७] || २९ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[रोमेनिया|इल्फो काउंटी]] || {{cr|ROM}} || rowspan=5 | [[२०१९ खंडीय चषक (क्रिकेट)|२०१९ खंडीय चषक]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197844.html ८७०] || ३० ऑगस्ट २०१९ || {{cr|CZE}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[रोमेनिया|इल्फो काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198898.html ८७३] || ३१ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|LUX}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[रोमेनिया|इल्फो काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198900.html ८७५] || ३१ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|TUR}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[रोमेनिया|इल्फो काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198902.html ८७७] || १ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|CZE}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[रोमेनिया|इल्फो काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263709.html ११६०] || २१ मे २०२१ || {{cr|LUX}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|AUT}} || rowspan=4 | [[२०२१ मध्य युरोप चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263710.html ११६१] || २२ मे २०२१ || {{cr|CZE}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263712.html ११६३] || २३ मे २०२१ || {{cr|LUX}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|LUX}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263713.html ११६४] || २३ मे २०२१ || {{cr|CZE}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|AUT}} |- | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1269836.html ११९९] || २४ जुलै २०२१ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[बेल्जियम|वॉटर्लू]] || {{cr|BEL}} || rowspan=6 | |- | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1269837.html १२००] || २४ जुलै २०२१ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[बेल्जियम|वॉटर्लू]] || {{cr|BEL}} |- | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1269838.html १२०२] || २५ जुलै २०२१ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|BEL}} [[रॉयल ब्रुसेल्स क्रिकेट क्लब मैदान]], [[बेल्जियम|वॉटर्लू]] || {{cr|AUT}} |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317140.html १५४८] || ४ जून २०२२ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{cr|AUT}} |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317141.html १५४९] || ४ जून २०२२ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लोवर ऑस्ट्रिया]] || अनिर्णित |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317142.html १५५०] || ५ जून २०२२ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{cr|HUN}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318357.html १५५३] || ९ जून २०२२ || {{cr|GER}} || {{flagicon|GER}} [[बायर स्पोर्टस्टेडियन]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|GER}} || rowspan=5 | [[२०२२ जर्मनी तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318359.html १५५६] || १० जून २०२२ || {{cr|GER}} || {{flagicon|GER}} [[बायर स्पोर्टस्टेडियन]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318360.html १५५७] || १० जून २०२२ || {{cr|SWE}} || {{flagicon|GER}} [[बायर स्पोर्टस्टेडियन]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318361.html १५६०] || ११ जून २०२२ || {{cr|SWE}} || {{flagicon|GER}} [[बायर स्पोर्टस्टेडियन]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318363.html १५६७] || १२ जून २०२२ || {{cr|GER}} || {{flagicon|GER}} [[बायर स्पोर्टस्टेडियन]], [[क्रेफेल्ड]] || {{cr|GER}} |- style="background:#cfc;" | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321305.html १६१९] || ८ जुलै २०२२ || {{cr|LUX}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|AUT}} || rowspan=4 | [[२०२२ मध्य युरोप चषक]] |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321307.html १६२४] || ९ जुलै २०२२ || {{cr|CZE}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321308.html १६२६] || ९ जुलै २०२२ || {{cr|LUX}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321310.html १६३०] || १० जुलै २०२२ || {{cr|CZE}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|CZE}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321281.html १६८०] || २४ जुलै २०२२ || {{cr|LUX}} || {{flagicon|FIN}} [[टिकुरिला क्रिकेट मैदान]], [[व्हंटा]] || {{cr|AUT}} || rowspan=5 | [[२०२२-२३ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक युरोप पात्रता|२०२४ पुरूष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक युरोप 'ब' पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321286.html १६८४] || २५ जुलै २०२२ || {{cr|SVN}} || {{flagicon|FIN}} [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[फिनलंड|केरावा]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321289.html १६८८] || २७ जुलै २०२२ || {{cr|GUE}} || {{flagicon|FIN}} [[टिकुरिला क्रिकेट मैदान]], [[व्हंटा]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321297.html १७०४] || ३० जुलै २०२२ || {{cr|BUL}} || {{flagicon|FIN}} [[टिकुरिला क्रिकेट मैदान]], [[व्हंटा]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321304.html १७१५] || ३१ जुलै २०२२ || {{cr|NOR}} || {{flagicon|FIN}} [[केरावा राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[फिनलंड|केरावा]] || {{cr|AUT}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1381451.html २११९] || २९ जून २०२३ || {{cr|GER}} || {{flagicon|NED}} [[नेदरलँड्स|स्पोर्टपार्क हेट स्कूट्सवेल्ड]], [[नेदरलँड्स|डेव्हेंटर]] || {{cr|GER}} || rowspan=5 | |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1381452.html २१२०] || ३० जून २०२३ || {{cr|GER}} || {{flagicon|NED}} [[नेदरलँड्स|स्पोर्टपार्क हेट स्कूट्सवेल्ड]], [[नेदरलँड्स|डेव्हेंटर]] || {{cr|GER}} |- | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383065.html २१२३] || ९ जुलै २०२३ || {{cr|IMN}} || {{flagicon|IMN}} [[आईल ऑफ मान|राजा विल्यम विद्यालय मैदान]], [[आईल ऑफ मान|कॅसलटाऊन]] || {{cr|IMN}} |- | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383066.html २१२४] || ९ जुलै २०२३ || {{cr|IMN}} || {{flagicon|IMN}} [[आईल ऑफ मान|राजा विल्यम विद्यालय मैदान]], [[आईल ऑफ मान|कॅसलटाऊन]] || {{cr|IMN}} |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383067.html २१२७] || १० जुलै २०२३ || {{cr|IMN}} || {{flagicon|IMN}} [[आईल ऑफ मान|राजा विल्यम विद्यालय मैदान]], [[आईल ऑफ मान|कॅसलटाऊन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383068.html २१४७] || २० जुलै २०२३ || {{cr|JER}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|JER}} || rowspan=5 | [[२०२२-२३ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक युरोप पात्रता|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक युरोप पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383072.html २१५१] || २१ जुलै २०२३ || {{cr|GER}} || {{flagicon|SCO}} [[एडिनबरा|गोल्डनएकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|GER}} |- style="background:#cfc;" | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383074.html २१५७] || २३ जुलै २०२३ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|IRE}} |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383078.html २१६१] || २४ जुलै २०२३ || {{cr|DEN}} || {{flagicon|SCO}} [[एडिनबरा|गोल्डनएकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|DEN}} |- style="background:#cfc;" | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383081.html २१६६] || २५ जुलै २०२३ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[एडिनबरा|गोल्डनएकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|SCO}} |- | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1435259.html २६२१] || २५ मे २०२४ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{cr|BEL}} || rowspan=4 | |- | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1435260.html २६२२] || २५ मे २०२४ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{cr|AUT}} |- | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1435261.html २६२७] || २६ मे २०२४ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{cr|BEL}} |- | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1435262.html २६२९] || २६ मे २०२४ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|AUT}} [[सीबार्न क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लोवर ऑस्ट्रिया]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436474.html २६५६] || ९ जून २०२४ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|ITA}} [[रोम|सिमार क्रिकेट मैदान]], [[रोम]] || {{cr|ROM}} || rowspan=5 | [[२०२४-२५ आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक युरोप पात्रता|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक युरोप 'अ' गट पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436475.html २६६०] || १० जून २०२४ || {{cr|Israel}} || {{flagicon|ITA}} [[रोम क्रिकेट मैदान]], [[रोम]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436480.html २६६८] || १२ जून २०२४ || {{cr|POR}} || {{flagicon|ITA}} [[रोम|सिमार क्रिकेट मैदान]], [[रोम]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436488.html २६८४] || १५ जून २०२४ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|ITA}} [[रोम|सिमार क्रिकेट मैदान]], [[रोम]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1436492.html २६९०] || १६ जून २०२४ || {{cr|FRA}} || {{flagicon|ITA}} [[रोम|सिमार क्रिकेट मैदान]], [[रोम]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1470187.html ३०८८] || ३ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|MLT}} [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{cr|AUT}} || rowspan=4 | [[२०२५ माल्टा तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1470188.html ३०८९] || ४ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|MLT}} [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1470190.html ३०९१] || ५ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|MLT}} [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1470191.html ३०९२] || ५ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|MLT}} [[मार्सा स्पोर्ट्स क्लब]], [[मार्सा, माल्टा|मार्सा]] || {{cr|HUN}} |- | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486225.html ३१८३] || १७ मे २०२५ || {{cr|SVN}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} || rowspan=8 | |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486226.html ३१८४] || १७ मे २०२५ || {{cr|SVN}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486227.html ३१८६] || १८ मे २०२५ || {{cr|SVN}} || {{flagicon|AUT}} [[ग्रात्स|बॉलपार्क क्रिकेट मैदान]], [[ग्रात्स]] || {{cr|AUT}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486228.html ३१८७] || १८ मे २०२५ || {{cr|SVN}} || {{flagicon|AUT}} [[ग्रात्स|बॉलपार्क क्रिकेट मैदान]], [[ग्रात्स]] || {{cr|AUT}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483788.html ३१९३] || ३० मे २०२५ || {{cr|SUI}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483789.html ३१९७] || ३१ मे २०२५ || {{cr|SUI}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486784.html ३१९९] || ३१ मे २०२५ || {{cr|SUI}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|SUI}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486785.html ३२०१] || १ जून २०२५ || {{cr|SUI}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483731.html ३२१०] || ८ जून २०२५ || {{cr|CZE}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|AUT}} || rowspan=4 | [[२०२५ मध्य युरोप चषक]] |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483733.html ३२१४] || ९ जून २०२५ || {{cr|NOR}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|NOR}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483734.html ३२१५] || ९ जून २०२५ || {{cr|CZE}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483736.html ३२१७] || १० जून २०२५ || {{cr|NOR}} || {{flagicon|CZE}} [[विनॉर क्रिकेट स्टेडियम (स्कॉट पेज खेळपट्टी)|विनॉर क्रिकेट स्टेडियम]], [[प्राग]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490883.html ३२६५] || २६ जून २०२५ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[रोमेनिया|इल्फो काउंटी]] || {{cr|ROM}} || rowspan=4 | [[२०२५ खंडीय चषक (क्रिकेट)|२०२५ खंडीय चषक]] |- style="background:#cfc;" | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490885.html ३२६७] || २७ जून २०२५ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[रोमेनिया|इल्फो काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490888.html ३२७०] || २८ जून २०२५ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[रोमेनिया|इल्फो काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490892.html ३२७३] || २९ जून २०२५ || {{cr|MLT}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[रोमेनिया|इल्फो काउंटी]] || {{cr|MLT}} |- style="background:#cfc;" | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495654.html ३३६२] || २५ जुलै २०२५ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|HUN}} [[हंगेरी|जीबी ओव्हल]], [[हंगेरी|सोड्लिगेट]] || {{cr|AUT}} || rowspan=4 | [[२०२५ हंगेरी चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495658.html ३३७३] || २६ जुलै २०२५ || {{cr|HUN}} || {{flagicon|HUN}} [[हंगेरी|जीबी ओव्हल]], [[हंगेरी|सोड्लिगेट]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495659.html ३३७७] || २६ जुलै २०२५ || {{cr|LUX}} || {{flagicon|HUN}} [[हंगेरी|जीबी ओव्हल]], [[हंगेरी|सोड्लिगेट]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495661.html ३३८१] || २७ जुलै २०२५ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|HUN}} [[हंगेरी|जीबी ओव्हल]], [[हंगेरी|सोड्लिगेट]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496819.html ३३९३] || ७ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|NOR}} || {{flagicon|SWE}} [[स्टॉकहोम|बॉट्क्रिया क्रिकेट संकुल]], [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} || rowspan=4 | [[२०२५ व्हायकिंग चषक]] |- style="background:#cfc;" | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496821.html ३३९९] || ८ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|SWE}} || {{flagicon|SWE}} [[स्टॉकहोम|बॉट्क्रिया क्रिकेट संकुल]], [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496824.html ३४०१] || ९ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|FRA}} || {{flagicon|SWE}} [[स्टॉकहोम|बॉट्क्रिया क्रिकेट संकुल]], [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} |- style="background:#cfc;" | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496826.html ३४०४] || १० ऑगस्ट २०२५ || {{cr|NOR}} || {{flagicon|SWE}} [[स्टॉकहोम|बॉट्क्रिया क्रिकेट संकुल]], [[स्टॉकहोम]] || {{cr|AUT}} |- | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498696.html ३४१५] || २३ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} || rowspan=10 | |- | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498697.html ३४१६] || २३ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} |- | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498698.html ३४१७] || २४ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} |- | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498699.html ३४१८] || २४ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|BEL}} || {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रिया|वेल्देन क्रिकेट मैदान]], [[ऑस्ट्रिया|लात्सचाच]] || {{cr|AUT}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506436.html ३५२८] || १८ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[रोमेनिया|इल्फो काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506437.html ३५२९] || १८ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[रोमेनिया|इल्फो काउंटी]] || {{cr|ROM}} |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506438.html ३५३०] || १९ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[रोमेनिया|इल्फो काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506439.html ३५३१] || १९ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|ROM}} || {{flagicon|ROM}} [[मोआरा वस्लेई क्रिकेट मैदान]], [[रोमेनिया|इल्फो काउंटी]] || {{cr|AUT}} |- | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527770.html ३७६९] || १४ मार्च २०२६ || {{cr|CYP}} || {{flagicon|CYP}} [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र.२]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|CYP}} |- | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527773.html ३७७६] || १६ मार्च २०२६ || {{cr|CYP}} || {{flagicon|CYP}} [[हॅपी व्हॅली मैदान|हॅपी व्हॅली मैदान क्र.२]], [[एपिस्कोपी (लिमासोल)|एपिस्कोपी]] || {{cr|AUT}} |} ==नोंदी== {{reflist|group=n}} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} rmwszvumjleeqvnff033j9j3hjca6at 0 288293 2677626 2654325 2026-04-05T06:48:50Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2677626 wikitext text/x-wiki खालील यादी बहरैन क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. बहरैनने २० जानेवारी २०१९ रोजी सौदी अरेबिया विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सूची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | बहरैनने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==ट्वेंटी२० स्पर्धा कामगिरी== ==={{cr|Bahrain}}ची [[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="14"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|पात्रता]] कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|South Africa}} [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७]]|| colspan="7" rowspan="10" |''पात्र ठरले नाही'' || colspan="5" rowspan="4" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|ENG}} [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९]] |- |{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|GUY}} [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१०]] |- |{{flagicon|Sri Lanka}} [[२०१२ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१२]] |- |{{flagicon|Bangladesh}} [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]] ||४ || ० || ४ || ० || ० |- |{{flagicon|India}} [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६]]|| colspan="5" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|OMA}}{{flagicon|UAE}} [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]] ||५ || १ || ४ || ० || ० |- |{{flagicon|Australia}} [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]] ||९ || ६ || ३ || ० || ० |- |{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}}{{flagicon|Antigua and Barbuda}}{{flagicon|GUY}}{{flagicon|Trinidad and Tobago}}{{flagicon|USA}} [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]||४ || १ || ३ || ० || ० |- |{{flagicon|IND}}{{flagicon|SL}} [[२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]] ||६ || ३ || ३ || ० || ० |- |{{flagicon|AUS}}{{flagicon|NZL}} [[२०२८ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२८]] |- |{{flagicon|Great Britain}}{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०३० आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०३०]] |} ==={{cr|Bahrain}}ची [[आशिया चषक]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[आशिया चषक|ट्वेंटी२० आशिया चषक]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="5"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|पात्रता कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|BAN}} [[२०१६ आशिया चषक|२०१६]]|| colspan="7" rowspan="3" |''पात्र ठरले नाही'' || colspan="5" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|UAE}} [[२०२२ आशिया चषक|२०२२]]|| ४ || २ || २ || ० || ० |- |{{flagicon|UAE}}{{flagicon|SL}} [[२०२५ आशिया चषक|२०२५]]|| ४ || १ || ३ || ० || ० |} ==={{cr|Bahrain}}ची [[आशियाई खेळ]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|[[आशियाई खेळ]] |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|China}} [[२०१० आशियाई खेळ|२०१०]]<ref name="NonT20I" group="n">२०१० आणि २०१४ या आवृत्त्यांमधील सर्व सामने हे बिन आंतरराष्ट्रीय दर्ज्याचे खेळवले गेले होते. सदर नोंदी फक्त संघाची कामगिरी दर्शविण्यासाठी संपादित केली आहे.</ref>|| colspan="7" rowspan="3" |''सहभाग घेतला नाही'' |- |{{flagicon|South Korea}} [[२०१४ आशियाई खेळ|२०१४]]<ref name="NonT20I" group="n">२०१० आणि २०१४ या आवृत्त्यांमधील सर्व सामने हे बिन आंतरराष्ट्रीय दर्ज्याचे खेळवले गेले होते. सदर नोंदी फक्त संघाची कामगिरी दर्शविण्यासाठी संपादित केली आहे.</ref> |- |{{flagicon|China}} [[२०२२ आशियाई खेळ|२०२२]] |} ==={{cr|Bahrain}}ची आखाती ट्वेंटी२० अजिंक्यपद स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|आखाती ट्वेंटी२० अजिंक्यपद स्पर्धा |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- |{{flagicon|QAT}} [[२०२३ पुरुष आखाती टी२० आंतरराष्ट्रीय चॅम्पियनशिप|२०२३]]|| ४थे ||४/६||५||३||२||०||० |- |{{flagicon|UAE}} [[२०२४ पुरुष आखाती टी२० आंतरराष्ट्रीय चॅम्पियनशिप|२०२४]]|| ५वे ||५/६||५||२||३||०||० |} ==={{cr|Bahrain}}ची तिरंगी/चौरंगी/पंचरंगी/षष्ठरंगी/सप्तरंगी/अष्टरंगी स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|तिरंगी/चौरंगी/पंचरंगी/षष्ठरंगी/सप्तरंगी/अष्टरंगी स्पर्धा |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:bronze;" |{{flagicon|OMA}} [[२०१९ एसीसी पश्चिम विभाग|२०१९]]|| ३रे ||३/५||४||२||२||०||० |- style="background:bronze;" |{{flagicon|OMA}} [[२०२२-२३ डेझर्ट चषक टी२० आंतरराष्ट्रीय मालिका|२०२२ (नोव्हेंबर)]]|| ३रे ||३/४||६||३||३||०||० |- style="background:gold;" |{{flagicon|MAS}} [[२०२२-२३ मलेशिया चौरंगी मालिका|२०२२ (डिसेंबर)]]|| विजेते ||१/४||७||६||०||०||१ |- |{{flagicon|HK}} [[२०२२-२३ हाँग काँग चौरंगी मालिका|२०२३]]|| ४थे ||४/४||४||१||३||०||० |- style="background:gold;" |{{flagicon|MAS}} [[२०२४ मलेशिया ओपन टी-२० चॅम्पियनशिप|२०२४]]|| विजेते ||१/५||५||५||०||०||० |- style="background:gold;" |{{flagicon|MAS}} [[२०२५ मलेशिया तिरंगी मालिका|२०२५]]|| विजेते ||१/३||५||४||१||०||० |- style="background:silver;" |{{flagicon|MWI}} [[२०२५ मलावी चौरंगी मालिका|२०२५]]|| उपविजेते ||२/४||७||४||२||०||१ |- style="background:gold;" |{{flagicon|RWA}} [[२०२५ रवांडा तिरंगी मालिका|२०२५]]|| विजेते ||१/३||९||९||०||०||० |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- style="background:#cfc;" | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1171752.html ७१९] || २० जानेवारी २०१९ || {{cr|Saudi Arabia}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान]], [[मस्कत]] || {{cr|Bahrain}} || rowspan=4 | [[२०१९ एसीसी पश्चिम विभाग]] |- style="background:#cfc;" | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1171754.html ७२१] || २१ जानेवारी २०१९ || {{cr|Maldives}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान]], [[मस्कत]] || {{cr|Bahrain}} |- style="background:#cfc;" | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1171759.html ७२६] || २३ जानेवारी २०१९ || {{cr|Kuwait}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान]], [[मस्कत]] || {{cr|Kuwait}} |- style="background:#cfc;" | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1171761.html ७२८] || २४ जानेवारी २०१९ || {{cr|Qatar}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान]], [[मस्कत]] || {{cr|Qatar}} |- style="background:#cfc;" | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1215153.html १०५०] || २३ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|OMA}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|OMA}} || rowspan=4 | [[२०२० आशिया चषक पात्रता|२०२० एसीसी पश्चिम विभाग]] |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1215158.html १०५६] || २४ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|Maldives}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ २]], [[मस्कत]] || {{cr|Bahrain}} |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1215161.html १०६०] || २५ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|Qatar}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|Bahrain}} |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1215163.html १०६३] || २६ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|Kuwait}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|Kuwait}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1284488.html १३४८] || २३ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|QAT}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|BHR}} || rowspan=4 | [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आशिया पात्रता|२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आशिया पात्रता गट अ]] |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1284490.html १३५५] || २४ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|KUW}} |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1284493.html १३६८] || २७ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|MDV}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1284496.html १३७३] || २८ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|SAU}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299569.html १४७१] || १८ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|GER}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ २]], [[मस्कत]] || {{cr|BHR}} || rowspan=5 | [[२०२२ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता गट अ|२०२२ आय.सी.सी. पुरुष क्रिकेट विश्वचषक पात्रता गट अ]] |- style="background:#cfc;" | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299573.html १४७६] || १९ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ २]], [[मस्कत]] || {{cr|IRE}} |- style="background:#cfc;" | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299575.html १४८०] || २१ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ २]], [[मस्कत]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299579.html १४८४] || २२ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|PHI}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ २]], [[मस्कत]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299583.html १४८८] || २४ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|CAN}} |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1328469.html १७३०] || ११ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || बरोबरीत || rowspan=5 | |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1328470.html १७३३] || १३ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|KUW}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1328471.html १७३४] || १४ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|KUW}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1328472.html १७३७] || १६ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|KUW}} |- | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1328473.html १७३९] || १७ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|KUW}} |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344783.html १८८१] || १४ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|CAN}} || rowspan=7 | [[२०२२-२३ डेझर्ट चषक टी२० आंतरराष्ट्रीय मालिका|२०२२-२३ डेझर्ट ट्वेंटी२० मालिका]] |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344785.html १८८३] || १५ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344786.html १८८४] || १६ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|SAU}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344789.html १८९१] || १७ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344791.html १८९७] || १९ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|OMA}} |- style="background:#cfc;" | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344793.html १९०४] || २० नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|SAU}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|SAU}} |- style="background:#cfc;" | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1344794.html १९०९] || २१ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|SAU}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|SAU}} |- style="background:#cfc;" | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1349378.html १९५६] || १५ डिसेंबर २०२२ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[मलेशिया|बंगी]] || {{cr|MAS}} || rowspan=7 | [[२०२२-२३ मलेशिया चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1349381.html १९६१] || १६ डिसेंबर २०२२ || {{cr|SIN}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[मलेशिया|बंगी]] || बरोबरीत |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1349382.html १९६४] || १८ डिसेंबर २०२२ || {{cr|QAT}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[मलेशिया|बंगी]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1349385.html १९६९] || १९ डिसेंबर २०२२ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[मलेशिया|बंगी]] || {{cr|MAS}} |- style="background:#cfc;" | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1349386.html १९७४] || २१ डिसेंबर २०२२ || {{cr|SIN}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[मलेशिया|बंगी]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1349389.html १९७७] || २२ डिसेंबर २०२२ || {{cr|QAT}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[मलेशिया|बंगी]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1349391.html १९८१] || २३ डिसेंबर २०२२ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[युकेएम-वायएसडी क्रिकेट ओव्हल]], [[मलेशिया|बंगी]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1361771.html २०१५] || ८ मार्च २०२३ || {{cr|HK}} || {{flagicon|HK}} [[मिशन रोड मैदान]], [[हाँग काँग|माँग कॉक]] || {{cr|HK}} || rowspan=4 | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२२-२३|२०२२-२३ हाँग काँग चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1361772.html २०१६] || ९ मार्च २०२३ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|HK}} [[मिशन रोड मैदान]], [[हाँग काँग|माँग कॉक]] || {{cr|MAS}} |- style="background:#cfc;" | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1361774.html २०१९] || ११ मार्च २०२३ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|HK}} [[मिशन रोड मैदान]], [[हाँग काँग|माँग कॉक]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1361776.html २०२१] || १२ मार्च २०२३ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|HK}} [[मिशन रोड मैदान]], [[हाँग काँग|माँग कॉक]] || {{cr|KUW}} |- style="background:#cfc;" | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1392803.html २२३४] || १५ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|QAT}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} || rowspan=5 | [[२०२३ पुरुष गल्फ टी२०आ चॅम्पियनशिप|२०२३ पुरुष आखाती ट्वेंटी२० अजिंक्यपद स्पर्धा]] |- style="background:#cfc;" | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1392805.html २२३६] || १६ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|KUW}} |- style="background:#cfc;" | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1392809.html २२४०] || १८ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|SAU}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1392811.html २२४३] || १९ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1397437.html २२५०] || २२ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1405313.html २३३३] || ३० ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|NEP}} [[काठमांडू|मुलपाणी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[काठमांडू|कागेश्वरी-मनोहरा]] || {{cr|UAE}} || rowspan=4 | [[२०२३ आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक आशिया पात्रता|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आशिया पात्रता]] |- style="background:#cfc;" | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1405318.html २३३९] || ३१ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|HK}} || {{flagicon|NEP}} [[काठमांडू|मुलपाणी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[काठमांडू|कागेश्वरी-मनोहरा]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1405324.html २३४५] || २ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|NEP}} [[काठमांडू|मुलपाणी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[काठमांडू|कागेश्वरी-मनोहरा]] || {{cr|KUW}} |- style="background:#cfc;" | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1405325.html २३४६] || ३ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|NEP}} [[त्रिभूवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[काठमांडू]] || {{cr|OMA}} |- style="background:#cfc;" | ५० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1422808.html २४९६] || ५ मार्च २०२४ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} || rowspan=5 | [[२०२४ मलेशिया ओपन टी-२० चॅम्पियनशिप|२०२४ मलेशिया खुली ट्वेंटी२० स्पर्धा]] |- style="background:#cfc;" | ५१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1422811.html २५०२] || ७ मार्च २०२४ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ५२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1422814.html २५०८] || ९ मार्च २०२४ || {{cr|TAN}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ५३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1422815.html २५१०] || १० मार्च २०२४ || {{cr|VAN}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1422818.html २५१४] || ११ मार्च २०२४ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426455.html २५४७] || १२ एप्रिल २०२४ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|OMA}} || rowspan=4 | [[२०२४ एसीसी पुरुष प्रीमियर कप|२०२४ ए.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० प्रीमियर चषक]] |- style="background:#cfc;" | ५६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426460.html २५५५] || १३ एप्रिल २०२४ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ २]], [[मस्कत]] || {{cr|UAE}} |- style="background:#cfc;" | ५७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426468.html २५६८] || १५ एप्रिल २०२४ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ २]], [[मस्कत]] || {{cr|KUW}} |- style="background:#cfc;" | ५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426470.html २५७०] || १६ एप्रिल २०२४ || {{cr|CAM}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान टर्फ १]], [[मस्कत]] || {{cr|BHR}} |- | ५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457350.html २९३६] || २८ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|UGA}} || {{flagicon|UGA}} [[युगांडा|जिंजा क्रिकेट मैदान]], [[युगांडा|जिंजा]] || {{cr|BHR}} || rowspan=2 | |- | ६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457351.html २९३७] || २९ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|UGA}} || {{flagicon|UGA}} [[युगांडा|जिंजा क्रिकेट मैदान]], [[युगांडा|जिंजा]] || {{cr|UGA}} |- style="background:#cfc;" | ६१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457219.html २९६३] || १९ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|SAU}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|BHR}} || rowspan=6 | [[२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता ब|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आशिया उप-प्रादेशिक पात्रता ब]] |- style="background:#cfc;" | ६२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457224.html २९६८] || २२ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|THA}} || {{flagicon|QAT}} [[दोहा|दोहा विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|THA}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457226.html २९७०] || २३ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|BHU}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457229.html २९७९] || २५ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|QAT}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} |- style="background:#cfc;" | ६५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457233.html २९८३] || २६ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|CAM}} || {{flagicon|QAT}} [[दोहा|दोहा विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ६६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1459278.html २९९४] || २८ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|QAT}} [[दोहा|दोहा विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|UAE}} |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1463652.html ३०४२] || १३ डिसेंबर २०२४ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी अकादमी मैदान]], [[दुबई]] || {{cr|UAE}} || rowspan=5 | [[२०२४ पुरुष गल्फ टी२०आ चॅम्पियनशिप|२०२४ पुरुष आखाती ट्वेंटी२० अजिंक्यपद]] |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1463654.html ३०४८] || १४ डिसेंबर २०२४ || {{cr|KUW}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी अकादमी मैदान]], [[दुबई]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ६९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1463658.html ३०६३] || १६ डिसेंबर २०२४ || {{cr|SAU}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी अकादमी मैदान]], [[दुबई]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ७० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1463661.html ३०७०] || १७ डिसेंबर २०२४ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी अकादमी मैदान]], [[दुबई]] || {{cr|OMA}} |- style="background:#cfc;" | ७१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1463665.html ३०७६] || २० डिसेंबर २०२४ || {{cr|QAT}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी अकादमी मैदान]], [[दुबई]] || {{cr|QAT}} |- | ७२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1471822.html ३०९३] || १९ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदयना क्रिकेट मैदान]], [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} || rowspan=9 | |- | ७३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1471823.html ३०९४] || २० फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदयना क्रिकेट मैदान]], [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} |- | ७४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1471824.html ३०९७] || २२ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदयना क्रिकेट मैदान]], [[जिंबरण]] || {{cr|IDN}} |- | ७५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1471825.html ३०९९] || २३ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदयना क्रिकेट मैदान]], [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} |- | ७६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1471826.html ३१०२] || २४ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदयना क्रिकेट मैदान]], [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} |- | ७७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1474260.html ३१०४] || २८ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|SIN}} || {{flagicon|SIN}} [[सिंगापूर|सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिंगापूर]] || {{cr|BHR}} |- | ७८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1474261.html ३१०५] || १ मार्च २०२५ || {{cr|SIN}} || {{flagicon|SIN}} [[सिंगापूर|सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिंगापूर]] || {{cr|BHR}} |- | ७९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1474262.html ३१०६] || २ मार्च २०२५ || {{cr|SIN}} || {{flagicon|SIN}} [[सिंगापूर|सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिंगापूर]] || {{cr|BHR}} |- | ८० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1474263.html ३१०७] || ४ मार्च २०२५ || {{cr|SIN}} || {{flagicon|SIN}} [[सिंगापूर|सिंगापूर राष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिंगापूर]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | ८१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1475525.html ३१०८] || १० मार्च २०२५ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} || rowspan=5 | [[२०२५ मलेशिया तिरंगी मालिका|२०२५ मलेशिया तिरंगी मालिका (मार्च)]] |- style="background:#cfc;" | ८२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1475526.html ३११०] || ११ मार्च २०२५ || {{cr|HK}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ८३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1475528.html ३११६] || १३ मार्च २०२५ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ८४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1475529.html ३११८] || १४ मार्च २०२५ || {{cr|HK}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || बरोबरीत |- style="background:#cfc;" | ८५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1475531.html ३१२१] || १७ मार्च २०२५ || {{cr|HK}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492881.html ३२८०] || ६ जुलै २०२५ || {{cr|GER}} || {{flagicon|MWI}} [[ब्लँटायर|टीसीए ओव्हल]], [[ब्लँटायर]] || {{cr|BHR}} || rowspan=6 | [[२०२५ मलावी चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492884.html ३२८४] || ७ जुलै २०२५ || {{cr|MWI}} || {{flagicon|MWI}} [[ब्लँटायर|टीसीए ओव्हल]], [[ब्लँटायर]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ८८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492879.html ३२८७] || ८ जुलै २०२५ || {{cr|TAN}} || {{flagicon|MWI}} [[ब्लँटायर|टीसीए ओव्हल]], [[ब्लँटायर]] || {{cr|TAN}} |- style="background:#cfc;" | ८९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492887.html ३२९६] || १० जुलै २०२५ || {{cr|TAN}} || {{flagicon|MWI}} [[ब्लँटायर|टीसीए ओव्हल]], [[ब्लँटायर]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ९० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492889.html ३३०७] || १२ जुलै २०२५ || {{cr|MWI}} || {{flagicon|MWI}} [[ब्लँटायर|टीसीए ओव्हल]], [[ब्लँटायर]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ९१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492892.html ३३१४] || १३ जुलै २०२५ || {{cr|TAN}} || {{flagicon|MWI}} [[ब्लँटायर|टीसीए ओव्हल]], [[ब्लँटायर]] || {{cr|TAN}} |- style="background:#cfc;" | ९२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495453.html ३३२५] || १८ जुलै २०२५ || {{cr|RWA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} || rowspan=9 | [[२०२५ रवांडा तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ९३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495454.html ३३२९] || १९ जुलै २०२५ || {{cr|MWI}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ९४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495456.html ३३३५] || २० जुलै २०२५ || {{cr|MWI}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ९५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495457.html ३३३७] || २० जुलै २०२५ || {{cr|RWA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ९६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495459.html ३३४८] || २२ जुलै २०२५ || {{cr|RWA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ९७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495461.html ३३५६] || २३ जुलै २०२५ || {{cr|MWI}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495462.html ३३६४] || २५ जुलै २०२५ || {{cr|RWA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | ९९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495463.html ३३६६] || २५ जुलै २०२५ || {{cr|MWI}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | १०० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1495465.html ३३८३] || २७ जुलै २०२५ || {{cr|MWI}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{cr|BHR}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १०१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510178.html ३५८०] || १८ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदयना क्रिकेट मैदान]], [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} || rowspan=3 | |- | १०२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510179.html ३५८२] || १९ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदयना क्रिकेट मैदान]], [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} |- | १०३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510180.html ३५८४] || २१ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदयना क्रिकेट मैदान]], [[जिंबरण]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1511999.html ३५८८] || २५ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} || rowspan=4 | [[२०२५ मलेशिया तिरंगी मालिका (नोव्हेंबर)]] |- style="background:#cfc;" | १०५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512000.html ३५९०] || २७ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | १०६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512002.html ३५९७] || ३० नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|THA}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | १०७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512003.html ३६००] || १ डिसेंबर २०२५ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513098.html ३६१५] || ८ डिसेंबर २०२५ || {{cr|BHU}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} || rowspan=10 | |- | १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513099.html ३६१९] || ९ डिसेंबर २०२५ || {{cr|BHU}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} |- | ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513100.html ३६२७] || ११ डिसेंबर २०२५ || {{cr|BHU}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} |- | १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513101.html ३६३३] || १२ डिसेंबर २०२५ || {{cr|BHU}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} |- | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513102.html ३६३८] || १३ डिसेंबर २०२५ || {{cr|BHU}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गेलेफू]] || {{cr|BHR}} |- | ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522993.html ३६९५] || १० फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|QAT}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} |- | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522994.html ३६९९] || ११ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|QAT}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} |- | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522995.html ३७०६] || १३ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|QAT}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} |- | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522996.html ३७१०] || १४ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|QAT}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|BHR}} |- | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522997.html ३७१४] || १५ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|QAT}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[दोहा]] || {{cr|QAT}} |- style="background:#cfc;" | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1522999.html ३७३५] || २५ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|BHU}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्दथाई क्रिकेट ग्राउंड|तेर्दथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|BHR}} || rowspan=4 | [[२०२६ थायलंड चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523001.html ३७३९] || २६ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|JPN}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्दथाई क्रिकेट ग्राउंड|तेर्दथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|JPN}} |- style="background:#cfc;" | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523003.html ३७४३] || २७ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|THA}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्दथाई क्रिकेट ग्राउंड|तेर्दथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|BHR}} |- style="background:#cfc;" | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1523005.html ३७४६] || २८ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|JPN}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्दथाई क्रिकेट ग्राउंड|तेर्दथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || टाय |- | १२२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527157.html ३७५३] || ७ मार्च २०२६ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|MAS}} || rowspan=3 | |- | १२३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527158.html ३७५४] || ८ मार्च २०२६ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} |- | १२४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527159.html ३७६१] || १० मार्च २०२६ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|MAS}} [[बायुएमास ओव्हल]], [[पांडामारन]] || {{cr|BHR}} |} ==नोंदी== {{reflist|group=n}} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:बहरैनमधील क्रिकेट|सामने]] 8g9bnnwrylwhrarqg6abkd7h9sct9h5 0 301076 2677621 2652640 2026-04-05T06:35:51Z संतोष गोरे 135680 removed [[Category:दिव्यांग व्यक्ती]] - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2677621 wikitext text/x-wiki '''प्रांजल पाटील''' (जन्म: १ एप्रिल १९८८) या [[भारतीय प्रशासकीय सेवा|भारतीय प्रशासकीय सेवेतील]] अधिकारी आहेत. त्या भारतातील पहिल्या दृष्टिहीन आय.ए.एस. अधिकारी आहेत. २०१७ मध्ये [[संघ लोकसेवा आयोग|संघ लोकसेवा आयोगाची]] परीक्षा उत्तीर्ण झाल्यावर त्या चर्चेत आल्या.<ref name=":0">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bbc.com/marathi/india-44516356|title=प्रांजल पाटील : नेत्रहीन विद्यार्थिनी ते IAS अधिकारी होण्यापर्यंतचा प्रवाास|date=2018-06-19|website=BBC News मराठी|language=mr|access-date=2022-03-02}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://maharashtratimes.com/india-news/indias-first-visually-challenged-woman-ias-officer-pranjal-patil-from-ulhasnagar-thane-takes-charge-as-sub-collector-of-thiruvananthapuram-kerala/articleshow/71583254.cms|title=सहाव्या वर्षी दृष्टी गेली, IAS अधिकारी बनली!|website=Maharashtra Times|language=mr|access-date=2022-03-02}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.dnaindia.com/education/report-ias-officer-pranjal-patil-countrys-first-visually-challenged-woman-who-cleared-upsc-air124-without-coaching-2916027/amp|title=Meet Pranjal Patil, country's first visually challenged woman IAS officer, who cracked UPSC without coaching|website=www.dnaindia.com|access-date=2022-03-02}}</ref> संघ लोकसेवा आयोगाच्या परीक्षेत २०१६ मध्ये त्यांचा ७७३ वा गुणानुक्रमांक आला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.timesnownews.com/amp/education/article/pranjal-patil-first-visually-impaired-women-ias-officer-takes-charge-as-sub-collector-of-thiruvananthapuram/504824|title=IAS Officer: Pranjal Patil, first visually impaired women IAS officer takes charge as Sub-Collector of Thiruvananthapuram {{!}} Education News|website=www.timesnownews.com|access-date=2022-03-02}}</ref> यामध्ये त्यांची रेल्वे सेवेत निवड झाली होती. पाटील यांनी पुढील वर्षी (२०१७) पुन्हा परीक्षा देऊन संपूर्ण भारतातील १२४ व्या क्रमांकासह भारतीय प्रशासकीय सेवेसाठी (आयएएस) त्यांची निवड झाली.<ref name=":1">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/sampadkiya/vyakhtivedh/pranjal-patil-first-visually-challenged-woman-ias-officer-zws-70-1993773/|title=प्रांजली पाटील|website=Loksatta|language=mr|access-date=2022-03-02}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.jansatta.com/education/upsc-ias-pranjal-patil-countrys-first-visually-challenged-woman-ias-officer-who-cracked-upsc-without-coaching/1886521/|title=UPSC: बचपन से नेत्रहीन प्रांजल ने बिना कोचिंग के पास किया यूपीएससी एग्जाम|website=Jansatta|language=hi|access-date=2022-03-02}}</ref> == जीवन == प्रांजल यांचे मूळ गाव [[भुसावळ]] तालुक्यातील आहे. पण त्यांचे कुटुंब अनेक वर्षे [[उल्हासनगर]] येथे राहते. लहानपणी खेळत असताना पाटील यांच्या डोळ्याला इजा झाली आणि त्यामध्येच सहाव्या वर्षी त्यांच्या एका डोळ्याची दृष्टी गेली. पुढे एका आजारपणात दुसऱ्याही डोळ्याला अंधत्व आले.<ref name=":0" /><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://lokmat.news18.com/career/success-story-pranjal-patil-from-mumbai-become-first-visually-challenged-woman-ias-officer-mham-605228.html|title=Success Story: अवघ्या 7 वर्षाच्या वयात झाली दृष्टिहीन; ब्रेल लिपित अभ्यास करून झाली देशाची पहिली नेत्रहीन महिला IAS|date=2021-09-16|website=News18 Lokmat|language=mr|access-date=2022-03-02|archive-date=2022-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302182502/https://lokmat.news18.com/career/success-story-pranjal-patil-from-mumbai-become-first-visually-challenged-woman-ias-officer-mham-605228.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.esakal.com/uttar-maharashtra/nashik-news-pranjal-patil-passed-upsc-exam-49326|title=प्रांजल पाटील देशातील 'पहिली' दृष्टिहीन विद्यार्थिनी जिल्हाधिकारी|website=eSakal - Marathi Newspaper|language=mr-IN|access-date=2022-03-02}}</ref> पाटील यांनी [[दादर|दादरच्या]] कमला मेहता अंधशाळेतून दहावीपर्यंतचे शिक्षण पूर्ण केले. तर बारावीचे शिक्षण चांदिबाई महाविद्यालयातून घेतले. पुढे त्यांनी सेंट झेविअर्स महाविद्यालयात कला शाखेतून राज्यशास्त्रातील पदवी घेतली. [[नवी दिल्ली|नवी दिल्लीतील]] जेएनयू येथे त्यांनी पदव्युत्तर शिक्षणासाठी प्रवेश मिळवला. लोकसेवा आयोगाच्या तयारीसोबत त्यांनी पीएच.डी.चीही तयारी सुरू ठेवली.<ref name=":1" /><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://zeenews.india.com/marathi/india/first-visually-challenged-woman-ias-officer-pranjal-patil-takes-over-as-subcollector-of-thiruvananthapuram/492482/amp|title=नेत्रहीन IAS अधिकारी प्रांजल पाटील यांनी सांभाळला पदभार {{!}} first visually challenged woman IAS officer Pranjal Patil takes over as SubCollector of Thiruvananthapuram|website=zeenews.india.com|access-date=2022-03-02}}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:पाटील प्रांजल}} [[वर्ग:भारतीय प्रशासकीय सेवेतील महिला अधिकारी]] [[वर्ग:भारतीय प्रशासकीय सेवेतील मराठी अधिकारी]] [[वर्ग:भारतीय प्रशासकीय सेवेतील दिव्यांग अधिकारी]] [[वर्ग:इ.स. १९८८ मधील जन्म]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] ezk3z04rtkyzmcz97a46ynv4t0gus2d 0 301232 2677500 2611022 2026-04-04T14:09:31Z ~2026-20792-27 181776 2677500 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम | कार्यक्रम = या सुखांनो या | चित्र = | लोगो_चित्र_शीर्षक = | उपशीर्षक = | प्रकार = | निर्मिती संस्था = | दिग्दर्शक = | क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = | सूत्रधार = | कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]] | पंच = | आवाज = | अभिवाचक = | थीम संगीत संगीतकार = | शीर्षकगीत = | अंतिम संगीत = | संगीतकार = | देश = [[भारत]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]] | वर्ष संख्या = | एपिसोड संख्या = ८५५ | कार्यकारी निर्माता = | निर्माता = | सुपरवायझिंग निर्माता = | असोसिएट निर्माता = | सह निर्माता = | कथा संकलन = | संकलन = | स्थळ = | कॅमेरा = | चालण्याचा वेळ = सोमवार ते शनिवार रात्री ८ वाजता आणि संध्या. ४.३० वाजता (पुनःप्रक्षेपण) | वाहिनी = [[झी मराठी]] | चित्र प्रकार = | ध्वनी प्रकार = | पहिला भाग = | प्रथम प्रसारण = १४ नोव्हेंबर २००५ | शेवटचे प्रसारण = १४ नोव्हेंबर २००८ | आधी = [[अवघाचि संसार]] | नंतर = [[असंभव (मालिका)|असंभव]] | सारखे = }} '''या सुखांनो या''' ही [[झी मराठी]] वाहिनीवर प्रसारित झालेली एक मालिका आहे. == कलाकार == * [[विक्रम गोखले]] - अविनाश अधिकारी (दादा) * [[ऐश्वर्या नारकर]] - सरिता अभय अधिकारी * [[राजन भिसे]] - अभय अधिकारी * [[प्रिया मराठे]] - पावनी दादा अधिकारी * शर्वरी लोहोकरे - कस्तुरी मयुरेश अधिकारी * गिरीश परदेशी - मयुरेश अधिकारी * श्रद्धा रानडे - समीरा अभय अधिकारी * मृण्मयी फडके - स्वानंदी अभय अधिकारी * संपदा जोगळेकर / प्राजक्ता दिघे - दीपिका अंकुश वैद्य * प्रसन्न केतकर - अंकुश वैद्य * [[विनय आपटे]] - जनार्दन चिंतन स्वामी * [[रेशम टिपणीस]] - ग्रीष्मा रजनीश सारंगधर * [[लोकेश गुप्ते]] - रजनीश सारंगधर * [[अस्ताद काळे]] - दिविज प्रभुदेसाई * [[फैयाज शेख]] - वृंदा हर्डीकर * [[सुनील बर्वे]] - निरंजन हर्डीकर * [[उपेंद्र लिमये]] - आकाश * [[मीना नाईक]] - कामिनी * [[सुनील शेंडे]] - रावसाहेब दफ्तरदार * [[गिरीश ओक]] - रघुनाथ पंडित * [[सुशांत शेलार]] - पार्थ देशमुख * [[पल्लवी वैद्य]] - प्रणया देशमुख * [[लीना भागवत]] - श्रुजा जोशी * [[चंद्रकांत गोखले]] - माऊली * [[मेघा धाडे]] - पूजा * राहुल मेहेंदळे - आर्यन दातार * सुमुखी पेंडसे - कृतिका रत्नानी * मिलिंद सफाई - भार्गव दळवी * ज्योत्स्ना दास - वनिता प्रभुदेसाई * शशांक सावंत - नरहरी सावंत * प्रतिभा गोरेगावकर - नीलिमा * शंतनू मोघे - जयदीप बांदल * समीर विजयन - युवराज पंडित * आविष्कार दारव्हेकर - आलोक आचार्य * शाल्मली टोळ्ये - वैभवी मराठे * अतुल महाजन - श्री. कारखानीस * सतीश जोशी - श्री. कदम * मुग्धा शाह - सौ. दातार * मिलिंद फाटक - श्री. गुप्ते * पौर्णिमा अहिरे - सौ. काशीकर * अनिल गवस - नित्यानंद * निशा परुळेकर - शुभदा * सोनाली नाईक - चिन्मयी * राजश्री निकम - शशी * सुनील गोडसे - डॉ. कुलकर्णी * विघ्नेश जोशी - ध्रुव * किर्ती पेंढारकर - रितू * विजय मिश्रा - रोनित * सचिन देशपांडे - श्री. शेट्टी * प्रज्ञा जाधव - चार्वी * दीप्ती भागवत == टीआरपी == {| class="wikitable" style="text-align:center" ! rowspan="2" | आठवडा ! rowspan="2" | वर्ष ! rowspan="2" | TAM TVT ! colspan="2" | क्रमांक |- ! महाराष्ट्र/गोवा ! हिंदी भाषिक मार्केट |- |आठवडा १६ |२००६ |०.९ |१ |२० |} == पुरस्कार == {| class="wikitable" |+[[झी मराठी उत्सव नात्यांचा पुरस्कार]] !वर्ष !श्रेणी !प्राप्तकर्ता !भूमिका |- | rowspan="3" |२००६ |सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक व्यक्तिरेखा पुरुष |गिरीश परदेशी |मयुरेश |- |सर्वोत्कृष्ट मालिका | | |- |सर्वोत्कृष्ट व्यक्तिरेखा पुरुष |[[राजन भिसे]] |अभय |- | rowspan="5" |२००७ |सर्वोत्कृष्ट गीतकार |मंगेश कुळकर्णी | |- |सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक व्यक्तिरेखा पुरुष |गिरीश परदेशी |मयुरेश |- |सर्वोत्कृष्ट आई | rowspan="2" |[[ऐश्वर्या नारकर]] | rowspan="2" |सरिता |- |सर्वोत्कृष्ट नायिका |- |सर्वोत्कृष्ट जोडी |[[राजन भिसे]]-[[ऐश्वर्या नारकर]] |अभय-सरिता |- | rowspan="3" |२००८ |सर्वोत्कृष्ट कुटुंब | |अधिकारी कुटुंब |- |सर्वोत्कृष्ट आई |[[ऐश्वर्या नारकर]] |सरिता |- |सर्वोत्कृष्ट वडील |[[राजन भिसे]] |अभय |} == बाह्य दुवे == {{झी मराठी रात्री ८च्या मालिका}} [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] [[वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] d1plpygvr2gaf1o65zy60rbwrzeiq5a 0 307606 2677615 2653779 2026-04-05T05:50:25Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2677615 wikitext text/x-wiki खालील यादी ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. ऑस्ट्रेलियाने १७ फेब्रुवारी २००५ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | ऑस्ट्रेलियाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==ऑस्ट्रेलियाने देशानुसार खेळलेल्या प्रथम आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याची तारीख== {| class="wikitable" style="text-align: center; width: 400px;" |- ! संघ !! प्रथम आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना |- |align=left|{{cr|NZL}} || १७ फेब्रुवारी २००५ |- |align=left|{{cr|ENG}} || १३ जून २००५ |- |align=left|{{cr|SA}} || ९ जानेवारी २००६ |- |align=left|{{cr|ZIM}} || १२ सप्टेंबर २००७ |- |align=left|{{cr|BAN}} || १६ सप्टेंबर २००७ |- |align=left|{{cr|PAK}} || १८ सप्टेंबर २००७ |- |align=left|{{cr|SL}} || २० सप्टेंबर २००७ |- |align=left|{{cr|IND}} || २२ सप्टेंबर २००७ |- |align=left|{{cr|WIN}} || २० जून २००८ |- |align=left|{{cr|IRE}} || १९ सप्टेंबर २०१२ |- |align=left|{{cr|UAE}} || २२ ऑक्टोबर २०१८ |- |align=left|{{cr|AFG|२०१३}} || ४ नोव्हेंबर २०२२ |} ==ट्वेंटी२० स्पर्धा कामगिरी== ==={{cr|AUS}}ची [[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="14"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|पात्रता]] कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:#c96;" |{{flagicon|South Africa}} [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७]]||उपांत्य फेरी||३/१२||६||३||३||०||० || colspan="5" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- |{{flagicon|ENG}} [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९]]||गट फेरी||११/१२||२||०||२||०||० || colspan="5" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- style="background:silver;" |{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|GUY}} [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१०]]||उपविजेते||२/१२||७||६||१||०||०|| colspan="5" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- style="background:#c96;" |{{flagicon|Sri Lanka}} [[२०१२ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१२]]||उपांत्य फेरी||३/१२||६||४||२||०||०|| colspan="5" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- |{{flagicon|Bangladesh}} [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]]||rowspan=2|सुपर १०||८/१६||४||१||३||०||०|| colspan="5" rowspan="2" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- |{{flagicon|India}} [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६]]||६/१६||४||२||२||०||० |- style="background:gold;" |{{flagicon|OMA}}{{flagicon|UAE}} [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]] || विजेते ||१/१६ ||७||६||१||०||०|| colspan="5" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|Australia}} [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]]|| सुपर १२||५/१६||५||३||१||०||१|| colspan="5" |''यजमान म्हणून विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- |{{flagicon|Antigua and Barbuda}}{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|GUY}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}}{{flagicon|Trinidad and Tobago}}{{flagicon|USA}} [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]||सुपर ८||६/२०||७||५||२||०||०|| colspan="5" rowspan="2" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- |{{flagicon|IND}}{{flagicon|SL}} [[२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]]|| colspan="7" rowspan="2" |''पात्र'' |- |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|Australia}}{{flagicon|NZ}} [[२०२८ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२८]]|| colspan="5" |''सहयजमान म्हणून विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- |{{flagicon|ENG}}{{flagicon|SCO}}{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०३० आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०३०]]|| colspan="7" |''TBD'' || colspan="5" |''TBD'' |} ==={{cr|AUS}}ची तिरंगी/चौरंगी/पंचरंगी/षष्ठरंगी/सप्तरंगी/अष्टरंगी स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|तिरंगी/चौरंगी स्पर्धा |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:gold;" |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|Australia}}{{flagicon|NZ}} [[ट्रान्स-टास्मन तिरंगी मालिका, २०१७-१८|२०१८]]|| विजेते ||१/३||५||५||०||०||० |- style="background:silver;" |{{flagicon|ZIM}} [[२०१८ झिम्बाब्वे टी२० तिरंगी मालिका|२०१८]]|| उपविजेते ||२/३||५||३||२||०||० |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/211048.html १] || १७ फेब्रुवारी २००५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | |- | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/211028.html २] || १३ जून २००५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}} |- | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/226374.html ४] || ९ जानेवारी २००६ || {{cr|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[द गब्बा|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/238195.html ६] || २४ फेब्रुवारी २००६ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/249227.html १३] || ९ जानेवारी २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287856.html २३] || १२ सप्टेंबर २००७ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|ZIM}} || rowspan=6 | [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287861.html २८] || १४ सप्टेंबर २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287866.html ३३] || १६ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287870.html ३७] || १८ सप्टेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287874.html ४१] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287878.html ४५] || २२ सप्टेंबर २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}} |- | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/297800.html ४७] || २० ऑक्टोबर २००७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} || rowspan=10 | |- | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291343.html ४९] || ११ डिसेंबर २००७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291356.html ५२] || १ फेब्रुवारी २००८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/319142.html ५७] || २० जून २००८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} |- | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351694.html ८०] || ११ जानेवारी २००९ || {{cr|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351695.html ८१] || १३ जानेवारी २००९ || {{cr|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[द गब्बा|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/351696.html ८३] || १५ फेब्रुवारी २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350475.html ८७] || २७ मार्च २००९ || {{cr|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350476.html ८८] || २९ मार्च २००९ || {{cr|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|SA}} |- | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/392615.html ८९] || ७ मे २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355993.html ९२] || ६ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|WIN}} || rowspan=2 | [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355998.html ९७] || ८ जून २००९ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}} |- | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350050.html ११९] || ३० ऑगस्ट २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मॅंचेस्टर]] || अनिर्णित || rowspan=6 | |- | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/406207.html १३४] || ५ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/406197.html १४६] || २१ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/406198.html १४७] || २३ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423787.html १४८] || २६ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|AUS}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423788.html १४९] || २८ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || बरोबरीत |- style="background:#cfc;" | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412683.html १५६] || २ मे २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|बॉसेजू स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{cr|AUS}} || rowspan=7 | [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412688.html १६१] || ५ मे २०१० || {{cr|BAN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412691.html १६५] || ७ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412696.html १७०] || ९ मे २०१० || {{cr|SRI}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412700.html १७४] || ११ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|बॉसेजू स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412702.html १७६] || १४ मे २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|बॉसेजू स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412703.html १७७] || १६ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|ENG}} |- | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/426392.html १८४] || ५ जुलै २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|PAK}} || rowspan=16 | |- | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/426393.html १८५] || ६ जुलै २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|PAK}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446956.html १९२] || ३१ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|SRI}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|SRI}} |- | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446960.html १९७] || १२ जानेवारी २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|ENG}} |- | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446961.html १९८] || १४ जानेवारी २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516204.html २०२] || ६ ऑगस्ट २०११ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|SRI}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}} |- | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516205.html २०३] || ८ ऑगस्ट २०११ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|SRI}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}} |- | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514023.html २१०] || १३ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/514024.html २१२] || १६ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SA}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518954.html २१७] || १ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518955.html २१८] || ३ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/540173.html २४१] || २७ मार्च २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{cr|AUS}} |- | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/540174.html २४३] || ३० मार्च २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}} |- | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/571148.html २५६] || ५ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}} |- | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/571149.html २५७] || ७ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || टाय |- | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/571150.html २५९] || १० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533273.html २६४] || १९ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} || rowspan=6 | [[२०१२ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533279.html २७०] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533287.html २७८] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533290.html २८१] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533294.html २८५] || २ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533297.html २८८] || ५ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573019.html २९९] || २६ जानेवारी २०१३ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|SRI}} || rowspan=11 | |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573020.html ३००] || २८ जानेवारी २०१३ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}} |- | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573027.html ३०३] || १३ फेब्रुवारी २०१३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[द गब्बा|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|WIN}} |- | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/566937.html ३२८] || २९ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|AUS}} |- | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/566938.html ३२९] || ३१ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाईड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{cr|ENG}} |- | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/647247.html ३३१] || १० ऑक्टोबर २०१३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}} |- | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/636164.html ३५४] || २९ जानेवारी २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/636165.html ३५५] || ३१ जानेवारी २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/636166.html ३५६] || २ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648681.html ३६३] || १२ मार्च २०१४ || {{cr|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}} |- | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/648683.html ३६५] || १४ मार्च २०१४ || {{cr|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682927.html ३८१] || २३ मार्च २०१४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} || rowspan=4 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682941.html ३८८] || २८ मार्च २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|WIN}} |- style="background:#cfc;" | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682951.html ३९३] || ३० मार्च २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} |- style="background:#cfc;" | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682957.html ३९६] || १ एप्रिल २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|AUS}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/727917.html ४०६] || ५ ऑक्टोबर २०१४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AUS}} || rowspan=11 | |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754717.html ४०७] || ५ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|SA}} |- | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754719.html ४०८] || ७ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754721.html ४०९] || ९ नोव्हेंबर २०१४ || {{cr|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/743975.html ४५३] || ३१ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}} |- | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895817.html ४८५] || २६ जानेवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|IND}} |- | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895819.html ४८६] || २९ जानेवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895821.html ४८९] || ३१ जानेवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|IND}} |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884347.html ५१९] || ४ मार्च २०१६ || {{cr|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|SA}} |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884349.html ५२०] || ६ मार्च २०१६ || {{cr|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/884351.html ५२६] || ९ मार्च २०१६ || {{cr|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951337.html ५३९] || १८ मार्च २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान]], [[धरमशाळा]] || {{cr|NZ}} || rowspan=4 | [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951347.html ५४४] || २१ मार्च २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951355.html ५४८] || २५ मार्च २०१६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951363.html ५५३] || २७ मार्च २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}} |- | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995467.html ५६५] || ६ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|SRI}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=7 | |- | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995469.html ५६७] || ९ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} |- | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001349.html ५९६] || १७ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}} |- | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001351.html ५९७] || १९ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क]], [[व्हिक्टोरिया, ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|SRI}} |- | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001353.html ५९८] || २२ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119501.html ६२३] || ७ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|IND}} |- | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119502.html ६२४] || १० ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072316.html ६४२] || ३ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | [[ट्रान्स-टास्मॅन तिरंगी मालिका, २०१७–१८|२०१८ ऑस्ट्रेलिया—न्यू झीलंड तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072317.html ६४५] || ७ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072318.html ६४६] || १० फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072320.html ६४९] || १६ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072322.html ६५३] || २१ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119542.html ६७९] || २७ जून २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} || |- style="background:#cfc;" | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142914.html ६८२] || २ जुलै २०१८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | [[२०१८ झिम्बाब्वे टी२० तिरंगी मालिका|२०१८ झिम्बाब्वे तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142915.html ६८३] || ३ जुलै २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142917.html ६८६] || ५ जुलै २०१८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142918.html ६८७] || ६ जुलै २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142919.html ६८९] || ८ जुलै २०१८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|PAK}} |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1162727.html ७००] || २२ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[टॉलरेन्स ओव्हल]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=40 | |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157372.html ७०१] || २४ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} |- | १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157373.html ७०२] || २६ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}} |- | ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157374.html ७०४] || २८ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}} |- | १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144989.html ७११] || १७ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{cr|SA}} |- | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144990.html ७१२] || २१ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144991.html ७१३] || २३ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित |- | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144992.html ७१४] || २५ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|IND}} |- | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168247.html ७४८] || २४ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी क्रिकेट मैदान]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|AUS}} |- | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168248.html ७४९] || २७ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|AUS}} |- | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183524.html ९७८] || २७ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183525.html ९८८] || ३० ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183526.html ९९३] || १ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183527.html ९९९] || ३ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || अनिर्णित |- | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183528.html १००२] || ५ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|AUS}} |- | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183529.html १००९] || ८ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०४६] || २१ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|AUS}} |- | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०५२] || २३ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|SA}} |- | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185316.html १०६५] || २६ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|SA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}} |- | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198235.html १०९५] || ४ सप्टेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}} |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198236.html १०९६] || ६ सप्टेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}} |- | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198237.html १०९७] || ८ सप्टेंबर २०२० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|AUS}} |- | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223952.html १११४] || ४ डिसेंबर २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|IND}} |- | १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223953.html १११५] || ६ डिसेंबर २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|IND}} |- | १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223954.html १११६] || ८ डिसेंबर २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1233971.html ११२३] || २२ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|NZ}} |- | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1233972.html ११२४] || २५ फेब्रुवारी २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[युनिव्हर्सिटी ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|NZ}} |- | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1233973.html ११२५] || ३ मार्च २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान|वेलिंग्टन प्रादेशिक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|AUS}} |- | १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1233974.html ११२७] || ५ मार्च २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान|वेलिंग्टन प्रादेशिक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|AUS}} |- | १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1233975.html ११२९] || ७ मार्च २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान|वेलिंग्टन प्रादेशिक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZ}} |- | १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263156.html ११८५] || ९ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{cr|WIN}} |- | १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263157.html ११८८] || १० जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{cr|WIN}} |- | १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263158.html ११८९] || १२ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{cr|WIN}} |- | १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263159.html ११९०] || १४ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{cr|AUS}} |- | १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263160.html ११९२] || १६ जुलै २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{cr|WIN}} |- | १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1270834.html १२१०] || ३ ऑगस्ट २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1270835.html १२१२] || ४ ऑगस्ट २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1270836.html १२१६] || ६ ऑगस्ट २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- | १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1270837.html १२१८] || ७ ऑगस्ट २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|AUS}} |- | १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1270838.html १२२२] || ८ ऑगस्ट २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} |- style="background:#cfc;" | १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273724.html १३५१] || २३ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|SA}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=7 | [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273733.html १३७४] || २८ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273737.html १३७९] || ३० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273745.html १३९१] || ४ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273749.html १३९८] || ६ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273755.html १४२०] || ११ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273756.html १४२८] || १४ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AUS}} |- | १५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263471.html १४५८] || ११ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=17 | |- | १५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263472.html १४६३] || १३ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || बरोबरीत |- | १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263473.html १४६६] || १५ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|AUS}} |- | १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263474.html १४७०] || १८ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | १५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263475.html १४७८] || २० फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SL}} |- | १५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1288316.html १५०४] || ५ एप्रिल २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|AUS}} |- | १६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307293.html १५५१] || ७ जून २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} |- | १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307294.html १५५२] || ८ जून २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} |- | १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307295.html १५६४] || ११ जून २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}} |- | १६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327503.html १७८८] || २० सप्टेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|AUS}} |- | १६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327504.html १७९४] || २३ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}} |- | १६५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327505.html १७९६] || २५ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|IND}} |- | १६६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317482.html १८०६] || ५ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{cr|AUS}} |- | १६७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317483.html १८०८] || ७ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- | १६८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317486.html १८१२] || ९ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|ENG}} |- | १६९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317487.html १८१७] || १२ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|ENG}} |- | १७० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317488.html १८२०] || १४ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298147.html १८३९] || २२ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|NZ}} || rowspan=4 | [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298153.html १८४५] || २५ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298165.html १८५५] || ३१ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298172.html १८६४] || ४ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | १७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373568.html २२२४] || ३० ऑगस्ट २०२३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}} || rowspan=14 | |- | १७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373569.html २२२८] || १ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}} |- | १७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1373570.html २२३०] || ३ सप्टेंबर २०२३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|AUS}} |- | १७८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389391.html २३६१] || २३ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}} |- | १७९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389392.html २३६८] || २६ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{cr|IND}} |- | १८० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389392.html २३७३] || २८ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|AUS}} |- | १८१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389393.html २३८०] || १ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}} |- | १८२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389394.html २३८१] || ३ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, हैदराबाद]] || {{cr|IND}} |- | १८३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375850.html २४५९] || ९ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- | १८४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375851.html २४६२] || ११ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} |- | १८५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375852.html २४६७] || १३ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|WIN}} |- | १८६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388223.html २४८१] || २१ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेलिंग्टन स्थानिक स्टेडियम|स्काय स्टेडियम]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|AUS}} |- | १८७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388224.html २४८३] || २३ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[ईडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} |- | १८८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388225.html २४८४] || २५ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[ईडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १८९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415710.html २६४१] || ५ जून २०२४ || {{cr|OMN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}} || rowspan=7 | [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १९० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415717.html २६५०] || ८ जून २०२४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १९१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415724.html २६६६] || ११ जून २०२४ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[ॲंटिगा]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १९२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415735.html २६८९] || १५ जून २०२४ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान]], [[सेंट लुसिया]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १९३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415744.html २७११] || २० जून २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[ॲंटिगा]] || {{cr|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १९४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415748.html २७१७] || २२ जून २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|AFG|२०१३}} |- style="background:#cfc;" | १९५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415751.html २७२१] || २४ जून २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान]], [[सेंट लुसिया]] || {{cr|IND}} |- | १९६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1440463.html २८३८] || ४ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|AUS}} || rowspan=5 | |- | १९७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1440464.html २८४४] || ६ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|AUS}} |- | १९८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1440465.html २८४६] || ७ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|AUS}} |- | १९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1385697.html २८५०] || ११ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|AUS}} |- | २०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1385698.html २५८१] || १३ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}} |- ! सामना क्र. ! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | २०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426552.html २९४८] || १४ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}} || rowspan=22 | |- | २०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426553.html २९५४] || १६ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} |- | २०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426554.html २९५९] || १८ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|AUS}} |- | २०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1472520.html ३३३९] || २० जुलै २०२५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|AUS}} |- | २०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1472521.html ३३५१] || २२ जुलै २०२५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|AUS}} |- | २०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1472522.html ३३६९] || २५ जुलै २०२५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|AUS}} |- | २०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1472523.html ३३७८] || २६ जुलै २०२५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|AUS}} |- | २०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1472524.html ३३८५] || २८ जुलै २०२५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|AUS}} |- | २०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478898.html ३४०३] || १० ऑगस्ट २०२५ || {{cr|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|मरारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|AUS}} |- | २१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478899.html ३४०५] || १२ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|मरारा ओव्हल]], [[डार्विन (ऑस्ट्रेलिया)|डार्विन]] || {{cr|SA}} |- | २११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478900.html ३४०७] || १६ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅझलीज स्टेडियम]], [[केर्न्स]] || {{cr|AUS}} |- | २१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491714.html ३४९१] || १ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|AUS}} |- | २१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491715.html ३४९७] || ३ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || अनिर्णित |- | २१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491716.html ३४९९] || ४ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|AUS}} |- | २१५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478907.html ३५३६] || २९ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || अनिर्णित |- | २१६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478908.html ३५४१] || ३१ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}} |- | २१७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478909.html ३५५१] || २ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|IND}} |- | २१८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478910.html ३५६१] || ६ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट (क्वीन्सलंड)|गोल्ड कोस्ट]] || {{cr|IND}} |- | २१९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478911.html ३५६५] || ८ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित |- | २२० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519636.html ३६७३] || २९ जानेवारी २०२६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- | २२१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519637.html ३६७८] || ३१ जानेवारी २०२६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- | २२२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1519638.html ३६८१] || १ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} |- style="background:#cfc;" | २२३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512732.html ३६९८] || ११ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}} || rowspan=4 | [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | २२४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512737.html ३७०४] || १३ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|ZIM}} |- style="background:#cfc;" | २२५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512748.html ३७१८] || १६ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कँडी]] || {{cr|SL}} |- style="background:#cfc;" | २२६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512758.html ३७२७] || २० फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|SL}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}} |- | २२७ ||[ ] || १५ जून २०२६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} TBD || TBD || rowspan=8 | |- | २२८ ||[ ] || १८ जून २०२६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} TBD || TBD |- | २२९ ||[ ] || २० जून २०२६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} TBD || TBD |- | २३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528706.html] || २१ नोव्हेंबर २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || TBD |- | २३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528707.html] || २४ नोव्हेंबर २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट (क्वीन्सलंड)|गोल्ड कोस्ट]] || TBD |- | २३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528708.html] || २७ नोव्हेंबर २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || TBD |- | २३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528709.html] || २९ नोव्हेंबर २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || TBD |- | २३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528710.html] || २ डिसेंबर २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || TBD |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:ऑस्ट्रेलियामधील क्रिकेट|टी२०]] i295ixnn7yb0huxpeng3v13hq2jgd6c 0 307698 2677616 2655673 2026-04-05T05:59:25Z Aditya tamhankar 80177 /* यादी */ 2677616 wikitext text/x-wiki खालील यादी ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. ऑस्ट्रेलियाने २ सप्टेंबर २००५ रोजी इंग्लंडविरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. == सुची == {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" style="width:75px" | चिन्ह ! scope="col" style="width:350px" | अर्थ |- ! scope="row" |सामना क्र. | ऑस्ट्रेलियाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र. |- ! scope="row" |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. | आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. |- ! scope="row" | तारीख | सामन्याची तारीख |- ! scope="row" |विरुद्ध संघ | ज्या संघाविरुद्ध महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव |- ! scope="row" | स्थळ | कोणत्या मैदानावर सामना झाला |- ! scope="row" | विजेता | सामन्याचा विजेता/अनिर्णित |- | bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित |} ==ऑस्ट्रेलियाने देशानुसार खेळलेल्या प्रथम महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याची तारीख== {| class="wikitable" style="text-align: center; width: 400px;" |- ! संघ !! प्रथम आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना |- |align=left|{{crw|ENG}} || २ सप्टेंबर २००५ |- |align=left|{{crw|NZ}} || १८ ऑक्टोबर २००६ |- |align=left|{{crw|IND}} || २८ ऑक्टोबर २००८ |- |align=left|{{crw|WIN}} || १४ जून २००९ |- |align=left|{{crw|SA}} || १६ जून २००९ |- |align=left|{{crw|PAK}} || २९ सप्टेंबर २०१२ |- |align=left|{{crw|IRE}} || २७ मार्च २०१४ |- |align=left|{{crw|SL}} || २४ मार्च २०१६ |- |align=left|{{crw|BAN}} || २७ फेब्रुवारी २०२० |- |align=left|{{crw|Barbados}} || ३१ जुलै २०२२ |} ==महिला ट्वेंटी२० स्पर्धा कामगिरी== ==={{crw|AUS}}ची [[महिला क्रिकेट|आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० विश्वचषक]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! style="color:#002868; background:white;" colspan=8|[[महिला क्रिकेट|आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० विश्वचषक]] कामगिरी ! style="width:1%;background:white" rowspan="12"| ! style="color:#002868; background:white;" colspan=5|[[महिला क्रिकेट|पात्रता]] कामगिरी |- ! scope="col"|वर्ष ! scope="col"|फेरी ! scope="col"|स्थान ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} ! scope="col"|{{abbr|खे|Games played}} ! scope="col"|{{abbr|वि|Won}} ! scope="col"|{{abbr|प|Lost}} ! scope="col"|{{abbr|ब|Tied}} ! scope="col"|{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:#c96;" |{{flagicon|ENG}} [[२००९ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२००९]]||उपांत्य फेरी||३/८||४||२||२||०||० || colspan="5" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- style="background:gold;" |{{flagicon|Saint Kitts and Nevis}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Barbados}} [[२०१० आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१०]] || rowspan="3" | '''विजेते''' ||१/८ ||५||५||०||०||०|| colspan="5" rowspan="3" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- style="background:gold;" |{{flagicon|SL}} [[२०१२ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१२]] || १/८ ||५||४||१||०||० |- style="background:gold;" |{{flagicon|BAN}} [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४]] || १/१० ||६||५||१||०||० |- style="background:silver;" |{{flagicon|IND}} [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६]]||उपविजेते||२/१०||६||४||२||०||० || colspan="5" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- style="background:gold;" |{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Antigua and Barbuda}}{{flagicon|GUY}} [[२०१८ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१८]] || rowspan="3" | '''विजेते''' ||१/१० ||६||५||१||०||०|| colspan="5" rowspan="3" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- style="background:gold;" |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|AUS}} [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२०]] || १/१० ||६||५||१||०||० |- style="background:gold;" |{{flagicon|SA}} [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३]] || १/१० ||६||६||०||०||० |- style="background:#c96;" |{{flagicon|UAE}} [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२४]]||उपांत्य फेरी||३/८||५||४||१||०||० || colspan="5" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |- |{{flagicon|ENG}} [[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| colspan="7" |''TBD'' || colspan="5" |''विश्वचषकास आपोआप पात्र'' |} ==={{crw|AUS}}ची [[राष्ट्रकुल खेळ]]मधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|[[राष्ट्रकुल खेळ]] |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:gold;" |{{flagicon|ENG}} [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२२]]|| '''सुवर्णपदक''' ||१/८||५||५||०||०||० |- |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|AUS}} [[२०२६ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२६]]|| colspan="7" |''TBD'' |} ==={{crw|AUS}}ची तिरंगी/चौरंगी/पंचरंगी/षष्ठरंगी/सप्तरंगी/अष्टरंगी स्पर्धांमधील कामगिरी=== {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|तिरंगी/चौरंगी स्पर्धा |- ! width=150 |वर्ष ! width=150 |फेरी ! width=50 |स्थान ! width=50 |{{abbr|खे|Games played}} ! width=50 |{{abbr|वि|Won}} ! width=50 |{{abbr|प|Lost}} ! width=50 |{{abbr|ब|Tied}} ! width=50 |{{abbr|अनि|No result}} |- style="background:silver;" |{{flagicon|ENG}} [[२०११ नॅटवेस्ट महिला टी२० चौरंगी मालिका|२०११]]|| उपविजेते ||२/४||४||२||२||०||० |- style="background:gold;" |{{flagicon|IND}} [[२०१७-१८ महिला टी२० तिरंगी मालिका, भारत|२०१८]]|| विजेते ||१/३||५||४||१||०||० |- style="background:gold;" |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|AUS}} [[२०१९-२० ऑस्ट्रेलिया महिला तिरंगी मालिका|२०२०]]|| विजेते ||१/३||५||३||१||१||० |- style="background:gold;" |{{flagicon|Northern Ireland}} [[२०२२ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२०२२]]|| विजेते ||१/३||४||२||०||२||० |} ==यादी== {| class="wikitable ubsortable" style="text-align:left; white-space:nowrap" |- ! सामना क्र. ! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/217862.html २] || २ सप्टेंबर २००५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|AUS}} || rowspan=10 | |- | २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/252991.html ४] || १८ ऑक्टोबर २००६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || टाय |- | ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291326.html ५] || १९ जुलै २००७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[डार्विन, ऑस्ट्रेलिया|गार्डन्स ओव्हल]], [[डार्विन, ऑस्ट्रेलिया|डार्विन]] || {{crw|AUS}} |- | ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/312444.html ११] || १ फेब्रुवारी २००८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- | ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/315773.html १२] || ६ मार्च २००८ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बर्ट सट्क्लिफ ओव्हल]], [[लिंकन (न्यू झीलँड)|लिंकन]] || {{crw|NZ}} |- | ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/369333.html २०] || २८ ऑक्टोबर २००८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी|हर्स्टव्हिल ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/369334.html २१] || १५ फेब्रुवारी २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403912.html २५] || १ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|NZ}} |- | ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403913.html २६] || २ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} |- | १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403914.html २७] || ३ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355978.html ३०] || १२ जून २००९ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|NZ}} || rowspan=4 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355983.html ३४] || १४ जून २००९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355987.html ३८] || १६ जून २००९ || {{crw|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355989.html ४१] || १९ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{crw|ENG}} |- | १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/391794.html ४३] || २५ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी क्रिकेट मैदान, डर्बी|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]] || {{crw|AUS}} || rowspan=6 | |- | १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/428068.html ५१] || २१ फेब्रुवारी २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{crw|NZ}} |- | १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/428069.html ५२] || २२ फेब्रुवारी २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{crw|NZ}} |- | १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/428070.html ५३] || २३ फेब्रुवारी २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{crw|NZ}} |- | १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/428063.html ५४] || २६ फेब्रुवारी २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{crw|NZ}} |- | २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/428064.html ५५] || २८ फेब्रुवारी २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412705.html ६३] || ५ मे २०१० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|WIN}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || बरोबरीत || rowspan=5 | [[२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412708.html ६६] || ७ मे २०१० || {{crw|SA}} || {{flagicon|WIN}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412713.html ७१] || ९ मे २०१० || {{crw|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412716.html ७४] || १३ मे २०१० || {{crw|IND}} || {{flagicon|WIN}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412718.html ७६] || १६ मे २०१० || {{crw|NZL}} || {{flagicon|WIN}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|AUS}} |- | २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/476947.html ९२] || ३० डिसेंबर २०१० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन, न्यू झीलँड|नेल्सन]] || {{crw|AUS}} || rowspan=9 | |- | २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474620.html ९३] || १२ जानेवारी २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|ENG}} |- | २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474621.html ९४] || १४ जानेवारी २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|ENG}} |- | २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474622.html ९५] || १६ जानेवारी २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|ENG}} |- | ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474623.html ९६] || १७ जानेवारी २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|ENG}} |- | ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474624.html ९७] || १८ जानेवारी २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- | ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/476948.html १०१] || १८ फेब्रुवारी २०११ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[न्यू झीलंड|क्वीन्स पार्क]], [[न्यू झीलंड|इन्व्हरकार्गील]] || {{crw|NZ}} |- | ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/476949.html १०२] || १९ फेब्रुवारी २०११ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[न्यू झीलंड|क्वीन्स पार्क]], [[न्यू झीलंड|इन्व्हरकार्गील]] || {{crw|NZ}} |- | ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/476950.html १०३] || २० फेब्रुवारी २०११ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[न्यू झीलंड|क्वीन्स पार्क]], [[न्यू झीलंड|इन्व्हरकार्गील]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/500224.html १०७] || २३ जून २०११ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[इसेक्स|टोबी होव क्रिकेट मैदान]], [[इसेक्स|बिलिएरके]] || {{crw|AUS}} || rowspan=4 | [[२०११ नॅटवेस्ट महिला टी२० चौरंगी मालिका|२०११ इंग्लंड महिला ट्वेंटी२० चौरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/492546.html १०९] || २५ जून २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/500226.html १११] || २६ जून २०११ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/492548.html ११४] || २७ जून २०११ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|ENG}} |- | ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533657.html १२५] || २० जानेवारी २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} || rowspan=10 | |- | ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533658.html १२६] || २१ जानेवारी २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533659.html १२७] || २२ जानेवारी २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533663.html १२८] || १ फेब्रुवारी २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|NZ}} |- | ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533664.html १२९] || ३ फेब्रुवारी २०१२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- | ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552935.html १३९] || १८ मार्च २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552936.html १४०] || १९ मार्च २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552937.html १४१] || २१ मार्च २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552938.html १४२] || २२ मार्च २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|AUS}} |- | ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/552939.html १४३] || २३ मार्च २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|वाय.एस. राजशेखर रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533302.html १६९] || २७ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|AUS}} || rowspan=5 | [[२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०|२०१२ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533305.html १७२] || २९ सप्टेंबर २०१२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533310.html १७७] || १ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[गाली आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|गॉल आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गाली, श्रीलंका|गॉल]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533312.html १८१] || ५ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533313.html १८२] || ७ ऑक्टोबर २०१२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|AUS}} |- | ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/599663.html १८९] || २२ जानेवारी २०१३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|NZ}} || rowspan=9 | |- | ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/599664.html १९०] || २२ जानेवारी २०१३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- | ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/599665.html १९१] || २४ जानेवारी २०१३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|NZ}} |- | ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/593726.html २०८] || २७ ऑगस्ट २०१३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|ENG}} |- | ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/593727.html २०९] || २९ ऑगस्ट २०१३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{crw|ENG}} |- | ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/593728.html २१०] || ३१ ऑगस्ट २०१३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाईड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || {{crw|ENG}} |- | ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/666045.html २३४] || २९ जानेवारी २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{crw|ENG}} |- | ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/666047.html २३५] || ३१ जानेवारी २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- | ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/666049.html २३६] || २ फेब्रुवारी २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682967.html २४७] || २३ मार्च २०१४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|NZL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682977.html २५२] || २५ मार्च २०१४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682983.html २५५] || २७ मार्च २०१४ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682993.html २६०] || २९ मार्च २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[सिलहट]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683011.html २६९] || ३ एप्रिल २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/683015.html २७३] || ६ एप्रिल २०१४ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|AUS}} |- | ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754793.html २७४] || ३० ऑगस्ट २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|केरीडेल ओव्हल]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} || rowspan=20 | |- | ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754795.html २७५] || ३१ ऑगस्ट २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|केरीडेल ओव्हल]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} |- | ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754797.html २७७] || ३ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|केरीडेल ओव्हल]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} |- | ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754799.html २७९] || ५ सप्टेंबर २०१४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|केरीडेल ओव्हल]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} |- | ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754801.html २९०] || २ नोव्हेंबर २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754803.html २९१] || ५ नोव्हेंबर २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|AUS}} |- | ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754805.html २९२] || ७ नोव्हेंबर २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- | ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/754807.html २९३] || ९ नोव्हेंबर २०१४ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/798615.html ३१०] || १९ ऑगस्ट २०१५ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|क्लेरमाँट रोड क्रिकेट मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|AUS}} |- | ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/798619.html ३११] || २१ ऑगस्ट २०१५ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|क्लेरमाँट रोड क्रिकेट मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|AUS}} |- | ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/798621.html ३१२] || २२ ऑगस्ट २०१५ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[डब्लिन|क्लेरमाँट रोड क्रिकेट मैदान]], [[डब्लिन]] || {{crw|AUS}} |- | ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/798377.html ३१३] || २६ ऑगस्ट २०१५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|ENG}} |- | ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/798379.html ३१४] || २८ ऑगस्ट २०१५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, होव|काउंटी मैदान]], [[ईस्ट ससेक्स|होव]] || {{crw|AUS}} |- | ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/798381.html ३१५] || ३१ ऑगस्ट २०१५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{crw|ENG}} |- | ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895787.html ३२५] || २६ जानेवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|IND}} |- | ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895789.html ३२६] || २९ जानेवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- | ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895791.html ३२७] || ३१ जानेवारी २०१६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916667.html ३३४] || २८ फेब्रुवारी २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{crw|NZ}} |- | ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916669.html ३३५] || १ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बेसिन रिझर्व]], [[वेलिंग्टन]] || {{crw|NZ}} |- | ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/916671.html ३३६] || ४ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[पुकेकुरा पार्क]], [[न्यू झीलंड|न्यू प्लायमाउथ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951385.html ३४५] || १८ मार्च २०१६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{crw|AUS}} || rowspan=6 | [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951393.html ३४९] || २१ मार्च २०१६ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{crw|NZ}} |- style="background:#cfc;" | ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951401.html ३५२] || २४ मार्च २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951405.html ३५५] || २६ मार्च २०१६ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951415.html ३६०] || ३० मार्च २०१६ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951419.html ३६२] || ३ एप्रिल २०१६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{crw|WIN}} |- | ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1044211.html ३६९] || २७ सप्टेंबर २०१६ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{crw|AUS}} || rowspan=6 | |- | ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1043989.html ३८१] || १७ फेब्रुवारी २०१७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- | ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1043991.html ३८२] || १९ फेब्रुवारी २०१७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क]], [[मेलबर्न|गीलाँग]] || {{crw|NZ}} |- | ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1043993.html ३८३] || २२ फेब्रुवारी २०१७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|NZ}} |- | ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1086067.html ३९१] || १७ नोव्हेंबर २०१७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1086068.html ३९२] || १९ नोव्हेंबर २०१७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|ENG}} |- ! सामना क्र. ! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1086069.html ३९३] || २१ नोव्हेंबर २०१७ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|ENG}} || |- style="background:#cfc;" | १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131235.html ४०२] || २२ मार्च २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} || rowspan=5 | [[२०१७-१८ महिला टी२० तिरंगी मालिका, भारत|२०१८ भारत महिला ट्वेंटी२० तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131236.html ४०३] || २३ मार्च २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|ENG}} |- style="background:#cfc;" | १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131238.html ४०६] || २६ मार्च २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131239.html ४०७] || २८ मार्च २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1131241.html ४११] || ३१ मार्च २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144978.html ५०१] || २९ सप्टेंबर २०१८ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} || rowspan=6 | |- | १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144979.html ५०२] || १ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} |- | १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144980.html ५०६] || ५ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- | ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1161231.html ५०९] || २५ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|AUS}} |- | १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1161232.html ५१०] || २७ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|AUS}} |- | ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1161233.html ५११] || २९ ऑक्टोबर २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|MAS}} [[किन्रर अकॅडेमी ओव्हल]], [[क्वालालंपूर]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150534.html ५१६] || ९ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|AUS}} || rowspan=6 | [[आयसीसी महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक, २०१८|२०१८ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]] |- style="background:#cfc;" | ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150538.html ५१९] || ११ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150542.html ५२३] || १३ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150549.html ५३०] || १७ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|IND}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150553.html ५३४] || २२ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा|नॉर्थ साउंड]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150555.html ५३६] || २४ नोव्हेंबर २०१८ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[अँटिगा|नॉर्थ साउंड]] || {{crw|AUS}} |- | ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168026.html ७००] || २६ जुलै २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, चेम्सफोर्ड|काउंटी मैदान]], [[इसेक्स|चेम्सफोर्ड]] || {{crw|AUS}} || rowspan=9 | |- | १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168027.html ७०१] || २८ जुलै २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[काउंटी मैदान, होव|काउंटी मैदान]], [[ईस्ट ससेक्स|होव]] || {{crw|AUS}} |- | १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168028.html ७०५] || ३१ जुलै २०१९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{crw|ENG}} |- | १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198475.html ७५८] || १४ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|AUS}} |- | १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198476.html ७५९] || १६ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|AUS}} |- | १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198477.html ७६०] || १८ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{crw|AUS}} |- | १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183510.html ७७०] || २९ सप्टेंबर २०१९ || {{crw|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183511.html ७७१] || ३० सप्टेंबर २०१९ || {{crw|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183512.html ७७३] || २ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183544.html ८३२] || १ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || बरोबरीत || rowspan=5 | [[२०१९-२० ऑस्ट्रेलिया महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183545.html ८३३] || २ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183547.html ८४०] || ८ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|IND}} |- style="background:#cfc;" | १३़१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183548.html ८४२] || ९ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183549.html ८४५] || १२ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173048.html ८४६] || २१ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी शोग्राउंड मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|IND}} || rowspan=6 | [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173052.html ८५०] || २४ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173057.html ८५५] || २७ फेब्रुवारी २०२० || {{crw|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173065.html ८६३] || २ मार्च २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173069.html ८६५] || ५ मार्च २०२० || {{crw|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1173070.html ८६६] || ८ मार्च २०२० || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{crw|AUS}} |- | १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223941.html ८७४] || २६ सप्टेंबर २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} || rowspan=11 | |- | १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223942.html ८७६] || २७ सप्टेंबर २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} |- | १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223943.html ८७८] || ३० सप्टेंबर २०२० || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|NZ}} |- | १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249238.html ८८९] || २८ मार्च २०२१ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{crw|AUS}} |- | १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249239.html ८९०] || ३० मार्च २०२१ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || {{crw|NZ}} |- | १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249240.html ८९१] || १ एप्रिल २०२१ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || अनिर्णित |- | १४५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263621.html ९८१] || ७ ऑक्टोबर २०२१ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || अनिर्णित |- | १४६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263622.html ९८२] || ९ ऑक्टोबर २०२१ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} |- | १४७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263623.html ९८३] || १० ऑक्टोबर २०२१ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया|गोल्ड कोस्ट]] || {{crw|AUS}} |- | १४८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263572.html १०१९] || २० जानेवारी २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|AUS}} |- | १४९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263573.html १०२१] || २२ जानेवारी २०२२ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317635.html ११६४] || १६ जुलै २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[उत्तर आयर्लंड|माघेरमासन]] || अनिर्णित || rowspan=4 | [[२०२२ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका]] |- style="background:#cfc;" | १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317636.html ११६५] || १७ जुलै २०२२ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[उत्तर आयर्लंड|माघेरमासन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317638.html ११६७] || २१ जुलै २०२२ || {{crw|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[उत्तर आयर्लंड|माघेरमासन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317639.html ११७०] || २३ जुलै २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[उत्तर आयर्लंड|माघेरमासन]] || अनिर्णित |- style="background:#cfc;" | १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289259.html ११७३] || २९ जुलै २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|AUS}} || rowspan=5 | [[२०२२ राष्ट्रकुल खेळामधील क्रिकेट|२०२२ राष्ट्रकुल खेळ]] |- style="background:#cfc;" | १५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289264.html ११८३] || ३१ जुलै २०२२ || {{crw|BAR}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289267.html ११८६] || ३ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289272.html ११९१] || ६ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1289274.html ११९३] || ७ ऑगस्ट २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|AUS}} |- | १५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345424.html १३१२] || ९ डिसेंबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|AUS}} || rowspan=7 | |- | १६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345425.html १३१३] || ११ डिसेंबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || बरोबरीत |- | १६१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345426.html १३१९] || १४ डिसेंबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १६२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345427.html १३२५] || १७ डिसेंबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345428.html १३३२] || २० डिसेंबर २०२२ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345095.html १३४५] || २४ जानेवारी २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | १६५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1345096.html १३४७] || २६ जानेवारी २०२३ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338042.html १३५७] || ११ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[दक्षिण आफ्रिका|पार्ल]] || {{crw|AUS}} || rowspan=6 | [[२०२३ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२३ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338047.html १३६३] || १४ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[दक्षिण आफ्रिका|पार्ल]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338050.html १३६६] || १६ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|SL}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[दक्षिण आफ्रिका|पार्ल]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338054.html १३७०] || १८ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[दक्षिण आफ्रिका|पार्ल]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338060.html १३७६] || २३ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|IND}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[दक्षिण आफ्रिका|पार्ल]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1338062.html १३७८] || २६ फेब्रुवारी २०२३ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[बोलँड पार्क]], [[दक्षिण आफ्रिका|पार्ल]] || {{crw|AUS}} |- | १७२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336074.html १५०३] || १ जुलै २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{crw|AUS}} || rowspan=18 | |- | १७३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336075.html १५०४] || ५ जुलै २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{crw|ENG}} |- | १७४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336076.html १५०८] || ८ जुलै २०२३ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{crw|ENG}} |- | १७५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375863.html १६७६] || १ ऑक्टोबर २०२३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} |- | १७६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375864.html १६७८] || २ ऑक्टोबर २०२३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || {{crw|WIN}} |- | १७७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375865.html १६८०] || ५ ऑक्टोबर २०२३ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} |- | १७८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406081.html १७२८] || ५ जानेवारी २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|IND}} |- | १७९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406082.html १७२९] || ७ जानेवारी २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १८० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1406083.html १७३०] || ९ जानेवारी २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]] || {{crw|AUS}} |- | १८१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375869.html १७४४] || २७ जानेवारी २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- | १८२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375870.html १७४५] || २८ जानेवारी २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|SA}} |- | १८३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1375871.html १७४७] || ३० जानेवारी २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{crw|AUS}} |- | १८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425064.html १८१६] || ३१ मार्च २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|AUS}} |- | १८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425065.html १८१८] || २ एप्रिल २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|AUS}} |- | १८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425066.html १८२१] || ४ एप्रिल २०२४ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{crw|AUS}} |- | १८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426617.html २०३०] || १९ सप्टेंबर २०२४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ग्रेट बॅरियर रीफ अरेना|ग्रेट बॅरियर रीफ अरिना]], [[क्वीन्सलंड|मॅके]] || {{crw|AUS}} |- | १८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426618.html २०३६] || २२ सप्टेंबर २०२४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ग्रेट बॅरियर रीफ अरेना|ग्रेट बॅरियर रीफ अरिना]], [[क्वीन्सलंड|मॅके]] || {{crw|AUS}} |- | १८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426619.html २०३८] || २४ सप्टेंबर २०२४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲलन बॉर्डर फिल्ड]], [[ब्रिस्बेन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432426.html २०६३] || ५ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{crw|AUS}} || rowspan=5 | [[२०२४ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | १९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432431.html २०७१] || ८ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432435.html २०८१] || ११ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432439.html २०९३] || १३ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | १९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1432442.html २०९६] || १७ ऑक्टोबर २०२४ || {{crw|SA}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{crw|SA}} |- | १९५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426626.html २१६९] || २० जानेवारी २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|AUS}} || rowspan=6 | |- | १९६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426627.html २१७०] || २३ जानेवारी २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- | १९७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426628.html २१७१] || २५ जानेवारी २०२५ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|AUS}} |- | १९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443574.html २२२०] || २१ मार्च २०२५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{crw|AUS}} |- | १९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443575.html २२२१] || २३ मार्च २०२५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{crw|AUS}} |- | २०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443576.html २२२२] || २६ मार्च २०२५ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेलिंग्टन स्थानिक स्टेडियम]], [[वेलिंग्टन]] || {{crw|AUS}} |- ! सामना क्र. ! म.आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र. ! तारीख ! विरुद्ध संघ ! स्थळ ! विजेता ! स्पर्धेतील भाग |- | २०१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478912.html २६७३] || १५ फेब्रुवारी २०२६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{crw|IND}} || rowspan=6 | |- | २०२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478913.html २६७५] || १९ फेब्रुवारी २०२६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{crw|AUS}} |- | २०३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478914.html २६७६] || २१ फेब्रुवारी २०२६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{crw|IND}} |- | २०४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526564.html २६८५] || १९ मार्च २०२६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान|अर्नोस व्हेल क्रिकेट स्टेडियम]], [[किंग्सटाउन]] || {{crw|AUS}} |- | २०५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526565.html २६८८] || २१ मार्च २०२६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान|अर्नोस व्हेल क्रिकेट स्टेडियम]], [[किंग्सटाउन]] || {{crw|AUS}} |- | २०६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1526566.html २६९१] || २३ मार्च २०२६ || {{crw|WIN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान|अर्नोस व्हेल क्रिकेट स्टेडियम]], [[किंग्सटाउन]] || {{crw|AUS}} |- style="background:#cfc;" | २०७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490679.html] || १३ जून २०२६ || {{crw|SA}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || TBD || rowspan=5 | [[२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक|२०२६ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]] |- style="background:#cfc;" | २०८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490685.html] || १७ जून २०२६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || TBD |- style="background:#cfc;" | २०९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490690.html] || २० जून २०२६ || {{crw|NED}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साऊथम्प्टन]] || TBD |- style="background:#cfc;" | २१० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490697.html] || २३ जून २०२६ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[हेडिंग्ले]], [[लीड्स]] || TBD |- style="background:#cfc;" | २११ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490706.html] || २८ जून २०२६ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || TBD |- | २१२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528719.html] || १८ ऑक्टोबर २०२६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || TBD || rowspan=9 | |- | २१३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528720.html] || २० ऑक्टोबर २०२६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || TBD |- | २१४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528721.html] || २२ ऑक्टोबर २०२६ || {{crw|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || TBD |- | २१५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528722.html] || २१ फेब्रुवारी २०२७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[नॉर्थ सिडनी ओव्हल]], [[सिडनी]] || TBD |- | २१६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528723.html] || २४ फेब्रुवारी २०२७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || TBD |- | २१७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528724.html] || २६ फेब्रुवारी २०२७ || {{crw|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[जंक्शन ओव्हल|सिटी पॉवर सेंटर]], [[मेलबर्न]] || TBD |- | २१८ ||[ ] || १८ मार्च २०२७ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[डी बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || TBD |- | २१९ ||[ ] || २१ मार्च २०२७ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || TBD |- | २२० ||[ ] || २३ मार्च २०२७ || {{crw|SA}} || {{flagicon|SA}} [[बफेलो पार्क]], [[ईस्ट लंडन]] || TBD |} {{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}} [[वर्ग:ऑस्ट्रेलियामधील क्रिकेट|महिला टी२०]] [[वर्ग:महिला क्रिकेट]] gp2rqm4zlgdwjm9jh30yzug4ygja0xv 0 308789 2677498 2655817 2026-04-04T14:06:38Z ~2026-20792-27 181776 /* दोन तासांचे विशेष भाग */ 2677498 wikitext text/x-wiki == एक तासांचे विशेष भाग १ == {| class="wikitable sortable" ! !! जय हनुमान !! नंदिनी !! आभाळाची माया !! जाऊ नको दूर... बाबा !! माझी माणसं !! कन्यादान !! संत गजानन शेगावीचे !! सुंदरी |- | ५ डिसेंबर २०२१ | | संध्या. ७ | | | | रात्री ८ | | |- | १२ डिसेंबर २०२१ | | | | संध्या. ७ | | | रात्री ८ | |- | १९ डिसेंबर २०२१ | | | संध्या. ७ | | | | | रात्री ८ |- | २६ डिसेंबर २०२१ | | संध्या. ७ | | | | रात्री ८ | | |- | ९ जानेवारी २०२२ | | संध्या. ७ | | | | | रात्री ८ | |- | ६ मार्च २०२२ | | | | | | संध्या. ७ | रात्री ८ | |- | १३ मार्च २०२२ | | संध्या. ७ | | | | | रात्री ८ | |- | २० मार्च २०२२ | | | संध्या. ७ | | | | रात्री ८ | |- | २७ मार्च २०२२ | | | | संध्या. ७ | | | | रात्री ८ |- | ३ एप्रिल २०२२ | | संध्या. ७ | | | | | रात्री ८ | |- | १० एप्रिल २०२२ | | संध्या. ७ | | | | रात्री ८ | | |- | १७ एप्रिल २०२२ | संध्या. ७ | | रात्री ८ | | | | | |- | २४ एप्रिल २०२२ | | संध्या. ७ | | | | | | रात्री ८ |- | १ मे २०२२ | | संध्या. ७ | | रात्री ८ | | | रात्री ९ | |- | ८ मे २०२२ | | संध्या. ७ | | | | रात्री ८ | रात्री ९ | |- | १५ मे २०२२ | | संध्या. ७ | रात्री ८ | | | | रात्री ९ | |- | २२ मे २०२२ | | संध्या. ७ | | | | | रात्री ८ | रात्री ९ |- | २९ मे २०२२ | | संध्या. ७ | | रात्री ८ | | | रात्री ९ | |- | ५ जून २०२२ | | संध्या. ७ | | | | | रात्री ८ | रात्री ९ |- | १२ जून २०२२ | | संध्या. ७ | रात्री ८ | | | | रात्री ९ | |- | १९ जून २०२२ | | संध्या. ७ | | रात्री ८ | | | रात्री ९ | |- | २६ जून २०२२ | | संध्या. ७ | | | | रात्री ८ | रात्री ९ | |- | ३ जुलै २०२२ | | संध्या. ७ | | | | | रात्री ८ | |- | १० जुलै २०२२ | | | | संध्या. ७ | | | | |- | १७ जुलै २०२२ | | संध्या. ७ | | | रात्री ८ | रात्री ९ | | |- | २४ जुलै २०२२ | | संध्या. ७ | रात्री ८ | | | | | रात्री ९ |- | ३१ जुलै २०२२ | | संध्या. ७ | | रात्री ८ | | | रात्री ९ | |- | ७ ऑगस्ट २०२२ | | संध्या. ७ | | | रात्री ८ | रात्री ९ | | |- | १४ ऑगस्ट २०२२ | | संध्या. ७ | | | रात्री ८ | | | रात्री ९ |- | २१ ऑगस्ट २०२२ | | संध्या. ७ | | रात्री ८ | | | रात्री ९ | |- | ४ सप्टेंबर २०२२ | | संध्या. ७ | | | | | | |- | ११ सप्टेंबर २०२२ | | संध्या. ७ | | | | रात्री ८ | | रात्री ९ |- | १८ सप्टेंबर २०२२ | | संध्या. ७ | | | रात्री ८ | | रात्री ९ | |- | २५ सप्टेंबर २०२२ | | संध्या. ७ | | रात्री ८ | | | रात्री ९ | |- | २ ऑक्टोबर २०२२ | | संध्या. ७ | | | | | रात्री ८ | रात्री ९ |- | ९ ऑक्टोबर २०२२ | | संध्या. ७ | | | | रात्री ८ | रात्री ९ | |- | १६ ऑक्टोबर २०२२ | | संध्या. ७ | | | रात्री ८ | | रात्री ९ | |- | २३ ऑक्टोबर २०२२ | | | | संध्या. ७ | | रात्री ८ | रात्री ९ | |- | ३० ऑक्टोबर २०२२ | | संध्या. ७ | | | रात्री ८ | | रात्री ९ | |- | ६ नोव्हेंबर २०२२ | | संध्या. ७ | | | | | रात्री ८ | रात्री ९ |- | १३ नोव्हेंबर २०२२ | | संध्या. ७ | | रात्री ८ | | | रात्री ९ | |- | २० नोव्हेंबर २०२२ | | संध्या. ७ | | | रात्री ८ | | रात्री ९ | |- | २७ नोव्हेंबर २०२२ | | संध्या. ७ | | | | रात्री ८ | रात्री ९ | |- | ४ डिसेंबर २०२२ | | संध्या. ७ | | | | रात्री ८ | | रात्री ९ |} == एक तासांचे विशेष भाग २ == {| class="wikitable sortable" ! !! नंदिनी !! शाब्बास सूनबाई !! क्षेत्रपाल श्री देव वेतोबा !! जाऊ नको दूर... बाबा !! माझी माणसं !! कन्यादान !! संत गजानन शेगावीचे !! प्रेमास रंग यावे !! सुंदरी !! नेत्रा |- | ११ डिसेंबर २०२२ | संध्या. ७ | | | | रात्री ८ | | रात्री ९ | | | |- | १८ डिसेंबर २०२२ | संध्या. ७ | रात्री ८ | | | रात्री ९ | | | | | |- | २५ डिसेंबर २०२२ | संध्या. ७ | | | | | रात्री ८ | | | रात्री ९ | |- | १ जानेवारी २०२३ | संध्या. ७ | | | | रात्री ८ | रात्री ९ | | | | |- | ८ जानेवारी २०२३ | संध्या. ७ | | | रात्री ८ | | | रात्री ९ | | | |- | १५ जानेवारी २०२३ | संध्या. ७ | | | | | | रात्री ८ | | रात्री ९ | |- | २२ जानेवारी २०२३ | संध्या. ७ | | | | रात्री ८ | रात्री ९ | | | | |- | २९ जानेवारी २०२३ | संध्या. ७ | रात्री ८ | | | | | रात्री ९ | | | |- | ५ फेब्रुवारी २०२३ | संध्या. ७ | | | रात्री ८ | | | रात्री ९ | | | |- | १२ फेब्रुवारी २०२३ | संध्या. ७ | | | | | रात्री ८ | रात्री ९ | | | |- | १९ फेब्रुवारी २०२३ | | | | | | | रात्री ९ | | | |- | २६ फेब्रुवारी २०२३ | संध्या. ७ | | | | रात्री ८ | रात्री ९ | | | | |- | ५ मार्च २०२३ | संध्या. ७ | रात्री ८ | | रात्री ९ | | | | | | |- | १२ मार्च २०२३ | | | | | | | | रात्री ८ | रात्री ९ | |- | १९ मार्च २०२३ | | संध्या. ७ | | | रात्री ८ | | रात्री ९ | | | |- | २६ मार्च २०२३ | | | | | | रात्री ९ | | | | |- | ९ एप्रिल २०२३ | | | | | संध्या. ७ | रात्री ८ | | | रात्री ९ | |- | १६ एप्रिल २०२३ | | संध्या. ७ | | | | | | रात्री ८ | | |- | २३ एप्रिल २०२३ | | | | संध्या. ७ | | | रात्री ८ | | | रात्री ९ |- | ३० एप्रिल २०२३ | | | | | रात्री ८ | | | रात्री ९ | | |- | ७ मे २०२३ | | संध्या. ७ | | | | | | | | |- | १४ मे २०२३ | | | | | | | | रात्री ९ | | |- | २१ मे २०२३ | | | | | | रात्री ९ | | | | |- | ४ जून २०२३ | | | | | | | | | रात्री ९ | |- | ११ जून २०२३ | | | | | रात्री ८ | | रात्री ९ | | | |- | १८ जून २०२३ | | | | | | रात्री ८ | | रात्री ९ | | |- | २५ जून २०२३ | | | | | | | रात्री ९ | | | |- | २ जुलै २०२३ | | | | | रात्री ८ | | | रात्री ९ | | |- | ९ जुलै २०२३ | | संध्या. ७ | | | | | रात्री ८ | | | |- | १६ जुलै २०२३ | | | | | | संध्या. ७ | रात्री ८ | | रात्री ९ | |- | २३ जुलै २०२३ | | | संध्या. ७ | | रात्री ८ | | | | | |- | ३० जुलै २०२३ | | | | | | रात्री ८ | | | रात्री ९ | |- | ६ ऑगस्ट २०२३ | | | | संध्या. ७ | | रात्री ८ | | | | |} == एक तासांचे विशेष भाग ३ == {| class="wikitable sortable" ! !! क्षेत्रपाल श्री देव वेतोबा !! मुलगी पसंत आहे! !! नवी जन्मेन मी !! माझी माणसं !! कन्यादान !! सावली होईन सुखाची !! प्रेमास रंग यावे !! सुंदरी !! तुझी माझी जमली जोडी !! लावणी महाराष्ट्राची !! संत गजानन शेगावीचे !! पापनाशिनी गंगा |- | १३ ऑगस्ट २०२३ | | | | | | | रात्री ८ | रात्री ९ | | | | |- | २० ऑगस्ट २०२३ | | | | रात्री ८ | | रात्री ९ | | | | | | |- | २७ ऑगस्ट २०२३ | संध्या. ७ | | | | रात्री ८ | | | रात्री ९ | | | | |- | ३ सप्टेंबर २०२३ | | | | संध्या. ७ | | रात्री ८ | रात्री ९ | | | | | |- | १० सप्टेंबर २०२३ | | | | | | | | रात्री ९ | | | | |- | १७ सप्टेंबर २०२३ | | | | | | संध्या. ७ | | | | रात्री ८ | रात्री ९ | |- | २४ सप्टेंबर २०२३ | | | | | संध्या. ७ | | | | | रात्री ८ | रात्री ९ | |- | १ ऑक्टोबर २०२३ | | | | रात्री ८ | | | | | | | रात्री ९ | |- | ८ ऑक्टोबर २०२३ | संध्या. ७ | | | | | रात्री ८ | | | | | रात्री ९ | रात्री १० |- | १५ ऑक्टोबर २०२३ | | | | | संध्या. ७ | | | रात्री ८ | | | रात्री ९ | रात्री १० |- | २२ ऑक्टोबर २०२३ | संध्या. ७ | | | | | रात्री ८ | | | | | रात्री ९ | रात्री १० |- | २९ ऑक्टोबर २०२३ | | | | संध्या. ७ | रात्री ८ | | | | | | रात्री ९ | रात्री १० |- | ५ नोव्हेंबर २०२३ | संध्या. ७ | | | | | | रात्री ८ | | | | रात्री ९ | रात्री १० |- | १२ नोव्हेंबर २०२३ | | | रात्री ८ | | | रात्री ९ | | | | | | रात्री १० |- | १९ नोव्हेंबर २०२३ | | | | रात्री ८ | रात्री ९ | | | | | | | रात्री १० |- | २६ नोव्हेंबर २०२३ | | | रात्री ८ | | | रात्री ९ | | | | | | रात्री १० |- | ३ डिसेंबर २०२३ | रात्री ८ | | | | | | रात्री ९ | | | | | रात्री १० |- | १० डिसेंबर २०२३ | | | | संध्या. ७ | रात्री ८ | | | रात्री ९ | | | | रात्री १० |- | १७ डिसेंबर २०२३ | | | | रात्री ८ | | | | | रात्री ९ | | | रात्री १० |- | २४ डिसेंबर २०२३ | | | रात्री ८ | | | | | रात्री ९ | | | | रात्री १० |- | ३१ डिसेंबर २०२३ | संध्या. ७ | | | | | | | | | | | |- | ७ जानेवारी २०२४ | | | संध्या. ७ | रात्री ८ | | | | रात्री ९ | | | | रात्री १० |- | १४ जानेवारी २०२४ | संध्या. ७ | | | | रात्री ८ | रात्री ९ | | | | | | रात्री १० |- | २१ जानेवारी २०२४ | | संध्या. ७ | | रात्री ८ | | | | रात्री ९ | | | | |- | २८ जानेवारी २०२४ | | | | | | रात्री ९ | | | | | | |- | ४ फेब्रुवारी २०२४ | | संध्या. ७ | | | रात्री ८ | | रात्री ९ | | | | | |- | ११ फेब्रुवारी २०२४ | | | | | | | | रात्री ९ | | | | |- | १८ फेब्रुवारी २०२४ | | संध्या. ७ | | | रात्री ८ | | | | रात्री ९ | | | |- | २५ फेब्रुवारी २०२४ | | | | | | | | | | रात्री ९ | | |- | ३ मार्च २०२४ | | संध्या. ७ | | | | | | रात्री ८ | | रात्री ९ | | |- | १० मार्च २०२४ | | | | | | संध्या. ७ | | | रात्री ८ | रात्री ९ | | |- | १७ मार्च २०२४ | | | | | | | | | रात्री ८ | रात्री ९ | | |} == एक तासांचे विशेष भाग ४ == {| class="wikitable sortable" ! !! सोहळा सख्यांचा !! मुलगी पसंत आहे! !! नवी जन्मेन मी !! कॉन्स्टेबल मंजू !! कन्यादान !! आदिशक्ती !! सावली होईन सुखाची !! प्रेमास रंग यावे !! सुंदरी !! तिकळी !! तुझी माझी जमली जोडी !! लावणी महाराष्ट्राची |- | २४ मार्च २०२४ | | संध्या. ६ | | संध्या. ७ | | | | | | | रात्री ८ | रात्री ९ |- | ३१ मार्च २०२४ | | | | | | | रात्री ८ | | | | | रात्री ९ |- | ७ एप्रिल २०२४ | | | | | | | | | | | | रात्री ९ |- | १४ एप्रिल २०२४ | | | | | | | | | संध्या. ७ | | रात्री ८ | रात्री ९ |- | २१ एप्रिल २०२४ | | संध्या. ७ | | | | | रात्री ८ | | | | | रात्री ९ |- | २८ एप्रिल २०२४ | | | | संध्या. ७ | रात्री ८ | | | | | | | रात्री ९ |- | १२ मे २०२४ | | | | | | संध्या. ७ | | | | | रात्री ८ | रात्री ९ |- | १९ मे २०२४ | | | | | | | रात्री ८ | | | | | रात्री ९ |- | २६ मे २०२४ | | | | | | | | | | | रात्री ८ | |- | २ जून २०२४ | | | संध्या. ७ | | | रात्री ८ | रात्री ९ | | | | | |- | ९ जून २०२४ | | | | | | | | | | | संध्या. ७ | रात्री ८ |- | १६ जून २०२४ | | | | | | संध्या. ७ | रात्री ८ | | रात्री ९ | | | |- | २३ जून २०२४ | | | संध्या. ७ | रात्री ८ | | | | | रात्री ९ | | | |- | ३० जून २०२४ | | संध्या. ७ | | | | रात्री ८ | | रात्री ९ | | | | |- | ७ जुलै २०२४ | | | संध्या. ७ | | | | | | | रात्री ८ | रात्री ९ | |- | १४ जुलै २०२४ | | | | | | | रात्री ८ | रात्री ९ | | | | |- | ४ ऑगस्ट २०२४ | | | | | | | | | | रात्री ८ | | |- | ११ ऑगस्ट २०२४ | | संध्या. ७ | | रात्री ८ | | | | | | | | |- | १८ ऑगस्ट २०२४ | | | | | | | संध्या. ७ | | | | रात्री ८ | |- | २५ ऑगस्ट २०२४ | | | | | | संध्या. ७ | | | | रात्री ८ | | |- | १ सप्टेंबर २०२४ | | | संध्या. ७ | | | | रात्री ८ | | | | | |- | ८ सप्टेंबर २०२४ | | | | संध्या. ७ | | रात्री ८ | | | | | | |- | २२ सप्टेंबर २०२४ | | | संध्या. ७ | | | | रात्री ८ | | | | | |- | २९ सप्टेंबर २०२४ | | संध्या. ७ | | | | | | रात्री ८ | | | | |- | ६ ऑक्टोबर २०२४ | | | | | | | संध्या. ७ | | | | रात्री ८ | |- | १३ ऑक्टोबर २०२४ | | | | संध्या. ७ | | | | | | रात्री ८ | | |- | २० ऑक्टोबर २०२४ | | | संध्या. ७ | | | | | रात्री ८ | | | | |- | २७ ऑक्टोबर २०२४ | | संध्या. ७ | | | | | रात्री ८ | | | | | |- | ३ नोव्हेंबर २०२४ | दुपारी १ आणि संध्या. ७ | | | | | | | | | | दुपारी २ आणि रात्री ८ | |- | १० नोव्हेंबर २०२४ | | संध्या. ७ | | रात्री ८ | | | | | | | | |- | १७ नोव्हेंबर २०२४ | | | संध्या. ७ | | | | | रात्री ८ | | | | |- | १ डिसेंबर २०२४ | संध्या. ७ | | | रात्री ८ | | | | | | | रात्री ९ | |- | ८ डिसेंबर २०२४ | | संध्या. ७ | | | | रात्री ८ | | | | | | |- | १५ डिसेंबर २०२४ | | | संध्या. ७ | | | | | रात्री ८ | | | | |- | २२ डिसेंबर २०२४ | संध्या. ७ | रात्री ८ | | | | | | | | | | |- | ५ जानेवारी २०२५ | | | | | | | | | | रात्री १०.३० | | |} == एक तासांचे विशेष भाग ५ == {| class="wikitable sortable" ! !! सोहळा सख्यांचा !! कॉन्स्टेबल मंजू !! जुळली गाठ गं! !! तुझ्यासाठी तुझ्यासंगं |- | २० एप्रिल २०२५ | | दुपारी १२ आणि रात्री ८ | दुपारी १ आणि रात्री ९ | |- | ७ सप्टेंबर २०२५ | | | | रात्री ९ |- | २६ ऑक्टोबर २०२५ | संध्या. ६ | | | |- | २ नोव्हेंबर २०२५ | संध्या. ६ | | | |- | १६ नोव्हेंबर २०२५ | संध्या. ६ | | | |- | ७ डिसेंबर २०२५ | संध्या. ६ | | | |} == विशेष भाग == === दीड तासांचे विशेष भाग === {| class="wikitable sortable" ! !! माझी माणसं !! मुलगी पसंत आहे! |- | १७ मार्च २०२४ | | संध्या. ६.३० |- | ३१ मार्च २०२४ | संध्या. ६.३० | |} === दोन तासांचे विशेष भाग === {| class="wikitable sortable" ! दिनांक !! मालिका !! वेळ |- | rowspan="2"| १० सप्टेंबर २०२३ | क्षेत्रपाल श्री देव वेतोबा | rowspan="2"| संध्या. ७ |- | प्रेमास रंग यावे |- | rowspan="2"| ११ फेब्रुवारी २०२४ | नवी जन्मेन मी | rowspan="2"| संध्या. ७ |- | माझी माणसं |- | rowspan="2"| २५ फेब्रुवारी २०२४ | सावली होईन सुखाची | rowspan="2"| संध्या. ७ |- | प्रेमास रंग यावे |- | ८ मार्च २०२६ | तू अनोळखी तरी सोबती | दुपारी १ आणि संध्या. ७.३० |- | १२ एप्रिल २०२६ | हुकुमाची राणी ही | दुपारी १ आणि संध्या. ७ |} [[वर्ग:सन मराठी]] [[वर्ग:याद्या]] exb200m8m3bjiss7la8o8cov3z41gad 0 329523 2677556 2590060 2026-04-04T20:07:26Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2677556 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट चित्रपट |संगीत=शैलेंद्र बर्वे<ref>{{Cite web |title=Gallit Gondhal, Dillit Mujra film|url=https://www.induna.com/1000022099-productdetails/|website=Induna|access-date=30 March 2023}}</ref> |देश=भारत |भाषा=मराठी |छायाचित्र=Gallit Gondhal Dillit Mujra.jpeg |नाव=गल्लीत गोंधळ दिल्लीत मुजरा |दिग्दर्शन=[[नागेश भोंसले]] |प्रमुख कलाकार=[[नागेश भोंसले]], [[सयाजी शिंदे]], [[मकरंद अनासपुरे]] |निर्मिती=मनोहर एंटरटेनमेंट |प्रदर्शन तारीख=१ मे २००९ |अवधी=११५ मिनिटे |imdb_id=tt1446071}} '''''गल्लीत गोंधळ दिल्लीत मुजरा''''' हा [[नागेश भोंसले]] दिग्दर्शित आणि मनोहर एंटरटेनमेंट निर्मित २००९ चा भारतीय [[मराठी भाषा|मराठी]]-भाषेतील सामाजिक विनोदी नाट्यपट आहे. कथा आणि पटकथा अरविंद जगताप यांची आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.marathifilmdata.com/chitrapat/gallit-gondhal-dillit-mujara/|title=गल्लीत गोंधळ, दिल्लीत मुजरा|website=मराठी चित्रपट सूची|language=en|access-date=2023-03-29|archive-date=2023-03-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20230329193137/https://www.marathifilmdata.com/chitrapat/gallit-gondhal-dillit-mujara/|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.marathifilmdata.com/chitrapat/gallit-gondhal-dillit-mujara/ "गल्लीत गोंधळ, दिल्लीत मुजरा"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230329193137/https://www.marathifilmdata.com/chitrapat/gallit-gondhal-dillit-mujara/ |date=2023-03-29 }}. </cite></ref> या चित्रपटात [[सयाजी शिंदे]], [[मकरंद अनासपुरे]], [[नागेश भोंसले]], ज्योती जोशी यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.outlookindia.com/magazine/story/gallit-gondhal-dillit-mujra-marathi/240548|title=Gallit Gondhal, Dillit Mujra (Marathi)|website=Outlook India|language=en|access-date=30 March 2023}}</ref> == कलाकार == * [[सयाजी शिंदे]] * [[मकरंद अनासपुरे]] * [[नागेश भोंसले]] * सुहास परांजपे * नूतन जयंत * ज्योती जोशी * सिद्धेश्वर झाडबुके == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:इ.स. २००९ मधील मराठी चित्रपट]] 0rzu1dlkawhzopi0scwiqcf41vfinxb 0 349330 2677629 2431176 2026-04-05T07:01:50Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2677629 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = गुस्ताव मॅकॉन | birth_date = {{birth date and age|2003|10|18|df=yes}} | birth_place = | batting = उजव्या हाताचा | bowling = उजवा हात मध्यम-वेगवान | role = फलंदाजी अष्टपैलू | international = true | country = फ्रान्स | internationalspan = २०२२– | T20Idebutdate = २४ जुलै | T20Idebutyear = २०२२ | T20Idebutagainst = चेक प्रजासत्ताक | T20Icap = १७ | lastT20Idate = १२ जुलै | lastT20Iyear = २०२३ | lastT20Iagainst = लक्झेंबर्ग | T20Ishirt = | columns = 1 | column1 = [[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|टी२०आ]] | matches1 = ९ | runs1 = ५८१ | bat avg1 = ७२.६२ | 100s/50s1 = २/४ | top score1 = १०९ | deliveries1 = ६० | wickets1 = ४ | bowl avg1 = १६.२५ | fivefor1 = ० | tenfor1 = ० | best bowling1 = ३/२७ | catches/stumpings1 = ३/– | source = https://www.espncricinfo.com/cricketers/gustav-mckeon-1325904 ईएसपीएन क्रिकइन्फो | date = १२ जुलै | year = २०२३ }} '''गुस्ताव मॅकॉन''' (जन्म १८ ऑक्टोबर २००३) हा फ्रेंच क्रिकेट खेळाडू आहे जो फ्रेंच राष्ट्रीय क्रिकेट संघाकडून आंतरराष्ट्रीय स्तरावर खेळतो.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/player/gustav-mckeon-1325904 |title=Gustav Mckeon profile and biography, stats, records, averages, photos and videos |work=ESPNcricinfo |access-date=19 December 2022}}</ref><ref>{{cite web |url=https://sports.ndtv.com/cricket/players/116296-gustav-mckeon-playerprofile |work=[[NDTV|NDTV Sports]] |title=Gustav Mckeon Profile - Cricket Player, France - NDTV Sports |access-date=19 December 2022 |archive-date=2024-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240527134235/https://sports.ndtv.com/cricket/players/116296-gustav-mckeon-playerprofile |url-status=dead }}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT: मॅकॉन, गुस्ताव}} [[वर्ग:फ्रांसचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडू]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] 0e0lrb2m5h8vvkzby8r8cvmt9b7cfaj 0 362967 2677651 2645685 2026-04-05T11:47:57Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2677651 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''जेनिफर विंगेट''' (जन्म: ३० मे १९८५) ही एक भारतीय अभिनेत्री आणि टेलिव्हिजन होस्ट आहे. ती सर्वाधिक मानधन घेणाऱ्या टेलिव्हिजन अभिनेत्रींपैकी एक आहे आणि तिला [[इंडियन टेलिव्हिजन अकादमी पुरस्कार|इंडियन टेलिव्हिजन अकादमी पुरस्कारांसह]] अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.outlookindia.com/art-entertainment/from-rupali-ganguli-to-jennifer-winget-indian-television-actresses-who-withdraw-the-biggest-paychecks--news-52000/amp|title=From Rupali Ganguli to Jennifer Winget: Five Highest Paid TV Actresses|date=February 2022|website=Outlook India|access-date=26 June 2022}}</ref> तिने १९९५ मध्ये आलेल्या ''अकेले हम अकेले तुम'' या चित्रपटातून बाल कलाकार म्हणून तिच्या कारकिर्दीची सुरुवात केली आणि २००२ मध्ये ''शाका लाका बूम बूम'' या मालिकेतून तिने टीव्हीवर पदार्पण केले. तिला ''कसौटी जिंदगी के'' मधील स्नेहा बजाज, ''संगम'' मधील गंगा भाटिया आणि ''दिल मिल गये'' मधील डॉ. रिद्धिमा गुप्ता या भूमिकांमुळे ओळख मिळाली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/photos/entertainment-gallery/on-jennifer-winget-birthday-a-look-at-her-television-journey-6434268/lite/|title=On Television star Jennifer Winget's birthday, take a look at her television journey and stardom|date=30 May 2020|website=द इंडियन एक्सप्रेस|access-date=30 May 2020}}</ref> विंगेटने ''सरस्वतीचंद्र'' या मालिकेत कुमुद सुंदरी देसाई, ''बेहद'' या सायकॉलॉजिकल थ्रिलर मालिकेत माया मेहरोत्रा आणि ''बेपन्नाह'' या रोमँटिक ड्रामा मालिकेत झोया सिद्दीकीची भूमिका साकारून एक अभिनेत्री म्हणून स्वतःची ओळख निर्माण केली. विंगेटने [[अल्टबालाजी|अल्ट बालाजीच्या]] गुन्हेगारी नाटक ''कोड एम'' द्वारे वेबसीरिजमध्ये पाऊल ठेवले ज्यासाठी तिला २०२० मध्ये [[फिल्मफेर ओटीटी पुरस्कार|फिल्मफेर ओटीटी पुरस्कारांमध्ये]] सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री मालिका (महिला) साठी नामांकन मिळाले होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.ndtv.com/entertainment/bepannah-actress-jennifer-winget-believes-shes-headed-in-the-right-direction-heres-why-1857735|title=Bepannah Actress Jennifer Winget Believes She's Headed in the Right Direction. Here's Why|date=16 May 2018|website=NDTV.com|access-date=3 May 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.filmfare.com//features/nominees-for-the-flyx-filmfare-ott-awards-45350.html|title=Exclusive! Check The Nominees For The Flyx Filmfare OTT Awards|website=filmfare.com|language=en|access-date=17 December 2020}}</ref> == सुरुवातीचे जीवन == विंगेटचा जन्म ३० मे १९८५<ref name="DOB">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://us.india.com/stream/jennifer-winget-birthday-bumps-10-things-to-know-about-the-indian-tv-star-67699/|title=Jennifer Winget Birthday Bumps: 10 Things to know about the Indian TV star!|date=30 May 2014|publisher=India.com|access-date=16 October 2014|archive-date=2015-01-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20150111182811/http://us.india.com/stream/jennifer-winget-birthday-bumps-10-things-to-know-about-the-indian-tv-star-67699/|url-status=dead}}</ref> रोजी मुंबई येथे झाला.<ref name="Birth place">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.thenewsreports.com/jennifer-winget-gears-up-for-cinematic-debut-with-kunal-kohlis-phir-se/10962/devrupa-rakshit|title=Jennifer Winget gears up for cinematic debut with Kunal Kohli's 'Phir Se'|website=The News Reports|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150318223403/http://www.thenewsreports.com/jennifer-winget-gears-up-for-cinematic-debut-with-kunal-kohlis-phir-se/10962/devrupa-rakshit|archive-date=18 March 2015|access-date=20 December 2014}}</ref> ती एका पंजाबी [[हिंदू]] आई, प्रभा आणि [[मराठी लोक|महाराष्ट्रीय]] [[ख्रिश्चन]] वडील, हेमंत विंगेट यांची मुलगी आहे आणि तिच्या पाश्चात्य नावामुळे तिला अनेकदा गैर-भारतीय वंशाची व्यक्ती समजले जाते.<ref name="ToI1708">{{स्रोत बातमी|last=Mehrotra|first=Mohini|url=http://timesofindia.indiatimes.com/Cities/Delhi_Times/Sarees_not_mini_skirts_for_Jennifer/articleshow/2285450.cms|title=Sarees, not mini skirts for Jennifer|date=17 August 2007|work=The Times of India|access-date=28 February 2008}}</ref> == कारकीर्द == विंगेटने १९९५ च्या ''अकेले हम अकेले तुम'' या चित्रपटाद्वारे बाल कलाकार म्हणून तिच्या कारकिर्दीची सुरुवात केली आणि नंतर [[राणी मुखर्जी]] अभिनीत १९९७ च्या ''राजा की आयेगी बारात'' या चित्रपटात शालेय बालक म्हणून दिसली. वयाच्या १५ व्या वर्षी ती २००० मध्ये आलेल्या ''राजा को रानी से प्यार हो गया'' या चित्रपटात तनुची भूमिका साकारली होती, <ref name="ToI1708"/> आणि त्यानंतर वयाच्या १८ व्या वर्षी ''[[कुछ ना कहो]]'' या चित्रपटात सहाय्यक अभिनेत्री म्हणून दिसली.<ref name="ToI1408">{{स्रोत बातमी|last=Unnithan|first=Chitra|url=http://timesofindia.indiatimes.com/Cities/Ahmedabad_Times/I_never_plan_things_Jennifer/articleshow/2278472.cms|title='I never plan things,' Jennifer|date=14 August 2007|work=The Times of India|access-date=28 February 2008}}</ref> नंतर, तिने विविध भारतीय टीव्ही शोमध्ये काम केले.<ref name="ToI1408" /><ref name="IT1307">{{स्रोत बातमी|last=K|first=Prema|url=http://www.indiantelevision.com/headlines/y2k7/july/july311.php|title=Star Plus to expand primetime with launch of 'Sangam'|date=23 July 2007|publisher=Indian Television|access-date=28 February 2008}}</ref><ref name="TT2008">{{स्रोत बातमी|last=Roy|first=Priyanka|url=http://www.telegraphindia.com/1070820/asp/entertainment/story_8214582.asp|title=She spreads her wings|date=20 August 2007|work=The Telegraph|location=Kolkota|access-date=28 February 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080430180154/http://www.telegraphindia.com/1070820/asp/entertainment/story_8214582.asp|archive-date=30 April 2008|url-status=dead}}</ref> टेलिव्हिजनमध्ये मुख्य भूमिकेत विंगेटला मोठा ब्रेक ''कार्तिका'' या शोमध्ये मिळाला, जिथे तिने एका संघर्षशील गायिकेची भूमिका साकारली जी मोठे होण्याचे स्वप्न पाहते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/web-stories/hindi/from-a-child-artist-to-working-in-aashiqui-3-a-look-back-at-jennifer-wingets-career/photostory/94045257.cms|title=From a child artist to working in Aashiqui 3: A look back at Jennifer Winget's career|website=timesofindia.indiatimes.com|access-date=2024-03-25}}</ref> नंतर तिने ''कसौटी जिंदगी के'''मध्ये काम केले, जिथे तिने [[श्वेता तिवारी|श्वेता तिवारीची]] मुलगी स्नेहाची भूमिका केली आणि तिच्या अभिनयाचे कौतुक झाले.<ref name="ride">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Telly-heartthrobs-soapy-ride-to-success/articleshow/43533666.cms|title=Telly heartthrobs' soapy ride to success|date=27 September 2014|website=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]]|access-date=21 October 2014}}</ref> मग तिने ''क्या होगा निम्मो का'' मध्ये नताशाच्या भूमिकेत कविता कौशिकची जागा घेतली. २००७ मध्ये, ती [[स्टार प्लस]] लोकप्रिय नाटक ''कहीं तो होगा'' मध्ये स्वेतलानाच्या भूमिकेत दिसली होती. २००७-०९ पर्यंत तिने स्टारप्लसवरील नाटक ''संगम'' मध्ये महिला नायिका गंगा भाटियाची भूमिका साकारली होती. २००८ मध्ये, तिने स्टार वनच्या डान्स रिॲलिटी शो ''जरा नच के दिखा १'' मध्ये भाग घेतला आणि शोची विजेती ठरली. पहिला पुरस्कार जिंकल्यानंतर, तिने २००९-१० मध्ये ''देख इंडिया देख'' आणि ''लाफ्टर के फटके'' या विनोदी कार्यक्रमांसह शोचा दुसरा सीझन होस्ट केला.  त्याच वर्षी, तिने करण सिंग ग्रोव्हर आणि [[करण वाही]] यांच्या सोबत ''दिल् मिल गये'' या वैद्यकीय युवा शोमध्ये सुकिर्ती कांडपालची जागा डॉ. रिद्धिमा गुप्ता म्हणून घेतली.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/will-the-original-dr-riddhima-return/articleshow/5705881.cms|title=Will the Original Dr. Riddhima return?|date=21 March 2010|work=Times of India|access-date=4 November 2022|agency=TNN}}</ref> २०१३ मध्ये, तिने [[संजय लीला भन्साळी|संजय लीला भन्साळींच्या]] टेलिव्हिजन शो ''सरस्वतीचंद्र'' मध्ये [[गौतम रोडे]] सोबत कुमुद देसाईची भूमिका केली. तिच्या अभिनयासाठी तिला अनेक पुरस्कार मिळाले ज्यात सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री समीक्षकांसाठी [[इंडियन टेलिव्हिजन अकादमी पुरस्कार|इंडियन टेलिव्हिजन अकादमी पुरस्काराचा]] समावेश आहे.<ref name="ibnlive1">{{स्रोत बातमी|url=http://ibnlive.in.com/news/karan-singh-grover-devoleena-bag-top-honours-at-ita-awards/430224-44-124.html|title=Karan Singh Grover, Devoleena bag top honours at ITA awards|date=24 October 2013|work=in.com|access-date=7 April 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20131026132604/http://ibnlive.in.com/news/karan-singh-grover-devoleena-bag-top-honours-at-ita-awards/430224-44-124.html|archive-date=26 October 2013|url-status=dead}}</ref> दोन वर्षांच्या अनुपस्थितीनंतर, विंगेट २०१६ मध्ये परतली आणि तिने सोनी टीव्हीवरील मानसशास्त्रीय थ्रिलर मालिका ''बेहद'' मध्ये माया मेहरोत्राची उल्लेखनीय भूमिका साकारली. तिच्या गुंतागुंतीच्या आणि वेड्या व्यक्तिरेखेच्या भूमिकेमुळे तिला समीक्षकांची प्रशंसा आणि प्रचंड चाहते मिळाले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.hindustantimes.com/tv/watch-kushal-tandon-saves-jennifer-winget-from-fire-on-beyhadh-sets/story-mc2eSGs29CztLYxDK1U1pM.html|title=Watch: Kushal Tandon saves Jennifer Winget from fire on Beyhadh sets|date=8 February 2017}}</ref> <ref>{{Cite magazine|title=Jennifer Winget to play a negative character in an upcoming show|url=https://m.indiatoday.in/lite/story/jennifer-winget-negative-character-sociopath-shades-of-grey-behad-kushal-tandon/1/655829.html|magazine=[[India Today]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180107061306/https://m.indiatoday.in/lite/story/jennifer-winget-negative-character-sociopath-shades-of-grey-behad-kushal-tandon/1/655829.html|archive-date=7 January 2018|access-date=6 January 2018}}</ref> तिच्या अभिनयासाठी तिला अनेक प्रशंसा आणि कौतुक मिळाले, ज्यात अनुक्रमे सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीसाठी [[इंडियन टेलिव्हिजन अकादमी पुरस्कार]] (ज्युरी) यांचा समावेश आहे. २०१८ मध्ये, तिने [[कलर्स टीव्ही|कलर्स टीव्हीवरील]] रोमँटिक ड्रामा मालिका ''बेपन्नाह'' मध्ये [[हर्षद चोपडा]] यांच्यासोबत झोया सिद्दीकीची भूमिका केली.<ref name=":0">{{स्रोत बातमी|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/jennifer-winget-bepannaah-5121886/|title=Jennifer Winget: Bepannaah presents the idea of second chances in love|date=3 April 2018|work=द इंडियन एक्सप्रेस|language=en-US|access-date=9 August 2018}}</ref><ref name=":1">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatoday.in/television/top-stories/story/jennifer-winget-and-harshad-chopda-s-bepannaah-makes-a-smashing-debut-rakes-in-ratings-1200446-2018-03-29|title=Jennifer Winget and Harshad Chopda's Bepannaah makes a smashing debut; rakes in ratings|date=29 March 2018|website=India Today|language=en|access-date=9 August 2018}}</ref> तिच्या अपवादात्मक अभिनय कौशल्याबद्दल तिला प्रशंसा मिळाली, गोल्ड अवॉर्ड्समध्ये तिला सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री (ज्युरी) आणि मुख्य भूमिकेत सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीसाठी [[इंडियन टेली पुरस्कार|इंडियन टेली अवॉर्ड्स]] मिळाले. पहिल्या सीझनच्या यशानंतर, २०१९ मध्ये, तिने [[सोनी एंटरटेनमेंट टेलिव्हिजन|सोनी टीव्हीवरील]] थ्रिलर ''बेहद २'' मध्ये माया जयसिंगची भूमिका साकारली, ज्यात ती [[आशिष चौधरी]] आणि शिविन नारंग यांच्यासोबत होती. == वैयक्तिक जीवन == विंगेटने ९ एप्रिल २०१२ रोजी करण सिंग ग्रोव्हरशी लग्न केले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Karan-Singh-Grovers-link-ups/photostory/45616360.cms|title=Karan Singh Grover's link ups - Karan Singh Grover's link-ups - The Times of India|date=23 December 2014|website=The Times of India|access-date=9 June 2018}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|last=Maheshwari|first=Neha|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tv/Ive-no-strategies-to-keep-Karan-tied-down-Jennifer-Winget/articleshow/12797790.cms|title=I've no strategies to keep Karan tied down: Jennifer Winget|date=22 April 2012|work=The Times of India|access-date=7 April 2014}}</ref> नोव्हेंबर २०१४ मध्ये, विंगेटने सांगितले की ती आणि ग्रोव्हर वेगळे झाले आहेत.<ref name="Karan-Jennifer divorce">{{स्रोत बातमी|last=Bajwa|first=Dimpal|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/television/karan-singh-grover-confirms-divorce-with-jennifer-winget-on-twitter/|title=Karan Singh Grover confirms divorce with Jennifer Winget on Twitter|date=9 December 2014|work=द इंडियन एक्सप्रेस|access-date=15 December 2014}}</ref><ref name="Jennifer admits her marriage to Karan Singh Grover is over">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news/Jennifer-Winget-admits-her-marriage-to-Karan-Singh-Grover-is-over/articleshow/45307678.cms|title=Jennifer admits her marriage to Karan Singh Grover is over|website=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]]|access-date=22 November 2014}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:इ.स. १९८५ मधील जन्म]] [[वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री]] [[वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] kjehqgdwpza4fpe8v6zh0y4ry61cn8y 0 363724 2677645 2555341 2026-04-05T09:13:11Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2677645 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''चंद्रनाथ मिश्रा अमर''' (२ मार्च १९२५<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&q=Chandranath+Mishra+Amar+2.3.+1925&pg=PA758|title=Who's who of Indian Writers, 1999: A-M|last=Dutt|first=Kartik Chandra|year=1999|isbn=9788126008735}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://verbalart.in/author_detail.php?a_id=364|title=VerbalArt: A Global Journal Devoted to Poets & Poetry}}</ref> – १ एप्रिल २०२१)<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://hindi.news18.com/amp/news/bihar/darbhanga-pandit-chandra-nath-mishra-amar-passes-away-in-darbhanga-3544304.html|title=बिहार: प्रसिद्ध साहित्यकार पंडित चंद्रनाथ मिश्र अमर का निधन, मिथलांचल में शोक की लहर|date=2 April 2021|website=News18 India|access-date=2025-04-15|archive-date=2025-01-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20250105030348/https://hindi.news18.com/amp/news/bihar/darbhanga-pandit-chandra-nath-mishra-amar-passes-away-in-darbhanga-3544304.html|url-status=dead}}</ref> हे [[मैथिली भाषा|मैथिली]] लेखक आणि कवी होते. १९८२ च्या ''मैथिली पत्रकारितक इतिहासासाठी'' त्यांना [[साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेत्यांची यादी (मैथिली)|साहित्य अकादमी पुरस्कार (मैथिली)]] मिळाला होता.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.museindia.com/authprofile.asp?id=406|title=Profile of Chandranath Mishra 'Amar'|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20111203064636/http://museindia.com/authprofile.asp?id=406|archive-date=3 December 2011|access-date=5 May 2012}}</ref> २०१० मध्ये प्रतिष्ठित [[साहित्य अकादमी फेलोशिप|साहित्य अकादमी फेलोशिपही]] त्यांना मिळाली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/fellows/fellows_and_honorary_fellows.jsp|title=Sahitya Akademi Fellowship Winners|publisher=Sahitya Akademi|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170701054145/http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/fellows/fellows_and_honorary_fellows.jsp|archive-date=1 July 2017|access-date=5 May 2012}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:साहित्य अकादमी फेलोशिप विजेते]] [[वर्ग:भारतीय लेखक]] [[वर्ग:इ.स. २०२१ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:इ.स. १९२५ मधील जन्म]] [[वर्ग:मैथिली साहित्यिक]] [[वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते]] 0hgqpue43men65lfiq8rof604ulrr83 2677646 2677645 2026-04-05T09:13:12Z KiranBOT 139572 दुव्यांमधील AMP ट्रॅकिंग काढले ([[:m:User:KiranBOT/AMP|माहिती]]) ([[User talk:Usernamekiran|त्रुटी नोंदवा]]) v2.2.9s 2677646 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''चंद्रनाथ मिश्रा अमर''' (२ मार्च १९२५<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&q=Chandranath+Mishra+Amar+2.3.+1925&pg=PA758|title=Who's who of Indian Writers, 1999: A-M|last=Dutt|first=Kartik Chandra|year=1999|isbn=9788126008735}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://verbalart.in/author_detail.php?a_id=364|title=VerbalArt: A Global Journal Devoted to Poets & Poetry}}</ref> – १ एप्रिल २०२१)<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://hindi.news18.com/news/bihar/darbhanga-pandit-chandra-nath-mishra-amar-passes-away-in-darbhanga-3544304.html|title=बिहार: प्रसिद्ध साहित्यकार पंडित चंद्रनाथ मिश्र अमर का निधन, मिथलांचल में शोक की लहर|date=2 April 2021|website=News18 India|access-date=2025-04-15|archive-date=2025-01-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20250105030348/https://hindi.news18.com/amp/news/bihar/darbhanga-pandit-chandra-nath-mishra-amar-passes-away-in-darbhanga-3544304.html|url-status=dead}}</ref> हे [[मैथिली भाषा|मैथिली]] लेखक आणि कवी होते. १९८२ च्या ''मैथिली पत्रकारितक इतिहासासाठी'' त्यांना [[साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेत्यांची यादी (मैथिली)|साहित्य अकादमी पुरस्कार (मैथिली)]] मिळाला होता.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.museindia.com/authprofile.asp?id=406|title=Profile of Chandranath Mishra 'Amar'|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20111203064636/http://museindia.com/authprofile.asp?id=406|archive-date=3 December 2011|access-date=5 May 2012}}</ref> २०१० मध्ये प्रतिष्ठित [[साहित्य अकादमी फेलोशिप|साहित्य अकादमी फेलोशिपही]] त्यांना मिळाली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/fellows/fellows_and_honorary_fellows.jsp|title=Sahitya Akademi Fellowship Winners|publisher=Sahitya Akademi|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170701054145/http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/fellows/fellows_and_honorary_fellows.jsp|archive-date=1 July 2017|access-date=5 May 2012}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:साहित्य अकादमी फेलोशिप विजेते]] [[वर्ग:भारतीय लेखक]] [[वर्ग:इ.स. २०२१ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:इ.स. १९२५ मधील जन्म]] [[वर्ग:मैथिली साहित्यिक]] [[वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते]] 9weiglxxi3pwy3rf7l6qjsz6dbuyfo2 0 365155 2677499 2651583 2026-04-04T14:07:59Z ~2026-20792-27 181776 2677499 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम | कार्यक्रम = कमळी | चित्र = | लोगो_चित्र_शीर्षक = | उपशीर्षक = | प्रकार = | निर्माता = सुबोध खानोलकर | निर्मिती संस्था = ओशन फिल्म्स कंपनी | दिग्दर्शक = | क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = | सूत्रधार = | कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]] | पंच = | आवाज = | अभिवाचक = | थीम संगीत संगीतकार = | शीर्षकगीत = | अंतिम संगीत = | संगीतकार = | देश = [[भारत]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]] | वर्ष संख्या = | एपिसोड संख्या = | कार्यकारी निर्माता = | सुपरवायझिंग निर्माता = | असोसिएट निर्माता = | सह निर्माता = | कथा संकलन = | संकलन = | स्थळ = | कॅमेरा = | चालण्याचा वेळ = दररोज रात्री ९ वाजता | वाहिनी = [[झी मराठी]] | चित्र प्रकार = | ध्वनी प्रकार = | पहिला भाग = | प्रथम प्रसारण = ३० जून २०२५ | शेवटचे प्रसारण = चालू | आधी = [[सनई चौघडे (मालिका)|सनई चौघडे]] | नंतर = [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]] | सारखे = }} '''कमळी''' ही [[झी मराठी]] वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे. या मालिकेची मूळ कथा [[झी तेलुगू]]वरील '''मुत्याला मुग्गू''' या तेलुगू मालिकेवर आधारित आहे. == कलाकार == * विजया बाबर - कमळी मोहिते / कमळी राजन महाजन * निखिल दामले - हृषी सतीश इनामदार * केतकी कुलकर्णी - अनिका राजन महाजन * [[इला भाटे]] - अन्नपूर्णा सदानंद महाजन * [[आशा शेलार]] - कामिनी महाजन * [[सारिका नवाथे]] - नयनतारा सतीश इनामदार * प्रदीप पंडित - सदानंद महाजन * सुषमा मुरुडकर - रागिणी राजन महाजन * अनिकेत केळकर - राजन सदानंद महाजन * योगिनी चौक - गौरी राजन महाजन / सरोज मोहिते * महेश जोशी - सतीश इनामदार * क्रांती मोरे - प्राजक्ता सतीश इनामदार * सई कल्याणकर - राधिका रोहित इनामदार * अधोक्षज कऱ्हाडे - रोहित सतीश इनामदार * कृष्णा काकडे - नायशा रोहित इनामदार * साक्षी सुभाष - निलांबरी घोरपडे (निंगी) * आदित्य भोसले - बंड्या घोरपडे * अभिषेक कुलकर्णी - सायबा * [[आर्या आंबेकर]] - अनामिका * दीपकार पारकर / दीपेश ठाकरे - चरण * कमलानंद पाटील - रिहान * स्वप्नील परजणे - करण * अर्चना तांदळे - वर्षा * नंदिनी साळवी - अदिती * सोहम पवार * देवांशी धामणकर * रेणुका चौधरी * प्रज्ञेश डिंगोरकर * [[विजय गोखले]] * सागर कोरडे * अवधूत जोशी * विघ्नेश जोशी == पुनर्निर्मिती == {|class="wikitable" ! भाषा ! नाव ! वाहिनी ! प्रकाशित |- | [[तेलुगू]] | मुत्याला मुग्गू | [[झी तेलुगू]] | ७ मार्च २०१६ - २२ ऑगस्ट २०१९ |- | [[तमिळ]] | अळागिया तमिळ मगल | [[झी तमिळ]] | २८ ऑगस्ट २०१७ - १४ जून २०१९ |- | [[कन्नड]] | कमली | [[झी कन्नडा]] | २८ मे २०१८ - ७ ऑक्टोबर २०२२ |- | [[मल्याळम]] | कबानी | [[झी केरळम]] | ११ मार्च २०१९ - २७ मार्च २०२० |- | [[हिंदी]] | सरू | [[झी टीव्ही]] | १२ मे २०२५ - चालू |} == बाह्य दुवे == {{झी मराठी रात्री ९च्या मालिका}} [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] [[वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] osgz65hk0taokvjhdytn7tpbmhnwa1q 2677567 2677499 2026-04-05T02:30:01Z ~2026-20948-21 181793 /* कलाकार */ 2677567 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम | कार्यक्रम = कमळी | चित्र = | लोगो_चित्र_शीर्षक = | उपशीर्षक = | प्रकार = | निर्माता = सुबोध खानोलकर | निर्मिती संस्था = ओशन फिल्म्स कंपनी | दिग्दर्शक = | क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = | सूत्रधार = | कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]] | पंच = | आवाज = | अभिवाचक = | थीम संगीत संगीतकार = | शीर्षकगीत = | अंतिम संगीत = | संगीतकार = | देश = [[भारत]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]] | वर्ष संख्या = | एपिसोड संख्या = | कार्यकारी निर्माता = | सुपरवायझिंग निर्माता = | असोसिएट निर्माता = | सह निर्माता = | कथा संकलन = | संकलन = | स्थळ = | कॅमेरा = | चालण्याचा वेळ = दररोज रात्री ९ वाजता | वाहिनी = [[झी मराठी]] | चित्र प्रकार = | ध्वनी प्रकार = | पहिला भाग = | प्रथम प्रसारण = ३० जून २०२५ | शेवटचे प्रसारण = चालू | आधी = [[सनई चौघडे (मालिका)|सनई चौघडे]] | नंतर = [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]] | सारखे = }} '''कमळी''' ही [[झी मराठी]] वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे. या मालिकेची मूळ कथा [[झी तेलुगू]]वरील '''मुत्याला मुग्गू''' या तेलुगू मालिकेवर आधारित आहे. == कलाकार == * विजया बाबर - कमळी मोहिते / कमळी राजन महाजन * निखिल दामले - हृषी सतीश इनामदार * केतकी कुलकर्णी - अनिका राजन महाजन * [[इला भाटे]] - अन्नपूर्णा सदानंद महाजन * [[आशा शेलार]] - कामिनी महाजन * [[सारिका नवाथे]] - नयनतारा सतीश इनामदार * प्रदीप पंडित - सदानंद महाजन * सुषमा मुरुडकर - रागिणी राजन महाजन * अनिकेत केळकर - राजन सदानंद महाजन * योगिनी चौक - गौरी राजन महाजन / सरोज मोहिते * महेश जोशी - सतीश इनामदार * क्रांती मोरे - प्राजक्ता सतीश इनामदार * सई कल्याणकर - राधिका रोहित इनामदार * अधोक्षज कऱ्हाडे - रोहित सतीश इनामदार * कृष्णा काकडे - नायशा रोहित इनामदार * साक्षी सुभाष - निलांबरी घोरपडे (निंगी) * आदित्य भोसले - बंड्या घोरपडे * अभिषेक कुलकर्णी - सायबा * [[आर्या आंबेकर]] - अनामिका * दीपकार पारकर / दीपेश ठाकरे - चरण * कमलानंद पाटील - रिहान * स्वप्नील परजणे - करण * अर्चना तांदळे - वर्षा * नंदिनी साळवी - अदिती * संजय गोसावी - शंभू * प्रथमेश साळवी * सोहम पवार * देवांशी धामणकर * रेणुका चौधरी * प्रज्ञेश डिंगोरकर * [[विजय गोखले]] * सागर कोरडे * अवधूत जोशी * विघ्नेश जोशी == पुनर्निर्मिती == {|class="wikitable" ! भाषा ! नाव ! वाहिनी ! प्रकाशित |- | [[तेलुगू]] | मुत्याला मुग्गू | [[झी तेलुगू]] | ७ मार्च २०१६ - २२ ऑगस्ट २०१९ |- | [[तमिळ]] | अळागिया तमिळ मगल | [[झी तमिळ]] | २८ ऑगस्ट २०१७ - १४ जून २०१९ |- | [[कन्नड]] | कमली | [[झी कन्नडा]] | २८ मे २०१८ - ७ ऑक्टोबर २०२२ |- | [[मल्याळम]] | कबानी | [[झी केरळम]] | ११ मार्च २०१९ - २७ मार्च २०२० |- | [[हिंदी]] | सरू | [[झी टीव्ही]] | १२ मे २०२५ - चालू |} == बाह्य दुवे == {{झी मराठी रात्री ९च्या मालिका}} [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] [[वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] bf9uw3l7j90bs5rtuyoyj83ju2gr3rd 0 367527 2677501 2652999 2026-04-04T14:11:00Z ~2026-20792-27 181776 2677501 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम | कार्यक्रम = तारिणी | चित्र = | लोगो_चित्र_शीर्षक = | उपशीर्षक = | प्रकार = | निर्माता = [[शर्मिष्ठा राऊत]] | निर्मिती संस्था = एरिकॉन टेलिफिल्म्स | दिग्दर्शक = | क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = | सूत्रधार = | कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]] | पंच = | आवाज = | अभिवाचक = | थीम संगीत संगीतकार = | शीर्षकगीत = | अंतिम संगीत = | संगीतकार = | देश = [[भारत]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]] | वर्ष संख्या = | एपिसोड संख्या = | कार्यकारी निर्माता = | सुपरवायझिंग निर्माता = | असोसिएट निर्माता = | सह निर्माता = | कथा संकलन = | संकलन = | स्थळ = | कॅमेरा = | चालण्याचा वेळ = दररोज रात्री ९.३० वाजता | वाहिनी = [[झी मराठी]] | चित्र प्रकार = | ध्वनी प्रकार = | पहिला भाग = | प्रथम प्रसारण = ११ ऑगस्ट २०२५ | शेवटचे प्रसारण = चालू | आधी = [[कमळी (मालिका)|कमळी]] | नंतर = [[देवमाणूस - मधला अध्याय]] | सारखे = }} '''तारिणी''' ही [[झी मराठी]] वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे. या मालिकेची मूळ कथा [[झी बांग्ला]]वरील जगद्धात्री या बंगाली मालिकेवर आधारित आहे. आधी या मालिकेचे नाव '''जगद्धात्री''' असे ठेवण्यात आले होते.<ref>{{Cite web|title=गेल्यावर्षी 'जगद्धात्री'ची घोषणा, पण गाडी पुढे सरकलीच नाही! नव्या मालिकांचे प्रोमो येताच चाहत्यांचे सवाल|url=https://marathi.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/television-news/zee-marathi-new-serials-laxmi-nivas-and-tula-japnar-aahe-coming-soon-fans-asked-about-what-happened-to-jagatdhatatri-which-was-announced-last-year/articleshow/114683362.cms|website=[[महाराष्ट्र टाइम्स]]}}</ref> == कलाकार == * शिवानी सोनार - तारिणी माधव बेलसरे / तारिणी केदार खांडेकर * स्वराज नागरगोजे - केदार दयानंद खांडेकर (केडी) * [[अभिज्ञा भावे]] - कौशिकी खांडेकर * [[भार्गवी चिरमुले]] - वसुधा माधव बेलसरे * रागिणी सामंत - सुमित्रा पुंडलिक बेलसरे (सुमी) * पंकज चेंबूरकर - माधव पुंडलिक बेलसरे * रुपाली मांगले - रेखा माधव बेलसरे * सुवेधा देसाई - निशिता माधव बेलसरे (निशी) / निशिता युवराज खांडेकर * श्रेयसी वैद्य - नम्रता माधव बेलसरे (नमा) * आरती वडगबाळकर - मालती पुंडलिक बेलसरे / मालती प्रकाश बोडस * अश्विनी गोरले - काव्या प्रकाश बोडस * [[अविनाश नारकर]] - दयानंद खांडेकर * सिद्धीरूपा करमरकर - पद्मिनी दयानंद खांडेकर * चित्रा खरे - देवकी दयानंद खांडेकर * नयन जाधव - मकरंद खांडेकर (मॅक) * नियती राजवाडे - चेतना मकरंद खांडेकर * प्रशांत केणी - युवराज दयानंद खांडेकर * संचिता गुप्ते - ईशा मकरंद खांडेकर * अदिरा चव्हाण - इरा * [[अनंत जोग]] - बापूराव जामखंडे * विजया बाबर - कमळी मोहिते * अतुल तोडणकर - गुरुराज कामत * उमेश जगताप - चारुदत्त देसाई * महेश खैरनार - नित्यानंद * निकिता झेपाले - फातिमा * पार्थ नारकर - टेक्नो * गणेश पवार - कत्री * विपुल साळुंखे - शेखर * सिद्धेश सलोखे - अजय * शुभम मुरुडकर - राहुल * विजयराज चव्हाण - प्रदीप * योगेश केळकर - साधू * प्रवीण मांजरेकर - गुलाब == पुनर्निर्मिती == {|class="wikitable" ! भाषा ! नाव ! वाहिनी ! प्रकाशित |- | [[बंगाली]] | जगद्धात्री | [[झी बांग्ला]] | २९ ऑगस्ट २०२२ - १४ डिसेंबर २०२५ |- | [[तेलुगू]] | जगद्धात्री | [[झी तेलुगू]] | २१ ऑगस्ट २०२३ - चालू |- | [[पंजाबी]] | सेहजवीर | [[झी पंजाबी]] | २५ मे २०२४ - ३१ मे २०२५ |- | [[तमिळ]] | अयाली | [[झी तमिळ]] | २ जून २०२५ - चालू |- | [[हिंदी]] | जगद्धात्री | [[झी टीव्ही]] | १० नोव्हेंबर २०२५ - चालू |- | [[मल्याळम]] | दुर्गा | [[झी केरळम]] | १७ नोव्हेंबर २०२५ - चालू |- | [[कन्नड]] | जगद्धात्री | [[झी कन्नडा]] | लवकरच... |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == {{झी मराठी रात्री ९.३०च्या मालिका}} [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] [[वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] 4faxtq7hjm541p97ad8sgoj7xxl7iy9 0 369213 2677631 2606070 2026-04-05T07:52:05Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2677631 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''''घर एक मंदिर''''' हा १९८४ मध्ये के. बापैया दिग्दर्शित हिंदी भाषेतील [[नाट्य (चित्रपट आणि दूरचित्रवाणी)|नाट्य चित्रपट]] आहे. या चित्रपटात [[शशी कपूर]], [[मिथुन चक्रवर्ती]], [[रंजीता कौर]], [[मौसमी चॅटर्जी]], [[शक्ती कपूर]], [[कादर खान]] आणि राज किरण यांनी भूमिका केल्या आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://hindi.news18.com/news/entertainment/bollywood-mousumi-chatterjee-shashi-kapoor-1984-film-ghar-ek-mandir-romantic-song-seeing-which-mithun-chakraborty-was-embarrassed-raj-kiran-laxmikant-pyarelal-anuradha-paudwal-9375049.html |title=शशि कपूर का रोमांटिक गाना, जितेंद्र की हीरोइन पर सुपरस्टार ने खूब लुटाया प्यार, देखते ही एक्ट्रेस पर आ जाएगा दिल |date=८ जुलै २०२५ |publisher=न्यूज १८ |url-status=live }}{{मृत दुवा|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> या चित्रपटाचा [[तमिळ चलचित्रपट|तमिळमध्ये]] ''अन्नी'' या नावाने पुनर्निर्मिती करण्यात आली होती, ज्यामध्ये मोहन आणि सरिता यांनी भूमिका केल्या होत्या. ग्याव देव अग्निहोत्री यांना [[फिल्मफेर सर्वोत्तम कथा पुरस्कार]] नामांकन मिळाले. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:इ.स. १९८४ मधील हिंदी चित्रपट]] pmiu8hrsc4qrr853pfzh9qae2bgqtiz 0 377609 2677620 2676572 2026-04-05T06:27:48Z ~2026-16513-35 181129 2677620 wikitext text/x-wiki अव्वल इंग्रजी काळात मराठीमध्ये मोठ्या प्रमाणात भाषांतराला सुरुवात झाली. त्या काळाला भाषांतरयुग असेही संबोधले गेले. आजही मराठीमध्ये अनुवाद करणाऱ्या व्यक्तींची संख्या लक्षणीय आहे. {| class="wikitable" |'''नाव''' |'''जन्मवर्ष''' |'''अनुवादाचा अनुभव (वर्षे)''' |'''कोणत्या भाषेतून कोणत्या भाषेत?''' |'''प्रकाशित अनुवाद (पुस्तकांची संख्या)''' |'''प्रकाशन संस्था''' |'''साहित्यप्रकार कथा.''' |'''अन्य तपशील''' |- | rowspan="4" align="left" |अनिल विद्याधर आठलेकर | rowspan="4" align="left" |१९८२- | rowspan="4" align="left" |१० वर्षे | align="left" |इंग्रजी/हिंदी/मराठी - कन्नड, | rowspan="4" align="left" |५ | rowspan="4" | | rowspan="4" align="left" |कादंबरी, लेख, ललित, कॉमिक्स, अध्यात्म/धार्मिक विषय, जाहिरात, इतिहास, शैक्षणिक विषय, प्रश्नपत्रिका, वैद्यकीय अनुवाद, अन्य... |कन्नड चित्रपटासाठी डबिंग हेड म्हणून काम, |- | align="left" |कन्नड - मराठी/हिंदी |जाहिरातीसाठी कन्नड व्हॉईसओव्हर, |- | |मराठी चित्रपटासाठी गीतलेखन |- | align="left" |इंग्रजी-हिंदी, इंग्रजी-मराठी, हिंदी-मराठी, मराठी-हिंदी | |- | rowspan="2" align="left" |अपर्णा झा | rowspan="2" align="left" |१९४२- | rowspan="2" align="left" |१५ वर्षांहून अधिक | align="left" |बंगाली - मराठी, | rowspan="2" align="left" |५ | rowspan="2" align="left" |[[पद्मगंधा प्रकाशन]], मेहेता प्रकाशन पुणे, साहित्य प्रसार केंद्र नागपूर | rowspan="2" align="left" |कादंबरी, लघुकथा, कविता, नाटक | rowspan="2" align="left" |मराठी - बंगाली शब्दकोष, नोव्हेंबर २०२३ |- | align="left" |मराठी - बंगाली |- | rowspan="2" align="left" |अभय अरुण इनामदार | rowspan="2" align="left" |१९७५- | rowspan="2" align="left" |१५ वर्षांहून अधिक | align="left" |इंग्रजी - मराठी | rowspan="2" align="left" |३ <ref>अभय इनामदार, Spinewise - मिहाना पब्लिकेशन्स </ref> | rowspan="2" align="left" | | rowspan="2" align="left" |चरित्र / आत्मचरित्र, | rowspan="2" align="left" |आरोग्यसेवा व लीगल क्षेत्रातील अनुवादाचे काम. ब्रोशर्स, माहितीपत्रके व इतर अनुवाद (तांत्रिक, व्यावसायिक आणि भावनिक लिखाणाचा अनुवाद)   |- | align="left" |इंग्रजी - हिंदी |- | rowspan="2" align="left" |अमर अरुण देवगांवकर | rowspan="2" align="left" |१९९६- | rowspan="2" align="left" |५ ते १० वर्षे | align="left" |इंग्रजी-मराठी, | rowspan="2" align="left" |६ | rowspan="2" align="left" |मंजुल प्रकाशन, कथा (नवी दिल्ली), विश्वकर्मा पब्लिकेशन्स | rowspan="2" align="left" |कादंबरी, नाटक, चरित्र / आत्मचरित्र, वैचारिक / ललित लेख, धर्म / अध्यात्म / तत्त्वज्ञान, अन्य | rowspan="2" | |- | align="left" |मराठी-इंग्रजी, हिंदी-मराठी |- | align="left" |[[अविनाश बिनीवाले]] | align="left" |१९४३- | | align="left" |जर्मन-मराठी, रशियन-मराठी,मराठी-हिंदी | | | | |- | align="left" |[[अशोक जैन]] | align="left" |१९४४-२०१४ | | align="left" |इंग्रजी - मराठी | | | | |- | rowspan="3" align="left" |अक्षता प्रसाद देशपांडे | rowspan="3" align="left" |१९६९ - | rowspan="3" align="left" |२० वर्षाहून अधिक | rowspan="3" align="left" |मराठी - कन्नड कन्नड - मराठी | rowspan="3" align="left" |५ | rowspan="3" | | rowspan="3" align="left" |आत्मचरित्र, प्रेरणादायक पुस्तकं, कथा, लेख |डॉ. [[विठ्ठल कामत]] यांची सगळी पुस्तकं कन्नडमध्ये अनुवादित. |- |फ़ुलाला सुगंध मातीचा या मराठी मालिकेचा कन्नड अनुवाद आणि पटकथा लेखन, |- |झी साठी शॉर्ट ड्रामाचा अनुवाद |- | align="left" |आदित्य आनंद हर्डीकर | align="left" |१९७४- | align="left" |१५ वर्षांहून अधिक | align="left" |इंग्रजी - मराठी | | | align="left" |अन्य | |- | align="left" |आरती अरुण देवगांवकर | align="left" |१९६९- | align="left" |५ ते १० वर्षे | align="left" |इंग्रजी-मराठी, हिंदी-मराठी | align="left" |१४ | align="left" |विश्वकर्मा पब्लिकेशन्स, मंजुल प्रकाशन, भारतीय विचार साधना | align="left" |कादंबरी, लघुकथा, कविता, वैचारिक / ललित लेख, अन्य | |- | rowspan="2" align="left" |[[आश्लेषा महाजन|आश्लेषा शिरीष महाजन]] | rowspan="2" align="left" |१९६९- | rowspan="2" align="left" |१० ते १५ वर्षे | align="left" |इंग्रजी - मराठी, | rowspan="2" align="left" |११ | rowspan="2" align="left" |मनाक्षरे प्रकाशन पुणे, प्रथम बुक्स | rowspan="2" align="left" |कादंबरी, कविता, बाल साहित्य | rowspan="2" | १ कादंबरी, बाकी बालसाहित्याच्या दहा+ पुस्तिका, ई-पुस्तिका |- | align="left" |संस्कृत - मराठी |- | align="left" |[[उमा कुलकर्णी]] | align="left" |१९५०- | | align="left" |कन्नड-मराठी | | | | |- | align="left" |[[कविता महाजन]] | align="left" |१९६७-२०१८ | | | | align="left" |[[राजहंस प्रकाशन]] | | [[इस्मत चुगताई]] या उर्दू लेखिकाच्या लघुकथांचा अनुवाद - राजाई या नावाने प्रकाशित; त्याला [[साहित्य अकादमी पुरस्कार|साहित्य अकादमी]] पुरस्कार प्राप्त <ref>https://www.business-standard.com/article/pti-stories/marathi-writer-kavita-mahajan-passes-away-118092701284_1.html</ref> |- | align="left" |[[गोपाळ गणेश आगरकर]] | align="left" |१८५६-१८९५ | | align="left" |इंग्रजी - मराठी | | | | |- | align="left" |[[गोरख थोरात|गोरख निवृत्ती थोरात]] | align="left" |१९६९- | align="left" |१० ते १५ वर्षे | align="left" |मराठी - हिंदी | align="left" |३३ <ref>राडा, भाऊ पाध्ये, अनुवाद - गोरख थोरात, सेतु प्रकाशन</ref> | align="left" |राजकमल प्रकाशन नवी दिल्ली, सेतु प्रकाशन नवी दिल्ली, साहित्य अकादमी नवी दिल्ली, भारतीय ज्ञानपीठ प्रकाशन नवी दिल्ली | align="left" |कादंबरी, लघुकथा, कविता, चरित्र / आत्मचरित्र, वैचारिक / ललित लेख, बाल साहित्य, अन्य | align="left" |०३ राष्ट्रीय, ०२ राज्यस्तरीय आणि ०१ प्रादेशिक पुरस्कार |- | align="left" |[[चंद्रकांत भोंजाळ|चंद्रकांत केशव भोंजाळ]] | align="left" |१९५४- | align="left" |१५ वर्षांहून अधिक | align="left" |हिंदी - मराठी | align="left" |७० | align="left" |अक्षर प्रकाशन, संधिकाल प्रकाशन, अनघा प्रकाशन, दिलीपराज प्रकाशन, | align="left" |कादंबरी, लघुकथा, नाटक, चरित्र / आत्मचरित्र, वैचारिक / ललित लेख, बाल साहित्य, धर्म / अध्यात्म / तत्त्वज्ञान | |- | align="left" |[[चंद्रकांत पाटील|चंद्रकांत नागेशराव पाटील]] | | | align="left" |मराठी-हिंदी | | | | |- | align="left" |चित्रा पिंपळे | align="left" |१९५५ - | align="left" |१० ते १५ वर्षे | align="left" |मराठी - हिन्दी, इंग्लिश - हिन्दी | align="left" |१० | align="left" |हेडविग,मंजुल | align="left" |कादंबरी, कविता, धर्म / अध्यात्म / तत्त्वज्ञान, अन्य | |- | align="left" |जयश्री टेंगशे | align="left" |१९५०- | align="left" |१ ते ५ वर्षे | align="left" |इंग्रजी - मराठी | align="left" |२ | align="left" |विश्वकर्मा प्रकाशन, पुणे सरस्वती पब्लिकेशन्स, कोल्हापूर | align="left" |आध्यात्मिक लेखन | |- | align="left" |जयश्री बोकील | align="left" |१९६९- | align="left" |५ ते १० वर्षे | align="left" |इंग्रजी-मराठी, हिंदी- मराठी, संस्कृत-मराठी. | align="left" |३ | align="left" |बुक गंगा | align="left" |वैचारिक / ललित लेख, बाल साहित्य, धर्म / अध्यात्म / तत्त्वज्ञान, अन्य | |- | align="left" |ज्योती आफळे | | | align="left" |इंग्रजी - मराठी | | align="left" |मेहता पब्लिशिंग हाऊस अनुबंध प्रकाशन | | [[पेरी मेसन]] या वकिलाची मध्यवर्ती भूमिका ठेवून [[अर्ल स्टॅनले गार्डनर]] यांनी अनेक कादंबऱ्या लिहिल्या आहेत. त्यातील ३ कादंबऱ्यांचा अनुवाद केला आहे.<ref>{{जर्नल स्रोत|date=2022-06-12|title=पेरी मेसन|url=https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%87%E0%A4%B0%E0%A5%80_%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%B8%E0%A4%A8&oldid=2122610|journal=विकिपीडिया|language=mr}}</ref> |- | align="left" |ज्योती कुंटे <ref>लेखक परिचय - कोसबाड की पहाडीसे (पद्मश्री अनुताई वाघ)</ref> | align="left" |१९५१- | align="left" |१० ते १५ वर्षे | align="left" |इंग्रजी-मराठी, हिंदी- मराठी, | align="left" | | align="left" |बुक गंगा | align="left" |कविता, चरित्र / आत्मचरित्र, वैचारिक / ललित लेख, अन्य | |- | align="left" |[[केतकी मोडक|डॉ.केतकी मोडक]] | align="left" |१९६८- | align="left" |५ ते १० वर्षे | align="left" |इंग्रजी - मराठी | | align="left" |[[श्रीअरविंद सोसायटी]] | align="left" |अध्यात्मपर लेखन | align="left" |[[अरविंद घोष|श्रीअरविंद]] व [[मीरा अल्फासा|श्रीमाताजी]] यांच्या साहित्याचा अनुवाद, [[अभीप्सा (मासिक)|अभीप्सा]] (संपूर्णपणे अनुवादित असलेल्या) मासिकातून प्रकाशित. |- | align="left" |[[छाया महाजन|डॉ.छाया महाजन]] | align="left" |१९४९- | | align="left" |इंग्रजी - मराठी | | | | |- | align="left" |डॉ.वर्षा तोडमल | | | align="left" |इंग्रजी - मराठी | | | | |- | align="left" |डॉ.संपदा पाटगावकर | align="left" |१९६१- | align="left" |१० ते १५ वर्षे | align="left" |इंग्रजी-मराठी, हिंदी- मराठी, | | align="left" |हेडविग मिडिया,मधुश्री पब्लिकेशन | align="left" |वैचारिक / ललित लेख, अन्य | |- | align="left" |तेजश्री सौरभ जोशी | align="left" |१९८१- | align="left" |१ ते ५ वर्षे | align="left" |फ्रेंच - मराठी, मराठी - फ्रेंच | | | align="left" |लघुकथा | |- | align="left" |तेजाली चंद्रकांत शहासने | align="left" |१९८४- | align="left" |१० ते १५ वर्षे | align="left" |मराठी - इंग्रजी, इंग्रजी-मराठी | align="left" | | align="left" |विधी महाविद्यालय, बीबीसी वर्ल्ड सर्विस, चांगुलपणाची चळवळ | align="left" |वैचारिक / ललित लेख, अन्य | align="left" |कायदेविषयक, वैचारिक लेख, शैक्षणिक साहित्य, बातम्या, वेबसाईटसाठी आवश्यक व्यावसायिक, माहितीपर मजकूर   |- | align="left" |दत्तात्रय तथा प्रमोद गोविंद शेजवलकर | align="left" |१९५१- | align="left" |१५ वर्षांहून अधिक | | align="left" |१० | align="left" |[[राजहंस प्रकाशन]], मेहता प्रकाशन, साकेत प्रकाशन, फिंगरप्रिंट प्रकाशन | align="left" |कादंबरी, अन्य | align="left" |` |- | align="left" |दीपश्री विवेक करंदीकर | align="left" |१९७३- | align="left" |१५ वर्षांहून अधिक | align="left" |इंग्रजी - मराठी | | | align="left" |अन्य | align="left" |ऍप्सच्या लोकलायझेशनसाठी कार्यरत |- | rowspan="2" align="left" |नारायण माधवराव हरळीकर | rowspan="2" align="left" |१९४८- | rowspan="2" align="left" |१५ वर्षांहून अधिक | align="left" |इंग्रजी - मराठी, | rowspan="2" align="left" | | rowspan="2" align="left" | | rowspan="2" align="left" |लघुकथा, नाटक, वैचारिक / ललित लेख, अन्य | rowspan="2" align="left" |वृत्तपत्रीय भाषांतर, जाहिरातींसाठी भाषांतर. |- | align="left" |इंग्रजी - हिंदी, हिंदी - मराठी, मराठी - हिंदी, |- | rowspan="2" align="left" |नीता कुलकर्णी | rowspan="2" align="left" |१९७३- | rowspan="2" align="left" |१५ वर्षांहून अधिक | align="left" |इंग्रजी - मराठी, | rowspan="2" align="left" |१५ <ref>लेखक परिचय - एक होती रितू</ref> | rowspan="2" align="left" |अमेय प्रकाशन, रोहन प्रकाशन, मधुश्री पब्लिकेशन, मंजुल प्रकाशन, विश्वकर्मा प्रकाशन, wow प्रकाशन, [[विवेकानंद केंद्र]] प्रकाशन विभाग | rowspan="2" align="left" |कादंबरी, लघुकथा, चरित्र / आत्मचरित्र, वैचारिक / ललित लेख, बाल साहित्य, अन्य | rowspan="2" | |- | align="left" |हिंदी - मराठी |- | align="left" |नूतन कुलकर्णी - इंगळे | align="left" |१९८१- | align="left" |१० ते १५ वर्षे | align="left" |इंग्रजी-मराठी | | align="left" |NDA | align="left" |लघुकथा, चरित्र / आत्मचरित्र, वैचारिक / ललित लेख, बाल साहित्य, धर्म / अध्यात्म / तत्त्वज्ञान, अन्य | |- | align="left" |[[पांडुरंग महादेव बापट|पांडुरंग महादेव बापट ऊर्फ सेनापती बापट]] | align="left" |१८८०-१९६७ | | align="left" |इंग्रजी - मराठी | | align="left" |[[श्री अरविंद आश्रम|श्रीअरविंद आश्रम]] | align="left" |अध्यात्मपर लेखन | |- | align="left" |[[पु.ल. देशपांडे]] | align="left" |१९१९-२००० | | align="left" |इंग्रजी - मराठी | | | | |- | align="left" |पूजा सुनील देशपांडे | align="left" |१९६८- | align="left" |५ ते १० वर्षे | align="left" |इंग्रजी - मराठी | align="left" |२ | align="left" |[[नॅशनल बुक ट्रस्ट]] | align="left" |बाल साहित्य, कृषी, शैक्षणिक विषय अन्य | |- | align="left" |पूनम छत्रे <ref>लेखक परिचय - कथापौर्णिमा कथासंग्रह, प्रकाशक: रसिक साहित्य, पुणे. </ref> | | align="left" |१० ते १५ वर्षे | align="left" |इंग्रजी-मराठी | align="left" | | align="left" |मनोविकास प्रकाशन, साकेत प्रकाशन, मधूश्री पब्लिकेशन इत्यादी | align="left" |चरित्र / आत्मचरित्र, वैचारिक / ललित लेख, बाल साहित्य, अन्य | |- | align="left" |[[प्रशांत तळणीकर]] | | | align="left" |इंग्रजी - मराठी | | | | |- | align="left" |प्रसाददत्त शशिकांत गाडगीळ | align="left" |१९७०- | align="left" |१५ वर्षांहून अधिक | align="left" |मराठी- इंग्रजी, इंग्रजी - मराठी | align="left" |२२ | align="left" |मेहता प्रकाशन. वैशाली प्रकाशन. | align="left" |कादंबरी, चरित्र / आत्मचरित्र | |- | align="left" |[[भास्कर रामचंद्र भागवत|भा.रा. भागवत]] | align="left" |१९१०-२००१ | | align="left" |इंग्रजी - मराठी | | | align="left" |विज्ञानकथा | align="left" |त्यांनी '[[ज्यूल व्हर्न]]' या प्रसिद्ध व आद्य-विज्ञानकथालेखकाचे संपूर्ण लेखन मराठीत भाषांतरित केले. |- | align="left" |[[भार्गवराम विठ्ठल वरेरकर|भार्गवराम (मामा) विठ्ठल वरेरकर]] | align="left" |१८८३-१९६४ | | align="left" |बंगाली-मराठी | | | | |- | rowspan="2" align="left" |मंजिरी दिलीप धामणकर <ref>अनुभाषिते, लेखिका - मंजिरी धामणकर, प्रकाशक - अल्टिमेट असोसिएट्स </ref> | rowspan="2" align="left" |१९५९- | rowspan="2" align="left" |१५ वर्षांहून अधिक | rowspan="2" align="left" |इंग्रजी, हिंदी, संस्कृत, बंगाली मधून मराठीत आणि मराठीतून हिंदी, इंग्रजीत | rowspan="2" align="left" | | rowspan="2" align="left" |मेहता प्रकाशन, अमेय प्रकाशन, ग्रिप्स थिएटर, फ्लाय ड्रीम्स प्रकाशन | rowspan="2" align="left" |कादंबरी, लघुकथा, कविता, नाटक, चरित्र / आत्मचरित्र, वैचारिक / ललित लेख, बाल साहित्य, धर्म / अध्यात्म / तत्त्वज्ञान, अन्य |हिंदी,उर्दू, बंगाली गीतांचा त्याच चालीत मराठी अनुवाद, |- |मराठी गीतांचा हिंदी अनुवाद |- | align="left" |मंजिरी सागर गानू | align="left" |१९७१- | align="left" |१५ वर्षांहून अधिक | align="left" |इंग्रजी-मराठी | align="left" | - | | align="left" |वैचारिक / ललित लेख, अन्य | align="left" |दैनिक, माहेर, मेनका मासिकांसाठी लेखांचे अनुवाद |- | align="left" |[[मंजुषा आमडेकर|मंजूषा आमडेकर]] | align="left" |१९६६- | align="left" |३०-३२ वर्षांचा अनुभव | align="left" |इंग्रजी-मराठी, हिंदी-मराठी | align="left" |२५० <ref>बिले ते विवेकानंद, विश्वास प्रकाशन, डिसेंबर २०२५</ref> | align="left" |मेहता पब्लिशिंग हाऊस, मंजुल प्रकाशनन, रिया पब्लिकेशन, व्यास क्रिएशन प्रकाशन, विश्वास प्रकाशन | align="left" |प्रामुख्याने बालसाहित्य, इतर प्रकार - तांत्रिक, माहितीपूर्ण, जाहिराती | align="left" | * आठ पुरस्कार प्राप्त * [[हॅरी पॉटर]]<nowiki/> मालिकेतील सर्व पुस्तकांचा मराठी अनुवाद |- | align="left" |माधुरी मयेकर-पांगे | align="left" |१९७८- | align="left" |१५ वर्षांहून अधिक | align="left" |मराठी - हिंदी, हिंदी - मराठी, मराठी - इंग्रजी, इंग्रजी - मराठी | align="left" |५ | align="left" |[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|सुमेरू प्रकाशन, श्री गणेश प्रकाशन, माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय]] | align="left" |चरित्र / आत्मचरित्र, धर्म / अध्यात्म / तत्त्वज्ञान | align="left" |६००० पेक्षा जास्त मराठी शुभेच्छा पत्र संदेशांचे लिखाण प्रकाशित. |- | align="left" |मीना शेटे-संभू | | align="left" |१५ | align="left" |इंग्रजी - मराठी, हिंदी-मराठी | align="left" |142 | align="left" |मेहता, अमेय, विश्वकर्मा, सुगावा, सायन, सनय ,मंजुल, मधुश्री, सकाळ, कृष्णा, ब्लूम्सबरी चैतन्य, न्यू ईरा, गरुडा | align="left" |कादंबरी, चरित्र / आत्मचरित्र, वैचारिक / ललित लेख, बाल साहित्य, धर्म / अध्यात्म / तत्त्वज्ञान, /विज्ञान/इतिहास,/प्रवासवर्णन/वैद्यकीय/मानसशास्त्र/शेअर बाजार/वाणिज्य/संशोधनपर/क्रीडा/स्वयंसाहाय्यता | align="left" |[[लोकपाल विधेयक, २०११|लोकपाल विधेयक व अन्य विधेयकांची भाषांतरे केली आहेत.]] |- | align="left" |[[मृणालिनी गडकरी]] | align="left" |१९४९-२०१८ | | align="left" |बंगाली-मराठी, इंग्रजी - मराठी | | | | |- | rowspan="2" align="left" |यशश्री पुणेकर | rowspan="2" align="left" |१९६६- | rowspan="2" align="left" |२० वर्षे | rowspan="2" align="left" |हिंदी आणि इंग्रजी मधून मराठीत | rowspan="2" | | align="left" |पालकनीती प्रकाशन, Wow publication | rowspan="2" align="left" |चरित्र / आत्मचरित्र, वैचारिक / ललित लेख/ विज्ञान विषयक लेख /कथा | rowspan="2" | |- | align="left" |एकलव्य प्रकाशन |- | rowspan="2" align="left" |योगेश गंगाधर प्रभुणे | rowspan="2" align="left" |१९७१- | rowspan="2" align="left" |१५ वर्षांहून अधिक | align="left" |इंग्रजी - मराठी, | rowspan="2" align="left" | - | rowspan="2" align="left" | - | rowspan="2" align="left" |अन्य, | rowspan="2" align="left" |प्रसिद्धी पत्रके, लेख यांचा अनुवाद |- | align="left" |हिंदी - मराठी |- | align="left" |[[रवींद्र गुर्जर]] | | | align="left" |इंग्रजी - मराठी | | | | |- | align="left" |रवींद्र देवधर | | | | | | | |- | rowspan="2" align="left" |रवींद्र हरि अभ्यंकर | rowspan="2" align="left" |१९५१- | rowspan="2" align="left" |१५ वर्षांहून अधिक | align="left" |फ्रेंच - मराठी, | rowspan="2" align="left" | - | rowspan="2" align="left" |केल्याने भाषांतर या नियतकालिकात अनुवादित साहित्य प्रकाशित झाले आहे | rowspan="2" align="left" |लघुकथा, कविता, बाल साहित्य, अन्य | rowspan="2" align="left" | * प्रॉडट कॅटलॉग, सरकारी पत्रव्यवहार,कायदेशीर नोटिसा, करारनामे इत्यादी * मागणीप्रमाणे अनुवाद (फ्री लान्स) |- | align="left" |मराठी - फ्रेंच , इंग्रजी - मराठी, मराठी-इंग्रजी, गुजराती - इंग्रजी इंग्रजी -गुजराती, गुजराती - फ्रेंच, हिंदी - इंग्लिश |- | align="left" |राधिका कुलकर्णी | align="left" |१९६१- | align="left" |१५ वर्षांहून अधिक | align="left" |इंग्रजी - मराठी | align="left" | - | | align="left" |चरित्र / आत्मचरित्र, वैचारिक / ललित लेख | align="left" |[[दूरदर्शन]] वृत्तविभागासाठी भाषांतरकार म्हणून ( इंग्रजी-मराठी आणि मराठी -इंग्रजी) काम . |- | align="left" |[[लीना सोहोनी]] | align="left" |१९५९- | | align="left" |इंग्रजी - मराठी | | | | |- | rowspan="2" align="left" |वंदना अनुपकुमार कुंडेटकर | rowspan="2" align="left" |१९६५- | rowspan="2" align="left" |१० ते १५ वर्षे | align="left" |इंग्रजी - मराठी | rowspan="2" align="left" |३ <ref>लेखक परिचय - माझ्या अम्मीची गोष्ट, मेहता पब्लिकेशन </ref> | rowspan="2" align="left" |मेहता प्रकाशन, माय मिरर पब्लिकेशन्स | rowspan="2" align="left" |कादंबरी, वैचारिक / ललित लेख, अन्य | rowspan="2" | |- | align="left" |इंग्रजी - हिंदी |- | align="left" |विजयालक्ष्मी रमेश रेवणकर | align="left" |१९५०- | align="left" |१५ वर्षांहून अधिक | align="left" |इंग्रजी - मराठी, इंग्रजी - कन्नड | align="left" |१० | align="left" |[[कॉन्टिनेन्टल प्रकाशन|कॉन्टिनेन्टल]] , मीहाना, चंद्रकला, नवीन इत्यादी. | align="left" |कादंबरी, लघुकथा, चरित्र / आत्मचरित्र, धर्म / अध्यात्म / तत्त्वज्ञान, अन्य | |- | align="left" |[[विदुला टोकेकर]] | | | align="left" |इंग्रजी - मराठी | | | | |- | align="left" |विलास गीते | | | align="left" |बंगाली-मराठी | | | | |- | align="left" |[[वैजनाथशास्त्री कानफाडे]] | align="left" |ब्रिटीशकालीन | | align="left" |बंगाली-मराठी | | | | |- | align="left" |शीतल कोकाटे | align="left" |२०१८- | align="left" |८ वर्षे | align="left" |इंग्रजी-हिंदी, इंग्रजी-मराठी, हिंदी-मराठी, मराठी-हिंदी | | | align="left" |लेख, लघुकथा, जाहिरात, इतिहास, शैक्षणिक विषय, कॉर्पोरेट अनुवाद, अन्य | |- | align="left" |[[शुचिता नांदापूरकर-फडके]] | align="left" |१९६५- | align="left" |१४ | align="left" |इंग्रजी - मराठी | align="left" |१०५ | align="left" |मेहता प्रकाशन, विश्वकर्मा प्रकाशन, मंजुल प्रकाशन, प्रसाद प्रकाशन,श्रीअरविंद आश्रम, मधुश्री प्रकाशन, रोहन प्रकाशन, हेडविग प्रकाशन, फिंगरप्रिंट प्रकाशन,गोएल प्रकाशन,पुढारी,वैशाली प्रकाशन,सह्याद्री हॉस्पिटल | align="left" |ललित-कथा, कादंबरी, वैचारिक, कायदाविषयक,बालसाहित्य, स्व-मदत,आध्यात्मिक,चरित्रे,आत्मकथन,तत्त्वज्ञान,कविता,शैक्षणिक,वैद्यकीय लेख | |- | align="left" |संगीता नितीन कुलकर्णी | align="left" |१९६६- | align="left" |५ ते १० वर्षे | align="left" |इंग्रजी - मराठी | align="left" |४ | align="left" |साकेत प्रकाशन, मंजुळ | | |- | align="left" |सायली धोंगडे | align="left" |१९७५- | align="left" |१ ते ५ वर्षे | align="left" |इंग्रजी - मराठी मराठी - इंग्रजी, हिन्दी-मराठी | align="left" |३ | align="left" |हेडविग प्रकाशन | align="left" |कादंबरी, कविता, चरित्र / आत्मचरित्र, वैचारिक / ललित लेख, बाल साहित्य | |- | align="left" |सुनिल विष्णू करमरकर | align="left" |१९६२- | align="left" |१ ते ५ वर्षे | align="left" |इंग्रजी - मराठी | align="left" |१ | align="left" |[[मेहता पब्लिशिंग हाऊस|मेहता पब्लिशिंग हाऊस, पुणे]] | align="left" |कादंबरी, लघुकथा | |- | align="left" |सुमेधा जोशी | align="left" |१९६८- | align="left" |१ ते ५ वर्षे | align="left" |फ्रेंच - इंग्रजी, फ्रेंच - मराठी, इंग्रजी - मराठी | | | align="left" |कादंबरी, लघुकथा | |- | align="left" |सुवर्णा पुरुषोत्तम बेडेकर <ref>लेखक परिचय - युद्ध आणि शांतता - भारत आणि पाकिस्तान</ref> | align="left" |१९६६- | align="left" |१५ वर्षांहून अधिक | align="left" |इंग्रजी-मराठी, हिंदी-मराठी, मराठी-हिंदी | align="left" | | align="left" |अमेय प्रकाशन, इंद्रा पब्लिकेशन, चिनार पब्लिकेशन, मंजूल प्रकाशन, मायमिरर पब्लिशिंग हाऊस, जयको पब्लिकेशन, हेडविग प्रकाशन, नॅशनल बुक ट्रस्ट | align="left" |कादंबरी, नाटक, चरित्र / आत्मचरित्र, वैचारिक / ललित लेख, बाल साहित्य, धर्म / अध्यात्म / तत्त्वज्ञान, अन्य | |- | align="left" |[[सुश्रुत कुलकर्णी]] | | | align="left" |इंग्रजी - मराठी | align="left" |५ <ref>{{जर्नल स्रोत|date=2026-03-19|title=सुश्रुत कुलकर्णी|url=https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%81%E0%A4%A4_%E0%A4%95%E0%A5%81%E0%A4%B2%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A5%80&oldid=2673902|journal=विकिपीडिया|language=mr}}</ref> | | | |- | align="left" |[[स्वर्णलता भिशीकर]] | align="left" |१९५१-२०२५ | | align="left" |इंग्रजी - मराठी | | [[श्री अरविंद आश्रम|श्रीअरविंद आश्रम]] | | |- | align="left" |स्वाती संदीप दाढे. | align="left" |१९६६- |१० ते १५ वर्षे | align="left" |बंगाली - मराठी |२ <ref>अनुवादक स्वाती दाढे परिचय, अनुभूती - बंगाली अनुवादित कथा </ref> |अनाहत, निहारा प्रकाशन |लघुकथा, कविता, वैचारिक / ललित लेख, बाल साहित्य | |} == संबंधित माहितीसाठी == [[मराठीतील अनुवादित पुस्तकांची यादी]] == संदर्भ == [[वर्ग:याद्या]] [[वर्ग:भाषांतरकार]] 711kwo1chvt8lsb18swlmephdwxpb6q 3 378597 2677507 2676773 2026-04-04T15:02:31Z Mukund Jagannath Bhujbal 181688 Reply 2677507 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Mukund Jagannath Bhujbal}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १३:२७, २ एप्रिल २०२६ (IST) :धन्यवाद! [[सदस्य:Mukund Jagannath Bhujbal|Mukund Jagannath Bhujbal]] ([[सदस्य चर्चा:Mukund Jagannath Bhujbal|चर्चा]]) २०:३२, ४ एप्रिल २०२६ (IST) l7tzla0dvm6pyx7f2au91nl1z1byc3s 0 378691 2677493 2677492 2026-04-04T12:01:23Z संतोष गोरे 135680 2677493 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} {{माहिती संचिका}} '''धुरंधर: द रिव्हेंज''' हा २०२६ मधील [[हिंदी]]-भाषेतील [[हेरपट]]-मारधाड चित्रपट चित्रपट आहे. या चित्रपटाचे लेखन आणि दिग्दर्शन [[आदित्य धर]] यांनी केले आहे. याची निर्मिती धर, लोकेश धर आणि [[ज्योती देशपांडे]] यांनी [[जिओ प्लॅटफॉर्म्स|जिओ स्टुडिओज]] आणि B62 स्टुडिओज अंतर्गत केली आहे. हा २०२५ च्या ''[[धुरंधर (चित्रपट) |धुरंधर]]'' चित्रपटाचा सिक्वेल आणि या द्वयी मालिकेतील शेवटचा भाग आहे. या चित्रपटात [[रणवीर सिंग]], [[अर्जुन रामपाल]], [[संजय दत्त]], [[आर. माधवन]], [[सारा अर्जुन]], [[राकेश बेदी]], [[गौरव गेरा]], [[दानिश पांडोर]] आणि [[मानव गोहिल]] यांच्या भूमिका असून, अनेक कलाकारांनी पहिल्या चित्रपटातील आपल्या भूमिका पुन्हा साकारल्या आहेत. हा चित्रपट एका अंडरकव्हर [[गुप्तचर विभाग|भारतीय गुप्तचर यंत्रणा]] एजंटचे अनुसरण करतो जो [[कराची]]मधील गुन्हेगारी सिंडिकेट आणि पाकिस्तानी राजकारणात आपली घुसखोरी सुरू ठेवतो आणि [[२६ नोव्हेंबर २००८ चा मुंबईवरील दहशतवादी हल्ला|२६/११ च्या हल्ल्यांचा]] बदला घेताना मोठ्या आव्हानांचा सामना करतो. चित्रपटाची कथा [[दक्षिण आशिया]]तील अनेक वास्तविक भू-राजकीय घटना आणि संघर्षांना ढोबळमानाने एकत्र गुंफते, ज्यामध्ये [[ऑपरेशन लयारी]], [[२०१४ लोकसभा निवडणुका|२०१४ ची भारतीय सार्वत्रिक निवडणूक]] आणि २०१६ मधील[[भारताच्या चलनाचे विमुद्रीकरण ]] यांचा समावेश आहे. पहिल्या चित्रपटासोबतच बॅक-टू-बॅक शूट करण्यात आलेल्या या चित्रपटाचे [[चित्रीकरण|मुख्य चित्रीकरण]] जुलै २०२४ मध्ये [[बँकॉक]], [[थायलंड]] येथे सुरू झाले आणि ऑक्टोबर २०२५ मध्ये पूर्ण झाले. चित्रीकरण [[पंजाब, भारत|पंजाब]], [[चंदिगढ]], [[महाराष्ट्र]], [[लडाख]], [[हिमाचल प्रदेश]] आणि थायलंडमध्ये झाले, जिथे काही ठिकाणांचा वापर [[पाकिस्तान]]-सेट सीक्वेन्ससाठी करण्यात आला. पहिल्या चित्रपटाप्रमाणेच शाश्वत सचदेव यांनी चित्रपटाचे संगीत दिग्दर्शन केले आहे. २२९ मिनिटांच्या 'रनटाइम'सह, हा आतापर्यंतचा 'आठवा सर्वात मोठा भारतीय चित्रपट आहे.<ref>{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Ranveer Singh's Dhurandhar: The Revenge Receives A Certificate With 3 hr 49 min Runtime |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/ranveer-singhs-dhurandhar-the-revenge-receives-a-certificate-with-3-hr-49-min-runtime-ws-l-9982965.html |website=News18}}</ref> ''धुरंधर: द रिव्हेंज'' १९ मार्च २०२६ रोजी [[गुढीपाडवा]], [[उगादी]] आणि [[ईद-उल-फित्र|ईद]]च्या मुहूर्तावर जगभरातील चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला. चित्रपटाला उत्तम प्रतिसाद मिळाला, ज्यामध्ये कलाकारांचा अभिनय, कथा आणि संगीत यांचे कौतुक झाले, तर त्यातील हिंसाचार आणि कथित राष्ट्रवादी व कथित [[इस्लामोफोबिया]]वर टीका झाली. त्याच्या पूर्ववर्ती चित्रपटाप्रमाणेच, यावर सर्व [[गल्फ को-ऑपरेशन कौन्सिल]] (GCC) देशांमध्ये बंदी घालण्यात आली.{{efn|<ref name="k994">{{cite web | last=Mouli | first=Chandra | title=Pakistanis are watching Dhurandhar 2 despite ban, here's how | website=The Siasat Daily | date=2026-03-20 | url=https://www.siasat.com/dhurandhar-2-reaches-pakistan-despite-ban-videos-go-viral-3438346/amp/ | access-date=2026-03-26}}</ref><ref>{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Explained: How Dhurandhar part 1 and 2's UAE-GCC ban could cost as much as lifetime numbers of Ghajini, Stree, Gangubai Kathiawadi |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/explained-dhurandhar-part-1-2s-uae-gcc-ban-cost-much-lifetime-numbers-ghajini-stree-gangubai-kathiawadi/ |website=Bollywood Hungama}}</ref><ref name="Hindustan Times-2026">{{Cite web |date=2026-03-19 |title=Dhurandhar 2 review: A roller-coaster ride elevated by Ranveer Singh's brilliance, Aditya Dhar's undoubtable restraint |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-review-rollercoaster-ride-elevated-by-ranveer-singh-brilliance-aditya-dhar-undoubtable-restraint-101773862482390.html |access-date=2026-03-20 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref name="w517" /><ref name="d500" /><ref name="p841">{{cite web | last=Awasthi | first=Pragati | title=International critics slam Ranveer Singh's Dhurandhar: The Revenge, call it 'sociopathic' | website=Wion | date=2026-03-25 | url=https://www.wionews.com/entertainment/hollywood/international-critics-slam-ranveer-singh-s-dhurandhar-the-revenge-call-it-sociopathic-1774427716170 | access-date=2026-03-26 | archive-date=26 March 2026 | archive-url=https://web.archive.org/web/20260326051157/https://www.wionews.com/entertainment/hollywood/international-critics-slam-ranveer-singh-s-dhurandhar-the-revenge-call-it-sociopathic-1774427716170 | url-status=live }}</ref><ref name="b623"/><ref name="Maktoob"/>}} असे असूनही, चित्रपटाने बॉक्स ऑफिसवर वेगाने यश मिळवले आणि एका आठवड्यात {{INR}}१००० कोटींहून अधिक कमाई केली.<ref>{{cite web |access-date=26 March 2026 |title=Dhurandhar 2 joins the 1000-crore club at box office; surpasses Ranbir Kapoor’s Animal |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Mar/26/dhurandhar-2-joins-the-1000-crore-club-at-box-office-surpasses-ranbir-kapoors-animal |website=Cinema Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-26 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 7: Ranveer Singh film mints ₹1000 cr in a week; outpaces Baahubali, RRR |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-7-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1000-crore-outpaces-baahubali-rrr-101774492427070.html |access-date=2026-03-26 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> हा सध्याचा चौथा सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट, जगभरात आणि देशांतर्गत सर्वाधिक कमाई करणारा दुसरा हिंदी चित्रपट, [[भारतातील सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या चित्रपटांची यादी|भारतातील तिसरा सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट]], २०२६ चा सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट आणि २०२६ मधील एकूणच नववा सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट आहे. == कथानक == कथेचा नायक जस्कीरत सिंग रंगी (रणवीर सिंग) हा भारतीय सैन्याच्या 'पंजाब रेजिमेंट'चा एक धाडसी जवान असतो. एका अत्यंत गोपनीय मिशनसाठी तो आपले नाव बदलून 'हमजा अली मजारी' या ओळखीने पाकिस्तानात प्रवेश करतो. तिथे तो केवळ एक हेर म्हणून राहत नाही, तर तिथल्या व्यवस्थेत इतका मिसळून जातो की तो पाकिस्तानी राजकारणी जमील जमाली (राकेश बेदी) यांच्या मुलीशी, यलिनाशी (सारा अर्जुन) लग्न करतो. चित्रपटाचा मोठा भाग कराचीतील 'लायारी' भागात घडतो. तिथे हमजा आपला हँडलर मोहम्मद आलम (गौरव गेरा) याच्या मदतीने अंडरवर्ल्ड आणि दहशतवादी कारवायांची माहिती गोळा करतो. यामध्ये त्याला स्थानिक गुंड उझैर बलोच आणि पोलीस अधिकारी चौधरी अस्लम (संजय दत्त) यांच्याशी सामना करावा लागतो. जेव्हा भारतावर होणाऱ्या दहशतवादी हल्ल्यांचे (उदा. २६/११ चा संदर्भ) धागेदोरे आयएसआय (ISI) अधिकारी मेजर इक्बाल (अर्जुन रामपाल) आणि 'बडे साहब' म्हणजेच दाऊद इब्राहिमपर्यंत पोहोचतात, तेव्हा भारतीय गुप्तचर संस्था (IB) या नेटवर्कला उद्ध्वस्त करण्याचा निर्णय घेते. क्लायमॅक्स: जस्कीरत ऊर्फ हमजाला आपली खरी ओळख, आपले कुटुंब आणि देशाचे कर्तव्य यांच्यात समतोल राखताना अनेक आव्हानांना सामोरे जावे लागते. आपल्या देशाचा अपमान करणाऱ्या आणि सीमेपलीकडून कारवाया करणाऱ्या शत्रूंचा शोध घेऊन त्यांचा खात्मा करणे, हा या चित्रपटाचा मुख्य गाभा आहे. थोडक्यात, हा चित्रपट एका भारतीय सैनिकाच्या बलिदानाची, त्याच्या छुप्या मिशनची आणि शत्रूच्या घरात शिरून घेतलेल्या सूडाची चित्तथरारक कथा आहे. यात अजित डोवाल आणि अस्लम खान यांसारख्या खऱ्या पात्रांवर आधारित व्यक्तिरेखा असल्याने कथेला वास्तववादी जोड मिळाली आहे. == कलाकार == * [[रणवीर सिंग]] - हमजा अली मजारी / जस्कीरत सिंग रंगी (पंजाब रेजिमेंट) च्या भूमिकेत * [[अर्जुन रामपाल]] - मेजर इक्बाल (आयएसआय अधिकारी) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[इलियास काश्मिरी]] आणि मेजर इक्बाल यांच्यावर आधारित आहे) * [[संजय दत्त]] - एसएसपी चौधरी अस्लम (लायारी टास्क फोर्स, सिंध पोलीस) च्या भूमिकेत * [[आर. माधवन]] - अजय सन्याल (आयबी प्रमुख) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[अजित डोवाल]] यांच्यावर आधारित आहे) * [[सारा अर्जुन]] - यलिना जमाली (हमजाची पत्नी) च्या भूमिकेत * [[राकेश बेदी]] - जमील जमाली (यलिनाचा पिता) च्या भूमिकेत. ते एक भारतीय हेर आणि पाकिस्तानी आवामी पार्टीचे (PAP) वरिष्ठ राजकारणी आहेत * [[गौरव गेरा]] - मोहम्मद आलम (लायारीतील एका ज्यूस सेंटरचा मालक आणि हमजाचा हँडलर) च्या भूमिकेत * [[मानव गोहिल]] - सुशांत बन्सल (आयबीचे उपसंचालक) च्या भूमिकेत * [[दानिश पांडोर]] - उझैर बलोच (बलोच टोळीचा नेता) च्या भूमिकेत * विमल ओबेरॉय - शिरानी ([[बलुचिस्तान मुक्तिसेना|बलोचिस्तान युनायटेड फोर्स]]चा नेता) च्या भूमिकेत * दानिश इक्बाल - [[दाऊद इब्राहिम]] / बडे साहबच्या भूमिकेत * [[राज झुत्शी]] - लेफ्टनंट जनरल शमशाद हसन (आयएसआयचे महासंचालक) च्या भूमिकेत * उदयबीर संधू - गुरबाझ "पिंडा" सिंगच्या भूमिकेत. (हे पात्र हरविंदर सिंग संधू "रिंडा" वर आधारित आहे) * मुस्तफा अहमद - रिझवान शाहच्या भूमिकेत * मधुरजीत सर्घी - प्रभनीत कौर रंगी (जस्कीरतची आई) च्या भूमिकेत * गितिका गंजू धर - शबनम जमाली (जमीलची पत्नी) च्या भूमिकेत * आदित्य उप्पल - एएसपी ओमर हैदरच्या भूमिकेत. (हे पात्र ओमर शाहिद हमीदवर आधारित आहे) * सलीम सिद्दीकी - आतिफ अहमदच्या भूमिकेत. (हे पात्र [[अतिक अहमद]]वर आधारित आहे) * राम चंदर - अश्फाक अहमदच्या भूमिकेत. (हे पात्र खालिद अझीमवर आधारित आहे) * अश्विन धर - अर्शद पप्पू (पठाण टोळीचा नेता) च्या भूमिकेत * अभय अरोरा - यासिर अराफात (पप्पूचा धाकटा भाऊ) च्या भूमिकेत * अंकित सागर - जावेद खनानीच्या भूमिकेत * विनोद थरानी - आझम चीमाच्या भूमिकेत * फैज खान - साजिद मीरच्या भूमिकेत * संजय मेहता - अब्दुल भट्टोवीच्या भूमिकेत * राजेश डोग्रा - अब्दुल रहमान मक्कीच्या भूमिकेत * सुविंदर विकी - ब्रिगेडियर जहांगीर (इक्बालचे वडील) च्या भूमिकेत * [[सौम्या टंडन]] - उल्फत (रहमानची विधवा) च्या भूमिकेत * उमैर नवीद निर्बान - झयान (हमजा आणि यलिनाचा मुलगा) च्या भूमिकेत * परी पांढेर - जसलीन कौर रंगीच्या भूमिकेत * हितिका बाली - हरलीन कौर रंगीच्या भूमिकेत * आशिष दुग्गल - आमदार सुखविंदर सिंगच्या भूमिकेत * भाषा सुंबली - वकील वीणाच्या भूमिकेत * विजेंदर सिंग - अमरजित सिंगच्या भूमिकेत * विवेक सिन्हा - जहूर मिस्त्रीच्या भूमिकेत * अमनदीप सिंग - सुनप्रीत सिंग "सनी डीव्हीडी" च्या भूमिकेत * मशहूर अमरोही - नवाब शफीकच्या भूमिकेत. (हे पात्र [[नवाझ शरीफ]] यांच्यावर आधारित आहे) * संजय मेंदिरत्ता - आकिब अली झरवारी (पाकिस्तानचे राष्ट्राध्यक्ष) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[आसिफ अली झरदारी]] यांच्यावर आधारित आहे) * हिमांशू गोखानी - डीजीपी संजय कुमार (उत्तर प्रदेश पोलीस) च्या भूमिकेत * [[अक्षय खन्ना]] - रहमान डकैतच्या भूमिकेत (शरीर प्रदर्शन/विशेष भूमिका) * [[यामी गौतम]] - शाझिया बानो (पाहुणी कलाकार) == निर्मिती == हा उत्तरभाग 'धुरंधर' या चित्रपटाचा अंतिम भाग म्हणून विकसित करण्यात आला. सुरुवातीला एकाच चित्रपटाची निर्मिती करण्यात येणार होती. परंतु पूर्ण कथानकासाठी हा चित्रपट दोन भागांत प्रदर्शित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.<ref>{{cite web |access-date=19 November 2025 |title=INSIDE SCOOP: The REAL REASON why Aditya Dhar is releasing Ranveer Singh's Dhurandhar in two parts |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/inside-scoop-real-reason-aditya-dhar-releasing-ranveer-singhs-dhurandhar-two-parts/ |work=Bollywood Hungama |archive-date=19 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251119172110/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/inside-scoop-real-reason-aditya-dhar-releasing-ranveer-singhs-dhurandhar-two-parts/ |url-status=live }}</ref> या दोन्ही भागांचे चित्रीकरण एकाच वेळी सलगपणे करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=20 November 2025 |title='Dhurandhar': Here's the REAL REASON why Aditya Dhar split Ranveer Singh's film into two parts |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-heres-the-real-reason-why-aditya-dhar-split-ranveer-singhs-film-into-two-parts/articleshow/125458076.cms |work=The Times of India |archive-date=6 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206102647/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-heres-the-real-reason-why-aditya-dhar-split-ranveer-singhs-film-into-two-parts/articleshow/125458076.cms |url-status=live }}</ref> मुळात एकच चित्रपट प्रदर्शित करण्याचा मानस होता, परंतु चित्रपटाचे फुटेज, व्याप्ती आणि कथेतील गुंतागुंत यामुळे उत्तर-निर्मिती प्रक्रियेदरम्यान निर्मात्यांनी चित्रपटाचे दोन भाग करण्याचा निर्णय घेतला.<ref>{{cite web |access-date=20 November 2025 |title=Why Is Ranveer Singh's Dhurandhar Releasing In 2 Parts? Here's Why Aditya Dhar Took This Decision |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/why-is-ranveer-singh-dhurandhar-releasing-in-2-parts-heres-why-aditya-dhar-took-this-decision-ws-l-9719512.html |work=News18 |archive-date=30 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251230132647/https://www.news18.com/movies/bollywood/why-is-ranveer-singh-dhurandhar-releasing-in-2-parts-heres-why-aditya-dhar-took-this-decision-ws-l-9719512.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |access-date=4 December 2025 |title=Rakesh Bedi confirms Dhurandhar Part 2 is ready: 'It will release in a month or two' |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rakesh-bedi-confirms-dhurandhar-part-2-is-ready-it-will-release-in-a-month-or-two-10401614/ |work=The Indian Express |archive-date=31 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251231161850/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rakesh-bedi-confirms-dhurandhar-part-2-is-ready-it-will-release-in-a-month-or-two-10401614/ |url-status=live }}</ref> दोन्ही चित्रपटांचे मुख्य चित्रीकरण जुलै २०२४ ते ऑक्टोबर २०२५ दरम्यान भारत आणि [[थायलंड]]मध्ये पार पडले.<ref>{{cite web |date=11 February 2025 |title=Ranveer Singh and Akshaye Khanna spotted shooting for Aditya Dhar's 'Dhurandhar' – Exclusive Pics |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ranveer-singh-and-akshaye-khanna-spotted-shooting-for-aditya-dhars-dhurandhar-exclusive-pics/articleshow/118142712.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250211095815/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ranveer-singh-and-akshaye-khanna-spotted-shooting-for-aditya-dhars-dhurandhar-exclusive-pics/articleshow/118142712.cms |archive-date=11 February 2025 |access-date=11 February 2025 |work=Times of India}}</ref><ref>{{cite web |access-date=17 December 2025 |title=Dhurandhar Shooting Locations: Ranveer Singh and Aditya Dhar's Action Thriller Filmed Across Bangkok, Amritsar, Mumbai and Ladakh |url=https://www.timesnownews.com/travel/dhurandhar-shooting-locations-ranveer-singh-and-aditya-dhar-action-thriller-filmed-across-bangkok-amritsar-mumbai-and-ladakh-article-153241174 |website=Times Now |archive-date=19 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219075859/https://www.timesnownews.com/travel/dhurandhar-shooting-locations-ranveer-singh-and-aditya-dhar-action-thriller-filmed-across-bangkok-amritsar-mumbai-and-ladakh-article-153241174 |url-status=live }}</ref> दुसऱ्या भागाचे उर्वरित चित्रीकरण जानेवारी आणि फेब्रुवारी २०२६ मध्ये देखील करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=1 February 2026 |title='Dhurandhar 2 The Revenge': Sanjay Dutt and Arjun Rampal SPOTTED filming in Mumbai ahead of sequel release |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-sanjay-dutt-and-arjun-rampal-spotted-filming-in-mumbai-ahead-of-sequel-release/articleshow/127831461.cms |website=Times of India}}</ref><ref>{{cite web |access-date=5 February 2026 |title=Exclusive: Yami Gautam Joins Aditya Dhar's Dhurandhar 2, Wraps Up Shoot |url=https://www.ndtv.com/entertainment/exclusive-yami-gautam-joins-aditya-dhars-dhurandhar-2-wraps-up-shoot-10951533 |website=NDTV}}</ref><ref>{{cite web |access-date=3 February 2026 |title=BREAKING: Mumbai Police files FIR against Dhurandhar The Revenge location manager for flying drone in high security Fort area of South Mumbai without permission |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-mumbai-police-files-fir-dhurandhar-revenge-location-manager-flying-drone-high-security-fort-area-south-mumbai-without-permission |website=Bollywood Hungama}}</ref> == प्रदर्शन == === चित्रपटगृह === 'धुरंधर: द रिव्हेंज' १९ मार्च २०२६ रोजी [[गुढीपाडवा]], [[उगादी]] आणि [[ईद-उल-फित्र]] च्या मुहूर्तावर जगभरात प्रदर्शित झाला.<ref>{{cite web |access-date=5 December 2025 |title=Dhurandhar hits theatres: Second part of Ranveer's film to release on this date |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/dhurandhar-part-two-film-release-date-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-arjun-rampal-akshaye-khanna-r-madhavan-rakesh-bedi-2831185-2025-12-05 |work=India Today |archive-date=12 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212080202/https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/dhurandhar-part-two-film-release-date-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-arjun-rampal-akshaye-khanna-r-madhavan-rakesh-bedi-2831185-2025-12-05 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |access-date=5 December 2025 |title=BREAKING: Dhurandhar ends with the promise of a sequel; to release on Eid, on March 19, 2026; clash with Toxic, Dhamaal 4 |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-ends-promise-sequel-release-eid-march-19-2026-clash-toxic-dhamaal-4/ |work=Bollywood Hungama |archive-date=5 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251205102203/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-ends-promise-sequel-release-eid-march-19-2026-clash-toxic-dhamaal-4/ |url-status=live }}</ref> प्रेक्षकांच्या प्रचंड मागणीमुळे हा चित्रपट मूळ [[हिंदी भाषा|हिंदी]] व्यतिरिक्त [[तेलुगू भाषा|तेलुगू]], [[तमिळ भाषा|तमिळ]], [[मल्याळम भाषा|मल्याळम]] आणि [[कन्नड भाषा|कन्नड]] भाषांमध्येही प्रदर्शित करण्यात आला.<ref>{{cite web |access-date=24 December 2025 |title=Dhurandhar 2 To Release In 5 , Ranveer Singh's Film Locks Eid Release |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/dhurandhar-2-to-release-in-5-languages-ranveer-singhs-film-locks-eid-release-ws-l-9790173.html |work=News18}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 December 2025 |title='Dhurandhar' storm goes Pan-India: Sequel to release on Eid 2026 in five languages following massive demand |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-storm-goes-pan-india-sequel-to-release-on-eid-2026-in-five-languages-following-massive-demand-3841596 |access-date=25 December 2025 |website=[[The Deccan Herald]] |archive-date=24 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251224171931/https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-storm-goes-pan-india-sequel-to-release-on-eid-2026-in-five-languages-following-massive-demand-3841596 |url-status=live }}</ref> चित्रपटातील तीव्र हिंसाचारामुळे [[केंद्रीय चित्रपट प्रमाणन मंडळ|सेन्सॉर बोर्डाने (CBFC)]] याला 'A' (फक्त प्रौढांसाठी) प्रमाणपत्र दिले. काही हिंसक दृश्ये आणि शिवराळ भाषेवर कात्री लावल्यानंतर चित्रपटाचा अंतिम कालावधी २२९ मिनिटे निश्चित करण्यात आला.<ref name="CBFC"/><ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title=Dhurandhar 2 loses 6 minutes in India: Beheading, cement block attack & eye-smashing scenes trimmed. Full CBFC 21 edit list inside |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/dhurandhar-2-loses-6-minutes-in-india-beheading-cement-block-attack-eye-smashing-scenes-trimmed-full-cbfc-21-edit-list-inside/articleshow/129647867.cms |access-date=2026-03-19 |work=[[The Economic Times]] |issn=0013-0389}}</ref> मात्र, परदेशातील प्रदर्शनांमध्ये हा चित्रपट २३५ मिनिटांचा असल्याचे सांगण्यात आले.<ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title='Dhurandhar: The Revenge': Ranveer Singh starrer faces CBFC cuts; violent scenes and runtime reduced ahead of release |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-ranveer-singh-starrer-faces-cbfc-cuts-violent-scenes-and-runtime-reduced-ahead-of-release/articleshow/129641796.cms#:~:text=The%20version%20submitted%20to%20the,3%20hours%20and%2055%20minutes. |access-date=2026-03-19 |work=The Times of India |issn=0971-8257 |archive-date=18 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260318043338/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-ranveer-singh-starrer-faces-cbfc-cuts-violent-scenes-and-runtime-reduced-ahead-of-release/articleshow/129641796.cms#:~:text=The%20version%20submitted%20to%20the,3%20hours%20and%2055%20minutes. |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=Choudhury |first=Anjali |date=March 17, 2026 |title=Dhurandhar 2 India Version Is 6 Minutes Shorter Than Overseas, 3 Hour 49 Minutes vs 3 Hour 55 Minutes |url=https://www.ndtv.com/entertainment/dhurandhar-2-india-version-is-6-minutes-shorter-than-overseas-3-hour-49-minutes-vs-3-hour-55-minutes-11229790 |website=[[NDTV]]}}</ref> सर्व भाषांमध्ये १८ मार्चच्या संध्याकाळी 'पेड प्रिव्ह्यू' शो आयोजित केले होते, परंतु तांत्रिक आणि सेन्सॉरशीपच्या समस्यांमुळे अनेक शो लांबणीवर पडले किंवा रद्द झाले, ज्याचा फटका प्रामुख्याने कन्नड आणि मल्याळम शोना बसला.<ref>{{Cite web |date=2026-03-18 |title=EXCLUSIVE: Dhurandhar: The Revenge kicks off Hindi, Tamil & Telugu premieres on March 18; Malayalam & Kannada delayed due to censor issues |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/exclusives/exclusive-dhurandhar-the-revenge-hindi-tamil-telugu-begins-premieres-on-march-18-2026-while-malayalam-and-kannada-versions-get-delayed-due-to-censor-delay-1401588 |access-date=2026-03-19 |website=PINKVILLA |language=en}}</ref><ref>{{cite web |access-date=6 March 2026 |title=BREAKING: Dhurandhar: The Revenge to have paid previews on March 18 from 5:00 pm onwards |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-the-revenge-to-have-paid-previews-on-march-18-from-500-pm-onwards/ |website=Bollywood Hungama |archive-date=6 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260306162713/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-the-revenge-to-have-paid-previews-on-march-18-from-500-pm-onwards/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title=Aditya Dhar issues apology as Dhurandhar 2: The Revenge premieres hit by delays, Kannada, Malayalam shows cancelled |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/aditya-dhar-issues-apology-as-dhurandhar-2-the-revenge-premieres-hit-by-delays-kannada-malayalam-shows-cancelled/articleshow/129660314.cms |access-date=2026-03-19 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> मागील भागाप्रमाणेच, या चित्रपटावरही [[खाडी सहकार्य परिषद|गल्फ (GCC)]] देशांमध्ये बंदी घालण्यात आली.<ref name="k994"/><ref name="bollywoodhungama.com">{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Explained: How Dhurandhar part 1 and 2's UAE-GCC ban could cost as much as lifetime numbers of Ghajini, Stree, Gangubai Kathiawadi |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/explained-dhurandhar-part-1-2s-uae-gcc-ban-cost-much-lifetime-numbers-ghajini-stree-gangubai-kathiawadi/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> === होम मीडिया === चित्रपटाचे प्रदर्शनानंतरचे डिजिटल स्ट्रीमिंग हक्क (ओटीटी हक्क) जियो हॉटस्टार ने १५० कोटी रुपयांना विकत घेतले. या मालिकेतील मागील चित्रपटाचे हक्क [[नेटफ्लिक्स]] कडे होते, मात्र यावेळेस जिओ हॉटस्टारने बाजी मारली.<ref>{{cite web |access-date=4 February 2026 |title=SCOOP: Dhurandhar 2 OTT rights EXPLODE to Rs. 150 cr; Ranveer Singh creates yet another RECORD as Jio Hotstar wins big! |url=https://www.bollywoodhungama.com/amp/news/bollywood/scoop-dhurandhar-2-ott-rights-explode-to-rs-150-cr-ranveer-singh-creates-yet-another-record-as-jio-hotstar-wins-big/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> == बॉक्स ऑफिस (गल्ला) == अधिकृत प्रदर्शनाच्या आदल्या दिवशी निवडक चित्रपटगृहांमध्ये झालेल्या 'पेड प्रिव्ह्यू'मधून या चित्रपटाने ₹७५ कोटींची कमाई केली. कोणत्याही भारतीय चित्रपटासाठी ही आतापर्यंतची सर्वोच्च कमाई असून, याने ''स्त्री २'' (२०२४) आणि ''दे कॉल हिम ओजी'' (२०२५) चे पूर्वीचे विक्रम मोडीत काढले.<ref>{{Cite web |date=Mar 19, 2026 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection: Film mints ₹75 cr in previews, beats Baaghi 4 lifetime even before release |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-ranveer-singh-aditya-dhar-film-mints-75-crore-paid-previews-beats-baaghi-4-101773897042484.html |access-date=Mar 20, 2026 |website=Hindustan Times |language=en|last=Mathur|first=Abhimanyu}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 collection: Ranveer Singh film opens at Rs 240 crore globally |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-2-day-1-collection-aditya-dhars-espionage-drama-opens-at-rs-240-crore-globally-3938515 |access-date=2026-03-20 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> प्रिव्ह्यूसह या चित्रपटाने जगभरात ₹१९६–२४० कोटींची सलामी दिली, जी कोणत्याही बॉलिवूड चित्रपटासाठीची सर्वोच्च सुरुवातीची कमाई आहे.<ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 Emerges WORLDWIDE Day One Champion |url=https://www.boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=9681 |access-date=2026-03-21 |website=[[Box Office India]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=Mar 20, 2026 |title=All box office records Ranveer Singh, Aditya Dhar's Dhurandhar 2 broke on day 1 with earth-shattering ₹240 crore start |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/all-box-office-records-ranveer-singh-aditya-dhar-dhurandhar-2-broke-on-day-1-jawan-baahubali-pushpa-2-bollywood-101773995774153.html |access-date=March 20, 2026 |website=Hindustan Times |language=en|last=Mathur|first=Abhimanyu|archive-url=https://web.archive.org/web/20260320190639/https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/all-box-office-records-ranveer-singh-aditya-dhar-dhurandhar-2-broke-on-day-1-jawan-baahubali-pushpa-2-bollywood-101773995774153.html|archive-date=March 20, 2026|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Palat |first=Lakshana N. |date=2026-03-20 |title=Dhurandhar 2 crosses Rs 2.4 billion worldwide, overtakes Baahubali 2 as biggest Indian opener ever |url=https://gulfnews.com/entertainment/dhurandhar-2-crosses-rs-24-billion-worldwide-overtakes-baahubali-2-as-biggest-indian-opener-ever-1.500480785 |access-date=2026-03-20 |website=[[Gulf News]] |language=en}}</ref> पहिल्या आठवड्याच्या अखेरीस , चित्रपटाने जगभरात ₹७५९.९१ कोटी कमावले, ज्यामध्ये परदेशातील कमाई सुमारे ₹२०९.६० कोटी होती.<ref>{{Cite web |date=2026-03-23 |title=GLOBAL DOMINATION: Dhurandhar The Revenge storms the world box office with Rs. 759.91 crore worldwide gross; Ranveer Singh crowned 'King Of The World' |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/global-domination-dhurandhar-revenge-storms-world-box-office-rs-759-91-crore-worldwide-gross-ranveer-singh-crowned-king-world/ |access-date=2026-03-24 |website=Bollywood Hungama |language=en |archive-date=24 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260324133658/https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/global-domination-dhurandhar-revenge-storms-world-box-office-rs-759-91-crore-worldwide-gross-ranveer-singh-crowned-king-world/ |url-status=live }}</ref> 'धुरंधर: द रिव्हेंज'ने पहिल्याच आठवड्यात जगभरात ₹१,००६ कोटींचा टप्पा ओलांडला. यामुळे [[एस.एस. राजामौली]] यांच्यानंतर सलग दोन चित्रपट ₹१,००० कोटींच्या क्लबमध्ये नेणारे आदित्य धर हे दुसरे भारतीय दिग्दर्शक ठरले.<ref>{{cite web |access-date=26 March 2026 |title=Dhurandhar 2 joins the 1000-crore club at box office; surpasses Ranbir Kapoor’s Animal |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Mar/26/dhurandhar-2-joins-the-1000-crore-club-at-box-office-surpasses-ranbir-kapoors-animal |website=Cinema Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-26 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 7: Ranveer Singh film mints ₹1000 cr in a week; outpaces Baahubali, RRR |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-7-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1000-crore-outpaces-baahubali-rrr-101774492427070.html |access-date=2026-03-26 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> चित्रपटाने ९ दिवसांत उत्तर अमेरिकेत २०.८० दशलक्ष डॉलर्सची कमाई केली,<ref>{{Cite news |title='Dhurandhar 2' Box Office Collection Day 11: Ranveer Singh film surpasses lifetime collection of first part, becomes 4th biggest Indian film of all time |url=https://www.firstpost.com/entertainment/dhurandhar-2-box-office-collection-day-11-ranveer-singh-film-surpasses-lifetime-collection-of-first-part-becomes-4th-biggest-indian-film-of-all-time-13994486.html |access-date=2026-03-30 |work=Firstpost}}</ref> आणि ''[[बाहुबली २: द कन्क्लुजन]]''चा २०.७८ दशलक्ष डॉलर्सचा त्या प्रदेशातील आजीवन विक्रम मोडला.<ref>{{Cite web |date=2026-03-29 |title=Baahubali Producer Reacts as Dhurandhar Shatters Long-standing Record |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/baahubali-producer-reacts-as-dhurandhar-shatters-long-standing-record-1947044 |access-date=2026-03-29 |website=Deccan Chronicle |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-29 |title=Dhurandhar The Revenge Box Office: Surpasses Baahubali: The Conclusion in North America |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/dhurandhar-revenge-box-office-surpasses-baahubali-conclusion-north-america/ |access-date=2026-03-29 |website=Bollywood Hungama |language=en}}</ref> अवघ्या ११ दिवसांत जगभरात ₹१,३६५ कोटी कमावून या चित्रपटाने पहिल्या भागाच्या एकूण कमाईला मागे टाकले.<ref>{{Cite web |last=Ramachandran |first=Naman |date=2026-03-30 |title=Ranveer Singh’s ‘Dhurandhar: The Revenge’ Tops $147 Million Globally, Becomes Highest-Grossing Indian Film in North America Surpassing ‘Baahubali 2’ |url=https://variety.com/2026/film/box-office/ranveer-singh-dhurandhar-the-revenge-147-million-baahubali-2-1236702346/ |access-date=2026-03-30 |website=Variety |language=en-US}}</ref> तसेच तो [[ऑस्ट्रेलिया]]मध्ये सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट ठरला.<ref>{{cite web |access-date=30 March 2026 |title=Dhurandhar The Revenge becomes the Highest-Grossing Indian film of all time in Australia |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/dhurandhar-revenge-becomes-highest-grossing-indian-film-time-australia/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> दुसऱ्या आठवड्याच्या अखेरीस चित्रपटाची जागतिक कमाई ₹१,४३५ कोटींवर पोहोचली आणि प्रदर्शनाच्या दुसऱ्याच आठवड्यात याने ₹१,५०० कोटींचा टप्पा पार केला.<ref>{{Cite web |date=2026-04-01 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 13: Ranveer Singh film becomes 1st from Bollywood to cross ₹1400 crore |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-13-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1st-from-bollywood-1400-crore-101775012657428.html |access-date=2026-04-02 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 box office collection: Ranveer Singh's film crosses Rs 1500 crore worldwide, inches closer to Rs 1000 crore net in India |url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/dhurandhar-2-box-office-collection-ranveer-singh-s-film-crosses-rs-1500-crore-worldwide-inches-closer-to-rs-1000-crore-net-in-india-article-13878949.html |access-date=2026-04-03 |website=Moneycontrol}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == नोंदी == {{Notelist}} g69coqdgspa8yj4jfwgvt1ihmceyemv 2677494 2677493 2026-04-04T12:03:18Z संतोष गोरे 135680 2677494 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} {{माहिती संचिका}} '''धुरंधर: द रिव्हेंज''' हा २०२६ मधील [[हिंदी]]-भाषेतील [[हेरपट]]-मारधाड चित्रपट चित्रपट आहे. या चित्रपटाचे लेखन आणि दिग्दर्शन [[आदित्य धर]] यांनी केले आहे. याची निर्मिती धर, लोकेश धर आणि [[ज्योती देशपांडे]] यांनी [[जिओ प्लॅटफॉर्म्स|जिओ स्टुडिओज]] आणि B62 स्टुडिओज अंतर्गत केली आहे. हा २०२५ च्या ''[[धुरंधर (चित्रपट) |धुरंधर]]'' चित्रपटाचा सिक्वेल आणि या द्वयी मालिकेतील शेवटचा भाग आहे. या चित्रपटात [[रणवीर सिंग]], [[अर्जुन रामपाल]], [[संजय दत्त]], [[आर. माधवन]], [[सारा अर्जुन]], [[राकेश बेदी]], [[गौरव गेरा]], [[दानिश पांडोर]] आणि [[मानव गोहिल]] यांच्या भूमिका असून, अनेक कलाकारांनी पहिल्या चित्रपटातील आपल्या भूमिका पुन्हा साकारल्या आहेत. हा चित्रपट एका अंडरकव्हर [[गुप्तचर विभाग|भारतीय गुप्तचर यंत्रणा]] एजंटचे अनुसरण करतो जो [[कराची]]मधील गुन्हेगारी सिंडिकेट आणि पाकिस्तानी राजकारणात आपली घुसखोरी सुरू ठेवतो आणि [[२६ नोव्हेंबर २००८ चा मुंबईवरील दहशतवादी हल्ला|२६/११ च्या हल्ल्यांचा]] बदला घेताना मोठ्या आव्हानांचा सामना करतो. चित्रपटाची कथा [[दक्षिण आशिया]]तील अनेक वास्तविक भू-राजकीय घटना आणि संघर्षांना ढोबळमानाने एकत्र गुंफते, ज्यामध्ये [[ऑपरेशन लयारी]], [[२०१४ लोकसभा निवडणुका|२०१४ ची भारतीय सार्वत्रिक निवडणूक]] आणि २०१६ मधील[[भारताच्या चलनाचे विमुद्रीकरण ]] यांचा समावेश आहे. पहिल्या चित्रपटासोबतच बॅक-टू-बॅक शूट करण्यात आलेल्या या चित्रपटाचे [[चित्रीकरण|मुख्य चित्रीकरण]] जुलै २०२४ मध्ये [[बँकॉक]], [[थायलंड]] येथे सुरू झाले आणि ऑक्टोबर २०२५ मध्ये पूर्ण झाले. चित्रीकरण [[पंजाब, भारत|पंजाब]], [[चंदिगढ]], [[महाराष्ट्र]], [[लडाख]], [[हिमाचल प्रदेश]] आणि थायलंडमध्ये झाले, जिथे काही ठिकाणांचा वापर [[पाकिस्तान]]-सेट सीक्वेन्ससाठी करण्यात आला. पहिल्या चित्रपटाप्रमाणेच शाश्वत सचदेव यांनी चित्रपटाचे संगीत दिग्दर्शन केले आहे. २२९ मिनिटांच्या 'रनटाइम'सह, हा आतापर्यंतचा 'आठवा सर्वात मोठा भारतीय चित्रपट आहे.<ref>{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Ranveer Singh's Dhurandhar: The Revenge Receives A Certificate With 3 hr 49 min Runtime |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/ranveer-singhs-dhurandhar-the-revenge-receives-a-certificate-with-3-hr-49-min-runtime-ws-l-9982965.html |website=News18}}</ref> ''धुरंधर: द रिव्हेंज'' १९ मार्च २०२६ रोजी [[गुढीपाडवा]], [[उगादी]] आणि [[ईद-उल-फित्र|ईद]]च्या मुहूर्तावर जगभरातील चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला. चित्रपटाला उत्तम प्रतिसाद मिळाला, ज्यामध्ये कलाकारांचा अभिनय, कथा आणि संगीत यांचे कौतुक झाले, तर त्यातील हिंसाचार आणि कथित राष्ट्रवादी व कथित [[इस्लामोफोबिया]]वर टीका झाली. त्याच्या पूर्ववर्ती चित्रपटाप्रमाणेच, यावर सर्व [[गल्फ को-ऑपरेशन कौन्सिल]] (GCC) देशांमध्ये बंदी घालण्यात आली.{{efn|<ref name="k994">{{cite web | last=Mouli | first=Chandra | title=Pakistanis are watching Dhurandhar 2 despite ban, here's how | website=The Siasat Daily | date=2026-03-20 | url=https://www.siasat.com/dhurandhar-2-reaches-pakistan-despite-ban-videos-go-viral-3438346/amp/ | access-date=2026-03-26}}</ref><ref>{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Explained: How Dhurandhar part 1 and 2's UAE-GCC ban could cost as much as lifetime numbers of Ghajini, Stree, Gangubai Kathiawadi |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/explained-dhurandhar-part-1-2s-uae-gcc-ban-cost-much-lifetime-numbers-ghajini-stree-gangubai-kathiawadi/ |website=Bollywood Hungama}}</ref><ref name="Hindustan Times-2026">{{Cite web |date=2026-03-19 |title=Dhurandhar 2 review: A roller-coaster ride elevated by Ranveer Singh's brilliance, Aditya Dhar's undoubtable restraint |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-review-rollercoaster-ride-elevated-by-ranveer-singh-brilliance-aditya-dhar-undoubtable-restraint-101773862482390.html |access-date=2026-03-20 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref name="w517">{{cite web | last=Rajendran | first=Sowmya | title=Dhurandhar 2 review: Angrier, louder, emptier | website=Newslaundry | date=2026-03-19 | url=https://www.newslaundry.com/2026/03/19/dhurandhar-the-revenge-review-hamzas-mission-is-bloodshed-dhars-mission-is-whitewash | access-date=2026-03-21}}</ref><ref name="d500" /><ref name="p841">{{cite web | last=Awasthi | first=Pragati | title=International critics slam Ranveer Singh's Dhurandhar: The Revenge, call it 'sociopathic' | website=Wion | date=2026-03-25 | url=https://www.wionews.com/entertainment/hollywood/international-critics-slam-ranveer-singh-s-dhurandhar-the-revenge-call-it-sociopathic-1774427716170 | access-date=2026-03-26 | archive-date=26 March 2026 | archive-url=https://web.archive.org/web/20260326051157/https://www.wionews.com/entertainment/hollywood/international-critics-slam-ranveer-singh-s-dhurandhar-the-revenge-call-it-sociopathic-1774427716170 | url-status=live }}</ref><ref name="b623"/><ref name="Maktoob"/>}} असे असूनही, चित्रपटाने बॉक्स ऑफिसवर वेगाने यश मिळवले आणि एका आठवड्यात {{INR}}१००० कोटींहून अधिक कमाई केली.<ref>{{cite web |access-date=26 March 2026 |title=Dhurandhar 2 joins the 1000-crore club at box office; surpasses Ranbir Kapoor’s Animal |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Mar/26/dhurandhar-2-joins-the-1000-crore-club-at-box-office-surpasses-ranbir-kapoors-animal |website=Cinema Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-26 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 7: Ranveer Singh film mints ₹1000 cr in a week; outpaces Baahubali, RRR |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-7-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1000-crore-outpaces-baahubali-rrr-101774492427070.html |access-date=2026-03-26 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> हा सध्याचा चौथा सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट, जगभरात आणि देशांतर्गत सर्वाधिक कमाई करणारा दुसरा हिंदी चित्रपट, [[भारतातील सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या चित्रपटांची यादी|भारतातील तिसरा सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट]], २०२६ चा सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट आणि २०२६ मधील एकूणच नववा सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट आहे. == कथानक == कथेचा नायक जस्कीरत सिंग रंगी (रणवीर सिंग) हा भारतीय सैन्याच्या 'पंजाब रेजिमेंट'चा एक धाडसी जवान असतो. एका अत्यंत गोपनीय मिशनसाठी तो आपले नाव बदलून 'हमजा अली मजारी' या ओळखीने पाकिस्तानात प्रवेश करतो. तिथे तो केवळ एक हेर म्हणून राहत नाही, तर तिथल्या व्यवस्थेत इतका मिसळून जातो की तो पाकिस्तानी राजकारणी जमील जमाली (राकेश बेदी) यांच्या मुलीशी, यलिनाशी (सारा अर्जुन) लग्न करतो. चित्रपटाचा मोठा भाग कराचीतील 'लायारी' भागात घडतो. तिथे हमजा आपला हँडलर मोहम्मद आलम (गौरव गेरा) याच्या मदतीने अंडरवर्ल्ड आणि दहशतवादी कारवायांची माहिती गोळा करतो. यामध्ये त्याला स्थानिक गुंड उझैर बलोच आणि पोलीस अधिकारी चौधरी अस्लम (संजय दत्त) यांच्याशी सामना करावा लागतो. जेव्हा भारतावर होणाऱ्या दहशतवादी हल्ल्यांचे (उदा. २६/११ चा संदर्भ) धागेदोरे आयएसआय (ISI) अधिकारी मेजर इक्बाल (अर्जुन रामपाल) आणि 'बडे साहब' म्हणजेच दाऊद इब्राहिमपर्यंत पोहोचतात, तेव्हा भारतीय गुप्तचर संस्था (IB) या नेटवर्कला उद्ध्वस्त करण्याचा निर्णय घेते. क्लायमॅक्स: जस्कीरत ऊर्फ हमजाला आपली खरी ओळख, आपले कुटुंब आणि देशाचे कर्तव्य यांच्यात समतोल राखताना अनेक आव्हानांना सामोरे जावे लागते. आपल्या देशाचा अपमान करणाऱ्या आणि सीमेपलीकडून कारवाया करणाऱ्या शत्रूंचा शोध घेऊन त्यांचा खात्मा करणे, हा या चित्रपटाचा मुख्य गाभा आहे. थोडक्यात, हा चित्रपट एका भारतीय सैनिकाच्या बलिदानाची, त्याच्या छुप्या मिशनची आणि शत्रूच्या घरात शिरून घेतलेल्या सूडाची चित्तथरारक कथा आहे. यात अजित डोवाल आणि अस्लम खान यांसारख्या खऱ्या पात्रांवर आधारित व्यक्तिरेखा असल्याने कथेला वास्तववादी जोड मिळाली आहे. == कलाकार == * [[रणवीर सिंग]] - हमजा अली मजारी / जस्कीरत सिंग रंगी (पंजाब रेजिमेंट) च्या भूमिकेत * [[अर्जुन रामपाल]] - मेजर इक्बाल (आयएसआय अधिकारी) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[इलियास काश्मिरी]] आणि मेजर इक्बाल यांच्यावर आधारित आहे) * [[संजय दत्त]] - एसएसपी चौधरी अस्लम (लायारी टास्क फोर्स, सिंध पोलीस) च्या भूमिकेत * [[आर. माधवन]] - अजय सन्याल (आयबी प्रमुख) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[अजित डोवाल]] यांच्यावर आधारित आहे) * [[सारा अर्जुन]] - यलिना जमाली (हमजाची पत्नी) च्या भूमिकेत * [[राकेश बेदी]] - जमील जमाली (यलिनाचा पिता) च्या भूमिकेत. ते एक भारतीय हेर आणि पाकिस्तानी आवामी पार्टीचे (PAP) वरिष्ठ राजकारणी आहेत * [[गौरव गेरा]] - मोहम्मद आलम (लायारीतील एका ज्यूस सेंटरचा मालक आणि हमजाचा हँडलर) च्या भूमिकेत * [[मानव गोहिल]] - सुशांत बन्सल (आयबीचे उपसंचालक) च्या भूमिकेत * [[दानिश पांडोर]] - उझैर बलोच (बलोच टोळीचा नेता) च्या भूमिकेत * विमल ओबेरॉय - शिरानी ([[बलुचिस्तान मुक्तिसेना|बलोचिस्तान युनायटेड फोर्स]]चा नेता) च्या भूमिकेत * दानिश इक्बाल - [[दाऊद इब्राहिम]] / बडे साहबच्या भूमिकेत * [[राज झुत्शी]] - लेफ्टनंट जनरल शमशाद हसन (आयएसआयचे महासंचालक) च्या भूमिकेत * उदयबीर संधू - गुरबाझ "पिंडा" सिंगच्या भूमिकेत. (हे पात्र हरविंदर सिंग संधू "रिंडा" वर आधारित आहे) * मुस्तफा अहमद - रिझवान शाहच्या भूमिकेत * मधुरजीत सर्घी - प्रभनीत कौर रंगी (जस्कीरतची आई) च्या भूमिकेत * गितिका गंजू धर - शबनम जमाली (जमीलची पत्नी) च्या भूमिकेत * आदित्य उप्पल - एएसपी ओमर हैदरच्या भूमिकेत. (हे पात्र ओमर शाहिद हमीदवर आधारित आहे) * सलीम सिद्दीकी - आतिफ अहमदच्या भूमिकेत. (हे पात्र [[अतिक अहमद]]वर आधारित आहे) * राम चंदर - अश्फाक अहमदच्या भूमिकेत. (हे पात्र खालिद अझीमवर आधारित आहे) * अश्विन धर - अर्शद पप्पू (पठाण टोळीचा नेता) च्या भूमिकेत * अभय अरोरा - यासिर अराफात (पप्पूचा धाकटा भाऊ) च्या भूमिकेत * अंकित सागर - जावेद खनानीच्या भूमिकेत * विनोद थरानी - आझम चीमाच्या भूमिकेत * फैज खान - साजिद मीरच्या भूमिकेत * संजय मेहता - अब्दुल भट्टोवीच्या भूमिकेत * राजेश डोग्रा - अब्दुल रहमान मक्कीच्या भूमिकेत * सुविंदर विकी - ब्रिगेडियर जहांगीर (इक्बालचे वडील) च्या भूमिकेत * [[सौम्या टंडन]] - उल्फत (रहमानची विधवा) च्या भूमिकेत * उमैर नवीद निर्बान - झयान (हमजा आणि यलिनाचा मुलगा) च्या भूमिकेत * परी पांढेर - जसलीन कौर रंगीच्या भूमिकेत * हितिका बाली - हरलीन कौर रंगीच्या भूमिकेत * आशिष दुग्गल - आमदार सुखविंदर सिंगच्या भूमिकेत * भाषा सुंबली - वकील वीणाच्या भूमिकेत * विजेंदर सिंग - अमरजित सिंगच्या भूमिकेत * विवेक सिन्हा - जहूर मिस्त्रीच्या भूमिकेत * अमनदीप सिंग - सुनप्रीत सिंग "सनी डीव्हीडी" च्या भूमिकेत * मशहूर अमरोही - नवाब शफीकच्या भूमिकेत. (हे पात्र [[नवाझ शरीफ]] यांच्यावर आधारित आहे) * संजय मेंदिरत्ता - आकिब अली झरवारी (पाकिस्तानचे राष्ट्राध्यक्ष) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[आसिफ अली झरदारी]] यांच्यावर आधारित आहे) * हिमांशू गोखानी - डीजीपी संजय कुमार (उत्तर प्रदेश पोलीस) च्या भूमिकेत * [[अक्षय खन्ना]] - रहमान डकैतच्या भूमिकेत (शरीर प्रदर्शन/विशेष भूमिका) * [[यामी गौतम]] - शाझिया बानो (पाहुणी कलाकार) == निर्मिती == हा उत्तरभाग 'धुरंधर' या चित्रपटाचा अंतिम भाग म्हणून विकसित करण्यात आला. सुरुवातीला एकाच चित्रपटाची निर्मिती करण्यात येणार होती. परंतु पूर्ण कथानकासाठी हा चित्रपट दोन भागांत प्रदर्शित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.<ref>{{cite web |access-date=19 November 2025 |title=INSIDE SCOOP: The REAL REASON why Aditya Dhar is releasing Ranveer Singh's Dhurandhar in two parts |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/inside-scoop-real-reason-aditya-dhar-releasing-ranveer-singhs-dhurandhar-two-parts/ |work=Bollywood Hungama |archive-date=19 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251119172110/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/inside-scoop-real-reason-aditya-dhar-releasing-ranveer-singhs-dhurandhar-two-parts/ |url-status=live }}</ref> या दोन्ही भागांचे चित्रीकरण एकाच वेळी सलगपणे करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=20 November 2025 |title='Dhurandhar': Here's the REAL REASON why Aditya Dhar split Ranveer Singh's film into two parts |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-heres-the-real-reason-why-aditya-dhar-split-ranveer-singhs-film-into-two-parts/articleshow/125458076.cms |work=The Times of India |archive-date=6 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206102647/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-heres-the-real-reason-why-aditya-dhar-split-ranveer-singhs-film-into-two-parts/articleshow/125458076.cms |url-status=live }}</ref> मुळात एकच चित्रपट प्रदर्शित करण्याचा मानस होता, परंतु चित्रपटाचे फुटेज, व्याप्ती आणि कथेतील गुंतागुंत यामुळे उत्तर-निर्मिती प्रक्रियेदरम्यान निर्मात्यांनी चित्रपटाचे दोन भाग करण्याचा निर्णय घेतला.<ref>{{cite web |access-date=20 November 2025 |title=Why Is Ranveer Singh's Dhurandhar Releasing In 2 Parts? Here's Why Aditya Dhar Took This Decision |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/why-is-ranveer-singh-dhurandhar-releasing-in-2-parts-heres-why-aditya-dhar-took-this-decision-ws-l-9719512.html |work=News18 |archive-date=30 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251230132647/https://www.news18.com/movies/bollywood/why-is-ranveer-singh-dhurandhar-releasing-in-2-parts-heres-why-aditya-dhar-took-this-decision-ws-l-9719512.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |access-date=4 December 2025 |title=Rakesh Bedi confirms Dhurandhar Part 2 is ready: 'It will release in a month or two' |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rakesh-bedi-confirms-dhurandhar-part-2-is-ready-it-will-release-in-a-month-or-two-10401614/ |work=The Indian Express |archive-date=31 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251231161850/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rakesh-bedi-confirms-dhurandhar-part-2-is-ready-it-will-release-in-a-month-or-two-10401614/ |url-status=live }}</ref> दोन्ही चित्रपटांचे मुख्य चित्रीकरण जुलै २०२४ ते ऑक्टोबर २०२५ दरम्यान भारत आणि [[थायलंड]]मध्ये पार पडले.<ref>{{cite web |date=11 February 2025 |title=Ranveer Singh and Akshaye Khanna spotted shooting for Aditya Dhar's 'Dhurandhar' – Exclusive Pics |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ranveer-singh-and-akshaye-khanna-spotted-shooting-for-aditya-dhars-dhurandhar-exclusive-pics/articleshow/118142712.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250211095815/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ranveer-singh-and-akshaye-khanna-spotted-shooting-for-aditya-dhars-dhurandhar-exclusive-pics/articleshow/118142712.cms |archive-date=11 February 2025 |access-date=11 February 2025 |work=Times of India}}</ref><ref>{{cite web |access-date=17 December 2025 |title=Dhurandhar Shooting Locations: Ranveer Singh and Aditya Dhar's Action Thriller Filmed Across Bangkok, Amritsar, Mumbai and Ladakh |url=https://www.timesnownews.com/travel/dhurandhar-shooting-locations-ranveer-singh-and-aditya-dhar-action-thriller-filmed-across-bangkok-amritsar-mumbai-and-ladakh-article-153241174 |website=Times Now |archive-date=19 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219075859/https://www.timesnownews.com/travel/dhurandhar-shooting-locations-ranveer-singh-and-aditya-dhar-action-thriller-filmed-across-bangkok-amritsar-mumbai-and-ladakh-article-153241174 |url-status=live }}</ref> दुसऱ्या भागाचे उर्वरित चित्रीकरण जानेवारी आणि फेब्रुवारी २०२६ मध्ये देखील करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=1 February 2026 |title='Dhurandhar 2 The Revenge': Sanjay Dutt and Arjun Rampal SPOTTED filming in Mumbai ahead of sequel release |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-sanjay-dutt-and-arjun-rampal-spotted-filming-in-mumbai-ahead-of-sequel-release/articleshow/127831461.cms |website=Times of India}}</ref><ref>{{cite web |access-date=5 February 2026 |title=Exclusive: Yami Gautam Joins Aditya Dhar's Dhurandhar 2, Wraps Up Shoot |url=https://www.ndtv.com/entertainment/exclusive-yami-gautam-joins-aditya-dhars-dhurandhar-2-wraps-up-shoot-10951533 |website=NDTV}}</ref><ref>{{cite web |access-date=3 February 2026 |title=BREAKING: Mumbai Police files FIR against Dhurandhar The Revenge location manager for flying drone in high security Fort area of South Mumbai without permission |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-mumbai-police-files-fir-dhurandhar-revenge-location-manager-flying-drone-high-security-fort-area-south-mumbai-without-permission |website=Bollywood Hungama}}</ref> == प्रदर्शन == === चित्रपटगृह === 'धुरंधर: द रिव्हेंज' १९ मार्च २०२६ रोजी [[गुढीपाडवा]], [[उगादी]] आणि [[ईद-उल-फित्र]] च्या मुहूर्तावर जगभरात प्रदर्शित झाला.<ref>{{cite web |access-date=5 December 2025 |title=Dhurandhar hits theatres: Second part of Ranveer's film to release on this date |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/dhurandhar-part-two-film-release-date-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-arjun-rampal-akshaye-khanna-r-madhavan-rakesh-bedi-2831185-2025-12-05 |work=India Today |archive-date=12 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212080202/https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/dhurandhar-part-two-film-release-date-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-arjun-rampal-akshaye-khanna-r-madhavan-rakesh-bedi-2831185-2025-12-05 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |access-date=5 December 2025 |title=BREAKING: Dhurandhar ends with the promise of a sequel; to release on Eid, on March 19, 2026; clash with Toxic, Dhamaal 4 |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-ends-promise-sequel-release-eid-march-19-2026-clash-toxic-dhamaal-4/ |work=Bollywood Hungama |archive-date=5 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251205102203/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-ends-promise-sequel-release-eid-march-19-2026-clash-toxic-dhamaal-4/ |url-status=live }}</ref> प्रेक्षकांच्या प्रचंड मागणीमुळे हा चित्रपट मूळ [[हिंदी भाषा|हिंदी]] व्यतिरिक्त [[तेलुगू भाषा|तेलुगू]], [[तमिळ भाषा|तमिळ]], [[मल्याळम भाषा|मल्याळम]] आणि [[कन्नड भाषा|कन्नड]] भाषांमध्येही प्रदर्शित करण्यात आला.<ref>{{cite web |access-date=24 December 2025 |title=Dhurandhar 2 To Release In 5 , Ranveer Singh's Film Locks Eid Release |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/dhurandhar-2-to-release-in-5-languages-ranveer-singhs-film-locks-eid-release-ws-l-9790173.html |work=News18}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 December 2025 |title='Dhurandhar' storm goes Pan-India: Sequel to release on Eid 2026 in five languages following massive demand |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-storm-goes-pan-india-sequel-to-release-on-eid-2026-in-five-languages-following-massive-demand-3841596 |access-date=25 December 2025 |website=[[The Deccan Herald]] |archive-date=24 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251224171931/https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-storm-goes-pan-india-sequel-to-release-on-eid-2026-in-five-languages-following-massive-demand-3841596 |url-status=live }}</ref> चित्रपटातील तीव्र हिंसाचारामुळे [[केंद्रीय चित्रपट प्रमाणन मंडळ|सेन्सॉर बोर्डाने (CBFC)]] याला 'A' (फक्त प्रौढांसाठी) प्रमाणपत्र दिले. काही हिंसक दृश्ये आणि शिवराळ भाषेवर कात्री लावल्यानंतर चित्रपटाचा अंतिम कालावधी २२९ मिनिटे निश्चित करण्यात आला.<ref name="CBFC"/><ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title=Dhurandhar 2 loses 6 minutes in India: Beheading, cement block attack & eye-smashing scenes trimmed. Full CBFC 21 edit list inside |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/dhurandhar-2-loses-6-minutes-in-india-beheading-cement-block-attack-eye-smashing-scenes-trimmed-full-cbfc-21-edit-list-inside/articleshow/129647867.cms |access-date=2026-03-19 |work=[[The Economic Times]] |issn=0013-0389}}</ref> मात्र, परदेशातील प्रदर्शनांमध्ये हा चित्रपट २३५ मिनिटांचा असल्याचे सांगण्यात आले.<ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title='Dhurandhar: The Revenge': Ranveer Singh starrer faces CBFC cuts; violent scenes and runtime reduced ahead of release |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-ranveer-singh-starrer-faces-cbfc-cuts-violent-scenes-and-runtime-reduced-ahead-of-release/articleshow/129641796.cms#:~:text=The%20version%20submitted%20to%20the,3%20hours%20and%2055%20minutes. |access-date=2026-03-19 |work=The Times of India |issn=0971-8257 |archive-date=18 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260318043338/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-ranveer-singh-starrer-faces-cbfc-cuts-violent-scenes-and-runtime-reduced-ahead-of-release/articleshow/129641796.cms#:~:text=The%20version%20submitted%20to%20the,3%20hours%20and%2055%20minutes. |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=Choudhury |first=Anjali |date=March 17, 2026 |title=Dhurandhar 2 India Version Is 6 Minutes Shorter Than Overseas, 3 Hour 49 Minutes vs 3 Hour 55 Minutes |url=https://www.ndtv.com/entertainment/dhurandhar-2-india-version-is-6-minutes-shorter-than-overseas-3-hour-49-minutes-vs-3-hour-55-minutes-11229790 |website=[[NDTV]]}}</ref> सर्व भाषांमध्ये १८ मार्चच्या संध्याकाळी 'पेड प्रिव्ह्यू' शो आयोजित केले होते, परंतु तांत्रिक आणि सेन्सॉरशीपच्या समस्यांमुळे अनेक शो लांबणीवर पडले किंवा रद्द झाले, ज्याचा फटका प्रामुख्याने कन्नड आणि मल्याळम शोना बसला.<ref>{{Cite web |date=2026-03-18 |title=EXCLUSIVE: Dhurandhar: The Revenge kicks off Hindi, Tamil & Telugu premieres on March 18; Malayalam & Kannada delayed due to censor issues |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/exclusives/exclusive-dhurandhar-the-revenge-hindi-tamil-telugu-begins-premieres-on-march-18-2026-while-malayalam-and-kannada-versions-get-delayed-due-to-censor-delay-1401588 |access-date=2026-03-19 |website=PINKVILLA |language=en}}</ref><ref>{{cite web |access-date=6 March 2026 |title=BREAKING: Dhurandhar: The Revenge to have paid previews on March 18 from 5:00 pm onwards |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-the-revenge-to-have-paid-previews-on-march-18-from-500-pm-onwards/ |website=Bollywood Hungama |archive-date=6 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260306162713/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-the-revenge-to-have-paid-previews-on-march-18-from-500-pm-onwards/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title=Aditya Dhar issues apology as Dhurandhar 2: The Revenge premieres hit by delays, Kannada, Malayalam shows cancelled |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/aditya-dhar-issues-apology-as-dhurandhar-2-the-revenge-premieres-hit-by-delays-kannada-malayalam-shows-cancelled/articleshow/129660314.cms |access-date=2026-03-19 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> मागील भागाप्रमाणेच, या चित्रपटावरही [[खाडी सहकार्य परिषद|गल्फ (GCC)]] देशांमध्ये बंदी घालण्यात आली.<ref name="k994"/><ref name="bollywoodhungama.com">{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Explained: How Dhurandhar part 1 and 2's UAE-GCC ban could cost as much as lifetime numbers of Ghajini, Stree, Gangubai Kathiawadi |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/explained-dhurandhar-part-1-2s-uae-gcc-ban-cost-much-lifetime-numbers-ghajini-stree-gangubai-kathiawadi/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> === होम मीडिया === चित्रपटाचे प्रदर्शनानंतरचे डिजिटल स्ट्रीमिंग हक्क (ओटीटी हक्क) जियो हॉटस्टार ने १५० कोटी रुपयांना विकत घेतले. या मालिकेतील मागील चित्रपटाचे हक्क [[नेटफ्लिक्स]] कडे होते, मात्र यावेळेस जिओ हॉटस्टारने बाजी मारली.<ref>{{cite web |access-date=4 February 2026 |title=SCOOP: Dhurandhar 2 OTT rights EXPLODE to Rs. 150 cr; Ranveer Singh creates yet another RECORD as Jio Hotstar wins big! |url=https://www.bollywoodhungama.com/amp/news/bollywood/scoop-dhurandhar-2-ott-rights-explode-to-rs-150-cr-ranveer-singh-creates-yet-another-record-as-jio-hotstar-wins-big/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> == बॉक्स ऑफिस (गल्ला) == अधिकृत प्रदर्शनाच्या आदल्या दिवशी निवडक चित्रपटगृहांमध्ये झालेल्या 'पेड प्रिव्ह्यू'मधून या चित्रपटाने ₹७५ कोटींची कमाई केली. कोणत्याही भारतीय चित्रपटासाठी ही आतापर्यंतची सर्वोच्च कमाई असून, याने ''स्त्री २'' (२०२४) आणि ''दे कॉल हिम ओजी'' (२०२५) चे पूर्वीचे विक्रम मोडीत काढले.<ref>{{Cite web |date=Mar 19, 2026 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection: Film mints ₹75 cr in previews, beats Baaghi 4 lifetime even before release |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-ranveer-singh-aditya-dhar-film-mints-75-crore-paid-previews-beats-baaghi-4-101773897042484.html |access-date=Mar 20, 2026 |website=Hindustan Times |language=en|last=Mathur|first=Abhimanyu}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 collection: Ranveer Singh film opens at Rs 240 crore globally |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-2-day-1-collection-aditya-dhars-espionage-drama-opens-at-rs-240-crore-globally-3938515 |access-date=2026-03-20 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> प्रिव्ह्यूसह या चित्रपटाने जगभरात ₹१९६–२४० कोटींची सलामी दिली, जी कोणत्याही बॉलिवूड चित्रपटासाठीची सर्वोच्च सुरुवातीची कमाई आहे.<ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 Emerges WORLDWIDE Day One Champion |url=https://www.boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=9681 |access-date=2026-03-21 |website=[[Box Office India]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=Mar 20, 2026 |title=All box office records Ranveer Singh, Aditya Dhar's Dhurandhar 2 broke on day 1 with earth-shattering ₹240 crore start |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/all-box-office-records-ranveer-singh-aditya-dhar-dhurandhar-2-broke-on-day-1-jawan-baahubali-pushpa-2-bollywood-101773995774153.html |access-date=March 20, 2026 |website=Hindustan Times |language=en|last=Mathur|first=Abhimanyu|archive-url=https://web.archive.org/web/20260320190639/https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/all-box-office-records-ranveer-singh-aditya-dhar-dhurandhar-2-broke-on-day-1-jawan-baahubali-pushpa-2-bollywood-101773995774153.html|archive-date=March 20, 2026|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Palat |first=Lakshana N. |date=2026-03-20 |title=Dhurandhar 2 crosses Rs 2.4 billion worldwide, overtakes Baahubali 2 as biggest Indian opener ever |url=https://gulfnews.com/entertainment/dhurandhar-2-crosses-rs-24-billion-worldwide-overtakes-baahubali-2-as-biggest-indian-opener-ever-1.500480785 |access-date=2026-03-20 |website=[[Gulf News]] |language=en}}</ref> पहिल्या आठवड्याच्या अखेरीस , चित्रपटाने जगभरात ₹७५९.९१ कोटी कमावले, ज्यामध्ये परदेशातील कमाई सुमारे ₹२०९.६० कोटी होती.<ref>{{Cite web |date=2026-03-23 |title=GLOBAL DOMINATION: Dhurandhar The Revenge storms the world box office with Rs. 759.91 crore worldwide gross; Ranveer Singh crowned 'King Of The World' |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/global-domination-dhurandhar-revenge-storms-world-box-office-rs-759-91-crore-worldwide-gross-ranveer-singh-crowned-king-world/ |access-date=2026-03-24 |website=Bollywood Hungama |language=en |archive-date=24 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260324133658/https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/global-domination-dhurandhar-revenge-storms-world-box-office-rs-759-91-crore-worldwide-gross-ranveer-singh-crowned-king-world/ |url-status=live }}</ref> 'धुरंधर: द रिव्हेंज'ने पहिल्याच आठवड्यात जगभरात ₹१,००६ कोटींचा टप्पा ओलांडला. यामुळे [[एस.एस. राजामौली]] यांच्यानंतर सलग दोन चित्रपट ₹१,००० कोटींच्या क्लबमध्ये नेणारे आदित्य धर हे दुसरे भारतीय दिग्दर्शक ठरले.<ref>{{cite web |access-date=26 March 2026 |title=Dhurandhar 2 joins the 1000-crore club at box office; surpasses Ranbir Kapoor’s Animal |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Mar/26/dhurandhar-2-joins-the-1000-crore-club-at-box-office-surpasses-ranbir-kapoors-animal |website=Cinema Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-26 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 7: Ranveer Singh film mints ₹1000 cr in a week; outpaces Baahubali, RRR |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-7-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1000-crore-outpaces-baahubali-rrr-101774492427070.html |access-date=2026-03-26 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> चित्रपटाने ९ दिवसांत उत्तर अमेरिकेत २०.८० दशलक्ष डॉलर्सची कमाई केली,<ref>{{Cite news |title='Dhurandhar 2' Box Office Collection Day 11: Ranveer Singh film surpasses lifetime collection of first part, becomes 4th biggest Indian film of all time |url=https://www.firstpost.com/entertainment/dhurandhar-2-box-office-collection-day-11-ranveer-singh-film-surpasses-lifetime-collection-of-first-part-becomes-4th-biggest-indian-film-of-all-time-13994486.html |access-date=2026-03-30 |work=Firstpost}}</ref> आणि ''[[बाहुबली २: द कन्क्लुजन]]''चा २०.७८ दशलक्ष डॉलर्सचा त्या प्रदेशातील आजीवन विक्रम मोडला.<ref>{{Cite web |date=2026-03-29 |title=Baahubali Producer Reacts as Dhurandhar Shatters Long-standing Record |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/baahubali-producer-reacts-as-dhurandhar-shatters-long-standing-record-1947044 |access-date=2026-03-29 |website=Deccan Chronicle |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-29 |title=Dhurandhar The Revenge Box Office: Surpasses Baahubali: The Conclusion in North America |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/dhurandhar-revenge-box-office-surpasses-baahubali-conclusion-north-america/ |access-date=2026-03-29 |website=Bollywood Hungama |language=en}}</ref> अवघ्या ११ दिवसांत जगभरात ₹१,३६५ कोटी कमावून या चित्रपटाने पहिल्या भागाच्या एकूण कमाईला मागे टाकले.<ref>{{Cite web |last=Ramachandran |first=Naman |date=2026-03-30 |title=Ranveer Singh’s ‘Dhurandhar: The Revenge’ Tops $147 Million Globally, Becomes Highest-Grossing Indian Film in North America Surpassing ‘Baahubali 2’ |url=https://variety.com/2026/film/box-office/ranveer-singh-dhurandhar-the-revenge-147-million-baahubali-2-1236702346/ |access-date=2026-03-30 |website=Variety |language=en-US}}</ref> तसेच तो [[ऑस्ट्रेलिया]]मध्ये सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट ठरला.<ref>{{cite web |access-date=30 March 2026 |title=Dhurandhar The Revenge becomes the Highest-Grossing Indian film of all time in Australia |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/dhurandhar-revenge-becomes-highest-grossing-indian-film-time-australia/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> दुसऱ्या आठवड्याच्या अखेरीस चित्रपटाची जागतिक कमाई ₹१,४३५ कोटींवर पोहोचली आणि प्रदर्शनाच्या दुसऱ्याच आठवड्यात याने ₹१,५०० कोटींचा टप्पा पार केला.<ref>{{Cite web |date=2026-04-01 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 13: Ranveer Singh film becomes 1st from Bollywood to cross ₹1400 crore |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-13-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1st-from-bollywood-1400-crore-101775012657428.html |access-date=2026-04-02 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 box office collection: Ranveer Singh's film crosses Rs 1500 crore worldwide, inches closer to Rs 1000 crore net in India |url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/dhurandhar-2-box-office-collection-ranveer-singh-s-film-crosses-rs-1500-crore-worldwide-inches-closer-to-rs-1000-crore-net-in-india-article-13878949.html |access-date=2026-04-03 |website=Moneycontrol}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == नोंदी == {{Notelist}} 1kgkdrc5lkn577tejpr0zi9l0s10mb3 2677495 2677494 2026-04-04T12:04:33Z संतोष गोरे 135680 2677495 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} {{माहिती संचिका}} '''धुरंधर: द रिव्हेंज''' हा २०२६ मधील [[हिंदी]]-भाषेतील [[हेरपट]]-मारधाड चित्रपट चित्रपट आहे. या चित्रपटाचे लेखन आणि दिग्दर्शन [[आदित्य धर]] यांनी केले आहे. याची निर्मिती धर, लोकेश धर आणि [[ज्योती देशपांडे]] यांनी [[जिओ प्लॅटफॉर्म्स|जिओ स्टुडिओज]] आणि B62 स्टुडिओज अंतर्गत केली आहे. हा २०२५ च्या ''[[धुरंधर (चित्रपट) |धुरंधर]]'' चित्रपटाचा सिक्वेल आणि या द्वयी मालिकेतील शेवटचा भाग आहे. या चित्रपटात [[रणवीर सिंग]], [[अर्जुन रामपाल]], [[संजय दत्त]], [[आर. माधवन]], [[सारा अर्जुन]], [[राकेश बेदी]], [[गौरव गेरा]], [[दानिश पांडोर]] आणि [[मानव गोहिल]] यांच्या भूमिका असून, अनेक कलाकारांनी पहिल्या चित्रपटातील आपल्या भूमिका पुन्हा साकारल्या आहेत. हा चित्रपट एका अंडरकव्हर [[गुप्तचर विभाग|भारतीय गुप्तचर यंत्रणा]] एजंटचे अनुसरण करतो जो [[कराची]]मधील गुन्हेगारी सिंडिकेट आणि पाकिस्तानी राजकारणात आपली घुसखोरी सुरू ठेवतो आणि [[२६ नोव्हेंबर २००८ चा मुंबईवरील दहशतवादी हल्ला|२६/११ च्या हल्ल्यांचा]] बदला घेताना मोठ्या आव्हानांचा सामना करतो. चित्रपटाची कथा [[दक्षिण आशिया]]तील अनेक वास्तविक भू-राजकीय घटना आणि संघर्षांना ढोबळमानाने एकत्र गुंफते, ज्यामध्ये [[ऑपरेशन लयारी]], [[२०१४ लोकसभा निवडणुका|२०१४ ची भारतीय सार्वत्रिक निवडणूक]] आणि २०१६ मधील[[भारताच्या चलनाचे विमुद्रीकरण ]] यांचा समावेश आहे. पहिल्या चित्रपटासोबतच बॅक-टू-बॅक शूट करण्यात आलेल्या या चित्रपटाचे [[चित्रीकरण|मुख्य चित्रीकरण]] जुलै २०२४ मध्ये [[बँकॉक]], [[थायलंड]] येथे सुरू झाले आणि ऑक्टोबर २०२५ मध्ये पूर्ण झाले. चित्रीकरण [[पंजाब, भारत|पंजाब]], [[चंदिगढ]], [[महाराष्ट्र]], [[लडाख]], [[हिमाचल प्रदेश]] आणि थायलंडमध्ये झाले, जिथे काही ठिकाणांचा वापर [[पाकिस्तान]]-सेट सीक्वेन्ससाठी करण्यात आला. पहिल्या चित्रपटाप्रमाणेच शाश्वत सचदेव यांनी चित्रपटाचे संगीत दिग्दर्शन केले आहे. २२९ मिनिटांच्या 'रनटाइम'सह, हा आतापर्यंतचा 'आठवा सर्वात मोठा भारतीय चित्रपट आहे.<ref>{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Ranveer Singh's Dhurandhar: The Revenge Receives A Certificate With 3 hr 49 min Runtime |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/ranveer-singhs-dhurandhar-the-revenge-receives-a-certificate-with-3-hr-49-min-runtime-ws-l-9982965.html |website=News18}}</ref> ''धुरंधर: द रिव्हेंज'' १९ मार्च २०२६ रोजी [[गुढीपाडवा]], [[उगादी]] आणि [[ईद-उल-फित्र|ईद]]च्या मुहूर्तावर जगभरातील चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला. चित्रपटाला उत्तम प्रतिसाद मिळाला, ज्यामध्ये कलाकारांचा अभिनय, कथा आणि संगीत यांचे कौतुक झाले, तर त्यातील हिंसाचार आणि कथित राष्ट्रवादी व कथित [[इस्लामोफोबिया]]वर टीका झाली. त्याच्या पूर्ववर्ती चित्रपटाप्रमाणेच, यावर सर्व [[गल्फ को-ऑपरेशन कौन्सिल]] (GCC) देशांमध्ये बंदी घालण्यात आली.{{efn|<ref name="k994">{{cite web | last=Mouli | first=Chandra | title=Pakistanis are watching Dhurandhar 2 despite ban, here's how | website=The Siasat Daily | date=2026-03-20 | url=https://www.siasat.com/dhurandhar-2-reaches-pakistan-despite-ban-videos-go-viral-3438346/amp/ | access-date=2026-03-26}}</ref><ref>{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Explained: How Dhurandhar part 1 and 2's UAE-GCC ban could cost as much as lifetime numbers of Ghajini, Stree, Gangubai Kathiawadi |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/explained-dhurandhar-part-1-2s-uae-gcc-ban-cost-much-lifetime-numbers-ghajini-stree-gangubai-kathiawadi/ |website=Bollywood Hungama}}</ref><ref name="Hindustan Times-2026">{{Cite web |date=2026-03-19 |title=Dhurandhar 2 review: A roller-coaster ride elevated by Ranveer Singh's brilliance, Aditya Dhar's undoubtable restraint |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-review-rollercoaster-ride-elevated-by-ranveer-singh-brilliance-aditya-dhar-undoubtable-restraint-101773862482390.html |access-date=2026-03-20 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref name="w517">{{cite web | last=Rajendran | first=Sowmya | title=Dhurandhar 2 review: Angrier, louder, emptier | website=Newslaundry | date=2026-03-19 | url=https://www.newslaundry.com/2026/03/19/dhurandhar-the-revenge-review-hamzas-mission-is-bloodshed-dhars-mission-is-whitewash | access-date=2026-03-21}}</ref><ref name="d500">{{cite web | last=Yasmin | first=Shahana | title=Dhurandhar 2: The box-office juggernaut that shows hypermasculine nationalism still sells in India | website=The Independent | date=2026-03-19 | url=https://www.independent.co.uk/asia/india/dhurandhar-2-revenge-release-box-office-ranveer-singh-b2941618.html | access-date=2026-03-21}}</ref><ref name="p841">{{cite web | last=Awasthi | first=Pragati | title=International critics slam Ranveer Singh's Dhurandhar: The Revenge, call it 'sociopathic' | website=Wion | date=2026-03-25 | url=https://www.wionews.com/entertainment/hollywood/international-critics-slam-ranveer-singh-s-dhurandhar-the-revenge-call-it-sociopathic-1774427716170 | access-date=2026-03-26 | archive-date=26 March 2026 | archive-url=https://web.archive.org/web/20260326051157/https://www.wionews.com/entertainment/hollywood/international-critics-slam-ranveer-singh-s-dhurandhar-the-revenge-call-it-sociopathic-1774427716170 | url-status=live }}</ref><ref name="b623"/><ref name="Maktoob"/>}} असे असूनही, चित्रपटाने बॉक्स ऑफिसवर वेगाने यश मिळवले आणि एका आठवड्यात {{INR}}१००० कोटींहून अधिक कमाई केली.<ref>{{cite web |access-date=26 March 2026 |title=Dhurandhar 2 joins the 1000-crore club at box office; surpasses Ranbir Kapoor’s Animal |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Mar/26/dhurandhar-2-joins-the-1000-crore-club-at-box-office-surpasses-ranbir-kapoors-animal |website=Cinema Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-26 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 7: Ranveer Singh film mints ₹1000 cr in a week; outpaces Baahubali, RRR |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-7-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1000-crore-outpaces-baahubali-rrr-101774492427070.html |access-date=2026-03-26 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> हा सध्याचा चौथा सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट, जगभरात आणि देशांतर्गत सर्वाधिक कमाई करणारा दुसरा हिंदी चित्रपट, [[भारतातील सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या चित्रपटांची यादी|भारतातील तिसरा सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट]], २०२६ चा सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट आणि २०२६ मधील एकूणच नववा सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट आहे. == कथानक == कथेचा नायक जस्कीरत सिंग रंगी (रणवीर सिंग) हा भारतीय सैन्याच्या 'पंजाब रेजिमेंट'चा एक धाडसी जवान असतो. एका अत्यंत गोपनीय मिशनसाठी तो आपले नाव बदलून 'हमजा अली मजारी' या ओळखीने पाकिस्तानात प्रवेश करतो. तिथे तो केवळ एक हेर म्हणून राहत नाही, तर तिथल्या व्यवस्थेत इतका मिसळून जातो की तो पाकिस्तानी राजकारणी जमील जमाली (राकेश बेदी) यांच्या मुलीशी, यलिनाशी (सारा अर्जुन) लग्न करतो. चित्रपटाचा मोठा भाग कराचीतील 'लायारी' भागात घडतो. तिथे हमजा आपला हँडलर मोहम्मद आलम (गौरव गेरा) याच्या मदतीने अंडरवर्ल्ड आणि दहशतवादी कारवायांची माहिती गोळा करतो. यामध्ये त्याला स्थानिक गुंड उझैर बलोच आणि पोलीस अधिकारी चौधरी अस्लम (संजय दत्त) यांच्याशी सामना करावा लागतो. जेव्हा भारतावर होणाऱ्या दहशतवादी हल्ल्यांचे (उदा. २६/११ चा संदर्भ) धागेदोरे आयएसआय (ISI) अधिकारी मेजर इक्बाल (अर्जुन रामपाल) आणि 'बडे साहब' म्हणजेच दाऊद इब्राहिमपर्यंत पोहोचतात, तेव्हा भारतीय गुप्तचर संस्था (IB) या नेटवर्कला उद्ध्वस्त करण्याचा निर्णय घेते. क्लायमॅक्स: जस्कीरत ऊर्फ हमजाला आपली खरी ओळख, आपले कुटुंब आणि देशाचे कर्तव्य यांच्यात समतोल राखताना अनेक आव्हानांना सामोरे जावे लागते. आपल्या देशाचा अपमान करणाऱ्या आणि सीमेपलीकडून कारवाया करणाऱ्या शत्रूंचा शोध घेऊन त्यांचा खात्मा करणे, हा या चित्रपटाचा मुख्य गाभा आहे. थोडक्यात, हा चित्रपट एका भारतीय सैनिकाच्या बलिदानाची, त्याच्या छुप्या मिशनची आणि शत्रूच्या घरात शिरून घेतलेल्या सूडाची चित्तथरारक कथा आहे. यात अजित डोवाल आणि अस्लम खान यांसारख्या खऱ्या पात्रांवर आधारित व्यक्तिरेखा असल्याने कथेला वास्तववादी जोड मिळाली आहे. == कलाकार == * [[रणवीर सिंग]] - हमजा अली मजारी / जस्कीरत सिंग रंगी (पंजाब रेजिमेंट) च्या भूमिकेत * [[अर्जुन रामपाल]] - मेजर इक्बाल (आयएसआय अधिकारी) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[इलियास काश्मिरी]] आणि मेजर इक्बाल यांच्यावर आधारित आहे) * [[संजय दत्त]] - एसएसपी चौधरी अस्लम (लायारी टास्क फोर्स, सिंध पोलीस) च्या भूमिकेत * [[आर. माधवन]] - अजय सन्याल (आयबी प्रमुख) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[अजित डोवाल]] यांच्यावर आधारित आहे) * [[सारा अर्जुन]] - यलिना जमाली (हमजाची पत्नी) च्या भूमिकेत * [[राकेश बेदी]] - जमील जमाली (यलिनाचा पिता) च्या भूमिकेत. ते एक भारतीय हेर आणि पाकिस्तानी आवामी पार्टीचे (PAP) वरिष्ठ राजकारणी आहेत * [[गौरव गेरा]] - मोहम्मद आलम (लायारीतील एका ज्यूस सेंटरचा मालक आणि हमजाचा हँडलर) च्या भूमिकेत * [[मानव गोहिल]] - सुशांत बन्सल (आयबीचे उपसंचालक) च्या भूमिकेत * [[दानिश पांडोर]] - उझैर बलोच (बलोच टोळीचा नेता) च्या भूमिकेत * विमल ओबेरॉय - शिरानी ([[बलुचिस्तान मुक्तिसेना|बलोचिस्तान युनायटेड फोर्स]]चा नेता) च्या भूमिकेत * दानिश इक्बाल - [[दाऊद इब्राहिम]] / बडे साहबच्या भूमिकेत * [[राज झुत्शी]] - लेफ्टनंट जनरल शमशाद हसन (आयएसआयचे महासंचालक) च्या भूमिकेत * उदयबीर संधू - गुरबाझ "पिंडा" सिंगच्या भूमिकेत. (हे पात्र हरविंदर सिंग संधू "रिंडा" वर आधारित आहे) * मुस्तफा अहमद - रिझवान शाहच्या भूमिकेत * मधुरजीत सर्घी - प्रभनीत कौर रंगी (जस्कीरतची आई) च्या भूमिकेत * गितिका गंजू धर - शबनम जमाली (जमीलची पत्नी) च्या भूमिकेत * आदित्य उप्पल - एएसपी ओमर हैदरच्या भूमिकेत. (हे पात्र ओमर शाहिद हमीदवर आधारित आहे) * सलीम सिद्दीकी - आतिफ अहमदच्या भूमिकेत. (हे पात्र [[अतिक अहमद]]वर आधारित आहे) * राम चंदर - अश्फाक अहमदच्या भूमिकेत. (हे पात्र खालिद अझीमवर आधारित आहे) * अश्विन धर - अर्शद पप्पू (पठाण टोळीचा नेता) च्या भूमिकेत * अभय अरोरा - यासिर अराफात (पप्पूचा धाकटा भाऊ) च्या भूमिकेत * अंकित सागर - जावेद खनानीच्या भूमिकेत * विनोद थरानी - आझम चीमाच्या भूमिकेत * फैज खान - साजिद मीरच्या भूमिकेत * संजय मेहता - अब्दुल भट्टोवीच्या भूमिकेत * राजेश डोग्रा - अब्दुल रहमान मक्कीच्या भूमिकेत * सुविंदर विकी - ब्रिगेडियर जहांगीर (इक्बालचे वडील) च्या भूमिकेत * [[सौम्या टंडन]] - उल्फत (रहमानची विधवा) च्या भूमिकेत * उमैर नवीद निर्बान - झयान (हमजा आणि यलिनाचा मुलगा) च्या भूमिकेत * परी पांढेर - जसलीन कौर रंगीच्या भूमिकेत * हितिका बाली - हरलीन कौर रंगीच्या भूमिकेत * आशिष दुग्गल - आमदार सुखविंदर सिंगच्या भूमिकेत * भाषा सुंबली - वकील वीणाच्या भूमिकेत * विजेंदर सिंग - अमरजित सिंगच्या भूमिकेत * विवेक सिन्हा - जहूर मिस्त्रीच्या भूमिकेत * अमनदीप सिंग - सुनप्रीत सिंग "सनी डीव्हीडी" च्या भूमिकेत * मशहूर अमरोही - नवाब शफीकच्या भूमिकेत. (हे पात्र [[नवाझ शरीफ]] यांच्यावर आधारित आहे) * संजय मेंदिरत्ता - आकिब अली झरवारी (पाकिस्तानचे राष्ट्राध्यक्ष) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[आसिफ अली झरदारी]] यांच्यावर आधारित आहे) * हिमांशू गोखानी - डीजीपी संजय कुमार (उत्तर प्रदेश पोलीस) च्या भूमिकेत * [[अक्षय खन्ना]] - रहमान डकैतच्या भूमिकेत (शरीर प्रदर्शन/विशेष भूमिका) * [[यामी गौतम]] - शाझिया बानो (पाहुणी कलाकार) == निर्मिती == हा उत्तरभाग 'धुरंधर' या चित्रपटाचा अंतिम भाग म्हणून विकसित करण्यात आला. सुरुवातीला एकाच चित्रपटाची निर्मिती करण्यात येणार होती. परंतु पूर्ण कथानकासाठी हा चित्रपट दोन भागांत प्रदर्शित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.<ref>{{cite web |access-date=19 November 2025 |title=INSIDE SCOOP: The REAL REASON why Aditya Dhar is releasing Ranveer Singh's Dhurandhar in two parts |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/inside-scoop-real-reason-aditya-dhar-releasing-ranveer-singhs-dhurandhar-two-parts/ |work=Bollywood Hungama |archive-date=19 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251119172110/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/inside-scoop-real-reason-aditya-dhar-releasing-ranveer-singhs-dhurandhar-two-parts/ |url-status=live }}</ref> या दोन्ही भागांचे चित्रीकरण एकाच वेळी सलगपणे करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=20 November 2025 |title='Dhurandhar': Here's the REAL REASON why Aditya Dhar split Ranveer Singh's film into two parts |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-heres-the-real-reason-why-aditya-dhar-split-ranveer-singhs-film-into-two-parts/articleshow/125458076.cms |work=The Times of India |archive-date=6 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206102647/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-heres-the-real-reason-why-aditya-dhar-split-ranveer-singhs-film-into-two-parts/articleshow/125458076.cms |url-status=live }}</ref> मुळात एकच चित्रपट प्रदर्शित करण्याचा मानस होता, परंतु चित्रपटाचे फुटेज, व्याप्ती आणि कथेतील गुंतागुंत यामुळे उत्तर-निर्मिती प्रक्रियेदरम्यान निर्मात्यांनी चित्रपटाचे दोन भाग करण्याचा निर्णय घेतला.<ref>{{cite web |access-date=20 November 2025 |title=Why Is Ranveer Singh's Dhurandhar Releasing In 2 Parts? Here's Why Aditya Dhar Took This Decision |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/why-is-ranveer-singh-dhurandhar-releasing-in-2-parts-heres-why-aditya-dhar-took-this-decision-ws-l-9719512.html |work=News18 |archive-date=30 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251230132647/https://www.news18.com/movies/bollywood/why-is-ranveer-singh-dhurandhar-releasing-in-2-parts-heres-why-aditya-dhar-took-this-decision-ws-l-9719512.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |access-date=4 December 2025 |title=Rakesh Bedi confirms Dhurandhar Part 2 is ready: 'It will release in a month or two' |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rakesh-bedi-confirms-dhurandhar-part-2-is-ready-it-will-release-in-a-month-or-two-10401614/ |work=The Indian Express |archive-date=31 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251231161850/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rakesh-bedi-confirms-dhurandhar-part-2-is-ready-it-will-release-in-a-month-or-two-10401614/ |url-status=live }}</ref> दोन्ही चित्रपटांचे मुख्य चित्रीकरण जुलै २०२४ ते ऑक्टोबर २०२५ दरम्यान भारत आणि [[थायलंड]]मध्ये पार पडले.<ref>{{cite web |date=11 February 2025 |title=Ranveer Singh and Akshaye Khanna spotted shooting for Aditya Dhar's 'Dhurandhar' – Exclusive Pics |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ranveer-singh-and-akshaye-khanna-spotted-shooting-for-aditya-dhars-dhurandhar-exclusive-pics/articleshow/118142712.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250211095815/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ranveer-singh-and-akshaye-khanna-spotted-shooting-for-aditya-dhars-dhurandhar-exclusive-pics/articleshow/118142712.cms |archive-date=11 February 2025 |access-date=11 February 2025 |work=Times of India}}</ref><ref>{{cite web |access-date=17 December 2025 |title=Dhurandhar Shooting Locations: Ranveer Singh and Aditya Dhar's Action Thriller Filmed Across Bangkok, Amritsar, Mumbai and Ladakh |url=https://www.timesnownews.com/travel/dhurandhar-shooting-locations-ranveer-singh-and-aditya-dhar-action-thriller-filmed-across-bangkok-amritsar-mumbai-and-ladakh-article-153241174 |website=Times Now |archive-date=19 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219075859/https://www.timesnownews.com/travel/dhurandhar-shooting-locations-ranveer-singh-and-aditya-dhar-action-thriller-filmed-across-bangkok-amritsar-mumbai-and-ladakh-article-153241174 |url-status=live }}</ref> दुसऱ्या भागाचे उर्वरित चित्रीकरण जानेवारी आणि फेब्रुवारी २०२६ मध्ये देखील करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=1 February 2026 |title='Dhurandhar 2 The Revenge': Sanjay Dutt and Arjun Rampal SPOTTED filming in Mumbai ahead of sequel release |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-sanjay-dutt-and-arjun-rampal-spotted-filming-in-mumbai-ahead-of-sequel-release/articleshow/127831461.cms |website=Times of India}}</ref><ref>{{cite web |access-date=5 February 2026 |title=Exclusive: Yami Gautam Joins Aditya Dhar's Dhurandhar 2, Wraps Up Shoot |url=https://www.ndtv.com/entertainment/exclusive-yami-gautam-joins-aditya-dhars-dhurandhar-2-wraps-up-shoot-10951533 |website=NDTV}}</ref><ref>{{cite web |access-date=3 February 2026 |title=BREAKING: Mumbai Police files FIR against Dhurandhar The Revenge location manager for flying drone in high security Fort area of South Mumbai without permission |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-mumbai-police-files-fir-dhurandhar-revenge-location-manager-flying-drone-high-security-fort-area-south-mumbai-without-permission |website=Bollywood Hungama}}</ref> == प्रदर्शन == === चित्रपटगृह === 'धुरंधर: द रिव्हेंज' १९ मार्च २०२६ रोजी [[गुढीपाडवा]], [[उगादी]] आणि [[ईद-उल-फित्र]] च्या मुहूर्तावर जगभरात प्रदर्शित झाला.<ref>{{cite web |access-date=5 December 2025 |title=Dhurandhar hits theatres: Second part of Ranveer's film to release on this date |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/dhurandhar-part-two-film-release-date-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-arjun-rampal-akshaye-khanna-r-madhavan-rakesh-bedi-2831185-2025-12-05 |work=India Today |archive-date=12 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212080202/https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/dhurandhar-part-two-film-release-date-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-arjun-rampal-akshaye-khanna-r-madhavan-rakesh-bedi-2831185-2025-12-05 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |access-date=5 December 2025 |title=BREAKING: Dhurandhar ends with the promise of a sequel; to release on Eid, on March 19, 2026; clash with Toxic, Dhamaal 4 |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-ends-promise-sequel-release-eid-march-19-2026-clash-toxic-dhamaal-4/ |work=Bollywood Hungama |archive-date=5 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251205102203/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-ends-promise-sequel-release-eid-march-19-2026-clash-toxic-dhamaal-4/ |url-status=live }}</ref> प्रेक्षकांच्या प्रचंड मागणीमुळे हा चित्रपट मूळ [[हिंदी भाषा|हिंदी]] व्यतिरिक्त [[तेलुगू भाषा|तेलुगू]], [[तमिळ भाषा|तमिळ]], [[मल्याळम भाषा|मल्याळम]] आणि [[कन्नड भाषा|कन्नड]] भाषांमध्येही प्रदर्शित करण्यात आला.<ref>{{cite web |access-date=24 December 2025 |title=Dhurandhar 2 To Release In 5 , Ranveer Singh's Film Locks Eid Release |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/dhurandhar-2-to-release-in-5-languages-ranveer-singhs-film-locks-eid-release-ws-l-9790173.html |work=News18}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 December 2025 |title='Dhurandhar' storm goes Pan-India: Sequel to release on Eid 2026 in five languages following massive demand |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-storm-goes-pan-india-sequel-to-release-on-eid-2026-in-five-languages-following-massive-demand-3841596 |access-date=25 December 2025 |website=[[The Deccan Herald]] |archive-date=24 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251224171931/https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-storm-goes-pan-india-sequel-to-release-on-eid-2026-in-five-languages-following-massive-demand-3841596 |url-status=live }}</ref> चित्रपटातील तीव्र हिंसाचारामुळे [[केंद्रीय चित्रपट प्रमाणन मंडळ|सेन्सॉर बोर्डाने (CBFC)]] याला 'A' (फक्त प्रौढांसाठी) प्रमाणपत्र दिले. काही हिंसक दृश्ये आणि शिवराळ भाषेवर कात्री लावल्यानंतर चित्रपटाचा अंतिम कालावधी २२९ मिनिटे निश्चित करण्यात आला.<ref name="CBFC"/><ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title=Dhurandhar 2 loses 6 minutes in India: Beheading, cement block attack & eye-smashing scenes trimmed. Full CBFC 21 edit list inside |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/dhurandhar-2-loses-6-minutes-in-india-beheading-cement-block-attack-eye-smashing-scenes-trimmed-full-cbfc-21-edit-list-inside/articleshow/129647867.cms |access-date=2026-03-19 |work=[[The Economic Times]] |issn=0013-0389}}</ref> मात्र, परदेशातील प्रदर्शनांमध्ये हा चित्रपट २३५ मिनिटांचा असल्याचे सांगण्यात आले.<ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title='Dhurandhar: The Revenge': Ranveer Singh starrer faces CBFC cuts; violent scenes and runtime reduced ahead of release |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-ranveer-singh-starrer-faces-cbfc-cuts-violent-scenes-and-runtime-reduced-ahead-of-release/articleshow/129641796.cms#:~:text=The%20version%20submitted%20to%20the,3%20hours%20and%2055%20minutes. |access-date=2026-03-19 |work=The Times of India |issn=0971-8257 |archive-date=18 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260318043338/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-ranveer-singh-starrer-faces-cbfc-cuts-violent-scenes-and-runtime-reduced-ahead-of-release/articleshow/129641796.cms#:~:text=The%20version%20submitted%20to%20the,3%20hours%20and%2055%20minutes. |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=Choudhury |first=Anjali |date=March 17, 2026 |title=Dhurandhar 2 India Version Is 6 Minutes Shorter Than Overseas, 3 Hour 49 Minutes vs 3 Hour 55 Minutes |url=https://www.ndtv.com/entertainment/dhurandhar-2-india-version-is-6-minutes-shorter-than-overseas-3-hour-49-minutes-vs-3-hour-55-minutes-11229790 |website=[[NDTV]]}}</ref> सर्व भाषांमध्ये १८ मार्चच्या संध्याकाळी 'पेड प्रिव्ह्यू' शो आयोजित केले होते, परंतु तांत्रिक आणि सेन्सॉरशीपच्या समस्यांमुळे अनेक शो लांबणीवर पडले किंवा रद्द झाले, ज्याचा फटका प्रामुख्याने कन्नड आणि मल्याळम शोना बसला.<ref>{{Cite web |date=2026-03-18 |title=EXCLUSIVE: Dhurandhar: The Revenge kicks off Hindi, Tamil & Telugu premieres on March 18; Malayalam & Kannada delayed due to censor issues |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/exclusives/exclusive-dhurandhar-the-revenge-hindi-tamil-telugu-begins-premieres-on-march-18-2026-while-malayalam-and-kannada-versions-get-delayed-due-to-censor-delay-1401588 |access-date=2026-03-19 |website=PINKVILLA |language=en}}</ref><ref>{{cite web |access-date=6 March 2026 |title=BREAKING: Dhurandhar: The Revenge to have paid previews on March 18 from 5:00 pm onwards |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-the-revenge-to-have-paid-previews-on-march-18-from-500-pm-onwards/ |website=Bollywood Hungama |archive-date=6 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260306162713/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-the-revenge-to-have-paid-previews-on-march-18-from-500-pm-onwards/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title=Aditya Dhar issues apology as Dhurandhar 2: The Revenge premieres hit by delays, Kannada, Malayalam shows cancelled |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/aditya-dhar-issues-apology-as-dhurandhar-2-the-revenge-premieres-hit-by-delays-kannada-malayalam-shows-cancelled/articleshow/129660314.cms |access-date=2026-03-19 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> मागील भागाप्रमाणेच, या चित्रपटावरही [[खाडी सहकार्य परिषद|गल्फ (GCC)]] देशांमध्ये बंदी घालण्यात आली.<ref name="k994"/><ref name="bollywoodhungama.com">{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Explained: How Dhurandhar part 1 and 2's UAE-GCC ban could cost as much as lifetime numbers of Ghajini, Stree, Gangubai Kathiawadi |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/explained-dhurandhar-part-1-2s-uae-gcc-ban-cost-much-lifetime-numbers-ghajini-stree-gangubai-kathiawadi/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> === होम मीडिया === चित्रपटाचे प्रदर्शनानंतरचे डिजिटल स्ट्रीमिंग हक्क (ओटीटी हक्क) जियो हॉटस्टार ने १५० कोटी रुपयांना विकत घेतले. या मालिकेतील मागील चित्रपटाचे हक्क [[नेटफ्लिक्स]] कडे होते, मात्र यावेळेस जिओ हॉटस्टारने बाजी मारली.<ref>{{cite web |access-date=4 February 2026 |title=SCOOP: Dhurandhar 2 OTT rights EXPLODE to Rs. 150 cr; Ranveer Singh creates yet another RECORD as Jio Hotstar wins big! |url=https://www.bollywoodhungama.com/amp/news/bollywood/scoop-dhurandhar-2-ott-rights-explode-to-rs-150-cr-ranveer-singh-creates-yet-another-record-as-jio-hotstar-wins-big/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> == बॉक्स ऑफिस (गल्ला) == अधिकृत प्रदर्शनाच्या आदल्या दिवशी निवडक चित्रपटगृहांमध्ये झालेल्या 'पेड प्रिव्ह्यू'मधून या चित्रपटाने ₹७५ कोटींची कमाई केली. कोणत्याही भारतीय चित्रपटासाठी ही आतापर्यंतची सर्वोच्च कमाई असून, याने ''स्त्री २'' (२०२४) आणि ''दे कॉल हिम ओजी'' (२०२५) चे पूर्वीचे विक्रम मोडीत काढले.<ref>{{Cite web |date=Mar 19, 2026 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection: Film mints ₹75 cr in previews, beats Baaghi 4 lifetime even before release |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-ranveer-singh-aditya-dhar-film-mints-75-crore-paid-previews-beats-baaghi-4-101773897042484.html |access-date=Mar 20, 2026 |website=Hindustan Times |language=en|last=Mathur|first=Abhimanyu}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 collection: Ranveer Singh film opens at Rs 240 crore globally |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-2-day-1-collection-aditya-dhars-espionage-drama-opens-at-rs-240-crore-globally-3938515 |access-date=2026-03-20 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> प्रिव्ह्यूसह या चित्रपटाने जगभरात ₹१९६–२४० कोटींची सलामी दिली, जी कोणत्याही बॉलिवूड चित्रपटासाठीची सर्वोच्च सुरुवातीची कमाई आहे.<ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 Emerges WORLDWIDE Day One Champion |url=https://www.boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=9681 |access-date=2026-03-21 |website=[[Box Office India]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=Mar 20, 2026 |title=All box office records Ranveer Singh, Aditya Dhar's Dhurandhar 2 broke on day 1 with earth-shattering ₹240 crore start |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/all-box-office-records-ranveer-singh-aditya-dhar-dhurandhar-2-broke-on-day-1-jawan-baahubali-pushpa-2-bollywood-101773995774153.html |access-date=March 20, 2026 |website=Hindustan Times |language=en|last=Mathur|first=Abhimanyu|archive-url=https://web.archive.org/web/20260320190639/https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/all-box-office-records-ranveer-singh-aditya-dhar-dhurandhar-2-broke-on-day-1-jawan-baahubali-pushpa-2-bollywood-101773995774153.html|archive-date=March 20, 2026|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Palat |first=Lakshana N. |date=2026-03-20 |title=Dhurandhar 2 crosses Rs 2.4 billion worldwide, overtakes Baahubali 2 as biggest Indian opener ever |url=https://gulfnews.com/entertainment/dhurandhar-2-crosses-rs-24-billion-worldwide-overtakes-baahubali-2-as-biggest-indian-opener-ever-1.500480785 |access-date=2026-03-20 |website=[[Gulf News]] |language=en}}</ref> पहिल्या आठवड्याच्या अखेरीस , चित्रपटाने जगभरात ₹७५९.९१ कोटी कमावले, ज्यामध्ये परदेशातील कमाई सुमारे ₹२०९.६० कोटी होती.<ref>{{Cite web |date=2026-03-23 |title=GLOBAL DOMINATION: Dhurandhar The Revenge storms the world box office with Rs. 759.91 crore worldwide gross; Ranveer Singh crowned 'King Of The World' |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/global-domination-dhurandhar-revenge-storms-world-box-office-rs-759-91-crore-worldwide-gross-ranveer-singh-crowned-king-world/ |access-date=2026-03-24 |website=Bollywood Hungama |language=en |archive-date=24 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260324133658/https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/global-domination-dhurandhar-revenge-storms-world-box-office-rs-759-91-crore-worldwide-gross-ranveer-singh-crowned-king-world/ |url-status=live }}</ref> 'धुरंधर: द रिव्हेंज'ने पहिल्याच आठवड्यात जगभरात ₹१,००६ कोटींचा टप्पा ओलांडला. यामुळे [[एस.एस. राजामौली]] यांच्यानंतर सलग दोन चित्रपट ₹१,००० कोटींच्या क्लबमध्ये नेणारे आदित्य धर हे दुसरे भारतीय दिग्दर्शक ठरले.<ref>{{cite web |access-date=26 March 2026 |title=Dhurandhar 2 joins the 1000-crore club at box office; surpasses Ranbir Kapoor’s Animal |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Mar/26/dhurandhar-2-joins-the-1000-crore-club-at-box-office-surpasses-ranbir-kapoors-animal |website=Cinema Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-26 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 7: Ranveer Singh film mints ₹1000 cr in a week; outpaces Baahubali, RRR |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-7-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1000-crore-outpaces-baahubali-rrr-101774492427070.html |access-date=2026-03-26 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> चित्रपटाने ९ दिवसांत उत्तर अमेरिकेत २०.८० दशलक्ष डॉलर्सची कमाई केली,<ref>{{Cite news |title='Dhurandhar 2' Box Office Collection Day 11: Ranveer Singh film surpasses lifetime collection of first part, becomes 4th biggest Indian film of all time |url=https://www.firstpost.com/entertainment/dhurandhar-2-box-office-collection-day-11-ranveer-singh-film-surpasses-lifetime-collection-of-first-part-becomes-4th-biggest-indian-film-of-all-time-13994486.html |access-date=2026-03-30 |work=Firstpost}}</ref> आणि ''[[बाहुबली २: द कन्क्लुजन]]''चा २०.७८ दशलक्ष डॉलर्सचा त्या प्रदेशातील आजीवन विक्रम मोडला.<ref>{{Cite web |date=2026-03-29 |title=Baahubali Producer Reacts as Dhurandhar Shatters Long-standing Record |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/baahubali-producer-reacts-as-dhurandhar-shatters-long-standing-record-1947044 |access-date=2026-03-29 |website=Deccan Chronicle |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-29 |title=Dhurandhar The Revenge Box Office: Surpasses Baahubali: The Conclusion in North America |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/dhurandhar-revenge-box-office-surpasses-baahubali-conclusion-north-america/ |access-date=2026-03-29 |website=Bollywood Hungama |language=en}}</ref> अवघ्या ११ दिवसांत जगभरात ₹१,३६५ कोटी कमावून या चित्रपटाने पहिल्या भागाच्या एकूण कमाईला मागे टाकले.<ref>{{Cite web |last=Ramachandran |first=Naman |date=2026-03-30 |title=Ranveer Singh’s ‘Dhurandhar: The Revenge’ Tops $147 Million Globally, Becomes Highest-Grossing Indian Film in North America Surpassing ‘Baahubali 2’ |url=https://variety.com/2026/film/box-office/ranveer-singh-dhurandhar-the-revenge-147-million-baahubali-2-1236702346/ |access-date=2026-03-30 |website=Variety |language=en-US}}</ref> तसेच तो [[ऑस्ट्रेलिया]]मध्ये सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट ठरला.<ref>{{cite web |access-date=30 March 2026 |title=Dhurandhar The Revenge becomes the Highest-Grossing Indian film of all time in Australia |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/dhurandhar-revenge-becomes-highest-grossing-indian-film-time-australia/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> दुसऱ्या आठवड्याच्या अखेरीस चित्रपटाची जागतिक कमाई ₹१,४३५ कोटींवर पोहोचली आणि प्रदर्शनाच्या दुसऱ्याच आठवड्यात याने ₹१,५०० कोटींचा टप्पा पार केला.<ref>{{Cite web |date=2026-04-01 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 13: Ranveer Singh film becomes 1st from Bollywood to cross ₹1400 crore |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-13-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1st-from-bollywood-1400-crore-101775012657428.html |access-date=2026-04-02 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 box office collection: Ranveer Singh's film crosses Rs 1500 crore worldwide, inches closer to Rs 1000 crore net in India |url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/dhurandhar-2-box-office-collection-ranveer-singh-s-film-crosses-rs-1500-crore-worldwide-inches-closer-to-rs-1000-crore-net-in-india-article-13878949.html |access-date=2026-04-03 |website=Moneycontrol}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == नोंदी == {{Notelist}} tgbsk3n3no69pr05a4m3746znr9o51u 2677496 2677495 2026-04-04T12:05:19Z संतोष गोरे 135680 2677496 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} {{माहिती संचिका}} '''धुरंधर: द रिव्हेंज''' हा २०२६ मधील [[हिंदी]]-भाषेतील [[हेरपट]]-मारधाड चित्रपट चित्रपट आहे. या चित्रपटाचे लेखन आणि दिग्दर्शन [[आदित्य धर]] यांनी केले आहे. याची निर्मिती धर, लोकेश धर आणि [[ज्योती देशपांडे]] यांनी [[जिओ प्लॅटफॉर्म्स|जिओ स्टुडिओज]] आणि B62 स्टुडिओज अंतर्गत केली आहे. हा २०२५ च्या ''[[धुरंधर (चित्रपट) |धुरंधर]]'' चित्रपटाचा सिक्वेल आणि या द्वयी मालिकेतील शेवटचा भाग आहे. या चित्रपटात [[रणवीर सिंग]], [[अर्जुन रामपाल]], [[संजय दत्त]], [[आर. माधवन]], [[सारा अर्जुन]], [[राकेश बेदी]], [[गौरव गेरा]], [[दानिश पांडोर]] आणि [[मानव गोहिल]] यांच्या भूमिका असून, अनेक कलाकारांनी पहिल्या चित्रपटातील आपल्या भूमिका पुन्हा साकारल्या आहेत. हा चित्रपट एका अंडरकव्हर [[गुप्तचर विभाग|भारतीय गुप्तचर यंत्रणा]] एजंटचे अनुसरण करतो जो [[कराची]]मधील गुन्हेगारी सिंडिकेट आणि पाकिस्तानी राजकारणात आपली घुसखोरी सुरू ठेवतो आणि [[२६ नोव्हेंबर २००८ चा मुंबईवरील दहशतवादी हल्ला|२६/११ च्या हल्ल्यांचा]] बदला घेताना मोठ्या आव्हानांचा सामना करतो. चित्रपटाची कथा [[दक्षिण आशिया]]तील अनेक वास्तविक भू-राजकीय घटना आणि संघर्षांना ढोबळमानाने एकत्र गुंफते, ज्यामध्ये [[ऑपरेशन लयारी]], [[२०१४ लोकसभा निवडणुका|२०१४ ची भारतीय सार्वत्रिक निवडणूक]] आणि २०१६ मधील[[भारताच्या चलनाचे विमुद्रीकरण ]] यांचा समावेश आहे. पहिल्या चित्रपटासोबतच बॅक-टू-बॅक शूट करण्यात आलेल्या या चित्रपटाचे [[चित्रीकरण|मुख्य चित्रीकरण]] जुलै २०२४ मध्ये [[बँकॉक]], [[थायलंड]] येथे सुरू झाले आणि ऑक्टोबर २०२५ मध्ये पूर्ण झाले. चित्रीकरण [[पंजाब, भारत|पंजाब]], [[चंदिगढ]], [[महाराष्ट्र]], [[लडाख]], [[हिमाचल प्रदेश]] आणि थायलंडमध्ये झाले, जिथे काही ठिकाणांचा वापर [[पाकिस्तान]]-सेट सीक्वेन्ससाठी करण्यात आला. पहिल्या चित्रपटाप्रमाणेच शाश्वत सचदेव यांनी चित्रपटाचे संगीत दिग्दर्शन केले आहे. २२९ मिनिटांच्या 'रनटाइम'सह, हा आतापर्यंतचा 'आठवा सर्वात मोठा भारतीय चित्रपट आहे.<ref>{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Ranveer Singh's Dhurandhar: The Revenge Receives A Certificate With 3 hr 49 min Runtime |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/ranveer-singhs-dhurandhar-the-revenge-receives-a-certificate-with-3-hr-49-min-runtime-ws-l-9982965.html |website=News18}}</ref> ''धुरंधर: द रिव्हेंज'' १९ मार्च २०२६ रोजी [[गुढीपाडवा]], [[उगादी]] आणि [[ईद-उल-फित्र|ईद]]च्या मुहूर्तावर जगभरातील चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला. चित्रपटाला उत्तम प्रतिसाद मिळाला, ज्यामध्ये कलाकारांचा अभिनय, कथा आणि संगीत यांचे कौतुक झाले, तर त्यातील हिंसाचार आणि कथित राष्ट्रवादी व कथित [[इस्लामोफोबिया]]वर टीका झाली. त्याच्या पूर्ववर्ती चित्रपटाप्रमाणेच, यावर सर्व [[गल्फ को-ऑपरेशन कौन्सिल]] (GCC) देशांमध्ये बंदी घालण्यात आली.{{efn|<ref name="k994">{{cite web | last=Mouli | first=Chandra | title=Pakistanis are watching Dhurandhar 2 despite ban, here's how | website=The Siasat Daily | date=2026-03-20 | url=https://www.siasat.com/dhurandhar-2-reaches-pakistan-despite-ban-videos-go-viral-3438346/amp/ | access-date=2026-03-26}}</ref><ref>{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Explained: How Dhurandhar part 1 and 2's UAE-GCC ban could cost as much as lifetime numbers of Ghajini, Stree, Gangubai Kathiawadi |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/explained-dhurandhar-part-1-2s-uae-gcc-ban-cost-much-lifetime-numbers-ghajini-stree-gangubai-kathiawadi/ |website=Bollywood Hungama}}</ref><ref name="Hindustan Times-2026">{{Cite web |date=2026-03-19 |title=Dhurandhar 2 review: A roller-coaster ride elevated by Ranveer Singh's brilliance, Aditya Dhar's undoubtable restraint |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-review-rollercoaster-ride-elevated-by-ranveer-singh-brilliance-aditya-dhar-undoubtable-restraint-101773862482390.html |access-date=2026-03-20 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref name="w517">{{cite web | last=Rajendran | first=Sowmya | title=Dhurandhar 2 review: Angrier, louder, emptier | website=Newslaundry | date=2026-03-19 | url=https://www.newslaundry.com/2026/03/19/dhurandhar-the-revenge-review-hamzas-mission-is-bloodshed-dhars-mission-is-whitewash | access-date=2026-03-21}}</ref><ref name="d500">{{cite web | last=Yasmin | first=Shahana | title=Dhurandhar 2: The box-office juggernaut that shows hypermasculine nationalism still sells in India | website=The Independent | date=2026-03-19 | url=https://www.independent.co.uk/asia/india/dhurandhar-2-revenge-release-box-office-ranveer-singh-b2941618.html | access-date=2026-03-21}}</ref><ref name="p841">{{cite web | last=Awasthi | first=Pragati | title=International critics slam Ranveer Singh's Dhurandhar: The Revenge, call it 'sociopathic' | website=Wion | date=2026-03-25 | url=https://www.wionews.com/entertainment/hollywood/international-critics-slam-ranveer-singh-s-dhurandhar-the-revenge-call-it-sociopathic-1774427716170 | access-date=2026-03-26 | archive-date=26 March 2026 | archive-url=https://web.archive.org/web/20260326051157/https://www.wionews.com/entertainment/hollywood/international-critics-slam-ranveer-singh-s-dhurandhar-the-revenge-call-it-sociopathic-1774427716170 | url-status=live }}</ref>}} असे असूनही, चित्रपटाने बॉक्स ऑफिसवर वेगाने यश मिळवले आणि एका आठवड्यात {{INR}}१००० कोटींहून अधिक कमाई केली.<ref>{{cite web |access-date=26 March 2026 |title=Dhurandhar 2 joins the 1000-crore club at box office; surpasses Ranbir Kapoor’s Animal |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Mar/26/dhurandhar-2-joins-the-1000-crore-club-at-box-office-surpasses-ranbir-kapoors-animal |website=Cinema Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-26 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 7: Ranveer Singh film mints ₹1000 cr in a week; outpaces Baahubali, RRR |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-7-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1000-crore-outpaces-baahubali-rrr-101774492427070.html |access-date=2026-03-26 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> हा सध्याचा चौथा सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट, जगभरात आणि देशांतर्गत सर्वाधिक कमाई करणारा दुसरा हिंदी चित्रपट, [[भारतातील सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या चित्रपटांची यादी|भारतातील तिसरा सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट]], २०२६ चा सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट आणि २०२६ मधील एकूणच नववा सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट आहे. == कथानक == कथेचा नायक जस्कीरत सिंग रंगी (रणवीर सिंग) हा भारतीय सैन्याच्या 'पंजाब रेजिमेंट'चा एक धाडसी जवान असतो. एका अत्यंत गोपनीय मिशनसाठी तो आपले नाव बदलून 'हमजा अली मजारी' या ओळखीने पाकिस्तानात प्रवेश करतो. तिथे तो केवळ एक हेर म्हणून राहत नाही, तर तिथल्या व्यवस्थेत इतका मिसळून जातो की तो पाकिस्तानी राजकारणी जमील जमाली (राकेश बेदी) यांच्या मुलीशी, यलिनाशी (सारा अर्जुन) लग्न करतो. चित्रपटाचा मोठा भाग कराचीतील 'लायारी' भागात घडतो. तिथे हमजा आपला हँडलर मोहम्मद आलम (गौरव गेरा) याच्या मदतीने अंडरवर्ल्ड आणि दहशतवादी कारवायांची माहिती गोळा करतो. यामध्ये त्याला स्थानिक गुंड उझैर बलोच आणि पोलीस अधिकारी चौधरी अस्लम (संजय दत्त) यांच्याशी सामना करावा लागतो. जेव्हा भारतावर होणाऱ्या दहशतवादी हल्ल्यांचे (उदा. २६/११ चा संदर्भ) धागेदोरे आयएसआय (ISI) अधिकारी मेजर इक्बाल (अर्जुन रामपाल) आणि 'बडे साहब' म्हणजेच दाऊद इब्राहिमपर्यंत पोहोचतात, तेव्हा भारतीय गुप्तचर संस्था (IB) या नेटवर्कला उद्ध्वस्त करण्याचा निर्णय घेते. क्लायमॅक्स: जस्कीरत ऊर्फ हमजाला आपली खरी ओळख, आपले कुटुंब आणि देशाचे कर्तव्य यांच्यात समतोल राखताना अनेक आव्हानांना सामोरे जावे लागते. आपल्या देशाचा अपमान करणाऱ्या आणि सीमेपलीकडून कारवाया करणाऱ्या शत्रूंचा शोध घेऊन त्यांचा खात्मा करणे, हा या चित्रपटाचा मुख्य गाभा आहे. थोडक्यात, हा चित्रपट एका भारतीय सैनिकाच्या बलिदानाची, त्याच्या छुप्या मिशनची आणि शत्रूच्या घरात शिरून घेतलेल्या सूडाची चित्तथरारक कथा आहे. यात अजित डोवाल आणि अस्लम खान यांसारख्या खऱ्या पात्रांवर आधारित व्यक्तिरेखा असल्याने कथेला वास्तववादी जोड मिळाली आहे. == कलाकार == * [[रणवीर सिंग]] - हमजा अली मजारी / जस्कीरत सिंग रंगी (पंजाब रेजिमेंट) च्या भूमिकेत * [[अर्जुन रामपाल]] - मेजर इक्बाल (आयएसआय अधिकारी) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[इलियास काश्मिरी]] आणि मेजर इक्बाल यांच्यावर आधारित आहे) * [[संजय दत्त]] - एसएसपी चौधरी अस्लम (लायारी टास्क फोर्स, सिंध पोलीस) च्या भूमिकेत * [[आर. माधवन]] - अजय सन्याल (आयबी प्रमुख) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[अजित डोवाल]] यांच्यावर आधारित आहे) * [[सारा अर्जुन]] - यलिना जमाली (हमजाची पत्नी) च्या भूमिकेत * [[राकेश बेदी]] - जमील जमाली (यलिनाचा पिता) च्या भूमिकेत. ते एक भारतीय हेर आणि पाकिस्तानी आवामी पार्टीचे (PAP) वरिष्ठ राजकारणी आहेत * [[गौरव गेरा]] - मोहम्मद आलम (लायारीतील एका ज्यूस सेंटरचा मालक आणि हमजाचा हँडलर) च्या भूमिकेत * [[मानव गोहिल]] - सुशांत बन्सल (आयबीचे उपसंचालक) च्या भूमिकेत * [[दानिश पांडोर]] - उझैर बलोच (बलोच टोळीचा नेता) च्या भूमिकेत * विमल ओबेरॉय - शिरानी ([[बलुचिस्तान मुक्तिसेना|बलोचिस्तान युनायटेड फोर्स]]चा नेता) च्या भूमिकेत * दानिश इक्बाल - [[दाऊद इब्राहिम]] / बडे साहबच्या भूमिकेत * [[राज झुत्शी]] - लेफ्टनंट जनरल शमशाद हसन (आयएसआयचे महासंचालक) च्या भूमिकेत * उदयबीर संधू - गुरबाझ "पिंडा" सिंगच्या भूमिकेत. (हे पात्र हरविंदर सिंग संधू "रिंडा" वर आधारित आहे) * मुस्तफा अहमद - रिझवान शाहच्या भूमिकेत * मधुरजीत सर्घी - प्रभनीत कौर रंगी (जस्कीरतची आई) च्या भूमिकेत * गितिका गंजू धर - शबनम जमाली (जमीलची पत्नी) च्या भूमिकेत * आदित्य उप्पल - एएसपी ओमर हैदरच्या भूमिकेत. (हे पात्र ओमर शाहिद हमीदवर आधारित आहे) * सलीम सिद्दीकी - आतिफ अहमदच्या भूमिकेत. (हे पात्र [[अतिक अहमद]]वर आधारित आहे) * राम चंदर - अश्फाक अहमदच्या भूमिकेत. (हे पात्र खालिद अझीमवर आधारित आहे) * अश्विन धर - अर्शद पप्पू (पठाण टोळीचा नेता) च्या भूमिकेत * अभय अरोरा - यासिर अराफात (पप्पूचा धाकटा भाऊ) च्या भूमिकेत * अंकित सागर - जावेद खनानीच्या भूमिकेत * विनोद थरानी - आझम चीमाच्या भूमिकेत * फैज खान - साजिद मीरच्या भूमिकेत * संजय मेहता - अब्दुल भट्टोवीच्या भूमिकेत * राजेश डोग्रा - अब्दुल रहमान मक्कीच्या भूमिकेत * सुविंदर विकी - ब्रिगेडियर जहांगीर (इक्बालचे वडील) च्या भूमिकेत * [[सौम्या टंडन]] - उल्फत (रहमानची विधवा) च्या भूमिकेत * उमैर नवीद निर्बान - झयान (हमजा आणि यलिनाचा मुलगा) च्या भूमिकेत * परी पांढेर - जसलीन कौर रंगीच्या भूमिकेत * हितिका बाली - हरलीन कौर रंगीच्या भूमिकेत * आशिष दुग्गल - आमदार सुखविंदर सिंगच्या भूमिकेत * भाषा सुंबली - वकील वीणाच्या भूमिकेत * विजेंदर सिंग - अमरजित सिंगच्या भूमिकेत * विवेक सिन्हा - जहूर मिस्त्रीच्या भूमिकेत * अमनदीप सिंग - सुनप्रीत सिंग "सनी डीव्हीडी" च्या भूमिकेत * मशहूर अमरोही - नवाब शफीकच्या भूमिकेत. (हे पात्र [[नवाझ शरीफ]] यांच्यावर आधारित आहे) * संजय मेंदिरत्ता - आकिब अली झरवारी (पाकिस्तानचे राष्ट्राध्यक्ष) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[आसिफ अली झरदारी]] यांच्यावर आधारित आहे) * हिमांशू गोखानी - डीजीपी संजय कुमार (उत्तर प्रदेश पोलीस) च्या भूमिकेत * [[अक्षय खन्ना]] - रहमान डकैतच्या भूमिकेत (शरीर प्रदर्शन/विशेष भूमिका) * [[यामी गौतम]] - शाझिया बानो (पाहुणी कलाकार) == निर्मिती == हा उत्तरभाग 'धुरंधर' या चित्रपटाचा अंतिम भाग म्हणून विकसित करण्यात आला. सुरुवातीला एकाच चित्रपटाची निर्मिती करण्यात येणार होती. परंतु पूर्ण कथानकासाठी हा चित्रपट दोन भागांत प्रदर्शित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.<ref>{{cite web |access-date=19 November 2025 |title=INSIDE SCOOP: The REAL REASON why Aditya Dhar is releasing Ranveer Singh's Dhurandhar in two parts |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/inside-scoop-real-reason-aditya-dhar-releasing-ranveer-singhs-dhurandhar-two-parts/ |work=Bollywood Hungama |archive-date=19 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251119172110/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/inside-scoop-real-reason-aditya-dhar-releasing-ranveer-singhs-dhurandhar-two-parts/ |url-status=live }}</ref> या दोन्ही भागांचे चित्रीकरण एकाच वेळी सलगपणे करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=20 November 2025 |title='Dhurandhar': Here's the REAL REASON why Aditya Dhar split Ranveer Singh's film into two parts |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-heres-the-real-reason-why-aditya-dhar-split-ranveer-singhs-film-into-two-parts/articleshow/125458076.cms |work=The Times of India |archive-date=6 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206102647/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-heres-the-real-reason-why-aditya-dhar-split-ranveer-singhs-film-into-two-parts/articleshow/125458076.cms |url-status=live }}</ref> मुळात एकच चित्रपट प्रदर्शित करण्याचा मानस होता, परंतु चित्रपटाचे फुटेज, व्याप्ती आणि कथेतील गुंतागुंत यामुळे उत्तर-निर्मिती प्रक्रियेदरम्यान निर्मात्यांनी चित्रपटाचे दोन भाग करण्याचा निर्णय घेतला.<ref>{{cite web |access-date=20 November 2025 |title=Why Is Ranveer Singh's Dhurandhar Releasing In 2 Parts? Here's Why Aditya Dhar Took This Decision |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/why-is-ranveer-singh-dhurandhar-releasing-in-2-parts-heres-why-aditya-dhar-took-this-decision-ws-l-9719512.html |work=News18 |archive-date=30 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251230132647/https://www.news18.com/movies/bollywood/why-is-ranveer-singh-dhurandhar-releasing-in-2-parts-heres-why-aditya-dhar-took-this-decision-ws-l-9719512.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |access-date=4 December 2025 |title=Rakesh Bedi confirms Dhurandhar Part 2 is ready: 'It will release in a month or two' |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rakesh-bedi-confirms-dhurandhar-part-2-is-ready-it-will-release-in-a-month-or-two-10401614/ |work=The Indian Express |archive-date=31 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251231161850/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rakesh-bedi-confirms-dhurandhar-part-2-is-ready-it-will-release-in-a-month-or-two-10401614/ |url-status=live }}</ref> दोन्ही चित्रपटांचे मुख्य चित्रीकरण जुलै २०२४ ते ऑक्टोबर २०२५ दरम्यान भारत आणि [[थायलंड]]मध्ये पार पडले.<ref>{{cite web |date=11 February 2025 |title=Ranveer Singh and Akshaye Khanna spotted shooting for Aditya Dhar's 'Dhurandhar' – Exclusive Pics |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ranveer-singh-and-akshaye-khanna-spotted-shooting-for-aditya-dhars-dhurandhar-exclusive-pics/articleshow/118142712.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250211095815/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ranveer-singh-and-akshaye-khanna-spotted-shooting-for-aditya-dhars-dhurandhar-exclusive-pics/articleshow/118142712.cms |archive-date=11 February 2025 |access-date=11 February 2025 |work=Times of India}}</ref><ref>{{cite web |access-date=17 December 2025 |title=Dhurandhar Shooting Locations: Ranveer Singh and Aditya Dhar's Action Thriller Filmed Across Bangkok, Amritsar, Mumbai and Ladakh |url=https://www.timesnownews.com/travel/dhurandhar-shooting-locations-ranveer-singh-and-aditya-dhar-action-thriller-filmed-across-bangkok-amritsar-mumbai-and-ladakh-article-153241174 |website=Times Now |archive-date=19 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219075859/https://www.timesnownews.com/travel/dhurandhar-shooting-locations-ranveer-singh-and-aditya-dhar-action-thriller-filmed-across-bangkok-amritsar-mumbai-and-ladakh-article-153241174 |url-status=live }}</ref> दुसऱ्या भागाचे उर्वरित चित्रीकरण जानेवारी आणि फेब्रुवारी २०२६ मध्ये देखील करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=1 February 2026 |title='Dhurandhar 2 The Revenge': Sanjay Dutt and Arjun Rampal SPOTTED filming in Mumbai ahead of sequel release |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-sanjay-dutt-and-arjun-rampal-spotted-filming-in-mumbai-ahead-of-sequel-release/articleshow/127831461.cms |website=Times of India}}</ref><ref>{{cite web |access-date=5 February 2026 |title=Exclusive: Yami Gautam Joins Aditya Dhar's Dhurandhar 2, Wraps Up Shoot |url=https://www.ndtv.com/entertainment/exclusive-yami-gautam-joins-aditya-dhars-dhurandhar-2-wraps-up-shoot-10951533 |website=NDTV}}</ref><ref>{{cite web |access-date=3 February 2026 |title=BREAKING: Mumbai Police files FIR against Dhurandhar The Revenge location manager for flying drone in high security Fort area of South Mumbai without permission |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-mumbai-police-files-fir-dhurandhar-revenge-location-manager-flying-drone-high-security-fort-area-south-mumbai-without-permission |website=Bollywood Hungama}}</ref> == प्रदर्शन == === चित्रपटगृह === 'धुरंधर: द रिव्हेंज' १९ मार्च २०२६ रोजी [[गुढीपाडवा]], [[उगादी]] आणि [[ईद-उल-फित्र]] च्या मुहूर्तावर जगभरात प्रदर्शित झाला.<ref>{{cite web |access-date=5 December 2025 |title=Dhurandhar hits theatres: Second part of Ranveer's film to release on this date |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/dhurandhar-part-two-film-release-date-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-arjun-rampal-akshaye-khanna-r-madhavan-rakesh-bedi-2831185-2025-12-05 |work=India Today |archive-date=12 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212080202/https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/dhurandhar-part-two-film-release-date-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-arjun-rampal-akshaye-khanna-r-madhavan-rakesh-bedi-2831185-2025-12-05 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |access-date=5 December 2025 |title=BREAKING: Dhurandhar ends with the promise of a sequel; to release on Eid, on March 19, 2026; clash with Toxic, Dhamaal 4 |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-ends-promise-sequel-release-eid-march-19-2026-clash-toxic-dhamaal-4/ |work=Bollywood Hungama |archive-date=5 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251205102203/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-ends-promise-sequel-release-eid-march-19-2026-clash-toxic-dhamaal-4/ |url-status=live }}</ref> प्रेक्षकांच्या प्रचंड मागणीमुळे हा चित्रपट मूळ [[हिंदी भाषा|हिंदी]] व्यतिरिक्त [[तेलुगू भाषा|तेलुगू]], [[तमिळ भाषा|तमिळ]], [[मल्याळम भाषा|मल्याळम]] आणि [[कन्नड भाषा|कन्नड]] भाषांमध्येही प्रदर्शित करण्यात आला.<ref>{{cite web |access-date=24 December 2025 |title=Dhurandhar 2 To Release In 5 , Ranveer Singh's Film Locks Eid Release |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/dhurandhar-2-to-release-in-5-languages-ranveer-singhs-film-locks-eid-release-ws-l-9790173.html |work=News18}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 December 2025 |title='Dhurandhar' storm goes Pan-India: Sequel to release on Eid 2026 in five languages following massive demand |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-storm-goes-pan-india-sequel-to-release-on-eid-2026-in-five-languages-following-massive-demand-3841596 |access-date=25 December 2025 |website=[[The Deccan Herald]] |archive-date=24 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251224171931/https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-storm-goes-pan-india-sequel-to-release-on-eid-2026-in-five-languages-following-massive-demand-3841596 |url-status=live }}</ref> चित्रपटातील तीव्र हिंसाचारामुळे [[केंद्रीय चित्रपट प्रमाणन मंडळ|सेन्सॉर बोर्डाने (CBFC)]] याला 'A' (फक्त प्रौढांसाठी) प्रमाणपत्र दिले. काही हिंसक दृश्ये आणि शिवराळ भाषेवर कात्री लावल्यानंतर चित्रपटाचा अंतिम कालावधी २२९ मिनिटे निश्चित करण्यात आला.<ref name="CBFC"/><ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title=Dhurandhar 2 loses 6 minutes in India: Beheading, cement block attack & eye-smashing scenes trimmed. Full CBFC 21 edit list inside |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/dhurandhar-2-loses-6-minutes-in-india-beheading-cement-block-attack-eye-smashing-scenes-trimmed-full-cbfc-21-edit-list-inside/articleshow/129647867.cms |access-date=2026-03-19 |work=[[The Economic Times]] |issn=0013-0389}}</ref> मात्र, परदेशातील प्रदर्शनांमध्ये हा चित्रपट २३५ मिनिटांचा असल्याचे सांगण्यात आले.<ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title='Dhurandhar: The Revenge': Ranveer Singh starrer faces CBFC cuts; violent scenes and runtime reduced ahead of release |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-ranveer-singh-starrer-faces-cbfc-cuts-violent-scenes-and-runtime-reduced-ahead-of-release/articleshow/129641796.cms#:~:text=The%20version%20submitted%20to%20the,3%20hours%20and%2055%20minutes. |access-date=2026-03-19 |work=The Times of India |issn=0971-8257 |archive-date=18 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260318043338/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-ranveer-singh-starrer-faces-cbfc-cuts-violent-scenes-and-runtime-reduced-ahead-of-release/articleshow/129641796.cms#:~:text=The%20version%20submitted%20to%20the,3%20hours%20and%2055%20minutes. |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=Choudhury |first=Anjali |date=March 17, 2026 |title=Dhurandhar 2 India Version Is 6 Minutes Shorter Than Overseas, 3 Hour 49 Minutes vs 3 Hour 55 Minutes |url=https://www.ndtv.com/entertainment/dhurandhar-2-india-version-is-6-minutes-shorter-than-overseas-3-hour-49-minutes-vs-3-hour-55-minutes-11229790 |website=[[NDTV]]}}</ref> सर्व भाषांमध्ये १८ मार्चच्या संध्याकाळी 'पेड प्रिव्ह्यू' शो आयोजित केले होते, परंतु तांत्रिक आणि सेन्सॉरशीपच्या समस्यांमुळे अनेक शो लांबणीवर पडले किंवा रद्द झाले, ज्याचा फटका प्रामुख्याने कन्नड आणि मल्याळम शोना बसला.<ref>{{Cite web |date=2026-03-18 |title=EXCLUSIVE: Dhurandhar: The Revenge kicks off Hindi, Tamil & Telugu premieres on March 18; Malayalam & Kannada delayed due to censor issues |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/exclusives/exclusive-dhurandhar-the-revenge-hindi-tamil-telugu-begins-premieres-on-march-18-2026-while-malayalam-and-kannada-versions-get-delayed-due-to-censor-delay-1401588 |access-date=2026-03-19 |website=PINKVILLA |language=en}}</ref><ref>{{cite web |access-date=6 March 2026 |title=BREAKING: Dhurandhar: The Revenge to have paid previews on March 18 from 5:00 pm onwards |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-the-revenge-to-have-paid-previews-on-march-18-from-500-pm-onwards/ |website=Bollywood Hungama |archive-date=6 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260306162713/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-the-revenge-to-have-paid-previews-on-march-18-from-500-pm-onwards/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title=Aditya Dhar issues apology as Dhurandhar 2: The Revenge premieres hit by delays, Kannada, Malayalam shows cancelled |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/aditya-dhar-issues-apology-as-dhurandhar-2-the-revenge-premieres-hit-by-delays-kannada-malayalam-shows-cancelled/articleshow/129660314.cms |access-date=2026-03-19 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> मागील भागाप्रमाणेच, या चित्रपटावरही [[खाडी सहकार्य परिषद|गल्फ (GCC)]] देशांमध्ये बंदी घालण्यात आली.<ref name="k994"/><ref name="bollywoodhungama.com">{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Explained: How Dhurandhar part 1 and 2's UAE-GCC ban could cost as much as lifetime numbers of Ghajini, Stree, Gangubai Kathiawadi |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/explained-dhurandhar-part-1-2s-uae-gcc-ban-cost-much-lifetime-numbers-ghajini-stree-gangubai-kathiawadi/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> === होम मीडिया === चित्रपटाचे प्रदर्शनानंतरचे डिजिटल स्ट्रीमिंग हक्क (ओटीटी हक्क) जियो हॉटस्टार ने १५० कोटी रुपयांना विकत घेतले. या मालिकेतील मागील चित्रपटाचे हक्क [[नेटफ्लिक्स]] कडे होते, मात्र यावेळेस जिओ हॉटस्टारने बाजी मारली.<ref>{{cite web |access-date=4 February 2026 |title=SCOOP: Dhurandhar 2 OTT rights EXPLODE to Rs. 150 cr; Ranveer Singh creates yet another RECORD as Jio Hotstar wins big! |url=https://www.bollywoodhungama.com/amp/news/bollywood/scoop-dhurandhar-2-ott-rights-explode-to-rs-150-cr-ranveer-singh-creates-yet-another-record-as-jio-hotstar-wins-big/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> == बॉक्स ऑफिस (गल्ला) == अधिकृत प्रदर्शनाच्या आदल्या दिवशी निवडक चित्रपटगृहांमध्ये झालेल्या 'पेड प्रिव्ह्यू'मधून या चित्रपटाने ₹७५ कोटींची कमाई केली. कोणत्याही भारतीय चित्रपटासाठी ही आतापर्यंतची सर्वोच्च कमाई असून, याने ''स्त्री २'' (२०२४) आणि ''दे कॉल हिम ओजी'' (२०२५) चे पूर्वीचे विक्रम मोडीत काढले.<ref>{{Cite web |date=Mar 19, 2026 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection: Film mints ₹75 cr in previews, beats Baaghi 4 lifetime even before release |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-ranveer-singh-aditya-dhar-film-mints-75-crore-paid-previews-beats-baaghi-4-101773897042484.html |access-date=Mar 20, 2026 |website=Hindustan Times |language=en|last=Mathur|first=Abhimanyu}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 collection: Ranveer Singh film opens at Rs 240 crore globally |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-2-day-1-collection-aditya-dhars-espionage-drama-opens-at-rs-240-crore-globally-3938515 |access-date=2026-03-20 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> प्रिव्ह्यूसह या चित्रपटाने जगभरात ₹१९६–२४० कोटींची सलामी दिली, जी कोणत्याही बॉलिवूड चित्रपटासाठीची सर्वोच्च सुरुवातीची कमाई आहे.<ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 Emerges WORLDWIDE Day One Champion |url=https://www.boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=9681 |access-date=2026-03-21 |website=[[Box Office India]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=Mar 20, 2026 |title=All box office records Ranveer Singh, Aditya Dhar's Dhurandhar 2 broke on day 1 with earth-shattering ₹240 crore start |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/all-box-office-records-ranveer-singh-aditya-dhar-dhurandhar-2-broke-on-day-1-jawan-baahubali-pushpa-2-bollywood-101773995774153.html |access-date=March 20, 2026 |website=Hindustan Times |language=en|last=Mathur|first=Abhimanyu|archive-url=https://web.archive.org/web/20260320190639/https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/all-box-office-records-ranveer-singh-aditya-dhar-dhurandhar-2-broke-on-day-1-jawan-baahubali-pushpa-2-bollywood-101773995774153.html|archive-date=March 20, 2026|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Palat |first=Lakshana N. |date=2026-03-20 |title=Dhurandhar 2 crosses Rs 2.4 billion worldwide, overtakes Baahubali 2 as biggest Indian opener ever |url=https://gulfnews.com/entertainment/dhurandhar-2-crosses-rs-24-billion-worldwide-overtakes-baahubali-2-as-biggest-indian-opener-ever-1.500480785 |access-date=2026-03-20 |website=[[Gulf News]] |language=en}}</ref> पहिल्या आठवड्याच्या अखेरीस , चित्रपटाने जगभरात ₹७५९.९१ कोटी कमावले, ज्यामध्ये परदेशातील कमाई सुमारे ₹२०९.६० कोटी होती.<ref>{{Cite web |date=2026-03-23 |title=GLOBAL DOMINATION: Dhurandhar The Revenge storms the world box office with Rs. 759.91 crore worldwide gross; Ranveer Singh crowned 'King Of The World' |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/global-domination-dhurandhar-revenge-storms-world-box-office-rs-759-91-crore-worldwide-gross-ranveer-singh-crowned-king-world/ |access-date=2026-03-24 |website=Bollywood Hungama |language=en |archive-date=24 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260324133658/https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/global-domination-dhurandhar-revenge-storms-world-box-office-rs-759-91-crore-worldwide-gross-ranveer-singh-crowned-king-world/ |url-status=live }}</ref> 'धुरंधर: द रिव्हेंज'ने पहिल्याच आठवड्यात जगभरात ₹१,००६ कोटींचा टप्पा ओलांडला. यामुळे [[एस.एस. राजामौली]] यांच्यानंतर सलग दोन चित्रपट ₹१,००० कोटींच्या क्लबमध्ये नेणारे आदित्य धर हे दुसरे भारतीय दिग्दर्शक ठरले.<ref>{{cite web |access-date=26 March 2026 |title=Dhurandhar 2 joins the 1000-crore club at box office; surpasses Ranbir Kapoor’s Animal |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Mar/26/dhurandhar-2-joins-the-1000-crore-club-at-box-office-surpasses-ranbir-kapoors-animal |website=Cinema Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-26 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 7: Ranveer Singh film mints ₹1000 cr in a week; outpaces Baahubali, RRR |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-7-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1000-crore-outpaces-baahubali-rrr-101774492427070.html |access-date=2026-03-26 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> चित्रपटाने ९ दिवसांत उत्तर अमेरिकेत २०.८० दशलक्ष डॉलर्सची कमाई केली,<ref>{{Cite news |title='Dhurandhar 2' Box Office Collection Day 11: Ranveer Singh film surpasses lifetime collection of first part, becomes 4th biggest Indian film of all time |url=https://www.firstpost.com/entertainment/dhurandhar-2-box-office-collection-day-11-ranveer-singh-film-surpasses-lifetime-collection-of-first-part-becomes-4th-biggest-indian-film-of-all-time-13994486.html |access-date=2026-03-30 |work=Firstpost}}</ref> आणि ''[[बाहुबली २: द कन्क्लुजन]]''चा २०.७८ दशलक्ष डॉलर्सचा त्या प्रदेशातील आजीवन विक्रम मोडला.<ref>{{Cite web |date=2026-03-29 |title=Baahubali Producer Reacts as Dhurandhar Shatters Long-standing Record |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/baahubali-producer-reacts-as-dhurandhar-shatters-long-standing-record-1947044 |access-date=2026-03-29 |website=Deccan Chronicle |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-29 |title=Dhurandhar The Revenge Box Office: Surpasses Baahubali: The Conclusion in North America |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/dhurandhar-revenge-box-office-surpasses-baahubali-conclusion-north-america/ |access-date=2026-03-29 |website=Bollywood Hungama |language=en}}</ref> अवघ्या ११ दिवसांत जगभरात ₹१,३६५ कोटी कमावून या चित्रपटाने पहिल्या भागाच्या एकूण कमाईला मागे टाकले.<ref>{{Cite web |last=Ramachandran |first=Naman |date=2026-03-30 |title=Ranveer Singh’s ‘Dhurandhar: The Revenge’ Tops $147 Million Globally, Becomes Highest-Grossing Indian Film in North America Surpassing ‘Baahubali 2’ |url=https://variety.com/2026/film/box-office/ranveer-singh-dhurandhar-the-revenge-147-million-baahubali-2-1236702346/ |access-date=2026-03-30 |website=Variety |language=en-US}}</ref> तसेच तो [[ऑस्ट्रेलिया]]मध्ये सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट ठरला.<ref>{{cite web |access-date=30 March 2026 |title=Dhurandhar The Revenge becomes the Highest-Grossing Indian film of all time in Australia |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/dhurandhar-revenge-becomes-highest-grossing-indian-film-time-australia/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> दुसऱ्या आठवड्याच्या अखेरीस चित्रपटाची जागतिक कमाई ₹१,४३५ कोटींवर पोहोचली आणि प्रदर्शनाच्या दुसऱ्याच आठवड्यात याने ₹१,५०० कोटींचा टप्पा पार केला.<ref>{{Cite web |date=2026-04-01 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 13: Ranveer Singh film becomes 1st from Bollywood to cross ₹1400 crore |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-13-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1st-from-bollywood-1400-crore-101775012657428.html |access-date=2026-04-02 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 box office collection: Ranveer Singh's film crosses Rs 1500 crore worldwide, inches closer to Rs 1000 crore net in India |url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/dhurandhar-2-box-office-collection-ranveer-singh-s-film-crosses-rs-1500-crore-worldwide-inches-closer-to-rs-1000-crore-net-in-india-article-13878949.html |access-date=2026-04-03 |website=Moneycontrol}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == नोंदी == {{Notelist}} jrjj9v0ls7lyu76ne9n2u1cevto9at0 2677497 2677496 2026-04-04T12:11:30Z संतोष गोरे 135680 2677497 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} {{माहिती संचिका}} '''धुरंधर: द रिव्हेंज''' हा २०२६ मधील [[हिंदी]]-भाषेतील [[हेरपट]]-मारधाड चित्रपट चित्रपट आहे. या चित्रपटाचे लेखन आणि दिग्दर्शन [[आदित्य धर]] यांनी केले आहे. याची निर्मिती धर, लोकेश धर आणि [[ज्योती देशपांडे]] यांनी [[जिओ प्लॅटफॉर्म्स|जिओ स्टुडिओज]] आणि B62 स्टुडिओज अंतर्गत केली आहे. हा २०२५ च्या ''[[धुरंधर (चित्रपट) |धुरंधर]]'' चित्रपटाचा सिक्वेल आणि या द्वयी मालिकेतील शेवटचा भाग आहे. या चित्रपटात [[रणवीर सिंग]], [[अर्जुन रामपाल]], [[संजय दत्त]], [[आर. माधवन]], [[सारा अर्जुन]], [[राकेश बेदी]], [[गौरव गेरा]], [[दानिश पांडोर]] आणि [[मानव गोहिल]] यांच्या भूमिका असून, अनेक कलाकारांनी पहिल्या चित्रपटातील आपल्या भूमिका पुन्हा साकारल्या आहेत. हा चित्रपट एका अंडरकव्हर [[गुप्तचर विभाग|भारतीय गुप्तचर यंत्रणा]] एजंटचे अनुसरण करतो जो [[कराची]]मधील गुन्हेगारी सिंडिकेट आणि पाकिस्तानी राजकारणात आपली घुसखोरी सुरू ठेवतो आणि [[२६ नोव्हेंबर २००८ चा मुंबईवरील दहशतवादी हल्ला|२६/११ च्या हल्ल्यांचा]] बदला घेताना मोठ्या आव्हानांचा सामना करतो. चित्रपटाची कथा [[दक्षिण आशिया]]तील अनेक वास्तविक भू-राजकीय घटना आणि संघर्षांना ढोबळमानाने एकत्र गुंफते, ज्यामध्ये [[ऑपरेशन लयारी]], [[२०१४ लोकसभा निवडणुका|२०१४ ची भारतीय सार्वत्रिक निवडणूक]] आणि २०१६ मधील[[भारताच्या चलनाचे विमुद्रीकरण ]] यांचा समावेश आहे. पहिल्या चित्रपटासोबतच बॅक-टू-बॅक शूट करण्यात आलेल्या या चित्रपटाचे [[चित्रीकरण|मुख्य चित्रीकरण]] जुलै २०२४ मध्ये [[बँकॉक]], [[थायलंड]] येथे सुरू झाले आणि ऑक्टोबर २०२५ मध्ये पूर्ण झाले. चित्रीकरण [[पंजाब, भारत|पंजाब]], [[चंदिगढ]], [[महाराष्ट्र]], [[लडाख]], [[हिमाचल प्रदेश]] आणि थायलंडमध्ये झाले, जिथे काही ठिकाणांचा वापर [[पाकिस्तान]]-सेट सीक्वेन्ससाठी करण्यात आला. पहिल्या चित्रपटाप्रमाणेच शाश्वत सचदेव यांनी चित्रपटाचे संगीत दिग्दर्शन केले आहे. २२९ मिनिटांच्या 'रनटाइम'सह, हा आतापर्यंतचा 'आठवा सर्वात मोठा भारतीय चित्रपट आहे.<ref>{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Ranveer Singh's Dhurandhar: The Revenge Receives A Certificate With 3 hr 49 min Runtime |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/ranveer-singhs-dhurandhar-the-revenge-receives-a-certificate-with-3-hr-49-min-runtime-ws-l-9982965.html |website=News18}}</ref> ''धुरंधर: द रिव्हेंज'' १९ मार्च २०२६ रोजी [[गुढीपाडवा]], [[उगादी]] आणि [[ईद-उल-फित्र|ईद]]च्या मुहूर्तावर जगभरातील चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला. चित्रपटाला उत्तम प्रतिसाद मिळाला, ज्यामध्ये कलाकारांचा अभिनय, कथा आणि संगीत यांचे कौतुक झाले, तर त्यातील हिंसाचार आणि कथित राष्ट्रवादी व कथित [[इस्लामोफोबिया]]वर टीका झाली. त्याच्या पूर्ववर्ती चित्रपटाप्रमाणेच, यावर सर्व [[गल्फ को-ऑपरेशन कौन्सिल]] (GCC) देशांमध्ये बंदी घालण्यात आली.{{efn|<ref name="k994">{{cite web | last=Mouli | first=Chandra | title=Pakistanis are watching Dhurandhar 2 despite ban, here's how | website=The Siasat Daily | date=2026-03-20 | url=https://www.siasat.com/dhurandhar-2-reaches-pakistan-despite-ban-videos-go-viral-3438346/amp/ | access-date=2026-03-26}}</ref><ref>{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Explained: How Dhurandhar part 1 and 2's UAE-GCC ban could cost as much as lifetime numbers of Ghajini, Stree, Gangubai Kathiawadi |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/explained-dhurandhar-part-1-2s-uae-gcc-ban-cost-much-lifetime-numbers-ghajini-stree-gangubai-kathiawadi/ |website=Bollywood Hungama}}</ref><ref name="Hindustan Times-2026">{{Cite web |date=2026-03-19 |title=Dhurandhar 2 review: A roller-coaster ride elevated by Ranveer Singh's brilliance, Aditya Dhar's undoubtable restraint |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-review-rollercoaster-ride-elevated-by-ranveer-singh-brilliance-aditya-dhar-undoubtable-restraint-101773862482390.html |access-date=2026-03-20 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref name="w517">{{cite web | last=Rajendran | first=Sowmya | title=Dhurandhar 2 review: Angrier, louder, emptier | website=Newslaundry | date=2026-03-19 | url=https://www.newslaundry.com/2026/03/19/dhurandhar-the-revenge-review-hamzas-mission-is-bloodshed-dhars-mission-is-whitewash | access-date=2026-03-21}}</ref><ref name="d500">{{cite web | last=Yasmin | first=Shahana | title=Dhurandhar 2: The box-office juggernaut that shows hypermasculine nationalism still sells in India | website=The Independent | date=2026-03-19 | url=https://www.independent.co.uk/asia/india/dhurandhar-2-revenge-release-box-office-ranveer-singh-b2941618.html | access-date=2026-03-21}}</ref><ref name="p841">{{cite web | last=Awasthi | first=Pragati | title=International critics slam Ranveer Singh's Dhurandhar: The Revenge, call it 'sociopathic' | website=Wion | date=2026-03-25 | url=https://www.wionews.com/entertainment/hollywood/international-critics-slam-ranveer-singh-s-dhurandhar-the-revenge-call-it-sociopathic-1774427716170 | access-date=2026-03-26 | archive-date=26 March 2026 | archive-url=https://web.archive.org/web/20260326051157/https://www.wionews.com/entertainment/hollywood/international-critics-slam-ranveer-singh-s-dhurandhar-the-revenge-call-it-sociopathic-1774427716170 | url-status=live }}</ref>}} असे असूनही, चित्रपटाने बॉक्स ऑफिसवर वेगाने यश मिळवले आणि एका आठवड्यात {{INR}}१००० कोटींहून अधिक कमाई केली.<ref>{{cite web |access-date=26 March 2026 |title=Dhurandhar 2 joins the 1000-crore club at box office; surpasses Ranbir Kapoor’s Animal |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Mar/26/dhurandhar-2-joins-the-1000-crore-club-at-box-office-surpasses-ranbir-kapoors-animal |website=Cinema Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-26 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 7: Ranveer Singh film mints ₹1000 cr in a week; outpaces Baahubali, RRR |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-7-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1000-crore-outpaces-baahubali-rrr-101774492427070.html |access-date=2026-03-26 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> हा सध्याचा चौथा सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट, जगभरात आणि देशांतर्गत सर्वाधिक कमाई करणारा दुसरा हिंदी चित्रपट, [[भारतातील सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या चित्रपटांची यादी|भारतातील तिसरा सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट]], २०२६ चा सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट आणि २०२६ मधील एकूणच नववा सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट आहे. == कथानक == कथेचा नायक जस्कीरत सिंग रंगी (रणवीर सिंग) हा भारतीय सैन्याच्या 'पंजाब रेजिमेंट'चा एक धाडसी जवान असतो. एका अत्यंत गोपनीय मिशनसाठी तो आपले नाव बदलून 'हमजा अली मजारी' या ओळखीने पाकिस्तानात प्रवेश करतो. तिथे तो केवळ एक हेर म्हणून राहत नाही, तर तिथल्या व्यवस्थेत इतका मिसळून जातो की तो पाकिस्तानी राजकारणी जमील जमाली (राकेश बेदी) यांच्या मुलीशी, यलिनाशी (सारा अर्जुन) लग्न करतो. चित्रपटाचा मोठा भाग कराचीतील 'लायारी' भागात घडतो. तिथे हमजा आपला हँडलर मोहम्मद आलम (गौरव गेरा) याच्या मदतीने अंडरवर्ल्ड आणि दहशतवादी कारवायांची माहिती गोळा करतो. यामध्ये त्याला स्थानिक गुंड उझैर बलोच आणि पोलीस अधिकारी चौधरी अस्लम (संजय दत्त) यांच्याशी सामना करावा लागतो. जेव्हा भारतावर होणाऱ्या दहशतवादी हल्ल्यांचे (उदा. २६/११ चा संदर्भ) धागेदोरे आयएसआय (ISI) अधिकारी मेजर इक्बाल (अर्जुन रामपाल) आणि 'बडे साहब' म्हणजेच दाऊद इब्राहिमपर्यंत पोहोचतात, तेव्हा भारतीय गुप्तचर संस्था (IB) या नेटवर्कला उद्ध्वस्त करण्याचा निर्णय घेते. क्लायमॅक्स: जस्कीरत ऊर्फ हमजाला आपली खरी ओळख, आपले कुटुंब आणि देशाचे कर्तव्य यांच्यात समतोल राखताना अनेक आव्हानांना सामोरे जावे लागते. आपल्या देशाचा अपमान करणाऱ्या आणि सीमेपलीकडून कारवाया करणाऱ्या शत्रूंचा शोध घेऊन त्यांचा खात्मा करणे, हा या चित्रपटाचा मुख्य गाभा आहे. थोडक्यात, हा चित्रपट एका भारतीय सैनिकाच्या बलिदानाची, त्याच्या छुप्या मिशनची आणि शत्रूच्या घरात शिरून घेतलेल्या सूडाची चित्तथरारक कथा आहे. यात अजित डोवाल आणि अस्लम खान यांसारख्या खऱ्या पात्रांवर आधारित व्यक्तिरेखा असल्याने कथेला वास्तववादी जोड मिळाली आहे. == कलाकार == * [[रणवीर सिंग]] - हमजा अली मजारी / जस्कीरत सिंग रंगी (पंजाब रेजिमेंट) च्या भूमिकेत * [[अर्जुन रामपाल]] - मेजर इक्बाल (आयएसआय अधिकारी) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[इलियास काश्मिरी]] आणि मेजर इक्बाल यांच्यावर आधारित आहे) * [[संजय दत्त]] - एसएसपी चौधरी अस्लम (लायारी टास्क फोर्स, सिंध पोलीस) च्या भूमिकेत * [[आर. माधवन]] - अजय सन्याल (आयबी प्रमुख) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[अजित डोवाल]] यांच्यावर आधारित आहे) * [[सारा अर्जुन]] - यलिना जमाली (हमजाची पत्नी) च्या भूमिकेत * [[राकेश बेदी]] - जमील जमाली (यलिनाचा पिता) च्या भूमिकेत. ते एक भारतीय हेर आणि पाकिस्तानी आवामी पार्टीचे (PAP) वरिष्ठ राजकारणी आहेत * [[गौरव गेरा]] - मोहम्मद आलम (लायारीतील एका ज्यूस सेंटरचा मालक आणि हमजाचा हँडलर) च्या भूमिकेत * [[मानव गोहिल]] - सुशांत बन्सल (आयबीचे उपसंचालक) च्या भूमिकेत * [[दानिश पांडोर]] - उझैर बलोच (बलोच टोळीचा नेता) च्या भूमिकेत * विमल ओबेरॉय - शिरानी ([[बलुचिस्तान मुक्तिसेना|बलोचिस्तान युनायटेड फोर्स]]चा नेता) च्या भूमिकेत * दानिश इक्बाल - [[दाऊद इब्राहिम]] / बडे साहबच्या भूमिकेत * [[राज झुत्शी]] - लेफ्टनंट जनरल शमशाद हसन (आयएसआयचे महासंचालक) च्या भूमिकेत * उदयबीर संधू - गुरबाझ "पिंडा" सिंगच्या भूमिकेत. (हे पात्र हरविंदर सिंग संधू "रिंडा" वर आधारित आहे) * मुस्तफा अहमद - रिझवान शाहच्या भूमिकेत * मधुरजीत सर्घी - प्रभनीत कौर रंगी (जस्कीरतची आई) च्या भूमिकेत * गितिका गंजू धर - शबनम जमाली (जमीलची पत्नी) च्या भूमिकेत * आदित्य उप्पल - एएसपी ओमर हैदरच्या भूमिकेत. (हे पात्र ओमर शाहिद हमीदवर आधारित आहे) * सलीम सिद्दीकी - आतिफ अहमदच्या भूमिकेत. (हे पात्र [[अतिक अहमद]]वर आधारित आहे) * राम चंदर - अश्फाक अहमदच्या भूमिकेत. (हे पात्र खालिद अझीमवर आधारित आहे) * अश्विन धर - अर्शद पप्पू (पठाण टोळीचा नेता) च्या भूमिकेत * अभय अरोरा - यासिर अराफात (पप्पूचा धाकटा भाऊ) च्या भूमिकेत * अंकित सागर - जावेद खनानीच्या भूमिकेत * विनोद थरानी - आझम चीमाच्या भूमिकेत * फैज खान - साजिद मीरच्या भूमिकेत * संजय मेहता - अब्दुल भट्टोवीच्या भूमिकेत * राजेश डोग्रा - अब्दुल रहमान मक्कीच्या भूमिकेत * सुविंदर विकी - ब्रिगेडियर जहांगीर (इक्बालचे वडील) च्या भूमिकेत * [[सौम्या टंडन]] - उल्फत (रहमानची विधवा) च्या भूमिकेत * उमैर नवीद निर्बान - झयान (हमजा आणि यलिनाचा मुलगा) च्या भूमिकेत * परी पांढेर - जसलीन कौर रंगीच्या भूमिकेत * हितिका बाली - हरलीन कौर रंगीच्या भूमिकेत * आशिष दुग्गल - आमदार सुखविंदर सिंगच्या भूमिकेत * भाषा सुंबली - वकील वीणाच्या भूमिकेत * विजेंदर सिंग - अमरजित सिंगच्या भूमिकेत * विवेक सिन्हा - जहूर मिस्त्रीच्या भूमिकेत * अमनदीप सिंग - सुनप्रीत सिंग "सनी डीव्हीडी" च्या भूमिकेत * मशहूर अमरोही - नवाब शफीकच्या भूमिकेत. (हे पात्र [[नवाझ शरीफ]] यांच्यावर आधारित आहे) * संजय मेंदिरत्ता - आकिब अली झरवारी (पाकिस्तानचे राष्ट्राध्यक्ष) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[आसिफ अली झरदारी]] यांच्यावर आधारित आहे) * हिमांशू गोखानी - डीजीपी संजय कुमार (उत्तर प्रदेश पोलीस) च्या भूमिकेत * [[अक्षय खन्ना]] - रहमान डकैतच्या भूमिकेत (शरीर प्रदर्शन/विशेष भूमिका) * [[यामी गौतम]] - शाझिया बानो (पाहुणी कलाकार) == निर्मिती == हा उत्तरभाग 'धुरंधर' या चित्रपटाचा अंतिम भाग म्हणून विकसित करण्यात आला. सुरुवातीला एकाच चित्रपटाची निर्मिती करण्यात येणार होती. परंतु पूर्ण कथानकासाठी हा चित्रपट दोन भागांत प्रदर्शित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.<ref>{{cite web |access-date=19 November 2025 |title=INSIDE SCOOP: The REAL REASON why Aditya Dhar is releasing Ranveer Singh's Dhurandhar in two parts |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/inside-scoop-real-reason-aditya-dhar-releasing-ranveer-singhs-dhurandhar-two-parts/ |work=Bollywood Hungama |archive-date=19 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251119172110/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/inside-scoop-real-reason-aditya-dhar-releasing-ranveer-singhs-dhurandhar-two-parts/ |url-status=live }}</ref> या दोन्ही भागांचे चित्रीकरण एकाच वेळी सलगपणे करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=20 November 2025 |title='Dhurandhar': Here's the REAL REASON why Aditya Dhar split Ranveer Singh's film into two parts |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-heres-the-real-reason-why-aditya-dhar-split-ranveer-singhs-film-into-two-parts/articleshow/125458076.cms |work=The Times of India |archive-date=6 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206102647/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-heres-the-real-reason-why-aditya-dhar-split-ranveer-singhs-film-into-two-parts/articleshow/125458076.cms |url-status=live }}</ref> मुळात एकच चित्रपट प्रदर्शित करण्याचा मानस होता, परंतु चित्रपटाचे फुटेज, व्याप्ती आणि कथेतील गुंतागुंत यामुळे उत्तर-निर्मिती प्रक्रियेदरम्यान निर्मात्यांनी चित्रपटाचे दोन भाग करण्याचा निर्णय घेतला.<ref>{{cite web |access-date=20 November 2025 |title=Why Is Ranveer Singh's Dhurandhar Releasing In 2 Parts? Here's Why Aditya Dhar Took This Decision |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/why-is-ranveer-singh-dhurandhar-releasing-in-2-parts-heres-why-aditya-dhar-took-this-decision-ws-l-9719512.html |work=News18 |archive-date=30 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251230132647/https://www.news18.com/movies/bollywood/why-is-ranveer-singh-dhurandhar-releasing-in-2-parts-heres-why-aditya-dhar-took-this-decision-ws-l-9719512.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |access-date=4 December 2025 |title=Rakesh Bedi confirms Dhurandhar Part 2 is ready: 'It will release in a month or two' |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rakesh-bedi-confirms-dhurandhar-part-2-is-ready-it-will-release-in-a-month-or-two-10401614/ |work=The Indian Express |archive-date=31 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251231161850/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rakesh-bedi-confirms-dhurandhar-part-2-is-ready-it-will-release-in-a-month-or-two-10401614/ |url-status=live }}</ref> दोन्ही चित्रपटांचे मुख्य चित्रीकरण जुलै २०२४ ते ऑक्टोबर २०२५ दरम्यान भारत आणि [[थायलंड]]मध्ये पार पडले.<ref>{{cite web |date=11 February 2025 |title=Ranveer Singh and Akshaye Khanna spotted shooting for Aditya Dhar's 'Dhurandhar' – Exclusive Pics |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ranveer-singh-and-akshaye-khanna-spotted-shooting-for-aditya-dhars-dhurandhar-exclusive-pics/articleshow/118142712.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250211095815/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ranveer-singh-and-akshaye-khanna-spotted-shooting-for-aditya-dhars-dhurandhar-exclusive-pics/articleshow/118142712.cms |archive-date=11 February 2025 |access-date=11 February 2025 |work=Times of India}}</ref><ref>{{cite web |access-date=17 December 2025 |title=Dhurandhar Shooting Locations: Ranveer Singh and Aditya Dhar's Action Thriller Filmed Across Bangkok, Amritsar, Mumbai and Ladakh |url=https://www.timesnownews.com/travel/dhurandhar-shooting-locations-ranveer-singh-and-aditya-dhar-action-thriller-filmed-across-bangkok-amritsar-mumbai-and-ladakh-article-153241174 |website=Times Now |archive-date=19 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219075859/https://www.timesnownews.com/travel/dhurandhar-shooting-locations-ranveer-singh-and-aditya-dhar-action-thriller-filmed-across-bangkok-amritsar-mumbai-and-ladakh-article-153241174 |url-status=live }}</ref> दुसऱ्या भागाचे उर्वरित चित्रीकरण जानेवारी आणि फेब्रुवारी २०२६ मध्ये देखील करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=1 February 2026 |title='Dhurandhar 2 The Revenge': Sanjay Dutt and Arjun Rampal SPOTTED filming in Mumbai ahead of sequel release |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-sanjay-dutt-and-arjun-rampal-spotted-filming-in-mumbai-ahead-of-sequel-release/articleshow/127831461.cms |website=Times of India}}</ref><ref>{{cite web |access-date=5 February 2026 |title=Exclusive: Yami Gautam Joins Aditya Dhar's Dhurandhar 2, Wraps Up Shoot |url=https://www.ndtv.com/entertainment/exclusive-yami-gautam-joins-aditya-dhars-dhurandhar-2-wraps-up-shoot-10951533 |website=NDTV}}</ref><ref>{{cite web |access-date=3 February 2026 |title=BREAKING: Mumbai Police files FIR against Dhurandhar The Revenge location manager for flying drone in high security Fort area of South Mumbai without permission |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-mumbai-police-files-fir-dhurandhar-revenge-location-manager-flying-drone-high-security-fort-area-south-mumbai-without-permission |website=Bollywood Hungama}}</ref> == प्रदर्शन == === चित्रपटगृह === 'धुरंधर: द रिव्हेंज' १९ मार्च २०२६ रोजी [[गुढीपाडवा]], [[उगादी]] आणि [[ईद-उल-फित्र]] च्या मुहूर्तावर जगभरात प्रदर्शित झाला.<ref>{{cite web |access-date=5 December 2025 |title=Dhurandhar hits theatres: Second part of Ranveer's film to release on this date |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/dhurandhar-part-two-film-release-date-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-arjun-rampal-akshaye-khanna-r-madhavan-rakesh-bedi-2831185-2025-12-05 |work=India Today |archive-date=12 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212080202/https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/dhurandhar-part-two-film-release-date-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-arjun-rampal-akshaye-khanna-r-madhavan-rakesh-bedi-2831185-2025-12-05 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |access-date=5 December 2025 |title=BREAKING: Dhurandhar ends with the promise of a sequel; to release on Eid, on March 19, 2026; clash with Toxic, Dhamaal 4 |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-ends-promise-sequel-release-eid-march-19-2026-clash-toxic-dhamaal-4/ |work=Bollywood Hungama |archive-date=5 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251205102203/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-ends-promise-sequel-release-eid-march-19-2026-clash-toxic-dhamaal-4/ |url-status=live }}</ref> प्रेक्षकांच्या प्रचंड मागणीमुळे हा चित्रपट मूळ [[हिंदी भाषा|हिंदी]] व्यतिरिक्त [[तेलुगू भाषा|तेलुगू]], [[तमिळ भाषा|तमिळ]], [[मल्याळम भाषा|मल्याळम]] आणि [[कन्नड भाषा|कन्नड]] भाषांमध्येही प्रदर्शित करण्यात आला.<ref>{{cite web |access-date=24 December 2025 |title=Dhurandhar 2 To Release In 5 , Ranveer Singh's Film Locks Eid Release |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/dhurandhar-2-to-release-in-5-languages-ranveer-singhs-film-locks-eid-release-ws-l-9790173.html |work=News18}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 December 2025 |title='Dhurandhar' storm goes Pan-India: Sequel to release on Eid 2026 in five languages following massive demand |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-storm-goes-pan-india-sequel-to-release-on-eid-2026-in-five-languages-following-massive-demand-3841596 |access-date=25 December 2025 |website=[[The Deccan Herald]] |archive-date=24 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251224171931/https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-storm-goes-pan-india-sequel-to-release-on-eid-2026-in-five-languages-following-massive-demand-3841596 |url-status=live }}</ref> चित्रपटातील तीव्र हिंसाचारामुळे [[केंद्रीय चित्रपट प्रमाणन मंडळ|सेन्सॉर बोर्डाने (CBFC)]] याला 'A' (फक्त प्रौढांसाठी) प्रमाणपत्र दिले. काही हिंसक दृश्ये आणि शिवराळ भाषेवर कात्री लावल्यानंतर चित्रपटाचा अंतिम कालावधी २२९ मिनिटे निश्चित करण्यात आला.<ref name=CBFC>{{Cite web |first=Fenil |last=Seta |date=17 March 2026 |title=EXCLUSIVE: CBFC reduces visuals in 4 violent scenes in Dhurandhar The Revenge by 34 seconds; censors abusive words |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/exclusive-cbfc-reduces-visuals-4-violent-scenes-dhurandhar-revenge-34-seconds-censors-abusive-words/ |website=Bollywood Hungama |access-date=17 March 2026}}</ref><ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title=Dhurandhar 2 loses 6 minutes in India: Beheading, cement block attack & eye-smashing scenes trimmed. Full CBFC 21 edit list inside |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/dhurandhar-2-loses-6-minutes-in-india-beheading-cement-block-attack-eye-smashing-scenes-trimmed-full-cbfc-21-edit-list-inside/articleshow/129647867.cms |access-date=2026-03-19 |work=[[The Economic Times]] |issn=0013-0389}}</ref> मात्र, परदेशातील प्रदर्शनांमध्ये हा चित्रपट २३५ मिनिटांचा असल्याचे सांगण्यात आले.<ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title='Dhurandhar: The Revenge': Ranveer Singh starrer faces CBFC cuts; violent scenes and runtime reduced ahead of release |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-ranveer-singh-starrer-faces-cbfc-cuts-violent-scenes-and-runtime-reduced-ahead-of-release/articleshow/129641796.cms#:~:text=The%20version%20submitted%20to%20the,3%20hours%20and%2055%20minutes. |access-date=2026-03-19 |work=The Times of India |issn=0971-8257 |archive-date=18 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260318043338/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-ranveer-singh-starrer-faces-cbfc-cuts-violent-scenes-and-runtime-reduced-ahead-of-release/articleshow/129641796.cms#:~:text=The%20version%20submitted%20to%20the,3%20hours%20and%2055%20minutes. |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=Choudhury |first=Anjali |date=March 17, 2026 |title=Dhurandhar 2 India Version Is 6 Minutes Shorter Than Overseas, 3 Hour 49 Minutes vs 3 Hour 55 Minutes |url=https://www.ndtv.com/entertainment/dhurandhar-2-india-version-is-6-minutes-shorter-than-overseas-3-hour-49-minutes-vs-3-hour-55-minutes-11229790 |website=[[NDTV]]}}</ref> सर्व भाषांमध्ये १८ मार्चच्या संध्याकाळी 'पेड प्रिव्ह्यू' शो आयोजित केले होते, परंतु तांत्रिक आणि सेन्सॉरशीपच्या समस्यांमुळे अनेक शो लांबणीवर पडले किंवा रद्द झाले, ज्याचा फटका प्रामुख्याने कन्नड आणि मल्याळम शोना बसला.<ref>{{Cite web |date=2026-03-18 |title=EXCLUSIVE: Dhurandhar: The Revenge kicks off Hindi, Tamil & Telugu premieres on March 18; Malayalam & Kannada delayed due to censor issues |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/exclusives/exclusive-dhurandhar-the-revenge-hindi-tamil-telugu-begins-premieres-on-march-18-2026-while-malayalam-and-kannada-versions-get-delayed-due-to-censor-delay-1401588 |access-date=2026-03-19 |website=PINKVILLA |language=en}}</ref><ref>{{cite web |access-date=6 March 2026 |title=BREAKING: Dhurandhar: The Revenge to have paid previews on March 18 from 5:00 pm onwards |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-the-revenge-to-have-paid-previews-on-march-18-from-500-pm-onwards/ |website=Bollywood Hungama |archive-date=6 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260306162713/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-the-revenge-to-have-paid-previews-on-march-18-from-500-pm-onwards/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title=Aditya Dhar issues apology as Dhurandhar 2: The Revenge premieres hit by delays, Kannada, Malayalam shows cancelled |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/aditya-dhar-issues-apology-as-dhurandhar-2-the-revenge-premieres-hit-by-delays-kannada-malayalam-shows-cancelled/articleshow/129660314.cms |access-date=2026-03-19 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> मागील भागाप्रमाणेच, या चित्रपटावरही [[खाडी सहकार्य परिषद|गल्फ (GCC)]] देशांमध्ये बंदी घालण्यात आली.<ref name="k994"/><ref name="bollywoodhungama.com">{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Explained: How Dhurandhar part 1 and 2's UAE-GCC ban could cost as much as lifetime numbers of Ghajini, Stree, Gangubai Kathiawadi |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/explained-dhurandhar-part-1-2s-uae-gcc-ban-cost-much-lifetime-numbers-ghajini-stree-gangubai-kathiawadi/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> === होम मीडिया === चित्रपटाचे प्रदर्शनानंतरचे डिजिटल स्ट्रीमिंग हक्क (ओटीटी हक्क) जियो हॉटस्टार ने १५० कोटी रुपयांना विकत घेतले. या मालिकेतील मागील चित्रपटाचे हक्क [[नेटफ्लिक्स]] कडे होते, मात्र यावेळेस जिओ हॉटस्टारने बाजी मारली.<ref>{{cite web |access-date=4 February 2026 |title=SCOOP: Dhurandhar 2 OTT rights EXPLODE to Rs. 150 cr; Ranveer Singh creates yet another RECORD as Jio Hotstar wins big! |url=https://www.bollywoodhungama.com/amp/news/bollywood/scoop-dhurandhar-2-ott-rights-explode-to-rs-150-cr-ranveer-singh-creates-yet-another-record-as-jio-hotstar-wins-big/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> == बॉक्स ऑफिस (गल्ला) == अधिकृत प्रदर्शनाच्या आदल्या दिवशी निवडक चित्रपटगृहांमध्ये झालेल्या 'पेड प्रिव्ह्यू'मधून या चित्रपटाने ₹७५ कोटींची कमाई केली. कोणत्याही भारतीय चित्रपटासाठी ही आतापर्यंतची सर्वोच्च कमाई असून, याने ''स्त्री २'' (२०२४) आणि ''दे कॉल हिम ओजी'' (२०२५) चे पूर्वीचे विक्रम मोडीत काढले.<ref>{{Cite web |date=Mar 19, 2026 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection: Film mints ₹75 cr in previews, beats Baaghi 4 lifetime even before release |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-ranveer-singh-aditya-dhar-film-mints-75-crore-paid-previews-beats-baaghi-4-101773897042484.html |access-date=Mar 20, 2026 |website=Hindustan Times |language=en|last=Mathur|first=Abhimanyu}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 collection: Ranveer Singh film opens at Rs 240 crore globally |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-2-day-1-collection-aditya-dhars-espionage-drama-opens-at-rs-240-crore-globally-3938515 |access-date=2026-03-20 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> प्रिव्ह्यूसह या चित्रपटाने जगभरात ₹१९६–२४० कोटींची सलामी दिली, जी कोणत्याही बॉलिवूड चित्रपटासाठीची सर्वोच्च सुरुवातीची कमाई आहे.<ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 Emerges WORLDWIDE Day One Champion |url=https://www.boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=9681 |access-date=2026-03-21 |website=[[Box Office India]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=Mar 20, 2026 |title=All box office records Ranveer Singh, Aditya Dhar's Dhurandhar 2 broke on day 1 with earth-shattering ₹240 crore start |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/all-box-office-records-ranveer-singh-aditya-dhar-dhurandhar-2-broke-on-day-1-jawan-baahubali-pushpa-2-bollywood-101773995774153.html |access-date=March 20, 2026 |website=Hindustan Times |language=en|last=Mathur|first=Abhimanyu|archive-url=https://web.archive.org/web/20260320190639/https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/all-box-office-records-ranveer-singh-aditya-dhar-dhurandhar-2-broke-on-day-1-jawan-baahubali-pushpa-2-bollywood-101773995774153.html|archive-date=March 20, 2026|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Palat |first=Lakshana N. |date=2026-03-20 |title=Dhurandhar 2 crosses Rs 2.4 billion worldwide, overtakes Baahubali 2 as biggest Indian opener ever |url=https://gulfnews.com/entertainment/dhurandhar-2-crosses-rs-24-billion-worldwide-overtakes-baahubali-2-as-biggest-indian-opener-ever-1.500480785 |access-date=2026-03-20 |website=[[Gulf News]] |language=en}}</ref> पहिल्या आठवड्याच्या अखेरीस , चित्रपटाने जगभरात ₹७५९.९१ कोटी कमावले, ज्यामध्ये परदेशातील कमाई सुमारे ₹२०९.६० कोटी होती.<ref>{{Cite web |date=2026-03-23 |title=GLOBAL DOMINATION: Dhurandhar The Revenge storms the world box office with Rs. 759.91 crore worldwide gross; Ranveer Singh crowned 'King Of The World' |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/global-domination-dhurandhar-revenge-storms-world-box-office-rs-759-91-crore-worldwide-gross-ranveer-singh-crowned-king-world/ |access-date=2026-03-24 |website=Bollywood Hungama |language=en |archive-date=24 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260324133658/https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/global-domination-dhurandhar-revenge-storms-world-box-office-rs-759-91-crore-worldwide-gross-ranveer-singh-crowned-king-world/ |url-status=live }}</ref> 'धुरंधर: द रिव्हेंज'ने पहिल्याच आठवड्यात जगभरात ₹१,००६ कोटींचा टप्पा ओलांडला. यामुळे [[एस.एस. राजामौली]] यांच्यानंतर सलग दोन चित्रपट ₹१,००० कोटींच्या क्लबमध्ये नेणारे आदित्य धर हे दुसरे भारतीय दिग्दर्शक ठरले.<ref>{{cite web |access-date=26 March 2026 |title=Dhurandhar 2 joins the 1000-crore club at box office; surpasses Ranbir Kapoor’s Animal |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Mar/26/dhurandhar-2-joins-the-1000-crore-club-at-box-office-surpasses-ranbir-kapoors-animal |website=Cinema Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-26 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 7: Ranveer Singh film mints ₹1000 cr in a week; outpaces Baahubali, RRR |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-7-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1000-crore-outpaces-baahubali-rrr-101774492427070.html |access-date=2026-03-26 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> चित्रपटाने ९ दिवसांत उत्तर अमेरिकेत २०.८० दशलक्ष डॉलर्सची कमाई केली,<ref>{{Cite news |title='Dhurandhar 2' Box Office Collection Day 11: Ranveer Singh film surpasses lifetime collection of first part, becomes 4th biggest Indian film of all time |url=https://www.firstpost.com/entertainment/dhurandhar-2-box-office-collection-day-11-ranveer-singh-film-surpasses-lifetime-collection-of-first-part-becomes-4th-biggest-indian-film-of-all-time-13994486.html |access-date=2026-03-30 |work=Firstpost}}</ref> आणि ''[[बाहुबली २: द कन्क्लुजन]]''चा २०.७८ दशलक्ष डॉलर्सचा त्या प्रदेशातील आजीवन विक्रम मोडला.<ref>{{Cite web |date=2026-03-29 |title=Baahubali Producer Reacts as Dhurandhar Shatters Long-standing Record |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/baahubali-producer-reacts-as-dhurandhar-shatters-long-standing-record-1947044 |access-date=2026-03-29 |website=Deccan Chronicle |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-29 |title=Dhurandhar The Revenge Box Office: Surpasses Baahubali: The Conclusion in North America |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/dhurandhar-revenge-box-office-surpasses-baahubali-conclusion-north-america/ |access-date=2026-03-29 |website=Bollywood Hungama |language=en}}</ref> अवघ्या ११ दिवसांत जगभरात ₹१,३६५ कोटी कमावून या चित्रपटाने पहिल्या भागाच्या एकूण कमाईला मागे टाकले.<ref>{{Cite web |last=Ramachandran |first=Naman |date=2026-03-30 |title=Ranveer Singh’s ‘Dhurandhar: The Revenge’ Tops $147 Million Globally, Becomes Highest-Grossing Indian Film in North America Surpassing ‘Baahubali 2’ |url=https://variety.com/2026/film/box-office/ranveer-singh-dhurandhar-the-revenge-147-million-baahubali-2-1236702346/ |access-date=2026-03-30 |website=Variety |language=en-US}}</ref> तसेच तो [[ऑस्ट्रेलिया]]मध्ये सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट ठरला.<ref>{{cite web |access-date=30 March 2026 |title=Dhurandhar The Revenge becomes the Highest-Grossing Indian film of all time in Australia |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/dhurandhar-revenge-becomes-highest-grossing-indian-film-time-australia/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> दुसऱ्या आठवड्याच्या अखेरीस चित्रपटाची जागतिक कमाई ₹१,४३५ कोटींवर पोहोचली आणि प्रदर्शनाच्या दुसऱ्याच आठवड्यात याने ₹१,५०० कोटींचा टप्पा पार केला.<ref>{{Cite web |date=2026-04-01 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 13: Ranveer Singh film becomes 1st from Bollywood to cross ₹1400 crore |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-13-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1st-from-bollywood-1400-crore-101775012657428.html |access-date=2026-04-02 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 box office collection: Ranveer Singh's film crosses Rs 1500 crore worldwide, inches closer to Rs 1000 crore net in India |url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/dhurandhar-2-box-office-collection-ranveer-singh-s-film-crosses-rs-1500-crore-worldwide-inches-closer-to-rs-1000-crore-net-in-india-article-13878949.html |access-date=2026-04-03 |website=Moneycontrol}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == नोंदी == {{Notelist}} d0ny3921x14rushncvn4vntsxm1hdy4 2677511 2677497 2026-04-04T15:30:32Z संतोष गोरे 135680 2677511 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''धुरंधर: द रिव्हेंज''' हा २०२६ मधील [[हिंदी]]-भाषेतील [[हेरपट]]-मारधाड चित्रपट चित्रपट आहे. या चित्रपटाचे लेखन आणि दिग्दर्शन [[आदित्य धर]] यांनी केले आहे. याची निर्मिती धर, लोकेश धर आणि [[ज्योती देशपांडे]] यांनी [[जिओ प्लॅटफॉर्म्स|जिओ स्टुडिओज]] आणि B62 स्टुडिओज अंतर्गत केली आहे. हा २०२५ च्या ''[[धुरंधर (चित्रपट) |धुरंधर]]'' चित्रपटाचा सिक्वेल आणि या द्वयी मालिकेतील शेवटचा भाग आहे. या चित्रपटात [[रणवीर सिंग]], [[अर्जुन रामपाल]], [[संजय दत्त]], [[आर. माधवन]], [[सारा अर्जुन]], [[राकेश बेदी]], [[गौरव गेरा]], [[दानिश पांडोर]] आणि [[मानव गोहिल]] यांच्या भूमिका असून, अनेक कलाकारांनी पहिल्या चित्रपटातील आपल्या भूमिका पुन्हा साकारल्या आहेत. हा चित्रपट एका अंडरकव्हर [[गुप्तचर विभाग|भारतीय गुप्तचर यंत्रणा]] एजंटचे अनुसरण करतो जो [[कराची]]मधील गुन्हेगारी सिंडिकेट आणि पाकिस्तानी राजकारणात आपली घुसखोरी सुरू ठेवतो आणि [[२६ नोव्हेंबर २००८ चा मुंबईवरील दहशतवादी हल्ला|२६/११ च्या हल्ल्यांचा]] बदला घेताना मोठ्या आव्हानांचा सामना करतो. चित्रपटाची कथा [[दक्षिण आशिया]]तील अनेक वास्तविक भू-राजकीय घटना आणि संघर्षांना ढोबळमानाने एकत्र गुंफते, ज्यामध्ये [[ऑपरेशन लयारी]], [[२०१४ लोकसभा निवडणुका|२०१४ ची भारतीय सार्वत्रिक निवडणूक]] आणि २०१६ मधील[[भारताच्या चलनाचे विमुद्रीकरण ]] यांचा समावेश आहे. पहिल्या चित्रपटासोबतच बॅक-टू-बॅक शूट करण्यात आलेल्या या चित्रपटाचे [[चित्रीकरण|मुख्य चित्रीकरण]] जुलै २०२४ मध्ये [[बँकॉक]], [[थायलंड]] येथे सुरू झाले आणि ऑक्टोबर २०२५ मध्ये पूर्ण झाले. चित्रीकरण [[पंजाब, भारत|पंजाब]], [[चंदिगढ]], [[महाराष्ट्र]], [[लडाख]], [[हिमाचल प्रदेश]] आणि थायलंडमध्ये झाले, जिथे काही ठिकाणांचा वापर [[पाकिस्तान]]-सेट सीक्वेन्ससाठी करण्यात आला. पहिल्या चित्रपटाप्रमाणेच शाश्वत सचदेव यांनी चित्रपटाचे संगीत दिग्दर्शन केले आहे. २२९ मिनिटांच्या 'रनटाइम'सह, हा आतापर्यंतचा 'आठवा सर्वात मोठा भारतीय चित्रपट आहे.<ref>{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Ranveer Singh's Dhurandhar: The Revenge Receives A Certificate With 3 hr 49 min Runtime |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/ranveer-singhs-dhurandhar-the-revenge-receives-a-certificate-with-3-hr-49-min-runtime-ws-l-9982965.html |website=News18}}</ref> ''धुरंधर: द रिव्हेंज'' १९ मार्च २०२६ रोजी [[गुढीपाडवा]], [[उगादी]] आणि [[ईद-उल-फित्र|ईद]]च्या मुहूर्तावर जगभरातील चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला. चित्रपटाला उत्तम प्रतिसाद मिळाला, ज्यामध्ये कलाकारांचा अभिनय, कथा आणि संगीत यांचे कौतुक झाले, तर त्यातील हिंसाचार आणि कथित राष्ट्रवादी व कथित [[इस्लामोफोबिया]]वर टीका झाली. त्याच्या पूर्ववर्ती चित्रपटाप्रमाणेच, यावर सर्व [[गल्फ को-ऑपरेशन कौन्सिल]] (GCC) देशांमध्ये बंदी घालण्यात आली.{{efn|<ref name="k994">{{cite web | last=Mouli | first=Chandra | title=Pakistanis are watching Dhurandhar 2 despite ban, here's how | website=The Siasat Daily | date=2026-03-20 | url=https://www.siasat.com/dhurandhar-2-reaches-pakistan-despite-ban-videos-go-viral-3438346/amp/ | access-date=2026-03-26}}</ref><ref>{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Explained: How Dhurandhar part 1 and 2's UAE-GCC ban could cost as much as lifetime numbers of Ghajini, Stree, Gangubai Kathiawadi |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/explained-dhurandhar-part-1-2s-uae-gcc-ban-cost-much-lifetime-numbers-ghajini-stree-gangubai-kathiawadi/ |website=Bollywood Hungama}}</ref><ref name="Hindustan Times-2026">{{Cite web |date=2026-03-19 |title=Dhurandhar 2 review: A roller-coaster ride elevated by Ranveer Singh's brilliance, Aditya Dhar's undoubtable restraint |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-review-rollercoaster-ride-elevated-by-ranveer-singh-brilliance-aditya-dhar-undoubtable-restraint-101773862482390.html |access-date=2026-03-20 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref name="w517">{{cite web | last=Rajendran | first=Sowmya | title=Dhurandhar 2 review: Angrier, louder, emptier | website=Newslaundry | date=2026-03-19 | url=https://www.newslaundry.com/2026/03/19/dhurandhar-the-revenge-review-hamzas-mission-is-bloodshed-dhars-mission-is-whitewash | access-date=2026-03-21}}</ref><ref name="d500">{{cite web | last=Yasmin | first=Shahana | title=Dhurandhar 2: The box-office juggernaut that shows hypermasculine nationalism still sells in India | website=The Independent | date=2026-03-19 | url=https://www.independent.co.uk/asia/india/dhurandhar-2-revenge-release-box-office-ranveer-singh-b2941618.html | access-date=2026-03-21}}</ref><ref name="p841">{{cite web | last=Awasthi | first=Pragati | title=International critics slam Ranveer Singh's Dhurandhar: The Revenge, call it 'sociopathic' | website=Wion | date=2026-03-25 | url=https://www.wionews.com/entertainment/hollywood/international-critics-slam-ranveer-singh-s-dhurandhar-the-revenge-call-it-sociopathic-1774427716170 | access-date=2026-03-26 | archive-date=26 March 2026 | archive-url=https://web.archive.org/web/20260326051157/https://www.wionews.com/entertainment/hollywood/international-critics-slam-ranveer-singh-s-dhurandhar-the-revenge-call-it-sociopathic-1774427716170 | url-status=live }}</ref>}} असे असूनही, चित्रपटाने बॉक्स ऑफिसवर वेगाने यश मिळवले आणि एका आठवड्यात {{INR}}१००० कोटींहून अधिक कमाई केली.<ref>{{cite web |access-date=26 March 2026 |title=Dhurandhar 2 joins the 1000-crore club at box office; surpasses Ranbir Kapoor’s Animal |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Mar/26/dhurandhar-2-joins-the-1000-crore-club-at-box-office-surpasses-ranbir-kapoors-animal |website=Cinema Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-26 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 7: Ranveer Singh film mints ₹1000 cr in a week; outpaces Baahubali, RRR |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-7-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1000-crore-outpaces-baahubali-rrr-101774492427070.html |access-date=2026-03-26 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> हा सध्याचा चौथा सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट, जगभरात आणि देशांतर्गत सर्वाधिक कमाई करणारा दुसरा हिंदी चित्रपट, [[भारतातील सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या चित्रपटांची यादी|भारतातील तिसरा सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट]], २०२६ चा सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट आणि २०२६ मधील एकूणच नववा सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट आहे. == कथानक == कथेचा नायक जस्कीरत सिंग रंगी (रणवीर सिंग) हा भारतीय सैन्याच्या 'पंजाब रेजिमेंट'चा एक धाडसी जवान असतो. एका अत्यंत गोपनीय मिशनसाठी तो आपले नाव बदलून 'हमजा अली मजारी' या ओळखीने पाकिस्तानात प्रवेश करतो. तिथे तो केवळ एक हेर म्हणून राहत नाही, तर तिथल्या व्यवस्थेत इतका मिसळून जातो की तो पाकिस्तानी राजकारणी जमील जमाली (राकेश बेदी) यांच्या मुलीशी, यलिनाशी (सारा अर्जुन) लग्न करतो. चित्रपटाचा मोठा भाग कराचीतील 'लायारी' भागात घडतो. तिथे हमजा आपला हँडलर मोहम्मद आलम (गौरव गेरा) याच्या मदतीने अंडरवर्ल्ड आणि दहशतवादी कारवायांची माहिती गोळा करतो. यामध्ये त्याला स्थानिक गुंड उझैर बलोच आणि पोलीस अधिकारी चौधरी अस्लम (संजय दत्त) यांच्याशी सामना करावा लागतो. जेव्हा भारतावर होणाऱ्या दहशतवादी हल्ल्यांचे (उदा. २६/११ चा संदर्भ) धागेदोरे आयएसआय (ISI) अधिकारी मेजर इक्बाल (अर्जुन रामपाल) आणि 'बडे साहब' म्हणजेच दाऊद इब्राहिमपर्यंत पोहोचतात, तेव्हा भारतीय गुप्तचर संस्था (IB) या नेटवर्कला उद्ध्वस्त करण्याचा निर्णय घेते. क्लायमॅक्स: जस्कीरत ऊर्फ हमजाला आपली खरी ओळख, आपले कुटुंब आणि देशाचे कर्तव्य यांच्यात समतोल राखताना अनेक आव्हानांना सामोरे जावे लागते. आपल्या देशाचा अपमान करणाऱ्या आणि सीमेपलीकडून कारवाया करणाऱ्या शत्रूंचा शोध घेऊन त्यांचा खात्मा करणे, हा या चित्रपटाचा मुख्य गाभा आहे. थोडक्यात, हा चित्रपट एका भारतीय सैनिकाच्या बलिदानाची, त्याच्या छुप्या मिशनची आणि शत्रूच्या घरात शिरून घेतलेल्या सूडाची चित्तथरारक कथा आहे. यात अजित डोवाल आणि अस्लम खान यांसारख्या खऱ्या पात्रांवर आधारित व्यक्तिरेखा असल्याने कथेला वास्तववादी जोड मिळाली आहे. == कलाकार == * [[रणवीर सिंग]] - हमजा अली मजारी / जस्कीरत सिंग रंगी (पंजाब रेजिमेंट) च्या भूमिकेत * [[अर्जुन रामपाल]] - मेजर इक्बाल (आयएसआय अधिकारी) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[इलियास काश्मिरी]] आणि मेजर इक्बाल यांच्यावर आधारित आहे) * [[संजय दत्त]] - एसएसपी चौधरी अस्लम (लायारी टास्क फोर्स, सिंध पोलीस) च्या भूमिकेत * [[आर. माधवन]] - अजय सन्याल (आयबी प्रमुख) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[अजित डोवाल]] यांच्यावर आधारित आहे) * [[सारा अर्जुन]] - यलिना जमाली (हमजाची पत्नी) च्या भूमिकेत * [[राकेश बेदी]] - जमील जमाली (यलिनाचा पिता) च्या भूमिकेत. ते एक भारतीय हेर आणि पाकिस्तानी आवामी पार्टीचे (PAP) वरिष्ठ राजकारणी आहेत * [[गौरव गेरा]] - मोहम्मद आलम (लायारीतील एका ज्यूस सेंटरचा मालक आणि हमजाचा हँडलर) च्या भूमिकेत * [[मानव गोहिल]] - सुशांत बन्सल (आयबीचे उपसंचालक) च्या भूमिकेत * [[दानिश पांडोर]] - उझैर बलोच (बलोच टोळीचा नेता) च्या भूमिकेत * विमल ओबेरॉय - शिरानी ([[बलुचिस्तान मुक्तिसेना|बलोचिस्तान युनायटेड फोर्स]]चा नेता) च्या भूमिकेत * दानिश इक्बाल - [[दाऊद इब्राहिम]] / बडे साहबच्या भूमिकेत * [[राज झुत्शी]] - लेफ्टनंट जनरल शमशाद हसन (आयएसआयचे महासंचालक) च्या भूमिकेत * उदयबीर संधू - गुरबाझ "पिंडा" सिंगच्या भूमिकेत. (हे पात्र हरविंदर सिंग संधू "रिंडा" वर आधारित आहे) * मुस्तफा अहमद - रिझवान शाहच्या भूमिकेत * मधुरजीत सर्घी - प्रभनीत कौर रंगी (जस्कीरतची आई) च्या भूमिकेत * गितिका गंजू धर - शबनम जमाली (जमीलची पत्नी) च्या भूमिकेत * आदित्य उप्पल - एएसपी ओमर हैदरच्या भूमिकेत. (हे पात्र ओमर शाहिद हमीदवर आधारित आहे) * सलीम सिद्दीकी - आतिफ अहमदच्या भूमिकेत. (हे पात्र [[अतिक अहमद]]वर आधारित आहे) * राम चंदर - अश्फाक अहमदच्या भूमिकेत. (हे पात्र खालिद अझीमवर आधारित आहे) * अश्विन धर - अर्शद पप्पू (पठाण टोळीचा नेता) च्या भूमिकेत * अभय अरोरा - यासिर अराफात (पप्पूचा धाकटा भाऊ) च्या भूमिकेत * अंकित सागर - जावेद खनानीच्या भूमिकेत * विनोद थरानी - आझम चीमाच्या भूमिकेत * फैज खान - साजिद मीरच्या भूमिकेत * संजय मेहता - अब्दुल भट्टोवीच्या भूमिकेत * राजेश डोग्रा - अब्दुल रहमान मक्कीच्या भूमिकेत * सुविंदर विकी - ब्रिगेडियर जहांगीर (इक्बालचे वडील) च्या भूमिकेत * [[सौम्या टंडन]] - उल्फत (रहमानची विधवा) च्या भूमिकेत * उमैर नवीद निर्बान - झयान (हमजा आणि यलिनाचा मुलगा) च्या भूमिकेत * परी पांढेर - जसलीन कौर रंगीच्या भूमिकेत * हितिका बाली - हरलीन कौर रंगीच्या भूमिकेत * आशिष दुग्गल - आमदार सुखविंदर सिंगच्या भूमिकेत * भाषा सुंबली - वकील वीणाच्या भूमिकेत * विजेंदर सिंग - अमरजित सिंगच्या भूमिकेत * विवेक सिन्हा - जहूर मिस्त्रीच्या भूमिकेत * अमनदीप सिंग - सुनप्रीत सिंग "सनी डीव्हीडी" च्या भूमिकेत * मशहूर अमरोही - नवाब शफीकच्या भूमिकेत. (हे पात्र [[नवाझ शरीफ]] यांच्यावर आधारित आहे) * संजय मेंदिरत्ता - आकिब अली झरवारी (पाकिस्तानचे राष्ट्राध्यक्ष) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[आसिफ अली झरदारी]] यांच्यावर आधारित आहे) * हिमांशू गोखानी - डीजीपी संजय कुमार (उत्तर प्रदेश पोलीस) च्या भूमिकेत * [[अक्षय खन्ना]] - रहमान डकैतच्या भूमिकेत (शरीर प्रदर्शन/विशेष भूमिका) * [[यामी गौतम]] - शाझिया बानो (पाहुणी कलाकार) == निर्मिती == हा उत्तरभाग 'धुरंधर' या चित्रपटाचा अंतिम भाग म्हणून विकसित करण्यात आला. सुरुवातीला एकाच चित्रपटाची निर्मिती करण्यात येणार होती. परंतु पूर्ण कथानकासाठी हा चित्रपट दोन भागांत प्रदर्शित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.<ref>{{cite web |access-date=19 November 2025 |title=INSIDE SCOOP: The REAL REASON why Aditya Dhar is releasing Ranveer Singh's Dhurandhar in two parts |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/inside-scoop-real-reason-aditya-dhar-releasing-ranveer-singhs-dhurandhar-two-parts/ |work=Bollywood Hungama |archive-date=19 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251119172110/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/inside-scoop-real-reason-aditya-dhar-releasing-ranveer-singhs-dhurandhar-two-parts/ |url-status=live }}</ref> या दोन्ही भागांचे चित्रीकरण एकाच वेळी सलगपणे करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=20 November 2025 |title='Dhurandhar': Here's the REAL REASON why Aditya Dhar split Ranveer Singh's film into two parts |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-heres-the-real-reason-why-aditya-dhar-split-ranveer-singhs-film-into-two-parts/articleshow/125458076.cms |work=The Times of India |archive-date=6 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206102647/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-heres-the-real-reason-why-aditya-dhar-split-ranveer-singhs-film-into-two-parts/articleshow/125458076.cms |url-status=live }}</ref> मुळात एकच चित्रपट प्रदर्शित करण्याचा मानस होता, परंतु चित्रपटाचे फुटेज, व्याप्ती आणि कथेतील गुंतागुंत यामुळे उत्तर-निर्मिती प्रक्रियेदरम्यान निर्मात्यांनी चित्रपटाचे दोन भाग करण्याचा निर्णय घेतला.<ref>{{cite web |access-date=20 November 2025 |title=Why Is Ranveer Singh's Dhurandhar Releasing In 2 Parts? Here's Why Aditya Dhar Took This Decision |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/why-is-ranveer-singh-dhurandhar-releasing-in-2-parts-heres-why-aditya-dhar-took-this-decision-ws-l-9719512.html |work=News18 |archive-date=30 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251230132647/https://www.news18.com/movies/bollywood/why-is-ranveer-singh-dhurandhar-releasing-in-2-parts-heres-why-aditya-dhar-took-this-decision-ws-l-9719512.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |access-date=4 December 2025 |title=Rakesh Bedi confirms Dhurandhar Part 2 is ready: 'It will release in a month or two' |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rakesh-bedi-confirms-dhurandhar-part-2-is-ready-it-will-release-in-a-month-or-two-10401614/ |work=The Indian Express |archive-date=31 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251231161850/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rakesh-bedi-confirms-dhurandhar-part-2-is-ready-it-will-release-in-a-month-or-two-10401614/ |url-status=live }}</ref> दोन्ही चित्रपटांचे मुख्य चित्रीकरण जुलै २०२४ ते ऑक्टोबर २०२५ दरम्यान भारत आणि [[थायलंड]]मध्ये पार पडले.<ref>{{cite web |date=11 February 2025 |title=Ranveer Singh and Akshaye Khanna spotted shooting for Aditya Dhar's 'Dhurandhar' – Exclusive Pics |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ranveer-singh-and-akshaye-khanna-spotted-shooting-for-aditya-dhars-dhurandhar-exclusive-pics/articleshow/118142712.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250211095815/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ranveer-singh-and-akshaye-khanna-spotted-shooting-for-aditya-dhars-dhurandhar-exclusive-pics/articleshow/118142712.cms |archive-date=11 February 2025 |access-date=11 February 2025 |work=Times of India}}</ref><ref>{{cite web |access-date=17 December 2025 |title=Dhurandhar Shooting Locations: Ranveer Singh and Aditya Dhar's Action Thriller Filmed Across Bangkok, Amritsar, Mumbai and Ladakh |url=https://www.timesnownews.com/travel/dhurandhar-shooting-locations-ranveer-singh-and-aditya-dhar-action-thriller-filmed-across-bangkok-amritsar-mumbai-and-ladakh-article-153241174 |website=Times Now |archive-date=19 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219075859/https://www.timesnownews.com/travel/dhurandhar-shooting-locations-ranveer-singh-and-aditya-dhar-action-thriller-filmed-across-bangkok-amritsar-mumbai-and-ladakh-article-153241174 |url-status=live }}</ref> दुसऱ्या भागाचे उर्वरित चित्रीकरण जानेवारी आणि फेब्रुवारी २०२६ मध्ये देखील करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=1 February 2026 |title='Dhurandhar 2 The Revenge': Sanjay Dutt and Arjun Rampal SPOTTED filming in Mumbai ahead of sequel release |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-sanjay-dutt-and-arjun-rampal-spotted-filming-in-mumbai-ahead-of-sequel-release/articleshow/127831461.cms |website=Times of India}}</ref><ref>{{cite web |access-date=5 February 2026 |title=Exclusive: Yami Gautam Joins Aditya Dhar's Dhurandhar 2, Wraps Up Shoot |url=https://www.ndtv.com/entertainment/exclusive-yami-gautam-joins-aditya-dhars-dhurandhar-2-wraps-up-shoot-10951533 |website=NDTV}}</ref><ref>{{cite web |access-date=3 February 2026 |title=BREAKING: Mumbai Police files FIR against Dhurandhar The Revenge location manager for flying drone in high security Fort area of South Mumbai without permission |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-mumbai-police-files-fir-dhurandhar-revenge-location-manager-flying-drone-high-security-fort-area-south-mumbai-without-permission |website=Bollywood Hungama}}</ref> == प्रदर्शन == === चित्रपटगृह === 'धुरंधर: द रिव्हेंज' १९ मार्च २०२६ रोजी [[गुढीपाडवा]], [[उगादी]] आणि [[ईद-उल-फित्र]] च्या मुहूर्तावर जगभरात प्रदर्शित झाला.<ref>{{cite web |access-date=5 December 2025 |title=Dhurandhar hits theatres: Second part of Ranveer's film to release on this date |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/dhurandhar-part-two-film-release-date-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-arjun-rampal-akshaye-khanna-r-madhavan-rakesh-bedi-2831185-2025-12-05 |work=India Today |archive-date=12 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212080202/https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/dhurandhar-part-two-film-release-date-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-arjun-rampal-akshaye-khanna-r-madhavan-rakesh-bedi-2831185-2025-12-05 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |access-date=5 December 2025 |title=BREAKING: Dhurandhar ends with the promise of a sequel; to release on Eid, on March 19, 2026; clash with Toxic, Dhamaal 4 |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-ends-promise-sequel-release-eid-march-19-2026-clash-toxic-dhamaal-4/ |work=Bollywood Hungama |archive-date=5 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251205102203/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-ends-promise-sequel-release-eid-march-19-2026-clash-toxic-dhamaal-4/ |url-status=live }}</ref> प्रेक्षकांच्या प्रचंड मागणीमुळे हा चित्रपट मूळ [[हिंदी भाषा|हिंदी]] व्यतिरिक्त [[तेलुगू भाषा|तेलुगू]], [[तमिळ भाषा|तमिळ]], [[मल्याळम भाषा|मल्याळम]] आणि [[कन्नड भाषा|कन्नड]] भाषांमध्येही प्रदर्शित करण्यात आला.<ref>{{cite web |access-date=24 December 2025 |title=Dhurandhar 2 To Release In 5 , Ranveer Singh's Film Locks Eid Release |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/dhurandhar-2-to-release-in-5-languages-ranveer-singhs-film-locks-eid-release-ws-l-9790173.html |work=News18}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 December 2025 |title='Dhurandhar' storm goes Pan-India: Sequel to release on Eid 2026 in five languages following massive demand |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-storm-goes-pan-india-sequel-to-release-on-eid-2026-in-five-languages-following-massive-demand-3841596 |access-date=25 December 2025 |website=[[The Deccan Herald]] |archive-date=24 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251224171931/https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-storm-goes-pan-india-sequel-to-release-on-eid-2026-in-five-languages-following-massive-demand-3841596 |url-status=live }}</ref> चित्रपटातील तीव्र हिंसाचारामुळे [[केंद्रीय चित्रपट प्रमाणन मंडळ|सेन्सॉर बोर्डाने (CBFC)]] याला 'A' (फक्त प्रौढांसाठी) प्रमाणपत्र दिले. काही हिंसक दृश्ये आणि शिवराळ भाषेवर कात्री लावल्यानंतर चित्रपटाचा अंतिम कालावधी २२९ मिनिटे निश्चित करण्यात आला.<ref name=CBFC>{{Cite web |first=Fenil |last=Seta |date=17 March 2026 |title=EXCLUSIVE: CBFC reduces visuals in 4 violent scenes in Dhurandhar The Revenge by 34 seconds; censors abusive words |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/exclusive-cbfc-reduces-visuals-4-violent-scenes-dhurandhar-revenge-34-seconds-censors-abusive-words/ |website=Bollywood Hungama |access-date=17 March 2026}}</ref><ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title=Dhurandhar 2 loses 6 minutes in India: Beheading, cement block attack & eye-smashing scenes trimmed. Full CBFC 21 edit list inside |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/dhurandhar-2-loses-6-minutes-in-india-beheading-cement-block-attack-eye-smashing-scenes-trimmed-full-cbfc-21-edit-list-inside/articleshow/129647867.cms |access-date=2026-03-19 |work=[[The Economic Times]] |issn=0013-0389}}</ref> मात्र, परदेशातील प्रदर्शनांमध्ये हा चित्रपट २३५ मिनिटांचा असल्याचे सांगण्यात आले.<ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title='Dhurandhar: The Revenge': Ranveer Singh starrer faces CBFC cuts; violent scenes and runtime reduced ahead of release |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-ranveer-singh-starrer-faces-cbfc-cuts-violent-scenes-and-runtime-reduced-ahead-of-release/articleshow/129641796.cms#:~:text=The%20version%20submitted%20to%20the,3%20hours%20and%2055%20minutes. |access-date=2026-03-19 |work=The Times of India |issn=0971-8257 |archive-date=18 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260318043338/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-ranveer-singh-starrer-faces-cbfc-cuts-violent-scenes-and-runtime-reduced-ahead-of-release/articleshow/129641796.cms#:~:text=The%20version%20submitted%20to%20the,3%20hours%20and%2055%20minutes. |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=Choudhury |first=Anjali |date=March 17, 2026 |title=Dhurandhar 2 India Version Is 6 Minutes Shorter Than Overseas, 3 Hour 49 Minutes vs 3 Hour 55 Minutes |url=https://www.ndtv.com/entertainment/dhurandhar-2-india-version-is-6-minutes-shorter-than-overseas-3-hour-49-minutes-vs-3-hour-55-minutes-11229790 |website=[[NDTV]]}}</ref> सर्व भाषांमध्ये १८ मार्चच्या संध्याकाळी 'पेड प्रिव्ह्यू' शो आयोजित केले होते, परंतु तांत्रिक आणि सेन्सॉरशीपच्या समस्यांमुळे अनेक शो लांबणीवर पडले किंवा रद्द झाले, ज्याचा फटका प्रामुख्याने कन्नड आणि मल्याळम शोना बसला.<ref>{{Cite web |date=2026-03-18 |title=EXCLUSIVE: Dhurandhar: The Revenge kicks off Hindi, Tamil & Telugu premieres on March 18; Malayalam & Kannada delayed due to censor issues |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/exclusives/exclusive-dhurandhar-the-revenge-hindi-tamil-telugu-begins-premieres-on-march-18-2026-while-malayalam-and-kannada-versions-get-delayed-due-to-censor-delay-1401588 |access-date=2026-03-19 |website=PINKVILLA |language=en}}</ref><ref>{{cite web |access-date=6 March 2026 |title=BREAKING: Dhurandhar: The Revenge to have paid previews on March 18 from 5:00 pm onwards |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-the-revenge-to-have-paid-previews-on-march-18-from-500-pm-onwards/ |website=Bollywood Hungama |archive-date=6 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260306162713/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-the-revenge-to-have-paid-previews-on-march-18-from-500-pm-onwards/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title=Aditya Dhar issues apology as Dhurandhar 2: The Revenge premieres hit by delays, Kannada, Malayalam shows cancelled |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/aditya-dhar-issues-apology-as-dhurandhar-2-the-revenge-premieres-hit-by-delays-kannada-malayalam-shows-cancelled/articleshow/129660314.cms |access-date=2026-03-19 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> मागील भागाप्रमाणेच, या चित्रपटावरही [[खाडी सहकार्य परिषद|गल्फ (GCC)]] देशांमध्ये बंदी घालण्यात आली.<ref name="k994"/><ref name="bollywoodhungama.com">{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Explained: How Dhurandhar part 1 and 2's UAE-GCC ban could cost as much as lifetime numbers of Ghajini, Stree, Gangubai Kathiawadi |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/explained-dhurandhar-part-1-2s-uae-gcc-ban-cost-much-lifetime-numbers-ghajini-stree-gangubai-kathiawadi/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> === होम मीडिया === चित्रपटाचे प्रदर्शनानंतरचे डिजिटल स्ट्रीमिंग हक्क (ओटीटी हक्क) जियो हॉटस्टार ने १५० कोटी रुपयांना विकत घेतले. या मालिकेतील मागील चित्रपटाचे हक्क [[नेटफ्लिक्स]] कडे होते, मात्र यावेळेस जिओ हॉटस्टारने बाजी मारली.<ref>{{cite web |access-date=4 February 2026 |title=SCOOP: Dhurandhar 2 OTT rights EXPLODE to Rs. 150 cr; Ranveer Singh creates yet another RECORD as Jio Hotstar wins big! |url=https://www.bollywoodhungama.com/amp/news/bollywood/scoop-dhurandhar-2-ott-rights-explode-to-rs-150-cr-ranveer-singh-creates-yet-another-record-as-jio-hotstar-wins-big/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> == बॉक्स ऑफिस (गल्ला) == अधिकृत प्रदर्शनाच्या आदल्या दिवशी निवडक चित्रपटगृहांमध्ये झालेल्या 'पेड प्रिव्ह्यू'मधून या चित्रपटाने ₹७५ कोटींची कमाई केली. कोणत्याही भारतीय चित्रपटासाठी ही आतापर्यंतची सर्वोच्च कमाई असून, याने ''स्त्री २'' (२०२४) आणि ''दे कॉल हिम ओजी'' (२०२५) चे पूर्वीचे विक्रम मोडीत काढले.<ref>{{Cite web |date=Mar 19, 2026 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection: Film mints ₹75 cr in previews, beats Baaghi 4 lifetime even before release |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-ranveer-singh-aditya-dhar-film-mints-75-crore-paid-previews-beats-baaghi-4-101773897042484.html |access-date=Mar 20, 2026 |website=Hindustan Times |language=en|last=Mathur|first=Abhimanyu}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 collection: Ranveer Singh film opens at Rs 240 crore globally |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-2-day-1-collection-aditya-dhars-espionage-drama-opens-at-rs-240-crore-globally-3938515 |access-date=2026-03-20 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> प्रिव्ह्यूसह या चित्रपटाने जगभरात ₹१९६–२४० कोटींची सलामी दिली, जी कोणत्याही बॉलिवूड चित्रपटासाठीची सर्वोच्च सुरुवातीची कमाई आहे.<ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 Emerges WORLDWIDE Day One Champion |url=https://www.boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=9681 |access-date=2026-03-21 |website=[[Box Office India]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=Mar 20, 2026 |title=All box office records Ranveer Singh, Aditya Dhar's Dhurandhar 2 broke on day 1 with earth-shattering ₹240 crore start |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/all-box-office-records-ranveer-singh-aditya-dhar-dhurandhar-2-broke-on-day-1-jawan-baahubali-pushpa-2-bollywood-101773995774153.html |access-date=March 20, 2026 |website=Hindustan Times |language=en|last=Mathur|first=Abhimanyu|archive-url=https://web.archive.org/web/20260320190639/https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/all-box-office-records-ranveer-singh-aditya-dhar-dhurandhar-2-broke-on-day-1-jawan-baahubali-pushpa-2-bollywood-101773995774153.html|archive-date=March 20, 2026|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Palat |first=Lakshana N. |date=2026-03-20 |title=Dhurandhar 2 crosses Rs 2.4 billion worldwide, overtakes Baahubali 2 as biggest Indian opener ever |url=https://gulfnews.com/entertainment/dhurandhar-2-crosses-rs-24-billion-worldwide-overtakes-baahubali-2-as-biggest-indian-opener-ever-1.500480785 |access-date=2026-03-20 |website=[[Gulf News]] |language=en}}</ref> पहिल्या आठवड्याच्या अखेरीस , चित्रपटाने जगभरात ₹७५९.९१ कोटी कमावले, ज्यामध्ये परदेशातील कमाई सुमारे ₹२०९.६० कोटी होती.<ref>{{Cite web |date=2026-03-23 |title=GLOBAL DOMINATION: Dhurandhar The Revenge storms the world box office with Rs. 759.91 crore worldwide gross; Ranveer Singh crowned 'King Of The World' |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/global-domination-dhurandhar-revenge-storms-world-box-office-rs-759-91-crore-worldwide-gross-ranveer-singh-crowned-king-world/ |access-date=2026-03-24 |website=Bollywood Hungama |language=en |archive-date=24 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260324133658/https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/global-domination-dhurandhar-revenge-storms-world-box-office-rs-759-91-crore-worldwide-gross-ranveer-singh-crowned-king-world/ |url-status=live }}</ref> 'धुरंधर: द रिव्हेंज'ने पहिल्याच आठवड्यात जगभरात ₹१,००६ कोटींचा टप्पा ओलांडला. यामुळे [[एस.एस. राजामौली]] यांच्यानंतर सलग दोन चित्रपट ₹१,००० कोटींच्या क्लबमध्ये नेणारे आदित्य धर हे दुसरे भारतीय दिग्दर्शक ठरले.<ref>{{cite web |access-date=26 March 2026 |title=Dhurandhar 2 joins the 1000-crore club at box office; surpasses Ranbir Kapoor’s Animal |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Mar/26/dhurandhar-2-joins-the-1000-crore-club-at-box-office-surpasses-ranbir-kapoors-animal |website=Cinema Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-26 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 7: Ranveer Singh film mints ₹1000 cr in a week; outpaces Baahubali, RRR |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-7-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1000-crore-outpaces-baahubali-rrr-101774492427070.html |access-date=2026-03-26 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> चित्रपटाने ९ दिवसांत उत्तर अमेरिकेत २०.८० दशलक्ष डॉलर्सची कमाई केली,<ref>{{Cite news |title='Dhurandhar 2' Box Office Collection Day 11: Ranveer Singh film surpasses lifetime collection of first part, becomes 4th biggest Indian film of all time |url=https://www.firstpost.com/entertainment/dhurandhar-2-box-office-collection-day-11-ranveer-singh-film-surpasses-lifetime-collection-of-first-part-becomes-4th-biggest-indian-film-of-all-time-13994486.html |access-date=2026-03-30 |work=Firstpost}}</ref> आणि ''[[बाहुबली २: द कन्क्लुजन]]''चा २०.७८ दशलक्ष डॉलर्सचा त्या प्रदेशातील आजीवन विक्रम मोडला.<ref>{{Cite web |date=2026-03-29 |title=Baahubali Producer Reacts as Dhurandhar Shatters Long-standing Record |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/baahubali-producer-reacts-as-dhurandhar-shatters-long-standing-record-1947044 |access-date=2026-03-29 |website=Deccan Chronicle |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-29 |title=Dhurandhar The Revenge Box Office: Surpasses Baahubali: The Conclusion in North America |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/dhurandhar-revenge-box-office-surpasses-baahubali-conclusion-north-america/ |access-date=2026-03-29 |website=Bollywood Hungama |language=en}}</ref> अवघ्या ११ दिवसांत जगभरात ₹१,३६५ कोटी कमावून या चित्रपटाने पहिल्या भागाच्या एकूण कमाईला मागे टाकले.<ref>{{Cite web |last=Ramachandran |first=Naman |date=2026-03-30 |title=Ranveer Singh’s ‘Dhurandhar: The Revenge’ Tops $147 Million Globally, Becomes Highest-Grossing Indian Film in North America Surpassing ‘Baahubali 2’ |url=https://variety.com/2026/film/box-office/ranveer-singh-dhurandhar-the-revenge-147-million-baahubali-2-1236702346/ |access-date=2026-03-30 |website=Variety |language=en-US}}</ref> तसेच तो [[ऑस्ट्रेलिया]]मध्ये सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट ठरला.<ref>{{cite web |access-date=30 March 2026 |title=Dhurandhar The Revenge becomes the Highest-Grossing Indian film of all time in Australia |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/dhurandhar-revenge-becomes-highest-grossing-indian-film-time-australia/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> दुसऱ्या आठवड्याच्या अखेरीस चित्रपटाची जागतिक कमाई ₹१,४३५ कोटींवर पोहोचली आणि प्रदर्शनाच्या दुसऱ्याच आठवड्यात याने ₹१,५०० कोटींचा टप्पा पार केला.<ref>{{Cite web |date=2026-04-01 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 13: Ranveer Singh film becomes 1st from Bollywood to cross ₹1400 crore |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-13-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1st-from-bollywood-1400-crore-101775012657428.html |access-date=2026-04-02 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 box office collection: Ranveer Singh's film crosses Rs 1500 crore worldwide, inches closer to Rs 1000 crore net in India |url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/dhurandhar-2-box-office-collection-ranveer-singh-s-film-crosses-rs-1500-crore-worldwide-inches-closer-to-rs-1000-crore-net-in-india-article-13878949.html |access-date=2026-04-03 |website=Moneycontrol}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == नोंदी == {{Notelist}} rszmvcp1ro7rdrnlfkeijhn97uhzubg 2677513 2677511 2026-04-04T15:38:48Z संतोष गोरे 135680 2677513 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''धुरंधर: द रिव्हेंज''' हा २०२६ मधील [[हिंदी]]-भाषेतील [[हेरपट]]-मारधाड चित्रपट चित्रपट आहे. या चित्रपटाचे लेखन आणि दिग्दर्शन [[आदित्य धर]] यांनी केले आहे. याची निर्मिती धर, लोकेश धर आणि [[ज्योती देशपांडे]] यांनी [[जिओ प्लॅटफॉर्म्स|जिओ स्टुडिओज]] आणि B62 स्टुडिओज अंतर्गत केली आहे. हा २०२५ च्या ''[[धुरंधर (चित्रपट) |धुरंधर]]'' चित्रपटाचा सिक्वेल आणि या द्वयी मालिकेतील शेवटचा भाग आहे. या चित्रपटात [[रणवीर सिंग]], [[अर्जुन रामपाल]], [[संजय दत्त]], [[आर. माधवन]], [[सारा अर्जुन]], [[राकेश बेदी]], [[गौरव गेरा]], [[दानिश पांडोर]] आणि [[मानव गोहिल]] यांच्या भूमिका असून, अनेक कलाकारांनी पहिल्या चित्रपटातील आपल्या भूमिका पुन्हा साकारल्या आहेत. हा चित्रपट एका अंडरकव्हर [[गुप्तचर विभाग|भारतीय गुप्तचर यंत्रणा]] एजंटचे अनुसरण करतो जो [[कराची]]मधील गुन्हेगारी सिंडिकेट आणि पाकिस्तानी राजकारणात आपली घुसखोरी सुरू ठेवतो आणि [[२६ नोव्हेंबर २००८ चा मुंबईवरील दहशतवादी हल्ला|२६/११ च्या हल्ल्यांचा]] बदला घेताना मोठ्या आव्हानांचा सामना करतो. चित्रपटाची कथा [[दक्षिण आशिया]]तील अनेक वास्तविक भू-राजकीय घटना आणि संघर्षांना ढोबळमानाने एकत्र गुंफते, ज्यामध्ये ऑपरेशन ल्यारी, [[२०१४ लोकसभा निवडणुका|२०१४ ची भारतीय सार्वत्रिक निवडणूक]] आणि २०१६ मधील [[भारताच्या चलनाचे विमुद्रीकरण]] यांचा समावेश आहे. पहिल्या चित्रपटासोबतच लगोलग चित्रिकरण करण्यात आलेल्या या चित्रपटाचे [[चित्रीकरण|मुख्य चित्रीकरण]] जुलै २०२४ मध्ये [[बँकॉक]], [[थायलंड]] येथे सुरू झाले आणि ऑक्टोबर २०२५ मध्ये पूर्ण झाले. चित्रीकरण [[पंजाब, भारत|पंजाब]], [[चंदिगढ]], [[महाराष्ट्र]], [[लडाख]], [[हिमाचल प्रदेश]] आणि थायलंडमध्ये झाले, जिथे काही ठिकाणांचा वापर [[पाकिस्तान]]-सेट सीक्वेन्ससाठी करण्यात आला. पहिल्या चित्रपटाप्रमाणेच शाश्वत सचदेव यांनी चित्रपटाचे संगीत दिग्दर्शन केले आहे. २२९ मिनिटांच्या 'रनटाइम'सह, हा आतापर्यंतचा 'आठवा सर्वात मोठा भारतीय चित्रपट आहे.<ref>{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Ranveer Singh's Dhurandhar: The Revenge Receives A Certificate With 3 hr 49 min Runtime |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/ranveer-singhs-dhurandhar-the-revenge-receives-a-certificate-with-3-hr-49-min-runtime-ws-l-9982965.html |website=News18}}</ref> ''धुरंधर: द रिव्हेंज'' १९ मार्च २०२६ रोजी [[गुढीपाडवा]], [[उगादी]] आणि [[ईद-उल-फित्र|ईद]]च्या मुहूर्तावर जगभरातील चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला. चित्रपटाला उत्तम प्रतिसाद मिळाला, ज्यामध्ये कलाकारांचा अभिनय, कथा आणि संगीत यांचे कौतुक झाले, तर त्यातील हिंसाचार आणि कथित राष्ट्रवादी व कथित [[इस्लामोफोबिया]]वर टीका झाली. त्याच्या पूर्ववर्ती चित्रपटाप्रमाणेच, यावर सर्व [[गल्फ को-ऑपरेशन कौन्सिल]] (GCC) देशांमध्ये बंदी घालण्यात आली.{{efn|<ref name="k994">{{cite web | last=Mouli | first=Chandra | title=Pakistanis are watching Dhurandhar 2 despite ban, here's how | website=The Siasat Daily | date=2026-03-20 | url=https://www.siasat.com/dhurandhar-2-reaches-pakistan-despite-ban-videos-go-viral-3438346/amp/ | access-date=2026-03-26}}</ref><ref>{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Explained: How Dhurandhar part 1 and 2's UAE-GCC ban could cost as much as lifetime numbers of Ghajini, Stree, Gangubai Kathiawadi |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/explained-dhurandhar-part-1-2s-uae-gcc-ban-cost-much-lifetime-numbers-ghajini-stree-gangubai-kathiawadi/ |website=Bollywood Hungama}}</ref><ref name="Hindustan Times-2026">{{Cite web |date=2026-03-19 |title=Dhurandhar 2 review: A roller-coaster ride elevated by Ranveer Singh's brilliance, Aditya Dhar's undoubtable restraint |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-review-rollercoaster-ride-elevated-by-ranveer-singh-brilliance-aditya-dhar-undoubtable-restraint-101773862482390.html |access-date=2026-03-20 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref name="w517">{{cite web | last=Rajendran | first=Sowmya | title=Dhurandhar 2 review: Angrier, louder, emptier | website=Newslaundry | date=2026-03-19 | url=https://www.newslaundry.com/2026/03/19/dhurandhar-the-revenge-review-hamzas-mission-is-bloodshed-dhars-mission-is-whitewash | access-date=2026-03-21}}</ref><ref name="d500">{{cite web | last=Yasmin | first=Shahana | title=Dhurandhar 2: The box-office juggernaut that shows hypermasculine nationalism still sells in India | website=The Independent | date=2026-03-19 | url=https://www.independent.co.uk/asia/india/dhurandhar-2-revenge-release-box-office-ranveer-singh-b2941618.html | access-date=2026-03-21}}</ref><ref name="p841">{{cite web | last=Awasthi | first=Pragati | title=International critics slam Ranveer Singh's Dhurandhar: The Revenge, call it 'sociopathic' | website=Wion | date=2026-03-25 | url=https://www.wionews.com/entertainment/hollywood/international-critics-slam-ranveer-singh-s-dhurandhar-the-revenge-call-it-sociopathic-1774427716170 | access-date=2026-03-26 | archive-date=26 March 2026 | archive-url=https://web.archive.org/web/20260326051157/https://www.wionews.com/entertainment/hollywood/international-critics-slam-ranveer-singh-s-dhurandhar-the-revenge-call-it-sociopathic-1774427716170 | url-status=live }}</ref>}} असे असूनही, चित्रपटाने बॉक्स ऑफिसवर वेगाने यश मिळवले आणि एका आठवड्यात {{INR}}१००० कोटींहून अधिक कमाई केली.<ref>{{cite web |access-date=26 March 2026 |title=Dhurandhar 2 joins the 1000-crore club at box office; surpasses Ranbir Kapoor’s Animal |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Mar/26/dhurandhar-2-joins-the-1000-crore-club-at-box-office-surpasses-ranbir-kapoors-animal |website=Cinema Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-26 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 7: Ranveer Singh film mints ₹1000 cr in a week; outpaces Baahubali, RRR |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-7-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1000-crore-outpaces-baahubali-rrr-101774492427070.html |access-date=2026-03-26 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> हा सध्याचा चौथा सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट, जगभरात आणि देशांतर्गत सर्वाधिक कमाई करणारा दुसरा हिंदी चित्रपट, [[भारतातील सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या चित्रपटांची यादी|भारतातील तिसरा सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट]], २०२६ चा सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट आणि २०२६ मधील एकूणच नववा सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट आहे. == कथानक == कथेचा नायक जस्कीरत सिंग रंगी (रणवीर सिंग) हा भारतीय सैन्याच्या 'पंजाब रेजिमेंट'चा एक धाडसी जवान असतो. एका अत्यंत गोपनीय मिशनसाठी तो आपले नाव बदलून 'हमजा अली मजारी' या ओळखीने पाकिस्तानात प्रवेश करतो. तिथे तो केवळ एक हेर म्हणून राहत नाही, तर तिथल्या व्यवस्थेत इतका मिसळून जातो की तो पाकिस्तानी राजकारणी जमील जमाली (राकेश बेदी) यांच्या मुलीशी, यलिनाशी (सारा अर्जुन) लग्न करतो. चित्रपटाचा मोठा भाग कराचीतील 'ल्यारी' भागात घडतो. तिथे हमजा आपला हँडलर मोहम्मद आलम (गौरव गेरा) याच्या मदतीने अंडरवर्ल्ड आणि दहशतवादी कारवायांची माहिती गोळा करतो. यामध्ये त्याला स्थानिक गुंड उझैर बलोच आणि पोलीस अधिकारी चौधरी अस्लम (संजय दत्त) यांच्याशी सामना करावा लागतो. जेव्हा भारतावर होणाऱ्या दहशतवादी हल्ल्यांचे (उदा. २६/११ चा संदर्भ) धागेदोरे आयएसआय (ISI) अधिकारी मेजर इक्बाल (अर्जुन रामपाल) आणि 'बडे साहब' म्हणजेच दाऊद इब्राहिमपर्यंत पोहोचतात, तेव्हा भारतीय गुप्तचर संस्था (IB) या नेटवर्कला उद्ध्वस्त करण्याचा निर्णय घेते. क्लायमॅक्स: जस्कीरत ऊर्फ हमजाला आपली खरी ओळख, आपले कुटुंब आणि देशाचे कर्तव्य यांच्यात समतोल राखताना अनेक आव्हानांना सामोरे जावे लागते. आपल्या देशाचा अपमान करणाऱ्या आणि सीमेपलीकडून कारवाया करणाऱ्या शत्रूंचा शोध घेऊन त्यांचा खात्मा करणे, हा या चित्रपटाचा मुख्य गाभा आहे. थोडक्यात, हा चित्रपट एका भारतीय सैनिकाच्या बलिदानाची, त्याच्या छुप्या मिशनची आणि शत्रूच्या घरात शिरून घेतलेल्या सूडाची चित्तथरारक कथा आहे. यात अजित डोवाल आणि अस्लम खान यांसारख्या खऱ्या पात्रांवर आधारित व्यक्तिरेखा असल्याने कथेला वास्तववादी जोड मिळाली आहे. == कलाकार == * [[रणवीर सिंग]] - हमजा अली मजारी / जस्कीरत सिंग रंगी (पंजाब रेजिमेंट) च्या भूमिकेत * [[अर्जुन रामपाल]] - मेजर इक्बाल (आयएसआय अधिकारी) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[इलियास काश्मिरी]] आणि मेजर इक्बाल यांच्यावर आधारित आहे) * [[संजय दत्त]] - एसएसपी चौधरी अस्लम (ल्यारी टास्क फोर्स, सिंध पोलीस) च्या भूमिकेत * [[आर. माधवन]] - अजय सन्याल (आयबी प्रमुख) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[अजित डोवाल]] यांच्यावर आधारित आहे) * [[सारा अर्जुन]] - यलिना जमाली (हमजाची पत्नी) च्या भूमिकेत * [[राकेश बेदी]] - जमील जमाली (यलिनाचा पिता) च्या भूमिकेत. ते एक भारतीय हेर आणि पाकिस्तानी आवामी पार्टीचे (PAP) वरिष्ठ राजकारणी आहेत * [[गौरव गेरा]] - मोहम्मद आलम (लायारीतील एका ज्यूस सेंटरचा मालक आणि हमजाचा हँडलर) च्या भूमिकेत * [[मानव गोहिल]] - सुशांत बन्सल (आयबीचे उपसंचालक) च्या भूमिकेत * [[दानिश पांडोर]] - उझैर बलोच (बलोच टोळीचा नेता) च्या भूमिकेत * विमल ओबेरॉय - शिरानी ([[बलुचिस्तान मुक्तिसेना|बलोचिस्तान युनायटेड फोर्स]]चा नेता) च्या भूमिकेत * दानिश इक्बाल - [[दाऊद इब्राहिम]] / बडे साहबच्या भूमिकेत * [[राज झुत्शी]] - लेफ्टनंट जनरल शमशाद हसन (आयएसआयचे महासंचालक) च्या भूमिकेत * उदयबीर संधू - गुरबाझ "पिंडा" सिंगच्या भूमिकेत. (हे पात्र हरविंदर सिंग संधू "रिंडा" वर आधारित आहे) * मुस्तफा अहमद - रिझवान शाहच्या भूमिकेत * मधुरजीत सर्घी - प्रभनीत कौर रंगी (जस्कीरतची आई) च्या भूमिकेत * गितिका गंजू धर - शबनम जमाली (जमीलची पत्नी) च्या भूमिकेत * आदित्य उप्पल - एएसपी ओमर हैदरच्या भूमिकेत. (हे पात्र ओमर शाहिद हमीदवर आधारित आहे) * सलीम सिद्दीकी - आतिफ अहमदच्या भूमिकेत. (हे पात्र [[अतिक अहमद]]वर आधारित आहे) * राम चंदर - अश्फाक अहमदच्या भूमिकेत. (हे पात्र खालिद अझीमवर आधारित आहे) * अश्विन धर - अर्शद पप्पू (पठाण टोळीचा नेता) च्या भूमिकेत * अभय अरोरा - यासिर अराफात (पप्पूचा धाकटा भाऊ) च्या भूमिकेत * अंकित सागर - जावेद खनानीच्या भूमिकेत * विनोद थरानी - आझम चीमाच्या भूमिकेत * फैज खान - साजिद मीरच्या भूमिकेत * संजय मेहता - अब्दुल भट्टोवीच्या भूमिकेत * राजेश डोग्रा - अब्दुल रहमान मक्कीच्या भूमिकेत * सुविंदर विकी - ब्रिगेडियर जहांगीर (इक्बालचे वडील) च्या भूमिकेत * [[सौम्या टंडन]] - उल्फत (रहमानची विधवा) च्या भूमिकेत * उमैर नवीद निर्बान - झयान (हमजा आणि यलिनाचा मुलगा) च्या भूमिकेत * परी पांढेर - जसलीन कौर रंगीच्या भूमिकेत * हितिका बाली - हरलीन कौर रंगीच्या भूमिकेत * आशिष दुग्गल - आमदार सुखविंदर सिंगच्या भूमिकेत * भाषा सुंबली - वकील वीणाच्या भूमिकेत * विजेंदर सिंग - अमरजित सिंगच्या भूमिकेत * विवेक सिन्हा - जहूर मिस्त्रीच्या भूमिकेत * अमनदीप सिंग - सुनप्रीत सिंग "सनी डीव्हीडी" च्या भूमिकेत * मशहूर अमरोही - नवाब शफीकच्या भूमिकेत. (हे पात्र [[नवाझ शरीफ]] यांच्यावर आधारित आहे) * संजय मेंदिरत्ता - आकिब अली झरवारी (पाकिस्तानचे राष्ट्राध्यक्ष) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[आसिफ अली झरदारी]] यांच्यावर आधारित आहे) * हिमांशू गोखानी - डीजीपी संजय कुमार (उत्तर प्रदेश पोलीस) च्या भूमिकेत * [[अक्षय खन्ना]] - रहमान डकैतच्या भूमिकेत (शरीर प्रदर्शन/विशेष भूमिका) * [[यामी गौतम]] - शाझिया बानो (पाहुणी कलाकार) == निर्मिती == हा उत्तरभाग 'धुरंधर' या चित्रपटाचा अंतिम भाग म्हणून विकसित करण्यात आला. सुरुवातीला एकाच चित्रपटाची निर्मिती करण्यात येणार होती. परंतु पूर्ण कथानकासाठी हा चित्रपट दोन भागांत प्रदर्शित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.<ref>{{cite web |access-date=19 November 2025 |title=INSIDE SCOOP: The REAL REASON why Aditya Dhar is releasing Ranveer Singh's Dhurandhar in two parts |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/inside-scoop-real-reason-aditya-dhar-releasing-ranveer-singhs-dhurandhar-two-parts/ |work=Bollywood Hungama |archive-date=19 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251119172110/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/inside-scoop-real-reason-aditya-dhar-releasing-ranveer-singhs-dhurandhar-two-parts/ |url-status=live }}</ref> या दोन्ही भागांचे चित्रीकरण एकाच वेळी सलगपणे करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=20 November 2025 |title='Dhurandhar': Here's the REAL REASON why Aditya Dhar split Ranveer Singh's film into two parts |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-heres-the-real-reason-why-aditya-dhar-split-ranveer-singhs-film-into-two-parts/articleshow/125458076.cms |work=The Times of India |archive-date=6 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206102647/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-heres-the-real-reason-why-aditya-dhar-split-ranveer-singhs-film-into-two-parts/articleshow/125458076.cms |url-status=live }}</ref> मुळात एकच चित्रपट प्रदर्शित करण्याचा मानस होता, परंतु चित्रपटाचे फुटेज, व्याप्ती आणि कथेतील गुंतागुंत यामुळे उत्तर-निर्मिती प्रक्रियेदरम्यान निर्मात्यांनी चित्रपटाचे दोन भाग करण्याचा निर्णय घेतला.<ref>{{cite web |access-date=20 November 2025 |title=Why Is Ranveer Singh's Dhurandhar Releasing In 2 Parts? Here's Why Aditya Dhar Took This Decision |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/why-is-ranveer-singh-dhurandhar-releasing-in-2-parts-heres-why-aditya-dhar-took-this-decision-ws-l-9719512.html |work=News18 |archive-date=30 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251230132647/https://www.news18.com/movies/bollywood/why-is-ranveer-singh-dhurandhar-releasing-in-2-parts-heres-why-aditya-dhar-took-this-decision-ws-l-9719512.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |access-date=4 December 2025 |title=Rakesh Bedi confirms Dhurandhar Part 2 is ready: 'It will release in a month or two' |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rakesh-bedi-confirms-dhurandhar-part-2-is-ready-it-will-release-in-a-month-or-two-10401614/ |work=The Indian Express |archive-date=31 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251231161850/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rakesh-bedi-confirms-dhurandhar-part-2-is-ready-it-will-release-in-a-month-or-two-10401614/ |url-status=live }}</ref> दोन्ही चित्रपटांचे मुख्य चित्रीकरण जुलै २०२४ ते ऑक्टोबर २०२५ दरम्यान भारत आणि [[थायलंड]]मध्ये पार पडले.<ref>{{cite web |date=11 February 2025 |title=Ranveer Singh and Akshaye Khanna spotted shooting for Aditya Dhar's 'Dhurandhar' – Exclusive Pics |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ranveer-singh-and-akshaye-khanna-spotted-shooting-for-aditya-dhars-dhurandhar-exclusive-pics/articleshow/118142712.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250211095815/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ranveer-singh-and-akshaye-khanna-spotted-shooting-for-aditya-dhars-dhurandhar-exclusive-pics/articleshow/118142712.cms |archive-date=11 February 2025 |access-date=11 February 2025 |work=Times of India}}</ref><ref>{{cite web |access-date=17 December 2025 |title=Dhurandhar Shooting Locations: Ranveer Singh and Aditya Dhar's Action Thriller Filmed Across Bangkok, Amritsar, Mumbai and Ladakh |url=https://www.timesnownews.com/travel/dhurandhar-shooting-locations-ranveer-singh-and-aditya-dhar-action-thriller-filmed-across-bangkok-amritsar-mumbai-and-ladakh-article-153241174 |website=Times Now |archive-date=19 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219075859/https://www.timesnownews.com/travel/dhurandhar-shooting-locations-ranveer-singh-and-aditya-dhar-action-thriller-filmed-across-bangkok-amritsar-mumbai-and-ladakh-article-153241174 |url-status=live }}</ref> दुसऱ्या भागाचे उर्वरित चित्रीकरण जानेवारी आणि फेब्रुवारी २०२६ मध्ये देखील करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=1 February 2026 |title='Dhurandhar 2 The Revenge': Sanjay Dutt and Arjun Rampal SPOTTED filming in Mumbai ahead of sequel release |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-sanjay-dutt-and-arjun-rampal-spotted-filming-in-mumbai-ahead-of-sequel-release/articleshow/127831461.cms |website=Times of India}}</ref><ref>{{cite web |access-date=5 February 2026 |title=Exclusive: Yami Gautam Joins Aditya Dhar's Dhurandhar 2, Wraps Up Shoot |url=https://www.ndtv.com/entertainment/exclusive-yami-gautam-joins-aditya-dhars-dhurandhar-2-wraps-up-shoot-10951533 |website=NDTV}}</ref><ref>{{cite web |access-date=3 February 2026 |title=BREAKING: Mumbai Police files FIR against Dhurandhar The Revenge location manager for flying drone in high security Fort area of South Mumbai without permission |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-mumbai-police-files-fir-dhurandhar-revenge-location-manager-flying-drone-high-security-fort-area-south-mumbai-without-permission |website=Bollywood Hungama}}</ref> == प्रदर्शन == === चित्रपटगृह === 'धुरंधर: द रिव्हेंज' १९ मार्च २०२६ रोजी [[गुढीपाडवा]], [[उगादी]] आणि [[ईद-उल-फित्र]] च्या मुहूर्तावर जगभरात प्रदर्शित झाला.<ref>{{cite web |access-date=5 December 2025 |title=Dhurandhar hits theatres: Second part of Ranveer's film to release on this date |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/dhurandhar-part-two-film-release-date-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-arjun-rampal-akshaye-khanna-r-madhavan-rakesh-bedi-2831185-2025-12-05 |work=India Today |archive-date=12 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212080202/https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/dhurandhar-part-two-film-release-date-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-arjun-rampal-akshaye-khanna-r-madhavan-rakesh-bedi-2831185-2025-12-05 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |access-date=5 December 2025 |title=BREAKING: Dhurandhar ends with the promise of a sequel; to release on Eid, on March 19, 2026; clash with Toxic, Dhamaal 4 |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-ends-promise-sequel-release-eid-march-19-2026-clash-toxic-dhamaal-4/ |work=Bollywood Hungama |archive-date=5 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251205102203/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-ends-promise-sequel-release-eid-march-19-2026-clash-toxic-dhamaal-4/ |url-status=live }}</ref> प्रेक्षकांच्या प्रचंड मागणीमुळे हा चित्रपट मूळ [[हिंदी भाषा|हिंदी]] व्यतिरिक्त [[तेलुगू भाषा|तेलुगू]], [[तमिळ भाषा|तमिळ]], [[मल्याळम भाषा|मल्याळम]] आणि [[कन्नड भाषा|कन्नड]] भाषांमध्येही प्रदर्शित करण्यात आला.<ref>{{cite web |access-date=24 December 2025 |title=Dhurandhar 2 To Release In 5 , Ranveer Singh's Film Locks Eid Release |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/dhurandhar-2-to-release-in-5-languages-ranveer-singhs-film-locks-eid-release-ws-l-9790173.html |work=News18}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 December 2025 |title='Dhurandhar' storm goes Pan-India: Sequel to release on Eid 2026 in five languages following massive demand |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-storm-goes-pan-india-sequel-to-release-on-eid-2026-in-five-languages-following-massive-demand-3841596 |access-date=25 December 2025 |website=[[The Deccan Herald]] |archive-date=24 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251224171931/https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-storm-goes-pan-india-sequel-to-release-on-eid-2026-in-five-languages-following-massive-demand-3841596 |url-status=live }}</ref> चित्रपटातील तीव्र हिंसाचारामुळे [[केंद्रीय चित्रपट प्रमाणन मंडळ|सेन्सॉर बोर्डाने (CBFC)]] याला 'A' (फक्त प्रौढांसाठी) प्रमाणपत्र दिले. काही हिंसक दृश्ये आणि शिवराळ भाषेवर कात्री लावल्यानंतर चित्रपटाचा अंतिम कालावधी २२९ मिनिटे निश्चित करण्यात आला.<ref name=CBFC>{{Cite web |first=Fenil |last=Seta |date=17 March 2026 |title=EXCLUSIVE: CBFC reduces visuals in 4 violent scenes in Dhurandhar The Revenge by 34 seconds; censors abusive words |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/exclusive-cbfc-reduces-visuals-4-violent-scenes-dhurandhar-revenge-34-seconds-censors-abusive-words/ |website=Bollywood Hungama |access-date=17 March 2026}}</ref><ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title=Dhurandhar 2 loses 6 minutes in India: Beheading, cement block attack & eye-smashing scenes trimmed. Full CBFC 21 edit list inside |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/dhurandhar-2-loses-6-minutes-in-india-beheading-cement-block-attack-eye-smashing-scenes-trimmed-full-cbfc-21-edit-list-inside/articleshow/129647867.cms |access-date=2026-03-19 |work=[[The Economic Times]] |issn=0013-0389}}</ref> मात्र, परदेशातील प्रदर्शनांमध्ये हा चित्रपट २३५ मिनिटांचा असल्याचे सांगण्यात आले.<ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title='Dhurandhar: The Revenge': Ranveer Singh starrer faces CBFC cuts; violent scenes and runtime reduced ahead of release |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-ranveer-singh-starrer-faces-cbfc-cuts-violent-scenes-and-runtime-reduced-ahead-of-release/articleshow/129641796.cms#:~:text=The%20version%20submitted%20to%20the,3%20hours%20and%2055%20minutes. |access-date=2026-03-19 |work=The Times of India |issn=0971-8257 |archive-date=18 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260318043338/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-ranveer-singh-starrer-faces-cbfc-cuts-violent-scenes-and-runtime-reduced-ahead-of-release/articleshow/129641796.cms#:~:text=The%20version%20submitted%20to%20the,3%20hours%20and%2055%20minutes. |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=Choudhury |first=Anjali |date=March 17, 2026 |title=Dhurandhar 2 India Version Is 6 Minutes Shorter Than Overseas, 3 Hour 49 Minutes vs 3 Hour 55 Minutes |url=https://www.ndtv.com/entertainment/dhurandhar-2-india-version-is-6-minutes-shorter-than-overseas-3-hour-49-minutes-vs-3-hour-55-minutes-11229790 |website=[[NDTV]]}}</ref> सर्व भाषांमध्ये १८ मार्चच्या संध्याकाळी 'पेड प्रिव्ह्यू' शो आयोजित केले होते, परंतु तांत्रिक आणि सेन्सॉरशीपच्या समस्यांमुळे अनेक शो लांबणीवर पडले किंवा रद्द झाले, ज्याचा फटका प्रामुख्याने कन्नड आणि मल्याळम शोना बसला.<ref>{{Cite web |date=2026-03-18 |title=EXCLUSIVE: Dhurandhar: The Revenge kicks off Hindi, Tamil & Telugu premieres on March 18; Malayalam & Kannada delayed due to censor issues |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/exclusives/exclusive-dhurandhar-the-revenge-hindi-tamil-telugu-begins-premieres-on-march-18-2026-while-malayalam-and-kannada-versions-get-delayed-due-to-censor-delay-1401588 |access-date=2026-03-19 |website=PINKVILLA |language=en}}</ref><ref>{{cite web |access-date=6 March 2026 |title=BREAKING: Dhurandhar: The Revenge to have paid previews on March 18 from 5:00 pm onwards |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-the-revenge-to-have-paid-previews-on-march-18-from-500-pm-onwards/ |website=Bollywood Hungama |archive-date=6 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260306162713/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-the-revenge-to-have-paid-previews-on-march-18-from-500-pm-onwards/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title=Aditya Dhar issues apology as Dhurandhar 2: The Revenge premieres hit by delays, Kannada, Malayalam shows cancelled |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/aditya-dhar-issues-apology-as-dhurandhar-2-the-revenge-premieres-hit-by-delays-kannada-malayalam-shows-cancelled/articleshow/129660314.cms |access-date=2026-03-19 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> मागील भागाप्रमाणेच, या चित्रपटावरही [[खाडी सहकार्य परिषद|गल्फ (GCC)]] देशांमध्ये बंदी घालण्यात आली.<ref name="k994"/><ref name="bollywoodhungama.com">{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Explained: How Dhurandhar part 1 and 2's UAE-GCC ban could cost as much as lifetime numbers of Ghajini, Stree, Gangubai Kathiawadi |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/explained-dhurandhar-part-1-2s-uae-gcc-ban-cost-much-lifetime-numbers-ghajini-stree-gangubai-kathiawadi/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> === होम मीडिया === चित्रपटाचे प्रदर्शनानंतरचे डिजिटल स्ट्रीमिंग हक्क (ओटीटी हक्क) जियो हॉटस्टार ने १५० कोटी रुपयांना विकत घेतले. या मालिकेतील मागील चित्रपटाचे हक्क [[नेटफ्लिक्स]] कडे होते, मात्र यावेळेस जिओ हॉटस्टारने बाजी मारली.<ref>{{cite web |access-date=4 February 2026 |title=SCOOP: Dhurandhar 2 OTT rights EXPLODE to Rs. 150 cr; Ranveer Singh creates yet another RECORD as Jio Hotstar wins big! |url=https://www.bollywoodhungama.com/amp/news/bollywood/scoop-dhurandhar-2-ott-rights-explode-to-rs-150-cr-ranveer-singh-creates-yet-another-record-as-jio-hotstar-wins-big/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> == बॉक्स ऑफिस (गल्ला) == अधिकृत प्रदर्शनाच्या आदल्या दिवशी निवडक चित्रपटगृहांमध्ये झालेल्या 'पेड प्रिव्ह्यू'मधून या चित्रपटाने ₹७५ कोटींची कमाई केली. कोणत्याही भारतीय चित्रपटासाठी ही आतापर्यंतची सर्वोच्च कमाई असून, याने ''स्त्री २'' (२०२४) आणि ''दे कॉल हिम ओजी'' (२०२५) चे पूर्वीचे विक्रम मोडीत काढले.<ref>{{Cite web |date=Mar 19, 2026 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection: Film mints ₹75 cr in previews, beats Baaghi 4 lifetime even before release |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-ranveer-singh-aditya-dhar-film-mints-75-crore-paid-previews-beats-baaghi-4-101773897042484.html |access-date=Mar 20, 2026 |website=Hindustan Times |language=en|last=Mathur|first=Abhimanyu}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 collection: Ranveer Singh film opens at Rs 240 crore globally |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-2-day-1-collection-aditya-dhars-espionage-drama-opens-at-rs-240-crore-globally-3938515 |access-date=2026-03-20 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> प्रिव्ह्यूसह या चित्रपटाने जगभरात ₹१९६–२४० कोटींची सलामी दिली, जी कोणत्याही बॉलिवूड चित्रपटासाठीची सर्वोच्च सुरुवातीची कमाई आहे.<ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 Emerges WORLDWIDE Day One Champion |url=https://www.boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=9681 |access-date=2026-03-21 |website=[[Box Office India]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=Mar 20, 2026 |title=All box office records Ranveer Singh, Aditya Dhar's Dhurandhar 2 broke on day 1 with earth-shattering ₹240 crore start |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/all-box-office-records-ranveer-singh-aditya-dhar-dhurandhar-2-broke-on-day-1-jawan-baahubali-pushpa-2-bollywood-101773995774153.html |access-date=March 20, 2026 |website=Hindustan Times |language=en|last=Mathur|first=Abhimanyu|archive-url=https://web.archive.org/web/20260320190639/https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/all-box-office-records-ranveer-singh-aditya-dhar-dhurandhar-2-broke-on-day-1-jawan-baahubali-pushpa-2-bollywood-101773995774153.html|archive-date=March 20, 2026|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Palat |first=Lakshana N. |date=2026-03-20 |title=Dhurandhar 2 crosses Rs 2.4 billion worldwide, overtakes Baahubali 2 as biggest Indian opener ever |url=https://gulfnews.com/entertainment/dhurandhar-2-crosses-rs-24-billion-worldwide-overtakes-baahubali-2-as-biggest-indian-opener-ever-1.500480785 |access-date=2026-03-20 |website=[[Gulf News]] |language=en}}</ref> पहिल्या आठवड्याच्या अखेरीस , चित्रपटाने जगभरात ₹७५९.९१ कोटी कमावले, ज्यामध्ये परदेशातील कमाई सुमारे ₹२०९.६० कोटी होती.<ref>{{Cite web |date=2026-03-23 |title=GLOBAL DOMINATION: Dhurandhar The Revenge storms the world box office with Rs. 759.91 crore worldwide gross; Ranveer Singh crowned 'King Of The World' |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/global-domination-dhurandhar-revenge-storms-world-box-office-rs-759-91-crore-worldwide-gross-ranveer-singh-crowned-king-world/ |access-date=2026-03-24 |website=Bollywood Hungama |language=en |archive-date=24 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260324133658/https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/global-domination-dhurandhar-revenge-storms-world-box-office-rs-759-91-crore-worldwide-gross-ranveer-singh-crowned-king-world/ |url-status=live }}</ref> 'धुरंधर: द रिव्हेंज'ने पहिल्याच आठवड्यात जगभरात ₹१,००६ कोटींचा टप्पा ओलांडला. यामुळे [[एस.एस. राजामौली]] यांच्यानंतर सलग दोन चित्रपट ₹१,००० कोटींच्या क्लबमध्ये नेणारे आदित्य धर हे दुसरे भारतीय दिग्दर्शक ठरले.<ref>{{cite web |access-date=26 March 2026 |title=Dhurandhar 2 joins the 1000-crore club at box office; surpasses Ranbir Kapoor’s Animal |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Mar/26/dhurandhar-2-joins-the-1000-crore-club-at-box-office-surpasses-ranbir-kapoors-animal |website=Cinema Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-26 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 7: Ranveer Singh film mints ₹1000 cr in a week; outpaces Baahubali, RRR |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-7-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1000-crore-outpaces-baahubali-rrr-101774492427070.html |access-date=2026-03-26 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> चित्रपटाने ९ दिवसांत उत्तर अमेरिकेत २०.८० दशलक्ष डॉलर्सची कमाई केली,<ref>{{Cite news |title='Dhurandhar 2' Box Office Collection Day 11: Ranveer Singh film surpasses lifetime collection of first part, becomes 4th biggest Indian film of all time |url=https://www.firstpost.com/entertainment/dhurandhar-2-box-office-collection-day-11-ranveer-singh-film-surpasses-lifetime-collection-of-first-part-becomes-4th-biggest-indian-film-of-all-time-13994486.html |access-date=2026-03-30 |work=Firstpost}}</ref> आणि ''[[बाहुबली २: द कन्क्लुजन]]''चा २०.७८ दशलक्ष डॉलर्सचा त्या प्रदेशातील आजीवन विक्रम मोडला.<ref>{{Cite web |date=2026-03-29 |title=Baahubali Producer Reacts as Dhurandhar Shatters Long-standing Record |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/baahubali-producer-reacts-as-dhurandhar-shatters-long-standing-record-1947044 |access-date=2026-03-29 |website=Deccan Chronicle |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-29 |title=Dhurandhar The Revenge Box Office: Surpasses Baahubali: The Conclusion in North America |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/dhurandhar-revenge-box-office-surpasses-baahubali-conclusion-north-america/ |access-date=2026-03-29 |website=Bollywood Hungama |language=en}}</ref> अवघ्या ११ दिवसांत जगभरात ₹१,३६५ कोटी कमावून या चित्रपटाने पहिल्या भागाच्या एकूण कमाईला मागे टाकले.<ref>{{Cite web |last=Ramachandran |first=Naman |date=2026-03-30 |title=Ranveer Singh’s ‘Dhurandhar: The Revenge’ Tops $147 Million Globally, Becomes Highest-Grossing Indian Film in North America Surpassing ‘Baahubali 2’ |url=https://variety.com/2026/film/box-office/ranveer-singh-dhurandhar-the-revenge-147-million-baahubali-2-1236702346/ |access-date=2026-03-30 |website=Variety |language=en-US}}</ref> तसेच तो [[ऑस्ट्रेलिया]]मध्ये सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट ठरला.<ref>{{cite web |access-date=30 March 2026 |title=Dhurandhar The Revenge becomes the Highest-Grossing Indian film of all time in Australia |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/dhurandhar-revenge-becomes-highest-grossing-indian-film-time-australia/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> दुसऱ्या आठवड्याच्या अखेरीस चित्रपटाची जागतिक कमाई ₹१,४३५ कोटींवर पोहोचली आणि प्रदर्शनाच्या दुसऱ्याच आठवड्यात याने ₹१,५०० कोटींचा टप्पा पार केला.<ref>{{Cite web |date=2026-04-01 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 13: Ranveer Singh film becomes 1st from Bollywood to cross ₹1400 crore |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-13-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1st-from-bollywood-1400-crore-101775012657428.html |access-date=2026-04-02 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 box office collection: Ranveer Singh's film crosses Rs 1500 crore worldwide, inches closer to Rs 1000 crore net in India |url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/dhurandhar-2-box-office-collection-ranveer-singh-s-film-crosses-rs-1500-crore-worldwide-inches-closer-to-rs-1000-crore-net-in-india-article-13878949.html |access-date=2026-04-03 |website=Moneycontrol}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == नोंदी == {{Notelist}} 31r9umhjqh72mvph86w2329dd1zo1ia 2677514 2677513 2026-04-04T15:38:51Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — योग्य दीर्घ वेलांटी ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#योग्य दीर्घ वेलांटी|अधिक माहिती]]) 2677514 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''धुरंधर: द रिव्हेंज''' हा २०२६ मधील [[हिंदी]]-भाषेतील [[हेरपट]]-मारधाड चित्रपट चित्रपट आहे. या चित्रपटाचे लेखन आणि दिग्दर्शन [[आदित्य धर]] यांनी केले आहे. याची निर्मिती धर, लोकेश धर आणि [[ज्योती देशपांडे]] यांनी [[जिओ प्लॅटफॉर्म्स|जिओ स्टुडिओज]] आणि B62 स्टुडिओज अंतर्गत केली आहे. हा २०२५ च्या ''[[धुरंधर (चित्रपट) |धुरंधर]]'' चित्रपटाचा सिक्वेल आणि या द्वयी मालिकेतील शेवटचा भाग आहे. या चित्रपटात [[रणवीर सिंग]], [[अर्जुन रामपाल]], [[संजय दत्त]], [[आर. माधवन]], [[सारा अर्जुन]], [[राकेश बेदी]], [[गौरव गेरा]], [[दानिश पांडोर]] आणि [[मानव गोहिल]] यांच्या भूमिका असून, अनेक कलाकारांनी पहिल्या चित्रपटातील आपल्या भूमिका पुन्हा साकारल्या आहेत. हा चित्रपट एका अंडरकव्हर [[गुप्तचर विभाग|भारतीय गुप्तचर यंत्रणा]] एजंटचे अनुसरण करतो जो [[कराची]]मधील गुन्हेगारी सिंडिकेट आणि पाकिस्तानी राजकारणात आपली घुसखोरी सुरू ठेवतो आणि [[२६ नोव्हेंबर २००८ चा मुंबईवरील दहशतवादी हल्ला|२६/११ च्या हल्ल्यांचा]] बदला घेताना मोठ्या आव्हानांचा सामना करतो. चित्रपटाची कथा [[दक्षिण आशिया]]तील अनेक वास्तविक भू-राजकीय घटना आणि संघर्षांना ढोबळमानाने एकत्र गुंफते, ज्यामध्ये ऑपरेशन ल्यारी, [[२०१४ लोकसभा निवडणुका|२०१४ ची भारतीय सार्वत्रिक निवडणूक]] आणि २०१६ मधील [[भारताच्या चलनाचे विमुद्रीकरण]] यांचा समावेश आहे. पहिल्या चित्रपटासोबतच लगोलग चित्रीकरण करण्यात आलेल्या या चित्रपटाचे [[चित्रीकरण|मुख्य चित्रीकरण]] जुलै २०२४ मध्ये [[बँकॉक]], [[थायलंड]] येथे सुरू झाले आणि ऑक्टोबर २०२५ मध्ये पूर्ण झाले. चित्रीकरण [[पंजाब, भारत|पंजाब]], [[चंदिगढ]], [[महाराष्ट्र]], [[लडाख]], [[हिमाचल प्रदेश]] आणि थायलंडमध्ये झाले, जिथे काही ठिकाणांचा वापर [[पाकिस्तान]]-सेट सीक्वेन्ससाठी करण्यात आला. पहिल्या चित्रपटाप्रमाणेच शाश्वत सचदेव यांनी चित्रपटाचे संगीत दिग्दर्शन केले आहे. २२९ मिनिटांच्या 'रनटाइम'सह, हा आतापर्यंतचा 'आठवा सर्वात मोठा भारतीय चित्रपट आहे.<ref>{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Ranveer Singh's Dhurandhar: The Revenge Receives A Certificate With 3 hr 49 min Runtime |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/ranveer-singhs-dhurandhar-the-revenge-receives-a-certificate-with-3-hr-49-min-runtime-ws-l-9982965.html |website=News18}}</ref> ''धुरंधर: द रिव्हेंज'' १९ मार्च २०२६ रोजी [[गुढीपाडवा]], [[उगादी]] आणि [[ईद-उल-फित्र|ईद]]च्या मुहूर्तावर जगभरातील चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला. चित्रपटाला उत्तम प्रतिसाद मिळाला, ज्यामध्ये कलाकारांचा अभिनय, कथा आणि संगीत यांचे कौतुक झाले, तर त्यातील हिंसाचार आणि कथित राष्ट्रवादी व कथित [[इस्लामोफोबिया]]वर टीका झाली. त्याच्या पूर्ववर्ती चित्रपटाप्रमाणेच, यावर सर्व [[गल्फ को-ऑपरेशन कौन्सिल]] (GCC) देशांमध्ये बंदी घालण्यात आली.{{efn|<ref name="k994">{{cite web | last=Mouli | first=Chandra | title=Pakistanis are watching Dhurandhar 2 despite ban, here's how | website=The Siasat Daily | date=2026-03-20 | url=https://www.siasat.com/dhurandhar-2-reaches-pakistan-despite-ban-videos-go-viral-3438346/amp/ | access-date=2026-03-26}}</ref><ref>{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Explained: How Dhurandhar part 1 and 2's UAE-GCC ban could cost as much as lifetime numbers of Ghajini, Stree, Gangubai Kathiawadi |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/explained-dhurandhar-part-1-2s-uae-gcc-ban-cost-much-lifetime-numbers-ghajini-stree-gangubai-kathiawadi/ |website=Bollywood Hungama}}</ref><ref name="Hindustan Times-2026">{{Cite web |date=2026-03-19 |title=Dhurandhar 2 review: A roller-coaster ride elevated by Ranveer Singh's brilliance, Aditya Dhar's undoubtable restraint |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-review-rollercoaster-ride-elevated-by-ranveer-singh-brilliance-aditya-dhar-undoubtable-restraint-101773862482390.html |access-date=2026-03-20 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref name="w517">{{cite web | last=Rajendran | first=Sowmya | title=Dhurandhar 2 review: Angrier, louder, emptier | website=Newslaundry | date=2026-03-19 | url=https://www.newslaundry.com/2026/03/19/dhurandhar-the-revenge-review-hamzas-mission-is-bloodshed-dhars-mission-is-whitewash | access-date=2026-03-21}}</ref><ref name="d500">{{cite web | last=Yasmin | first=Shahana | title=Dhurandhar 2: The box-office juggernaut that shows hypermasculine nationalism still sells in India | website=The Independent | date=2026-03-19 | url=https://www.independent.co.uk/asia/india/dhurandhar-2-revenge-release-box-office-ranveer-singh-b2941618.html | access-date=2026-03-21}}</ref><ref name="p841">{{cite web | last=Awasthi | first=Pragati | title=International critics slam Ranveer Singh's Dhurandhar: The Revenge, call it 'sociopathic' | website=Wion | date=2026-03-25 | url=https://www.wionews.com/entertainment/hollywood/international-critics-slam-ranveer-singh-s-dhurandhar-the-revenge-call-it-sociopathic-1774427716170 | access-date=2026-03-26 | archive-date=26 March 2026 | archive-url=https://web.archive.org/web/20260326051157/https://www.wionews.com/entertainment/hollywood/international-critics-slam-ranveer-singh-s-dhurandhar-the-revenge-call-it-sociopathic-1774427716170 | url-status=live }}</ref>}} असे असूनही, चित्रपटाने बॉक्स ऑफिसवर वेगाने यश मिळवले आणि एका आठवड्यात {{INR}}१००० कोटींहून अधिक कमाई केली.<ref>{{cite web |access-date=26 March 2026 |title=Dhurandhar 2 joins the 1000-crore club at box office; surpasses Ranbir Kapoor’s Animal |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Mar/26/dhurandhar-2-joins-the-1000-crore-club-at-box-office-surpasses-ranbir-kapoors-animal |website=Cinema Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-26 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 7: Ranveer Singh film mints ₹1000 cr in a week; outpaces Baahubali, RRR |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-7-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1000-crore-outpaces-baahubali-rrr-101774492427070.html |access-date=2026-03-26 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> हा सध्याचा चौथा सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट, जगभरात आणि देशांतर्गत सर्वाधिक कमाई करणारा दुसरा हिंदी चित्रपट, [[भारतातील सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या चित्रपटांची यादी|भारतातील तिसरा सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट]], २०२६ चा सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट आणि २०२६ मधील एकूणच नववा सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट आहे. == कथानक == कथेचा नायक जस्कीरत सिंग रंगी (रणवीर सिंग) हा भारतीय सैन्याच्या 'पंजाब रेजिमेंट'चा एक धाडसी जवान असतो. एका अत्यंत गोपनीय मिशनसाठी तो आपले नाव बदलून 'हमजा अली मजारी' या ओळखीने पाकिस्तानात प्रवेश करतो. तिथे तो केवळ एक हेर म्हणून राहत नाही, तर तिथल्या व्यवस्थेत इतका मिसळून जातो की तो पाकिस्तानी राजकारणी जमील जमाली (राकेश बेदी) यांच्या मुलीशी, यलिनाशी (सारा अर्जुन) लग्न करतो. चित्रपटाचा मोठा भाग कराचीतील 'ल्यारी' भागात घडतो. तिथे हमजा आपला हँडलर मोहम्मद आलम (गौरव गेरा) याच्या मदतीने अंडरवर्ल्ड आणि दहशतवादी कारवायांची माहिती गोळा करतो. यामध्ये त्याला स्थानिक गुंड उझैर बलोच आणि पोलीस अधिकारी चौधरी अस्लम (संजय दत्त) यांच्याशी सामना करावा लागतो. जेव्हा भारतावर होणाऱ्या दहशतवादी हल्ल्यांचे (उदा. २६/११ चा संदर्भ) धागेदोरे आयएसआय (ISI) अधिकारी मेजर इक्बाल (अर्जुन रामपाल) आणि 'बडे साहब' म्हणजेच दाऊद इब्राहिमपर्यंत पोहोचतात, तेव्हा भारतीय गुप्तचर संस्था (IB) या नेटवर्कला उद्ध्वस्त करण्याचा निर्णय घेते. क्लायमॅक्स: जस्कीरत ऊर्फ हमजाला आपली खरी ओळख, आपले कुटुंब आणि देशाचे कर्तव्य यांच्यात समतोल राखताना अनेक आव्हानांना सामोरे जावे लागते. आपल्या देशाचा अपमान करणाऱ्या आणि सीमेपलीकडून कारवाया करणाऱ्या शत्रूंचा शोध घेऊन त्यांचा खात्मा करणे, हा या चित्रपटाचा मुख्य गाभा आहे. थोडक्यात, हा चित्रपट एका भारतीय सैनिकाच्या बलिदानाची, त्याच्या छुप्या मिशनची आणि शत्रूच्या घरात शिरून घेतलेल्या सूडाची चित्तथरारक कथा आहे. यात अजित डोवाल आणि अस्लम खान यांसारख्या खऱ्या पात्रांवर आधारित व्यक्तिरेखा असल्याने कथेला वास्तववादी जोड मिळाली आहे. == कलाकार == * [[रणवीर सिंग]] - हमजा अली मजारी / जस्कीरत सिंग रंगी (पंजाब रेजिमेंट) च्या भूमिकेत * [[अर्जुन रामपाल]] - मेजर इक्बाल (आयएसआय अधिकारी) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[इलियास काश्मिरी]] आणि मेजर इक्बाल यांच्यावर आधारित आहे) * [[संजय दत्त]] - एसएसपी चौधरी अस्लम (ल्यारी टास्क फोर्स, सिंध पोलीस) च्या भूमिकेत * [[आर. माधवन]] - अजय सन्याल (आयबी प्रमुख) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[अजित डोवाल]] यांच्यावर आधारित आहे) * [[सारा अर्जुन]] - यलिना जमाली (हमजाची पत्नी) च्या भूमिकेत * [[राकेश बेदी]] - जमील जमाली (यलिनाचा पिता) च्या भूमिकेत. ते एक भारतीय हेर आणि पाकिस्तानी आवामी पार्टीचे (PAP) वरिष्ठ राजकारणी आहेत * [[गौरव गेरा]] - मोहम्मद आलम (लायारीतील एका ज्यूस सेंटरचा मालक आणि हमजाचा हँडलर) च्या भूमिकेत * [[मानव गोहिल]] - सुशांत बन्सल (आयबीचे उपसंचालक) च्या भूमिकेत * [[दानिश पांडोर]] - उझैर बलोच (बलोच टोळीचा नेता) च्या भूमिकेत * विमल ओबेरॉय - शिरानी ([[बलुचिस्तान मुक्तिसेना|बलोचिस्तान युनायटेड फोर्स]]चा नेता) च्या भूमिकेत * दानिश इक्बाल - [[दाऊद इब्राहिम]] / बडे साहबच्या भूमिकेत * [[राज झुत्शी]] - लेफ्टनंट जनरल शमशाद हसन (आयएसआयचे महासंचालक) च्या भूमिकेत * उदयबीर संधू - गुरबाझ "पिंडा" सिंगच्या भूमिकेत. (हे पात्र हरविंदर सिंग संधू "रिंडा" वर आधारित आहे) * मुस्तफा अहमद - रिझवान शाहच्या भूमिकेत * मधुरजीत सर्घी - प्रभनीत कौर रंगी (जस्कीरतची आई) च्या भूमिकेत * गितिका गंजू धर - शबनम जमाली (जमीलची पत्नी) च्या भूमिकेत * आदित्य उप्पल - एएसपी ओमर हैदरच्या भूमिकेत. (हे पात्र ओमर शाहिद हमीदवर आधारित आहे) * सलीम सिद्दीकी - आतिफ अहमदच्या भूमिकेत. (हे पात्र [[अतिक अहमद]]वर आधारित आहे) * राम चंदर - अश्फाक अहमदच्या भूमिकेत. (हे पात्र खालिद अझीमवर आधारित आहे) * अश्विन धर - अर्शद पप्पू (पठाण टोळीचा नेता) च्या भूमिकेत * अभय अरोरा - यासिर अराफात (पप्पूचा धाकटा भाऊ) च्या भूमिकेत * अंकित सागर - जावेद खनानीच्या भूमिकेत * विनोद थरानी - आझम चीमाच्या भूमिकेत * फैज खान - साजिद मीरच्या भूमिकेत * संजय मेहता - अब्दुल भट्टोवीच्या भूमिकेत * राजेश डोग्रा - अब्दुल रहमान मक्कीच्या भूमिकेत * सुविंदर विकी - ब्रिगेडियर जहांगीर (इक्बालचे वडील) च्या भूमिकेत * [[सौम्या टंडन]] - उल्फत (रहमानची विधवा) च्या भूमिकेत * उमैर नवीद निर्बान - झयान (हमजा आणि यलिनाचा मुलगा) च्या भूमिकेत * परी पांढेर - जसलीन कौर रंगीच्या भूमिकेत * हितिका बाली - हरलीन कौर रंगीच्या भूमिकेत * आशिष दुग्गल - आमदार सुखविंदर सिंगच्या भूमिकेत * भाषा सुंबली - वकील वीणाच्या भूमिकेत * विजेंदर सिंग - अमरजित सिंगच्या भूमिकेत * विवेक सिन्हा - जहूर मिस्त्रीच्या भूमिकेत * अमनदीप सिंग - सुनप्रीत सिंग "सनी डीव्हीडी" च्या भूमिकेत * मशहूर अमरोही - नवाब शफीकच्या भूमिकेत. (हे पात्र [[नवाझ शरीफ]] यांच्यावर आधारित आहे) * संजय मेंदिरत्ता - आकिब अली झरवारी (पाकिस्तानचे राष्ट्राध्यक्ष) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[आसिफ अली झरदारी]] यांच्यावर आधारित आहे) * हिमांशू गोखानी - डीजीपी संजय कुमार (उत्तर प्रदेश पोलीस) च्या भूमिकेत * [[अक्षय खन्ना]] - रहमान डकैतच्या भूमिकेत (शरीर प्रदर्शन/विशेष भूमिका) * [[यामी गौतम]] - शाझिया बानो (पाहुणी कलाकार) == निर्मिती == हा उत्तरभाग 'धुरंधर' या चित्रपटाचा अंतिम भाग म्हणून विकसित करण्यात आला. सुरुवातीला एकाच चित्रपटाची निर्मिती करण्यात येणार होती. परंतु पूर्ण कथानकासाठी हा चित्रपट दोन भागांत प्रदर्शित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.<ref>{{cite web |access-date=19 November 2025 |title=INSIDE SCOOP: The REAL REASON why Aditya Dhar is releasing Ranveer Singh's Dhurandhar in two parts |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/inside-scoop-real-reason-aditya-dhar-releasing-ranveer-singhs-dhurandhar-two-parts/ |work=Bollywood Hungama |archive-date=19 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251119172110/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/inside-scoop-real-reason-aditya-dhar-releasing-ranveer-singhs-dhurandhar-two-parts/ |url-status=live }}</ref> या दोन्ही भागांचे चित्रीकरण एकाच वेळी सलगपणे करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=20 November 2025 |title='Dhurandhar': Here's the REAL REASON why Aditya Dhar split Ranveer Singh's film into two parts |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-heres-the-real-reason-why-aditya-dhar-split-ranveer-singhs-film-into-two-parts/articleshow/125458076.cms |work=The Times of India |archive-date=6 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206102647/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-heres-the-real-reason-why-aditya-dhar-split-ranveer-singhs-film-into-two-parts/articleshow/125458076.cms |url-status=live }}</ref> मुळात एकच चित्रपट प्रदर्शित करण्याचा मानस होता, परंतु चित्रपटाचे फुटेज, व्याप्ती आणि कथेतील गुंतागुंत यामुळे उत्तर-निर्मिती प्रक्रियेदरम्यान निर्मात्यांनी चित्रपटाचे दोन भाग करण्याचा निर्णय घेतला.<ref>{{cite web |access-date=20 November 2025 |title=Why Is Ranveer Singh's Dhurandhar Releasing In 2 Parts? Here's Why Aditya Dhar Took This Decision |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/why-is-ranveer-singh-dhurandhar-releasing-in-2-parts-heres-why-aditya-dhar-took-this-decision-ws-l-9719512.html |work=News18 |archive-date=30 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251230132647/https://www.news18.com/movies/bollywood/why-is-ranveer-singh-dhurandhar-releasing-in-2-parts-heres-why-aditya-dhar-took-this-decision-ws-l-9719512.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |access-date=4 December 2025 |title=Rakesh Bedi confirms Dhurandhar Part 2 is ready: 'It will release in a month or two' |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rakesh-bedi-confirms-dhurandhar-part-2-is-ready-it-will-release-in-a-month-or-two-10401614/ |work=The Indian Express |archive-date=31 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251231161850/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rakesh-bedi-confirms-dhurandhar-part-2-is-ready-it-will-release-in-a-month-or-two-10401614/ |url-status=live }}</ref> दोन्ही चित्रपटांचे मुख्य चित्रीकरण जुलै २०२४ ते ऑक्टोबर २०२५ दरम्यान भारत आणि [[थायलंड]]मध्ये पार पडले.<ref>{{cite web |date=11 February 2025 |title=Ranveer Singh and Akshaye Khanna spotted shooting for Aditya Dhar's 'Dhurandhar' – Exclusive Pics |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ranveer-singh-and-akshaye-khanna-spotted-shooting-for-aditya-dhars-dhurandhar-exclusive-pics/articleshow/118142712.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250211095815/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ranveer-singh-and-akshaye-khanna-spotted-shooting-for-aditya-dhars-dhurandhar-exclusive-pics/articleshow/118142712.cms |archive-date=11 February 2025 |access-date=11 February 2025 |work=Times of India}}</ref><ref>{{cite web |access-date=17 December 2025 |title=Dhurandhar Shooting Locations: Ranveer Singh and Aditya Dhar's Action Thriller Filmed Across Bangkok, Amritsar, Mumbai and Ladakh |url=https://www.timesnownews.com/travel/dhurandhar-shooting-locations-ranveer-singh-and-aditya-dhar-action-thriller-filmed-across-bangkok-amritsar-mumbai-and-ladakh-article-153241174 |website=Times Now |archive-date=19 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219075859/https://www.timesnownews.com/travel/dhurandhar-shooting-locations-ranveer-singh-and-aditya-dhar-action-thriller-filmed-across-bangkok-amritsar-mumbai-and-ladakh-article-153241174 |url-status=live }}</ref> दुसऱ्या भागाचे उर्वरित चित्रीकरण जानेवारी आणि फेब्रुवारी २०२६ मध्ये देखील करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=1 February 2026 |title='Dhurandhar 2 The Revenge': Sanjay Dutt and Arjun Rampal SPOTTED filming in Mumbai ahead of sequel release |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-sanjay-dutt-and-arjun-rampal-spotted-filming-in-mumbai-ahead-of-sequel-release/articleshow/127831461.cms |website=Times of India}}</ref><ref>{{cite web |access-date=5 February 2026 |title=Exclusive: Yami Gautam Joins Aditya Dhar's Dhurandhar 2, Wraps Up Shoot |url=https://www.ndtv.com/entertainment/exclusive-yami-gautam-joins-aditya-dhars-dhurandhar-2-wraps-up-shoot-10951533 |website=NDTV}}</ref><ref>{{cite web |access-date=3 February 2026 |title=BREAKING: Mumbai Police files FIR against Dhurandhar The Revenge location manager for flying drone in high security Fort area of South Mumbai without permission |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-mumbai-police-files-fir-dhurandhar-revenge-location-manager-flying-drone-high-security-fort-area-south-mumbai-without-permission |website=Bollywood Hungama}}</ref> == प्रदर्शन == === चित्रपटगृह === 'धुरंधर: द रिव्हेंज' १९ मार्च २०२६ रोजी [[गुढीपाडवा]], [[उगादी]] आणि [[ईद-उल-फित्र]] च्या मुहूर्तावर जगभरात प्रदर्शित झाला.<ref>{{cite web |access-date=5 December 2025 |title=Dhurandhar hits theatres: Second part of Ranveer's film to release on this date |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/dhurandhar-part-two-film-release-date-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-arjun-rampal-akshaye-khanna-r-madhavan-rakesh-bedi-2831185-2025-12-05 |work=India Today |archive-date=12 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212080202/https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/dhurandhar-part-two-film-release-date-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-arjun-rampal-akshaye-khanna-r-madhavan-rakesh-bedi-2831185-2025-12-05 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |access-date=5 December 2025 |title=BREAKING: Dhurandhar ends with the promise of a sequel; to release on Eid, on March 19, 2026; clash with Toxic, Dhamaal 4 |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-ends-promise-sequel-release-eid-march-19-2026-clash-toxic-dhamaal-4/ |work=Bollywood Hungama |archive-date=5 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251205102203/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-ends-promise-sequel-release-eid-march-19-2026-clash-toxic-dhamaal-4/ |url-status=live }}</ref> प्रेक्षकांच्या प्रचंड मागणीमुळे हा चित्रपट मूळ [[हिंदी भाषा|हिंदी]] व्यतिरिक्त [[तेलुगू भाषा|तेलुगू]], [[तमिळ भाषा|तमिळ]], [[मल्याळम भाषा|मल्याळम]] आणि [[कन्नड भाषा|कन्नड]] भाषांमध्येही प्रदर्शित करण्यात आला.<ref>{{cite web |access-date=24 December 2025 |title=Dhurandhar 2 To Release In 5 , Ranveer Singh's Film Locks Eid Release |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/dhurandhar-2-to-release-in-5-languages-ranveer-singhs-film-locks-eid-release-ws-l-9790173.html |work=News18}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 December 2025 |title='Dhurandhar' storm goes Pan-India: Sequel to release on Eid 2026 in five languages following massive demand |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-storm-goes-pan-india-sequel-to-release-on-eid-2026-in-five-languages-following-massive-demand-3841596 |access-date=25 December 2025 |website=[[The Deccan Herald]] |archive-date=24 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251224171931/https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-storm-goes-pan-india-sequel-to-release-on-eid-2026-in-five-languages-following-massive-demand-3841596 |url-status=live }}</ref> चित्रपटातील तीव्र हिंसाचारामुळे [[केंद्रीय चित्रपट प्रमाणन मंडळ|सेन्सॉर बोर्डाने (CBFC)]] याला 'A' (फक्त प्रौढांसाठी) प्रमाणपत्र दिले. काही हिंसक दृश्ये आणि शिवराळ भाषेवर कात्री लावल्यानंतर चित्रपटाचा अंतिम कालावधी २२९ मिनिटे निश्चित करण्यात आला.<ref name=CBFC>{{Cite web |first=Fenil |last=Seta |date=17 March 2026 |title=EXCLUSIVE: CBFC reduces visuals in 4 violent scenes in Dhurandhar The Revenge by 34 seconds; censors abusive words |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/exclusive-cbfc-reduces-visuals-4-violent-scenes-dhurandhar-revenge-34-seconds-censors-abusive-words/ |website=Bollywood Hungama |access-date=17 March 2026}}</ref><ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title=Dhurandhar 2 loses 6 minutes in India: Beheading, cement block attack & eye-smashing scenes trimmed. Full CBFC 21 edit list inside |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/dhurandhar-2-loses-6-minutes-in-india-beheading-cement-block-attack-eye-smashing-scenes-trimmed-full-cbfc-21-edit-list-inside/articleshow/129647867.cms |access-date=2026-03-19 |work=[[The Economic Times]] |issn=0013-0389}}</ref> मात्र, परदेशातील प्रदर्शनांमध्ये हा चित्रपट २३५ मिनिटांचा असल्याचे सांगण्यात आले.<ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title='Dhurandhar: The Revenge': Ranveer Singh starrer faces CBFC cuts; violent scenes and runtime reduced ahead of release |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-ranveer-singh-starrer-faces-cbfc-cuts-violent-scenes-and-runtime-reduced-ahead-of-release/articleshow/129641796.cms#:~:text=The%20version%20submitted%20to%20the,3%20hours%20and%2055%20minutes. |access-date=2026-03-19 |work=The Times of India |issn=0971-8257 |archive-date=18 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260318043338/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-ranveer-singh-starrer-faces-cbfc-cuts-violent-scenes-and-runtime-reduced-ahead-of-release/articleshow/129641796.cms#:~:text=The%20version%20submitted%20to%20the,3%20hours%20and%2055%20minutes. |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=Choudhury |first=Anjali |date=March 17, 2026 |title=Dhurandhar 2 India Version Is 6 Minutes Shorter Than Overseas, 3 Hour 49 Minutes vs 3 Hour 55 Minutes |url=https://www.ndtv.com/entertainment/dhurandhar-2-india-version-is-6-minutes-shorter-than-overseas-3-hour-49-minutes-vs-3-hour-55-minutes-11229790 |website=[[NDTV]]}}</ref> सर्व भाषांमध्ये १८ मार्चच्या संध्याकाळी 'पेड प्रिव्ह्यू' शो आयोजित केले होते, परंतु तांत्रिक आणि सेन्सॉरशीपच्या समस्यांमुळे अनेक शो लांबणीवर पडले किंवा रद्द झाले, ज्याचा फटका प्रामुख्याने कन्नड आणि मल्याळम शोना बसला.<ref>{{Cite web |date=2026-03-18 |title=EXCLUSIVE: Dhurandhar: The Revenge kicks off Hindi, Tamil & Telugu premieres on March 18; Malayalam & Kannada delayed due to censor issues |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/exclusives/exclusive-dhurandhar-the-revenge-hindi-tamil-telugu-begins-premieres-on-march-18-2026-while-malayalam-and-kannada-versions-get-delayed-due-to-censor-delay-1401588 |access-date=2026-03-19 |website=PINKVILLA |language=en}}</ref><ref>{{cite web |access-date=6 March 2026 |title=BREAKING: Dhurandhar: The Revenge to have paid previews on March 18 from 5:00 pm onwards |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-the-revenge-to-have-paid-previews-on-march-18-from-500-pm-onwards/ |website=Bollywood Hungama |archive-date=6 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260306162713/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-the-revenge-to-have-paid-previews-on-march-18-from-500-pm-onwards/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title=Aditya Dhar issues apology as Dhurandhar 2: The Revenge premieres hit by delays, Kannada, Malayalam shows cancelled |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/aditya-dhar-issues-apology-as-dhurandhar-2-the-revenge-premieres-hit-by-delays-kannada-malayalam-shows-cancelled/articleshow/129660314.cms |access-date=2026-03-19 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> मागील भागाप्रमाणेच, या चित्रपटावरही [[खाडी सहकार्य परिषद|गल्फ (GCC)]] देशांमध्ये बंदी घालण्यात आली.<ref name="k994"/><ref name="bollywoodhungama.com">{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Explained: How Dhurandhar part 1 and 2's UAE-GCC ban could cost as much as lifetime numbers of Ghajini, Stree, Gangubai Kathiawadi |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/explained-dhurandhar-part-1-2s-uae-gcc-ban-cost-much-lifetime-numbers-ghajini-stree-gangubai-kathiawadi/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> === होम मीडिया === चित्रपटाचे प्रदर्शनानंतरचे डिजिटल स्ट्रीमिंग हक्क (ओटीटी हक्क) जियो हॉटस्टार ने १५० कोटी रुपयांना विकत घेतले. या मालिकेतील मागील चित्रपटाचे हक्क [[नेटफ्लिक्स]] कडे होते, मात्र यावेळेस जिओ हॉटस्टारने बाजी मारली.<ref>{{cite web |access-date=4 February 2026 |title=SCOOP: Dhurandhar 2 OTT rights EXPLODE to Rs. 150 cr; Ranveer Singh creates yet another RECORD as Jio Hotstar wins big! |url=https://www.bollywoodhungama.com/amp/news/bollywood/scoop-dhurandhar-2-ott-rights-explode-to-rs-150-cr-ranveer-singh-creates-yet-another-record-as-jio-hotstar-wins-big/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> == बॉक्स ऑफिस (गल्ला) == अधिकृत प्रदर्शनाच्या आदल्या दिवशी निवडक चित्रपटगृहांमध्ये झालेल्या 'पेड प्रिव्ह्यू'मधून या चित्रपटाने ₹७५ कोटींची कमाई केली. कोणत्याही भारतीय चित्रपटासाठी ही आतापर्यंतची सर्वोच्च कमाई असून, याने ''स्त्री २'' (२०२४) आणि ''दे कॉल हिम ओजी'' (२०२५) चे पूर्वीचे विक्रम मोडीत काढले.<ref>{{Cite web |date=Mar 19, 2026 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection: Film mints ₹75 cr in previews, beats Baaghi 4 lifetime even before release |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-ranveer-singh-aditya-dhar-film-mints-75-crore-paid-previews-beats-baaghi-4-101773897042484.html |access-date=Mar 20, 2026 |website=Hindustan Times |language=en|last=Mathur|first=Abhimanyu}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 collection: Ranveer Singh film opens at Rs 240 crore globally |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-2-day-1-collection-aditya-dhars-espionage-drama-opens-at-rs-240-crore-globally-3938515 |access-date=2026-03-20 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> प्रिव्ह्यूसह या चित्रपटाने जगभरात ₹१९६–२४० कोटींची सलामी दिली, जी कोणत्याही बॉलिवूड चित्रपटासाठीची सर्वोच्च सुरुवातीची कमाई आहे.<ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 Emerges WORLDWIDE Day One Champion |url=https://www.boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=9681 |access-date=2026-03-21 |website=[[Box Office India]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=Mar 20, 2026 |title=All box office records Ranveer Singh, Aditya Dhar's Dhurandhar 2 broke on day 1 with earth-shattering ₹240 crore start |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/all-box-office-records-ranveer-singh-aditya-dhar-dhurandhar-2-broke-on-day-1-jawan-baahubali-pushpa-2-bollywood-101773995774153.html |access-date=March 20, 2026 |website=Hindustan Times |language=en|last=Mathur|first=Abhimanyu|archive-url=https://web.archive.org/web/20260320190639/https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/all-box-office-records-ranveer-singh-aditya-dhar-dhurandhar-2-broke-on-day-1-jawan-baahubali-pushpa-2-bollywood-101773995774153.html|archive-date=March 20, 2026|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Palat |first=Lakshana N. |date=2026-03-20 |title=Dhurandhar 2 crosses Rs 2.4 billion worldwide, overtakes Baahubali 2 as biggest Indian opener ever |url=https://gulfnews.com/entertainment/dhurandhar-2-crosses-rs-24-billion-worldwide-overtakes-baahubali-2-as-biggest-indian-opener-ever-1.500480785 |access-date=2026-03-20 |website=[[Gulf News]] |language=en}}</ref> पहिल्या आठवड्याच्या अखेरीस , चित्रपटाने जगभरात ₹७५९.९१ कोटी कमावले, ज्यामध्ये परदेशातील कमाई सुमारे ₹२०९.६० कोटी होती.<ref>{{Cite web |date=2026-03-23 |title=GLOBAL DOMINATION: Dhurandhar The Revenge storms the world box office with Rs. 759.91 crore worldwide gross; Ranveer Singh crowned 'King Of The World' |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/global-domination-dhurandhar-revenge-storms-world-box-office-rs-759-91-crore-worldwide-gross-ranveer-singh-crowned-king-world/ |access-date=2026-03-24 |website=Bollywood Hungama |language=en |archive-date=24 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260324133658/https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/global-domination-dhurandhar-revenge-storms-world-box-office-rs-759-91-crore-worldwide-gross-ranveer-singh-crowned-king-world/ |url-status=live }}</ref> 'धुरंधर: द रिव्हेंज'ने पहिल्याच आठवड्यात जगभरात ₹१,००६ कोटींचा टप्पा ओलांडला. यामुळे [[एस.एस. राजामौली]] यांच्यानंतर सलग दोन चित्रपट ₹१,००० कोटींच्या क्लबमध्ये नेणारे आदित्य धर हे दुसरे भारतीय दिग्दर्शक ठरले.<ref>{{cite web |access-date=26 March 2026 |title=Dhurandhar 2 joins the 1000-crore club at box office; surpasses Ranbir Kapoor’s Animal |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Mar/26/dhurandhar-2-joins-the-1000-crore-club-at-box-office-surpasses-ranbir-kapoors-animal |website=Cinema Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-26 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 7: Ranveer Singh film mints ₹1000 cr in a week; outpaces Baahubali, RRR |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-7-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1000-crore-outpaces-baahubali-rrr-101774492427070.html |access-date=2026-03-26 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> चित्रपटाने ९ दिवसांत उत्तर अमेरिकेत २०.८० दशलक्ष डॉलर्सची कमाई केली,<ref>{{Cite news |title='Dhurandhar 2' Box Office Collection Day 11: Ranveer Singh film surpasses lifetime collection of first part, becomes 4th biggest Indian film of all time |url=https://www.firstpost.com/entertainment/dhurandhar-2-box-office-collection-day-11-ranveer-singh-film-surpasses-lifetime-collection-of-first-part-becomes-4th-biggest-indian-film-of-all-time-13994486.html |access-date=2026-03-30 |work=Firstpost}}</ref> आणि ''[[बाहुबली २: द कन्क्लुजन]]''चा २०.७८ दशलक्ष डॉलर्सचा त्या प्रदेशातील आजीवन विक्रम मोडला.<ref>{{Cite web |date=2026-03-29 |title=Baahubali Producer Reacts as Dhurandhar Shatters Long-standing Record |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/baahubali-producer-reacts-as-dhurandhar-shatters-long-standing-record-1947044 |access-date=2026-03-29 |website=Deccan Chronicle |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-29 |title=Dhurandhar The Revenge Box Office: Surpasses Baahubali: The Conclusion in North America |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/dhurandhar-revenge-box-office-surpasses-baahubali-conclusion-north-america/ |access-date=2026-03-29 |website=Bollywood Hungama |language=en}}</ref> अवघ्या ११ दिवसांत जगभरात ₹१,३६५ कोटी कमावून या चित्रपटाने पहिल्या भागाच्या एकूण कमाईला मागे टाकले.<ref>{{Cite web |last=Ramachandran |first=Naman |date=2026-03-30 |title=Ranveer Singh’s ‘Dhurandhar: The Revenge’ Tops $147 Million Globally, Becomes Highest-Grossing Indian Film in North America Surpassing ‘Baahubali 2’ |url=https://variety.com/2026/film/box-office/ranveer-singh-dhurandhar-the-revenge-147-million-baahubali-2-1236702346/ |access-date=2026-03-30 |website=Variety |language=en-US}}</ref> तसेच तो [[ऑस्ट्रेलिया]]मध्ये सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट ठरला.<ref>{{cite web |access-date=30 March 2026 |title=Dhurandhar The Revenge becomes the Highest-Grossing Indian film of all time in Australia |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/dhurandhar-revenge-becomes-highest-grossing-indian-film-time-australia/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> दुसऱ्या आठवड्याच्या अखेरीस चित्रपटाची जागतिक कमाई ₹१,४३५ कोटींवर पोहोचली आणि प्रदर्शनाच्या दुसऱ्याच आठवड्यात याने ₹१,५०० कोटींचा टप्पा पार केला.<ref>{{Cite web |date=2026-04-01 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 13: Ranveer Singh film becomes 1st from Bollywood to cross ₹1400 crore |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-13-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1st-from-bollywood-1400-crore-101775012657428.html |access-date=2026-04-02 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 box office collection: Ranveer Singh's film crosses Rs 1500 crore worldwide, inches closer to Rs 1000 crore net in India |url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/dhurandhar-2-box-office-collection-ranveer-singh-s-film-crosses-rs-1500-crore-worldwide-inches-closer-to-rs-1000-crore-net-in-india-article-13878949.html |access-date=2026-04-03 |website=Moneycontrol}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == नोंदी == {{Notelist}} ouorh6ea6z3uqi9bw7oxeffk15xashz 2677515 2677514 2026-04-04T15:39:26Z संतोष गोरे 135680 2677515 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''धुरंधर: द रिव्हेंज''' हा २०२६ मधील [[हिंदी]]-भाषेतील [[हेरपट]]-मारधाड चित्रपट चित्रपट आहे. या चित्रपटाचे लेखन आणि दिग्दर्शन [[आदित्य धर]] यांनी केले आहे. याची निर्मिती धर, लोकेश धर आणि [[ज्योती देशपांडे]] यांनी [[जिओ प्लॅटफॉर्म्स|जिओ स्टुडिओज]] आणि B62 स्टुडिओज अंतर्गत केली आहे. हा २०२५ च्या ''[[धुरंधर (चित्रपट) |धुरंधर]]'' चित्रपटाचा सिक्वेल आणि या द्वयी मालिकेतील शेवटचा भाग आहे. या चित्रपटात [[रणवीर सिंग]], [[अर्जुन रामपाल]], [[संजय दत्त]], [[आर. माधवन]], [[सारा अर्जुन]], [[राकेश बेदी]], [[गौरव गेरा]], [[दानिश पांडोर]] आणि [[मानव गोहिल]] यांच्या भूमिका असून, अनेक कलाकारांनी पहिल्या चित्रपटातील आपल्या भूमिका पुन्हा साकारल्या आहेत. हा चित्रपट एका अंडरकव्हर [[गुप्तचर विभाग|भारतीय गुप्तचर यंत्रणा]] एजंटचे अनुसरण करतो जो [[कराची]]मधील गुन्हेगारी सिंडिकेट आणि पाकिस्तानी राजकारणात आपली घुसखोरी सुरू ठेवतो आणि [[२६ नोव्हेंबर २००८ चा मुंबईवरील दहशतवादी हल्ला|२६/११ च्या हल्ल्यांचा]] बदला घेताना मोठ्या आव्हानांचा सामना करतो. चित्रपटाची कथा [[दक्षिण आशिया]]तील अनेक वास्तविक भू-राजकीय घटना आणि संघर्षांना ढोबळमानाने एकत्र गुंफते, ज्यामध्ये ऑपरेशन ल्यारी, [[२०१४ लोकसभा निवडणुका|२०१४ ची भारतीय सार्वत्रिक निवडणूक]] आणि २०१६ मधील [[भारताच्या चलनाचे विमुद्रीकरण]] यांचा समावेश आहे. पहिल्या चित्रपटासोबतच लगोलग चित्रीकरण करण्यात आलेल्या या चित्रपटाचे [[चित्रीकरण|मुख्य चित्रीकरण]] जुलै २०२४ मध्ये [[बँकॉक]], [[थायलंड]] येथे सुरू झाले आणि ऑक्टोबर २०२५ मध्ये पूर्ण झाले. चित्रीकरण [[पंजाब, भारत|पंजाब]], [[चंदिगढ]], [[महाराष्ट्र]], [[लडाख]], [[हिमाचल प्रदेश]] आणि थायलंडमध्ये झाले, जिथे काही ठिकाणांचा वापर [[पाकिस्तान]]-सेट सीक्वेन्ससाठी करण्यात आला. पहिल्या चित्रपटाप्रमाणेच शाश्वत सचदेव यांनी चित्रपटाचे संगीत दिग्दर्शन केले आहे. २२९ मिनिटांच्या 'रनटाइम'सह, हा आतापर्यंतचा 'आठवा सर्वात मोठा भारतीय चित्रपट आहे.<ref>{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Ranveer Singh's Dhurandhar: The Revenge Receives A Certificate With 3 hr 49 min Runtime |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/ranveer-singhs-dhurandhar-the-revenge-receives-a-certificate-with-3-hr-49-min-runtime-ws-l-9982965.html |website=News18}}</ref> ''धुरंधर: द रिव्हेंज'' १९ मार्च २०२६ रोजी [[गुढीपाडवा]], [[उगादी]] आणि [[ईद-उल-फित्र|ईद]]च्या मुहूर्तावर जगभरातील चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला. चित्रपटाला उत्तम प्रतिसाद मिळाला, ज्यामध्ये कलाकारांचा अभिनय, कथा आणि संगीत यांचे कौतुक झाले, तर त्यातील हिंसाचार आणि कथित राष्ट्रवादी व कथित [[इस्लामोफोबिया]]वर टीका झाली. त्याच्या पूर्ववर्ती चित्रपटाप्रमाणेच, यावर सर्व [[गल्फ को-ऑपरेशन कौन्सिल]] (GCC) देशांमध्ये बंदी घालण्यात आली.{{efn|<ref name="k994">{{cite web | last=Mouli | first=Chandra | title=Pakistanis are watching Dhurandhar 2 despite ban, here's how | website=The Siasat Daily | date=2026-03-20 | url=https://www.siasat.com/dhurandhar-2-reaches-pakistan-despite-ban-videos-go-viral-3438346/amp/ | access-date=2026-03-26}}</ref><ref>{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Explained: How Dhurandhar part 1 and 2's UAE-GCC ban could cost as much as lifetime numbers of Ghajini, Stree, Gangubai Kathiawadi |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/explained-dhurandhar-part-1-2s-uae-gcc-ban-cost-much-lifetime-numbers-ghajini-stree-gangubai-kathiawadi/ |website=Bollywood Hungama}}</ref><ref name="Hindustan Times-2026">{{Cite web |date=2026-03-19 |title=Dhurandhar 2 review: A roller-coaster ride elevated by Ranveer Singh's brilliance, Aditya Dhar's undoubtable restraint |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-review-rollercoaster-ride-elevated-by-ranveer-singh-brilliance-aditya-dhar-undoubtable-restraint-101773862482390.html |access-date=2026-03-20 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref name="w517">{{cite web | last=Rajendran | first=Sowmya | title=Dhurandhar 2 review: Angrier, louder, emptier | website=Newslaundry | date=2026-03-19 | url=https://www.newslaundry.com/2026/03/19/dhurandhar-the-revenge-review-hamzas-mission-is-bloodshed-dhars-mission-is-whitewash | access-date=2026-03-21}}</ref><ref name="d500">{{cite web | last=Yasmin | first=Shahana | title=Dhurandhar 2: The box-office juggernaut that shows hypermasculine nationalism still sells in India | website=The Independent | date=2026-03-19 | url=https://www.independent.co.uk/asia/india/dhurandhar-2-revenge-release-box-office-ranveer-singh-b2941618.html | access-date=2026-03-21}}</ref><ref name="p841">{{cite web | last=Awasthi | first=Pragati | title=International critics slam Ranveer Singh's Dhurandhar: The Revenge, call it 'sociopathic' | website=Wion | date=2026-03-25 | url=https://www.wionews.com/entertainment/hollywood/international-critics-slam-ranveer-singh-s-dhurandhar-the-revenge-call-it-sociopathic-1774427716170 | access-date=2026-03-26 | archive-date=26 March 2026 | archive-url=https://web.archive.org/web/20260326051157/https://www.wionews.com/entertainment/hollywood/international-critics-slam-ranveer-singh-s-dhurandhar-the-revenge-call-it-sociopathic-1774427716170 | url-status=live }}</ref>}} असे असूनही, चित्रपटाने बॉक्स ऑफिसवर वेगाने यश मिळवले आणि एका आठवड्यात {{INR}}१००० कोटींहून अधिक कमाई केली.<ref>{{cite web |access-date=26 March 2026 |title=Dhurandhar 2 joins the 1000-crore club at box office; surpasses Ranbir Kapoor’s Animal |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Mar/26/dhurandhar-2-joins-the-1000-crore-club-at-box-office-surpasses-ranbir-kapoors-animal |website=Cinema Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-26 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 7: Ranveer Singh film mints ₹1000 cr in a week; outpaces Baahubali, RRR |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-7-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1000-crore-outpaces-baahubali-rrr-101774492427070.html |access-date=2026-03-26 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> हा सध्याचा चौथा सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट, जगभरात आणि देशांतर्गत सर्वाधिक कमाई करणारा दुसरा हिंदी चित्रपट, [[भारतातील सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या चित्रपटांची यादी|भारतातील तिसरा सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट]], २०२६ चा सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट आणि २०२६ मधील एकूणच नववा सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट आहे. == कथानक == कथेचा नायक जस्कीरत सिंग रंगी (रणवीर सिंग) हा भारतीय सैन्याच्या 'पंजाब रेजिमेंट'चा एक धाडसी जवान असतो. एका अत्यंत गोपनीय मिशनसाठी तो आपले नाव बदलून 'हमजा अली मजारी' या ओळखीने पाकिस्तानात प्रवेश करतो. तिथे तो केवळ एक हेर म्हणून राहत नाही, तर तिथल्या व्यवस्थेत इतका मिसळून जातो की तो पाकिस्तानी राजकारणी जमील जमाली (राकेश बेदी) यांच्या मुलीशी, यलिनाशी (सारा अर्जुन) लग्न करतो. चित्रपटाचा मोठा भाग कराचीतील 'ल्यारी' भागात घडतो. तिथे हमजा आपला हँडलर मोहम्मद आलम (गौरव गेरा) याच्या मदतीने अंडरवर्ल्ड आणि दहशतवादी कारवायांची माहिती गोळा करतो. यामध्ये त्याला स्थानिक गुंड उझैर बलोच आणि पोलीस अधिकारी चौधरी अस्लम (संजय दत्त) यांच्याशी सामना करावा लागतो. जेव्हा भारतावर होणाऱ्या दहशतवादी हल्ल्यांचे (उदा. २६/११ चा संदर्भ) धागेदोरे आयएसआय (ISI) अधिकारी मेजर इक्बाल (अर्जुन रामपाल) आणि 'बडे साहब' म्हणजेच दाऊद इब्राहिमपर्यंत पोहोचतात, तेव्हा भारतीय गुप्तचर संस्था (IB) या नेटवर्कला उद्ध्वस्त करण्याचा निर्णय घेते. क्लायमॅक्स: जस्कीरत ऊर्फ हमजाला आपली खरी ओळख, आपले कुटुंब आणि देशाचे कर्तव्य यांच्यात समतोल राखताना अनेक आव्हानांना सामोरे जावे लागते. आपल्या देशाचा अपमान करणाऱ्या आणि सीमेपलीकडून कारवाया करणाऱ्या शत्रूंचा शोध घेऊन त्यांचा खात्मा करणे, हा या चित्रपटाचा मुख्य गाभा आहे. थोडक्यात, हा चित्रपट एका भारतीय सैनिकाच्या बलिदानाची, त्याच्या छुप्या मिशनची आणि शत्रूच्या घरात शिरून घेतलेल्या सूडाची चित्तथरारक कथा आहे. यात अजित डोवाल आणि अस्लम खान यांसारख्या खऱ्या पात्रांवर आधारित व्यक्तिरेखा असल्याने कथेला वास्तववादी जोड मिळाली आहे. == कलाकार == * [[रणवीर सिंग]] - हमजा अली मजारी / जस्कीरत सिंग रंगी (पंजाब रेजिमेंट) च्या भूमिकेत * [[अर्जुन रामपाल]] - मेजर इक्बाल (आयएसआय अधिकारी) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[इलियास काश्मिरी]] आणि मेजर इक्बाल यांच्यावर आधारित आहे) * [[संजय दत्त]] - एसएसपी चौधरी अस्लम (ल्यारी टास्क फोर्स, सिंध पोलीस) च्या भूमिकेत * [[आर. माधवन]] - अजय सन्याल (आयबी प्रमुख) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[अजित डोवाल]] यांच्यावर आधारित आहे) * [[सारा अर्जुन]] - यलिना जमाली (हमजाची पत्नी) च्या भूमिकेत * [[राकेश बेदी]] - जमील जमाली (यलिनाचा पिता) च्या भूमिकेत. ते एक भारतीय हेर आणि पाकिस्तानी आवामी पार्टीचे (PAP) वरिष्ठ राजकारणी आहेत * [[गौरव गेरा]] - मोहम्मद आलम (ल्यारीतील एका ज्यूस सेंटरचा मालक आणि हमजाचा हँडलर) च्या भूमिकेत * [[मानव गोहिल]] - सुशांत बन्सल (आयबीचे उपसंचालक) च्या भूमिकेत * [[दानिश पांडोर]] - उझैर बलोच (बलोच टोळीचा नेता) च्या भूमिकेत * विमल ओबेरॉय - शिरानी ([[बलुचिस्तान मुक्तिसेना|बलोचिस्तान युनायटेड फोर्स]]चा नेता) च्या भूमिकेत * दानिश इक्बाल - [[दाऊद इब्राहिम]] / बडे साहबच्या भूमिकेत * [[राज झुत्शी]] - लेफ्टनंट जनरल शमशाद हसन (आयएसआयचे महासंचालक) च्या भूमिकेत * उदयबीर संधू - गुरबाझ "पिंडा" सिंगच्या भूमिकेत. (हे पात्र हरविंदर सिंग संधू "रिंडा" वर आधारित आहे) * मुस्तफा अहमद - रिझवान शाहच्या भूमिकेत * मधुरजीत सर्घी - प्रभनीत कौर रंगी (जस्कीरतची आई) च्या भूमिकेत * गितिका गंजू धर - शबनम जमाली (जमीलची पत्नी) च्या भूमिकेत * आदित्य उप्पल - एएसपी ओमर हैदरच्या भूमिकेत. (हे पात्र ओमर शाहिद हमीदवर आधारित आहे) * सलीम सिद्दीकी - आतिफ अहमदच्या भूमिकेत. (हे पात्र [[अतिक अहमद]]वर आधारित आहे) * राम चंदर - अश्फाक अहमदच्या भूमिकेत. (हे पात्र खालिद अझीमवर आधारित आहे) * अश्विन धर - अर्शद पप्पू (पठाण टोळीचा नेता) च्या भूमिकेत * अभय अरोरा - यासिर अराफात (पप्पूचा धाकटा भाऊ) च्या भूमिकेत * अंकित सागर - जावेद खनानीच्या भूमिकेत * विनोद थरानी - आझम चीमाच्या भूमिकेत * फैज खान - साजिद मीरच्या भूमिकेत * संजय मेहता - अब्दुल भट्टोवीच्या भूमिकेत * राजेश डोग्रा - अब्दुल रहमान मक्कीच्या भूमिकेत * सुविंदर विकी - ब्रिगेडियर जहांगीर (इक्बालचे वडील) च्या भूमिकेत * [[सौम्या टंडन]] - उल्फत (रहमानची विधवा) च्या भूमिकेत * उमैर नवीद निर्बान - झयान (हमजा आणि यलिनाचा मुलगा) च्या भूमिकेत * परी पांढेर - जसलीन कौर रंगीच्या भूमिकेत * हितिका बाली - हरलीन कौर रंगीच्या भूमिकेत * आशिष दुग्गल - आमदार सुखविंदर सिंगच्या भूमिकेत * भाषा सुंबली - वकील वीणाच्या भूमिकेत * विजेंदर सिंग - अमरजित सिंगच्या भूमिकेत * विवेक सिन्हा - जहूर मिस्त्रीच्या भूमिकेत * अमनदीप सिंग - सुनप्रीत सिंग "सनी डीव्हीडी" च्या भूमिकेत * मशहूर अमरोही - नवाब शफीकच्या भूमिकेत. (हे पात्र [[नवाझ शरीफ]] यांच्यावर आधारित आहे) * संजय मेंदिरत्ता - आकिब अली झरवारी (पाकिस्तानचे राष्ट्राध्यक्ष) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[आसिफ अली झरदारी]] यांच्यावर आधारित आहे) * हिमांशू गोखानी - डीजीपी संजय कुमार (उत्तर प्रदेश पोलीस) च्या भूमिकेत * [[अक्षय खन्ना]] - रहमान डकैतच्या भूमिकेत (शरीर प्रदर्शन/विशेष भूमिका) * [[यामी गौतम]] - शाझिया बानो (पाहुणी कलाकार) == निर्मिती == हा उत्तरभाग 'धुरंधर' या चित्रपटाचा अंतिम भाग म्हणून विकसित करण्यात आला. सुरुवातीला एकाच चित्रपटाची निर्मिती करण्यात येणार होती. परंतु पूर्ण कथानकासाठी हा चित्रपट दोन भागांत प्रदर्शित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.<ref>{{cite web |access-date=19 November 2025 |title=INSIDE SCOOP: The REAL REASON why Aditya Dhar is releasing Ranveer Singh's Dhurandhar in two parts |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/inside-scoop-real-reason-aditya-dhar-releasing-ranveer-singhs-dhurandhar-two-parts/ |work=Bollywood Hungama |archive-date=19 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251119172110/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/inside-scoop-real-reason-aditya-dhar-releasing-ranveer-singhs-dhurandhar-two-parts/ |url-status=live }}</ref> या दोन्ही भागांचे चित्रीकरण एकाच वेळी सलगपणे करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=20 November 2025 |title='Dhurandhar': Here's the REAL REASON why Aditya Dhar split Ranveer Singh's film into two parts |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-heres-the-real-reason-why-aditya-dhar-split-ranveer-singhs-film-into-two-parts/articleshow/125458076.cms |work=The Times of India |archive-date=6 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206102647/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-heres-the-real-reason-why-aditya-dhar-split-ranveer-singhs-film-into-two-parts/articleshow/125458076.cms |url-status=live }}</ref> मुळात एकच चित्रपट प्रदर्शित करण्याचा मानस होता, परंतु चित्रपटाचे फुटेज, व्याप्ती आणि कथेतील गुंतागुंत यामुळे उत्तर-निर्मिती प्रक्रियेदरम्यान निर्मात्यांनी चित्रपटाचे दोन भाग करण्याचा निर्णय घेतला.<ref>{{cite web |access-date=20 November 2025 |title=Why Is Ranveer Singh's Dhurandhar Releasing In 2 Parts? Here's Why Aditya Dhar Took This Decision |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/why-is-ranveer-singh-dhurandhar-releasing-in-2-parts-heres-why-aditya-dhar-took-this-decision-ws-l-9719512.html |work=News18 |archive-date=30 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251230132647/https://www.news18.com/movies/bollywood/why-is-ranveer-singh-dhurandhar-releasing-in-2-parts-heres-why-aditya-dhar-took-this-decision-ws-l-9719512.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |access-date=4 December 2025 |title=Rakesh Bedi confirms Dhurandhar Part 2 is ready: 'It will release in a month or two' |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rakesh-bedi-confirms-dhurandhar-part-2-is-ready-it-will-release-in-a-month-or-two-10401614/ |work=The Indian Express |archive-date=31 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251231161850/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rakesh-bedi-confirms-dhurandhar-part-2-is-ready-it-will-release-in-a-month-or-two-10401614/ |url-status=live }}</ref> दोन्ही चित्रपटांचे मुख्य चित्रीकरण जुलै २०२४ ते ऑक्टोबर २०२५ दरम्यान भारत आणि [[थायलंड]]मध्ये पार पडले.<ref>{{cite web |date=11 February 2025 |title=Ranveer Singh and Akshaye Khanna spotted shooting for Aditya Dhar's 'Dhurandhar' – Exclusive Pics |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ranveer-singh-and-akshaye-khanna-spotted-shooting-for-aditya-dhars-dhurandhar-exclusive-pics/articleshow/118142712.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250211095815/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ranveer-singh-and-akshaye-khanna-spotted-shooting-for-aditya-dhars-dhurandhar-exclusive-pics/articleshow/118142712.cms |archive-date=11 February 2025 |access-date=11 February 2025 |work=Times of India}}</ref><ref>{{cite web |access-date=17 December 2025 |title=Dhurandhar Shooting Locations: Ranveer Singh and Aditya Dhar's Action Thriller Filmed Across Bangkok, Amritsar, Mumbai and Ladakh |url=https://www.timesnownews.com/travel/dhurandhar-shooting-locations-ranveer-singh-and-aditya-dhar-action-thriller-filmed-across-bangkok-amritsar-mumbai-and-ladakh-article-153241174 |website=Times Now |archive-date=19 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219075859/https://www.timesnownews.com/travel/dhurandhar-shooting-locations-ranveer-singh-and-aditya-dhar-action-thriller-filmed-across-bangkok-amritsar-mumbai-and-ladakh-article-153241174 |url-status=live }}</ref> दुसऱ्या भागाचे उर्वरित चित्रीकरण जानेवारी आणि फेब्रुवारी २०२६ मध्ये देखील करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=1 February 2026 |title='Dhurandhar 2 The Revenge': Sanjay Dutt and Arjun Rampal SPOTTED filming in Mumbai ahead of sequel release |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-sanjay-dutt-and-arjun-rampal-spotted-filming-in-mumbai-ahead-of-sequel-release/articleshow/127831461.cms |website=Times of India}}</ref><ref>{{cite web |access-date=5 February 2026 |title=Exclusive: Yami Gautam Joins Aditya Dhar's Dhurandhar 2, Wraps Up Shoot |url=https://www.ndtv.com/entertainment/exclusive-yami-gautam-joins-aditya-dhars-dhurandhar-2-wraps-up-shoot-10951533 |website=NDTV}}</ref><ref>{{cite web |access-date=3 February 2026 |title=BREAKING: Mumbai Police files FIR against Dhurandhar The Revenge location manager for flying drone in high security Fort area of South Mumbai without permission |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-mumbai-police-files-fir-dhurandhar-revenge-location-manager-flying-drone-high-security-fort-area-south-mumbai-without-permission |website=Bollywood Hungama}}</ref> == प्रदर्शन == === चित्रपटगृह === 'धुरंधर: द रिव्हेंज' १९ मार्च २०२६ रोजी [[गुढीपाडवा]], [[उगादी]] आणि [[ईद-उल-फित्र]] च्या मुहूर्तावर जगभरात प्रदर्शित झाला.<ref>{{cite web |access-date=5 December 2025 |title=Dhurandhar hits theatres: Second part of Ranveer's film to release on this date |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/dhurandhar-part-two-film-release-date-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-arjun-rampal-akshaye-khanna-r-madhavan-rakesh-bedi-2831185-2025-12-05 |work=India Today |archive-date=12 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212080202/https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/dhurandhar-part-two-film-release-date-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-arjun-rampal-akshaye-khanna-r-madhavan-rakesh-bedi-2831185-2025-12-05 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |access-date=5 December 2025 |title=BREAKING: Dhurandhar ends with the promise of a sequel; to release on Eid, on March 19, 2026; clash with Toxic, Dhamaal 4 |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-ends-promise-sequel-release-eid-march-19-2026-clash-toxic-dhamaal-4/ |work=Bollywood Hungama |archive-date=5 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251205102203/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-ends-promise-sequel-release-eid-march-19-2026-clash-toxic-dhamaal-4/ |url-status=live }}</ref> प्रेक्षकांच्या प्रचंड मागणीमुळे हा चित्रपट मूळ [[हिंदी भाषा|हिंदी]] व्यतिरिक्त [[तेलुगू भाषा|तेलुगू]], [[तमिळ भाषा|तमिळ]], [[मल्याळम भाषा|मल्याळम]] आणि [[कन्नड भाषा|कन्नड]] भाषांमध्येही प्रदर्शित करण्यात आला.<ref>{{cite web |access-date=24 December 2025 |title=Dhurandhar 2 To Release In 5 , Ranveer Singh's Film Locks Eid Release |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/dhurandhar-2-to-release-in-5-languages-ranveer-singhs-film-locks-eid-release-ws-l-9790173.html |work=News18}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 December 2025 |title='Dhurandhar' storm goes Pan-India: Sequel to release on Eid 2026 in five languages following massive demand |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-storm-goes-pan-india-sequel-to-release-on-eid-2026-in-five-languages-following-massive-demand-3841596 |access-date=25 December 2025 |website=[[The Deccan Herald]] |archive-date=24 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251224171931/https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-storm-goes-pan-india-sequel-to-release-on-eid-2026-in-five-languages-following-massive-demand-3841596 |url-status=live }}</ref> चित्रपटातील तीव्र हिंसाचारामुळे [[केंद्रीय चित्रपट प्रमाणन मंडळ|सेन्सॉर बोर्डाने (CBFC)]] याला 'A' (फक्त प्रौढांसाठी) प्रमाणपत्र दिले. काही हिंसक दृश्ये आणि शिवराळ भाषेवर कात्री लावल्यानंतर चित्रपटाचा अंतिम कालावधी २२९ मिनिटे निश्चित करण्यात आला.<ref name=CBFC>{{Cite web |first=Fenil |last=Seta |date=17 March 2026 |title=EXCLUSIVE: CBFC reduces visuals in 4 violent scenes in Dhurandhar The Revenge by 34 seconds; censors abusive words |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/exclusive-cbfc-reduces-visuals-4-violent-scenes-dhurandhar-revenge-34-seconds-censors-abusive-words/ |website=Bollywood Hungama |access-date=17 March 2026}}</ref><ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title=Dhurandhar 2 loses 6 minutes in India: Beheading, cement block attack & eye-smashing scenes trimmed. Full CBFC 21 edit list inside |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/dhurandhar-2-loses-6-minutes-in-india-beheading-cement-block-attack-eye-smashing-scenes-trimmed-full-cbfc-21-edit-list-inside/articleshow/129647867.cms |access-date=2026-03-19 |work=[[The Economic Times]] |issn=0013-0389}}</ref> मात्र, परदेशातील प्रदर्शनांमध्ये हा चित्रपट २३५ मिनिटांचा असल्याचे सांगण्यात आले.<ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title='Dhurandhar: The Revenge': Ranveer Singh starrer faces CBFC cuts; violent scenes and runtime reduced ahead of release |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-ranveer-singh-starrer-faces-cbfc-cuts-violent-scenes-and-runtime-reduced-ahead-of-release/articleshow/129641796.cms#:~:text=The%20version%20submitted%20to%20the,3%20hours%20and%2055%20minutes. |access-date=2026-03-19 |work=The Times of India |issn=0971-8257 |archive-date=18 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260318043338/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-ranveer-singh-starrer-faces-cbfc-cuts-violent-scenes-and-runtime-reduced-ahead-of-release/articleshow/129641796.cms#:~:text=The%20version%20submitted%20to%20the,3%20hours%20and%2055%20minutes. |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=Choudhury |first=Anjali |date=March 17, 2026 |title=Dhurandhar 2 India Version Is 6 Minutes Shorter Than Overseas, 3 Hour 49 Minutes vs 3 Hour 55 Minutes |url=https://www.ndtv.com/entertainment/dhurandhar-2-india-version-is-6-minutes-shorter-than-overseas-3-hour-49-minutes-vs-3-hour-55-minutes-11229790 |website=[[NDTV]]}}</ref> सर्व भाषांमध्ये १८ मार्चच्या संध्याकाळी 'पेड प्रिव्ह्यू' शो आयोजित केले होते, परंतु तांत्रिक आणि सेन्सॉरशीपच्या समस्यांमुळे अनेक शो लांबणीवर पडले किंवा रद्द झाले, ज्याचा फटका प्रामुख्याने कन्नड आणि मल्याळम शोना बसला.<ref>{{Cite web |date=2026-03-18 |title=EXCLUSIVE: Dhurandhar: The Revenge kicks off Hindi, Tamil & Telugu premieres on March 18; Malayalam & Kannada delayed due to censor issues |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/exclusives/exclusive-dhurandhar-the-revenge-hindi-tamil-telugu-begins-premieres-on-march-18-2026-while-malayalam-and-kannada-versions-get-delayed-due-to-censor-delay-1401588 |access-date=2026-03-19 |website=PINKVILLA |language=en}}</ref><ref>{{cite web |access-date=6 March 2026 |title=BREAKING: Dhurandhar: The Revenge to have paid previews on March 18 from 5:00 pm onwards |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-the-revenge-to-have-paid-previews-on-march-18-from-500-pm-onwards/ |website=Bollywood Hungama |archive-date=6 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260306162713/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-the-revenge-to-have-paid-previews-on-march-18-from-500-pm-onwards/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title=Aditya Dhar issues apology as Dhurandhar 2: The Revenge premieres hit by delays, Kannada, Malayalam shows cancelled |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/aditya-dhar-issues-apology-as-dhurandhar-2-the-revenge-premieres-hit-by-delays-kannada-malayalam-shows-cancelled/articleshow/129660314.cms |access-date=2026-03-19 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> मागील भागाप्रमाणेच, या चित्रपटावरही [[खाडी सहकार्य परिषद|गल्फ (GCC)]] देशांमध्ये बंदी घालण्यात आली.<ref name="k994"/><ref name="bollywoodhungama.com">{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Explained: How Dhurandhar part 1 and 2's UAE-GCC ban could cost as much as lifetime numbers of Ghajini, Stree, Gangubai Kathiawadi |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/explained-dhurandhar-part-1-2s-uae-gcc-ban-cost-much-lifetime-numbers-ghajini-stree-gangubai-kathiawadi/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> === होम मीडिया === चित्रपटाचे प्रदर्शनानंतरचे डिजिटल स्ट्रीमिंग हक्क (ओटीटी हक्क) जियो हॉटस्टार ने १५० कोटी रुपयांना विकत घेतले. या मालिकेतील मागील चित्रपटाचे हक्क [[नेटफ्लिक्स]] कडे होते, मात्र यावेळेस जिओ हॉटस्टारने बाजी मारली.<ref>{{cite web |access-date=4 February 2026 |title=SCOOP: Dhurandhar 2 OTT rights EXPLODE to Rs. 150 cr; Ranveer Singh creates yet another RECORD as Jio Hotstar wins big! |url=https://www.bollywoodhungama.com/amp/news/bollywood/scoop-dhurandhar-2-ott-rights-explode-to-rs-150-cr-ranveer-singh-creates-yet-another-record-as-jio-hotstar-wins-big/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> == बॉक्स ऑफिस (गल्ला) == अधिकृत प्रदर्शनाच्या आदल्या दिवशी निवडक चित्रपटगृहांमध्ये झालेल्या 'पेड प्रिव्ह्यू'मधून या चित्रपटाने ₹७५ कोटींची कमाई केली. कोणत्याही भारतीय चित्रपटासाठी ही आतापर्यंतची सर्वोच्च कमाई असून, याने ''स्त्री २'' (२०२४) आणि ''दे कॉल हिम ओजी'' (२०२५) चे पूर्वीचे विक्रम मोडीत काढले.<ref>{{Cite web |date=Mar 19, 2026 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection: Film mints ₹75 cr in previews, beats Baaghi 4 lifetime even before release |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-ranveer-singh-aditya-dhar-film-mints-75-crore-paid-previews-beats-baaghi-4-101773897042484.html |access-date=Mar 20, 2026 |website=Hindustan Times |language=en|last=Mathur|first=Abhimanyu}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 collection: Ranveer Singh film opens at Rs 240 crore globally |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-2-day-1-collection-aditya-dhars-espionage-drama-opens-at-rs-240-crore-globally-3938515 |access-date=2026-03-20 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> प्रिव्ह्यूसह या चित्रपटाने जगभरात ₹१९६–२४० कोटींची सलामी दिली, जी कोणत्याही बॉलिवूड चित्रपटासाठीची सर्वोच्च सुरुवातीची कमाई आहे.<ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 Emerges WORLDWIDE Day One Champion |url=https://www.boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=9681 |access-date=2026-03-21 |website=[[Box Office India]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=Mar 20, 2026 |title=All box office records Ranveer Singh, Aditya Dhar's Dhurandhar 2 broke on day 1 with earth-shattering ₹240 crore start |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/all-box-office-records-ranveer-singh-aditya-dhar-dhurandhar-2-broke-on-day-1-jawan-baahubali-pushpa-2-bollywood-101773995774153.html |access-date=March 20, 2026 |website=Hindustan Times |language=en|last=Mathur|first=Abhimanyu|archive-url=https://web.archive.org/web/20260320190639/https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/all-box-office-records-ranveer-singh-aditya-dhar-dhurandhar-2-broke-on-day-1-jawan-baahubali-pushpa-2-bollywood-101773995774153.html|archive-date=March 20, 2026|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Palat |first=Lakshana N. |date=2026-03-20 |title=Dhurandhar 2 crosses Rs 2.4 billion worldwide, overtakes Baahubali 2 as biggest Indian opener ever |url=https://gulfnews.com/entertainment/dhurandhar-2-crosses-rs-24-billion-worldwide-overtakes-baahubali-2-as-biggest-indian-opener-ever-1.500480785 |access-date=2026-03-20 |website=[[Gulf News]] |language=en}}</ref> पहिल्या आठवड्याच्या अखेरीस , चित्रपटाने जगभरात ₹७५९.९१ कोटी कमावले, ज्यामध्ये परदेशातील कमाई सुमारे ₹२०९.६० कोटी होती.<ref>{{Cite web |date=2026-03-23 |title=GLOBAL DOMINATION: Dhurandhar The Revenge storms the world box office with Rs. 759.91 crore worldwide gross; Ranveer Singh crowned 'King Of The World' |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/global-domination-dhurandhar-revenge-storms-world-box-office-rs-759-91-crore-worldwide-gross-ranveer-singh-crowned-king-world/ |access-date=2026-03-24 |website=Bollywood Hungama |language=en |archive-date=24 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260324133658/https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/global-domination-dhurandhar-revenge-storms-world-box-office-rs-759-91-crore-worldwide-gross-ranveer-singh-crowned-king-world/ |url-status=live }}</ref> 'धुरंधर: द रिव्हेंज'ने पहिल्याच आठवड्यात जगभरात ₹१,००६ कोटींचा टप्पा ओलांडला. यामुळे [[एस.एस. राजामौली]] यांच्यानंतर सलग दोन चित्रपट ₹१,००० कोटींच्या क्लबमध्ये नेणारे आदित्य धर हे दुसरे भारतीय दिग्दर्शक ठरले.<ref>{{cite web |access-date=26 March 2026 |title=Dhurandhar 2 joins the 1000-crore club at box office; surpasses Ranbir Kapoor’s Animal |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Mar/26/dhurandhar-2-joins-the-1000-crore-club-at-box-office-surpasses-ranbir-kapoors-animal |website=Cinema Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-26 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 7: Ranveer Singh film mints ₹1000 cr in a week; outpaces Baahubali, RRR |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-7-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1000-crore-outpaces-baahubali-rrr-101774492427070.html |access-date=2026-03-26 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> चित्रपटाने ९ दिवसांत उत्तर अमेरिकेत २०.८० दशलक्ष डॉलर्सची कमाई केली,<ref>{{Cite news |title='Dhurandhar 2' Box Office Collection Day 11: Ranveer Singh film surpasses lifetime collection of first part, becomes 4th biggest Indian film of all time |url=https://www.firstpost.com/entertainment/dhurandhar-2-box-office-collection-day-11-ranveer-singh-film-surpasses-lifetime-collection-of-first-part-becomes-4th-biggest-indian-film-of-all-time-13994486.html |access-date=2026-03-30 |work=Firstpost}}</ref> आणि ''[[बाहुबली २: द कन्क्लुजन]]''चा २०.७८ दशलक्ष डॉलर्सचा त्या प्रदेशातील आजीवन विक्रम मोडला.<ref>{{Cite web |date=2026-03-29 |title=Baahubali Producer Reacts as Dhurandhar Shatters Long-standing Record |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/baahubali-producer-reacts-as-dhurandhar-shatters-long-standing-record-1947044 |access-date=2026-03-29 |website=Deccan Chronicle |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-29 |title=Dhurandhar The Revenge Box Office: Surpasses Baahubali: The Conclusion in North America |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/dhurandhar-revenge-box-office-surpasses-baahubali-conclusion-north-america/ |access-date=2026-03-29 |website=Bollywood Hungama |language=en}}</ref> अवघ्या ११ दिवसांत जगभरात ₹१,३६५ कोटी कमावून या चित्रपटाने पहिल्या भागाच्या एकूण कमाईला मागे टाकले.<ref>{{Cite web |last=Ramachandran |first=Naman |date=2026-03-30 |title=Ranveer Singh’s ‘Dhurandhar: The Revenge’ Tops $147 Million Globally, Becomes Highest-Grossing Indian Film in North America Surpassing ‘Baahubali 2’ |url=https://variety.com/2026/film/box-office/ranveer-singh-dhurandhar-the-revenge-147-million-baahubali-2-1236702346/ |access-date=2026-03-30 |website=Variety |language=en-US}}</ref> तसेच तो [[ऑस्ट्रेलिया]]मध्ये सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट ठरला.<ref>{{cite web |access-date=30 March 2026 |title=Dhurandhar The Revenge becomes the Highest-Grossing Indian film of all time in Australia |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/dhurandhar-revenge-becomes-highest-grossing-indian-film-time-australia/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> दुसऱ्या आठवड्याच्या अखेरीस चित्रपटाची जागतिक कमाई ₹१,४३५ कोटींवर पोहोचली आणि प्रदर्शनाच्या दुसऱ्याच आठवड्यात याने ₹१,५०० कोटींचा टप्पा पार केला.<ref>{{Cite web |date=2026-04-01 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 13: Ranveer Singh film becomes 1st from Bollywood to cross ₹1400 crore |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-13-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1st-from-bollywood-1400-crore-101775012657428.html |access-date=2026-04-02 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 box office collection: Ranveer Singh's film crosses Rs 1500 crore worldwide, inches closer to Rs 1000 crore net in India |url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/dhurandhar-2-box-office-collection-ranveer-singh-s-film-crosses-rs-1500-crore-worldwide-inches-closer-to-rs-1000-crore-net-in-india-article-13878949.html |access-date=2026-04-03 |website=Moneycontrol}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == नोंदी == {{Notelist}} e4j2otv2my1fbkvr7458zkac2uzfsva 2677528 2677515 2026-04-04T16:06:43Z संतोष गोरे 135680 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2677528 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''धुरंधर: द रिव्हेंज''' हा २०२६ मधील [[हिंदी]]-भाषेतील [[हेरपट]]-मारधाड चित्रपट चित्रपट आहे. या चित्रपटाचे लेखन आणि दिग्दर्शन [[आदित्य धर]] यांनी केले आहे. याची निर्मिती धर, लोकेश धर आणि [[ज्योती देशपांडे]] यांनी [[जिओ प्लॅटफॉर्म्स|जिओ स्टुडिओज]] आणि B62 स्टुडिओज अंतर्गत केली आहे. हा २०२५ च्या ''[[धुरंधर (चित्रपट) |धुरंधर]]'' चित्रपटाचा सिक्वेल आणि या द्वयी मालिकेतील शेवटचा भाग आहे. या चित्रपटात [[रणवीर सिंग]], [[अर्जुन रामपाल]], [[संजय दत्त]], [[आर. माधवन]], [[सारा अर्जुन]], [[राकेश बेदी]], [[गौरव गेरा]], [[दानिश पांडोर]] आणि [[मानव गोहिल]] यांच्या भूमिका असून, अनेक कलाकारांनी पहिल्या चित्रपटातील आपल्या भूमिका पुन्हा साकारल्या आहेत. हा चित्रपट एका अंडरकव्हर [[गुप्तचर विभाग|भारतीय गुप्तचर यंत्रणा]] एजंटचे अनुसरण करतो जो [[कराची]]मधील गुन्हेगारी सिंडिकेट आणि पाकिस्तानी राजकारणात आपली घुसखोरी सुरू ठेवतो आणि [[२६ नोव्हेंबर २००८ चा मुंबईवरील दहशतवादी हल्ला|२६/११ च्या हल्ल्यांचा]] बदला घेताना मोठ्या आव्हानांचा सामना करतो. चित्रपटाची कथा [[दक्षिण आशिया]]तील अनेक वास्तविक भू-राजकीय घटना आणि संघर्षांना ढोबळमानाने एकत्र गुंफते, ज्यामध्ये ऑपरेशन ल्यारी, [[२०१४ लोकसभा निवडणुका|२०१४ ची भारतीय सार्वत्रिक निवडणूक]] आणि २०१६ मधील [[भारताच्या चलनाचे विमुद्रीकरण]] यांचा समावेश आहे. पहिल्या चित्रपटासोबतच लगोलग चित्रीकरण करण्यात आलेल्या या चित्रपटाचे [[चित्रीकरण|मुख्य चित्रीकरण]] जुलै २०२४ मध्ये [[बँकॉक]], [[थायलंड]] येथे सुरू झाले आणि ऑक्टोबर २०२५ मध्ये पूर्ण झाले. चित्रीकरण [[पंजाब, भारत|पंजाब]], [[चंदिगढ]], [[महाराष्ट्र]], [[लडाख]], [[हिमाचल प्रदेश]] आणि थायलंडमध्ये झाले, जिथे काही ठिकाणांचा वापर [[पाकिस्तान]]-सेट सीक्वेन्ससाठी करण्यात आला. पहिल्या चित्रपटाप्रमाणेच शाश्वत सचदेव यांनी चित्रपटाचे संगीत दिग्दर्शन केले आहे. २२९ मिनिटांच्या 'रनटाइम'सह, हा आतापर्यंतचा 'आठवा सर्वात मोठा भारतीय चित्रपट आहे.<ref>{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Ranveer Singh's Dhurandhar: The Revenge Receives A Certificate With 3 hr 49 min Runtime |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/ranveer-singhs-dhurandhar-the-revenge-receives-a-certificate-with-3-hr-49-min-runtime-ws-l-9982965.html |website=News18}}</ref> ''धुरंधर: द रिव्हेंज'' १९ मार्च २०२६ रोजी [[गुढीपाडवा]], [[उगादी]] आणि [[ईद-उल-फित्र|ईद]]च्या मुहूर्तावर जगभरातील चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला. चित्रपटाला उत्तम प्रतिसाद मिळाला, ज्यामध्ये कलाकारांचा अभिनय, कथा आणि संगीत यांचे कौतुक झाले, तर त्यातील हिंसाचार आणि कथित राष्ट्रवादी व कथित [[इस्लामोफोबिया]]वर टीका झाली. त्याच्या पूर्ववर्ती चित्रपटाप्रमाणेच, यावर सर्व [[गल्फ को-ऑपरेशन कौन्सिल]] (GCC) देशांमध्ये बंदी घालण्यात आली.{{efn|<ref name="k994">{{cite web | last=Mouli | first=Chandra | title=Pakistanis are watching Dhurandhar 2 despite ban, here's how | website=The Siasat Daily | date=2026-03-20 | url=https://www.siasat.com/dhurandhar-2-reaches-pakistan-despite-ban-videos-go-viral-3438346/amp/ | access-date=2026-03-26}}</ref><ref>{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Explained: How Dhurandhar part 1 and 2's UAE-GCC ban could cost as much as lifetime numbers of Ghajini, Stree, Gangubai Kathiawadi |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/explained-dhurandhar-part-1-2s-uae-gcc-ban-cost-much-lifetime-numbers-ghajini-stree-gangubai-kathiawadi/ |website=Bollywood Hungama}}</ref><ref name="Hindustan Times-2026">{{Cite web |date=2026-03-19 |title=Dhurandhar 2 review: A roller-coaster ride elevated by Ranveer Singh's brilliance, Aditya Dhar's undoubtable restraint |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-review-rollercoaster-ride-elevated-by-ranveer-singh-brilliance-aditya-dhar-undoubtable-restraint-101773862482390.html |access-date=2026-03-20 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref name="w517">{{cite web | last=Rajendran | first=Sowmya | title=Dhurandhar 2 review: Angrier, louder, emptier | website=Newslaundry | date=2026-03-19 | url=https://www.newslaundry.com/2026/03/19/dhurandhar-the-revenge-review-hamzas-mission-is-bloodshed-dhars-mission-is-whitewash | access-date=2026-03-21}}</ref><ref name="d500">{{cite web | last=Yasmin | first=Shahana | title=Dhurandhar 2: The box-office juggernaut that shows hypermasculine nationalism still sells in India | website=The Independent | date=2026-03-19 | url=https://www.independent.co.uk/asia/india/dhurandhar-2-revenge-release-box-office-ranveer-singh-b2941618.html | access-date=2026-03-21}}</ref><ref name="p841">{{cite web | last=Awasthi | first=Pragati | title=International critics slam Ranveer Singh's Dhurandhar: The Revenge, call it 'sociopathic' | website=Wion | date=2026-03-25 | url=https://www.wionews.com/entertainment/hollywood/international-critics-slam-ranveer-singh-s-dhurandhar-the-revenge-call-it-sociopathic-1774427716170 | access-date=2026-03-26 | archive-date=26 March 2026 | archive-url=https://web.archive.org/web/20260326051157/https://www.wionews.com/entertainment/hollywood/international-critics-slam-ranveer-singh-s-dhurandhar-the-revenge-call-it-sociopathic-1774427716170 | url-status=live }}</ref>}} असे असूनही, चित्रपटाने बॉक्स ऑफिसवर वेगाने यश मिळवले आणि एका आठवड्यात {{INR}}१००० कोटींहून अधिक कमाई केली.<ref>{{cite web |access-date=26 March 2026 |title=Dhurandhar 2 joins the 1000-crore club at box office; surpasses Ranbir Kapoor’s Animal |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Mar/26/dhurandhar-2-joins-the-1000-crore-club-at-box-office-surpasses-ranbir-kapoors-animal |website=Cinema Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-26 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 7: Ranveer Singh film mints ₹1000 cr in a week; outpaces Baahubali, RRR |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-7-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1000-crore-outpaces-baahubali-rrr-101774492427070.html |access-date=2026-03-26 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> हा सध्याचा चौथा सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट, जगभरात आणि देशांतर्गत सर्वाधिक कमाई करणारा दुसरा हिंदी चित्रपट, [[भारतातील सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या चित्रपटांची यादी|भारतातील तिसरा सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट]], २०२६ चा सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट आणि २०२६ मधील एकूणच नववा सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट आहे. == कथानक == कथेचा नायक जस्कीरत सिंग रंगी (रणवीर सिंग) हा भारतीय सैन्याच्या 'पंजाब रेजिमेंट'चा एक धाडसी जवान असतो. एका अत्यंत गोपनीय मिशनसाठी तो आपले नाव बदलून 'हमजा अली मजारी' या ओळखीने पाकिस्तानात प्रवेश करतो. तिथे तो केवळ एक हेर म्हणून राहत नाही, तर तिथल्या व्यवस्थेत इतका मिसळून जातो की तो पाकिस्तानी राजकारणी जमील जमाली (राकेश बेदी) यांच्या मुलीशी, यलिनाशी (सारा अर्जुन) लग्न करतो. चित्रपटाचा मोठा भाग कराचीतील 'ल्यारी' भागात घडतो. तिथे हमजा आपला हँडलर मोहम्मद आलम (गौरव गेरा) याच्या मदतीने अंडरवर्ल्ड आणि दहशतवादी कारवायांची माहिती गोळा करतो. यामध्ये त्याला स्थानिक गुंड उझैर बलोच आणि पोलीस अधिकारी चौधरी अस्लम (संजय दत्त) यांच्याशी सामना करावा लागतो. जेव्हा भारतावर होणाऱ्या दहशतवादी हल्ल्यांचे (उदा. २६/११ चा संदर्भ) धागेदोरे आयएसआय (ISI) अधिकारी मेजर इक्बाल (अर्जुन रामपाल) आणि 'बडे साहब' म्हणजेच दाऊद इब्राहिमपर्यंत पोहोचतात, तेव्हा भारतीय गुप्तचर संस्था (IB) या नेटवर्कला उद्ध्वस्त करण्याचा निर्णय घेते. क्लायमॅक्स: जस्कीरत ऊर्फ हमजाला आपली खरी ओळख, आपले कुटुंब आणि देशाचे कर्तव्य यांच्यात समतोल राखताना अनेक आव्हानांना सामोरे जावे लागते. आपल्या देशाचा अपमान करणाऱ्या आणि सीमेपलीकडून कारवाया करणाऱ्या शत्रूंचा शोध घेऊन त्यांचा खात्मा करणे, हा या चित्रपटाचा मुख्य गाभा आहे. थोडक्यात, हा चित्रपट एका भारतीय सैनिकाच्या बलिदानाची, त्याच्या छुप्या मिशनची आणि शत्रूच्या घरात शिरून घेतलेल्या सूडाची चित्तथरारक कथा आहे. यात अजित डोवाल आणि अस्लम खान यांसारख्या खऱ्या पात्रांवर आधारित व्यक्तिरेखा असल्याने कथेला वास्तववादी जोड मिळाली आहे. == कलाकार == * [[रणवीर सिंग]] - हमजा अली मजारी / जस्कीरत सिंग रंगी (पंजाब रेजिमेंट) च्या भूमिकेत * [[अर्जुन रामपाल]] - मेजर इक्बाल (आयएसआय अधिकारी) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[इलियास काश्मिरी]] आणि मेजर इक्बाल यांच्यावर आधारित आहे) * [[संजय दत्त]] - एसएसपी चौधरी अस्लम (ल्यारी टास्क फोर्स, सिंध पोलीस) च्या भूमिकेत * [[आर. माधवन]] - अजय सन्याल (आयबी प्रमुख) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[अजित डोवाल]] यांच्यावर आधारित आहे) * [[सारा अर्जुन]] - यलिना जमाली (हमजाची पत्नी) च्या भूमिकेत * [[राकेश बेदी]] - जमील जमाली (यलिनाचा पिता) च्या भूमिकेत. ते एक भारतीय हेर आणि पाकिस्तानी आवामी पार्टीचे (PAP) वरिष्ठ राजकारणी आहेत * [[गौरव गेरा]] - मोहम्मद आलम (ल्यारीतील एका ज्यूस सेंटरचा मालक आणि हमजाचा हँडलर) च्या भूमिकेत * [[मानव गोहिल]] - सुशांत बन्सल (आयबीचे उपसंचालक) च्या भूमिकेत * [[दानिश पांडोर]] - उझैर बलोच (बलोच टोळीचा नेता) च्या भूमिकेत * विमल ओबेरॉय - शिरानी ([[बलुचिस्तान मुक्तिसेना|बलोचिस्तान युनायटेड फोर्स]]चा नेता) च्या भूमिकेत * दानिश इक्बाल - [[दाऊद इब्राहिम]] / बडे साहबच्या भूमिकेत * [[राज झुत्शी]] - लेफ्टनंट जनरल शमशाद हसन (आयएसआयचे महासंचालक) च्या भूमिकेत * उदयबीर संधू - गुरबाझ "पिंडा" सिंगच्या भूमिकेत. (हे पात्र हरविंदर सिंग संधू "रिंडा" वर आधारित आहे) * मुस्तफा अहमद - रिझवान शाहच्या भूमिकेत * मधुरजीत सर्घी - प्रभनीत कौर रंगी (जस्कीरतची आई) च्या भूमिकेत * गितिका गंजू धर - शबनम जमाली (जमीलची पत्नी) च्या भूमिकेत * आदित्य उप्पल - एएसपी ओमर हैदरच्या भूमिकेत. (हे पात्र ओमर शाहिद हमीदवर आधारित आहे) * सलीम सिद्दीकी - आतिफ अहमदच्या भूमिकेत. (हे पात्र [[अतिक अहमद]]वर आधारित आहे) * राम चंदर - अश्फाक अहमदच्या भूमिकेत. (हे पात्र खालिद अझीमवर आधारित आहे) * अश्विन धर - अर्शद पप्पू (पठाण टोळीचा नेता) च्या भूमिकेत * अभय अरोरा - यासिर अराफात (पप्पूचा धाकटा भाऊ) च्या भूमिकेत * अंकित सागर - जावेद खनानीच्या भूमिकेत * विनोद थरानी - आझम चीमाच्या भूमिकेत * फैज खान - साजिद मीरच्या भूमिकेत * संजय मेहता - अब्दुल भट्टोवीच्या भूमिकेत * राजेश डोग्रा - अब्दुल रहमान मक्कीच्या भूमिकेत * सुविंदर विकी - ब्रिगेडियर जहांगीर (इक्बालचे वडील) च्या भूमिकेत * [[सौम्या टंडन]] - उल्फत (रहमानची विधवा) च्या भूमिकेत * उमैर नवीद निर्बान - झयान (हमजा आणि यलिनाचा मुलगा) च्या भूमिकेत * परी पांढेर - जसलीन कौर रंगीच्या भूमिकेत * हितिका बाली - हरलीन कौर रंगीच्या भूमिकेत * आशिष दुग्गल - आमदार सुखविंदर सिंगच्या भूमिकेत * भाषा सुंबली - वकील वीणाच्या भूमिकेत * विजेंदर सिंग - अमरजित सिंगच्या भूमिकेत * विवेक सिन्हा - जहूर मिस्त्रीच्या भूमिकेत * अमनदीप सिंग - सुनप्रीत सिंग "सनी डीव्हीडी" च्या भूमिकेत * मशहूर अमरोही - नवाब शफीकच्या भूमिकेत. (हे पात्र [[नवाझ शरीफ]] यांच्यावर आधारित आहे) * संजय मेंदिरत्ता - आकिब अली झरवारी (पाकिस्तानचे राष्ट्राध्यक्ष) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[आसिफ अली झरदारी]] यांच्यावर आधारित आहे) * हिमांशू गोखानी - डीजीपी संजय कुमार (उत्तर प्रदेश पोलीस) च्या भूमिकेत * [[अक्षय खन्ना]] - रहमान डकैतच्या भूमिकेत (शरीर प्रदर्शन/विशेष भूमिका) * [[यामी गौतम]] - शाझिया बानो (पाहुणी कलाकार) == निर्मिती == हा उत्तरभाग 'धुरंधर' या चित्रपटाचा अंतिम भाग म्हणून विकसित करण्यात आला. सुरुवातीला एकाच चित्रपटाची निर्मिती करण्यात येणार होती. परंतु पूर्ण कथानकासाठी हा चित्रपट दोन भागांत प्रदर्शित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.<ref>{{cite web |access-date=19 November 2025 |title=INSIDE SCOOP: The REAL REASON why Aditya Dhar is releasing Ranveer Singh's Dhurandhar in two parts |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/inside-scoop-real-reason-aditya-dhar-releasing-ranveer-singhs-dhurandhar-two-parts/ |work=Bollywood Hungama |archive-date=19 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251119172110/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/inside-scoop-real-reason-aditya-dhar-releasing-ranveer-singhs-dhurandhar-two-parts/ |url-status=live }}</ref> या दोन्ही भागांचे चित्रीकरण एकाच वेळी सलगपणे करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=20 November 2025 |title='Dhurandhar': Here's the REAL REASON why Aditya Dhar split Ranveer Singh's film into two parts |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-heres-the-real-reason-why-aditya-dhar-split-ranveer-singhs-film-into-two-parts/articleshow/125458076.cms |work=The Times of India |archive-date=6 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206102647/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-heres-the-real-reason-why-aditya-dhar-split-ranveer-singhs-film-into-two-parts/articleshow/125458076.cms |url-status=live }}</ref> मुळात एकच चित्रपट प्रदर्शित करण्याचा मानस होता, परंतु चित्रपटाचे फुटेज, व्याप्ती आणि कथेतील गुंतागुंत यामुळे उत्तर-निर्मिती प्रक्रियेदरम्यान निर्मात्यांनी चित्रपटाचे दोन भाग करण्याचा निर्णय घेतला.<ref>{{cite web |access-date=20 November 2025 |title=Why Is Ranveer Singh's Dhurandhar Releasing In 2 Parts? Here's Why Aditya Dhar Took This Decision |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/why-is-ranveer-singh-dhurandhar-releasing-in-2-parts-heres-why-aditya-dhar-took-this-decision-ws-l-9719512.html |work=News18 |archive-date=30 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251230132647/https://www.news18.com/movies/bollywood/why-is-ranveer-singh-dhurandhar-releasing-in-2-parts-heres-why-aditya-dhar-took-this-decision-ws-l-9719512.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |access-date=4 December 2025 |title=Rakesh Bedi confirms Dhurandhar Part 2 is ready: 'It will release in a month or two' |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rakesh-bedi-confirms-dhurandhar-part-2-is-ready-it-will-release-in-a-month-or-two-10401614/ |work=The Indian Express |archive-date=31 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251231161850/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rakesh-bedi-confirms-dhurandhar-part-2-is-ready-it-will-release-in-a-month-or-two-10401614/ |url-status=live }}</ref> दोन्ही चित्रपटांचे मुख्य चित्रीकरण जुलै २०२४ ते ऑक्टोबर २०२५ दरम्यान भारत आणि [[थायलंड]]मध्ये पार पडले.<ref>{{cite web |date=11 February 2025 |title=Ranveer Singh and Akshaye Khanna spotted shooting for Aditya Dhar's 'Dhurandhar' – Exclusive Pics |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ranveer-singh-and-akshaye-khanna-spotted-shooting-for-aditya-dhars-dhurandhar-exclusive-pics/articleshow/118142712.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250211095815/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ranveer-singh-and-akshaye-khanna-spotted-shooting-for-aditya-dhars-dhurandhar-exclusive-pics/articleshow/118142712.cms |archive-date=11 February 2025 |access-date=11 February 2025 |work=Times of India}}</ref><ref>{{cite web |access-date=17 December 2025 |title=Dhurandhar Shooting Locations: Ranveer Singh and Aditya Dhar's Action Thriller Filmed Across Bangkok, Amritsar, Mumbai and Ladakh |url=https://www.timesnownews.com/travel/dhurandhar-shooting-locations-ranveer-singh-and-aditya-dhar-action-thriller-filmed-across-bangkok-amritsar-mumbai-and-ladakh-article-153241174 |website=Times Now |archive-date=19 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219075859/https://www.timesnownews.com/travel/dhurandhar-shooting-locations-ranveer-singh-and-aditya-dhar-action-thriller-filmed-across-bangkok-amritsar-mumbai-and-ladakh-article-153241174 |url-status=live }}</ref> दुसऱ्या भागाचे उर्वरित चित्रीकरण जानेवारी आणि फेब्रुवारी २०२६ मध्ये देखील करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=1 February 2026 |title='Dhurandhar 2 The Revenge': Sanjay Dutt and Arjun Rampal SPOTTED filming in Mumbai ahead of sequel release |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-sanjay-dutt-and-arjun-rampal-spotted-filming-in-mumbai-ahead-of-sequel-release/articleshow/127831461.cms |website=Times of India}}</ref><ref>{{cite web |access-date=5 February 2026 |title=Exclusive: Yami Gautam Joins Aditya Dhar's Dhurandhar 2, Wraps Up Shoot |url=https://www.ndtv.com/entertainment/exclusive-yami-gautam-joins-aditya-dhars-dhurandhar-2-wraps-up-shoot-10951533 |website=NDTV}}</ref><ref>{{cite web |access-date=3 February 2026 |title=BREAKING: Mumbai Police files FIR against Dhurandhar The Revenge location manager for flying drone in high security Fort area of South Mumbai without permission |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-mumbai-police-files-fir-dhurandhar-revenge-location-manager-flying-drone-high-security-fort-area-south-mumbai-without-permission |website=Bollywood Hungama}}</ref> == प्रदर्शन == === चित्रपटगृह === 'धुरंधर: द रिव्हेंज' १९ मार्च २०२६ रोजी [[गुढीपाडवा]], [[उगादी]] आणि [[ईद-उल-फित्र]] च्या मुहूर्तावर जगभरात प्रदर्शित झाला.<ref>{{cite web |access-date=5 December 2025 |title=Dhurandhar hits theatres: Second part of Ranveer's film to release on this date |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/dhurandhar-part-two-film-release-date-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-arjun-rampal-akshaye-khanna-r-madhavan-rakesh-bedi-2831185-2025-12-05 |work=India Today |archive-date=12 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212080202/https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/dhurandhar-part-two-film-release-date-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-arjun-rampal-akshaye-khanna-r-madhavan-rakesh-bedi-2831185-2025-12-05 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |access-date=5 December 2025 |title=BREAKING: Dhurandhar ends with the promise of a sequel; to release on Eid, on March 19, 2026; clash with Toxic, Dhamaal 4 |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-ends-promise-sequel-release-eid-march-19-2026-clash-toxic-dhamaal-4/ |work=Bollywood Hungama |archive-date=5 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251205102203/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-ends-promise-sequel-release-eid-march-19-2026-clash-toxic-dhamaal-4/ |url-status=live }}</ref> प्रेक्षकांच्या प्रचंड मागणीमुळे हा चित्रपट मूळ [[हिंदी भाषा|हिंदी]] व्यतिरिक्त [[तेलुगू भाषा|तेलुगू]], [[तमिळ भाषा|तमिळ]], [[मल्याळम भाषा|मल्याळम]] आणि [[कन्नड भाषा|कन्नड]] भाषांमध्येही प्रदर्शित करण्यात आला.<ref>{{cite web |access-date=24 December 2025 |title=Dhurandhar 2 To Release In 5 , Ranveer Singh's Film Locks Eid Release |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/dhurandhar-2-to-release-in-5-languages-ranveer-singhs-film-locks-eid-release-ws-l-9790173.html |work=News18}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 December 2025 |title='Dhurandhar' storm goes Pan-India: Sequel to release on Eid 2026 in five languages following massive demand |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-storm-goes-pan-india-sequel-to-release-on-eid-2026-in-five-languages-following-massive-demand-3841596 |access-date=25 December 2025 |website=[[The Deccan Herald]] |archive-date=24 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251224171931/https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-storm-goes-pan-india-sequel-to-release-on-eid-2026-in-five-languages-following-massive-demand-3841596 |url-status=live }}</ref> चित्रपटातील तीव्र हिंसाचारामुळे [[केंद्रीय चित्रपट प्रमाणन मंडळ|सेन्सॉर बोर्डाने (CBFC)]] याला 'A' (फक्त प्रौढांसाठी) प्रमाणपत्र दिले. काही हिंसक दृश्ये आणि शिवराळ भाषेवर कात्री लावल्यानंतर चित्रपटाचा अंतिम कालावधी २२९ मिनिटे निश्चित करण्यात आला.<ref name=CBFC>{{Cite web |first=Fenil |last=Seta |date=17 March 2026 |title=EXCLUSIVE: CBFC reduces visuals in 4 violent scenes in Dhurandhar The Revenge by 34 seconds; censors abusive words |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/exclusive-cbfc-reduces-visuals-4-violent-scenes-dhurandhar-revenge-34-seconds-censors-abusive-words/ |website=Bollywood Hungama |access-date=17 March 2026}}</ref><ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title=Dhurandhar 2 loses 6 minutes in India: Beheading, cement block attack & eye-smashing scenes trimmed. Full CBFC 21 edit list inside |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/dhurandhar-2-loses-6-minutes-in-india-beheading-cement-block-attack-eye-smashing-scenes-trimmed-full-cbfc-21-edit-list-inside/articleshow/129647867.cms |access-date=2026-03-19 |work=[[The Economic Times]] |issn=0013-0389}}</ref> मात्र, परदेशातील प्रदर्शनांमध्ये हा चित्रपट २३५ मिनिटांचा असल्याचे सांगण्यात आले.<ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title='Dhurandhar: The Revenge': Ranveer Singh starrer faces CBFC cuts; violent scenes and runtime reduced ahead of release |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-ranveer-singh-starrer-faces-cbfc-cuts-violent-scenes-and-runtime-reduced-ahead-of-release/articleshow/129641796.cms#:~:text=The%20version%20submitted%20to%20the,3%20hours%20and%2055%20minutes. |access-date=2026-03-19 |work=The Times of India |issn=0971-8257 |archive-date=18 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260318043338/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-ranveer-singh-starrer-faces-cbfc-cuts-violent-scenes-and-runtime-reduced-ahead-of-release/articleshow/129641796.cms#:~:text=The%20version%20submitted%20to%20the,3%20hours%20and%2055%20minutes. |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=Choudhury |first=Anjali |date=March 17, 2026 |title=Dhurandhar 2 India Version Is 6 Minutes Shorter Than Overseas, 3 Hour 49 Minutes vs 3 Hour 55 Minutes |url=https://www.ndtv.com/entertainment/dhurandhar-2-india-version-is-6-minutes-shorter-than-overseas-3-hour-49-minutes-vs-3-hour-55-minutes-11229790 |website=[[NDTV]]}}</ref> सर्व भाषांमध्ये १८ मार्चच्या संध्याकाळी 'पेड प्रिव्ह्यू' शो आयोजित केले होते, परंतु तांत्रिक आणि सेन्सॉरशीपच्या समस्यांमुळे अनेक शो लांबणीवर पडले किंवा रद्द झाले, ज्याचा फटका प्रामुख्याने कन्नड आणि मल्याळम शोना बसला.<ref>{{Cite web |date=2026-03-18 |title=EXCLUSIVE: Dhurandhar: The Revenge kicks off Hindi, Tamil & Telugu premieres on March 18; Malayalam & Kannada delayed due to censor issues |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/exclusives/exclusive-dhurandhar-the-revenge-hindi-tamil-telugu-begins-premieres-on-march-18-2026-while-malayalam-and-kannada-versions-get-delayed-due-to-censor-delay-1401588 |access-date=2026-03-19 |website=PINKVILLA |language=en}}</ref><ref>{{cite web |access-date=6 March 2026 |title=BREAKING: Dhurandhar: The Revenge to have paid previews on March 18 from 5:00 pm onwards |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-the-revenge-to-have-paid-previews-on-march-18-from-500-pm-onwards/ |website=Bollywood Hungama |archive-date=6 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260306162713/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-the-revenge-to-have-paid-previews-on-march-18-from-500-pm-onwards/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title=Aditya Dhar issues apology as Dhurandhar 2: The Revenge premieres hit by delays, Kannada, Malayalam shows cancelled |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/aditya-dhar-issues-apology-as-dhurandhar-2-the-revenge-premieres-hit-by-delays-kannada-malayalam-shows-cancelled/articleshow/129660314.cms |access-date=2026-03-19 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> मागील भागाप्रमाणेच, या चित्रपटावरही [[खाडी सहकार्य परिषद|गल्फ (GCC)]] देशांमध्ये बंदी घालण्यात आली.<ref name="k994"/><ref name="bollywoodhungama.com">{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Explained: How Dhurandhar part 1 and 2's UAE-GCC ban could cost as much as lifetime numbers of Ghajini, Stree, Gangubai Kathiawadi |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/explained-dhurandhar-part-1-2s-uae-gcc-ban-cost-much-lifetime-numbers-ghajini-stree-gangubai-kathiawadi/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> === होम मीडिया === चित्रपटाचे प्रदर्शनानंतरचे डिजिटल स्ट्रीमिंग हक्क (ओटीटी हक्क) जियो हॉटस्टार ने १५० कोटी रुपयांना विकत घेतले. या मालिकेतील मागील चित्रपटाचे हक्क [[नेटफ्लिक्स]] कडे होते, मात्र यावेळेस जिओ हॉटस्टारने बाजी मारली.<ref>{{cite web |access-date=4 February 2026 |title=SCOOP: Dhurandhar 2 OTT rights EXPLODE to Rs. 150 cr; Ranveer Singh creates yet another RECORD as Jio Hotstar wins big! |url=https://www.bollywoodhungama.com/amp/news/bollywood/scoop-dhurandhar-2-ott-rights-explode-to-rs-150-cr-ranveer-singh-creates-yet-another-record-as-jio-hotstar-wins-big/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> == बॉक्स ऑफिस (गल्ला) == अधिकृत प्रदर्शनाच्या आदल्या दिवशी निवडक चित्रपटगृहांमध्ये झालेल्या 'पेड प्रिव्ह्यू'मधून या चित्रपटाने ₹७५ कोटींची कमाई केली. कोणत्याही भारतीय चित्रपटासाठी ही आतापर्यंतची सर्वोच्च कमाई असून, याने ''स्त्री २'' (२०२४) आणि ''दे कॉल हिम ओजी'' (२०२५) चे पूर्वीचे विक्रम मोडीत काढले.<ref>{{Cite web |date=Mar 19, 2026 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection: Film mints ₹75 cr in previews, beats Baaghi 4 lifetime even before release |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-ranveer-singh-aditya-dhar-film-mints-75-crore-paid-previews-beats-baaghi-4-101773897042484.html |access-date=Mar 20, 2026 |website=Hindustan Times |language=en|last=Mathur|first=Abhimanyu}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 collection: Ranveer Singh film opens at Rs 240 crore globally |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-2-day-1-collection-aditya-dhars-espionage-drama-opens-at-rs-240-crore-globally-3938515 |access-date=2026-03-20 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> प्रिव्ह्यूसह या चित्रपटाने जगभरात ₹१९६–२४० कोटींची सलामी दिली, जी कोणत्याही बॉलिवूड चित्रपटासाठीची सर्वोच्च सुरुवातीची कमाई आहे.<ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 Emerges WORLDWIDE Day One Champion |url=https://www.boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=9681 |access-date=2026-03-21 |website=[[Box Office India]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=Mar 20, 2026 |title=All box office records Ranveer Singh, Aditya Dhar's Dhurandhar 2 broke on day 1 with earth-shattering ₹240 crore start |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/all-box-office-records-ranveer-singh-aditya-dhar-dhurandhar-2-broke-on-day-1-jawan-baahubali-pushpa-2-bollywood-101773995774153.html |access-date=March 20, 2026 |website=Hindustan Times |language=en|last=Mathur|first=Abhimanyu|archive-url=https://web.archive.org/web/20260320190639/https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/all-box-office-records-ranveer-singh-aditya-dhar-dhurandhar-2-broke-on-day-1-jawan-baahubali-pushpa-2-bollywood-101773995774153.html|archive-date=March 20, 2026|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Palat |first=Lakshana N. |date=2026-03-20 |title=Dhurandhar 2 crosses Rs 2.4 billion worldwide, overtakes Baahubali 2 as biggest Indian opener ever |url=https://gulfnews.com/entertainment/dhurandhar-2-crosses-rs-24-billion-worldwide-overtakes-baahubali-2-as-biggest-indian-opener-ever-1.500480785 |access-date=2026-03-20 |website=[[Gulf News]] |language=en}}</ref> पहिल्या आठवड्याच्या अखेरीस , चित्रपटाने जगभरात ₹७५९.९१ कोटी कमावले, ज्यामध्ये परदेशातील कमाई सुमारे ₹२०९.६० कोटी होती.<ref>{{Cite web |date=2026-03-23 |title=GLOBAL DOMINATION: Dhurandhar The Revenge storms the world box office with Rs. 759.91 crore worldwide gross; Ranveer Singh crowned 'King Of The World' |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/global-domination-dhurandhar-revenge-storms-world-box-office-rs-759-91-crore-worldwide-gross-ranveer-singh-crowned-king-world/ |access-date=2026-03-24 |website=Bollywood Hungama |language=en |archive-date=24 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260324133658/https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/global-domination-dhurandhar-revenge-storms-world-box-office-rs-759-91-crore-worldwide-gross-ranveer-singh-crowned-king-world/ |url-status=live }}</ref> 'धुरंधर: द रिव्हेंज'ने पहिल्याच आठवड्यात जगभरात ₹१,००६ कोटींचा टप्पा ओलांडला. यामुळे [[एस.एस. राजामौली]] यांच्यानंतर सलग दोन चित्रपट ₹१,००० कोटींच्या क्लबमध्ये नेणारे आदित्य धर हे दुसरे भारतीय दिग्दर्शक ठरले.<ref>{{cite web |access-date=26 March 2026 |title=Dhurandhar 2 joins the 1000-crore club at box office; surpasses Ranbir Kapoor’s Animal |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Mar/26/dhurandhar-2-joins-the-1000-crore-club-at-box-office-surpasses-ranbir-kapoors-animal |website=Cinema Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-26 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 7: Ranveer Singh film mints ₹1000 cr in a week; outpaces Baahubali, RRR |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-7-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1000-crore-outpaces-baahubali-rrr-101774492427070.html |access-date=2026-03-26 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> चित्रपटाने ९ दिवसांत उत्तर अमेरिकेत २०.८० दशलक्ष डॉलर्सची कमाई केली,<ref>{{Cite news |title='Dhurandhar 2' Box Office Collection Day 11: Ranveer Singh film surpasses lifetime collection of first part, becomes 4th biggest Indian film of all time |url=https://www.firstpost.com/entertainment/dhurandhar-2-box-office-collection-day-11-ranveer-singh-film-surpasses-lifetime-collection-of-first-part-becomes-4th-biggest-indian-film-of-all-time-13994486.html |access-date=2026-03-30 |work=Firstpost}}</ref> आणि ''[[बाहुबली २: द कन्क्लुजन]]''चा २०.७८ दशलक्ष डॉलर्सचा त्या प्रदेशातील आजीवन विक्रम मोडला.<ref>{{Cite web |date=2026-03-29 |title=Baahubali Producer Reacts as Dhurandhar Shatters Long-standing Record |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/baahubali-producer-reacts-as-dhurandhar-shatters-long-standing-record-1947044 |access-date=2026-03-29 |website=Deccan Chronicle |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-29 |title=Dhurandhar The Revenge Box Office: Surpasses Baahubali: The Conclusion in North America |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/dhurandhar-revenge-box-office-surpasses-baahubali-conclusion-north-america/ |access-date=2026-03-29 |website=Bollywood Hungama |language=en}}</ref> अवघ्या ११ दिवसांत जगभरात ₹१,३६५ कोटी कमावून या चित्रपटाने पहिल्या भागाच्या एकूण कमाईला मागे टाकले.<ref>{{Cite web |last=Ramachandran |first=Naman |date=2026-03-30 |title=Ranveer Singh’s ‘Dhurandhar: The Revenge’ Tops $147 Million Globally, Becomes Highest-Grossing Indian Film in North America Surpassing ‘Baahubali 2’ |url=https://variety.com/2026/film/box-office/ranveer-singh-dhurandhar-the-revenge-147-million-baahubali-2-1236702346/ |access-date=2026-03-30 |website=Variety |language=en-US}}</ref> तसेच तो [[ऑस्ट्रेलिया]]मध्ये सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट ठरला.<ref>{{cite web |access-date=30 March 2026 |title=Dhurandhar The Revenge becomes the Highest-Grossing Indian film of all time in Australia |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/dhurandhar-revenge-becomes-highest-grossing-indian-film-time-australia/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> दुसऱ्या आठवड्याच्या अखेरीस चित्रपटाची जागतिक कमाई ₹१,४३५ कोटींवर पोहोचली आणि प्रदर्शनाच्या दुसऱ्याच आठवड्यात याने ₹१,५०० कोटींचा टप्पा पार केला.<ref>{{Cite web |date=2026-04-01 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 13: Ranveer Singh film becomes 1st from Bollywood to cross ₹1400 crore |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-13-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1st-from-bollywood-1400-crore-101775012657428.html |access-date=2026-04-02 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 box office collection: Ranveer Singh's film crosses Rs 1500 crore worldwide, inches closer to Rs 1000 crore net in India |url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/dhurandhar-2-box-office-collection-ranveer-singh-s-film-crosses-rs-1500-crore-worldwide-inches-closer-to-rs-1000-crore-net-in-india-article-13878949.html |access-date=2026-04-03 |website=Moneycontrol}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == नोंदी == {{Notelist}} [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील चित्रपट]] kcx0osvx3h93t28gkimd4rfgjrjl73n 2677529 2677528 2026-04-04T16:10:34Z संतोष गोरे 135680 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2677529 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''धुरंधर: द रिव्हेंज''' हा २०२६ मधील [[हिंदी]]-भाषेतील [[हेरपट]]-मारधाड चित्रपट चित्रपट आहे. या चित्रपटाचे लेखन आणि दिग्दर्शन [[आदित्य धर]] यांनी केले आहे. याची निर्मिती धर, लोकेश धर आणि [[ज्योती देशपांडे]] यांनी [[जिओ प्लॅटफॉर्म्स|जिओ स्टुडिओज]] आणि B62 स्टुडिओज अंतर्गत केली आहे. हा २०२५ च्या ''[[धुरंधर (चित्रपट) |धुरंधर]]'' चित्रपटाचा सिक्वेल आणि या द्वयी मालिकेतील शेवटचा भाग आहे. या चित्रपटात [[रणवीर सिंग]], [[अर्जुन रामपाल]], [[संजय दत्त]], [[आर. माधवन]], [[सारा अर्जुन]], [[राकेश बेदी]], [[गौरव गेरा]], [[दानिश पांडोर]] आणि [[मानव गोहिल]] यांच्या भूमिका असून, अनेक कलाकारांनी पहिल्या चित्रपटातील आपल्या भूमिका पुन्हा साकारल्या आहेत. हा चित्रपट एका अंडरकव्हर [[गुप्तचर विभाग|भारतीय गुप्तचर यंत्रणा]] एजंटचे अनुसरण करतो जो [[कराची]]मधील गुन्हेगारी सिंडिकेट आणि पाकिस्तानी राजकारणात आपली घुसखोरी सुरू ठेवतो आणि [[२६ नोव्हेंबर २००८ चा मुंबईवरील दहशतवादी हल्ला|२६/११ च्या हल्ल्यांचा]] बदला घेताना मोठ्या आव्हानांचा सामना करतो. चित्रपटाची कथा [[दक्षिण आशिया]]तील अनेक वास्तविक भू-राजकीय घटना आणि संघर्षांना ढोबळमानाने एकत्र गुंफते, ज्यामध्ये ऑपरेशन ल्यारी, [[२०१४ लोकसभा निवडणुका|२०१४ ची भारतीय सार्वत्रिक निवडणूक]] आणि २०१६ मधील [[भारताच्या चलनाचे विमुद्रीकरण]] यांचा समावेश आहे. पहिल्या चित्रपटासोबतच लगोलग चित्रीकरण करण्यात आलेल्या या चित्रपटाचे [[चित्रीकरण|मुख्य चित्रीकरण]] जुलै २०२४ मध्ये [[बँकॉक]], [[थायलंड]] येथे सुरू झाले आणि ऑक्टोबर २०२५ मध्ये पूर्ण झाले. चित्रीकरण [[पंजाब, भारत|पंजाब]], [[चंदिगढ]], [[महाराष्ट्र]], [[लडाख]], [[हिमाचल प्रदेश]] आणि थायलंडमध्ये झाले, जिथे काही ठिकाणांचा वापर [[पाकिस्तान]]-सेट सीक्वेन्ससाठी करण्यात आला. पहिल्या चित्रपटाप्रमाणेच शाश्वत सचदेव यांनी चित्रपटाचे संगीत दिग्दर्शन केले आहे. २२९ मिनिटांच्या 'रनटाइम'सह, हा आतापर्यंतचा 'आठवा सर्वात मोठा भारतीय चित्रपट आहे.<ref>{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Ranveer Singh's Dhurandhar: The Revenge Receives A Certificate With 3 hr 49 min Runtime |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/ranveer-singhs-dhurandhar-the-revenge-receives-a-certificate-with-3-hr-49-min-runtime-ws-l-9982965.html |website=News18}}</ref> ''धुरंधर: द रिव्हेंज'' १९ मार्च २०२६ रोजी [[गुढीपाडवा]], [[उगादी]] आणि [[ईद-उल-फित्र|ईद]]च्या मुहूर्तावर जगभरातील चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला. चित्रपटाला उत्तम प्रतिसाद मिळाला, ज्यामध्ये कलाकारांचा अभिनय, कथा आणि संगीत यांचे कौतुक झाले, तर त्यातील हिंसाचार आणि कथित राष्ट्रवादी व कथित [[इस्लामोफोबिया]]वर टीका झाली. त्याच्या पूर्ववर्ती चित्रपटाप्रमाणेच, यावर सर्व [[गल्फ को-ऑपरेशन कौन्सिल]] (GCC) देशांमध्ये बंदी घालण्यात आली.{{efn|<ref name="k994">{{cite web | last=Mouli | first=Chandra | title=Pakistanis are watching Dhurandhar 2 despite ban, here's how | website=The Siasat Daily | date=2026-03-20 | url=https://www.siasat.com/dhurandhar-2-reaches-pakistan-despite-ban-videos-go-viral-3438346/amp/ | access-date=2026-03-26}}</ref><ref>{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Explained: How Dhurandhar part 1 and 2's UAE-GCC ban could cost as much as lifetime numbers of Ghajini, Stree, Gangubai Kathiawadi |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/explained-dhurandhar-part-1-2s-uae-gcc-ban-cost-much-lifetime-numbers-ghajini-stree-gangubai-kathiawadi/ |website=Bollywood Hungama}}</ref><ref name="Hindustan Times-2026">{{Cite web |date=2026-03-19 |title=Dhurandhar 2 review: A roller-coaster ride elevated by Ranveer Singh's brilliance, Aditya Dhar's undoubtable restraint |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-review-rollercoaster-ride-elevated-by-ranveer-singh-brilliance-aditya-dhar-undoubtable-restraint-101773862482390.html |access-date=2026-03-20 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref name="w517">{{cite web | last=Rajendran | first=Sowmya | title=Dhurandhar 2 review: Angrier, louder, emptier | website=Newslaundry | date=2026-03-19 | url=https://www.newslaundry.com/2026/03/19/dhurandhar-the-revenge-review-hamzas-mission-is-bloodshed-dhars-mission-is-whitewash | access-date=2026-03-21}}</ref><ref name="d500">{{cite web | last=Yasmin | first=Shahana | title=Dhurandhar 2: The box-office juggernaut that shows hypermasculine nationalism still sells in India | website=The Independent | date=2026-03-19 | url=https://www.independent.co.uk/asia/india/dhurandhar-2-revenge-release-box-office-ranveer-singh-b2941618.html | access-date=2026-03-21}}</ref><ref name="p841">{{cite web | last=Awasthi | first=Pragati | title=International critics slam Ranveer Singh's Dhurandhar: The Revenge, call it 'sociopathic' | website=Wion | date=2026-03-25 | url=https://www.wionews.com/entertainment/hollywood/international-critics-slam-ranveer-singh-s-dhurandhar-the-revenge-call-it-sociopathic-1774427716170 | access-date=2026-03-26 | archive-date=26 March 2026 | archive-url=https://web.archive.org/web/20260326051157/https://www.wionews.com/entertainment/hollywood/international-critics-slam-ranveer-singh-s-dhurandhar-the-revenge-call-it-sociopathic-1774427716170 | url-status=live }}</ref>}} असे असूनही, चित्रपटाने बॉक्स ऑफिसवर वेगाने यश मिळवले आणि एका आठवड्यात {{INR}}१००० कोटींहून अधिक कमाई केली.<ref>{{cite web |access-date=26 March 2026 |title=Dhurandhar 2 joins the 1000-crore club at box office; surpasses Ranbir Kapoor’s Animal |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Mar/26/dhurandhar-2-joins-the-1000-crore-club-at-box-office-surpasses-ranbir-kapoors-animal |website=Cinema Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-26 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 7: Ranveer Singh film mints ₹1000 cr in a week; outpaces Baahubali, RRR |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-7-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1000-crore-outpaces-baahubali-rrr-101774492427070.html |access-date=2026-03-26 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> हा सध्याचा चौथा सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट, जगभरात आणि देशांतर्गत सर्वाधिक कमाई करणारा दुसरा हिंदी चित्रपट, [[भारतातील सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या चित्रपटांची यादी|भारतातील तिसरा सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट]], २०२६ चा सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट आणि २०२६ मधील एकूणच नववा सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट आहे. == कथानक == कथेचा नायक जस्कीरत सिंग रंगी (रणवीर सिंग) हा भारतीय सैन्याच्या 'पंजाब रेजिमेंट'चा एक धाडसी जवान असतो. एका अत्यंत गोपनीय मिशनसाठी तो आपले नाव बदलून 'हमजा अली मजारी' या ओळखीने पाकिस्तानात प्रवेश करतो. तिथे तो केवळ एक हेर म्हणून राहत नाही, तर तिथल्या व्यवस्थेत इतका मिसळून जातो की तो पाकिस्तानी राजकारणी जमील जमाली (राकेश बेदी) यांच्या मुलीशी, यलिनाशी (सारा अर्जुन) लग्न करतो. चित्रपटाचा मोठा भाग कराचीतील 'ल्यारी' भागात घडतो. तिथे हमजा आपला हँडलर मोहम्मद आलम (गौरव गेरा) याच्या मदतीने अंडरवर्ल्ड आणि दहशतवादी कारवायांची माहिती गोळा करतो. यामध्ये त्याला स्थानिक गुंड उझैर बलोच आणि पोलीस अधिकारी चौधरी अस्लम (संजय दत्त) यांच्याशी सामना करावा लागतो. जेव्हा भारतावर होणाऱ्या दहशतवादी हल्ल्यांचे (उदा. २६/११ चा संदर्भ) धागेदोरे आयएसआय (ISI) अधिकारी मेजर इक्बाल (अर्जुन रामपाल) आणि 'बडे साहब' म्हणजेच दाऊद इब्राहिमपर्यंत पोहोचतात, तेव्हा भारतीय गुप्तचर संस्था (IB) या नेटवर्कला उद्ध्वस्त करण्याचा निर्णय घेते. क्लायमॅक्स: जस्कीरत ऊर्फ हमजाला आपली खरी ओळख, आपले कुटुंब आणि देशाचे कर्तव्य यांच्यात समतोल राखताना अनेक आव्हानांना सामोरे जावे लागते. आपल्या देशाचा अपमान करणाऱ्या आणि सीमेपलीकडून कारवाया करणाऱ्या शत्रूंचा शोध घेऊन त्यांचा खात्मा करणे, हा या चित्रपटाचा मुख्य गाभा आहे. थोडक्यात, हा चित्रपट एका भारतीय सैनिकाच्या बलिदानाची, त्याच्या छुप्या मिशनची आणि शत्रूच्या घरात शिरून घेतलेल्या सूडाची चित्तथरारक कथा आहे. यात अजित डोवाल आणि अस्लम खान यांसारख्या खऱ्या पात्रांवर आधारित व्यक्तिरेखा असल्याने कथेला वास्तववादी जोड मिळाली आहे. == कलाकार == * [[रणवीर सिंग]] - हमजा अली मजारी / जस्कीरत सिंग रंगी (पंजाब रेजिमेंट) च्या भूमिकेत * [[अर्जुन रामपाल]] - मेजर इक्बाल (आयएसआय अधिकारी) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[इलियास काश्मिरी]] आणि मेजर इक्बाल यांच्यावर आधारित आहे) * [[संजय दत्त]] - एसएसपी चौधरी अस्लम (ल्यारी टास्क फोर्स, सिंध पोलीस) च्या भूमिकेत * [[आर. माधवन]] - अजय सन्याल (आयबी प्रमुख) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[अजित डोवाल]] यांच्यावर आधारित आहे) * [[सारा अर्जुन]] - यलिना जमाली (हमजाची पत्नी) च्या भूमिकेत * [[राकेश बेदी]] - जमील जमाली (यलिनाचा पिता) च्या भूमिकेत. ते एक भारतीय हेर आणि पाकिस्तानी आवामी पार्टीचे (PAP) वरिष्ठ राजकारणी आहेत * [[गौरव गेरा]] - मोहम्मद आलम (ल्यारीतील एका ज्यूस सेंटरचा मालक आणि हमजाचा हँडलर) च्या भूमिकेत * [[मानव गोहिल]] - सुशांत बन्सल (आयबीचे उपसंचालक) च्या भूमिकेत * [[दानिश पांडोर]] - उझैर बलोच (बलोच टोळीचा नेता) च्या भूमिकेत * विमल ओबेरॉय - शिरानी ([[बलुचिस्तान मुक्तिसेना|बलोचिस्तान युनायटेड फोर्स]]चा नेता) च्या भूमिकेत * दानिश इक्बाल - [[दाऊद इब्राहिम]] / बडे साहबच्या भूमिकेत * [[राज झुत्शी]] - लेफ्टनंट जनरल शमशाद हसन (आयएसआयचे महासंचालक) च्या भूमिकेत * उदयबीर संधू - गुरबाझ "पिंडा" सिंगच्या भूमिकेत. (हे पात्र हरविंदर सिंग संधू "रिंडा" वर आधारित आहे) * मुस्तफा अहमद - रिझवान शाहच्या भूमिकेत * मधुरजीत सर्घी - प्रभनीत कौर रंगी (जस्कीरतची आई) च्या भूमिकेत * गितिका गंजू धर - शबनम जमाली (जमीलची पत्नी) च्या भूमिकेत * आदित्य उप्पल - एएसपी ओमर हैदरच्या भूमिकेत. (हे पात्र ओमर शाहिद हमीदवर आधारित आहे) * सलीम सिद्दीकी - आतिफ अहमदच्या भूमिकेत. (हे पात्र [[अतिक अहमद]]वर आधारित आहे) * राम चंदर - अश्फाक अहमदच्या भूमिकेत. (हे पात्र खालिद अझीमवर आधारित आहे) * अश्विन धर - अर्शद पप्पू (पठाण टोळीचा नेता) च्या भूमिकेत * अभय अरोरा - यासिर अराफात (पप्पूचा धाकटा भाऊ) च्या भूमिकेत * अंकित सागर - जावेद खनानीच्या भूमिकेत * विनोद थरानी - आझम चीमाच्या भूमिकेत * फैज खान - साजिद मीरच्या भूमिकेत * संजय मेहता - अब्दुल भट्टोवीच्या भूमिकेत * राजेश डोग्रा - अब्दुल रहमान मक्कीच्या भूमिकेत * सुविंदर विकी - ब्रिगेडियर जहांगीर (इक्बालचे वडील) च्या भूमिकेत * [[सौम्या टंडन]] - उल्फत (रहमानची विधवा) च्या भूमिकेत * उमैर नवीद निर्बान - झयान (हमजा आणि यलिनाचा मुलगा) च्या भूमिकेत * परी पांढेर - जसलीन कौर रंगीच्या भूमिकेत * हितिका बाली - हरलीन कौर रंगीच्या भूमिकेत * आशिष दुग्गल - आमदार सुखविंदर सिंगच्या भूमिकेत * भाषा सुंबली - वकील वीणाच्या भूमिकेत * विजेंदर सिंग - अमरजित सिंगच्या भूमिकेत * विवेक सिन्हा - जहूर मिस्त्रीच्या भूमिकेत * अमनदीप सिंग - सुनप्रीत सिंग "सनी डीव्हीडी" च्या भूमिकेत * मशहूर अमरोही - नवाब शफीकच्या भूमिकेत. (हे पात्र [[नवाझ शरीफ]] यांच्यावर आधारित आहे) * संजय मेंदिरत्ता - आकिब अली झरवारी (पाकिस्तानचे राष्ट्राध्यक्ष) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[आसिफ अली झरदारी]] यांच्यावर आधारित आहे) * हिमांशू गोखानी - डीजीपी संजय कुमार (उत्तर प्रदेश पोलीस) च्या भूमिकेत * [[अक्षय खन्ना]] - रहमान डकैतच्या भूमिकेत (शरीर प्रदर्शन/विशेष भूमिका) * [[यामी गौतम]] - शाझिया बानो (पाहुणी कलाकार) == निर्मिती == हा उत्तरभाग 'धुरंधर' या चित्रपटाचा अंतिम भाग म्हणून विकसित करण्यात आला. सुरुवातीला एकाच चित्रपटाची निर्मिती करण्यात येणार होती. परंतु पूर्ण कथानकासाठी हा चित्रपट दोन भागांत प्रदर्शित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.<ref>{{cite web |access-date=19 November 2025 |title=INSIDE SCOOP: The REAL REASON why Aditya Dhar is releasing Ranveer Singh's Dhurandhar in two parts |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/inside-scoop-real-reason-aditya-dhar-releasing-ranveer-singhs-dhurandhar-two-parts/ |work=Bollywood Hungama |archive-date=19 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251119172110/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/inside-scoop-real-reason-aditya-dhar-releasing-ranveer-singhs-dhurandhar-two-parts/ |url-status=live }}</ref> या दोन्ही भागांचे चित्रीकरण एकाच वेळी सलगपणे करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=20 November 2025 |title='Dhurandhar': Here's the REAL REASON why Aditya Dhar split Ranveer Singh's film into two parts |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-heres-the-real-reason-why-aditya-dhar-split-ranveer-singhs-film-into-two-parts/articleshow/125458076.cms |work=The Times of India |archive-date=6 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206102647/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-heres-the-real-reason-why-aditya-dhar-split-ranveer-singhs-film-into-two-parts/articleshow/125458076.cms |url-status=live }}</ref> मुळात एकच चित्रपट प्रदर्शित करण्याचा मानस होता, परंतु चित्रपटाचे फुटेज, व्याप्ती आणि कथेतील गुंतागुंत यामुळे उत्तर-निर्मिती प्रक्रियेदरम्यान निर्मात्यांनी चित्रपटाचे दोन भाग करण्याचा निर्णय घेतला.<ref>{{cite web |access-date=20 November 2025 |title=Why Is Ranveer Singh's Dhurandhar Releasing In 2 Parts? Here's Why Aditya Dhar Took This Decision |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/why-is-ranveer-singh-dhurandhar-releasing-in-2-parts-heres-why-aditya-dhar-took-this-decision-ws-l-9719512.html |work=News18 |archive-date=30 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251230132647/https://www.news18.com/movies/bollywood/why-is-ranveer-singh-dhurandhar-releasing-in-2-parts-heres-why-aditya-dhar-took-this-decision-ws-l-9719512.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |access-date=4 December 2025 |title=Rakesh Bedi confirms Dhurandhar Part 2 is ready: 'It will release in a month or two' |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rakesh-bedi-confirms-dhurandhar-part-2-is-ready-it-will-release-in-a-month-or-two-10401614/ |work=The Indian Express |archive-date=31 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251231161850/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rakesh-bedi-confirms-dhurandhar-part-2-is-ready-it-will-release-in-a-month-or-two-10401614/ |url-status=live }}</ref> दोन्ही चित्रपटांचे मुख्य चित्रीकरण जुलै २०२४ ते ऑक्टोबर २०२५ दरम्यान भारत आणि [[थायलंड]]मध्ये पार पडले.<ref>{{cite web |date=11 February 2025 |title=Ranveer Singh and Akshaye Khanna spotted shooting for Aditya Dhar's 'Dhurandhar' – Exclusive Pics |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ranveer-singh-and-akshaye-khanna-spotted-shooting-for-aditya-dhars-dhurandhar-exclusive-pics/articleshow/118142712.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250211095815/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ranveer-singh-and-akshaye-khanna-spotted-shooting-for-aditya-dhars-dhurandhar-exclusive-pics/articleshow/118142712.cms |archive-date=11 February 2025 |access-date=11 February 2025 |work=Times of India}}</ref><ref>{{cite web |access-date=17 December 2025 |title=Dhurandhar Shooting Locations: Ranveer Singh and Aditya Dhar's Action Thriller Filmed Across Bangkok, Amritsar, Mumbai and Ladakh |url=https://www.timesnownews.com/travel/dhurandhar-shooting-locations-ranveer-singh-and-aditya-dhar-action-thriller-filmed-across-bangkok-amritsar-mumbai-and-ladakh-article-153241174 |website=Times Now |archive-date=19 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219075859/https://www.timesnownews.com/travel/dhurandhar-shooting-locations-ranveer-singh-and-aditya-dhar-action-thriller-filmed-across-bangkok-amritsar-mumbai-and-ladakh-article-153241174 |url-status=live }}</ref> दुसऱ्या भागाचे उर्वरित चित्रीकरण जानेवारी आणि फेब्रुवारी २०२६ मध्ये देखील करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=1 February 2026 |title='Dhurandhar 2 The Revenge': Sanjay Dutt and Arjun Rampal SPOTTED filming in Mumbai ahead of sequel release |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-sanjay-dutt-and-arjun-rampal-spotted-filming-in-mumbai-ahead-of-sequel-release/articleshow/127831461.cms |website=Times of India}}</ref><ref>{{cite web |access-date=5 February 2026 |title=Exclusive: Yami Gautam Joins Aditya Dhar's Dhurandhar 2, Wraps Up Shoot |url=https://www.ndtv.com/entertainment/exclusive-yami-gautam-joins-aditya-dhars-dhurandhar-2-wraps-up-shoot-10951533 |website=NDTV}}</ref><ref>{{cite web |access-date=3 February 2026 |title=BREAKING: Mumbai Police files FIR against Dhurandhar The Revenge location manager for flying drone in high security Fort area of South Mumbai without permission |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-mumbai-police-files-fir-dhurandhar-revenge-location-manager-flying-drone-high-security-fort-area-south-mumbai-without-permission |website=Bollywood Hungama}}</ref> == प्रदर्शन == === चित्रपटगृह === 'धुरंधर: द रिव्हेंज' १९ मार्च २०२६ रोजी [[गुढीपाडवा]], [[उगादी]] आणि [[ईद-उल-फित्र]] च्या मुहूर्तावर जगभरात प्रदर्शित झाला.<ref>{{cite web |access-date=5 December 2025 |title=Dhurandhar hits theatres: Second part of Ranveer's film to release on this date |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/dhurandhar-part-two-film-release-date-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-arjun-rampal-akshaye-khanna-r-madhavan-rakesh-bedi-2831185-2025-12-05 |work=India Today |archive-date=12 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212080202/https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/dhurandhar-part-two-film-release-date-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-arjun-rampal-akshaye-khanna-r-madhavan-rakesh-bedi-2831185-2025-12-05 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |access-date=5 December 2025 |title=BREAKING: Dhurandhar ends with the promise of a sequel; to release on Eid, on March 19, 2026; clash with Toxic, Dhamaal 4 |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-ends-promise-sequel-release-eid-march-19-2026-clash-toxic-dhamaal-4/ |work=Bollywood Hungama |archive-date=5 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251205102203/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-ends-promise-sequel-release-eid-march-19-2026-clash-toxic-dhamaal-4/ |url-status=live }}</ref> प्रेक्षकांच्या प्रचंड मागणीमुळे हा चित्रपट मूळ [[हिंदी भाषा|हिंदी]] व्यतिरिक्त [[तेलुगू भाषा|तेलुगू]], [[तमिळ भाषा|तमिळ]], [[मल्याळम भाषा|मल्याळम]] आणि [[कन्नड भाषा|कन्नड]] भाषांमध्येही प्रदर्शित करण्यात आला.<ref>{{cite web |access-date=24 December 2025 |title=Dhurandhar 2 To Release In 5 , Ranveer Singh's Film Locks Eid Release |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/dhurandhar-2-to-release-in-5-languages-ranveer-singhs-film-locks-eid-release-ws-l-9790173.html |work=News18}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 December 2025 |title='Dhurandhar' storm goes Pan-India: Sequel to release on Eid 2026 in five languages following massive demand |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-storm-goes-pan-india-sequel-to-release-on-eid-2026-in-five-languages-following-massive-demand-3841596 |access-date=25 December 2025 |website=[[The Deccan Herald]] |archive-date=24 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251224171931/https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-storm-goes-pan-india-sequel-to-release-on-eid-2026-in-five-languages-following-massive-demand-3841596 |url-status=live }}</ref> चित्रपटातील तीव्र हिंसाचारामुळे [[केंद्रीय चित्रपट प्रमाणन मंडळ|सेन्सॉर बोर्डाने (CBFC)]] याला 'A' (फक्त प्रौढांसाठी) प्रमाणपत्र दिले. काही हिंसक दृश्ये आणि शिवराळ भाषेवर कात्री लावल्यानंतर चित्रपटाचा अंतिम कालावधी २२९ मिनिटे निश्चित करण्यात आला.<ref name=CBFC>{{Cite web |first=Fenil |last=Seta |date=17 March 2026 |title=EXCLUSIVE: CBFC reduces visuals in 4 violent scenes in Dhurandhar The Revenge by 34 seconds; censors abusive words |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/exclusive-cbfc-reduces-visuals-4-violent-scenes-dhurandhar-revenge-34-seconds-censors-abusive-words/ |website=Bollywood Hungama |access-date=17 March 2026}}</ref><ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title=Dhurandhar 2 loses 6 minutes in India: Beheading, cement block attack & eye-smashing scenes trimmed. Full CBFC 21 edit list inside |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/dhurandhar-2-loses-6-minutes-in-india-beheading-cement-block-attack-eye-smashing-scenes-trimmed-full-cbfc-21-edit-list-inside/articleshow/129647867.cms |access-date=2026-03-19 |work=[[The Economic Times]] |issn=0013-0389}}</ref> मात्र, परदेशातील प्रदर्शनांमध्ये हा चित्रपट २३५ मिनिटांचा असल्याचे सांगण्यात आले.<ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title='Dhurandhar: The Revenge': Ranveer Singh starrer faces CBFC cuts; violent scenes and runtime reduced ahead of release |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-ranveer-singh-starrer-faces-cbfc-cuts-violent-scenes-and-runtime-reduced-ahead-of-release/articleshow/129641796.cms#:~:text=The%20version%20submitted%20to%20the,3%20hours%20and%2055%20minutes. |access-date=2026-03-19 |work=The Times of India |issn=0971-8257 |archive-date=18 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260318043338/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-ranveer-singh-starrer-faces-cbfc-cuts-violent-scenes-and-runtime-reduced-ahead-of-release/articleshow/129641796.cms#:~:text=The%20version%20submitted%20to%20the,3%20hours%20and%2055%20minutes. |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=Choudhury |first=Anjali |date=March 17, 2026 |title=Dhurandhar 2 India Version Is 6 Minutes Shorter Than Overseas, 3 Hour 49 Minutes vs 3 Hour 55 Minutes |url=https://www.ndtv.com/entertainment/dhurandhar-2-india-version-is-6-minutes-shorter-than-overseas-3-hour-49-minutes-vs-3-hour-55-minutes-11229790 |website=[[NDTV]]}}</ref> सर्व भाषांमध्ये १८ मार्चच्या संध्याकाळी 'पेड प्रिव्ह्यू' शो आयोजित केले होते, परंतु तांत्रिक आणि सेन्सॉरशीपच्या समस्यांमुळे अनेक शो लांबणीवर पडले किंवा रद्द झाले, ज्याचा फटका प्रामुख्याने कन्नड आणि मल्याळम शोना बसला.<ref>{{Cite web |date=2026-03-18 |title=EXCLUSIVE: Dhurandhar: The Revenge kicks off Hindi, Tamil & Telugu premieres on March 18; Malayalam & Kannada delayed due to censor issues |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/exclusives/exclusive-dhurandhar-the-revenge-hindi-tamil-telugu-begins-premieres-on-march-18-2026-while-malayalam-and-kannada-versions-get-delayed-due-to-censor-delay-1401588 |access-date=2026-03-19 |website=PINKVILLA |language=en}}</ref><ref>{{cite web |access-date=6 March 2026 |title=BREAKING: Dhurandhar: The Revenge to have paid previews on March 18 from 5:00 pm onwards |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-the-revenge-to-have-paid-previews-on-march-18-from-500-pm-onwards/ |website=Bollywood Hungama |archive-date=6 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260306162713/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-the-revenge-to-have-paid-previews-on-march-18-from-500-pm-onwards/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title=Aditya Dhar issues apology as Dhurandhar 2: The Revenge premieres hit by delays, Kannada, Malayalam shows cancelled |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/aditya-dhar-issues-apology-as-dhurandhar-2-the-revenge-premieres-hit-by-delays-kannada-malayalam-shows-cancelled/articleshow/129660314.cms |access-date=2026-03-19 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> मागील भागाप्रमाणेच, या चित्रपटावरही [[खाडी सहकार्य परिषद|गल्फ (GCC)]] देशांमध्ये बंदी घालण्यात आली.<ref name="k994"/><ref name="bollywoodhungama.com">{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Explained: How Dhurandhar part 1 and 2's UAE-GCC ban could cost as much as lifetime numbers of Ghajini, Stree, Gangubai Kathiawadi |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/explained-dhurandhar-part-1-2s-uae-gcc-ban-cost-much-lifetime-numbers-ghajini-stree-gangubai-kathiawadi/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> === होम मीडिया === चित्रपटाचे प्रदर्शनानंतरचे डिजिटल स्ट्रीमिंग हक्क (ओटीटी हक्क) जियो हॉटस्टार ने १५० कोटी रुपयांना विकत घेतले. या मालिकेतील मागील चित्रपटाचे हक्क [[नेटफ्लिक्स]] कडे होते, मात्र यावेळेस जिओ हॉटस्टारने बाजी मारली.<ref>{{cite web |access-date=4 February 2026 |title=SCOOP: Dhurandhar 2 OTT rights EXPLODE to Rs. 150 cr; Ranveer Singh creates yet another RECORD as Jio Hotstar wins big! |url=https://www.bollywoodhungama.com/amp/news/bollywood/scoop-dhurandhar-2-ott-rights-explode-to-rs-150-cr-ranveer-singh-creates-yet-another-record-as-jio-hotstar-wins-big/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> == बॉक्स ऑफिस (गल्ला) == अधिकृत प्रदर्शनाच्या आदल्या दिवशी निवडक चित्रपटगृहांमध्ये झालेल्या 'पेड प्रिव्ह्यू'मधून या चित्रपटाने ₹७५ कोटींची कमाई केली. कोणत्याही भारतीय चित्रपटासाठी ही आतापर्यंतची सर्वोच्च कमाई असून, याने ''स्त्री २'' (२०२४) आणि ''दे कॉल हिम ओजी'' (२०२५) चे पूर्वीचे विक्रम मोडीत काढले.<ref>{{Cite web |date=Mar 19, 2026 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection: Film mints ₹75 cr in previews, beats Baaghi 4 lifetime even before release |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-ranveer-singh-aditya-dhar-film-mints-75-crore-paid-previews-beats-baaghi-4-101773897042484.html |access-date=Mar 20, 2026 |website=Hindustan Times |language=en|last=Mathur|first=Abhimanyu}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 collection: Ranveer Singh film opens at Rs 240 crore globally |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-2-day-1-collection-aditya-dhars-espionage-drama-opens-at-rs-240-crore-globally-3938515 |access-date=2026-03-20 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> प्रिव्ह्यूसह या चित्रपटाने जगभरात ₹१९६–२४० कोटींची सलामी दिली, जी कोणत्याही बॉलिवूड चित्रपटासाठीची सर्वोच्च सुरुवातीची कमाई आहे.<ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 Emerges WORLDWIDE Day One Champion |url=https://www.boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=9681 |access-date=2026-03-21 |website=[[Box Office India]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=Mar 20, 2026 |title=All box office records Ranveer Singh, Aditya Dhar's Dhurandhar 2 broke on day 1 with earth-shattering ₹240 crore start |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/all-box-office-records-ranveer-singh-aditya-dhar-dhurandhar-2-broke-on-day-1-jawan-baahubali-pushpa-2-bollywood-101773995774153.html |access-date=March 20, 2026 |website=Hindustan Times |language=en|last=Mathur|first=Abhimanyu|archive-url=https://web.archive.org/web/20260320190639/https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/all-box-office-records-ranveer-singh-aditya-dhar-dhurandhar-2-broke-on-day-1-jawan-baahubali-pushpa-2-bollywood-101773995774153.html|archive-date=March 20, 2026|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Palat |first=Lakshana N. |date=2026-03-20 |title=Dhurandhar 2 crosses Rs 2.4 billion worldwide, overtakes Baahubali 2 as biggest Indian opener ever |url=https://gulfnews.com/entertainment/dhurandhar-2-crosses-rs-24-billion-worldwide-overtakes-baahubali-2-as-biggest-indian-opener-ever-1.500480785 |access-date=2026-03-20 |website=[[Gulf News]] |language=en}}</ref> पहिल्या आठवड्याच्या अखेरीस , चित्रपटाने जगभरात ₹७५९.९१ कोटी कमावले, ज्यामध्ये परदेशातील कमाई सुमारे ₹२०९.६० कोटी होती.<ref>{{Cite web |date=2026-03-23 |title=GLOBAL DOMINATION: Dhurandhar The Revenge storms the world box office with Rs. 759.91 crore worldwide gross; Ranveer Singh crowned 'King Of The World' |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/global-domination-dhurandhar-revenge-storms-world-box-office-rs-759-91-crore-worldwide-gross-ranveer-singh-crowned-king-world/ |access-date=2026-03-24 |website=Bollywood Hungama |language=en |archive-date=24 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260324133658/https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/global-domination-dhurandhar-revenge-storms-world-box-office-rs-759-91-crore-worldwide-gross-ranveer-singh-crowned-king-world/ |url-status=live }}</ref> 'धुरंधर: द रिव्हेंज'ने पहिल्याच आठवड्यात जगभरात ₹१,००६ कोटींचा टप्पा ओलांडला. यामुळे [[एस.एस. राजामौली]] यांच्यानंतर सलग दोन चित्रपट ₹१,००० कोटींच्या क्लबमध्ये नेणारे आदित्य धर हे दुसरे भारतीय दिग्दर्शक ठरले.<ref>{{cite web |access-date=26 March 2026 |title=Dhurandhar 2 joins the 1000-crore club at box office; surpasses Ranbir Kapoor’s Animal |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Mar/26/dhurandhar-2-joins-the-1000-crore-club-at-box-office-surpasses-ranbir-kapoors-animal |website=Cinema Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-26 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 7: Ranveer Singh film mints ₹1000 cr in a week; outpaces Baahubali, RRR |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-7-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1000-crore-outpaces-baahubali-rrr-101774492427070.html |access-date=2026-03-26 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> चित्रपटाने ९ दिवसांत उत्तर अमेरिकेत २०.८० दशलक्ष डॉलर्सची कमाई केली,<ref>{{Cite news |title='Dhurandhar 2' Box Office Collection Day 11: Ranveer Singh film surpasses lifetime collection of first part, becomes 4th biggest Indian film of all time |url=https://www.firstpost.com/entertainment/dhurandhar-2-box-office-collection-day-11-ranveer-singh-film-surpasses-lifetime-collection-of-first-part-becomes-4th-biggest-indian-film-of-all-time-13994486.html |access-date=2026-03-30 |work=Firstpost}}</ref> आणि ''[[बाहुबली २: द कन्क्लुजन]]''चा २०.७८ दशलक्ष डॉलर्सचा त्या प्रदेशातील आजीवन विक्रम मोडला.<ref>{{Cite web |date=2026-03-29 |title=Baahubali Producer Reacts as Dhurandhar Shatters Long-standing Record |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/baahubali-producer-reacts-as-dhurandhar-shatters-long-standing-record-1947044 |access-date=2026-03-29 |website=Deccan Chronicle |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-29 |title=Dhurandhar The Revenge Box Office: Surpasses Baahubali: The Conclusion in North America |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/dhurandhar-revenge-box-office-surpasses-baahubali-conclusion-north-america/ |access-date=2026-03-29 |website=Bollywood Hungama |language=en}}</ref> अवघ्या ११ दिवसांत जगभरात ₹१,३६५ कोटी कमावून या चित्रपटाने पहिल्या भागाच्या एकूण कमाईला मागे टाकले.<ref>{{Cite web |last=Ramachandran |first=Naman |date=2026-03-30 |title=Ranveer Singh’s ‘Dhurandhar: The Revenge’ Tops $147 Million Globally, Becomes Highest-Grossing Indian Film in North America Surpassing ‘Baahubali 2’ |url=https://variety.com/2026/film/box-office/ranveer-singh-dhurandhar-the-revenge-147-million-baahubali-2-1236702346/ |access-date=2026-03-30 |website=Variety |language=en-US}}</ref> तसेच तो [[ऑस्ट्रेलिया]]मध्ये सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट ठरला.<ref>{{cite web |access-date=30 March 2026 |title=Dhurandhar The Revenge becomes the Highest-Grossing Indian film of all time in Australia |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/dhurandhar-revenge-becomes-highest-grossing-indian-film-time-australia/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> दुसऱ्या आठवड्याच्या अखेरीस चित्रपटाची जागतिक कमाई ₹१,४३५ कोटींवर पोहोचली आणि प्रदर्शनाच्या दुसऱ्याच आठवड्यात याने ₹१,५०० कोटींचा टप्पा पार केला.<ref>{{Cite web |date=2026-04-01 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 13: Ranveer Singh film becomes 1st from Bollywood to cross ₹1400 crore |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-13-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1st-from-bollywood-1400-crore-101775012657428.html |access-date=2026-04-02 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 box office collection: Ranveer Singh's film crosses Rs 1500 crore worldwide, inches closer to Rs 1000 crore net in India |url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/dhurandhar-2-box-office-collection-ranveer-singh-s-film-crosses-rs-1500-crore-worldwide-inches-closer-to-rs-1000-crore-net-in-india-article-13878949.html |access-date=2026-04-03 |website=Moneycontrol}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == नोंदी == {{Notelist}} [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील चित्रपट]] [[वर्ग:भारतीय ॲक्शन ड्रामा चित्रपट]] cd60fij69apre5pxgpvel0tdabkla48 2677530 2677529 2026-04-04T16:10:57Z संतोष गोरे 135680 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2677530 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''धुरंधर: द रिव्हेंज''' हा २०२६ मधील [[हिंदी]]-भाषेतील [[हेरपट]]-मारधाड चित्रपट चित्रपट आहे. या चित्रपटाचे लेखन आणि दिग्दर्शन [[आदित्य धर]] यांनी केले आहे. याची निर्मिती धर, लोकेश धर आणि [[ज्योती देशपांडे]] यांनी [[जिओ प्लॅटफॉर्म्स|जिओ स्टुडिओज]] आणि B62 स्टुडिओज अंतर्गत केली आहे. हा २०२५ च्या ''[[धुरंधर (चित्रपट) |धुरंधर]]'' चित्रपटाचा सिक्वेल आणि या द्वयी मालिकेतील शेवटचा भाग आहे. या चित्रपटात [[रणवीर सिंग]], [[अर्जुन रामपाल]], [[संजय दत्त]], [[आर. माधवन]], [[सारा अर्जुन]], [[राकेश बेदी]], [[गौरव गेरा]], [[दानिश पांडोर]] आणि [[मानव गोहिल]] यांच्या भूमिका असून, अनेक कलाकारांनी पहिल्या चित्रपटातील आपल्या भूमिका पुन्हा साकारल्या आहेत. हा चित्रपट एका अंडरकव्हर [[गुप्तचर विभाग|भारतीय गुप्तचर यंत्रणा]] एजंटचे अनुसरण करतो जो [[कराची]]मधील गुन्हेगारी सिंडिकेट आणि पाकिस्तानी राजकारणात आपली घुसखोरी सुरू ठेवतो आणि [[२६ नोव्हेंबर २००८ चा मुंबईवरील दहशतवादी हल्ला|२६/११ च्या हल्ल्यांचा]] बदला घेताना मोठ्या आव्हानांचा सामना करतो. चित्रपटाची कथा [[दक्षिण आशिया]]तील अनेक वास्तविक भू-राजकीय घटना आणि संघर्षांना ढोबळमानाने एकत्र गुंफते, ज्यामध्ये ऑपरेशन ल्यारी, [[२०१४ लोकसभा निवडणुका|२०१४ ची भारतीय सार्वत्रिक निवडणूक]] आणि २०१६ मधील [[भारताच्या चलनाचे विमुद्रीकरण]] यांचा समावेश आहे. पहिल्या चित्रपटासोबतच लगोलग चित्रीकरण करण्यात आलेल्या या चित्रपटाचे [[चित्रीकरण|मुख्य चित्रीकरण]] जुलै २०२४ मध्ये [[बँकॉक]], [[थायलंड]] येथे सुरू झाले आणि ऑक्टोबर २०२५ मध्ये पूर्ण झाले. चित्रीकरण [[पंजाब, भारत|पंजाब]], [[चंदिगढ]], [[महाराष्ट्र]], [[लडाख]], [[हिमाचल प्रदेश]] आणि थायलंडमध्ये झाले, जिथे काही ठिकाणांचा वापर [[पाकिस्तान]]-सेट सीक्वेन्ससाठी करण्यात आला. पहिल्या चित्रपटाप्रमाणेच शाश्वत सचदेव यांनी चित्रपटाचे संगीत दिग्दर्शन केले आहे. २२९ मिनिटांच्या 'रनटाइम'सह, हा आतापर्यंतचा 'आठवा सर्वात मोठा भारतीय चित्रपट आहे.<ref>{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Ranveer Singh's Dhurandhar: The Revenge Receives A Certificate With 3 hr 49 min Runtime |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/ranveer-singhs-dhurandhar-the-revenge-receives-a-certificate-with-3-hr-49-min-runtime-ws-l-9982965.html |website=News18}}</ref> ''धुरंधर: द रिव्हेंज'' १९ मार्च २०२६ रोजी [[गुढीपाडवा]], [[उगादी]] आणि [[ईद-उल-फित्र|ईद]]च्या मुहूर्तावर जगभरातील चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला. चित्रपटाला उत्तम प्रतिसाद मिळाला, ज्यामध्ये कलाकारांचा अभिनय, कथा आणि संगीत यांचे कौतुक झाले, तर त्यातील हिंसाचार आणि कथित राष्ट्रवादी व कथित [[इस्लामोफोबिया]]वर टीका झाली. त्याच्या पूर्ववर्ती चित्रपटाप्रमाणेच, यावर सर्व [[गल्फ को-ऑपरेशन कौन्सिल]] (GCC) देशांमध्ये बंदी घालण्यात आली.{{efn|<ref name="k994">{{cite web | last=Mouli | first=Chandra | title=Pakistanis are watching Dhurandhar 2 despite ban, here's how | website=The Siasat Daily | date=2026-03-20 | url=https://www.siasat.com/dhurandhar-2-reaches-pakistan-despite-ban-videos-go-viral-3438346/amp/ | access-date=2026-03-26}}</ref><ref>{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Explained: How Dhurandhar part 1 and 2's UAE-GCC ban could cost as much as lifetime numbers of Ghajini, Stree, Gangubai Kathiawadi |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/explained-dhurandhar-part-1-2s-uae-gcc-ban-cost-much-lifetime-numbers-ghajini-stree-gangubai-kathiawadi/ |website=Bollywood Hungama}}</ref><ref name="Hindustan Times-2026">{{Cite web |date=2026-03-19 |title=Dhurandhar 2 review: A roller-coaster ride elevated by Ranveer Singh's brilliance, Aditya Dhar's undoubtable restraint |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-review-rollercoaster-ride-elevated-by-ranveer-singh-brilliance-aditya-dhar-undoubtable-restraint-101773862482390.html |access-date=2026-03-20 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref name="w517">{{cite web | last=Rajendran | first=Sowmya | title=Dhurandhar 2 review: Angrier, louder, emptier | website=Newslaundry | date=2026-03-19 | url=https://www.newslaundry.com/2026/03/19/dhurandhar-the-revenge-review-hamzas-mission-is-bloodshed-dhars-mission-is-whitewash | access-date=2026-03-21}}</ref><ref name="d500">{{cite web | last=Yasmin | first=Shahana | title=Dhurandhar 2: The box-office juggernaut that shows hypermasculine nationalism still sells in India | website=The Independent | date=2026-03-19 | url=https://www.independent.co.uk/asia/india/dhurandhar-2-revenge-release-box-office-ranveer-singh-b2941618.html | access-date=2026-03-21}}</ref><ref name="p841">{{cite web | last=Awasthi | first=Pragati | title=International critics slam Ranveer Singh's Dhurandhar: The Revenge, call it 'sociopathic' | website=Wion | date=2026-03-25 | url=https://www.wionews.com/entertainment/hollywood/international-critics-slam-ranveer-singh-s-dhurandhar-the-revenge-call-it-sociopathic-1774427716170 | access-date=2026-03-26 | archive-date=26 March 2026 | archive-url=https://web.archive.org/web/20260326051157/https://www.wionews.com/entertainment/hollywood/international-critics-slam-ranveer-singh-s-dhurandhar-the-revenge-call-it-sociopathic-1774427716170 | url-status=live }}</ref>}} असे असूनही, चित्रपटाने बॉक्स ऑफिसवर वेगाने यश मिळवले आणि एका आठवड्यात {{INR}}१००० कोटींहून अधिक कमाई केली.<ref>{{cite web |access-date=26 March 2026 |title=Dhurandhar 2 joins the 1000-crore club at box office; surpasses Ranbir Kapoor’s Animal |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Mar/26/dhurandhar-2-joins-the-1000-crore-club-at-box-office-surpasses-ranbir-kapoors-animal |website=Cinema Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-26 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 7: Ranveer Singh film mints ₹1000 cr in a week; outpaces Baahubali, RRR |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-7-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1000-crore-outpaces-baahubali-rrr-101774492427070.html |access-date=2026-03-26 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> हा सध्याचा चौथा सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट, जगभरात आणि देशांतर्गत सर्वाधिक कमाई करणारा दुसरा हिंदी चित्रपट, [[भारतातील सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या चित्रपटांची यादी|भारतातील तिसरा सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट]], २०२६ चा सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट आणि २०२६ मधील एकूणच नववा सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट आहे. == कथानक == कथेचा नायक जस्कीरत सिंग रंगी (रणवीर सिंग) हा भारतीय सैन्याच्या 'पंजाब रेजिमेंट'चा एक धाडसी जवान असतो. एका अत्यंत गोपनीय मिशनसाठी तो आपले नाव बदलून 'हमजा अली मजारी' या ओळखीने पाकिस्तानात प्रवेश करतो. तिथे तो केवळ एक हेर म्हणून राहत नाही, तर तिथल्या व्यवस्थेत इतका मिसळून जातो की तो पाकिस्तानी राजकारणी जमील जमाली (राकेश बेदी) यांच्या मुलीशी, यलिनाशी (सारा अर्जुन) लग्न करतो. चित्रपटाचा मोठा भाग कराचीतील 'ल्यारी' भागात घडतो. तिथे हमजा आपला हँडलर मोहम्मद आलम (गौरव गेरा) याच्या मदतीने अंडरवर्ल्ड आणि दहशतवादी कारवायांची माहिती गोळा करतो. यामध्ये त्याला स्थानिक गुंड उझैर बलोच आणि पोलीस अधिकारी चौधरी अस्लम (संजय दत्त) यांच्याशी सामना करावा लागतो. जेव्हा भारतावर होणाऱ्या दहशतवादी हल्ल्यांचे (उदा. २६/११ चा संदर्भ) धागेदोरे आयएसआय (ISI) अधिकारी मेजर इक्बाल (अर्जुन रामपाल) आणि 'बडे साहब' म्हणजेच दाऊद इब्राहिमपर्यंत पोहोचतात, तेव्हा भारतीय गुप्तचर संस्था (IB) या नेटवर्कला उद्ध्वस्त करण्याचा निर्णय घेते. क्लायमॅक्स: जस्कीरत ऊर्फ हमजाला आपली खरी ओळख, आपले कुटुंब आणि देशाचे कर्तव्य यांच्यात समतोल राखताना अनेक आव्हानांना सामोरे जावे लागते. आपल्या देशाचा अपमान करणाऱ्या आणि सीमेपलीकडून कारवाया करणाऱ्या शत्रूंचा शोध घेऊन त्यांचा खात्मा करणे, हा या चित्रपटाचा मुख्य गाभा आहे. थोडक्यात, हा चित्रपट एका भारतीय सैनिकाच्या बलिदानाची, त्याच्या छुप्या मिशनची आणि शत्रूच्या घरात शिरून घेतलेल्या सूडाची चित्तथरारक कथा आहे. यात अजित डोवाल आणि अस्लम खान यांसारख्या खऱ्या पात्रांवर आधारित व्यक्तिरेखा असल्याने कथेला वास्तववादी जोड मिळाली आहे. == कलाकार == * [[रणवीर सिंग]] - हमजा अली मजारी / जस्कीरत सिंग रंगी (पंजाब रेजिमेंट) च्या भूमिकेत * [[अर्जुन रामपाल]] - मेजर इक्बाल (आयएसआय अधिकारी) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[इलियास काश्मिरी]] आणि मेजर इक्बाल यांच्यावर आधारित आहे) * [[संजय दत्त]] - एसएसपी चौधरी अस्लम (ल्यारी टास्क फोर्स, सिंध पोलीस) च्या भूमिकेत * [[आर. माधवन]] - अजय सन्याल (आयबी प्रमुख) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[अजित डोवाल]] यांच्यावर आधारित आहे) * [[सारा अर्जुन]] - यलिना जमाली (हमजाची पत्नी) च्या भूमिकेत * [[राकेश बेदी]] - जमील जमाली (यलिनाचा पिता) च्या भूमिकेत. ते एक भारतीय हेर आणि पाकिस्तानी आवामी पार्टीचे (PAP) वरिष्ठ राजकारणी आहेत * [[गौरव गेरा]] - मोहम्मद आलम (ल्यारीतील एका ज्यूस सेंटरचा मालक आणि हमजाचा हँडलर) च्या भूमिकेत * [[मानव गोहिल]] - सुशांत बन्सल (आयबीचे उपसंचालक) च्या भूमिकेत * [[दानिश पांडोर]] - उझैर बलोच (बलोच टोळीचा नेता) च्या भूमिकेत * विमल ओबेरॉय - शिरानी ([[बलुचिस्तान मुक्तिसेना|बलोचिस्तान युनायटेड फोर्स]]चा नेता) च्या भूमिकेत * दानिश इक्बाल - [[दाऊद इब्राहिम]] / बडे साहबच्या भूमिकेत * [[राज झुत्शी]] - लेफ्टनंट जनरल शमशाद हसन (आयएसआयचे महासंचालक) च्या भूमिकेत * उदयबीर संधू - गुरबाझ "पिंडा" सिंगच्या भूमिकेत. (हे पात्र हरविंदर सिंग संधू "रिंडा" वर आधारित आहे) * मुस्तफा अहमद - रिझवान शाहच्या भूमिकेत * मधुरजीत सर्घी - प्रभनीत कौर रंगी (जस्कीरतची आई) च्या भूमिकेत * गितिका गंजू धर - शबनम जमाली (जमीलची पत्नी) च्या भूमिकेत * आदित्य उप्पल - एएसपी ओमर हैदरच्या भूमिकेत. (हे पात्र ओमर शाहिद हमीदवर आधारित आहे) * सलीम सिद्दीकी - आतिफ अहमदच्या भूमिकेत. (हे पात्र [[अतिक अहमद]]वर आधारित आहे) * राम चंदर - अश्फाक अहमदच्या भूमिकेत. (हे पात्र खालिद अझीमवर आधारित आहे) * अश्विन धर - अर्शद पप्पू (पठाण टोळीचा नेता) च्या भूमिकेत * अभय अरोरा - यासिर अराफात (पप्पूचा धाकटा भाऊ) च्या भूमिकेत * अंकित सागर - जावेद खनानीच्या भूमिकेत * विनोद थरानी - आझम चीमाच्या भूमिकेत * फैज खान - साजिद मीरच्या भूमिकेत * संजय मेहता - अब्दुल भट्टोवीच्या भूमिकेत * राजेश डोग्रा - अब्दुल रहमान मक्कीच्या भूमिकेत * सुविंदर विकी - ब्रिगेडियर जहांगीर (इक्बालचे वडील) च्या भूमिकेत * [[सौम्या टंडन]] - उल्फत (रहमानची विधवा) च्या भूमिकेत * उमैर नवीद निर्बान - झयान (हमजा आणि यलिनाचा मुलगा) च्या भूमिकेत * परी पांढेर - जसलीन कौर रंगीच्या भूमिकेत * हितिका बाली - हरलीन कौर रंगीच्या भूमिकेत * आशिष दुग्गल - आमदार सुखविंदर सिंगच्या भूमिकेत * भाषा सुंबली - वकील वीणाच्या भूमिकेत * विजेंदर सिंग - अमरजित सिंगच्या भूमिकेत * विवेक सिन्हा - जहूर मिस्त्रीच्या भूमिकेत * अमनदीप सिंग - सुनप्रीत सिंग "सनी डीव्हीडी" च्या भूमिकेत * मशहूर अमरोही - नवाब शफीकच्या भूमिकेत. (हे पात्र [[नवाझ शरीफ]] यांच्यावर आधारित आहे) * संजय मेंदिरत्ता - आकिब अली झरवारी (पाकिस्तानचे राष्ट्राध्यक्ष) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[आसिफ अली झरदारी]] यांच्यावर आधारित आहे) * हिमांशू गोखानी - डीजीपी संजय कुमार (उत्तर प्रदेश पोलीस) च्या भूमिकेत * [[अक्षय खन्ना]] - रहमान डकैतच्या भूमिकेत (शरीर प्रदर्शन/विशेष भूमिका) * [[यामी गौतम]] - शाझिया बानो (पाहुणी कलाकार) == निर्मिती == हा उत्तरभाग 'धुरंधर' या चित्रपटाचा अंतिम भाग म्हणून विकसित करण्यात आला. सुरुवातीला एकाच चित्रपटाची निर्मिती करण्यात येणार होती. परंतु पूर्ण कथानकासाठी हा चित्रपट दोन भागांत प्रदर्शित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.<ref>{{cite web |access-date=19 November 2025 |title=INSIDE SCOOP: The REAL REASON why Aditya Dhar is releasing Ranveer Singh's Dhurandhar in two parts |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/inside-scoop-real-reason-aditya-dhar-releasing-ranveer-singhs-dhurandhar-two-parts/ |work=Bollywood Hungama |archive-date=19 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251119172110/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/inside-scoop-real-reason-aditya-dhar-releasing-ranveer-singhs-dhurandhar-two-parts/ |url-status=live }}</ref> या दोन्ही भागांचे चित्रीकरण एकाच वेळी सलगपणे करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=20 November 2025 |title='Dhurandhar': Here's the REAL REASON why Aditya Dhar split Ranveer Singh's film into two parts |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-heres-the-real-reason-why-aditya-dhar-split-ranveer-singhs-film-into-two-parts/articleshow/125458076.cms |work=The Times of India |archive-date=6 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206102647/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-heres-the-real-reason-why-aditya-dhar-split-ranveer-singhs-film-into-two-parts/articleshow/125458076.cms |url-status=live }}</ref> मुळात एकच चित्रपट प्रदर्शित करण्याचा मानस होता, परंतु चित्रपटाचे फुटेज, व्याप्ती आणि कथेतील गुंतागुंत यामुळे उत्तर-निर्मिती प्रक्रियेदरम्यान निर्मात्यांनी चित्रपटाचे दोन भाग करण्याचा निर्णय घेतला.<ref>{{cite web |access-date=20 November 2025 |title=Why Is Ranveer Singh's Dhurandhar Releasing In 2 Parts? Here's Why Aditya Dhar Took This Decision |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/why-is-ranveer-singh-dhurandhar-releasing-in-2-parts-heres-why-aditya-dhar-took-this-decision-ws-l-9719512.html |work=News18 |archive-date=30 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251230132647/https://www.news18.com/movies/bollywood/why-is-ranveer-singh-dhurandhar-releasing-in-2-parts-heres-why-aditya-dhar-took-this-decision-ws-l-9719512.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |access-date=4 December 2025 |title=Rakesh Bedi confirms Dhurandhar Part 2 is ready: 'It will release in a month or two' |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rakesh-bedi-confirms-dhurandhar-part-2-is-ready-it-will-release-in-a-month-or-two-10401614/ |work=The Indian Express |archive-date=31 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251231161850/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rakesh-bedi-confirms-dhurandhar-part-2-is-ready-it-will-release-in-a-month-or-two-10401614/ |url-status=live }}</ref> दोन्ही चित्रपटांचे मुख्य चित्रीकरण जुलै २०२४ ते ऑक्टोबर २०२५ दरम्यान भारत आणि [[थायलंड]]मध्ये पार पडले.<ref>{{cite web |date=11 February 2025 |title=Ranveer Singh and Akshaye Khanna spotted shooting for Aditya Dhar's 'Dhurandhar' – Exclusive Pics |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ranveer-singh-and-akshaye-khanna-spotted-shooting-for-aditya-dhars-dhurandhar-exclusive-pics/articleshow/118142712.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250211095815/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ranveer-singh-and-akshaye-khanna-spotted-shooting-for-aditya-dhars-dhurandhar-exclusive-pics/articleshow/118142712.cms |archive-date=11 February 2025 |access-date=11 February 2025 |work=Times of India}}</ref><ref>{{cite web |access-date=17 December 2025 |title=Dhurandhar Shooting Locations: Ranveer Singh and Aditya Dhar's Action Thriller Filmed Across Bangkok, Amritsar, Mumbai and Ladakh |url=https://www.timesnownews.com/travel/dhurandhar-shooting-locations-ranveer-singh-and-aditya-dhar-action-thriller-filmed-across-bangkok-amritsar-mumbai-and-ladakh-article-153241174 |website=Times Now |archive-date=19 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219075859/https://www.timesnownews.com/travel/dhurandhar-shooting-locations-ranveer-singh-and-aditya-dhar-action-thriller-filmed-across-bangkok-amritsar-mumbai-and-ladakh-article-153241174 |url-status=live }}</ref> दुसऱ्या भागाचे उर्वरित चित्रीकरण जानेवारी आणि फेब्रुवारी २०२६ मध्ये देखील करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=1 February 2026 |title='Dhurandhar 2 The Revenge': Sanjay Dutt and Arjun Rampal SPOTTED filming in Mumbai ahead of sequel release |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-sanjay-dutt-and-arjun-rampal-spotted-filming-in-mumbai-ahead-of-sequel-release/articleshow/127831461.cms |website=Times of India}}</ref><ref>{{cite web |access-date=5 February 2026 |title=Exclusive: Yami Gautam Joins Aditya Dhar's Dhurandhar 2, Wraps Up Shoot |url=https://www.ndtv.com/entertainment/exclusive-yami-gautam-joins-aditya-dhars-dhurandhar-2-wraps-up-shoot-10951533 |website=NDTV}}</ref><ref>{{cite web |access-date=3 February 2026 |title=BREAKING: Mumbai Police files FIR against Dhurandhar The Revenge location manager for flying drone in high security Fort area of South Mumbai without permission |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-mumbai-police-files-fir-dhurandhar-revenge-location-manager-flying-drone-high-security-fort-area-south-mumbai-without-permission |website=Bollywood Hungama}}</ref> == प्रदर्शन == === चित्रपटगृह === 'धुरंधर: द रिव्हेंज' १९ मार्च २०२६ रोजी [[गुढीपाडवा]], [[उगादी]] आणि [[ईद-उल-फित्र]] च्या मुहूर्तावर जगभरात प्रदर्शित झाला.<ref>{{cite web |access-date=5 December 2025 |title=Dhurandhar hits theatres: Second part of Ranveer's film to release on this date |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/dhurandhar-part-two-film-release-date-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-arjun-rampal-akshaye-khanna-r-madhavan-rakesh-bedi-2831185-2025-12-05 |work=India Today |archive-date=12 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212080202/https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/dhurandhar-part-two-film-release-date-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-arjun-rampal-akshaye-khanna-r-madhavan-rakesh-bedi-2831185-2025-12-05 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |access-date=5 December 2025 |title=BREAKING: Dhurandhar ends with the promise of a sequel; to release on Eid, on March 19, 2026; clash with Toxic, Dhamaal 4 |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-ends-promise-sequel-release-eid-march-19-2026-clash-toxic-dhamaal-4/ |work=Bollywood Hungama |archive-date=5 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251205102203/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-ends-promise-sequel-release-eid-march-19-2026-clash-toxic-dhamaal-4/ |url-status=live }}</ref> प्रेक्षकांच्या प्रचंड मागणीमुळे हा चित्रपट मूळ [[हिंदी भाषा|हिंदी]] व्यतिरिक्त [[तेलुगू भाषा|तेलुगू]], [[तमिळ भाषा|तमिळ]], [[मल्याळम भाषा|मल्याळम]] आणि [[कन्नड भाषा|कन्नड]] भाषांमध्येही प्रदर्शित करण्यात आला.<ref>{{cite web |access-date=24 December 2025 |title=Dhurandhar 2 To Release In 5 , Ranveer Singh's Film Locks Eid Release |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/dhurandhar-2-to-release-in-5-languages-ranveer-singhs-film-locks-eid-release-ws-l-9790173.html |work=News18}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 December 2025 |title='Dhurandhar' storm goes Pan-India: Sequel to release on Eid 2026 in five languages following massive demand |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-storm-goes-pan-india-sequel-to-release-on-eid-2026-in-five-languages-following-massive-demand-3841596 |access-date=25 December 2025 |website=[[The Deccan Herald]] |archive-date=24 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251224171931/https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-storm-goes-pan-india-sequel-to-release-on-eid-2026-in-five-languages-following-massive-demand-3841596 |url-status=live }}</ref> चित्रपटातील तीव्र हिंसाचारामुळे [[केंद्रीय चित्रपट प्रमाणन मंडळ|सेन्सॉर बोर्डाने (CBFC)]] याला 'A' (फक्त प्रौढांसाठी) प्रमाणपत्र दिले. काही हिंसक दृश्ये आणि शिवराळ भाषेवर कात्री लावल्यानंतर चित्रपटाचा अंतिम कालावधी २२९ मिनिटे निश्चित करण्यात आला.<ref name=CBFC>{{Cite web |first=Fenil |last=Seta |date=17 March 2026 |title=EXCLUSIVE: CBFC reduces visuals in 4 violent scenes in Dhurandhar The Revenge by 34 seconds; censors abusive words |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/exclusive-cbfc-reduces-visuals-4-violent-scenes-dhurandhar-revenge-34-seconds-censors-abusive-words/ |website=Bollywood Hungama |access-date=17 March 2026}}</ref><ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title=Dhurandhar 2 loses 6 minutes in India: Beheading, cement block attack & eye-smashing scenes trimmed. Full CBFC 21 edit list inside |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/dhurandhar-2-loses-6-minutes-in-india-beheading-cement-block-attack-eye-smashing-scenes-trimmed-full-cbfc-21-edit-list-inside/articleshow/129647867.cms |access-date=2026-03-19 |work=[[The Economic Times]] |issn=0013-0389}}</ref> मात्र, परदेशातील प्रदर्शनांमध्ये हा चित्रपट २३५ मिनिटांचा असल्याचे सांगण्यात आले.<ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title='Dhurandhar: The Revenge': Ranveer Singh starrer faces CBFC cuts; violent scenes and runtime reduced ahead of release |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-ranveer-singh-starrer-faces-cbfc-cuts-violent-scenes-and-runtime-reduced-ahead-of-release/articleshow/129641796.cms#:~:text=The%20version%20submitted%20to%20the,3%20hours%20and%2055%20minutes. |access-date=2026-03-19 |work=The Times of India |issn=0971-8257 |archive-date=18 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260318043338/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-ranveer-singh-starrer-faces-cbfc-cuts-violent-scenes-and-runtime-reduced-ahead-of-release/articleshow/129641796.cms#:~:text=The%20version%20submitted%20to%20the,3%20hours%20and%2055%20minutes. |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=Choudhury |first=Anjali |date=March 17, 2026 |title=Dhurandhar 2 India Version Is 6 Minutes Shorter Than Overseas, 3 Hour 49 Minutes vs 3 Hour 55 Minutes |url=https://www.ndtv.com/entertainment/dhurandhar-2-india-version-is-6-minutes-shorter-than-overseas-3-hour-49-minutes-vs-3-hour-55-minutes-11229790 |website=[[NDTV]]}}</ref> सर्व भाषांमध्ये १८ मार्चच्या संध्याकाळी 'पेड प्रिव्ह्यू' शो आयोजित केले होते, परंतु तांत्रिक आणि सेन्सॉरशीपच्या समस्यांमुळे अनेक शो लांबणीवर पडले किंवा रद्द झाले, ज्याचा फटका प्रामुख्याने कन्नड आणि मल्याळम शोना बसला.<ref>{{Cite web |date=2026-03-18 |title=EXCLUSIVE: Dhurandhar: The Revenge kicks off Hindi, Tamil & Telugu premieres on March 18; Malayalam & Kannada delayed due to censor issues |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/exclusives/exclusive-dhurandhar-the-revenge-hindi-tamil-telugu-begins-premieres-on-march-18-2026-while-malayalam-and-kannada-versions-get-delayed-due-to-censor-delay-1401588 |access-date=2026-03-19 |website=PINKVILLA |language=en}}</ref><ref>{{cite web |access-date=6 March 2026 |title=BREAKING: Dhurandhar: The Revenge to have paid previews on March 18 from 5:00 pm onwards |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-the-revenge-to-have-paid-previews-on-march-18-from-500-pm-onwards/ |website=Bollywood Hungama |archive-date=6 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260306162713/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-the-revenge-to-have-paid-previews-on-march-18-from-500-pm-onwards/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title=Aditya Dhar issues apology as Dhurandhar 2: The Revenge premieres hit by delays, Kannada, Malayalam shows cancelled |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/aditya-dhar-issues-apology-as-dhurandhar-2-the-revenge-premieres-hit-by-delays-kannada-malayalam-shows-cancelled/articleshow/129660314.cms |access-date=2026-03-19 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> मागील भागाप्रमाणेच, या चित्रपटावरही [[खाडी सहकार्य परिषद|गल्फ (GCC)]] देशांमध्ये बंदी घालण्यात आली.<ref name="k994"/><ref name="bollywoodhungama.com">{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Explained: How Dhurandhar part 1 and 2's UAE-GCC ban could cost as much as lifetime numbers of Ghajini, Stree, Gangubai Kathiawadi |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/explained-dhurandhar-part-1-2s-uae-gcc-ban-cost-much-lifetime-numbers-ghajini-stree-gangubai-kathiawadi/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> === होम मीडिया === चित्रपटाचे प्रदर्शनानंतरचे डिजिटल स्ट्रीमिंग हक्क (ओटीटी हक्क) जियो हॉटस्टार ने १५० कोटी रुपयांना विकत घेतले. या मालिकेतील मागील चित्रपटाचे हक्क [[नेटफ्लिक्स]] कडे होते, मात्र यावेळेस जिओ हॉटस्टारने बाजी मारली.<ref>{{cite web |access-date=4 February 2026 |title=SCOOP: Dhurandhar 2 OTT rights EXPLODE to Rs. 150 cr; Ranveer Singh creates yet another RECORD as Jio Hotstar wins big! |url=https://www.bollywoodhungama.com/amp/news/bollywood/scoop-dhurandhar-2-ott-rights-explode-to-rs-150-cr-ranveer-singh-creates-yet-another-record-as-jio-hotstar-wins-big/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> == बॉक्स ऑफिस (गल्ला) == अधिकृत प्रदर्शनाच्या आदल्या दिवशी निवडक चित्रपटगृहांमध्ये झालेल्या 'पेड प्रिव्ह्यू'मधून या चित्रपटाने ₹७५ कोटींची कमाई केली. कोणत्याही भारतीय चित्रपटासाठी ही आतापर्यंतची सर्वोच्च कमाई असून, याने ''स्त्री २'' (२०२४) आणि ''दे कॉल हिम ओजी'' (२०२५) चे पूर्वीचे विक्रम मोडीत काढले.<ref>{{Cite web |date=Mar 19, 2026 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection: Film mints ₹75 cr in previews, beats Baaghi 4 lifetime even before release |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-ranveer-singh-aditya-dhar-film-mints-75-crore-paid-previews-beats-baaghi-4-101773897042484.html |access-date=Mar 20, 2026 |website=Hindustan Times |language=en|last=Mathur|first=Abhimanyu}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 collection: Ranveer Singh film opens at Rs 240 crore globally |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-2-day-1-collection-aditya-dhars-espionage-drama-opens-at-rs-240-crore-globally-3938515 |access-date=2026-03-20 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> प्रिव्ह्यूसह या चित्रपटाने जगभरात ₹१९६–२४० कोटींची सलामी दिली, जी कोणत्याही बॉलिवूड चित्रपटासाठीची सर्वोच्च सुरुवातीची कमाई आहे.<ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 Emerges WORLDWIDE Day One Champion |url=https://www.boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=9681 |access-date=2026-03-21 |website=[[Box Office India]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=Mar 20, 2026 |title=All box office records Ranveer Singh, Aditya Dhar's Dhurandhar 2 broke on day 1 with earth-shattering ₹240 crore start |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/all-box-office-records-ranveer-singh-aditya-dhar-dhurandhar-2-broke-on-day-1-jawan-baahubali-pushpa-2-bollywood-101773995774153.html |access-date=March 20, 2026 |website=Hindustan Times |language=en|last=Mathur|first=Abhimanyu|archive-url=https://web.archive.org/web/20260320190639/https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/all-box-office-records-ranveer-singh-aditya-dhar-dhurandhar-2-broke-on-day-1-jawan-baahubali-pushpa-2-bollywood-101773995774153.html|archive-date=March 20, 2026|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Palat |first=Lakshana N. |date=2026-03-20 |title=Dhurandhar 2 crosses Rs 2.4 billion worldwide, overtakes Baahubali 2 as biggest Indian opener ever |url=https://gulfnews.com/entertainment/dhurandhar-2-crosses-rs-24-billion-worldwide-overtakes-baahubali-2-as-biggest-indian-opener-ever-1.500480785 |access-date=2026-03-20 |website=[[Gulf News]] |language=en}}</ref> पहिल्या आठवड्याच्या अखेरीस , चित्रपटाने जगभरात ₹७५९.९१ कोटी कमावले, ज्यामध्ये परदेशातील कमाई सुमारे ₹२०९.६० कोटी होती.<ref>{{Cite web |date=2026-03-23 |title=GLOBAL DOMINATION: Dhurandhar The Revenge storms the world box office with Rs. 759.91 crore worldwide gross; Ranveer Singh crowned 'King Of The World' |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/global-domination-dhurandhar-revenge-storms-world-box-office-rs-759-91-crore-worldwide-gross-ranveer-singh-crowned-king-world/ |access-date=2026-03-24 |website=Bollywood Hungama |language=en |archive-date=24 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260324133658/https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/global-domination-dhurandhar-revenge-storms-world-box-office-rs-759-91-crore-worldwide-gross-ranveer-singh-crowned-king-world/ |url-status=live }}</ref> 'धुरंधर: द रिव्हेंज'ने पहिल्याच आठवड्यात जगभरात ₹१,००६ कोटींचा टप्पा ओलांडला. यामुळे [[एस.एस. राजामौली]] यांच्यानंतर सलग दोन चित्रपट ₹१,००० कोटींच्या क्लबमध्ये नेणारे आदित्य धर हे दुसरे भारतीय दिग्दर्शक ठरले.<ref>{{cite web |access-date=26 March 2026 |title=Dhurandhar 2 joins the 1000-crore club at box office; surpasses Ranbir Kapoor’s Animal |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Mar/26/dhurandhar-2-joins-the-1000-crore-club-at-box-office-surpasses-ranbir-kapoors-animal |website=Cinema Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-26 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 7: Ranveer Singh film mints ₹1000 cr in a week; outpaces Baahubali, RRR |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-7-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1000-crore-outpaces-baahubali-rrr-101774492427070.html |access-date=2026-03-26 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> चित्रपटाने ९ दिवसांत उत्तर अमेरिकेत २०.८० दशलक्ष डॉलर्सची कमाई केली,<ref>{{Cite news |title='Dhurandhar 2' Box Office Collection Day 11: Ranveer Singh film surpasses lifetime collection of first part, becomes 4th biggest Indian film of all time |url=https://www.firstpost.com/entertainment/dhurandhar-2-box-office-collection-day-11-ranveer-singh-film-surpasses-lifetime-collection-of-first-part-becomes-4th-biggest-indian-film-of-all-time-13994486.html |access-date=2026-03-30 |work=Firstpost}}</ref> आणि ''[[बाहुबली २: द कन्क्लुजन]]''चा २०.७८ दशलक्ष डॉलर्सचा त्या प्रदेशातील आजीवन विक्रम मोडला.<ref>{{Cite web |date=2026-03-29 |title=Baahubali Producer Reacts as Dhurandhar Shatters Long-standing Record |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/baahubali-producer-reacts-as-dhurandhar-shatters-long-standing-record-1947044 |access-date=2026-03-29 |website=Deccan Chronicle |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-29 |title=Dhurandhar The Revenge Box Office: Surpasses Baahubali: The Conclusion in North America |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/dhurandhar-revenge-box-office-surpasses-baahubali-conclusion-north-america/ |access-date=2026-03-29 |website=Bollywood Hungama |language=en}}</ref> अवघ्या ११ दिवसांत जगभरात ₹१,३६५ कोटी कमावून या चित्रपटाने पहिल्या भागाच्या एकूण कमाईला मागे टाकले.<ref>{{Cite web |last=Ramachandran |first=Naman |date=2026-03-30 |title=Ranveer Singh’s ‘Dhurandhar: The Revenge’ Tops $147 Million Globally, Becomes Highest-Grossing Indian Film in North America Surpassing ‘Baahubali 2’ |url=https://variety.com/2026/film/box-office/ranveer-singh-dhurandhar-the-revenge-147-million-baahubali-2-1236702346/ |access-date=2026-03-30 |website=Variety |language=en-US}}</ref> तसेच तो [[ऑस्ट्रेलिया]]मध्ये सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट ठरला.<ref>{{cite web |access-date=30 March 2026 |title=Dhurandhar The Revenge becomes the Highest-Grossing Indian film of all time in Australia |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/dhurandhar-revenge-becomes-highest-grossing-indian-film-time-australia/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> दुसऱ्या आठवड्याच्या अखेरीस चित्रपटाची जागतिक कमाई ₹१,४३५ कोटींवर पोहोचली आणि प्रदर्शनाच्या दुसऱ्याच आठवड्यात याने ₹१,५०० कोटींचा टप्पा पार केला.<ref>{{Cite web |date=2026-04-01 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 13: Ranveer Singh film becomes 1st from Bollywood to cross ₹1400 crore |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-13-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1st-from-bollywood-1400-crore-101775012657428.html |access-date=2026-04-02 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 box office collection: Ranveer Singh's film crosses Rs 1500 crore worldwide, inches closer to Rs 1000 crore net in India |url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/dhurandhar-2-box-office-collection-ranveer-singh-s-film-crosses-rs-1500-crore-worldwide-inches-closer-to-rs-1000-crore-net-in-india-article-13878949.html |access-date=2026-04-03 |website=Moneycontrol}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == नोंदी == {{Notelist}} [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील चित्रपट]] [[वर्ग:भारतीय ॲक्शन ड्रामा चित्रपट]] [[वर्ग:भारतीय अ‍ॅक्शन थ्रिलर चित्रपट]] 8ldnk70cex3yyhl90upp5z74mgf42qq 2677531 2677530 2026-04-04T16:14:06Z संतोष गोरे 135680 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2677531 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''धुरंधर: द रिव्हेंज''' हा २०२६ मधील [[हिंदी]]-भाषेतील [[हेरपट]]-मारधाड चित्रपट चित्रपट आहे. या चित्रपटाचे लेखन आणि दिग्दर्शन [[आदित्य धर]] यांनी केले आहे. याची निर्मिती धर, लोकेश धर आणि [[ज्योती देशपांडे]] यांनी [[जिओ प्लॅटफॉर्म्स|जिओ स्टुडिओज]] आणि B62 स्टुडिओज अंतर्गत केली आहे. हा २०२५ च्या ''[[धुरंधर (चित्रपट) |धुरंधर]]'' चित्रपटाचा सिक्वेल आणि या द्वयी मालिकेतील शेवटचा भाग आहे. या चित्रपटात [[रणवीर सिंग]], [[अर्जुन रामपाल]], [[संजय दत्त]], [[आर. माधवन]], [[सारा अर्जुन]], [[राकेश बेदी]], [[गौरव गेरा]], [[दानिश पांडोर]] आणि [[मानव गोहिल]] यांच्या भूमिका असून, अनेक कलाकारांनी पहिल्या चित्रपटातील आपल्या भूमिका पुन्हा साकारल्या आहेत. हा चित्रपट एका अंडरकव्हर [[गुप्तचर विभाग|भारतीय गुप्तचर यंत्रणा]] एजंटचे अनुसरण करतो जो [[कराची]]मधील गुन्हेगारी सिंडिकेट आणि पाकिस्तानी राजकारणात आपली घुसखोरी सुरू ठेवतो आणि [[२६ नोव्हेंबर २००८ चा मुंबईवरील दहशतवादी हल्ला|२६/११ च्या हल्ल्यांचा]] बदला घेताना मोठ्या आव्हानांचा सामना करतो. चित्रपटाची कथा [[दक्षिण आशिया]]तील अनेक वास्तविक भू-राजकीय घटना आणि संघर्षांना ढोबळमानाने एकत्र गुंफते, ज्यामध्ये ऑपरेशन ल्यारी, [[२०१४ लोकसभा निवडणुका|२०१४ ची भारतीय सार्वत्रिक निवडणूक]] आणि २०१६ मधील [[भारताच्या चलनाचे विमुद्रीकरण]] यांचा समावेश आहे. पहिल्या चित्रपटासोबतच लगोलग चित्रीकरण करण्यात आलेल्या या चित्रपटाचे [[चित्रीकरण|मुख्य चित्रीकरण]] जुलै २०२४ मध्ये [[बँकॉक]], [[थायलंड]] येथे सुरू झाले आणि ऑक्टोबर २०२५ मध्ये पूर्ण झाले. चित्रीकरण [[पंजाब, भारत|पंजाब]], [[चंदिगढ]], [[महाराष्ट्र]], [[लडाख]], [[हिमाचल प्रदेश]] आणि थायलंडमध्ये झाले, जिथे काही ठिकाणांचा वापर [[पाकिस्तान]]-सेट सीक्वेन्ससाठी करण्यात आला. पहिल्या चित्रपटाप्रमाणेच शाश्वत सचदेव यांनी चित्रपटाचे संगीत दिग्दर्शन केले आहे. २२९ मिनिटांच्या 'रनटाइम'सह, हा आतापर्यंतचा 'आठवा सर्वात मोठा भारतीय चित्रपट आहे.<ref>{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Ranveer Singh's Dhurandhar: The Revenge Receives A Certificate With 3 hr 49 min Runtime |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/ranveer-singhs-dhurandhar-the-revenge-receives-a-certificate-with-3-hr-49-min-runtime-ws-l-9982965.html |website=News18}}</ref> ''धुरंधर: द रिव्हेंज'' १९ मार्च २०२६ रोजी [[गुढीपाडवा]], [[उगादी]] आणि [[ईद-उल-फित्र|ईद]]च्या मुहूर्तावर जगभरातील चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला. चित्रपटाला उत्तम प्रतिसाद मिळाला, ज्यामध्ये कलाकारांचा अभिनय, कथा आणि संगीत यांचे कौतुक झाले, तर त्यातील हिंसाचार आणि कथित राष्ट्रवादी व कथित [[इस्लामोफोबिया]]वर टीका झाली. त्याच्या पूर्ववर्ती चित्रपटाप्रमाणेच, यावर सर्व [[गल्फ को-ऑपरेशन कौन्सिल]] (GCC) देशांमध्ये बंदी घालण्यात आली.{{efn|<ref name="k994">{{cite web | last=Mouli | first=Chandra | title=Pakistanis are watching Dhurandhar 2 despite ban, here's how | website=The Siasat Daily | date=2026-03-20 | url=https://www.siasat.com/dhurandhar-2-reaches-pakistan-despite-ban-videos-go-viral-3438346/amp/ | access-date=2026-03-26}}</ref><ref>{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Explained: How Dhurandhar part 1 and 2's UAE-GCC ban could cost as much as lifetime numbers of Ghajini, Stree, Gangubai Kathiawadi |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/explained-dhurandhar-part-1-2s-uae-gcc-ban-cost-much-lifetime-numbers-ghajini-stree-gangubai-kathiawadi/ |website=Bollywood Hungama}}</ref><ref name="Hindustan Times-2026">{{Cite web |date=2026-03-19 |title=Dhurandhar 2 review: A roller-coaster ride elevated by Ranveer Singh's brilliance, Aditya Dhar's undoubtable restraint |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-review-rollercoaster-ride-elevated-by-ranveer-singh-brilliance-aditya-dhar-undoubtable-restraint-101773862482390.html |access-date=2026-03-20 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref name="w517">{{cite web | last=Rajendran | first=Sowmya | title=Dhurandhar 2 review: Angrier, louder, emptier | website=Newslaundry | date=2026-03-19 | url=https://www.newslaundry.com/2026/03/19/dhurandhar-the-revenge-review-hamzas-mission-is-bloodshed-dhars-mission-is-whitewash | access-date=2026-03-21}}</ref><ref name="d500">{{cite web | last=Yasmin | first=Shahana | title=Dhurandhar 2: The box-office juggernaut that shows hypermasculine nationalism still sells in India | website=The Independent | date=2026-03-19 | url=https://www.independent.co.uk/asia/india/dhurandhar-2-revenge-release-box-office-ranveer-singh-b2941618.html | access-date=2026-03-21}}</ref><ref name="p841">{{cite web | last=Awasthi | first=Pragati | title=International critics slam Ranveer Singh's Dhurandhar: The Revenge, call it 'sociopathic' | website=Wion | date=2026-03-25 | url=https://www.wionews.com/entertainment/hollywood/international-critics-slam-ranveer-singh-s-dhurandhar-the-revenge-call-it-sociopathic-1774427716170 | access-date=2026-03-26 | archive-date=26 March 2026 | archive-url=https://web.archive.org/web/20260326051157/https://www.wionews.com/entertainment/hollywood/international-critics-slam-ranveer-singh-s-dhurandhar-the-revenge-call-it-sociopathic-1774427716170 | url-status=live }}</ref>}} असे असूनही, चित्रपटाने बॉक्स ऑफिसवर वेगाने यश मिळवले आणि एका आठवड्यात {{INR}}१००० कोटींहून अधिक कमाई केली.<ref>{{cite web |access-date=26 March 2026 |title=Dhurandhar 2 joins the 1000-crore club at box office; surpasses Ranbir Kapoor’s Animal |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Mar/26/dhurandhar-2-joins-the-1000-crore-club-at-box-office-surpasses-ranbir-kapoors-animal |website=Cinema Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-26 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 7: Ranveer Singh film mints ₹1000 cr in a week; outpaces Baahubali, RRR |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-7-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1000-crore-outpaces-baahubali-rrr-101774492427070.html |access-date=2026-03-26 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> हा सध्याचा चौथा सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट, जगभरात आणि देशांतर्गत सर्वाधिक कमाई करणारा दुसरा हिंदी चित्रपट, [[भारतातील सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या चित्रपटांची यादी|भारतातील तिसरा सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट]], २०२६ चा सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट आणि २०२६ मधील एकूणच नववा सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट आहे. == कथानक == कथेचा नायक जस्कीरत सिंग रंगी (रणवीर सिंग) हा भारतीय सैन्याच्या 'पंजाब रेजिमेंट'चा एक धाडसी जवान असतो. एका अत्यंत गोपनीय मिशनसाठी तो आपले नाव बदलून 'हमजा अली मजारी' या ओळखीने पाकिस्तानात प्रवेश करतो. तिथे तो केवळ एक हेर म्हणून राहत नाही, तर तिथल्या व्यवस्थेत इतका मिसळून जातो की तो पाकिस्तानी राजकारणी जमील जमाली (राकेश बेदी) यांच्या मुलीशी, यलिनाशी (सारा अर्जुन) लग्न करतो. चित्रपटाचा मोठा भाग कराचीतील 'ल्यारी' भागात घडतो. तिथे हमजा आपला हँडलर मोहम्मद आलम (गौरव गेरा) याच्या मदतीने अंडरवर्ल्ड आणि दहशतवादी कारवायांची माहिती गोळा करतो. यामध्ये त्याला स्थानिक गुंड उझैर बलोच आणि पोलीस अधिकारी चौधरी अस्लम (संजय दत्त) यांच्याशी सामना करावा लागतो. जेव्हा भारतावर होणाऱ्या दहशतवादी हल्ल्यांचे (उदा. २६/११ चा संदर्भ) धागेदोरे आयएसआय (ISI) अधिकारी मेजर इक्बाल (अर्जुन रामपाल) आणि 'बडे साहब' म्हणजेच दाऊद इब्राहिमपर्यंत पोहोचतात, तेव्हा भारतीय गुप्तचर संस्था (IB) या नेटवर्कला उद्ध्वस्त करण्याचा निर्णय घेते. क्लायमॅक्स: जस्कीरत ऊर्फ हमजाला आपली खरी ओळख, आपले कुटुंब आणि देशाचे कर्तव्य यांच्यात समतोल राखताना अनेक आव्हानांना सामोरे जावे लागते. आपल्या देशाचा अपमान करणाऱ्या आणि सीमेपलीकडून कारवाया करणाऱ्या शत्रूंचा शोध घेऊन त्यांचा खात्मा करणे, हा या चित्रपटाचा मुख्य गाभा आहे. थोडक्यात, हा चित्रपट एका भारतीय सैनिकाच्या बलिदानाची, त्याच्या छुप्या मिशनची आणि शत्रूच्या घरात शिरून घेतलेल्या सूडाची चित्तथरारक कथा आहे. यात अजित डोवाल आणि अस्लम खान यांसारख्या खऱ्या पात्रांवर आधारित व्यक्तिरेखा असल्याने कथेला वास्तववादी जोड मिळाली आहे. == कलाकार == * [[रणवीर सिंग]] - हमजा अली मजारी / जस्कीरत सिंग रंगी (पंजाब रेजिमेंट) च्या भूमिकेत * [[अर्जुन रामपाल]] - मेजर इक्बाल (आयएसआय अधिकारी) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[इलियास काश्मिरी]] आणि मेजर इक्बाल यांच्यावर आधारित आहे) * [[संजय दत्त]] - एसएसपी चौधरी अस्लम (ल्यारी टास्क फोर्स, सिंध पोलीस) च्या भूमिकेत * [[आर. माधवन]] - अजय सन्याल (आयबी प्रमुख) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[अजित डोवाल]] यांच्यावर आधारित आहे) * [[सारा अर्जुन]] - यलिना जमाली (हमजाची पत्नी) च्या भूमिकेत * [[राकेश बेदी]] - जमील जमाली (यलिनाचा पिता) च्या भूमिकेत. ते एक भारतीय हेर आणि पाकिस्तानी आवामी पार्टीचे (PAP) वरिष्ठ राजकारणी आहेत * [[गौरव गेरा]] - मोहम्मद आलम (ल्यारीतील एका ज्यूस सेंटरचा मालक आणि हमजाचा हँडलर) च्या भूमिकेत * [[मानव गोहिल]] - सुशांत बन्सल (आयबीचे उपसंचालक) च्या भूमिकेत * [[दानिश पांडोर]] - उझैर बलोच (बलोच टोळीचा नेता) च्या भूमिकेत * विमल ओबेरॉय - शिरानी ([[बलुचिस्तान मुक्तिसेना|बलोचिस्तान युनायटेड फोर्स]]चा नेता) च्या भूमिकेत * दानिश इक्बाल - [[दाऊद इब्राहिम]] / बडे साहबच्या भूमिकेत * [[राज झुत्शी]] - लेफ्टनंट जनरल शमशाद हसन (आयएसआयचे महासंचालक) च्या भूमिकेत * उदयबीर संधू - गुरबाझ "पिंडा" सिंगच्या भूमिकेत. (हे पात्र हरविंदर सिंग संधू "रिंडा" वर आधारित आहे) * मुस्तफा अहमद - रिझवान शाहच्या भूमिकेत * मधुरजीत सर्घी - प्रभनीत कौर रंगी (जस्कीरतची आई) च्या भूमिकेत * गितिका गंजू धर - शबनम जमाली (जमीलची पत्नी) च्या भूमिकेत * आदित्य उप्पल - एएसपी ओमर हैदरच्या भूमिकेत. (हे पात्र ओमर शाहिद हमीदवर आधारित आहे) * सलीम सिद्दीकी - आतिफ अहमदच्या भूमिकेत. (हे पात्र [[अतिक अहमद]]वर आधारित आहे) * राम चंदर - अश्फाक अहमदच्या भूमिकेत. (हे पात्र खालिद अझीमवर आधारित आहे) * अश्विन धर - अर्शद पप्पू (पठाण टोळीचा नेता) च्या भूमिकेत * अभय अरोरा - यासिर अराफात (पप्पूचा धाकटा भाऊ) च्या भूमिकेत * अंकित सागर - जावेद खनानीच्या भूमिकेत * विनोद थरानी - आझम चीमाच्या भूमिकेत * फैज खान - साजिद मीरच्या भूमिकेत * संजय मेहता - अब्दुल भट्टोवीच्या भूमिकेत * राजेश डोग्रा - अब्दुल रहमान मक्कीच्या भूमिकेत * सुविंदर विकी - ब्रिगेडियर जहांगीर (इक्बालचे वडील) च्या भूमिकेत * [[सौम्या टंडन]] - उल्फत (रहमानची विधवा) च्या भूमिकेत * उमैर नवीद निर्बान - झयान (हमजा आणि यलिनाचा मुलगा) च्या भूमिकेत * परी पांढेर - जसलीन कौर रंगीच्या भूमिकेत * हितिका बाली - हरलीन कौर रंगीच्या भूमिकेत * आशिष दुग्गल - आमदार सुखविंदर सिंगच्या भूमिकेत * भाषा सुंबली - वकील वीणाच्या भूमिकेत * विजेंदर सिंग - अमरजित सिंगच्या भूमिकेत * विवेक सिन्हा - जहूर मिस्त्रीच्या भूमिकेत * अमनदीप सिंग - सुनप्रीत सिंग "सनी डीव्हीडी" च्या भूमिकेत * मशहूर अमरोही - नवाब शफीकच्या भूमिकेत. (हे पात्र [[नवाझ शरीफ]] यांच्यावर आधारित आहे) * संजय मेंदिरत्ता - आकिब अली झरवारी (पाकिस्तानचे राष्ट्राध्यक्ष) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[आसिफ अली झरदारी]] यांच्यावर आधारित आहे) * हिमांशू गोखानी - डीजीपी संजय कुमार (उत्तर प्रदेश पोलीस) च्या भूमिकेत * [[अक्षय खन्ना]] - रहमान डकैतच्या भूमिकेत (शरीर प्रदर्शन/विशेष भूमिका) * [[यामी गौतम]] - शाझिया बानो (पाहुणी कलाकार) == निर्मिती == हा उत्तरभाग 'धुरंधर' या चित्रपटाचा अंतिम भाग म्हणून विकसित करण्यात आला. सुरुवातीला एकाच चित्रपटाची निर्मिती करण्यात येणार होती. परंतु पूर्ण कथानकासाठी हा चित्रपट दोन भागांत प्रदर्शित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.<ref>{{cite web |access-date=19 November 2025 |title=INSIDE SCOOP: The REAL REASON why Aditya Dhar is releasing Ranveer Singh's Dhurandhar in two parts |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/inside-scoop-real-reason-aditya-dhar-releasing-ranveer-singhs-dhurandhar-two-parts/ |work=Bollywood Hungama |archive-date=19 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251119172110/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/inside-scoop-real-reason-aditya-dhar-releasing-ranveer-singhs-dhurandhar-two-parts/ |url-status=live }}</ref> या दोन्ही भागांचे चित्रीकरण एकाच वेळी सलगपणे करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=20 November 2025 |title='Dhurandhar': Here's the REAL REASON why Aditya Dhar split Ranveer Singh's film into two parts |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-heres-the-real-reason-why-aditya-dhar-split-ranveer-singhs-film-into-two-parts/articleshow/125458076.cms |work=The Times of India |archive-date=6 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206102647/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-heres-the-real-reason-why-aditya-dhar-split-ranveer-singhs-film-into-two-parts/articleshow/125458076.cms |url-status=live }}</ref> मुळात एकच चित्रपट प्रदर्शित करण्याचा मानस होता, परंतु चित्रपटाचे फुटेज, व्याप्ती आणि कथेतील गुंतागुंत यामुळे उत्तर-निर्मिती प्रक्रियेदरम्यान निर्मात्यांनी चित्रपटाचे दोन भाग करण्याचा निर्णय घेतला.<ref>{{cite web |access-date=20 November 2025 |title=Why Is Ranveer Singh's Dhurandhar Releasing In 2 Parts? Here's Why Aditya Dhar Took This Decision |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/why-is-ranveer-singh-dhurandhar-releasing-in-2-parts-heres-why-aditya-dhar-took-this-decision-ws-l-9719512.html |work=News18 |archive-date=30 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251230132647/https://www.news18.com/movies/bollywood/why-is-ranveer-singh-dhurandhar-releasing-in-2-parts-heres-why-aditya-dhar-took-this-decision-ws-l-9719512.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |access-date=4 December 2025 |title=Rakesh Bedi confirms Dhurandhar Part 2 is ready: 'It will release in a month or two' |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rakesh-bedi-confirms-dhurandhar-part-2-is-ready-it-will-release-in-a-month-or-two-10401614/ |work=The Indian Express |archive-date=31 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251231161850/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rakesh-bedi-confirms-dhurandhar-part-2-is-ready-it-will-release-in-a-month-or-two-10401614/ |url-status=live }}</ref> दोन्ही चित्रपटांचे मुख्य चित्रीकरण जुलै २०२४ ते ऑक्टोबर २०२५ दरम्यान भारत आणि [[थायलंड]]मध्ये पार पडले.<ref>{{cite web |date=11 February 2025 |title=Ranveer Singh and Akshaye Khanna spotted shooting for Aditya Dhar's 'Dhurandhar' – Exclusive Pics |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ranveer-singh-and-akshaye-khanna-spotted-shooting-for-aditya-dhars-dhurandhar-exclusive-pics/articleshow/118142712.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250211095815/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ranveer-singh-and-akshaye-khanna-spotted-shooting-for-aditya-dhars-dhurandhar-exclusive-pics/articleshow/118142712.cms |archive-date=11 February 2025 |access-date=11 February 2025 |work=Times of India}}</ref><ref>{{cite web |access-date=17 December 2025 |title=Dhurandhar Shooting Locations: Ranveer Singh and Aditya Dhar's Action Thriller Filmed Across Bangkok, Amritsar, Mumbai and Ladakh |url=https://www.timesnownews.com/travel/dhurandhar-shooting-locations-ranveer-singh-and-aditya-dhar-action-thriller-filmed-across-bangkok-amritsar-mumbai-and-ladakh-article-153241174 |website=Times Now |archive-date=19 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219075859/https://www.timesnownews.com/travel/dhurandhar-shooting-locations-ranveer-singh-and-aditya-dhar-action-thriller-filmed-across-bangkok-amritsar-mumbai-and-ladakh-article-153241174 |url-status=live }}</ref> दुसऱ्या भागाचे उर्वरित चित्रीकरण जानेवारी आणि फेब्रुवारी २०२६ मध्ये देखील करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=1 February 2026 |title='Dhurandhar 2 The Revenge': Sanjay Dutt and Arjun Rampal SPOTTED filming in Mumbai ahead of sequel release |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-sanjay-dutt-and-arjun-rampal-spotted-filming-in-mumbai-ahead-of-sequel-release/articleshow/127831461.cms |website=Times of India}}</ref><ref>{{cite web |access-date=5 February 2026 |title=Exclusive: Yami Gautam Joins Aditya Dhar's Dhurandhar 2, Wraps Up Shoot |url=https://www.ndtv.com/entertainment/exclusive-yami-gautam-joins-aditya-dhars-dhurandhar-2-wraps-up-shoot-10951533 |website=NDTV}}</ref><ref>{{cite web |access-date=3 February 2026 |title=BREAKING: Mumbai Police files FIR against Dhurandhar The Revenge location manager for flying drone in high security Fort area of South Mumbai without permission |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-mumbai-police-files-fir-dhurandhar-revenge-location-manager-flying-drone-high-security-fort-area-south-mumbai-without-permission |website=Bollywood Hungama}}</ref> == प्रदर्शन == === चित्रपटगृह === 'धुरंधर: द रिव्हेंज' १९ मार्च २०२६ रोजी [[गुढीपाडवा]], [[उगादी]] आणि [[ईद-उल-फित्र]] च्या मुहूर्तावर जगभरात प्रदर्शित झाला.<ref>{{cite web |access-date=5 December 2025 |title=Dhurandhar hits theatres: Second part of Ranveer's film to release on this date |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/dhurandhar-part-two-film-release-date-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-arjun-rampal-akshaye-khanna-r-madhavan-rakesh-bedi-2831185-2025-12-05 |work=India Today |archive-date=12 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212080202/https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/dhurandhar-part-two-film-release-date-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-arjun-rampal-akshaye-khanna-r-madhavan-rakesh-bedi-2831185-2025-12-05 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |access-date=5 December 2025 |title=BREAKING: Dhurandhar ends with the promise of a sequel; to release on Eid, on March 19, 2026; clash with Toxic, Dhamaal 4 |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-ends-promise-sequel-release-eid-march-19-2026-clash-toxic-dhamaal-4/ |work=Bollywood Hungama |archive-date=5 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251205102203/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-ends-promise-sequel-release-eid-march-19-2026-clash-toxic-dhamaal-4/ |url-status=live }}</ref> प्रेक्षकांच्या प्रचंड मागणीमुळे हा चित्रपट मूळ [[हिंदी भाषा|हिंदी]] व्यतिरिक्त [[तेलुगू भाषा|तेलुगू]], [[तमिळ भाषा|तमिळ]], [[मल्याळम भाषा|मल्याळम]] आणि [[कन्नड भाषा|कन्नड]] भाषांमध्येही प्रदर्शित करण्यात आला.<ref>{{cite web |access-date=24 December 2025 |title=Dhurandhar 2 To Release In 5 , Ranveer Singh's Film Locks Eid Release |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/dhurandhar-2-to-release-in-5-languages-ranveer-singhs-film-locks-eid-release-ws-l-9790173.html |work=News18}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 December 2025 |title='Dhurandhar' storm goes Pan-India: Sequel to release on Eid 2026 in five languages following massive demand |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-storm-goes-pan-india-sequel-to-release-on-eid-2026-in-five-languages-following-massive-demand-3841596 |access-date=25 December 2025 |website=[[The Deccan Herald]] |archive-date=24 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251224171931/https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-storm-goes-pan-india-sequel-to-release-on-eid-2026-in-five-languages-following-massive-demand-3841596 |url-status=live }}</ref> चित्रपटातील तीव्र हिंसाचारामुळे [[केंद्रीय चित्रपट प्रमाणन मंडळ|सेन्सॉर बोर्डाने (CBFC)]] याला 'A' (फक्त प्रौढांसाठी) प्रमाणपत्र दिले. काही हिंसक दृश्ये आणि शिवराळ भाषेवर कात्री लावल्यानंतर चित्रपटाचा अंतिम कालावधी २२९ मिनिटे निश्चित करण्यात आला.<ref name=CBFC>{{Cite web |first=Fenil |last=Seta |date=17 March 2026 |title=EXCLUSIVE: CBFC reduces visuals in 4 violent scenes in Dhurandhar The Revenge by 34 seconds; censors abusive words |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/exclusive-cbfc-reduces-visuals-4-violent-scenes-dhurandhar-revenge-34-seconds-censors-abusive-words/ |website=Bollywood Hungama |access-date=17 March 2026}}</ref><ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title=Dhurandhar 2 loses 6 minutes in India: Beheading, cement block attack & eye-smashing scenes trimmed. Full CBFC 21 edit list inside |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/dhurandhar-2-loses-6-minutes-in-india-beheading-cement-block-attack-eye-smashing-scenes-trimmed-full-cbfc-21-edit-list-inside/articleshow/129647867.cms |access-date=2026-03-19 |work=[[The Economic Times]] |issn=0013-0389}}</ref> मात्र, परदेशातील प्रदर्शनांमध्ये हा चित्रपट २३५ मिनिटांचा असल्याचे सांगण्यात आले.<ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title='Dhurandhar: The Revenge': Ranveer Singh starrer faces CBFC cuts; violent scenes and runtime reduced ahead of release |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-ranveer-singh-starrer-faces-cbfc-cuts-violent-scenes-and-runtime-reduced-ahead-of-release/articleshow/129641796.cms#:~:text=The%20version%20submitted%20to%20the,3%20hours%20and%2055%20minutes. |access-date=2026-03-19 |work=The Times of India |issn=0971-8257 |archive-date=18 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260318043338/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-ranveer-singh-starrer-faces-cbfc-cuts-violent-scenes-and-runtime-reduced-ahead-of-release/articleshow/129641796.cms#:~:text=The%20version%20submitted%20to%20the,3%20hours%20and%2055%20minutes. |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=Choudhury |first=Anjali |date=March 17, 2026 |title=Dhurandhar 2 India Version Is 6 Minutes Shorter Than Overseas, 3 Hour 49 Minutes vs 3 Hour 55 Minutes |url=https://www.ndtv.com/entertainment/dhurandhar-2-india-version-is-6-minutes-shorter-than-overseas-3-hour-49-minutes-vs-3-hour-55-minutes-11229790 |website=[[NDTV]]}}</ref> सर्व भाषांमध्ये १८ मार्चच्या संध्याकाळी 'पेड प्रिव्ह्यू' शो आयोजित केले होते, परंतु तांत्रिक आणि सेन्सॉरशीपच्या समस्यांमुळे अनेक शो लांबणीवर पडले किंवा रद्द झाले, ज्याचा फटका प्रामुख्याने कन्नड आणि मल्याळम शोना बसला.<ref>{{Cite web |date=2026-03-18 |title=EXCLUSIVE: Dhurandhar: The Revenge kicks off Hindi, Tamil & Telugu premieres on March 18; Malayalam & Kannada delayed due to censor issues |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/exclusives/exclusive-dhurandhar-the-revenge-hindi-tamil-telugu-begins-premieres-on-march-18-2026-while-malayalam-and-kannada-versions-get-delayed-due-to-censor-delay-1401588 |access-date=2026-03-19 |website=PINKVILLA |language=en}}</ref><ref>{{cite web |access-date=6 March 2026 |title=BREAKING: Dhurandhar: The Revenge to have paid previews on March 18 from 5:00 pm onwards |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-the-revenge-to-have-paid-previews-on-march-18-from-500-pm-onwards/ |website=Bollywood Hungama |archive-date=6 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260306162713/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-the-revenge-to-have-paid-previews-on-march-18-from-500-pm-onwards/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title=Aditya Dhar issues apology as Dhurandhar 2: The Revenge premieres hit by delays, Kannada, Malayalam shows cancelled |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/aditya-dhar-issues-apology-as-dhurandhar-2-the-revenge-premieres-hit-by-delays-kannada-malayalam-shows-cancelled/articleshow/129660314.cms |access-date=2026-03-19 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> मागील भागाप्रमाणेच, या चित्रपटावरही [[खाडी सहकार्य परिषद|गल्फ (GCC)]] देशांमध्ये बंदी घालण्यात आली.<ref name="k994"/><ref name="bollywoodhungama.com">{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Explained: How Dhurandhar part 1 and 2's UAE-GCC ban could cost as much as lifetime numbers of Ghajini, Stree, Gangubai Kathiawadi |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/explained-dhurandhar-part-1-2s-uae-gcc-ban-cost-much-lifetime-numbers-ghajini-stree-gangubai-kathiawadi/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> === होम मीडिया === चित्रपटाचे प्रदर्शनानंतरचे डिजिटल स्ट्रीमिंग हक्क (ओटीटी हक्क) जियो हॉटस्टार ने १५० कोटी रुपयांना विकत घेतले. या मालिकेतील मागील चित्रपटाचे हक्क [[नेटफ्लिक्स]] कडे होते, मात्र यावेळेस जिओ हॉटस्टारने बाजी मारली.<ref>{{cite web |access-date=4 February 2026 |title=SCOOP: Dhurandhar 2 OTT rights EXPLODE to Rs. 150 cr; Ranveer Singh creates yet another RECORD as Jio Hotstar wins big! |url=https://www.bollywoodhungama.com/amp/news/bollywood/scoop-dhurandhar-2-ott-rights-explode-to-rs-150-cr-ranveer-singh-creates-yet-another-record-as-jio-hotstar-wins-big/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> == बॉक्स ऑफिस (गल्ला) == अधिकृत प्रदर्शनाच्या आदल्या दिवशी निवडक चित्रपटगृहांमध्ये झालेल्या 'पेड प्रिव्ह्यू'मधून या चित्रपटाने ₹७५ कोटींची कमाई केली. कोणत्याही भारतीय चित्रपटासाठी ही आतापर्यंतची सर्वोच्च कमाई असून, याने ''स्त्री २'' (२०२४) आणि ''दे कॉल हिम ओजी'' (२०२५) चे पूर्वीचे विक्रम मोडीत काढले.<ref>{{Cite web |date=Mar 19, 2026 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection: Film mints ₹75 cr in previews, beats Baaghi 4 lifetime even before release |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-ranveer-singh-aditya-dhar-film-mints-75-crore-paid-previews-beats-baaghi-4-101773897042484.html |access-date=Mar 20, 2026 |website=Hindustan Times |language=en|last=Mathur|first=Abhimanyu}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 collection: Ranveer Singh film opens at Rs 240 crore globally |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-2-day-1-collection-aditya-dhars-espionage-drama-opens-at-rs-240-crore-globally-3938515 |access-date=2026-03-20 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> प्रिव्ह्यूसह या चित्रपटाने जगभरात ₹१९६–२४० कोटींची सलामी दिली, जी कोणत्याही बॉलिवूड चित्रपटासाठीची सर्वोच्च सुरुवातीची कमाई आहे.<ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 Emerges WORLDWIDE Day One Champion |url=https://www.boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=9681 |access-date=2026-03-21 |website=[[Box Office India]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=Mar 20, 2026 |title=All box office records Ranveer Singh, Aditya Dhar's Dhurandhar 2 broke on day 1 with earth-shattering ₹240 crore start |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/all-box-office-records-ranveer-singh-aditya-dhar-dhurandhar-2-broke-on-day-1-jawan-baahubali-pushpa-2-bollywood-101773995774153.html |access-date=March 20, 2026 |website=Hindustan Times |language=en|last=Mathur|first=Abhimanyu|archive-url=https://web.archive.org/web/20260320190639/https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/all-box-office-records-ranveer-singh-aditya-dhar-dhurandhar-2-broke-on-day-1-jawan-baahubali-pushpa-2-bollywood-101773995774153.html|archive-date=March 20, 2026|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Palat |first=Lakshana N. |date=2026-03-20 |title=Dhurandhar 2 crosses Rs 2.4 billion worldwide, overtakes Baahubali 2 as biggest Indian opener ever |url=https://gulfnews.com/entertainment/dhurandhar-2-crosses-rs-24-billion-worldwide-overtakes-baahubali-2-as-biggest-indian-opener-ever-1.500480785 |access-date=2026-03-20 |website=[[Gulf News]] |language=en}}</ref> पहिल्या आठवड्याच्या अखेरीस , चित्रपटाने जगभरात ₹७५९.९१ कोटी कमावले, ज्यामध्ये परदेशातील कमाई सुमारे ₹२०९.६० कोटी होती.<ref>{{Cite web |date=2026-03-23 |title=GLOBAL DOMINATION: Dhurandhar The Revenge storms the world box office with Rs. 759.91 crore worldwide gross; Ranveer Singh crowned 'King Of The World' |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/global-domination-dhurandhar-revenge-storms-world-box-office-rs-759-91-crore-worldwide-gross-ranveer-singh-crowned-king-world/ |access-date=2026-03-24 |website=Bollywood Hungama |language=en |archive-date=24 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260324133658/https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/global-domination-dhurandhar-revenge-storms-world-box-office-rs-759-91-crore-worldwide-gross-ranveer-singh-crowned-king-world/ |url-status=live }}</ref> 'धुरंधर: द रिव्हेंज'ने पहिल्याच आठवड्यात जगभरात ₹१,००६ कोटींचा टप्पा ओलांडला. यामुळे [[एस.एस. राजामौली]] यांच्यानंतर सलग दोन चित्रपट ₹१,००० कोटींच्या क्लबमध्ये नेणारे आदित्य धर हे दुसरे भारतीय दिग्दर्शक ठरले.<ref>{{cite web |access-date=26 March 2026 |title=Dhurandhar 2 joins the 1000-crore club at box office; surpasses Ranbir Kapoor’s Animal |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Mar/26/dhurandhar-2-joins-the-1000-crore-club-at-box-office-surpasses-ranbir-kapoors-animal |website=Cinema Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-26 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 7: Ranveer Singh film mints ₹1000 cr in a week; outpaces Baahubali, RRR |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-7-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1000-crore-outpaces-baahubali-rrr-101774492427070.html |access-date=2026-03-26 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> चित्रपटाने ९ दिवसांत उत्तर अमेरिकेत २०.८० दशलक्ष डॉलर्सची कमाई केली,<ref>{{Cite news |title='Dhurandhar 2' Box Office Collection Day 11: Ranveer Singh film surpasses lifetime collection of first part, becomes 4th biggest Indian film of all time |url=https://www.firstpost.com/entertainment/dhurandhar-2-box-office-collection-day-11-ranveer-singh-film-surpasses-lifetime-collection-of-first-part-becomes-4th-biggest-indian-film-of-all-time-13994486.html |access-date=2026-03-30 |work=Firstpost}}</ref> आणि ''[[बाहुबली २: द कन्क्लुजन]]''चा २०.७८ दशलक्ष डॉलर्सचा त्या प्रदेशातील आजीवन विक्रम मोडला.<ref>{{Cite web |date=2026-03-29 |title=Baahubali Producer Reacts as Dhurandhar Shatters Long-standing Record |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/baahubali-producer-reacts-as-dhurandhar-shatters-long-standing-record-1947044 |access-date=2026-03-29 |website=Deccan Chronicle |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-29 |title=Dhurandhar The Revenge Box Office: Surpasses Baahubali: The Conclusion in North America |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/dhurandhar-revenge-box-office-surpasses-baahubali-conclusion-north-america/ |access-date=2026-03-29 |website=Bollywood Hungama |language=en}}</ref> अवघ्या ११ दिवसांत जगभरात ₹१,३६५ कोटी कमावून या चित्रपटाने पहिल्या भागाच्या एकूण कमाईला मागे टाकले.<ref>{{Cite web |last=Ramachandran |first=Naman |date=2026-03-30 |title=Ranveer Singh’s ‘Dhurandhar: The Revenge’ Tops $147 Million Globally, Becomes Highest-Grossing Indian Film in North America Surpassing ‘Baahubali 2’ |url=https://variety.com/2026/film/box-office/ranveer-singh-dhurandhar-the-revenge-147-million-baahubali-2-1236702346/ |access-date=2026-03-30 |website=Variety |language=en-US}}</ref> तसेच तो [[ऑस्ट्रेलिया]]मध्ये सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट ठरला.<ref>{{cite web |access-date=30 March 2026 |title=Dhurandhar The Revenge becomes the Highest-Grossing Indian film of all time in Australia |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/dhurandhar-revenge-becomes-highest-grossing-indian-film-time-australia/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> दुसऱ्या आठवड्याच्या अखेरीस चित्रपटाची जागतिक कमाई ₹१,४३५ कोटींवर पोहोचली आणि प्रदर्शनाच्या दुसऱ्याच आठवड्यात याने ₹१,५०० कोटींचा टप्पा पार केला.<ref>{{Cite web |date=2026-04-01 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 13: Ranveer Singh film becomes 1st from Bollywood to cross ₹1400 crore |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-13-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1st-from-bollywood-1400-crore-101775012657428.html |access-date=2026-04-02 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 box office collection: Ranveer Singh's film crosses Rs 1500 crore worldwide, inches closer to Rs 1000 crore net in India |url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/dhurandhar-2-box-office-collection-ranveer-singh-s-film-crosses-rs-1500-crore-worldwide-inches-closer-to-rs-1000-crore-net-in-india-article-13878949.html |access-date=2026-04-03 |website=Moneycontrol}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == नोंदी == {{Notelist}} [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील चित्रपट]] [[वर्ग:भारतीय ॲक्शन ड्रामा चित्रपट]] [[वर्ग:भारतीय अ‍ॅक्शन थ्रिलर चित्रपट]] [[वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट]] 9rvowfgl0mk9s48ib2l09heayts4ggk 2677607 2677531 2026-04-05T05:25:06Z संतोष गोरे 135680 /* निर्मिती */ 2677607 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''धुरंधर: द रिव्हेंज''' हा २०२६ मधील [[हिंदी]]-भाषेतील [[हेरपट]]-मारधाड चित्रपट चित्रपट आहे. या चित्रपटाचे लेखन आणि दिग्दर्शन [[आदित्य धर]] यांनी केले आहे. याची निर्मिती धर, लोकेश धर आणि [[ज्योती देशपांडे]] यांनी [[जिओ प्लॅटफॉर्म्स|जिओ स्टुडिओज]] आणि B62 स्टुडिओज अंतर्गत केली आहे. हा २०२५ च्या ''[[धुरंधर (चित्रपट) |धुरंधर]]'' चित्रपटाचा सिक्वेल आणि या द्वयी मालिकेतील शेवटचा भाग आहे. या चित्रपटात [[रणवीर सिंग]], [[अर्जुन रामपाल]], [[संजय दत्त]], [[आर. माधवन]], [[सारा अर्जुन]], [[राकेश बेदी]], [[गौरव गेरा]], [[दानिश पांडोर]] आणि [[मानव गोहिल]] यांच्या भूमिका असून, अनेक कलाकारांनी पहिल्या चित्रपटातील आपल्या भूमिका पुन्हा साकारल्या आहेत. हा चित्रपट एका अंडरकव्हर [[गुप्तचर विभाग|भारतीय गुप्तचर यंत्रणा]] एजंटचे अनुसरण करतो जो [[कराची]]मधील गुन्हेगारी सिंडिकेट आणि पाकिस्तानी राजकारणात आपली घुसखोरी सुरू ठेवतो आणि [[२६ नोव्हेंबर २००८ चा मुंबईवरील दहशतवादी हल्ला|२६/११ च्या हल्ल्यांचा]] बदला घेताना मोठ्या आव्हानांचा सामना करतो. चित्रपटाची कथा [[दक्षिण आशिया]]तील अनेक वास्तविक भू-राजकीय घटना आणि संघर्षांना ढोबळमानाने एकत्र गुंफते, ज्यामध्ये ऑपरेशन ल्यारी, [[२०१४ लोकसभा निवडणुका|२०१४ ची भारतीय सार्वत्रिक निवडणूक]] आणि २०१६ मधील [[भारताच्या चलनाचे विमुद्रीकरण]] यांचा समावेश आहे. पहिल्या चित्रपटासोबतच लगोलग चित्रीकरण करण्यात आलेल्या या चित्रपटाचे [[चित्रीकरण|मुख्य चित्रीकरण]] जुलै २०२४ मध्ये [[बँकॉक]], [[थायलंड]] येथे सुरू झाले आणि ऑक्टोबर २०२५ मध्ये पूर्ण झाले. चित्रीकरण [[पंजाब, भारत|पंजाब]], [[चंदिगढ]], [[महाराष्ट्र]], [[लडाख]], [[हिमाचल प्रदेश]] आणि थायलंडमध्ये झाले, जिथे काही ठिकाणांचा वापर [[पाकिस्तान]]-सेट सीक्वेन्ससाठी करण्यात आला. पहिल्या चित्रपटाप्रमाणेच शाश्वत सचदेव यांनी चित्रपटाचे संगीत दिग्दर्शन केले आहे. २२९ मिनिटांच्या 'रनटाइम'सह, हा आतापर्यंतचा 'आठवा सर्वात मोठा भारतीय चित्रपट आहे.<ref>{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Ranveer Singh's Dhurandhar: The Revenge Receives A Certificate With 3 hr 49 min Runtime |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/ranveer-singhs-dhurandhar-the-revenge-receives-a-certificate-with-3-hr-49-min-runtime-ws-l-9982965.html |website=News18}}</ref> ''धुरंधर: द रिव्हेंज'' १९ मार्च २०२६ रोजी [[गुढीपाडवा]], [[उगादी]] आणि [[ईद-उल-फित्र|ईद]]च्या मुहूर्तावर जगभरातील चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला. चित्रपटाला उत्तम प्रतिसाद मिळाला, ज्यामध्ये कलाकारांचा अभिनय, कथा आणि संगीत यांचे कौतुक झाले, तर त्यातील हिंसाचार आणि कथित राष्ट्रवादी व कथित [[इस्लामोफोबिया]]वर टीका झाली. त्याच्या पूर्ववर्ती चित्रपटाप्रमाणेच, यावर सर्व [[गल्फ को-ऑपरेशन कौन्सिल]] (GCC) देशांमध्ये बंदी घालण्यात आली.{{efn|<ref name="k994">{{cite web | last=Mouli | first=Chandra | title=Pakistanis are watching Dhurandhar 2 despite ban, here's how | website=The Siasat Daily | date=2026-03-20 | url=https://www.siasat.com/dhurandhar-2-reaches-pakistan-despite-ban-videos-go-viral-3438346/amp/ | access-date=2026-03-26}}</ref><ref>{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Explained: How Dhurandhar part 1 and 2's UAE-GCC ban could cost as much as lifetime numbers of Ghajini, Stree, Gangubai Kathiawadi |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/explained-dhurandhar-part-1-2s-uae-gcc-ban-cost-much-lifetime-numbers-ghajini-stree-gangubai-kathiawadi/ |website=Bollywood Hungama}}</ref><ref name="Hindustan Times-2026">{{Cite web |date=2026-03-19 |title=Dhurandhar 2 review: A roller-coaster ride elevated by Ranveer Singh's brilliance, Aditya Dhar's undoubtable restraint |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-review-rollercoaster-ride-elevated-by-ranveer-singh-brilliance-aditya-dhar-undoubtable-restraint-101773862482390.html |access-date=2026-03-20 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref name="w517">{{cite web | last=Rajendran | first=Sowmya | title=Dhurandhar 2 review: Angrier, louder, emptier | website=Newslaundry | date=2026-03-19 | url=https://www.newslaundry.com/2026/03/19/dhurandhar-the-revenge-review-hamzas-mission-is-bloodshed-dhars-mission-is-whitewash | access-date=2026-03-21}}</ref><ref name="d500">{{cite web | last=Yasmin | first=Shahana | title=Dhurandhar 2: The box-office juggernaut that shows hypermasculine nationalism still sells in India | website=The Independent | date=2026-03-19 | url=https://www.independent.co.uk/asia/india/dhurandhar-2-revenge-release-box-office-ranveer-singh-b2941618.html | access-date=2026-03-21}}</ref><ref name="p841">{{cite web | last=Awasthi | first=Pragati | title=International critics slam Ranveer Singh's Dhurandhar: The Revenge, call it 'sociopathic' | website=Wion | date=2026-03-25 | url=https://www.wionews.com/entertainment/hollywood/international-critics-slam-ranveer-singh-s-dhurandhar-the-revenge-call-it-sociopathic-1774427716170 | access-date=2026-03-26 | archive-date=26 March 2026 | archive-url=https://web.archive.org/web/20260326051157/https://www.wionews.com/entertainment/hollywood/international-critics-slam-ranveer-singh-s-dhurandhar-the-revenge-call-it-sociopathic-1774427716170 | url-status=live }}</ref>}} असे असूनही, चित्रपटाने बॉक्स ऑफिसवर वेगाने यश मिळवले आणि एका आठवड्यात {{INR}}१००० कोटींहून अधिक कमाई केली.<ref>{{cite web |access-date=26 March 2026 |title=Dhurandhar 2 joins the 1000-crore club at box office; surpasses Ranbir Kapoor’s Animal |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Mar/26/dhurandhar-2-joins-the-1000-crore-club-at-box-office-surpasses-ranbir-kapoors-animal |website=Cinema Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-26 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 7: Ranveer Singh film mints ₹1000 cr in a week; outpaces Baahubali, RRR |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-7-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1000-crore-outpaces-baahubali-rrr-101774492427070.html |access-date=2026-03-26 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> हा सध्याचा चौथा सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट, जगभरात आणि देशांतर्गत सर्वाधिक कमाई करणारा दुसरा हिंदी चित्रपट, [[भारतातील सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या चित्रपटांची यादी|भारतातील तिसरा सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट]], २०२६ चा सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट आणि २०२६ मधील एकूणच नववा सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट आहे. == कथानक == कथेचा नायक जस्कीरत सिंग रंगी (रणवीर सिंग) हा भारतीय सैन्याच्या 'पंजाब रेजिमेंट'चा एक धाडसी जवान असतो. एका अत्यंत गोपनीय मिशनसाठी तो आपले नाव बदलून 'हमजा अली मजारी' या ओळखीने पाकिस्तानात प्रवेश करतो. तिथे तो केवळ एक हेर म्हणून राहत नाही, तर तिथल्या व्यवस्थेत इतका मिसळून जातो की तो पाकिस्तानी राजकारणी जमील जमाली (राकेश बेदी) यांच्या मुलीशी, यलिनाशी (सारा अर्जुन) लग्न करतो. चित्रपटाचा मोठा भाग कराचीतील 'ल्यारी' भागात घडतो. तिथे हमजा आपला हँडलर मोहम्मद आलम (गौरव गेरा) याच्या मदतीने अंडरवर्ल्ड आणि दहशतवादी कारवायांची माहिती गोळा करतो. यामध्ये त्याला स्थानिक गुंड उझैर बलोच आणि पोलीस अधिकारी चौधरी अस्लम (संजय दत्त) यांच्याशी सामना करावा लागतो. जेव्हा भारतावर होणाऱ्या दहशतवादी हल्ल्यांचे (उदा. २६/११ चा संदर्भ) धागेदोरे आयएसआय (ISI) अधिकारी मेजर इक्बाल (अर्जुन रामपाल) आणि 'बडे साहब' म्हणजेच दाऊद इब्राहिमपर्यंत पोहोचतात, तेव्हा भारतीय गुप्तचर संस्था (IB) या नेटवर्कला उद्ध्वस्त करण्याचा निर्णय घेते. क्लायमॅक्स: जस्कीरत ऊर्फ हमजाला आपली खरी ओळख, आपले कुटुंब आणि देशाचे कर्तव्य यांच्यात समतोल राखताना अनेक आव्हानांना सामोरे जावे लागते. आपल्या देशाचा अपमान करणाऱ्या आणि सीमेपलीकडून कारवाया करणाऱ्या शत्रूंचा शोध घेऊन त्यांचा खात्मा करणे, हा या चित्रपटाचा मुख्य गाभा आहे. थोडक्यात, हा चित्रपट एका भारतीय सैनिकाच्या बलिदानाची, त्याच्या छुप्या मिशनची आणि शत्रूच्या घरात शिरून घेतलेल्या सूडाची चित्तथरारक कथा आहे. यात अजित डोवाल आणि अस्लम खान यांसारख्या खऱ्या पात्रांवर आधारित व्यक्तिरेखा असल्याने कथेला वास्तववादी जोड मिळाली आहे. == कलाकार == * [[रणवीर सिंग]] - हमजा अली मजारी / जस्कीरत सिंग रंगी (पंजाब रेजिमेंट) च्या भूमिकेत * [[अर्जुन रामपाल]] - मेजर इक्बाल (आयएसआय अधिकारी) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[इलियास काश्मिरी]] आणि मेजर इक्बाल यांच्यावर आधारित आहे) * [[संजय दत्त]] - एसएसपी चौधरी अस्लम (ल्यारी टास्क फोर्स, सिंध पोलीस) च्या भूमिकेत * [[आर. माधवन]] - अजय सन्याल (आयबी प्रमुख) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[अजित डोवाल]] यांच्यावर आधारित आहे) * [[सारा अर्जुन]] - यलिना जमाली (हमजाची पत्नी) च्या भूमिकेत * [[राकेश बेदी]] - जमील जमाली (यलिनाचा पिता) च्या भूमिकेत. ते एक भारतीय हेर आणि पाकिस्तानी आवामी पार्टीचे (PAP) वरिष्ठ राजकारणी आहेत * [[गौरव गेरा]] - मोहम्मद आलम (ल्यारीतील एका ज्यूस सेंटरचा मालक आणि हमजाचा हँडलर) च्या भूमिकेत * [[मानव गोहिल]] - सुशांत बन्सल (आयबीचे उपसंचालक) च्या भूमिकेत * [[दानिश पांडोर]] - उझैर बलोच (बलोच टोळीचा नेता) च्या भूमिकेत * विमल ओबेरॉय - शिरानी ([[बलुचिस्तान मुक्तिसेना|बलोचिस्तान युनायटेड फोर्स]]चा नेता) च्या भूमिकेत * दानिश इक्बाल - [[दाऊद इब्राहिम]] / बडे साहबच्या भूमिकेत * [[राज झुत्शी]] - लेफ्टनंट जनरल शमशाद हसन (आयएसआयचे महासंचालक) च्या भूमिकेत * उदयबीर संधू - गुरबाझ "पिंडा" सिंगच्या भूमिकेत. (हे पात्र हरविंदर सिंग संधू "रिंडा" वर आधारित आहे) * मुस्तफा अहमद - रिझवान शाहच्या भूमिकेत * मधुरजीत सर्घी - प्रभनीत कौर रंगी (जस्कीरतची आई) च्या भूमिकेत * गितिका गंजू धर - शबनम जमाली (जमीलची पत्नी) च्या भूमिकेत * आदित्य उप्पल - एएसपी ओमर हैदरच्या भूमिकेत. (हे पात्र ओमर शाहिद हमीदवर आधारित आहे) * सलीम सिद्दीकी - आतिफ अहमदच्या भूमिकेत. (हे पात्र [[अतिक अहमद]]वर आधारित आहे) * राम चंदर - अश्फाक अहमदच्या भूमिकेत. (हे पात्र खालिद अझीमवर आधारित आहे) * अश्विन धर - अर्शद पप्पू (पठाण टोळीचा नेता) च्या भूमिकेत * अभय अरोरा - यासिर अराफात (पप्पूचा धाकटा भाऊ) च्या भूमिकेत * अंकित सागर - जावेद खनानीच्या भूमिकेत * विनोद थरानी - आझम चीमाच्या भूमिकेत * फैज खान - साजिद मीरच्या भूमिकेत * संजय मेहता - अब्दुल भट्टोवीच्या भूमिकेत * राजेश डोग्रा - अब्दुल रहमान मक्कीच्या भूमिकेत * सुविंदर विकी - ब्रिगेडियर जहांगीर (इक्बालचे वडील) च्या भूमिकेत * [[सौम्या टंडन]] - उल्फत (रहमानची विधवा) च्या भूमिकेत * उमैर नवीद निर्बान - झयान (हमजा आणि यलिनाचा मुलगा) च्या भूमिकेत * परी पांढेर - जसलीन कौर रंगीच्या भूमिकेत * हितिका बाली - हरलीन कौर रंगीच्या भूमिकेत * आशिष दुग्गल - आमदार सुखविंदर सिंगच्या भूमिकेत * भाषा सुंबली - वकील वीणाच्या भूमिकेत * विजेंदर सिंग - अमरजित सिंगच्या भूमिकेत * विवेक सिन्हा - जहूर मिस्त्रीच्या भूमिकेत * अमनदीप सिंग - सुनप्रीत सिंग "सनी डीव्हीडी" च्या भूमिकेत * मशहूर अमरोही - नवाब शफीकच्या भूमिकेत. (हे पात्र [[नवाझ शरीफ]] यांच्यावर आधारित आहे) * संजय मेंदिरत्ता - आकिब अली झरवारी (पाकिस्तानचे राष्ट्राध्यक्ष) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[आसिफ अली झरदारी]] यांच्यावर आधारित आहे) * हिमांशू गोखानी - डीजीपी संजय कुमार (उत्तर प्रदेश पोलीस) च्या भूमिकेत * [[अक्षय खन्ना]] - रहमान डकैतच्या भूमिकेत (शरीर प्रदर्शन/विशेष भूमिका) * [[यामी गौतम]] - शाझिया बानो (पाहुणी कलाकार) == निर्मिती == हा उत्तरभाग 'धुरंधर' या चित्रपटाचा अंतिम भाग म्हणून विकसित करण्यात आला. सुरुवातीला एकाच चित्रपटाची निर्मिती करण्यात येणार होती. परंतु पूर्ण कथानकासाठी हा चित्रपट दोन भागांत प्रदर्शित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.<ref>{{cite web |access-date=19 November 2025 |title=INSIDE SCOOP: The REAL REASON why Aditya Dhar is releasing Ranveer Singh's Dhurandhar in two parts |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/inside-scoop-real-reason-aditya-dhar-releasing-ranveer-singhs-dhurandhar-two-parts/ |work=Bollywood Hungama |archive-date=19 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251119172110/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/inside-scoop-real-reason-aditya-dhar-releasing-ranveer-singhs-dhurandhar-two-parts/ |url-status=live }}</ref> या दोन्ही भागांचे चित्रीकरण एकाच वेळी सलगपणे करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=20 November 2025 |title='Dhurandhar': Here's the REAL REASON why Aditya Dhar split Ranveer Singh's film into two parts |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-heres-the-real-reason-why-aditya-dhar-split-ranveer-singhs-film-into-two-parts/articleshow/125458076.cms |work=The Times of India |archive-date=6 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206102647/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-heres-the-real-reason-why-aditya-dhar-split-ranveer-singhs-film-into-two-parts/articleshow/125458076.cms |url-status=live }}</ref> मुळात एकच चित्रपट प्रदर्शित करण्याचा मानस होता, परंतु चित्रपटाचे फुटेज, व्याप्ती आणि कथेतील गुंतागुंत यामुळे उत्तर-निर्मिती प्रक्रियेदरम्यान निर्मात्यांनी चित्रपटाचे दोन भाग करण्याचा निर्णय घेतला.<ref>{{cite web |access-date=20 November 2025 |title=Why Is Ranveer Singh's Dhurandhar Releasing In 2 Parts? Here's Why Aditya Dhar Took This Decision |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/why-is-ranveer-singh-dhurandhar-releasing-in-2-parts-heres-why-aditya-dhar-took-this-decision-ws-l-9719512.html |work=News18 |archive-date=30 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251230132647/https://www.news18.com/movies/bollywood/why-is-ranveer-singh-dhurandhar-releasing-in-2-parts-heres-why-aditya-dhar-took-this-decision-ws-l-9719512.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |access-date=4 December 2025 |title=Rakesh Bedi confirms Dhurandhar Part 2 is ready: 'It will release in a month or two' |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rakesh-bedi-confirms-dhurandhar-part-2-is-ready-it-will-release-in-a-month-or-two-10401614/ |work=The Indian Express |archive-date=31 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251231161850/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rakesh-bedi-confirms-dhurandhar-part-2-is-ready-it-will-release-in-a-month-or-two-10401614/ |url-status=live }}</ref> दोन्ही चित्रपटांचे मुख्य चित्रीकरण जुलै २०२४ ते ऑक्टोबर २०२५ दरम्यान भारत आणि [[थायलंड]]मध्ये पार पडले.<ref>{{cite web |date=11 February 2025 |title=Ranveer Singh and Akshaye Khanna spotted shooting for Aditya Dhar's 'Dhurandhar' – Exclusive Pics |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ranveer-singh-and-akshaye-khanna-spotted-shooting-for-aditya-dhars-dhurandhar-exclusive-pics/articleshow/118142712.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250211095815/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ranveer-singh-and-akshaye-khanna-spotted-shooting-for-aditya-dhars-dhurandhar-exclusive-pics/articleshow/118142712.cms |archive-date=11 February 2025 |access-date=11 February 2025 |work=Times of India}}</ref><ref>{{cite web |access-date=17 December 2025 |title=Dhurandhar Shooting Locations: Ranveer Singh and Aditya Dhar's Action Thriller Filmed Across Bangkok, Amritsar, Mumbai and Ladakh |url=https://www.timesnownews.com/travel/dhurandhar-shooting-locations-ranveer-singh-and-aditya-dhar-action-thriller-filmed-across-bangkok-amritsar-mumbai-and-ladakh-article-153241174 |website=Times Now |archive-date=19 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219075859/https://www.timesnownews.com/travel/dhurandhar-shooting-locations-ranveer-singh-and-aditya-dhar-action-thriller-filmed-across-bangkok-amritsar-mumbai-and-ladakh-article-153241174 |url-status=live }}</ref> दुसऱ्या भागाचे उर्वरित चित्रीकरण जानेवारी आणि फेब्रुवारी २०२६ मध्ये देखील करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=1 February 2026 |title='Dhurandhar 2 The Revenge': Sanjay Dutt and Arjun Rampal SPOTTED filming in Mumbai ahead of sequel release |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-sanjay-dutt-and-arjun-rampal-spotted-filming-in-mumbai-ahead-of-sequel-release/articleshow/127831461.cms |website=Times of India}}</ref><ref>{{cite web |access-date=5 February 2026 |title=Exclusive: Yami Gautam Joins Aditya Dhar's Dhurandhar 2, Wraps Up Shoot |url=https://www.ndtv.com/entertainment/exclusive-yami-gautam-joins-aditya-dhars-dhurandhar-2-wraps-up-shoot-10951533 |website=NDTV}}</ref><ref>{{cite web |access-date=3 February 2026 |title=BREAKING: Mumbai Police files FIR against Dhurandhar The Revenge location manager for flying drone in high security Fort area of South Mumbai without permission |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-mumbai-police-files-fir-dhurandhar-revenge-location-manager-flying-drone-high-security-fort-area-south-mumbai-without-permission |website=Bollywood Hungama}}</ref> == संगीत == चित्रपटाचे संगीत [[शाश्वत सचदेव]] यांनी संगीतबद्ध केले असून, गाण्याचे बोल [[इर्शाद कामिल]] आणि [[कुमार (गीतकार)|कुमार]] यांनी लिहिले आहेत. १७ मार्च २०२६ रोजी [[मुंबई]] येथे पार पडलेल्या चित्रपटाच्या ऑडिओ लॉन्च कार्यक्रमाच्या निमित्ताने, [[टी-सीरीज]] द्वारे हे संगीत प्रदर्शित करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=18 March 2026 |title=Dhurandhar 2 Album OUT: Grittier, darker and heavier than the first — and every single song earns it |url=https://www.livemint.com/entertainment/dhurandhar-2-album-out-grittier-darker-and-heavier-than-the-first-and-every-single-song-earns-it-11773774370274.html |website=Mint}}</ref> या अल्बमची विस्तारित आवृत्ती (Extended album) २४ मार्च २०२६ रोजी प्रदर्शित झाली. == प्रदर्शन == === चित्रपटगृह === 'धुरंधर: द रिव्हेंज' १९ मार्च २०२६ रोजी [[गुढीपाडवा]], [[उगादी]] आणि [[ईद-उल-फित्र]] च्या मुहूर्तावर जगभरात प्रदर्शित झाला.<ref>{{cite web |access-date=5 December 2025 |title=Dhurandhar hits theatres: Second part of Ranveer's film to release on this date |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/dhurandhar-part-two-film-release-date-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-arjun-rampal-akshaye-khanna-r-madhavan-rakesh-bedi-2831185-2025-12-05 |work=India Today |archive-date=12 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212080202/https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/dhurandhar-part-two-film-release-date-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-arjun-rampal-akshaye-khanna-r-madhavan-rakesh-bedi-2831185-2025-12-05 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |access-date=5 December 2025 |title=BREAKING: Dhurandhar ends with the promise of a sequel; to release on Eid, on March 19, 2026; clash with Toxic, Dhamaal 4 |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-ends-promise-sequel-release-eid-march-19-2026-clash-toxic-dhamaal-4/ |work=Bollywood Hungama |archive-date=5 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251205102203/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-ends-promise-sequel-release-eid-march-19-2026-clash-toxic-dhamaal-4/ |url-status=live }}</ref> प्रेक्षकांच्या प्रचंड मागणीमुळे हा चित्रपट मूळ [[हिंदी भाषा|हिंदी]] व्यतिरिक्त [[तेलुगू भाषा|तेलुगू]], [[तमिळ भाषा|तमिळ]], [[मल्याळम भाषा|मल्याळम]] आणि [[कन्नड भाषा|कन्नड]] भाषांमध्येही प्रदर्शित करण्यात आला.<ref>{{cite web |access-date=24 December 2025 |title=Dhurandhar 2 To Release In 5 , Ranveer Singh's Film Locks Eid Release |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/dhurandhar-2-to-release-in-5-languages-ranveer-singhs-film-locks-eid-release-ws-l-9790173.html |work=News18}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 December 2025 |title='Dhurandhar' storm goes Pan-India: Sequel to release on Eid 2026 in five languages following massive demand |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-storm-goes-pan-india-sequel-to-release-on-eid-2026-in-five-languages-following-massive-demand-3841596 |access-date=25 December 2025 |website=[[The Deccan Herald]] |archive-date=24 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251224171931/https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-storm-goes-pan-india-sequel-to-release-on-eid-2026-in-five-languages-following-massive-demand-3841596 |url-status=live }}</ref> चित्रपटातील तीव्र हिंसाचारामुळे [[केंद्रीय चित्रपट प्रमाणन मंडळ|सेन्सॉर बोर्डाने (CBFC)]] याला 'A' (फक्त प्रौढांसाठी) प्रमाणपत्र दिले. काही हिंसक दृश्ये आणि शिवराळ भाषेवर कात्री लावल्यानंतर चित्रपटाचा अंतिम कालावधी २२९ मिनिटे निश्चित करण्यात आला.<ref name=CBFC>{{Cite web |first=Fenil |last=Seta |date=17 March 2026 |title=EXCLUSIVE: CBFC reduces visuals in 4 violent scenes in Dhurandhar The Revenge by 34 seconds; censors abusive words |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/exclusive-cbfc-reduces-visuals-4-violent-scenes-dhurandhar-revenge-34-seconds-censors-abusive-words/ |website=Bollywood Hungama |access-date=17 March 2026}}</ref><ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title=Dhurandhar 2 loses 6 minutes in India: Beheading, cement block attack & eye-smashing scenes trimmed. Full CBFC 21 edit list inside |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/dhurandhar-2-loses-6-minutes-in-india-beheading-cement-block-attack-eye-smashing-scenes-trimmed-full-cbfc-21-edit-list-inside/articleshow/129647867.cms |access-date=2026-03-19 |work=[[The Economic Times]] |issn=0013-0389}}</ref> मात्र, परदेशातील प्रदर्शनांमध्ये हा चित्रपट २३५ मिनिटांचा असल्याचे सांगण्यात आले.<ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title='Dhurandhar: The Revenge': Ranveer Singh starrer faces CBFC cuts; violent scenes and runtime reduced ahead of release |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-ranveer-singh-starrer-faces-cbfc-cuts-violent-scenes-and-runtime-reduced-ahead-of-release/articleshow/129641796.cms#:~:text=The%20version%20submitted%20to%20the,3%20hours%20and%2055%20minutes. |access-date=2026-03-19 |work=The Times of India |issn=0971-8257 |archive-date=18 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260318043338/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-ranveer-singh-starrer-faces-cbfc-cuts-violent-scenes-and-runtime-reduced-ahead-of-release/articleshow/129641796.cms#:~:text=The%20version%20submitted%20to%20the,3%20hours%20and%2055%20minutes. |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=Choudhury |first=Anjali |date=March 17, 2026 |title=Dhurandhar 2 India Version Is 6 Minutes Shorter Than Overseas, 3 Hour 49 Minutes vs 3 Hour 55 Minutes |url=https://www.ndtv.com/entertainment/dhurandhar-2-india-version-is-6-minutes-shorter-than-overseas-3-hour-49-minutes-vs-3-hour-55-minutes-11229790 |website=[[NDTV]]}}</ref> सर्व भाषांमध्ये १८ मार्चच्या संध्याकाळी 'पेड प्रिव्ह्यू' शो आयोजित केले होते, परंतु तांत्रिक आणि सेन्सॉरशीपच्या समस्यांमुळे अनेक शो लांबणीवर पडले किंवा रद्द झाले, ज्याचा फटका प्रामुख्याने कन्नड आणि मल्याळम शोना बसला.<ref>{{Cite web |date=2026-03-18 |title=EXCLUSIVE: Dhurandhar: The Revenge kicks off Hindi, Tamil & Telugu premieres on March 18; Malayalam & Kannada delayed due to censor issues |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/exclusives/exclusive-dhurandhar-the-revenge-hindi-tamil-telugu-begins-premieres-on-march-18-2026-while-malayalam-and-kannada-versions-get-delayed-due-to-censor-delay-1401588 |access-date=2026-03-19 |website=PINKVILLA |language=en}}</ref><ref>{{cite web |access-date=6 March 2026 |title=BREAKING: Dhurandhar: The Revenge to have paid previews on March 18 from 5:00 pm onwards |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-the-revenge-to-have-paid-previews-on-march-18-from-500-pm-onwards/ |website=Bollywood Hungama |archive-date=6 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260306162713/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-the-revenge-to-have-paid-previews-on-march-18-from-500-pm-onwards/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title=Aditya Dhar issues apology as Dhurandhar 2: The Revenge premieres hit by delays, Kannada, Malayalam shows cancelled |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/aditya-dhar-issues-apology-as-dhurandhar-2-the-revenge-premieres-hit-by-delays-kannada-malayalam-shows-cancelled/articleshow/129660314.cms |access-date=2026-03-19 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> मागील भागाप्रमाणेच, या चित्रपटावरही [[खाडी सहकार्य परिषद|गल्फ (GCC)]] देशांमध्ये बंदी घालण्यात आली.<ref name="k994"/><ref name="bollywoodhungama.com">{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Explained: How Dhurandhar part 1 and 2's UAE-GCC ban could cost as much as lifetime numbers of Ghajini, Stree, Gangubai Kathiawadi |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/explained-dhurandhar-part-1-2s-uae-gcc-ban-cost-much-lifetime-numbers-ghajini-stree-gangubai-kathiawadi/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> === होम मीडिया === चित्रपटाचे प्रदर्शनानंतरचे डिजिटल स्ट्रीमिंग हक्क (ओटीटी हक्क) जियो हॉटस्टार ने १५० कोटी रुपयांना विकत घेतले. या मालिकेतील मागील चित्रपटाचे हक्क [[नेटफ्लिक्स]] कडे होते, मात्र यावेळेस जिओ हॉटस्टारने बाजी मारली.<ref>{{cite web |access-date=4 February 2026 |title=SCOOP: Dhurandhar 2 OTT rights EXPLODE to Rs. 150 cr; Ranveer Singh creates yet another RECORD as Jio Hotstar wins big! |url=https://www.bollywoodhungama.com/amp/news/bollywood/scoop-dhurandhar-2-ott-rights-explode-to-rs-150-cr-ranveer-singh-creates-yet-another-record-as-jio-hotstar-wins-big/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> == बॉक्स ऑफिस (गल्ला) == अधिकृत प्रदर्शनाच्या आदल्या दिवशी निवडक चित्रपटगृहांमध्ये झालेल्या 'पेड प्रिव्ह्यू'मधून या चित्रपटाने ₹७५ कोटींची कमाई केली. कोणत्याही भारतीय चित्रपटासाठी ही आतापर्यंतची सर्वोच्च कमाई असून, याने ''स्त्री २'' (२०२४) आणि ''दे कॉल हिम ओजी'' (२०२५) चे पूर्वीचे विक्रम मोडीत काढले.<ref>{{Cite web |date=Mar 19, 2026 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection: Film mints ₹75 cr in previews, beats Baaghi 4 lifetime even before release |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-ranveer-singh-aditya-dhar-film-mints-75-crore-paid-previews-beats-baaghi-4-101773897042484.html |access-date=Mar 20, 2026 |website=Hindustan Times |language=en|last=Mathur|first=Abhimanyu}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 collection: Ranveer Singh film opens at Rs 240 crore globally |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-2-day-1-collection-aditya-dhars-espionage-drama-opens-at-rs-240-crore-globally-3938515 |access-date=2026-03-20 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> प्रिव्ह्यूसह या चित्रपटाने जगभरात ₹१९६–२४० कोटींची सलामी दिली, जी कोणत्याही बॉलिवूड चित्रपटासाठीची सर्वोच्च सुरुवातीची कमाई आहे.<ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 Emerges WORLDWIDE Day One Champion |url=https://www.boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=9681 |access-date=2026-03-21 |website=[[Box Office India]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=Mar 20, 2026 |title=All box office records Ranveer Singh, Aditya Dhar's Dhurandhar 2 broke on day 1 with earth-shattering ₹240 crore start |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/all-box-office-records-ranveer-singh-aditya-dhar-dhurandhar-2-broke-on-day-1-jawan-baahubali-pushpa-2-bollywood-101773995774153.html |access-date=March 20, 2026 |website=Hindustan Times |language=en|last=Mathur|first=Abhimanyu|archive-url=https://web.archive.org/web/20260320190639/https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/all-box-office-records-ranveer-singh-aditya-dhar-dhurandhar-2-broke-on-day-1-jawan-baahubali-pushpa-2-bollywood-101773995774153.html|archive-date=March 20, 2026|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Palat |first=Lakshana N. |date=2026-03-20 |title=Dhurandhar 2 crosses Rs 2.4 billion worldwide, overtakes Baahubali 2 as biggest Indian opener ever |url=https://gulfnews.com/entertainment/dhurandhar-2-crosses-rs-24-billion-worldwide-overtakes-baahubali-2-as-biggest-indian-opener-ever-1.500480785 |access-date=2026-03-20 |website=[[Gulf News]] |language=en}}</ref> पहिल्या आठवड्याच्या अखेरीस , चित्रपटाने जगभरात ₹७५९.९१ कोटी कमावले, ज्यामध्ये परदेशातील कमाई सुमारे ₹२०९.६० कोटी होती.<ref>{{Cite web |date=2026-03-23 |title=GLOBAL DOMINATION: Dhurandhar The Revenge storms the world box office with Rs. 759.91 crore worldwide gross; Ranveer Singh crowned 'King Of The World' |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/global-domination-dhurandhar-revenge-storms-world-box-office-rs-759-91-crore-worldwide-gross-ranveer-singh-crowned-king-world/ |access-date=2026-03-24 |website=Bollywood Hungama |language=en |archive-date=24 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260324133658/https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/global-domination-dhurandhar-revenge-storms-world-box-office-rs-759-91-crore-worldwide-gross-ranveer-singh-crowned-king-world/ |url-status=live }}</ref> 'धुरंधर: द रिव्हेंज'ने पहिल्याच आठवड्यात जगभरात ₹१,००६ कोटींचा टप्पा ओलांडला. यामुळे [[एस.एस. राजामौली]] यांच्यानंतर सलग दोन चित्रपट ₹१,००० कोटींच्या क्लबमध्ये नेणारे आदित्य धर हे दुसरे भारतीय दिग्दर्शक ठरले.<ref>{{cite web |access-date=26 March 2026 |title=Dhurandhar 2 joins the 1000-crore club at box office; surpasses Ranbir Kapoor’s Animal |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Mar/26/dhurandhar-2-joins-the-1000-crore-club-at-box-office-surpasses-ranbir-kapoors-animal |website=Cinema Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-26 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 7: Ranveer Singh film mints ₹1000 cr in a week; outpaces Baahubali, RRR |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-7-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1000-crore-outpaces-baahubali-rrr-101774492427070.html |access-date=2026-03-26 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> चित्रपटाने ९ दिवसांत उत्तर अमेरिकेत २०.८० दशलक्ष डॉलर्सची कमाई केली,<ref>{{Cite news |title='Dhurandhar 2' Box Office Collection Day 11: Ranveer Singh film surpasses lifetime collection of first part, becomes 4th biggest Indian film of all time |url=https://www.firstpost.com/entertainment/dhurandhar-2-box-office-collection-day-11-ranveer-singh-film-surpasses-lifetime-collection-of-first-part-becomes-4th-biggest-indian-film-of-all-time-13994486.html |access-date=2026-03-30 |work=Firstpost}}</ref> आणि ''[[बाहुबली २: द कन्क्लुजन]]''चा २०.७८ दशलक्ष डॉलर्सचा त्या प्रदेशातील आजीवन विक्रम मोडला.<ref>{{Cite web |date=2026-03-29 |title=Baahubali Producer Reacts as Dhurandhar Shatters Long-standing Record |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/baahubali-producer-reacts-as-dhurandhar-shatters-long-standing-record-1947044 |access-date=2026-03-29 |website=Deccan Chronicle |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-29 |title=Dhurandhar The Revenge Box Office: Surpasses Baahubali: The Conclusion in North America |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/dhurandhar-revenge-box-office-surpasses-baahubali-conclusion-north-america/ |access-date=2026-03-29 |website=Bollywood Hungama |language=en}}</ref> अवघ्या ११ दिवसांत जगभरात ₹१,३६५ कोटी कमावून या चित्रपटाने पहिल्या भागाच्या एकूण कमाईला मागे टाकले.<ref>{{Cite web |last=Ramachandran |first=Naman |date=2026-03-30 |title=Ranveer Singh’s ‘Dhurandhar: The Revenge’ Tops $147 Million Globally, Becomes Highest-Grossing Indian Film in North America Surpassing ‘Baahubali 2’ |url=https://variety.com/2026/film/box-office/ranveer-singh-dhurandhar-the-revenge-147-million-baahubali-2-1236702346/ |access-date=2026-03-30 |website=Variety |language=en-US}}</ref> तसेच तो [[ऑस्ट्रेलिया]]मध्ये सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट ठरला.<ref>{{cite web |access-date=30 March 2026 |title=Dhurandhar The Revenge becomes the Highest-Grossing Indian film of all time in Australia |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/dhurandhar-revenge-becomes-highest-grossing-indian-film-time-australia/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> दुसऱ्या आठवड्याच्या अखेरीस चित्रपटाची जागतिक कमाई ₹१,४३५ कोटींवर पोहोचली आणि प्रदर्शनाच्या दुसऱ्याच आठवड्यात याने ₹१,५०० कोटींचा टप्पा पार केला.<ref>{{Cite web |date=2026-04-01 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 13: Ranveer Singh film becomes 1st from Bollywood to cross ₹1400 crore |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-13-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1st-from-bollywood-1400-crore-101775012657428.html |access-date=2026-04-02 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 box office collection: Ranveer Singh's film crosses Rs 1500 crore worldwide, inches closer to Rs 1000 crore net in India |url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/dhurandhar-2-box-office-collection-ranveer-singh-s-film-crosses-rs-1500-crore-worldwide-inches-closer-to-rs-1000-crore-net-in-india-article-13878949.html |access-date=2026-04-03 |website=Moneycontrol}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == नोंदी == {{Notelist}} [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील चित्रपट]] [[वर्ग:भारतीय ॲक्शन ड्रामा चित्रपट]] [[वर्ग:भारतीय अ‍ॅक्शन थ्रिलर चित्रपट]] [[वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट]] kkd61nvy1q4zfy85ik0ey2bfcjuaxiu 2677609 2677607 2026-04-05T05:28:53Z संतोष गोरे 135680 /* संगीत */ 2677609 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''धुरंधर: द रिव्हेंज''' हा २०२६ मधील [[हिंदी]]-भाषेतील [[हेरपट]]-मारधाड चित्रपट चित्रपट आहे. या चित्रपटाचे लेखन आणि दिग्दर्शन [[आदित्य धर]] यांनी केले आहे. याची निर्मिती धर, लोकेश धर आणि [[ज्योती देशपांडे]] यांनी [[जिओ प्लॅटफॉर्म्स|जिओ स्टुडिओज]] आणि B62 स्टुडिओज अंतर्गत केली आहे. हा २०२५ च्या ''[[धुरंधर (चित्रपट) |धुरंधर]]'' चित्रपटाचा सिक्वेल आणि या द्वयी मालिकेतील शेवटचा भाग आहे. या चित्रपटात [[रणवीर सिंग]], [[अर्जुन रामपाल]], [[संजय दत्त]], [[आर. माधवन]], [[सारा अर्जुन]], [[राकेश बेदी]], [[गौरव गेरा]], [[दानिश पांडोर]] आणि [[मानव गोहिल]] यांच्या भूमिका असून, अनेक कलाकारांनी पहिल्या चित्रपटातील आपल्या भूमिका पुन्हा साकारल्या आहेत. हा चित्रपट एका अंडरकव्हर [[गुप्तचर विभाग|भारतीय गुप्तचर यंत्रणा]] एजंटचे अनुसरण करतो जो [[कराची]]मधील गुन्हेगारी सिंडिकेट आणि पाकिस्तानी राजकारणात आपली घुसखोरी सुरू ठेवतो आणि [[२६ नोव्हेंबर २००८ चा मुंबईवरील दहशतवादी हल्ला|२६/११ च्या हल्ल्यांचा]] बदला घेताना मोठ्या आव्हानांचा सामना करतो. चित्रपटाची कथा [[दक्षिण आशिया]]तील अनेक वास्तविक भू-राजकीय घटना आणि संघर्षांना ढोबळमानाने एकत्र गुंफते, ज्यामध्ये ऑपरेशन ल्यारी, [[२०१४ लोकसभा निवडणुका|२०१४ ची भारतीय सार्वत्रिक निवडणूक]] आणि २०१६ मधील [[भारताच्या चलनाचे विमुद्रीकरण]] यांचा समावेश आहे. पहिल्या चित्रपटासोबतच लगोलग चित्रीकरण करण्यात आलेल्या या चित्रपटाचे [[चित्रीकरण|मुख्य चित्रीकरण]] जुलै २०२४ मध्ये [[बँकॉक]], [[थायलंड]] येथे सुरू झाले आणि ऑक्टोबर २०२५ मध्ये पूर्ण झाले. चित्रीकरण [[पंजाब, भारत|पंजाब]], [[चंदिगढ]], [[महाराष्ट्र]], [[लडाख]], [[हिमाचल प्रदेश]] आणि थायलंडमध्ये झाले, जिथे काही ठिकाणांचा वापर [[पाकिस्तान]]-सेट सीक्वेन्ससाठी करण्यात आला. पहिल्या चित्रपटाप्रमाणेच शाश्वत सचदेव यांनी चित्रपटाचे संगीत दिग्दर्शन केले आहे. २२९ मिनिटांच्या 'रनटाइम'सह, हा आतापर्यंतचा 'आठवा सर्वात मोठा भारतीय चित्रपट आहे.<ref>{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Ranveer Singh's Dhurandhar: The Revenge Receives A Certificate With 3 hr 49 min Runtime |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/ranveer-singhs-dhurandhar-the-revenge-receives-a-certificate-with-3-hr-49-min-runtime-ws-l-9982965.html |website=News18}}</ref> ''धुरंधर: द रिव्हेंज'' १९ मार्च २०२६ रोजी [[गुढीपाडवा]], [[उगादी]] आणि [[ईद-उल-फित्र|ईद]]च्या मुहूर्तावर जगभरातील चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला. चित्रपटाला उत्तम प्रतिसाद मिळाला, ज्यामध्ये कलाकारांचा अभिनय, कथा आणि संगीत यांचे कौतुक झाले, तर त्यातील हिंसाचार आणि कथित राष्ट्रवादी व कथित [[इस्लामोफोबिया]]वर टीका झाली. त्याच्या पूर्ववर्ती चित्रपटाप्रमाणेच, यावर सर्व [[गल्फ को-ऑपरेशन कौन्सिल]] (GCC) देशांमध्ये बंदी घालण्यात आली.{{efn|<ref name="k994">{{cite web | last=Mouli | first=Chandra | title=Pakistanis are watching Dhurandhar 2 despite ban, here's how | website=The Siasat Daily | date=2026-03-20 | url=https://www.siasat.com/dhurandhar-2-reaches-pakistan-despite-ban-videos-go-viral-3438346/amp/ | access-date=2026-03-26}}</ref><ref>{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Explained: How Dhurandhar part 1 and 2's UAE-GCC ban could cost as much as lifetime numbers of Ghajini, Stree, Gangubai Kathiawadi |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/explained-dhurandhar-part-1-2s-uae-gcc-ban-cost-much-lifetime-numbers-ghajini-stree-gangubai-kathiawadi/ |website=Bollywood Hungama}}</ref><ref name="Hindustan Times-2026">{{Cite web |date=2026-03-19 |title=Dhurandhar 2 review: A roller-coaster ride elevated by Ranveer Singh's brilliance, Aditya Dhar's undoubtable restraint |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-review-rollercoaster-ride-elevated-by-ranveer-singh-brilliance-aditya-dhar-undoubtable-restraint-101773862482390.html |access-date=2026-03-20 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref name="w517">{{cite web | last=Rajendran | first=Sowmya | title=Dhurandhar 2 review: Angrier, louder, emptier | website=Newslaundry | date=2026-03-19 | url=https://www.newslaundry.com/2026/03/19/dhurandhar-the-revenge-review-hamzas-mission-is-bloodshed-dhars-mission-is-whitewash | access-date=2026-03-21}}</ref><ref name="d500">{{cite web | last=Yasmin | first=Shahana | title=Dhurandhar 2: The box-office juggernaut that shows hypermasculine nationalism still sells in India | website=The Independent | date=2026-03-19 | url=https://www.independent.co.uk/asia/india/dhurandhar-2-revenge-release-box-office-ranveer-singh-b2941618.html | access-date=2026-03-21}}</ref><ref name="p841">{{cite web | last=Awasthi | first=Pragati | title=International critics slam Ranveer Singh's Dhurandhar: The Revenge, call it 'sociopathic' | website=Wion | date=2026-03-25 | url=https://www.wionews.com/entertainment/hollywood/international-critics-slam-ranveer-singh-s-dhurandhar-the-revenge-call-it-sociopathic-1774427716170 | access-date=2026-03-26 | archive-date=26 March 2026 | archive-url=https://web.archive.org/web/20260326051157/https://www.wionews.com/entertainment/hollywood/international-critics-slam-ranveer-singh-s-dhurandhar-the-revenge-call-it-sociopathic-1774427716170 | url-status=live }}</ref>}} असे असूनही, चित्रपटाने बॉक्स ऑफिसवर वेगाने यश मिळवले आणि एका आठवड्यात {{INR}}१००० कोटींहून अधिक कमाई केली.<ref>{{cite web |access-date=26 March 2026 |title=Dhurandhar 2 joins the 1000-crore club at box office; surpasses Ranbir Kapoor’s Animal |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Mar/26/dhurandhar-2-joins-the-1000-crore-club-at-box-office-surpasses-ranbir-kapoors-animal |website=Cinema Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-26 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 7: Ranveer Singh film mints ₹1000 cr in a week; outpaces Baahubali, RRR |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-7-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1000-crore-outpaces-baahubali-rrr-101774492427070.html |access-date=2026-03-26 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> हा सध्याचा चौथा सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट, जगभरात आणि देशांतर्गत सर्वाधिक कमाई करणारा दुसरा हिंदी चित्रपट, [[भारतातील सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या चित्रपटांची यादी|भारतातील तिसरा सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट]], २०२६ चा सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट आणि २०२६ मधील एकूणच नववा सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट आहे. == कथानक == कथेचा नायक जस्कीरत सिंग रंगी (रणवीर सिंग) हा भारतीय सैन्याच्या 'पंजाब रेजिमेंट'चा एक धाडसी जवान असतो. एका अत्यंत गोपनीय मिशनसाठी तो आपले नाव बदलून 'हमजा अली मजारी' या ओळखीने पाकिस्तानात प्रवेश करतो. तिथे तो केवळ एक हेर म्हणून राहत नाही, तर तिथल्या व्यवस्थेत इतका मिसळून जातो की तो पाकिस्तानी राजकारणी जमील जमाली (राकेश बेदी) यांच्या मुलीशी, यलिनाशी (सारा अर्जुन) लग्न करतो. चित्रपटाचा मोठा भाग कराचीतील 'ल्यारी' भागात घडतो. तिथे हमजा आपला हँडलर मोहम्मद आलम (गौरव गेरा) याच्या मदतीने अंडरवर्ल्ड आणि दहशतवादी कारवायांची माहिती गोळा करतो. यामध्ये त्याला स्थानिक गुंड उझैर बलोच आणि पोलीस अधिकारी चौधरी अस्लम (संजय दत्त) यांच्याशी सामना करावा लागतो. जेव्हा भारतावर होणाऱ्या दहशतवादी हल्ल्यांचे (उदा. २६/११ चा संदर्भ) धागेदोरे आयएसआय (ISI) अधिकारी मेजर इक्बाल (अर्जुन रामपाल) आणि 'बडे साहब' म्हणजेच दाऊद इब्राहिमपर्यंत पोहोचतात, तेव्हा भारतीय गुप्तचर संस्था (IB) या नेटवर्कला उद्ध्वस्त करण्याचा निर्णय घेते. क्लायमॅक्स: जस्कीरत ऊर्फ हमजाला आपली खरी ओळख, आपले कुटुंब आणि देशाचे कर्तव्य यांच्यात समतोल राखताना अनेक आव्हानांना सामोरे जावे लागते. आपल्या देशाचा अपमान करणाऱ्या आणि सीमेपलीकडून कारवाया करणाऱ्या शत्रूंचा शोध घेऊन त्यांचा खात्मा करणे, हा या चित्रपटाचा मुख्य गाभा आहे. थोडक्यात, हा चित्रपट एका भारतीय सैनिकाच्या बलिदानाची, त्याच्या छुप्या मिशनची आणि शत्रूच्या घरात शिरून घेतलेल्या सूडाची चित्तथरारक कथा आहे. यात अजित डोवाल आणि अस्लम खान यांसारख्या खऱ्या पात्रांवर आधारित व्यक्तिरेखा असल्याने कथेला वास्तववादी जोड मिळाली आहे. == कलाकार == * [[रणवीर सिंग]] - हमजा अली मजारी / जस्कीरत सिंग रंगी (पंजाब रेजिमेंट) च्या भूमिकेत * [[अर्जुन रामपाल]] - मेजर इक्बाल (आयएसआय अधिकारी) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[इलियास काश्मिरी]] आणि मेजर इक्बाल यांच्यावर आधारित आहे) * [[संजय दत्त]] - एसएसपी चौधरी अस्लम (ल्यारी टास्क फोर्स, सिंध पोलीस) च्या भूमिकेत * [[आर. माधवन]] - अजय सन्याल (आयबी प्रमुख) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[अजित डोवाल]] यांच्यावर आधारित आहे) * [[सारा अर्जुन]] - यलिना जमाली (हमजाची पत्नी) च्या भूमिकेत * [[राकेश बेदी]] - जमील जमाली (यलिनाचा पिता) च्या भूमिकेत. ते एक भारतीय हेर आणि पाकिस्तानी आवामी पार्टीचे (PAP) वरिष्ठ राजकारणी आहेत * [[गौरव गेरा]] - मोहम्मद आलम (ल्यारीतील एका ज्यूस सेंटरचा मालक आणि हमजाचा हँडलर) च्या भूमिकेत * [[मानव गोहिल]] - सुशांत बन्सल (आयबीचे उपसंचालक) च्या भूमिकेत * [[दानिश पांडोर]] - उझैर बलोच (बलोच टोळीचा नेता) च्या भूमिकेत * विमल ओबेरॉय - शिरानी ([[बलुचिस्तान मुक्तिसेना|बलोचिस्तान युनायटेड फोर्स]]चा नेता) च्या भूमिकेत * दानिश इक्बाल - [[दाऊद इब्राहिम]] / बडे साहबच्या भूमिकेत * [[राज झुत्शी]] - लेफ्टनंट जनरल शमशाद हसन (आयएसआयचे महासंचालक) च्या भूमिकेत * उदयबीर संधू - गुरबाझ "पिंडा" सिंगच्या भूमिकेत. (हे पात्र हरविंदर सिंग संधू "रिंडा" वर आधारित आहे) * मुस्तफा अहमद - रिझवान शाहच्या भूमिकेत * मधुरजीत सर्घी - प्रभनीत कौर रंगी (जस्कीरतची आई) च्या भूमिकेत * गितिका गंजू धर - शबनम जमाली (जमीलची पत्नी) च्या भूमिकेत * आदित्य उप्पल - एएसपी ओमर हैदरच्या भूमिकेत. (हे पात्र ओमर शाहिद हमीदवर आधारित आहे) * सलीम सिद्दीकी - आतिफ अहमदच्या भूमिकेत. (हे पात्र [[अतिक अहमद]]वर आधारित आहे) * राम चंदर - अश्फाक अहमदच्या भूमिकेत. (हे पात्र खालिद अझीमवर आधारित आहे) * अश्विन धर - अर्शद पप्पू (पठाण टोळीचा नेता) च्या भूमिकेत * अभय अरोरा - यासिर अराफात (पप्पूचा धाकटा भाऊ) च्या भूमिकेत * अंकित सागर - जावेद खनानीच्या भूमिकेत * विनोद थरानी - आझम चीमाच्या भूमिकेत * फैज खान - साजिद मीरच्या भूमिकेत * संजय मेहता - अब्दुल भट्टोवीच्या भूमिकेत * राजेश डोग्रा - अब्दुल रहमान मक्कीच्या भूमिकेत * सुविंदर विकी - ब्रिगेडियर जहांगीर (इक्बालचे वडील) च्या भूमिकेत * [[सौम्या टंडन]] - उल्फत (रहमानची विधवा) च्या भूमिकेत * उमैर नवीद निर्बान - झयान (हमजा आणि यलिनाचा मुलगा) च्या भूमिकेत * परी पांढेर - जसलीन कौर रंगीच्या भूमिकेत * हितिका बाली - हरलीन कौर रंगीच्या भूमिकेत * आशिष दुग्गल - आमदार सुखविंदर सिंगच्या भूमिकेत * भाषा सुंबली - वकील वीणाच्या भूमिकेत * विजेंदर सिंग - अमरजित सिंगच्या भूमिकेत * विवेक सिन्हा - जहूर मिस्त्रीच्या भूमिकेत * अमनदीप सिंग - सुनप्रीत सिंग "सनी डीव्हीडी" च्या भूमिकेत * मशहूर अमरोही - नवाब शफीकच्या भूमिकेत. (हे पात्र [[नवाझ शरीफ]] यांच्यावर आधारित आहे) * संजय मेंदिरत्ता - आकिब अली झरवारी (पाकिस्तानचे राष्ट्राध्यक्ष) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[आसिफ अली झरदारी]] यांच्यावर आधारित आहे) * हिमांशू गोखानी - डीजीपी संजय कुमार (उत्तर प्रदेश पोलीस) च्या भूमिकेत * [[अक्षय खन्ना]] - रहमान डकैतच्या भूमिकेत (शरीर प्रदर्शन/विशेष भूमिका) * [[यामी गौतम]] - शाझिया बानो (पाहुणी कलाकार) == निर्मिती == हा उत्तरभाग 'धुरंधर' या चित्रपटाचा अंतिम भाग म्हणून विकसित करण्यात आला. सुरुवातीला एकाच चित्रपटाची निर्मिती करण्यात येणार होती. परंतु पूर्ण कथानकासाठी हा चित्रपट दोन भागांत प्रदर्शित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.<ref>{{cite web |access-date=19 November 2025 |title=INSIDE SCOOP: The REAL REASON why Aditya Dhar is releasing Ranveer Singh's Dhurandhar in two parts |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/inside-scoop-real-reason-aditya-dhar-releasing-ranveer-singhs-dhurandhar-two-parts/ |work=Bollywood Hungama |archive-date=19 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251119172110/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/inside-scoop-real-reason-aditya-dhar-releasing-ranveer-singhs-dhurandhar-two-parts/ |url-status=live }}</ref> या दोन्ही भागांचे चित्रीकरण एकाच वेळी सलगपणे करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=20 November 2025 |title='Dhurandhar': Here's the REAL REASON why Aditya Dhar split Ranveer Singh's film into two parts |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-heres-the-real-reason-why-aditya-dhar-split-ranveer-singhs-film-into-two-parts/articleshow/125458076.cms |work=The Times of India |archive-date=6 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206102647/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-heres-the-real-reason-why-aditya-dhar-split-ranveer-singhs-film-into-two-parts/articleshow/125458076.cms |url-status=live }}</ref> मुळात एकच चित्रपट प्रदर्शित करण्याचा मानस होता, परंतु चित्रपटाचे फुटेज, व्याप्ती आणि कथेतील गुंतागुंत यामुळे उत्तर-निर्मिती प्रक्रियेदरम्यान निर्मात्यांनी चित्रपटाचे दोन भाग करण्याचा निर्णय घेतला.<ref>{{cite web |access-date=20 November 2025 |title=Why Is Ranveer Singh's Dhurandhar Releasing In 2 Parts? Here's Why Aditya Dhar Took This Decision |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/why-is-ranveer-singh-dhurandhar-releasing-in-2-parts-heres-why-aditya-dhar-took-this-decision-ws-l-9719512.html |work=News18 |archive-date=30 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251230132647/https://www.news18.com/movies/bollywood/why-is-ranveer-singh-dhurandhar-releasing-in-2-parts-heres-why-aditya-dhar-took-this-decision-ws-l-9719512.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |access-date=4 December 2025 |title=Rakesh Bedi confirms Dhurandhar Part 2 is ready: 'It will release in a month or two' |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rakesh-bedi-confirms-dhurandhar-part-2-is-ready-it-will-release-in-a-month-or-two-10401614/ |work=The Indian Express |archive-date=31 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251231161850/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rakesh-bedi-confirms-dhurandhar-part-2-is-ready-it-will-release-in-a-month-or-two-10401614/ |url-status=live }}</ref> दोन्ही चित्रपटांचे मुख्य चित्रीकरण जुलै २०२४ ते ऑक्टोबर २०२५ दरम्यान भारत आणि [[थायलंड]]मध्ये पार पडले.<ref>{{cite web |date=11 February 2025 |title=Ranveer Singh and Akshaye Khanna spotted shooting for Aditya Dhar's 'Dhurandhar' – Exclusive Pics |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ranveer-singh-and-akshaye-khanna-spotted-shooting-for-aditya-dhars-dhurandhar-exclusive-pics/articleshow/118142712.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250211095815/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ranveer-singh-and-akshaye-khanna-spotted-shooting-for-aditya-dhars-dhurandhar-exclusive-pics/articleshow/118142712.cms |archive-date=11 February 2025 |access-date=11 February 2025 |work=Times of India}}</ref><ref>{{cite web |access-date=17 December 2025 |title=Dhurandhar Shooting Locations: Ranveer Singh and Aditya Dhar's Action Thriller Filmed Across Bangkok, Amritsar, Mumbai and Ladakh |url=https://www.timesnownews.com/travel/dhurandhar-shooting-locations-ranveer-singh-and-aditya-dhar-action-thriller-filmed-across-bangkok-amritsar-mumbai-and-ladakh-article-153241174 |website=Times Now |archive-date=19 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219075859/https://www.timesnownews.com/travel/dhurandhar-shooting-locations-ranveer-singh-and-aditya-dhar-action-thriller-filmed-across-bangkok-amritsar-mumbai-and-ladakh-article-153241174 |url-status=live }}</ref> दुसऱ्या भागाचे उर्वरित चित्रीकरण जानेवारी आणि फेब्रुवारी २०२६ मध्ये देखील करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=1 February 2026 |title='Dhurandhar 2 The Revenge': Sanjay Dutt and Arjun Rampal SPOTTED filming in Mumbai ahead of sequel release |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-sanjay-dutt-and-arjun-rampal-spotted-filming-in-mumbai-ahead-of-sequel-release/articleshow/127831461.cms |website=Times of India}}</ref><ref>{{cite web |access-date=5 February 2026 |title=Exclusive: Yami Gautam Joins Aditya Dhar's Dhurandhar 2, Wraps Up Shoot |url=https://www.ndtv.com/entertainment/exclusive-yami-gautam-joins-aditya-dhars-dhurandhar-2-wraps-up-shoot-10951533 |website=NDTV}}</ref><ref>{{cite web |access-date=3 February 2026 |title=BREAKING: Mumbai Police files FIR against Dhurandhar The Revenge location manager for flying drone in high security Fort area of South Mumbai without permission |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-mumbai-police-files-fir-dhurandhar-revenge-location-manager-flying-drone-high-security-fort-area-south-mumbai-without-permission |website=Bollywood Hungama}}</ref> == संगीत == चित्रपटाचे संगीत [[शाश्वत सचदेव]] यांनी संगीतबद्ध केले असून, गाण्याचे बोल [[इर्शाद कामिल]] आणि [[कुमार (गीतकार)|कुमार]] यांनी लिहिले आहेत. १७ मार्च २०२६ रोजी [[मुंबई]] येथे पार पडलेल्या चित्रपटाच्या ऑडिओ लॉन्च कार्यक्रमाच्या निमित्ताने, [[टी-सीरीज]] द्वारे हे संगीत प्रदर्शित करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=18 March 2026 |title=Dhurandhar 2 Album OUT: Grittier, darker and heavier than the first — and every single song earns it |url=https://www.livemint.com/entertainment/dhurandhar-2-album-out-grittier-darker-and-heavier-than-the-first-and-every-single-song-earns-it-11773774370274.html |website=Mint}}</ref> या अल्बमची विस्तारित आवृत्ती २४ मार्च २०२६ रोजी प्रदर्शित झाली. या चित्रपटाचे संगीत हक्क टी-सीरीज ने ₹२७ कोटींना विकत घेतले असून, त्यांनी [[सारेगामा]]ची जागा घेतली आहे.<ref>{{Cite news |date=2 February 2026|title=T-Series takes over music rights of Dhurandhar 2, replaces Saregama|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/t-series-takes-music-rights-dhurandhar-2-replaces-saregama-report/ |access-date=3 February 2026 |work=Bollywood Hungama}}</ref><ref name=TSERIES>{{cite web |access-date=4 February 2026 |title=FACT CHECK: Variety's Rs. 50–60 cr. Dhurandhar: The Revenge music deal claim BUSTED – real figure is Rs. 27 cr. |url=https://www.tseries.com/news/fact-check-variety%E2%80%99s-rs-50%E2%80%9360-cr-dhurandhar-revenge-music-deal-claim-busted-%E2%80%93-real-figure-rs-27 |website=tseries.com}}</ref> सुरुवातीला हे संगीत हक्क ₹४५-६० कोटींना विकले गेल्याचे वृत्त समोर आले होते, मात्र नंतर ते चुकीचे ठरले.<ref>{{cite web |access-date=6 February 2026 |title=Ranveer Singh–Aditya Dhar's Dhurandhar 2 Fetches Massive Rs 245 Crore From Non-Theatrical Rights: Report |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/ranveer-singh-aditya-dhars-dhurandhar-2-fetches-massive-rs-245-crore-from-non-theatrical-rights-report-ws-kl-9885416.html |website=News18}}</ref><ref name="TSERIES"/> == प्रदर्शन == === चित्रपटगृह === 'धुरंधर: द रिव्हेंज' १९ मार्च २०२६ रोजी [[गुढीपाडवा]], [[उगादी]] आणि [[ईद-उल-फित्र]] च्या मुहूर्तावर जगभरात प्रदर्शित झाला.<ref>{{cite web |access-date=5 December 2025 |title=Dhurandhar hits theatres: Second part of Ranveer's film to release on this date |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/dhurandhar-part-two-film-release-date-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-arjun-rampal-akshaye-khanna-r-madhavan-rakesh-bedi-2831185-2025-12-05 |work=India Today |archive-date=12 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212080202/https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/dhurandhar-part-two-film-release-date-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-arjun-rampal-akshaye-khanna-r-madhavan-rakesh-bedi-2831185-2025-12-05 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |access-date=5 December 2025 |title=BREAKING: Dhurandhar ends with the promise of a sequel; to release on Eid, on March 19, 2026; clash with Toxic, Dhamaal 4 |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-ends-promise-sequel-release-eid-march-19-2026-clash-toxic-dhamaal-4/ |work=Bollywood Hungama |archive-date=5 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251205102203/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-ends-promise-sequel-release-eid-march-19-2026-clash-toxic-dhamaal-4/ |url-status=live }}</ref> प्रेक्षकांच्या प्रचंड मागणीमुळे हा चित्रपट मूळ [[हिंदी भाषा|हिंदी]] व्यतिरिक्त [[तेलुगू भाषा|तेलुगू]], [[तमिळ भाषा|तमिळ]], [[मल्याळम भाषा|मल्याळम]] आणि [[कन्नड भाषा|कन्नड]] भाषांमध्येही प्रदर्शित करण्यात आला.<ref>{{cite web |access-date=24 December 2025 |title=Dhurandhar 2 To Release In 5 , Ranveer Singh's Film Locks Eid Release |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/dhurandhar-2-to-release-in-5-languages-ranveer-singhs-film-locks-eid-release-ws-l-9790173.html |work=News18}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 December 2025 |title='Dhurandhar' storm goes Pan-India: Sequel to release on Eid 2026 in five languages following massive demand |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-storm-goes-pan-india-sequel-to-release-on-eid-2026-in-five-languages-following-massive-demand-3841596 |access-date=25 December 2025 |website=[[The Deccan Herald]] |archive-date=24 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251224171931/https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-storm-goes-pan-india-sequel-to-release-on-eid-2026-in-five-languages-following-massive-demand-3841596 |url-status=live }}</ref> चित्रपटातील तीव्र हिंसाचारामुळे [[केंद्रीय चित्रपट प्रमाणन मंडळ|सेन्सॉर बोर्डाने (CBFC)]] याला 'A' (फक्त प्रौढांसाठी) प्रमाणपत्र दिले. काही हिंसक दृश्ये आणि शिवराळ भाषेवर कात्री लावल्यानंतर चित्रपटाचा अंतिम कालावधी २२९ मिनिटे निश्चित करण्यात आला.<ref name=CBFC>{{Cite web |first=Fenil |last=Seta |date=17 March 2026 |title=EXCLUSIVE: CBFC reduces visuals in 4 violent scenes in Dhurandhar The Revenge by 34 seconds; censors abusive words |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/exclusive-cbfc-reduces-visuals-4-violent-scenes-dhurandhar-revenge-34-seconds-censors-abusive-words/ |website=Bollywood Hungama |access-date=17 March 2026}}</ref><ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title=Dhurandhar 2 loses 6 minutes in India: Beheading, cement block attack & eye-smashing scenes trimmed. Full CBFC 21 edit list inside |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/dhurandhar-2-loses-6-minutes-in-india-beheading-cement-block-attack-eye-smashing-scenes-trimmed-full-cbfc-21-edit-list-inside/articleshow/129647867.cms |access-date=2026-03-19 |work=[[The Economic Times]] |issn=0013-0389}}</ref> मात्र, परदेशातील प्रदर्शनांमध्ये हा चित्रपट २३५ मिनिटांचा असल्याचे सांगण्यात आले.<ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title='Dhurandhar: The Revenge': Ranveer Singh starrer faces CBFC cuts; violent scenes and runtime reduced ahead of release |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-ranveer-singh-starrer-faces-cbfc-cuts-violent-scenes-and-runtime-reduced-ahead-of-release/articleshow/129641796.cms#:~:text=The%20version%20submitted%20to%20the,3%20hours%20and%2055%20minutes. |access-date=2026-03-19 |work=The Times of India |issn=0971-8257 |archive-date=18 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260318043338/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-ranveer-singh-starrer-faces-cbfc-cuts-violent-scenes-and-runtime-reduced-ahead-of-release/articleshow/129641796.cms#:~:text=The%20version%20submitted%20to%20the,3%20hours%20and%2055%20minutes. |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=Choudhury |first=Anjali |date=March 17, 2026 |title=Dhurandhar 2 India Version Is 6 Minutes Shorter Than Overseas, 3 Hour 49 Minutes vs 3 Hour 55 Minutes |url=https://www.ndtv.com/entertainment/dhurandhar-2-india-version-is-6-minutes-shorter-than-overseas-3-hour-49-minutes-vs-3-hour-55-minutes-11229790 |website=[[NDTV]]}}</ref> सर्व भाषांमध्ये १८ मार्चच्या संध्याकाळी 'पेड प्रिव्ह्यू' शो आयोजित केले होते, परंतु तांत्रिक आणि सेन्सॉरशीपच्या समस्यांमुळे अनेक शो लांबणीवर पडले किंवा रद्द झाले, ज्याचा फटका प्रामुख्याने कन्नड आणि मल्याळम शोना बसला.<ref>{{Cite web |date=2026-03-18 |title=EXCLUSIVE: Dhurandhar: The Revenge kicks off Hindi, Tamil & Telugu premieres on March 18; Malayalam & Kannada delayed due to censor issues |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/exclusives/exclusive-dhurandhar-the-revenge-hindi-tamil-telugu-begins-premieres-on-march-18-2026-while-malayalam-and-kannada-versions-get-delayed-due-to-censor-delay-1401588 |access-date=2026-03-19 |website=PINKVILLA |language=en}}</ref><ref>{{cite web |access-date=6 March 2026 |title=BREAKING: Dhurandhar: The Revenge to have paid previews on March 18 from 5:00 pm onwards |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-the-revenge-to-have-paid-previews-on-march-18-from-500-pm-onwards/ |website=Bollywood Hungama |archive-date=6 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260306162713/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-the-revenge-to-have-paid-previews-on-march-18-from-500-pm-onwards/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title=Aditya Dhar issues apology as Dhurandhar 2: The Revenge premieres hit by delays, Kannada, Malayalam shows cancelled |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/aditya-dhar-issues-apology-as-dhurandhar-2-the-revenge-premieres-hit-by-delays-kannada-malayalam-shows-cancelled/articleshow/129660314.cms |access-date=2026-03-19 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> मागील भागाप्रमाणेच, या चित्रपटावरही [[खाडी सहकार्य परिषद|गल्फ (GCC)]] देशांमध्ये बंदी घालण्यात आली.<ref name="k994"/><ref name="bollywoodhungama.com">{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Explained: How Dhurandhar part 1 and 2's UAE-GCC ban could cost as much as lifetime numbers of Ghajini, Stree, Gangubai Kathiawadi |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/explained-dhurandhar-part-1-2s-uae-gcc-ban-cost-much-lifetime-numbers-ghajini-stree-gangubai-kathiawadi/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> === होम मीडिया === चित्रपटाचे प्रदर्शनानंतरचे डिजिटल स्ट्रीमिंग हक्क (ओटीटी हक्क) जियो हॉटस्टार ने १५० कोटी रुपयांना विकत घेतले. या मालिकेतील मागील चित्रपटाचे हक्क [[नेटफ्लिक्स]] कडे होते, मात्र यावेळेस जिओ हॉटस्टारने बाजी मारली.<ref>{{cite web |access-date=4 February 2026 |title=SCOOP: Dhurandhar 2 OTT rights EXPLODE to Rs. 150 cr; Ranveer Singh creates yet another RECORD as Jio Hotstar wins big! |url=https://www.bollywoodhungama.com/amp/news/bollywood/scoop-dhurandhar-2-ott-rights-explode-to-rs-150-cr-ranveer-singh-creates-yet-another-record-as-jio-hotstar-wins-big/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> == बॉक्स ऑफिस (गल्ला) == अधिकृत प्रदर्शनाच्या आदल्या दिवशी निवडक चित्रपटगृहांमध्ये झालेल्या 'पेड प्रिव्ह्यू'मधून या चित्रपटाने ₹७५ कोटींची कमाई केली. कोणत्याही भारतीय चित्रपटासाठी ही आतापर्यंतची सर्वोच्च कमाई असून, याने ''स्त्री २'' (२०२४) आणि ''दे कॉल हिम ओजी'' (२०२५) चे पूर्वीचे विक्रम मोडीत काढले.<ref>{{Cite web |date=Mar 19, 2026 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection: Film mints ₹75 cr in previews, beats Baaghi 4 lifetime even before release |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-ranveer-singh-aditya-dhar-film-mints-75-crore-paid-previews-beats-baaghi-4-101773897042484.html |access-date=Mar 20, 2026 |website=Hindustan Times |language=en|last=Mathur|first=Abhimanyu}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 collection: Ranveer Singh film opens at Rs 240 crore globally |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-2-day-1-collection-aditya-dhars-espionage-drama-opens-at-rs-240-crore-globally-3938515 |access-date=2026-03-20 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> प्रिव्ह्यूसह या चित्रपटाने जगभरात ₹१९६–२४० कोटींची सलामी दिली, जी कोणत्याही बॉलिवूड चित्रपटासाठीची सर्वोच्च सुरुवातीची कमाई आहे.<ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 Emerges WORLDWIDE Day One Champion |url=https://www.boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=9681 |access-date=2026-03-21 |website=[[Box Office India]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=Mar 20, 2026 |title=All box office records Ranveer Singh, Aditya Dhar's Dhurandhar 2 broke on day 1 with earth-shattering ₹240 crore start |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/all-box-office-records-ranveer-singh-aditya-dhar-dhurandhar-2-broke-on-day-1-jawan-baahubali-pushpa-2-bollywood-101773995774153.html |access-date=March 20, 2026 |website=Hindustan Times |language=en|last=Mathur|first=Abhimanyu|archive-url=https://web.archive.org/web/20260320190639/https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/all-box-office-records-ranveer-singh-aditya-dhar-dhurandhar-2-broke-on-day-1-jawan-baahubali-pushpa-2-bollywood-101773995774153.html|archive-date=March 20, 2026|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Palat |first=Lakshana N. |date=2026-03-20 |title=Dhurandhar 2 crosses Rs 2.4 billion worldwide, overtakes Baahubali 2 as biggest Indian opener ever |url=https://gulfnews.com/entertainment/dhurandhar-2-crosses-rs-24-billion-worldwide-overtakes-baahubali-2-as-biggest-indian-opener-ever-1.500480785 |access-date=2026-03-20 |website=[[Gulf News]] |language=en}}</ref> पहिल्या आठवड्याच्या अखेरीस , चित्रपटाने जगभरात ₹७५९.९१ कोटी कमावले, ज्यामध्ये परदेशातील कमाई सुमारे ₹२०९.६० कोटी होती.<ref>{{Cite web |date=2026-03-23 |title=GLOBAL DOMINATION: Dhurandhar The Revenge storms the world box office with Rs. 759.91 crore worldwide gross; Ranveer Singh crowned 'King Of The World' |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/global-domination-dhurandhar-revenge-storms-world-box-office-rs-759-91-crore-worldwide-gross-ranveer-singh-crowned-king-world/ |access-date=2026-03-24 |website=Bollywood Hungama |language=en |archive-date=24 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260324133658/https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/global-domination-dhurandhar-revenge-storms-world-box-office-rs-759-91-crore-worldwide-gross-ranveer-singh-crowned-king-world/ |url-status=live }}</ref> 'धुरंधर: द रिव्हेंज'ने पहिल्याच आठवड्यात जगभरात ₹१,००६ कोटींचा टप्पा ओलांडला. यामुळे [[एस.एस. राजामौली]] यांच्यानंतर सलग दोन चित्रपट ₹१,००० कोटींच्या क्लबमध्ये नेणारे आदित्य धर हे दुसरे भारतीय दिग्दर्शक ठरले.<ref>{{cite web |access-date=26 March 2026 |title=Dhurandhar 2 joins the 1000-crore club at box office; surpasses Ranbir Kapoor’s Animal |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Mar/26/dhurandhar-2-joins-the-1000-crore-club-at-box-office-surpasses-ranbir-kapoors-animal |website=Cinema Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-26 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 7: Ranveer Singh film mints ₹1000 cr in a week; outpaces Baahubali, RRR |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-7-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1000-crore-outpaces-baahubali-rrr-101774492427070.html |access-date=2026-03-26 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> चित्रपटाने ९ दिवसांत उत्तर अमेरिकेत २०.८० दशलक्ष डॉलर्सची कमाई केली,<ref>{{Cite news |title='Dhurandhar 2' Box Office Collection Day 11: Ranveer Singh film surpasses lifetime collection of first part, becomes 4th biggest Indian film of all time |url=https://www.firstpost.com/entertainment/dhurandhar-2-box-office-collection-day-11-ranveer-singh-film-surpasses-lifetime-collection-of-first-part-becomes-4th-biggest-indian-film-of-all-time-13994486.html |access-date=2026-03-30 |work=Firstpost}}</ref> आणि ''[[बाहुबली २: द कन्क्लुजन]]''चा २०.७८ दशलक्ष डॉलर्सचा त्या प्रदेशातील आजीवन विक्रम मोडला.<ref>{{Cite web |date=2026-03-29 |title=Baahubali Producer Reacts as Dhurandhar Shatters Long-standing Record |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/baahubali-producer-reacts-as-dhurandhar-shatters-long-standing-record-1947044 |access-date=2026-03-29 |website=Deccan Chronicle |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-29 |title=Dhurandhar The Revenge Box Office: Surpasses Baahubali: The Conclusion in North America |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/dhurandhar-revenge-box-office-surpasses-baahubali-conclusion-north-america/ |access-date=2026-03-29 |website=Bollywood Hungama |language=en}}</ref> अवघ्या ११ दिवसांत जगभरात ₹१,३६५ कोटी कमावून या चित्रपटाने पहिल्या भागाच्या एकूण कमाईला मागे टाकले.<ref>{{Cite web |last=Ramachandran |first=Naman |date=2026-03-30 |title=Ranveer Singh’s ‘Dhurandhar: The Revenge’ Tops $147 Million Globally, Becomes Highest-Grossing Indian Film in North America Surpassing ‘Baahubali 2’ |url=https://variety.com/2026/film/box-office/ranveer-singh-dhurandhar-the-revenge-147-million-baahubali-2-1236702346/ |access-date=2026-03-30 |website=Variety |language=en-US}}</ref> तसेच तो [[ऑस्ट्रेलिया]]मध्ये सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट ठरला.<ref>{{cite web |access-date=30 March 2026 |title=Dhurandhar The Revenge becomes the Highest-Grossing Indian film of all time in Australia |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/dhurandhar-revenge-becomes-highest-grossing-indian-film-time-australia/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> दुसऱ्या आठवड्याच्या अखेरीस चित्रपटाची जागतिक कमाई ₹१,४३५ कोटींवर पोहोचली आणि प्रदर्शनाच्या दुसऱ्याच आठवड्यात याने ₹१,५०० कोटींचा टप्पा पार केला.<ref>{{Cite web |date=2026-04-01 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 13: Ranveer Singh film becomes 1st from Bollywood to cross ₹1400 crore |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-13-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1st-from-bollywood-1400-crore-101775012657428.html |access-date=2026-04-02 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 box office collection: Ranveer Singh's film crosses Rs 1500 crore worldwide, inches closer to Rs 1000 crore net in India |url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/dhurandhar-2-box-office-collection-ranveer-singh-s-film-crosses-rs-1500-crore-worldwide-inches-closer-to-rs-1000-crore-net-in-india-article-13878949.html |access-date=2026-04-03 |website=Moneycontrol}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == नोंदी == {{Notelist}} [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील चित्रपट]] [[वर्ग:भारतीय ॲक्शन ड्रामा चित्रपट]] [[वर्ग:भारतीय अ‍ॅक्शन थ्रिलर चित्रपट]] [[वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट]] 3vpfowu6qz2de9d6z2k44ecepqurxgt 2677611 2677609 2026-04-05T05:30:32Z संतोष गोरे 135680 /* संगीत */ 2677611 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''धुरंधर: द रिव्हेंज''' हा २०२६ मधील [[हिंदी]]-भाषेतील [[हेरपट]]-मारधाड चित्रपट चित्रपट आहे. या चित्रपटाचे लेखन आणि दिग्दर्शन [[आदित्य धर]] यांनी केले आहे. याची निर्मिती धर, लोकेश धर आणि [[ज्योती देशपांडे]] यांनी [[जिओ प्लॅटफॉर्म्स|जिओ स्टुडिओज]] आणि B62 स्टुडिओज अंतर्गत केली आहे. हा २०२५ च्या ''[[धुरंधर (चित्रपट) |धुरंधर]]'' चित्रपटाचा सिक्वेल आणि या द्वयी मालिकेतील शेवटचा भाग आहे. या चित्रपटात [[रणवीर सिंग]], [[अर्जुन रामपाल]], [[संजय दत्त]], [[आर. माधवन]], [[सारा अर्जुन]], [[राकेश बेदी]], [[गौरव गेरा]], [[दानिश पांडोर]] आणि [[मानव गोहिल]] यांच्या भूमिका असून, अनेक कलाकारांनी पहिल्या चित्रपटातील आपल्या भूमिका पुन्हा साकारल्या आहेत. हा चित्रपट एका अंडरकव्हर [[गुप्तचर विभाग|भारतीय गुप्तचर यंत्रणा]] एजंटचे अनुसरण करतो जो [[कराची]]मधील गुन्हेगारी सिंडिकेट आणि पाकिस्तानी राजकारणात आपली घुसखोरी सुरू ठेवतो आणि [[२६ नोव्हेंबर २००८ चा मुंबईवरील दहशतवादी हल्ला|२६/११ च्या हल्ल्यांचा]] बदला घेताना मोठ्या आव्हानांचा सामना करतो. चित्रपटाची कथा [[दक्षिण आशिया]]तील अनेक वास्तविक भू-राजकीय घटना आणि संघर्षांना ढोबळमानाने एकत्र गुंफते, ज्यामध्ये ऑपरेशन ल्यारी, [[२०१४ लोकसभा निवडणुका|२०१४ ची भारतीय सार्वत्रिक निवडणूक]] आणि २०१६ मधील [[भारताच्या चलनाचे विमुद्रीकरण]] यांचा समावेश आहे. पहिल्या चित्रपटासोबतच लगोलग चित्रीकरण करण्यात आलेल्या या चित्रपटाचे [[चित्रीकरण|मुख्य चित्रीकरण]] जुलै २०२४ मध्ये [[बँकॉक]], [[थायलंड]] येथे सुरू झाले आणि ऑक्टोबर २०२५ मध्ये पूर्ण झाले. चित्रीकरण [[पंजाब, भारत|पंजाब]], [[चंदिगढ]], [[महाराष्ट्र]], [[लडाख]], [[हिमाचल प्रदेश]] आणि थायलंडमध्ये झाले, जिथे काही ठिकाणांचा वापर [[पाकिस्तान]]-सेट सीक्वेन्ससाठी करण्यात आला. पहिल्या चित्रपटाप्रमाणेच शाश्वत सचदेव यांनी चित्रपटाचे संगीत दिग्दर्शन केले आहे. २२९ मिनिटांच्या 'रनटाइम'सह, हा आतापर्यंतचा 'आठवा सर्वात मोठा भारतीय चित्रपट आहे.<ref>{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Ranveer Singh's Dhurandhar: The Revenge Receives A Certificate With 3 hr 49 min Runtime |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/ranveer-singhs-dhurandhar-the-revenge-receives-a-certificate-with-3-hr-49-min-runtime-ws-l-9982965.html |website=News18}}</ref> ''धुरंधर: द रिव्हेंज'' १९ मार्च २०२६ रोजी [[गुढीपाडवा]], [[उगादी]] आणि [[ईद-उल-फित्र|ईद]]च्या मुहूर्तावर जगभरातील चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला. चित्रपटाला उत्तम प्रतिसाद मिळाला, ज्यामध्ये कलाकारांचा अभिनय, कथा आणि संगीत यांचे कौतुक झाले, तर त्यातील हिंसाचार आणि कथित राष्ट्रवादी व कथित [[इस्लामोफोबिया]]वर टीका झाली. त्याच्या पूर्ववर्ती चित्रपटाप्रमाणेच, यावर सर्व [[गल्फ को-ऑपरेशन कौन्सिल]] (GCC) देशांमध्ये बंदी घालण्यात आली.{{efn|<ref name="k994">{{cite web | last=Mouli | first=Chandra | title=Pakistanis are watching Dhurandhar 2 despite ban, here's how | website=The Siasat Daily | date=2026-03-20 | url=https://www.siasat.com/dhurandhar-2-reaches-pakistan-despite-ban-videos-go-viral-3438346/amp/ | access-date=2026-03-26}}</ref><ref>{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Explained: How Dhurandhar part 1 and 2's UAE-GCC ban could cost as much as lifetime numbers of Ghajini, Stree, Gangubai Kathiawadi |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/explained-dhurandhar-part-1-2s-uae-gcc-ban-cost-much-lifetime-numbers-ghajini-stree-gangubai-kathiawadi/ |website=Bollywood Hungama}}</ref><ref name="Hindustan Times-2026">{{Cite web |date=2026-03-19 |title=Dhurandhar 2 review: A roller-coaster ride elevated by Ranveer Singh's brilliance, Aditya Dhar's undoubtable restraint |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-review-rollercoaster-ride-elevated-by-ranveer-singh-brilliance-aditya-dhar-undoubtable-restraint-101773862482390.html |access-date=2026-03-20 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref name="w517">{{cite web | last=Rajendran | first=Sowmya | title=Dhurandhar 2 review: Angrier, louder, emptier | website=Newslaundry | date=2026-03-19 | url=https://www.newslaundry.com/2026/03/19/dhurandhar-the-revenge-review-hamzas-mission-is-bloodshed-dhars-mission-is-whitewash | access-date=2026-03-21}}</ref><ref name="d500">{{cite web | last=Yasmin | first=Shahana | title=Dhurandhar 2: The box-office juggernaut that shows hypermasculine nationalism still sells in India | website=The Independent | date=2026-03-19 | url=https://www.independent.co.uk/asia/india/dhurandhar-2-revenge-release-box-office-ranveer-singh-b2941618.html | access-date=2026-03-21}}</ref><ref name="p841">{{cite web | last=Awasthi | first=Pragati | title=International critics slam Ranveer Singh's Dhurandhar: The Revenge, call it 'sociopathic' | website=Wion | date=2026-03-25 | url=https://www.wionews.com/entertainment/hollywood/international-critics-slam-ranveer-singh-s-dhurandhar-the-revenge-call-it-sociopathic-1774427716170 | access-date=2026-03-26 | archive-date=26 March 2026 | archive-url=https://web.archive.org/web/20260326051157/https://www.wionews.com/entertainment/hollywood/international-critics-slam-ranveer-singh-s-dhurandhar-the-revenge-call-it-sociopathic-1774427716170 | url-status=live }}</ref>}} असे असूनही, चित्रपटाने बॉक्स ऑफिसवर वेगाने यश मिळवले आणि एका आठवड्यात {{INR}}१००० कोटींहून अधिक कमाई केली.<ref>{{cite web |access-date=26 March 2026 |title=Dhurandhar 2 joins the 1000-crore club at box office; surpasses Ranbir Kapoor’s Animal |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Mar/26/dhurandhar-2-joins-the-1000-crore-club-at-box-office-surpasses-ranbir-kapoors-animal |website=Cinema Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-26 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 7: Ranveer Singh film mints ₹1000 cr in a week; outpaces Baahubali, RRR |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-7-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1000-crore-outpaces-baahubali-rrr-101774492427070.html |access-date=2026-03-26 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> हा सध्याचा चौथा सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट, जगभरात आणि देशांतर्गत सर्वाधिक कमाई करणारा दुसरा हिंदी चित्रपट, [[भारतातील सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या चित्रपटांची यादी|भारतातील तिसरा सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट]], २०२६ चा सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट आणि २०२६ मधील एकूणच नववा सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट आहे. == कथानक == कथेचा नायक जस्कीरत सिंग रंगी (रणवीर सिंग) हा भारतीय सैन्याच्या 'पंजाब रेजिमेंट'चा एक धाडसी जवान असतो. एका अत्यंत गोपनीय मिशनसाठी तो आपले नाव बदलून 'हमजा अली मजारी' या ओळखीने पाकिस्तानात प्रवेश करतो. तिथे तो केवळ एक हेर म्हणून राहत नाही, तर तिथल्या व्यवस्थेत इतका मिसळून जातो की तो पाकिस्तानी राजकारणी जमील जमाली (राकेश बेदी) यांच्या मुलीशी, यलिनाशी (सारा अर्जुन) लग्न करतो. चित्रपटाचा मोठा भाग कराचीतील 'ल्यारी' भागात घडतो. तिथे हमजा आपला हँडलर मोहम्मद आलम (गौरव गेरा) याच्या मदतीने अंडरवर्ल्ड आणि दहशतवादी कारवायांची माहिती गोळा करतो. यामध्ये त्याला स्थानिक गुंड उझैर बलोच आणि पोलीस अधिकारी चौधरी अस्लम (संजय दत्त) यांच्याशी सामना करावा लागतो. जेव्हा भारतावर होणाऱ्या दहशतवादी हल्ल्यांचे (उदा. २६/११ चा संदर्भ) धागेदोरे आयएसआय (ISI) अधिकारी मेजर इक्बाल (अर्जुन रामपाल) आणि 'बडे साहब' म्हणजेच दाऊद इब्राहिमपर्यंत पोहोचतात, तेव्हा भारतीय गुप्तचर संस्था (IB) या नेटवर्कला उद्ध्वस्त करण्याचा निर्णय घेते. क्लायमॅक्स: जस्कीरत ऊर्फ हमजाला आपली खरी ओळख, आपले कुटुंब आणि देशाचे कर्तव्य यांच्यात समतोल राखताना अनेक आव्हानांना सामोरे जावे लागते. आपल्या देशाचा अपमान करणाऱ्या आणि सीमेपलीकडून कारवाया करणाऱ्या शत्रूंचा शोध घेऊन त्यांचा खात्मा करणे, हा या चित्रपटाचा मुख्य गाभा आहे. थोडक्यात, हा चित्रपट एका भारतीय सैनिकाच्या बलिदानाची, त्याच्या छुप्या मिशनची आणि शत्रूच्या घरात शिरून घेतलेल्या सूडाची चित्तथरारक कथा आहे. यात अजित डोवाल आणि अस्लम खान यांसारख्या खऱ्या पात्रांवर आधारित व्यक्तिरेखा असल्याने कथेला वास्तववादी जोड मिळाली आहे. == कलाकार == * [[रणवीर सिंग]] - हमजा अली मजारी / जस्कीरत सिंग रंगी (पंजाब रेजिमेंट) च्या भूमिकेत * [[अर्जुन रामपाल]] - मेजर इक्बाल (आयएसआय अधिकारी) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[इलियास काश्मिरी]] आणि मेजर इक्बाल यांच्यावर आधारित आहे) * [[संजय दत्त]] - एसएसपी चौधरी अस्लम (ल्यारी टास्क फोर्स, सिंध पोलीस) च्या भूमिकेत * [[आर. माधवन]] - अजय सन्याल (आयबी प्रमुख) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[अजित डोवाल]] यांच्यावर आधारित आहे) * [[सारा अर्जुन]] - यलिना जमाली (हमजाची पत्नी) च्या भूमिकेत * [[राकेश बेदी]] - जमील जमाली (यलिनाचा पिता) च्या भूमिकेत. ते एक भारतीय हेर आणि पाकिस्तानी आवामी पार्टीचे (PAP) वरिष्ठ राजकारणी आहेत * [[गौरव गेरा]] - मोहम्मद आलम (ल्यारीतील एका ज्यूस सेंटरचा मालक आणि हमजाचा हँडलर) च्या भूमिकेत * [[मानव गोहिल]] - सुशांत बन्सल (आयबीचे उपसंचालक) च्या भूमिकेत * [[दानिश पांडोर]] - उझैर बलोच (बलोच टोळीचा नेता) च्या भूमिकेत * विमल ओबेरॉय - शिरानी ([[बलुचिस्तान मुक्तिसेना|बलोचिस्तान युनायटेड फोर्स]]चा नेता) च्या भूमिकेत * दानिश इक्बाल - [[दाऊद इब्राहिम]] / बडे साहबच्या भूमिकेत * [[राज झुत्शी]] - लेफ्टनंट जनरल शमशाद हसन (आयएसआयचे महासंचालक) च्या भूमिकेत * उदयबीर संधू - गुरबाझ "पिंडा" सिंगच्या भूमिकेत. (हे पात्र हरविंदर सिंग संधू "रिंडा" वर आधारित आहे) * मुस्तफा अहमद - रिझवान शाहच्या भूमिकेत * मधुरजीत सर्घी - प्रभनीत कौर रंगी (जस्कीरतची आई) च्या भूमिकेत * गितिका गंजू धर - शबनम जमाली (जमीलची पत्नी) च्या भूमिकेत * आदित्य उप्पल - एएसपी ओमर हैदरच्या भूमिकेत. (हे पात्र ओमर शाहिद हमीदवर आधारित आहे) * सलीम सिद्दीकी - आतिफ अहमदच्या भूमिकेत. (हे पात्र [[अतिक अहमद]]वर आधारित आहे) * राम चंदर - अश्फाक अहमदच्या भूमिकेत. (हे पात्र खालिद अझीमवर आधारित आहे) * अश्विन धर - अर्शद पप्पू (पठाण टोळीचा नेता) च्या भूमिकेत * अभय अरोरा - यासिर अराफात (पप्पूचा धाकटा भाऊ) च्या भूमिकेत * अंकित सागर - जावेद खनानीच्या भूमिकेत * विनोद थरानी - आझम चीमाच्या भूमिकेत * फैज खान - साजिद मीरच्या भूमिकेत * संजय मेहता - अब्दुल भट्टोवीच्या भूमिकेत * राजेश डोग्रा - अब्दुल रहमान मक्कीच्या भूमिकेत * सुविंदर विकी - ब्रिगेडियर जहांगीर (इक्बालचे वडील) च्या भूमिकेत * [[सौम्या टंडन]] - उल्फत (रहमानची विधवा) च्या भूमिकेत * उमैर नवीद निर्बान - झयान (हमजा आणि यलिनाचा मुलगा) च्या भूमिकेत * परी पांढेर - जसलीन कौर रंगीच्या भूमिकेत * हितिका बाली - हरलीन कौर रंगीच्या भूमिकेत * आशिष दुग्गल - आमदार सुखविंदर सिंगच्या भूमिकेत * भाषा सुंबली - वकील वीणाच्या भूमिकेत * विजेंदर सिंग - अमरजित सिंगच्या भूमिकेत * विवेक सिन्हा - जहूर मिस्त्रीच्या भूमिकेत * अमनदीप सिंग - सुनप्रीत सिंग "सनी डीव्हीडी" च्या भूमिकेत * मशहूर अमरोही - नवाब शफीकच्या भूमिकेत. (हे पात्र [[नवाझ शरीफ]] यांच्यावर आधारित आहे) * संजय मेंदिरत्ता - आकिब अली झरवारी (पाकिस्तानचे राष्ट्राध्यक्ष) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[आसिफ अली झरदारी]] यांच्यावर आधारित आहे) * हिमांशू गोखानी - डीजीपी संजय कुमार (उत्तर प्रदेश पोलीस) च्या भूमिकेत * [[अक्षय खन्ना]] - रहमान डकैतच्या भूमिकेत (शरीर प्रदर्शन/विशेष भूमिका) * [[यामी गौतम]] - शाझिया बानो (पाहुणी कलाकार) == निर्मिती == हा उत्तरभाग 'धुरंधर' या चित्रपटाचा अंतिम भाग म्हणून विकसित करण्यात आला. सुरुवातीला एकाच चित्रपटाची निर्मिती करण्यात येणार होती. परंतु पूर्ण कथानकासाठी हा चित्रपट दोन भागांत प्रदर्शित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.<ref>{{cite web |access-date=19 November 2025 |title=INSIDE SCOOP: The REAL REASON why Aditya Dhar is releasing Ranveer Singh's Dhurandhar in two parts |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/inside-scoop-real-reason-aditya-dhar-releasing-ranveer-singhs-dhurandhar-two-parts/ |work=Bollywood Hungama |archive-date=19 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251119172110/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/inside-scoop-real-reason-aditya-dhar-releasing-ranveer-singhs-dhurandhar-two-parts/ |url-status=live }}</ref> या दोन्ही भागांचे चित्रीकरण एकाच वेळी सलगपणे करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=20 November 2025 |title='Dhurandhar': Here's the REAL REASON why Aditya Dhar split Ranveer Singh's film into two parts |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-heres-the-real-reason-why-aditya-dhar-split-ranveer-singhs-film-into-two-parts/articleshow/125458076.cms |work=The Times of India |archive-date=6 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206102647/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-heres-the-real-reason-why-aditya-dhar-split-ranveer-singhs-film-into-two-parts/articleshow/125458076.cms |url-status=live }}</ref> मुळात एकच चित्रपट प्रदर्शित करण्याचा मानस होता, परंतु चित्रपटाचे फुटेज, व्याप्ती आणि कथेतील गुंतागुंत यामुळे उत्तर-निर्मिती प्रक्रियेदरम्यान निर्मात्यांनी चित्रपटाचे दोन भाग करण्याचा निर्णय घेतला.<ref>{{cite web |access-date=20 November 2025 |title=Why Is Ranveer Singh's Dhurandhar Releasing In 2 Parts? Here's Why Aditya Dhar Took This Decision |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/why-is-ranveer-singh-dhurandhar-releasing-in-2-parts-heres-why-aditya-dhar-took-this-decision-ws-l-9719512.html |work=News18 |archive-date=30 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251230132647/https://www.news18.com/movies/bollywood/why-is-ranveer-singh-dhurandhar-releasing-in-2-parts-heres-why-aditya-dhar-took-this-decision-ws-l-9719512.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |access-date=4 December 2025 |title=Rakesh Bedi confirms Dhurandhar Part 2 is ready: 'It will release in a month or two' |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rakesh-bedi-confirms-dhurandhar-part-2-is-ready-it-will-release-in-a-month-or-two-10401614/ |work=The Indian Express |archive-date=31 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251231161850/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rakesh-bedi-confirms-dhurandhar-part-2-is-ready-it-will-release-in-a-month-or-two-10401614/ |url-status=live }}</ref> दोन्ही चित्रपटांचे मुख्य चित्रीकरण जुलै २०२४ ते ऑक्टोबर २०२५ दरम्यान भारत आणि [[थायलंड]]मध्ये पार पडले.<ref>{{cite web |date=11 February 2025 |title=Ranveer Singh and Akshaye Khanna spotted shooting for Aditya Dhar's 'Dhurandhar' – Exclusive Pics |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ranveer-singh-and-akshaye-khanna-spotted-shooting-for-aditya-dhars-dhurandhar-exclusive-pics/articleshow/118142712.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250211095815/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ranveer-singh-and-akshaye-khanna-spotted-shooting-for-aditya-dhars-dhurandhar-exclusive-pics/articleshow/118142712.cms |archive-date=11 February 2025 |access-date=11 February 2025 |work=Times of India}}</ref><ref>{{cite web |access-date=17 December 2025 |title=Dhurandhar Shooting Locations: Ranveer Singh and Aditya Dhar's Action Thriller Filmed Across Bangkok, Amritsar, Mumbai and Ladakh |url=https://www.timesnownews.com/travel/dhurandhar-shooting-locations-ranveer-singh-and-aditya-dhar-action-thriller-filmed-across-bangkok-amritsar-mumbai-and-ladakh-article-153241174 |website=Times Now |archive-date=19 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219075859/https://www.timesnownews.com/travel/dhurandhar-shooting-locations-ranveer-singh-and-aditya-dhar-action-thriller-filmed-across-bangkok-amritsar-mumbai-and-ladakh-article-153241174 |url-status=live }}</ref> दुसऱ्या भागाचे उर्वरित चित्रीकरण जानेवारी आणि फेब्रुवारी २०२६ मध्ये देखील करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=1 February 2026 |title='Dhurandhar 2 The Revenge': Sanjay Dutt and Arjun Rampal SPOTTED filming in Mumbai ahead of sequel release |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-sanjay-dutt-and-arjun-rampal-spotted-filming-in-mumbai-ahead-of-sequel-release/articleshow/127831461.cms |website=Times of India}}</ref><ref>{{cite web |access-date=5 February 2026 |title=Exclusive: Yami Gautam Joins Aditya Dhar's Dhurandhar 2, Wraps Up Shoot |url=https://www.ndtv.com/entertainment/exclusive-yami-gautam-joins-aditya-dhars-dhurandhar-2-wraps-up-shoot-10951533 |website=NDTV}}</ref><ref>{{cite web |access-date=3 February 2026 |title=BREAKING: Mumbai Police files FIR against Dhurandhar The Revenge location manager for flying drone in high security Fort area of South Mumbai without permission |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-mumbai-police-files-fir-dhurandhar-revenge-location-manager-flying-drone-high-security-fort-area-south-mumbai-without-permission |website=Bollywood Hungama}}</ref> == संगीत == चित्रपटाचे संगीत [[शाश्वत सचदेव]] यांनी संगीतबद्ध केले असून, गाण्याचे बोल [[इर्शाद कामिल]] आणि [[कुमार (गीतकार)|कुमार]] यांनी लिहिले आहेत. १७ मार्च २०२६ रोजी [[मुंबई]] येथे पार पडलेल्या चित्रपटाच्या ऑडिओ लॉन्च कार्यक्रमाच्या निमित्ताने, टी-सीरीज द्वारे हे संगीत प्रदर्शित करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=18 March 2026 |title=Dhurandhar 2 Album OUT: Grittier, darker and heavier than the first — and every single song earns it |url=https://www.livemint.com/entertainment/dhurandhar-2-album-out-grittier-darker-and-heavier-than-the-first-and-every-single-song-earns-it-11773774370274.html |website=Mint}}</ref> या अल्बमची विस्तारित आवृत्ती २४ मार्च २०२६ रोजी प्रदर्शित झाली. या चित्रपटाचे संगीत हक्क टी-सीरीज ने ₹२७ कोटींना विकत घेतले असून, त्यांनी सारेगामाची जागा घेतली आहे.<ref>{{Cite news |date=2 February 2026|title=T-Series takes over music rights of Dhurandhar 2, replaces Saregama|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/t-series-takes-music-rights-dhurandhar-2-replaces-saregama-report/ |access-date=3 February 2026 |work=Bollywood Hungama}}</ref><ref name=TSERIES>{{cite web |access-date=4 February 2026 |title=FACT CHECK: Variety's Rs. 50–60 cr. Dhurandhar: The Revenge music deal claim BUSTED – real figure is Rs. 27 cr. |url=https://www.tseries.com/news/fact-check-variety%E2%80%99s-rs-50%E2%80%9360-cr-dhurandhar-revenge-music-deal-claim-busted-%E2%80%93-real-figure-rs-27 |website=tseries.com}}</ref> सुरुवातीला हे संगीत हक्क ₹४५-६० कोटींना विकले गेल्याचे वृत्त समोर आले होते, मात्र नंतर ते चुकीचे ठरले.<ref>{{cite web |access-date=6 February 2026 |title=Ranveer Singh–Aditya Dhar's Dhurandhar 2 Fetches Massive Rs 245 Crore From Non-Theatrical Rights: Report |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/ranveer-singh-aditya-dhars-dhurandhar-2-fetches-massive-rs-245-crore-from-non-theatrical-rights-report-ws-kl-9885416.html |website=News18}}</ref><ref name="TSERIES"/> === गाण्यांची सूची === {{Track listing | headline = | extra_column = गायक | title1 = आरी आरी | length1 = 3:30 | lyrics1 = [[इर्शाद कामिल]], [[बॉम्बे रॉकर्स]], रेबल, [[टोकन (रॅपर)|टोकन]] | extra1 = नवतेज सिंग रेहल (बॉम्बे रॉकर्स), [[शाश्वत सचदेव]], खान साहेब, [[जस्मिन सँडलास]], सुधीर यदुवंशी, रेबल, [[टोकन (रॅपर)|टोकन]] | title2 = मैं और तू | length2 = 3:30 | lyrics2 = जस्मिन सँडलास, रेबल | extra2 = जस्मिन सँडलास, रेबल, शाश्वत सचदेव | title3 = जान से गुझरते हैं | note3 = सह-संगीतकार: [[नुसरत फतेह अली खान]] | length3 = 5:31 | lyrics3 = इर्शाद कामिल, नुसरत फतेह अली खान | extra3 = खान साहेब, शाश्वत सचदेव | title4 = आखरी इश्क | length4 = 4:21 | lyrics4 = इर्शाद कामिल | extra4 = [[जुबिन नौटियाल]] | title5 = वाईल्ड राइड | lyrics5 = एलिसार | extra5 = एलिसार, शाश्वत सचदेव | length5 = 2:52 | title6 = वारी जावां | length6 = 4:09 | lyrics6 = जस्मिन सँडलास, रेबल | extra6 = [[ज्योती नूरां]], रेबल | title7 = फिर से | length7 = 5:53 | lyrics7 = इर्शाद कामिल | extra7 = [[अरिजीत सिंग]] | title8 = दीदी (शेर-ए-बलोच) | note8 = संगीतकार: [[खालेद (गायक)|खालेद]] | length8 = 2:32 | lyrics8 = सन्स ऑफ युसूफ, खालेद | extra8 = नबील अल हूरी, शाश्वत सचदेव, सन्स ऑफ युसूफ | title9 = डेस्टिनी – मन अटक्या | length9 = 3:46 | lyrics9 = टोकन, पारंपारिक | extra9 = वैभव गुप्ता, शहजाद अली, टोकन, शाश्वत सचदेव | title10 = रंग दे लाल (ओये ओये) | note10 = सह-संगीतकार: [[कल्याणजी-आनंदजी]] | length10 = 3:20 | lyrics10 = जस्मिन सँडलास, रेबल, [[आनंद बक्षी]] | extra10 = जस्मिन सँडलास, [[अफसाना खान]], रेबल, [[अमित कुमार]], [[सपना मुखर्जी]] | title11 = जाइये सजना | length11 = 2:59 | lyrics11 = [[सतिंदर सरताज]], जस्मिन सँडलास | extra11 = जस्मिन सँडलास, सतिंदर सरताज | title12 = तेरे इश्क ने | length12 = 5:38 | lyrics12 = [[कुमार (गीतकार)|कुमार]] | extra12 = ज्योती नूरां | title13 = हम प्यार करने वाले | note13 = सह-संगीतकार: [[आनंद-मिलिंद]] | length13 = 3:28 | lyrics13 = [[क्वीन हर्बी]], [[समीर अंजान]] | extra13 = [[अनुराधा पौडवाल]], [[उदित नारायण]], क्वीन हर्बी | title14 = कन्हैया | length14 = 4:53 | lyrics14 = नवाब सादिक जंग बहादूर 'हिल्म' | extra14 = जुबिन नौटियाल | title15 = बेकसी | note15 = संगीतकार: [[आर. डी. बर्मन]] | length15 = 2:09 | lyrics15 = आनंद बक्षी | extra15 = [[किशोर कुमार]] | title16 = तम्मा तम्मा | note16 = संगीतकार: [[बप्पी लहिरी]] | length16 = 3:58 | lyrics16 = [[इंदीवर]] | extra16 = अनुराधा पौडवाल, बप्पी लहिरी | title17 = बारी बरसी | note17 = संगीतकार: अतुल शर्मा | length17 = 1:48 | lyrics17 = शमशेर संधू | extra17 = [[सुरजीत बिंद्राखिया]] | total_length = 1:04:17 }} == प्रदर्शन == === चित्रपटगृह === 'धुरंधर: द रिव्हेंज' १९ मार्च २०२६ रोजी [[गुढीपाडवा]], [[उगादी]] आणि [[ईद-उल-फित्र]] च्या मुहूर्तावर जगभरात प्रदर्शित झाला.<ref>{{cite web |access-date=5 December 2025 |title=Dhurandhar hits theatres: Second part of Ranveer's film to release on this date |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/dhurandhar-part-two-film-release-date-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-arjun-rampal-akshaye-khanna-r-madhavan-rakesh-bedi-2831185-2025-12-05 |work=India Today |archive-date=12 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212080202/https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/dhurandhar-part-two-film-release-date-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-arjun-rampal-akshaye-khanna-r-madhavan-rakesh-bedi-2831185-2025-12-05 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |access-date=5 December 2025 |title=BREAKING: Dhurandhar ends with the promise of a sequel; to release on Eid, on March 19, 2026; clash with Toxic, Dhamaal 4 |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-ends-promise-sequel-release-eid-march-19-2026-clash-toxic-dhamaal-4/ |work=Bollywood Hungama |archive-date=5 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251205102203/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-ends-promise-sequel-release-eid-march-19-2026-clash-toxic-dhamaal-4/ |url-status=live }}</ref> प्रेक्षकांच्या प्रचंड मागणीमुळे हा चित्रपट मूळ [[हिंदी भाषा|हिंदी]] व्यतिरिक्त [[तेलुगू भाषा|तेलुगू]], [[तमिळ भाषा|तमिळ]], [[मल्याळम भाषा|मल्याळम]] आणि [[कन्नड भाषा|कन्नड]] भाषांमध्येही प्रदर्शित करण्यात आला.<ref>{{cite web |access-date=24 December 2025 |title=Dhurandhar 2 To Release In 5 , Ranveer Singh's Film Locks Eid Release |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/dhurandhar-2-to-release-in-5-languages-ranveer-singhs-film-locks-eid-release-ws-l-9790173.html |work=News18}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 December 2025 |title='Dhurandhar' storm goes Pan-India: Sequel to release on Eid 2026 in five languages following massive demand |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-storm-goes-pan-india-sequel-to-release-on-eid-2026-in-five-languages-following-massive-demand-3841596 |access-date=25 December 2025 |website=[[The Deccan Herald]] |archive-date=24 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251224171931/https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-storm-goes-pan-india-sequel-to-release-on-eid-2026-in-five-languages-following-massive-demand-3841596 |url-status=live }}</ref> चित्रपटातील तीव्र हिंसाचारामुळे [[केंद्रीय चित्रपट प्रमाणन मंडळ|सेन्सॉर बोर्डाने (CBFC)]] याला 'A' (फक्त प्रौढांसाठी) प्रमाणपत्र दिले. काही हिंसक दृश्ये आणि शिवराळ भाषेवर कात्री लावल्यानंतर चित्रपटाचा अंतिम कालावधी २२९ मिनिटे निश्चित करण्यात आला.<ref name=CBFC>{{Cite web |first=Fenil |last=Seta |date=17 March 2026 |title=EXCLUSIVE: CBFC reduces visuals in 4 violent scenes in Dhurandhar The Revenge by 34 seconds; censors abusive words |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/exclusive-cbfc-reduces-visuals-4-violent-scenes-dhurandhar-revenge-34-seconds-censors-abusive-words/ |website=Bollywood Hungama |access-date=17 March 2026}}</ref><ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title=Dhurandhar 2 loses 6 minutes in India: Beheading, cement block attack & eye-smashing scenes trimmed. Full CBFC 21 edit list inside |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/dhurandhar-2-loses-6-minutes-in-india-beheading-cement-block-attack-eye-smashing-scenes-trimmed-full-cbfc-21-edit-list-inside/articleshow/129647867.cms |access-date=2026-03-19 |work=[[The Economic Times]] |issn=0013-0389}}</ref> मात्र, परदेशातील प्रदर्शनांमध्ये हा चित्रपट २३५ मिनिटांचा असल्याचे सांगण्यात आले.<ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title='Dhurandhar: The Revenge': Ranveer Singh starrer faces CBFC cuts; violent scenes and runtime reduced ahead of release |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-ranveer-singh-starrer-faces-cbfc-cuts-violent-scenes-and-runtime-reduced-ahead-of-release/articleshow/129641796.cms#:~:text=The%20version%20submitted%20to%20the,3%20hours%20and%2055%20minutes. |access-date=2026-03-19 |work=The Times of India |issn=0971-8257 |archive-date=18 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260318043338/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-ranveer-singh-starrer-faces-cbfc-cuts-violent-scenes-and-runtime-reduced-ahead-of-release/articleshow/129641796.cms#:~:text=The%20version%20submitted%20to%20the,3%20hours%20and%2055%20minutes. |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=Choudhury |first=Anjali |date=March 17, 2026 |title=Dhurandhar 2 India Version Is 6 Minutes Shorter Than Overseas, 3 Hour 49 Minutes vs 3 Hour 55 Minutes |url=https://www.ndtv.com/entertainment/dhurandhar-2-india-version-is-6-minutes-shorter-than-overseas-3-hour-49-minutes-vs-3-hour-55-minutes-11229790 |website=[[NDTV]]}}</ref> सर्व भाषांमध्ये १८ मार्चच्या संध्याकाळी 'पेड प्रिव्ह्यू' शो आयोजित केले होते, परंतु तांत्रिक आणि सेन्सॉरशीपच्या समस्यांमुळे अनेक शो लांबणीवर पडले किंवा रद्द झाले, ज्याचा फटका प्रामुख्याने कन्नड आणि मल्याळम शोना बसला.<ref>{{Cite web |date=2026-03-18 |title=EXCLUSIVE: Dhurandhar: The Revenge kicks off Hindi, Tamil & Telugu premieres on March 18; Malayalam & Kannada delayed due to censor issues |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/exclusives/exclusive-dhurandhar-the-revenge-hindi-tamil-telugu-begins-premieres-on-march-18-2026-while-malayalam-and-kannada-versions-get-delayed-due-to-censor-delay-1401588 |access-date=2026-03-19 |website=PINKVILLA |language=en}}</ref><ref>{{cite web |access-date=6 March 2026 |title=BREAKING: Dhurandhar: The Revenge to have paid previews on March 18 from 5:00 pm onwards |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-the-revenge-to-have-paid-previews-on-march-18-from-500-pm-onwards/ |website=Bollywood Hungama |archive-date=6 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260306162713/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-the-revenge-to-have-paid-previews-on-march-18-from-500-pm-onwards/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title=Aditya Dhar issues apology as Dhurandhar 2: The Revenge premieres hit by delays, Kannada, Malayalam shows cancelled |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/aditya-dhar-issues-apology-as-dhurandhar-2-the-revenge-premieres-hit-by-delays-kannada-malayalam-shows-cancelled/articleshow/129660314.cms |access-date=2026-03-19 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> मागील भागाप्रमाणेच, या चित्रपटावरही [[खाडी सहकार्य परिषद|गल्फ (GCC)]] देशांमध्ये बंदी घालण्यात आली.<ref name="k994"/><ref name="bollywoodhungama.com">{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Explained: How Dhurandhar part 1 and 2's UAE-GCC ban could cost as much as lifetime numbers of Ghajini, Stree, Gangubai Kathiawadi |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/explained-dhurandhar-part-1-2s-uae-gcc-ban-cost-much-lifetime-numbers-ghajini-stree-gangubai-kathiawadi/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> === होम मीडिया === चित्रपटाचे प्रदर्शनानंतरचे डिजिटल स्ट्रीमिंग हक्क (ओटीटी हक्क) जियो हॉटस्टार ने १५० कोटी रुपयांना विकत घेतले. या मालिकेतील मागील चित्रपटाचे हक्क [[नेटफ्लिक्स]] कडे होते, मात्र यावेळेस जिओ हॉटस्टारने बाजी मारली.<ref>{{cite web |access-date=4 February 2026 |title=SCOOP: Dhurandhar 2 OTT rights EXPLODE to Rs. 150 cr; Ranveer Singh creates yet another RECORD as Jio Hotstar wins big! |url=https://www.bollywoodhungama.com/amp/news/bollywood/scoop-dhurandhar-2-ott-rights-explode-to-rs-150-cr-ranveer-singh-creates-yet-another-record-as-jio-hotstar-wins-big/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> == बॉक्स ऑफिस (गल्ला) == अधिकृत प्रदर्शनाच्या आदल्या दिवशी निवडक चित्रपटगृहांमध्ये झालेल्या 'पेड प्रिव्ह्यू'मधून या चित्रपटाने ₹७५ कोटींची कमाई केली. कोणत्याही भारतीय चित्रपटासाठी ही आतापर्यंतची सर्वोच्च कमाई असून, याने ''स्त्री २'' (२०२४) आणि ''दे कॉल हिम ओजी'' (२०२५) चे पूर्वीचे विक्रम मोडीत काढले.<ref>{{Cite web |date=Mar 19, 2026 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection: Film mints ₹75 cr in previews, beats Baaghi 4 lifetime even before release |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-ranveer-singh-aditya-dhar-film-mints-75-crore-paid-previews-beats-baaghi-4-101773897042484.html |access-date=Mar 20, 2026 |website=Hindustan Times |language=en|last=Mathur|first=Abhimanyu}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 collection: Ranveer Singh film opens at Rs 240 crore globally |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-2-day-1-collection-aditya-dhars-espionage-drama-opens-at-rs-240-crore-globally-3938515 |access-date=2026-03-20 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> प्रिव्ह्यूसह या चित्रपटाने जगभरात ₹१९६–२४० कोटींची सलामी दिली, जी कोणत्याही बॉलिवूड चित्रपटासाठीची सर्वोच्च सुरुवातीची कमाई आहे.<ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 Emerges WORLDWIDE Day One Champion |url=https://www.boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=9681 |access-date=2026-03-21 |website=[[Box Office India]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=Mar 20, 2026 |title=All box office records Ranveer Singh, Aditya Dhar's Dhurandhar 2 broke on day 1 with earth-shattering ₹240 crore start |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/all-box-office-records-ranveer-singh-aditya-dhar-dhurandhar-2-broke-on-day-1-jawan-baahubali-pushpa-2-bollywood-101773995774153.html |access-date=March 20, 2026 |website=Hindustan Times |language=en|last=Mathur|first=Abhimanyu|archive-url=https://web.archive.org/web/20260320190639/https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/all-box-office-records-ranveer-singh-aditya-dhar-dhurandhar-2-broke-on-day-1-jawan-baahubali-pushpa-2-bollywood-101773995774153.html|archive-date=March 20, 2026|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Palat |first=Lakshana N. |date=2026-03-20 |title=Dhurandhar 2 crosses Rs 2.4 billion worldwide, overtakes Baahubali 2 as biggest Indian opener ever |url=https://gulfnews.com/entertainment/dhurandhar-2-crosses-rs-24-billion-worldwide-overtakes-baahubali-2-as-biggest-indian-opener-ever-1.500480785 |access-date=2026-03-20 |website=[[Gulf News]] |language=en}}</ref> पहिल्या आठवड्याच्या अखेरीस , चित्रपटाने जगभरात ₹७५९.९१ कोटी कमावले, ज्यामध्ये परदेशातील कमाई सुमारे ₹२०९.६० कोटी होती.<ref>{{Cite web |date=2026-03-23 |title=GLOBAL DOMINATION: Dhurandhar The Revenge storms the world box office with Rs. 759.91 crore worldwide gross; Ranveer Singh crowned 'King Of The World' |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/global-domination-dhurandhar-revenge-storms-world-box-office-rs-759-91-crore-worldwide-gross-ranveer-singh-crowned-king-world/ |access-date=2026-03-24 |website=Bollywood Hungama |language=en |archive-date=24 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260324133658/https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/global-domination-dhurandhar-revenge-storms-world-box-office-rs-759-91-crore-worldwide-gross-ranveer-singh-crowned-king-world/ |url-status=live }}</ref> 'धुरंधर: द रिव्हेंज'ने पहिल्याच आठवड्यात जगभरात ₹१,००६ कोटींचा टप्पा ओलांडला. यामुळे [[एस.एस. राजामौली]] यांच्यानंतर सलग दोन चित्रपट ₹१,००० कोटींच्या क्लबमध्ये नेणारे आदित्य धर हे दुसरे भारतीय दिग्दर्शक ठरले.<ref>{{cite web |access-date=26 March 2026 |title=Dhurandhar 2 joins the 1000-crore club at box office; surpasses Ranbir Kapoor’s Animal |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Mar/26/dhurandhar-2-joins-the-1000-crore-club-at-box-office-surpasses-ranbir-kapoors-animal |website=Cinema Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-26 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 7: Ranveer Singh film mints ₹1000 cr in a week; outpaces Baahubali, RRR |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-7-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1000-crore-outpaces-baahubali-rrr-101774492427070.html |access-date=2026-03-26 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> चित्रपटाने ९ दिवसांत उत्तर अमेरिकेत २०.८० दशलक्ष डॉलर्सची कमाई केली,<ref>{{Cite news |title='Dhurandhar 2' Box Office Collection Day 11: Ranveer Singh film surpasses lifetime collection of first part, becomes 4th biggest Indian film of all time |url=https://www.firstpost.com/entertainment/dhurandhar-2-box-office-collection-day-11-ranveer-singh-film-surpasses-lifetime-collection-of-first-part-becomes-4th-biggest-indian-film-of-all-time-13994486.html |access-date=2026-03-30 |work=Firstpost}}</ref> आणि ''[[बाहुबली २: द कन्क्लुजन]]''चा २०.७८ दशलक्ष डॉलर्सचा त्या प्रदेशातील आजीवन विक्रम मोडला.<ref>{{Cite web |date=2026-03-29 |title=Baahubali Producer Reacts as Dhurandhar Shatters Long-standing Record |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/baahubali-producer-reacts-as-dhurandhar-shatters-long-standing-record-1947044 |access-date=2026-03-29 |website=Deccan Chronicle |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-29 |title=Dhurandhar The Revenge Box Office: Surpasses Baahubali: The Conclusion in North America |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/dhurandhar-revenge-box-office-surpasses-baahubali-conclusion-north-america/ |access-date=2026-03-29 |website=Bollywood Hungama |language=en}}</ref> अवघ्या ११ दिवसांत जगभरात ₹१,३६५ कोटी कमावून या चित्रपटाने पहिल्या भागाच्या एकूण कमाईला मागे टाकले.<ref>{{Cite web |last=Ramachandran |first=Naman |date=2026-03-30 |title=Ranveer Singh’s ‘Dhurandhar: The Revenge’ Tops $147 Million Globally, Becomes Highest-Grossing Indian Film in North America Surpassing ‘Baahubali 2’ |url=https://variety.com/2026/film/box-office/ranveer-singh-dhurandhar-the-revenge-147-million-baahubali-2-1236702346/ |access-date=2026-03-30 |website=Variety |language=en-US}}</ref> तसेच तो [[ऑस्ट्रेलिया]]मध्ये सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट ठरला.<ref>{{cite web |access-date=30 March 2026 |title=Dhurandhar The Revenge becomes the Highest-Grossing Indian film of all time in Australia |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/dhurandhar-revenge-becomes-highest-grossing-indian-film-time-australia/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> दुसऱ्या आठवड्याच्या अखेरीस चित्रपटाची जागतिक कमाई ₹१,४३५ कोटींवर पोहोचली आणि प्रदर्शनाच्या दुसऱ्याच आठवड्यात याने ₹१,५०० कोटींचा टप्पा पार केला.<ref>{{Cite web |date=2026-04-01 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 13: Ranveer Singh film becomes 1st from Bollywood to cross ₹1400 crore |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-13-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1st-from-bollywood-1400-crore-101775012657428.html |access-date=2026-04-02 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 box office collection: Ranveer Singh's film crosses Rs 1500 crore worldwide, inches closer to Rs 1000 crore net in India |url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/dhurandhar-2-box-office-collection-ranveer-singh-s-film-crosses-rs-1500-crore-worldwide-inches-closer-to-rs-1000-crore-net-in-india-article-13878949.html |access-date=2026-04-03 |website=Moneycontrol}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == नोंदी == {{Notelist}} [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील चित्रपट]] [[वर्ग:भारतीय ॲक्शन ड्रामा चित्रपट]] [[वर्ग:भारतीय अ‍ॅक्शन थ्रिलर चित्रपट]] [[वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट]] 3stknqrd8xt78zivilfjhr63uxtyw7u 2677614 2677611 2026-04-05T05:36:21Z संतोष गोरे 135680 /* संगीत */ 2677614 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''धुरंधर: द रिव्हेंज''' हा २०२६ मधील [[हिंदी]]-भाषेतील [[हेरपट]]-मारधाड चित्रपट चित्रपट आहे. या चित्रपटाचे लेखन आणि दिग्दर्शन [[आदित्य धर]] यांनी केले आहे. याची निर्मिती धर, लोकेश धर आणि [[ज्योती देशपांडे]] यांनी [[जिओ प्लॅटफॉर्म्स|जिओ स्टुडिओज]] आणि B62 स्टुडिओज अंतर्गत केली आहे. हा २०२५ च्या ''[[धुरंधर (चित्रपट) |धुरंधर]]'' चित्रपटाचा सिक्वेल आणि या द्वयी मालिकेतील शेवटचा भाग आहे. या चित्रपटात [[रणवीर सिंग]], [[अर्जुन रामपाल]], [[संजय दत्त]], [[आर. माधवन]], [[सारा अर्जुन]], [[राकेश बेदी]], [[गौरव गेरा]], [[दानिश पांडोर]] आणि [[मानव गोहिल]] यांच्या भूमिका असून, अनेक कलाकारांनी पहिल्या चित्रपटातील आपल्या भूमिका पुन्हा साकारल्या आहेत. हा चित्रपट एका अंडरकव्हर [[गुप्तचर विभाग|भारतीय गुप्तचर यंत्रणा]] एजंटचे अनुसरण करतो जो [[कराची]]मधील गुन्हेगारी सिंडिकेट आणि पाकिस्तानी राजकारणात आपली घुसखोरी सुरू ठेवतो आणि [[२६ नोव्हेंबर २००८ चा मुंबईवरील दहशतवादी हल्ला|२६/११ च्या हल्ल्यांचा]] बदला घेताना मोठ्या आव्हानांचा सामना करतो. चित्रपटाची कथा [[दक्षिण आशिया]]तील अनेक वास्तविक भू-राजकीय घटना आणि संघर्षांना ढोबळमानाने एकत्र गुंफते, ज्यामध्ये ऑपरेशन ल्यारी, [[२०१४ लोकसभा निवडणुका|२०१४ ची भारतीय सार्वत्रिक निवडणूक]] आणि २०१६ मधील [[भारताच्या चलनाचे विमुद्रीकरण]] यांचा समावेश आहे. पहिल्या चित्रपटासोबतच लगोलग चित्रीकरण करण्यात आलेल्या या चित्रपटाचे [[चित्रीकरण|मुख्य चित्रीकरण]] जुलै २०२४ मध्ये [[बँकॉक]], [[थायलंड]] येथे सुरू झाले आणि ऑक्टोबर २०२५ मध्ये पूर्ण झाले. चित्रीकरण [[पंजाब, भारत|पंजाब]], [[चंदिगढ]], [[महाराष्ट्र]], [[लडाख]], [[हिमाचल प्रदेश]] आणि थायलंडमध्ये झाले, जिथे काही ठिकाणांचा वापर [[पाकिस्तान]]-सेट सीक्वेन्ससाठी करण्यात आला. पहिल्या चित्रपटाप्रमाणेच शाश्वत सचदेव यांनी चित्रपटाचे संगीत दिग्दर्शन केले आहे. २२९ मिनिटांच्या 'रनटाइम'सह, हा आतापर्यंतचा 'आठवा सर्वात मोठा भारतीय चित्रपट आहे.<ref>{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Ranveer Singh's Dhurandhar: The Revenge Receives A Certificate With 3 hr 49 min Runtime |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/ranveer-singhs-dhurandhar-the-revenge-receives-a-certificate-with-3-hr-49-min-runtime-ws-l-9982965.html |website=News18}}</ref> ''धुरंधर: द रिव्हेंज'' १९ मार्च २०२६ रोजी [[गुढीपाडवा]], [[उगादी]] आणि [[ईद-उल-फित्र|ईद]]च्या मुहूर्तावर जगभरातील चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला. चित्रपटाला उत्तम प्रतिसाद मिळाला, ज्यामध्ये कलाकारांचा अभिनय, कथा आणि संगीत यांचे कौतुक झाले, तर त्यातील हिंसाचार आणि कथित राष्ट्रवादी व कथित [[इस्लामोफोबिया]]वर टीका झाली. त्याच्या पूर्ववर्ती चित्रपटाप्रमाणेच, यावर सर्व [[गल्फ को-ऑपरेशन कौन्सिल]] (GCC) देशांमध्ये बंदी घालण्यात आली.{{efn|<ref name="k994">{{cite web | last=Mouli | first=Chandra | title=Pakistanis are watching Dhurandhar 2 despite ban, here's how | website=The Siasat Daily | date=2026-03-20 | url=https://www.siasat.com/dhurandhar-2-reaches-pakistan-despite-ban-videos-go-viral-3438346/amp/ | access-date=2026-03-26}}</ref><ref>{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Explained: How Dhurandhar part 1 and 2's UAE-GCC ban could cost as much as lifetime numbers of Ghajini, Stree, Gangubai Kathiawadi |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/explained-dhurandhar-part-1-2s-uae-gcc-ban-cost-much-lifetime-numbers-ghajini-stree-gangubai-kathiawadi/ |website=Bollywood Hungama}}</ref><ref name="Hindustan Times-2026">{{Cite web |date=2026-03-19 |title=Dhurandhar 2 review: A roller-coaster ride elevated by Ranveer Singh's brilliance, Aditya Dhar's undoubtable restraint |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-review-rollercoaster-ride-elevated-by-ranveer-singh-brilliance-aditya-dhar-undoubtable-restraint-101773862482390.html |access-date=2026-03-20 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref name="w517">{{cite web | last=Rajendran | first=Sowmya | title=Dhurandhar 2 review: Angrier, louder, emptier | website=Newslaundry | date=2026-03-19 | url=https://www.newslaundry.com/2026/03/19/dhurandhar-the-revenge-review-hamzas-mission-is-bloodshed-dhars-mission-is-whitewash | access-date=2026-03-21}}</ref><ref name="d500">{{cite web | last=Yasmin | first=Shahana | title=Dhurandhar 2: The box-office juggernaut that shows hypermasculine nationalism still sells in India | website=The Independent | date=2026-03-19 | url=https://www.independent.co.uk/asia/india/dhurandhar-2-revenge-release-box-office-ranveer-singh-b2941618.html | access-date=2026-03-21}}</ref><ref name="p841">{{cite web | last=Awasthi | first=Pragati | title=International critics slam Ranveer Singh's Dhurandhar: The Revenge, call it 'sociopathic' | website=Wion | date=2026-03-25 | url=https://www.wionews.com/entertainment/hollywood/international-critics-slam-ranveer-singh-s-dhurandhar-the-revenge-call-it-sociopathic-1774427716170 | access-date=2026-03-26 | archive-date=26 March 2026 | archive-url=https://web.archive.org/web/20260326051157/https://www.wionews.com/entertainment/hollywood/international-critics-slam-ranveer-singh-s-dhurandhar-the-revenge-call-it-sociopathic-1774427716170 | url-status=live }}</ref>}} असे असूनही, चित्रपटाने बॉक्स ऑफिसवर वेगाने यश मिळवले आणि एका आठवड्यात {{INR}}१००० कोटींहून अधिक कमाई केली.<ref>{{cite web |access-date=26 March 2026 |title=Dhurandhar 2 joins the 1000-crore club at box office; surpasses Ranbir Kapoor’s Animal |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Mar/26/dhurandhar-2-joins-the-1000-crore-club-at-box-office-surpasses-ranbir-kapoors-animal |website=Cinema Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-26 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 7: Ranveer Singh film mints ₹1000 cr in a week; outpaces Baahubali, RRR |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-7-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1000-crore-outpaces-baahubali-rrr-101774492427070.html |access-date=2026-03-26 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> हा सध्याचा चौथा सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट, जगभरात आणि देशांतर्गत सर्वाधिक कमाई करणारा दुसरा हिंदी चित्रपट, [[भारतातील सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या चित्रपटांची यादी|भारतातील तिसरा सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट]], २०२६ चा सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट आणि २०२६ मधील एकूणच नववा सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट आहे. == कथानक == कथेचा नायक जस्कीरत सिंग रंगी (रणवीर सिंग) हा भारतीय सैन्याच्या 'पंजाब रेजिमेंट'चा एक धाडसी जवान असतो. एका अत्यंत गोपनीय मिशनसाठी तो आपले नाव बदलून 'हमजा अली मजारी' या ओळखीने पाकिस्तानात प्रवेश करतो. तिथे तो केवळ एक हेर म्हणून राहत नाही, तर तिथल्या व्यवस्थेत इतका मिसळून जातो की तो पाकिस्तानी राजकारणी जमील जमाली (राकेश बेदी) यांच्या मुलीशी, यलिनाशी (सारा अर्जुन) लग्न करतो. चित्रपटाचा मोठा भाग कराचीतील 'ल्यारी' भागात घडतो. तिथे हमजा आपला हँडलर मोहम्मद आलम (गौरव गेरा) याच्या मदतीने अंडरवर्ल्ड आणि दहशतवादी कारवायांची माहिती गोळा करतो. यामध्ये त्याला स्थानिक गुंड उझैर बलोच आणि पोलीस अधिकारी चौधरी अस्लम (संजय दत्त) यांच्याशी सामना करावा लागतो. जेव्हा भारतावर होणाऱ्या दहशतवादी हल्ल्यांचे (उदा. २६/११ चा संदर्भ) धागेदोरे आयएसआय (ISI) अधिकारी मेजर इक्बाल (अर्जुन रामपाल) आणि 'बडे साहब' म्हणजेच दाऊद इब्राहिमपर्यंत पोहोचतात, तेव्हा भारतीय गुप्तचर संस्था (IB) या नेटवर्कला उद्ध्वस्त करण्याचा निर्णय घेते. क्लायमॅक्स: जस्कीरत ऊर्फ हमजाला आपली खरी ओळख, आपले कुटुंब आणि देशाचे कर्तव्य यांच्यात समतोल राखताना अनेक आव्हानांना सामोरे जावे लागते. आपल्या देशाचा अपमान करणाऱ्या आणि सीमेपलीकडून कारवाया करणाऱ्या शत्रूंचा शोध घेऊन त्यांचा खात्मा करणे, हा या चित्रपटाचा मुख्य गाभा आहे. थोडक्यात, हा चित्रपट एका भारतीय सैनिकाच्या बलिदानाची, त्याच्या छुप्या मिशनची आणि शत्रूच्या घरात शिरून घेतलेल्या सूडाची चित्तथरारक कथा आहे. यात अजित डोवाल आणि अस्लम खान यांसारख्या खऱ्या पात्रांवर आधारित व्यक्तिरेखा असल्याने कथेला वास्तववादी जोड मिळाली आहे. == कलाकार == * [[रणवीर सिंग]] - हमजा अली मजारी / जस्कीरत सिंग रंगी (पंजाब रेजिमेंट) च्या भूमिकेत * [[अर्जुन रामपाल]] - मेजर इक्बाल (आयएसआय अधिकारी) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[इलियास काश्मिरी]] आणि मेजर इक्बाल यांच्यावर आधारित आहे) * [[संजय दत्त]] - एसएसपी चौधरी अस्लम (ल्यारी टास्क फोर्स, सिंध पोलीस) च्या भूमिकेत * [[आर. माधवन]] - अजय सन्याल (आयबी प्रमुख) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[अजित डोवाल]] यांच्यावर आधारित आहे) * [[सारा अर्जुन]] - यलिना जमाली (हमजाची पत्नी) च्या भूमिकेत * [[राकेश बेदी]] - जमील जमाली (यलिनाचा पिता) च्या भूमिकेत. ते एक भारतीय हेर आणि पाकिस्तानी आवामी पार्टीचे (PAP) वरिष्ठ राजकारणी आहेत * [[गौरव गेरा]] - मोहम्मद आलम (ल्यारीतील एका ज्यूस सेंटरचा मालक आणि हमजाचा हँडलर) च्या भूमिकेत * [[मानव गोहिल]] - सुशांत बन्सल (आयबीचे उपसंचालक) च्या भूमिकेत * [[दानिश पांडोर]] - उझैर बलोच (बलोच टोळीचा नेता) च्या भूमिकेत * विमल ओबेरॉय - शिरानी ([[बलुचिस्तान मुक्तिसेना|बलोचिस्तान युनायटेड फोर्स]]चा नेता) च्या भूमिकेत * दानिश इक्बाल - [[दाऊद इब्राहिम]] / बडे साहबच्या भूमिकेत * [[राज झुत्शी]] - लेफ्टनंट जनरल शमशाद हसन (आयएसआयचे महासंचालक) च्या भूमिकेत * उदयबीर संधू - गुरबाझ "पिंडा" सिंगच्या भूमिकेत. (हे पात्र हरविंदर सिंग संधू "रिंडा" वर आधारित आहे) * मुस्तफा अहमद - रिझवान शाहच्या भूमिकेत * मधुरजीत सर्घी - प्रभनीत कौर रंगी (जस्कीरतची आई) च्या भूमिकेत * गितिका गंजू धर - शबनम जमाली (जमीलची पत्नी) च्या भूमिकेत * आदित्य उप्पल - एएसपी ओमर हैदरच्या भूमिकेत. (हे पात्र ओमर शाहिद हमीदवर आधारित आहे) * सलीम सिद्दीकी - आतिफ अहमदच्या भूमिकेत. (हे पात्र [[अतिक अहमद]]वर आधारित आहे) * राम चंदर - अश्फाक अहमदच्या भूमिकेत. (हे पात्र खालिद अझीमवर आधारित आहे) * अश्विन धर - अर्शद पप्पू (पठाण टोळीचा नेता) च्या भूमिकेत * अभय अरोरा - यासिर अराफात (पप्पूचा धाकटा भाऊ) च्या भूमिकेत * अंकित सागर - जावेद खनानीच्या भूमिकेत * विनोद थरानी - आझम चीमाच्या भूमिकेत * फैज खान - साजिद मीरच्या भूमिकेत * संजय मेहता - अब्दुल भट्टोवीच्या भूमिकेत * राजेश डोग्रा - अब्दुल रहमान मक्कीच्या भूमिकेत * सुविंदर विकी - ब्रिगेडियर जहांगीर (इक्बालचे वडील) च्या भूमिकेत * [[सौम्या टंडन]] - उल्फत (रहमानची विधवा) च्या भूमिकेत * उमैर नवीद निर्बान - झयान (हमजा आणि यलिनाचा मुलगा) च्या भूमिकेत * परी पांढेर - जसलीन कौर रंगीच्या भूमिकेत * हितिका बाली - हरलीन कौर रंगीच्या भूमिकेत * आशिष दुग्गल - आमदार सुखविंदर सिंगच्या भूमिकेत * भाषा सुंबली - वकील वीणाच्या भूमिकेत * विजेंदर सिंग - अमरजित सिंगच्या भूमिकेत * विवेक सिन्हा - जहूर मिस्त्रीच्या भूमिकेत * अमनदीप सिंग - सुनप्रीत सिंग "सनी डीव्हीडी" च्या भूमिकेत * मशहूर अमरोही - नवाब शफीकच्या भूमिकेत. (हे पात्र [[नवाझ शरीफ]] यांच्यावर आधारित आहे) * संजय मेंदिरत्ता - आकिब अली झरवारी (पाकिस्तानचे राष्ट्राध्यक्ष) च्या भूमिकेत. (हे पात्र [[आसिफ अली झरदारी]] यांच्यावर आधारित आहे) * हिमांशू गोखानी - डीजीपी संजय कुमार (उत्तर प्रदेश पोलीस) च्या भूमिकेत * [[अक्षय खन्ना]] - रहमान डकैतच्या भूमिकेत (शरीर प्रदर्शन/विशेष भूमिका) * [[यामी गौतम]] - शाझिया बानो (पाहुणी कलाकार) == निर्मिती == हा उत्तरभाग 'धुरंधर' या चित्रपटाचा अंतिम भाग म्हणून विकसित करण्यात आला. सुरुवातीला एकाच चित्रपटाची निर्मिती करण्यात येणार होती. परंतु पूर्ण कथानकासाठी हा चित्रपट दोन भागांत प्रदर्शित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.<ref>{{cite web |access-date=19 November 2025 |title=INSIDE SCOOP: The REAL REASON why Aditya Dhar is releasing Ranveer Singh's Dhurandhar in two parts |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/inside-scoop-real-reason-aditya-dhar-releasing-ranveer-singhs-dhurandhar-two-parts/ |work=Bollywood Hungama |archive-date=19 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251119172110/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/inside-scoop-real-reason-aditya-dhar-releasing-ranveer-singhs-dhurandhar-two-parts/ |url-status=live }}</ref> या दोन्ही भागांचे चित्रीकरण एकाच वेळी सलगपणे करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=20 November 2025 |title='Dhurandhar': Here's the REAL REASON why Aditya Dhar split Ranveer Singh's film into two parts |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-heres-the-real-reason-why-aditya-dhar-split-ranveer-singhs-film-into-two-parts/articleshow/125458076.cms |work=The Times of India |archive-date=6 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251206102647/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-heres-the-real-reason-why-aditya-dhar-split-ranveer-singhs-film-into-two-parts/articleshow/125458076.cms |url-status=live }}</ref> मुळात एकच चित्रपट प्रदर्शित करण्याचा मानस होता, परंतु चित्रपटाचे फुटेज, व्याप्ती आणि कथेतील गुंतागुंत यामुळे उत्तर-निर्मिती प्रक्रियेदरम्यान निर्मात्यांनी चित्रपटाचे दोन भाग करण्याचा निर्णय घेतला.<ref>{{cite web |access-date=20 November 2025 |title=Why Is Ranveer Singh's Dhurandhar Releasing In 2 Parts? Here's Why Aditya Dhar Took This Decision |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/why-is-ranveer-singh-dhurandhar-releasing-in-2-parts-heres-why-aditya-dhar-took-this-decision-ws-l-9719512.html |work=News18 |archive-date=30 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251230132647/https://www.news18.com/movies/bollywood/why-is-ranveer-singh-dhurandhar-releasing-in-2-parts-heres-why-aditya-dhar-took-this-decision-ws-l-9719512.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |access-date=4 December 2025 |title=Rakesh Bedi confirms Dhurandhar Part 2 is ready: 'It will release in a month or two' |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rakesh-bedi-confirms-dhurandhar-part-2-is-ready-it-will-release-in-a-month-or-two-10401614/ |work=The Indian Express |archive-date=31 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251231161850/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rakesh-bedi-confirms-dhurandhar-part-2-is-ready-it-will-release-in-a-month-or-two-10401614/ |url-status=live }}</ref> दोन्ही चित्रपटांचे मुख्य चित्रीकरण जुलै २०२४ ते ऑक्टोबर २०२५ दरम्यान भारत आणि [[थायलंड]]मध्ये पार पडले.<ref>{{cite web |date=11 February 2025 |title=Ranveer Singh and Akshaye Khanna spotted shooting for Aditya Dhar's 'Dhurandhar' – Exclusive Pics |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ranveer-singh-and-akshaye-khanna-spotted-shooting-for-aditya-dhars-dhurandhar-exclusive-pics/articleshow/118142712.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250211095815/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ranveer-singh-and-akshaye-khanna-spotted-shooting-for-aditya-dhars-dhurandhar-exclusive-pics/articleshow/118142712.cms |archive-date=11 February 2025 |access-date=11 February 2025 |work=Times of India}}</ref><ref>{{cite web |access-date=17 December 2025 |title=Dhurandhar Shooting Locations: Ranveer Singh and Aditya Dhar's Action Thriller Filmed Across Bangkok, Amritsar, Mumbai and Ladakh |url=https://www.timesnownews.com/travel/dhurandhar-shooting-locations-ranveer-singh-and-aditya-dhar-action-thriller-filmed-across-bangkok-amritsar-mumbai-and-ladakh-article-153241174 |website=Times Now |archive-date=19 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251219075859/https://www.timesnownews.com/travel/dhurandhar-shooting-locations-ranveer-singh-and-aditya-dhar-action-thriller-filmed-across-bangkok-amritsar-mumbai-and-ladakh-article-153241174 |url-status=live }}</ref> दुसऱ्या भागाचे उर्वरित चित्रीकरण जानेवारी आणि फेब्रुवारी २०२६ मध्ये देखील करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=1 February 2026 |title='Dhurandhar 2 The Revenge': Sanjay Dutt and Arjun Rampal SPOTTED filming in Mumbai ahead of sequel release |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-sanjay-dutt-and-arjun-rampal-spotted-filming-in-mumbai-ahead-of-sequel-release/articleshow/127831461.cms |website=Times of India}}</ref><ref>{{cite web |access-date=5 February 2026 |title=Exclusive: Yami Gautam Joins Aditya Dhar's Dhurandhar 2, Wraps Up Shoot |url=https://www.ndtv.com/entertainment/exclusive-yami-gautam-joins-aditya-dhars-dhurandhar-2-wraps-up-shoot-10951533 |website=NDTV}}</ref><ref>{{cite web |access-date=3 February 2026 |title=BREAKING: Mumbai Police files FIR against Dhurandhar The Revenge location manager for flying drone in high security Fort area of South Mumbai without permission |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-mumbai-police-files-fir-dhurandhar-revenge-location-manager-flying-drone-high-security-fort-area-south-mumbai-without-permission |website=Bollywood Hungama}}</ref> == संगीत == चित्रपटाचे संगीत [[शाश्वत सचदेव]] यांनी संगीतबद्ध केले असून, गाण्याचे बोल [[इर्शाद कामिल]] आणि [[कुमार (गीतकार)|कुमार]] यांनी लिहिले आहेत. ''[[उरी: द सर्जिकल स्ट्राईक]]'' (२०१९) आणि ''[[धुरंधर]]'' (२०२५) नंतर [[आदित्य धर]] यांच्यासोबतचा हा त्यांचा तिसरा प्रकल्प आहे.<ref>{{cite web |access-date=10 March 2026 |title=Dhurandhar 2's soundtrack will feature a DISTINCTIVE twist; Aditya Dhar and Shashwat Sachdev's ambitious plans for the Ranveer Singh movie have been UNVEILED. |url=https://www.zoomtventertainment.com/bollywood/dhurandhar-2-music-shashwat-sachdev-ramana-balachandhran-article-153799365 |website=[[Zoom (Indian TV channel)|Zoom]]}}</ref> मागील चित्रपटाप्रमाणेच, या चित्रपटाच्या संगीत अल्बममध्ये देखील अनेक जुन्या क्लासिक हिंदी गाण्यांचा आधुनिक पद्धतीने रिमिक्स आणि सॅम्पलिंग म्हणून वापर करण्यात आला आहे, तसेच यामध्ये पंजाबी गाण्यांचाही समावेश करण्यात आला आहे.<ref>{{cite web |access-date=20 March 2026 |title=Dhurandhar 2: The Way Aditya Dhar Incorporates Classic Hindi Songs in Violent Scenes to Enhance Music-Centric Narrative |url=https://www.zoomtventertainment.com/bollywood/dhurandhar-2-hindi-classics-nostalgia-article-153876112 |website=Zoom}}</ref><ref name="PRINT"/> १७ मार्च २०२६ रोजी [[मुंबई]] येथे पार पडलेल्या चित्रपटाच्या ऑडिओ लॉन्च कार्यक्रमाच्या निमित्ताने, टी-सीरीज द्वारे हे संगीत प्रदर्शित करण्यात आले.<ref>{{cite web |access-date=18 March 2026 |title=Dhurandhar 2 Album OUT: Grittier, darker and heavier than the first — and every single song earns it |url=https://www.livemint.com/entertainment/dhurandhar-2-album-out-grittier-darker-and-heavier-than-the-first-and-every-single-song-earns-it-11773774370274.html |website=Mint}}</ref> या अल्बमची विस्तारित आवृत्ती २४ मार्च २०२६ रोजी प्रदर्शित झाली. या चित्रपटाचे संगीत हक्क टी-सीरीज ने ₹२७ कोटींना विकत घेतले असून, त्यांनी सारेगामाची जागा घेतली आहे.<ref>{{Cite news |date=2 February 2026|title=T-Series takes over music rights of Dhurandhar 2, replaces Saregama|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/t-series-takes-music-rights-dhurandhar-2-replaces-saregama-report/ |access-date=3 February 2026 |work=Bollywood Hungama}}</ref><ref name=TSERIES>{{cite web |access-date=4 February 2026 |title=FACT CHECK: Variety's Rs. 50–60 cr. Dhurandhar: The Revenge music deal claim BUSTED – real figure is Rs. 27 cr. |url=https://www.tseries.com/news/fact-check-variety%E2%80%99s-rs-50%E2%80%9360-cr-dhurandhar-revenge-music-deal-claim-busted-%E2%80%93-real-figure-rs-27 |website=tseries.com}}</ref> सुरुवातीला हे संगीत हक्क ₹४५-६० कोटींना विकले गेल्याचे वृत्त समोर आले होते, मात्र नंतर ते चुकीचे ठरले.<ref>{{cite web |access-date=6 February 2026 |title=Ranveer Singh–Aditya Dhar's Dhurandhar 2 Fetches Massive Rs 245 Crore From Non-Theatrical Rights: Report |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/ranveer-singh-aditya-dhars-dhurandhar-2-fetches-massive-rs-245-crore-from-non-theatrical-rights-report-ws-kl-9885416.html |website=News18}}</ref><ref name="TSERIES"/> === गाण्यांची सूची === {{Track listing | headline = | extra_column = गायक | title1 = आरी आरी | length1 = 3:30 | lyrics1 = [[इर्शाद कामिल]], [[बॉम्बे रॉकर्स]], रेबल, [[टोकन (रॅपर)|टोकन]] | extra1 = नवतेज सिंग रेहल (बॉम्बे रॉकर्स), [[शाश्वत सचदेव]], खान साहेब, [[जस्मिन सँडलास]], सुधीर यदुवंशी, रेबल, [[टोकन (रॅपर)|टोकन]] | title2 = मैं और तू | length2 = 3:30 | lyrics2 = जस्मिन सँडलास, रेबल | extra2 = जस्मिन सँडलास, रेबल, शाश्वत सचदेव | title3 = जान से गुझरते हैं | note3 = सह-संगीतकार: [[नुसरत फतेह अली खान]] | length3 = 5:31 | lyrics3 = इर्शाद कामिल, नुसरत फतेह अली खान | extra3 = खान साहेब, शाश्वत सचदेव | title4 = आखरी इश्क | length4 = 4:21 | lyrics4 = इर्शाद कामिल | extra4 = [[जुबिन नौटियाल]] | title5 = वाईल्ड राइड | lyrics5 = एलिसार | extra5 = एलिसार, शाश्वत सचदेव | length5 = 2:52 | title6 = वारी जावां | length6 = 4:09 | lyrics6 = जस्मिन सँडलास, रेबल | extra6 = [[ज्योती नूरां]], रेबल | title7 = फिर से | length7 = 5:53 | lyrics7 = इर्शाद कामिल | extra7 = [[अरिजीत सिंग]] | title8 = दीदी (शेर-ए-बलोच) | note8 = संगीतकार: [[खालेद (गायक)|खालेद]] | length8 = 2:32 | lyrics8 = सन्स ऑफ युसूफ, खालेद | extra8 = नबील अल हूरी, शाश्वत सचदेव, सन्स ऑफ युसूफ | title9 = डेस्टिनी – मन अटक्या | length9 = 3:46 | lyrics9 = टोकन, पारंपारिक | extra9 = वैभव गुप्ता, शहजाद अली, टोकन, शाश्वत सचदेव | title10 = रंग दे लाल (ओये ओये) | note10 = सह-संगीतकार: [[कल्याणजी-आनंदजी]] | length10 = 3:20 | lyrics10 = जस्मिन सँडलास, रेबल, [[आनंद बक्षी]] | extra10 = जस्मिन सँडलास, [[अफसाना खान]], रेबल, [[अमित कुमार]], [[सपना मुखर्जी]] | title11 = जाइये सजना | length11 = 2:59 | lyrics11 = [[सतिंदर सरताज]], जस्मिन सँडलास | extra11 = जस्मिन सँडलास, सतिंदर सरताज | title12 = तेरे इश्क ने | length12 = 5:38 | lyrics12 = [[कुमार (गीतकार)|कुमार]] | extra12 = ज्योती नूरां | title13 = हम प्यार करने वाले | note13 = सह-संगीतकार: [[आनंद-मिलिंद]] | length13 = 3:28 | lyrics13 = [[क्वीन हर्बी]], [[समीर अंजान]] | extra13 = [[अनुराधा पौडवाल]], [[उदित नारायण]], क्वीन हर्बी | title14 = कन्हैया | length14 = 4:53 | lyrics14 = नवाब सादिक जंग बहादूर 'हिल्म' | extra14 = जुबिन नौटियाल | title15 = बेकसी | note15 = संगीतकार: [[आर. डी. बर्मन]] | length15 = 2:09 | lyrics15 = आनंद बक्षी | extra15 = [[किशोर कुमार]] | title16 = तम्मा तम्मा | note16 = संगीतकार: [[बप्पी लहिरी]] | length16 = 3:58 | lyrics16 = [[इंदीवर]] | extra16 = अनुराधा पौडवाल, बप्पी लहिरी | title17 = बारी बरसी | note17 = संगीतकार: अतुल शर्मा | length17 = 1:48 | lyrics17 = शमशेर संधू | extra17 = [[सुरजीत बिंद्राखिया]] | total_length = 1:04:17 }} == प्रदर्शन == === चित्रपटगृह === 'धुरंधर: द रिव्हेंज' १९ मार्च २०२६ रोजी [[गुढीपाडवा]], [[उगादी]] आणि [[ईद-उल-फित्र]] च्या मुहूर्तावर जगभरात प्रदर्शित झाला.<ref>{{cite web |access-date=5 December 2025 |title=Dhurandhar hits theatres: Second part of Ranveer's film to release on this date |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/dhurandhar-part-two-film-release-date-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-arjun-rampal-akshaye-khanna-r-madhavan-rakesh-bedi-2831185-2025-12-05 |work=India Today |archive-date=12 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212080202/https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/dhurandhar-part-two-film-release-date-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-arjun-rampal-akshaye-khanna-r-madhavan-rakesh-bedi-2831185-2025-12-05 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |access-date=5 December 2025 |title=BREAKING: Dhurandhar ends with the promise of a sequel; to release on Eid, on March 19, 2026; clash with Toxic, Dhamaal 4 |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-ends-promise-sequel-release-eid-march-19-2026-clash-toxic-dhamaal-4/ |work=Bollywood Hungama |archive-date=5 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251205102203/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-ends-promise-sequel-release-eid-march-19-2026-clash-toxic-dhamaal-4/ |url-status=live }}</ref> प्रेक्षकांच्या प्रचंड मागणीमुळे हा चित्रपट मूळ [[हिंदी भाषा|हिंदी]] व्यतिरिक्त [[तेलुगू भाषा|तेलुगू]], [[तमिळ भाषा|तमिळ]], [[मल्याळम भाषा|मल्याळम]] आणि [[कन्नड भाषा|कन्नड]] भाषांमध्येही प्रदर्शित करण्यात आला.<ref>{{cite web |access-date=24 December 2025 |title=Dhurandhar 2 To Release In 5 , Ranveer Singh's Film Locks Eid Release |url=https://www.news18.com/movies/bollywood/dhurandhar-2-to-release-in-5-languages-ranveer-singhs-film-locks-eid-release-ws-l-9790173.html |work=News18}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 December 2025 |title='Dhurandhar' storm goes Pan-India: Sequel to release on Eid 2026 in five languages following massive demand |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-storm-goes-pan-india-sequel-to-release-on-eid-2026-in-five-languages-following-massive-demand-3841596 |access-date=25 December 2025 |website=[[The Deccan Herald]] |archive-date=24 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251224171931/https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-storm-goes-pan-india-sequel-to-release-on-eid-2026-in-five-languages-following-massive-demand-3841596 |url-status=live }}</ref> चित्रपटातील तीव्र हिंसाचारामुळे [[केंद्रीय चित्रपट प्रमाणन मंडळ|सेन्सॉर बोर्डाने (CBFC)]] याला 'A' (फक्त प्रौढांसाठी) प्रमाणपत्र दिले. काही हिंसक दृश्ये आणि शिवराळ भाषेवर कात्री लावल्यानंतर चित्रपटाचा अंतिम कालावधी २२९ मिनिटे निश्चित करण्यात आला.<ref name=CBFC>{{Cite web |first=Fenil |last=Seta |date=17 March 2026 |title=EXCLUSIVE: CBFC reduces visuals in 4 violent scenes in Dhurandhar The Revenge by 34 seconds; censors abusive words |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/exclusive-cbfc-reduces-visuals-4-violent-scenes-dhurandhar-revenge-34-seconds-censors-abusive-words/ |website=Bollywood Hungama |access-date=17 March 2026}}</ref><ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title=Dhurandhar 2 loses 6 minutes in India: Beheading, cement block attack & eye-smashing scenes trimmed. Full CBFC 21 edit list inside |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/dhurandhar-2-loses-6-minutes-in-india-beheading-cement-block-attack-eye-smashing-scenes-trimmed-full-cbfc-21-edit-list-inside/articleshow/129647867.cms |access-date=2026-03-19 |work=[[The Economic Times]] |issn=0013-0389}}</ref> मात्र, परदेशातील प्रदर्शनांमध्ये हा चित्रपट २३५ मिनिटांचा असल्याचे सांगण्यात आले.<ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title='Dhurandhar: The Revenge': Ranveer Singh starrer faces CBFC cuts; violent scenes and runtime reduced ahead of release |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-ranveer-singh-starrer-faces-cbfc-cuts-violent-scenes-and-runtime-reduced-ahead-of-release/articleshow/129641796.cms#:~:text=The%20version%20submitted%20to%20the,3%20hours%20and%2055%20minutes. |access-date=2026-03-19 |work=The Times of India |issn=0971-8257 |archive-date=18 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260318043338/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-2-the-revenge-ranveer-singh-starrer-faces-cbfc-cuts-violent-scenes-and-runtime-reduced-ahead-of-release/articleshow/129641796.cms#:~:text=The%20version%20submitted%20to%20the,3%20hours%20and%2055%20minutes. |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=Choudhury |first=Anjali |date=March 17, 2026 |title=Dhurandhar 2 India Version Is 6 Minutes Shorter Than Overseas, 3 Hour 49 Minutes vs 3 Hour 55 Minutes |url=https://www.ndtv.com/entertainment/dhurandhar-2-india-version-is-6-minutes-shorter-than-overseas-3-hour-49-minutes-vs-3-hour-55-minutes-11229790 |website=[[NDTV]]}}</ref> सर्व भाषांमध्ये १८ मार्चच्या संध्याकाळी 'पेड प्रिव्ह्यू' शो आयोजित केले होते, परंतु तांत्रिक आणि सेन्सॉरशीपच्या समस्यांमुळे अनेक शो लांबणीवर पडले किंवा रद्द झाले, ज्याचा फटका प्रामुख्याने कन्नड आणि मल्याळम शोना बसला.<ref>{{Cite web |date=2026-03-18 |title=EXCLUSIVE: Dhurandhar: The Revenge kicks off Hindi, Tamil & Telugu premieres on March 18; Malayalam & Kannada delayed due to censor issues |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/exclusives/exclusive-dhurandhar-the-revenge-hindi-tamil-telugu-begins-premieres-on-march-18-2026-while-malayalam-and-kannada-versions-get-delayed-due-to-censor-delay-1401588 |access-date=2026-03-19 |website=PINKVILLA |language=en}}</ref><ref>{{cite web |access-date=6 March 2026 |title=BREAKING: Dhurandhar: The Revenge to have paid previews on March 18 from 5:00 pm onwards |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-the-revenge-to-have-paid-previews-on-march-18-from-500-pm-onwards/ |website=Bollywood Hungama |archive-date=6 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260306162713/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/breaking-dhurandhar-the-revenge-to-have-paid-previews-on-march-18-from-500-pm-onwards/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |date=2026-03-18 |title=Aditya Dhar issues apology as Dhurandhar 2: The Revenge premieres hit by delays, Kannada, Malayalam shows cancelled |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/aditya-dhar-issues-apology-as-dhurandhar-2-the-revenge-premieres-hit-by-delays-kannada-malayalam-shows-cancelled/articleshow/129660314.cms |access-date=2026-03-19 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> मागील भागाप्रमाणेच, या चित्रपटावरही [[खाडी सहकार्य परिषद|गल्फ (GCC)]] देशांमध्ये बंदी घालण्यात आली.<ref name="k994"/><ref name="bollywoodhungama.com">{{cite web |access-date=17 March 2026 |title=Explained: How Dhurandhar part 1 and 2's UAE-GCC ban could cost as much as lifetime numbers of Ghajini, Stree, Gangubai Kathiawadi |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/explained-dhurandhar-part-1-2s-uae-gcc-ban-cost-much-lifetime-numbers-ghajini-stree-gangubai-kathiawadi/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> === होम मीडिया === चित्रपटाचे प्रदर्शनानंतरचे डिजिटल स्ट्रीमिंग हक्क (ओटीटी हक्क) जियो हॉटस्टार ने १५० कोटी रुपयांना विकत घेतले. या मालिकेतील मागील चित्रपटाचे हक्क [[नेटफ्लिक्स]] कडे होते, मात्र यावेळेस जिओ हॉटस्टारने बाजी मारली.<ref>{{cite web |access-date=4 February 2026 |title=SCOOP: Dhurandhar 2 OTT rights EXPLODE to Rs. 150 cr; Ranveer Singh creates yet another RECORD as Jio Hotstar wins big! |url=https://www.bollywoodhungama.com/amp/news/bollywood/scoop-dhurandhar-2-ott-rights-explode-to-rs-150-cr-ranveer-singh-creates-yet-another-record-as-jio-hotstar-wins-big/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> == बॉक्स ऑफिस (गल्ला) == अधिकृत प्रदर्शनाच्या आदल्या दिवशी निवडक चित्रपटगृहांमध्ये झालेल्या 'पेड प्रिव्ह्यू'मधून या चित्रपटाने ₹७५ कोटींची कमाई केली. कोणत्याही भारतीय चित्रपटासाठी ही आतापर्यंतची सर्वोच्च कमाई असून, याने ''स्त्री २'' (२०२४) आणि ''दे कॉल हिम ओजी'' (२०२५) चे पूर्वीचे विक्रम मोडीत काढले.<ref>{{Cite web |date=Mar 19, 2026 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection: Film mints ₹75 cr in previews, beats Baaghi 4 lifetime even before release |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-ranveer-singh-aditya-dhar-film-mints-75-crore-paid-previews-beats-baaghi-4-101773897042484.html |access-date=Mar 20, 2026 |website=Hindustan Times |language=en|last=Mathur|first=Abhimanyu}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 collection: Ranveer Singh film opens at Rs 240 crore globally |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/dhurandhar-2-day-1-collection-aditya-dhars-espionage-drama-opens-at-rs-240-crore-globally-3938515 |access-date=2026-03-20 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> प्रिव्ह्यूसह या चित्रपटाने जगभरात ₹१९६–२४० कोटींची सलामी दिली, जी कोणत्याही बॉलिवूड चित्रपटासाठीची सर्वोच्च सुरुवातीची कमाई आहे.<ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 Emerges WORLDWIDE Day One Champion |url=https://www.boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=9681 |access-date=2026-03-21 |website=[[Box Office India]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=Mar 20, 2026 |title=All box office records Ranveer Singh, Aditya Dhar's Dhurandhar 2 broke on day 1 with earth-shattering ₹240 crore start |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/all-box-office-records-ranveer-singh-aditya-dhar-dhurandhar-2-broke-on-day-1-jawan-baahubali-pushpa-2-bollywood-101773995774153.html |access-date=March 20, 2026 |website=Hindustan Times |language=en|last=Mathur|first=Abhimanyu|archive-url=https://web.archive.org/web/20260320190639/https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/all-box-office-records-ranveer-singh-aditya-dhar-dhurandhar-2-broke-on-day-1-jawan-baahubali-pushpa-2-bollywood-101773995774153.html|archive-date=March 20, 2026|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Palat |first=Lakshana N. |date=2026-03-20 |title=Dhurandhar 2 crosses Rs 2.4 billion worldwide, overtakes Baahubali 2 as biggest Indian opener ever |url=https://gulfnews.com/entertainment/dhurandhar-2-crosses-rs-24-billion-worldwide-overtakes-baahubali-2-as-biggest-indian-opener-ever-1.500480785 |access-date=2026-03-20 |website=[[Gulf News]] |language=en}}</ref> पहिल्या आठवड्याच्या अखेरीस , चित्रपटाने जगभरात ₹७५९.९१ कोटी कमावले, ज्यामध्ये परदेशातील कमाई सुमारे ₹२०९.६० कोटी होती.<ref>{{Cite web |date=2026-03-23 |title=GLOBAL DOMINATION: Dhurandhar The Revenge storms the world box office with Rs. 759.91 crore worldwide gross; Ranveer Singh crowned 'King Of The World' |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/global-domination-dhurandhar-revenge-storms-world-box-office-rs-759-91-crore-worldwide-gross-ranveer-singh-crowned-king-world/ |access-date=2026-03-24 |website=Bollywood Hungama |language=en |archive-date=24 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260324133658/https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/global-domination-dhurandhar-revenge-storms-world-box-office-rs-759-91-crore-worldwide-gross-ranveer-singh-crowned-king-world/ |url-status=live }}</ref> 'धुरंधर: द रिव्हेंज'ने पहिल्याच आठवड्यात जगभरात ₹१,००६ कोटींचा टप्पा ओलांडला. यामुळे [[एस.एस. राजामौली]] यांच्यानंतर सलग दोन चित्रपट ₹१,००० कोटींच्या क्लबमध्ये नेणारे आदित्य धर हे दुसरे भारतीय दिग्दर्शक ठरले.<ref>{{cite web |access-date=26 March 2026 |title=Dhurandhar 2 joins the 1000-crore club at box office; surpasses Ranbir Kapoor’s Animal |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Mar/26/dhurandhar-2-joins-the-1000-crore-club-at-box-office-surpasses-ranbir-kapoors-animal |website=Cinema Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-26 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 7: Ranveer Singh film mints ₹1000 cr in a week; outpaces Baahubali, RRR |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-7-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1000-crore-outpaces-baahubali-rrr-101774492427070.html |access-date=2026-03-26 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> चित्रपटाने ९ दिवसांत उत्तर अमेरिकेत २०.८० दशलक्ष डॉलर्सची कमाई केली,<ref>{{Cite news |title='Dhurandhar 2' Box Office Collection Day 11: Ranveer Singh film surpasses lifetime collection of first part, becomes 4th biggest Indian film of all time |url=https://www.firstpost.com/entertainment/dhurandhar-2-box-office-collection-day-11-ranveer-singh-film-surpasses-lifetime-collection-of-first-part-becomes-4th-biggest-indian-film-of-all-time-13994486.html |access-date=2026-03-30 |work=Firstpost}}</ref> आणि ''[[बाहुबली २: द कन्क्लुजन]]''चा २०.७८ दशलक्ष डॉलर्सचा त्या प्रदेशातील आजीवन विक्रम मोडला.<ref>{{Cite web |date=2026-03-29 |title=Baahubali Producer Reacts as Dhurandhar Shatters Long-standing Record |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/baahubali-producer-reacts-as-dhurandhar-shatters-long-standing-record-1947044 |access-date=2026-03-29 |website=Deccan Chronicle |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-29 |title=Dhurandhar The Revenge Box Office: Surpasses Baahubali: The Conclusion in North America |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/dhurandhar-revenge-box-office-surpasses-baahubali-conclusion-north-america/ |access-date=2026-03-29 |website=Bollywood Hungama |language=en}}</ref> अवघ्या ११ दिवसांत जगभरात ₹१,३६५ कोटी कमावून या चित्रपटाने पहिल्या भागाच्या एकूण कमाईला मागे टाकले.<ref>{{Cite web |last=Ramachandran |first=Naman |date=2026-03-30 |title=Ranveer Singh’s ‘Dhurandhar: The Revenge’ Tops $147 Million Globally, Becomes Highest-Grossing Indian Film in North America Surpassing ‘Baahubali 2’ |url=https://variety.com/2026/film/box-office/ranveer-singh-dhurandhar-the-revenge-147-million-baahubali-2-1236702346/ |access-date=2026-03-30 |website=Variety |language=en-US}}</ref> तसेच तो [[ऑस्ट्रेलिया]]मध्ये सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट ठरला.<ref>{{cite web |access-date=30 March 2026 |title=Dhurandhar The Revenge becomes the Highest-Grossing Indian film of all time in Australia |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/dhurandhar-revenge-becomes-highest-grossing-indian-film-time-australia/ |website=Bollywood Hungama}}</ref> दुसऱ्या आठवड्याच्या अखेरीस चित्रपटाची जागतिक कमाई ₹१,४३५ कोटींवर पोहोचली आणि प्रदर्शनाच्या दुसऱ्याच आठवड्यात याने ₹१,५०० कोटींचा टप्पा पार केला.<ref>{{Cite web |date=2026-04-01 |title=Dhurandhar 2 worldwide box office collection day 13: Ranveer Singh film becomes 1st from Bollywood to cross ₹1400 crore |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dhurandhar-2-worldwide-box-office-collection-day-13-ranveer-singh-aditya-dhar-film-1st-from-bollywood-1400-crore-101775012657428.html |access-date=2026-04-02 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dhurandhar 2 box office collection: Ranveer Singh's film crosses Rs 1500 crore worldwide, inches closer to Rs 1000 crore net in India |url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/dhurandhar-2-box-office-collection-ranveer-singh-s-film-crosses-rs-1500-crore-worldwide-inches-closer-to-rs-1000-crore-net-in-india-article-13878949.html |access-date=2026-04-03 |website=Moneycontrol}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == नोंदी == {{Notelist}} [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील चित्रपट]] [[वर्ग:भारतीय ॲक्शन ड्रामा चित्रपट]] [[वर्ग:भारतीय अ‍ॅक्शन थ्रिलर चित्रपट]] [[वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट]] 9oy2ymq2c0ooluvdkbg9wt6cx2cmqgf 0 378696 2677516 2026-04-04T15:44:54Z संतोष गोरे 135680 नवीन लेख 2677516 wikitext text/x-wiki '''सारा अर्जुन''' (जन्म: [[१८ जून]], [[इ.स. २००५| २००५]]) ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे जी प्रामुख्याने [[तमिळ भाषा|तमिळ]] आणि [[बॉलिवूड|हिंदी चित्रपट]] आणि जाहिरातींमध्ये काम करते. अभिनेता [[राज अर्जुन]] यांची मुलगी असलेल्या साराने वयाच्या सहाव्या वर्षापूर्वीच 'क्लिनिक प्लस' सारख्या अनेक व्यावसायिक जाहिराती आणि एका लघू हिंदी चित्रपटात काम केले होते. २०१० मध्ये, ए. एल. विजय यांच्या 'दैवा थिरुमगल' या तमिळ थरारपटामध्ये तिला मुख्य भूमिकेसाठी निवडण्यात आले होते, ज्यामध्ये तिने एका अशा सहा वर्षांच्या मुलीची भूमिका साकारली होती जिचे वडील मानसिकदृष्ट्या विकलांग होते. हा चित्रपट समीक्षकांच्या पसंतीस उतरला आणि व्यावसायिकदृष्ट्या यशस्वी ठरला, तसेच साराच्या अभिनयाचे चित्रपट समीक्षकांकडून भरभरून कौतुक झाले. तिने तेव्हापासून अनेक भारतीय चित्रपटांमध्ये काम केले आहे, मुख्यत्वे तमिळ आणि हिंदी तसेच तेलगू आणि मल्याळम चित्रपटांत तिच्या भूमिकांसाठी सकारात्मक प्रतिसाद मिळवला आहे, विशेषतः विजय यांच्या 'सावम' (२०१४) मधील तिच्या भूमिकेसाठी.<ref>{{Cite news |last=IANS |title=Sara Arjun is real star of 'Saivam': Director Vijay |url=https://www.business-standard.com/article/news-ians/sara-arjun-is-real-star-of-saivam-director-vijay-114040700264_1.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20190413090246/https://www.business-standard.com/article/news-ians/sara-arjun-is-real-star-of-saivam-director-vijay-114040700264_1.html |archive-date=2019-04-13 |access-date=2025-12-09 |language=en}}</ref> [[रणवीर सिंग]] सोबतच्या ''[[धुरंधर]]'' (२०२५) आणि ''[[धुरंधर: द रिव्हेंज]]'' (२०२६) या हिंदी स्पाय थ्रिलर चित्रपटांमधून तिने विशेष लक्ष वेधून घेतले.<ref>{{cite web |date=7 July 2025 |title=Who Is Sara Arjun, Once India's Highest Paid Child Actor, Ranveer Singh's Dhurandhar Heroine Now |url=https://www.ndtv.com/entertainment/who-is-sara-arjun-once-indias-highest-paid-child-actor-ranveer-singhs-dhurandhar-heroine-now-8835853 |website=NDTV |access-date=19 December 2025}}</ref><ref>{{cite web |last1=Verma |first1=Sakshi |title=Dhurandhar 2: Here's everything you need to know about Ranveer Singh's co-star Sara Arjun |url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/news/dhurandhar-2-here-s-everything-you-need-to-know-about-ranveer-singh-s-co-star-sara-arjun-2026-03-22-1034694 |website=[[India TV]] |access-date=23 March 2026 |date=March 22, 2026}}</ref> t15lnjvfvzxugnh4vsdgzb2onhzrqew 2677517 2677516 2026-04-04T15:46:20Z संतोष गोरे 135680 2677517 wikitext text/x-wiki '''सारा अर्जुन''' (जन्म: [[१८ जून]], [[इ.स. २००५| २००५]]) ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे जी प्रामुख्याने [[तमिळ भाषा|तमिळ]] आणि [[बॉलिवूड|हिंदी चित्रपट]] आणि जाहिरातींमध्ये काम करते. अभिनेता [[राज अर्जुन]] यांची मुलगी असलेल्या साराने वयाच्या सहाव्या वर्षापूर्वीच 'क्लिनिक प्लस' सारख्या अनेक व्यावसायिक जाहिराती आणि एका लघू हिंदी चित्रपटात काम केले होते. २०१० मध्ये, ए. एल. विजय यांच्या 'दैवा थिरुमगल' या तमिळ थरारपटामध्ये तिला मुख्य भूमिकेसाठी निवडण्यात आले होते, ज्यामध्ये तिने एका अशा सहा वर्षांच्या मुलीची भूमिका साकारली होती जिचे वडील मानसिकदृष्ट्या विकलांग होते. हा चित्रपट समीक्षकांच्या पसंतीस उतरला आणि व्यावसायिकदृष्ट्या यशस्वी ठरला, तसेच साराच्या अभिनयाचे चित्रपट समीक्षकांकडून भरभरून कौतुक झाले. तिने तेव्हापासून अनेक भारतीय चित्रपटांमध्ये काम केले आहे, मुख्यत्वे तमिळ आणि हिंदी तसेच तेलगू आणि मल्याळम चित्रपटांत तिच्या भूमिकांसाठी सकारात्मक प्रतिसाद मिळवला आहे, विशेषतः विजय यांच्या 'सावम' (२०१४) मधील तिच्या भूमिकेसाठी.<ref>{{Cite news |last=IANS |title=Sara Arjun is real star of 'Saivam': Director Vijay |url=https://www.business-standard.com/article/news-ians/sara-arjun-is-real-star-of-saivam-director-vijay-114040700264_1.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20190413090246/https://www.business-standard.com/article/news-ians/sara-arjun-is-real-star-of-saivam-director-vijay-114040700264_1.html |archive-date=2019-04-13 |access-date=2025-12-09 |language=en}}</ref> [[रणवीर सिंग]] सोबतच्या ''[[धुरंधर]]'' (२०२५) आणि ''[[धुरंधर: द रिव्हेंज]]'' (२०२६) या हिंदी स्पाय थ्रिलर चित्रपटांमधून तिने विशेष लक्ष वेधून घेतले.<ref>{{cite web |date=7 July 2025 |title=Who Is Sara Arjun, Once India's Highest Paid Child Actor, Ranveer Singh's Dhurandhar Heroine Now |url=https://www.ndtv.com/entertainment/who-is-sara-arjun-once-indias-highest-paid-child-actor-ranveer-singhs-dhurandhar-heroine-now-8835853 |website=NDTV |access-date=19 December 2025}}</ref><ref>{{cite web |last1=Verma |first1=Sakshi |title=Dhurandhar 2: Here's everything you need to know about Ranveer Singh's co-star Sara Arjun |url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/news/dhurandhar-2-here-s-everything-you-need-to-know-about-ranveer-singh-s-co-star-sara-arjun-2026-03-22-1034694 |website=[[India TV]] |access-date=23 March 2026 |date=March 22, 2026}}</ref> ==वैयक्तिक आयुष्य== साराचे वडील राज अर्जुन हे एक अभिनेता आहेत ज्यांनी अनेक चित्रपटांमध्ये काम केले आहे.<ref>{{Cite web |date=25 September 2021 |title=Raj Arjun: Before I started getting offers, it was Sara who took care of me like a mother |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/interviews/2021/sep/25/raj-arjun-before-i-started-getting-offers-it-was-sara-who-took-care-of-me-like-a-mother-26894.html |access-date=2023-08-26 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> तिचा धाकटा भाऊ सुहान याने २०१६ च्या 'डिनर' या लघुपटातून अभिनयात पदार्पण केले.<ref>{{Cite web |last=A |first=Deepa |date=2016-11-14 |title=This Boy's Mom Called Him For Dinner! What Happens Next Will Give You A Sleepless Night! |url=https://www.rvcj.com/boys-mom-called-dinner-happens-next-will-give-sleepless-night/ |access-date=2023-08-26 |website=RVCJ |language=en-US}}</ref> guf46n50obz2hxhrk90p96rjcnoh6eh 2677518 2677517 2026-04-04T15:50:39Z संतोष गोरे 135680 /* वैयक्तिक आयुष्य */ 2677518 wikitext text/x-wiki '''सारा अर्जुन''' (जन्म: [[१८ जून]], [[इ.स. २००५| २००५]]) ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे जी प्रामुख्याने [[तमिळ भाषा|तमिळ]] आणि [[बॉलिवूड|हिंदी चित्रपट]] आणि जाहिरातींमध्ये काम करते. अभिनेता [[राज अर्जुन]] यांची मुलगी असलेल्या साराने वयाच्या सहाव्या वर्षापूर्वीच 'क्लिनिक प्लस' सारख्या अनेक व्यावसायिक जाहिराती आणि एका लघू हिंदी चित्रपटात काम केले होते. २०१० मध्ये, ए. एल. विजय यांच्या 'दैवा थिरुमगल' या तमिळ थरारपटामध्ये तिला मुख्य भूमिकेसाठी निवडण्यात आले होते, ज्यामध्ये तिने एका अशा सहा वर्षांच्या मुलीची भूमिका साकारली होती जिचे वडील मानसिकदृष्ट्या विकलांग होते. हा चित्रपट समीक्षकांच्या पसंतीस उतरला आणि व्यावसायिकदृष्ट्या यशस्वी ठरला, तसेच साराच्या अभिनयाचे चित्रपट समीक्षकांकडून भरभरून कौतुक झाले. तिने तेव्हापासून अनेक भारतीय चित्रपटांमध्ये काम केले आहे, मुख्यत्वे तमिळ आणि हिंदी तसेच तेलगू आणि मल्याळम चित्रपटांत तिच्या भूमिकांसाठी सकारात्मक प्रतिसाद मिळवला आहे, विशेषतः विजय यांच्या 'सावम' (२०१४) मधील तिच्या भूमिकेसाठी.<ref>{{Cite news |last=IANS |title=Sara Arjun is real star of 'Saivam': Director Vijay |url=https://www.business-standard.com/article/news-ians/sara-arjun-is-real-star-of-saivam-director-vijay-114040700264_1.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20190413090246/https://www.business-standard.com/article/news-ians/sara-arjun-is-real-star-of-saivam-director-vijay-114040700264_1.html |archive-date=2019-04-13 |access-date=2025-12-09 |language=en}}</ref> [[रणवीर सिंग]] सोबतच्या ''[[धुरंधर]]'' (२०२५) आणि ''[[धुरंधर: द रिव्हेंज]]'' (२०२६) या हिंदी स्पाय थ्रिलर चित्रपटांमधून तिने विशेष लक्ष वेधून घेतले.<ref>{{cite web |date=7 July 2025 |title=Who Is Sara Arjun, Once India's Highest Paid Child Actor, Ranveer Singh's Dhurandhar Heroine Now |url=https://www.ndtv.com/entertainment/who-is-sara-arjun-once-indias-highest-paid-child-actor-ranveer-singhs-dhurandhar-heroine-now-8835853 |website=NDTV |access-date=19 December 2025}}</ref><ref>{{cite web |last1=Verma |first1=Sakshi |title=Dhurandhar 2: Here's everything you need to know about Ranveer Singh's co-star Sara Arjun |url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/news/dhurandhar-2-here-s-everything-you-need-to-know-about-ranveer-singh-s-co-star-sara-arjun-2026-03-22-1034694 |website=[[India TV]] |access-date=23 March 2026 |date=March 22, 2026}}</ref> ==वैयक्तिक आयुष्य== साराचे वडील राज अर्जुन हे एक अभिनेता आहेत ज्यांनी अनेक चित्रपटांमध्ये काम केले आहे.<ref>{{Cite web |date=25 September 2021 |title=Raj Arjun: Before I started getting offers, it was Sara who took care of me like a mother |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/interviews/2021/sep/25/raj-arjun-before-i-started-getting-offers-it-was-sara-who-took-care-of-me-like-a-mother-26894.html |access-date=2023-08-26 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> तिचा धाकटा भाऊ सुहान याने २०१६ च्या 'डिनर' या लघुपटातून अभिनयात पदार्पण केले.<ref>{{Cite web |last=A |first=Deepa |date=2016-11-14 |title=This Boy's Mom Called Him For Dinner! What Happens Next Will Give You A Sleepless Night! |url=https://www.rvcj.com/boys-mom-called-dinner-happens-next-will-give-sleepless-night/ |access-date=2023-08-26 |website=RVCJ |language=en-US}}</ref> ==चित्रपट सूची== ===चित्रपट=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | शीर्षक ! scope="col" | भूमिका ! scope="col" | भाषा ! scope="col" class="unsortable" | नोंद ! scope="col" class="unsortable" | संदर्भ |- | rowspan="2" | २०११ || ''४०४'' || सारा || [[हिंदी]] || पदार्पणाचा चित्रपट || |- | ''[[दैवा थिरुमगल]]'' || निला कृष्णा || [[तमिळ भाषा|तमिळ]] || ||<ref name="ps1"/> |- | rowspan="2" | २०१३ || ''[[एक थी डायन]]'' || मिशा माथूर || हिंदी || || |- | ''[[Chithirayil Nilachoru]]'' || ओविया || तमिळ || || |- | rowspan="2" | २०१४ || ''[[जय हो]]'' || शाळकरी मुलगी || हिंदी || || |- | ''सावम'' || तमिळ सेल्वी || तमिळ || ||<ref name="ps1"/> |- | rowspan="2" | २०१५ || ''[[Dagudumootha Dandakor]]'' || बंगाराम || [[तेलगू भाषा|तेलगू]] || ||<ref name="ps1"/> |- | ''[[जज्बा]]'' || सनाया वर्मा || हिंदी || ||<ref name="ps1"/> |- | २०१६ || ''अँन मारिया कलिप्पिलानू'' || अँन मारिया || [[मल्याळम]] || ||<ref name="ps1"/> |- | rowspan="2" | २०१७ || ''[[द साँग ऑफ स्कॉर्पिअन्स]]'' || आयशा || हिंदी || ||<ref name="ps1"/> |- | ''[[Vizhithiru]]'' || चारू || तमिळ || || |- | rowspan="3" | २०१९ || ''[[एक लडकी को देखा तो ऐसा लगा]]'' || लहान स्वीटी चौधरी || rowspan="2" | हिंदी || || |- | ''[[सांड की आँख]]'' ||शेफाली तोमर || ||<ref name="ps1"/> |- | ''Sillu Karupatti'' || मिटी || तमिळ || अँथॉलॉजी चित्रपट; विभाग "पिंक बॅग"|| |- | २०२१ || ''अजीब दास्तान्स'' || समायरा || rowspan="2" | हिंदी || अँथॉलॉजी चित्रपट; विभाग "अनकही" || |- | rowspan=2 | २०२२ || ''तुलसीदास ज्युनिअर'' || पिया || || |- | '' पोन्नियिन सेल्वन: १'' || rowspan="2" | लहान नंदिनी || rowspan="3" | तमिळ || ||<ref name="ps1"/> |- | २०२३ || ''पोन्नियिन सेल्वन: २'' || ||<ref name="ps1">{{Cite news |date=2023-05-27 |title='Ponniyin Selvan' actress Sara Arjun opens up on playing younger version of Aishwarya Rai! |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/ponniyin-selvan-actress-sara-arjun-opens-up-on-playing-younger-version-of-aishwarya-rai/articleshow/100547498.cms |access-date=2023-12-21 |issn=0971-8257}}</ref> |- | २०२४ || ''कोटेशन गँग पार्ट १'' || इरा || || <ref>{{Cite web |title=Teaser of Quotation Gang out |url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2023/jan/17/teaser-ofquotation-gang-out-38844.html |access-date=2023-12-21 |website=[[Cinema Express]] |date=17 January 2023 |language=en}}</ref> |- | २०२५ || ''[[धुरंधर]]'' || यालिना जमाली || हिंदी || ||<ref>{{Cite news |date=2025-07-06|title='Dhurandhar' first look: A fierce Ranveer Singh goes all guns blazing in Aditya Dhar's intense actioner |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/dhurandhar-first-look-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-akshaye-khanna-r-madhavan-arjun-rampal/article69779560.ece |access-date=2025-07-06}}</ref> |- | rowspan="2" | २०२६ | ''युफोरिया''|| चैत्रा || तेलगू || ||<ref>{{Cite web |last=Desk |first=Cinema Express |date=2025-12-01 |title=Bhumika Chawla-starrer Euphoria gets new release date with official teaser |url=https://www.cinemaexpress.com/telugu/news/2025/Dec/01/bhumika-chawla-starrer-euphoria-gets-new-release-date-with-official-teaser |access-date=2025-12-01 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> |- | ''[[धुरंधर: द रिव्हेंज]]'' | यालिना जमाली | हिंदी | | |} ===लघुपट=== {| class="wikitable" |- ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | शीर्षक ! scope="col" | भूमिका !भाषा ! scope="col" class="unsortable" | संदर्भ |- | २०१० || ''मिशा'' || मिशा | rowspan="4" |हिंदी|| |- | २०१८ || ''द परफेक्ट गर्ल'' || शाशा || align="center" |<ref>{{Cite AV media |title=The Perfect Girl |url=https://www.youtube.com/watch?v=H7Sp9YVehPo |publisher=Naahid Shah Films |via=YouTube |language=en |access-date=31 March 2021}}</ref> |- | २०१६ || ''डॉटर'' || गोपाळ दत्त यांची मुलगी || |- | २०२३ || ''पाठ (द लेसन)'' || कमली || align="center" | |} ===वेब सिरीज=== {| class="wikitable" |- ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | शीर्षक ! scope="col" | भूमिका ! scope="col" | भाषा ! scope="col" class="unsortable" | संदर्भ |- | २०१९ | ''परछाई'' | उषा | हिंदी | भाग २: द विंड ऑन हॉन्टेड हिल |} 7xcxts0o19jo100yuaxuvv5yqoc5f2q 2677519 2677518 2026-04-04T15:56:23Z संतोष गोरे 135680 /* चित्रपट */ 2677519 wikitext text/x-wiki '''सारा अर्जुन''' (जन्म: [[१८ जून]], [[इ.स. २००५| २००५]]) ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे जी प्रामुख्याने [[तमिळ भाषा|तमिळ]] आणि [[बॉलिवूड|हिंदी चित्रपट]] आणि जाहिरातींमध्ये काम करते. अभिनेता [[राज अर्जुन]] यांची मुलगी असलेल्या साराने वयाच्या सहाव्या वर्षापूर्वीच 'क्लिनिक प्लस' सारख्या अनेक व्यावसायिक जाहिराती आणि एका लघू हिंदी चित्रपटात काम केले होते. २०१० मध्ये, ए. एल. विजय यांच्या 'दैवा थिरुमगल' या तमिळ थरारपटामध्ये तिला मुख्य भूमिकेसाठी निवडण्यात आले होते, ज्यामध्ये तिने एका अशा सहा वर्षांच्या मुलीची भूमिका साकारली होती जिचे वडील मानसिकदृष्ट्या विकलांग होते. हा चित्रपट समीक्षकांच्या पसंतीस उतरला आणि व्यावसायिकदृष्ट्या यशस्वी ठरला, तसेच साराच्या अभिनयाचे चित्रपट समीक्षकांकडून भरभरून कौतुक झाले. तिने तेव्हापासून अनेक भारतीय चित्रपटांमध्ये काम केले आहे, मुख्यत्वे तमिळ आणि हिंदी तसेच तेलगू आणि मल्याळम चित्रपटांत तिच्या भूमिकांसाठी सकारात्मक प्रतिसाद मिळवला आहे, विशेषतः विजय यांच्या 'सावम' (२०१४) मधील तिच्या भूमिकेसाठी.<ref>{{Cite news |last=IANS |title=Sara Arjun is real star of 'Saivam': Director Vijay |url=https://www.business-standard.com/article/news-ians/sara-arjun-is-real-star-of-saivam-director-vijay-114040700264_1.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20190413090246/https://www.business-standard.com/article/news-ians/sara-arjun-is-real-star-of-saivam-director-vijay-114040700264_1.html |archive-date=2019-04-13 |access-date=2025-12-09 |language=en}}</ref> [[रणवीर सिंग]] सोबतच्या ''[[धुरंधर]]'' (२०२५) आणि ''[[धुरंधर: द रिव्हेंज]]'' (२०२६) या हिंदी स्पाय थ्रिलर चित्रपटांमधून तिने विशेष लक्ष वेधून घेतले.<ref>{{cite web |date=7 July 2025 |title=Who Is Sara Arjun, Once India's Highest Paid Child Actor, Ranveer Singh's Dhurandhar Heroine Now |url=https://www.ndtv.com/entertainment/who-is-sara-arjun-once-indias-highest-paid-child-actor-ranveer-singhs-dhurandhar-heroine-now-8835853 |website=NDTV |access-date=19 December 2025}}</ref><ref>{{cite web |last1=Verma |first1=Sakshi |title=Dhurandhar 2: Here's everything you need to know about Ranveer Singh's co-star Sara Arjun |url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/news/dhurandhar-2-here-s-everything-you-need-to-know-about-ranveer-singh-s-co-star-sara-arjun-2026-03-22-1034694 |website=[[India TV]] |access-date=23 March 2026 |date=March 22, 2026}}</ref> ==वैयक्तिक आयुष्य== साराचे वडील राज अर्जुन हे एक अभिनेता आहेत ज्यांनी अनेक चित्रपटांमध्ये काम केले आहे.<ref>{{Cite web |date=25 September 2021 |title=Raj Arjun: Before I started getting offers, it was Sara who took care of me like a mother |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/interviews/2021/sep/25/raj-arjun-before-i-started-getting-offers-it-was-sara-who-took-care-of-me-like-a-mother-26894.html |access-date=2023-08-26 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> तिचा धाकटा भाऊ सुहान याने २०१६ च्या 'डिनर' या लघुपटातून अभिनयात पदार्पण केले.<ref>{{Cite web |last=A |first=Deepa |date=2016-11-14 |title=This Boy's Mom Called Him For Dinner! What Happens Next Will Give You A Sleepless Night! |url=https://www.rvcj.com/boys-mom-called-dinner-happens-next-will-give-sleepless-night/ |access-date=2023-08-26 |website=RVCJ |language=en-US}}</ref> ==चित्रपट सूची== ===चित्रपट=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | शीर्षक ! scope="col" | भूमिका ! scope="col" | भाषा ! scope="col" class="unsortable" | नोंद ! scope="col" class="unsortable" | संदर्भ |- | rowspan="2" | २०११ || ''४०४'' || सारा || [[हिंदी]] || पदार्पणाचा चित्रपट || |- | ''दैवा थिरुमगल'' || निला कृष्णा || [[तमिळ भाषा|तमिळ]] || ||<ref name="ps1"/> |- | rowspan="2" | २०१३ || ''[[एक थी डायन]]'' || मिशा माथूर || हिंदी || || |- | ''चिथिरायिल नीलाचोरु'' || ओविया || तमिळ || || |- | rowspan="2" | २०१४ || ''[[जय हो]]'' || शाळकरी मुलगी || हिंदी || || |- | ''सावम'' || तमिळ सेल्वी || तमिळ || ||<ref name="ps1"/> |- | rowspan="2" | २०१५ || ''दागुदुमूथा दंडकोर'' || बंगाराम || [[तेलगू भाषा|तेलगू]] || ||<ref name="ps1"/> |- | ''जज्बा'' || सनाया वर्मा || हिंदी || ||<ref name="ps1"/> |- | २०१६ || ''अँन मारिया कलिप्पिलानू'' || अँन मारिया || [[मल्याळम]] || ||<ref name="ps1"/> |- | rowspan="2" | २०१७ || ''द साँग ऑफ स्कॉर्पिअन्स'' || आयशा || हिंदी || ||<ref name="ps1"/> |- | ''विजिथिरु'' || चारू || तमिळ || || |- | rowspan="3" | २०१९ || ''एक लडकी को देखा तो ऐसा लगा'' || लहान स्वीटी चौधरी || rowspan="2" | हिंदी || || |- | ''[[सांड की आँख]]'' ||शेफाली तोमर || ||<ref name="ps1"/> |- | ''सिल्लू करुपट्टी'' || मिटी || तमिळ || अँथॉलॉजी चित्रपट; विभाग "पिंक बॅग"|| |- | २०२१ || ''अजीब दास्तान्स'' || समायरा || rowspan="2" | हिंदी || अँथॉलॉजी चित्रपट; विभाग "अनकही" || |- | rowspan=2 | २०२२ || ''तुलसीदास ज्युनिअर'' || पिया || || |- | '' पोन्नियिन सेल्वन: १'' || rowspan="2" | लहान नंदिनी || rowspan="3" | तमिळ || ||<ref name="ps1"/> |- | २०२३ || ''पोन्नियिन सेल्वन: २'' || ||<ref name="ps1">{{Cite news |date=2023-05-27 |title='Ponniyin Selvan' actress Sara Arjun opens up on playing younger version of Aishwarya Rai! |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/ponniyin-selvan-actress-sara-arjun-opens-up-on-playing-younger-version-of-aishwarya-rai/articleshow/100547498.cms |access-date=2023-12-21 |issn=0971-8257}}</ref> |- | २०२४ || ''कोटेशन गँग पार्ट १'' || इरा || || <ref>{{Cite web |title=Teaser of Quotation Gang out |url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2023/jan/17/teaser-ofquotation-gang-out-38844.html |access-date=2023-12-21 |website=[[Cinema Express]] |date=17 January 2023 |language=en}}</ref> |- | २०२५ || ''[[धुरंधर]]'' || यालिना जमाली || हिंदी || ||<ref>{{Cite news |date=2025-07-06|title='Dhurandhar' first look: A fierce Ranveer Singh goes all guns blazing in Aditya Dhar's intense actioner |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/dhurandhar-first-look-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-akshaye-khanna-r-madhavan-arjun-rampal/article69779560.ece |access-date=2025-07-06}}</ref> |- | rowspan="2" | २०२६ | ''युफोरिया''|| चैत्रा || तेलगू || ||<ref>{{Cite web |last=Desk |first=Cinema Express |date=2025-12-01 |title=Bhumika Chawla-starrer Euphoria gets new release date with official teaser |url=https://www.cinemaexpress.com/telugu/news/2025/Dec/01/bhumika-chawla-starrer-euphoria-gets-new-release-date-with-official-teaser |access-date=2025-12-01 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> |- | ''[[धुरंधर: द रिव्हेंज]]'' | यालिना जमाली | हिंदी | | |} ===लघुपट=== {| class="wikitable" |- ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | शीर्षक ! scope="col" | भूमिका !भाषा ! scope="col" class="unsortable" | संदर्भ |- | २०१० || ''मिशा'' || मिशा | rowspan="4" |हिंदी|| |- | २०१८ || ''द परफेक्ट गर्ल'' || शाशा || align="center" |<ref>{{Cite AV media |title=The Perfect Girl |url=https://www.youtube.com/watch?v=H7Sp9YVehPo |publisher=Naahid Shah Films |via=YouTube |language=en |access-date=31 March 2021}}</ref> |- | २०१६ || ''डॉटर'' || गोपाळ दत्त यांची मुलगी || |- | २०२३ || ''पाठ (द लेसन)'' || कमली || align="center" | |} ===वेब सिरीज=== {| class="wikitable" |- ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | शीर्षक ! scope="col" | भूमिका ! scope="col" | भाषा ! scope="col" class="unsortable" | संदर्भ |- | २०१९ | ''परछाई'' | उषा | हिंदी | भाग २: द विंड ऑन हॉन्टेड हिल |} 671hr1a6ixdrfkik4sxu64cz5yr7ngf 2677520 2677519 2026-04-04T15:59:50Z संतोष गोरे 135680 /* वेब सिरीज */ 2677520 wikitext text/x-wiki '''सारा अर्जुन''' (जन्म: [[१८ जून]], [[इ.स. २००५| २००५]]) ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे जी प्रामुख्याने [[तमिळ भाषा|तमिळ]] आणि [[बॉलिवूड|हिंदी चित्रपट]] आणि जाहिरातींमध्ये काम करते. अभिनेता [[राज अर्जुन]] यांची मुलगी असलेल्या साराने वयाच्या सहाव्या वर्षापूर्वीच 'क्लिनिक प्लस' सारख्या अनेक व्यावसायिक जाहिराती आणि एका लघू हिंदी चित्रपटात काम केले होते. २०१० मध्ये, ए. एल. विजय यांच्या 'दैवा थिरुमगल' या तमिळ थरारपटामध्ये तिला मुख्य भूमिकेसाठी निवडण्यात आले होते, ज्यामध्ये तिने एका अशा सहा वर्षांच्या मुलीची भूमिका साकारली होती जिचे वडील मानसिकदृष्ट्या विकलांग होते. हा चित्रपट समीक्षकांच्या पसंतीस उतरला आणि व्यावसायिकदृष्ट्या यशस्वी ठरला, तसेच साराच्या अभिनयाचे चित्रपट समीक्षकांकडून भरभरून कौतुक झाले. तिने तेव्हापासून अनेक भारतीय चित्रपटांमध्ये काम केले आहे, मुख्यत्वे तमिळ आणि हिंदी तसेच तेलगू आणि मल्याळम चित्रपटांत तिच्या भूमिकांसाठी सकारात्मक प्रतिसाद मिळवला आहे, विशेषतः विजय यांच्या 'सावम' (२०१४) मधील तिच्या भूमिकेसाठी.<ref>{{Cite news |last=IANS |title=Sara Arjun is real star of 'Saivam': Director Vijay |url=https://www.business-standard.com/article/news-ians/sara-arjun-is-real-star-of-saivam-director-vijay-114040700264_1.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20190413090246/https://www.business-standard.com/article/news-ians/sara-arjun-is-real-star-of-saivam-director-vijay-114040700264_1.html |archive-date=2019-04-13 |access-date=2025-12-09 |language=en}}</ref> [[रणवीर सिंग]] सोबतच्या ''[[धुरंधर]]'' (२०२५) आणि ''[[धुरंधर: द रिव्हेंज]]'' (२०२६) या हिंदी स्पाय थ्रिलर चित्रपटांमधून तिने विशेष लक्ष वेधून घेतले.<ref>{{cite web |date=7 July 2025 |title=Who Is Sara Arjun, Once India's Highest Paid Child Actor, Ranveer Singh's Dhurandhar Heroine Now |url=https://www.ndtv.com/entertainment/who-is-sara-arjun-once-indias-highest-paid-child-actor-ranveer-singhs-dhurandhar-heroine-now-8835853 |website=NDTV |access-date=19 December 2025}}</ref><ref>{{cite web |last1=Verma |first1=Sakshi |title=Dhurandhar 2: Here's everything you need to know about Ranveer Singh's co-star Sara Arjun |url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/news/dhurandhar-2-here-s-everything-you-need-to-know-about-ranveer-singh-s-co-star-sara-arjun-2026-03-22-1034694 |website=[[India TV]] |access-date=23 March 2026 |date=March 22, 2026}}</ref> ==वैयक्तिक आयुष्य== साराचे वडील राज अर्जुन हे एक अभिनेता आहेत ज्यांनी अनेक चित्रपटांमध्ये काम केले आहे.<ref>{{Cite web |date=25 September 2021 |title=Raj Arjun: Before I started getting offers, it was Sara who took care of me like a mother |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/interviews/2021/sep/25/raj-arjun-before-i-started-getting-offers-it-was-sara-who-took-care-of-me-like-a-mother-26894.html |access-date=2023-08-26 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> तिचा धाकटा भाऊ सुहान याने २०१६ च्या 'डिनर' या लघुपटातून अभिनयात पदार्पण केले.<ref>{{Cite web |last=A |first=Deepa |date=2016-11-14 |title=This Boy's Mom Called Him For Dinner! What Happens Next Will Give You A Sleepless Night! |url=https://www.rvcj.com/boys-mom-called-dinner-happens-next-will-give-sleepless-night/ |access-date=2023-08-26 |website=RVCJ |language=en-US}}</ref> ==चित्रपट सूची== ===चित्रपट=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | शीर्षक ! scope="col" | भूमिका ! scope="col" | भाषा ! scope="col" class="unsortable" | नोंद ! scope="col" class="unsortable" | संदर्भ |- | rowspan="2" | २०११ || ''४०४'' || सारा || [[हिंदी]] || पदार्पणाचा चित्रपट || |- | ''दैवा थिरुमगल'' || निला कृष्णा || [[तमिळ भाषा|तमिळ]] || ||<ref name="ps1"/> |- | rowspan="2" | २०१३ || ''[[एक थी डायन]]'' || मिशा माथूर || हिंदी || || |- | ''चिथिरायिल नीलाचोरु'' || ओविया || तमिळ || || |- | rowspan="2" | २०१४ || ''[[जय हो]]'' || शाळकरी मुलगी || हिंदी || || |- | ''सावम'' || तमिळ सेल्वी || तमिळ || ||<ref name="ps1"/> |- | rowspan="2" | २०१५ || ''दागुदुमूथा दंडकोर'' || बंगाराम || [[तेलगू भाषा|तेलगू]] || ||<ref name="ps1"/> |- | ''जज्बा'' || सनाया वर्मा || हिंदी || ||<ref name="ps1"/> |- | २०१६ || ''अँन मारिया कलिप्पिलानू'' || अँन मारिया || [[मल्याळम]] || ||<ref name="ps1"/> |- | rowspan="2" | २०१७ || ''द साँग ऑफ स्कॉर्पिअन्स'' || आयशा || हिंदी || ||<ref name="ps1"/> |- | ''विजिथिरु'' || चारू || तमिळ || || |- | rowspan="3" | २०१९ || ''एक लडकी को देखा तो ऐसा लगा'' || लहान स्वीटी चौधरी || rowspan="2" | हिंदी || || |- | ''[[सांड की आँख]]'' ||शेफाली तोमर || ||<ref name="ps1"/> |- | ''सिल्लू करुपट्टी'' || मिटी || तमिळ || अँथॉलॉजी चित्रपट; विभाग "पिंक बॅग"|| |- | २०२१ || ''अजीब दास्तान्स'' || समायरा || rowspan="2" | हिंदी || अँथॉलॉजी चित्रपट; विभाग "अनकही" || |- | rowspan=2 | २०२२ || ''तुलसीदास ज्युनिअर'' || पिया || || |- | '' पोन्नियिन सेल्वन: १'' || rowspan="2" | लहान नंदिनी || rowspan="3" | तमिळ || ||<ref name="ps1"/> |- | २०२३ || ''पोन्नियिन सेल्वन: २'' || ||<ref name="ps1">{{Cite news |date=2023-05-27 |title='Ponniyin Selvan' actress Sara Arjun opens up on playing younger version of Aishwarya Rai! |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/ponniyin-selvan-actress-sara-arjun-opens-up-on-playing-younger-version-of-aishwarya-rai/articleshow/100547498.cms |access-date=2023-12-21 |issn=0971-8257}}</ref> |- | २०२४ || ''कोटेशन गँग पार्ट १'' || इरा || || <ref>{{Cite web |title=Teaser of Quotation Gang out |url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2023/jan/17/teaser-ofquotation-gang-out-38844.html |access-date=2023-12-21 |website=[[Cinema Express]] |date=17 January 2023 |language=en}}</ref> |- | २०२५ || ''[[धुरंधर]]'' || यालिना जमाली || हिंदी || ||<ref>{{Cite news |date=2025-07-06|title='Dhurandhar' first look: A fierce Ranveer Singh goes all guns blazing in Aditya Dhar's intense actioner |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/dhurandhar-first-look-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-akshaye-khanna-r-madhavan-arjun-rampal/article69779560.ece |access-date=2025-07-06}}</ref> |- | rowspan="2" | २०२६ | ''युफोरिया''|| चैत्रा || तेलगू || ||<ref>{{Cite web |last=Desk |first=Cinema Express |date=2025-12-01 |title=Bhumika Chawla-starrer Euphoria gets new release date with official teaser |url=https://www.cinemaexpress.com/telugu/news/2025/Dec/01/bhumika-chawla-starrer-euphoria-gets-new-release-date-with-official-teaser |access-date=2025-12-01 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> |- | ''[[धुरंधर: द रिव्हेंज]]'' | यालिना जमाली | हिंदी | | |} ===लघुपट=== {| class="wikitable" |- ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | शीर्षक ! scope="col" | भूमिका !भाषा ! scope="col" class="unsortable" | संदर्भ |- | २०१० || ''मिशा'' || मिशा | rowspan="4" |हिंदी|| |- | २०१८ || ''द परफेक्ट गर्ल'' || शाशा || align="center" |<ref>{{Cite AV media |title=The Perfect Girl |url=https://www.youtube.com/watch?v=H7Sp9YVehPo |publisher=Naahid Shah Films |via=YouTube |language=en |access-date=31 March 2021}}</ref> |- | २०१६ || ''डॉटर'' || गोपाळ दत्त यांची मुलगी || |- | २०२३ || ''पाठ (द लेसन)'' || कमली || align="center" | |} ===वेब सिरीज=== {| class="wikitable" |- ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | शीर्षक ! scope="col" | भूमिका ! scope="col" | भाषा ! scope="col" class="unsortable" | संदर्भ |- | २०१९ | ''परछाई'' | उषा | हिंदी | भाग २: द विंड ऑन हॉन्टेड हिल |} == पुरस्कार आणि नामांकने == {| class="wikitable sortable" ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | पुरस्कार ! scope="col" | श्रेणी ! scope="col" | चित्रपट ! scope="col" | निकाल ! scope="col" class="unsortable" | संदर्भ |- | २०११ | ६ वे विजय पुरस्कार | सर्वोत्कृष्ट बाल कलाकार (विशेष ज्युरी उल्लेख) | ''दैवा थिरुमगल'' | {{Won}} |<ref>{{Cite web |title=News, Breaking News, Latest News, News Headlines, Live News, Today News CNN-News18 |url=http://www.ibnlive.com/news/india/6th-annual-vijay-awards-complete-list-of-winners-483185.html |access-date=30 June 2021 |website=News18 |language=en-US |archive-date=11 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150811113839/http://www.ibnlive.com/news/india/6th-annual-vijay-awards-complete-list-of-winners-483185.html |url-status=live }}</ref> |- | २०१३ | ३ रे साऊथ इंडियन इंटरनॅशनल मूव्ही अवॉर्ड्स (SIIMA) | rowspan="3"| सर्वोत्कृष्ट बाल कलाकार | ''चिथिरायिल निलाचोरु'' | {{Nom}} |<ref>{{Cite web |title=Index of / |url=https://www.siima.in/ |access-date=30 June 2021 |website=siima.in |archive-date=17 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210617012720/https://siima.in/ |url-status=live }}</ref> |- | २०१४ | ९ वे विजय पुरस्कार | ''सावम'' | {{Won}} |<ref>{{Cite web |date=6 May 2015 |title=Vijay Awards 2015 – Complete list of winners |website=[[Sify]] |url=http://www.sify.com/movies/vijay-awards-2015-complete-list-of-winners-news-tamil-pe0nhUfhdeigd.html |access-date=30 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150506043201/http://www.sify.com/movies/vijay-awards-2015-complete-list-of-winners-news-tamil-pe0nhUfhdeigd.html |archive-date=6 May 2015}}</ref> |- | २०१६ | १९ वे एशियानेट फिल्म अवॉर्ड्स | ''अँन मारिया कलिप्पिलानू'' | {{Nom}} |<ref>{{Cite web |title=Asianet Film Awards |url=http://asianetfilmawards.com/ |access-date=30 June 2021 |website=asianetfilmawards.com |archive-date=10 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160310182331/http://asianetfilmawards.com/ |url-status=live }}</ref> |} 97jjoct6gl6qm7k8fwau5w63rh0qu5h 2677521 2677520 2026-04-04T16:00:42Z संतोष गोरे 135680 2677521 wikitext text/x-wiki '''सारा अर्जुन''' (जन्म: [[१८ जून]], [[इ.स. २००५| २००५]]) ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे जी प्रामुख्याने [[तमिळ भाषा|तमिळ]] आणि [[बॉलिवूड|हिंदी चित्रपट]] आणि जाहिरातींमध्ये काम करते. अभिनेता [[राज अर्जुन]] यांची मुलगी असलेल्या साराने वयाच्या सहाव्या वर्षापूर्वीच 'क्लिनिक प्लस' सारख्या अनेक व्यावसायिक जाहिराती आणि एका लघू हिंदी चित्रपटात काम केले होते. २०१० मध्ये, ए. एल. विजय यांच्या 'दैवा थिरुमगल' या तमिळ थरारपटामध्ये तिला मुख्य भूमिकेसाठी निवडण्यात आले होते, ज्यामध्ये तिने एका अशा सहा वर्षांच्या मुलीची भूमिका साकारली होती जिचे वडील मानसिकदृष्ट्या विकलांग होते. हा चित्रपट समीक्षकांच्या पसंतीस उतरला आणि व्यावसायिकदृष्ट्या यशस्वी ठरला, तसेच साराच्या अभिनयाचे चित्रपट समीक्षकांकडून भरभरून कौतुक झाले. तिने तेव्हापासून अनेक भारतीय चित्रपटांमध्ये काम केले आहे, मुख्यत्वे तमिळ आणि हिंदी तसेच तेलगू आणि मल्याळम चित्रपटांत तिच्या भूमिकांसाठी सकारात्मक प्रतिसाद मिळवला आहे, विशेषतः विजय यांच्या 'सावम' (२०१४) मधील तिच्या भूमिकेसाठी.<ref>{{Cite news |last=IANS |title=Sara Arjun is real star of 'Saivam': Director Vijay |url=https://www.business-standard.com/article/news-ians/sara-arjun-is-real-star-of-saivam-director-vijay-114040700264_1.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20190413090246/https://www.business-standard.com/article/news-ians/sara-arjun-is-real-star-of-saivam-director-vijay-114040700264_1.html |archive-date=2019-04-13 |access-date=2025-12-09 |language=en}}</ref> [[रणवीर सिंग]] सोबतच्या ''[[धुरंधर]]'' (२०२५) आणि ''[[धुरंधर: द रिव्हेंज]]'' (२०२६) या हिंदी स्पाय थ्रिलर चित्रपटांमधून तिने विशेष लक्ष वेधून घेतले.<ref>{{cite web |date=7 July 2025 |title=Who Is Sara Arjun, Once India's Highest Paid Child Actor, Ranveer Singh's Dhurandhar Heroine Now |url=https://www.ndtv.com/entertainment/who-is-sara-arjun-once-indias-highest-paid-child-actor-ranveer-singhs-dhurandhar-heroine-now-8835853 |website=NDTV |access-date=19 December 2025}}</ref><ref>{{cite web |last1=Verma |first1=Sakshi |title=Dhurandhar 2: Here's everything you need to know about Ranveer Singh's co-star Sara Arjun |url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/news/dhurandhar-2-here-s-everything-you-need-to-know-about-ranveer-singh-s-co-star-sara-arjun-2026-03-22-1034694 |website=[[India TV]] |access-date=23 March 2026 |date=March 22, 2026}}</ref> ==वैयक्तिक आयुष्य== साराचे वडील राज अर्जुन हे एक अभिनेता आहेत ज्यांनी अनेक चित्रपटांमध्ये काम केले आहे.<ref>{{Cite web |date=25 September 2021 |title=Raj Arjun: Before I started getting offers, it was Sara who took care of me like a mother |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/interviews/2021/sep/25/raj-arjun-before-i-started-getting-offers-it-was-sara-who-took-care-of-me-like-a-mother-26894.html |access-date=2023-08-26 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> तिचा धाकटा भाऊ सुहान याने २०१६ च्या 'डिनर' या लघुपटातून अभिनयात पदार्पण केले.<ref>{{Cite web |last=A |first=Deepa |date=2016-11-14 |title=This Boy's Mom Called Him For Dinner! What Happens Next Will Give You A Sleepless Night! |url=https://www.rvcj.com/boys-mom-called-dinner-happens-next-will-give-sleepless-night/ |access-date=2023-08-26 |website=RVCJ |language=en-US}}</ref> ==चित्रपट सूची== ===चित्रपट=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | शीर्षक ! scope="col" | भूमिका ! scope="col" | भाषा ! scope="col" class="unsortable" | नोंद ! scope="col" class="unsortable" | संदर्भ |- | rowspan="2" | २०११ || ''४०४'' || सारा || [[हिंदी]] || पदार्पणाचा चित्रपट || |- | ''दैवा थिरुमगल'' || निला कृष्णा || [[तमिळ भाषा|तमिळ]] || ||<ref name="ps1"/> |- | rowspan="2" | २०१३ || ''[[एक थी डायन]]'' || मिशा माथूर || हिंदी || || |- | ''चिथिरायिल नीलाचोरु'' || ओविया || तमिळ || || |- | rowspan="2" | २०१४ || ''[[जय हो]]'' || शाळकरी मुलगी || हिंदी || || |- | ''सावम'' || तमिळ सेल्वी || तमिळ || ||<ref name="ps1"/> |- | rowspan="2" | २०१५ || ''दागुदुमूथा दंडकोर'' || बंगाराम || [[तेलगू भाषा|तेलगू]] || ||<ref name="ps1"/> |- | ''जज्बा'' || सनाया वर्मा || हिंदी || ||<ref name="ps1"/> |- | २०१६ || ''अँन मारिया कलिप्पिलानू'' || अँन मारिया || [[मल्याळम]] || ||<ref name="ps1"/> |- | rowspan="2" | २०१७ || ''द साँग ऑफ स्कॉर्पिअन्स'' || आयशा || हिंदी || ||<ref name="ps1"/> |- | ''विजिथिरु'' || चारू || तमिळ || || |- | rowspan="3" | २०१९ || ''एक लडकी को देखा तो ऐसा लगा'' || लहान स्वीटी चौधरी || rowspan="2" | हिंदी || || |- | ''[[सांड की आँख]]'' ||शेफाली तोमर || ||<ref name="ps1"/> |- | ''सिल्लू करुपट्टी'' || मिटी || तमिळ || अँथॉलॉजी चित्रपट; विभाग "पिंक बॅग"|| |- | २०२१ || ''अजीब दास्तान्स'' || समायरा || rowspan="2" | हिंदी || अँथॉलॉजी चित्रपट; विभाग "अनकही" || |- | rowspan=2 | २०२२ || ''तुलसीदास ज्युनिअर'' || पिया || || |- | '' पोन्नियिन सेल्वन: १'' || rowspan="2" | लहान नंदिनी || rowspan="3" | तमिळ || ||<ref name="ps1"/> |- | २०२३ || ''पोन्नियिन सेल्वन: २'' || ||<ref name="ps1">{{Cite news |date=2023-05-27 |title='Ponniyin Selvan' actress Sara Arjun opens up on playing younger version of Aishwarya Rai! |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/ponniyin-selvan-actress-sara-arjun-opens-up-on-playing-younger-version-of-aishwarya-rai/articleshow/100547498.cms |access-date=2023-12-21 |issn=0971-8257}}</ref> |- | २०२४ || ''कोटेशन गँग पार्ट १'' || इरा || || <ref>{{Cite web |title=Teaser of Quotation Gang out |url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2023/jan/17/teaser-ofquotation-gang-out-38844.html |access-date=2023-12-21 |website=[[Cinema Express]] |date=17 January 2023 |language=en}}</ref> |- | २०२५ || ''[[धुरंधर]]'' || यालिना जमाली || हिंदी || ||<ref>{{Cite news |date=2025-07-06|title='Dhurandhar' first look: A fierce Ranveer Singh goes all guns blazing in Aditya Dhar's intense actioner |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/dhurandhar-first-look-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-akshaye-khanna-r-madhavan-arjun-rampal/article69779560.ece |access-date=2025-07-06}}</ref> |- | rowspan="2" | २०२६ | ''युफोरिया''|| चैत्रा || तेलगू || ||<ref>{{Cite web |last=Desk |first=Cinema Express |date=2025-12-01 |title=Bhumika Chawla-starrer Euphoria gets new release date with official teaser |url=https://www.cinemaexpress.com/telugu/news/2025/Dec/01/bhumika-chawla-starrer-euphoria-gets-new-release-date-with-official-teaser |access-date=2025-12-01 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> |- | ''[[धुरंधर: द रिव्हेंज]]'' | यालिना जमाली | हिंदी | | |} ===लघुपट=== {| class="wikitable" |- ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | शीर्षक ! scope="col" | भूमिका !भाषा ! scope="col" class="unsortable" | संदर्भ |- | २०१० || ''मिशा'' || मिशा | rowspan="4" |हिंदी|| |- | २०१८ || ''द परफेक्ट गर्ल'' || शाशा || align="center" |<ref>{{Cite AV media |title=The Perfect Girl |url=https://www.youtube.com/watch?v=H7Sp9YVehPo |publisher=Naahid Shah Films |via=YouTube |language=en |access-date=31 March 2021}}</ref> |- | २०१६ || ''डॉटर'' || गोपाळ दत्त यांची मुलगी || |- | २०२३ || ''पाठ (द लेसन)'' || कमली || align="center" | |} ===वेब सिरीज=== {| class="wikitable" |- ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | शीर्षक ! scope="col" | भूमिका ! scope="col" | भाषा ! scope="col" class="unsortable" | संदर्भ |- | २०१९ | ''परछाई'' | उषा | हिंदी | भाग २: द विंड ऑन हॉन्टेड हिल |} == पुरस्कार आणि नामांकने == {| class="wikitable sortable" ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | पुरस्कार ! scope="col" | श्रेणी ! scope="col" | चित्रपट ! scope="col" | निकाल ! scope="col" class="unsortable" | संदर्भ |- | २०११ | ६ वे विजय पुरस्कार | सर्वोत्कृष्ट बाल कलाकार (विशेष ज्युरी उल्लेख) | ''दैवा थिरुमगल'' | {{Won}} |<ref>{{Cite web |title=News, Breaking News, Latest News, News Headlines, Live News, Today News CNN-News18 |url=http://www.ibnlive.com/news/india/6th-annual-vijay-awards-complete-list-of-winners-483185.html |access-date=30 June 2021 |website=News18 |language=en-US |archive-date=11 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150811113839/http://www.ibnlive.com/news/india/6th-annual-vijay-awards-complete-list-of-winners-483185.html |url-status=live }}</ref> |- | २०१३ | ३ रे साऊथ इंडियन इंटरनॅशनल मूव्ही अवॉर्ड्स (SIIMA) | rowspan="3"| सर्वोत्कृष्ट बाल कलाकार | ''चिथिरायिल निलाचोरु'' | {{Nom}} |<ref>{{Cite web |title=Index of / |url=https://www.siima.in/ |access-date=30 June 2021 |website=siima.in |archive-date=17 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210617012720/https://siima.in/ |url-status=live }}</ref> |- | २०१४ | ९ वे विजय पुरस्कार | ''सावम'' | {{Won}} |<ref>{{Cite web |date=6 May 2015 |title=Vijay Awards 2015 – Complete list of winners |website=[[Sify]] |url=http://www.sify.com/movies/vijay-awards-2015-complete-list-of-winners-news-tamil-pe0nhUfhdeigd.html |access-date=30 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150506043201/http://www.sify.com/movies/vijay-awards-2015-complete-list-of-winners-news-tamil-pe0nhUfhdeigd.html |archive-date=6 May 2015}}</ref> |- | २०१६ | १९ वे एशियानेट फिल्म अवॉर्ड्स | ''अँन मारिया कलिप्पिलानू'' | {{Nom}} |<ref>{{Cite web |title=Asianet Film Awards |url=http://asianetfilmawards.com/ |access-date=30 June 2021 |website=asianetfilmawards.com |archive-date=10 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160310182331/http://asianetfilmawards.com/ |url-status=live }}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} i5wvqoqnmsabkf1al2rwznql40astpt 2677523 2677521 2026-04-04T16:01:54Z संतोष गोरे 135680 2677523 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''सारा अर्जुन''' (जन्म: [[१८ जून]], [[इ.स. २००५| २००५]]) ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे जी प्रामुख्याने [[तमिळ भाषा|तमिळ]] आणि [[बॉलिवूड|हिंदी चित्रपट]] आणि जाहिरातींमध्ये काम करते. अभिनेता [[राज अर्जुन]] यांची मुलगी असलेल्या साराने वयाच्या सहाव्या वर्षापूर्वीच 'क्लिनिक प्लस' सारख्या अनेक व्यावसायिक जाहिराती आणि एका लघू हिंदी चित्रपटात काम केले होते. २०१० मध्ये, ए. एल. विजय यांच्या 'दैवा थिरुमगल' या तमिळ थरारपटामध्ये तिला मुख्य भूमिकेसाठी निवडण्यात आले होते, ज्यामध्ये तिने एका अशा सहा वर्षांच्या मुलीची भूमिका साकारली होती जिचे वडील मानसिकदृष्ट्या विकलांग होते. हा चित्रपट समीक्षकांच्या पसंतीस उतरला आणि व्यावसायिकदृष्ट्या यशस्वी ठरला, तसेच साराच्या अभिनयाचे चित्रपट समीक्षकांकडून भरभरून कौतुक झाले. तिने तेव्हापासून अनेक भारतीय चित्रपटांमध्ये काम केले आहे, मुख्यत्वे तमिळ आणि हिंदी तसेच तेलगू आणि मल्याळम चित्रपटांत तिच्या भूमिकांसाठी सकारात्मक प्रतिसाद मिळवला आहे, विशेषतः विजय यांच्या 'सावम' (२०१४) मधील तिच्या भूमिकेसाठी.<ref>{{Cite news |last=IANS |title=Sara Arjun is real star of 'Saivam': Director Vijay |url=https://www.business-standard.com/article/news-ians/sara-arjun-is-real-star-of-saivam-director-vijay-114040700264_1.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20190413090246/https://www.business-standard.com/article/news-ians/sara-arjun-is-real-star-of-saivam-director-vijay-114040700264_1.html |archive-date=2019-04-13 |access-date=2025-12-09 |language=en}}</ref> [[रणवीर सिंग]] सोबतच्या ''[[धुरंधर]]'' (२०२५) आणि ''[[धुरंधर: द रिव्हेंज]]'' (२०२६) या हिंदी स्पाय थ्रिलर चित्रपटांमधून तिने विशेष लक्ष वेधून घेतले.<ref>{{cite web |date=7 July 2025 |title=Who Is Sara Arjun, Once India's Highest Paid Child Actor, Ranveer Singh's Dhurandhar Heroine Now |url=https://www.ndtv.com/entertainment/who-is-sara-arjun-once-indias-highest-paid-child-actor-ranveer-singhs-dhurandhar-heroine-now-8835853 |website=NDTV |access-date=19 December 2025}}</ref><ref>{{cite web |last1=Verma |first1=Sakshi |title=Dhurandhar 2: Here's everything you need to know about Ranveer Singh's co-star Sara Arjun |url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/news/dhurandhar-2-here-s-everything-you-need-to-know-about-ranveer-singh-s-co-star-sara-arjun-2026-03-22-1034694 |website=[[India TV]] |access-date=23 March 2026 |date=March 22, 2026}}</ref> ==वैयक्तिक आयुष्य== साराचे वडील राज अर्जुन हे एक अभिनेता आहेत ज्यांनी अनेक चित्रपटांमध्ये काम केले आहे.<ref>{{Cite web |date=25 September 2021 |title=Raj Arjun: Before I started getting offers, it was Sara who took care of me like a mother |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/interviews/2021/sep/25/raj-arjun-before-i-started-getting-offers-it-was-sara-who-took-care-of-me-like-a-mother-26894.html |access-date=2023-08-26 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> तिचा धाकटा भाऊ सुहान याने २०१६ च्या 'डिनर' या लघुपटातून अभिनयात पदार्पण केले.<ref>{{Cite web |last=A |first=Deepa |date=2016-11-14 |title=This Boy's Mom Called Him For Dinner! What Happens Next Will Give You A Sleepless Night! |url=https://www.rvcj.com/boys-mom-called-dinner-happens-next-will-give-sleepless-night/ |access-date=2023-08-26 |website=RVCJ |language=en-US}}</ref> ==चित्रपट सूची== ===चित्रपट=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | शीर्षक ! scope="col" | भूमिका ! scope="col" | भाषा ! scope="col" class="unsortable" | नोंद ! scope="col" class="unsortable" | संदर्भ |- | rowspan="2" | २०११ || ''४०४'' || सारा || [[हिंदी]] || पदार्पणाचा चित्रपट || |- | ''दैवा थिरुमगल'' || निला कृष्णा || [[तमिळ भाषा|तमिळ]] || ||<ref name="ps1"/> |- | rowspan="2" | २०१३ || ''[[एक थी डायन]]'' || मिशा माथूर || हिंदी || || |- | ''चिथिरायिल नीलाचोरु'' || ओविया || तमिळ || || |- | rowspan="2" | २०१४ || ''[[जय हो]]'' || शाळकरी मुलगी || हिंदी || || |- | ''सावम'' || तमिळ सेल्वी || तमिळ || ||<ref name="ps1"/> |- | rowspan="2" | २०१५ || ''दागुदुमूथा दंडकोर'' || बंगाराम || [[तेलगू भाषा|तेलगू]] || ||<ref name="ps1"/> |- | ''जज्बा'' || सनाया वर्मा || हिंदी || ||<ref name="ps1"/> |- | २०१६ || ''अँन मारिया कलिप्पिलानू'' || अँन मारिया || [[मल्याळम]] || ||<ref name="ps1"/> |- | rowspan="2" | २०१७ || ''द साँग ऑफ स्कॉर्पिअन्स'' || आयशा || हिंदी || ||<ref name="ps1"/> |- | ''विजिथिरु'' || चारू || तमिळ || || |- | rowspan="3" | २०१९ || ''एक लडकी को देखा तो ऐसा लगा'' || लहान स्वीटी चौधरी || rowspan="2" | हिंदी || || |- | ''[[सांड की आँख]]'' ||शेफाली तोमर || ||<ref name="ps1"/> |- | ''सिल्लू करुपट्टी'' || मिटी || तमिळ || अँथॉलॉजी चित्रपट; विभाग "पिंक बॅग"|| |- | २०२१ || ''अजीब दास्तान्स'' || समायरा || rowspan="2" | हिंदी || अँथॉलॉजी चित्रपट; विभाग "अनकही" || |- | rowspan=2 | २०२२ || ''तुलसीदास ज्युनिअर'' || पिया || || |- | '' पोन्नियिन सेल्वन: १'' || rowspan="2" | लहान नंदिनी || rowspan="3" | तमिळ || ||<ref name="ps1"/> |- | २०२३ || ''पोन्नियिन सेल्वन: २'' || ||<ref name="ps1">{{Cite news |date=2023-05-27 |title='Ponniyin Selvan' actress Sara Arjun opens up on playing younger version of Aishwarya Rai! |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/ponniyin-selvan-actress-sara-arjun-opens-up-on-playing-younger-version-of-aishwarya-rai/articleshow/100547498.cms |access-date=2023-12-21 |issn=0971-8257}}</ref> |- | २०२४ || ''कोटेशन गँग पार्ट १'' || इरा || || <ref>{{Cite web |title=Teaser of Quotation Gang out |url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2023/jan/17/teaser-ofquotation-gang-out-38844.html |access-date=2023-12-21 |website=[[Cinema Express]] |date=17 January 2023 |language=en}}</ref> |- | २०२५ || ''[[धुरंधर]]'' || यालिना जमाली || हिंदी || ||<ref>{{Cite news |date=2025-07-06|title='Dhurandhar' first look: A fierce Ranveer Singh goes all guns blazing in Aditya Dhar's intense actioner |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/dhurandhar-first-look-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-akshaye-khanna-r-madhavan-arjun-rampal/article69779560.ece |access-date=2025-07-06}}</ref> |- | rowspan="2" | २०२६ | ''युफोरिया''|| चैत्रा || तेलगू || ||<ref>{{Cite web |last=Desk |first=Cinema Express |date=2025-12-01 |title=Bhumika Chawla-starrer Euphoria gets new release date with official teaser |url=https://www.cinemaexpress.com/telugu/news/2025/Dec/01/bhumika-chawla-starrer-euphoria-gets-new-release-date-with-official-teaser |access-date=2025-12-01 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> |- | ''[[धुरंधर: द रिव्हेंज]]'' | यालिना जमाली | हिंदी | | |} ===लघुपट=== {| class="wikitable" |- ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | शीर्षक ! scope="col" | भूमिका !भाषा ! scope="col" class="unsortable" | संदर्भ |- | २०१० || ''मिशा'' || मिशा | rowspan="4" |हिंदी|| |- | २०१८ || ''द परफेक्ट गर्ल'' || शाशा || align="center" |<ref>{{Cite AV media |title=The Perfect Girl |url=https://www.youtube.com/watch?v=H7Sp9YVehPo |publisher=Naahid Shah Films |via=YouTube |language=en |access-date=31 March 2021}}</ref> |- | २०१६ || ''डॉटर'' || गोपाळ दत्त यांची मुलगी || |- | २०२३ || ''पाठ (द लेसन)'' || कमली || align="center" | |} ===वेब सिरीज=== {| class="wikitable" |- ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | शीर्षक ! scope="col" | भूमिका ! scope="col" | भाषा ! scope="col" class="unsortable" | संदर्भ |- | २०१९ | ''परछाई'' | उषा | हिंदी | भाग २: द विंड ऑन हॉन्टेड हिल |} == पुरस्कार आणि नामांकने == {| class="wikitable sortable" ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | पुरस्कार ! scope="col" | श्रेणी ! scope="col" | चित्रपट ! scope="col" | निकाल ! scope="col" class="unsortable" | संदर्भ |- | २०११ | ६ वे विजय पुरस्कार | सर्वोत्कृष्ट बाल कलाकार (विशेष ज्युरी उल्लेख) | ''दैवा थिरुमगल'' | {{Won}} |<ref>{{Cite web |title=News, Breaking News, Latest News, News Headlines, Live News, Today News CNN-News18 |url=http://www.ibnlive.com/news/india/6th-annual-vijay-awards-complete-list-of-winners-483185.html |access-date=30 June 2021 |website=News18 |language=en-US |archive-date=11 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150811113839/http://www.ibnlive.com/news/india/6th-annual-vijay-awards-complete-list-of-winners-483185.html |url-status=live }}</ref> |- | २०१३ | ३ रे साऊथ इंडियन इंटरनॅशनल मूव्ही अवॉर्ड्स (SIIMA) | rowspan="3"| सर्वोत्कृष्ट बाल कलाकार | ''चिथिरायिल निलाचोरु'' | {{Nom}} |<ref>{{Cite web |title=Index of / |url=https://www.siima.in/ |access-date=30 June 2021 |website=siima.in |archive-date=17 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210617012720/https://siima.in/ |url-status=live }}</ref> |- | २०१४ | ९ वे विजय पुरस्कार | ''सावम'' | {{Won}} |<ref>{{Cite web |date=6 May 2015 |title=Vijay Awards 2015 – Complete list of winners |website=[[Sify]] |url=http://www.sify.com/movies/vijay-awards-2015-complete-list-of-winners-news-tamil-pe0nhUfhdeigd.html |access-date=30 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150506043201/http://www.sify.com/movies/vijay-awards-2015-complete-list-of-winners-news-tamil-pe0nhUfhdeigd.html |archive-date=6 May 2015}}</ref> |- | २०१६ | १९ वे एशियानेट फिल्म अवॉर्ड्स | ''अँन मारिया कलिप्पिलानू'' | {{Nom}} |<ref>{{Cite web |title=Asianet Film Awards |url=http://asianetfilmawards.com/ |access-date=30 June 2021 |website=asianetfilmawards.com |archive-date=10 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160310182331/http://asianetfilmawards.com/ |url-status=live }}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} t5njw8mdv3nfs2s12ijnuxu67z1itdc 2677524 2677523 2026-04-04T16:02:41Z संतोष गोरे 135680 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2677524 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''सारा अर्जुन''' (जन्म: [[१८ जून]], [[इ.स. २००५| २००५]]) ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे जी प्रामुख्याने [[तमिळ भाषा|तमिळ]] आणि [[बॉलिवूड|हिंदी चित्रपट]] आणि जाहिरातींमध्ये काम करते. अभिनेता [[राज अर्जुन]] यांची मुलगी असलेल्या साराने वयाच्या सहाव्या वर्षापूर्वीच 'क्लिनिक प्लस' सारख्या अनेक व्यावसायिक जाहिराती आणि एका लघू हिंदी चित्रपटात काम केले होते. २०१० मध्ये, ए. एल. विजय यांच्या 'दैवा थिरुमगल' या तमिळ थरारपटामध्ये तिला मुख्य भूमिकेसाठी निवडण्यात आले होते, ज्यामध्ये तिने एका अशा सहा वर्षांच्या मुलीची भूमिका साकारली होती जिचे वडील मानसिकदृष्ट्या विकलांग होते. हा चित्रपट समीक्षकांच्या पसंतीस उतरला आणि व्यावसायिकदृष्ट्या यशस्वी ठरला, तसेच साराच्या अभिनयाचे चित्रपट समीक्षकांकडून भरभरून कौतुक झाले. तिने तेव्हापासून अनेक भारतीय चित्रपटांमध्ये काम केले आहे, मुख्यत्वे तमिळ आणि हिंदी तसेच तेलगू आणि मल्याळम चित्रपटांत तिच्या भूमिकांसाठी सकारात्मक प्रतिसाद मिळवला आहे, विशेषतः विजय यांच्या 'सावम' (२०१४) मधील तिच्या भूमिकेसाठी.<ref>{{Cite news |last=IANS |title=Sara Arjun is real star of 'Saivam': Director Vijay |url=https://www.business-standard.com/article/news-ians/sara-arjun-is-real-star-of-saivam-director-vijay-114040700264_1.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20190413090246/https://www.business-standard.com/article/news-ians/sara-arjun-is-real-star-of-saivam-director-vijay-114040700264_1.html |archive-date=2019-04-13 |access-date=2025-12-09 |language=en}}</ref> [[रणवीर सिंग]] सोबतच्या ''[[धुरंधर]]'' (२०२५) आणि ''[[धुरंधर: द रिव्हेंज]]'' (२०२६) या हिंदी स्पाय थ्रिलर चित्रपटांमधून तिने विशेष लक्ष वेधून घेतले.<ref>{{cite web |date=7 July 2025 |title=Who Is Sara Arjun, Once India's Highest Paid Child Actor, Ranveer Singh's Dhurandhar Heroine Now |url=https://www.ndtv.com/entertainment/who-is-sara-arjun-once-indias-highest-paid-child-actor-ranveer-singhs-dhurandhar-heroine-now-8835853 |website=NDTV |access-date=19 December 2025}}</ref><ref>{{cite web |last1=Verma |first1=Sakshi |title=Dhurandhar 2: Here's everything you need to know about Ranveer Singh's co-star Sara Arjun |url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/news/dhurandhar-2-here-s-everything-you-need-to-know-about-ranveer-singh-s-co-star-sara-arjun-2026-03-22-1034694 |website=[[India TV]] |access-date=23 March 2026 |date=March 22, 2026}}</ref> ==वैयक्तिक आयुष्य== साराचे वडील राज अर्जुन हे एक अभिनेता आहेत ज्यांनी अनेक चित्रपटांमध्ये काम केले आहे.<ref>{{Cite web |date=25 September 2021 |title=Raj Arjun: Before I started getting offers, it was Sara who took care of me like a mother |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/interviews/2021/sep/25/raj-arjun-before-i-started-getting-offers-it-was-sara-who-took-care-of-me-like-a-mother-26894.html |access-date=2023-08-26 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> तिचा धाकटा भाऊ सुहान याने २०१६ च्या 'डिनर' या लघुपटातून अभिनयात पदार्पण केले.<ref>{{Cite web |last=A |first=Deepa |date=2016-11-14 |title=This Boy's Mom Called Him For Dinner! What Happens Next Will Give You A Sleepless Night! |url=https://www.rvcj.com/boys-mom-called-dinner-happens-next-will-give-sleepless-night/ |access-date=2023-08-26 |website=RVCJ |language=en-US}}</ref> ==चित्रपट सूची== ===चित्रपट=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | शीर्षक ! scope="col" | भूमिका ! scope="col" | भाषा ! scope="col" class="unsortable" | नोंद ! scope="col" class="unsortable" | संदर्भ |- | rowspan="2" | २०११ || ''४०४'' || सारा || [[हिंदी]] || पदार्पणाचा चित्रपट || |- | ''दैवा थिरुमगल'' || निला कृष्णा || [[तमिळ भाषा|तमिळ]] || ||<ref name="ps1"/> |- | rowspan="2" | २०१३ || ''[[एक थी डायन]]'' || मिशा माथूर || हिंदी || || |- | ''चिथिरायिल नीलाचोरु'' || ओविया || तमिळ || || |- | rowspan="2" | २०१४ || ''[[जय हो]]'' || शाळकरी मुलगी || हिंदी || || |- | ''सावम'' || तमिळ सेल्वी || तमिळ || ||<ref name="ps1"/> |- | rowspan="2" | २०१५ || ''दागुदुमूथा दंडकोर'' || बंगाराम || [[तेलगू भाषा|तेलगू]] || ||<ref name="ps1"/> |- | ''जज्बा'' || सनाया वर्मा || हिंदी || ||<ref name="ps1"/> |- | २०१६ || ''अँन मारिया कलिप्पिलानू'' || अँन मारिया || [[मल्याळम]] || ||<ref name="ps1"/> |- | rowspan="2" | २०१७ || ''द साँग ऑफ स्कॉर्पिअन्स'' || आयशा || हिंदी || ||<ref name="ps1"/> |- | ''विजिथिरु'' || चारू || तमिळ || || |- | rowspan="3" | २०१९ || ''एक लडकी को देखा तो ऐसा लगा'' || लहान स्वीटी चौधरी || rowspan="2" | हिंदी || || |- | ''[[सांड की आँख]]'' ||शेफाली तोमर || ||<ref name="ps1"/> |- | ''सिल्लू करुपट्टी'' || मिटी || तमिळ || अँथॉलॉजी चित्रपट; विभाग "पिंक बॅग"|| |- | २०२१ || ''अजीब दास्तान्स'' || समायरा || rowspan="2" | हिंदी || अँथॉलॉजी चित्रपट; विभाग "अनकही" || |- | rowspan=2 | २०२२ || ''तुलसीदास ज्युनिअर'' || पिया || || |- | '' पोन्नियिन सेल्वन: १'' || rowspan="2" | लहान नंदिनी || rowspan="3" | तमिळ || ||<ref name="ps1"/> |- | २०२३ || ''पोन्नियिन सेल्वन: २'' || ||<ref name="ps1">{{Cite news |date=2023-05-27 |title='Ponniyin Selvan' actress Sara Arjun opens up on playing younger version of Aishwarya Rai! |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/ponniyin-selvan-actress-sara-arjun-opens-up-on-playing-younger-version-of-aishwarya-rai/articleshow/100547498.cms |access-date=2023-12-21 |issn=0971-8257}}</ref> |- | २०२४ || ''कोटेशन गँग पार्ट १'' || इरा || || <ref>{{Cite web |title=Teaser of Quotation Gang out |url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2023/jan/17/teaser-ofquotation-gang-out-38844.html |access-date=2023-12-21 |website=[[Cinema Express]] |date=17 January 2023 |language=en}}</ref> |- | २०२५ || ''[[धुरंधर]]'' || यालिना जमाली || हिंदी || ||<ref>{{Cite news |date=2025-07-06|title='Dhurandhar' first look: A fierce Ranveer Singh goes all guns blazing in Aditya Dhar's intense actioner |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/dhurandhar-first-look-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-akshaye-khanna-r-madhavan-arjun-rampal/article69779560.ece |access-date=2025-07-06}}</ref> |- | rowspan="2" | २०२६ | ''युफोरिया''|| चैत्रा || तेलगू || ||<ref>{{Cite web |last=Desk |first=Cinema Express |date=2025-12-01 |title=Bhumika Chawla-starrer Euphoria gets new release date with official teaser |url=https://www.cinemaexpress.com/telugu/news/2025/Dec/01/bhumika-chawla-starrer-euphoria-gets-new-release-date-with-official-teaser |access-date=2025-12-01 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> |- | ''[[धुरंधर: द रिव्हेंज]]'' | यालिना जमाली | हिंदी | | |} ===लघुपट=== {| class="wikitable" |- ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | शीर्षक ! scope="col" | भूमिका !भाषा ! scope="col" class="unsortable" | संदर्भ |- | २०१० || ''मिशा'' || मिशा | rowspan="4" |हिंदी|| |- | २०१८ || ''द परफेक्ट गर्ल'' || शाशा || align="center" |<ref>{{Cite AV media |title=The Perfect Girl |url=https://www.youtube.com/watch?v=H7Sp9YVehPo |publisher=Naahid Shah Films |via=YouTube |language=en |access-date=31 March 2021}}</ref> |- | २०१६ || ''डॉटर'' || गोपाळ दत्त यांची मुलगी || |- | २०२३ || ''पाठ (द लेसन)'' || कमली || align="center" | |} ===वेब सिरीज=== {| class="wikitable" |- ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | शीर्षक ! scope="col" | भूमिका ! scope="col" | भाषा ! scope="col" class="unsortable" | संदर्भ |- | २०१९ | ''परछाई'' | उषा | हिंदी | भाग २: द विंड ऑन हॉन्टेड हिल |} == पुरस्कार आणि नामांकने == {| class="wikitable sortable" ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | पुरस्कार ! scope="col" | श्रेणी ! scope="col" | चित्रपट ! scope="col" | निकाल ! scope="col" class="unsortable" | संदर्भ |- | २०११ | ६ वे विजय पुरस्कार | सर्वोत्कृष्ट बाल कलाकार (विशेष ज्युरी उल्लेख) | ''दैवा थिरुमगल'' | {{Won}} |<ref>{{Cite web |title=News, Breaking News, Latest News, News Headlines, Live News, Today News CNN-News18 |url=http://www.ibnlive.com/news/india/6th-annual-vijay-awards-complete-list-of-winners-483185.html |access-date=30 June 2021 |website=News18 |language=en-US |archive-date=11 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150811113839/http://www.ibnlive.com/news/india/6th-annual-vijay-awards-complete-list-of-winners-483185.html |url-status=live }}</ref> |- | २०१३ | ३ रे साऊथ इंडियन इंटरनॅशनल मूव्ही अवॉर्ड्स (SIIMA) | rowspan="3"| सर्वोत्कृष्ट बाल कलाकार | ''चिथिरायिल निलाचोरु'' | {{Nom}} |<ref>{{Cite web |title=Index of / |url=https://www.siima.in/ |access-date=30 June 2021 |website=siima.in |archive-date=17 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210617012720/https://siima.in/ |url-status=live }}</ref> |- | २०१४ | ९ वे विजय पुरस्कार | ''सावम'' | {{Won}} |<ref>{{Cite web |date=6 May 2015 |title=Vijay Awards 2015 – Complete list of winners |website=[[Sify]] |url=http://www.sify.com/movies/vijay-awards-2015-complete-list-of-winners-news-tamil-pe0nhUfhdeigd.html |access-date=30 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150506043201/http://www.sify.com/movies/vijay-awards-2015-complete-list-of-winners-news-tamil-pe0nhUfhdeigd.html |archive-date=6 May 2015}}</ref> |- | २०१६ | १९ वे एशियानेट फिल्म अवॉर्ड्स | ''अँन मारिया कलिप्पिलानू'' | {{Nom}} |<ref>{{Cite web |title=Asianet Film Awards |url=http://asianetfilmawards.com/ |access-date=30 June 2021 |website=asianetfilmawards.com |archive-date=10 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160310182331/http://asianetfilmawards.com/ |url-status=live }}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:भारतीय चित्रपट अभिनेत्री]] i7d6tu0h5bnz8uhbj0b1i0xp5i5dgfj 2677525 2677524 2026-04-04T16:03:16Z संतोष गोरे 135680 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2677525 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''सारा अर्जुन''' (जन्म: [[१८ जून]], [[इ.स. २००५| २००५]]) ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे जी प्रामुख्याने [[तमिळ भाषा|तमिळ]] आणि [[बॉलिवूड|हिंदी चित्रपट]] आणि जाहिरातींमध्ये काम करते. अभिनेता [[राज अर्जुन]] यांची मुलगी असलेल्या साराने वयाच्या सहाव्या वर्षापूर्वीच 'क्लिनिक प्लस' सारख्या अनेक व्यावसायिक जाहिराती आणि एका लघू हिंदी चित्रपटात काम केले होते. २०१० मध्ये, ए. एल. विजय यांच्या 'दैवा थिरुमगल' या तमिळ थरारपटामध्ये तिला मुख्य भूमिकेसाठी निवडण्यात आले होते, ज्यामध्ये तिने एका अशा सहा वर्षांच्या मुलीची भूमिका साकारली होती जिचे वडील मानसिकदृष्ट्या विकलांग होते. हा चित्रपट समीक्षकांच्या पसंतीस उतरला आणि व्यावसायिकदृष्ट्या यशस्वी ठरला, तसेच साराच्या अभिनयाचे चित्रपट समीक्षकांकडून भरभरून कौतुक झाले. तिने तेव्हापासून अनेक भारतीय चित्रपटांमध्ये काम केले आहे, मुख्यत्वे तमिळ आणि हिंदी तसेच तेलगू आणि मल्याळम चित्रपटांत तिच्या भूमिकांसाठी सकारात्मक प्रतिसाद मिळवला आहे, विशेषतः विजय यांच्या 'सावम' (२०१४) मधील तिच्या भूमिकेसाठी.<ref>{{Cite news |last=IANS |title=Sara Arjun is real star of 'Saivam': Director Vijay |url=https://www.business-standard.com/article/news-ians/sara-arjun-is-real-star-of-saivam-director-vijay-114040700264_1.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20190413090246/https://www.business-standard.com/article/news-ians/sara-arjun-is-real-star-of-saivam-director-vijay-114040700264_1.html |archive-date=2019-04-13 |access-date=2025-12-09 |language=en}}</ref> [[रणवीर सिंग]] सोबतच्या ''[[धुरंधर]]'' (२०२५) आणि ''[[धुरंधर: द रिव्हेंज]]'' (२०२६) या हिंदी स्पाय थ्रिलर चित्रपटांमधून तिने विशेष लक्ष वेधून घेतले.<ref>{{cite web |date=7 July 2025 |title=Who Is Sara Arjun, Once India's Highest Paid Child Actor, Ranveer Singh's Dhurandhar Heroine Now |url=https://www.ndtv.com/entertainment/who-is-sara-arjun-once-indias-highest-paid-child-actor-ranveer-singhs-dhurandhar-heroine-now-8835853 |website=NDTV |access-date=19 December 2025}}</ref><ref>{{cite web |last1=Verma |first1=Sakshi |title=Dhurandhar 2: Here's everything you need to know about Ranveer Singh's co-star Sara Arjun |url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/news/dhurandhar-2-here-s-everything-you-need-to-know-about-ranveer-singh-s-co-star-sara-arjun-2026-03-22-1034694 |website=[[India TV]] |access-date=23 March 2026 |date=March 22, 2026}}</ref> ==वैयक्तिक आयुष्य== साराचे वडील राज अर्जुन हे एक अभिनेता आहेत ज्यांनी अनेक चित्रपटांमध्ये काम केले आहे.<ref>{{Cite web |date=25 September 2021 |title=Raj Arjun: Before I started getting offers, it was Sara who took care of me like a mother |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/interviews/2021/sep/25/raj-arjun-before-i-started-getting-offers-it-was-sara-who-took-care-of-me-like-a-mother-26894.html |access-date=2023-08-26 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> तिचा धाकटा भाऊ सुहान याने २०१६ च्या 'डिनर' या लघुपटातून अभिनयात पदार्पण केले.<ref>{{Cite web |last=A |first=Deepa |date=2016-11-14 |title=This Boy's Mom Called Him For Dinner! What Happens Next Will Give You A Sleepless Night! |url=https://www.rvcj.com/boys-mom-called-dinner-happens-next-will-give-sleepless-night/ |access-date=2023-08-26 |website=RVCJ |language=en-US}}</ref> ==चित्रपट सूची== ===चित्रपट=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | शीर्षक ! scope="col" | भूमिका ! scope="col" | भाषा ! scope="col" class="unsortable" | नोंद ! scope="col" class="unsortable" | संदर्भ |- | rowspan="2" | २०११ || ''४०४'' || सारा || [[हिंदी]] || पदार्पणाचा चित्रपट || |- | ''दैवा थिरुमगल'' || निला कृष्णा || [[तमिळ भाषा|तमिळ]] || ||<ref name="ps1"/> |- | rowspan="2" | २०१३ || ''[[एक थी डायन]]'' || मिशा माथूर || हिंदी || || |- | ''चिथिरायिल नीलाचोरु'' || ओविया || तमिळ || || |- | rowspan="2" | २०१४ || ''[[जय हो]]'' || शाळकरी मुलगी || हिंदी || || |- | ''सावम'' || तमिळ सेल्वी || तमिळ || ||<ref name="ps1"/> |- | rowspan="2" | २०१५ || ''दागुदुमूथा दंडकोर'' || बंगाराम || [[तेलगू भाषा|तेलगू]] || ||<ref name="ps1"/> |- | ''जज्बा'' || सनाया वर्मा || हिंदी || ||<ref name="ps1"/> |- | २०१६ || ''अँन मारिया कलिप्पिलानू'' || अँन मारिया || [[मल्याळम]] || ||<ref name="ps1"/> |- | rowspan="2" | २०१७ || ''द साँग ऑफ स्कॉर्पिअन्स'' || आयशा || हिंदी || ||<ref name="ps1"/> |- | ''विजिथिरु'' || चारू || तमिळ || || |- | rowspan="3" | २०१९ || ''एक लडकी को देखा तो ऐसा लगा'' || लहान स्वीटी चौधरी || rowspan="2" | हिंदी || || |- | ''[[सांड की आँख]]'' ||शेफाली तोमर || ||<ref name="ps1"/> |- | ''सिल्लू करुपट्टी'' || मिटी || तमिळ || अँथॉलॉजी चित्रपट; विभाग "पिंक बॅग"|| |- | २०२१ || ''अजीब दास्तान्स'' || समायरा || rowspan="2" | हिंदी || अँथॉलॉजी चित्रपट; विभाग "अनकही" || |- | rowspan=2 | २०२२ || ''तुलसीदास ज्युनिअर'' || पिया || || |- | '' पोन्नियिन सेल्वन: १'' || rowspan="2" | लहान नंदिनी || rowspan="3" | तमिळ || ||<ref name="ps1"/> |- | २०२३ || ''पोन्नियिन सेल्वन: २'' || ||<ref name="ps1">{{Cite news |date=2023-05-27 |title='Ponniyin Selvan' actress Sara Arjun opens up on playing younger version of Aishwarya Rai! |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/ponniyin-selvan-actress-sara-arjun-opens-up-on-playing-younger-version-of-aishwarya-rai/articleshow/100547498.cms |access-date=2023-12-21 |issn=0971-8257}}</ref> |- | २०२४ || ''कोटेशन गँग पार्ट १'' || इरा || || <ref>{{Cite web |title=Teaser of Quotation Gang out |url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2023/jan/17/teaser-ofquotation-gang-out-38844.html |access-date=2023-12-21 |website=[[Cinema Express]] |date=17 January 2023 |language=en}}</ref> |- | २०२५ || ''[[धुरंधर]]'' || यालिना जमाली || हिंदी || ||<ref>{{Cite news |date=2025-07-06|title='Dhurandhar' first look: A fierce Ranveer Singh goes all guns blazing in Aditya Dhar's intense actioner |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/dhurandhar-first-look-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-akshaye-khanna-r-madhavan-arjun-rampal/article69779560.ece |access-date=2025-07-06}}</ref> |- | rowspan="2" | २०२६ | ''युफोरिया''|| चैत्रा || तेलगू || ||<ref>{{Cite web |last=Desk |first=Cinema Express |date=2025-12-01 |title=Bhumika Chawla-starrer Euphoria gets new release date with official teaser |url=https://www.cinemaexpress.com/telugu/news/2025/Dec/01/bhumika-chawla-starrer-euphoria-gets-new-release-date-with-official-teaser |access-date=2025-12-01 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> |- | ''[[धुरंधर: द रिव्हेंज]]'' | यालिना जमाली | हिंदी | | |} ===लघुपट=== {| class="wikitable" |- ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | शीर्षक ! scope="col" | भूमिका !भाषा ! scope="col" class="unsortable" | संदर्भ |- | २०१० || ''मिशा'' || मिशा | rowspan="4" |हिंदी|| |- | २०१८ || ''द परफेक्ट गर्ल'' || शाशा || align="center" |<ref>{{Cite AV media |title=The Perfect Girl |url=https://www.youtube.com/watch?v=H7Sp9YVehPo |publisher=Naahid Shah Films |via=YouTube |language=en |access-date=31 March 2021}}</ref> |- | २०१६ || ''डॉटर'' || गोपाळ दत्त यांची मुलगी || |- | २०२३ || ''पाठ (द लेसन)'' || कमली || align="center" | |} ===वेब सिरीज=== {| class="wikitable" |- ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | शीर्षक ! scope="col" | भूमिका ! scope="col" | भाषा ! scope="col" class="unsortable" | संदर्भ |- | २०१९ | ''परछाई'' | उषा | हिंदी | भाग २: द विंड ऑन हॉन्टेड हिल |} == पुरस्कार आणि नामांकने == {| class="wikitable sortable" ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | पुरस्कार ! scope="col" | श्रेणी ! scope="col" | चित्रपट ! scope="col" | निकाल ! scope="col" class="unsortable" | संदर्भ |- | २०११ | ६ वे विजय पुरस्कार | सर्वोत्कृष्ट बाल कलाकार (विशेष ज्युरी उल्लेख) | ''दैवा थिरुमगल'' | {{Won}} |<ref>{{Cite web |title=News, Breaking News, Latest News, News Headlines, Live News, Today News CNN-News18 |url=http://www.ibnlive.com/news/india/6th-annual-vijay-awards-complete-list-of-winners-483185.html |access-date=30 June 2021 |website=News18 |language=en-US |archive-date=11 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150811113839/http://www.ibnlive.com/news/india/6th-annual-vijay-awards-complete-list-of-winners-483185.html |url-status=live }}</ref> |- | २०१३ | ३ रे साऊथ इंडियन इंटरनॅशनल मूव्ही अवॉर्ड्स (SIIMA) | rowspan="3"| सर्वोत्कृष्ट बाल कलाकार | ''चिथिरायिल निलाचोरु'' | {{Nom}} |<ref>{{Cite web |title=Index of / |url=https://www.siima.in/ |access-date=30 June 2021 |website=siima.in |archive-date=17 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210617012720/https://siima.in/ |url-status=live }}</ref> |- | २०१४ | ९ वे विजय पुरस्कार | ''सावम'' | {{Won}} |<ref>{{Cite web |date=6 May 2015 |title=Vijay Awards 2015 – Complete list of winners |website=[[Sify]] |url=http://www.sify.com/movies/vijay-awards-2015-complete-list-of-winners-news-tamil-pe0nhUfhdeigd.html |access-date=30 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150506043201/http://www.sify.com/movies/vijay-awards-2015-complete-list-of-winners-news-tamil-pe0nhUfhdeigd.html |archive-date=6 May 2015}}</ref> |- | २०१६ | १९ वे एशियानेट फिल्म अवॉर्ड्स | ''अँन मारिया कलिप्पिलानू'' | {{Nom}} |<ref>{{Cite web |title=Asianet Film Awards |url=http://asianetfilmawards.com/ |access-date=30 June 2021 |website=asianetfilmawards.com |archive-date=10 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160310182331/http://asianetfilmawards.com/ |url-status=live }}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:भारतीय चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अभिनेत्री]] crhk6h51ipo4vn4171on0cn3bjf93t6 2677526 2677525 2026-04-04T16:03:50Z संतोष गोरे 135680 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2677526 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''सारा अर्जुन''' (जन्म: [[१८ जून]], [[इ.स. २००५| २००५]]) ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे जी प्रामुख्याने [[तमिळ भाषा|तमिळ]] आणि [[बॉलिवूड|हिंदी चित्रपट]] आणि जाहिरातींमध्ये काम करते. अभिनेता [[राज अर्जुन]] यांची मुलगी असलेल्या साराने वयाच्या सहाव्या वर्षापूर्वीच 'क्लिनिक प्लस' सारख्या अनेक व्यावसायिक जाहिराती आणि एका लघू हिंदी चित्रपटात काम केले होते. २०१० मध्ये, ए. एल. विजय यांच्या 'दैवा थिरुमगल' या तमिळ थरारपटामध्ये तिला मुख्य भूमिकेसाठी निवडण्यात आले होते, ज्यामध्ये तिने एका अशा सहा वर्षांच्या मुलीची भूमिका साकारली होती जिचे वडील मानसिकदृष्ट्या विकलांग होते. हा चित्रपट समीक्षकांच्या पसंतीस उतरला आणि व्यावसायिकदृष्ट्या यशस्वी ठरला, तसेच साराच्या अभिनयाचे चित्रपट समीक्षकांकडून भरभरून कौतुक झाले. तिने तेव्हापासून अनेक भारतीय चित्रपटांमध्ये काम केले आहे, मुख्यत्वे तमिळ आणि हिंदी तसेच तेलगू आणि मल्याळम चित्रपटांत तिच्या भूमिकांसाठी सकारात्मक प्रतिसाद मिळवला आहे, विशेषतः विजय यांच्या 'सावम' (२०१४) मधील तिच्या भूमिकेसाठी.<ref>{{Cite news |last=IANS |title=Sara Arjun is real star of 'Saivam': Director Vijay |url=https://www.business-standard.com/article/news-ians/sara-arjun-is-real-star-of-saivam-director-vijay-114040700264_1.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20190413090246/https://www.business-standard.com/article/news-ians/sara-arjun-is-real-star-of-saivam-director-vijay-114040700264_1.html |archive-date=2019-04-13 |access-date=2025-12-09 |language=en}}</ref> [[रणवीर सिंग]] सोबतच्या ''[[धुरंधर]]'' (२०२५) आणि ''[[धुरंधर: द रिव्हेंज]]'' (२०२६) या हिंदी स्पाय थ्रिलर चित्रपटांमधून तिने विशेष लक्ष वेधून घेतले.<ref>{{cite web |date=7 July 2025 |title=Who Is Sara Arjun, Once India's Highest Paid Child Actor, Ranveer Singh's Dhurandhar Heroine Now |url=https://www.ndtv.com/entertainment/who-is-sara-arjun-once-indias-highest-paid-child-actor-ranveer-singhs-dhurandhar-heroine-now-8835853 |website=NDTV |access-date=19 December 2025}}</ref><ref>{{cite web |last1=Verma |first1=Sakshi |title=Dhurandhar 2: Here's everything you need to know about Ranveer Singh's co-star Sara Arjun |url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/news/dhurandhar-2-here-s-everything-you-need-to-know-about-ranveer-singh-s-co-star-sara-arjun-2026-03-22-1034694 |website=[[India TV]] |access-date=23 March 2026 |date=March 22, 2026}}</ref> ==वैयक्तिक आयुष्य== साराचे वडील राज अर्जुन हे एक अभिनेता आहेत ज्यांनी अनेक चित्रपटांमध्ये काम केले आहे.<ref>{{Cite web |date=25 September 2021 |title=Raj Arjun: Before I started getting offers, it was Sara who took care of me like a mother |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/interviews/2021/sep/25/raj-arjun-before-i-started-getting-offers-it-was-sara-who-took-care-of-me-like-a-mother-26894.html |access-date=2023-08-26 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> तिचा धाकटा भाऊ सुहान याने २०१६ च्या 'डिनर' या लघुपटातून अभिनयात पदार्पण केले.<ref>{{Cite web |last=A |first=Deepa |date=2016-11-14 |title=This Boy's Mom Called Him For Dinner! What Happens Next Will Give You A Sleepless Night! |url=https://www.rvcj.com/boys-mom-called-dinner-happens-next-will-give-sleepless-night/ |access-date=2023-08-26 |website=RVCJ |language=en-US}}</ref> ==चित्रपट सूची== ===चित्रपट=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | शीर्षक ! scope="col" | भूमिका ! scope="col" | भाषा ! scope="col" class="unsortable" | नोंद ! scope="col" class="unsortable" | संदर्भ |- | rowspan="2" | २०११ || ''४०४'' || सारा || [[हिंदी]] || पदार्पणाचा चित्रपट || |- | ''दैवा थिरुमगल'' || निला कृष्णा || [[तमिळ भाषा|तमिळ]] || ||<ref name="ps1"/> |- | rowspan="2" | २०१३ || ''[[एक थी डायन]]'' || मिशा माथूर || हिंदी || || |- | ''चिथिरायिल नीलाचोरु'' || ओविया || तमिळ || || |- | rowspan="2" | २०१४ || ''[[जय हो]]'' || शाळकरी मुलगी || हिंदी || || |- | ''सावम'' || तमिळ सेल्वी || तमिळ || ||<ref name="ps1"/> |- | rowspan="2" | २०१५ || ''दागुदुमूथा दंडकोर'' || बंगाराम || [[तेलगू भाषा|तेलगू]] || ||<ref name="ps1"/> |- | ''जज्बा'' || सनाया वर्मा || हिंदी || ||<ref name="ps1"/> |- | २०१६ || ''अँन मारिया कलिप्पिलानू'' || अँन मारिया || [[मल्याळम]] || ||<ref name="ps1"/> |- | rowspan="2" | २०१७ || ''द साँग ऑफ स्कॉर्पिअन्स'' || आयशा || हिंदी || ||<ref name="ps1"/> |- | ''विजिथिरु'' || चारू || तमिळ || || |- | rowspan="3" | २०१९ || ''एक लडकी को देखा तो ऐसा लगा'' || लहान स्वीटी चौधरी || rowspan="2" | हिंदी || || |- | ''[[सांड की आँख]]'' ||शेफाली तोमर || ||<ref name="ps1"/> |- | ''सिल्लू करुपट्टी'' || मिटी || तमिळ || अँथॉलॉजी चित्रपट; विभाग "पिंक बॅग"|| |- | २०२१ || ''अजीब दास्तान्स'' || समायरा || rowspan="2" | हिंदी || अँथॉलॉजी चित्रपट; विभाग "अनकही" || |- | rowspan=2 | २०२२ || ''तुलसीदास ज्युनिअर'' || पिया || || |- | '' पोन्नियिन सेल्वन: १'' || rowspan="2" | लहान नंदिनी || rowspan="3" | तमिळ || ||<ref name="ps1"/> |- | २०२३ || ''पोन्नियिन सेल्वन: २'' || ||<ref name="ps1">{{Cite news |date=2023-05-27 |title='Ponniyin Selvan' actress Sara Arjun opens up on playing younger version of Aishwarya Rai! |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/ponniyin-selvan-actress-sara-arjun-opens-up-on-playing-younger-version-of-aishwarya-rai/articleshow/100547498.cms |access-date=2023-12-21 |issn=0971-8257}}</ref> |- | २०२४ || ''कोटेशन गँग पार्ट १'' || इरा || || <ref>{{Cite web |title=Teaser of Quotation Gang out |url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2023/jan/17/teaser-ofquotation-gang-out-38844.html |access-date=2023-12-21 |website=[[Cinema Express]] |date=17 January 2023 |language=en}}</ref> |- | २०२५ || ''[[धुरंधर]]'' || यालिना जमाली || हिंदी || ||<ref>{{Cite news |date=2025-07-06|title='Dhurandhar' first look: A fierce Ranveer Singh goes all guns blazing in Aditya Dhar's intense actioner |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/dhurandhar-first-look-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-akshaye-khanna-r-madhavan-arjun-rampal/article69779560.ece |access-date=2025-07-06}}</ref> |- | rowspan="2" | २०२६ | ''युफोरिया''|| चैत्रा || तेलगू || ||<ref>{{Cite web |last=Desk |first=Cinema Express |date=2025-12-01 |title=Bhumika Chawla-starrer Euphoria gets new release date with official teaser |url=https://www.cinemaexpress.com/telugu/news/2025/Dec/01/bhumika-chawla-starrer-euphoria-gets-new-release-date-with-official-teaser |access-date=2025-12-01 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> |- | ''[[धुरंधर: द रिव्हेंज]]'' | यालिना जमाली | हिंदी | | |} ===लघुपट=== {| class="wikitable" |- ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | शीर्षक ! scope="col" | भूमिका !भाषा ! scope="col" class="unsortable" | संदर्भ |- | २०१० || ''मिशा'' || मिशा | rowspan="4" |हिंदी|| |- | २०१८ || ''द परफेक्ट गर्ल'' || शाशा || align="center" |<ref>{{Cite AV media |title=The Perfect Girl |url=https://www.youtube.com/watch?v=H7Sp9YVehPo |publisher=Naahid Shah Films |via=YouTube |language=en |access-date=31 March 2021}}</ref> |- | २०१६ || ''डॉटर'' || गोपाळ दत्त यांची मुलगी || |- | २०२३ || ''पाठ (द लेसन)'' || कमली || align="center" | |} ===वेब सिरीज=== {| class="wikitable" |- ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | शीर्षक ! scope="col" | भूमिका ! scope="col" | भाषा ! scope="col" class="unsortable" | संदर्भ |- | २०१९ | ''परछाई'' | उषा | हिंदी | भाग २: द विंड ऑन हॉन्टेड हिल |} == पुरस्कार आणि नामांकने == {| class="wikitable sortable" ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | पुरस्कार ! scope="col" | श्रेणी ! scope="col" | चित्रपट ! scope="col" | निकाल ! scope="col" class="unsortable" | संदर्भ |- | २०११ | ६ वे विजय पुरस्कार | सर्वोत्कृष्ट बाल कलाकार (विशेष ज्युरी उल्लेख) | ''दैवा थिरुमगल'' | {{Won}} |<ref>{{Cite web |title=News, Breaking News, Latest News, News Headlines, Live News, Today News CNN-News18 |url=http://www.ibnlive.com/news/india/6th-annual-vijay-awards-complete-list-of-winners-483185.html |access-date=30 June 2021 |website=News18 |language=en-US |archive-date=11 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150811113839/http://www.ibnlive.com/news/india/6th-annual-vijay-awards-complete-list-of-winners-483185.html |url-status=live }}</ref> |- | २०१३ | ३ रे साऊथ इंडियन इंटरनॅशनल मूव्ही अवॉर्ड्स (SIIMA) | rowspan="3"| सर्वोत्कृष्ट बाल कलाकार | ''चिथिरायिल निलाचोरु'' | {{Nom}} |<ref>{{Cite web |title=Index of / |url=https://www.siima.in/ |access-date=30 June 2021 |website=siima.in |archive-date=17 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210617012720/https://siima.in/ |url-status=live }}</ref> |- | २०१४ | ९ वे विजय पुरस्कार | ''सावम'' | {{Won}} |<ref>{{Cite web |date=6 May 2015 |title=Vijay Awards 2015 – Complete list of winners |website=[[Sify]] |url=http://www.sify.com/movies/vijay-awards-2015-complete-list-of-winners-news-tamil-pe0nhUfhdeigd.html |access-date=30 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150506043201/http://www.sify.com/movies/vijay-awards-2015-complete-list-of-winners-news-tamil-pe0nhUfhdeigd.html |archive-date=6 May 2015}}</ref> |- | २०१६ | १९ वे एशियानेट फिल्म अवॉर्ड्स | ''अँन मारिया कलिप्पिलानू'' | {{Nom}} |<ref>{{Cite web |title=Asianet Film Awards |url=http://asianetfilmawards.com/ |access-date=30 June 2021 |website=asianetfilmawards.com |archive-date=10 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160310182331/http://asianetfilmawards.com/ |url-status=live }}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:भारतीय चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अभिनेत्री]] [[वर्ग:मल्याळम चित्रपटातील बाल अभिनेत्री]] 3tv04ks5um15ifgclpkpew1dqi5j790 2677527 2677526 2026-04-04T16:04:33Z संतोष गोरे 135680 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2677527 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''सारा अर्जुन''' (जन्म: [[१८ जून]], [[इ.स. २००५| २००५]]) ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे जी प्रामुख्याने [[तमिळ भाषा|तमिळ]] आणि [[बॉलिवूड|हिंदी चित्रपट]] आणि जाहिरातींमध्ये काम करते. अभिनेता [[राज अर्जुन]] यांची मुलगी असलेल्या साराने वयाच्या सहाव्या वर्षापूर्वीच 'क्लिनिक प्लस' सारख्या अनेक व्यावसायिक जाहिराती आणि एका लघू हिंदी चित्रपटात काम केले होते. २०१० मध्ये, ए. एल. विजय यांच्या 'दैवा थिरुमगल' या तमिळ थरारपटामध्ये तिला मुख्य भूमिकेसाठी निवडण्यात आले होते, ज्यामध्ये तिने एका अशा सहा वर्षांच्या मुलीची भूमिका साकारली होती जिचे वडील मानसिकदृष्ट्या विकलांग होते. हा चित्रपट समीक्षकांच्या पसंतीस उतरला आणि व्यावसायिकदृष्ट्या यशस्वी ठरला, तसेच साराच्या अभिनयाचे चित्रपट समीक्षकांकडून भरभरून कौतुक झाले. तिने तेव्हापासून अनेक भारतीय चित्रपटांमध्ये काम केले आहे, मुख्यत्वे तमिळ आणि हिंदी तसेच तेलगू आणि मल्याळम चित्रपटांत तिच्या भूमिकांसाठी सकारात्मक प्रतिसाद मिळवला आहे, विशेषतः विजय यांच्या 'सावम' (२०१४) मधील तिच्या भूमिकेसाठी.<ref>{{Cite news |last=IANS |title=Sara Arjun is real star of 'Saivam': Director Vijay |url=https://www.business-standard.com/article/news-ians/sara-arjun-is-real-star-of-saivam-director-vijay-114040700264_1.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20190413090246/https://www.business-standard.com/article/news-ians/sara-arjun-is-real-star-of-saivam-director-vijay-114040700264_1.html |archive-date=2019-04-13 |access-date=2025-12-09 |language=en}}</ref> [[रणवीर सिंग]] सोबतच्या ''[[धुरंधर]]'' (२०२५) आणि ''[[धुरंधर: द रिव्हेंज]]'' (२०२६) या हिंदी स्पाय थ्रिलर चित्रपटांमधून तिने विशेष लक्ष वेधून घेतले.<ref>{{cite web |date=7 July 2025 |title=Who Is Sara Arjun, Once India's Highest Paid Child Actor, Ranveer Singh's Dhurandhar Heroine Now |url=https://www.ndtv.com/entertainment/who-is-sara-arjun-once-indias-highest-paid-child-actor-ranveer-singhs-dhurandhar-heroine-now-8835853 |website=NDTV |access-date=19 December 2025}}</ref><ref>{{cite web |last1=Verma |first1=Sakshi |title=Dhurandhar 2: Here's everything you need to know about Ranveer Singh's co-star Sara Arjun |url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/news/dhurandhar-2-here-s-everything-you-need-to-know-about-ranveer-singh-s-co-star-sara-arjun-2026-03-22-1034694 |website=[[India TV]] |access-date=23 March 2026 |date=March 22, 2026}}</ref> ==वैयक्तिक आयुष्य== साराचे वडील राज अर्जुन हे एक अभिनेता आहेत ज्यांनी अनेक चित्रपटांमध्ये काम केले आहे.<ref>{{Cite web |date=25 September 2021 |title=Raj Arjun: Before I started getting offers, it was Sara who took care of me like a mother |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/interviews/2021/sep/25/raj-arjun-before-i-started-getting-offers-it-was-sara-who-took-care-of-me-like-a-mother-26894.html |access-date=2023-08-26 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> तिचा धाकटा भाऊ सुहान याने २०१६ च्या 'डिनर' या लघुपटातून अभिनयात पदार्पण केले.<ref>{{Cite web |last=A |first=Deepa |date=2016-11-14 |title=This Boy's Mom Called Him For Dinner! What Happens Next Will Give You A Sleepless Night! |url=https://www.rvcj.com/boys-mom-called-dinner-happens-next-will-give-sleepless-night/ |access-date=2023-08-26 |website=RVCJ |language=en-US}}</ref> ==चित्रपट सूची== ===चित्रपट=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | शीर्षक ! scope="col" | भूमिका ! scope="col" | भाषा ! scope="col" class="unsortable" | नोंद ! scope="col" class="unsortable" | संदर्भ |- | rowspan="2" | २०११ || ''४०४'' || सारा || [[हिंदी]] || पदार्पणाचा चित्रपट || |- | ''दैवा थिरुमगल'' || निला कृष्णा || [[तमिळ भाषा|तमिळ]] || ||<ref name="ps1"/> |- | rowspan="2" | २०१३ || ''[[एक थी डायन]]'' || मिशा माथूर || हिंदी || || |- | ''चिथिरायिल नीलाचोरु'' || ओविया || तमिळ || || |- | rowspan="2" | २०१४ || ''[[जय हो]]'' || शाळकरी मुलगी || हिंदी || || |- | ''सावम'' || तमिळ सेल्वी || तमिळ || ||<ref name="ps1"/> |- | rowspan="2" | २०१५ || ''दागुदुमूथा दंडकोर'' || बंगाराम || [[तेलगू भाषा|तेलगू]] || ||<ref name="ps1"/> |- | ''जज्बा'' || सनाया वर्मा || हिंदी || ||<ref name="ps1"/> |- | २०१६ || ''अँन मारिया कलिप्पिलानू'' || अँन मारिया || [[मल्याळम]] || ||<ref name="ps1"/> |- | rowspan="2" | २०१७ || ''द साँग ऑफ स्कॉर्पिअन्स'' || आयशा || हिंदी || ||<ref name="ps1"/> |- | ''विजिथिरु'' || चारू || तमिळ || || |- | rowspan="3" | २०१९ || ''एक लडकी को देखा तो ऐसा लगा'' || लहान स्वीटी चौधरी || rowspan="2" | हिंदी || || |- | ''[[सांड की आँख]]'' ||शेफाली तोमर || ||<ref name="ps1"/> |- | ''सिल्लू करुपट्टी'' || मिटी || तमिळ || अँथॉलॉजी चित्रपट; विभाग "पिंक बॅग"|| |- | २०२१ || ''अजीब दास्तान्स'' || समायरा || rowspan="2" | हिंदी || अँथॉलॉजी चित्रपट; विभाग "अनकही" || |- | rowspan=2 | २०२२ || ''तुलसीदास ज्युनिअर'' || पिया || || |- | '' पोन्नियिन सेल्वन: १'' || rowspan="2" | लहान नंदिनी || rowspan="3" | तमिळ || ||<ref name="ps1"/> |- | २०२३ || ''पोन्नियिन सेल्वन: २'' || ||<ref name="ps1">{{Cite news |date=2023-05-27 |title='Ponniyin Selvan' actress Sara Arjun opens up on playing younger version of Aishwarya Rai! |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/ponniyin-selvan-actress-sara-arjun-opens-up-on-playing-younger-version-of-aishwarya-rai/articleshow/100547498.cms |access-date=2023-12-21 |issn=0971-8257}}</ref> |- | २०२४ || ''कोटेशन गँग पार्ट १'' || इरा || || <ref>{{Cite web |title=Teaser of Quotation Gang out |url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2023/jan/17/teaser-ofquotation-gang-out-38844.html |access-date=2023-12-21 |website=[[Cinema Express]] |date=17 January 2023 |language=en}}</ref> |- | २०२५ || ''[[धुरंधर]]'' || यालिना जमाली || हिंदी || ||<ref>{{Cite news |date=2025-07-06|title='Dhurandhar' first look: A fierce Ranveer Singh goes all guns blazing in Aditya Dhar's intense actioner |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/dhurandhar-first-look-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-akshaye-khanna-r-madhavan-arjun-rampal/article69779560.ece |access-date=2025-07-06}}</ref> |- | rowspan="2" | २०२६ | ''युफोरिया''|| चैत्रा || तेलगू || ||<ref>{{Cite web |last=Desk |first=Cinema Express |date=2025-12-01 |title=Bhumika Chawla-starrer Euphoria gets new release date with official teaser |url=https://www.cinemaexpress.com/telugu/news/2025/Dec/01/bhumika-chawla-starrer-euphoria-gets-new-release-date-with-official-teaser |access-date=2025-12-01 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> |- | ''[[धुरंधर: द रिव्हेंज]]'' | यालिना जमाली | हिंदी | | |} ===लघुपट=== {| class="wikitable" |- ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | शीर्षक ! scope="col" | भूमिका !भाषा ! scope="col" class="unsortable" | संदर्भ |- | २०१० || ''मिशा'' || मिशा | rowspan="4" |हिंदी|| |- | २०१८ || ''द परफेक्ट गर्ल'' || शाशा || align="center" |<ref>{{Cite AV media |title=The Perfect Girl |url=https://www.youtube.com/watch?v=H7Sp9YVehPo |publisher=Naahid Shah Films |via=YouTube |language=en |access-date=31 March 2021}}</ref> |- | २०१६ || ''डॉटर'' || गोपाळ दत्त यांची मुलगी || |- | २०२३ || ''पाठ (द लेसन)'' || कमली || align="center" | |} ===वेब सिरीज=== {| class="wikitable" |- ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | शीर्षक ! scope="col" | भूमिका ! scope="col" | भाषा ! scope="col" class="unsortable" | संदर्भ |- | २०१९ | ''परछाई'' | उषा | हिंदी | भाग २: द विंड ऑन हॉन्टेड हिल |} == पुरस्कार आणि नामांकने == {| class="wikitable sortable" ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | पुरस्कार ! scope="col" | श्रेणी ! scope="col" | चित्रपट ! scope="col" | निकाल ! scope="col" class="unsortable" | संदर्भ |- | २०११ | ६ वे विजय पुरस्कार | सर्वोत्कृष्ट बाल कलाकार (विशेष ज्युरी उल्लेख) | ''दैवा थिरुमगल'' | {{Won}} |<ref>{{Cite web |title=News, Breaking News, Latest News, News Headlines, Live News, Today News CNN-News18 |url=http://www.ibnlive.com/news/india/6th-annual-vijay-awards-complete-list-of-winners-483185.html |access-date=30 June 2021 |website=News18 |language=en-US |archive-date=11 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150811113839/http://www.ibnlive.com/news/india/6th-annual-vijay-awards-complete-list-of-winners-483185.html |url-status=live }}</ref> |- | २०१३ | ३ रे साऊथ इंडियन इंटरनॅशनल मूव्ही अवॉर्ड्स (SIIMA) | rowspan="3"| सर्वोत्कृष्ट बाल कलाकार | ''चिथिरायिल निलाचोरु'' | {{Nom}} |<ref>{{Cite web |title=Index of / |url=https://www.siima.in/ |access-date=30 June 2021 |website=siima.in |archive-date=17 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210617012720/https://siima.in/ |url-status=live }}</ref> |- | २०१४ | ९ वे विजय पुरस्कार | ''सावम'' | {{Won}} |<ref>{{Cite web |date=6 May 2015 |title=Vijay Awards 2015 – Complete list of winners |website=[[Sify]] |url=http://www.sify.com/movies/vijay-awards-2015-complete-list-of-winners-news-tamil-pe0nhUfhdeigd.html |access-date=30 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150506043201/http://www.sify.com/movies/vijay-awards-2015-complete-list-of-winners-news-tamil-pe0nhUfhdeigd.html |archive-date=6 May 2015}}</ref> |- | २०१६ | १९ वे एशियानेट फिल्म अवॉर्ड्स | ''अँन मारिया कलिप्पिलानू'' | {{Nom}} |<ref>{{Cite web |title=Asianet Film Awards |url=http://asianetfilmawards.com/ |access-date=30 June 2021 |website=asianetfilmawards.com |archive-date=10 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160310182331/http://asianetfilmawards.com/ |url-status=live }}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:भारतीय चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अभिनेत्री]] [[वर्ग:मल्याळम चित्रपटातील बाल अभिनेत्री]] [[वर्ग:इ.स. २००५ मधील जन्म]] arhe1yq4ck8ajmz448nn5awmx2b49dj 2677532 2677527 2026-04-04T17:06:35Z अभय नातू 206 /* वेब सिरीज */ 2677532 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''सारा अर्जुन''' (जन्म: [[१८ जून]], [[इ.स. २००५| २००५]]) ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे जी प्रामुख्याने [[तमिळ भाषा|तमिळ]] आणि [[बॉलिवूड|हिंदी चित्रपट]] आणि जाहिरातींमध्ये काम करते. अभिनेता [[राज अर्जुन]] यांची मुलगी असलेल्या साराने वयाच्या सहाव्या वर्षापूर्वीच 'क्लिनिक प्लस' सारख्या अनेक व्यावसायिक जाहिराती आणि एका लघू हिंदी चित्रपटात काम केले होते. २०१० मध्ये, ए. एल. विजय यांच्या 'दैवा थिरुमगल' या तमिळ थरारपटामध्ये तिला मुख्य भूमिकेसाठी निवडण्यात आले होते, ज्यामध्ये तिने एका अशा सहा वर्षांच्या मुलीची भूमिका साकारली होती जिचे वडील मानसिकदृष्ट्या विकलांग होते. हा चित्रपट समीक्षकांच्या पसंतीस उतरला आणि व्यावसायिकदृष्ट्या यशस्वी ठरला, तसेच साराच्या अभिनयाचे चित्रपट समीक्षकांकडून भरभरून कौतुक झाले. तिने तेव्हापासून अनेक भारतीय चित्रपटांमध्ये काम केले आहे, मुख्यत्वे तमिळ आणि हिंदी तसेच तेलगू आणि मल्याळम चित्रपटांत तिच्या भूमिकांसाठी सकारात्मक प्रतिसाद मिळवला आहे, विशेषतः विजय यांच्या 'सावम' (२०१४) मधील तिच्या भूमिकेसाठी.<ref>{{Cite news |last=IANS |title=Sara Arjun is real star of 'Saivam': Director Vijay |url=https://www.business-standard.com/article/news-ians/sara-arjun-is-real-star-of-saivam-director-vijay-114040700264_1.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20190413090246/https://www.business-standard.com/article/news-ians/sara-arjun-is-real-star-of-saivam-director-vijay-114040700264_1.html |archive-date=2019-04-13 |access-date=2025-12-09 |language=en}}</ref> [[रणवीर सिंग]] सोबतच्या ''[[धुरंधर]]'' (२०२५) आणि ''[[धुरंधर: द रिव्हेंज]]'' (२०२६) या हिंदी स्पाय थ्रिलर चित्रपटांमधून तिने विशेष लक्ष वेधून घेतले.<ref>{{cite web |date=7 July 2025 |title=Who Is Sara Arjun, Once India's Highest Paid Child Actor, Ranveer Singh's Dhurandhar Heroine Now |url=https://www.ndtv.com/entertainment/who-is-sara-arjun-once-indias-highest-paid-child-actor-ranveer-singhs-dhurandhar-heroine-now-8835853 |website=NDTV |access-date=19 December 2025}}</ref><ref>{{cite web |last1=Verma |first1=Sakshi |title=Dhurandhar 2: Here's everything you need to know about Ranveer Singh's co-star Sara Arjun |url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/news/dhurandhar-2-here-s-everything-you-need-to-know-about-ranveer-singh-s-co-star-sara-arjun-2026-03-22-1034694 |website=[[India TV]] |access-date=23 March 2026 |date=March 22, 2026}}</ref> ==वैयक्तिक आयुष्य== साराचे वडील राज अर्जुन हे एक अभिनेता आहेत ज्यांनी अनेक चित्रपटांमध्ये काम केले आहे.<ref>{{Cite web |date=25 September 2021 |title=Raj Arjun: Before I started getting offers, it was Sara who took care of me like a mother |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/interviews/2021/sep/25/raj-arjun-before-i-started-getting-offers-it-was-sara-who-took-care-of-me-like-a-mother-26894.html |access-date=2023-08-26 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> तिचा धाकटा भाऊ सुहान याने २०१६ च्या 'डिनर' या लघुपटातून अभिनयात पदार्पण केले.<ref>{{Cite web |last=A |first=Deepa |date=2016-11-14 |title=This Boy's Mom Called Him For Dinner! What Happens Next Will Give You A Sleepless Night! |url=https://www.rvcj.com/boys-mom-called-dinner-happens-next-will-give-sleepless-night/ |access-date=2023-08-26 |website=RVCJ |language=en-US}}</ref> ==चित्रपट सूची== ===चित्रपट=== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | शीर्षक ! scope="col" | भूमिका ! scope="col" | भाषा ! scope="col" class="unsortable" | नोंद ! scope="col" class="unsortable" | संदर्भ |- | rowspan="2" | २०११ || ''४०४'' || सारा || [[हिंदी]] || पदार्पणाचा चित्रपट || |- | ''दैवा थिरुमगल'' || निला कृष्णा || [[तमिळ भाषा|तमिळ]] || ||<ref name="ps1"/> |- | rowspan="2" | २०१३ || ''[[एक थी डायन]]'' || मिशा माथूर || हिंदी || || |- | ''चिथिरायिल नीलाचोरु'' || ओविया || तमिळ || || |- | rowspan="2" | २०१४ || ''[[जय हो]]'' || शाळकरी मुलगी || हिंदी || || |- | ''सावम'' || तमिळ सेल्वी || तमिळ || ||<ref name="ps1"/> |- | rowspan="2" | २०१५ || ''दागुदुमूथा दंडकोर'' || बंगाराम || [[तेलगू भाषा|तेलगू]] || ||<ref name="ps1"/> |- | ''जज्बा'' || सनाया वर्मा || हिंदी || ||<ref name="ps1"/> |- | २०१६ || ''अँन मारिया कलिप्पिलानू'' || अँन मारिया || [[मल्याळम]] || ||<ref name="ps1"/> |- | rowspan="2" | २०१७ || ''द साँग ऑफ स्कॉर्पिअन्स'' || आयशा || हिंदी || ||<ref name="ps1"/> |- | ''विजिथिरु'' || चारू || तमिळ || || |- | rowspan="3" | २०१९ || ''एक लडकी को देखा तो ऐसा लगा'' || लहान स्वीटी चौधरी || rowspan="2" | हिंदी || || |- | ''[[सांड की आँख]]'' ||शेफाली तोमर || ||<ref name="ps1"/> |- | ''सिल्लू करुपट्टी'' || मिटी || तमिळ || अँथॉलॉजी चित्रपट; विभाग "पिंक बॅग"|| |- | २०२१ || ''अजीब दास्तान्स'' || समायरा || rowspan="2" | हिंदी || अँथॉलॉजी चित्रपट; विभाग "अनकही" || |- | rowspan=2 | २०२२ || ''तुलसीदास ज्युनिअर'' || पिया || || |- | '' पोन्नियिन सेल्वन: १'' || rowspan="2" | लहान नंदिनी || rowspan="3" | तमिळ || ||<ref name="ps1"/> |- | २०२३ || ''पोन्नियिन सेल्वन: २'' || ||<ref name="ps1">{{Cite news |date=2023-05-27 |title='Ponniyin Selvan' actress Sara Arjun opens up on playing younger version of Aishwarya Rai! |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/ponniyin-selvan-actress-sara-arjun-opens-up-on-playing-younger-version-of-aishwarya-rai/articleshow/100547498.cms |access-date=2023-12-21 |issn=0971-8257}}</ref> |- | २०२४ || ''कोटेशन गँग पार्ट १'' || इरा || || <ref>{{Cite web |title=Teaser of Quotation Gang out |url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2023/jan/17/teaser-ofquotation-gang-out-38844.html |access-date=2023-12-21 |website=[[Cinema Express]] |date=17 January 2023 |language=en}}</ref> |- | २०२५ || ''[[धुरंधर]]'' || यालिना जमाली || हिंदी || ||<ref>{{Cite news |date=2025-07-06|title='Dhurandhar' first look: A fierce Ranveer Singh goes all guns blazing in Aditya Dhar's intense actioner |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/dhurandhar-first-look-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-akshaye-khanna-r-madhavan-arjun-rampal/article69779560.ece |access-date=2025-07-06}}</ref> |- | rowspan="2" | २०२६ | ''युफोरिया''|| चैत्रा || तेलगू || ||<ref>{{Cite web |last=Desk |first=Cinema Express |date=2025-12-01 |title=Bhumika Chawla-starrer Euphoria gets new release date with official teaser |url=https://www.cinemaexpress.com/telugu/news/2025/Dec/01/bhumika-chawla-starrer-euphoria-gets-new-release-date-with-official-teaser |access-date=2025-12-01 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> |- | ''[[धुरंधर: द रिव्हेंज]]'' | यालिना जमाली | हिंदी | | |} ===लघुपट=== {| class="wikitable" |- ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | शीर्षक ! scope="col" | भूमिका !भाषा ! scope="col" class="unsortable" | संदर्भ |- | २०१० || ''मिशा'' || मिशा | rowspan="4" |हिंदी|| |- | २०१८ || ''द परफेक्ट गर्ल'' || शाशा || align="center" |<ref>{{Cite AV media |title=The Perfect Girl |url=https://www.youtube.com/watch?v=H7Sp9YVehPo |publisher=Naahid Shah Films |via=YouTube |language=en |access-date=31 March 2021}}</ref> |- | २०१६ || ''डॉटर'' || गोपाळ दत्त यांची मुलगी || |- | २०२३ || ''पाठ (द लेसन)'' || कमली || align="center" | |} === वेब मालिका === {| class="wikitable" |- ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | शीर्षक ! scope="col" | भूमिका ! scope="col" | भाषा ! scope="col" class="unsortable" | संदर्भ |- | २०१९ | ''परछाई'' | उषा | हिंदी | भाग २: द विंड ऑन हॉन्टेड हिल |} == पुरस्कार आणि नामांकने == {| class="wikitable sortable" ! scope="col" | वर्ष ! scope="col" | पुरस्कार ! scope="col" | श्रेणी ! scope="col" | चित्रपट ! scope="col" | निकाल ! scope="col" class="unsortable" | संदर्भ |- | २०११ | ६ वे विजय पुरस्कार | सर्वोत्कृष्ट बाल कलाकार (विशेष ज्युरी उल्लेख) | ''दैवा थिरुमगल'' | {{Won}} |<ref>{{Cite web |title=News, Breaking News, Latest News, News Headlines, Live News, Today News CNN-News18 |url=http://www.ibnlive.com/news/india/6th-annual-vijay-awards-complete-list-of-winners-483185.html |access-date=30 June 2021 |website=News18 |language=en-US |archive-date=11 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150811113839/http://www.ibnlive.com/news/india/6th-annual-vijay-awards-complete-list-of-winners-483185.html |url-status=live }}</ref> |- | २०१३ | ३ रे साऊथ इंडियन इंटरनॅशनल मूव्ही अवॉर्ड्स (SIIMA) | rowspan="3"| सर्वोत्कृष्ट बाल कलाकार | ''चिथिरायिल निलाचोरु'' | {{Nom}} |<ref>{{Cite web |title=Index of / |url=https://www.siima.in/ |access-date=30 June 2021 |website=siima.in |archive-date=17 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210617012720/https://siima.in/ |url-status=live }}</ref> |- | २०१४ | ९ वे विजय पुरस्कार | ''सावम'' | {{Won}} |<ref>{{Cite web |date=6 May 2015 |title=Vijay Awards 2015 – Complete list of winners |website=[[Sify]] |url=http://www.sify.com/movies/vijay-awards-2015-complete-list-of-winners-news-tamil-pe0nhUfhdeigd.html |access-date=30 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150506043201/http://www.sify.com/movies/vijay-awards-2015-complete-list-of-winners-news-tamil-pe0nhUfhdeigd.html |archive-date=6 May 2015}}</ref> |- | २०१६ | १९ वे एशियानेट फिल्म अवॉर्ड्स | ''अँन मारिया कलिप्पिलानू'' | {{Nom}} |<ref>{{Cite web |title=Asianet Film Awards |url=http://asianetfilmawards.com/ |access-date=30 June 2021 |website=asianetfilmawards.com |archive-date=10 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160310182331/http://asianetfilmawards.com/ |url-status=live }}</ref> |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:भारतीय चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अभिनेत्री]] [[वर्ग:मल्याळम चित्रपटातील बाल अभिनेत्री]] [[वर्ग:इ.स. २००५ मधील जन्म]] brxxkegvoh85t7y0h1gh80vr397afzu 0 378697 2677534 2026-04-04T17:42:39Z अभय नातू 206 शुद्धलेखन 2677534 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[व्हेरोना व्हिल्लाफ्रांका विमानतळ]] 9bq897lxvjx1ph0thnq3e0ngi4qkolv 0 378698 2677535 2026-04-04T17:59:57Z अभय नातू 206 नवीन 2677535 wikitext text/x-wiki '''व्हेरोना व्हिल्लाफ्रांका विमानतळ''' {{विमानतळ संकेत|VRN|LIPX}}, '''व्हालेरियो कातुलो विमानतळ''' तथा '''व्हिल्लाफ्रांका विमानतळ''' हा इटलीतील [[व्हेरोना]] शहरातील विमानतळ आहे. शहराच्या मध्यवर्ती भागाच्या नैऋत्येस १० किमी अंतरावर असलेला हा विमानतळ [[आउतोस्त्रादा ए४ (इटली)|ए४ मिलान-व्हेनिस]] आणि [[आउतोस्त्रादा ए२२ (इटली)|ए२२ मोडेना-ब्रेनर]] या महामार्गांच्या तिठ्याजवळ आहे. हा विमानतळ [[व्हेरोना प्रांत|व्हेरोना]], [[ब्रेशिया प्रांत|ब्रेशिया]], [[मांतुआ प्रांत|मांतुआ]], [[त्रेंतिनो]] आणि [[दक्षिण टायरॉल]] या प्रांतांमधील ४० लाखांहून अधिक लोकसंख्येला सेवा पुरवते.<ref>{{Cite web |title=Aeroporto di Verona (VRN) |url=https://www.seabaycargo.com/airport-code/vrn-aeroporto-di-verona.html |website=Seabaycargo}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.aeroportoverona.it/it/aeroporto/chi-siamo.html |title=Chi siamo - Aeroporto di Verona |website=aeroportoverona.it |language=it}}</ref> == विमान कंपन्या आणि गंतव्यस्थाने == {{विमानतळ गंतव्यस्थान यादी | [[एर लिंगस]] | [[डब्लिन विमानतळ|डब्लिन]]<ref>{{Cite web|last1=Liu|first1=Jim|url=https://www.aeroroutes.com/eng/241031-einw24eu|title=Aer Lingus NW24 Europe Frequency Changes – 27OCT24|website=Aeroroutes.com|date=३१ ऑक्टोबर २०२४|accessdate=१४ मार्च २०२५|language=en}}</ref> <br /> '''मोसमी भाड्याने:''' [[बेलफास्ट सिटी विमानतळ|बेलफास्ट–सिटी]]<ref>{{cite web | url=https://www.aeroportoverona.it/en/flights/seasonal-schedule/fdest-BFS/ftype-D/ftframe-alldaylong/page-1.html | title=Seasonal schedule | Verona Airport | access-date=३० जुलै २०२३ | archive-date=१३ फेब्रुवारी २०२३ | archive-url=https://web.archive.org/web/20230213223824/https://www.aeroportoverona.it/en/flights/seasonal-schedule/fdest-BFS/ftype-D/ftframe-alldaylong/page-1.html | url-status=dead }}</ref> | [[एअरोइटालिया]] | '''मोसमी:''' [[अल्घेरो-फर्टिलिया विमानतळ|अल्घेरो]]<ref>{{cite web | url=https://italiavola.com/2023/03/17/aeroitalia-apre-la-alghero-verona/ | title=Aeroitalia apre la Alghero-Verona | date=१७ मार्च २०२३ | website=italiavola.com | language=it}}</ref> | [[एर कैरो]] | '''मोसमी:''' [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कैरो]],<ref name="aeroroutes.com">{{Cite web|last1=Liu|first1=Jim|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240823-smnw24eu|title=Air Cairo NW24 Europe Network Additions – 22AUG24|website=Aeroroutes.com|date=२३ ऑगस्ट २०२४|accessdate=२५ मार्च २०२५|language=en}}</ref> [[लक्सर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लक्सर]]<ref name="aeroroutes.com"/> | [[एर दोलोमिती]] | [[फ्रँकफर्ट विमानतळ|फ्रँकफर्ट]],<ref name="aeroroutes_240527-lhnw24eu">{{Cite web|last1=Liu|first1=Jim|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240527-lhnw24eu|title=Lufthansa NW24 Europe Frequency Changes – 26MAY24|website=Aeroroutes.com|date=२७ मे २०२४|accessdate=३० डिसेंबर २०२४|language=en-ca}}</ref> [[म्युनिक विमानतळ|म्युनिक]]<ref name="aeroroutes_240527-lhnw24eu"/> | [[एर फ्रान्स]] | '''मोसमी:''' [[पॅरिस-चार्ल्स दि गॉल विमानतळ|पॅरिस–चार्ल्स दि गॉल]]<ref>{{cite web | url=https://www.marketscreener.com/quote/stock/AIR-FRANCE-KLM-4604/news/Air-France-KLM-new-routes-for-summer-2024-45619810/ | title=Air France-KLM: New routes for summer 2024 | date=२१ डिसेंबर २०२३ }}</ref> | [[एरबाल्टिक]] |'''मोसमी:''' [[रिगा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|रिगा]]<ref>{{Cite web|last1=Liu|first1=Jim|url=https://www.aeroroutes.com/eng/220905-btnw22|title=airBaltic NW22 Network Changes – 04SEP22|website=Aeroroutes.com|date=५ सप्टेंबर २०२२|accessdate=१५ मार्च २०२५|language=en}}</ref> | [[अर्कीया]] | '''मोसमी:''' [[बेन गुरियन विमानतळ|तेल अवीव]] (२३ मे २०२६ पासून सुरू होणार)<ref name="Arkia_NS26">{{cite news |last1=Kotler |first1=Amit |title=חלקת עסקים גם לאירופה: הבשורה של ארקיע - וכל היעדים החדשים |url=https://passportnews.co.il/article/203468 |access-date=१६ फेब्रुवारी २०२६ |publisher=Passport News |date=१६ फेब्रुवारी २०२६|language=he}}</ref> | [[ब्रिटीश एरवेझ]] | [[गॅटविक विमानतळ|लंडन–गॅटविक]]<ref>{{Cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/241031-a0nw24|title=BA EuroFlyer NW24 Europe Frequency Changes – 27OCT24|website=Aeroroutes|accessdate=३१ ऑक्टोबर २०२४}}</ref> | [[इझीजेट]] | [[ब्रिस्टल विमानतळ|ब्रिस्टल]],<ref name="malpensanews.it">{{cite web | title=Easyjet per la winter aprirà due nuove rotte su Luxor e Strasburgo | date=१७ जून २०२५ | url=https://www.malpensanews.it/2025/06/easyjet-per-la-winter-aprira-due-nuove-rotte-su-luxor-e-strasburgo/ | language=it}}</ref> [[गॅटविक विमानतळ|लंडन–गॅटविक]],<ref>{{Cite web|last1=Liu|first1=Jim|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240119-u2jul24gb|title=easyJet July/August 2024 UK Frequency Variations – 14JAN24|website=Aeroroutes.com|date=१९ जानेवारी २०२४|accessdate=१ एप्रिल २०२५|language=en}}</ref> [[मँचेस्टर विमानतळ|मँचेस्टर]]<ref name="malpensanews.it"/> | [[युरोविंग्स]] | '''मोसमी:''' [[कोलोन बॉन विमानतळ|कोलोन/बॉन]],<ref>{{Cite web|last1=Liu|first1=Jim|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240313-ewns2473h|title=Eurowings NS24 Leased Smartwings 737-800 Operating Routes|website=Aeroroutes.com|date=१३ मार्च २०२४|accessdate=५ जानेवारी २०२५|language=en-ca}}</ref> [[ड्युसेलडॉर्फ विमानतळ|ड्युसेलडॉर्फ]], [[हॅम्बर्ग विमानतळ|हॅम्बर्ग]]<ref>{{Cite web|last1=Liu|first1=Jim|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230214-ewns23|title=Eurowings NS23 Network Update – 12FEB23|website=Aeroroutes.com|date=१४ फेब्रुवारी २०२३|accessdate=५ जानेवारी २०२५|language=en-ca}}</ref> <br /> '''मोसमी भाड्याने:''' [[कोपनहेगन विमानतळ|कोपनहेगन]]<ref>{{Cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230606-ew1q24cphvrn|title=Eurowings 1Q24 Copenhagen – Verona Charters|website=AeroRoutes}}</ref> | [[फिनएर]] | '''मोसमी:''' [[हेलसिंकी विमानतळ|हेलसिंकी]] | [[फ्लायवन]] | [[चिसिनौ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|चिसिनौ]] | [[आइसलँडएर]] | [[केफ्लाविक आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|रेक्याविक–केफ्लाविक]]<ref>{{Cite web|last1=Liu|first1=Jim|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230427-fivrn|title=Icelandair Adds Seasonal Verona Service in NW23|website=Aeroroutes.com|accessdate=२ नोव्हेंबर २०२४|language=en-CA}}</ref> | [[इस्रएर]] | '''मोसमी:''' [[बेन गुरियन विमानतळ|तेल अवीव]]<ref>{{cite news |title=Israir NS24 Leased Smartwings Boeing 737 Operations |url=https://www.aeroroutes.com/eng/240321-6hns24qs |access-date=२२ मार्च २०२४ |work=AeroRoutes |date=२१ मार्च २०२४ |language=en-CA}}</ref> | [[जेट२.कॉम]]<ref name=Jet2>{{cite web|url=https://www.jet2.com/timetable|title=Flight Timetable|website=jet2.com}}</ref> | [[मँचेस्टर विमानतळ|मँचेस्टर]]<ref>{{cite web | url=https://travelweekly.co.uk/news/air/jet2-expands-ski-programme-with-verona-flights | title=Jet2 expands ski programme with Verona flights }}</ref> <br /> '''मोसमी:''' [[बेलफास्ट आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बेलफास्ट–आंतरराष्ट्रीय]], [[बर्मिंगहॅम विमानतळ|बर्मिंगहॅम]], [[ब्रिस्टल विमानतळ|ब्रिस्टल]], [[ईस्ट मिडलँड्स विमानतळ|ईस्ट मिडलँड्स]], [[एडिनबर्ग विमानतळ|एडिनबर्ग]], [[ग्लास्गो विमानतळ|ग्लास्गो]], [[लीड्स ब्रॅडफोर्ड विमानतळ|लीड्स/ब्रॅडफोर्ड]], [[गॅटविक विमानतळ|लंडन–गॅटविक]] (६ मे २०२६ पासून सुरू होणार),<ref name="n568">{{cite web | title=Jet2 to introduce Gatwick flights and holidays | website=Travel Weekly | date=२०२५-०३-३१ | url=https://travelweekly.co.uk/all-content/jet2-to-introduce-gatwick-flights-and-holidays | language=en | access-date=२०२५-११-१२}}</ref> [[ल्युटन विमानतळ|लंडन–ल्युटन]], [[स्टॅनस्टेड विमानतळ|लंडन–स्टॅनस्टेड]], [[न्यूकॅसल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|न्यूकॅसल अपॉन टाइन]] | [[निओस (विमान कंपनी)|निओस]] | [[फ्युएर्टेव्हेंचुरा विमानतळ|फ्युएर्टेव्हेंचुरा]], [[ला रोमाना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ला रोमाना]], [[मर्सा आलम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मर्सा आलम]], [[शर्म अल शेख आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शर्म अल शेख]], [[बेन गुरियन विमानतळ|तेल अवीव]]<br /> '''मोसमी:''' [[अमृतसर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अमृतसर]], [[काग्लियारी एल्मास विमानतळ|काग्लियारी]], [[कानकुन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कानकुन]], [[कॅटानिया-फाँटानाारोसा विमानतळ|कॅटानिया]], [[ब्लेस डायग्ने आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|डकार–डियास]], [[एनफिधा-हम्मामेट आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|एनफिधा]], [[ग्रॅन कँनेरिया विमानतळ|ग्रॅन कँनेरिया]], [[हेराक्लियन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हेराक्लियन]], [[इबिझा विमानतळ|इबिझा]], [[कार्पाथोस द्वीप राष्ट्रीय विमानतळ|कार्पाथोस]], [[कोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कोस]], [[लामेझिया टर्मे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लामेझिया टर्मे]], [[वेलाना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|माले]], [[मर्सा माटूह आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मर्सा माटूह]], [[मेनोर्का विमानतळ|मेनोर्का]], [[मोई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मोम्बासा]], [[हबीब बोरगुइबा विमानतळ|मोनास्तीर]], [[सॅन्गस्टर विमानतळ|माँटेगो बे]], [[मायकोनोस विमानतळ|मायकोनोस]], [[ओल्बिया कोस्टा स्मेरल्डा विमानतळ|ओल्बिया]], [[पाल्मा डी मालोर्का विमानतळ|पाल्मा डी मालोर्का]], [[केफ्लाविक आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|रेक्याविक–केफ्लाविक]], [[रोड्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|रोड्स]], [[सँटोरिनी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सँटोरिनी]], [[टेनेरिफ दक्षिण विमानतळ|टेनेरिफ–दक्षिण]], [[झंझिबार आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|झंझिबार]] | [[नॉरवेजियन एर शटल]] | '''मोसमी:''' [[ओस्लो विमानतळ, गार्डेरमोएन|ओस्लो]] | [[रॉयल एर मारोक]] | '''मोसमी:''' [[मोहम्मद ५ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कासाब्लांका]] (२० जून २०२६ पासून सुरू होणार)<ref>https://aerospaceglobalnews.com/news/royal-air-maroc-routes-casablanca-2026/</ref> | [[रायनएर]] | [[बारी कॅरोल वॉज्तिला विमानतळ|बारी]], [[बर्मिंगहॅम विमानतळ|बर्मिंगहॅम]], [[ब्रिंडिसी विमानतळ|ब्रिंडिसी]], [[काग्लियारी एल्मास विमानतळ|काग्लियारी]], [[कॅटानिया-फाँटानाारोसा विमानतळ|कॅटानिया]], [[ब्रुसेल्स दक्षिण शार्लेरोई विमानतळ|शार्लेरोई]], [[डब्लिन विमानतळ|डब्लिन]], [[लामेझिया टर्मे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लामेझिया टर्मे]], [[स्टॅनस्टेड विमानतळ|लंडन–स्टॅनस्टेड]], [[अडॉल्फो सुआरेझ माद्रिद-बराजास विमानतळ|माद्रिद]], [[मँचेस्टर विमानतळ|मँचेस्टर]], [[नेपल्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नेपल्स]], [[फाल्कोन बोरसेलिनो विमानतळ|पालेर्मो]], [[तिराना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ नॅने तेरेझा|तिराना]], [[व्हॅलेन्सिया विमानतळ|व्हॅलेन्सिया]] <br /> '''मोसमी:''' [[कोर्फू आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कोर्फू]], [[पाल्मा डी मालोर्का विमानतळ|पाल्मा डी मालोर्का]], [[फ्रान्सिस्को डी सा कार्नेइरो विमानतळ|पोर्तो]], [[त्रापानी-बिर्गी विमानतळ|त्रापानी]]<ref>{{cite web | url=https://italiavola.com/2025/09/24/ryanair-trapani-e-di-nuovo-base-cinque-nuove-rotte-nel-2026/| title= Ryanair: Trapani è di nuovo base | date= २४ सप्टेंबर २०२५ | language=it}}</ref> | [[स्काय आल्प्स]] |'''मोसमी:''' [[ब्राच विमानतळ|ब्राच]], [[मोस्तार आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मोस्तार]], [[झादार विमानतळ|झादार]] | [[ट्रान्सएव्हिया]] | '''मोसमी:''' [[शिफोल विमानतळ|ॲमस्टरडॅम]] | [[टीयूआय एरवेझ]] | '''मोसमी:''' [[बर्मिंगहॅम विमानतळ|बर्मिंगहॅम]], [[ब्रिस्टल विमानतळ|ब्रिस्टल]], [[ग्लास्गो विमानतळ|ग्लास्गो]], [[गॅटविक विमानतळ|लंडन–गॅटविक]], [[स्टॅनस्टेड विमानतळ|लंडन–स्टॅनस्टेड]], [[मँचेस्टर विमानतळ|मँचेस्टर]], [[न्यूकॅसल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|न्यूकॅसल अपॉन टाइन]] | [[व्होलोटिया]] | [[काग्लियारी एल्मास विमानतळ|काग्लियारी]], [[कॅटानिया-फाँटानाारोसा विमानतळ|कॅटानिया]], [[अडॉल्फो सुआरेझ माद्रिद-बराजास विमानतळ|माद्रिद]], [[ओल्बिया कोस्टा स्मेरल्डा विमानतळ|ओल्बिया]], [[फाल्कोन बोरसेलिनो विमानतळ|पालेर्मो]], [[पॅरिस-ओर्ली विमानतळ|पॅरिस–ओर्ली]], [[सेव्हिल विमानतळ|सेव्हिल]] <br /> '''मोसमी:''' [[अल्बोर्ग विमानतळ|अल्बोर्ग]], [[अल्घेरो-फर्टिलिया विमानतळ|अल्घेरो]], [[अथेन्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अथेन्स]] (२ ऑगस्ट २०२६ पासून पुन्हा सुरू होणार), [[जोसेप तारादेलास बार्सिलोना-एल प्रात विमानतळ|बार्सिलोना]], [[बिल्बाओ विमानतळ|बिल्बाओ]], [[हेराक्लियन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हेराक्लियन]], [[कार्पाथोस द्वीप राष्ट्रीय विमानतळ|कार्पाथोस]] (५ ऑगस्ट २०२६ पासून सुरू होणार), [[लँपेडुसा विमानतळ|लँपेडुसा]], [[मलागा विमानतळ|मलागा]], [[मेनोर्का विमानतळ|मेनोर्का]], [[पँटेलेरिया विमानतळ|पँटेलेरिया]], [[व्हाक्लाव हावेल विमानतळ प्राग|प्राग]], [[झॅकिंथोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|झॅकिंथोस]] | [[विझ एर]]|[[कॅटानिया-फाँटानाारोसा विमानतळ|कॅटानिया]], [[चिसिनौ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|चिसिनौ]], [[क्राकोव जॉन पॉल २ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|क्राकोव]], [[तिराना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ नॅने तेरेझा|तिराना]] <br /> '''मोसमी:''' [[गदान्स्क विमानतळ|गदान्स्क]], [[पोझनान-लाविका विमानतळ|पोझनान]] }} == सांख्यिकी == [[File:Aeroporto_di_Verona-Villafranca,_interno,_Terminal_1.JPG|thumb|विमानतळाचा आतील भाग (तपासणी कक्ष)]] {{Airport-Statistics|iata=VRN}} {| class="wikitable" |- !वर्ष !प्रवासी संख्या |- |२००० |२२,९३,७९९ |- |२०१० |३०,२२,७८४ |- |२०२० |१०,४०,५५५ |- |२०२१ |१४,५८,७३८ |- |२०२२ |२९,८२,०६० |- |२०२३ |३४,३६,८४३ |- |२०२४ |३७,०४,५८२ |- |२०२५ |४०,२७,८६३ |} == स्थानिक वाहतूक == ''एरबस (१९९)'' ही शटल बस सेवा व्हेरोना व्हिल्लाफ्रांका विमानतळाला [[व्हेरोना पोर्ता नुओव्हा रेल्वे स्थानक|व्हेरोना पोर्ता नुओव्हाशी]] जोडते.<ref>{{cite web|url=http://www.aeroportoverona.it/en/aerobus_t2 |title=Aerobus | Verona Airport |publisher=Aeroportoverona.it |accessdate=२०२२-०८-२०}}</ref> उन्हाळ्यात जून ते सप्टेंबर दरम्यान एटीव्ही (व्हेरोना) च्या १६४, १८३ आणि १८४ क्रमांकाच्या बस विमानतळावरून [[लेक ग्वार्दा]]च्या किनाऱ्यावरील गावांना जायला दर तासाला सुटतात.<ref>{{cite web |url=https://www.atv.verona.it/linee-e-orari-bus-aeroporto-catullo |title=Linee e orari bus aeroporto Catullo |website=atv.verona.it |language=it}}</ref> == अपघात आणि दुर्घटना == १३ डिसेंबर १९९५ रोजी, [[बॅनाट एर फ्लाइट १६६]] हे [[अँतोनोव्ह एन-२४]] प्रकारचे विमान व्हेरोना विमानतळावरून उड्डाण केल्यानंतर लगेचच कोसळले. बर्फवृष्टी होत असतानाही [[डी-आइसिंग (विमान)|डी-आइसिंग]] (विमान आणि पंखावरील बर्फ काढणे) न केल्यामुळे हा अपघात झाला. विमानामध्ये क्षमतेपेक्षा दोन टन अधिक वजन सुद्धा भरलेले होते. या अपघातात विमानातील सर्व ४९ प्रवाशांचा मृत्यू झाला.<ref>{{cite web |url=https://aviation-safety.net/database/record.php?id=19951213-0 |title=Accident description - Antonov An-24 YR-AMR |website=aviation-safety.net |language=en}}</ref> == संदर्भ == {{reflist|30em}} cf4jy94lkwzjdi4ruu8qutfu7z0jfwd 2677543 2677535 2026-04-04T18:10:04Z अभय नातू 206 वर्ग 2677543 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''व्हेरोना व्हिल्लाफ्रांका विमानतळ''' {{विमानतळ संकेत|VRN|LIPX}}, '''व्हालेरियो कातुलो विमानतळ''' तथा '''व्हिल्लाफ्रांका विमानतळ''' हा इटलीतील [[व्हेरोना]] शहरातील विमानतळ आहे. शहराच्या मध्यवर्ती भागाच्या नैऋत्येस १० किमी अंतरावर असलेला हा विमानतळ [[आउतोस्त्रादा ए४ (इटली)|ए४ मिलान-व्हेनिस]] आणि [[आउतोस्त्रादा ए२२ (इटली)|ए२२ मोडेना-ब्रेनर]] या महामार्गांच्या तिठ्याजवळ आहे. हा विमानतळ [[व्हेरोना प्रांत|व्हेरोना]], [[ब्रेशिया प्रांत|ब्रेशिया]], [[मांतुआ प्रांत|मांतुआ]], [[त्रेंतिनो]] आणि [[दक्षिण टायरॉल]] या प्रांतांमधील ४० लाखांहून अधिक लोकसंख्येला सेवा पुरवते.<ref>{{Cite web |title=Aeroporto di Verona (VRN) |url=https://www.seabaycargo.com/airport-code/vrn-aeroporto-di-verona.html |website=Seabaycargo}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.aeroportoverona.it/it/aeroporto/chi-siamo.html |title=Chi siamo - Aeroporto di Verona |website=aeroportoverona.it |language=it}}</ref> == विमान कंपन्या आणि गंतव्यस्थाने == {{विमानतळ गंतव्यस्थान यादी | [[एर लिंगस]] | [[डब्लिन विमानतळ|डब्लिन]]<ref>{{Cite web|last1=Liu|first1=Jim|url=https://www.aeroroutes.com/eng/241031-einw24eu|title=Aer Lingus NW24 Europe Frequency Changes – 27OCT24|website=Aeroroutes.com|date=३१ ऑक्टोबर २०२४|accessdate=१४ मार्च २०२५|language=en}}</ref> <br /> '''मोसमी भाड्याने:''' [[बेलफास्ट सिटी विमानतळ|बेलफास्ट–सिटी]]<ref>{{cite web | url=https://www.aeroportoverona.it/en/flights/seasonal-schedule/fdest-BFS/ftype-D/ftframe-alldaylong/page-1.html | title=Seasonal schedule | Verona Airport | access-date=३० जुलै २०२३ | archive-date=१३ फेब्रुवारी २०२३ | archive-url=https://web.archive.org/web/20230213223824/https://www.aeroportoverona.it/en/flights/seasonal-schedule/fdest-BFS/ftype-D/ftframe-alldaylong/page-1.html | url-status=dead }}</ref> | [[एअरोइटालिया]] | '''मोसमी:''' [[अल्घेरो-फर्टिलिया विमानतळ|अल्घेरो]]<ref>{{cite web | url=https://italiavola.com/2023/03/17/aeroitalia-apre-la-alghero-verona/ | title=Aeroitalia apre la Alghero-Verona | date=१७ मार्च २०२३ | website=italiavola.com | language=it}}</ref> | [[एर कैरो]] | '''मोसमी:''' [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कैरो]],<ref name="aeroroutes.com">{{Cite web|last1=Liu|first1=Jim|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240823-smnw24eu|title=Air Cairo NW24 Europe Network Additions – 22AUG24|website=Aeroroutes.com|date=२३ ऑगस्ट २०२४|accessdate=२५ मार्च २०२५|language=en}}</ref> [[लक्सर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लक्सर]]<ref name="aeroroutes.com"/> | [[एर दोलोमिती]] | [[फ्रँकफर्ट विमानतळ|फ्रँकफर्ट]],<ref name="aeroroutes_240527-lhnw24eu">{{Cite web|last1=Liu|first1=Jim|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240527-lhnw24eu|title=Lufthansa NW24 Europe Frequency Changes – 26MAY24|website=Aeroroutes.com|date=२७ मे २०२४|accessdate=३० डिसेंबर २०२४|language=en-ca}}</ref> [[म्युनिक विमानतळ|म्युनिक]]<ref name="aeroroutes_240527-lhnw24eu"/> | [[एर फ्रान्स]] | '''मोसमी:''' [[पॅरिस-चार्ल्स दि गॉल विमानतळ|पॅरिस–चार्ल्स दि गॉल]]<ref>{{cite web | url=https://www.marketscreener.com/quote/stock/AIR-FRANCE-KLM-4604/news/Air-France-KLM-new-routes-for-summer-2024-45619810/ | title=Air France-KLM: New routes for summer 2024 | date=२१ डिसेंबर २०२३ }}</ref> | [[एरबाल्टिक]] |'''मोसमी:''' [[रिगा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|रिगा]]<ref>{{Cite web|last1=Liu|first1=Jim|url=https://www.aeroroutes.com/eng/220905-btnw22|title=airBaltic NW22 Network Changes – 04SEP22|website=Aeroroutes.com|date=५ सप्टेंबर २०२२|accessdate=१५ मार्च २०२५|language=en}}</ref> | [[अर्कीया]] | '''मोसमी:''' [[बेन गुरियन विमानतळ|तेल अवीव]] (२३ मे २०२६ पासून सुरू होणार)<ref name="Arkia_NS26">{{cite news |last1=Kotler |first1=Amit |title=חלקת עסקים גם לאירופה: הבשורה של ארקיע - וכל היעדים החדשים |url=https://passportnews.co.il/article/203468 |access-date=१६ फेब्रुवारी २०२६ |publisher=Passport News |date=१६ फेब्रुवारी २०२६|language=he}}</ref> | [[ब्रिटीश एरवेझ]] | [[गॅटविक विमानतळ|लंडन–गॅटविक]]<ref>{{Cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/241031-a0nw24|title=BA EuroFlyer NW24 Europe Frequency Changes – 27OCT24|website=Aeroroutes|accessdate=३१ ऑक्टोबर २०२४}}</ref> | [[इझीजेट]] | [[ब्रिस्टल विमानतळ|ब्रिस्टल]],<ref name="malpensanews.it">{{cite web | title=Easyjet per la winter aprirà due nuove rotte su Luxor e Strasburgo | date=१७ जून २०२५ | url=https://www.malpensanews.it/2025/06/easyjet-per-la-winter-aprira-due-nuove-rotte-su-luxor-e-strasburgo/ | language=it}}</ref> [[गॅटविक विमानतळ|लंडन–गॅटविक]],<ref>{{Cite web|last1=Liu|first1=Jim|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240119-u2jul24gb|title=easyJet July/August 2024 UK Frequency Variations – 14JAN24|website=Aeroroutes.com|date=१९ जानेवारी २०२४|accessdate=१ एप्रिल २०२५|language=en}}</ref> [[मँचेस्टर विमानतळ|मँचेस्टर]]<ref name="malpensanews.it"/> | [[युरोविंग्स]] | '''मोसमी:''' [[कोलोन बॉन विमानतळ|कोलोन/बॉन]],<ref>{{Cite web|last1=Liu|first1=Jim|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240313-ewns2473h|title=Eurowings NS24 Leased Smartwings 737-800 Operating Routes|website=Aeroroutes.com|date=१३ मार्च २०२४|accessdate=५ जानेवारी २०२५|language=en-ca}}</ref> [[ड्युसेलडॉर्फ विमानतळ|ड्युसेलडॉर्फ]], [[हॅम्बर्ग विमानतळ|हॅम्बर्ग]]<ref>{{Cite web|last1=Liu|first1=Jim|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230214-ewns23|title=Eurowings NS23 Network Update – 12FEB23|website=Aeroroutes.com|date=१४ फेब्रुवारी २०२३|accessdate=५ जानेवारी २०२५|language=en-ca}}</ref> <br /> '''मोसमी भाड्याने:''' [[कोपनहेगन विमानतळ|कोपनहेगन]]<ref>{{Cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230606-ew1q24cphvrn|title=Eurowings 1Q24 Copenhagen – Verona Charters|website=AeroRoutes}}</ref> | [[फिनएर]] | '''मोसमी:''' [[हेलसिंकी विमानतळ|हेलसिंकी]] | [[फ्लायवन]] | [[चिसिनौ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|चिसिनौ]] | [[आइसलँडएर]] | [[केफ्लाविक आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|रेक्याविक–केफ्लाविक]]<ref>{{Cite web|last1=Liu|first1=Jim|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230427-fivrn|title=Icelandair Adds Seasonal Verona Service in NW23|website=Aeroroutes.com|accessdate=२ नोव्हेंबर २०२४|language=en-CA}}</ref> | [[इस्रएर]] | '''मोसमी:''' [[बेन गुरियन विमानतळ|तेल अवीव]]<ref>{{cite news |title=Israir NS24 Leased Smartwings Boeing 737 Operations |url=https://www.aeroroutes.com/eng/240321-6hns24qs |access-date=२२ मार्च २०२४ |work=AeroRoutes |date=२१ मार्च २०२४ |language=en-CA}}</ref> | [[जेट२.कॉम]]<ref name=Jet2>{{cite web|url=https://www.jet2.com/timetable|title=Flight Timetable|website=jet2.com}}</ref> | [[मँचेस्टर विमानतळ|मँचेस्टर]]<ref>{{cite web | url=https://travelweekly.co.uk/news/air/jet2-expands-ski-programme-with-verona-flights | title=Jet2 expands ski programme with Verona flights }}</ref> <br /> '''मोसमी:''' [[बेलफास्ट आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बेलफास्ट–आंतरराष्ट्रीय]], [[बर्मिंगहॅम विमानतळ|बर्मिंगहॅम]], [[ब्रिस्टल विमानतळ|ब्रिस्टल]], [[ईस्ट मिडलँड्स विमानतळ|ईस्ट मिडलँड्स]], [[एडिनबर्ग विमानतळ|एडिनबर्ग]], [[ग्लास्गो विमानतळ|ग्लास्गो]], [[लीड्स ब्रॅडफोर्ड विमानतळ|लीड्स/ब्रॅडफोर्ड]], [[गॅटविक विमानतळ|लंडन–गॅटविक]] (६ मे २०२६ पासून सुरू होणार),<ref name="n568">{{cite web | title=Jet2 to introduce Gatwick flights and holidays | website=Travel Weekly | date=२०२५-०३-३१ | url=https://travelweekly.co.uk/all-content/jet2-to-introduce-gatwick-flights-and-holidays | language=en | access-date=२०२५-११-१२}}</ref> [[ल्युटन विमानतळ|लंडन–ल्युटन]], [[स्टॅनस्टेड विमानतळ|लंडन–स्टॅनस्टेड]], [[न्यूकॅसल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|न्यूकॅसल अपॉन टाइन]] | [[निओस (विमान कंपनी)|निओस]] | [[फ्युएर्टेव्हेंचुरा विमानतळ|फ्युएर्टेव्हेंचुरा]], [[ला रोमाना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ला रोमाना]], [[मर्सा आलम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मर्सा आलम]], [[शर्म अल शेख आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शर्म अल शेख]], [[बेन गुरियन विमानतळ|तेल अवीव]]<br /> '''मोसमी:''' [[अमृतसर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अमृतसर]], [[काग्लियारी एल्मास विमानतळ|काग्लियारी]], [[कानकुन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कानकुन]], [[कॅटानिया-फाँटानाारोसा विमानतळ|कॅटानिया]], [[ब्लेस डायग्ने आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|डकार–डियास]], [[एनफिधा-हम्मामेट आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|एनफिधा]], [[ग्रॅन कँनेरिया विमानतळ|ग्रॅन कँनेरिया]], [[हेराक्लियन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हेराक्लियन]], [[इबिझा विमानतळ|इबिझा]], [[कार्पाथोस द्वीप राष्ट्रीय विमानतळ|कार्पाथोस]], [[कोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कोस]], [[लामेझिया टर्मे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लामेझिया टर्मे]], [[वेलाना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|माले]], [[मर्सा माटूह आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मर्सा माटूह]], [[मेनोर्का विमानतळ|मेनोर्का]], [[मोई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मोम्बासा]], [[हबीब बोरगुइबा विमानतळ|मोनास्तीर]], [[सॅन्गस्टर विमानतळ|माँटेगो बे]], [[मायकोनोस विमानतळ|मायकोनोस]], [[ओल्बिया कोस्टा स्मेरल्डा विमानतळ|ओल्बिया]], [[पाल्मा डी मालोर्का विमानतळ|पाल्मा डी मालोर्का]], [[केफ्लाविक आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|रेक्याविक–केफ्लाविक]], [[रोड्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|रोड्स]], [[सँटोरिनी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सँटोरिनी]], [[टेनेरिफ दक्षिण विमानतळ|टेनेरिफ–दक्षिण]], [[झंझिबार आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|झंझिबार]] | [[नॉरवेजियन एर शटल]] | '''मोसमी:''' [[ओस्लो विमानतळ, गार्डेरमोएन|ओस्लो]] | [[रॉयल एर मारोक]] | '''मोसमी:''' [[मोहम्मद ५ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कासाब्लांका]] (२० जून २०२६ पासून सुरू होणार)<ref>https://aerospaceglobalnews.com/news/royal-air-maroc-routes-casablanca-2026/</ref> | [[रायनएर]] | [[बारी कॅरोल वॉज्तिला विमानतळ|बारी]], [[बर्मिंगहॅम विमानतळ|बर्मिंगहॅम]], [[ब्रिंडिसी विमानतळ|ब्रिंडिसी]], [[काग्लियारी एल्मास विमानतळ|काग्लियारी]], [[कॅटानिया-फाँटानाारोसा विमानतळ|कॅटानिया]], [[ब्रुसेल्स दक्षिण शार्लेरोई विमानतळ|शार्लेरोई]], [[डब्लिन विमानतळ|डब्लिन]], [[लामेझिया टर्मे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लामेझिया टर्मे]], [[स्टॅनस्टेड विमानतळ|लंडन–स्टॅनस्टेड]], [[अडॉल्फो सुआरेझ माद्रिद-बराजास विमानतळ|माद्रिद]], [[मँचेस्टर विमानतळ|मँचेस्टर]], [[नेपल्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नेपल्स]], [[फाल्कोन बोरसेलिनो विमानतळ|पालेर्मो]], [[तिराना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ नॅने तेरेझा|तिराना]], [[व्हॅलेन्सिया विमानतळ|व्हॅलेन्सिया]] <br /> '''मोसमी:''' [[कोर्फू आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कोर्फू]], [[पाल्मा डी मालोर्का विमानतळ|पाल्मा डी मालोर्का]], [[फ्रान्सिस्को डी सा कार्नेइरो विमानतळ|पोर्तो]], [[त्रापानी-बिर्गी विमानतळ|त्रापानी]]<ref>{{cite web | url=https://italiavola.com/2025/09/24/ryanair-trapani-e-di-nuovo-base-cinque-nuove-rotte-nel-2026/| title= Ryanair: Trapani è di nuovo base | date= २४ सप्टेंबर २०२५ | language=it}}</ref> | [[स्काय आल्प्स]] |'''मोसमी:''' [[ब्राच विमानतळ|ब्राच]], [[मोस्तार आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मोस्तार]], [[झादार विमानतळ|झादार]] | [[ट्रान्सएव्हिया]] | '''मोसमी:''' [[शिफोल विमानतळ|ॲमस्टरडॅम]] | [[टीयूआय एरवेझ]] | '''मोसमी:''' [[बर्मिंगहॅम विमानतळ|बर्मिंगहॅम]], [[ब्रिस्टल विमानतळ|ब्रिस्टल]], [[ग्लास्गो विमानतळ|ग्लास्गो]], [[गॅटविक विमानतळ|लंडन–गॅटविक]], [[स्टॅनस्टेड विमानतळ|लंडन–स्टॅनस्टेड]], [[मँचेस्टर विमानतळ|मँचेस्टर]], [[न्यूकॅसल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|न्यूकॅसल अपॉन टाइन]] | [[व्होलोटिया]] | [[काग्लियारी एल्मास विमानतळ|काग्लियारी]], [[कॅटानिया-फाँटानाारोसा विमानतळ|कॅटानिया]], [[अडॉल्फो सुआरेझ माद्रिद-बराजास विमानतळ|माद्रिद]], [[ओल्बिया कोस्टा स्मेरल्डा विमानतळ|ओल्बिया]], [[फाल्कोन बोरसेलिनो विमानतळ|पालेर्मो]], [[पॅरिस-ओर्ली विमानतळ|पॅरिस–ओर्ली]], [[सेव्हिल विमानतळ|सेव्हिल]] <br /> '''मोसमी:''' [[अल्बोर्ग विमानतळ|अल्बोर्ग]], [[अल्घेरो-फर्टिलिया विमानतळ|अल्घेरो]], [[अथेन्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अथेन्स]] (२ ऑगस्ट २०२६ पासून पुन्हा सुरू होणार), [[जोसेप तारादेलास बार्सिलोना-एल प्रात विमानतळ|बार्सिलोना]], [[बिल्बाओ विमानतळ|बिल्बाओ]], [[हेराक्लियन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हेराक्लियन]], [[कार्पाथोस द्वीप राष्ट्रीय विमानतळ|कार्पाथोस]] (५ ऑगस्ट २०२६ पासून सुरू होणार), [[लँपेडुसा विमानतळ|लँपेडुसा]], [[मलागा विमानतळ|मलागा]], [[मेनोर्का विमानतळ|मेनोर्का]], [[पँटेलेरिया विमानतळ|पँटेलेरिया]], [[व्हाक्लाव हावेल विमानतळ प्राग|प्राग]], [[झॅकिंथोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|झॅकिंथोस]] | [[विझ एर]]|[[कॅटानिया-फाँटानाारोसा विमानतळ|कॅटानिया]], [[चिसिनौ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|चिसिनौ]], [[क्राकोव जॉन पॉल २ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|क्राकोव]], [[तिराना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ नॅने तेरेझा|तिराना]] <br /> '''मोसमी:''' [[गदान्स्क विमानतळ|गदान्स्क]], [[पोझनान-लाविका विमानतळ|पोझनान]] }} == सांख्यिकी == [[File:Aeroporto_di_Verona-Villafranca,_interno,_Terminal_1.JPG|thumb|विमानतळाचा आतील भाग (तपासणी कक्ष)]] {{Airport-Statistics|iata=VRN}} {| class="wikitable" |- !वर्ष !प्रवासी संख्या |- |२००० |२२,९३,७९९ |- |२०१० |३०,२२,७८४ |- |२०२० |१०,४०,५५५ |- |२०२१ |१४,५८,७३८ |- |२०२२ |२९,८२,०६० |- |२०२३ |३४,३६,८४३ |- |२०२४ |३७,०४,५८२ |- |२०२५ |४०,२७,८६३ |} == स्थानिक वाहतूक == ''एरबस (१९९)'' ही शटल बस सेवा व्हेरोना व्हिल्लाफ्रांका विमानतळाला [[व्हेरोना पोर्ता नुओव्हा रेल्वे स्थानक|व्हेरोना पोर्ता नुओव्हाशी]] जोडते.<ref>{{cite web|url=http://www.aeroportoverona.it/en/aerobus_t2 |title=Aerobus | Verona Airport |publisher=Aeroportoverona.it |accessdate=२०२२-०८-२०}}</ref> उन्हाळ्यात जून ते सप्टेंबर दरम्यान एटीव्ही (व्हेरोना) च्या १६४, १८३ आणि १८४ क्रमांकाच्या बस विमानतळावरून [[लेक ग्वार्दा]]च्या किनाऱ्यावरील गावांना जायला दर तासाला सुटतात.<ref>{{cite web |url=https://www.atv.verona.it/linee-e-orari-bus-aeroporto-catullo |title=Linee e orari bus aeroporto Catullo |website=atv.verona.it |language=it}}</ref> == अपघात आणि दुर्घटना == १३ डिसेंबर १९९५ रोजी, [[बॅनाट एर फ्लाइट १६६]] हे [[अँतोनोव्ह एन-२४]] प्रकारचे विमान व्हेरोना विमानतळावरून उड्डाण केल्यानंतर लगेचच कोसळले. बर्फवृष्टी होत असतानाही [[डी-आइसिंग (विमान)|डी-आइसिंग]] (विमान आणि पंखावरील बर्फ काढणे) न केल्यामुळे हा अपघात झाला. विमानामध्ये क्षमतेपेक्षा दोन टन अधिक वजन सुद्धा भरलेले होते. या अपघातात विमानातील सर्व ४९ प्रवाशांचा मृत्यू झाला.<ref>{{cite web |url=https://aviation-safety.net/database/record.php?id=19951213-0 |title=Accident description - Antonov An-24 YR-AMR |website=aviation-safety.net |language=en}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी|30em}} [[वर्ग:व्हेरोना|विमानतळ]] [[वर्ग:इटलीमधील विमानतळ]] [[वर्ग:व्हेनेतो प्रांत]] it11t2trdiwho7ua5ubycdra5zar8uz 0 378699 2677536 2026-04-04T18:00:54Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2677536 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[एरोइतालिया]] by6a80jkpaval67gief2moy1bx49ier 0 378700 2677537 2026-04-04T18:01:47Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2677537 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[कान्कुन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] 7ie7bd59jfn8c7zspcwovauwc2ec7yq 0 378701 2677538 2026-04-04T18:04:19Z अभय नातू 206 नामभेद 2677538 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[ॲम्स्टरडॅम विमानतळ श्चिफोल]] jvcdjim3eyokn3m3p2g4xwrzw3mrwhj 0 378702 2677539 2026-04-04T18:05:00Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2677539 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[जोसेफ तारादेयास बार्सिलोना–एल प्रात विमानतळ]] snc2mtlku44o7iq1aj4qhs36bt21oh3 0 378703 2677540 2026-04-04T18:05:56Z अभय नातू 206 नामभेद 2677540 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[व्हेरोना व्हिल्लाफ्रांका विमानतळ]] 9bq897lxvjx1ph0thnq3e0ngi4qkolv 0 378704 2677541 2026-04-04T18:06:07Z अभय नातू 206 नामभेद 2677541 wikitext text/x-wiki व्हेरोना व्हिल्लाफ्रांका विमानतळ sud0b54wszgj3xp31z8le6c1cw8v23y 2677542 2677541 2026-04-04T18:06:25Z अभय नातू 206 दुवा 2677542 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[व्हेरोना व्हिल्लाफ्रांका विमानतळ]] 9bq897lxvjx1ph0thnq3e0ngi4qkolv 0 378705 2677544 2026-04-04T18:12:59Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2677544 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[व्हेरोना व्हिल्लाफ्रांका विमानतळ]] 9bq897lxvjx1ph0thnq3e0ngi4qkolv 0 378706 2677545 2026-04-04T18:55:29Z अभय नातू 206 नवीन 2677545 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''मिलान लिनाते विमानतळ''' {{विमानतळ संकेत|LIN|LIML}} हे [[इटली]]तील दुसरे सर्वात मोठे शहर [[मिलान]]मधील तीन पैकी एक विमानतळ आहे. २०२४ मध्ये या विमानतळावरुन १.०६ कोटी प्रवाशांनी तसेच १,१८,०६० विमानांनी ये-जा केली. हा विमानतळ इटलीतील [[इटलीतील सर्वात व्यस्त विमानतळांची यादी|सर्वात व्यस्त विमानतळांपैकी एक]] आहे.<ref name="Assaeroporti" /> प्रवासी संख्येच्या बाबतीत, [[मिलान माल्पेन्सा विमानतळ|माल्पेन्सा]] आणि [[मिलान बर्गामो विमानतळ|बर्गामो]] नंतर मिलान महानगर क्षेत्रातील हे तिसरे सर्वात व्यस्त विमानतळ आहे, तर विमानांच्या हालचालींच्या बाबतीत हे दुसऱ्या क्रमांकावर आहे.<ref>{{Cite web |title=Dati di traffico - 2022 |url=https://assaeroporti.com/wp-content/plugins/multipage_xls_reader/pdf_file/dati_annuali/2022.pdf |website=Assaaeroporti}}</ref> [[माल्पेन्सा विमानतळ|मिलान माल्पेन्सा]] आणि [[मिलान बेर्गामो विमानतळ|मिलान बेर्गामो]] या विमानतळांसह लिनाते विमानतळ [[मिलान विमानतळ प्रणाली]]चा भाग आहे. २०२४ मध्ये या तीन विमानतळांवरुन ५.६९ कोटी प्रवाशांनी ये-जा केली.<ref>{{Cite web |title=Archivio 2024 |url=https://assaeroporti.com/archivio/ |website=Assaeroporti |language=it-IT}}</ref> == सुविधा == === टर्मिनल === लिनाते विमानतळावर तीन मजली प्रवासी इमारत (टर्मिनल) आहे. तळमजल्यावर चेक-इन, आलेल्या प्रवाशांना सामान घेण्याची सुविधा आहेत. तसेच बसने विमानापर्यंत जाण्या साठी येथे एक दुय्यम '''प्रस्थान द्वार''' क्षेत्र आहे. पहिल्या मजल्यावर मुख्य प्रस्थान क्षेत्र असून तिथे अनेक दुकाने, उपाहारगृहे आणि सेवा सुविधा आहेत. दुसऱ्या मजल्याचा वापर कार्यालयीन कामांसाठी केला जातो.<ref>milanolinate-airport.com – Maps, २३ जून २०१५ रोजी मिळवलेले दुवे.</ref> === एप्रन आणि धावपट्टी === मुख्य इमारतीमध्ये पाच प्रस्थानद्वारे असून ती सर्व जेट-ब्रिजने सज्ज आहेत. याशिवाय एप्रनवर विमाने उभे केलेल्या विमानांपर्यंत प्रवाशांना बसद्वारे नेले जाते. == विमान कंपन्या आणि गंतव्यस्थाने<ref name="Milan Linate Destinations">{{Cite web|url=https://www.milanolinate-airport.com/en/flights/destinations|title=Flight destinations from Linate |website=www.milanolinate-airport.com}}</ref> == {{विमानतळ गंतव्यस्थान यादी | [[एर लिंगस]] | [[डब्लिन विमानतळ|डब्लिन]]<ref>{{Cite web|last1=Liu|first1=Jim|url=https://www.aeroroutes.com/eng/220810-aaeicodeshare|title=American/AerLingus Expands Codeshare Service in Aug 2022|website=Aeroroutes.com}}</ref> | [[एरोइतालिया]] | [[काग्लियारी एल्मास विमानतळ|काग्लियारी]], [[फोगिया गिनो लिसा विमानतळ|फोगिया]], [[ओल्बिया कोस्टा स्मेरल्डा विमानतळ|ओल्बिया]] | [[एर डोलोमिटी]] | [[फ्रँकफर्ट विमानतळ|फ्रँकफर्ट]], [[म्युनिक विमानतळ|म्युनिक]] | [[एर फ्रान्स]] | [[पॅरिस-चार्ल्स दि गॉल विमानतळ|पॅरिस–चार्ल्स दि गॉल]] | [[ऑस्ट्रियन एरलाइन्स]] | [[व्हिएन्ना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|व्हिएन्ना]] | [[ब्रिटीश एरवेझ]] | [[हिथ्रो विमानतळ|लंडन–हिथ्रो]] <br />'''मोसमी:''' [[लंडन सिटी विमानतळ|लंडन–सिटी]] | [[ब्रुसेल्स एरलाइन्स]] | [[ब्रुसेल्स विमानतळ|ब्रुसेल्स]] | [[डीएटी (विमान कंपनी)|डीएटी]] | [[मार्चे विमानतळ|अँकोना]] | [[इझीजेट]] | [[शिफोल विमानतळ|ॲमस्टरडॅम]], [[जोसेप तारादेलास बार्सिलोना-एल प्रात विमानतळ|बार्सिलोना]], [[बर्लिन ब्रँडनबर्ग विमानतळ|बर्लिन]], [[बर्मिंगहॅम विमानतळ|बर्मिंगहॅम]], [[ब्रुसेल्स विमानतळ|ब्रुसेल्स]], [[कोपनहेगन विमानतळ|कोपनहेगन]], [[एडिनबर्ग विमानतळ|एडिनबर्ग]], [[फ्रँकफर्ट विमानतळ|फ्रँकफर्ट]], [[लिस्बन विमानतळ|लिस्बन]], [[गॅटविक विमानतळ|लंडन–गॅटविक]], [[लक्झेंबर्ग विमानतळ|लक्झेंबर्ग]], [[मँचेस्टर विमानतळ|मँचेस्टर]], [[पॅरिस-चार्ल्स दि गॉल विमानतळ|पॅरिस–चार्ल्स दि गॉल]], [[पॅरिस-ओर्ली विमानतळ|पॅरिस–ओर्ली]], [[पोर्तो विमानतळ|पोर्तो]], [[टेनेरिफ दक्षिण विमानतळ|टेनेरिफ–दक्षिण]], [[व्हिएन्ना विमानतळ|व्हिएन्ना]] <br /> '''मोसमी:''' [[ब्रिंडिसी विमानतळ|ब्रिंडिसी]] (२३ जून २०२६ पासून सुरू होणार), [[फिगारी-सुद कोर्से विमानतळ|फिगारी]], [[ग्रॅन कँनेरिया विमानतळ|ग्रॅन कँनेरिया]], [[इबिझा विमानतळ|इबिझा]], [[पाल्मा डी मालोर्का विमानतळ|पाल्मा डी मालोर्का]], [[स्प्लिट विमानतळ|स्प्लिट]] | [[युरोविंग्स]] |[[ड्युसेलडॉर्फ विमानतळ|ड्युसेलडॉर्फ]], [[स्टटगार्ट विमानतळ|स्टटगार्ट]] | [[फिनएर]] | '''मोसमी:''' [[हेलसिंकी विमानतळ|हेलसिंकी]] | [[इबेरिया (विमान कंपनी)|इबेरिया]] | [[अडॉल्फो सुआरेझ माद्रिद-बराजास विमानतळ|माद्रिद]] | [[आयटीए एरवेझ]] | [[अल्घेरो-फर्टिलिया विमानतळ|अल्घेरो]], [[शिफोल विमानतळ|ॲमस्टरडॅम]], [[बारी विमानतळ|बारी]], [[ब्रिंडिसी विमानतळ|ब्रिंडिसी]], [[ब्रुसेल्स विमानतळ|ब्रुसेल्स]], [[कॅटानिया विमानतळ|कॅटानिया]], [[ड्युसेलडॉर्फ विमानतळ|ड्युसेलडॉर्फ]], [[लामेझिया टर्मे विमानतळ|लामेझिया टर्मे]], [[लंडन सिटी विमानतळ|लंडन–सिटी]], [[म्युनिक विमानतळ|म्युनिक]], [[नेपल्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नेपल्स]], [[पालेर्मो विमानतळ|पालेर्मो]], [[पॅरिस-चार्ल्स दि गॉल विमानतळ|पॅरिस–चार्ल्स दि गॉल]], [[पॅरिस-ओर्ली विमानतळ|पॅरिस–ओर्ली]], [[रेडिओ कॅलाब्रिया विमानतळ|रेडिओ कॅलाब्रिया]], [[फ्युमिचिनो विमानतळ|रोम–फ्युमिचिनो]], <br /> '''मोसमी:''' [[इबिझा विमानतळ|इबिझा]], [[लँपेडुसा विमानतळ|लँपेडुसा]], [[पाल्मा डी मालोर्का विमानतळ|पाल्मा डी मालोर्का]], [[रोड्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|रोड्स]], [[रोस्टॉक विमानतळ|रोस्टॉक]] | [[केएलएम]] | [[शिफोल विमानतळ|ॲमस्टरडॅम]] | [[केएम माल्टा एरलाइन्स]] | [[माल्टा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|माल्टा]] | [[लुफ्तान्सा]] | [[फ्रँकफर्ट विमानतळ|फ्रँकफर्ट]], [[म्युनिक विमानतळ|म्युनिक]] | [[लक्झएर]] | [[लक्झेंबर्ग विमानतळ|लक्झेंबर्ग]] | [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स]] | [[कोपनहेगन विमानतळ|कोपनहेगन]], [[स्टॉकहोम अर्लांडा विमानतळ|स्टॉकहोम–अर्लांडा]] | [[स्मॉल फ्लाय एरलाइन्स]] | '''मोसमी:''' [[एल्बा विमानतळ|एल्बा]] | [[व्होलोटिया]] | '''मोसमी:''' [[लँपेडुसा विमानतळ|लँपेडुसा]], [[पँटेलेरिया विमानतळ|पँटेलेरिया]] }} == सांख्यिकी == [[File:Milano, Aeroporto di Linate 01.jpg|thumb|१९३० च्या दशकातील लिनाते विमानतळ]] [[File:Torre_di_controllo_Linate.jpg|thumb|विमानतळाचा नियंत्रण मनोरा]] === व्यस्त देशांतर्गत मार्ग (२०१७) === {| class="wikitable sortable" |- ! क्रमांक !! शहर !! प्रवासी संख्या !! विमान कंपनी |- | १ || [[फ्युमिचिनो विमानतळ|रोम–फ्युमिचिनो]] || ११,८३,७५३ || आयटीए एरवेझ |- | २ || [[काग्लियारी विमानतळ|काग्लियारी]] || ६,२७,२९९ || आयटीए एरवेझ, व्होलोटिया |- | ३ || [[कॅटानिया विमानतळ|कॅटानिया]] || ५,८५,८०९ || आयटीए एरवेझ |- | ४ || [[नेपल्स विमानतळ|नेपल्स]] || ५,०९,२५१ || आयटीए एरवेझ |} == स्थानिक वाहतूक == === मेट्रो === [[मिलान मेट्रो लाईन ४]] विमानतळाला शहराच्या मध्यवर्ती भागाशी साधारण १५ मिनिटाच्या प्रवासाने जोडते.<ref>{{Cite web|title=How to get to Linate by Underground|url=https://www.milanolinate-airport.com/en/from-to/by-underground|website=Milano Linate Airport}}</ref> === बस सेवा === [[मिलानो चेंत्राल रेल्वे स्थानक|मिलानो चेंत्राल रेल्वे स्थानकावरून]] लिनाते विमानतळासाठी ''लिनाते शटल'' आणि ''एरपोर्ट बस एक्सप्रेस'' यांसारख्या अनेक शटल सेवा उपलब्ध आहेत. सेंट्रल स्टेशनपासून प्रवासाचा वेळ सुमारे २५ मिनिटे लागतो. === कार === विमानतळ व्हियाले एनरिको फोर्लानिनी या भागात असून तो [[आउतोस्त्रादा ए५१]] या महामार्गाला जोडलेला आहे. == अपघात आणि दुर्घटना == * ८ ऑक्टोबर २००१ रोजी [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स फ्लाइट ६८६]] दाट धुक्यामध्ये धावपट्टीवर एका छोट्या विमानाशी धडकली. या दुर्घटनेत विमानातील सर्व ११४ लोकांचा आणि जमिनीवरील ४ जणांचा मृत्यू झाला. ही इटलीच्या इतिहासातील सर्वात भीषण हवाई दुर्घटना मानली जाते. * ३ ऑक्टोबर २०२१ रोजी लिनाते विमानतळावरून उड्डाण केलेले [[पिलॅटस पीसी-१२]] प्रकारचे एक खासगी विमान एका रिकाम्या इमारतीवर कोसळले. या अपघातात [[रोमेनिया]]तील उद्योगपती [[डॅन पेत्रेस्कु]] यांच्यासह विमानातील सर्व ८ जणांचा मृत्यू झाला. == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी|30em}} [[वर्ग:मिलान|लिनाते]] [[वर्ग:इटलीमधील विमानतळ]] [[वर्ग:इ.स. १९३७ मधील निर्मिती]] 0v6rmll0ahk3eeqtwt25utl8713f3b2 2677546 2677545 2026-04-04T18:55:32Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — योग्य उकार ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#योग्य उकार|अधिक माहिती]]) 2677546 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''मिलान लिनाते विमानतळ''' {{विमानतळ संकेत|LIN|LIML}} हे [[इटली]]तील दुसरे सर्वात मोठे शहर [[मिलान]]मधील तीन पैकी एक विमानतळ आहे. २०२४ मध्ये या विमानतळावरून १.०६ कोटी प्रवाशांनी तसेच १,१८,०६० विमानांनी ये-जा केली. हा विमानतळ इटलीतील [[इटलीतील सर्वात व्यस्त विमानतळांची यादी|सर्वात व्यस्त विमानतळांपैकी एक]] आहे.<ref name="Assaeroporti" /> प्रवासी संख्येच्या बाबतीत, [[मिलान माल्पेन्सा विमानतळ|माल्पेन्सा]] आणि [[मिलान बर्गामो विमानतळ|बर्गामो]] नंतर मिलान महानगर क्षेत्रातील हे तिसरे सर्वात व्यस्त विमानतळ आहे, तर विमानांच्या हालचालींच्या बाबतीत हे दुसऱ्या क्रमांकावर आहे.<ref>{{Cite web |title=Dati di traffico - 2022 |url=https://assaeroporti.com/wp-content/plugins/multipage_xls_reader/pdf_file/dati_annuali/2022.pdf |website=Assaaeroporti}}</ref> [[माल्पेन्सा विमानतळ|मिलान माल्पेन्सा]] आणि [[मिलान बेर्गामो विमानतळ|मिलान बेर्गामो]] या विमानतळांसह लिनाते विमानतळ [[मिलान विमानतळ प्रणाली]]चा भाग आहे. २०२४ मध्ये या तीन विमानतळांवरून ५.६९ कोटी प्रवाशांनी ये-जा केली.<ref>{{Cite web |title=Archivio 2024 |url=https://assaeroporti.com/archivio/ |website=Assaeroporti |language=it-IT}}</ref> == सुविधा == === टर्मिनल === लिनाते विमानतळावर तीन मजली प्रवासी इमारत (टर्मिनल) आहे. तळमजल्यावर चेक-इन, आलेल्या प्रवाशांना सामान घेण्याची सुविधा आहेत. तसेच बसने विमानापर्यंत जाण्या साठी येथे एक दुय्यम '''प्रस्थान द्वार''' क्षेत्र आहे. पहिल्या मजल्यावर मुख्य प्रस्थान क्षेत्र असून तिथे अनेक दुकाने, उपाहारगृहे आणि सेवा सुविधा आहेत. दुसऱ्या मजल्याचा वापर कार्यालयीन कामांसाठी केला जातो.<ref>milanolinate-airport.com – Maps, २३ जून २०१५ रोजी मिळवलेले दुवे.</ref> === एप्रन आणि धावपट्टी === मुख्य इमारतीमध्ये पाच प्रस्थानद्वारे असून ती सर्व जेट-ब्रिजने सज्ज आहेत. याशिवाय एप्रनवर विमाने उभे केलेल्या विमानांपर्यंत प्रवाशांना बसद्वारे नेले जाते. == विमान कंपन्या आणि गंतव्यस्थाने<ref name="Milan Linate Destinations">{{Cite web|url=https://www.milanolinate-airport.com/en/flights/destinations|title=Flight destinations from Linate |website=www.milanolinate-airport.com}}</ref> == {{विमानतळ गंतव्यस्थान यादी | [[एर लिंगस]] | [[डब्लिन विमानतळ|डब्लिन]]<ref>{{Cite web|last1=Liu|first1=Jim|url=https://www.aeroroutes.com/eng/220810-aaeicodeshare|title=American/AerLingus Expands Codeshare Service in Aug 2022|website=Aeroroutes.com}}</ref> | [[एरोइतालिया]] | [[काग्लियारी एल्मास विमानतळ|काग्लियारी]], [[फोगिया गिनो लिसा विमानतळ|फोगिया]], [[ओल्बिया कोस्टा स्मेरल्डा विमानतळ|ओल्बिया]] | [[एर डोलोमिटी]] | [[फ्रँकफर्ट विमानतळ|फ्रँकफर्ट]], [[म्युनिक विमानतळ|म्युनिक]] | [[एर फ्रान्स]] | [[पॅरिस-चार्ल्स दि गॉल विमानतळ|पॅरिस–चार्ल्स दि गॉल]] | [[ऑस्ट्रियन एरलाइन्स]] | [[व्हिएन्ना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|व्हिएन्ना]] | [[ब्रिटीश एरवेझ]] | [[हिथ्रो विमानतळ|लंडन–हिथ्रो]] <br />'''मोसमी:''' [[लंडन सिटी विमानतळ|लंडन–सिटी]] | [[ब्रुसेल्स एरलाइन्स]] | [[ब्रुसेल्स विमानतळ|ब्रुसेल्स]] | [[डीएटी (विमान कंपनी)|डीएटी]] | [[मार्चे विमानतळ|अँकोना]] | [[इझीजेट]] | [[शिफोल विमानतळ|ॲमस्टरडॅम]], [[जोसेप तारादेलास बार्सिलोना-एल प्रात विमानतळ|बार्सिलोना]], [[बर्लिन ब्रँडनबर्ग विमानतळ|बर्लिन]], [[बर्मिंगहॅम विमानतळ|बर्मिंगहॅम]], [[ब्रुसेल्स विमानतळ|ब्रुसेल्स]], [[कोपनहेगन विमानतळ|कोपनहेगन]], [[एडिनबर्ग विमानतळ|एडिनबर्ग]], [[फ्रँकफर्ट विमानतळ|फ्रँकफर्ट]], [[लिस्बन विमानतळ|लिस्बन]], [[गॅटविक विमानतळ|लंडन–गॅटविक]], [[लक्झेंबर्ग विमानतळ|लक्झेंबर्ग]], [[मँचेस्टर विमानतळ|मँचेस्टर]], [[पॅरिस-चार्ल्स दि गॉल विमानतळ|पॅरिस–चार्ल्स दि गॉल]], [[पॅरिस-ओर्ली विमानतळ|पॅरिस–ओर्ली]], [[पोर्तो विमानतळ|पोर्तो]], [[टेनेरिफ दक्षिण विमानतळ|टेनेरिफ–दक्षिण]], [[व्हिएन्ना विमानतळ|व्हिएन्ना]] <br /> '''मोसमी:''' [[ब्रिंडिसी विमानतळ|ब्रिंडिसी]] (२३ जून २०२६ पासून सुरू होणार), [[फिगारी-सुद कोर्से विमानतळ|फिगारी]], [[ग्रॅन कँनेरिया विमानतळ|ग्रॅन कँनेरिया]], [[इबिझा विमानतळ|इबिझा]], [[पाल्मा डी मालोर्का विमानतळ|पाल्मा डी मालोर्का]], [[स्प्लिट विमानतळ|स्प्लिट]] | [[युरोविंग्स]] |[[ड्युसेलडॉर्फ विमानतळ|ड्युसेलडॉर्फ]], [[स्टटगार्ट विमानतळ|स्टटगार्ट]] | [[फिनएर]] | '''मोसमी:''' [[हेलसिंकी विमानतळ|हेलसिंकी]] | [[इबेरिया (विमान कंपनी)|इबेरिया]] | [[अडॉल्फो सुआरेझ माद्रिद-बराजास विमानतळ|माद्रिद]] | [[आयटीए एरवेझ]] | [[अल्घेरो-फर्टिलिया विमानतळ|अल्घेरो]], [[शिफोल विमानतळ|ॲमस्टरडॅम]], [[बारी विमानतळ|बारी]], [[ब्रिंडिसी विमानतळ|ब्रिंडिसी]], [[ब्रुसेल्स विमानतळ|ब्रुसेल्स]], [[कॅटानिया विमानतळ|कॅटानिया]], [[ड्युसेलडॉर्फ विमानतळ|ड्युसेलडॉर्फ]], [[लामेझिया टर्मे विमानतळ|लामेझिया टर्मे]], [[लंडन सिटी विमानतळ|लंडन–सिटी]], [[म्युनिक विमानतळ|म्युनिक]], [[नेपल्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नेपल्स]], [[पालेर्मो विमानतळ|पालेर्मो]], [[पॅरिस-चार्ल्स दि गॉल विमानतळ|पॅरिस–चार्ल्स दि गॉल]], [[पॅरिस-ओर्ली विमानतळ|पॅरिस–ओर्ली]], [[रेडिओ कॅलाब्रिया विमानतळ|रेडिओ कॅलाब्रिया]], [[फ्युमिचिनो विमानतळ|रोम–फ्युमिचिनो]], <br /> '''मोसमी:''' [[इबिझा विमानतळ|इबिझा]], [[लँपेडुसा विमानतळ|लँपेडुसा]], [[पाल्मा डी मालोर्का विमानतळ|पाल्मा डी मालोर्का]], [[रोड्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|रोड्स]], [[रोस्टॉक विमानतळ|रोस्टॉक]] | [[केएलएम]] | [[शिफोल विमानतळ|ॲमस्टरडॅम]] | [[केएम माल्टा एरलाइन्स]] | [[माल्टा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|माल्टा]] | [[लुफ्तान्सा]] | [[फ्रँकफर्ट विमानतळ|फ्रँकफर्ट]], [[म्युनिक विमानतळ|म्युनिक]] | [[लक्झएर]] | [[लक्झेंबर्ग विमानतळ|लक्झेंबर्ग]] | [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स]] | [[कोपनहेगन विमानतळ|कोपनहेगन]], [[स्टॉकहोम अर्लांडा विमानतळ|स्टॉकहोम–अर्लांडा]] | [[स्मॉल फ्लाय एरलाइन्स]] | '''मोसमी:''' [[एल्बा विमानतळ|एल्बा]] | [[व्होलोटिया]] | '''मोसमी:''' [[लँपेडुसा विमानतळ|लँपेडुसा]], [[पँटेलेरिया विमानतळ|पँटेलेरिया]] }} == सांख्यिकी == [[File:Milano, Aeroporto di Linate 01.jpg|thumb|१९३० च्या दशकातील लिनाते विमानतळ]] [[File:Torre_di_controllo_Linate.jpg|thumb|विमानतळाचा नियंत्रण मनोरा]] === व्यस्त देशांतर्गत मार्ग (२०१७) === {| class="wikitable sortable" |- ! क्रमांक !! शहर !! प्रवासी संख्या !! विमान कंपनी |- | १ || [[फ्युमिचिनो विमानतळ|रोम–फ्युमिचिनो]] || ११,८३,७५३ || आयटीए एरवेझ |- | २ || [[काग्लियारी विमानतळ|काग्लियारी]] || ६,२७,२९९ || आयटीए एरवेझ, व्होलोटिया |- | ३ || [[कॅटानिया विमानतळ|कॅटानिया]] || ५,८५,८०९ || आयटीए एरवेझ |- | ४ || [[नेपल्स विमानतळ|नेपल्स]] || ५,०९,२५१ || आयटीए एरवेझ |} == स्थानिक वाहतूक == === मेट्रो === [[मिलान मेट्रो लाईन ४]] विमानतळाला शहराच्या मध्यवर्ती भागाशी साधारण १५ मिनिटाच्या प्रवासाने जोडते.<ref>{{Cite web|title=How to get to Linate by Underground|url=https://www.milanolinate-airport.com/en/from-to/by-underground|website=Milano Linate Airport}}</ref> === बस सेवा === [[मिलानो चेंत्राल रेल्वे स्थानक|मिलानो चेंत्राल रेल्वे स्थानकावरून]] लिनाते विमानतळासाठी ''लिनाते शटल'' आणि ''एरपोर्ट बस एक्सप्रेस'' यांसारख्या अनेक शटल सेवा उपलब्ध आहेत. सेंट्रल स्टेशनपासून प्रवासाचा वेळ सुमारे २५ मिनिटे लागतो. === कार === विमानतळ व्हियाले एनरिको फोर्लानिनी या भागात असून तो [[आउतोस्त्रादा ए५१]] या महामार्गाला जोडलेला आहे. == अपघात आणि दुर्घटना == * ८ ऑक्टोबर २००१ रोजी [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स फ्लाइट ६८६]] दाट धुक्यामध्ये धावपट्टीवर एका छोट्या विमानाशी धडकली. या दुर्घटनेत विमानातील सर्व ११४ लोकांचा आणि जमिनीवरील ४ जणांचा मृत्यू झाला. ही इटलीच्या इतिहासातील सर्वात भीषण हवाई दुर्घटना मानली जाते. * ३ ऑक्टोबर २०२१ रोजी लिनाते विमानतळावरून उड्डाण केलेले [[पिलॅटस पीसी-१२]] प्रकारचे एक खासगी विमान एका रिकाम्या इमारतीवर कोसळले. या अपघातात [[रोमेनिया]]तील उद्योगपती [[डॅन पेत्रेस्कु]] यांच्यासह विमानातील सर्व ८ जणांचा मृत्यू झाला. == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी|30em}} [[वर्ग:मिलान|लिनाते]] [[वर्ग:इटलीमधील विमानतळ]] [[वर्ग:इ.स. १९३७ मधील निर्मिती]] flmbfhc2sps169gubmnnm60qdzpjhbr 0 378707 2677547 2026-04-04T18:55:48Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2677547 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[मिलान-लिनाते विमानतळ]] p32v1ho9f67sgditponf2uvilp5svzq 0 378708 2677548 2026-04-04T18:56:02Z अभय नातू 206 नामभेद 2677548 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[मिलान-लिनाते विमानतळ]] p32v1ho9f67sgditponf2uvilp5svzq 0 378709 2677561 2026-04-04T21:18:21Z अभय नातू 206 अधिकृत नाव 2677561 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[मिलान-लिनाते विमानतळ]] p32v1ho9f67sgditponf2uvilp5svzq 0 378710 2677562 2026-04-04T21:43:45Z अभय नातू 206 नामभेद 2677562 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[लिओनार्दो दा विंची–फ्युमिचिनो विमानतळ]] msw4jeraux1ba0ci12l4qf5okqsasbs 0 378711 2677563 2026-04-04T21:44:59Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2677563 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[हीथ्रो विमानतळ]] lwzglx7oom46og4s60awglx8hi9q5qn 0 378712 2677572 2026-04-05T02:41:35Z अभय नातू 206 जुने नाव 2677572 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[इजिप्तएर]] qdrfxm42m8xea4l82fkexlwidmq7fj8 0 378713 2677573 2026-04-05T02:42:00Z अभय नातू 206 जुने नाव 2677573 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[इजिप्तएर]] qdrfxm42m8xea4l82fkexlwidmq7fj8 0 378714 2677574 2026-04-05T02:54:35Z अभय नातू 206 जुने नाव 2677574 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[इजिप्तएर]] qdrfxm42m8xea4l82fkexlwidmq7fj8 0 378715 2677587 2026-04-05T03:36:09Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2677587 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[इल्युशिन आयएल-६२]] rxwnqq5nvkco88p0o6l1680vd1dumvo 0 378716 2677589 2026-04-05T03:42:56Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2677589 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[इथियोपियन एरलाइन्स]] qadp6ptcb3tkvlmdsznj0xgitojn1qn 0 378717 2677592 2026-04-05T03:46:41Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2677592 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[बोईंग ७७७-३००ईआर]] f46q0dzj3ytmbgbcsia09n4p6zcl2qj 0 378718 2677593 2026-04-05T03:47:22Z अभय नातू 206 असलेला लेख 2677593 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[बोईंग ७६७#२००]] kcmqj8taptmz11r6hdgv8sw1jfqr0qe 0 378719 2677594 2026-04-05T03:47:43Z अभय नातू 206 असलेला लेख 2677594 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[एरबस ए३००]] lxsjkaf2ad5tn6x4t3c1hgmkjfonja7 0 378720 2677595 2026-04-05T03:48:13Z अभय नातू 206 असलेला लेख 2677595 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[बोईंग ७६७#३००]] j9dcdvn0vc40asauffvvuqa8x5gpk6l 0 378721 2677596 2026-04-05T03:48:49Z अभय नातू 206 असलेला लेख 2677596 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[एरबस ए३००-६००]] mco192yohlb1vifpz3wef6g3ho4w2yz 2677597 2677596 2026-04-05T03:49:11Z अभय नातू 206 दुवा 2677597 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[एरबस ए३००#६००]] mha7olkokhcr99zsxtiaw8t90axtj37 0 378722 2677598 2026-04-05T03:49:50Z अभय नातू 206 नामभेद 2677598 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[एरबस ए३२१#निओ]] nz6mhoguymjfaq4cj4xn449aeztb42i 0 378723 2677599 2026-04-05T03:50:20Z अभय नातू 206 असलेला लेख 2677599 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[एरबस ए३२०#निओ]] f4afwvn6ka3drcvzz7caxm1owbq1yoy 0 378724 2677600 2026-04-05T03:51:07Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2677600 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[तुपोलेव टीयू-१५४]] 3road8mdbk2fomxdb52lnkjsrhjfdg3 3 378725 2677617 2026-04-05T06:06:11Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2677617 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Shantanu Radhesham Dikshe}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ११:३६, ५ एप्रिल २०२६ (IST) qxmjxblntv6mos6fudxfu2lna6qro1s 0 378726 2677627 2026-04-05T06:55:48Z Shantanu Radhesham Dikshe 181797 गवंडी समाजतील प्रमुख आडनाव 2677627 wikitext text/x-wiki '''गवंडी समाज''' महाराष्ट्रातील '''गवंडी समाज हा प्रामुख्याने दगडी बांधकाम,''' विटा, फरशी आणि गिलावा (Masonry work) या पारंपारिक व्यवसायाशी संबंधित आहे. हा समाज '''महाराष्ट्रात''' बांधकामकलेत कुशल मानला जातो. या समाजाचा इतिहास हा राज्यातील अनेक ऐतिहासिक वास्तू, किल्ले आणि जुन्या इमारतींच्या जडणघडणीशी जोडलेला आहे. पाथरवट (दगड घडवणारे) हे देखील गवंडीकामाचाच एक भाग मानले जातात. '''गवंडी समाज आणि कामः''' कामः वीट, दगड, फरशी, गिलावा, व दरजा भरणे. प्रकार: दगडी कामासाठी 'पाथरवट' किंवा 'घडाईदार', व चिरेबंदी बांधकामासाठी खास गवंडी. '''प्रमुख आडनावे''' गवंडी समाजामध्ये प्रामुख्याने खालील आडनावे आढळतात: '''दिक्षे''' '''मालेवार''' '''बारामतीकर''' '''बादामे''' '''गवंडी''' 2uwvkgpk75rxy3qps76mgdgmz50mpnl 0 378727 2677632 2026-04-05T07:53:36Z Rick Joseph 173388 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1346854122|Gotami Theri]]" 2677632 wikitext text/x-wiki '''पूजनीय गोतमी''' (जन्म '''मार्टिना कॅटानिया''' ; ८ जानेवारी १९९९) या एक इटालियन [[थेरवाद]] [[बौद्ध]] भिक्षुणी, लेखिका आणि ध्यान शिक्षिका आहेत. २०२२ मध्ये वयाच्या २३ व्या वर्षी, आशिण नायका यांच्या मार्गदर्शनाखाली त्यांनी नवदीक्षित भिक्षुणी म्हणून दीक्षा घेतली. नंतर त्या [[श्रीलंका|श्रीलंकेला]] गेल्या, जिथे त्या इंग्रजी आणि सिंहली भाषेत [[धम्म]] शिकवतात. <ref name="tricycle">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://tricycle.org/article/ven-gotami-why-i-became-a-nun-at-23/|title=Ven. Gotami: Why I Became a Nun at 23|website=Tricycle: The Buddhist Review|publisher=Tricycle Foundation|access-date=3 March 2026}}</ref> 6adswq8reoevw561hiojhs29rvsyr6j 2677633 2677632 2026-04-05T07:59:08Z Rick Joseph 173388 2677633 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट धार्मिक जीवनचरित्र | honorific_prefix = वंदनीय | name = गोतमी | birth_name = मार्टिना कातानिया | birth_date = {{Birth date and age|1999|01|08}} | birth_place = [[कातानिया]], [[सिसिली]], [[इटली]] | nationality = इटालियन | religion = [[बौद्ध धर्म]] | school = [[थेरवाद]] | ordination = 9 डिसेंबर 2022 | teacher = आशिन नायका | known_for = पाश्चात्य थेरवाद भिक्षुणी परंपरा; बौद्ध धर्मातील महिलांच्या भूमिकेसाठी कार्य | notable_works = ''Gotamī: A Life Rewritten by the Dhamma'' (2026) | dharma_name = गोतमी | monastic_name = धम्मभाणक | location = [[कोलंबो]], [[श्रीलंका]] | residence = | order = | honorific suffix = थेरी | website = {{Official website|https://venerablegotami.com/}} | image = Gotami Theri Dhamma teaching.jpg | caption = 2026 मध्ये धम्म प्रवचन देताना वंदनीय गोतमी | native_name = ගෝතමී තෙරණිය | image_size = 200 | background = Red | occupation = बौद्ध भिक्षुणी | alma_mater = [[University of Naples "L'Orientale"]] }} '''पूजनीय गोतमी''' (जन्म '''मार्टिना कॅटानिया''' ; ८ जानेवारी १९९९) या एक इटालियन [[थेरवाद]] [[बौद्ध]] भिक्षुणी, लेखिका आणि ध्यान शिक्षिका आहेत. २०२२ मध्ये वयाच्या २३ व्या वर्षी, आशिण नायका यांच्या मार्गदर्शनाखाली त्यांनी नवदीक्षित भिक्षुणी म्हणून दीक्षा घेतली. नंतर त्या [[श्रीलंका|श्रीलंकेला]] गेल्या, जिथे त्या इंग्रजी आणि सिंहली भाषेत [[धम्म]] शिकवतात.<ref name="tricycle">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://tricycle.org/article/ven-gotami-why-i-became-a-nun-at-23/|title=Ven. Gotami: Why I Became a Nun at 23|website=Tricycle: The Buddhist Review|publisher=Tricycle Foundation|access-date=3 March 2026}}</ref> fuce8es6g5i80bj3qb4ylaindjp5vmg 2677634 2677633 2026-04-05T08:01:26Z Rick Joseph 173388 2677634 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट धार्मिक जीवनचरित्र | honorific_prefix = वंदनीय | name = गोतमी | birth_name = मार्टिना कातानिया | birth_date = {{Birth date and age|1999|01|08}} | birth_place = [[कातानिया]], [[सिसिली]], [[इटली]] | nationality = इटालियन | religion = [[बौद्ध धर्म]] | school = [[थेरवाद]] | ordination = 9 डिसेंबर 2022 | teacher = आशिन नायका | known_for = पाश्चात्य थेरवाद भिक्षुणी परंपरा; बौद्ध धर्मातील महिलांच्या भूमिकेसाठी कार्य | notable_works = ''Gotamī: A Life Rewritten by the Dhamma'' (2026) | dharma_name = गोतमी | monastic_name = धम्मभाणक | location = [[कोलंबो]], [[श्रीलंका]] | residence = | order = | honorific suffix = थेरी | website = {{Official website|https://venerablegotami.com/}} | image = Gotami Theri Dhamma teaching.jpg | caption = 2026 मध्ये धम्म प्रवचन देताना वंदनीय गोतमी | native_name = ගෝතමී තෙරණිය | image_size = 200 | background = Red | occupation = बौद्ध भिक्षुणी | alma_mater = [[University of Naples "L'Orientale"]] }} '''पूजनीय गोतमी''' (जन्म '''मार्टिना कॅटानिया''' ; ८ जानेवारी १९९९) या एक इटालियन [[थेरवाद]] [[बौद्ध]] भिक्षुणी, लेखिका आणि ध्यान शिक्षिका आहेत. २०२२ मध्ये वयाच्या २३ व्या वर्षी, आशिण नायका यांच्या मार्गदर्शनाखाली त्यांनी नवदीक्षित भिक्षुणी म्हणून दीक्षा घेतली. नंतर त्या [[श्रीलंका|श्रीलंकेला]] गेल्या, जिथे त्या इंग्रजी आणि सिंहली भाषेत [[धम्म]] शिकवतात.<ref name="tricycle">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://tricycle.org/article/ven-gotami-why-i-became-a-nun-at-23/|title=Ven. Gotami: Why I Became a Nun at 23|website=Tricycle: The Buddhist Review|publisher=Tricycle Foundation|access-date=3 March 2026}}</ref> == चरित्र == === प्रारंभिक जीवन आणि शिक्षण === गोतमी यांचा जन्म ८ जानेवारी १९९९ रोजी [[इटली]]च्या [[सिसिली]] बेटावरील [[कातानिया]] शहरात '''मार्टिना कातानिया''' या नावाने झाला. त्या एका कामगारवर्गीय कुटुंबात वाढल्या आणि बालपणी [[कॅथोलिक चर्च|कॅथोलिक]] कुटुंबात पारंपरिक धार्मिक शिक्षण घेतले. शालेय जीवनात त्यांना वाचन, भाषा शिक्षण आणि दुःख व नैतिकता यांसंबंधी तत्त्वज्ञानात्मक प्रश्नांबद्दल रस निर्माण झाला.<ref name="bdg-book">{{cite web |title=Book Review: Gotamī: A Life Rewritten by the Dhamma |url=https://www.buddhistdoor.net/features/book-review-gotami-a-life-rewritten-by-the-dhamma/ |website=Buddhistdoor Global |date=7 January 2026 |access-date=3 March 2026 }}</ref> त्यांनी कातानियातील [[:scn:Giusippina_Turrisi_Colonna|ग्यूसेपिना तुरिसी कोलोन्ना]] उच्च माध्यमिक शाळेत शिक्षण घेतले, जिथे त्यांनी परकीय भाषांमध्ये विशेष प्राविण्य मिळवले. या काळात त्यांनी [[चिनी भाषा|चिनी]] आणि इंग्रजी भाषा शिकल्या तसेच [[थेरवाद बौद्ध धर्म]]ाची धार्मिक भाषा [[पाली]]मधील श्लोक पाठ करण्यास सुरुवात केली. पुढे भाषांचे अध्ययन त्यांच्या व्यावसायिक जीवनाचा महत्त्वाचा भाग बनले आणि त्यांनी इटालियन, चिनी व इंग्रजी भाषांमध्ये खाजगी शिक्षक व अनुवादक म्हणून काम केले.<ref name=":3" /> यानंतर त्या [[नेपल्स]] येथे गेल्या आणि [[University of Naples "L'Orientale"]] मधून आशिया आणि आफ्रिकेच्या भाषा व संस्कृती विषयात पदवी (Bachelor of Arts) प्राप्त केली.<ref>{{Cite web |date=2023-09-22 |title=Siri Gotami Buddhist Temple-USA Established in Indianapolis |url=https://teahouse.buddhistdoor.net/eye-on-southeast-asia-siri-gotami-buddhist-temple-usa-established-in-indianapolis/ |access-date=2026-04-01 |website=Tea House |language=en-US}}</ref> त्यांच्या विद्यापीठीन शिक्षणामुळे [[तत्त्वज्ञान]], [[नीतिशास्त्र]] आणि ध्यानाधारित [[आध्यात्मिकता]] यांबद्दलची त्यांची आवड अधिक दृढ झाली.<ref name=":4" /> === बौद्ध धर्माशी परिचय === त्यांच्या मते, किशोरवयातच त्यांचा बौद्ध धर्माशी परिचय झाला, जेव्हा एका शिक्षकाने वर्गात कातानियातील श्रीलंकन बौद्ध मंदिराचा उल्लेख केला. त्यानंतर त्यांनी त्या मंदिराला भेट दिली आणि पुढे ध्यान सत्रे तसेच [[वैशाख (Vesak)]] उत्सवात सहभागी होऊ लागल्या.<ref name=":1">{{cite web |title=Inner freedom vs external freedom: What is true liberation for women? |url=https://www.sundayobserver.lk/2026/03/08/spectrum/73406/inner-freedom-vs-external-freedom-what-is-true-liberation-for-women/ |website=Sunday Observer |date=8 March 2026 |access-date=12 March 2026 }}</ref> शालेय काळात त्यांनी भाषा आणि साहित्याबद्दल विशेष रस निर्माण केला. त्यांनी [[चिनी भाषा|चिनी]] आणि [[इंग्रजी भाषा|इंग्रजी]] शिकल्या आणि [[बौद्ध उपासना]]मध्ये वापरल्या जाणाऱ्या पाली श्लोकांचे पाठांतर केले. नेपल्समध्ये उच्च शिक्षणासाठी गेल्यानंतर त्यांनी बौद्ध साधना अधिक सक्रियपणे अभ्यासण्यास सुरुवात केली.<ref>{{Cite web |date=2022-01-04 |title=The Lay Perspective: A Journey into the Dharma |url=https://teahouse.buddhistdoor.net/the-lay-perspective-a-journey-into-the-dharma/ |access-date=2026-04-01 |website=Tea House |language=en-US}}</ref> === बौद्ध धर्म स्वीकार आणि संघजीवन प्रशिक्षण === गोतमी यांची [[बौद्ध नीतिशास्त्र|बौद्ध शिकवणी]]विषयीची आवड प्रारंभीच्या ग्रंथांच्या वाचनातून आणि [[थेरवाद]] भिक्षूंच्या ऑनलाइन प्रवचनांमधून हळूहळू विकसित झाली. त्यांनी अनौपचारिक ध्यानापासून पुढे जात [[चार आर्य सत्य]] आणि [[अष्टांगिक मार्ग]] यांसारख्या मूलभूत शिकवणींचा अभ्यास सुरू केला. [[कॅथोलिक धर्म]]ातून बौद्ध धर्माकडे त्यांचा प्रवास हा हळूहळू घडलेला होता. विद्यापीठीन काळात त्यांनी [[धम्म]]विषयीचे विचार ऑनलाइन माध्यमांद्वारे आणि अनौपचारिक चर्चांद्वारे मांडण्यास सुरुवात केली, ज्यात चिनी आणि इंग्रजी भाषेतील चर्चा समाविष्ट होत्या.<ref>{{cite news |title=Una monaca italiana e il suo percorso nel buddhismo theravāda |work=[[La Repubblica]] |language=it |date=2024 }}</ref> ८ मे २०२२ रोजी त्यांनी [[म्यानमार]]मधील [[Hlegu Township|ह्लेगू]] येथील मॅग्गाफळ ध्यान केंद्रात एका महिन्यासाठी तात्पुरत्या [[थिलाशिन]] म्हणून दीक्षा घेतली. त्यांनी आशिन न्यानदीप यांच्या मार्गदर्शनाखाली प्रशिक्षण घेतले आणि त्यांना ''Venerable Saddhamuni'' (“सत्यधर्माची साधिका”) हे नाव देण्यात आले.<ref name=":2">{{cite news |title=လူငယ်ဘဝမှ သာသနာဘက်သို့ လှည့်ပြောင်းလာသော သာသနာရှင်အမျိုးသမီး၏ ဘဝခရီး |language=my |newspaper=The Global New Light of Myanmar |date=2022-05-15 |page=7 |location=Yangon }}</ref> या काळात त्यांनी ध्यान साधना केली आणि संघाच्या नियमांचे पालन केले.<ref name=":0" /> त्यानंतर त्या [[इटली]]मध्ये परतल्या आणि ध्यान साधना सुरू ठेवली.<ref>{{Cite web |date=2023-02-26 |title=An Italian Gotami – A Young Woman’s Success and Struggle in Myanmar’s Female Monasticism |url=https://teahouse.buddhistdoor.net/eye-on-southeast-asia-an-italian-gotami-a-young-womans-success-and-struggle-in-myanmars-female-monasticism/ |access-date=2026-04-01 |website=Buddhist door |language=en-US}}</ref> ९ डिसेंबर २०२२ रोजी, वयाच्या २३व्या वर्षी, त्यांनी आशिन नायका यांच्या मार्गदर्शनाखाली [[थेरवाद]] परंपरेत [[Sayalay|नवदीक्षा भिक्षुणी]] म्हणून दीक्षा घेतली.<ref name="tricycle" /> त्यांनी [[दहा शील]] स्वीकारले आणि [[विनय]]नुसार औपचारिक प्रशिक्षण सुरू केले. नंतर त्यांनी आशिन नायका यांच्या मार्गदर्शनाखाली आपले संघजीवन पुढे चालू ठेवले आणि [[Texas]] मधील महारक्कीता बौद्ध मंदिरात आपले जीवन पुन्हा सुरू केले. त्यांच्या दैनंदिन जीवनात जप, [[बौद्ध ध्यान|ध्यान]], अध्ययन आणि मंदिरातील कार्यांमध्ये सहभाग यांचा समावेश आहे.<ref name=":1" /> == संदर्भ == {{संदर्भसूची}} == ग्रंथसूची == * {{cite web |title=Book Review: Gotamī: A Life Rewritten by the Dhamma |url=https://www.buddhistdoor.net/features/book-review-gotami-a-life-rewritten-by-the-dhamma/ |website=Buddhistdoor Global |date=7 January 2026 |access-date=3 March 2026 }} * {{cite web |title=Inner freedom vs external freedom: What is true liberation for women? |url=https://www.sundayobserver.lk/2026/03/08/spectrum/73406/inner-freedom-vs-external-freedom-what-is-true-liberation-for-women/ |website=Sunday Observer |date=8 March 2026 |access-date=12 March 2026 }} * {{cite news |title=Una monaca italiana e il suo percorso nel buddhismo theravāda |work=La Repubblica |language=it |date=2024 }} * {{cite news |title=လူငယ်ဘဝမှ သာသနာဘက်သို့ လှည့်ပြောင်းလာသော သာသနာရှင်အမျိုးသမီး၏ ဘဝခရီး |newspaper=The Global New Light of Myanmar |language=my |date=2022-05-15 }} 4t7nf5cu236ood5purb72o85wt6z3j0 2677635 2677634 2026-04-05T08:02:25Z Rick Joseph 173388 /* ग्रंथसूची */ 2677635 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट धार्मिक जीवनचरित्र | honorific_prefix = वंदनीय | name = गोतमी | birth_name = मार्टिना कातानिया | birth_date = {{Birth date and age|1999|01|08}} | birth_place = [[कातानिया]], [[सिसिली]], [[इटली]] | nationality = इटालियन | religion = [[बौद्ध धर्म]] | school = [[थेरवाद]] | ordination = 9 डिसेंबर 2022 | teacher = आशिन नायका | known_for = पाश्चात्य थेरवाद भिक्षुणी परंपरा; बौद्ध धर्मातील महिलांच्या भूमिकेसाठी कार्य | notable_works = ''Gotamī: A Life Rewritten by the Dhamma'' (2026) | dharma_name = गोतमी | monastic_name = धम्मभाणक | location = [[कोलंबो]], [[श्रीलंका]] | residence = | order = | honorific suffix = थेरी | website = {{Official website|https://venerablegotami.com/}} | image = Gotami Theri Dhamma teaching.jpg | caption = 2026 मध्ये धम्म प्रवचन देताना वंदनीय गोतमी | native_name = ගෝතමී තෙරණිය | image_size = 200 | background = Red | occupation = बौद्ध भिक्षुणी | alma_mater = [[University of Naples "L'Orientale"]] }} '''पूजनीय गोतमी''' (जन्म '''मार्टिना कॅटानिया''' ; ८ जानेवारी १९९९) या एक इटालियन [[थेरवाद]] [[बौद्ध]] भिक्षुणी, लेखिका आणि ध्यान शिक्षिका आहेत. २०२२ मध्ये वयाच्या २३ व्या वर्षी, आशिण नायका यांच्या मार्गदर्शनाखाली त्यांनी नवदीक्षित भिक्षुणी म्हणून दीक्षा घेतली. नंतर त्या [[श्रीलंका|श्रीलंकेला]] गेल्या, जिथे त्या इंग्रजी आणि सिंहली भाषेत [[धम्म]] शिकवतात.<ref name="tricycle">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://tricycle.org/article/ven-gotami-why-i-became-a-nun-at-23/|title=Ven. Gotami: Why I Became a Nun at 23|website=Tricycle: The Buddhist Review|publisher=Tricycle Foundation|access-date=3 March 2026}}</ref> == चरित्र == === प्रारंभिक जीवन आणि शिक्षण === गोतमी यांचा जन्म ८ जानेवारी १९९९ रोजी [[इटली]]च्या [[सिसिली]] बेटावरील [[कातानिया]] शहरात '''मार्टिना कातानिया''' या नावाने झाला. त्या एका कामगारवर्गीय कुटुंबात वाढल्या आणि बालपणी [[कॅथोलिक चर्च|कॅथोलिक]] कुटुंबात पारंपरिक धार्मिक शिक्षण घेतले. शालेय जीवनात त्यांना वाचन, भाषा शिक्षण आणि दुःख व नैतिकता यांसंबंधी तत्त्वज्ञानात्मक प्रश्नांबद्दल रस निर्माण झाला.<ref name="bdg-book">{{cite web |title=Book Review: Gotamī: A Life Rewritten by the Dhamma |url=https://www.buddhistdoor.net/features/book-review-gotami-a-life-rewritten-by-the-dhamma/ |website=Buddhistdoor Global |date=7 January 2026 |access-date=3 March 2026 }}</ref> त्यांनी कातानियातील [[:scn:Giusippina_Turrisi_Colonna|ग्यूसेपिना तुरिसी कोलोन्ना]] उच्च माध्यमिक शाळेत शिक्षण घेतले, जिथे त्यांनी परकीय भाषांमध्ये विशेष प्राविण्य मिळवले. या काळात त्यांनी [[चिनी भाषा|चिनी]] आणि इंग्रजी भाषा शिकल्या तसेच [[थेरवाद बौद्ध धर्म]]ाची धार्मिक भाषा [[पाली]]मधील श्लोक पाठ करण्यास सुरुवात केली. पुढे भाषांचे अध्ययन त्यांच्या व्यावसायिक जीवनाचा महत्त्वाचा भाग बनले आणि त्यांनी इटालियन, चिनी व इंग्रजी भाषांमध्ये खाजगी शिक्षक व अनुवादक म्हणून काम केले.<ref name=":3" /> यानंतर त्या [[नेपल्स]] येथे गेल्या आणि [[University of Naples "L'Orientale"]] मधून आशिया आणि आफ्रिकेच्या भाषा व संस्कृती विषयात पदवी (Bachelor of Arts) प्राप्त केली.<ref>{{Cite web |date=2023-09-22 |title=Siri Gotami Buddhist Temple-USA Established in Indianapolis |url=https://teahouse.buddhistdoor.net/eye-on-southeast-asia-siri-gotami-buddhist-temple-usa-established-in-indianapolis/ |access-date=2026-04-01 |website=Tea House |language=en-US}}</ref> त्यांच्या विद्यापीठीन शिक्षणामुळे [[तत्त्वज्ञान]], [[नीतिशास्त्र]] आणि ध्यानाधारित [[आध्यात्मिकता]] यांबद्दलची त्यांची आवड अधिक दृढ झाली.<ref name=":4" /> === बौद्ध धर्माशी परिचय === त्यांच्या मते, किशोरवयातच त्यांचा बौद्ध धर्माशी परिचय झाला, जेव्हा एका शिक्षकाने वर्गात कातानियातील श्रीलंकन बौद्ध मंदिराचा उल्लेख केला. त्यानंतर त्यांनी त्या मंदिराला भेट दिली आणि पुढे ध्यान सत्रे तसेच [[वैशाख (Vesak)]] उत्सवात सहभागी होऊ लागल्या.<ref name=":1">{{cite web |title=Inner freedom vs external freedom: What is true liberation for women? |url=https://www.sundayobserver.lk/2026/03/08/spectrum/73406/inner-freedom-vs-external-freedom-what-is-true-liberation-for-women/ |website=Sunday Observer |date=8 March 2026 |access-date=12 March 2026 }}</ref> शालेय काळात त्यांनी भाषा आणि साहित्याबद्दल विशेष रस निर्माण केला. त्यांनी [[चिनी भाषा|चिनी]] आणि [[इंग्रजी भाषा|इंग्रजी]] शिकल्या आणि [[बौद्ध उपासना]]मध्ये वापरल्या जाणाऱ्या पाली श्लोकांचे पाठांतर केले. नेपल्समध्ये उच्च शिक्षणासाठी गेल्यानंतर त्यांनी बौद्ध साधना अधिक सक्रियपणे अभ्यासण्यास सुरुवात केली.<ref>{{Cite web |date=2022-01-04 |title=The Lay Perspective: A Journey into the Dharma |url=https://teahouse.buddhistdoor.net/the-lay-perspective-a-journey-into-the-dharma/ |access-date=2026-04-01 |website=Tea House |language=en-US}}</ref> === बौद्ध धर्म स्वीकार आणि संघजीवन प्रशिक्षण === गोतमी यांची [[बौद्ध नीतिशास्त्र|बौद्ध शिकवणी]]विषयीची आवड प्रारंभीच्या ग्रंथांच्या वाचनातून आणि [[थेरवाद]] भिक्षूंच्या ऑनलाइन प्रवचनांमधून हळूहळू विकसित झाली. त्यांनी अनौपचारिक ध्यानापासून पुढे जात [[चार आर्य सत्य]] आणि [[अष्टांगिक मार्ग]] यांसारख्या मूलभूत शिकवणींचा अभ्यास सुरू केला. [[कॅथोलिक धर्म]]ातून बौद्ध धर्माकडे त्यांचा प्रवास हा हळूहळू घडलेला होता. विद्यापीठीन काळात त्यांनी [[धम्म]]विषयीचे विचार ऑनलाइन माध्यमांद्वारे आणि अनौपचारिक चर्चांद्वारे मांडण्यास सुरुवात केली, ज्यात चिनी आणि इंग्रजी भाषेतील चर्चा समाविष्ट होत्या.<ref>{{cite news |title=Una monaca italiana e il suo percorso nel buddhismo theravāda |work=[[La Repubblica]] |language=it |date=2024 }}</ref> ८ मे २०२२ रोजी त्यांनी [[म्यानमार]]मधील [[Hlegu Township|ह्लेगू]] येथील मॅग्गाफळ ध्यान केंद्रात एका महिन्यासाठी तात्पुरत्या [[थिलाशिन]] म्हणून दीक्षा घेतली. त्यांनी आशिन न्यानदीप यांच्या मार्गदर्शनाखाली प्रशिक्षण घेतले आणि त्यांना ''Venerable Saddhamuni'' (“सत्यधर्माची साधिका”) हे नाव देण्यात आले.<ref name=":2">{{cite news |title=လူငယ်ဘဝမှ သာသနာဘက်သို့ လှည့်ပြောင်းလာသော သာသနာရှင်အမျိုးသမီး၏ ဘဝခရီး |language=my |newspaper=The Global New Light of Myanmar |date=2022-05-15 |page=7 |location=Yangon }}</ref> या काळात त्यांनी ध्यान साधना केली आणि संघाच्या नियमांचे पालन केले.<ref name=":0" /> त्यानंतर त्या [[इटली]]मध्ये परतल्या आणि ध्यान साधना सुरू ठेवली.<ref>{{Cite web |date=2023-02-26 |title=An Italian Gotami – A Young Woman’s Success and Struggle in Myanmar’s Female Monasticism |url=https://teahouse.buddhistdoor.net/eye-on-southeast-asia-an-italian-gotami-a-young-womans-success-and-struggle-in-myanmars-female-monasticism/ |access-date=2026-04-01 |website=Buddhist door |language=en-US}}</ref> ९ डिसेंबर २०२२ रोजी, वयाच्या २३व्या वर्षी, त्यांनी आशिन नायका यांच्या मार्गदर्शनाखाली [[थेरवाद]] परंपरेत [[Sayalay|नवदीक्षा भिक्षुणी]] म्हणून दीक्षा घेतली.<ref name="tricycle" /> त्यांनी [[दहा शील]] स्वीकारले आणि [[विनय]]नुसार औपचारिक प्रशिक्षण सुरू केले. नंतर त्यांनी आशिन नायका यांच्या मार्गदर्शनाखाली आपले संघजीवन पुढे चालू ठेवले आणि [[Texas]] मधील महारक्कीता बौद्ध मंदिरात आपले जीवन पुन्हा सुरू केले. त्यांच्या दैनंदिन जीवनात जप, [[बौद्ध ध्यान|ध्यान]], अध्ययन आणि मंदिरातील कार्यांमध्ये सहभाग यांचा समावेश आहे.<ref name=":1" /> == संदर्भ == {{संदर्भसूची}} == ग्रंथसूची == {{Commons}} * {{cite web |title=Book Review: Gotamī: A Life Rewritten by the Dhamma |url=https://www.buddhistdoor.net/features/book-review-gotami-a-life-rewritten-by-the-dhamma/ |website=Buddhistdoor Global |date=7 January 2026 |access-date=3 March 2026 }} pdgdvz6jsp1z9zdibf9l4gbpjnmupti 2677636 2677635 2026-04-05T08:03:33Z Rick Joseph 173388 2677636 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट धार्मिक जीवनचरित्र | honorific_prefix = वंदनीय | name = गोतमी | birth_name = मार्टिना कातानिया | birth_date = {{Birth date and age|1999|01|08}} | birth_place = [[कातानिया]], [[सिसिली]], [[इटली]] | nationality = इटालियन | religion = [[बौद्ध धर्म]] | school = [[थेरवाद]] | ordination = 9 डिसेंबर 2022 | teacher = आशिन नायका | known_for = पाश्चात्य थेरवाद भिक्षुणी परंपरा; बौद्ध धर्मातील महिलांच्या भूमिकेसाठी कार्य | notable_works = ''Gotamī: A Life Rewritten by the Dhamma'' (2026) | dharma_name = गोतमी | monastic_name = धम्मभाणक | location = [[कोलंबो]], [[श्रीलंका]] | residence = | order = | honorific suffix = थेरी | website = {{Official website|https://venerablegotami.com/}} | image = Gotami Theri Dhamma teaching.jpg | caption = 2026 मध्ये धम्म प्रवचन देताना वंदनीय गोतमी | native_name = ගෝතමී තෙරණිය | image_size = 200 | background = Red | occupation = बौद्ध भिक्षुणी | alma_mater = [[University of Naples "L'Orientale"]] }} '''पूजनीय गोतमी''' (जन्म '''मार्टिना कॅटानिया''' ; ८ जानेवारी १९९९) या एक इटालियन [[थेरवाद]] [[बौद्ध]] भिक्षुणी, लेखिका आणि ध्यान शिक्षिका आहेत. २०२२ मध्ये वयाच्या २३ व्या वर्षी, आशिण नायका यांच्या मार्गदर्शनाखाली त्यांनी नवदीक्षित भिक्षुणी म्हणून दीक्षा घेतली. नंतर त्या [[श्रीलंका|श्रीलंकेला]] गेल्या, जिथे त्या इंग्रजी आणि सिंहली भाषेत [[धम्म]] शिकवतात.<ref name="tricycle">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://tricycle.org/article/ven-gotami-why-i-became-a-nun-at-23/|title=Ven. Gotami: Why I Became a Nun at 23|website=Tricycle: The Buddhist Review|publisher=Tricycle Foundation|access-date=3 March 2026}}</ref> == चरित्र == === प्रारंभिक जीवन आणि शिक्षण === गोतमी यांचा जन्म ८ जानेवारी १९९९ रोजी [[इटली]]च्या [[सिसिली]] बेटावरील [[कातानिया]] शहरात '''मार्टिना कातानिया''' या नावाने झाला. त्या एका कामगारवर्गीय कुटुंबात वाढल्या आणि बालपणी [[कॅथोलिक चर्च|कॅथोलिक]] कुटुंबात पारंपरिक धार्मिक शिक्षण घेतले. शालेय जीवनात त्यांना वाचन, भाषा शिक्षण आणि दुःख व नैतिकता यांसंबंधी तत्त्वज्ञानात्मक प्रश्नांबद्दल रस निर्माण झाला.<ref name="bdg-book">{{cite web |title=Book Review: Gotamī: A Life Rewritten by the Dhamma |url=https://www.buddhistdoor.net/features/book-review-gotami-a-life-rewritten-by-the-dhamma/ |website=Buddhistdoor Global |date=7 January 2026 |access-date=3 March 2026 }}</ref> त्यांनी कातानियातील [[:scn:Giusippina_Turrisi_Colonna|ग्यूसेपिना तुरिसी कोलोन्ना]] उच्च माध्यमिक शाळेत शिक्षण घेतले, जिथे त्यांनी परकीय भाषांमध्ये विशेष प्राविण्य मिळवले. या काळात त्यांनी [[चिनी भाषा|चिनी]] आणि इंग्रजी भाषा शिकल्या तसेच [[थेरवाद बौद्ध धर्म]]ाची धार्मिक भाषा [[पाली]]मधील श्लोक पाठ करण्यास सुरुवात केली. पुढे भाषांचे अध्ययन त्यांच्या व्यावसायिक जीवनाचा महत्त्वाचा भाग बनले आणि त्यांनी इटालियन, चिनी व इंग्रजी भाषांमध्ये खाजगी शिक्षक व अनुवादक म्हणून काम केले.<ref name=":3" /> यानंतर त्या [[नेपल्स]] येथे गेल्या आणि [[University of Naples "L'Orientale"]] मधून आशिया आणि आफ्रिकेच्या भाषा व संस्कृती विषयात पदवी (Bachelor of Arts) प्राप्त केली.<ref>{{Cite web |date=2023-09-22 |title=Siri Gotami Buddhist Temple-USA Established in Indianapolis |url=https://teahouse.buddhistdoor.net/eye-on-southeast-asia-siri-gotami-buddhist-temple-usa-established-in-indianapolis/ |access-date=2026-04-01 |website=Tea House |language=en-US}}</ref> त्यांच्या विद्यापीठीन शिक्षणामुळे [[तत्त्वज्ञान]], [[नीतिशास्त्र]] आणि ध्यानाधारित [[आध्यात्मिकता]] यांबद्दलची त्यांची आवड अधिक दृढ झाली.<ref name=":4" /> === बौद्ध धर्माशी परिचय === त्यांच्या मते, किशोरवयातच त्यांचा बौद्ध धर्माशी परिचय झाला, जेव्हा एका शिक्षकाने वर्गात कातानियातील श्रीलंकन बौद्ध मंदिराचा उल्लेख केला. त्यानंतर त्यांनी त्या मंदिराला भेट दिली आणि पुढे ध्यान सत्रे तसेच [[वैशाख (Vesak)]] उत्सवात सहभागी होऊ लागल्या.<ref name=":1">{{cite web |title=Inner freedom vs external freedom: What is true liberation for women? |url=https://www.sundayobserver.lk/2026/03/08/spectrum/73406/inner-freedom-vs-external-freedom-what-is-true-liberation-for-women/ |website=Sunday Observer |date=8 March 2026 |access-date=12 March 2026 }}</ref> शालेय काळात त्यांनी भाषा आणि साहित्याबद्दल विशेष रस निर्माण केला. त्यांनी [[चिनी भाषा|चिनी]] आणि [[इंग्रजी भाषा|इंग्रजी]] शिकल्या आणि [[बौद्ध उपासना]]मध्ये वापरल्या जाणाऱ्या पाली श्लोकांचे पाठांतर केले. नेपल्समध्ये उच्च शिक्षणासाठी गेल्यानंतर त्यांनी बौद्ध साधना अधिक सक्रियपणे अभ्यासण्यास सुरुवात केली.<ref>{{Cite web |date=2022-01-04 |title=The Lay Perspective: A Journey into the Dharma |url=https://teahouse.buddhistdoor.net/the-lay-perspective-a-journey-into-the-dharma/ |access-date=2026-04-01 |website=Tea House |language=en-US}}</ref> === बौद्ध धर्म स्वीकार आणि संघजीवन प्रशिक्षण === गोतमी यांची [[बौद्ध नीतिशास्त्र|बौद्ध शिकवणी]]विषयीची आवड प्रारंभीच्या ग्रंथांच्या वाचनातून आणि [[थेरवाद]] भिक्षूंच्या ऑनलाइन प्रवचनांमधून हळूहळू विकसित झाली. त्यांनी अनौपचारिक ध्यानापासून पुढे जात [[चार आर्य सत्य]] आणि [[अष्टांगिक मार्ग]] यांसारख्या मूलभूत शिकवणींचा अभ्यास सुरू केला. [[कॅथोलिक धर्म]]ातून बौद्ध धर्माकडे त्यांचा प्रवास हा हळूहळू घडलेला होता. विद्यापीठीन काळात त्यांनी [[धम्म]]विषयीचे विचार ऑनलाइन माध्यमांद्वारे आणि अनौपचारिक चर्चांद्वारे मांडण्यास सुरुवात केली, ज्यात चिनी आणि इंग्रजी भाषेतील चर्चा समाविष्ट होत्या.<ref>{{cite news |title=Una monaca italiana e il suo percorso nel buddhismo theravāda |work=[[La Repubblica]] |language=it |date=2024 }}</ref> ८ मे २०२२ रोजी त्यांनी [[म्यानमार]]मधील [[Hlegu Township|ह्लेगू]] येथील मॅग्गाफळ ध्यान केंद्रात एका महिन्यासाठी तात्पुरत्या [[थिलाशिन]] म्हणून दीक्षा घेतली. त्यांनी आशिन न्यानदीप यांच्या मार्गदर्शनाखाली प्रशिक्षण घेतले आणि त्यांना ''Venerable Saddhamuni'' (“सत्यधर्माची साधिका”) हे नाव देण्यात आले.<ref name=":2">{{cite news |title=လူငယ်ဘဝမှ သာသနာဘက်သို့ လှည့်ပြောင်းလာသော သာသနာရှင်အမျိုးသမီး၏ ဘဝခရီး |language=my |newspaper=The Global New Light of Myanmar |date=2022-05-15 |page=7 |location=Yangon }}</ref> या काळात त्यांनी ध्यान साधना केली आणि संघाच्या नियमांचे पालन केले.<ref name=":0" /> त्यानंतर त्या [[इटली]]मध्ये परतल्या आणि ध्यान साधना सुरू ठेवली.<ref>{{Cite web |date=2023-02-26 |title=An Italian Gotami – A Young Woman’s Success and Struggle in Myanmar’s Female Monasticism |url=https://teahouse.buddhistdoor.net/eye-on-southeast-asia-an-italian-gotami-a-young-womans-success-and-struggle-in-myanmars-female-monasticism/ |access-date=2026-04-01 |website=Buddhist door |language=en-US}}</ref> ९ डिसेंबर २०२२ रोजी, वयाच्या २३व्या वर्षी, त्यांनी आशिन नायका यांच्या मार्गदर्शनाखाली [[थेरवाद]] परंपरेत [[Sayalay|नवदीक्षा भिक्षुणी]] म्हणून दीक्षा घेतली.<ref name="tricycle" /> त्यांनी [[दहा शील]] स्वीकारले आणि [[विनय]]नुसार औपचारिक प्रशिक्षण सुरू केले. नंतर त्यांनी आशिन नायका यांच्या मार्गदर्शनाखाली आपले संघजीवन पुढे चालू ठेवले आणि [[Texas]] मधील महारक्कीता बौद्ध मंदिरात आपले जीवन पुन्हा सुरू केले. त्यांच्या दैनंदिन जीवनात जप, [[बौद्ध ध्यान|ध्यान]], अध्ययन आणि मंदिरातील कार्यांमध्ये सहभाग यांचा समावेश आहे.<ref name=":1" /> == संदर्भ == {{संदर्भसूची}} == ग्रंथसूची == {{कॉमन्स वर्ग}} * {{cite web |title=Book Review: Gotamī: A Life Rewritten by the Dhamma |url=https://www.buddhistdoor.net/features/book-review-gotami-a-life-rewritten-by-the-dhamma/ |website=Buddhistdoor Global |date=7 January 2026 |access-date=3 March 2026 }} 660s2bv1bo1sytuf8dc7ni7n24dq7wb 2677637 2677636 2026-04-05T08:03:58Z Rick Joseph 173388 /* ग्रंथसूची */ 2677637 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट धार्मिक जीवनचरित्र | honorific_prefix = वंदनीय | name = गोतमी | birth_name = मार्टिना कातानिया | birth_date = {{Birth date and age|1999|01|08}} | birth_place = [[कातानिया]], [[सिसिली]], [[इटली]] | nationality = इटालियन | religion = [[बौद्ध धर्म]] | school = [[थेरवाद]] | ordination = 9 डिसेंबर 2022 | teacher = आशिन नायका | known_for = पाश्चात्य थेरवाद भिक्षुणी परंपरा; बौद्ध धर्मातील महिलांच्या भूमिकेसाठी कार्य | notable_works = ''Gotamī: A Life Rewritten by the Dhamma'' (2026) | dharma_name = गोतमी | monastic_name = धम्मभाणक | location = [[कोलंबो]], [[श्रीलंका]] | residence = | order = | honorific suffix = थेरी | website = {{Official website|https://venerablegotami.com/}} | image = Gotami Theri Dhamma teaching.jpg | caption = 2026 मध्ये धम्म प्रवचन देताना वंदनीय गोतमी | native_name = ගෝතමී තෙරණිය | image_size = 200 | background = Red | occupation = बौद्ध भिक्षुणी | alma_mater = [[University of Naples "L'Orientale"]] }} '''पूजनीय गोतमी''' (जन्म '''मार्टिना कॅटानिया''' ; ८ जानेवारी १९९९) या एक इटालियन [[थेरवाद]] [[बौद्ध]] भिक्षुणी, लेखिका आणि ध्यान शिक्षिका आहेत. २०२२ मध्ये वयाच्या २३ व्या वर्षी, आशिण नायका यांच्या मार्गदर्शनाखाली त्यांनी नवदीक्षित भिक्षुणी म्हणून दीक्षा घेतली. नंतर त्या [[श्रीलंका|श्रीलंकेला]] गेल्या, जिथे त्या इंग्रजी आणि सिंहली भाषेत [[धम्म]] शिकवतात.<ref name="tricycle">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://tricycle.org/article/ven-gotami-why-i-became-a-nun-at-23/|title=Ven. Gotami: Why I Became a Nun at 23|website=Tricycle: The Buddhist Review|publisher=Tricycle Foundation|access-date=3 March 2026}}</ref> == चरित्र == === प्रारंभिक जीवन आणि शिक्षण === गोतमी यांचा जन्म ८ जानेवारी १९९९ रोजी [[इटली]]च्या [[सिसिली]] बेटावरील [[कातानिया]] शहरात '''मार्टिना कातानिया''' या नावाने झाला. त्या एका कामगारवर्गीय कुटुंबात वाढल्या आणि बालपणी [[कॅथोलिक चर्च|कॅथोलिक]] कुटुंबात पारंपरिक धार्मिक शिक्षण घेतले. शालेय जीवनात त्यांना वाचन, भाषा शिक्षण आणि दुःख व नैतिकता यांसंबंधी तत्त्वज्ञानात्मक प्रश्नांबद्दल रस निर्माण झाला.<ref name="bdg-book">{{cite web |title=Book Review: Gotamī: A Life Rewritten by the Dhamma |url=https://www.buddhistdoor.net/features/book-review-gotami-a-life-rewritten-by-the-dhamma/ |website=Buddhistdoor Global |date=7 January 2026 |access-date=3 March 2026 }}</ref> त्यांनी कातानियातील [[:scn:Giusippina_Turrisi_Colonna|ग्यूसेपिना तुरिसी कोलोन्ना]] उच्च माध्यमिक शाळेत शिक्षण घेतले, जिथे त्यांनी परकीय भाषांमध्ये विशेष प्राविण्य मिळवले. या काळात त्यांनी [[चिनी भाषा|चिनी]] आणि इंग्रजी भाषा शिकल्या तसेच [[थेरवाद बौद्ध धर्म]]ाची धार्मिक भाषा [[पाली]]मधील श्लोक पाठ करण्यास सुरुवात केली. पुढे भाषांचे अध्ययन त्यांच्या व्यावसायिक जीवनाचा महत्त्वाचा भाग बनले आणि त्यांनी इटालियन, चिनी व इंग्रजी भाषांमध्ये खाजगी शिक्षक व अनुवादक म्हणून काम केले.<ref name=":3" /> यानंतर त्या [[नेपल्स]] येथे गेल्या आणि [[University of Naples "L'Orientale"]] मधून आशिया आणि आफ्रिकेच्या भाषा व संस्कृती विषयात पदवी (Bachelor of Arts) प्राप्त केली.<ref>{{Cite web |date=2023-09-22 |title=Siri Gotami Buddhist Temple-USA Established in Indianapolis |url=https://teahouse.buddhistdoor.net/eye-on-southeast-asia-siri-gotami-buddhist-temple-usa-established-in-indianapolis/ |access-date=2026-04-01 |website=Tea House |language=en-US}}</ref> त्यांच्या विद्यापीठीन शिक्षणामुळे [[तत्त्वज्ञान]], [[नीतिशास्त्र]] आणि ध्यानाधारित [[आध्यात्मिकता]] यांबद्दलची त्यांची आवड अधिक दृढ झाली.<ref name=":4" /> === बौद्ध धर्माशी परिचय === त्यांच्या मते, किशोरवयातच त्यांचा बौद्ध धर्माशी परिचय झाला, जेव्हा एका शिक्षकाने वर्गात कातानियातील श्रीलंकन बौद्ध मंदिराचा उल्लेख केला. त्यानंतर त्यांनी त्या मंदिराला भेट दिली आणि पुढे ध्यान सत्रे तसेच [[वैशाख (Vesak)]] उत्सवात सहभागी होऊ लागल्या.<ref name=":1">{{cite web |title=Inner freedom vs external freedom: What is true liberation for women? |url=https://www.sundayobserver.lk/2026/03/08/spectrum/73406/inner-freedom-vs-external-freedom-what-is-true-liberation-for-women/ |website=Sunday Observer |date=8 March 2026 |access-date=12 March 2026 }}</ref> शालेय काळात त्यांनी भाषा आणि साहित्याबद्दल विशेष रस निर्माण केला. त्यांनी [[चिनी भाषा|चिनी]] आणि [[इंग्रजी भाषा|इंग्रजी]] शिकल्या आणि [[बौद्ध उपासना]]मध्ये वापरल्या जाणाऱ्या पाली श्लोकांचे पाठांतर केले. नेपल्समध्ये उच्च शिक्षणासाठी गेल्यानंतर त्यांनी बौद्ध साधना अधिक सक्रियपणे अभ्यासण्यास सुरुवात केली.<ref>{{Cite web |date=2022-01-04 |title=The Lay Perspective: A Journey into the Dharma |url=https://teahouse.buddhistdoor.net/the-lay-perspective-a-journey-into-the-dharma/ |access-date=2026-04-01 |website=Tea House |language=en-US}}</ref> === बौद्ध धर्म स्वीकार आणि संघजीवन प्रशिक्षण === गोतमी यांची [[बौद्ध नीतिशास्त्र|बौद्ध शिकवणी]]विषयीची आवड प्रारंभीच्या ग्रंथांच्या वाचनातून आणि [[थेरवाद]] भिक्षूंच्या ऑनलाइन प्रवचनांमधून हळूहळू विकसित झाली. त्यांनी अनौपचारिक ध्यानापासून पुढे जात [[चार आर्य सत्य]] आणि [[अष्टांगिक मार्ग]] यांसारख्या मूलभूत शिकवणींचा अभ्यास सुरू केला. [[कॅथोलिक धर्म]]ातून बौद्ध धर्माकडे त्यांचा प्रवास हा हळूहळू घडलेला होता. विद्यापीठीन काळात त्यांनी [[धम्म]]विषयीचे विचार ऑनलाइन माध्यमांद्वारे आणि अनौपचारिक चर्चांद्वारे मांडण्यास सुरुवात केली, ज्यात चिनी आणि इंग्रजी भाषेतील चर्चा समाविष्ट होत्या.<ref>{{cite news |title=Una monaca italiana e il suo percorso nel buddhismo theravāda |work=[[La Repubblica]] |language=it |date=2024 }}</ref> ८ मे २०२२ रोजी त्यांनी [[म्यानमार]]मधील [[Hlegu Township|ह्लेगू]] येथील मॅग्गाफळ ध्यान केंद्रात एका महिन्यासाठी तात्पुरत्या [[थिलाशिन]] म्हणून दीक्षा घेतली. त्यांनी आशिन न्यानदीप यांच्या मार्गदर्शनाखाली प्रशिक्षण घेतले आणि त्यांना ''Venerable Saddhamuni'' (“सत्यधर्माची साधिका”) हे नाव देण्यात आले.<ref name=":2">{{cite news |title=လူငယ်ဘဝမှ သာသနာဘက်သို့ လှည့်ပြောင်းလာသော သာသနာရှင်အမျိုးသမီး၏ ဘဝခရီး |language=my |newspaper=The Global New Light of Myanmar |date=2022-05-15 |page=7 |location=Yangon }}</ref> या काळात त्यांनी ध्यान साधना केली आणि संघाच्या नियमांचे पालन केले.<ref name=":0" /> त्यानंतर त्या [[इटली]]मध्ये परतल्या आणि ध्यान साधना सुरू ठेवली.<ref>{{Cite web |date=2023-02-26 |title=An Italian Gotami – A Young Woman’s Success and Struggle in Myanmar’s Female Monasticism |url=https://teahouse.buddhistdoor.net/eye-on-southeast-asia-an-italian-gotami-a-young-womans-success-and-struggle-in-myanmars-female-monasticism/ |access-date=2026-04-01 |website=Buddhist door |language=en-US}}</ref> ९ डिसेंबर २०२२ रोजी, वयाच्या २३व्या वर्षी, त्यांनी आशिन नायका यांच्या मार्गदर्शनाखाली [[थेरवाद]] परंपरेत [[Sayalay|नवदीक्षा भिक्षुणी]] म्हणून दीक्षा घेतली.<ref name="tricycle" /> त्यांनी [[दहा शील]] स्वीकारले आणि [[विनय]]नुसार औपचारिक प्रशिक्षण सुरू केले. नंतर त्यांनी आशिन नायका यांच्या मार्गदर्शनाखाली आपले संघजीवन पुढे चालू ठेवले आणि [[Texas]] मधील महारक्कीता बौद्ध मंदिरात आपले जीवन पुन्हा सुरू केले. त्यांच्या दैनंदिन जीवनात जप, [[बौद्ध ध्यान|ध्यान]], अध्ययन आणि मंदिरातील कार्यांमध्ये सहभाग यांचा समावेश आहे.<ref name=":1" /> == संदर्भ == {{संदर्भसूची}} == ग्रंथसूची == {{कॉमन्स वर्ग|Gotami Theri}} * {{cite web |title=Book Review: Gotamī: A Life Rewritten by the Dhamma |url=https://www.buddhistdoor.net/features/book-review-gotami-a-life-rewritten-by-the-dhamma/ |website=Buddhistdoor Global |date=7 January 2026 |access-date=3 March 2026 }} 7m6zaoe6azn24s8ry3ie6npuw3gfz64 2677638 2677637 2026-04-05T08:05:32Z Rick Joseph 173388 2677638 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट धार्मिक जीवनचरित्र | honorific_prefix = वंदनीय | name = गोतमी | birth_name = मार्टिना कातानिया | birth_date = {{Birth date and age|1999|01|08}} | birth_place = [[कातानिया]], [[सिसिली]], [[इटली]] | nationality = इटालियन | religion = [[बौद्ध धर्म]] | school = [[थेरवाद]] | ordination = 9 डिसेंबर 2022 | teacher = आशिन नायका | known_for = पाश्चात्य थेरवाद भिक्षुणी परंपरा; बौद्ध धर्मातील महिलांच्या भूमिकेसाठी कार्य | notable_works = ''Gotamī: A Life Rewritten by the Dhamma'' (2026) | dharma_name = गोतमी | monastic_name = धम्मभाणक | location = [[कोलंबो]], [[श्रीलंका]] | residence = | order = | honorific suffix = थेरी | website = {{Official website|https://venerablegotami.com/}} | image = Gotami Theri Dhamma teaching.jpg | caption = 2026 मध्ये धम्म प्रवचन देताना वंदनीय गोतमी | native_name = ගෝතමී තෙරණිය | image_size = 200 | background = Red | occupation = बौद्ध भिक्षुणी | alma_mater = [[University of Naples "L'Orientale"]] }} '''पूजनीय गोतमी''' (जन्म '''मार्टिना कॅटानिया''' ; ८ जानेवारी १९९९) या एक इटालियन [[थेरवाद]] [[बौद्ध]] भिक्षुणी, लेखिका आणि ध्यान शिक्षिका आहेत. २०२२ मध्ये वयाच्या २३ व्या वर्षी, आशिण नायका यांच्या मार्गदर्शनाखाली त्यांनी नवदीक्षित भिक्षुणी म्हणून दीक्षा घेतली. नंतर त्या [[श्रीलंका|श्रीलंकेला]] गेल्या, जिथे त्या इंग्रजी आणि सिंहली भाषेत [[धम्म]] शिकवतात.<ref name="tricycle">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://tricycle.org/article/ven-gotami-why-i-became-a-nun-at-23/|title=Ven. Gotami: Why I Became a Nun at 23|website=Tricycle: The Buddhist Review|publisher=Tricycle Foundation|access-date=3 March 2026}}</ref> == चरित्र == === प्रारंभिक जीवन आणि शिक्षण === गोतमी यांचा जन्म ८ जानेवारी १९९९ रोजी [[इटली]]च्या [[सिसिली]] बेटावरील [[कातानिया]] शहरात '''मार्टिना कातानिया''' या नावाने झाला. त्या एका कामगारवर्गीय कुटुंबात वाढल्या आणि बालपणी [[कॅथोलिक चर्च|कॅथोलिक]] कुटुंबात पारंपरिक धार्मिक शिक्षण घेतले. शालेय जीवनात त्यांना वाचन, भाषा शिक्षण आणि दुःख व नैतिकता यांसंबंधी तत्त्वज्ञानात्मक प्रश्नांबद्दल रस निर्माण झाला.<ref name="bdg-book">{{cite web |title=Book Review: Gotamī: A Life Rewritten by the Dhamma |url=https://www.buddhistdoor.net/features/book-review-gotami-a-life-rewritten-by-the-dhamma/ |website=Buddhistdoor Global |date=7 January 2026 |access-date=3 March 2026 }}</ref> त्यांनी कातानियातील [[:scn:Giusippina_Turrisi_Colonna|ग्यूसेपिना तुरिसी कोलोन्ना]] उच्च माध्यमिक शाळेत शिक्षण घेतले, जिथे त्यांनी परकीय भाषांमध्ये विशेष प्राविण्य मिळवले. या काळात त्यांनी [[चिनी भाषा|चिनी]] आणि इंग्रजी भाषा शिकल्या तसेच [[थेरवाद बौद्ध धर्म]]ाची धार्मिक भाषा [[पाली]]मधील श्लोक पाठ करण्यास सुरुवात केली. पुढे भाषांचे अध्ययन त्यांच्या व्यावसायिक जीवनाचा महत्त्वाचा भाग बनले आणि त्यांनी इटालियन, चिनी व इंग्रजी भाषांमध्ये खाजगी शिक्षक व अनुवादक म्हणून काम केले.<ref name=":3" /> यानंतर त्या [[नेपल्स]] येथे गेल्या आणि [[University of Naples "L'Orientale"]] मधून आशिया आणि आफ्रिकेच्या भाषा व संस्कृती विषयात पदवी (Bachelor of Arts) प्राप्त केली.<ref>{{Cite web |date=2023-09-22 |title=Siri Gotami Buddhist Temple-USA Established in Indianapolis |url=https://teahouse.buddhistdoor.net/eye-on-southeast-asia-siri-gotami-buddhist-temple-usa-established-in-indianapolis/ |access-date=2026-04-01 |website=Tea House |language=en-US}}</ref> त्यांच्या विद्यापीठीन शिक्षणामुळे [[तत्त्वज्ञान]], [[नीतिशास्त्र]] आणि ध्यानाधारित [[आध्यात्मिकता]] यांबद्दलची त्यांची आवड अधिक दृढ झाली.<ref name=":4" /> === बौद्ध धर्माशी परिचय === त्यांच्या मते, किशोरवयातच त्यांचा बौद्ध धर्माशी परिचय झाला, जेव्हा एका शिक्षकाने वर्गात कातानियातील श्रीलंकन बौद्ध मंदिराचा उल्लेख केला. त्यानंतर त्यांनी त्या मंदिराला भेट दिली आणि पुढे ध्यान सत्रे तसेच [[वैशाख (Vesak)]] उत्सवात सहभागी होऊ लागल्या.<ref name=":1">{{cite web |title=Inner freedom vs external freedom: What is true liberation for women? |url=https://www.sundayobserver.lk/2026/03/08/spectrum/73406/inner-freedom-vs-external-freedom-what-is-true-liberation-for-women/ |website=Sunday Observer |date=8 March 2026 |access-date=12 March 2026 }}</ref> शालेय काळात त्यांनी भाषा आणि साहित्याबद्दल विशेष रस निर्माण केला. त्यांनी [[चिनी भाषा|चिनी]] आणि [[इंग्रजी भाषा|इंग्रजी]] शिकल्या आणि [[बौद्ध उपासना]]मध्ये वापरल्या जाणाऱ्या पाली श्लोकांचे पाठांतर केले. नेपल्समध्ये उच्च शिक्षणासाठी गेल्यानंतर त्यांनी बौद्ध साधना अधिक सक्रियपणे अभ्यासण्यास सुरुवात केली.<ref>{{Cite web |date=2022-01-04 |title=The Lay Perspective: A Journey into the Dharma |url=https://teahouse.buddhistdoor.net/the-lay-perspective-a-journey-into-the-dharma/ |access-date=2026-04-01 |website=Tea House |language=en-US}}</ref> === बौद्ध धर्म स्वीकार आणि संघजीवन प्रशिक्षण === गोतमी यांची [[बौद्ध नीतिशास्त्र|बौद्ध शिकवणी]]विषयीची आवड प्रारंभीच्या ग्रंथांच्या वाचनातून आणि [[थेरवाद]] भिक्षूंच्या ऑनलाइन प्रवचनांमधून हळूहळू विकसित झाली. त्यांनी अनौपचारिक ध्यानापासून पुढे जात [[चार आर्य सत्य]] आणि [[अष्टांगिक मार्ग]] यांसारख्या मूलभूत शिकवणींचा अभ्यास सुरू केला. [[कॅथोलिक धर्म]]ातून बौद्ध धर्माकडे त्यांचा प्रवास हा हळूहळू घडलेला होता. विद्यापीठीन काळात त्यांनी [[धम्म]]विषयीचे विचार ऑनलाइन माध्यमांद्वारे आणि अनौपचारिक चर्चांद्वारे मांडण्यास सुरुवात केली, ज्यात चिनी आणि इंग्रजी भाषेतील चर्चा समाविष्ट होत्या.<ref>{{cite news |title=Una monaca italiana e il suo percorso nel buddhismo theravāda |work=[[La Repubblica]] |language=it |date=2024 }}</ref> ८ मे २०२२ रोजी त्यांनी [[म्यानमार]]मधील [[Hlegu Township|ह्लेगू]] येथील मॅग्गाफळ ध्यान केंद्रात एका महिन्यासाठी तात्पुरत्या [[थिलाशिन]] म्हणून दीक्षा घेतली. त्यांनी आशिन न्यानदीप यांच्या मार्गदर्शनाखाली प्रशिक्षण घेतले आणि त्यांना ''Venerable Saddhamuni'' (“सत्यधर्माची साधिका”) हे नाव देण्यात आले.<ref name=":2">{{cite news |title=လူငယ်ဘဝမှ သာသနာဘက်သို့ လှည့်ပြောင်းလာသော သာသနာရှင်အမျိုးသမီး၏ ဘဝခရီး |language=my |newspaper=The Global New Light of Myanmar |date=2022-05-15 |page=7 |location=Yangon }}</ref> या काळात त्यांनी ध्यान साधना केली आणि संघाच्या नियमांचे पालन केले.<ref name=":0" /> त्यानंतर त्या [[इटली]]मध्ये परतल्या आणि ध्यान साधना सुरू ठेवली.<ref>{{Cite web |date=2023-02-26 |title=An Italian Gotami – A Young Woman’s Success and Struggle in Myanmar’s Female Monasticism |url=https://teahouse.buddhistdoor.net/eye-on-southeast-asia-an-italian-gotami-a-young-womans-success-and-struggle-in-myanmars-female-monasticism/ |access-date=2026-04-01 |website=Buddhist door |language=en-US}}</ref> ९ डिसेंबर २०२२ रोजी, वयाच्या २३व्या वर्षी, त्यांनी आशिन नायका यांच्या मार्गदर्शनाखाली [[थेरवाद]] परंपरेत [[Sayalay|नवदीक्षा भिक्षुणी]] म्हणून दीक्षा घेतली.<ref name="tricycle" /> त्यांनी [[दहा शील]] स्वीकारले आणि [[विनय]]नुसार औपचारिक प्रशिक्षण सुरू केले. नंतर त्यांनी आशिन नायका यांच्या मार्गदर्शनाखाली आपले संघजीवन पुढे चालू ठेवले आणि [[Texas]] मधील महारक्कीता बौद्ध मंदिरात आपले जीवन पुन्हा सुरू केले. त्यांच्या दैनंदिन जीवनात जप, [[बौद्ध ध्यान|ध्यान]], अध्ययन आणि मंदिरातील कार्यांमध्ये सहभाग यांचा समावेश आहे.<ref name=":1" /> == शिकवण आणि प्रसारकार्य == [[File:Venerable Gotami.jpg|thumb|2026 मध्ये धम्म सत्रादरम्यान वंदनीय गोतमी|292x292px]] गोतमी ध्यान आणि [[थेरवाद बौद्ध धर्म]]ाच्या मूलभूत तत्त्वांची शिकवण देतात. त्या या तत्त्वांचा दैनंदिन जीवनात कसा उपयोग करता येतो आणि आधुनिक समाजात त्यागाची भूमिका काय आहे यावर विशेष भर देतात.<ref>{{cite news |title=විදේශීය භික්ෂුණියකගේ ධර්ම දේශනා ශ්‍රී ලංකාවේ |work=[[Silumina]] |language=si |date=2024}}</ref> त्यांच्या सार्वजनिक प्रवचनांमध्ये आणि शैक्षणिक सामग्रीमध्ये नैतिक आचरण (''[[शील]]''), मानसिक एकाग्रता (''[[समाधी]]'') आणि प्रज्ञा (''[[प्रज्ञा]]'') यांसारख्या विषयांचा समावेश असतो. याशिवाय इच्छा, आसक्ती आणि बौद्ध धर्मातील महिलांची भूमिका यांसारख्या विषयांवरही त्या चर्चा करतात.<ref>{{cite magazine |date=September 2025 |title=An Italian Buddhist Nun's Journey into the Dhamma |magazine=[[Eastern Horizon]] |publisher=Young Buddhist Association of Malaysia |language=en |issue=77}}</ref> त्या [[धम्म]] विषयक प्रवचने आणि शैक्षणिक सामग्री अनेक भाषांमध्ये देतात, ज्यात [[सिंहला भाषा|सिंहला]], [[इंग्रजी भाषा|इंग्रजी]], [[इटालियन भाषा|इटालियन]] आणि [[चिनी भाषा|चिनी]] यांचा समावेश आहे. त्यांच्या शिकवणी प्रत्यक्ष कार्यक्रम, मुलाखती आणि डिजिटल माध्यमांद्वारे प्रसारित केल्या जातात.<ref name=":3">{{cite news |title=Western Buddhist nun shares Dhamma teachings in Sri Lanka |work=[[Daily News (Sri Lanka)|Daily News]] |language=en |date=2024}}</ref><ref name=":5">{{cite news |title=විදේශීය භික්ෂුණියකගේ ධර්ම දේශනා ශ්‍රී ලංකාවේ |work=[[Dinamina]] |language=si |date=2024}}</ref> बौद्ध संस्थांमध्ये वास्तव्य करत असताना त्यांनी सामुदायिक उपक्रम आणि प्रशासकीय कामांमध्येही सहभाग घेतला आहे.<ref>{{cite news |title=Foreign Buddhist nun delivers sermons in Sri Lanka |work=[[Lankadeepa]] |language=si |date=2024}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भसूची}} == ग्रंथसूची == {{कॉमन्स वर्ग|Gotami Theri}} * {{cite web |title=Book Review: Gotamī: A Life Rewritten by the Dhamma |url=https://www.buddhistdoor.net/features/book-review-gotami-a-life-rewritten-by-the-dhamma/ |website=Buddhistdoor Global |date=7 January 2026 |access-date=3 March 2026 }} 7k8gzmn0pyqm2r6ol9efxbz6brsuz66 2677639 2677638 2026-04-05T08:07:09Z Rick Joseph 173388 /* वर्तमान */ 2677639 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट धार्मिक जीवनचरित्र | honorific_prefix = वंदनीय | name = गोतमी | birth_name = मार्टिना कातानिया | birth_date = {{Birth date and age|1999|01|08}} | birth_place = [[कातानिया]], [[सिसिली]], [[इटली]] | nationality = इटालियन | religion = [[बौद्ध धर्म]] | school = [[थेरवाद]] | ordination = 9 डिसेंबर 2022 | teacher = आशिन नायका | known_for = पाश्चात्य थेरवाद भिक्षुणी परंपरा; बौद्ध धर्मातील महिलांच्या भूमिकेसाठी कार्य | notable_works = ''Gotamī: A Life Rewritten by the Dhamma'' (2026) | dharma_name = गोतमी | monastic_name = धम्मभाणक | location = [[कोलंबो]], [[श्रीलंका]] | residence = | order = | honorific suffix = थेरी | website = {{Official website|https://venerablegotami.com/}} | image = Gotami Theri Dhamma teaching.jpg | caption = 2026 मध्ये धम्म प्रवचन देताना वंदनीय गोतमी | native_name = ගෝතමී තෙරණිය | image_size = 200 | background = Red | occupation = बौद्ध भिक्षुणी | alma_mater = [[University of Naples "L'Orientale"]] }} '''पूजनीय गोतमी''' (जन्म '''मार्टिना कॅटानिया''' ; ८ जानेवारी १९९९) या एक इटालियन [[थेरवाद]] [[बौद्ध]] भिक्षुणी, लेखिका आणि ध्यान शिक्षिका आहेत. २०२२ मध्ये वयाच्या २३ व्या वर्षी, आशिण नायका यांच्या मार्गदर्शनाखाली त्यांनी नवदीक्षित भिक्षुणी म्हणून दीक्षा घेतली. नंतर त्या [[श्रीलंका|श्रीलंकेला]] गेल्या, जिथे त्या इंग्रजी आणि सिंहली भाषेत [[धम्म]] शिकवतात.<ref name="tricycle">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://tricycle.org/article/ven-gotami-why-i-became-a-nun-at-23/|title=Ven. Gotami: Why I Became a Nun at 23|website=Tricycle: The Buddhist Review|publisher=Tricycle Foundation|access-date=3 March 2026}}</ref> == चरित्र == === प्रारंभिक जीवन आणि शिक्षण === गोतमी यांचा जन्म ८ जानेवारी १९९९ रोजी [[इटली]]च्या [[सिसिली]] बेटावरील [[कातानिया]] शहरात '''मार्टिना कातानिया''' या नावाने झाला. त्या एका कामगारवर्गीय कुटुंबात वाढल्या आणि बालपणी [[कॅथोलिक चर्च|कॅथोलिक]] कुटुंबात पारंपरिक धार्मिक शिक्षण घेतले. शालेय जीवनात त्यांना वाचन, भाषा शिक्षण आणि दुःख व नैतिकता यांसंबंधी तत्त्वज्ञानात्मक प्रश्नांबद्दल रस निर्माण झाला.<ref name="bdg-book">{{cite web |title=Book Review: Gotamī: A Life Rewritten by the Dhamma |url=https://www.buddhistdoor.net/features/book-review-gotami-a-life-rewritten-by-the-dhamma/ |website=Buddhistdoor Global |date=7 January 2026 |access-date=3 March 2026 }}</ref> त्यांनी कातानियातील [[:scn:Giusippina_Turrisi_Colonna|ग्यूसेपिना तुरिसी कोलोन्ना]] उच्च माध्यमिक शाळेत शिक्षण घेतले, जिथे त्यांनी परकीय भाषांमध्ये विशेष प्राविण्य मिळवले. या काळात त्यांनी [[चिनी भाषा|चिनी]] आणि इंग्रजी भाषा शिकल्या तसेच [[थेरवाद बौद्ध धर्म]]ाची धार्मिक भाषा [[पाली]]मधील श्लोक पाठ करण्यास सुरुवात केली. पुढे भाषांचे अध्ययन त्यांच्या व्यावसायिक जीवनाचा महत्त्वाचा भाग बनले आणि त्यांनी इटालियन, चिनी व इंग्रजी भाषांमध्ये खाजगी शिक्षक व अनुवादक म्हणून काम केले.<ref name=":3" /> यानंतर त्या [[नेपल्स]] येथे गेल्या आणि [[University of Naples "L'Orientale"]] मधून आशिया आणि आफ्रिकेच्या भाषा व संस्कृती विषयात पदवी (Bachelor of Arts) प्राप्त केली.<ref>{{Cite web |date=2023-09-22 |title=Siri Gotami Buddhist Temple-USA Established in Indianapolis |url=https://teahouse.buddhistdoor.net/eye-on-southeast-asia-siri-gotami-buddhist-temple-usa-established-in-indianapolis/ |access-date=2026-04-01 |website=Tea House |language=en-US}}</ref> त्यांच्या विद्यापीठीन शिक्षणामुळे [[तत्त्वज्ञान]], [[नीतिशास्त्र]] आणि ध्यानाधारित [[आध्यात्मिकता]] यांबद्दलची त्यांची आवड अधिक दृढ झाली.<ref name=":4" /> === बौद्ध धर्माशी परिचय === त्यांच्या मते, किशोरवयातच त्यांचा बौद्ध धर्माशी परिचय झाला, जेव्हा एका शिक्षकाने वर्गात कातानियातील श्रीलंकन बौद्ध मंदिराचा उल्लेख केला. त्यानंतर त्यांनी त्या मंदिराला भेट दिली आणि पुढे ध्यान सत्रे तसेच [[वैशाख (Vesak)]] उत्सवात सहभागी होऊ लागल्या.<ref name=":1">{{cite web |title=Inner freedom vs external freedom: What is true liberation for women? |url=https://www.sundayobserver.lk/2026/03/08/spectrum/73406/inner-freedom-vs-external-freedom-what-is-true-liberation-for-women/ |website=Sunday Observer |date=8 March 2026 |access-date=12 March 2026 }}</ref> शालेय काळात त्यांनी भाषा आणि साहित्याबद्दल विशेष रस निर्माण केला. त्यांनी [[चिनी भाषा|चिनी]] आणि [[इंग्रजी भाषा|इंग्रजी]] शिकल्या आणि [[बौद्ध उपासना]]मध्ये वापरल्या जाणाऱ्या पाली श्लोकांचे पाठांतर केले. नेपल्समध्ये उच्च शिक्षणासाठी गेल्यानंतर त्यांनी बौद्ध साधना अधिक सक्रियपणे अभ्यासण्यास सुरुवात केली.<ref>{{Cite web |date=2022-01-04 |title=The Lay Perspective: A Journey into the Dharma |url=https://teahouse.buddhistdoor.net/the-lay-perspective-a-journey-into-the-dharma/ |access-date=2026-04-01 |website=Tea House |language=en-US}}</ref> === बौद्ध धर्म स्वीकार आणि संघजीवन प्रशिक्षण === गोतमी यांची [[बौद्ध नीतिशास्त्र|बौद्ध शिकवणी]]विषयीची आवड प्रारंभीच्या ग्रंथांच्या वाचनातून आणि [[थेरवाद]] भिक्षूंच्या ऑनलाइन प्रवचनांमधून हळूहळू विकसित झाली. त्यांनी अनौपचारिक ध्यानापासून पुढे जात [[चार आर्य सत्य]] आणि [[अष्टांगिक मार्ग]] यांसारख्या मूलभूत शिकवणींचा अभ्यास सुरू केला. [[कॅथोलिक धर्म]]ातून बौद्ध धर्माकडे त्यांचा प्रवास हा हळूहळू घडलेला होता. विद्यापीठीन काळात त्यांनी [[धम्म]]विषयीचे विचार ऑनलाइन माध्यमांद्वारे आणि अनौपचारिक चर्चांद्वारे मांडण्यास सुरुवात केली, ज्यात चिनी आणि इंग्रजी भाषेतील चर्चा समाविष्ट होत्या.<ref>{{cite news |title=Una monaca italiana e il suo percorso nel buddhismo theravāda |work=[[La Repubblica]] |language=it |date=2024 }}</ref> ८ मे २०२२ रोजी त्यांनी [[म्यानमार]]मधील [[Hlegu Township|ह्लेगू]] येथील मॅग्गाफळ ध्यान केंद्रात एका महिन्यासाठी तात्पुरत्या [[थिलाशिन]] म्हणून दीक्षा घेतली. त्यांनी आशिन न्यानदीप यांच्या मार्गदर्शनाखाली प्रशिक्षण घेतले आणि त्यांना ''Venerable Saddhamuni'' (“सत्यधर्माची साधिका”) हे नाव देण्यात आले.<ref name=":2">{{cite news |title=လူငယ်ဘဝမှ သာသနာဘက်သို့ လှည့်ပြောင်းလာသော သာသနာရှင်အမျိုးသမီး၏ ဘဝခရီး |language=my |newspaper=The Global New Light of Myanmar |date=2022-05-15 |page=7 |location=Yangon }}</ref> या काळात त्यांनी ध्यान साधना केली आणि संघाच्या नियमांचे पालन केले.<ref name=":0" /> त्यानंतर त्या [[इटली]]मध्ये परतल्या आणि ध्यान साधना सुरू ठेवली.<ref>{{Cite web |date=2023-02-26 |title=An Italian Gotami – A Young Woman’s Success and Struggle in Myanmar’s Female Monasticism |url=https://teahouse.buddhistdoor.net/eye-on-southeast-asia-an-italian-gotami-a-young-womans-success-and-struggle-in-myanmars-female-monasticism/ |access-date=2026-04-01 |website=Buddhist door |language=en-US}}</ref> ९ डिसेंबर २०२२ रोजी, वयाच्या २३व्या वर्षी, त्यांनी आशिन नायका यांच्या मार्गदर्शनाखाली [[थेरवाद]] परंपरेत [[Sayalay|नवदीक्षा भिक्षुणी]] म्हणून दीक्षा घेतली.<ref name="tricycle" /> त्यांनी [[दहा शील]] स्वीकारले आणि [[विनय]]नुसार औपचारिक प्रशिक्षण सुरू केले. नंतर त्यांनी आशिन नायका यांच्या मार्गदर्शनाखाली आपले संघजीवन पुढे चालू ठेवले आणि [[Texas]] मधील महारक्कीता बौद्ध मंदिरात आपले जीवन पुन्हा सुरू केले. त्यांच्या दैनंदिन जीवनात जप, [[बौद्ध ध्यान|ध्यान]], अध्ययन आणि मंदिरातील कार्यांमध्ये सहभाग यांचा समावेश आहे.<ref name=":1" /> == शिकवण आणि प्रसारकार्य == [[File:Venerable Gotami.jpg|thumb|2026 मध्ये धम्म सत्रादरम्यान वंदनीय गोतमी|292x292px]] गोतमी ध्यान आणि [[थेरवाद बौद्ध धर्म]]ाच्या मूलभूत तत्त्वांची शिकवण देतात. त्या या तत्त्वांचा दैनंदिन जीवनात कसा उपयोग करता येतो आणि आधुनिक समाजात त्यागाची भूमिका काय आहे यावर विशेष भर देतात.<ref>{{cite news |title=විදේශීය භික්ෂුණියකගේ ධර්ම දේශනා ශ්‍රී ලංකාවේ |work=[[Silumina]] |language=si |date=2024}}</ref> त्यांच्या सार्वजनिक प्रवचनांमध्ये आणि शैक्षणिक सामग्रीमध्ये नैतिक आचरण (''[[शील]]''), मानसिक एकाग्रता (''[[समाधी]]'') आणि प्रज्ञा (''[[प्रज्ञा]]'') यांसारख्या विषयांचा समावेश असतो. याशिवाय इच्छा, आसक्ती आणि बौद्ध धर्मातील महिलांची भूमिका यांसारख्या विषयांवरही त्या चर्चा करतात.<ref>{{cite magazine |date=September 2025 |title=An Italian Buddhist Nun's Journey into the Dhamma |magazine=[[Eastern Horizon]] |publisher=Young Buddhist Association of Malaysia |language=en |issue=77}}</ref> त्या [[धम्म]] विषयक प्रवचने आणि शैक्षणिक सामग्री अनेक भाषांमध्ये देतात, ज्यात [[सिंहला भाषा|सिंहला]], [[इंग्रजी भाषा|इंग्रजी]], [[इटालियन भाषा|इटालियन]] आणि [[चिनी भाषा|चिनी]] यांचा समावेश आहे. त्यांच्या शिकवणी प्रत्यक्ष कार्यक्रम, मुलाखती आणि डिजिटल माध्यमांद्वारे प्रसारित केल्या जातात.<ref name=":3">{{cite news |title=Western Buddhist nun shares Dhamma teachings in Sri Lanka |work=[[Daily News (Sri Lanka)|Daily News]] |language=en |date=2024}}</ref><ref name=":5">{{cite news |title=විදේශීය භික්ෂුණියකගේ ධර්ම දේශනා ශ්‍රී ලංකාවේ |work=[[Dinamina]] |language=si |date=2024}}</ref> बौद्ध संस्थांमध्ये वास्तव्य करत असताना त्यांनी सामुदायिक उपक्रम आणि प्रशासकीय कामांमध्येही सहभाग घेतला आहे.<ref>{{cite news |title=Foreign Buddhist nun delivers sermons in Sri Lanka |work=[[Lankadeepa]] |language=si |date=2024}}</ref> == वर्तमान == २०२४ पर्यंत, गोतमी यांनी [[Lancaster, Dallas County, Texas]] येथील महारक्कीता बौद्ध मंदिरात दोन वर्षे वास्तव्य केले, जिथे त्यांनी आशिन नायका यांच्या मार्गदर्शनाखाली आपले संघजीवन प्रशिक्षण सुरू ठेवले. त्या मंदिराच्या सचिव म्हणूनही कार्यरत होत्या आणि दैनंदिन कामकाज तसेच सामुदायिक सेवेत सहभागी होत होत्या. हे मंदिर [[थेरवाद]] परंपरेतील स्थलांतरित तसेच पाश्चात्य साधकांना सेवा पुरवते.<ref>{{cite news |title=බටහිර භික්ෂුණියකගේ බුද්ධාගම වෙත ගමන් කළ ජීවිත මඟ |work=[[Navaliya]] |language=si |date=2024 }}</ref> या काळात त्यांनी दररोज जप, ध्यान, ग्रंथअभ्यास आणि सामुदायिक उपक्रमांमध्ये सहभाग घेतला. तसेच ध्यान, त्याग आणि [[बौद्ध धर्म]]ातील महिलांची भूमिका यांसारख्या विषयांवर त्यांनी मुलाखती आणि ऑनलाइन माध्यमांद्वारे व्यापक स्तरावर संवाद साधला.<ref name="tricycle" /><ref>{{Cite web |date=2023-03-09 |title=Monastic Gotami, Womanhood, and the Sangha's Inspirational Power |url=https://teahouse.buddhistdoor.net/eye-on-southeast-asia-monastic-gotami-womanhood-and-the-sanghas-inspirational-power/ |access-date=2026-04-01 |website=Buddhist Door |language=en-US }}</ref> [[United States]] मधील वास्तव्य संपल्यानंतर, गोतमी [[श्रीलंका]] येथे स्थलांतरित झाल्या आणि सध्या त्या [[कोलंबो]] येथे कार्यरत आहेत. श्रीलंकेत त्यांनी [[धम्म]] विषयक प्रवचने [[इंग्रजी भाषा|इंग्रजी]] आणि [[सिंहला भाषा|सिंहला]] या भाषांमध्ये दिली आहेत.<ref name=":4">{{cite news |title=Young Western Buddhist nun shares Dhamma teachings in Sri Lanka |work=[[Daily News (Sri Lanka)|Daily News]] |language=en |date=2024}}</ref> मे २०२५ मध्ये त्यांनी [[TV Derana]] वरील ''[[TV Derana#Programming|Sati]]'' या कार्यक्रमात आपले पहिले दूरचित्रवाणी प्रवचन दिले. त्यानंतर त्यांनी [[Sirasa TV#Programmes|Sirasa TV]], [[Swarnavahini]] आणि [[ITN]] यांसारख्या श्रीलंकन प्रमुख दूरचित्रवाणी वाहिन्यांवर धम्म कार्यक्रमांमध्ये सहभाग घेतला आणि प्रवचन दिले.<ref>{{cite news |title=විදේශීය භික්ෂුණියකගේ ධර්ම දේශනා රූපවාහිනී මාධ්‍ය ඔස්සේ |work=[[Silumina]] |language=si |date=30 May 2025 }}</ref> त्यांचे [[आत्मचरित्र]] ''Gotamī: A Life Rewritten by the Dhamma'' (२०२६) बौद्ध वर्तुळात लक्षवेधी ठरले आहे. या पुस्तकात त्यांच्या संघजीवनाचा अनुभव, सांस्कृतिक पार्श्वभूमी आणि थेरवाद बौद्ध धर्मातील महिलांची भूमिका यांचे आत्मकथनात्मक वर्णन केले आहे.<ref name=":0">{{cite news |title=බටහිර තරුණ භික්ෂුණියකගේ ධර්ම දේශනා ශ්‍රී ලංකාවේ |work=[[Sunday Observer (Sri Lanka)|Sunday Observer]] |language=si |date=2024}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भसूची}} == ग्रंथसूची == {{कॉमन्स वर्ग|Gotami Theri}} * {{cite web |title=Book Review: Gotamī: A Life Rewritten by the Dhamma |url=https://www.buddhistdoor.net/features/book-review-gotami-a-life-rewritten-by-the-dhamma/ |website=Buddhistdoor Global |date=7 January 2026 |access-date=3 March 2026 }} 7z3ujayppl6lydjed6gt9rphjut1p1o 2677640 2677639 2026-04-05T08:09:03Z Rick Joseph 173388 2677640 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट धार्मिक जीवनचरित्र | honorific_prefix = वंदनीय | name = गोतमी | birth_name = मार्टिना कातानिया | birth_date = {{Birth date and age|1999|01|08}} | birth_place = [[कातानिया]], [[सिसिली]], [[इटली]] | nationality = इटालियन | religion = [[बौद्ध धर्म]] | school = [[थेरवाद]] | ordination = 9 डिसेंबर 2022 | teacher = आशिन नायका | known_for = पाश्चात्य थेरवाद भिक्षुणी परंपरा; बौद्ध धर्मातील महिलांच्या भूमिकेसाठी कार्य | notable_works = ''Gotamī: A Life Rewritten by the Dhamma'' (2026) | dharma_name = गोतमी | monastic_name = धम्मभाणक | location = [[कोलंबो]], [[श्रीलंका]] | residence = | order = | honorific suffix = थेरी | website = {{Official website|https://venerablegotami.com/}} | image = Gotami Theri Dhamma teaching.jpg | caption = 2026 मध्ये धम्म प्रवचन देताना वंदनीय गोतमी | native_name = ගෝතමී තෙරණිය | image_size = 200 | background = Red | occupation = बौद्ध भिक्षुणी | alma_mater = [[University of Naples "L'Orientale"]] }} '''पूजनीय गोतमी''' (जन्म '''मार्टिना कॅटानिया''' ; ८ जानेवारी १९९९) या एक इटालियन [[थेरवाद]] [[बौद्ध]] भिक्षुणी, लेखिका आणि ध्यान शिक्षिका आहेत. २०२२ मध्ये वयाच्या २३ व्या वर्षी, आशिण नायका यांच्या मार्गदर्शनाखाली त्यांनी नवदीक्षित भिक्षुणी म्हणून दीक्षा घेतली. नंतर त्या [[श्रीलंका|श्रीलंकेला]] गेल्या, जिथे त्या इंग्रजी आणि सिंहली भाषेत [[धम्म]] शिकवतात.<ref name="tricycle">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://tricycle.org/article/ven-gotami-why-i-became-a-nun-at-23/|title=Ven. Gotami: Why I Became a Nun at 23|website=Tricycle: The Buddhist Review|publisher=Tricycle Foundation|access-date=3 March 2026}}</ref> == चरित्र == === प्रारंभिक जीवन आणि शिक्षण === गोतमी यांचा जन्म ८ जानेवारी १९९९ रोजी [[इटली]]च्या [[सिसिली]] बेटावरील [[कातानिया]] शहरात '''मार्टिना कातानिया''' या नावाने झाला. त्या एका कामगारवर्गीय कुटुंबात वाढल्या आणि बालपणी [[कॅथोलिक चर्च|कॅथोलिक]] कुटुंबात पारंपरिक धार्मिक शिक्षण घेतले. शालेय जीवनात त्यांना वाचन, भाषा शिक्षण आणि दुःख व नैतिकता यांसंबंधी तत्त्वज्ञानात्मक प्रश्नांबद्दल रस निर्माण झाला.<ref name="bdg-book">{{cite web |title=Book Review: Gotamī: A Life Rewritten by the Dhamma |url=https://www.buddhistdoor.net/features/book-review-gotami-a-life-rewritten-by-the-dhamma/ |website=Buddhistdoor Global |date=7 January 2026 |access-date=3 March 2026 }}</ref> त्यांनी कातानियातील [[:scn:Giusippina_Turrisi_Colonna|ग्यूसेपिना तुरिसी कोलोन्ना]] उच्च माध्यमिक शाळेत शिक्षण घेतले, जिथे त्यांनी परकीय भाषांमध्ये विशेष प्राविण्य मिळवले. या काळात त्यांनी [[चिनी भाषा|चिनी]] आणि इंग्रजी भाषा शिकल्या तसेच [[थेरवाद बौद्ध धर्म]]ाची धार्मिक भाषा [[पाली]]मधील श्लोक पाठ करण्यास सुरुवात केली. पुढे भाषांचे अध्ययन त्यांच्या व्यावसायिक जीवनाचा महत्त्वाचा भाग बनले आणि त्यांनी इटालियन, चिनी व इंग्रजी भाषांमध्ये खाजगी शिक्षक व अनुवादक म्हणून काम केले.<ref name=":3" /> यानंतर त्या [[नेपल्स]] येथे गेल्या आणि [[University of Naples "L'Orientale"]] मधून आशिया आणि आफ्रिकेच्या भाषा व संस्कृती विषयात पदवी (Bachelor of Arts) प्राप्त केली.<ref>{{Cite web |date=2023-09-22 |title=Siri Gotami Buddhist Temple-USA Established in Indianapolis |url=https://teahouse.buddhistdoor.net/eye-on-southeast-asia-siri-gotami-buddhist-temple-usa-established-in-indianapolis/ |access-date=2026-04-01 |website=Tea House |language=en-US}}</ref> त्यांच्या विद्यापीठीन शिक्षणामुळे [[तत्त्वज्ञान]], [[नीतिशास्त्र]] आणि ध्यानाधारित [[आध्यात्मिकता]] यांबद्दलची त्यांची आवड अधिक दृढ झाली.<ref name=":4" /> === बौद्ध धर्माशी परिचय === त्यांच्या मते, किशोरवयातच त्यांचा बौद्ध धर्माशी परिचय झाला, जेव्हा एका शिक्षकाने वर्गात कातानियातील श्रीलंकन बौद्ध मंदिराचा उल्लेख केला. त्यानंतर त्यांनी त्या मंदिराला भेट दिली आणि पुढे ध्यान सत्रे तसेच [[वैशाख (Vesak)]] उत्सवात सहभागी होऊ लागल्या.<ref name=":1">{{cite web |title=Inner freedom vs external freedom: What is true liberation for women? |url=https://www.sundayobserver.lk/2026/03/08/spectrum/73406/inner-freedom-vs-external-freedom-what-is-true-liberation-for-women/ |website=Sunday Observer |date=8 March 2026 |access-date=12 March 2026 }}</ref> शालेय काळात त्यांनी भाषा आणि साहित्याबद्दल विशेष रस निर्माण केला. त्यांनी [[चिनी भाषा|चिनी]] आणि [[इंग्रजी भाषा|इंग्रजी]] शिकल्या आणि [[बौद्ध उपासना]]मध्ये वापरल्या जाणाऱ्या पाली श्लोकांचे पाठांतर केले. नेपल्समध्ये उच्च शिक्षणासाठी गेल्यानंतर त्यांनी बौद्ध साधना अधिक सक्रियपणे अभ्यासण्यास सुरुवात केली.<ref>{{Cite web |date=2022-01-04 |title=The Lay Perspective: A Journey into the Dharma |url=https://teahouse.buddhistdoor.net/the-lay-perspective-a-journey-into-the-dharma/ |access-date=2026-04-01 |website=Tea House |language=en-US}}</ref> === बौद्ध धर्म स्वीकार आणि संघजीवन प्रशिक्षण === गोतमी यांची [[बौद्ध नीतिशास्त्र|बौद्ध शिकवणी]]विषयीची आवड प्रारंभीच्या ग्रंथांच्या वाचनातून आणि [[थेरवाद]] भिक्षूंच्या ऑनलाइन प्रवचनांमधून हळूहळू विकसित झाली. त्यांनी अनौपचारिक ध्यानापासून पुढे जात [[चार आर्य सत्य]] आणि [[अष्टांगिक मार्ग]] यांसारख्या मूलभूत शिकवणींचा अभ्यास सुरू केला. [[कॅथोलिक धर्म]]ातून बौद्ध धर्माकडे त्यांचा प्रवास हा हळूहळू घडलेला होता. विद्यापीठीन काळात त्यांनी [[धम्म]]विषयीचे विचार ऑनलाइन माध्यमांद्वारे आणि अनौपचारिक चर्चांद्वारे मांडण्यास सुरुवात केली, ज्यात चिनी आणि इंग्रजी भाषेतील चर्चा समाविष्ट होत्या.<ref>{{cite news |title=Una monaca italiana e il suo percorso nel buddhismo theravāda |work=[[La Repubblica]] |language=it |date=2024 }}</ref> ८ मे २०२२ रोजी त्यांनी [[म्यानमार]]मधील [[Hlegu Township|ह्लेगू]] येथील मॅग्गाफळ ध्यान केंद्रात एका महिन्यासाठी तात्पुरत्या [[थिलाशिन]] म्हणून दीक्षा घेतली. त्यांनी आशिन न्यानदीप यांच्या मार्गदर्शनाखाली प्रशिक्षण घेतले आणि त्यांना ''Venerable Saddhamuni'' (“सत्यधर्माची साधिका”) हे नाव देण्यात आले.<ref name=":2">{{cite news |title=လူငယ်ဘဝမှ သာသနာဘက်သို့ လှည့်ပြောင်းလာသော သာသနာရှင်အမျိုးသမီး၏ ဘဝခရီး |language=my |newspaper=The Global New Light of Myanmar |date=2022-05-15 |page=7 |location=Yangon }}</ref> या काळात त्यांनी ध्यान साधना केली आणि संघाच्या नियमांचे पालन केले.<ref name=":0" /> त्यानंतर त्या [[इटली]]मध्ये परतल्या आणि ध्यान साधना सुरू ठेवली.<ref>{{Cite web |date=2023-02-26 |title=An Italian Gotami – A Young Woman’s Success and Struggle in Myanmar’s Female Monasticism |url=https://teahouse.buddhistdoor.net/eye-on-southeast-asia-an-italian-gotami-a-young-womans-success-and-struggle-in-myanmars-female-monasticism/ |access-date=2026-04-01 |website=Buddhist door |language=en-US}}</ref> ९ डिसेंबर २०२२ रोजी, वयाच्या २३व्या वर्षी, त्यांनी आशिन नायका यांच्या मार्गदर्शनाखाली [[थेरवाद]] परंपरेत [[Sayalay|नवदीक्षा भिक्षुणी]] म्हणून दीक्षा घेतली.<ref name="tricycle" /> त्यांनी [[दहा शील]] स्वीकारले आणि [[विनय]]नुसार औपचारिक प्रशिक्षण सुरू केले. नंतर त्यांनी आशिन नायका यांच्या मार्गदर्शनाखाली आपले संघजीवन पुढे चालू ठेवले आणि [[Texas]] मधील महारक्कीता बौद्ध मंदिरात आपले जीवन पुन्हा सुरू केले. त्यांच्या दैनंदिन जीवनात जप, [[बौद्ध ध्यान|ध्यान]], अध्ययन आणि मंदिरातील कार्यांमध्ये सहभाग यांचा समावेश आहे.<ref name=":1" /> == शिकवण आणि प्रसारकार्य == [[File:Venerable Gotami.jpg|thumb|2026 मध्ये धम्म सत्रादरम्यान वंदनीय गोतमी|292x292px]] गोतमी ध्यान आणि [[थेरवाद बौद्ध धर्म]]ाच्या मूलभूत तत्त्वांची शिकवण देतात. त्या या तत्त्वांचा दैनंदिन जीवनात कसा उपयोग करता येतो आणि आधुनिक समाजात त्यागाची भूमिका काय आहे यावर विशेष भर देतात.<ref>{{cite news |title=විදේශීය භික්ෂුණියකගේ ධර්ම දේශනා ශ්‍රී ලංකාවේ |work=[[Silumina]] |language=si |date=2024}}</ref> त्यांच्या सार्वजनिक प्रवचनांमध्ये आणि शैक्षणिक सामग्रीमध्ये नैतिक आचरण (''[[शील]]''), मानसिक एकाग्रता (''[[समाधी]]'') आणि प्रज्ञा (''[[प्रज्ञा]]'') यांसारख्या विषयांचा समावेश असतो. याशिवाय इच्छा, आसक्ती आणि बौद्ध धर्मातील महिलांची भूमिका यांसारख्या विषयांवरही त्या चर्चा करतात.<ref>{{cite magazine |date=September 2025 |title=An Italian Buddhist Nun's Journey into the Dhamma |magazine=[[Eastern Horizon]] |publisher=Young Buddhist Association of Malaysia |language=en |issue=77}}</ref> त्या [[धम्म]] विषयक प्रवचने आणि शैक्षणिक सामग्री अनेक भाषांमध्ये देतात, ज्यात [[सिंहला भाषा|सिंहला]], [[इंग्रजी भाषा|इंग्रजी]], [[इटालियन भाषा|इटालियन]] आणि [[चिनी भाषा|चिनी]] यांचा समावेश आहे. त्यांच्या शिकवणी प्रत्यक्ष कार्यक्रम, मुलाखती आणि डिजिटल माध्यमांद्वारे प्रसारित केल्या जातात.<ref name=":3">{{cite news |title=Western Buddhist nun shares Dhamma teachings in Sri Lanka |work=[[Daily News (Sri Lanka)|Daily News]] |language=en |date=2024}}</ref><ref name=":5">{{cite news |title=විදේශීය භික්ෂුණියකගේ ධර්ම දේශනා ශ්‍රී ලංකාවේ |work=[[Dinamina]] |language=si |date=2024}}</ref> बौद्ध संस्थांमध्ये वास्तव्य करत असताना त्यांनी सामुदायिक उपक्रम आणि प्रशासकीय कामांमध्येही सहभाग घेतला आहे.<ref>{{cite news |title=Foreign Buddhist nun delivers sermons in Sri Lanka |work=[[Lankadeepa]] |language=si |date=2024}}</ref> == वर्तमान == २०२४ पर्यंत, गोतमी यांनी [[डॅलस]] येथील महारक्कीता बौद्ध मंदिरात दोन वर्षे वास्तव्य केले, जिथे त्यांनी आशिन नायका यांच्या मार्गदर्शनाखाली आपले संघजीवन प्रशिक्षण सुरू ठेवले. त्या मंदिराच्या सचिव म्हणूनही कार्यरत होत्या आणि दैनंदिन कामकाज तसेच सामुदायिक सेवेत सहभागी होत होत्या. हे मंदिर [[थेरवाद]] परंपरेतील स्थलांतरित तसेच पाश्चात्य साधकांना सेवा पुरवते.<ref>{{cite news |title=බටහිර භික්ෂුණියකගේ බුද්ධාගම වෙත ගමන් කළ ජීවිත මඟ |work=[[Navaliya]] |language=si |date=2024 }}</ref> या काळात त्यांनी दररोज जप, ध्यान, ग्रंथअभ्यास आणि सामुदायिक उपक्रमांमध्ये सहभाग घेतला. तसेच ध्यान, त्याग आणि [[बौद्ध धर्म]]ातील महिलांची भूमिका यांसारख्या विषयांवर त्यांनी मुलाखती आणि ऑनलाइन माध्यमांद्वारे व्यापक स्तरावर संवाद साधला.<ref name="tricycle" /><ref>{{Cite web |date=2023-03-09 |title=Monastic Gotami, Womanhood, and the Sangha's Inspirational Power |url=https://teahouse.buddhistdoor.net/eye-on-southeast-asia-monastic-gotami-womanhood-and-the-sanghas-inspirational-power/ |access-date=2026-04-01 |website=Buddhist Door |language=en-US }}</ref> [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|United States]] मधील वास्तव्य संपल्यानंतर, गोतमी [[श्रीलंका]] येथे स्थलांतरित झाल्या आणि सध्या त्या [[कोलंबो]] येथे कार्यरत आहेत. श्रीलंकेत त्यांनी [[धम्म]] विषयक प्रवचने [[इंग्रजी भाषा|इंग्रजी]] आणि [[सिंहला भाषा|सिंहला]] या भाषांमध्ये दिली आहेत.<ref name=":4">{{cite news |title=Young Western Buddhist nun shares Dhamma teachings in Sri Lanka |work=[[Daily News (Sri Lanka)|Daily News]] |language=en |date=2024}}</ref> मे २०२५ मध्ये त्यांनी [[TV Derana]] वरील ''[[TV Derana#Programming|Sati]]'' या कार्यक्रमात आपले पहिले दूरचित्रवाणी प्रवचन दिले. त्यानंतर त्यांनी [[Sirasa TV#Programmes|Sirasa TV]], [[Swarnavahini]] आणि [[ITN]] यांसारख्या श्रीलंकन प्रमुख दूरचित्रवाणी वाहिन्यांवर धम्म कार्यक्रमांमध्ये सहभाग घेतला आणि प्रवचन दिले.<ref>{{cite news |title=විදේශීය භික්ෂුණියකගේ ධර්ම දේශනා රූපවාහිනී මාධ්‍ය ඔස්සේ |work=[[Silumina]] |language=si |date=30 May 2025 }}</ref> त्यांचे [[आत्मचरित्र]] ''Gotamī: A Life Rewritten by the Dhamma'' (२०२६) [[बौद्ध]] वर्तुळात लक्षवेधी ठरले आहे. या पुस्तकात त्यांच्या संघजीवनाचा अनुभव, सांस्कृतिक पार्श्वभूमी आणि थेरवाद बौद्ध धर्मातील महिलांची भूमिका यांचे आत्मकथनात्मक वर्णन केले आहे.<ref name=":0">{{cite news |title=බටහිර තරුණ භික්ෂුණියකගේ ධර්ම දේශනා ශ්‍රී ලංකාවේ |work=[[Sunday Observer (Sri Lanka)|Sunday Observer]] |language=si |date=2024}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भसूची}} == ग्रंथसूची == {{कॉमन्स वर्ग|Gotami Theri}} * {{cite web |title=Book Review: Gotamī: A Life Rewritten by the Dhamma |url=https://www.buddhistdoor.net/features/book-review-gotami-a-life-rewritten-by-the-dhamma/ |website=Buddhistdoor Global |date=7 January 2026 |access-date=3 March 2026 }} kws137q27x8hhpqqwiuz2pd90zekpb6 2677641 2677640 2026-04-05T08:09:47Z Rick Joseph 173388 /* ग्रंथसूची */ 2677641 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट धार्मिक जीवनचरित्र | honorific_prefix = वंदनीय | name = गोतमी | birth_name = मार्टिना कातानिया | birth_date = {{Birth date and age|1999|01|08}} | birth_place = [[कातानिया]], [[सिसिली]], [[इटली]] | nationality = इटालियन | religion = [[बौद्ध धर्म]] | school = [[थेरवाद]] | ordination = 9 डिसेंबर 2022 | teacher = आशिन नायका | known_for = पाश्चात्य थेरवाद भिक्षुणी परंपरा; बौद्ध धर्मातील महिलांच्या भूमिकेसाठी कार्य | notable_works = ''Gotamī: A Life Rewritten by the Dhamma'' (2026) | dharma_name = गोतमी | monastic_name = धम्मभाणक | location = [[कोलंबो]], [[श्रीलंका]] | residence = | order = | honorific suffix = थेरी | website = {{Official website|https://venerablegotami.com/}} | image = Gotami Theri Dhamma teaching.jpg | caption = 2026 मध्ये धम्म प्रवचन देताना वंदनीय गोतमी | native_name = ගෝතමී තෙරණිය | image_size = 200 | background = Red | occupation = बौद्ध भिक्षुणी | alma_mater = [[University of Naples "L'Orientale"]] }} '''पूजनीय गोतमी''' (जन्म '''मार्टिना कॅटानिया''' ; ८ जानेवारी १९९९) या एक इटालियन [[थेरवाद]] [[बौद्ध]] भिक्षुणी, लेखिका आणि ध्यान शिक्षिका आहेत. २०२२ मध्ये वयाच्या २३ व्या वर्षी, आशिण नायका यांच्या मार्गदर्शनाखाली त्यांनी नवदीक्षित भिक्षुणी म्हणून दीक्षा घेतली. नंतर त्या [[श्रीलंका|श्रीलंकेला]] गेल्या, जिथे त्या इंग्रजी आणि सिंहली भाषेत [[धम्म]] शिकवतात.<ref name="tricycle">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://tricycle.org/article/ven-gotami-why-i-became-a-nun-at-23/|title=Ven. Gotami: Why I Became a Nun at 23|website=Tricycle: The Buddhist Review|publisher=Tricycle Foundation|access-date=3 March 2026}}</ref> == चरित्र == === प्रारंभिक जीवन आणि शिक्षण === गोतमी यांचा जन्म ८ जानेवारी १९९९ रोजी [[इटली]]च्या [[सिसिली]] बेटावरील [[कातानिया]] शहरात '''मार्टिना कातानिया''' या नावाने झाला. त्या एका कामगारवर्गीय कुटुंबात वाढल्या आणि बालपणी [[कॅथोलिक चर्च|कॅथोलिक]] कुटुंबात पारंपरिक धार्मिक शिक्षण घेतले. शालेय जीवनात त्यांना वाचन, भाषा शिक्षण आणि दुःख व नैतिकता यांसंबंधी तत्त्वज्ञानात्मक प्रश्नांबद्दल रस निर्माण झाला.<ref name="bdg-book">{{cite web |title=Book Review: Gotamī: A Life Rewritten by the Dhamma |url=https://www.buddhistdoor.net/features/book-review-gotami-a-life-rewritten-by-the-dhamma/ |website=Buddhistdoor Global |date=7 January 2026 |access-date=3 March 2026 }}</ref> त्यांनी कातानियातील [[:scn:Giusippina_Turrisi_Colonna|ग्यूसेपिना तुरिसी कोलोन्ना]] उच्च माध्यमिक शाळेत शिक्षण घेतले, जिथे त्यांनी परकीय भाषांमध्ये विशेष प्राविण्य मिळवले. या काळात त्यांनी [[चिनी भाषा|चिनी]] आणि इंग्रजी भाषा शिकल्या तसेच [[थेरवाद बौद्ध धर्म]]ाची धार्मिक भाषा [[पाली]]मधील श्लोक पाठ करण्यास सुरुवात केली. पुढे भाषांचे अध्ययन त्यांच्या व्यावसायिक जीवनाचा महत्त्वाचा भाग बनले आणि त्यांनी इटालियन, चिनी व इंग्रजी भाषांमध्ये खाजगी शिक्षक व अनुवादक म्हणून काम केले.<ref name=":3" /> यानंतर त्या [[नेपल्स]] येथे गेल्या आणि [[University of Naples "L'Orientale"]] मधून आशिया आणि आफ्रिकेच्या भाषा व संस्कृती विषयात पदवी (Bachelor of Arts) प्राप्त केली.<ref>{{Cite web |date=2023-09-22 |title=Siri Gotami Buddhist Temple-USA Established in Indianapolis |url=https://teahouse.buddhistdoor.net/eye-on-southeast-asia-siri-gotami-buddhist-temple-usa-established-in-indianapolis/ |access-date=2026-04-01 |website=Tea House |language=en-US}}</ref> त्यांच्या विद्यापीठीन शिक्षणामुळे [[तत्त्वज्ञान]], [[नीतिशास्त्र]] आणि ध्यानाधारित [[आध्यात्मिकता]] यांबद्दलची त्यांची आवड अधिक दृढ झाली.<ref name=":4" /> === बौद्ध धर्माशी परिचय === त्यांच्या मते, किशोरवयातच त्यांचा बौद्ध धर्माशी परिचय झाला, जेव्हा एका शिक्षकाने वर्गात कातानियातील श्रीलंकन बौद्ध मंदिराचा उल्लेख केला. त्यानंतर त्यांनी त्या मंदिराला भेट दिली आणि पुढे ध्यान सत्रे तसेच [[वैशाख (Vesak)]] उत्सवात सहभागी होऊ लागल्या.<ref name=":1">{{cite web |title=Inner freedom vs external freedom: What is true liberation for women? |url=https://www.sundayobserver.lk/2026/03/08/spectrum/73406/inner-freedom-vs-external-freedom-what-is-true-liberation-for-women/ |website=Sunday Observer |date=8 March 2026 |access-date=12 March 2026 }}</ref> शालेय काळात त्यांनी भाषा आणि साहित्याबद्दल विशेष रस निर्माण केला. त्यांनी [[चिनी भाषा|चिनी]] आणि [[इंग्रजी भाषा|इंग्रजी]] शिकल्या आणि [[बौद्ध उपासना]]मध्ये वापरल्या जाणाऱ्या पाली श्लोकांचे पाठांतर केले. नेपल्समध्ये उच्च शिक्षणासाठी गेल्यानंतर त्यांनी बौद्ध साधना अधिक सक्रियपणे अभ्यासण्यास सुरुवात केली.<ref>{{Cite web |date=2022-01-04 |title=The Lay Perspective: A Journey into the Dharma |url=https://teahouse.buddhistdoor.net/the-lay-perspective-a-journey-into-the-dharma/ |access-date=2026-04-01 |website=Tea House |language=en-US}}</ref> === बौद्ध धर्म स्वीकार आणि संघजीवन प्रशिक्षण === गोतमी यांची [[बौद्ध नीतिशास्त्र|बौद्ध शिकवणी]]विषयीची आवड प्रारंभीच्या ग्रंथांच्या वाचनातून आणि [[थेरवाद]] भिक्षूंच्या ऑनलाइन प्रवचनांमधून हळूहळू विकसित झाली. त्यांनी अनौपचारिक ध्यानापासून पुढे जात [[चार आर्य सत्य]] आणि [[अष्टांगिक मार्ग]] यांसारख्या मूलभूत शिकवणींचा अभ्यास सुरू केला. [[कॅथोलिक धर्म]]ातून बौद्ध धर्माकडे त्यांचा प्रवास हा हळूहळू घडलेला होता. विद्यापीठीन काळात त्यांनी [[धम्म]]विषयीचे विचार ऑनलाइन माध्यमांद्वारे आणि अनौपचारिक चर्चांद्वारे मांडण्यास सुरुवात केली, ज्यात चिनी आणि इंग्रजी भाषेतील चर्चा समाविष्ट होत्या.<ref>{{cite news |title=Una monaca italiana e il suo percorso nel buddhismo theravāda |work=[[La Repubblica]] |language=it |date=2024 }}</ref> ८ मे २०२२ रोजी त्यांनी [[म्यानमार]]मधील [[Hlegu Township|ह्लेगू]] येथील मॅग्गाफळ ध्यान केंद्रात एका महिन्यासाठी तात्पुरत्या [[थिलाशिन]] म्हणून दीक्षा घेतली. त्यांनी आशिन न्यानदीप यांच्या मार्गदर्शनाखाली प्रशिक्षण घेतले आणि त्यांना ''Venerable Saddhamuni'' (“सत्यधर्माची साधिका”) हे नाव देण्यात आले.<ref name=":2">{{cite news |title=လူငယ်ဘဝမှ သာသနာဘက်သို့ လှည့်ပြောင်းလာသော သာသနာရှင်အမျိုးသမီး၏ ဘဝခရီး |language=my |newspaper=The Global New Light of Myanmar |date=2022-05-15 |page=7 |location=Yangon }}</ref> या काळात त्यांनी ध्यान साधना केली आणि संघाच्या नियमांचे पालन केले.<ref name=":0" /> त्यानंतर त्या [[इटली]]मध्ये परतल्या आणि ध्यान साधना सुरू ठेवली.<ref>{{Cite web |date=2023-02-26 |title=An Italian Gotami – A Young Woman’s Success and Struggle in Myanmar’s Female Monasticism |url=https://teahouse.buddhistdoor.net/eye-on-southeast-asia-an-italian-gotami-a-young-womans-success-and-struggle-in-myanmars-female-monasticism/ |access-date=2026-04-01 |website=Buddhist door |language=en-US}}</ref> ९ डिसेंबर २०२२ रोजी, वयाच्या २३व्या वर्षी, त्यांनी आशिन नायका यांच्या मार्गदर्शनाखाली [[थेरवाद]] परंपरेत [[Sayalay|नवदीक्षा भिक्षुणी]] म्हणून दीक्षा घेतली.<ref name="tricycle" /> त्यांनी [[दहा शील]] स्वीकारले आणि [[विनय]]नुसार औपचारिक प्रशिक्षण सुरू केले. नंतर त्यांनी आशिन नायका यांच्या मार्गदर्शनाखाली आपले संघजीवन पुढे चालू ठेवले आणि [[Texas]] मधील महारक्कीता बौद्ध मंदिरात आपले जीवन पुन्हा सुरू केले. त्यांच्या दैनंदिन जीवनात जप, [[बौद्ध ध्यान|ध्यान]], अध्ययन आणि मंदिरातील कार्यांमध्ये सहभाग यांचा समावेश आहे.<ref name=":1" /> == शिकवण आणि प्रसारकार्य == [[File:Venerable Gotami.jpg|thumb|2026 मध्ये धम्म सत्रादरम्यान वंदनीय गोतमी|292x292px]] गोतमी ध्यान आणि [[थेरवाद बौद्ध धर्म]]ाच्या मूलभूत तत्त्वांची शिकवण देतात. त्या या तत्त्वांचा दैनंदिन जीवनात कसा उपयोग करता येतो आणि आधुनिक समाजात त्यागाची भूमिका काय आहे यावर विशेष भर देतात.<ref>{{cite news |title=විදේශීය භික්ෂුණියකගේ ධර්ම දේශනා ශ්‍රී ලංකාවේ |work=[[Silumina]] |language=si |date=2024}}</ref> त्यांच्या सार्वजनिक प्रवचनांमध्ये आणि शैक्षणिक सामग्रीमध्ये नैतिक आचरण (''[[शील]]''), मानसिक एकाग्रता (''[[समाधी]]'') आणि प्रज्ञा (''[[प्रज्ञा]]'') यांसारख्या विषयांचा समावेश असतो. याशिवाय इच्छा, आसक्ती आणि बौद्ध धर्मातील महिलांची भूमिका यांसारख्या विषयांवरही त्या चर्चा करतात.<ref>{{cite magazine |date=September 2025 |title=An Italian Buddhist Nun's Journey into the Dhamma |magazine=[[Eastern Horizon]] |publisher=Young Buddhist Association of Malaysia |language=en |issue=77}}</ref> त्या [[धम्म]] विषयक प्रवचने आणि शैक्षणिक सामग्री अनेक भाषांमध्ये देतात, ज्यात [[सिंहला भाषा|सिंहला]], [[इंग्रजी भाषा|इंग्रजी]], [[इटालियन भाषा|इटालियन]] आणि [[चिनी भाषा|चिनी]] यांचा समावेश आहे. त्यांच्या शिकवणी प्रत्यक्ष कार्यक्रम, मुलाखती आणि डिजिटल माध्यमांद्वारे प्रसारित केल्या जातात.<ref name=":3">{{cite news |title=Western Buddhist nun shares Dhamma teachings in Sri Lanka |work=[[Daily News (Sri Lanka)|Daily News]] |language=en |date=2024}}</ref><ref name=":5">{{cite news |title=විදේශීය භික්ෂුණියකගේ ධර්ම දේශනා ශ්‍රී ලංකාවේ |work=[[Dinamina]] |language=si |date=2024}}</ref> बौद्ध संस्थांमध्ये वास्तव्य करत असताना त्यांनी सामुदायिक उपक्रम आणि प्रशासकीय कामांमध्येही सहभाग घेतला आहे.<ref>{{cite news |title=Foreign Buddhist nun delivers sermons in Sri Lanka |work=[[Lankadeepa]] |language=si |date=2024}}</ref> == वर्तमान == २०२४ पर्यंत, गोतमी यांनी [[डॅलस]] येथील महारक्कीता बौद्ध मंदिरात दोन वर्षे वास्तव्य केले, जिथे त्यांनी आशिन नायका यांच्या मार्गदर्शनाखाली आपले संघजीवन प्रशिक्षण सुरू ठेवले. त्या मंदिराच्या सचिव म्हणूनही कार्यरत होत्या आणि दैनंदिन कामकाज तसेच सामुदायिक सेवेत सहभागी होत होत्या. हे मंदिर [[थेरवाद]] परंपरेतील स्थलांतरित तसेच पाश्चात्य साधकांना सेवा पुरवते.<ref>{{cite news |title=බටහිර භික්ෂුණියකගේ බුද්ධාගම වෙත ගමන් කළ ජීවිත මඟ |work=[[Navaliya]] |language=si |date=2024 }}</ref> या काळात त्यांनी दररोज जप, ध्यान, ग्रंथअभ्यास आणि सामुदायिक उपक्रमांमध्ये सहभाग घेतला. तसेच ध्यान, त्याग आणि [[बौद्ध धर्म]]ातील महिलांची भूमिका यांसारख्या विषयांवर त्यांनी मुलाखती आणि ऑनलाइन माध्यमांद्वारे व्यापक स्तरावर संवाद साधला.<ref name="tricycle" /><ref>{{Cite web |date=2023-03-09 |title=Monastic Gotami, Womanhood, and the Sangha's Inspirational Power |url=https://teahouse.buddhistdoor.net/eye-on-southeast-asia-monastic-gotami-womanhood-and-the-sanghas-inspirational-power/ |access-date=2026-04-01 |website=Buddhist Door |language=en-US }}</ref> [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|United States]] मधील वास्तव्य संपल्यानंतर, गोतमी [[श्रीलंका]] येथे स्थलांतरित झाल्या आणि सध्या त्या [[कोलंबो]] येथे कार्यरत आहेत. श्रीलंकेत त्यांनी [[धम्म]] विषयक प्रवचने [[इंग्रजी भाषा|इंग्रजी]] आणि [[सिंहला भाषा|सिंहला]] या भाषांमध्ये दिली आहेत.<ref name=":4">{{cite news |title=Young Western Buddhist nun shares Dhamma teachings in Sri Lanka |work=[[Daily News (Sri Lanka)|Daily News]] |language=en |date=2024}}</ref> मे २०२५ मध्ये त्यांनी [[TV Derana]] वरील ''[[TV Derana#Programming|Sati]]'' या कार्यक्रमात आपले पहिले दूरचित्रवाणी प्रवचन दिले. त्यानंतर त्यांनी [[Sirasa TV#Programmes|Sirasa TV]], [[Swarnavahini]] आणि [[ITN]] यांसारख्या श्रीलंकन प्रमुख दूरचित्रवाणी वाहिन्यांवर धम्म कार्यक्रमांमध्ये सहभाग घेतला आणि प्रवचन दिले.<ref>{{cite news |title=විදේශීය භික්ෂුණියකගේ ධර්ම දේශනා රූපවාහිනී මාධ්‍ය ඔස්සේ |work=[[Silumina]] |language=si |date=30 May 2025 }}</ref> त्यांचे [[आत्मचरित्र]] ''Gotamī: A Life Rewritten by the Dhamma'' (२०२६) [[बौद्ध]] वर्तुळात लक्षवेधी ठरले आहे. या पुस्तकात त्यांच्या संघजीवनाचा अनुभव, सांस्कृतिक पार्श्वभूमी आणि थेरवाद बौद्ध धर्मातील महिलांची भूमिका यांचे आत्मकथनात्मक वर्णन केले आहे.<ref name=":0">{{cite news |title=බටහිර තරුණ භික්ෂුණියකගේ ධර්ම දේශනා ශ්‍රී ලංකාවේ |work=[[Sunday Observer (Sri Lanka)|Sunday Observer]] |language=si |date=2024}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भसूची}} == ग्रंथसूची == {{कॉमन्स वर्ग|Gotami Theri}} * {{cite web |title=Book Review: Gotamī: A Life Rewritten by the Dhamma |url=https://www.buddhistdoor.net/features/book-review-gotami-a-life-rewritten-by-the-dhamma/ |website=Buddhistdoor Global |date=7 January 2026 |access-date=3 March 2026 }} [[वर्ग:1999 मध्ये जन्म]] [[वर्ग:जिवंत व्यक्ती]] [[वर्ग:इटालियन बौद्ध भिक्षुणी]] [[वर्ग:थेरवाद बौद्ध धर्म]] [[वर्ग:बौद्ध धर्म स्वीकारलेले लोक]] [[वर्ग:कातानिया येथील व्यक्ती]] [[वर्ग:इटालियन लेखक]] [[वर्ग:बौद्ध धर्मप्रचारक]] [[वर्ग:महिला धार्मिक व्यक्तिमत्त्वे]] [[वर्ग:श्रीलंकेत कार्यरत व्यक्ती]] pp7niu926vi22wuwnj6pxm5du8601d3 2677642 2677641 2026-04-05T08:15:32Z Rick Joseph 173388 /* ग्रंथसूची */ 2677642 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट धार्मिक जीवनचरित्र | honorific_prefix = वंदनीय | name = गोतमी | birth_name = मार्टिना कातानिया | birth_date = {{Birth date and age|1999|01|08}} | birth_place = [[कातानिया]], [[सिसिली]], [[इटली]] | nationality = इटालियन | religion = [[बौद्ध धर्म]] | school = [[थेरवाद]] | ordination = 9 डिसेंबर 2022 | teacher = आशिन नायका | known_for = पाश्चात्य थेरवाद भिक्षुणी परंपरा; बौद्ध धर्मातील महिलांच्या भूमिकेसाठी कार्य | notable_works = ''Gotamī: A Life Rewritten by the Dhamma'' (2026) | dharma_name = गोतमी | monastic_name = धम्मभाणक | location = [[कोलंबो]], [[श्रीलंका]] | residence = | order = | honorific suffix = थेरी | website = {{Official website|https://venerablegotami.com/}} | image = Gotami Theri Dhamma teaching.jpg | caption = 2026 मध्ये धम्म प्रवचन देताना वंदनीय गोतमी | native_name = ගෝතමී තෙරණිය | image_size = 200 | background = Red | occupation = बौद्ध भिक्षुणी | alma_mater = [[University of Naples "L'Orientale"]] }} '''पूजनीय गोतमी''' (जन्म '''मार्टिना कॅटानिया''' ; ८ जानेवारी १९९९) या एक इटालियन [[थेरवाद]] [[बौद्ध]] भिक्षुणी, लेखिका आणि ध्यान शिक्षिका आहेत. २०२२ मध्ये वयाच्या २३ व्या वर्षी, आशिण नायका यांच्या मार्गदर्शनाखाली त्यांनी नवदीक्षित भिक्षुणी म्हणून दीक्षा घेतली. नंतर त्या [[श्रीलंका|श्रीलंकेला]] गेल्या, जिथे त्या इंग्रजी आणि सिंहली भाषेत [[धम्म]] शिकवतात.<ref name="tricycle">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://tricycle.org/article/ven-gotami-why-i-became-a-nun-at-23/|title=Ven. Gotami: Why I Became a Nun at 23|website=Tricycle: The Buddhist Review|publisher=Tricycle Foundation|access-date=3 March 2026}}</ref> == चरित्र == === प्रारंभिक जीवन आणि शिक्षण === गोतमी यांचा जन्म ८ जानेवारी १९९९ रोजी [[इटली]]च्या [[सिसिली]] बेटावरील [[कातानिया]] शहरात '''मार्टिना कातानिया''' या नावाने झाला. त्या एका कामगारवर्गीय कुटुंबात वाढल्या आणि बालपणी [[कॅथोलिक चर्च|कॅथोलिक]] कुटुंबात पारंपरिक धार्मिक शिक्षण घेतले. शालेय जीवनात त्यांना वाचन, भाषा शिक्षण आणि दुःख व नैतिकता यांसंबंधी तत्त्वज्ञानात्मक प्रश्नांबद्दल रस निर्माण झाला.<ref name="bdg-book">{{cite web |title=Book Review: Gotamī: A Life Rewritten by the Dhamma |url=https://www.buddhistdoor.net/features/book-review-gotami-a-life-rewritten-by-the-dhamma/ |website=Buddhistdoor Global |date=7 January 2026 |access-date=3 March 2026 }}</ref> त्यांनी कातानियातील [[:scn:Giusippina_Turrisi_Colonna|ग्यूसेपिना तुरिसी कोलोन्ना]] उच्च माध्यमिक शाळेत शिक्षण घेतले, जिथे त्यांनी परकीय भाषांमध्ये विशेष प्राविण्य मिळवले. या काळात त्यांनी [[चिनी भाषा|चिनी]] आणि इंग्रजी भाषा शिकल्या तसेच [[थेरवाद बौद्ध धर्म]]ाची धार्मिक भाषा [[पाली]]मधील श्लोक पाठ करण्यास सुरुवात केली. पुढे भाषांचे अध्ययन त्यांच्या व्यावसायिक जीवनाचा महत्त्वाचा भाग बनले आणि त्यांनी इटालियन, चिनी व इंग्रजी भाषांमध्ये खाजगी शिक्षक व अनुवादक म्हणून काम केले.<ref name=":3" /> यानंतर त्या [[नेपल्स]] येथे गेल्या आणि [[University of Naples "L'Orientale"]] मधून आशिया आणि आफ्रिकेच्या भाषा व संस्कृती विषयात पदवी (Bachelor of Arts) प्राप्त केली.<ref>{{Cite web |date=2023-09-22 |title=Siri Gotami Buddhist Temple-USA Established in Indianapolis |url=https://teahouse.buddhistdoor.net/eye-on-southeast-asia-siri-gotami-buddhist-temple-usa-established-in-indianapolis/ |access-date=2026-04-01 |website=Tea House |language=en-US}}</ref> त्यांच्या विद्यापीठीन शिक्षणामुळे [[तत्त्वज्ञान]], [[नीतिशास्त्र]] आणि ध्यानाधारित [[आध्यात्मिकता]] यांबद्दलची त्यांची आवड अधिक दृढ झाली.<ref name=":4" /> === बौद्ध धर्माशी परिचय === त्यांच्या मते, किशोरवयातच त्यांचा बौद्ध धर्माशी परिचय झाला, जेव्हा एका शिक्षकाने वर्गात कातानियातील श्रीलंकन बौद्ध मंदिराचा उल्लेख केला. त्यानंतर त्यांनी त्या मंदिराला भेट दिली आणि पुढे ध्यान सत्रे तसेच [[वैशाख (Vesak)]] उत्सवात सहभागी होऊ लागल्या.<ref name=":1">{{cite web |title=Inner freedom vs external freedom: What is true liberation for women? |url=https://www.sundayobserver.lk/2026/03/08/spectrum/73406/inner-freedom-vs-external-freedom-what-is-true-liberation-for-women/ |website=Sunday Observer |date=8 March 2026 |access-date=12 March 2026 }}</ref> शालेय काळात त्यांनी भाषा आणि साहित्याबद्दल विशेष रस निर्माण केला. त्यांनी [[चिनी भाषा|चिनी]] आणि [[इंग्रजी भाषा|इंग्रजी]] शिकल्या आणि [[बौद्ध उपासना]]मध्ये वापरल्या जाणाऱ्या पाली श्लोकांचे पाठांतर केले. नेपल्समध्ये उच्च शिक्षणासाठी गेल्यानंतर त्यांनी बौद्ध साधना अधिक सक्रियपणे अभ्यासण्यास सुरुवात केली.<ref>{{Cite web |date=2022-01-04 |title=The Lay Perspective: A Journey into the Dharma |url=https://teahouse.buddhistdoor.net/the-lay-perspective-a-journey-into-the-dharma/ |access-date=2026-04-01 |website=Tea House |language=en-US}}</ref> === बौद्ध धर्म स्वीकार आणि संघजीवन प्रशिक्षण === गोतमी यांची [[बौद्ध नीतिशास्त्र|बौद्ध शिकवणी]]विषयीची आवड प्रारंभीच्या ग्रंथांच्या वाचनातून आणि [[थेरवाद]] भिक्षूंच्या ऑनलाइन प्रवचनांमधून हळूहळू विकसित झाली. त्यांनी अनौपचारिक ध्यानापासून पुढे जात [[चार आर्य सत्य]] आणि [[अष्टांगिक मार्ग]] यांसारख्या मूलभूत शिकवणींचा अभ्यास सुरू केला. [[कॅथोलिक धर्म]]ातून बौद्ध धर्माकडे त्यांचा प्रवास हा हळूहळू घडलेला होता. विद्यापीठीन काळात त्यांनी [[धम्म]]विषयीचे विचार ऑनलाइन माध्यमांद्वारे आणि अनौपचारिक चर्चांद्वारे मांडण्यास सुरुवात केली, ज्यात चिनी आणि इंग्रजी भाषेतील चर्चा समाविष्ट होत्या.<ref>{{cite news |title=Una monaca italiana e il suo percorso nel buddhismo theravāda |work=[[La Repubblica]] |language=it |date=2024 }}</ref> ८ मे २०२२ रोजी त्यांनी [[म्यानमार]]मधील [[Hlegu Township|ह्लेगू]] येथील मॅग्गाफळ ध्यान केंद्रात एका महिन्यासाठी तात्पुरत्या [[थिलाशिन]] म्हणून दीक्षा घेतली. त्यांनी आशिन न्यानदीप यांच्या मार्गदर्शनाखाली प्रशिक्षण घेतले आणि त्यांना ''Venerable Saddhamuni'' (“सत्यधर्माची साधिका”) हे नाव देण्यात आले.<ref name=":2">{{cite news |title=လူငယ်ဘဝမှ သာသနာဘက်သို့ လှည့်ပြောင်းလာသော သာသနာရှင်အမျိုးသမီး၏ ဘဝခရီး |language=my |newspaper=The Global New Light of Myanmar |date=2022-05-15 |page=7 |location=Yangon }}</ref> या काळात त्यांनी ध्यान साधना केली आणि संघाच्या नियमांचे पालन केले.<ref name=":0" /> त्यानंतर त्या [[इटली]]मध्ये परतल्या आणि ध्यान साधना सुरू ठेवली.<ref>{{Cite web |date=2023-02-26 |title=An Italian Gotami – A Young Woman’s Success and Struggle in Myanmar’s Female Monasticism |url=https://teahouse.buddhistdoor.net/eye-on-southeast-asia-an-italian-gotami-a-young-womans-success-and-struggle-in-myanmars-female-monasticism/ |access-date=2026-04-01 |website=Buddhist door |language=en-US}}</ref> ९ डिसेंबर २०२२ रोजी, वयाच्या २३व्या वर्षी, त्यांनी आशिन नायका यांच्या मार्गदर्शनाखाली [[थेरवाद]] परंपरेत [[Sayalay|नवदीक्षा भिक्षुणी]] म्हणून दीक्षा घेतली.<ref name="tricycle" /> त्यांनी [[दहा शील]] स्वीकारले आणि [[विनय]]नुसार औपचारिक प्रशिक्षण सुरू केले. नंतर त्यांनी आशिन नायका यांच्या मार्गदर्शनाखाली आपले संघजीवन पुढे चालू ठेवले आणि [[Texas]] मधील महारक्कीता बौद्ध मंदिरात आपले जीवन पुन्हा सुरू केले. त्यांच्या दैनंदिन जीवनात जप, [[बौद्ध ध्यान|ध्यान]], अध्ययन आणि मंदिरातील कार्यांमध्ये सहभाग यांचा समावेश आहे.<ref name=":1" /> == शिकवण आणि प्रसारकार्य == [[File:Venerable Gotami.jpg|thumb|2026 मध्ये धम्म सत्रादरम्यान वंदनीय गोतमी|292x292px]] गोतमी ध्यान आणि [[थेरवाद बौद्ध धर्म]]ाच्या मूलभूत तत्त्वांची शिकवण देतात. त्या या तत्त्वांचा दैनंदिन जीवनात कसा उपयोग करता येतो आणि आधुनिक समाजात त्यागाची भूमिका काय आहे यावर विशेष भर देतात.<ref>{{cite news |title=විදේශීය භික්ෂුණියකගේ ධර්ම දේශනා ශ්‍රී ලංකාවේ |work=[[Silumina]] |language=si |date=2024}}</ref> त्यांच्या सार्वजनिक प्रवचनांमध्ये आणि शैक्षणिक सामग्रीमध्ये नैतिक आचरण (''[[शील]]''), मानसिक एकाग्रता (''[[समाधी]]'') आणि प्रज्ञा (''[[प्रज्ञा]]'') यांसारख्या विषयांचा समावेश असतो. याशिवाय इच्छा, आसक्ती आणि बौद्ध धर्मातील महिलांची भूमिका यांसारख्या विषयांवरही त्या चर्चा करतात.<ref>{{cite magazine |date=September 2025 |title=An Italian Buddhist Nun's Journey into the Dhamma |magazine=[[Eastern Horizon]] |publisher=Young Buddhist Association of Malaysia |language=en |issue=77}}</ref> त्या [[धम्म]] विषयक प्रवचने आणि शैक्षणिक सामग्री अनेक भाषांमध्ये देतात, ज्यात [[सिंहला भाषा|सिंहला]], [[इंग्रजी भाषा|इंग्रजी]], [[इटालियन भाषा|इटालियन]] आणि [[चिनी भाषा|चिनी]] यांचा समावेश आहे. त्यांच्या शिकवणी प्रत्यक्ष कार्यक्रम, मुलाखती आणि डिजिटल माध्यमांद्वारे प्रसारित केल्या जातात.<ref name=":3">{{cite news |title=Western Buddhist nun shares Dhamma teachings in Sri Lanka |work=[[Daily News (Sri Lanka)|Daily News]] |language=en |date=2024}}</ref><ref name=":5">{{cite news |title=විදේශීය භික්ෂුණියකගේ ධර්ම දේශනා ශ්‍රී ලංකාවේ |work=[[Dinamina]] |language=si |date=2024}}</ref> बौद्ध संस्थांमध्ये वास्तव्य करत असताना त्यांनी सामुदायिक उपक्रम आणि प्रशासकीय कामांमध्येही सहभाग घेतला आहे.<ref>{{cite news |title=Foreign Buddhist nun delivers sermons in Sri Lanka |work=[[Lankadeepa]] |language=si |date=2024}}</ref> == वर्तमान == २०२४ पर्यंत, गोतमी यांनी [[डॅलस]] येथील महारक्कीता बौद्ध मंदिरात दोन वर्षे वास्तव्य केले, जिथे त्यांनी आशिन नायका यांच्या मार्गदर्शनाखाली आपले संघजीवन प्रशिक्षण सुरू ठेवले. त्या मंदिराच्या सचिव म्हणूनही कार्यरत होत्या आणि दैनंदिन कामकाज तसेच सामुदायिक सेवेत सहभागी होत होत्या. हे मंदिर [[थेरवाद]] परंपरेतील स्थलांतरित तसेच पाश्चात्य साधकांना सेवा पुरवते.<ref>{{cite news |title=බටහිර භික්ෂුණියකගේ බුද්ධාගම වෙත ගමන් කළ ජීවිත මඟ |work=[[Navaliya]] |language=si |date=2024 }}</ref> या काळात त्यांनी दररोज जप, ध्यान, ग्रंथअभ्यास आणि सामुदायिक उपक्रमांमध्ये सहभाग घेतला. तसेच ध्यान, त्याग आणि [[बौद्ध धर्म]]ातील महिलांची भूमिका यांसारख्या विषयांवर त्यांनी मुलाखती आणि ऑनलाइन माध्यमांद्वारे व्यापक स्तरावर संवाद साधला.<ref name="tricycle" /><ref>{{Cite web |date=2023-03-09 |title=Monastic Gotami, Womanhood, and the Sangha's Inspirational Power |url=https://teahouse.buddhistdoor.net/eye-on-southeast-asia-monastic-gotami-womanhood-and-the-sanghas-inspirational-power/ |access-date=2026-04-01 |website=Buddhist Door |language=en-US }}</ref> [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|United States]] मधील वास्तव्य संपल्यानंतर, गोतमी [[श्रीलंका]] येथे स्थलांतरित झाल्या आणि सध्या त्या [[कोलंबो]] येथे कार्यरत आहेत. श्रीलंकेत त्यांनी [[धम्म]] विषयक प्रवचने [[इंग्रजी भाषा|इंग्रजी]] आणि [[सिंहला भाषा|सिंहला]] या भाषांमध्ये दिली आहेत.<ref name=":4">{{cite news |title=Young Western Buddhist nun shares Dhamma teachings in Sri Lanka |work=[[Daily News (Sri Lanka)|Daily News]] |language=en |date=2024}}</ref> मे २०२५ मध्ये त्यांनी [[TV Derana]] वरील ''[[TV Derana#Programming|Sati]]'' या कार्यक्रमात आपले पहिले दूरचित्रवाणी प्रवचन दिले. त्यानंतर त्यांनी [[Sirasa TV#Programmes|Sirasa TV]], [[Swarnavahini]] आणि [[ITN]] यांसारख्या श्रीलंकन प्रमुख दूरचित्रवाणी वाहिन्यांवर धम्म कार्यक्रमांमध्ये सहभाग घेतला आणि प्रवचन दिले.<ref>{{cite news |title=විදේශීය භික්ෂුණියකගේ ධර්ම දේශනා රූපවාහිනී මාධ්‍ය ඔස්සේ |work=[[Silumina]] |language=si |date=30 May 2025 }}</ref> त्यांचे [[आत्मचरित्र]] ''Gotamī: A Life Rewritten by the Dhamma'' (२०२६) [[बौद्ध]] वर्तुळात लक्षवेधी ठरले आहे. या पुस्तकात त्यांच्या संघजीवनाचा अनुभव, सांस्कृतिक पार्श्वभूमी आणि थेरवाद बौद्ध धर्मातील महिलांची भूमिका यांचे आत्मकथनात्मक वर्णन केले आहे.<ref name=":0">{{cite news |title=බටහිර තරුණ භික්ෂුණියකගේ ධර්ම දේශනා ශ්‍රී ලංකාවේ |work=[[Sunday Observer (Sri Lanka)|Sunday Observer]] |language=si |date=2024}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भसूची}} == ग्रंथसूची == {{कॉमन्स वर्ग|Gotami Theri}} * {{cite web |title=Book Review: Gotamī: A Life Rewritten by the Dhamma |url=https://www.buddhistdoor.net/features/book-review-gotami-a-life-rewritten-by-the-dhamma/ |website=Buddhistdoor Global |date=7 January 2026 |access-date=3 March 2026 }} [[वर्ग:इ.स. १९९९ मधील जन्म]] [[वर्ग:हयात व्यक्ती]] [[वर्ग:इटालियन बौद्ध भिक्षुणी]] [[वर्ग:थेरवाद बौद्ध धर्म]] [[वर्ग:बौद्ध धर्म स्वीकारलेले लोक]] [[वर्ग:कातानिया येथील व्यक्ती]] [[वर्ग:इटालियन लेखक]] [[वर्ग:श्रीलंकन बौद्ध]] [[वर्ग:महिला धार्मिक व्यक्तिमत्त्वे]] [[वर्ग:श्रीलंकेत कार्यरत व्यक्ती]] 88wyeb6p8mftbl8xm39oz5zxbrloois 3 378728 2677643 2026-04-05T08:32:04Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2677643 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=गोरखनाथ शेळके}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १४:०२, ५ एप्रिल २०२६ (IST) 2mt94cuiv0iomywrhql2sey3ssgis6d