नेपाळ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="mr">
  <siteinfo>
    <sitename>विकिपीडिया</sitename>
    <dbname>mrwiki</dbname>
    <base>https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.23</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">मिडिया</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">विशेष</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">चर्चा</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">सदस्य</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">सदस्य चर्चा</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">विकिपीडिया</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">विकिपीडिया चर्चा</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">चित्र</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">चित्र चर्चा</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">मिडियाविकी</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">मिडियाविकी चर्चा</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">साचा</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">साचा चर्चा</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">सहाय्य</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">सहाय्य चर्चा</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">वर्ग</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">वर्ग चर्चा</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">दालन</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">दालन चर्चा</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">मसुदा</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">मसुदा चर्चा</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">विभाग</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">विभाग चर्चा</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>नेपाळ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4571</id>
    <revision>
      <id>2678815</id>
      <parentid>2473213</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T13:50:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22290-94</username>
        <id>182052</id>
      </contributor>
      <origin>2678815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14796" sha1="6o4gxmmfi12qtlv192xcuw1fic37kge" xml:space="preserve">{{देश
|राष्ट्र_प्रचलित_नाव = नेपाळ
|राष्ट्र_अधिकृत_नाव_स्थानिकभाषेमध्ये = संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल&lt;br /&gt;Federal Democratic Republic of Nepal
|राष्ट्र_अधिकृत_नाव_[[मराठी]]मध्ये = नेपाळचे प्रजासत्ताक
|राष्ट्र_ध्वज = Flag of Nepal.svg
|राष्ट्र_चिन्ह =
|राष्ट्र_ध्वज_नाव = 
|राष्ट्र_चिन्ह_नाव = 
|जागतिक_स्थान_नकाशा = Nepal in its region.svg
|राष्ट्र_नकाशा = Nepal-CIA WFB Map.png
|ब्रीद_वाक्य = जननी जन्मभूमिश्च स्वर्गादपि गरीयसी।&lt;br /&gt;('आई आणि मातृभूमि स्वर्गाहूनही श्रेष्ठ असते.')
|राजधानी_शहर = [[काठमांडू]]
|सर्वात_मोठे_शहर = काठमांडू
|राष्ट्रप्रमुख_नाव = [[विद्यादेवी भंडारी]]
|पंतप्रधान_नाव = [[के.पी. शर्मा ओली]] 
|सरन्यायाधीश_नाव = [[गोपाल पराजुली]]
|राष्ट्र_गीत =[[सयौं थुॅंगा फूलका हामी]]&lt;br&gt;{{audio|Sayaun Thunga Phool Ka.ogg|सयौं थुॅंगा फूलका हामी}} 
|राष्ट्र_गान = -
|स्वातंत्र्यदिवस_दिनांक = (एकत्रीकरण)&lt;br /&gt;[[डिसेंबर २१]], [[इ.स. १७६८|१७६८]]
|प्रजासत्ताकदिन_दिनांक = 
|राष्ट्रीय_भाषा = [[नेपाळी भाषा|नेपाळी]] 
|इतर_प्रमुख_भाषा = नेवारी
|राष्ट्रीय_चलन = [[नेपाळी रुपया]] (NPR)
|राष्ट्रीय_प्राणी = [[गाई]]
|राष्ट्रीय_पक्षी = [[डॉंफे]] (हिमालयाच्या मोनाल)
|राष्ट्रीय_फूल = [[लालीगुरॉंस]] 
|क्षेत्रफळ_क्रमवारी_क्रमांक = ९३ 
|क्षेत्रफळ_वर्ग_किमी = १,४७,६४१.२८
|क्षेत्रफळ_जलव्याप्त_टक्के = २.८
|लोकसंख्या_क्रमवारी_क्रमांक = ४२
|लोकसंख्या_संख्या = २,७१,३३,०००
|लोकसंख्या_घनता = १९६
|प्रमाण_वेळ = [[नेपाळी प्रमाणवेळ]] (NPT)
|यूटीसी_कालविभाग = +५:४५
|आंतरराष्ट्रीय_दूरध्वनी_क्रमांक = +९७७
|आंतरजाल_प्रत्यय = .np
|जीडीपी_क्रमवारी_क्रमांक = ८१
|जीडीपी_डॉलरमध्ये = ४२.१७ अब्ज
|जीडीपी_राष्ट्रीय_चलनामध्ये = 
|दरडोई_जीडीपी_क्रमवारी_क्रमांक = १५२
|दरडोई_जीडीपी_डॉलरमध्ये = १,६७५
|दरडोई_जीडीपी_राष्ट्रीय_चलनामध्ये =  
}}
'''नेपाळ''' हा एक [[दक्षिण आशिया|दक्षिण आशियाई]] [[देश]] आहे. नेपाळचे क्षेत्रफळ एक लाख ४७ हजार १८१ वर्ग किलोमीटर आहे. नेपाळ हे जगातील तीन [[हिंदू]]बहुल राष्ट्रांपैकी एक आहे. नेपाळ हे [[हिमालय]] पर्वतराजीमध्ये वसलेला [[भूपरिवेष्टित देश]] आहे. उत्तरेला [[चीन]] सीमा असून, इतर सर्व बाजूंना [[भारत]] देश आहे. नेपाळचा क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने जगात ९३ वा क्रमांक असून लोकसंख्येच्या दृष्टीने ४२ वा क्रमांक आहे. नेपाळ हा जगातला एकमेव असा देश आहे ज्या देशाचा [[राष्ट्रध्वज]] हा आयताक्रुती नसून तो त्रिकोणी आहे. [[काठमांडू]] नेपाळची राजधानी असून देशातील सर्वात मोठे शहर आहे. काठमांडू भागात सुमारे ५० लाखांची वस्ती आहे. नेपाळ भौगोलिकदृष्ट्या संपन्न प्रदेश आहे. उत्तरेला हिमालय पर्वतरांगा असून जगातील सर्वोच्च दहा पर्वतशिखरांमधील आठ नेपाळमध्ये आहेत. जगातील सर्वोच्च शिखर [[माउंट एव्हरेस्ट]], ([[नेपाळी]] : [[सागरमाथा]]) नेपाळमध्ये आहे. [[समुद्रसपाटी]]पासून २०००० फूट (६०९६ मीटर) उंचीवरील सुमारे २४० [[पर्वत]]शिखरे आहेत. [[दक्षिण]] नेपाळमध्ये जमीन [[शेती]]साठी अतिशय समृद्ध असल्याने दाट लोकवस्तीचा [[शहर|शहरी]] भाग अधिक आहे. 

नेपाळमधील सुमारे ८०% लोक हिंदू असून टक्केवारीच्या दृष्टीने जगातील सर्वाधिक हिंदू लोकसंख्येचा देश आहे. नेपाळी जातींचा विचार केला तर येथे ३० प्रकारचे गट आढळतात. त्यात-[[क्षेत्री]] (पहाडी(पर्वतीय/डोंगरी)   [[क्षत्रिय]]), [[बाहुन]] (पहाडी    [[ब्राह्मण]]), [[मगर]], थारू, नेवार, गुरूंग, तामाड, किरॉंत राई, [[लिंबू]], [[यादव]], [[शेर्पा]], नेपाळी मियॉं, इत्यादींचा समावेश होतो. नेपाळी कामकाज [[देवनागरी]] लिपीत चालते. पण त्यांच्या [[लिपी]] व भाषेत ३० [[बोली]] आहेत. मात्र ‘[[नेवारी]]’ ही काठमांडूमध्ये प्रमुख भाषा आहे. नेपाळमध्ये जगातील १४ उंच शिखरांपैकी ८ आहेत. ही सर्व शिखरे ८००० मीटरपेक्षा उंच आहेत.   एव्हरेस्ट शिखर ८८५० मीटर उंचीचे येथेच आहे. याला [[सागरमाथा]] म्हणतात. [[हवामान]] पाहता [[नोव्हेंबर]] ते [[मार्च]] काठमांडू थंड असते. [[जानेवारी]]मध्ये मात्र कमालीची थंडी असते. [[एप्रिल]] ते [[जून]] ३२ अंश [[सेल्सियस]] तापमान असते. जून –[[जुलै]] मात्र येथे संपूर्ण [[पावसाळा]] असतो. इतर महिन्यात मात्र हवामान उत्तम असते.[[सकाळी]] ९ ते [[संध्याकाळी]] ६ पर्यंत इथली कार्यालये चालतात आणि [[शनिवार]]-[[रविवार]] त्यांना सुटी असते. इथले , ९०% लोक शेती आणि [[पर्यटन]] उद्योगावर आपली गुजराण करतात.यातूनच ते परकीय [[चलन]] मिळवतात. त्यांचे दरडोई २१० यु.एस .[[डॉलर]] म्हणजे १०,५००/-रुपये उत्पन्न आहे.
[[बौद्ध धर्म|बौद्ध धर्माचे]] येथे सुमारे १५% आहे, बौद्ध लोक जरी अल्पसंख्य असले तरी नेपाळशी बौद्ध धर्माचे दृढ आणि अतूट नाते आहे. नेपाळमध्ये बहुतांश वेळा [[राजेशाही]] होती. १७६८ पासून शाह घराण्याची राजवट होती. राजा पृथ्वी नारायण शाह यांच्या राजवटीमध्ये अनेक छोट्या स्वतंत्र राज्यांना एकसंध नेपाळमध्ये समाविष्ट केले गेले. [[नेपाळ कम्युनिस्ट पक्ष|नेपाळ कम्युनिस्ट पक्षाच्या]] नेतृत्वाखाली सुमारे दहा वर्ष चाललेल्या लोकचळवळीचा आणि नेपाळमधील प्रमुख राजकीय पक्षांनी सतत काही आठवडे केलेल्या संपानंतर अखेर २२ नोव्हेंबर, २००५ रोजी एक १२ कलमी मसुदा तयार करण्यात आला. २८ [[मे]], २००८ रोजी झालेल्या सार्वत्रिक निवडणुकांमध्ये जनतेने मोठ्या प्रमाणात राजे ज्ञानेंद्र यांच्या विरोधात मतदान करून संघीय [[लोकशाही]] नेपाळची स्थापना केली. २३ जुलै, २००८ रोजी [[राम बरन यादव]] यांनी नेपाळचे पहिले [[राष्ट्रपती]] म्हणून शपथ घेतली. 
[[File:ChanguNarayan Temple.jpg|thumb|चांगगु नारायण मन्दिर]]

== इतिहास ==
नेपाळ येथील राजांची तलेजूभवानी कुलदेवता आहे. तलेजूभवानी म्हणजेच [[तुळजा भवानी]] होय.
[[File:Durbarnuwkot.jpg|thumb|दुरर्नुवकोट
]]
== भूगोल ==
=== चतुःसीमा ===

===राजकीय विभाग===
नेपाळ देश हा १४ अंचलांमध्ये विभागला गेलेला आहे.-
* मेची अंचल
* [[कोसी नदी|कोसी]] अंचल
* [[सागरमाथा]] अंचल
* [[जनकपूर]] अंचल
* [[बागमती नदी|बागमती]] अंचल
* नारायणी अंचल
* [[गंडकी नदी|गंडकी]] अंचल
* [[लुंबिनी]] अंचल
* [[धवलगिरी]] अंचल
* [[राप्ती नदी|राप्ती]] अंचल
* कर्णाली अंचल
* भेरी अंचल
* सेती अंचल
* महाकाली अंचल

=== मोठी शहरे ===
* [[काठमांडू]]
* [[पोखरा]]
* [[ललितपूर]]
* [[भक्तपूर]]
* [[बिराटनगर]]
* [[वीरगंज]]
* [[नेपालगंज]]
* [[जनकपूर]]
* [[धरान]]
* [[बुटवल]]

== समाजव्यवस्था ==
=== वस्तीविभागणी ===
==== धर्म ====
{{मुख्य|नेपाळमधील धर्म}}
नेपाळ एक धर्मनिरपेक्ष देश असून तेथे बहुसंख्याक लोक [[हिंदू]] आहेत. याशिवाय तेथे [[बौद्ध]], [[मुसलमान]], [[ख्रिस्ती]] धर्मीय सुद्धा आहेत.

=== शिक्षण ===
===संस्कृती===

== राजकारण ==

==अर्थतंत्र==
नेपाळचे अर्थतंत्र पर्यटनावर आधारित आहे. यांत सामान्य पर्यटन तसेच गिर्यारोहण पर्यटन दोन्ही आहेत.

मोठ्या प्रमाणात येथील कामगार बाहेर देशात कामाला जातात. यांत [[भारत|भारतात]] कामाला येणाऱ्यांची संख्या मोठी आहे.

==पुस्तक==
नेपाळ किंवा नेपाळचा प्रवास या विषयावर मराठीत अनेक पुस्तके आहेत. त्यांपैकी सर्वात जुने पुस्तक संपतराव गायकवाड यांनी लिहिलेले ’[[नेपाळचा प्रवास (पुस्तक)|नेपाळचा प्रवास]]’ हे आहे. हे पुस्तक इ.स. १९२८ साली प्रकाशित झाले होते.

{{आशियातील देश}}


{{दक्षिण आशियाई देश}}

[[वर्ग:आशियातील देश]]</text>
      <sha1>6o4gxmmfi12qtlv192xcuw1fic37kge</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:अभय नातू</title>
    <ns>3</ns>
    <id>4931</id>
    <revision>
      <id>2678894</id>
      <parentid>2677229</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:30:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>38883</id>
      </contributor>
      <comment>/* Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications */ नवीन विभाग</comment>
      <origin>2678894</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="225461" sha1="keoq4milltuzlo60xj5u68eqft6qy8f" xml:space="preserve">{{सदस्य चर्चा:अभय नातू/जुचसाचा}}

'''माझ्यासाठीच्या आपल्या सूचना, प्रश्न, इ. येथे नोंदवा.'''

== Article requests? ==

Hello! I am interested in seeing if there are Marathi speaking Wikipedians interested in making a Marathi article on [[:en:Japanese School of Mumbai]] , which is a school for Japanese children in Mumbai. Is there a place where I can put article requests, or is there a way to contact Wikipedians who may be interested?

Thank you, [[सदस्य:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[सदस्य चर्चा:WhisperToMe|चर्चा]]) ०४:१२, १६ एप्रिल २०२३ (IST)

== Translation notification: Movement Charter ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to हिंदी on Meta.
The page [[:metawikipedia:Movement Charter|Movement Charter]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Movement+Charter&amp;language=hi&amp;action=page translate to हिंदी]

The priority of this page is medium.


&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function
as a truly multilingual community.

You can [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup change your notification preferences].

Thank you!

Meta translation coordinators&amp;lrm;, १७:२८, १८ मे २०२३ (IST)
&lt;!-- सदस्य:RamzyM (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Translation request ==

Hello.

Can you create the article [[:en:Laacher See]], which is the third most powerful volcano in Europe after Campi Flegrei and Santorini, in Marathi Wikipedia?

Yours sincerely, [[सदस्य:Multituberculata|Multituberculata]] ([[सदस्य चर्चा:Multituberculata|चर्चा]]) २२:२८, १२ जून २०२३ (IST)

== भाषा-विषयी लेखक ==

नमस्कार! 

तुम्ही श्रेण्यांवर काम करत असल्याने, मला वाटले की मी हे येथे लिहावे.

[[:वर्ग:इंग्लिश भाषी लेखक]] हा [[इंग्रजी|इंग्लिश / इंग्रजी भाषेत]] लिहीणाऱ्या लेखकांसाठी असावा. तर [[:वर्ग:इंग्लिश लेखक]] हा [[इंग्लिश लोक|इंग्लिश लोकांमधील]] जे लेखक आहे (कोणत्याही भाषेतले) त्यांच्यासाठी असावा.
 
उदा. [[पीटर केरी (कादंबरीकार)]] हे [[:वर्ग:ऑस्ट्रेलियन व्यक्ती|&quot;ऑस्ट्रेलियन&quot;]] आहे आणि &quot;इंग्लिश भाषी लेखक&quot;; पण ते [[:वर्ग:इंग्लिश व्यक्ती|इंग्लिश व्यक्ती]] नाही. जर तुम्हालाही असेच वाटत असेल तर आपण वर्गाच्या पानांवर असे स्पष्टीकरण लिहायला हवे ज्यामुळे सदस्य गोंधळून जाणार नाही. 

तसेच, सर्वसाधारणपणे, मराठी विकिपीडियावर अनेक श्रेणी बरोबर बनवल्या जात नाहीत. [[सदस्य:Dharmadhyaksha|धर्माध्यक्ष]] ([[सदस्य चर्चा:Dharmadhyaksha|चर्चा]]) ०९:२८, २० जून २०२३ (IST)

:{{साद|Dharmadhyaksha}}
:नमस्कार
:''इंग्लिश लेखक'' हा वर्ग इंग्लिशमध्ये लिहिणाऱ्या लेखकांसाठी वापरलेला बरोबर आहे. यात ''इंग्लिश (भाषेत लिहिणारे) लेखक'' असे अध्याह्रत आहे. हेच मराठी लेखक, जपानी लेखक यांसाठीही लागू होते.
:इंग्लिश बोलणारे आणि इतर भाषांमध्ये (किंवा इंग्लिशमध्येही) लिहिणाऱ्या लेखकांसाठी ''इंग्लिश भाषक लेखक'' असा वर्ग करावा. यात ''इंग्लिश बोलणारे लेखक'' असा अर्थ ध्वनित होतो. हा ''इंग्लिश व्यक्ती'' वर्गापेक्षा वेगळा आहे कारण बिगर-इंग्लिश व्यक्तीसुद्धा इंग्लिश बोलणारे (आणि तिसऱ्याच भाषेत लिहिणारे) असू शकतात!
:हाच नियम इतर भाषांसाठीही असावा.
:एकूण वर्गवारीबद्दलचे तुमचे निरीक्षण बरोबर आहे. अनेक लेखक आपल्या मतांनुसार वर्ग तयार करीत असतात. त्यावेळी ते असलेली वर्गवारी विचारात घेत नाहीत किंवा योग्य लॉजिक लावून असे वर्ग तयार करतीलच असे नाही. जुने संपादक त्यात वेळोवेळी बदल करुन सुधारणा करीत असतात परंतु याला अधिक जोर देणे गरजेचे आहे.
:यासाठी एक नियमावली तयार करता येईल. यासाठी तुम्ही पुढाकार घेतलात तर अनेक लेखक मदतीस येतीलच.
:तुमच्या मराठी विकिपीडियावरील योगदानाबद्दल धन्यवाद!
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १०:४४, २० जून २०२३ (IST)

:: माझ्या मते फक्त दोनच श्रेणी असाव्यात:
::: १. इंग्रजी भाषेत लिहिणाऱ्या लेखकांची.
:::* याचे नाव असू शकते: &quot;इंग्रजी-भाषेतील लेखक&quot; (मूळ लेख - [[इंग्रजी]]. ह्या श्रेणीच्या नावाचे सुत्र असे आहे: &quot;{भाषेचे नाव}-भाषेतील लेखक&quot; )
::: २. जे लोक इंग्रजी वंशाचे आहेत आणि व्यवसायाने लेखक आहेत. ह्यात वंश आणि राष्ट्रीयत्व पण येणार.
:::* याचे नाव असू शकते: &quot;इंग्लिश लेखक&quot; (मूळ लेख - [[इंग्लिश लोक]]. ह्या श्रेणीच्या नावाचे सुत्र असे आहे: &quot;{वंशाचे/राष्ट्राचे नाव} लेखक&quot;) 

::&quot;लेखक&quot;+&quot;इंग्रजी बोलणारे लोक&quot; असा कोणताही वर्ग असू नये. लेखक कोणत्या भाषेत बोलू शकतो हे महत्त्वाचे नाही, परंतु तो कोणत्या भाषेत लिहितो हे महत्त्वाचे आहे; जे आपल्या १ल्या प्रकारच्या श्रेणीत येत आहे. [[सदस्य:Dharmadhyaksha|धर्माध्यक्ष]] ([[सदस्य चर्चा:Dharmadhyaksha|चर्चा]]) ११:३६, २० जून २०२३ (IST)

:माझा संदेश वर्गीकरणात काय असू शकते हे विषद करण्याचा होता.
:आपला मतभेद ''{भाषा} {लेखक}'' याचा अर्थ '''{भाषा} बोलणारा {लेखक}''' कि '''{भाषा} वापरुन लिहिणारा {लेखक}''' असा आहे.

:'''{भाषा} वापरुन लिहिणारा {लेखक}''' हे अधिक योग्य आहे कारण --
:# हे सुटसुटीत आहे -- ''काका कालेलकर गुजराती लेखक होते'' असे म्हणल्यावर ते गुजरातीमध्ये लिहित असल्याचे ध्वनित होते. कालेलकर हे मूळ मराठी (व्यक्ती) असले आणि मराठी (सुद्धा) बोलत असले तरी त्यांनी बहुतांश लेखन गुजरातीमध्ये केले. तुमच्या मतानुसार यांचे वर्गीकरण ''गुजराती भाषेमध्ये लिहिणारे लेखक'' असे होईल.
:# हे वापरात आहे -- काका कालेलकर गुजराती भाषेतून लिहिणारे लेखक होते असे ऐकीवात नाही.

:असो. तुमच्या मतामागे कारण काय आहे हे तुम्ही लिहिलेत तर तुमचा युक्तिवाद समजणे सोपे होईल.
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १०:२२, २१ जून २०२३ (IST)

== Translation notification: WWC2023/Scholarship ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta.
The page [[:metawikipedia:WWC2023/Scholarship|WWC2023/Scholarship]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-WWC2023%2FScholarship&amp;language=mr&amp;action=page translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-WWC2023%2FScholarship&amp;language=gu&amp;action=page translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-WWC2023%2FScholarship&amp;language=hi&amp;action=page translate to हिंदी]

The priority of this page is medium.
The deadline for translating this page is 2023-10-22.

&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;this page is available for translating, you can start working on it&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function
as a truly multilingual community.

You can [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup change your notification preferences].

Thank you!

Meta translation coordinators&amp;lrm;, ०३:११, २७ जून २०२३ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Sandra Hanbo@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Need your input on a policy impacting gadgets and UserJS ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Dear interface administrator, 

This is Samuel from the Security team and I hope my message finds you well.

There is an [[m:Talk:Third-party resources policy|ongoing discussion]] on a proposed policy governing the use of external resources in gadgets and UserJS. The proposed [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|Third-party resources policy]] aims at making the UserJS and Gadgets landscape a bit safer by encouraging best practices around external resources. After an initial non-public conversation with a small number of interface admins and staff, we've launched a much larger, public consultation to get a wider pool of feedback for improving the policy proposal. Based on the ideas received so far, the proposed policy now includes some of the risks related to user scripts and gadgets loading third-party resources, best practices for gadgets and UserJS developers, and exemptions requirements such as code transparency and inspectability.

As an interface administrator, your feedback and suggestions are warmly welcome until July 17, 2023 on the [[m:Talk:Third-party resources policy|policy talk page]].

Have a great day!&lt;/div&gt;
&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:User:Samuel (WMF)|Samuel (WMF)]], on behalf of the Foundation's Security team&lt;/bdi&gt; १७:३८, १० जुलै २०२३ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Samuel (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/IAdmins_MassMessage_list_2&amp;oldid=25272792 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== मराठी शब्द  ==

नमस्कार, 

cc: @[[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] @[[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]]@[[सदस्य:Shantanuo|Shantanuo]]

Spy film या इंग्रजी शब्दासाठी मराठीत प्रतिशब्द कोणता आहे, ते कृपया सांगावे. नसेल तर &quot;हेरपट&quot; बरोबर वाटतो का? 

तसेच बऱ्याच इंग्रजी शब्दांना प्रतिशब्द सहजासहजी सापडत नाहीत. marathibhasha.org सारखी संकेतस्थळे देखील अनेक शब्द दाखवत नाहीत. यासाठी विकिपीडियावर चर्चेसाठी एखादी जागा आहे का, जिथे आवश्यक परभाषिक शब्दांसाठी विनंती करता येईल? धन्यवाद.

- [[सदस्य:अमर राऊत|अमर राऊत]] ([[सदस्य चर्चा:अमर राऊत|चर्चा]]) २१:२२, २६ जुलै २०२३ (IST)

:{{साद|अमर राऊत}}
:''हेरपट'' हाच जवळचा शब्द वाटतो.
:प्रतिशब्दांसाठी वेगळे असे पान नाही परंतु [[विकिपीडिया:मदतकेंद्र]] येथे संदेश द्यावा.
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]])

== Translation notification: Template:Movement Charter/Navbox ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta.
The page [[:metawikipedia:Template:Movement Charter/Navbox|Template:Movement Charter/Navbox]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Template%3AMovement+Charter%2FNavbox&amp;language=mr&amp;action=page translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Template%3AMovement+Charter%2FNavbox&amp;language=gu&amp;action=page translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Template%3AMovement+Charter%2FNavbox&amp;language=hi&amp;action=page translate to हिंदी]

The priority of this page is low.


&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Navigational template for Movement Charter, assist to translate to your language.&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function
as a truly multilingual community.

You can [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup change your notification preferences].

Thank you!

Meta translation coordinators&amp;lrm;, १०:२१, २९ जुलै २०२३ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== बॉटद्वारे बदल ==

कृपया, खालील वर्गातील लेख नव्या वर्गात सांगकाम्याद्वारे स्थानांतरित करावे.
# {{झाले}} [[:वर्ग:विसावे शतकातील वर्षे]] → [[:वर्ग:इ.स.च्या २० व्या शतकातील वर्षे]] 
# {{झाले}} [[:वर्ग:न्यू यॉर्कमधील काउंटी]] → [[:वर्ग:न्यू यॉर्क राज्यामधील काउंटी]]
# {{झाले}} [[:वर्ग:वॉशिंग्टनमधील काउंटी]] → [[:वर्ग:वॉशिंग्टन राज्यामधील काउंटी]]
# {{झाले}} [[:वर्ग:समुद्र किनार्याची चित्रे]] → [[:वर्ग:समुद्र किनाऱ्याची चित्रे]]
# {{झाले}} [[:वर्ग:इमारती चित्रे]] → [[:वर्ग:इमारत चित्रे]]
# {{झाले}} [[:वर्ग:खाण्याच्या वस्तू चित्रे]] → [[:वर्ग:खाद्य पदार्थाची चित्रे]]
# {{झाले}} [[:वर्ग:भारतीय सैन्य]] → [[:वर्ग:भारताचे सैन्य]]
आणि खालील वर्गातील फक्त वर्षांचे वर्ग (उदा. वर्ग:इ.स. ४१४) नव्या वर्गात स्थानांतरित करावे.
# {{झाले}} [[:वर्ग:इ.स.चे ५ वे शतक]] → [[:वर्ग:इ.स.च्या ५ व्या शतकातील वर्षे]]
# {{झाले}} [[:वर्ग:इ.स.चे ६ वे शतक]] → [[:वर्ग:इ.स.च्या ६ व्या शतकातील वर्षे]]
# {{झाले}} [[:वर्ग:इ.स.चे ७ वे शतक]] → [[:वर्ग:इ.स.च्या ७ व्या शतकातील वर्षे]]
[[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १८:३७, ३० जुलै २०२३ (IST)

:: हे काम अपूर्ण राहिले आहे, म्हणून आठवण करुन दिली. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) २२:५९, १० नोव्हेंबर २०२३ (IST)

:हे काम &lt;s&gt;पुन्हा सुरू केले&lt;/s&gt; झाले आहे. आठवण करुन दिल्याबद्दल धन्यवाद.
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०२:०३, ११ नोव्हेंबर २०२३ (IST)

# {{झाले}} [[:वर्ग:राजस्थानचे विधानसभा मतदारसंघ]] → [[:वर्ग:राजस्थानमधील विधानसभा मतदारसंघ]]
# {{झाले}} [[:वर्ग:गुजरात विधानसभा मतदारसंघ]] → [[:वर्ग:गुजरातमधील विधानसभा मतदारसंघ]]
# {{झाले}} [[:वर्ग:कर्नाटक विधानसभा मतदारसंघ]] → [[:वर्ग:कर्नाटकमधील विधानसभा मतदारसंघ]]
[[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १०:११, २३ मार्च २०२४ (IST)

# {{झाले}} [[:वर्ग:फिल्मफेअर पुरस्कार]] → [[:वर्ग:फिल्मफेर पुरस्कार]]
# {{झाले}} [[:वर्ग:फिल्मफेअर मराठी पुरस्कार]] → [[:वर्ग:फिल्मफेर मराठी पुरस्कार]]
# {{झाले}} [[:वर्ग:फिल्मफेअर पुरस्कार विजेते]] → [[:वर्ग:फिल्मफेर पुरस्कार विजेते]]
[[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) ११:०२, ११ जुलै २०२४ (IST)

# {{झाले}} [[:वर्ग:कोट दि आईव्होरचे फुटबॉल खेळाडू]] → [[:वर्ग:आयवरी कोस्टचे फुटबॉल खेळाडू]]
[[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १९:३५, २३ ऑक्टोबर २०२४ (IST)

:''कोट दि आईव्होर'' हे स्थानिक/अधिकृत नाव असल्याने तेच ठेवत आहे.
:दुसऱ्या बदलासाठी सांगकाम्या लावतो.
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०८:३३, २४ ऑक्टोबर २०२४ (IST)

== Please check your uploads ==
Hi! I noticed that some of your uploads do not have a good source, author and some also have no license.

For example:
# [[:चित्र:मॉर्सचे तारयंत्र.jpg]]
# [[:चित्र:महाराम११५.JPG]]
# [[:चित्र:धामापूर तलाव.JPG]]
# [[:चित्र:गगनबावडा घाट.JPG]]

Perhaps you can check and fix? --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) २३:४५, ३१ जुलै २०२३ (IST)

:{{साद|MGA73}}
:Thanks for your note.
:Only the first one seemed to be missing license. I have corrected that one. The rest have a cc-by-sa-4.0 license.
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०८:५६, १ ऑगस्ट २०२३ (IST)

::Thank you! There is no clear source/author on the files. Are you the photographer of all the files you uploaded and where you have added {{tl|self}}? --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) १३:०७, १ ऑगस्ट २०२३ (IST)

I made a list of all the files without a license:
# [[:File:Church_of_England_Logo.gif]]
# [[:File:Example.of.complex.text.rendering.svg]]
# [[:File:Kolkata.jpg]]
# [[:File:आंतरराष्ट्रीय_अंतराळ_स्थानक.jpg]]
# [[:File:आर्मेरो.png]]
# [[:File:कर्नाटक_राजमुद्रा.png]]
# [[:File:ग्वादालकॅनाल_अमेरिकन_सैनिक.jpg]]
# [[:File:जेएफके.jpg]]
# [[:File:जॉन_लेनन.jpg]]
# [[:File:टीजीव्ही.jpg]]
# [[:File:नवव्या_हिवाळी_ऑलिंपिक_खेळांचे_मानचिह्न.png]]
# [[:File:पोलिश_सैनिक.jpg]]
# [[:File:फ्रांसिस्को_पिझारो.jpg]]
# [[:File:भानौसे_मानचिह्न.jpg]]
# [[:File:भारतातील_गुजरातचे_स्थान.PNG]]
# [[:File:भारतातील_पुण्याचे_स्थान.png]]
# [[:File:भारतातील_महाराष्ट्राचे_स्थान.PNG]]
# [[:File:भारतातील_मुंबईचे_स्थान.png]]
# [[:File:भारतीय_तोफखाना.jpg]]
# [[:File:भावासे_मानचिह्न.jpg]]
# [[:File:मालदीवचा_झेंडा.svg]]
# [[:File:लीग_ऑफ_नेशन्स.png]]
# [[:File:सिंधु_नदी.jpg]]
# [[:File:सोवियेत_सैनिक_ड्नाइपर.jpg]]
# [[:File:स्टालिनग्राड_सैनिक.jpg]]
# [[:File:हेलिक्स_अंतरिक्षमेघ.jpg]]
It would be great if you could add a license and where you have the file from (link to a website or own photo). --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) १३:११, १ ऑगस्ट २०२३ (IST)

== परतावा  ==

आपण हे पृष्ठ परत करू शकता [[सुशोभन सोनू रॉय]] किंवा मी हे पृष्ठ पुन्हा तयार करू शकतो ? [[विशेष:योगदान/2409:4060:2D84:A282:0:0:AD48:7002|2409:4060:2D84:A282:0:0:AD48:7002]] ०१:१२, १ सप्टेंबर २०२३ (IST)
:{{re|अभय नातू}} जर मला उत्तर मिळाले तर मी चांगले असू शकते किंवा मी हे पृष्ठ पुन्हा तयार करू शकतो? मराठी वृत्तपत्रांमध्येही त्यांच्या बातम्या आहेत।

:व्यक्ती उल्लेखनीय असल्यास लेख तयार करावा. त्यात व्यक्तिगत स्तुति किंवा ललितलेखनशैली घालू नये.
:सनोंद प्रवेश (लॉग-इन) करुन संपादने केल्यास अधिक उत्तम.
:धन्यवाद.
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]])

== Translation notification: Template:Disambiguation ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta.
The page [[:metawikipedia:Template:Disambiguation|Template:Disambiguation]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Template%3ADisambiguation&amp;language=mr&amp;action=page translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Template%3ADisambiguation&amp;language=gu&amp;action=page translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Template%3ADisambiguation&amp;language=hi&amp;action=page translate to हिंदी]

The priority of this page is low.


&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Widely used disambiguation template. Please assist to translate into your language.&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function
as a truly multilingual community.

You can [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup change your notification preferences].

Thank you!

Meta translation coordinators&amp;lrm;, ०८:२३, १ सप्टेंबर २०२३ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== सांगकाम्या ==

नमस्कार सांगकाम्या या बॉट ने २६ सप्टेंबर २०२३ रोजी [[शिखर धवन]] या लेखात क्रिकेटपटू ऐवजी क्रिकेट खेळाडू असा बदल केला. परंतु हा बदल माहिती चौकट आणि वर्ग वर काम करून गेलाय. कृपया [https://mr.m.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:MobileDiff/2329213 हे पहा], आता याप्रमाणे अजून कुठे कुठे चुकीची संपादने झाली आहेत हे माहीत नाही. कृपया तपासून दुरुस्ती करणे.- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २२:१०, ४ ऑक्टोबर २०२३ (IST)

:लक्षात आणून दिल्याबद्दल धन्यवाद. सांगकाम्यालाच दुरुस्त्या करण्यास लावतो. -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २२:१५, ४ ऑक्टोबर २०२३ (IST)
::ता.क. सोपा उपाय सापडला. इतरत्र दिसल्यास कळवावे. -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २२:२२, ४ ऑक्टोबर २०२३ (IST)

:मला जर एखादा नविन सांगकाम्या बनवायचा असेल तर त्या बद्दल माहिती कुठे मिळू शकते? [[सदस्य:Vikrantkorde|विक्रांत कोरडे]] ([[सदस्य चर्चा:Vikrantkorde|चर्चा]]) १४:१०, २७ ऑक्टोबर २०२३ (IST)

:{{साद|Vikrantkorde}}
:येथून सुरुवात करावी -- [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Bots इंग्लिश विकिपीडियावरील लेख]
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २३:२१, २९ ऑक्टोबर २०२३ (IST)

== Translation notification: WikiWomenCamp 2023 ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta.
The page [[:metawikipedia:WikiWomenCamp 2023|WikiWomenCamp 2023]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-WikiWomenCamp+2023&amp;language=mr&amp;action=page translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-WikiWomenCamp+2023&amp;language=gu&amp;action=page translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-WikiWomenCamp+2023&amp;language=hi&amp;action=page translate to हिंदी]


The deadline for translating this page is 2023-10-19.

&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;It is an information page about the upcoming WikiWomenCamp.&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function
as a truly multilingual community.

You can [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup change your notification preferences].

Thank you!

Meta translation coordinators&amp;lrm;, १६:४४, ६ ऑक्टोबर २०२३ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Asaf (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३ ==

[[चित्र:Wikipedia Asian Month Logo Mr.svg|right|400px|frameless]]
प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३|विकिपीडिया आशियाई महिना ]]''' हे विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेले एक वार्षिक अभियान आहे. हे अभियान मुख्यत्वे आशिया खंडातील देश आणि तेथील संस्कृती संबंधित विषयांवरील लेखांवर लक्ष केंद्रित करते. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतलेला आहे. आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले अमूल्य योगदान द्यावे.

प्रकल्प पृष्ठ [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३|येथे]] उपलब्ध आहे. आपण ही स्पर्धा जिंकल्यास आपण '''विकिपीडिया आशियाई दूत घोषित होऊन तुम्हाला सही केलेले प्रमाणपत्र मिळेल व एक अधिक पोस्टकार्ड मिळेल''' तसेच '''डिजीटल बार्नस्टार''' देखील प्राप्त करू शकता. अधिक माहितीसाठी प्रकल्प पृष्ठ तपासा. [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३/सहभागी|येथे]] आपली नोंदणी करा आणि [https://fountain.toolforge.org/editathons/wam-mr-2023 हा दुवा] वापरून आपला लेख सादर करा.

जर तुम्हाला कोणत्या मदतीची आवश्यकता असेल तर स्थानिक आयोजक [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे ]], [[सदस्य:Sandesh9822|संदेश हिवाळे]] किंवा [[सदस्य:Tiven2240|टायविन]]  यांना संपर्क करावा.

धन्यवाद.

:'''आयोजक विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३'''
:&lt;small&gt;हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.&lt;/small&gt;
&lt;!-- सदस्य:संतोष गोरे@mrwiki ने https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%8B%E0%A4%B7_%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B0%E0%A5%87/test&amp;oldid=2341857 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Files need a license ==
Hi! You have uploaded some files without a valid license. You can see them at [https://usualsuspects.toolforge.org/?language=mr&amp;project=wikipedia&amp;category=Files_with_no_license&amp;min_days=14&amp;badboys=Bad+Boys this link] (search for your name or scroll down to 7 files). If you reply please ping me because I'm not active on this wiki. --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) २१:५४, १ जानेवारी २०२४ (IST)

== विकिडेटा माहितीचौकट ==

नमस्कार! तुमच्या सांगकाम्यांनी बनवलेल्या नव्या लेखांमध्ये तुम्ही [[साचा:विकिडेटा माहितीचौकट]] पण जोडू शकतात का? नव्या सर्व लेखांमध्ये हा साचा असलेला बरा. [[सदस्य:Dharmadhyaksha|धर्माध्यक्ष]] ([[सदस्य चर्चा:Dharmadhyaksha|चर्चा]]) १६:३९, ५ जानेवारी २०२४ (IST)

== The WMF Language team needs your feedback ==

Hello [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]],

I hope this message finds you well.

My name is Uzoma Ozurumba, a Community Relations Specialist supporting the [[mw:Wikimedia_Language_engineering|WMF Language team]]. I am contacting you because I posted [[विकिपीडिया:चावडी/प्रगती#Making MinT a default Machine Translation for your Wikipedia|a message]] from the WMF Language team in your Wikipedia village pump to communicate our proposal to make the [[mw:MinT|MinT]] with the [https://ai4bharat.iitm.ac.in/indic-trans2/ IndicTrans2] model the default machine translation in Marathi Wikipedia.

We would appreciate your reading the message and giving us feedback on our proposal in the thread. You can also ask some of Marathi Wikipedia community members to read the message and let us know if they are okay with having MinT as the default translation in your Wikipedia.

Thank you so much for your feedback and help.

Best regards,

[[सदस्य:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[सदस्य चर्चा:UOzurumba (WMF)|चर्चा]]) ०२:०८, १३ जानेवारी २०२४ (IST)

== Translation notification: Meta:Policies and guidelines ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta.
The page [[:metawikipedia:Meta:Policies and guidelines|Meta:Policies and guidelines]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Meta%3APolicies+and+guidelines&amp;language=mr&amp;action=page translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Meta%3APolicies+and+guidelines&amp;language=gu&amp;action=page translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Meta%3APolicies+and+guidelines&amp;language=hi&amp;action=page translate to हिंदी]

The priority of this page is medium.


&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Index of policies and guidelines, useful to be translated into different languages for users.&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta translation coordinators&amp;lrm;, १४:१५, १३ जानेवारी २०२४ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Translation notification: Meta:Babylon ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to गुजराती on Meta.
The page [[:metawikipedia:Meta:Babylon|Meta:Babylon]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Meta%3ABabylon&amp;language=gu&amp;action=page translate to गुजराती]

The priority of this page is medium.


&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta translation coordinators&amp;lrm;, १६:२१, १८ फेब्रुवारी २०२४ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Attention ==

Hi, I would like to draw your attention to a BRFA of my nomination, [https://mr.m.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%80%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE:%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A8%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE#%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:CampWiz_Bot CampWiz Bot] [[सदस्य:Nokib Sarkar|Nokib Sarkar]] ([[सदस्य चर्चा:Nokib Sarkar|चर्चा]]) ०७:४६, २९ फेब्रुवारी २०२४ (IST)

== Translation notification: Wikimedia Foundation Board of Trustees ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta.
The page [[:metawikipedia:Wikimedia Foundation Board of Trustees|Wikimedia Foundation Board of Trustees]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Wikimedia+Foundation+Board+of+Trustees&amp;language=mr&amp;action=page translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Wikimedia+Foundation+Board+of+Trustees&amp;language=gu&amp;action=page translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Wikimedia+Foundation+Board+of+Trustees&amp;language=hi&amp;action=page translate to हिंदी]

The priority of this page is medium.


&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta translation coordinators&amp;lrm;, १३:१४, २३ मार्च २०२४ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Translation notification: Fundraising/Translation ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta.
The page [[:metawikipedia:Fundraising/Translation|Fundraising/Translation]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Fundraising%2FTranslation&amp;language=mr&amp;action=page translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Fundraising%2FTranslation&amp;language=gu&amp;action=page translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Fundraising%2FTranslation&amp;language=hi&amp;action=page translate to हिंदी]

The priority of this page is low.


&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta translation coordinators&amp;lrm;, १९:४१, २५ एप्रिल २०२४ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Automatic edit filters have identified problematic content in your translation. Filter hit: स्व-प्रकाशित (ब्लॉग/वेब होस्ट) ==

मी भाषांतर टूल वापरून इंग्रजी पानांचे मराठीत रुपांतरण करत असतो. काहीवेळेस मला &quot;Automatic edit filters have identified problematic content in your translation. Filter hit: स्व-प्रकाशित (ब्लॉग/वेब होस्ट)&quot; संदेश दिसतो आणि पानाचे प्रकाशन होत नाहे. बहुतेकदा blogger.com, blogspot.com असे काही संदर्भ काढले की वरील एरर निघून जाते. एका पानावर सध्या हीच एरर येत आहे. त्यांच्या सर्व संदर्भांच्या संकेतस्थाळाची मी निरिक्षण केले परंतु मला काही आक्षेपार्ह्य सापडले नाही. मला कसे काय कळू शकते की कुठला संदर्भ या एरर साठी जबाबदार आहे? [[सदस्य:Vikrantkorde|विक्रांत कोरडे]] ([[सदस्य चर्चा:Vikrantkorde|चर्चा]]) १४:०७, १६ मे २०२४ (IST)

:{{साद|Vikrantkorde}}
:नेमके संदेशस्थळ कोणते आहे हे कळणे कठीण आहे परंतु कोणते ही स्व-प्रकाशित संकेतस्थळ (ब्लॉग/अनुदिनी सारखे) यासाठी कारणीभूत असतात.
:यावेळी तुम्हाला सुचवित आहे की तुम्ही भाषांतरित केलेल्या बव्हंश लेखांमध्ये मोठ्या प्रमाणात सुधारणा अपेक्षित आहेत. यात शुद्धलेखन, व्याकरण तसेच इंग्लिश शब्दांचे लिप्यंतरण (भाषांतराऐवजी) दिसून येते.
:पहिल्या दोन त्रुटी सुधारण्यास सोप्या आहेत तरी ते लेख तयार करतानाच सुधाराव्यात. इंग्लिश शब्दांना मराठी प्रतिशब्द आवर्जून वापरावेत. यात दोन गोष्टी लक्षात घ्याव्यात -- १. कठीण/अप्रचलित मराठी शब्द किंवा संस्कृतप्रचुर शब्द टाळावेत. २. कठीण/अप्रचलित इंग्लिश शब्दांसाठी मराठी प्रतिशब्द न सुचल्यास तेथे {{t|मराठी शब्द सुचवा}} हा साचा घालावा. इतर संपादक त्यांना माहिती असलेले शब्द बदलतील.
:हे केल्याने भाषांतरित लेखांचा दर्जा मोठ्या प्रमाणात उंचावेल.
:धन्यवाद
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २३:३०, १६ मे २०२४ (IST)
::@[[सदस्य:Vikrantkorde|विक्रांत कोरडे]] यात यूट्यूब लिंक देखील असू शकते.- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०६:१२, १७ मे २०२४ (IST)
::उत्तर दिल्याबद्दल धन्यवाद. मी [[शर्मीन अली]] या लेखाचे भाषांतर करीत होतो. मी सगळे संदर्भ दुवे काढल्यानंतर मला कळले की &quot;बाह्यदुवे&quot; या मथळ्याखाली असलेले दुवे blogspot आणि wordpress या संकेतस्थळांशी निगडीत होते. ते दुवे काढल्यानंतर लेख प्रकाशित झाला. 
::यूट्यूब लिंक असेल तर चालते. वरील लेखात काही यूट्यूब लिंक आहेत.
::पण हे फारच निराशाजनक होते की भाषांतर केलेला लेख प्रकाशित होत नाही आणि त्याचे कारणही कळत नाही. इंग्रजी विकिपिडियात तरी एखादे पान आहे का जे सांगते की &quot;स्व-प्रकाशित संकेतस्थळ (ब्लॉग/अनुदिनी सारखे)&quot; फिल्टर का येत होता? [[सदस्य:Vikrantkorde|विक्रांत कोरडे]] ([[सदस्य चर्चा:Vikrantkorde|चर्चा]]) १४:२६, २० मे २०२४ (IST)

== Translation notification: Wikimedia Foundation Board of Trustees ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta.
The page [[:metawikipedia:Wikimedia Foundation Board of Trustees|Wikimedia Foundation Board of Trustees]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Wikimedia+Foundation+Board+of+Trustees&amp;language=mr&amp;action=page translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Wikimedia+Foundation+Board+of+Trustees&amp;language=gu&amp;action=page translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Wikimedia+Foundation+Board+of+Trustees&amp;language=hi&amp;action=page translate to हिंदी]

The priority of this page is medium.


&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta translation coordinators&amp;lrm;, १०:४५, २७ मे २०२४ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Request writing about Isabelle de Charrière (Q123386) ==

Hello सदस्य_चर्चा:अभय_नातू, Would you like to write about Isabelle de Charrière (Q123386) for the MR Wikipedia? It would be appreciated if it's done. [[सदस्य:Boss-well63|Boss-well63]] ([[सदस्य चर्चा:Boss-well63|चर्चा]]) २१:३३, १६ जून २०२४ (IST)

== Translation notification: Wikimedia LGBT+/Portal ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta.
The page [[:metawikipedia:Wikimedia LGBT+/Portal|Wikimedia LGBT+/Portal]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Wikimedia+LGBT%2B%2FPortal&amp;language=mr&amp;action=page translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Wikimedia+LGBT%2B%2FPortal&amp;language=gu&amp;action=page translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Wikimedia+LGBT%2B%2FPortal&amp;language=hi&amp;action=page translate to हिंदी]

The priority of this page is low.


&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta translation coordinators&amp;lrm;, १५:३३, ३० जून २०२४ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== धन्यवाद ==

माझ्या चुका सुधारल्याबद्दल धन्यवाद. तुम्ही कसे आहात? प्रशांत शिरसाठ ([[सदस्य_चर्चा:Koolkrazy|माझ्या बरोबर बोला!]]) ०१:३९, ७ जुलै २०२४ (IST)

:{{साद|koolkrazy}},
:मी ठीक आहे. तुमचे सतत योगदान पाहून आनंद झाला. असेच हे काम सुरू ठेवा आणि मदत लागल्यास निःसंकोच कळवा.
::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०१:४०, ७ जुलै २०२४ (IST)
::मला मदत हवी असल्यास मी तुमच्याशी नक्की संपर्क करेन प्रशांत शिरसाठ ([[सदस्य_चर्चा:Koolkrazy|माझ्या बरोबर बोला!]]) २१:५०, ७ जुलै २०२४ (IST)

== शीर्षक स्थानांतरण ==

# [[टोकियो]] → [[तोक्यो]]
# [[ह्युस्टन]] → [[ह्यूस्टन]]
# [[कल्याण (शहर)]] चे [[कल्याण]] / [[कल्याण (ठाणे)]] / [[कल्याण (महाराष्ट्र)]] काय योग्य वाटते? [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) २१:२१, १६ जुलै २०२४ (IST)
:''तोक्यो'' हा अचूक उच्चार आहे.
:''ह्युस्टन'' आणि ''ह्यूस्टन'' हे दोन्ही उच्चार प्रचलित आहेत. ''अधिकृत'' असा उच्चार नसला तरी ''ह्यूस्टन'' हे स्थानिक उच्चाराला जवळचे आहे.
:''कल्याण (शहर) ''हे तसेच राहू द्यावे. येथे ''(शहर)'' हा प्रत्यय इतर अर्थांपासून वेगळा करतो. ठाणे जिल्ह्यातील कल्याण शहर सगळ्यात मोठे असल्याने त्याला निःसंदिग्ध शीर्षक असण्याची गरज नाही, उदा. ''सिमला, सिमला (कॉलोराडो)'' किंवा ''मद्रास, मद्रास (ओरेगन)'', इ.
:[[कल्याण (ठाणे)]] आणि [[कल्याण (महाराष्ट्र)]] पासून [[कल्याण (शहर)|कल्याण]] येथे पुनर्निर्देशन असावे. [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २३:३७, १६ जुलै २०२४ (IST)

:: कृपया, [[टोकियो]] आणि [[ह्युस्टन]] ही पाने अचूक नावांकडे स्थानांतरित करावी. तसेच [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०]] हे पान [[२०१६ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०]] पानाकडे स्थानांतरण करावे. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १७:४६, २६ जुलै २०२४ (IST)

== review ==

Hi, kindly review [[बांगलादेश २०२४ कोटा सुधारणा चळवळ]] (keep the article if it is readable, otherwise delete). I tagged the article but an IP deleted it. If you check, you will see that the IP is blocked on bnwiki. i don't know who it is but likely a bnwiki blocked user created the article using google translate. [[सदस्य:আফতাবুজ্জামান|আফতাবুজ্জামান]] ([[सदस्य चर्चा:আফতাবুজ্জামান|चर्चा]]) ०५:२६, १ ऑगस्ट २०२४ (IST)

:{{साद|আফতাবুজ্জামান}}
:Thanks for your note. Currently, the article is tagged with {{t|बदल}} template, meaning it is not great but salvageable.
:Are there specific corrections you'd like to see in the article?
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०९:४६, १ ऑगस्ट २०२४ (IST)

== Translation notification: WMDE Technical Wishes/Sub-referencing ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta.
The page [[:metawikipedia:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|WMDE Technical Wishes/Sub-referencing]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-WMDE+Technical+Wishes%2FSub-referencing&amp;language=mr&amp;action=page translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-WMDE+Technical+Wishes%2FSub-referencing&amp;language=gu&amp;action=page translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-WMDE+Technical+Wishes%2FSub-referencing&amp;language=hi&amp;action=page translate to हिंदी]

The priority of this page is low.


&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;The sub-referencing feature is planned to be implemented until the end of 2024 on various wikis. Therefore, it would be great to have information about the feature ready in multiple languages.&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta translation coordinators&amp;lrm;, ०२:०५, ९ ऑगस्ट २०२४ (IST)
&lt;!-- सदस्य:MrBenjo@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== पद्मनाभाचार्य स्वामी महाराज हे पृष्ठ आम्हाला पून प्रसारित करायचे आहे ==

श्रीमान अभय नातू जी

कलियुगात औतर लेले श्रीमत् सदगुरू पद्मनाभाचार्य स्वामी महाराज यांच्या जीवन चरित्रावर हा एक छोटा कटाक्ष होता. आपण कॉपी राईट चे कारण करून तो उडविला.
आमचा सांप्रदाय हा धर्मादाय संस्था इथे नोंदणी कृत आहे. गेली 100 पेक्षा अधिक वर्ष स्वामींच्या ग्रंथ साहित्याच्या माध्यमातून सत्य श्रेष्ठ हिंदू धर्माचे आचरण करण्यासाठी जनजागृती करीत आहोत. मुंबईसह ठाणे पालघर पश्चिम महाराष्ट्र गोवा कर्नाटक आणि गुजरात राज्यांत सांप्रदाय पसरला आहे. तरी आपण मार्गदर्शन करावे ही विनंती.

आम्हाला सहकार्य करावे ही विनंती, आम्ही हे पृष्ठ पुनः प्रसारित करू इच्छितो जेणे करुन स्वामींचे कार्य लोकांपर्यत पोहोचेल.

आपलाच,
अजित एकनाथ ढेकळे 
8692089439 [[विशेष:योगदान/2401:4900:5094:9363:1:2:D84B:B4D9|2401:4900:5094:9363:1:2:D84B:B4D9]] २२:२९, २८ ऑगस्ट २०२४ (IST)

:नमस्कार,
:येथे घालत असलेला मजकूर प्रताधिकार मुक्त आणि विश्वकोशीय शैलीत असणे आवश्यक आहे. अनुदिनी (ब्लॉग) किंवा ललित लेखनशैलीतील मजकूर अग्राह्य आहे. तसेच असंदर्भित स्तुतीपर किंवा वैयक्तिक मते असणारे लेखनही अग्राह्य आहे.
:या (व इतरही) नियमांच्या चौकटीत असलेल्या लेखनाचे स्वागत आहे!
:धन्यवाद,
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ००:४४, २९ ऑगस्ट २०२४ (IST)

== Translation request ==

Hello, अभय नातू.

Can you fix the article [[कॅम्पी फ्लेग्रेई]]?

Yours sincerely, [[सदस्य:Oirattas|Oirattas]] ([[सदस्य चर्चा:Oirattas|चर्चा]]) १२:०३, १६ सप्टेंबर २०२४ (IST)

:{{साद|Oirattas}}, {{झाले}} -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १९:५१, १६ सप्टेंबर २०२४ (IST)
::Thank you very much. [[सदस्य:Oirattas|Oirattas]] ([[सदस्य चर्चा:Oirattas|चर्चा]]) २०:२०, १६ सप्टेंबर २०२४ (IST)

== Bot approval request ==

Hi Abhay, would you be able to look at my bot approval request at [[विकिपीडिया:सांगकाम्या/विनंत्या#सदस्य:Leaderbot]] when you can? Thanks in advance. [[सदस्य:Leaderboard|Leaderboard]] ([[सदस्य चर्चा:Leaderboard|चर्चा]]) २१:०९, २३ सप्टेंबर २०२४ (IST)

== अठरावी लोकसभा ==

[[अठरावी लोकसभा]] पान एकदा पहा. कसे वाटते आहे ते सांगा कृपया. [[सदस्य:Aditya tamhankar|Aditya tamhankar]] ([[सदस्य चर्चा:Aditya tamhankar|चर्चा]]) २०:१८, २४ सप्टेंबर २०२४ (IST) [[सदस्य:Aditya tamhankar|Aditya tamhankar]] ([[सदस्य चर्चा:Aditya tamhankar|चर्चा]]) २०:१८, २४ सप्टेंबर २०२४ (IST)

:{{साद|Aditya tamhankar}}
:लेख उत्तम झाला आहे! दोन छोट्या सुधारणा करता येतील --
:१. किरकोळ शुद्धलेख आणि व्याकरण बदल
:२. [[सोळावी लोकसभा|सोळाव्या लोकसभेप्रमाणे]] संख्याबळाचा चित्रतक्ता
:यासाठी मदत लागल्यास कळवावे.
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०८:३६, २५ सप्टेंबर २०२४ (IST)

== Translation notification: Steward requests/Global/block-header ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta.
The page [[:metawikipedia:Steward requests/Global/block-header|Steward requests/Global/block-header]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Steward+requests%2FGlobal%2Fblock-header&amp;language=mr&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Steward+requests%2FGlobal%2Fblock-header&amp;language=gu&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Steward+requests%2FGlobal%2Fblock-header&amp;language=hi&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to हिंदी]

The priority of this page is medium.


&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Contains information on how to appeal global blocks.&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta translation coordinators&amp;lrm;, १८:१९, २५ सप्टेंबर २०२४ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Translation notification: Changing username ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta.
The page [[:metawikipedia:Changing username|Changing username]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Changing+username&amp;language=mr&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Changing+username&amp;language=gu&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Changing+username&amp;language=hi&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to हिंदी]

The priority of this page is medium.


&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta translation coordinators‎, १६:१९, २७ ऑक्टोबर २०२४ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;
==  पक्षाचे पूर्ण नावाबाबत ==

कोणत्याही विधानसभा मतदारसंघाच्या पानावर ''मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस'' असा साचा टाकल्यानंतर पूर्ण नाव न येता फक्त काँग्रेस एवढेच येते. स्त्रोत संपादित केल्यानंतर पक्षाचे पूर्ण नाव दिसण्यासाठी काय करावे?. [[सदस्य:Aditya tamhankar|Aditya tamhankar]] ([[सदस्य चर्चा:Aditya tamhankar|चर्चा]]) १९:५२, २८ ऑक्टोबर २०२४ (IST)

:[[पुरंदर विधानसभा मतदारसंघ]] येथे पूर्ण नाव दिसते आहे. नुसते काँग्रेस दिसणारे उदाहरण आहे का? -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २१:५४, २८ ऑक्टोबर २०२४ (IST)

== राज्यसभा खासदार == 
[[राज्यसभेच्या वर्तमान खासदारांची यादी]] पान पाहून घ्यावे. अद्ययावत केले आहे. एक विनंती आहे. ज्या खासदारांची पाने अस्तित्वात नाहीत त्यांची पाने तयार कराल का? सध्या मी महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांच्या पानांमध्ये दुरुस्त्या, माहिती भरणे यात व्यस्त आहे. धन्यवाद. [[सदस्य:Aditya tamhankar|Aditya tamhankar]] ([[सदस्य चर्चा:Aditya tamhankar|चर्चा]]) २३:२६, ८ नोव्हेंबर २०२४ (IST)

:हे काम केल्याबद्दल धन्यवाद. नसलेले लेख तूर्तास तयार करीत आहे. [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ००:१७, ९ नोव्हेंबर २०२४ (IST)

== Request ==

Hey, can you please clear [[:वर्ग:लवकर वगळावे विनंत्या]]? Thanks, [[सदस्य:TenWhile6|TenWhile6]] ([[सदस्य चर्चा:TenWhile6|चर्चा]]) १८:२८, २४ नोव्हेंबर २०२४ (IST)

:The admins have been doing it for months now. Thanks for asking. -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ००:१५, २५ नोव्हेंबर २०२४ (IST)

== Your edit! ==
[[File:2.5M pageedits mr.wiki.png|thumb|right]]
Hi! I just thought that you would like to know that [[Special:Diff/2504628]] was edit number 2,500,000 :-) --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) ००:४०, २६ नोव्हेंबर २०२४ (IST)

:Thank you for pointing it out!
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०१:३९, २६ नोव्हेंबर २०२४ (IST)

== Translation notification: Wiktionary ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta.
The page [[:metawikipedia:Wiktionary|Wiktionary]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Wiktionary&amp;language=mr&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Wiktionary&amp;language=gu&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Wiktionary&amp;language=hi&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to हिंदी]


&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta translation coordinators‎, १७:२२, १३ डिसेंबर २०२४ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;
==भूतपूर्व मतदारसंघ==
नमस्कार, लोकसभा अथवा विधानसभेचे जे माजी मतदारसंघ आहेत, त्या मतदारसंघांच्या शिर्षकात तो मतदारसंघ किती सालापासून किती सालापर्यंत (इथे साल म्हणजे निवडणूक साल) हे सुद्धा जोडले (म्हणजे तसे स्थानांतरित केले) तर समजण्यास सोपे जाईल की हा भूतपूर्व मतदारसंघ होता असे. 

उदा. मी [[दक्षिण अजमेर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)]] (१ल्या लोकसभेचा मतदारसंघ) असे बनवले होते. पण माननीय सदस्य @[[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] यांनी शिर्षकातले साल हटवले. आपण आपले मत काय आहे ते प्रकट करावे. - [[सदस्य:Aditya tamhankar|Aditya tamhankar]] ([[सदस्य चर्चा:Aditya tamhankar|चर्चा]]) १९:१९, २२ डिसेंबर २०२४ (IST)

:एखादा मतदारसंघ आता अस्तित्त्वात नाही हे शीर्षकावरुन लक्षात येणे उपयुक्त आहे. यासाठी काही योजना --
:# नुसते (भूतपूर्व) लिहिणे -- ''दक्षिण अजमेर लोकसभा मतदारसंघ (भूतपूर्व)''
:# पहिल्या आणि शेवटच्या निवडणुका झालेल्या वर्षांचा उल्लेख -- ''दक्षिण अजमेर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)''
:# मतदारसंघ तयार होण्याची आणि विसर्जित होण्याची वर्षे , उदा. मतदारसंघ क्ष १९५१मध्ये तयार करण्यात आला व १९५२मधील निवडणुकांमध्ये येथे पहिल्यांदा निवडणुका झाल्या. १९५७मध्ये येथे शेवटची निवडणूक झाली आणि १९५९मध्ये तो विसर्जित झाला -- दक्षिण अजमेर लोकसभा मतदारसंघ (१९५१-१९५९)
:# इतर क्लृप्त्या
:यांतील #२ आणि #३मध्ये मतदारसंघ एका वर्षाच्या आत (किंवा एका निवडणुकीनंतर लगेच) विसर्जित झाल्यास एकच वर्षाचा उल्लेख असावा, उदा. ''अबक लोकसभा मतदारसंघ (१९६७)''
:माझे मत क्र.३ ला आहे (मतदारसंघ तयार आणि विसर्जित होण्याची नेमकी वर्षे).
:{{साद|Khirid Harshad}}, तुम्ही वर्ष काढण्यामागची कारणे दिल्यास अधिक योजनाही लक्षात येतील.
:धन्यवाद.
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १९:३५, २२ डिसेंबर २०२४ (IST)
::{{साद|अभय नातू}} माझं स्पष्ट मत आहे की मतदारसंघ भूतपूर्व असो किंवा नसो त्याच्या शीर्षकात मतदारसंघाचे नाव सोडून बाकी काही नसावे, नाहीतर अशा बर्‍याच शीर्षकात ते जोडावे लागेल जे बरोबर दिसणार नाही. यावर उपाय म्हणून त्या लेखात भूतपूर्व मतदारसंघाचा वर्ग जोडणे पुरेसे आहे. तसेच तो मतदारसंघ किती वर्षे अस्तित्वात होता याची माहिती लेखात उपलब्ध असेलच. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) २१:०७, २२ डिसेंबर २०२४ (IST)

 :अशा बर्‍याच शीर्षकात ते जोडावे लागेल
:उदाहरण?
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २१:१०, २२ डिसेंबर २०२४ (IST)

:[[:वर्ग:भूतपूर्व लोकसभा मतदारसंघ]] हे पाहा, सध्या १००+ पेक्षा जास्त भूतपूर्व मतदारसंघांची यादी आहे आणि असे अजून तयार होतील लेख. म्हणजेच यातील सर्व लेखांच्या शीर्षकात वर्ष जोडावे लागेल, तसेच वर्ष जोडून लेखाचे नाव मोठे होते जे अनावश्यक वाटते. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) २१:२१, २२ डिसेंबर २०२४ (IST)
::लेखसंख्या किंवा बदलांची संख्या ही मोठी अडचण नाही. लेखांचे नाव मोठे होते हा ग्राह्य मुद्दा आहे.
::शीर्षकातील अक्षरसंख्या आणि त्याद्वारे मिळणारी माहिती यांच्यात समतोल साधणे आवश्यक आहे. व्यक्तींचे लेख याचे एक उदाहरण आहे. प्रत्येक व्यक्तीच्या पूर्ण नावाचा लेख नसतो. पूर्ण नावाने अधिक माहिती मिळते परंतु त्याने वेगळी अशी माहिती मिळत नाही.
::उदाहरणार्थ, [[इंदिरा इंदिरा गांधी]] यांचे पूर्ण नाव ''इंदिरा प्रियदर्शिनी गांधी'' होते. यात नुसते '''इंदिरा गांधी''' लिहिल्यास ही व्यक्ती कोण हे लगेच कळते. त्यासाठी ''इंदिरा प्रियदर्शिनी गांधी'' लिहावे लागत नाही. त्याउलट पेपे (फुटबॉल खेळाडू जन्म १९८३) या शीर्षकात जन्मवर्ष नमूद करावे लागते, ज्यायोगे त्या विशिष्ट व्यक्तीबद्दलची अधिक माहिती (आणि निःसंदिग्धीकरण सुद्धा) ध्वनित होते.
::याशिवाय, मतदारसंघाचा विचार केल्यास तुमचा संख्येचा मुद्दा उलट्या बाजूनेही लावता येईल. लोकसभेत ५४३ मतदारसंघ आहेत. नवनवीन मतदारसंघ वाढत गेल्यावर एखादा मतदारसंघ आत्ता आहे कि नाही यासाठी वर्गीकरण बघावे लागेल. जुन्या मतदारसंघांना वेगळे न दाखविल्यास वाचणाऱ्याचा गोंधळ होऊ शकतो.
::असो. इतरही मते काय आहेत हे कळून घेण्यास मी उत्सुक आहे. cc: {{साद|संतोष गोरे|Aditya tamhankar}}
::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २१:३७, २२ डिसेंबर २०२४ (IST)
:::@[[सदस्य:Aditya tamhankar|Aditya tamhankar]] आणि @[[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] या दोंघांच्या मुद्द्यात एक अंधुकशी रेषा आहे; अन्यथा दोघेही आपापल्या ठिकाणी योग्य वाटतात. लेखाच्या प्रस्तावनेत सदरील मतदार संघ हा भूतपूर्व असल्याचे दिसून येते, तरीही कंसात साल लिहिल्यास वाचकास समजण्यास अधिक सुलभ राहील असे वाटते. अजून इतर कोणी काही सुचवते का ते देखील विचारात घ्यावे. [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ११:२८, २३ डिसेंबर २०२४ (IST)

::::@[[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]], @[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]], @[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] शिर्षकामध्ये फक्त साल टाकायचे आहे. त्याने शिर्षक लांबलचक होत नाही असे मला वाटते. शिर्षकात फक्त साल दिल्याने सर्च करताना पटकन लक्षात येते की हा भूतपूर्व मतदारसंघ आहे. नाहीतर मग त्या पानावर जा व तिथे वाचून कळायला वेळ लागतो व हेही पटकन लक्षात येते की आत्ताचे विद्यमान मतदारंघ आणि भूतपूर्व मतदारसंघ ह्यांच्यातील फरक लगेच दिसून येतो. अभय सरांनी सुचवल्याप्रमाणे आपण '''निवडणूक साल वापरुयात'''. मतदारसंघ स्थापन केलेले साल नको त्याने अजुन कनफ्युजन वाढते. सामान्यत: वाचकांना निवडणूकीचे साल लक्षात राहते. त्यामुळे १९५२-१९५७, १९५२-२००९ असे बरे पडेल. त्याचे अजून एक कारण म्हणजे कोणताही मतदारसंघ मध्येच विसर्जित होत नाही, पाच वर्षांनंतर परिसिमनद्वारे विसर्जित केला जातो. अभय सरांच्या ३ऱ्या पॉईंट प्रमाणे १९५१ ला स्थापन झाला, १९५२ आणि १९५७ ला निवडणूक साली, पण तो मतदारंघ १९५९ ला विसर्जित कसा होईल? त्याचे पुढचे परिसिमन १९६२ ला झाले. समजा तो मतदारसंघ १९६२ ला विसर्जित झाला तर त्याचे शीर्षक असे होईल '''अबक मतदारंघ (१९५२-१९६२). इथे जरी १९५१ मध्ये स्थापन झाला तरी त्याची पहिली निवडणूक १९५२ साली झाली. नंतरची १९५७ जिचा कार्यकाळ १९६२ पर्यंत होता व १९६२ मध्ये विसर्जित केला गेला. म्हणून ''१९५२-१९६२'' [[सदस्य:Aditya tamhankar|Aditya tamhankar]] ([[सदस्य चर्चा:Aditya tamhankar|चर्चा]]) १२:३४, ०३ जानेवारी २०२५ (IST)
:::::मला पटते आहे.
:::::@[[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]], @[[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]], हे प्रयोग म्हणून करुन पाहूयात. जर यामुळे अडचण आली किंवा इतर सदस्यांकडून तसे मत आले तर पुन्हा विचार करुयात असे मी मांडतो. कळवावे.
:::::धन्यवाद.
:::::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०६:१४, ५ जानेवारी २०२५ (IST)
::::::होय, बिलकुल चालेल.-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०८:५१, ५ जानेवारी २०२५ (IST)

== वर्ग स्थानांतरण ==

नमस्कार, मी नुकताच ''[[:वर्ग:जनता पक्षाचे नेते]]'' हा वर्ग ''[[:वर्ग:जनता पक्षातील राजकारणी]]'' येथे स्थानांतरित केला आहे. त्यातील लेख बॉट द्वारे स्थानांतरित करावे ही विनंती. -[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०७:११, २७ डिसेंबर २०२४ (IST)

:{{झाले}} -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०६:०२, १ जानेवारी २०२५ (IST)

# [[:वर्ग:भारतातील पुरूष क्रिकेट खेळाडू]] → [[:वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू]]
# [[:वर्ग:ब्राझीलची राज्ये]] → [[:वर्ग:ब्राझिलची राज्ये]]
# [[:वर्ग:ब्राझीलचे राष्ट्राध्यक्ष]] → [[:वर्ग:ब्राझिलचे राष्ट्राध्यक्ष]]
# [[:वर्ग:ब्राझीलमधील शहरे]] → [[:वर्ग:ब्राझिलमधील शहरे]]
[[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) २२:५२, ३१ डिसेंबर २०२४ (IST)

:{{झाले}} -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०६:०२, १ जानेवारी २०२५ (IST)

::# [[:वर्ग:अहमदनगर जिल्हा]] → [[:वर्ग:अहिल्यानगर जिल्हा]]
::# [[:वर्ग:अहमदनगर जिल्ह्यातील गावे]] → [[:वर्ग:अहिल्यानगर जिल्ह्यातील गावे]]
::# [[:वर्ग:सा रे ग म पा चॅलेंज २००७]] → [[:वर्ग:सा रे ग म प चॅलेंज २००७]]
::[[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १२:०७, १९ मार्च २०२५ (IST)

:{{झाले}} -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]])

# [[:वर्ग:वर्षानुसार मराठी चित्रपटांच्या याद्या]] → [[:वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]]
# [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट नामसूची]] → [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट यादी]]
[[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १५:३९, १८ मे २०२५ (IST)

::{{झाले}}
::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १८:३१, १८ मे २०२५ (IST)

== [[Doraemon]] ([[डोरेमोन]] ला पुनर्निर्देशन)==
नमस्कार, तुम्ही हे पेज डिलीट केले, परंतु बहुतेक विकिपीडियावर असे नाव [[विकिपीडिया:पुनर्निर्देशन|पुनर्निर्देशन]] म्हणून चालतात. [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Redirect#Reasons_for_not_deleting काही कारने], काही उदाहरणे- [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A7%B0%E0%A6%A4&amp;redirect=no ভাৰত], [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A3&amp;redirect=no कृष्ण], [[en:Category:Redirects from alternative languages]]. आपणास माहित आहे की मराठी विकिपीडिया वर बहुतेक guidelines व policies लिहिलेल्या नव्हे, म्हणून मला त्याची नोंद इथे करता आली नाही, मात्र मी जे उदाहरणे दिली ते तुम्हाला पटले असतिल असे मला वाटते. धन्यवाद, --[[सदस्य:ExclusiveEditor|ExclusiveEditor]] ([[सदस्य चर्चा:ExclusiveEditor|चर्चा]]) २१:३३, ३० डिसेंबर २०२४ (IST)

:नमस्कार,
:तुमचा संदेश स्पष्ट नाही परंतु असे वाटते की तुम्हाला इंग्लिश शीर्षकापासून मराठी शीर्षकाकडे पुनर्निर्देशन हवे आहे.
:मराठी विकिपीडियावर शक्यतो कमीत कमी अशी पुनर्निर्देशने आहेत व असे नवीन पुनर्निर्देशन असण्यासाठी सबळ कारण पाहिजे. तुम्ही उद्धृत केलेल्या पानाला इंग्लिशमधून पुनर्निर्देशन का पाहिजे हे सांगण्याची विनंती.
:धन्यवाद.
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २२:४९, ३० डिसेंबर २०२४ (IST)

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- सदस्य:Biplab Anand@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28078122 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== माहितीचौकट पंतप्रधान साचा ==

माहितीचौकट पंतप्रधान साच्यामध्ये I उपराष्ट्रपती = हा पॅरामीटर टाकला की प्रथम तो बरोबर दाखवतो, परंतु I उपराष्ट्रपती2 = असे जोडल्यानंतर संपादित केल्यावर २ऱ्या कार्यकाळासाठी उपराष्ट्रपती समोरचे संपादित केलेले दिसत नाही. उदा. इंदिरा गांधी यांचा साचा बघा: {{माहितीचौकट पंतप्रधान|नाव=इंदिरा फिरोझ गांधी|चित्र=IndiraGandhi.png|चित्र आकारमान=200px|पद=[[भारताचे पंतप्रधान|भारतीय गणराज्याच्या ३ऱ्या पंतप्रधान]]|कार्यकाळ_आरंभ=१४ जानेवारी १९८०|कार्यकाळ_समाप्ती=३१ ऑक्टोबर १९८४|राष्ट्रपती=[[नीलम संजीव रेड्डी]]&lt;br&gt;[[झैल सिंग|ग्यानी झैल सिंग]] &lt;small&gt;(१९८२ पासून)&lt;/small&gt;|उपराष्ट्रपती=[[मोहम्मद हिदायत उल्लाह]]&lt;br&gt;[[रामस्वामी वेंकटरमण]] &lt;small&gt;(ऑगस्ट १९८४ पासून)&lt;/small&gt;|उपपंतप्रधान=|मागील=[[चौधरी चरण सिंह]]|पुढील=[[राजीव गांधी|राजीव फिरोज गांधी]]|कार्यकाळ_आरंभ2=२४ जानेवारी १९६६|कार्यकाळ_समाप्ती2=२४ मार्च १९७७|राष्ट्रपती2=[[सर्वपल्ली राधाकृष्णन]]&lt;br&gt;[[झाकिर हुसेन]]&lt;br&gt;[[वराहगिरी वेंकट गिरी]]&lt;br&gt;[[फकरुद्दीन अली अहमद]]&lt;br&gt;[[बी.डी. जत्ती|बसप्पा दानप्पा जत्ती]]|उपराष्ट्रपती2=[[झाकिर हुसेन]]&lt;br&gt;[[वराहगिरी वेंकट गिरी]]&lt;br&gt;[[गोपाल स्वरूप पाठक]]&lt;br&gt;[[बी.डी. जत्ती|बसप्पा दानप्पा जत्ती]]|उपपंतप्रधान2=[[मोरारजी देसाई|मोरारजी रणछोडजी देसाई]] &lt;small&gt;(१९६७-१९६९)&lt;/small&gt;|मागील2=[[गुलझारीलाल नंदा]]|पुढील2=[[मोरारजी देसाई|मोरारजी रणछोडजी देसाई]]}}इथे बघा : वरच्या कार्यकाळासाठी उपराष्ट्रपती पॅरामीटर दिसत आहे परंतु खालच्या कार्यकाळासाठी दिसत नाहिये.  [[सदस्य:Aditya tamhankar|Aditya tamhankar]] ([[सदस्य चर्चा:Aditya tamhankar|चर्चा]]) १२:०६, १४ जानेवारी २०२५ (IST)

== Translation notification: Deoband Community Wikimedia/Reports/Activity reports/2024 ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to हिंदी on Meta.
The page [[:metawikipedia:Deoband Community Wikimedia/Reports/Activity reports/2024|Deoband Community Wikimedia/Reports/Activity reports/2024]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Deoband+Community+Wikimedia%2FReports%2FActivity+reports%2F2024&amp;language=hi&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to हिंदी]


&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta translation coordinators‎, २२:४२, २१ जानेवारी २०२५ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Aafi (DCW)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Thank you for being a medical contributors! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; |'''The 2024 Cure Award''' 
|-
| style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! 

Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs.

Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating].
|}

Thanks again :-)  -- [[mdwiki:User:Doc_James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' ११:५४, २६ जानेवारी २०२५ (IST)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- सदस्य:Doc James@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&amp;oldid=28172893 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Request writing about Isabelle de Charriere (Q123386) ==

Hello अभय नातू  Would you like to write about Isabelle de Charriere (Q123386) for the MR Wikipedia? It would be appreciated if it will be done. [[सदस्य:Boss-well63|Boss-well63]] ([[सदस्य चर्चा:Boss-well63|चर्चा]]) १८:०९, १५ मार्च २०२५ (IST)

:@[[सदस्य:Boss-well63|Boss-well63]],
:Here -- [[इसाबेल दि शारिएर]].
:May I ask a return favor to translate आनंदीबाई जोशी ([[en:Anandi Gopal Joshi]]) in a language of your choice?
:Thanks,
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २३:२५, १५ मार्च २०२५ (IST)

== साचा  ==

नमस्कार सर हे दोन साचा बनवलं आहे चित्रपट पानांमध्ये जोडता येत काही चुकीचं असेल तर डिलीट करू शकता पण त्याचा वापर असा चांगला होईल. उदाहरण : [[छावा (चित्रपट)]]

* [[साचा:इंटरनेट मुव्ही डेटाबेस]]
* [[साचा:बॉलिवूड हंगामा]]

[[सदस्य:AShiv1212|AShiv1212]] ([[सदस्य चर्चा:AShiv1212|चर्चा]]) १२:५१, २० मार्च २०२५ (IST)

:@[[सदस्य:AShiv1212|AShiv1212]] माफ करा, [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] यांनी तुमचा एक साचा पुनर्निर्देशित केला म्हणून मध्येच उत्तर देत आहे. अन्यथा @[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] यांनी उत्तर देणे अपेक्षित होते. तुम्ही आय एम डी बी साठी पूर्वीचेच पुढील दोन साचे उपलब्ध आहेत. [[साचा:आय.एम.डी.बी. शीर्षक]] (चित्रपटासाठी) आणि [[साचा:आय.एम.डी.बी. नाव]] (कलाकारांसाठी). राहिला प्रश्न बॉलीवूड हंगामाचा, तर तो तुम्ही इंग्लिश विपी वरून आयात करू शकता.- :[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १९:३८, २० मार्च २०२५ (IST)

== Translation notification: Help:Unified login ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta.
The page [[:metawikipedia:Help:Unified login|Help:Unified login]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Help%3AUnified+login&amp;language=mr&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Help%3AUnified+login&amp;language=gu&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Help%3AUnified+login&amp;language=hi&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to हिंदी]

The priority of this page is medium.


&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta translation coordinators‎, ११:३४, २३ मार्च २०२५ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== नवीन धोरण पानांबद्दल सूचना ==

नमस्कार,

मी मराठी विकिपीडियावर काही नवीन धोरण पाने तयार केली आहेत, जी समुदायासाठी उपयुक्त ठरू शकतात. खालील पानांची यादी आहे:  

# [[विकिपीडिया:सद्भावना गृहीत धरा]] (विपी:सगृध)  
# [[विकिपीडिया:सदस्यपान]] (विपी:सप)  
# [[विकिपीडिया:स्रोतांचा संदर्भ]] (विपी:ससं)  
# [[विकिपीडिया:सहमती]] (विपी:सह)  
# [[विकिपीडिया:चर्चा पान मार्गदर्शक तत्त्वे]] (विपी:चप)  
# [[विकिपीडिया:सदस्यत्व तपासनीस]] (विपी:सत)  
# नियुक्ती (विपी:नि)  
# अधिकार काढण्याची प्रक्रिया (विपी:अक)  
# [[विकिपीडिया:संपादन सारांश]] (विपी:ससा)  
# [[विकिपीडिया:तटस्थ दृष्टिकोन]] (विपी:तड)  
# [[विकिपीडिया:लवचिकता]] (विपी:लव)

ही पाने मी स्वतःच्या शब्दांत आणि मराठी विकिपीडियाच्या स्वरूपात लिहिली आहेत. कृपया या पानांचे पुनरावलोकन करून आपल्या सूचना किंवा सुधारणा सांगा. जर काही बदल किंवा जोडणी आवश्यक असेल, तर मी ते करण्यास तयार आहे. समुदायाच्या सहमतीने ही पाने अधिक चांगली करता येतील असे वाटते. आपल्या मार्गदर्शनाची अपेक्षा आहे.

धन्यवाद! [[सदस्य:AShiv1212|AShiv1212]] ([[सदस्य चर्चा:AShiv1212|चर्चा]]) ०७:२६, १ एप्रिल २०२५ (IST)

== Translation notification: Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta.
The page [[:metawikipedia:Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Universal+Code+of+Conduct%2FAnnual+review%2F2025%2FVoter+information&amp;language=mr&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Universal+Code+of+Conduct%2FAnnual+review%2F2025%2FVoter+information&amp;language=gu&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Universal+Code+of+Conduct%2FAnnual+review%2F2025%2FVoter+information&amp;language=hi&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to हिंदी]


The deadline for translating this page is 2025-04-25.

&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;---

Hello, and thank you for the work you do.

'''[https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;amp;group=Centralnotice-tgroup-UCoC_AR_2025_cookie&amp;amp;filter=%21translated&amp;amp;action=translate  We request you also translate these two sentences.]''' There are more details below.

There is an ongoing community vote - the voter information is in the page linked for translation above. We would appreciate your help to [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;amp;group=Centralnotice-tgroup-UCoC_AR_2025_cookie&amp;amp;filter=%21translated&amp;amp;action=translate translate the two sentence CentralNotice banner], as a priority. If you can also translate the voter information page, I know the folks working on this - including the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) group - would be highly appreciative.

~  In cooperation with the U4C&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta translation coordinators‎, २१:००, २३ एप्रिल २०२५ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Xeno (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== मराठी अनुवाद ==

नमस्कार!
अनेक नवीन लेख तयार करताना, मला लेखाचे शीर्षक नेमके काय असावे याबद्दल समस्या येतात आणि विशेषतः जेव्हा इंग्रजीमध्ये समान गोष्टींसाठी अनेक शब्द असतात; किंवा जर हा शब्द मूळचा इंग्रजी नसेल; किंवा जर तो वैद्यकीय/वैज्ञानिक शब्द असेल. उदाहरणार्थ; [[:en:Dismemberment]] आणि [[:en:Dissection]] या वेगवेगळ्या गोष्टी आहेत; परंतु दोन्हीचे भाषांतर फक्त &quot;विच्छेदन&quot; असे केले जाते.

मराठी विकिपीडियावर असे कोणतेही पान आहे का जिथे असे शब्द जोडता येतील आणि सर्व सक्रिय सदस्य तेथे योग्य मराठी शब्द सुचवू शकतील? [[सदस्य:Dharmadhyaksha|धर्माध्यक्ष]] ([[सदस्य चर्चा:Dharmadhyaksha|चर्चा]]) १६:०३, १६ मे २०२५ (IST)

:@[[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]],
:[[विकिपीडिया:भाषांतर प्रकल्प/शब्द,पद आणि वाक्य संचय]] हे पूर्वी होते परंतु अनेक वर्षांत त्यात भर नाही.
:याचे पुनरुत्थान केल्यास हे नक्कीच उपयुक्त होईल.
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १९:५९, १६ मे २०२५ (IST)

== मतदारसंघ नावे ==

निवडणूक आयोगाच्या अधिकृत परिसिमन ऑर्डर मध्ये मतदारसंघांची जशी नावे आहेत त्याच नावा प्रमाणे मतदारसंघांचे लेख असु देत. वलसाड मतदारसंघ १९५७ ते २००९ च्या परिसीमन पर्यंत बुलसर म्हणून होता. ते नाव तसेच असु द्यावेत. अशी बरीच आहेत. मी त्या सर्वांचे लेख विस्तृतपणे लिहितो आहे. थोडा वेळ लागेल. 

[[सदस्य:Aditya tamhankar|Aditya tamhankar]] ([[सदस्य चर्चा:Aditya tamhankar|चर्चा]]) १०:४४, २१ मे २०२५ (IST)

:ते ''बुलसर'' नसून '''बलसार''' (Bulsar, वलसाडचा अपभ्रंश) असे होते. गुजरात व इतर राज्यांमधील आंग्लाळलेली नावे नंतर बदलली गेली परंतु आंग्ल उच्चार जसेच्या तसे राहू द्यावेत. -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १०:४९, २१ मे २०२५ (IST)

अच्छा.. हे माहित नव्हते. धन्यवाद -  [[सदस्य:Aditya tamhankar|Aditya tamhankar]] ([[सदस्य चर्चा:Aditya tamhankar|चर्चा]]) १०:५९, २१ मे २०२५ (IST)

== फिनिक्सच्या राखेतून उठला मोर  ==

फिनिक्सच्या राखेतून उठला मोर
हे पान मी तयार केले आहे. जयंत पवार हे मराठीतील महत्वाचे साहित्यिक व नाटककार होते. त्यांना अनेक पुरस्कार मिळालेले आहेत. फिनिक्सच्या राखेतून उठला मोर हा त्यांचा कथासंग्रह. याला साहित्य अकादमी पुरस्कार मिळाला आहे. हा देशातील सर्वोच्च पुरस्कारांपैकी एक आहे, प्रथम क्रमांकाचाही म्हणता येईल. याबाबतचे संदर्भ दिलेले आहेत. साहित्य अकादमीचे संकेतस्थळही दिलेले आहे. शिवाय इतर अनेक संदर्भ दिलेले आहेत. पुरस्काराशिवाय या कथासंग्रहातील कथांमुळे मराठी साहित्यात एक मोलाची भर पडलेली आहे. पानामध्ये मी मात्र अशी विशेषणे वापरलेली नाहीत. मराठी साहित्याचा मानबिंदू असलेल्या कथासंग्रहाचे पान ठेवावे इतकेच मी लिहू शकतो
Uday0611 [[सदस्य:Uday0611|Uday0611]] ([[सदस्य चर्चा:Uday0611|चर्चा]]) २३:२२, ४ जून २०२५ (IST)

:नमस्कार,
:लेखात दिलेल्या संदर्भासाठी धन्यवाद. तरीसुद्धा काही बदल गरजेचे आहेत.
:# लेखात ''पुस्तकाबद्दलची माहिती'' अपेक्षित आहे. सध्या लेख पुस्तकाचे ''सविस्तर वर्णन'' असल्यासारखा आहे. लेखाच्या धाटणीसाठी उदाहरणादाखल एक झुंज वार्‍याशी किंवा नेपाळचा प्रवास (पुस्तक) हे लेख बघावे. अर्थात तुम्ही घातलेली इतर माहिती (प्रकाशनवर्ष, अनुवाद तपशील, इ.) राहू द्यावा.
:# लेखातील मोघम वाक्ये काढावी, उदा. ''या संग्रहाचे मराठी वाचकवर्गाने व साहित्य जगताने स्वागत केले.'' -- म्हणजे काय?
:# लेखकाची मुलाखत विभाग काढावा. तसेच कथासंग्रहाच्या रसग्रहणाबद्दलचा प्रत्येक तपशील (उदा. मायबोली) न ठेवता त्यांतील २-३ निवडक आणि महत्वाचे उल्लेख ठेवावे.
:अधिक प्रश्न किंवा शंका असल्यास कळवालच.
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०१:१३, ५ जून २०२५ (IST)
::एक झुंज वार्‍याशी किंवा नेपाळचा प्रवास (पुस्तक) पाने बघितली. ती फारच त्रोटक आहेत. मात्र फिनिक्सच्या राखेतून उठला मोर या पानावर बदल केलेला असून कथांची नावे एका ओळीत आता दिलेली आहेत.
::लेखातील मोघम वाक्ये काढावी, उदा. या संग्रहाचे मराठी वाचकवर्गाने व साहित्य जगताने स्वागत केले. -- म्हणजे काय
::हे वाक्य काढले आहे व दुसरे दिले आहे.
::मायबोली व विश्राम गुप्ते यांचे संदर्भ सुचवल्याप्रमाणे काढले.
::लेखकाने स्वत: आपल्या साहित्याबद्दल बोलणे ही नेहमी घडणारी बाब नाही. यामुलाखतीतून कथालेखन प्रक्रिया व लेखकाची भूमिका कळते. ते पानावर अंश देवून स्पष्ट केले आहे. 
::मुलाखत कथासंग्रहाबाबतच आहे, तथापि काढायची असेल तर वगळणे.
::आणखी काय बदल हवा आहे कळवणे.
::धन्यवाद. [[सदस्य:Uday0611|Uday0611]] ([[सदस्य चर्चा:Uday0611|चर्चा]]) ०९:५०, ५ जून २०२५ (IST)
:::वरील लेख फक्त धाटणीसाठी दिले होते.
:::मुलाखत वगैरे लेखकाच्या लेखावर असावे, ते सुद्धा जर लक्षणीय असेल तर. येथे पुस्तकाचे रसग्रहण नाही तर माहिती अपेक्षित आहे.
:::अजून अनेक बदल करता येतील. काही उदाहरणे --
:::''या संग्रहाची सध्या सातवी आवृत्ती आलेली आहे.'' -- सध्या म्हणजे कधी? १० वर्षांनी वाचताना हे वाक्य असंबद्ध होईल.
:::''कवयित्री साहित्यिक नीरजा यांनी या कथासंग्रहाची केलेली समीक्षा महाराष्ट्र टाइम्समध्ये प्रकाशित झालेली होती. त्यात त्या लिहितात;
:::नाटककार जयंत पवार यांचा पहिला कथासंग्रह. या संग्रहात एकूण सात कथा आहेत. त्यातल्या बहुतेक कथांना पार्श्वभूमी आहे ती या मुंबईची, तिथल्या गिरणगावाची, कामगारवस्तींची, चाळसंस्कृतीची, तिथल्या सामान्य माणसाची आणि त्याच्या छोट्या मोठ्या आनंदाची, दु:खाची, शल्यांची, ताणांची आणि माणसाच्या कोतेपणाची, त्याच्याच लपलेल्या अहंपणाची.पवारांच्या या कथा व्यक्तिकेंदी नाहीत तर समूहकेंदी आहेत…''
:::१. हे जाहिरातबाजी वाटते. नीरजा यांनी केलेले वर्णन येथे गरजेचे नाही. लांबलचक प्रस्तावना सुद्धा नको.
:::२. जर येथे हे लिहायचेच तर ''साहित्यिक नीरजा यांच्या मते पवारांच्या या कथा समूहकेंद्री आहेत'' इतकेच पुरेसे आहे.
:::३. हा लेख कुठे उपलब्ध आहे हे वेगळे लिहिण्यापेक्षा त्याचा संदर्भ द्यावा.
:::इतर अनेक त्रुटी आहेत त्याही बघून घेउन काढाव्या. येथील (दर्जेदार) लेखांची लेखनशैली पाहून त्याप्रमाणे लिहावे.
:::तुमच्या योगदानाबद्दल धन्यवाद.
:::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १०:१८, ५ जून २०२५ (IST)
::::मुलाखत वगळली.
::::नीरजा यांनी जे लिहिले आहे ते काढले तथापि ती समी्षा आहे. त्याला अजिबात जाहिताबाजी म्हणता येणार नाही. इथे नमूना बघावा:
::::https://en.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Women_of_Manhattan&amp;wprov=rarw1
::::लेख नको असेल तर काढून टाकणे. [[सदस्य:Uday0611|Uday0611]] ([[सदस्य चर्चा:Uday0611|चर्चा]]) ११:५१, ५ जून २०२५ (IST)
:::::लगेच ''लेख नको असेल तर''....इ. भाषेवर येऊ नये. येथे लेख हवा/नको नाही तर येथील (जुजबी) निकषांप्रमाणे लिहिणे हे अपेक्षित आहे. अनेक संपादक येथे जमेल तसे चौकटीत राहून लिहितात तर आपणही त्यात सहकार्य कराल ही माफक अपेक्षा.
:::::वर लिहिलेल्या इतर बाबींकडे लक्ष वेधतो पण ते बदल मीच करुन घेतो.
:::::पुन्हा एकदा तुमच्या योगदानाबद्दल धन्यवाद.
:::::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १२:२२, ५ जून २०२५ (IST)

== विचारार्थ  ==

काही मुद्दे विचार करण्यासाठी सुचवले आहेत 
 
मी साहित्य प्रेमी वाचक असून मराठी साहित्यिक व साहित्य यांची माहिती विकिपीडियावर द्यावी हा माझा उद्देश आहे. त्यासाठी मी मराठी हिंदी व इंग्लिश साहित्यिक व साहित्य यांच्या विकिपीडिया पानांचे दोन-तीन आठवडे अवलोकन केले होते. 
त्यानुसार मला काही प्रारूप मिळालेले आहेत.
 
अनेक पानांवर असे दिसते की पुस्तकांच्या काही समीक्षांमधील उतारे दिलेले असतात. समीक्षेचा उद्देश आपण म्हटल्याप्रमाणे जाहिरात बाजी नसतो तर त्यातील साहित्यकृतीचे विश्लेषण केलेले असते. केवळ चांगले म्हटलेले नसते तर ते का चांगले आहे हे सांगितलेले असते ज्यायोगे वाचकाची अभिरुची क्षमता वाढते, साहित्यकृती समजण्यास त्याला मदत होते. 
अशी समीक्षा दिलेली काही पाने अशी काही पाने अशी आहेत:
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Danny_and_the_Deep_Blue_Sea
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Mannu_Bhandari
Please see critical reception section
https://en.m.wikipedia.org/wiki/A_Bright_Room_Called_Day
Critics section
 
अशी इतरही पाने आहेत. 
 
तसेच मी आता नव्हे तर आधीच याबाबत गुगल सर्च केला होता व तेथून अशी माहिती मिळाली होती: 
 
समीक्षेतील उतारा (review paragraph) विकिपीडियावर घेतला जाऊ शकतो. तथापि, या उताऱ्याचा योग्य वापर आणि विकिपीडियाच्या धोरणांचे पालन करणे आवश्यक आहे. [1, 1, 2, 2, 3]  
विकिपीडियावर समीक्षेतील उतारा वापरण्याची पद्धत: 
 1. उताऱ्याची सत्यता आणि विश्वासार्हता: विकिपीडियावर कोणताही लेख समाविष्ट करण्यासाठी, तो लेख विश्वसनीय आणि सत्य असावा लागतो. समीक्षेतील उताऱ्यामध्ये तथ्ये आणि माहिती योग्य प्रकारे सादर केली आहे की नाही, हे तपासणे आवश्यक आहे. 
2. संदर्भ: समीक्षेतील उतारा विकिपीडियावर वापरत असाल, तर त्या उताऱ्याचे संदर्भ (references) देणे आवश्यक आहे. हे संदर्भ उताऱ्यातील माहितीच्या स्रोतांची नोंद करतात, ज्यामुळे वाचकांना माहितीची सत्यता तपासता येते. 
3. विकिपीडिया धोरणे: विकिपीडियावर कोणताही लेख किंवा उतारा समाविष्ट करताना, विकिपीडियाच्या धोरणांचे पालन करणे आवश्यक आहे. यात कॉपीराइट, तटस्थता आणि वस्तुनिष्ठता यांसारख्या गोष्टींचा समावेश होतो. 
4. लेखाचे स्वरूप: समीक्षेतील उतारा विकिपीडियावरील लेखात योग्य ठिकाणी समाविष्ट करणे आवश्यक आहे. उताऱ्याला योग्य शीर्षक आणि विभाग देणे, तसेच तो लेखामध्ये एकसंध आणि अर्थपूर्ण वाटणे महत्त्वाचे आहे. 
5. संपादकांनी तपासणी: विकिपीडियावर कोणताही बदल किंवा लेख समाविष्ट करताना, इतर संपादकांनी त्यांची तपासणी करतात. त्यामुळे, तुम्ही समाविष्ट करत असलेला उतारा योग्य आणि उपयुक्त आहे की नाही, हे तपासले जाते, असे Wikipedia मध्ये नमूद केले आहे. [1, 1, 4, 5]  
 निष्कर्ष: 
समीक्षेतील उतारा विकिपीडियावर वापरणे शक्य आहे, परंतु त्याचे योग्य पालन आणि विकिपीडियाच्या धोरणांचे पालन करणे आवश्यक आहे. [1, 1, 2, 2]  
उदाहरण: 
जर तुम्ही एखाद्या पुस्तकावरची समीक्षा वाचली आणि त्यात तुम्हाला काही उपयुक्त माहिती मिळाली, तर तुम्ही ती माहिती विकिपीडियावरील संबंधित लेखात समाविष्ट करू शकता. मात्र, त्याआधी, तुम्हाला त्या समीक्षेचा संदर्भ द्यावा लागेल आणि ती माहिती विकिपीडियाच्या धोरणांना योग्य आहे की नाही, हे तपासणे आवश्यक आहे. 
 एकूण समीक्षेतील उतारा व तो कुठे प्रसिद्ध झाला आहे व कोणी लिहिला आहे इत्यादी माहिती देण्यास हरकत नसावी. 
याबाबत आपले धोरण ठरवावे. 
 
तसेच दुसरा मुद्दा, माहिती देताना कथांची नावे, पुस्तकांची नावे ही मी बघितलेल्या अनेक पानांवर एकाखाली एक दिलेली असतात कधी ती बुलेट पॉईंट किंवा क्रमांकित केलेली असतात. यामुळे ती वाचणे सोपे जाते व डोळ्यांना चांगले असते. 
एकाच ओळीत एका मागोमाग एक नावे देणे गिचमिड वाटते व वयस्कर लोकांसाठी त्रासदायक आहे. 
रचनेबाबत ठोस असा नियम दिसत नाही. संपादकाला तिथे स्वेच्छानिर्णयन म्हणजे discretion असावे.
याचाही आपण विचार करावा. 

तसेच पुस्तकांच्या मुखपृष्ठाचे फोटो काढून ते माहिती चौकटीत दिले तर चालेल का कृपया कळवणे. 
गुगल शोध मध्ये ते चालेल असे दिलेले आहे

धन्यवाद. 

[[सदस्य:Uday0611|Uday0611]] ([[सदस्य चर्चा:Uday0611|चर्चा]]) १८:४४, ६ जून २०२५ (IST)

:नमस्कार @[[सदस्य:Uday0611|Uday0611]],
:सर्वप्रथम, या तपशीलवार संदेशासाठी धन्यवाद.
:दुसरे, स्पष्ट सांगायचे तर मराठी विकिपीडियावरील साहित्याबद्दलचे लेख तुटपुंजे (संख्या आणि आशय दोन्हीमध्ये) आहेत. त्यांत भर घालण्याची मोठी गरज आहे. तुम्ही यात पुढाकार घेत असलेले पाहून आनंद झाला.
:आता तुमच्या मुद्द्यांविषयी --
:# समीक्षा -- विकिपीडियावर पुस्तका बद्दलची माहिती अपेक्षित आहे. पुस्तकाबद्दलच्या मतांबद्दलची नव्हे. तरीही काही प्रमाणात समीक्षेचे लघुरूप देण्यास हरकत नाही. त्यातही काही नियम आणि संकेत पाळणे गरजेचे आहे.
::# ही समीक्षा असावी. रसग्रहण नव्हे.
::# असा उतारा प्रतिसमीक्षा २-३ वाक्यांचा असावा. भाराभर अवतरणे नकोत, नाहीतर लेख चारआणे आणि समीक्षा बाराआणे असे व्हायचे.
::# प्रत्येक पुस्तकाला अशी समीक्षा असू नये. पुरस्कृत किंवा वादग्रस्त पुस्तकांना असावी. वादग्रस्त पुस्तकांसाठी खालील नियम नक्की पाळला जावा.
::# फाजील स्तुती, व्यक्तिगत हल्ले किंवा एकतर्फी मते मांडणाऱ्या समीक्षाच नसाव्यात -- हा नियम कटाक्षाने पाळावा.
::# लेखकाने, प्रकाशकाने, समीक्षकाने किंवा इतर हितसंबंध असलेल्याने स्वतः अशी समीक्षांचे अवतरण येथे करू नये. उद्धृत करण्यास हरकत नाही.
::# इतर नियम/संकेत, जसे दिसतील/सुचतील तसे.
:मराठी विकिपीडियावर अनेक वेळा स्वतःची, आपल्या पुस्तकांची, कंपन्यांची किंवा इतर हितसंबंधांची जाहिरात करणारे अवतरले आहेत. अनेकदा पैसे घेउन असे लिखाण करणाऱ्या भाडोत्री व्यक्तीही दिसतात. इतकेच नव्हे तर मराठी (किंवा असे इतर छोटे) विकिपीडियावर ''अँकर'' लेख टाकून त्याचा संदर्भ किंवा आधार घेउन इंग्लिश विकिपीडिया आणि इतर संकेतस्थळांवर आपले हितसंबंध पसरवणे हे सुद्धा दिसते.
:मराठी विकिपीडियाचा असा दुरुपयोग होऊ नये म्हणून हे संकेत.
:# कथा किंवा कवितासंग्रहांमधील नावे.
::# अशी यादी असण्यास हरकत नाही परंतु येथे ही प्रत्येक संग्रहाला हे असू नये. प्रकरणांची यादी तर नकोच.
::# यादी एक सलग बुलेट लिस्ट न करता ती दोन किंवा तीन रकान्यांची (कॉलम) करावी, ज्याकरवे लेखाची लांबी अवास्तव वाढणार नाही आणि पानावर असलेल्या ''रियल इस्टेट''चा सदुपयोग होईल.
:शेवटी आणि महत्वाचे --
::विकिपीडियावरील नियम आणि संकेत संकुचित नाहीत, किंबहुना त्यांत गरजेप्रमाणे बदल करणे हा सुद्धा एक संकेतच आहे. येथील लिखाणात आणि रचनेत सुधारणा होईल असे काही दिसल्यास नक्की उहापोह करावा. येथे अनेक जाणते, जुने आणि अनुभवी संपादक स्वयंसेवक म्हणून काम करतात. त्यांच्या मतांचा आणि अनुभवाचा जरुर उपयोग करुन घ्यावा.
:पुन्हा एकदा धन्यवाद.
:
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २२:०४, ६ जून २०२५ (IST)
::ता.क. मुखपृष्ठाचे चित्र काढून लावताना कोणत्याही प्रताधिकाराचा भंग होउ नये याची काळजी घ्यावी. [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १३:१५, ७ जून २०२५ (IST)
::आपले उत्तर वाचून खेद झाला. 
::मी दिलेल्या विकिपीडियाच्या पानांकडे व त्यात कशाप्रकारे लेख दिलेला आहे याकडे आपण दुर्लक्ष केलेले आहे. 
::पानात किती संदर्भ असावेत याबाबत विकिपीडियाचा कोणताही नियम नाही. उलट जास्तीत जास्त संदर्भ द्यावेत असेच लिहिलेले आहे. 
::पुन्हा एकदा एका पानाची लिंक देत आहे. 
::https://en.wikipedia.org/wiki/Roger_Ebert
::या पानावर २९८ संदर्भ दिलेले आहेत. 
::असे अनेक संदर्भ असलेली अनेक पाने आहेत. 
::कमीत कमी संदर्भ असावेत हा नियम तुम्ही लावलेला आहे, विकिपीडियाचा तसा नियम  नाही. 
::तेच समीक्षेबाबतही आहे. आधी तुम्ही म्हणता एक ओळ फक्त द्या नंतर म्हणता दोन-तीन वाक्याचा असावा. अशी घासाघीस करण्यात मला स्वारस्य नाही. असे करावे लागेल याची कल्पनाही नव्हती.
::उतारा एवढा द्यायचा असतो ज्यातून काहीतरी अर्थपूर्ण बोध होईल. दोन वाक्यं- तीन वाक्यं असा निकष नसतो. 
::यासाठी एका पानांची लिंक देत आहे.
::https://en.wikipedia.org/wiki/Outside_Mullingar
::यात समीक्षा कशी दिली आहे ते दिसते. अशी आणखी पाने आहेत.
::तुम्ही म्हणत आहात समीक्षा असावी रसग्रहण नव्हे. नेमका फरक आपल्याला माहिती आहे का? रसग्रहण हा शब्द शालेय जीवनानंतर आज मी पहिल्यांदाच वाचला.
::खुद्द समीक्षेमध्ये आस्वादक समीक्षा, अकादमीक समीक्षा, सौंदर्यवादी समीक्षा असे अनेक प्रकार आहेत. त्याबाबतही तुमचे काही नियम आहेत का? 
::तसेच समीक्षा कोणी लिहिली, त्यात काय आहे हे थेट सुरुवातीलाच समजणेसुद्धा आवश्यक आहे तर वाचक तिकडे जातील.
::एकतर्फी मते मांडणाऱ्या समीक्षा नसाव्यात हे जे तुम्ही म्हटलं आहे ते सब्जेक्टिव्ह आहे. एखादे पुस्तक अतिशय चांगले असेल तर त्याच्यावर चांगलेच लिहिले जाईल. 
::मराठीतील साहित्य व्यवहाराची आपल्याला कल्पना नाही असे दिसते. मराठीत वर्तमानपत्रातून परीक्षण प्रसिद्ध होते, काही साप्ताहिके व मासिके यातून परीक्षण प्रसिद्ध होते. वर्तमानपत्रांच्या साईट असतात परंतु काहीच साप्ताहिकांच्या डिजिटल साईट आहेत. अनेक पुस्तकासंबंधी ती चांगली पुस्तके असूनही काहीही प्रसिद्ध झालेले नसते. 
::इतर नियम संकेत जसे दिसतील सुचतील तसे याचा अर्थ हे तुम्ही अतिशय खुले ठेवलेले आहे व जेव्हा तुमच्या मनात येईल तेव्हा तुम्ही नाकाराल.
::विकिपीडियाचे नियम व निकष काय आहेत ते बघावे. त्यासाठी मी पानाची लिंक दिलेली आहे व तो प्रीसिडंट आहे. इंग्लिश विकिपीडियावर जे चालते ते मराठी विकिपीडियावर तुम्ही का नाकारत आहात?
::रचनेबाबतही अनेक पानांवरती कथांची नावे एकाखाली एकच दिलेली आहेत. एका मागोमाग एक असे देणे हे गचाळपण आहे. 
::मी म्हणत आहे तशाप्रकारे बुलेट लिस्ट दिलेली, क्रमांक दिलेली अनेक पाने आहेत. तुम्ही शोधू शकता की मी लिंक देऊ? 
::त्यात पुन्हा सलग बुलेट लिस्ट करू नये असे तुम्ही दिले आहे परंतु हाही विकिपीडियाचा नियम नाही. अनेक ठिकाणी बुलेट लिस्ट किंवा क्रमांक देऊन यादी केलेली आहे. 
::दोन-तीन रकान्यांची वगैरे म्हणजे पुन्हा गचाळपण.
::प्रत्येक संग्रहाला अशी यादी असू नये म्हणजे काय? असा भेदभाव का करायचा?  
::मला काम करायचे असेल तर मी नीट व व्यवस्थित करतो व दिसायला चांगले असेल हेही बघतो. 
::विकिपीडियाचा नियम व निकष व प्रीसिडंट जो आहे त्याचे मी अनुपालन करत आहे. 
::गचाळ काम करण्यात मला स्वारस्य नाही. 
::विकिपीडिया वरील नियम आणि संकेत संकुचित नाहीत असे आपण म्हणता परंतु आपण ते संकुचित करत आहात. तुम्ही स्वतःला विकिपीडियाच्या नियमांच्यावर सुपर इम्पोज करत आहात. 
::विकिपीडियाचा आधी दुरुपयोग झाला तो झाला, परंतु म्हणून आता प्रत्येक नव्या व्यक्तीकडे किंवा प्रत्येक लेखाकडे संशयाने बघू नये. लेखनाचा विषय, मजकुराचा दर्जा याचे मेरिट बघावे. प्रत्येक जण इथे जाहिरात करायला येत नाही याची नोंद घ्यावी. जाहिरातबाजी हा अतिशय चुकीचा शब्द आहे जो तुम्ही वापरत आहात.
::मी स्वतः लेखक आहे व माझे अनेक लेख प्रसिद्ध झालेले आहेत परंतु मी स्वतः संबंधित कधीही विकिपीडियावर काहीही टाकणार नाही. त्याबाबत चिंता नसावी. हा खुलासा मुद्दाम केला आहे. 
::हा खुलासा करण्याचे दुसरे कारण मी आयटीमध्ये काम केलेले आहे तसेच विकिपीडियावर कशाप्रकारे लेख लिहिले जातात याचा अनेक पाने बघून मी अभ्यास केलेला आहे व त्यानुसार पान बनवत आहे. त्यामुळे मला जेव्हा मदत लागेल तेव्हा मी घेईनच व घेतलेली आहे, त्याबाबत चिंता नसावी. 
::विकिपीडिया हा संपूर्ण प्रकल्प लोकांनी चालवलेला आहे तो एकमेकांच्या सहकार्याने चालवलेला आहे. या उद्देशाला आपण कृपया हरताळ फासू नये ही विनंती.
::विकिपीडियाबाबतचाच माझा ‘जगाच्या कल्याणा विकिपीडिया’ हा लेख अनेक वर्षांपूर्वी प्रसिद्ध झाला होता. 
::मी ज्या उमेदीने इथे काम करायला आलो होतो व साहित्यप्रेमी या नात्याने साहित्यिकांची व पुस्तकांची माहिती द्यावी हा माझा उद्देश होता ती उमेद आता राहिलेली नाही. 
::दोन प्रौढ व्यक्तींचे प्रत्येक बाबतीत सदैव एकमत होऊ शकत नाही ही मूलभूत बाब आहे. कोणीही दिलेला मजकूर व त्याची रचना विकिपीडियाच्या नियमानुसार व निकषानुसार आहे का इतकेच बघावे. तुम्ही मायक्रो मॅनेजमेंट करत आहात त्याची आवश्यकता नाही. 
::हे केवळ मी तुम्हाला मार्गदर्शनार्थ सुचवले आहे म्हणजे तुम्ही एक धोरण ठरवावे. इतर कोणी नवीन व्यक्ती आली तर निदान तिला सोयीचे होईल.
::मी आता इथे फिरकणार नाही. चिंता नसावी.
::Good bye. [[सदस्य:Uday0611|Uday0611]] ([[सदस्य चर्चा:Uday0611|चर्चा]]) १२:२१, ८ जून २०२५ (IST)
:::तुमचे येथील उत्तर वाचून व एकूण पवित्रा पाहून तुम्ही येथे मदत करण्यास नाही तर '''माझेच कसे बरोबर आणि इतर सगळे कसे मूर्ख''' हेच दाखविण्यासाठी आला आहात/होतात याची खात्री पटली.
:::मी दिलेल्या प्रतिसादातील मथितार्थ न बघता पुन्हा नसत्या विषयांवर भाराभर मतांच्या पिंका टाकून पसार झालेले दिसत आहात.
:::तुमच्या काही वाक्यांवरुन, उदा. ''प्रत्येक संग्रहाला अशी यादी असू नये म्हणजे काय? असा भेदभाव का करायचा?'', ''दोन-तीन रकान्यांची वगैरे म्हणजे पुन्हा गचाळपण'', इ. पाहून तुम्हाला '''क्राउडसोर्स्ड''', आणि विशेषतः विकिपीडियावर अगदी तुटपुंजा अनुभव आहे हे उघड होते.
:::''मी आयटीमध्ये काम केलेले आहे'' हे वाक्य हास्यास्पद आहे. आयटी मध्ये काम केलेले अनेक लोक येथे आहेत. अनेक दशकांचा त्यांचा अनुभव घेउन ते येथे नम्रपणे आणि उद्दाम मते (''खाली पहा'') न मांडता सामंजस्याने काम करतात. तुम्हाला हे करण्यात स्वारस्य नसल्यास तुम्ही इतर ठिकाणी जावे यात विकिपीडियाचे आणि तुमचे, असे दोघांचेही भलेच होईल.
:::असो. तुम्ही इतर ठिकाणी काही तरी सकारात्मक काम कराल ही आशा.
:::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १८:१९, ८ जून २०२५ (IST)

:::''तुम्ही शोधू शकता की मी लिंक देऊ?'' -- आता याला ''अहो काका, अशा लिंक भाराभर सांडून ठेवायला अवघड नाही. तुम्ही शोधता कि टाकू खंडीभर तुमच्या चर्चा पानावर?'' असे उत्तर देणे हा उद्दामपणा झाला असता परंतु मी ते करीत नाही आहे. अधिक काय लिहावे. तुम्ही सुज्ञ आहात (?)

:::ता.क. जितक्यांदा तुमचा संदेश वाचला तितक्यांदा हसू येण्यासारखे नवीन काहीतरी सापडले, उदा. ''गचाळ काम करण्यात मला स्वारस्य नाही.'' तुम्ही लिहिलेल्या लेखाची (गचाळ आणि ढिसाळ) प्रस्तावना, अनुक्रमणिका आणि सुधारित आवृत्ती, यांमधील फरक आपणच पहावा. नाही कळल्यास सांगतो.

'''खालील संदेश Uday0611 या सदस्याने चुकीच्या ठिकाणी घातलेला होता. सदस्याच्या अननुभवामुळे हे कदाचित झाले असेल.''' तो योग्य ठिकाणी हलविला. -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १९:०७, ८ जून २०२५ (IST)
-----
::::तुमचा हाच हट्ट आहे की अंतिम शब्द तुमचाच राहील आणि तुम्ही दिल्याप्रमाणेच सर्व व्हावे.
::::मी पुन्हा पुन्हा लिहिले आहे विकिपीडियाचे नियम व निकष याप्रमाणे मी काम केले आहे. मी जे अल्प काम केले आहे ते बघूनही तुम्ही दोषारोप करता याचा अर्थ तुम्हाल पाने होण्यात इंटरेस्ट नाही तर फक्त स्वत:ची सत्ता गाजवायची आहे.
::::मी भरपूर सकारात्मक काम केलेले आहे.
::::तुम्हाला साहित्याची तुटपुंजीही जाण नसताना, साहित्य अकादमी म्हणजे काय माहीत नसताना तुम्ही ढवळाढवळ करू नये. माझा आता संबंधच नाही परंतु कोणी लिहिले तर म्हणून सांगत आहे. क्राउडसोर्स्ड असे शब्द वापरणे याला जार्गन वापरून घाबरवून टाकणे म्हणतात.
::::मी आयटीचे लिहिले कारण अगदी बारीकसारील सूचना तुम्ही देत आहात. आधी त्या व्यक्तीबद्दल जाणून घ्या.
::::मी लिंक दिलेल्या आहेत त्या काय संकेत आहेत ते दाखवण्यासाठी. ज्या विकिपीडियावर तुम्ही काम करता त्याला तुम्हीच पिंका म्हणत आहात ही तुमची खरी भावना दाखवते.
::::निदान आता तरी सुधराल असे लिहावे वाटते पण फरक पडणार नाही माहीत आहे.
::::राम राम [[सदस्य:Uday0611|Uday0611]] ([[सदस्य चर्चा:Uday0611|चर्चा]]) १८:४५, ८ जून २०२५ (IST)
::::थोड्याच दिवसात User dectivate करत आहे. सुखात रहा. [[सदस्य:Uday0611|Uday0611]] ([[सदस्य चर्चा:Uday0611|चर्चा]]) १८:४८, ८ जून २०२५ (IST)
-----

:::::''तुमचा हाच हट्ट आहे की अंतिम शब्द तुमचाच राहील आणि तुम्ही दिल्याप्रमाणेच सर्व व्हावे.''
:::::'''आता मी जातो''' म्हणून सुद्धा उत्तर द्यायला परत आलात. यात अंतिम शब्द कोणाला हवा आहे हे उघड आहे (हिंट -- आपण स्वतः)
:::::''मी पुन्हा पुन्हा लिहिले आहे विकिपीडियाचे नियम व निकष याप्रमाणे मी काम केले आहे''
:::::पुन्हा एकदा -- तुमची प्रस्तावना, अनुक्रमणिका पहा -- नियम आणि निकष यांना धाब्यावर बसवून आपल्या मताने लिहिले हे सुद्धा उघड आहे.
:::::''मी जे अल्प काम केले आहे ते बघूनही तुम्ही दोषारोप करता''
:::::'''दोषारोप'''? वा! चोराच्याच.... काका, मागच्या आणि पुढच्या '''लगेचच्याच''' वाक्यात आरोप तुम्ही केलेत...मी नव्हे. पुन्हा एकदा, राग थुंकून टाकून, आपला संवाद वाचा. माझी विधाने ही झालेल्या त्रुटी (चुका सुद्धा नव्हेत) दाखवित आहेत. आरोप किंचितही नाही.
:::::''याचा अर्थ तुम्हाल पाने होण्यात इंटरेस्ट नाही तर फक्त स्वत:ची सत्ता गाजवायची आहे.''
:::::(तुम्ही थेट माझ्यावर घसरलात म्हणून माझे उदाहरण देतो) आता तुम्ही वीस वर्षे मागे जाउन पहा की पाने होण्यात इंटरेस्ट मला (आणि इतरांना) किती आहे. येथे आणून टाकलेली घाण उपसण्यात मी  किती वेळ घालवला आहे....उद्दाम, उद्धट संपादकांशी संवाद साधण्यात किती मनस्ताप करुन घेतला आहे हे पहा. हे पाहण्यात तुमचे २-४ आठवडे तरी जातील....आणि करमणूकही होईल. येथील किती संकेत, नियम सार्वमताने घेतले गेले याचेही एकदा सर्वेक्षण करा.
:::::''मी भरपूर सकारात्मक काम केलेले आहे.''
:::::इतरत्र असेल. येथे येउन मात्र २-४ पानांची भर घालून नसते वाद घातले.
:::::''मी आयटीचे लिहिले कारण अगदी बारीकसारील सूचना तुम्ही देत आहात. आधी त्या व्यक्तीबद्दल जाणून घ्या.''
:::::पुन्हा एकदा हास्यास्पद विधान. आयटीमध्ये काम केल्याचा, बारीकसारीक सूचना देण्या/घेण्याचा संबंध काय? तुम्हाला नेमके कळावे म्हणून सुचवले (तरीही कळले नाहीच).
:::::''मी लिंक दिलेल्या आहेत त्या काय संकेत आहेत ते दाखवण्यासाठी. ज्या विकिपीडियावर तुम्ही काम करता त्याला तुम्हीच पिंका म्हणत आहात ही तुमची खरी भावना दाखवते.''
:::::आता करमणूकच करुन देण्याचे ठरवले आहेत असे दिसते....किंवा तुमच्या डोक्यात रागाचा भडका पडला असावा. काका.....तुमची अद्वातद्वा, विषयांतर करणारी मते, या पिंका. लिंका आणि पिंका यातील फरक समजून घ्या! माझी भावना काय आहे हे माझ्या संपादनातून आणि इतर कामातून कळते. तुमची पुस्ती नको.
:::::''निदान आता तरी सुधराल असे लिहावे वाटते पण फरक पडणार नाही माहीत आहे.''
:::::नकाच लिहू मग....टा टा.
:::::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १९:०५, ८ जून २०२५ (IST)
:::::ता.क. तुम्ही येथे पुन्हा एकदा येउन वाचणार आणि उत्तर देणार हे '''नक्कीच'''. मग तेव्हा पुन्हा भेटूच :-) आशा आहे तेव्हा रागाच भर ओसरुन पुन्हा एकदा, नव्याने संवाद साधाल. आतापर्यंतच्या (कसा का असेना) योगदानाबद्दल धन्यवाद. [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १९:०५, ८ जून २०२५ (IST)

'''पुन्हा एकदा, खालील संदेश Uday0611 या सदस्याने चुकीच्या ठिकाणी घातलेला होता. सदस्याच्या अननुभवामुळे हे कदाचित झाले असेल.''' तो योग्य ठिकाणी हलविला. -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १९:२६, ८ जून २०२५ (IST)
-----
::::::किरकोळ काहीतरी फरक करून, खाली वर करून तुम्ही मोठी सुधारणा केल्याचा आव आणत आहात. ज्याला तुम्ही सुधारणा म्हणत आहात तो खरं तर तुम्ही गचाळपणा केलेला आहे. 
::::::तुम्ही आधी तुमचा अहं बाजूला ठेवा, थोडा नम्रपणा शिका, दुसऱ्याचे ऐकून घ्यायची तयारी ठेवा, लिंक दिल्या आहेत ते  मी जे म्हणतोय ते बरोबर आहे की नाही तुम्हाला बघता यावे यासाठी. 
::::::तुम्ही स्वतःचे आर्बिटरी  नियम लावू नका. विकिपीडियाच्या नियमाप्रमाणे चला.
::::::तुमचा अहंकार बाजूला ठेवून मग लिहा किंवा लिहूच नका. [[सदस्य:Uday0611|Uday0611]] ([[सदस्य चर्चा:Uday0611|चर्चा]]) १९:१६, ८ जून २०२५ (IST)
:::::::हम्म्....आता मात्र तुमच्या ''मी किती अनुभवी आहे'' या पवित्र्यावर जाम संशय येऊ लागला आहे. क्रमांतर करुन संदेश लिहिले की कोण कोणास काय म्हणले हे कळणे अशक्य होते.
:::::::''ज्याला तुम्ही सुधारणा म्हणत आहात तो खरं तर तुम्ही गचाळपणा केलेला आहे.'' 
:::::::हसावे की रडावे? हसावेच.....''संवादात प्रत्येकाचे उत्तर जसेच्या तसे ठेवावे, त्यात इतरांनी बदल करू नयेत'', हा विकिपीडियावरील तर आहेच आहे पण साधा संवादासाठीचा नियम आहे. जेथे तेथे उत्तरे टाकणे, ज्याकरवे संभ्रम निर्माण होईल हाच गचाळपणा किंवा ढिसाळपणा. आता तरी आवरा राग आपला. फालतू चुका करुन हसे करुन घेत आहात. शांत झाल्यावर पाहिजे तर बोला.
:::::::''थोडा नम्रपणा शिका''
:::::::पुन्हा एकदा.....जरा येथील संपादन इतिहास चाळा. उद्धटपणा दाखविल्यास सारखा नम्रपणाच ठेवणे हे शहाण्याचे लक्षण नव्हे. या बाबतीत मी तुकारामांचा शिष्य आहे -- ''भले तर देऊ कासेची लंगोटी । नाठाळाचे....''
:::::::''तुम्ही स्वतःचे आर्बिटरी  नियम लावू नका. विकिपीडियाच्या नियमाप्रमाणे चला.''
:::::::पु्हा एकदा हवेत गोळीबार.....कोणते आर्बिट्ररी नियम? तुमच्या त्रुटी हटकण्याचा?
:::::::अच्छा...पुन्हा एकदा लवकरच भेटू कारण आधीच्या अनुभवावरुन ठाम माहिती आहे की ''मी जातो....मी जातो'' म्हणूनसुद्धा तु्म्ही काही येथून इतक्यात जात नाहीत.
:::::::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १९:२६, ८ जून २०२५ (IST)
::::::::अरे अरे किती समजावून सांगावं लागतं तुम्हाला? 
::::::::बुलेट लिस्ट नको याचं काही कारणच नाही हा तुमच्या खिशातला नियम आहे. 
::::::::संदर्भ कमीत कमी हाही तुमचाच नियम आहे. २९८ संदर्भ असलेले पान मी दाखवले आहे.
::::::::तुम्ही चूक मान्य करा, तो नम्रपणा शिका. 
::::::::आता मला शंका येत आहे नव्हे खात्री झाली आहे मी काय म्हणतोय तेच तुम्हाला समजत नाही. तुम्ही फक्त माझेच खरे यावरच अडून बसला आहात. 
::::::::विकिपीडियावर तुम्ही काम केले म्हणजे तुम्ही त्याचे मालक होत नाही. 
::::::::तुम्ही त्यावर मालकी हक्क प्रस्थापित करत आहात.
::::::::हे मी आधीच दिलेले होते दोन प्रौढांचे एकमत होऊ शकत नाही प्रत्येक बारीक-सारीक शब्द तुम्ही बदलण्याचे कारणच नाही. [[सदस्य:Uday0611|Uday0611]] ([[सदस्य चर्चा:Uday0611|चर्चा]]) १९:४०, ८ जून २०२५ (IST)
:::::::::रावसाहेब,
:::::::::''बुलेट लिस्ट नको याचं काही कारणच नाही हा तुमच्या खिशातला नियम आहे.''
:::::::::''संदर्भ कमीत कमी हाही तुमचाच नियम आहे. २९८ संदर्भ असलेले पान मी दाखवले आहे.''
:::::::::डोके ठिकाणावर आहे का? बुलेट लिस्ट का नको याचे कारण समजावून सांगितले. तुमच्या रागाने माखलेल्या मस्तकात ते शिरले नाही. वाचा पुन्हा....मराठीतच आहे. आणि हा '''नियम''' हे कोणी सांगतले हो? तुमच्याशी बोलताना मी माझे मत मांडले आणि तुम्ही त्याचा काय वाटेल तो अर्थ लावून बोलता आहात. वा.....!
:::::::::''संदर्भ कमीतकमी पाहिजेत'' हा माझा नियम? अहो तात्या, ''संदर्भ द्या संदर्भ द्या'' म्हणून येथे कंठशोष करणाऱ्यांतील मी एक आहे.&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; उचलली जीभ अन् लावली टाळ्याला, आँ?
:::::::::महाशय, येथे थोडा वेळ घालवा....वाचा.....काम करा....इतरांचे काम पहा (माझे नव्हे...इतर अनके निःस्वार्थीपणे काम करणाऱ्यांचेही).....उगीच उंटावरुन शेळ्या हाकत फिरू नका.
:::::::::''हे मी आधीच दिलेले होते दोन प्रौढांचे एकमत होऊ शकत नाही प्रत्येक बारीक-सारीक शब्द तुम्ही बदलण्याचे कारणच नाही''
:::::::::येथे एकच प्रौढ आहे आणि तो तुमच्या कळपटाशेजारी नाही. हे नक्कीच :-)
:::::::::स्वतः काय केले....केले पाहिजे....याचा अचानक साक्षात्कार झाल्यावर लाज वाटून हे सगळे माझ्यावर फेकत असल्यासारखे वाटते आहे.
:::::::::असो...तुम्ही जाणार होतात.....अनेक तासांपूर्वी....अगदी ''सुखाने रहा'' असा आशीर्वाद देखील देउन झाला.....काय झाले.....बस चुकली?
:::::::::टा...टा!
:::::::::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ००:४३, ९ जून २०२५ (IST)
:::::::::&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; विकिपीडियाच्या चौकटीत राहून दिलेले संदर्भ. या बाबतीत अजून एक -- येथे तुम्ही लिहिलेल्या लेखात देऊ केलेले इंग्लिश आणि खुद्द मराठी विकिपीडियाचे संदर्भ पाहून तुमचे विकिपीडियाबद्दलचे ''अगाध'' ज्ञान कळले....इतरही अनेक उदाहरणे आहेत, पण तूर्तास इतकेच.
:::::::::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ००:४३, ९ जून २०२५ (IST)

== संदेश हिवाळे यांच्याशी संबंधित संशयित सॉकपपेट्री/मिटपपेट्री ==


संदेश9822 यांच्या 2022 मधील ([[:mr:विकिपीडिया:कौल/प्रचालक#संदेश_हिवाळे]]) मराठी विकिपीडियावरील प्रचालकपदाच्या निवडीसाठी संशयित सॉकपपेट्री किंवा मिटपपेट्री. सूचीबद्ध वापरकर्त्यांनी कमी संपादन इतिहास दर्शवला असून, त्यांची मुख्य कार्यक्षमता RfA मध्ये मतदान करणे होती, त्यानंतर ते निष्क्रिय झाले. वापरकर्ता:Sumedhdmankar यांनी 22 मे 2022 ते 14 ऑगस्ट 2022 पर्यंत फक्त 16 संपादने केली, RfA ला समर्थन दिले आणि 12 फेब्रुवारी 2024 पर्यंत 43 संपादनांनंतर निष्क्रिय झाले [https://mr.m.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%80%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE:%E0%A4%95%E0%A5%8C%E0%A4%B2/%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%9A%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%95&amp;diff=prev&amp;oldid=2187215]. वापरकर्ता:Surendra Rajaram Shinde यांचे पहिले संपादन RfA समर्थनासाठी होते, 23 ऑक्टोबर 2022 ते 26 नोव्हेंबर 2023 पर्यंत फक्त 60 संपादने केली आणि निष्क्रिय झाले [https://mr.m.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%80%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE:%E0%A4%95%E0%A5%8C%E0%A4%B2/%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%9A%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%95&amp;diff=prev&amp;oldid=2190508]. वापरकर्ता:प्रतिक रामटेके यांनी 14 मे 2021 ते 28 मे 2022 पर्यंत 17 संपादने केली, 22 ऑक्टोबर 2022 रोजी RfA समर्थनासाठी पुन्हा सक्रिय झाले आणि त्यानंतर संपादने केली नाहीत [https://mr.m.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%80%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE:%E0%A4%95%E0%A5%8C%E0%A4%B2/%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%9A%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%95&amp;diff=prev&amp;oldid=2190967]. वापरकर्ता:विष्णु एरंडे, 27 मे 2022 रोजी नोंदणीकृत, यांनी सुरवतात्रीला 3 संपादने केली, RfA ला समर्थन दिले आणि 2023 जनवारी 26 पर्यंत 24 संपादनांनंतर निष्क्रिय झाले [https://mr.m.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%80%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE:%E0%A4%95%E0%A5%8C%E0%A4%B2/%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%9A%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%95&amp;diff=prev&amp;oldid=2190967]. हे नकाटे RfA च्या निकालावर परिणाम करणारी संभवत: सॉकपपेट्री किंवा समन्वित मतदान दर्शवतात, तपासणीची विनंती करत आहे. [[सदस्य:SachinSwami|SachinSwami]] ([[सदस्य चर्चा:SachinSwami|चर्चा]]) १९:५४, १४ जून २०२५ (IST)

:या User व्यतिरिक्त इंग्लिश विकिपीठियावर SPI आणखी एका User ची केस सुरु आहे जे पुरावे त्यांच्या दिशेने दाखवतात [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Sockpuppet_investigations/Sandesh9822]. [[सदस्य:SachinSwami|SachinSwami]] ([[सदस्य चर्चा:SachinSwami|चर्चा]]) २०:०१, १४ जून २०२५ (IST)
::@[[सदस्य:SachinSwami|SachinSwami]],
::Above message seems to be machine translated and only partly legible. Since this involves allegations and a request for action/investigation, I'd like to make sure I understand the issue and the request well before proceeding. You can write in English on this page if you prefer.
::From the message above, I understand that --
::# @[[सदस्य:Sandesh9822|Sandesh9822]]'s admin election has evidence of sockpupetry/mitpupettry or coordinated voting
::# @[[सदस्य:Sumedhdmankar|Sumedhdmankar]], @[[सदस्य:Surendra Rajaram Shinde|Surendra Rajaram Shinde]], @[[सदस्य:प्रतिक रामटेके|प्रतिक रामटेके]], @[[सदस्य:विष्णु एरंडे|विष्णु एरंडे]] are suspected sockpuppets.
::# w:en has another SPI case under investigation that involves @[[सदस्य:Sandesh9822|Sandesh9822]]
::# You'd like me to investigate.

::1. Is my understanding of your message correct?
::2. What exactly would you like me to investigate? It is not clear from the message, so please elaborate.
::3. Where did your request for action originate? Is there an associated investigation elsewhere, e.g., the SPI case you referenced, that prompted this request?
::Thanks.
::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २०:१३, १४ जून २०२५ (IST)
:::Your understanding is correct. For more details, I have explained clearly in English in the SPI case. My Marathi is not very fluent, so I apologize for that, but I tried to convey the same to you in Marathi. [[सदस्य:SachinSwami|SachinSwami]] ([[सदस्य चर्चा:SachinSwami|चर्चा]]) २०:२९, १४ जून २०२५ (IST)
::::@[[सदस्य:SachinSwami|SachinSwami]],
::::Thanks for confirming. While we want all/most communication here to happen in Marathi, such cases are an exception. I appreciate you trying to use Marathi though.
::::I will take a look at the SPI case shortly.
::::In the meanwhile, can you please explain what is it that you'd like me to investigate as an admin/crat? Stewards and checkusers likely are better folks to request forensic analysis of user behavior. Even so, happy to add to it with what I can.
::::Let me know.
::::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २०:३३, १४ जून २०२५ (IST)
:::::There is also a case filed against them with the Stewards and CheckUser, but since this RfA issue falls under Marathi Wikipedia, I am requesting you to investigate it within your capacity. If someone is engaging in wrongdoing, it could lead to anyone becoming an admin in the future, which should not happen. This is why I am pursuing this matter, as I noticed evidence of it while investigating. [[सदस्य:SachinSwami|SachinSwami]] ([[सदस्य चर्चा:SachinSwami|चर्चा]]) २०:४७, १४ जून २०२५ (IST)
::::::@[[सदस्य:SachinSwami|SachinSwami]],
::::::I reviewed the SPI case. Jumping off a sockpuppetry suspicion into an RFa investigation is borderline tangential and can be viewed as ''fishing ''expedition to find evidence without probable cause, as I mentioned on the SPI case.
::::::Prima facie, I don't think there is/was any wrongdoing in the RFa here. There is always a possibility, but I don't see a compelling reason to invest time in this ''just yet''. If there's ''clear'', ''corroborated'' evidence of the said user engaging in sockpupettry elsewhere (such as your investigation getting traction with corroboration), I will be happy to dive deeper.
::::::We should perhaps continue our conversation in the SPI case, so as to not split threads and avoid confusion.
::::::For the record, I appreciate you taking the time to find, investigate and shut down sockpupettry and similar abusive behavior and will help when feasible.
::::::Thanks again. [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २०:५५, १४ जून २०२५ (IST)

== साचा चित्रपट पोस्टर ==

{{t|चित्रपट पोस्टर}} या साचातील मजकूर योग्य आहे का. मला कुठेतरी चुकीचा वाटतोय.-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २१:१०, १५ जुलै २०२५ (IST)

:याचे शीर्षक संदिग्ध आहे. '''चित्रपट पोस्टर प्रताधिकार प्रश्न''' किंवा तत्सम शीर्षकाखाली स्थानांतरण करावे. -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०८:११, १६ जुलै २०२५ (IST)
::[https://mr.m.wikipedia.org/w/index.php?title=साचा:चित्रपट_पोस्टर&amp;oldid=1184804 ही आवृत्ती] योग्य होती. पुढील आवृत्तीत [[सदस्य:Mahitgar]] यांनी बदल केले होते. सबब जुनी आवृत्ती पुनर्स्थापित करावी की वेगळा नवीन साचा निर्माण करावा?-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०९:१३, १६ जुलै २०२५ (IST)
:::ठीक. ही आवृत्ती पुनर्स्थापित करुन त्यातील व्याकरणदोष सुधारावे तसेच शीर्षकही बदलावे.
:::नुसते ''चित्रपट पोस्टर'' असे म्हणल्यास पोस्टर बद्दलची माहिती ध्वनित होते.
:::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १६:३८, १६ जुलै २०२५ (IST)

== Where non-free files are used ==

Hi! If we add a link like [[Special:Diff/2590678]] to non-free files then we can always see where a file was used if it unused at some point in the future. Then it is easy to click the link and see if the file was replaced by a better file or if it was removed by a mistake. If you think it's a good idea to add a link like that it is probably best to give my bot a botflag. Let me know what you think. [[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) २१:१२, १८ जुलै २०२५ (IST)

:I think I understand what you mean by the diff explanation. Not sure how it justifies a bot flag. What am I missing?
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २१:१६, १८ जुलै २०२५ (IST)

::Hello! If you think adding a link is a good idea there are two options: 1) I get a bot flag and add it or 2) I add it without a bot flag. If you think it is a bad idea to add the link just let me know and I will leave the files alone. The best would probably be to add [[साचा:Non-free use rationale]] but that will require a lot of work. --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) २२:३६, १८ जुलै २०२५ (IST)
:::Do you have a bot acct elsewhere that you will use for this? -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ११:१६, २० जुलै २०२५ (IST)
:::: My bot [[विशेष:मध्यवर्तीअधिकारी/MGA73bot]] have a bot flag on a number of accounts. The sister bot only have a flag on Commons [[विशेष:मध्यवर्तीअधिकारी/MGA73bot2]]. See [[विकिपीडिया:सांगकाम्या/विनंत्या#सदस्य:MGA73bot]] and [[विकिपीडिया:सांगकाम्या/विनंत्या#MGA73bot]] for earlier bot flags. --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) १३:४०, २० जुलै २०२५ (IST)
:::::MGA73bot has been granted a botflag for a month. -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १३:५४, २० जुलै २०२५ (IST)
::::::Thank you! --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) १३:५७, २० जुलै २०२५ (IST)

== Translation notification: Incident Reporting System ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta.
The page [[:metawikipedia:Incident Reporting System|Incident Reporting System]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Incident+Reporting+System&amp;language=mr&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Incident+Reporting+System&amp;language=gu&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Incident+Reporting+System&amp;language=hi&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to हिंदी]

The priority of this page is medium.


&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta translation coordinators‎, ०९:२३, २ ऑगस्ट २०२५ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Translation notification: Meta:Deletion policy ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta-Wiki.
The page [[:metawikipedia:Meta:Deletion policy|Meta:Deletion policy]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Meta%3ADeletion+policy&amp;language=mr&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Meta%3ADeletion+policy&amp;language=gu&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Meta%3ADeletion+policy&amp;language=hi&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to हिंदी]

The priority of this page is low.


&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta-Wiki to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta-Wiki translation coordinators‎, १२:३७, १५ सप्टेंबर २०२५ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== आनंद काळे (Anand Kale)  ==

अभिनेता आनंद काळे यांच्या करिता पान कसे बनवायचे? त्यांच्यावरील वर्तमानपत्रांमधून अनेक लेख प्रसिद्ध आहेत.  [[विशेष:योगदान/&amp;#126;2025-64326-3|&amp;#126;2025-64326-3]] ([[सदस्य चर्चा:&amp;#126;2025-64326-3|talk]]) २३:५१, २३ सप्टेंबर २०२५ (IST)

:https://www.loksatta.com/manoranjan/kondaji-baba-aka-anand-kale-in-swarajya-rakshak-sambhaji-serial-is-in-real-life-ssv-92-1993267/ [[विशेष:योगदान/&amp;#126;2025-64326-3|&amp;#126;2025-64326-3]] ([[सदस्य चर्चा:&amp;#126;2025-64326-3|talk]]) २३:५४, २३ सप्टेंबर २०२५ (IST)
:https://www.lokmat.com/photos/filmy/mazi-tujhi-reshimgaath-fame-marathi-actor-anand-kale-lifestyle-a734/ [[विशेष:योगदान/&amp;#126;2025-64326-3|&amp;#126;2025-64326-3]] ([[सदस्य चर्चा:&amp;#126;2025-64326-3|talk]]) २३:५६, २३ सप्टेंबर २०२५ (IST)
:https://maharashtratimes.com/entertainment/entertainment-news/television-news/swarajya-rakshak-sambhaji-actor-anand-kale-to-work-in-hollywood-film/articleshow/71307367.cms [[विशेष:योगदान/&amp;#126;2025-64326-3|&amp;#126;2025-64326-3]] ([[सदस्य चर्चा:&amp;#126;2025-64326-3|talk]]) २३:५७, २३ सप्टेंबर २०२५ (IST)
:https://www.loksatta.com/manoranjan/anand-kale-from-swarajya-rakshak-sambhaji-serial-is-working-for-hollywood-movie-ssv-92-1980052/ [[विशेष:योगदान/&amp;#126;2025-64326-3|&amp;#126;2025-64326-3]] ([[सदस्य चर्चा:&amp;#126;2025-64326-3|talk]]) २३:५९, २३ सप्टेंबर २०२५ (IST)
:https://maharashtratimes.com/entertainment/entertainment-news/interview-of-swarajyarakshak-sambhaji-fame-anand-kale-aka-kondaji-baba/articleshow/71462535.cms [[विशेष:योगदान/&amp;#126;2025-64326-3|&amp;#126;2025-64326-3]] ([[सदस्य चर्चा:&amp;#126;2025-64326-3|talk]]) ००:०१, २४ सप्टेंबर २०२५ (IST)
:https://marathi.latestly.com/entertainment/marathi/swarajya-rakshak-sambhaji-fame-anand-kale-in-hollywood-film-watch-teaser-of-remember-amnesia-65889.html [[विशेष:योगदान/&amp;#126;2025-64326-3|&amp;#126;2025-64326-3]] ([[सदस्य चर्चा:&amp;#126;2025-64326-3|talk]]) ००:०३, २४ सप्टेंबर २०२५ (IST)
:https://www.loksatta.com/manoranjan/television/char-divas-sasuche-fame-anand-kale-enters-in-star-pravah-serial-sva-00-4974960/ [[विशेष:योगदान/&amp;#126;2025-64326-3|&amp;#126;2025-64326-3]] ([[सदस्य चर्चा:&amp;#126;2025-64326-3|talk]]) ००:०५, २४ सप्टेंबर २०२५ (IST)
:https://www.loksatta.com/manoranjan/television/majhi-tujhi-reshimgath-vishwjeet-kaka-fame-anand-kale-best-supporting-character-male-in-zee-marathi-award-nrp-97-3201831/ [[विशेष:योगदान/&amp;#126;2025-64326-3|&amp;#126;2025-64326-3]] ([[सदस्य चर्चा:&amp;#126;2025-64326-3|talk]]) ००:०७, २४ सप्टेंबर २०२५ (IST)
:https://www.lokmat.com/filmy/television/swarajya-rakshak-sambhaji-kondaji-baba-farzand-aka-anand-kale-got-emotional/ [[विशेष:योगदान/&amp;#126;2025-64326-3|&amp;#126;2025-64326-3]] ([[सदस्य चर्चा:&amp;#126;2025-64326-3|talk]]) ००:०९, २४ सप्टेंबर २०२५ (IST)
:https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/theatre/aanand-kale-comes-back-to-theatre/articleshow/65107140.cms [[विशेष:योगदान/&amp;#126;2025-64326-3|&amp;#126;2025-64326-3]] ([[सदस्य चर्चा:&amp;#126;2025-64326-3|talk]]) ००:११, २४ सप्टेंबर २०२५ (IST)
:https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolhapur/chief-minister-eknath-shinde-promises-rs-20-crore-for-restoring-gutted-keshavrao-natyagruha/articleshow/112436327.cms [[विशेष:योगदान/&amp;#126;2025-64326-3|&amp;#126;2025-64326-3]] ([[सदस्य चर्चा:&amp;#126;2025-64326-3|talk]]) ००:१५, २४ सप्टेंबर २०२५ (IST)

== Translation notification: Template:AffCom ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी आणि गुजराती on Meta-Wiki.
The page [[:metawikipedia:Template:AffCom|Template:AffCom]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Template%3AAffCom&amp;language=mr&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Template%3AAffCom&amp;language=gu&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to गुजराती]

The priority of this page is low.


&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta-Wiki to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta-Wiki translation coordinators‎, १०:२५, ३० ऑक्टोबर २०२५ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Translation notification: Help:Two-factor authentication ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta-Wiki.
The page [[:metawikipedia:Help:Two-factor authentication|Help:Two-factor authentication]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Help%3ATwo-factor+authentication&amp;language=mr&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Help%3ATwo-factor+authentication&amp;language=gu&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Help%3ATwo-factor+authentication&amp;language=hi&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to हिंदी]

The priority of this page is medium.


&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta-Wiki to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta-Wiki translation coordinators‎, ०८:३९, ६ डिसेंबर २०२५ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Translation notification: Universal Code of Conduct/Annual review/Messages/Review open ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta-Wiki.
The page [[:metawikipedia:Universal Code of Conduct/Annual review/Messages/Review open|Universal Code of Conduct/Annual review/Messages/Review open]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Universal+Code+of+Conduct%2FAnnual+review%2FMessages%2FReview+open&amp;language=mr&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Universal+Code+of+Conduct%2FAnnual+review%2FMessages%2FReview+open&amp;language=gu&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Universal+Code+of+Conduct%2FAnnual+review%2FMessages%2FReview+open&amp;language=hi&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to हिंदी]

The priority of this page is medium.
The deadline for translating this page is 2026-01-19.

&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;This message will be sent to all the wikis to inform communities about their chance to participate in proposing changes to the Universal Code of Conduct. &lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta-Wiki to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta-Wiki translation coordinators‎, ०४:००, १५ जानेवारी २०२६ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Keegan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६ ==

[[File:FNF 2026 Mr logo.png|right|400px|frameless]]
प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|विकी लव्हस फॉल्कलोर]]ची थीम लिंगभेद कमी करणे आणि लोकांवर लक्ष केंद्रित करणे यावर आधारित आहे. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे. योगदानाचा मुख्य हेतू लिंग अंतर कमी करण्यात थेट प्रभाव पाडेल.

ही स्पर्धा १ फेब्रुवारी २०२६ रोजी सुरू होऊन ३१ मार्च २०२६ रोजी समाप्त होईल. स्पर्धेतील विजेत्याला तयार केलेल्या पृष्ठांच्या संख्येच्या आधारे घोषित केले जाईल.

पहिले स्थानिक बक्षीस - २५ अमेरिकन डॉलर्स, दुसरे स्थानिक बक्षीस - २० अमेरिकन डॉलर्स, तर सर्वोत्कृष्ट निर्णायक लेखासाठी - १५ अमेरिकन डॉलर्स दिले जातील. सहभाग किंवा योगदान करताना येणाऱ्या कोणत्याही समस्यांबाबत अथवा कोणत्याही मदतीसाठी ज्युरी सदस्यांच्या ([[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] किंवा [[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]]) चर्चा पानावर संदेश लिहा.

कृपया [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६]] या पृष्ठावरील सर्व सूचना आणि नियम वाचा. तसेच [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६/नोंदणी|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६/नोंदणी]] या पानावर आपली नाव नोंदणी करून स्पर्धेत सहभागी व्हावे. तसेच [https://tools.wikilovesfolklore.org/campwiz/campaign/224/submission/new हा दुवा] वापरून तुम्ही तयार केलेला लेख सादर करावा.

:धन्यवाद.
:[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] आणि [[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]]
:आयोजक
:'''स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६'''
--[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २०:४१, ५ फेब्रुवारी २०२६ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2026&amp;oldid=30030409 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Translation notification: Wiki Loves Ramadan 2026/List of Articles/Culture/1 ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta-Wiki.
The page [[:metawikipedia:Wiki Loves Ramadan 2026/List of Articles/Culture/1|Wiki Loves Ramadan 2026/List of Articles/Culture/1]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Wiki+Loves+Ramadan+2026%2FList+of+Articles%2FCulture%2F1&amp;language=mr&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Wiki+Loves+Ramadan+2026%2FList+of+Articles%2FCulture%2F1&amp;language=gu&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Wiki+Loves+Ramadan+2026%2FList+of+Articles%2FCulture%2F1&amp;language=hi&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to हिंदी]

The priority of this page is low.
The deadline for translating this page is 2026-02-28.

&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Hello! We have a new page for translation: Wiki Loves Ramadan 2026/List of Articles/Culture/1. Thank you!&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta-Wiki to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta-Wiki translation coordinators‎, १६:३२, १५ फेब्रुवारी २०२६ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Julius 12345@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Translation request ==

Hello, अभय नातू.

Can you translate and upload the article [[:en:Bazardüzü]] in Marathi Wikipedia?

Yours sincerely, [[सदस्य:Kurcke|Kurcke]] ([[सदस्य चर्चा:Kurcke|चर्चा]]) १६:३६, ७ मार्च २०२६ (IST)

== नवीन वर्ग ==

पोलिस दलातील आरोपी, (उपवर्ग महाराष्ट्र  पोलिस दलातील आरोपी) असा नवीन वर्ग तयार करून विविध लेखात जोडल्यास बरे होईल. जसे की [[सचिन वाझे]], [[परम बीर सिंग]], [[प्रदीप शर्मा]], [[दिनेश आणि तारकेश्वरी राठोड]] [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;. संतोष गोरे .&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; ✉️&lt;/span&gt;]] ) १०:२१, १० मार्च २०२६ (IST)

:ठीक वाटते परंतु ज्यांच्यावर खटले चालू आहेत त्यांच्यासाठी हा वर्ग करता येईल. नुसतेच आरोप झालेले असणाऱ्यांना या वर्गात समाविष्ट करू नयेत. -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १०:२४, १० मार्च २०२६ (IST)

== साचा न दिसणे ==

नमस्कार, मी एडिट करत असलेल्या [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची यादी]] आणि [[भारतीय क्रिकेट संघाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची यादी]] या पानांमध्ये सर्वात शेवटी मी समाविष्ट केलेला साचा - देशानुसार एकदिवसीय सामन्यांची यादी - हा साचा दिसत नाही आहे. तसेच माझे लक्ष गेले ते असे की एक वर्ग जोडला गेला आहे [[:वर्ग:अशी पाने ज्यांच्यावर साचे चढविण्याची आकार मर्यादा संपलेली आहे]]. याचा अर्थ काय आहे? मला माहित नाही म्हणून विचारले व यावर उपाय काही आहे का?   [[सदस्य:Aditya tamhankar|Aditya tamhankar]] ([[सदस्य चर्चा:Aditya tamhankar|चर्चा]]) ११:३३, १७ मार्च २०२६ (IST)

== वर्ग:राष्ट्रीयत्वानुसार व्यक्ती ==

नमस्कार अभय! आपल्याला वर्गांबद्दल बरीच माहिती असल्यामुळे आपले मत विचारायचे होते. [[:वर्ग:राष्ट्रीयत्वानुसार व्यक्ती]] मध्ये सर्वाधिक वर्गांचे नाव हे इंग्रजी आहेत. जसे की; [[:वर्ग:रशियन व्यक्ती]] हे &quot;रशियाचे व्यक्ती&quot; असे असायले हवे होते का? [[सदस्य:Dharmadhyaksha|धर्माध्यक्ष]] ([[सदस्य चर्चा:Dharmadhyaksha|चर्चा]]) १०:१८, २ एप्रिल २०२६ (IST)

:नमस्कार,
:यांचे मराठीकरण खरे म्हणजे रशियाई व्यक्ती, इंडोनेशियाई व्यक्ती, अमेरिकी व्यक्ती, पाकिस्तानी व्यक्ती, असे व्हायला हवे, किंवा रशियाच्या, इंडोनेशियाच्या व्यक्ती असेही होऊ शकते.
:अनेक वर्षांच्या पायंड्यानुसार सध्या हे वर्ग (आणि इतर ठिकाणचे उल्लेख सुद्धा) रशियन, अमेरिकन, इ. झालेले आहे. मला वाटते कोणी भाषतज्ज्ञाचे मत मिळाल्यास बदल करावे, तोपर्यंत हे वर्ग तसेच राहू द्यावे.
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०८:४९, ३ एप्रिल २०२६ (IST)

::आता तुमचे उत्तर वाचल्यानंतर मला ही लक्षात आले की अनेक वर्तमानपत्र माध्यमे &quot;रशियाई&quot; ऐवजी &quot;रशियन&quot; या शब्दाचा उपयोग करतात. आधुनिक ''मीडिया'' प्रकाशन नेहमी एकच भाषा काटेकोरपणे पाळत नाहीत. जसे अनेक इंग्रजी शब्द थेट वापरले जातात जरी त्यांचे मराठी शब्द उपलब्ध असले तरी. आपण कोणत्याही योग्य प्रकारासह पुढे जाऊ शकतो; पण मग आपण त्यात किमान सुसंगतता ठेवू या. सध्या, या वर्गात खालील प्रकार आहेत:
:* [[:वर्ग:आयवरी कोस्टमधील व्यक्ती]] - [[:en:Category:Ivorian people]]
:* [[:वर्ग:इजिप्तच्या व्यक्ती]] - [[:en:Category:Egyptian people]]
:* [[:वर्ग:मालदीवी व्यक्ती]] - [[:en:Category:Maldivian people]]
:* [[:वर्ग:सौदी अरब व्यक्ती]] - [[:en:Category:Saudi Arabian people]] 
::[[सदस्य:Dharmadhyaksha|धर्माध्यक्ष]] ([[सदस्य चर्चा:Dharmadhyaksha|चर्चा]]) १३:३९, ३ एप्रिल २०२६ (IST)
:::कोणते तरी एक प्रमाणीकरण असावे याबद्दल सहमत. वरील यादीतील ''सौदी अरब'' याला वेगळी बैठक असू शकते. यातून वांशिक वारसा/गट (सौदी उपप्रकाराच्या अरबवंशीय व्यक्ती) सूचित होऊ शकतात किंवा नागरिकत्व ही (सौदी अरेबिया देशाचे नागरिक...यातील ''अरेबिया'' हा आंग्ल शब्द आहे :-) )
:::अजून एक प्रकारे मराठीतून उल्लेख करण्याचा प्रकार म्हणजे -- पुणेरी, पुणेकर, मुंबईकर, नाशिककर, इ.
:::अनेक आडनावेसुद्धा याच धर्तीवर असतात.
:::असो. किमानपक्षी वरील यादीत उरलेले प्रकार घातल्यास जंत्री ठेवणे आणि नेमके प्रमाणीकरण ठरल्यावर त्यात बदल करणे सोपे होईल.
:::धन्यवाद.
:::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २१:१९, ३ एप्रिल २०२६ (IST)
::::ता.क. काही वर्गांना चा/चे/च्या प्रत्यय योग्य आहे, उदा. ''युक्रेनचे पंतप्रधान'' मधून ध्वनित अर्थ ''युक्रेनी टेनिस खेळाडू''च्या अर्थापेक्षा वेगळा आहे. [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २१:५५, ३ एप्रिल २०२६ (IST)

== Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner.

[[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026.

* You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]]

* '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST'''

With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply.

For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page.

Warm regards,
&lt;br&gt;
on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team

''This message was sent with [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) on ००:००, १२ एप्रिल २०२६ (IST)''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- सदस्य:Gnoeee@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&amp;oldid=30389801 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;</text>
      <sha1>keoq4milltuzlo60xj5u68eqft6qy8f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>पश्चिम मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15070</id>
    <revision>
      <id>2678864</id>
      <parentid>2677820</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:02:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22299-99</username>
        <id>182064</id>
      </contributor>
      <comment>/* वातानुकूलित */</comment>
      <origin>2678864</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41053" sha1="g7c8wb210d31khrbnomf99cyeqjkjkq" xml:space="preserve">'''पश्चिम''' हा [[मुंबई उपनगरी रेल्वे]]च्या तीन प्रमुख मार्गांपैकी एक आहे. [[पश्चिम रेल्वे]]द्वारे चालवला जाणारा हा मार्ग दक्षिण [[मुंबई]]मधील [[चर्चगेट रेल्वे स्थानक|चर्चगेट]]पासून सुरू होतो व मुंबई बेटाच्या पश्चिम भागातून धावतो. मुंबईची पश्चिम उपनगरे जोडणारा हा मार्ग [[भाईंदर]], [[वसई]], [[विरार]] इत्यादी महत्त्वाच्या शहरांमधून धावतो. अनेक वर्षे [[चर्चगेट रेल्वे स्थानक|चर्चगेट]] ते [[विरार रेल्वे स्थानक|विरार]] दरम्यान सेवा पुरवणाऱ्या पश्चिम मार्गाची सेवा १६ एप्रिल २०१३ पासून [[डहाणू रोड रेल्वे स्थानक|डहाणू रोड]]पर्यंत वाढवण्यात आली.

[[चित्र:ChurchGateStation.jpg|250px|इवलेसे|चर्चगेट हे पश्चिम मार्गाचे दक्षिण मुंबईमधील टर्मिनस आहे.]]
[[चित्र:Mumbai Train.JPG|250px|इवलेसे|नव्या लोकल गाड्या]]
{{मुंबई उपनगरी रेल्वे पश्चिम मार्ग नकाशा}}

[[दादर रेल्वे स्थानक|दादर]], [[प्रभादेवी रेल्वे स्थानक|प्रभादेवी]] आणि [[माटुंगा रोड रेल्वे स्थानक|माटुंगा रोड]] येथे पश्चिम व [[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य]] दोन्ही मार्ग असल्यामुळे मार्ग बदलणे शक्य होते. तसेच [[माहिम जंक्शन रेल्वे स्थानक|माहिम]] ते [[गोरेगाव रेल्वे स्थानक|गोरेगाव]] दरम्यान कोणत्याही स्थानकावरून [[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर]] मार्गाद्वारे [[छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस]]पर्यंत प्रवासाची सोय उपलब्ध आहे. [[वसई रोड रेल्वे स्थानक|वसई रोड]] येथेसुद्धा [[वसई रोड-रोहा रेल्वेमार्ग]]ची जोड आहे.

==स्थानके==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! क्रमांक
! स्थानक नाव
! स्थानक कोड
! जोडमार्ग
|-
|१||'''{{rws|चर्चगेट}}'''|| C / CH ||
|-
|२||{{rws|मरीन लाइन्स}}||||
|-
|३||{{rws|चर्नी रोड}}||||
|-
|४||{{rws|ग्रँट रोड}}||||
|-
|५||'''{{rws|मुंबई सेंट्रल}}'''|| BCL ||
|-
|६||{{rws|महालक्ष्मी}}||||
|-
|७||{{rws|लोअर परळ}}||||
|-
|८||{{rws|प्रभादेवी}}||||[[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य मार्ग]]
|- 
|९||'''{{rws|दादर}}'''|| D ||[[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य मार्ग]]
|-
|१०||{{rws|माटुंगा रोड}}||||[[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य मार्ग]]
|-
|११||{{rws|माहिम जंक्शन}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|- 
|१२||'''{{rws|वांद्रे}}'''|| B ||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१३||{{rws|खार रोड}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१४||{{rws|सांताक्रुझ}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१५||{{rws|विलेपार्ले}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१६||'''{{rws|अंधेरी}}'''|| A / AD ||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१७||{{rws|जोगेश्वरी}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१८||{{rws|राम मंदिर}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१९||'''{{rws|गोरेगाव}}'''|| GO ||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|२०||{{rws|मालाड}}|| M ||
|-
|२१||{{rws|कांदिवली}}||||
|-
|२२||'''{{rws|बोरीवली}}'''|| BO ||
|-
|२३||{{rws|दहिसर}}||||
|-
|२४||{{rws|मीरा रोड}}||||
|-
|२५||'''{{rws|भाईंदर}}'''|| BY ||
|-
|२६||{{rws|नायगाव}}||||
|-
|२७||'''{{rws|वसई रोड}}'''|| BS ||[[वसई रोड-रोहा रेल्वेमार्ग]]
|-
|२८||{{rws|नालासोपारा}}|| NS ||
|-
|२९||'''{{rws|विरार}}'''|| V ||
|-
|३०||{{rws|वैतरणा}}||||
|-
|३१||{{rws|सफाळे}}||||
|-
|३२||{{rws|केळवे रोड}}||||
|-
|३३||'''{{rws|पालघर}}'''||||
|-
|३४||{{rws|उमरोळी}}||||
|-
|३५||'''{{rws|बोईसर}}'''||||
|-
|३६||{{rws|वाणगाव}}||||
|-
|३७||'''{{rws|डहाणू रोड}}'''|| DN ||
|-
|३८||{{rws|घोलवड}}||||
|-
|३९||{{rws|बोर्डी रोड}}||||
|}

== वातानुकूलित ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+फेऱ्या आणि सुरुवात
|-
| style=&quot;background:gray&quot;|१२
|२५ डिसेंबर २०१७ पासून
|-
| style=&quot;background:teal&quot;|११
|२२ नोव्हेंबर २०२१ पासून
|-
| style=&quot;background:pink&quot;|१३
|१६ मे २०२२ पासून
|-
| style=&quot;background:brown&quot;|८+७
|२० जून आणि ८ ऑगस्ट २०२२ पासून
|-
| style=&quot;background:green&quot;|१३
|१ ऑक्टोबर २०२२ पासून
|-
| style=&quot;background:aqua&quot;|१३
|१ ऑक्टोबर २०२२ पासून
|-
| style=&quot;background:violet&quot;|१६
|६ नोव्हेंबर २०२३ पासून
|-
| style=&quot;background:crimson&quot;|१३
|२७ नोव्हेंबर २०२४ पासून
|-
| style=&quot;background:orange&quot;|१२
|२६ जानेवारी २०२६ पासून
|-
| style=&quot;background:yellow&quot;|१२
|१९ फेब्रुवारी २०२६ पासून
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ style=&quot;background:#afeeee&quot;| बोरीवली / अंधेरी / वांद्रे / दादर / चर्चगेट कडे
! #
! गाडी क्रमांक
! सुटण्याची वेळ
! स्थानक
! पोहोचण्याची वेळ
! अंतिम स्थानक
! वेग
|- style=&quot;background:pink&quot;
| १ || ९४००२/४ || ४:०० || नालासोपारा || ५:३६ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| २ || ९४००६ || ४:५० || नालासोपारा || ६:२९ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ३ || ९४११० || ५:१४ || गोरेगाव || ६:११ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ४ || ९४१२२ || ५:४५ || बोरीवली || ६:५१ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५ || ९४०१० || ६:३६ || बोरीवली || ७:३२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ६ || ९४०१२ || ६:५१ || बोरीवली || ७:४८ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ७ || ९४०१६ || ७:१५ || विरार || ८:४९ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ८ || ९४११२ || ७:२५ || बोरीवली || ८:२० || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ९ || ९४०१४ || ७:४६ || बोरीवली || ८:४२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| १० || ९४१२४ || ८:०६ || बोरीवली || ९:११ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ११ || ९४०२२ || ८:२४ || भाईंदर || ९:२७ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| १२ || ९४०२४ || ८:३३ || विरार || १०:२० || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १३ || ९४०२८ || ९:०९ || विरार || १०:३२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १४ || ९४०३० || ९:२३ || विरार || १०:५० || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १५ || ९४०२६ || ९:३५ || बोरीवली || १०:२९ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १६ || ९४११४ || १०:०८ || विरार || ११:२७ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| १७ || ९४१२६ || १०:११ || गोरेगाव || ११:०९ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १८ || ९४०३४ || १०:२० || विरार || ११:४४ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १९ || ९४०४२ || ११:०० || विरार || १२:२७ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २० || ९४०३६ || ११:२३ || बोरीवली || १२:१२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| २१ || ९४०४० || ११:३५ || बोरीवली || १२:४० || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २२ || ९४०४४ || ११:५४ || भाईंदर || १२:५७ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २३ || ९४०४६ || १२:२० || विरार || १३:४१ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २४ || ९४११६ || १२:४४ || भाईंदर || १३:४८ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २५ || ९४०५० || १३:१८ || विरार || १४:४४ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २६ || ९४०५४ || १३:३४ || विरार || १४:५३ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' वसई रोड, भाईंदर, बोरीवली, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| २७ || ९४०५२ || १३:५५ || बोरीवली || १५:०० || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २८ || ९४०५८ || १४:०५ || विरार || १५:२८ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| २९ || ९४०६० || १५:०० || विरार || १५:३६ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३० || ९४०६४ || १५:२७ || विरार || १६:४७ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' वसई रोड, भाईंदर, बोरीवली, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३१ || ९४११८ || १५:४५ || विरार || १७:०९ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३२ || ९४०६६ || १६:१८ || बोरीवली || १७:१२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३३ || ९४०६८ || १६:२० || विरार || १७:३९ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३४ || ९४०७२ || १६:३२ || विरार || १७:५८ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३५ || ९४०७० || १६:४५ || भाईंदर || १७:१५ || अंधेरी || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३६ || ९४०७४/७६ || १६:४८ || विरार || १८:१७ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ३७ || ९४१२८ || १७:२७ || बोरीवली || १८:३५ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३८ || ९४०८० || १८:०८ || बोरीवली || १८:५२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:gray&quot;
| ३९ || ९४०८८ || १८:३० || विरार || १९:४४ || वांद्रे || मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४० || ९४०८६ || १८:३३ || विरार || १९:५५ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४१ || ९४०८२ || १८:५२ || बोरीवली || १९:३६ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ४२ || ९४१२० || १९:०६ || गोरेगाव || २०:०१ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४३ || ९४०९० || १९:२३ || भाईंदर || २०:२३ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४४ || ९४०९२ || १९:५१ || विरार || २१:१९ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ४५ || ९४१३० || २०:२० || भाईंदर || २०:५९ || अंधेरी || मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४६ || ९४०९८ || २०:२९ || विरार || २१:५३ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४७ || ९४१०८ || २१:१५ || भाईंदर || २२:२१ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४८ || ९४१०० || २१:१६ || विरार || २२:३८ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४९ || ९४१०२ || २१:२८ || विरार || २२:५२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ५० || ९४१३२ || २२:२० || वसई रोड || २२:४६ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ५१ || ९४१०४ || २२:५६ || भाईंदर || २३:११ || बोरीवली || मंदगती
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ style=&quot;background:#afeeee&quot;| मुंबई सेंट्रल / गोरेगाव / मालाड / बोरीवली / भाईंदर / वसई रोड / नालासोपारा / विरार कडे
! #
! गाडी क्रमांक
! सुटण्याची वेळ
! स्थानक
! पोहोचण्याची वेळ
! अंतिम स्थानक
! वेग
|- style=&quot;background:brown&quot;
| १ || ९४००१ || ५:०७ || बोरीवली || ५:४५ || विरार || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| २ || ९४००३ || ५:३५ || महालक्ष्मी || ६:३० || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| ३ || ९४००५ || ५:४० || चर्चगेट || ६:४५ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ४ || ९४१११ || ६:१४ || चर्चगेट || ७:१९ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ५ || ९४००९ || ६:३५ || चर्चगेट || ७:४१ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ६ || ९४१०७/९ || ६:३९ || महालक्ष्मी || ७:५२ || भाईंदर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे भाईंदर
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ७ || ९४१२३ || ६:५५ || चर्चगेट || ८:०० || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| ८ || ९४०११ || ६:५७ || महालक्ष्मी || ८:२३ || विरार || मंदगती
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ९ || ९४००७ || ७:२७ || भाईंदर || ७:५२ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' विरार
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १० || ९४०१५ || ७:३६ || चर्चगेट || ८:५८ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ११ || ९४०१७ || ७:५४ || चर्चगेट || ९:१५ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १२ || ९४११३ || ८:२७ || चर्चगेट || ९:५१ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १३ || ९४०१९ || ८:४६ || चर्चगेट || ९:३० || बोरीवली || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १४ || ९४०२१ || ८:५३ || चर्चगेट || १०:१२ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| १५ || ९४१२५ || ९:१४ || चर्चगेट || १०:०७ || गोरेगाव || मंदगती
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १६ || ९४०२७ || ९:३० || चर्चगेट || १०:५२ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली, भाईंदर, वसई रोड, विरार
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| १७ || ९४०२९ || १०:२४ || चर्चगेट || ११:३१ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १८ || ९४०३१ || १०:३२ || चर्चगेट || ११:१८ || बोरीवली || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १९ || ९४०३३ || १०:३६ || चर्चगेट || ११:३८ || भाईंदर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २० || ९४०३५ || १०:५३ || चर्चगेट || १२:१४ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| २१ || ९४१२७ || ११:१२ || चर्चगेट || ११:२२ || मुंबई सेंट्रल || मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २२ || ९४११५ || ११:३० || चर्चगेट || १२:३१ || भाईंदर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २३ || ९४०३९ || ११:४८ || चर्चगेट || १३:०८ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २४ || ९४०४१ || १२:१६ || चर्चगेट || १३:२७ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली, भाईंदर, वसई रोड, विरार
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २५ || ९४०४५ || १२:३४ || चर्चगेट || १३:५९ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| २६ || ९४०४७ || १२:४५ || चर्चगेट || १३:५० || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| २७ || ९४०४९ || १३:०८ || चर्चगेट || १४:५२ || विरार || मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| २८ || ९४११७ || १३:५२ || चर्चगेट || १५:३६ || विरार || मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २९ || ९४०५१ || १३:५३ || चर्चगेट || १५:०८ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली, भाईंदर, वसई रोड, विरार
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३० || ९४०५५ || १४:५३ || चर्चगेट || १६:१४ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| ३१ || ९४०५९ || १५:०५ || चर्चगेट || १६:१३ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३२ || ९४०६१ || १५:०७ || चर्चगेट || १६:३० || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३३ || ९४०६५ || १५:३२ || चर्चगेट || १६:३५ || भाईंदर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| ३४ || ९४०५७ || १५:४४ || बोरीवली || १६:२५ || विरार || मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ३५ || ९४१२९ || १६:३० || महालक्ष्मी || १७:२३ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३६ || ९४०७१ || १७:०३ || चर्चगेट || १८:२८ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३७ || ९४०७३ || १७:१५ || चर्चगेट || १८:०२ || बोरीवली || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३८ || ९४०६९ || १७:२५ || अंधेरी || १८:२० || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३९ || ९४०७५ || १७:५० || चर्चगेट || १८:३८ || बोरीवली || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ४० || ९४११९ || १७:५७ || चर्चगेट || १८:५१ || गोरेगाव || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४१ || ९४०७७ || १८:०६ || चर्चगेट || १९:१३ || भाईंदर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४२ || ९४०७९ || १८:२२ || चर्चगेट || १९:४६ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ४३ || ९४१३१ || १८:३८ || चर्चगेट || २०:०३ || भाईंदर || मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४४ || ९४०८३ || १९:०० || चर्चगेट || २०:२२ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४५ || ९४०८९ || १९:४३ || चर्चगेट || २१:०९ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:gray&quot;
| ४६ || ९४०८७ || १९:५२ || वांद्रे || २०:४३ || भाईंदर || मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४७ || ९४०९१ || १९:५८ || चर्चगेट || २१:२१ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ४८ || ९४१२१ || २०:०७ || चर्चगेट || २१:०२ || गोरेगाव || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४९ || ९४०९३ || २०:२७ || चर्चगेट || २१:४५ || नालासोपारा || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ५० || ९४१३३ || २१:०८ || अंधेरी || २१:५८ || वसई रोड || मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ५१ || ९४०९७ || २१:२३ || चर्चगेट || २२:४३ || भाईंदर || मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५२ || ९४१०१ || २१:५७ || चर्चगेट || २३:२२ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ५३ || ९४१०३ || २३:१९ || बोरीवली || २३:५६ || विरार || मंदगती
|}

[[वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वेमार्ग]]
[[वर्ग:पश्चिम रेल्वे]]</text>
      <sha1>g7c8wb210d31khrbnomf99cyeqjkjkq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678868</id>
      <parentid>2678864</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:14:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22299-99</username>
        <id>182064</id>
      </contributor>
      <comment>/* वातानुकूलित */</comment>
      <origin>2678868</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41098" sha1="lrz8gf8t6veq8n9lunjoyx0sskw8m2p" xml:space="preserve">'''पश्चिम''' हा [[मुंबई उपनगरी रेल्वे]]च्या तीन प्रमुख मार्गांपैकी एक आहे. [[पश्चिम रेल्वे]]द्वारे चालवला जाणारा हा मार्ग दक्षिण [[मुंबई]]मधील [[चर्चगेट रेल्वे स्थानक|चर्चगेट]]पासून सुरू होतो व मुंबई बेटाच्या पश्चिम भागातून धावतो. मुंबईची पश्चिम उपनगरे जोडणारा हा मार्ग [[भाईंदर]], [[वसई]], [[विरार]] इत्यादी महत्त्वाच्या शहरांमधून धावतो. अनेक वर्षे [[चर्चगेट रेल्वे स्थानक|चर्चगेट]] ते [[विरार रेल्वे स्थानक|विरार]] दरम्यान सेवा पुरवणाऱ्या पश्चिम मार्गाची सेवा १६ एप्रिल २०१३ पासून [[डहाणू रोड रेल्वे स्थानक|डहाणू रोड]]पर्यंत वाढवण्यात आली.

[[चित्र:ChurchGateStation.jpg|250px|इवलेसे|चर्चगेट हे पश्चिम मार्गाचे दक्षिण मुंबईमधील टर्मिनस आहे.]]
[[चित्र:Mumbai Train.JPG|250px|इवलेसे|नव्या लोकल गाड्या]]
{{मुंबई उपनगरी रेल्वे पश्चिम मार्ग नकाशा}}

[[दादर रेल्वे स्थानक|दादर]], [[प्रभादेवी रेल्वे स्थानक|प्रभादेवी]] आणि [[माटुंगा रोड रेल्वे स्थानक|माटुंगा रोड]] येथे पश्चिम व [[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य]] दोन्ही मार्ग असल्यामुळे मार्ग बदलणे शक्य होते. तसेच [[माहिम जंक्शन रेल्वे स्थानक|माहिम]] ते [[गोरेगाव रेल्वे स्थानक|गोरेगाव]] दरम्यान कोणत्याही स्थानकावरून [[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर]] मार्गाद्वारे [[छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस]]पर्यंत प्रवासाची सोय उपलब्ध आहे. [[वसई रोड रेल्वे स्थानक|वसई रोड]] येथेसुद्धा [[वसई रोड-रोहा रेल्वेमार्ग]]ची जोड आहे.

==स्थानके==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! क्रमांक
! स्थानक नाव
! स्थानक कोड
! जोडमार्ग
|-
|१||'''{{rws|चर्चगेट}}'''|| C / CH ||
|-
|२||{{rws|मरीन लाइन्स}}||||
|-
|३||{{rws|चर्नी रोड}}||||
|-
|४||{{rws|ग्रँट रोड}}||||
|-
|५||'''{{rws|मुंबई सेंट्रल}}'''|| BCL ||
|-
|६||{{rws|महालक्ष्मी}}||||
|-
|७||{{rws|लोअर परळ}}||||
|-
|८||{{rws|प्रभादेवी}}||||[[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य मार्ग]]
|- 
|९||'''{{rws|दादर}}'''|| D ||[[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य मार्ग]]
|-
|१०||{{rws|माटुंगा रोड}}||||[[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य मार्ग]]
|-
|११||{{rws|माहिम जंक्शन}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|- 
|१२||'''{{rws|वांद्रे}}'''|| B ||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१३||{{rws|खार रोड}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१४||{{rws|सांताक्रुझ}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१५||{{rws|विलेपार्ले}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१६||'''{{rws|अंधेरी}}'''|| A / AD ||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१७||{{rws|जोगेश्वरी}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१८||{{rws|राम मंदिर}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१९||'''{{rws|गोरेगाव}}'''|| GO ||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|२०||{{rws|मालाड}}|| M ||
|-
|२१||{{rws|कांदिवली}}||||
|-
|२२||'''{{rws|बोरीवली}}'''|| BO ||
|-
|२३||{{rws|दहिसर}}||||
|-
|२४||{{rws|मीरा रोड}}||||
|-
|२५||'''{{rws|भाईंदर}}'''|| BY ||
|-
|२६||{{rws|नायगाव}}||||
|-
|२७||'''{{rws|वसई रोड}}'''|| BS ||[[वसई रोड-रोहा रेल्वेमार्ग]]
|-
|२८||{{rws|नालासोपारा}}|| NS ||
|-
|२९||'''{{rws|विरार}}'''|| V ||
|-
|३०||{{rws|वैतरणा}}||||
|-
|३१||{{rws|सफाळे}}||||
|-
|३२||{{rws|केळवे रोड}}||||
|-
|३३||'''{{rws|पालघर}}'''||||
|-
|३४||{{rws|उमरोळी}}||||
|-
|३५||'''{{rws|बोईसर}}'''||||
|-
|३६||{{rws|वाणगाव}}||||
|-
|३७||'''{{rws|डहाणू रोड}}'''|| DN ||
|-
|३८||{{rws|घोलवड}}||||
|-
|३९||{{rws|बोर्डी रोड}}||||
|}

== वातानुकूलित ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+फेऱ्या आणि सुरुवात
|-
| style=&quot;background:gray&quot;|१२
|२५ डिसेंबर २०१७ पासून
|-
| style=&quot;background:teal&quot;|११
|२२ नोव्हेंबर २०२१ पासून
|-
| style=&quot;background:pink&quot;|१३
|१६ मे २०२२ पासून
|-
| style=&quot;background:brown&quot;|८+७
|२० जून व ८ ऑगस्ट २०२२ पासून
|-
| style=&quot;background:green&quot;|१३
|१ ऑक्टोबर २०२२ पासून
|-
| style=&quot;background:aqua&quot;|१३
|१ ऑक्टोबर २०२२ पासून
|-
| style=&quot;background:violet&quot;|१६
|६ नोव्हेंबर २०२३ पासून
|-
| style=&quot;background:crimson&quot;|१३
|२७ नोव्हेंबर २०२४ पासून
|-
| style=&quot;background:orange&quot;|१२
|२६ जानेवारी २०२६ पासून
|-
| style=&quot;background:yellow&quot;|१२
|१९ फेब्रुवारी २०२६ पासून
|-
|एकूण
|१३०+३ फेऱ्या
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ style=&quot;background:#afeeee&quot;| बोरीवली / अंधेरी / वांद्रे / दादर / चर्चगेट कडे
! #
! गाडी क्रमांक
! सुटण्याची वेळ
! स्थानक
! पोहोचण्याची वेळ
! अंतिम स्थानक
! वेग
|- style=&quot;background:pink&quot;
| १ || ९४००२/४ || ४:०० || नालासोपारा || ५:३६ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| २ || ९४००६ || ४:५० || नालासोपारा || ६:२९ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ३ || ९४११० || ५:१४ || गोरेगाव || ६:११ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ४ || ९४१२२ || ५:४५ || बोरीवली || ६:५१ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५ || ९४०१० || ६:३६ || बोरीवली || ७:३२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ६ || ९४०१२ || ६:५१ || बोरीवली || ७:४८ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ७ || ९४०१६ || ७:१५ || विरार || ८:४९ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ८ || ९४११२ || ७:२५ || बोरीवली || ८:२० || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ९ || ९४०१४ || ७:४६ || बोरीवली || ८:४२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| १० || ९४१२४ || ८:०६ || बोरीवली || ९:११ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ११ || ९४०२२ || ८:२४ || भाईंदर || ९:२७ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| १२ || ९४०२४ || ८:३३ || विरार || १०:२० || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १३ || ९४०२८ || ९:०९ || विरार || १०:३२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १४ || ९४०३० || ९:२३ || विरार || १०:५० || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १५ || ९४०२६ || ९:३५ || बोरीवली || १०:२९ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १६ || ९४११४ || १०:०८ || विरार || ११:२७ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| १७ || ९४१२६ || १०:११ || गोरेगाव || ११:०९ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १८ || ९४०३४ || १०:२० || विरार || ११:४४ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १९ || ९४०४२ || ११:०० || विरार || १२:२७ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २० || ९४०३६ || ११:२३ || बोरीवली || १२:१२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| २१ || ९४०४० || ११:३५ || बोरीवली || १२:४० || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २२ || ९४०४४ || ११:५४ || भाईंदर || १२:५७ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २३ || ९४०४६ || १२:२० || विरार || १३:४१ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २४ || ९४११६ || १२:४४ || भाईंदर || १३:४८ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २५ || ९४०५० || १३:१८ || विरार || १४:४४ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २६ || ९४०५४ || १३:३४ || विरार || १४:५३ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' वसई रोड, भाईंदर, बोरीवली, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| २७ || ९४०५२ || १३:५५ || बोरीवली || १५:०० || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २८ || ९४०५८ || १४:०५ || विरार || १५:२८ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| २९ || ९४०६० || १५:०० || विरार || १५:३६ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३० || ९४०६४ || १५:२७ || विरार || १६:४७ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' वसई रोड, भाईंदर, बोरीवली, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३१ || ९४११८ || १५:४५ || विरार || १७:०९ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३२ || ९४०६६ || १६:१८ || बोरीवली || १७:१२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३३ || ९४०६८ || १६:२० || विरार || १७:३९ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३४ || ९४०७२ || १६:३२ || विरार || १७:५८ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३५ || ९४०७० || १६:४५ || भाईंदर || १७:१५ || अंधेरी || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३६ || ९४०७४/७६ || १६:४८ || विरार || १८:१७ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ३७ || ९४१२८ || १७:२७ || बोरीवली || १८:३५ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३८ || ९४०८० || १८:०८ || बोरीवली || १८:५२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:gray&quot;
| ३९ || ९४०८८ || १८:३० || विरार || १९:४४ || वांद्रे || मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४० || ९४०८६ || १८:३३ || विरार || १९:५५ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४१ || ९४०८२ || १८:५२ || बोरीवली || १९:३६ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ४२ || ९४१२० || १९:०६ || गोरेगाव || २०:०१ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४३ || ९४०९० || १९:२३ || भाईंदर || २०:२३ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४४ || ९४०९२ || १९:५१ || विरार || २१:१९ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ४५ || ९४१३० || २०:२० || भाईंदर || २०:५९ || अंधेरी || मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४६ || ९४०९८ || २०:२९ || विरार || २१:५३ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४७ || ९४१०८ || २१:१५ || भाईंदर || २२:२१ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४८ || ९४१०० || २१:१६ || विरार || २२:३८ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४९ || ९४१०२ || २१:२८ || विरार || २२:५२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ५० || ९४१३२ || २२:२० || वसई रोड || २२:४६ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ५१ || ९४१०४ || २२:५६ || भाईंदर || २३:११ || बोरीवली || मंदगती
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ style=&quot;background:#afeeee&quot;| मुंबई सेंट्रल / गोरेगाव / मालाड / बोरीवली / भाईंदर / वसई रोड / नालासोपारा / विरार कडे
! #
! गाडी क्रमांक
! सुटण्याची वेळ
! स्थानक
! पोहोचण्याची वेळ
! अंतिम स्थानक
! वेग
|- style=&quot;background:brown&quot;
| १ || ९४००१ || ५:०७ || बोरीवली || ५:४५ || विरार || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| २ || ९४००३ || ५:३५ || महालक्ष्मी || ६:३० || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| ३ || ९४००५ || ५:४० || चर्चगेट || ६:४५ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ४ || ९४१११ || ६:१४ || चर्चगेट || ७:१९ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ५ || ९४००९ || ६:३५ || चर्चगेट || ७:४१ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ६ || ९४१०७/९ || ६:३९ || महालक्ष्मी || ७:५२ || भाईंदर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे भाईंदर
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ७ || ९४१२३ || ६:५५ || चर्चगेट || ८:०० || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| ८ || ९४०११ || ६:५७ || महालक्ष्मी || ८:२३ || विरार || मंदगती
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ९ || ९४००७ || ७:२७ || भाईंदर || ७:५२ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' विरार
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १० || ९४०१५ || ७:३६ || चर्चगेट || ८:५८ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ११ || ९४०१७ || ७:५४ || चर्चगेट || ९:१५ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १२ || ९४११३ || ८:२७ || चर्चगेट || ९:५१ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १३ || ९४०१९ || ८:४६ || चर्चगेट || ९:३० || बोरीवली || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १४ || ९४०२१ || ८:५३ || चर्चगेट || १०:१२ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| १५ || ९४१२५ || ९:१४ || चर्चगेट || १०:०७ || गोरेगाव || मंदगती
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १६ || ९४०२७ || ९:३० || चर्चगेट || १०:५२ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली, भाईंदर, वसई रोड, विरार
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| १७ || ९४०२९ || १०:२४ || चर्चगेट || ११:३१ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १८ || ९४०३१ || १०:३२ || चर्चगेट || ११:१८ || बोरीवली || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १९ || ९४०३३ || १०:३६ || चर्चगेट || ११:३८ || भाईंदर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २० || ९४०३५ || १०:५३ || चर्चगेट || १२:१४ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| २१ || ९४१२७ || ११:१२ || चर्चगेट || ११:२२ || मुंबई सेंट्रल || मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २२ || ९४११५ || ११:३० || चर्चगेट || १२:३१ || भाईंदर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २३ || ९४०३९ || ११:४८ || चर्चगेट || १३:०८ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २४ || ९४०४१ || १२:१६ || चर्चगेट || १३:२७ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली, भाईंदर, वसई रोड, विरार
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २५ || ९४०४५ || १२:३४ || चर्चगेट || १३:५९ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| २६ || ९४०४७ || १२:४५ || चर्चगेट || १३:५० || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| २७ || ९४०४९ || १३:०८ || चर्चगेट || १४:५२ || विरार || मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| २८ || ९४११७ || १३:५२ || चर्चगेट || १५:३६ || विरार || मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २९ || ९४०५१ || १३:५३ || चर्चगेट || १५:०८ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली, भाईंदर, वसई रोड, विरार
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३० || ९४०५५ || १४:५३ || चर्चगेट || १६:१४ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| ३१ || ९४०५९ || १५:०५ || चर्चगेट || १६:१३ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३२ || ९४०६१ || १५:०७ || चर्चगेट || १६:३० || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३३ || ९४०६५ || १५:३२ || चर्चगेट || १६:३५ || भाईंदर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| ३४ || ९४०५७ || १५:४४ || बोरीवली || १६:२५ || विरार || मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ३५ || ९४१२९ || १६:३० || महालक्ष्मी || १७:२३ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३६ || ९४०७१ || १७:०३ || चर्चगेट || १८:२८ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३७ || ९४०७३ || १७:१५ || चर्चगेट || १८:०२ || बोरीवली || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३८ || ९४०६९ || १७:२५ || अंधेरी || १८:२० || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३९ || ९४०७५ || १७:५० || चर्चगेट || १८:३८ || बोरीवली || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ४० || ९४११९ || १७:५७ || चर्चगेट || १८:५१ || गोरेगाव || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४१ || ९४०७७ || १८:०६ || चर्चगेट || १९:१३ || भाईंदर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४२ || ९४०७९ || १८:२२ || चर्चगेट || १९:४६ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ४३ || ९४१३१ || १८:३८ || चर्चगेट || २०:०३ || भाईंदर || मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४४ || ९४०८३ || १९:०० || चर्चगेट || २०:२२ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४५ || ९४०८९ || १९:४३ || चर्चगेट || २१:०९ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:gray&quot;
| ४६ || ९४०८७ || १९:५२ || वांद्रे || २०:४३ || भाईंदर || मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४७ || ९४०९१ || १९:५८ || चर्चगेट || २१:२१ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ४८ || ९४१२१ || २०:०७ || चर्चगेट || २१:०२ || गोरेगाव || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४९ || ९४०९३ || २०:२७ || चर्चगेट || २१:४५ || नालासोपारा || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ५० || ९४१३३ || २१:०८ || अंधेरी || २१:५८ || वसई रोड || मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ५१ || ९४०९७ || २१:२३ || चर्चगेट || २२:४३ || भाईंदर || मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५२ || ९४१०१ || २१:५७ || चर्चगेट || २३:२२ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ५३ || ९४१०३ || २३:१९ || बोरीवली || २३:५६ || विरार || मंदगती
|}

[[वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वेमार्ग]]
[[वर्ग:पश्चिम रेल्वे]]</text>
      <sha1>lrz8gf8t6veq8n9lunjoyx0sskw8m2p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678930</id>
      <parentid>2678868</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T06:34:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22487-54</username>
        <id>182079</id>
      </contributor>
      <comment>/* वातानुकूलित */</comment>
      <origin>2678930</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45806" sha1="ljv2dvt1l2u0dh5wcwq3jlo95sz7mg1" xml:space="preserve">'''पश्चिम''' हा [[मुंबई उपनगरी रेल्वे]]च्या तीन प्रमुख मार्गांपैकी एक आहे. [[पश्चिम रेल्वे]]द्वारे चालवला जाणारा हा मार्ग दक्षिण [[मुंबई]]मधील [[चर्चगेट रेल्वे स्थानक|चर्चगेट]]पासून सुरू होतो व मुंबई बेटाच्या पश्चिम भागातून धावतो. मुंबईची पश्चिम उपनगरे जोडणारा हा मार्ग [[भाईंदर]], [[वसई]], [[विरार]] इत्यादी महत्त्वाच्या शहरांमधून धावतो. अनेक वर्षे [[चर्चगेट रेल्वे स्थानक|चर्चगेट]] ते [[विरार रेल्वे स्थानक|विरार]] दरम्यान सेवा पुरवणाऱ्या पश्चिम मार्गाची सेवा १६ एप्रिल २०१३ पासून [[डहाणू रोड रेल्वे स्थानक|डहाणू रोड]]पर्यंत वाढवण्यात आली.

[[चित्र:ChurchGateStation.jpg|250px|इवलेसे|चर्चगेट हे पश्चिम मार्गाचे दक्षिण मुंबईमधील टर्मिनस आहे.]]
[[चित्र:Mumbai Train.JPG|250px|इवलेसे|नव्या लोकल गाड्या]]
{{मुंबई उपनगरी रेल्वे पश्चिम मार्ग नकाशा}}

[[दादर रेल्वे स्थानक|दादर]], [[प्रभादेवी रेल्वे स्थानक|प्रभादेवी]] आणि [[माटुंगा रोड रेल्वे स्थानक|माटुंगा रोड]] येथे पश्चिम व [[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य]] दोन्ही मार्ग असल्यामुळे मार्ग बदलणे शक्य होते. तसेच [[माहिम जंक्शन रेल्वे स्थानक|माहिम]] ते [[गोरेगाव रेल्वे स्थानक|गोरेगाव]] दरम्यान कोणत्याही स्थानकावरून [[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर]] मार्गाद्वारे [[छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस]]पर्यंत प्रवासाची सोय उपलब्ध आहे. [[वसई रोड रेल्वे स्थानक|वसई रोड]] येथेसुद्धा [[वसई रोड-रोहा रेल्वेमार्ग]]ची जोड आहे.

==स्थानके==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! क्रमांक
! स्थानक नाव
! स्थानक कोड
! जोडमार्ग
|-
|१||'''{{rws|चर्चगेट}}'''|| C / CH ||
|-
|२||{{rws|मरीन लाइन्स}}||||
|-
|३||{{rws|चर्नी रोड}}||||
|-
|४||{{rws|ग्रँट रोड}}||||
|-
|५||'''{{rws|मुंबई सेंट्रल}}'''|| BCL ||
|-
|६||{{rws|महालक्ष्मी}}||||
|-
|७||{{rws|लोअर परळ}}||||
|-
|८||{{rws|प्रभादेवी}}||||[[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य मार्ग]]
|- 
|९||'''{{rws|दादर}}'''|| D ||[[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य मार्ग]]
|-
|१०||{{rws|माटुंगा रोड}}||||[[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य मार्ग]]
|-
|११||{{rws|माहिम जंक्शन}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|- 
|१२||'''{{rws|वांद्रे}}'''|| B ||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१३||{{rws|खार रोड}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१४||{{rws|सांताक्रुझ}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१५||{{rws|विलेपार्ले}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१६||'''{{rws|अंधेरी}}'''|| A / AD ||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१७||{{rws|जोगेश्वरी}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१८||{{rws|राम मंदिर}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१९||'''{{rws|गोरेगाव}}'''|| GO ||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|२०||{{rws|मालाड}}|| M ||
|-
|२१||{{rws|कांदिवली}}||||
|-
|२२||'''{{rws|बोरीवली}}'''|| BO ||
|-
|२३||{{rws|दहिसर}}||||
|-
|२४||{{rws|मीरा रोड}}||||
|-
|२५||'''{{rws|भाईंदर}}'''|| BY ||
|-
|२६||{{rws|नायगाव}}||||
|-
|२७||'''{{rws|वसई रोड}}'''|| BS ||[[वसई रोड-रोहा रेल्वेमार्ग]]
|-
|२८||{{rws|नालासोपारा}}|| NS ||
|-
|२९||'''{{rws|विरार}}'''|| V ||
|-
|३०||{{rws|वैतरणा}}||||
|-
|३१||{{rws|सफाळे}}||||
|-
|३२||{{rws|केळवे रोड}}||||
|-
|३३||'''{{rws|पालघर}}'''||||
|-
|३४||{{rws|उमरोळी}}||||
|-
|३५||'''{{rws|बोईसर}}'''||||
|-
|३६||{{rws|वाणगाव}}||||
|-
|३७||'''{{rws|डहाणू रोड}}'''|| DN ||
|-
|३८||{{rws|घोलवड}}||||
|-
|३९||{{rws|बोर्डी रोड}}||||
|}

== वातानुकूलित ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+फेऱ्या आणि सुरुवात
|-
| style=&quot;background:gray&quot;|१२
|२५ डिसेंबर २०१७ पासून
|-
| style=&quot;background:teal&quot;|११
|२२ नोव्हेंबर २०२१ पासून
|-
| style=&quot;background:pink&quot;|१३
|१६ मे २०२२ पासून
|-
| style=&quot;background:brown&quot;|८+७
|२० जून व ८ ऑगस्ट २०२२ पासून
|-
| style=&quot;background:green&quot;|१३
|१ ऑक्टोबर २०२२ पासून
|-
| style=&quot;background:aqua&quot;|१३
|१ ऑक्टोबर २०२२ पासून
|-
| style=&quot;background:violet&quot;|१६
|६ नोव्हेंबर २०२३ पासून
|-
| style=&quot;background:crimson&quot;|१३
|२७ नोव्हेंबर २०२४ पासून
|-
| style=&quot;background:orange&quot;|१२
|२६ जानेवारी २०२६ पासून
|-
| style=&quot;background:yellow&quot;|१२
|१९ फेब्रुवारी २०२६ पासून
|-
|एकूण
|१३०+३ फेऱ्या
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ style=&quot;background:#afeeee&quot;| बोरीवली / अंधेरी / वांद्रे / दादर / चर्चगेट कडे
! #
! गाडी क्रमांक
! सुटण्याची वेळ
! स्थानक
! पोहोचण्याची वेळ
! अंतिम स्थानक
! वेग
|- style=&quot;background:pink&quot;
| १ || ९४००२/४ || ४:०० || नालासोपारा || ५:३६ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| २ || ९४००६ || ४:५० || नालासोपारा || ६:२९ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ३ || ९४११० || ५:१४ || गोरेगाव || ६:११ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ४ || ९४१२२ || ५:४५ || बोरीवली || ६:५१ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५ || ९४०१० || ६:३६ || बोरीवली || ७:३२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ६ || ९४०१२ || ६:५१ || बोरीवली || ७:४८ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ७ || ९४०१६ || ७:१५ || विरार || ८:४९ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ८ || ९४११२ || ७:२५ || बोरीवली || ८:२० || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ९ || ९४०१४ || ७:४६ || बोरीवली || ८:४२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १० || ९४०२० || ७:५९ || विरार || ९:२२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ११ || ९४१२४ || ८:०६ || बोरीवली || ९:११ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १२ || ९४०२२ || ८:२४ || भाईंदर || ९:२७ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| १३ || ९४०२४ || ८:३३ || विरार || १०:२० || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १४ || ९४०२८ || ९:०९ || विरार || १०:३२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १५ || ९४०३० || ९:२३ || विरार || १०:५० || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १६ || ९४०२६ || ९:३५ || बोरीवली || १०:२९ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १७ || ९४११४ || १०:०८ || विरार || ११:२७ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| १८ || ९४१२६ || १०:११ || गोरेगाव || ११:०९ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १९ || ९४०३२ || १०:१६ || बोरीवली || ११:१२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २० || ९४०३४ || १०:२० || विरार || ११:४४ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २१ || ९४०४२ || ११:०० || विरार || १२:२७ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २२ || ९४०३६ || ११:२३ || बोरीवली || १२:१२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| २३ || ९४०४० || ११:३५ || बोरीवली || १२:४० || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २४ || ९४०४४ || ११:५४ || भाईंदर || १२:५७ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २५ || ९४०४६ || १२:२० || विरार || १३:४१ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २६ || ९४११६ || १२:४४ || भाईंदर || १३:४८ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २७ || ९४०४८ || १२:४५ || विरार || १४:०० || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' वसई रोड, भाईंदर, बोरीवली, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २८ || ९४०५० || १३:१८ || विरार || १४:४४ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २९ || ९४०५४ || १३:३४ || विरार || १४:५३ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' वसई रोड, भाईंदर, बोरीवली, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| ३० || ९४०५२ || १३:५५ || बोरीवली || १५:०० || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३१ || ९४०५८ || १४:०५ || विरार || १५:२८ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| ३२ || ९४०६० || १५:०० || विरार || १५:३६ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३३ || ९४०६४ || १५:२७ || विरार || १६:४७ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' वसई रोड, भाईंदर, बोरीवली, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३४ || ९४०६२ || १५:३२ || भाईंदर || १६:३५ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३५ || ९४११८ || १५:४५ || विरार || १७:०९ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३६ || ९४०६६ || १६:१८ || बोरीवली || १७:१२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३७ || ९४०६८ || १६:२० || विरार || १७:३९ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३८ || ९४०७२ || १६:३२ || विरार || १७:५८ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३९ || ९४०७० || १६:४५ || भाईंदर || १७:१५ || अंधेरी || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४० || ९४०७४/७६ || १६:४८ || विरार || १८:१७ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ४१ || ९४१२८ || १७:२७ || बोरीवली || १८:३५ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४२ || ९४०८० || १८:०८ || बोरीवली || १८:५२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४३ || ९४०८४ || १८:२० || विरार || १९:३१ || दादर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर
|- style=&quot;background:gray&quot;
| ४४ || ९४०८८ || १८:३० || विरार || १९:४४ || वांद्रे || मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४५ || ९४०८६ || १८:३३ || विरार || १९:५५ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४६ || ९४०८२ || १८:५२ || बोरीवली || १९:३६ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ४७ || ९४१२० || १९:०६ || गोरेगाव || २०:०१ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४८ || ९४०९० || १९:२३ || भाईंदर || २०:२३ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४९ || ९४०९२ || १९:५१ || विरार || २१:१९ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ५० || ९४१३० || २०:२० || भाईंदर || २०:५९ || अंधेरी || मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५१ || ९४०९८ || २०:२९ || विरार || २१:५३ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५२ || ९४०९६ || २०:३६ || भाईंदर || २१:३६ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५३ || ९४१०८ || २१:१५ || भाईंदर || २२:२१ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५४ || ९४१०० || २१:१६ || विरार || २२:३८ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५५ || ९४१०२ || २१:२८ || विरार || २२:५२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ५६ || ९४१३२ || २२:२० || वसई रोड || २२:४६ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ५७ || ९४१०४ || २२:५६ || भाईंदर || २३:११ || बोरीवली || मंदगती
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ style=&quot;background:#afeeee&quot;| मुंबई सेंट्रल / गोरेगाव / मालाड / बोरीवली / भाईंदर / वसई रोड / नालासोपारा / विरार कडे
! #
! गाडी क्रमांक
! सुटण्याची वेळ
! स्थानक
! पोहोचण्याची वेळ
! अंतिम स्थानक
! वेग
|- style=&quot;background:brown&quot;
| १ || ९४००१ || ५:०७ || बोरीवली || ५:४५ || विरार || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| २ || ९४००३ || ५:३५ || महालक्ष्मी || ६:३० || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| ३ || ९४००५ || ५:४० || चर्चगेट || ६:४५ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ४ || ९४१११ || ६:१४ || चर्चगेट || ७:१९ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ५ || ९४००९ || ६:३५ || चर्चगेट || ७:४१ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ६ || ९४१०७/९ || ६:३९ || महालक्ष्मी || ७:५२ || भाईंदर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे भाईंदर
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ७ || ९४१२३ || ६:५५ || चर्चगेट || ८:०० || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| ८ || ९४०११ || ६:५७ || महालक्ष्मी || ८:२३ || विरार || मंदगती
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ९ || ९४००७ || ७:२७ || भाईंदर || ७:५२ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' विरार
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १० || ९४०१५ || ७:३६ || चर्चगेट || ८:५८ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ११ || ९४०१७ || ७:५४ || चर्चगेट || ९:१५ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १२ || ९४११३ || ८:२७ || चर्चगेट || ९:५१ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १३ || ९४०१९ || ८:४६ || चर्चगेट || ९:३० || बोरीवली || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १४ || ९४०२१ || ८:५३ || चर्चगेट || १०:१२ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| १५ || ९४१२५ || ९:१४ || चर्चगेट || १०:०७ || गोरेगाव || मंदगती
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १६ || ९४०२५ || ९:२७ || चर्चगेट || १०:११ || बोरीवली || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १७ || ९४०२७ || ९:३० || चर्चगेट || १०:५२ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली, भाईंदर, वसई रोड, विरार
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| १८ || ९४०२९ || १०:२४ || चर्चगेट || ११:३१ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १९ || ९४०३१ || १०:३२ || चर्चगेट || ११:१८ || बोरीवली || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २० || ९४०३३ || १०:३६ || चर्चगेट || ११:३८ || भाईंदर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २१ || ९४०३५ || १०:५३ || चर्चगेट || १२:१४ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| २२ || ९४१२७ || ११:१२ || चर्चगेट || ११:२२ || मुंबई सेंट्रल || मंदगती
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २३ || ९४०३७ || ११:१५ || चर्चगेट || १२:३८ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २४ || ९४११५ || ११:३० || चर्चगेट || १२:३१ || भाईंदर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २५ || ९४०३९ || ११:४८ || चर्चगेट || १३:०८ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २६ || ९४०४१ || १२:१६ || चर्चगेट || १३:२७ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली, भाईंदर, वसई रोड, विरार
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २७ || ९४०४५ || १२:३४ || चर्चगेट || १३:५९ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| २८ || ९४०४७ || १२:४५ || चर्चगेट || १३:५० || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| २९ || ९४०४९ || १३:०८ || चर्चगेट || १४:५२ || विरार || मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ३० || ९४११७ || १३:५२ || चर्चगेट || १५:३६ || विरार || मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३१ || ९४०५१ || १३:५३ || चर्चगेट || १५:०८ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली, भाईंदर, वसई रोड, विरार
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३२ || ९४०५३ || १४:१५ || चर्चगेट || १५:१७ || भाईंदर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३३ || ९४०५५ || १४:५३ || चर्चगेट || १६:१४ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| ३४ || ९४०५९ || १५:०५ || चर्चगेट || १६:१३ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३५ || ९४०६१ || १५:०७ || चर्चगेट || १६:३० || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३६ || ९४०६५ || १५:३२ || चर्चगेट || १६:३५ || भाईंदर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| ३७ || ९४०५७ || १५:४४ || बोरीवली || १६:२५ || विरार || मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ३८ || ९४१२९ || १६:३० || महालक्ष्मी || १७:२३ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३९ || ९४०६७ || १६:३९ || चर्चगेट || १८:०४ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४० || ९४०७१ || १७:०३ || चर्चगेट || १८:२८ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४१ || ९४०७३ || १७:१५ || चर्चगेट || १८:०२ || बोरीवली || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४२ || ९४०६९ || १७:२५ || अंधेरी || १८:२० || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४३ || ९४०७५ || १७:५० || चर्चगेट || १८:३८ || बोरीवली || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ४४ || ९४११९ || १७:५७ || चर्चगेट || १८:५१ || गोरेगाव || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४५ || ९४०७७ || १८:०६ || चर्चगेट || १९:१३ || भाईंदर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४६ || ९४०७९ || १८:२२ || चर्चगेट || १९:४६ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ४७ || ९४१३१ || १८:३८ || चर्चगेट || २०:०३ || भाईंदर || मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४८ || ९४०८३ || १९:०० || चर्चगेट || २०:२२ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४९ || ९४०८५ || १९:३८ || दादर || २०:२७ || भाईंदर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५० || ९४०८९ || १९:४३ || चर्चगेट || २१:०९ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:gray&quot;
| ५१ || ९४०८७ || १९:५२ || वांद्रे || २०:४३ || भाईंदर || मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५२ || ९४०९१ || १९:५८ || चर्चगेट || २१:२१ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ५३ || ९४१२१ || २०:०७ || चर्चगेट || २१:०२ || गोरेगाव || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५४ || ९४०९३ || २०:२७ || चर्चगेट || २१:४५ || नालासोपारा || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ५५ || ९४१३३ || २१:०८ || अंधेरी || २१:५८ || वसई रोड || मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ५६ || ९४०९७ || २१:२३ || चर्चगेट || २२:४३ || भाईंदर || मंदगती
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५७ || ९४०९९ || २१:५१ || चर्चगेट || २२:३४ || मालाड || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, जोगेश्वरी, गोरेगाव, मालाड
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५८ || ९४१०१ || २१:५७ || चर्चगेट || २३:२२ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ५९ || ९४१०३ || २३:१९ || बोरीवली || २३:५६ || विरार || मंदगती
|}

[[वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वेमार्ग]]
[[वर्ग:पश्चिम रेल्वे]]</text>
      <sha1>ljv2dvt1l2u0dh5wcwq3jlo95sz7mg1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678932</id>
      <parentid>2678930</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T06:46:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22487-54</username>
        <id>182079</id>
      </contributor>
      <comment>/* वातानुकूलित */</comment>
      <origin>2678932</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45844" sha1="t3enn55s81rrnzwar0ajkm3076wkevk" xml:space="preserve">'''पश्चिम''' हा [[मुंबई उपनगरी रेल्वे]]च्या तीन प्रमुख मार्गांपैकी एक आहे. [[पश्चिम रेल्वे]]द्वारे चालवला जाणारा हा मार्ग दक्षिण [[मुंबई]]मधील [[चर्चगेट रेल्वे स्थानक|चर्चगेट]]पासून सुरू होतो व मुंबई बेटाच्या पश्चिम भागातून धावतो. मुंबईची पश्चिम उपनगरे जोडणारा हा मार्ग [[भाईंदर]], [[वसई]], [[विरार]] इत्यादी महत्त्वाच्या शहरांमधून धावतो. अनेक वर्षे [[चर्चगेट रेल्वे स्थानक|चर्चगेट]] ते [[विरार रेल्वे स्थानक|विरार]] दरम्यान सेवा पुरवणाऱ्या पश्चिम मार्गाची सेवा १६ एप्रिल २०१३ पासून [[डहाणू रोड रेल्वे स्थानक|डहाणू रोड]]पर्यंत वाढवण्यात आली.

[[चित्र:ChurchGateStation.jpg|250px|इवलेसे|चर्चगेट हे पश्चिम मार्गाचे दक्षिण मुंबईमधील टर्मिनस आहे.]]
[[चित्र:Mumbai Train.JPG|250px|इवलेसे|नव्या लोकल गाड्या]]
{{मुंबई उपनगरी रेल्वे पश्चिम मार्ग नकाशा}}

[[दादर रेल्वे स्थानक|दादर]], [[प्रभादेवी रेल्वे स्थानक|प्रभादेवी]] आणि [[माटुंगा रोड रेल्वे स्थानक|माटुंगा रोड]] येथे पश्चिम व [[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य]] दोन्ही मार्ग असल्यामुळे मार्ग बदलणे शक्य होते. तसेच [[माहिम जंक्शन रेल्वे स्थानक|माहिम]] ते [[गोरेगाव रेल्वे स्थानक|गोरेगाव]] दरम्यान कोणत्याही स्थानकावरून [[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर]] मार्गाद्वारे [[छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस]]पर्यंत प्रवासाची सोय उपलब्ध आहे. [[वसई रोड रेल्वे स्थानक|वसई रोड]] येथेसुद्धा [[वसई रोड-रोहा रेल्वेमार्ग]]ची जोड आहे.

==स्थानके==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! क्रमांक
! स्थानक नाव
! स्थानक कोड
! जोडमार्ग
|-
|१||'''{{rws|चर्चगेट}}'''|| C / CH ||
|-
|२||{{rws|मरीन लाइन्स}}||||
|-
|३||{{rws|चर्नी रोड}}||||
|-
|४||{{rws|ग्रँट रोड}}||||
|-
|५||'''{{rws|मुंबई सेंट्रल}}'''|| BCL ||
|-
|६||{{rws|महालक्ष्मी}}||||
|-
|७||{{rws|लोअर परळ}}||||
|-
|८||{{rws|प्रभादेवी}}||||[[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य मार्ग]]
|- 
|९||'''{{rws|दादर}}'''|| D ||[[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य मार्ग]]
|-
|१०||{{rws|माटुंगा रोड}}||||[[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य मार्ग]]
|-
|११||{{rws|माहिम जंक्शन}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|- 
|१२||'''{{rws|वांद्रे}}'''|| B ||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१३||{{rws|खार रोड}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१४||{{rws|सांताक्रुझ}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१५||{{rws|विलेपार्ले}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१६||'''{{rws|अंधेरी}}'''|| A / AD ||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१७||{{rws|जोगेश्वरी}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१८||{{rws|राम मंदिर}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१९||'''{{rws|गोरेगाव}}'''|| GO ||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|२०||{{rws|मालाड}}|| M ||
|-
|२१||{{rws|कांदिवली}}||||
|-
|२२||'''{{rws|बोरीवली}}'''|| BO ||
|-
|२३||{{rws|दहिसर}}||||
|-
|२४||{{rws|मीरा रोड}}||||
|-
|२५||'''{{rws|भाईंदर}}'''|| BY ||
|-
|२६||{{rws|नायगाव}}||||
|-
|२७||'''{{rws|वसई रोड}}'''|| BS ||[[वसई रोड-रोहा रेल्वेमार्ग]]
|-
|२८||{{rws|नालासोपारा}}|| NS ||
|-
|२९||'''{{rws|विरार}}'''|| V ||
|-
|३०||{{rws|वैतरणा}}||||
|-
|३१||{{rws|सफाळे}}||||
|-
|३२||{{rws|केळवे रोड}}||||
|-
|३३||'''{{rws|पालघर}}'''||||
|-
|३४||{{rws|उमरोळी}}||||
|-
|३५||'''{{rws|बोईसर}}'''||||
|-
|३६||{{rws|वाणगाव}}||||
|-
|३७||'''{{rws|डहाणू रोड}}'''|| DN ||
|-
|३८||{{rws|घोलवड}}||||
|-
|३९||{{rws|बोर्डी रोड}}||||
|}

== वातानुकूलित ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! फेऱ्या !! वार !! सुरुवात
|-
| style=&quot;background:gray&quot;|१२
|दररोज
|२५ डिसेंबर २०१७
|-
| style=&quot;background:teal&quot;|११
|दररोज
|२२ नोव्हेंबर २०२१
|-
| style=&quot;background:pink&quot;|१३
|सोम-शुक्र
|१६ मे २०२२
|-
| style=&quot;background:brown&quot;|८+७
|दररोज
|२० जून व ८ ऑगस्ट २०२२
|-
| style=&quot;background:green&quot;|१३
|दररोज
|१ ऑक्टोबर २०२२
|-
| style=&quot;background:aqua&quot;|१३
|दररोज
|१ ऑक्टोबर २०२२
|-
| style=&quot;background:violet&quot;|१६
|सोम-शुक्र
|६ नोव्हेंबर २०२३
|-
| style=&quot;background:crimson&quot;|१३
|सोम-शुक्र
|२७ नोव्हेंबर २०२४
|-
| style=&quot;background:orange&quot;|१२
|दररोज
|२६ जानेवारी २०२६
|-
| style=&quot;background:yellow&quot;|१२
|दररोज
|१९ फेब्रुवारी २०२६
|-
|१३०+३
|एकूण
|
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ style=&quot;background:#afeeee&quot;| बोरीवली / अंधेरी / वांद्रे / दादर / चर्चगेट कडे
! #
! गाडी क्रमांक
! सुटण्याची वेळ
! स्थानक
! पोहोचण्याची वेळ
! अंतिम स्थानक
! वेग
|- style=&quot;background:pink&quot;
| १ || ९४००२/४ || ४:०० || नालासोपारा || ५:३६ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| २ || ९४००६ || ४:५० || नालासोपारा || ६:२९ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ३ || ९४११० || ५:१४ || गोरेगाव || ६:११ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ४ || ९४१२२ || ५:४५ || बोरीवली || ६:५१ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५ || ९४०१० || ६:३६ || बोरीवली || ७:३२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ६ || ९४०१२ || ६:५१ || बोरीवली || ७:४८ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ७ || ९४०१६ || ७:१५ || विरार || ८:४९ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ८ || ९४११२ || ७:२५ || बोरीवली || ८:२० || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ९ || ९४०१४ || ७:४६ || बोरीवली || ८:४२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १० || ९४०२० || ७:५९ || विरार || ९:२२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ११ || ९४१२४ || ८:०६ || बोरीवली || ९:११ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १२ || ९४०२२ || ८:२४ || भाईंदर || ९:२७ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| १३ || ९४०२४ || ८:३३ || विरार || १०:२० || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १४ || ९४०२८ || ९:०९ || विरार || १०:३२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १५ || ९४०३० || ९:२३ || विरार || १०:५० || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १६ || ९४०२६ || ९:३५ || बोरीवली || १०:२९ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १७ || ९४११४ || १०:०८ || विरार || ११:२७ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| १८ || ९४१२६ || १०:११ || गोरेगाव || ११:०९ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १९ || ९४०३२ || १०:१६ || बोरीवली || ११:१२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २० || ९४०३४ || १०:२० || विरार || ११:४४ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २१ || ९४०४२ || ११:०० || विरार || १२:२७ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २२ || ९४०३६ || ११:२३ || बोरीवली || १२:१२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| २३ || ९४०४० || ११:३५ || बोरीवली || १२:४० || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २४ || ९४०४४ || ११:५४ || भाईंदर || १२:५७ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २५ || ९४०४६ || १२:२० || विरार || १३:४१ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २६ || ९४११६ || १२:४४ || भाईंदर || १३:४८ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २७ || ९४०४८ || १२:४५ || विरार || १४:०० || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' वसई रोड, भाईंदर, बोरीवली, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २८ || ९४०५० || १३:१८ || विरार || १४:४४ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २९ || ९४०५४ || १३:३४ || विरार || १४:५३ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' वसई रोड, भाईंदर, बोरीवली, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| ३० || ९४०५२ || १३:५५ || बोरीवली || १५:०० || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३१ || ९४०५८ || १४:०५ || विरार || १५:२८ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| ३२ || ९४०६० || १५:०० || विरार || १५:३६ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३३ || ९४०६४ || १५:२७ || विरार || १६:४७ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' वसई रोड, भाईंदर, बोरीवली, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३४ || ९४०६२ || १५:३२ || भाईंदर || १६:३५ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३५ || ९४११८ || १५:४५ || विरार || १७:०९ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३६ || ९४०६६ || १६:१८ || बोरीवली || १७:१२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३७ || ९४०६८ || १६:२० || विरार || १७:३९ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३८ || ९४०७२ || १६:३२ || विरार || १७:५८ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३९ || ९४०७० || १६:४५ || भाईंदर || १७:१५ || अंधेरी || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४० || ९४०७४/७६ || १६:४८ || विरार || १८:१७ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ४१ || ९४१२८ || १७:२७ || बोरीवली || १८:३५ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४२ || ९४०८० || १८:०८ || बोरीवली || १८:५२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४३ || ९४०८४ || १८:२० || विरार || १९:३१ || दादर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर
|- style=&quot;background:gray&quot;
| ४४ || ९४०८८ || १८:३० || विरार || १९:४४ || वांद्रे || मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४५ || ९४०८६ || १८:३३ || विरार || १९:५५ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४६ || ९४०८२ || १८:५२ || बोरीवली || १९:३६ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ४७ || ९४१२० || १९:०६ || गोरेगाव || २०:०१ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४८ || ९४०९० || १९:२३ || भाईंदर || २०:२३ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४९ || ९४०९२ || १९:५१ || विरार || २१:१९ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ५० || ९४१३० || २०:२० || भाईंदर || २०:५९ || अंधेरी || मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५१ || ९४०९८ || २०:२९ || विरार || २१:५३ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५२ || ९४०९६ || २०:३६ || भाईंदर || २१:३६ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५३ || ९४१०८ || २१:१५ || भाईंदर || २२:२१ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५४ || ९४१०० || २१:१६ || विरार || २२:३८ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५५ || ९४१०२ || २१:२८ || विरार || २२:५२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ५६ || ९४१३२ || २२:२० || वसई रोड || २२:४६ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ५७ || ९४१०४ || २२:५६ || भाईंदर || २३:११ || बोरीवली || मंदगती
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ style=&quot;background:#afeeee&quot;| मुंबई सेंट्रल / गोरेगाव / मालाड / बोरीवली / भाईंदर / वसई रोड / नालासोपारा / विरार कडे
! #
! गाडी क्रमांक
! सुटण्याची वेळ
! स्थानक
! पोहोचण्याची वेळ
! अंतिम स्थानक
! वेग
|- style=&quot;background:brown&quot;
| १ || ९४००१ || ५:०७ || बोरीवली || ५:४५ || विरार || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| २ || ९४००३ || ५:३५ || महालक्ष्मी || ६:३० || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| ३ || ९४००५ || ५:४० || चर्चगेट || ६:४५ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ४ || ९४१११ || ६:१४ || चर्चगेट || ७:१९ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ५ || ९४००९ || ६:३५ || चर्चगेट || ७:४१ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ६ || ९४१०७/९ || ६:३९ || महालक्ष्मी || ७:५२ || भाईंदर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे भाईंदर
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ७ || ९४१२३ || ६:५५ || चर्चगेट || ८:०० || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| ८ || ९४०११ || ६:५७ || महालक्ष्मी || ८:२३ || विरार || मंदगती
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ९ || ९४००७ || ७:२७ || भाईंदर || ७:५२ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' विरार
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १० || ९४०१५ || ७:३६ || चर्चगेट || ८:५८ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ११ || ९४०१७ || ७:५४ || चर्चगेट || ९:१५ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १२ || ९४११३ || ८:२७ || चर्चगेट || ९:५१ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १३ || ९४०१९ || ८:४६ || चर्चगेट || ९:३० || बोरीवली || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १४ || ९४०२१ || ८:५३ || चर्चगेट || १०:१२ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| १५ || ९४१२५ || ९:१४ || चर्चगेट || १०:०७ || गोरेगाव || मंदगती
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १६ || ९४०२५ || ९:२७ || चर्चगेट || १०:११ || बोरीवली || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १७ || ९४०२७ || ९:३० || चर्चगेट || १०:५२ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली, भाईंदर, वसई रोड, विरार
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| १८ || ९४०२९ || १०:२४ || चर्चगेट || ११:३१ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १९ || ९४०३१ || १०:३२ || चर्चगेट || ११:१८ || बोरीवली || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २० || ९४०३३ || १०:३६ || चर्चगेट || ११:३८ || भाईंदर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २१ || ९४०३५ || १०:५३ || चर्चगेट || १२:१४ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| २२ || ९४१२७ || ११:१२ || चर्चगेट || ११:२२ || मुंबई सेंट्रल || मंदगती
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २३ || ९४०३७ || ११:१५ || चर्चगेट || १२:३८ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २४ || ९४११५ || ११:३० || चर्चगेट || १२:३१ || भाईंदर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २५ || ९४०३९ || ११:४८ || चर्चगेट || १३:०८ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २६ || ९४०४१ || १२:१६ || चर्चगेट || १३:२७ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली, भाईंदर, वसई रोड, विरार
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २७ || ९४०४५ || १२:३४ || चर्चगेट || १३:५९ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| २८ || ९४०४७ || १२:४५ || चर्चगेट || १३:५० || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| २९ || ९४०४९ || १३:०८ || चर्चगेट || १४:५२ || विरार || मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ३० || ९४११७ || १३:५२ || चर्चगेट || १५:३६ || विरार || मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३१ || ९४०५१ || १३:५३ || चर्चगेट || १५:०८ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली, भाईंदर, वसई रोड, विरार
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३२ || ९४०५३ || १४:१५ || चर्चगेट || १५:१७ || भाईंदर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३३ || ९४०५५ || १४:५३ || चर्चगेट || १६:१४ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| ३४ || ९४०५९ || १५:०५ || चर्चगेट || १६:१३ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३५ || ९४०६१ || १५:०७ || चर्चगेट || १६:३० || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३६ || ९४०६५ || १५:३२ || चर्चगेट || १६:३५ || भाईंदर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| ३७ || ९४०५७ || १५:४४ || बोरीवली || १६:२५ || विरार || मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ३८ || ९४१२९ || १६:३० || महालक्ष्मी || १७:२३ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३९ || ९४०६७ || १६:३९ || चर्चगेट || १८:०४ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४० || ९४०७१ || १७:०३ || चर्चगेट || १८:२८ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४१ || ९४०७३ || १७:१५ || चर्चगेट || १८:०२ || बोरीवली || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४२ || ९४०६९ || १७:२५ || अंधेरी || १८:२० || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४३ || ९४०७५ || १७:५० || चर्चगेट || १८:३८ || बोरीवली || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ४४ || ९४११९ || १७:५७ || चर्चगेट || १८:५१ || गोरेगाव || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४५ || ९४०७७ || १८:०६ || चर्चगेट || १९:१३ || भाईंदर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४६ || ९४०७९ || १८:२२ || चर्चगेट || १९:४६ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ४७ || ९४१३१ || १८:३८ || चर्चगेट || २०:०३ || भाईंदर || मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४८ || ९४०८३ || १९:०० || चर्चगेट || २०:२२ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४९ || ९४०८५ || १९:३८ || दादर || २०:२७ || भाईंदर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५० || ९४०८९ || १९:४३ || चर्चगेट || २१:०९ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:gray&quot;
| ५१ || ९४०८७ || १९:५२ || वांद्रे || २०:४३ || भाईंदर || मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५२ || ९४०९१ || १९:५८ || चर्चगेट || २१:२१ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ५३ || ९४१२१ || २०:०७ || चर्चगेट || २१:०२ || गोरेगाव || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५४ || ९४०९३ || २०:२७ || चर्चगेट || २१:४५ || नालासोपारा || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ५५ || ९४१३३ || २१:०८ || अंधेरी || २१:५८ || वसई रोड || मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ५६ || ९४०९७ || २१:२३ || चर्चगेट || २२:४३ || भाईंदर || मंदगती
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५७ || ९४०९९ || २१:५१ || चर्चगेट || २२:३४ || मालाड || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, जोगेश्वरी, गोरेगाव, मालाड
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५८ || ९४१०१ || २१:५७ || चर्चगेट || २३:२२ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ५९ || ९४१०३ || २३:१९ || बोरीवली || २३:५६ || विरार || मंदगती
|}

[[वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वेमार्ग]]
[[वर्ग:पश्चिम रेल्वे]]</text>
      <sha1>t3enn55s81rrnzwar0ajkm3076wkevk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678973</id>
      <parentid>2678932</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T09:25:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22487-54</username>
        <id>182079</id>
      </contributor>
      <comment>/* वातानुकूलित */</comment>
      <origin>2678973</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51127" sha1="g8mn1qpvh6hhlj4yunuismfu4ldtbjr" xml:space="preserve">'''पश्चिम''' हा [[मुंबई उपनगरी रेल्वे]]च्या तीन प्रमुख मार्गांपैकी एक आहे. [[पश्चिम रेल्वे]]द्वारे चालवला जाणारा हा मार्ग दक्षिण [[मुंबई]]मधील [[चर्चगेट रेल्वे स्थानक|चर्चगेट]]पासून सुरू होतो व मुंबई बेटाच्या पश्चिम भागातून धावतो. मुंबईची पश्चिम उपनगरे जोडणारा हा मार्ग [[भाईंदर]], [[वसई]], [[विरार]] इत्यादी महत्त्वाच्या शहरांमधून धावतो. अनेक वर्षे [[चर्चगेट रेल्वे स्थानक|चर्चगेट]] ते [[विरार रेल्वे स्थानक|विरार]] दरम्यान सेवा पुरवणाऱ्या पश्चिम मार्गाची सेवा १६ एप्रिल २०१३ पासून [[डहाणू रोड रेल्वे स्थानक|डहाणू रोड]]पर्यंत वाढवण्यात आली.

[[चित्र:ChurchGateStation.jpg|250px|इवलेसे|चर्चगेट हे पश्चिम मार्गाचे दक्षिण मुंबईमधील टर्मिनस आहे.]]
[[चित्र:Mumbai Train.JPG|250px|इवलेसे|नव्या लोकल गाड्या]]
{{मुंबई उपनगरी रेल्वे पश्चिम मार्ग नकाशा}}

[[दादर रेल्वे स्थानक|दादर]], [[प्रभादेवी रेल्वे स्थानक|प्रभादेवी]] आणि [[माटुंगा रोड रेल्वे स्थानक|माटुंगा रोड]] येथे पश्चिम व [[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य]] दोन्ही मार्ग असल्यामुळे मार्ग बदलणे शक्य होते. तसेच [[माहिम जंक्शन रेल्वे स्थानक|माहिम]] ते [[गोरेगाव रेल्वे स्थानक|गोरेगाव]] दरम्यान कोणत्याही स्थानकावरून [[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर]] मार्गाद्वारे [[छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस]]पर्यंत प्रवासाची सोय उपलब्ध आहे. [[वसई रोड रेल्वे स्थानक|वसई रोड]] येथेसुद्धा [[वसई रोड-रोहा रेल्वेमार्ग]]ची जोड आहे.

==स्थानके==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! क्रमांक
! स्थानक नाव
! स्थानक कोड
! जोडमार्ग
|-
|१||'''{{rws|चर्चगेट}}'''|| C / CH ||
|-
|२||{{rws|मरीन लाइन्स}}||||
|-
|३||{{rws|चर्नी रोड}}||||
|-
|४||{{rws|ग्रँट रोड}}||||
|-
|५||'''{{rws|मुंबई सेंट्रल}}'''|| BCL ||
|-
|६||{{rws|महालक्ष्मी}}||||
|-
|७||{{rws|लोअर परळ}}||||
|-
|८||{{rws|प्रभादेवी}}||||[[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य मार्ग]]
|- 
|९||'''{{rws|दादर}}'''|| D ||[[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य मार्ग]]
|-
|१०||{{rws|माटुंगा रोड}}||||[[मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|मध्य मार्ग]]
|-
|११||{{rws|माहिम जंक्शन}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|- 
|१२||'''{{rws|वांद्रे}}'''|| B ||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१३||{{rws|खार रोड}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१४||{{rws|सांताक्रुझ}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१५||{{rws|विलेपार्ले}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१६||'''{{rws|अंधेरी}}'''|| A / AD ||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१७||{{rws|जोगेश्वरी}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१८||{{rws|राम मंदिर}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१९||'''{{rws|गोरेगाव}}'''|| GO ||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|२०||{{rws|मालाड}}|| M ||
|-
|२१||{{rws|कांदिवली}}||||
|-
|२२||'''{{rws|बोरीवली}}'''|| BO ||
|-
|२३||{{rws|दहिसर}}||||
|-
|२४||{{rws|मीरा रोड}}||||
|-
|२५||'''{{rws|भाईंदर}}'''|| BY ||
|-
|२६||{{rws|नायगाव}}||||
|-
|२७||'''{{rws|वसई रोड}}'''|| BS ||[[वसई रोड-रोहा रेल्वेमार्ग]]
|-
|२८||{{rws|नालासोपारा}}|| NS ||
|-
|२९||'''{{rws|विरार}}'''|| V ||
|-
|३०||{{rws|वैतरणा}}||||
|-
|३१||{{rws|सफाळे}}||||
|-
|३२||{{rws|केळवे रोड}}||||
|-
|३३||'''{{rws|पालघर}}'''||||
|-
|३४||{{rws|उमरोळी}}||||
|-
|३५||'''{{rws|बोईसर}}'''||||
|-
|३६||{{rws|वाणगाव}}||||
|-
|३७||'''{{rws|डहाणू रोड}}'''|| DN ||
|-
|३८||{{rws|घोलवड}}||||
|-
|३९||{{rws|बोर्डी रोड}}||||
|}

== वातानुकूलित ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! फेऱ्या !! वार !! सुरुवात
|-
| style=&quot;background:gray&quot;|१२
|दररोज
|२५ डिसेंबर २०१७
|-
| style=&quot;background:teal&quot;|११
|दररोज
|२२ नोव्हेंबर २०२१
|-
| style=&quot;background:pink&quot;|१३
|सोम-शुक्र
|१६ मे २०२२
|-
| style=&quot;background:brown&quot;|८+७
|दररोज
|२० जून व ८ ऑगस्ट २०२२
|-
| style=&quot;background:green&quot;|१३
|दररोज
|१ ऑक्टोबर २०२२
|-
| style=&quot;background:aqua&quot;|१३
|दररोज
|१ ऑक्टोबर २०२२
|-
| style=&quot;background:violet&quot;|१६
|सोम-शुक्र
|६ नोव्हेंबर २०२३
|-
| style=&quot;background:crimson&quot;|१३
|सोम-शुक्र
|२७ नोव्हेंबर २०२४
|-
| style=&quot;background:orange&quot;|१२
|दररोज
|२६ जानेवारी २०२६
|-
| style=&quot;background:yellow&quot;|१२
|दररोज
|१९ फेब्रुवारी २०२६
|-
|१३०+३
|एकूण
|
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ style=&quot;background:#afeeee&quot;| बोरीवली / अंधेरी / वांद्रे / दादर / चर्चगेट कडे
! #
! गाडी क्रमांक
! सुटण्याची वेळ
! स्थानक
! पोहोचण्याची वेळ
! अंतिम स्थानक
! वेग
|- style=&quot;background:pink&quot;
| १ || ९४००२/४ || ४:०० || नालासोपारा || ५:३६ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| २ || ९४००६ || ४:५० || नालासोपारा || ६:२९ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ३ || ९४११० || ५:१४ || गोरेगाव || ६:११ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ४ || ९४१२२ || ५:४५ || बोरीवली || ६:५१ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:brown&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५ || ९४००८ || ५:५७ || विरार || ७:२२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ६ || ९४०१० || ६:३६ || बोरीवली || ७:३२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ७ || ९४०१२ || ६:५१ || बोरीवली || ७:४८ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ८ || ९४०१६ || ७:१५ || विरार || ८:४९ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ९ || ९४११२ || ७:२५ || बोरीवली || ८:२० || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १० || ९४०१४ || ७:४६ || बोरीवली || ८:४२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ११ || ९४०२० || ७:५९ || विरार || ९:२२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| १२ || ९४१२४ || ८:०६ || बोरीवली || ९:११ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १३ || ९४०२२ || ८:२४ || भाईंदर || ९:२७ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:brown&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १४ || ९४०१८ || ८:२६ || बोरीवली || ९:१९ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| १५ || ९४०२४ || ८:३३ || विरार || १०:२० || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १६ || ९४०२८ || ९:०९ || विरार || १०:३२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १७ || ९४०३० || ९:२३ || विरार || १०:५० || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १८ || ९४०२६ || ९:३५ || बोरीवली || १०:२९ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १९ || ९४११४ || १०:०८ || विरार || ११:२७ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| २० || ९४१२६ || १०:११ || गोरेगाव || ११:०९ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २१ || ९४०३२ || १०:१६ || बोरीवली || ११:१२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २२ || ९४०३४ || १०:२० || विरार || ११:४४ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:brown&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २३ || ९४०३८ || १०:५२ || विरार || १२:१९ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २४ || ९४०४२ || ११:०० || विरार || १२:२७ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २५ || ९४०३६ || ११:२३ || बोरीवली || १२:१२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| २६ || ९४०४० || ११:३५ || बोरीवली || १२:४० || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २७ || ९४०४४ || ११:५४ || भाईंदर || १२:५७ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २८ || ९४०४६ || १२:२० || विरार || १३:४१ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २९ || ९४११६ || १२:४४ || भाईंदर || १३:४८ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३० || ९४०४८ || १२:४५ || विरार || १४:०० || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' वसई रोड, भाईंदर, बोरीवली, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३१ || ९४०५० || १३:१८ || विरार || १४:४४ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३२ || ९४०५४ || १३:३४ || विरार || १४:५३ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' वसई रोड, भाईंदर, बोरीवली, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| ३३ || ९४०५२ || १३:५५ || बोरीवली || १५:०० || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३४ || ९४०५८ || १४:०५ || विरार || १५:२८ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:brown&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३५ || ९४०५६ || १४:०६ || विरार || १५:२३ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| ३६ || ९४०६० || १५:०० || विरार || १५:३६ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३७ || ९४०६४ || १५:२७ || विरार || १६:४७ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' वसई रोड, भाईंदर, बोरीवली, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३८ || ९४०६२ || १५:३२ || भाईंदर || १६:३५ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३९ || ९४११८ || १५:४५ || विरार || १७:०९ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४० || ९४०६६ || १६:१८ || बोरीवली || १७:१२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' गोरेगाव पर्यंत मंदगती पुढे जोगेश्वरी, अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४१ || ९४०६८ || १६:२० || विरार || १७:३९ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४२ || ९४०७२ || १६:३२ || विरार || १७:५८ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४३ || ९४०७० || १६:४५ || भाईंदर || १७:१५ || अंधेरी || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४४ || ९४०७४/७६ || १६:४८ || विरार || १८:१७ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:brown&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४५ || ९४०७८ || १७:०० || विरार || १८:२५ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ४६ || ९४१२८ || १७:२७ || बोरीवली || १८:३५ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४७ || ९४०८० || १८:०८ || बोरीवली || १८:५२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४८ || ९४०८४ || १८:२० || विरार || १९:३१ || दादर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर
|- style=&quot;background:gray&quot;
| ४९ || ९४०८८ || १८:३० || विरार || १९:४४ || वांद्रे || मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५० || ९४०८६ || १८:३३ || विरार || १९:५५ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५१ || ९४०८२ || १८:५२ || बोरीवली || १९:३६ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ५२ || ९४१२० || १९:०६ || गोरेगाव || २०:०१ || चर्चगेट || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५३ || ९४०९० || १९:२३ || भाईंदर || २०:२३ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल, चर्चगेट
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५४ || ९४०९२ || १९:५१ || विरार || २१:१९ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:brown&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५५ || ९४०९४ || २०:०७ || विरार || २१:१४ || दादर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ५६ || ९४१३० || २०:२० || भाईंदर || २०:५९ || अंधेरी || मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५७ || ९४०९८ || २०:२९ || विरार || २१:५३ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५८ || ९४०९६ || २०:३६ || भाईंदर || २१:३६ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५९ || ९४१०८ || २१:१५ || भाईंदर || २२:२१ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ६० || ९४१०० || २१:१६ || विरार || २२:३८ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ६१ || ९४१०२ || २१:२८ || विरार || २२:५२ || चर्चगेट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी, वांद्रे, दादर, मुंबई सेंट्रल पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ६२ || ९४१३२ || २२:२० || वसई रोड || २२:४६ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:brown&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ६३ || ९४१०६ || २२:४४ || विरार || २३:३७ || अंधेरी || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे अंधेरी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ६४ || ९४१०४ || २२:५६ || भाईंदर || २३:११ || बोरीवली || मंदगती
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ style=&quot;background:#afeeee&quot;| मुंबई सेंट्रल / गोरेगाव / मालाड / बोरीवली / भाईंदर / वसई रोड / नालासोपारा / विरार कडे
! #
! गाडी क्रमांक
! सुटण्याची वेळ
! स्थानक
! पोहोचण्याची वेळ
! अंतिम स्थानक
! वेग
|- style=&quot;background:brown&quot;
| १ || ९४००१ || ५:०७ || बोरीवली || ५:४५ || विरार || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| २ || ९४००३ || ५:३५ || महालक्ष्मी || ६:३० || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| ३ || ९४००५ || ५:४० || चर्चगेट || ६:४५ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ४ || ९४१११ || ६:१४ || चर्चगेट || ७:१९ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ५ || ९४००९ || ६:३५ || चर्चगेट || ७:४१ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ६ || ९४१०७/९ || ६:३९ || महालक्ष्मी || ७:५२ || भाईंदर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पर्यंत मंदगती पुढे भाईंदर
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ७ || ९४१२३ || ६:५५ || चर्चगेट || ८:०० || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| ८ || ९४०११ || ६:५७ || महालक्ष्मी || ८:२३ || विरार || मंदगती
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ९ || ९४००७ || ७:२७ || भाईंदर || ७:५२ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' विरार
|- style=&quot;background:brown&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १० || ९४०१३ || ७:२९ || चर्चगेट || ८:१६ || बोरीवली || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ११ || ९४०१५ || ७:३६ || चर्चगेट || ८:५८ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १२ || ९४०१७ || ७:५४ || चर्चगेट || ९:१५ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १३ || ९४११३ || ८:२७ || चर्चगेट || ९:५१ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १४ || ९४०१९ || ८:४६ || चर्चगेट || ९:३० || बोरीवली || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १५ || ९४०२१ || ८:५३ || चर्चगेट || १०:१२ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| १६ || ९४१२५ || ९:१४ || चर्चगेट || १०:०७ || गोरेगाव || मंदगती
|- style=&quot;background:brown&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १७ || ९४०२३ || ९:२३ || चर्चगेट || १०:४४ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १८ || ९४०२५ || ९:२७ || चर्चगेट || १०:११ || बोरीवली || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १९ || ९४०२७ || ९:३० || चर्चगेट || १०:५२ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली, भाईंदर, वसई रोड, विरार
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| २० || ९४०२९ || १०:२४ || चर्चगेट || ११:३१ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २१ || ९४०३१ || १०:३२ || चर्चगेट || ११:१८ || बोरीवली || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २२ || ९४०३३ || १०:३६ || चर्चगेट || ११:३८ || भाईंदर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २३ || ९४०३५ || १०:५३ || चर्चगेट || १२:१४ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल, दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| २४ || ९४१२७ || ११:१२ || चर्चगेट || ११:२२ || मुंबई सेंट्रल || मंदगती
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २५ || ९४०३७ || ११:१५ || चर्चगेट || १२:३८ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २६ || ९४११५ || ११:३० || चर्चगेट || १२:३१ || भाईंदर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २७ || ९४०३९ || ११:४८ || चर्चगेट || १३:०८ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २८ || ९४०४१ || १२:१६ || चर्चगेट || १३:२७ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली, भाईंदर, वसई रोड, विरार
|- style=&quot;background:brown&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २९ || ९४०४३ || १२:२९ || चर्चगेट || १३:४६ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली, भाईंदर, वसई रोड, विरार
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३० || ९४०४५ || १२:३४ || चर्चगेट || १३:५९ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| ३१ || ९४०४७ || १२:४५ || चर्चगेट || १३:५० || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| ३२ || ९४०४९ || १३:०८ || चर्चगेट || १४:५२ || विरार || मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ३३ || ९४११७ || १३:५२ || चर्चगेट || १५:३६ || विरार || मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३४ || ९४०५१ || १३:५३ || चर्चगेट || १५:०८ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली, भाईंदर, वसई रोड, विरार
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३५ || ९४०५३ || १४:१५ || चर्चगेट || १५:१७ || भाईंदर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३६ || ९४०५५ || १४:५३ || चर्चगेट || १६:१४ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| ३७ || ९४०५९ || १५:०५ || चर्चगेट || १६:१३ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३८ || ९४०६१ || १५:०७ || चर्चगेट || १६:३० || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:brown&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३९ || ९४०६३ || १५:२६ || चर्चगेट || १६:४५ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४० || ९४०६५ || १५:३२ || चर्चगेट || १६:३५ || भाईंदर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| ४१ || ९४०५७ || १५:४४ || बोरीवली || १६:२५ || विरार || मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ४२ || ९४१२९ || १६:३० || महालक्ष्मी || १७:२३ || बोरीवली || मंदगती
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४३ || ९४०६७ || १६:३९ || चर्चगेट || १८:०४ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४४ || ९४०७१ || १७:०३ || चर्चगेट || १८:२८ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४५ || ९४०७३ || १७:१५ || चर्चगेट || १८:०२ || बोरीवली || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४६ || ९४०६९ || १७:२५ || अंधेरी || १८:२० || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४७ || ९४०७५ || १७:५० || चर्चगेट || १८:३८ || बोरीवली || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ४८ || ९४११९ || १७:५७ || चर्चगेट || १८:५१ || गोरेगाव || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४९ || ९४०७७ || १८:०६ || चर्चगेट || १९:१३ || भाईंदर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५० || ९४०७९ || १८:२२ || चर्चगेट || १९:४६ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:brown&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५१ || ९४०८१ || १८:२८ || चर्चगेट || १९:५६ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ५२ || ९४१३१ || १८:३८ || चर्चगेट || २०:०३ || भाईंदर || मंदगती
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५३ || ९४०८३ || १९:०० || चर्चगेट || २०:२२ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५४ || ९४०८५ || १९:३८ || दादर || २०:२७ || भाईंदर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५५ || ९४०८९ || १९:४३ || चर्चगेट || २१:०९ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:gray&quot;
| ५६ || ९४०८७ || १९:५२ || वांद्रे || २०:४३ || भाईंदर || मंदगती
|- style=&quot;background:pink&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५७ || ९४०९१ || १९:५८ || चर्चगेट || २१:२१ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ५८ || ९४१२१ || २०:०७ || चर्चगेट || २१:०२ || गोरेगाव || मंदगती
|- style=&quot;background:green&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५९ || ९४०९३ || २०:२७ || चर्चगेट || २१:४५ || नालासोपारा || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ६० || ९४१३३ || २१:०८ || अंधेरी || २१:५८ || वसई रोड || मंदगती
|- style=&quot;background:brown&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ६१ || ९४०९५ || २१:१९ || दादर || २२:३२ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ६२ || ९४०९७ || २१:२३ || चर्चगेट || २२:४३ || भाईंदर || मंदगती
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ६३ || ९४०९९ || २१:५१ || चर्चगेट || २२:३४ || मालाड || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, जोगेश्वरी, गोरेगाव
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ६४ || ९४१०१ || २१:५७ || चर्चगेट || २३:२२ || विरार || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुंबई सेंट्रल पर्यंत मंदगती पुढे दादर, वांद्रे, अंधेरी, बोरीवली पुढे पुन्हा मंदगती
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ६५ || ९४१०३ || २३:१९ || बोरीवली || २३:५६ || विरार || मंदगती
|- style=&quot;background:brown&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ६६ || ९४१०५ || २३:५५ || अंधेरी || ०:२५ || भाईंदर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' बोरीवली पुढे मंदगती
|}

[[वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वेमार्ग]]
[[वर्ग:पश्चिम रेल्वे]]</text>
      <sha1>g8mn1qpvh6hhlj4yunuismfu4ldtbjr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>आशा भोसले</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21854</id>
    <revision>
      <id>2678952</id>
      <parentid>2473463</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T08:00:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22413-99</username>
        <id>182082</id>
      </contributor>
      <origin>2678952</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25680" sha1="7l4d6ems2udrqk727666migfulmfbjv" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट व्यक्ती
| चौकट_रुंदी = 
| नाव = आशा भोसले
| चित्र = Asha Bhosle - still 47160 crop.jpg
| चित्र_आकारमान = 
| चित्रशीर्षक = &lt;big&gt;आशा भोसले&lt;/big&gt;
| चित्रशीर्षक_पर्याय = 
| जन्मनाव = 
| जन्म_दिनांक = [[८ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९३३]]
| जन्म_स्थान = [[सांगली]], [[मुंबई प्रांत]], [[ब्रिटिश भारत]]
| मृत्यू_दिनांक = 
| मृत्यू_स्थान = 
| मृत्यू_कारण = 
| कलेवर_सापडलेले_स्थान = 
| चिरविश्रांतिस्थान = 
| चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = 
| निवासस्थान = प्रभुकुंज अपार्टमेंट, पेडर रोड, दक्षिण [[मुंबई]]
| राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]]
| टोपणनावे = 
| वांशिकत्व = 
| नागरिकत्व = [[भारतीय]]
| शिक्षण = 
| प्रशिक्षणसंस्था = 
| पेशा = गायक [[मराठी भाषा|मराठी]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[गुजराती भाषा|गुजराती]]
| कारकीर्द_काळ = १९४३ पासून
| मालक = 
| प्रसिद्ध_कामे = 
| मूळ_गाव = 
| पगार = 
| निव्वळ_मालमत्ता = 
| उंची = 
| वजन = 
| ख्याती = 
| पदवी_हुद्दा = 
| कार्यकाळ = 
| पूर्ववर्ती = 
| परवर्ती = 
| राजकीय_पक्ष = 
| विरोधक = 
| संचालकमंडळ = 
| धर्म = [[हिंदू धर्म|हिंदु]]
| जोडीदार = गणपत राव भोसले, दुसरा विवाह-[[राहुल देव बर्मन]]
| अपत्ये = हेमंत, वर्षा, आनंद
| वडील = [[दीनानाथ मंगेशकर]]
| आई = शेवंती उपाख्य शुद्धमती मंगेशकर (माई मंगेशकर)
| नातेवाईक = [[लता मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]], [[उषा मंगेशकर]]
| पुरस्कार = [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]](२००८), [[ग्रॅमी पुरस्कार]](१९९७), [[दादासाहेब फाळके पुरस्कार]](२०००), [[महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार]] (२०२१)
| स्वाक्षरी = 
| स्वाक्षरीशीर्षक_पर्याय = 
| संकेतस्थळ = http://www.asha-bhonsle.com/
| तळटिपा = 
| संकीर्ण = 
}}
'''आशा भोसले''' ([[सप्टेंबर ८|८ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९३३]] - १२ एप्रिल २०२६) या लोकप्रिय [[मराठी]] गायिका आहेत. [[मराठी भाषा|मराठीसह]] [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[गुजराती भाषा|गुजराती]] आणि अनेक भाषांतील चित्रपटांत त्यांनी पार्श्वगायन केले आहे.

सुरांच्या साहाय्याने केवळ महाराष्ट्रातीलच नव्हे तर भारतातील व जगभरातील लोकमनावर अधिराज्य गाजवणारा एक आवाज. त्या गळ्याला गाता येत नाही असे कुठलेच गाणे नाही; तो आवाज चैतन्य निर्माण करू शकत नाही अशी कुठलीच मैफिल नाही:  त्या गळ्याला त्याज्य आहे असा कुठलाच संगीत-प्रकार नाही असे म्हणले जाते. {{संदर्भ हवा}}

==बालपण==
आशा भोसले यांचा जन्म मंगेशकर कुटुंबातला असून त्यांना मास्टर दीनानाथांचा गाण्याचा वारसा मिळाला. ते कलाकार आणि गायक होते.[https://web.archive.org/web/20061108074820/http://ia.rediff.com/movies/2003/sep/05ms1.htm] [[लता मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]] आदी भावंडांचे मार्गदर्शन व त्यांची साथ या सगळ्यांतून आशाताईंचा गळा घडत गेला. दीनानाथ मंगेशकरांचे वडील [[कऱ्हाडे]] ब्राह्मण आणि आई देवदासी होत्या. अशा अपत्यांना आता [[गोमंतक मराठा]] म्हणतात.

==कारकीर्द==
आशा भोसले यांनी चित्रपट गायनाची सुरुवात [[माझा बाळ]] या चित्रपटातून केली. १९५० च्या सुमारास त्यांनी हिंदी चित्रपटांतही अनेक गाणी गायली खरी, पण ते चित्रपट विशेष गाजले नाहीत. त्या काळात हिंदी चित्रपटसंगीतावर [[लता मंगेशकर]], [[शमशाद बेगम]], [[गीता दत्त]] अशा  गायिका राज्य करत होत्या. त्यामुळे आशाताईंना संधी मिळणे अवघड होते. या गायिकांच्या राज्यात राहून, गाऊन, आपले वेगळे अस्तित्त्व निर्माण करण्याचे, स्वतःला सिद्ध करण्याचे फार मोठे आव्हान आशाताईंपुढे होते. या दरम्यान त्यांच्या वैयक्तिक आयुष्यातील अडचणी,  मुलांची जबाबदारी, प्रतिकूल परिस्थिती या सगळ्या विपरीत घटकांशी सामना करत करत आशाताईंनी ते आव्हान स्वीकारले आणि ते स्वबळावर, आत्मविश्वासाने यशस्वीपणे पेलून दाखवले.

[[इ.स. १९५७]]- [[इ.स. १९५८]] हे वर्ष आशा भोसले यांचेच होते. [[सचिन देव बर्मन]] यांच्याकडे गाण्याची संधी त्यांना मिळाली. त्या संधीचे त्यांनी सोने केले. कालाबाजार, लाजवंती, नौ दो ग्यारह, चलती का नाम गाडी, सुजाता हे आणि असे असंख्य चित्रपट त्यांनी आपल्या आवाजाने अजरामर केले. पुढची पाच दशके आशाताईंनी गाजवली. अनेक संगीतकारांबरोबर काम केले. अनेक कवींच्या काव्यरचनांना सुरांचे कोंदण दिले. एवढेच नाही तर आपल्या गाण्यांबरोबर त्या चित्रपटांना, त्यांतल्या अभिनेत्रींनादेखील अजरामर केले.

[[ओंकार प्रसाद नय्यर|ओ. पी. नय्यर]] आणि आशाताई एक अफलातून जोडी होती.  [[इ.स. १९६०]]च्या सुमारास नय्यर यांचे संगीत असणारे ‘ऑखोसे जो उतरी है दिलमे’ (फिर वही दिल लाया हूॅं ) हे गाणे;  [[इ.स. १९६५]]चे ''जाइये आप कहॉं'' (मेरे सनम);  [[इ.स. १९६८]] मधील ''वो हसीन दर्द देदो'' (हम साया); ''चैन से हमको कभी'' - अशी अनेक प्रसिद्ध गाणी त्यांनी गायली.

[[राहुल देव बर्मन]] यांच्याबरोबर काम करताना ''पिया तू अब तो आजा'' हे  [[इ.स. १९७१]]चे [[कारवॉं]] चित्रपटातील गीत,  [[इ.स. १९७१]] चेच फिल्मफेर पुरस्कार विजेते ‘दम मारो दम’; ‘जाने जा’ हे  [[इ.स. १९७२]]चे जवानी दिवानीतले गाणे, ही गाणी आशा भोसलेंच्या आवाजाचा नवा बाज दाखवून गेली.  [[इ.स. १९८१]]चा ‘उमराव जान’ हा चित्रपट आशाताईंमधली गझल गायिका रसिकांसमोर घेऊन आला. आशाताईंचा आवाज, खय्याम यांचे संगीत आणि दिल चीज क्या है, इन ऑंखोंकी मस्तीसारखी शब्दरचना हे सगळेच जमून आले. ‘दिल चीज क्या है’ या गीताला  [[इ.स. १९८१]]चा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला. पुढे ‘इजाजत’ चित्रपटातल्या ‘मेरा कुछ सामान’ या त्यांच्या गाण्यालाही  [[इ.स. १९८६]]चा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला.

हिंदीबरोबर आशा भोसलेंची मराठी गाण्यांची कारकीर्द बहरतच होती. [[सुधीर फडके]], [[हेमंत कुमार मुखोपाध्याय|हेमंत कुमार]], [[लता मंगेशकर]], [[सुरेश वाडकर]], [[अनुराधा पौडवाल]] अशा गायक-गायिकांबरोबरची गाणी मराठी रसिकमनात घर करून राहिली आहेत. [[बा.भ. बोरकर|बा. भ. बोरकर]], [[चिंतामणी त्र्यंबक खानोलकर|आरती प्रभू]], [[गजानन दिगंबर माडगूळकर|ग. दि. माडगुळकर]], [[शांता शेळके]], [[सुरेश भट]], [[सुधीर मोघे]] यांच्या कवितांबरोबर [[किशोर कदम|सौमित्र]]सारख्या नव्या दमाच्या कवींच्या कविताही आशाताईंच्याच आवाजात रसिकांपुढे आल्या. सर्व कवींच्या शब्दांना आशाताईंनी सुरेल न्याय दिला. तरुण आहे रात्र अजुनी, जिवलगा राहिले रे दूर, ही वाट दूर जाते, फुलले रे क्षण माझे, झिनी झिनी वाजे, गेले द्यायचे राहूनी, गंध फुलांचा गेला सांगून, आज कुणीतरी यावे, एका तळ्यात होती - अशा लोकप्रिय गीतांची यादी प्रचंड आहे. ‘रेशमाच्या रेघांनी’तला लावणीचा ठसका, ‘सैनिक हो तुमच्यासाठी’तला कृतज्ञता भाव, ‘केव्हा तरी पहाटे’तली हुरहुर, ‘जे वेड मजला लागले’ची गोडी, सगळेच विलक्षण!

त्यांनी ज्यांच्यासाठी गाणी गायली ते संगीतकार, ते गीतकार, त्या अभिनेत्री आणि आशा भोसलेंचा आवाज - या सर्वांच्या परस्परसंबंधांचे संख्यात्मक व गुणात्मकदृष्ट्या वर्णन करणे हे एक अशक्यप्राय काम आहे. त्याचबरोबर आशाताईंनी गायलेली चित्रपटगीते (मराठी, हिंदी व अन्य भाषांतील), भावगीते, गझल, भजने-भक्तिगीते इत्यादी गाण्यांची व संबंधित चित्रपटांची केवळ यादी करायची ठरवली, तरी ते एक आव्हानात्मक काम आहे.

हिंदी चित्रपट गीतांचा विचार करता आशा भोसले यांनी एस.डी.बर्मन यांच्यापासून ते [[ए.आर. रहमान]]पर्यंतच्या विविध कालखंडांतील, अनेक प्रकारच्या संगीतकारांबरोबर काम केले आहे. मराठीतही [[दत्तात्रेय शंकर डावजेकर|दत्ता डावजेकर]]-[[श्रीनिवास खळे]] यांच्यापासून ते [[श्रीधर फडके]] यांच्यापर्यंत असंख्य संगीतकारांच्या रचनांना त्यांनी सुरेल साज चढवला आहे. [[मधुबाला]]-[[मीनाकुमारी]]पासून ते अलीकडच्या [[तब्बू]]-[[ऊर्मिला मातोंडकर|उर्मिला मातोंडकर]]-[[ऐश्वर्या राय]]पर्यंतच्या अभिनेत्रींना त्यांनी आपला आवाज दिला आहे. त्यांनी [[मोहम्मद रफी]], [[किशोर कुमार]] व [[सुधीर फडके]] यांच्याबरोबरचा काळ तर गाजवला आहेच, तसेच त्या आज [[हृषीकेश रानडे]] सारख्या तरुण गायकाबरोबरही गात आहेत. आशाताई आजपर्यंत सुमारे ९०० चित्रपटांशी गायिका म्हणून जोडल्या गेल्या आहेत. तसेच त्यांनी  १४ भाषांमध्ये १२०००हून अधिक गाणी गायली आहेत.

नाच रे मोरा, आईए मेहेरबाँ, दिव्य स्वातंत्र्य रवी (नाट्यगीत), तनहा तनहा यहाँ पे जीना, जिवलगा राहिले रे दूर घर माझे, रंग दे मुझे रंग दे,  सांज ये गोकुळी, जानम समझा करो, मागे उभा मंगेश... ही ‘रेंज’च अफाट आहे, हा आवाकाच अविश्वसनीय आहे. उपशास्त्रीय संगीत, मराठी भावगीते, मराठी-हिंदी चित्रपट गीत्गे, नाट्यगीते, गझली, लावण्या, डिस्को-रॉक-पॉप गाणी, अन्य भाषांतील गाणी - अशा सर्वच प्रकारच्या संगीतामध्ये आशाताई तेवढ्याच ताकदीने गायल्या आहे.

[[कॅनडा]], [[इंग्लंड]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]], [[स्वीडन]] आदि अनेक देशांत झालेले कार्यक्रम, परकीय संगीतकारांबरोबर केलेले काम, ‘राहुल ॲंन्ड आय’ सारखा अल्बम, लेस्ली लुईबरोबरचे काम असे अनेक नवनवे प्रयोग आशाताई आजही करतात. वयाच्या ७४ व्या वर्षी त्यांनी ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू [[ब्रेट ली]], अभिनेता [[संजय दत्त]] यांच्याबरोबर गाण्याचा प्रयोग केला. ‘आशा अँड फ्रेन्ड्‌स’ या अल्बमचा हा प्रयोग कमालीचा यशस्वी ठरला आहे. अभिजात संगीत कलेला जसे स्थळ-काळ-वेळाचे बंधन नाही, तसेच आशाताईंच्या आवाजालाही या कशाचेच बंधन नाही.

आशा भोसले या मंचावरून एक ‘उत्कृष्ट परफॉर्मर’ म्हणून रसिकांसमोर येतातच, पण त्या स्वयंपाकाची आवड असलेल्या, मुलांना सांभाळणाऱ्या एक परिपूर्ण गृहिणी आहेत; क्रिकेटच्या दर्दी रसिक असलेल्या भारतीय नागरिक आहेत. एवढे यश, मानसन्मान मिळूनही पाय घट्टपणे जमिनीवरच असलेल्या, साधी राहणी असलेल्या स्त्री-कलाकार आहेत. इतर मंगेशकर भावंडांप्रमाणेच त्यांना वडिलांचा (दीनानाथांचा) अभिमान आहे. सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे जुना काळ, प्रचंड कष्ट, धडपड, जुने सहकारी (सहगायक, संगीतकार, गीतकार, सहवादक, स्टुडिओतील कर्मचारी ... इत्यादी) या गोष्टी न विसरणाऱ्या, किंबहुना आवर्जून लक्षात ठेवणाऱ्या आशाताई ह्या एक ‘संवेदनशील माणूस’ आहेत.

== पुरस्कार ==
[[राष्ट्रीय पुरस्कार]], अनेक [[फिल्मफेर पुरस्कार|फिल्मफेअर पुरस्कार]], मध्य प्रदेश सरकारचा [[लता मंगेशकर पुरस्कार]], महाराष्ट्र सरकारचे १५ पेक्षा जास्त पुरस्कार आणि नुकताच  [[इ.स. २००८]] मध्ये मिळालेला पद्मविभूषण पुरस्कार- हे पुरस्कार आशा भोसलेंना बहाल करण्यात आले आहेत. सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे चित्रपट क्षेत्रातील सर्वोच्च पुरस्कार ‘दादासाहेब फाळके सन्मान’ आशाताईंना २०००-२००१ मध्ये देण्यात आला. भारत-पाकिस्तान असोसिएशनचा ‘नाईटिंगेल ऑफ एशिया’ हा पुरस्कार त्यांना प्राप्त झाला आहे. तसेच ब्रिटनचे तत्कालीन पंतप्रधान टोनी ब्लेअर यांच्या हस्ते, बी.बी.सी.आकाशवाणीच्या वतीने [[जीवनगौरव पुरस्कार]]ही त्यांना देण्यात आला.

* महाराष्ट्र सरकारकडून महाराष्ट्रभूषण पुरस्कार (सन २०२१)

==आशा भोसले पुरस्कार==
२००२सालापासून आशा भोसले  यांच्या वाढदिवसानिमित्त, चित्रपट संगीतात लक्षणीय कामगिरी करणाऱ्या पार्श्वगायकास, अखिल भारतीय नाट्य परिषद (पिंपरी चिंचवड शाखा) आणि काही अन्य संस्थांच्या वतीने ’आशा भोसले पुरस्कार’ दिला जातो.  एक लाख अकरा हजार रुपये रोख व एक स्मृती चिन्ह असे या पुरस्काराचे स्वरूप आहे. २०१३सालापर्यंत हा पुरस्कार [[लता मंगेशकर]], संगीतकार [[खय्याम]], [[रवींद्र जैन]], [[बप्पी लाहिरी]], [[उषा मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]], [[लक्ष्मीकांत प्यारेलाल]] जोडीतले प्यारेलाल, [[कल्याणजी आनंदजी]]मधले आनंदजी, [[अन्नू मलिक]], [[शंकर महादेवन]], [[शिवकुमार शर्मा]], [[सुरेश वाडकर]], [[हरिहरन]] आणि [[सोनू निगम]] यांना मिळाला आहे.

==पुस्तके==
आशा भोसले यांच्या  सांगीतिक आयुष्यावर अनेक पुस्तके आहेत त्यांपैकी काही ही :- 
* Asha Bhosale : A Musical Biography (इंग्रजी, राजू भारतन)

==आशा भोसले यांच्यावरील लेख असलेली पुस्तके== 
* आशा भोसले : नक्षत्रांचे देणे (संपादक - वामन देशपांडे, मोरया प्रकाशन)
* खय्याम (विश्वास नेरुरकर)
* नामांकित (डाॅ. [[अनघा केसकर]])
* मंगेशकर - स्वरांचा कल्पवृक्ष (प्रभाकर तांबट)
* सुरा मी वंदिले (कृष्णकुमार गावंड)

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे ==

{{विकिक्वोटविहार}}
{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:भोसले, आशा}}
[[वर्ग:मराठी गायक]]
[[वर्ग:मराठी पार्श्वगायक]]
[[वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म]]
[[वर्ग:महाराष्ट्र भूषण पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]
[[वर्ग:लता मंगेशकर पुरस्कार विजेते]]</text>
      <sha1>7l4d6ems2udrqk727666migfulmfbjv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678968</id>
      <parentid>2678952</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T08:22:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <origin>2678968</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25729" sha1="2q7in4rtdpddi338iccs49nqobo942p" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट व्यक्ती
| चौकट_रुंदी = 
| नाव = आशा भोसले
| चित्र = Asha Bhosle - still 47160 crop.jpg
| चित्र_आकारमान = 
| चित्रशीर्षक = &lt;big&gt;आशा भोसले&lt;/big&gt;
| चित्रशीर्षक_पर्याय = 
| जन्मनाव = 
| जन्म_दिनांक = [[८ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९३३]]
| जन्म_स्थान = [[सांगली]], [[मुंबई प्रांत]], [[ब्रिटिश भारत]]
| मृत्यू_दिनांक = 
| मृत्यू_स्थान = 
| मृत्यू_कारण = 
| कलेवर_सापडलेले_स्थान = 
| चिरविश्रांतिस्थान = 
| चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = 
| निवासस्थान = प्रभुकुंज अपार्टमेंट, पेडर रोड, दक्षिण [[मुंबई]]
| राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]]
| टोपणनावे = 
| वांशिकत्व = 
| नागरिकत्व = [[भारतीय]]
| शिक्षण = 
| प्रशिक्षणसंस्था = 
| पेशा = गायक [[मराठी भाषा|मराठी]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[गुजराती भाषा|गुजराती]]
| कारकीर्द_काळ = १९४३ पासून
| मालक = 
| प्रसिद्ध_कामे = 
| मूळ_गाव = 
| पगार = 
| निव्वळ_मालमत्ता = 
| उंची = 
| वजन = 
| ख्याती = 
| पदवी_हुद्दा = 
| कार्यकाळ = 
| पूर्ववर्ती = 
| परवर्ती = 
| राजकीय_पक्ष = 
| विरोधक = 
| संचालकमंडळ = 
| धर्म = [[हिंदू धर्म|हिंदु]]
| जोडीदार = गणपत राव भोसले, दुसरा विवाह-[[राहुल देव बर्मन]]
| अपत्ये = हेमंत, वर्षा, आनंद
| वडील = [[दीनानाथ मंगेशकर]]
| आई = शेवंती उपाख्य शुद्धमती मंगेशकर (माई मंगेशकर)
| नातेवाईक = [[लता मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]], [[उषा मंगेशकर]]
| पुरस्कार = [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]](२००८), [[ग्रॅमी पुरस्कार]](१९९७), [[दादासाहेब फाळके पुरस्कार]](२०००), [[महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार]] (२०२१)
| स्वाक्षरी = 
| स्वाक्षरीशीर्षक_पर्याय = 
| संकेतस्थळ = http://www.asha-bhonsle.com/
| तळटिपा = 
| संकीर्ण = 
}}
'''आशा भोसले''' ([[सप्टेंबर ८|८ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९३३|१९३३]] - [[१२ एप्रिल]] [[इ.स. २०२६|२०२६]]) या लोकप्रिय [[मराठी]] गायिका होत्या. [[मराठी भाषा|मराठीसह]] [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[गुजराती भाषा|गुजराती]] आणि अनेक भाषांतील चित्रपटांत त्यांनी पार्श्वगायन केले आहे.

सुरांच्या साहाय्याने केवळ महाराष्ट्रातीलच नव्हे तर भारतातील व जगभरातील लोकमनावर अधिराज्य गाजवणारा एक आवाज. त्या गळ्याला गाता येत नाही असे कुठलेच गाणे नाही; तो आवाज चैतन्य निर्माण करू शकत नाही अशी कुठलीच मैफिल नाही:  त्या गळ्याला त्याज्य आहे असा कुठलाच संगीत-प्रकार नाही असे म्हणले जाते. {{संदर्भ हवा}}

==बालपण==
आशा भोसले यांचा जन्म मंगेशकर कुटुंबातला असून त्यांना मास्टर दीनानाथांचा गाण्याचा वारसा मिळाला. ते कलाकार आणि गायक होते.[https://web.archive.org/web/20061108074820/http://ia.rediff.com/movies/2003/sep/05ms1.htm] [[लता मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]] आदी भावंडांचे मार्गदर्शन व त्यांची साथ या सगळ्यांतून आशाताईंचा गळा घडत गेला. दीनानाथ मंगेशकरांचे वडील [[कऱ्हाडे]] ब्राह्मण आणि आई देवदासी होत्या. अशा अपत्यांना आता [[गोमंतक मराठा]] म्हणतात.

==कारकीर्द==
आशा भोसले यांनी चित्रपट गायनाची सुरुवात [[माझा बाळ]] या चित्रपटातून केली. १९५० च्या सुमारास त्यांनी हिंदी चित्रपटांतही अनेक गाणी गायली खरी, पण ते चित्रपट विशेष गाजले नाहीत. त्या काळात हिंदी चित्रपटसंगीतावर [[लता मंगेशकर]], [[शमशाद बेगम]], [[गीता दत्त]] अशा  गायिका राज्य करत होत्या. त्यामुळे आशाताईंना संधी मिळणे अवघड होते. या गायिकांच्या राज्यात राहून, गाऊन, आपले वेगळे अस्तित्त्व निर्माण करण्याचे, स्वतःला सिद्ध करण्याचे फार मोठे आव्हान आशाताईंपुढे होते. या दरम्यान त्यांच्या वैयक्तिक आयुष्यातील अडचणी,  मुलांची जबाबदारी, प्रतिकूल परिस्थिती या सगळ्या विपरीत घटकांशी सामना करत करत आशाताईंनी ते आव्हान स्वीकारले आणि ते स्वबळावर, आत्मविश्वासाने यशस्वीपणे पेलून दाखवले.

[[इ.स. १९५७]]- [[इ.स. १९५८]] हे वर्ष आशा भोसले यांचेच होते. [[सचिन देव बर्मन]] यांच्याकडे गाण्याची संधी त्यांना मिळाली. त्या संधीचे त्यांनी सोने केले. कालाबाजार, लाजवंती, नौ दो ग्यारह, चलती का नाम गाडी, सुजाता हे आणि असे असंख्य चित्रपट त्यांनी आपल्या आवाजाने अजरामर केले. पुढची पाच दशके आशाताईंनी गाजवली. अनेक संगीतकारांबरोबर काम केले. अनेक कवींच्या काव्यरचनांना सुरांचे कोंदण दिले. एवढेच नाही तर आपल्या गाण्यांबरोबर त्या चित्रपटांना, त्यांतल्या अभिनेत्रींनादेखील अजरामर केले.

[[ओंकार प्रसाद नय्यर|ओ. पी. नय्यर]] आणि आशाताई एक अफलातून जोडी होती.  [[इ.स. १९६०]]च्या सुमारास नय्यर यांचे संगीत असणारे ‘ऑखोसे जो उतरी है दिलमे’ (फिर वही दिल लाया हूॅं ) हे गाणे;  [[इ.स. १९६५]]चे ''जाइये आप कहॉं'' (मेरे सनम);  [[इ.स. १९६८]] मधील ''वो हसीन दर्द देदो'' (हम साया); ''चैन से हमको कभी'' - अशी अनेक प्रसिद्ध गाणी त्यांनी गायली.

[[राहुल देव बर्मन]] यांच्याबरोबर काम करताना ''पिया तू अब तो आजा'' हे  [[इ.स. १९७१]]चे [[कारवॉं]] चित्रपटातील गीत,  [[इ.स. १९७१]] चेच फिल्मफेर पुरस्कार विजेते ‘दम मारो दम’; ‘जाने जा’ हे  [[इ.स. १९७२]]चे जवानी दिवानीतले गाणे, ही गाणी आशा भोसलेंच्या आवाजाचा नवा बाज दाखवून गेली.  [[इ.स. १९८१]]चा ‘उमराव जान’ हा चित्रपट आशाताईंमधली गझल गायिका रसिकांसमोर घेऊन आला. आशाताईंचा आवाज, खय्याम यांचे संगीत आणि दिल चीज क्या है, इन ऑंखोंकी मस्तीसारखी शब्दरचना हे सगळेच जमून आले. ‘दिल चीज क्या है’ या गीताला  [[इ.स. १९८१]]चा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला. पुढे ‘इजाजत’ चित्रपटातल्या ‘मेरा कुछ सामान’ या त्यांच्या गाण्यालाही  [[इ.स. १९८६]]चा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला.

हिंदीबरोबर आशा भोसलेंची मराठी गाण्यांची कारकीर्द बहरतच होती. [[सुधीर फडके]], [[हेमंत कुमार मुखोपाध्याय|हेमंत कुमार]], [[लता मंगेशकर]], [[सुरेश वाडकर]], [[अनुराधा पौडवाल]] अशा गायक-गायिकांबरोबरची गाणी मराठी रसिकमनात घर करून राहिली आहेत. [[बा.भ. बोरकर|बा. भ. बोरकर]], [[चिंतामणी त्र्यंबक खानोलकर|आरती प्रभू]], [[गजानन दिगंबर माडगूळकर|ग. दि. माडगुळकर]], [[शांता शेळके]], [[सुरेश भट]], [[सुधीर मोघे]] यांच्या कवितांबरोबर [[किशोर कदम|सौमित्र]]सारख्या नव्या दमाच्या कवींच्या कविताही आशाताईंच्याच आवाजात रसिकांपुढे आल्या. सर्व कवींच्या शब्दांना आशाताईंनी सुरेल न्याय दिला. तरुण आहे रात्र अजुनी, जिवलगा राहिले रे दूर, ही वाट दूर जाते, फुलले रे क्षण माझे, झिनी झिनी वाजे, गेले द्यायचे राहूनी, गंध फुलांचा गेला सांगून, आज कुणीतरी यावे, एका तळ्यात होती - अशा लोकप्रिय गीतांची यादी प्रचंड आहे. ‘रेशमाच्या रेघांनी’तला लावणीचा ठसका, ‘सैनिक हो तुमच्यासाठी’तला कृतज्ञता भाव, ‘केव्हा तरी पहाटे’तली हुरहुर, ‘जे वेड मजला लागले’ची गोडी, सगळेच विलक्षण!

त्यांनी ज्यांच्यासाठी गाणी गायली ते संगीतकार, ते गीतकार, त्या अभिनेत्री आणि आशा भोसलेंचा आवाज - या सर्वांच्या परस्परसंबंधांचे संख्यात्मक व गुणात्मकदृष्ट्या वर्णन करणे हे एक अशक्यप्राय काम आहे. त्याचबरोबर आशाताईंनी गायलेली चित्रपटगीते (मराठी, हिंदी व अन्य भाषांतील), भावगीते, गझल, भजने-भक्तिगीते इत्यादी गाण्यांची व संबंधित चित्रपटांची केवळ यादी करायची ठरवली, तरी ते एक आव्हानात्मक काम आहे.

हिंदी चित्रपट गीतांचा विचार करता आशा भोसले यांनी एस.डी.बर्मन यांच्यापासून ते [[ए.आर. रहमान]]पर्यंतच्या विविध कालखंडांतील, अनेक प्रकारच्या संगीतकारांबरोबर काम केले आहे. मराठीतही [[दत्तात्रेय शंकर डावजेकर|दत्ता डावजेकर]]-[[श्रीनिवास खळे]] यांच्यापासून ते [[श्रीधर फडके]] यांच्यापर्यंत असंख्य संगीतकारांच्या रचनांना त्यांनी सुरेल साज चढवला आहे. [[मधुबाला]]-[[मीनाकुमारी]]पासून ते अलीकडच्या [[तब्बू]]-[[ऊर्मिला मातोंडकर|उर्मिला मातोंडकर]]-[[ऐश्वर्या राय]]पर्यंतच्या अभिनेत्रींना त्यांनी आपला आवाज दिला आहे. त्यांनी [[मोहम्मद रफी]], [[किशोर कुमार]] व [[सुधीर फडके]] यांच्याबरोबरचा काळ तर गाजवला आहेच, तसेच त्या आज [[हृषीकेश रानडे]] सारख्या तरुण गायकाबरोबरही गात आहेत. आशाताई आजपर्यंत सुमारे ९०० चित्रपटांशी गायिका म्हणून जोडल्या गेल्या आहेत. तसेच त्यांनी  १४ भाषांमध्ये १२०००हून अधिक गाणी गायली आहेत.

नाच रे मोरा, आईए मेहेरबाँ, दिव्य स्वातंत्र्य रवी (नाट्यगीत), तनहा तनहा यहाँ पे जीना, जिवलगा राहिले रे दूर घर माझे, रंग दे मुझे रंग दे,  सांज ये गोकुळी, जानम समझा करो, मागे उभा मंगेश... ही ‘रेंज’च अफाट आहे, हा आवाकाच अविश्वसनीय आहे. उपशास्त्रीय संगीत, मराठी भावगीते, मराठी-हिंदी चित्रपट गीत्गे, नाट्यगीते, गझली, लावण्या, डिस्को-रॉक-पॉप गाणी, अन्य भाषांतील गाणी - अशा सर्वच प्रकारच्या संगीतामध्ये आशाताई तेवढ्याच ताकदीने गायल्या आहे.

[[कॅनडा]], [[इंग्लंड]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]], [[स्वीडन]] आदि अनेक देशांत झालेले कार्यक्रम, परकीय संगीतकारांबरोबर केलेले काम, ‘राहुल ॲंन्ड आय’ सारखा अल्बम, लेस्ली लुईबरोबरचे काम असे अनेक नवनवे प्रयोग आशाताई आजही करतात. वयाच्या ७४ व्या वर्षी त्यांनी ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू [[ब्रेट ली]], अभिनेता [[संजय दत्त]] यांच्याबरोबर गाण्याचा प्रयोग केला. ‘आशा अँड फ्रेन्ड्‌स’ या अल्बमचा हा प्रयोग कमालीचा यशस्वी ठरला आहे. अभिजात संगीत कलेला जसे स्थळ-काळ-वेळाचे बंधन नाही, तसेच आशाताईंच्या आवाजालाही या कशाचेच बंधन नाही.

आशा भोसले या मंचावरून एक ‘उत्कृष्ट परफॉर्मर’ म्हणून रसिकांसमोर येतातच, पण त्या स्वयंपाकाची आवड असलेल्या, मुलांना सांभाळणाऱ्या एक परिपूर्ण गृहिणी आहेत; क्रिकेटच्या दर्दी रसिक असलेल्या भारतीय नागरिक आहेत. एवढे यश, मानसन्मान मिळूनही पाय घट्टपणे जमिनीवरच असलेल्या, साधी राहणी असलेल्या स्त्री-कलाकार आहेत. इतर मंगेशकर भावंडांप्रमाणेच त्यांना वडिलांचा (दीनानाथांचा) अभिमान आहे. सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे जुना काळ, प्रचंड कष्ट, धडपड, जुने सहकारी (सहगायक, संगीतकार, गीतकार, सहवादक, स्टुडिओतील कर्मचारी ... इत्यादी) या गोष्टी न विसरणाऱ्या, किंबहुना आवर्जून लक्षात ठेवणाऱ्या आशाताई ह्या एक ‘संवेदनशील माणूस’ आहेत.

== पुरस्कार ==
[[राष्ट्रीय पुरस्कार]], अनेक [[फिल्मफेर पुरस्कार|फिल्मफेअर पुरस्कार]], मध्य प्रदेश सरकारचा [[लता मंगेशकर पुरस्कार]], महाराष्ट्र सरकारचे १५ पेक्षा जास्त पुरस्कार आणि नुकताच  [[इ.स. २००८]] मध्ये मिळालेला पद्मविभूषण पुरस्कार- हे पुरस्कार आशा भोसलेंना बहाल करण्यात आले आहेत. सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे चित्रपट क्षेत्रातील सर्वोच्च पुरस्कार ‘दादासाहेब फाळके सन्मान’ आशाताईंना २०००-२००१ मध्ये देण्यात आला. भारत-पाकिस्तान असोसिएशनचा ‘नाईटिंगेल ऑफ एशिया’ हा पुरस्कार त्यांना प्राप्त झाला आहे. तसेच ब्रिटनचे तत्कालीन पंतप्रधान टोनी ब्लेअर यांच्या हस्ते, बी.बी.सी.आकाशवाणीच्या वतीने [[जीवनगौरव पुरस्कार]]ही त्यांना देण्यात आला.

* महाराष्ट्र सरकारकडून महाराष्ट्रभूषण पुरस्कार (सन २०२१)

==आशा भोसले पुरस्कार==
२००२सालापासून आशा भोसले  यांच्या वाढदिवसानिमित्त, चित्रपट संगीतात लक्षणीय कामगिरी करणाऱ्या पार्श्वगायकास, अखिल भारतीय नाट्य परिषद (पिंपरी चिंचवड शाखा) आणि काही अन्य संस्थांच्या वतीने ’आशा भोसले पुरस्कार’ दिला जातो.  एक लाख अकरा हजार रुपये रोख व एक स्मृती चिन्ह असे या पुरस्काराचे स्वरूप आहे. २०१३सालापर्यंत हा पुरस्कार [[लता मंगेशकर]], संगीतकार [[खय्याम]], [[रवींद्र जैन]], [[बप्पी लाहिरी]], [[उषा मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]], [[लक्ष्मीकांत प्यारेलाल]] जोडीतले प्यारेलाल, [[कल्याणजी आनंदजी]]मधले आनंदजी, [[अन्नू मलिक]], [[शंकर महादेवन]], [[शिवकुमार शर्मा]], [[सुरेश वाडकर]], [[हरिहरन]] आणि [[सोनू निगम]] यांना मिळाला आहे.

==पुस्तके==
आशा भोसले यांच्या  सांगीतिक आयुष्यावर अनेक पुस्तके आहेत त्यांपैकी काही ही :- 
* Asha Bhosale : A Musical Biography (इंग्रजी, राजू भारतन)

==आशा भोसले यांच्यावरील लेख असलेली पुस्तके== 
* आशा भोसले : नक्षत्रांचे देणे (संपादक - वामन देशपांडे, मोरया प्रकाशन)
* खय्याम (विश्वास नेरुरकर)
* नामांकित (डाॅ. [[अनघा केसकर]])
* मंगेशकर - स्वरांचा कल्पवृक्ष (प्रभाकर तांबट)
* सुरा मी वंदिले (कृष्णकुमार गावंड)

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे ==

{{विकिक्वोटविहार}}
{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:भोसले, आशा}}
[[वर्ग:मराठी गायक]]
[[वर्ग:मराठी पार्श्वगायक]]
[[वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म]]
[[वर्ग:महाराष्ट्र भूषण पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]
[[वर्ग:लता मंगेशकर पुरस्कार विजेते]]</text>
      <sha1>2q7in4rtdpddi338iccs49nqobo942p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678969</id>
      <parentid>2678968</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T08:22:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <origin>2678969</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25739" sha1="lwvbti7lo66qj99bqynyadyh1s1po8r" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट व्यक्ती
| चौकट_रुंदी = 
| नाव = आशा भोसले
| चित्र = Asha Bhosle - still 47160 crop.jpg
| चित्र_आकारमान = 
| चित्रशीर्षक = &lt;big&gt;आशा भोसले&lt;/big&gt;
| चित्रशीर्षक_पर्याय = 
| जन्मनाव = 
| जन्म_दिनांक = {{Birth date|1933|09|08}}
| जन्म_स्थान = [[सांगली]], [[मुंबई प्रांत]], [[ब्रिटिश भारत]]
| मृत्यू_दिनांक = {{Death date and age|2026|04|12|1933|09|08}}
| मृत्यू_स्थान = 
| मृत्यू_कारण = 
| कलेवर_सापडलेले_स्थान = 
| चिरविश्रांतिस्थान = 
| चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = 
| निवासस्थान = प्रभुकुंज अपार्टमेंट, पेडर रोड, दक्षिण [[मुंबई]]
| राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]]
| टोपणनावे = 
| वांशिकत्व = 
| नागरिकत्व = [[भारतीय]]
| शिक्षण = 
| प्रशिक्षणसंस्था = 
| पेशा = गायक [[मराठी भाषा|मराठी]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[गुजराती भाषा|गुजराती]]
| कारकीर्द_काळ = १९४३ पासून
| मालक = 
| प्रसिद्ध_कामे = 
| मूळ_गाव = 
| पगार = 
| निव्वळ_मालमत्ता = 
| उंची = 
| वजन = 
| ख्याती = 
| पदवी_हुद्दा = 
| कार्यकाळ = 
| पूर्ववर्ती = 
| परवर्ती = 
| राजकीय_पक्ष = 
| विरोधक = 
| संचालकमंडळ = 
| धर्म = [[हिंदू धर्म|हिंदु]]
| जोडीदार = गणपत राव भोसले, दुसरा विवाह-[[राहुल देव बर्मन]]
| अपत्ये = हेमंत, वर्षा, आनंद
| वडील = [[दीनानाथ मंगेशकर]]
| आई = शेवंती उपाख्य शुद्धमती मंगेशकर (माई मंगेशकर)
| नातेवाईक = [[लता मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]], [[उषा मंगेशकर]]
| पुरस्कार = [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]](२००८), [[ग्रॅमी पुरस्कार]](१९९७), [[दादासाहेब फाळके पुरस्कार]](२०००), [[महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार]] (२०२१)
| स्वाक्षरी = 
| स्वाक्षरीशीर्षक_पर्याय = 
| संकेतस्थळ = http://www.asha-bhonsle.com/
| तळटिपा = 
| संकीर्ण = 
}}
'''आशा भोसले''' ([[सप्टेंबर ८|८ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९३३|१९३३]] - [[१२ एप्रिल]] [[इ.स. २०२६|२०२६]]) या लोकप्रिय [[मराठी]] गायिका होत्या. [[मराठी भाषा|मराठीसह]] [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[गुजराती भाषा|गुजराती]] आणि अनेक भाषांतील चित्रपटांत त्यांनी पार्श्वगायन केले आहे.

सुरांच्या साहाय्याने केवळ महाराष्ट्रातीलच नव्हे तर भारतातील व जगभरातील लोकमनावर अधिराज्य गाजवणारा एक आवाज. त्या गळ्याला गाता येत नाही असे कुठलेच गाणे नाही; तो आवाज चैतन्य निर्माण करू शकत नाही अशी कुठलीच मैफिल नाही:  त्या गळ्याला त्याज्य आहे असा कुठलाच संगीत-प्रकार नाही असे म्हणले जाते. {{संदर्भ हवा}}

==बालपण==
आशा भोसले यांचा जन्म मंगेशकर कुटुंबातला असून त्यांना मास्टर दीनानाथांचा गाण्याचा वारसा मिळाला. ते कलाकार आणि गायक होते.[https://web.archive.org/web/20061108074820/http://ia.rediff.com/movies/2003/sep/05ms1.htm] [[लता मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]] आदी भावंडांचे मार्गदर्शन व त्यांची साथ या सगळ्यांतून आशाताईंचा गळा घडत गेला. दीनानाथ मंगेशकरांचे वडील [[कऱ्हाडे]] ब्राह्मण आणि आई देवदासी होत्या. अशा अपत्यांना आता [[गोमंतक मराठा]] म्हणतात.

==कारकीर्द==
आशा भोसले यांनी चित्रपट गायनाची सुरुवात [[माझा बाळ]] या चित्रपटातून केली. १९५० च्या सुमारास त्यांनी हिंदी चित्रपटांतही अनेक गाणी गायली खरी, पण ते चित्रपट विशेष गाजले नाहीत. त्या काळात हिंदी चित्रपटसंगीतावर [[लता मंगेशकर]], [[शमशाद बेगम]], [[गीता दत्त]] अशा  गायिका राज्य करत होत्या. त्यामुळे आशाताईंना संधी मिळणे अवघड होते. या गायिकांच्या राज्यात राहून, गाऊन, आपले वेगळे अस्तित्त्व निर्माण करण्याचे, स्वतःला सिद्ध करण्याचे फार मोठे आव्हान आशाताईंपुढे होते. या दरम्यान त्यांच्या वैयक्तिक आयुष्यातील अडचणी,  मुलांची जबाबदारी, प्रतिकूल परिस्थिती या सगळ्या विपरीत घटकांशी सामना करत करत आशाताईंनी ते आव्हान स्वीकारले आणि ते स्वबळावर, आत्मविश्वासाने यशस्वीपणे पेलून दाखवले.

[[इ.स. १९५७]]- [[इ.स. १९५८]] हे वर्ष आशा भोसले यांचेच होते. [[सचिन देव बर्मन]] यांच्याकडे गाण्याची संधी त्यांना मिळाली. त्या संधीचे त्यांनी सोने केले. कालाबाजार, लाजवंती, नौ दो ग्यारह, चलती का नाम गाडी, सुजाता हे आणि असे असंख्य चित्रपट त्यांनी आपल्या आवाजाने अजरामर केले. पुढची पाच दशके आशाताईंनी गाजवली. अनेक संगीतकारांबरोबर काम केले. अनेक कवींच्या काव्यरचनांना सुरांचे कोंदण दिले. एवढेच नाही तर आपल्या गाण्यांबरोबर त्या चित्रपटांना, त्यांतल्या अभिनेत्रींनादेखील अजरामर केले.

[[ओंकार प्रसाद नय्यर|ओ. पी. नय्यर]] आणि आशाताई एक अफलातून जोडी होती.  [[इ.स. १९६०]]च्या सुमारास नय्यर यांचे संगीत असणारे ‘ऑखोसे जो उतरी है दिलमे’ (फिर वही दिल लाया हूॅं ) हे गाणे;  [[इ.स. १९६५]]चे ''जाइये आप कहॉं'' (मेरे सनम);  [[इ.स. १९६८]] मधील ''वो हसीन दर्द देदो'' (हम साया); ''चैन से हमको कभी'' - अशी अनेक प्रसिद्ध गाणी त्यांनी गायली.

[[राहुल देव बर्मन]] यांच्याबरोबर काम करताना ''पिया तू अब तो आजा'' हे  [[इ.स. १९७१]]चे [[कारवॉं]] चित्रपटातील गीत,  [[इ.स. १९७१]] चेच फिल्मफेर पुरस्कार विजेते ‘दम मारो दम’; ‘जाने जा’ हे  [[इ.स. १९७२]]चे जवानी दिवानीतले गाणे, ही गाणी आशा भोसलेंच्या आवाजाचा नवा बाज दाखवून गेली.  [[इ.स. १९८१]]चा ‘उमराव जान’ हा चित्रपट आशाताईंमधली गझल गायिका रसिकांसमोर घेऊन आला. आशाताईंचा आवाज, खय्याम यांचे संगीत आणि दिल चीज क्या है, इन ऑंखोंकी मस्तीसारखी शब्दरचना हे सगळेच जमून आले. ‘दिल चीज क्या है’ या गीताला  [[इ.स. १९८१]]चा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला. पुढे ‘इजाजत’ चित्रपटातल्या ‘मेरा कुछ सामान’ या त्यांच्या गाण्यालाही  [[इ.स. १९८६]]चा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला.

हिंदीबरोबर आशा भोसलेंची मराठी गाण्यांची कारकीर्द बहरतच होती. [[सुधीर फडके]], [[हेमंत कुमार मुखोपाध्याय|हेमंत कुमार]], [[लता मंगेशकर]], [[सुरेश वाडकर]], [[अनुराधा पौडवाल]] अशा गायक-गायिकांबरोबरची गाणी मराठी रसिकमनात घर करून राहिली आहेत. [[बा.भ. बोरकर|बा. भ. बोरकर]], [[चिंतामणी त्र्यंबक खानोलकर|आरती प्रभू]], [[गजानन दिगंबर माडगूळकर|ग. दि. माडगुळकर]], [[शांता शेळके]], [[सुरेश भट]], [[सुधीर मोघे]] यांच्या कवितांबरोबर [[किशोर कदम|सौमित्र]]सारख्या नव्या दमाच्या कवींच्या कविताही आशाताईंच्याच आवाजात रसिकांपुढे आल्या. सर्व कवींच्या शब्दांना आशाताईंनी सुरेल न्याय दिला. तरुण आहे रात्र अजुनी, जिवलगा राहिले रे दूर, ही वाट दूर जाते, फुलले रे क्षण माझे, झिनी झिनी वाजे, गेले द्यायचे राहूनी, गंध फुलांचा गेला सांगून, आज कुणीतरी यावे, एका तळ्यात होती - अशा लोकप्रिय गीतांची यादी प्रचंड आहे. ‘रेशमाच्या रेघांनी’तला लावणीचा ठसका, ‘सैनिक हो तुमच्यासाठी’तला कृतज्ञता भाव, ‘केव्हा तरी पहाटे’तली हुरहुर, ‘जे वेड मजला लागले’ची गोडी, सगळेच विलक्षण!

त्यांनी ज्यांच्यासाठी गाणी गायली ते संगीतकार, ते गीतकार, त्या अभिनेत्री आणि आशा भोसलेंचा आवाज - या सर्वांच्या परस्परसंबंधांचे संख्यात्मक व गुणात्मकदृष्ट्या वर्णन करणे हे एक अशक्यप्राय काम आहे. त्याचबरोबर आशाताईंनी गायलेली चित्रपटगीते (मराठी, हिंदी व अन्य भाषांतील), भावगीते, गझल, भजने-भक्तिगीते इत्यादी गाण्यांची व संबंधित चित्रपटांची केवळ यादी करायची ठरवली, तरी ते एक आव्हानात्मक काम आहे.

हिंदी चित्रपट गीतांचा विचार करता आशा भोसले यांनी एस.डी.बर्मन यांच्यापासून ते [[ए.आर. रहमान]]पर्यंतच्या विविध कालखंडांतील, अनेक प्रकारच्या संगीतकारांबरोबर काम केले आहे. मराठीतही [[दत्तात्रेय शंकर डावजेकर|दत्ता डावजेकर]]-[[श्रीनिवास खळे]] यांच्यापासून ते [[श्रीधर फडके]] यांच्यापर्यंत असंख्य संगीतकारांच्या रचनांना त्यांनी सुरेल साज चढवला आहे. [[मधुबाला]]-[[मीनाकुमारी]]पासून ते अलीकडच्या [[तब्बू]]-[[ऊर्मिला मातोंडकर|उर्मिला मातोंडकर]]-[[ऐश्वर्या राय]]पर्यंतच्या अभिनेत्रींना त्यांनी आपला आवाज दिला आहे. त्यांनी [[मोहम्मद रफी]], [[किशोर कुमार]] व [[सुधीर फडके]] यांच्याबरोबरचा काळ तर गाजवला आहेच, तसेच त्या आज [[हृषीकेश रानडे]] सारख्या तरुण गायकाबरोबरही गात आहेत. आशाताई आजपर्यंत सुमारे ९०० चित्रपटांशी गायिका म्हणून जोडल्या गेल्या आहेत. तसेच त्यांनी  १४ भाषांमध्ये १२०००हून अधिक गाणी गायली आहेत.

नाच रे मोरा, आईए मेहेरबाँ, दिव्य स्वातंत्र्य रवी (नाट्यगीत), तनहा तनहा यहाँ पे जीना, जिवलगा राहिले रे दूर घर माझे, रंग दे मुझे रंग दे,  सांज ये गोकुळी, जानम समझा करो, मागे उभा मंगेश... ही ‘रेंज’च अफाट आहे, हा आवाकाच अविश्वसनीय आहे. उपशास्त्रीय संगीत, मराठी भावगीते, मराठी-हिंदी चित्रपट गीत्गे, नाट्यगीते, गझली, लावण्या, डिस्को-रॉक-पॉप गाणी, अन्य भाषांतील गाणी - अशा सर्वच प्रकारच्या संगीतामध्ये आशाताई तेवढ्याच ताकदीने गायल्या आहे.

[[कॅनडा]], [[इंग्लंड]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]], [[स्वीडन]] आदि अनेक देशांत झालेले कार्यक्रम, परकीय संगीतकारांबरोबर केलेले काम, ‘राहुल ॲंन्ड आय’ सारखा अल्बम, लेस्ली लुईबरोबरचे काम असे अनेक नवनवे प्रयोग आशाताई आजही करतात. वयाच्या ७४ व्या वर्षी त्यांनी ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू [[ब्रेट ली]], अभिनेता [[संजय दत्त]] यांच्याबरोबर गाण्याचा प्रयोग केला. ‘आशा अँड फ्रेन्ड्‌स’ या अल्बमचा हा प्रयोग कमालीचा यशस्वी ठरला आहे. अभिजात संगीत कलेला जसे स्थळ-काळ-वेळाचे बंधन नाही, तसेच आशाताईंच्या आवाजालाही या कशाचेच बंधन नाही.

आशा भोसले या मंचावरून एक ‘उत्कृष्ट परफॉर्मर’ म्हणून रसिकांसमोर येतातच, पण त्या स्वयंपाकाची आवड असलेल्या, मुलांना सांभाळणाऱ्या एक परिपूर्ण गृहिणी आहेत; क्रिकेटच्या दर्दी रसिक असलेल्या भारतीय नागरिक आहेत. एवढे यश, मानसन्मान मिळूनही पाय घट्टपणे जमिनीवरच असलेल्या, साधी राहणी असलेल्या स्त्री-कलाकार आहेत. इतर मंगेशकर भावंडांप्रमाणेच त्यांना वडिलांचा (दीनानाथांचा) अभिमान आहे. सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे जुना काळ, प्रचंड कष्ट, धडपड, जुने सहकारी (सहगायक, संगीतकार, गीतकार, सहवादक, स्टुडिओतील कर्मचारी ... इत्यादी) या गोष्टी न विसरणाऱ्या, किंबहुना आवर्जून लक्षात ठेवणाऱ्या आशाताई ह्या एक ‘संवेदनशील माणूस’ आहेत.

== पुरस्कार ==
[[राष्ट्रीय पुरस्कार]], अनेक [[फिल्मफेर पुरस्कार|फिल्मफेअर पुरस्कार]], मध्य प्रदेश सरकारचा [[लता मंगेशकर पुरस्कार]], महाराष्ट्र सरकारचे १५ पेक्षा जास्त पुरस्कार आणि नुकताच  [[इ.स. २००८]] मध्ये मिळालेला पद्मविभूषण पुरस्कार- हे पुरस्कार आशा भोसलेंना बहाल करण्यात आले आहेत. सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे चित्रपट क्षेत्रातील सर्वोच्च पुरस्कार ‘दादासाहेब फाळके सन्मान’ आशाताईंना २०००-२००१ मध्ये देण्यात आला. भारत-पाकिस्तान असोसिएशनचा ‘नाईटिंगेल ऑफ एशिया’ हा पुरस्कार त्यांना प्राप्त झाला आहे. तसेच ब्रिटनचे तत्कालीन पंतप्रधान टोनी ब्लेअर यांच्या हस्ते, बी.बी.सी.आकाशवाणीच्या वतीने [[जीवनगौरव पुरस्कार]]ही त्यांना देण्यात आला.

* महाराष्ट्र सरकारकडून महाराष्ट्रभूषण पुरस्कार (सन २०२१)

==आशा भोसले पुरस्कार==
२००२सालापासून आशा भोसले  यांच्या वाढदिवसानिमित्त, चित्रपट संगीतात लक्षणीय कामगिरी करणाऱ्या पार्श्वगायकास, अखिल भारतीय नाट्य परिषद (पिंपरी चिंचवड शाखा) आणि काही अन्य संस्थांच्या वतीने ’आशा भोसले पुरस्कार’ दिला जातो.  एक लाख अकरा हजार रुपये रोख व एक स्मृती चिन्ह असे या पुरस्काराचे स्वरूप आहे. २०१३सालापर्यंत हा पुरस्कार [[लता मंगेशकर]], संगीतकार [[खय्याम]], [[रवींद्र जैन]], [[बप्पी लाहिरी]], [[उषा मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]], [[लक्ष्मीकांत प्यारेलाल]] जोडीतले प्यारेलाल, [[कल्याणजी आनंदजी]]मधले आनंदजी, [[अन्नू मलिक]], [[शंकर महादेवन]], [[शिवकुमार शर्मा]], [[सुरेश वाडकर]], [[हरिहरन]] आणि [[सोनू निगम]] यांना मिळाला आहे.

==पुस्तके==
आशा भोसले यांच्या  सांगीतिक आयुष्यावर अनेक पुस्तके आहेत त्यांपैकी काही ही :- 
* Asha Bhosale : A Musical Biography (इंग्रजी, राजू भारतन)

==आशा भोसले यांच्यावरील लेख असलेली पुस्तके== 
* आशा भोसले : नक्षत्रांचे देणे (संपादक - वामन देशपांडे, मोरया प्रकाशन)
* खय्याम (विश्वास नेरुरकर)
* नामांकित (डाॅ. [[अनघा केसकर]])
* मंगेशकर - स्वरांचा कल्पवृक्ष (प्रभाकर तांबट)
* सुरा मी वंदिले (कृष्णकुमार गावंड)

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे ==

{{विकिक्वोटविहार}}
{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:भोसले, आशा}}
[[वर्ग:मराठी गायक]]
[[वर्ग:मराठी पार्श्वगायक]]
[[वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म]]
[[वर्ग:महाराष्ट्र भूषण पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]
[[वर्ग:लता मंगेशकर पुरस्कार विजेते]]</text>
      <sha1>lwvbti7lo66qj99bqynyadyh1s1po8r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678971</id>
      <parentid>2678969</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T09:22:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>/* बालपण */</comment>
      <origin>2678971</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25648" sha1="14cr57hnlb9744gokp1ywa8df01pu9q" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट व्यक्ती
| चौकट_रुंदी = 
| नाव = आशा भोसले
| चित्र = Asha Bhosle - still 47160 crop.jpg
| चित्र_आकारमान = 
| चित्रशीर्षक = &lt;big&gt;आशा भोसले&lt;/big&gt;
| चित्रशीर्षक_पर्याय = 
| जन्मनाव = 
| जन्म_दिनांक = {{Birth date|1933|09|08}}
| जन्म_स्थान = [[सांगली]], [[मुंबई प्रांत]], [[ब्रिटिश भारत]]
| मृत्यू_दिनांक = {{Death date and age|2026|04|12|1933|09|08}}
| मृत्यू_स्थान = 
| मृत्यू_कारण = 
| कलेवर_सापडलेले_स्थान = 
| चिरविश्रांतिस्थान = 
| चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = 
| निवासस्थान = प्रभुकुंज अपार्टमेंट, पेडर रोड, दक्षिण [[मुंबई]]
| राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]]
| टोपणनावे = 
| वांशिकत्व = 
| नागरिकत्व = [[भारतीय]]
| शिक्षण = 
| प्रशिक्षणसंस्था = 
| पेशा = गायक [[मराठी भाषा|मराठी]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[गुजराती भाषा|गुजराती]]
| कारकीर्द_काळ = १९४३ पासून
| मालक = 
| प्रसिद्ध_कामे = 
| मूळ_गाव = 
| पगार = 
| निव्वळ_मालमत्ता = 
| उंची = 
| वजन = 
| ख्याती = 
| पदवी_हुद्दा = 
| कार्यकाळ = 
| पूर्ववर्ती = 
| परवर्ती = 
| राजकीय_पक्ष = 
| विरोधक = 
| संचालकमंडळ = 
| धर्म = [[हिंदू धर्म|हिंदु]]
| जोडीदार = गणपत राव भोसले, दुसरा विवाह-[[राहुल देव बर्मन]]
| अपत्ये = हेमंत, वर्षा, आनंद
| वडील = [[दीनानाथ मंगेशकर]]
| आई = शेवंती उपाख्य शुद्धमती मंगेशकर (माई मंगेशकर)
| नातेवाईक = [[लता मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]], [[उषा मंगेशकर]]
| पुरस्कार = [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]](२००८), [[ग्रॅमी पुरस्कार]](१९९७), [[दादासाहेब फाळके पुरस्कार]](२०००), [[महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार]] (२०२१)
| स्वाक्षरी = 
| स्वाक्षरीशीर्षक_पर्याय = 
| संकेतस्थळ = http://www.asha-bhonsle.com/
| तळटिपा = 
| संकीर्ण = 
}}
'''आशा भोसले''' ([[सप्टेंबर ८|८ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९३३|१९३३]] - [[१२ एप्रिल]] [[इ.स. २०२६|२०२६]]) या लोकप्रिय [[मराठी]] गायिका होत्या. [[मराठी भाषा|मराठीसह]] [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[गुजराती भाषा|गुजराती]] आणि अनेक भाषांतील चित्रपटांत त्यांनी पार्श्वगायन केले आहे.

सुरांच्या साहाय्याने केवळ महाराष्ट्रातीलच नव्हे तर भारतातील व जगभरातील लोकमनावर अधिराज्य गाजवणारा एक आवाज. त्या गळ्याला गाता येत नाही असे कुठलेच गाणे नाही; तो आवाज चैतन्य निर्माण करू शकत नाही अशी कुठलीच मैफिल नाही:  त्या गळ्याला त्याज्य आहे असा कुठलाच संगीत-प्रकार नाही असे म्हणले जाते. {{संदर्भ हवा}}

==बालपण==
आशा भोसले यांचा जन्म मंगेशकर कुटुंबातला असून त्यांना मास्टर दीनानाथांचा गाण्याचा वारसा मिळाला. ते कलाकार आणि गायक होते. [[लता मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]] आदी भावंडांचे मार्गदर्शन व त्यांची साथ या सगळ्यांतून आशाताईंचा गळा घडत गेला. दीनानाथ मंगेशकरांचे वडील [[कऱ्हाडे ब्राह्मण]] आणि आई देवदासी होत्या. अशा अपत्यांना आता [[गोमंतक मराठा]] म्हणतात.

==कारकीर्द==
आशा भोसले यांनी चित्रपट गायनाची सुरुवात [[माझा बाळ]] या चित्रपटातून केली. १९५० च्या सुमारास त्यांनी हिंदी चित्रपटांतही अनेक गाणी गायली खरी, पण ते चित्रपट विशेष गाजले नाहीत. त्या काळात हिंदी चित्रपटसंगीतावर [[लता मंगेशकर]], [[शमशाद बेगम]], [[गीता दत्त]] अशा  गायिका राज्य करत होत्या. त्यामुळे आशाताईंना संधी मिळणे अवघड होते. या गायिकांच्या राज्यात राहून, गाऊन, आपले वेगळे अस्तित्त्व निर्माण करण्याचे, स्वतःला सिद्ध करण्याचे फार मोठे आव्हान आशाताईंपुढे होते. या दरम्यान त्यांच्या वैयक्तिक आयुष्यातील अडचणी,  मुलांची जबाबदारी, प्रतिकूल परिस्थिती या सगळ्या विपरीत घटकांशी सामना करत करत आशाताईंनी ते आव्हान स्वीकारले आणि ते स्वबळावर, आत्मविश्वासाने यशस्वीपणे पेलून दाखवले.

[[इ.स. १९५७]]- [[इ.स. १९५८]] हे वर्ष आशा भोसले यांचेच होते. [[सचिन देव बर्मन]] यांच्याकडे गाण्याची संधी त्यांना मिळाली. त्या संधीचे त्यांनी सोने केले. कालाबाजार, लाजवंती, नौ दो ग्यारह, चलती का नाम गाडी, सुजाता हे आणि असे असंख्य चित्रपट त्यांनी आपल्या आवाजाने अजरामर केले. पुढची पाच दशके आशाताईंनी गाजवली. अनेक संगीतकारांबरोबर काम केले. अनेक कवींच्या काव्यरचनांना सुरांचे कोंदण दिले. एवढेच नाही तर आपल्या गाण्यांबरोबर त्या चित्रपटांना, त्यांतल्या अभिनेत्रींनादेखील अजरामर केले.

[[ओंकार प्रसाद नय्यर|ओ. पी. नय्यर]] आणि आशाताई एक अफलातून जोडी होती.  [[इ.स. १९६०]]च्या सुमारास नय्यर यांचे संगीत असणारे ‘ऑखोसे जो उतरी है दिलमे’ (फिर वही दिल लाया हूॅं ) हे गाणे;  [[इ.स. १९६५]]चे ''जाइये आप कहॉं'' (मेरे सनम);  [[इ.स. १९६८]] मधील ''वो हसीन दर्द देदो'' (हम साया); ''चैन से हमको कभी'' - अशी अनेक प्रसिद्ध गाणी त्यांनी गायली.

[[राहुल देव बर्मन]] यांच्याबरोबर काम करताना ''पिया तू अब तो आजा'' हे  [[इ.स. १९७१]]चे [[कारवॉं]] चित्रपटातील गीत,  [[इ.स. १९७१]] चेच फिल्मफेर पुरस्कार विजेते ‘दम मारो दम’; ‘जाने जा’ हे  [[इ.स. १९७२]]चे जवानी दिवानीतले गाणे, ही गाणी आशा भोसलेंच्या आवाजाचा नवा बाज दाखवून गेली.  [[इ.स. १९८१]]चा ‘उमराव जान’ हा चित्रपट आशाताईंमधली गझल गायिका रसिकांसमोर घेऊन आला. आशाताईंचा आवाज, खय्याम यांचे संगीत आणि दिल चीज क्या है, इन ऑंखोंकी मस्तीसारखी शब्दरचना हे सगळेच जमून आले. ‘दिल चीज क्या है’ या गीताला  [[इ.स. १९८१]]चा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला. पुढे ‘इजाजत’ चित्रपटातल्या ‘मेरा कुछ सामान’ या त्यांच्या गाण्यालाही  [[इ.स. १९८६]]चा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला.

हिंदीबरोबर आशा भोसलेंची मराठी गाण्यांची कारकीर्द बहरतच होती. [[सुधीर फडके]], [[हेमंत कुमार मुखोपाध्याय|हेमंत कुमार]], [[लता मंगेशकर]], [[सुरेश वाडकर]], [[अनुराधा पौडवाल]] अशा गायक-गायिकांबरोबरची गाणी मराठी रसिकमनात घर करून राहिली आहेत. [[बा.भ. बोरकर|बा. भ. बोरकर]], [[चिंतामणी त्र्यंबक खानोलकर|आरती प्रभू]], [[गजानन दिगंबर माडगूळकर|ग. दि. माडगुळकर]], [[शांता शेळके]], [[सुरेश भट]], [[सुधीर मोघे]] यांच्या कवितांबरोबर [[किशोर कदम|सौमित्र]]सारख्या नव्या दमाच्या कवींच्या कविताही आशाताईंच्याच आवाजात रसिकांपुढे आल्या. सर्व कवींच्या शब्दांना आशाताईंनी सुरेल न्याय दिला. तरुण आहे रात्र अजुनी, जिवलगा राहिले रे दूर, ही वाट दूर जाते, फुलले रे क्षण माझे, झिनी झिनी वाजे, गेले द्यायचे राहूनी, गंध फुलांचा गेला सांगून, आज कुणीतरी यावे, एका तळ्यात होती - अशा लोकप्रिय गीतांची यादी प्रचंड आहे. ‘रेशमाच्या रेघांनी’तला लावणीचा ठसका, ‘सैनिक हो तुमच्यासाठी’तला कृतज्ञता भाव, ‘केव्हा तरी पहाटे’तली हुरहुर, ‘जे वेड मजला लागले’ची गोडी, सगळेच विलक्षण!

त्यांनी ज्यांच्यासाठी गाणी गायली ते संगीतकार, ते गीतकार, त्या अभिनेत्री आणि आशा भोसलेंचा आवाज - या सर्वांच्या परस्परसंबंधांचे संख्यात्मक व गुणात्मकदृष्ट्या वर्णन करणे हे एक अशक्यप्राय काम आहे. त्याचबरोबर आशाताईंनी गायलेली चित्रपटगीते (मराठी, हिंदी व अन्य भाषांतील), भावगीते, गझल, भजने-भक्तिगीते इत्यादी गाण्यांची व संबंधित चित्रपटांची केवळ यादी करायची ठरवली, तरी ते एक आव्हानात्मक काम आहे.

हिंदी चित्रपट गीतांचा विचार करता आशा भोसले यांनी एस.डी.बर्मन यांच्यापासून ते [[ए.आर. रहमान]]पर्यंतच्या विविध कालखंडांतील, अनेक प्रकारच्या संगीतकारांबरोबर काम केले आहे. मराठीतही [[दत्तात्रेय शंकर डावजेकर|दत्ता डावजेकर]]-[[श्रीनिवास खळे]] यांच्यापासून ते [[श्रीधर फडके]] यांच्यापर्यंत असंख्य संगीतकारांच्या रचनांना त्यांनी सुरेल साज चढवला आहे. [[मधुबाला]]-[[मीनाकुमारी]]पासून ते अलीकडच्या [[तब्बू]]-[[ऊर्मिला मातोंडकर|उर्मिला मातोंडकर]]-[[ऐश्वर्या राय]]पर्यंतच्या अभिनेत्रींना त्यांनी आपला आवाज दिला आहे. त्यांनी [[मोहम्मद रफी]], [[किशोर कुमार]] व [[सुधीर फडके]] यांच्याबरोबरचा काळ तर गाजवला आहेच, तसेच त्या आज [[हृषीकेश रानडे]] सारख्या तरुण गायकाबरोबरही गात आहेत. आशाताई आजपर्यंत सुमारे ९०० चित्रपटांशी गायिका म्हणून जोडल्या गेल्या आहेत. तसेच त्यांनी  १४ भाषांमध्ये १२०००हून अधिक गाणी गायली आहेत.

नाच रे मोरा, आईए मेहेरबाँ, दिव्य स्वातंत्र्य रवी (नाट्यगीत), तनहा तनहा यहाँ पे जीना, जिवलगा राहिले रे दूर घर माझे, रंग दे मुझे रंग दे,  सांज ये गोकुळी, जानम समझा करो, मागे उभा मंगेश... ही ‘रेंज’च अफाट आहे, हा आवाकाच अविश्वसनीय आहे. उपशास्त्रीय संगीत, मराठी भावगीते, मराठी-हिंदी चित्रपट गीत्गे, नाट्यगीते, गझली, लावण्या, डिस्को-रॉक-पॉप गाणी, अन्य भाषांतील गाणी - अशा सर्वच प्रकारच्या संगीतामध्ये आशाताई तेवढ्याच ताकदीने गायल्या आहे.

[[कॅनडा]], [[इंग्लंड]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]], [[स्वीडन]] आदि अनेक देशांत झालेले कार्यक्रम, परकीय संगीतकारांबरोबर केलेले काम, ‘राहुल ॲंन्ड आय’ सारखा अल्बम, लेस्ली लुईबरोबरचे काम असे अनेक नवनवे प्रयोग आशाताई आजही करतात. वयाच्या ७४ व्या वर्षी त्यांनी ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू [[ब्रेट ली]], अभिनेता [[संजय दत्त]] यांच्याबरोबर गाण्याचा प्रयोग केला. ‘आशा अँड फ्रेन्ड्‌स’ या अल्बमचा हा प्रयोग कमालीचा यशस्वी ठरला आहे. अभिजात संगीत कलेला जसे स्थळ-काळ-वेळाचे बंधन नाही, तसेच आशाताईंच्या आवाजालाही या कशाचेच बंधन नाही.

आशा भोसले या मंचावरून एक ‘उत्कृष्ट परफॉर्मर’ म्हणून रसिकांसमोर येतातच, पण त्या स्वयंपाकाची आवड असलेल्या, मुलांना सांभाळणाऱ्या एक परिपूर्ण गृहिणी आहेत; क्रिकेटच्या दर्दी रसिक असलेल्या भारतीय नागरिक आहेत. एवढे यश, मानसन्मान मिळूनही पाय घट्टपणे जमिनीवरच असलेल्या, साधी राहणी असलेल्या स्त्री-कलाकार आहेत. इतर मंगेशकर भावंडांप्रमाणेच त्यांना वडिलांचा (दीनानाथांचा) अभिमान आहे. सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे जुना काळ, प्रचंड कष्ट, धडपड, जुने सहकारी (सहगायक, संगीतकार, गीतकार, सहवादक, स्टुडिओतील कर्मचारी ... इत्यादी) या गोष्टी न विसरणाऱ्या, किंबहुना आवर्जून लक्षात ठेवणाऱ्या आशाताई ह्या एक ‘संवेदनशील माणूस’ आहेत.

== पुरस्कार ==
[[राष्ट्रीय पुरस्कार]], अनेक [[फिल्मफेर पुरस्कार|फिल्मफेअर पुरस्कार]], मध्य प्रदेश सरकारचा [[लता मंगेशकर पुरस्कार]], महाराष्ट्र सरकारचे १५ पेक्षा जास्त पुरस्कार आणि नुकताच  [[इ.स. २००८]] मध्ये मिळालेला पद्मविभूषण पुरस्कार- हे पुरस्कार आशा भोसलेंना बहाल करण्यात आले आहेत. सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे चित्रपट क्षेत्रातील सर्वोच्च पुरस्कार ‘दादासाहेब फाळके सन्मान’ आशाताईंना २०००-२००१ मध्ये देण्यात आला. भारत-पाकिस्तान असोसिएशनचा ‘नाईटिंगेल ऑफ एशिया’ हा पुरस्कार त्यांना प्राप्त झाला आहे. तसेच ब्रिटनचे तत्कालीन पंतप्रधान टोनी ब्लेअर यांच्या हस्ते, बी.बी.सी.आकाशवाणीच्या वतीने [[जीवनगौरव पुरस्कार]]ही त्यांना देण्यात आला.

* महाराष्ट्र सरकारकडून महाराष्ट्रभूषण पुरस्कार (सन २०२१)

==आशा भोसले पुरस्कार==
२००२सालापासून आशा भोसले  यांच्या वाढदिवसानिमित्त, चित्रपट संगीतात लक्षणीय कामगिरी करणाऱ्या पार्श्वगायकास, अखिल भारतीय नाट्य परिषद (पिंपरी चिंचवड शाखा) आणि काही अन्य संस्थांच्या वतीने ’आशा भोसले पुरस्कार’ दिला जातो.  एक लाख अकरा हजार रुपये रोख व एक स्मृती चिन्ह असे या पुरस्काराचे स्वरूप आहे. २०१३सालापर्यंत हा पुरस्कार [[लता मंगेशकर]], संगीतकार [[खय्याम]], [[रवींद्र जैन]], [[बप्पी लाहिरी]], [[उषा मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]], [[लक्ष्मीकांत प्यारेलाल]] जोडीतले प्यारेलाल, [[कल्याणजी आनंदजी]]मधले आनंदजी, [[अन्नू मलिक]], [[शंकर महादेवन]], [[शिवकुमार शर्मा]], [[सुरेश वाडकर]], [[हरिहरन]] आणि [[सोनू निगम]] यांना मिळाला आहे.

==पुस्तके==
आशा भोसले यांच्या  सांगीतिक आयुष्यावर अनेक पुस्तके आहेत त्यांपैकी काही ही :- 
* Asha Bhosale : A Musical Biography (इंग्रजी, राजू भारतन)

==आशा भोसले यांच्यावरील लेख असलेली पुस्तके== 
* आशा भोसले : नक्षत्रांचे देणे (संपादक - वामन देशपांडे, मोरया प्रकाशन)
* खय्याम (विश्वास नेरुरकर)
* नामांकित (डाॅ. [[अनघा केसकर]])
* मंगेशकर - स्वरांचा कल्पवृक्ष (प्रभाकर तांबट)
* सुरा मी वंदिले (कृष्णकुमार गावंड)

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे ==

{{विकिक्वोटविहार}}
{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:भोसले, आशा}}
[[वर्ग:मराठी गायक]]
[[वर्ग:मराठी पार्श्वगायक]]
[[वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म]]
[[वर्ग:महाराष्ट्र भूषण पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]
[[वर्ग:लता मंगेशकर पुरस्कार विजेते]]</text>
      <sha1>14cr57hnlb9744gokp1ywa8df01pu9q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678974</id>
      <parentid>2678971</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T09:38:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>/* पुरस्कार */</comment>
      <origin>2678974</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26277" sha1="tjx4xb2kk9iq6nd9djxafg6lzd6yad4" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट व्यक्ती
| चौकट_रुंदी = 
| नाव = आशा भोसले
| चित्र = Asha Bhosle - still 47160 crop.jpg
| चित्र_आकारमान = 
| चित्रशीर्षक = &lt;big&gt;आशा भोसले&lt;/big&gt;
| चित्रशीर्षक_पर्याय = 
| जन्मनाव = 
| जन्म_दिनांक = {{Birth date|1933|09|08}}
| जन्म_स्थान = [[सांगली]], [[मुंबई प्रांत]], [[ब्रिटिश भारत]]
| मृत्यू_दिनांक = {{Death date and age|2026|04|12|1933|09|08}}
| मृत्यू_स्थान = 
| मृत्यू_कारण = 
| कलेवर_सापडलेले_स्थान = 
| चिरविश्रांतिस्थान = 
| चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = 
| निवासस्थान = प्रभुकुंज अपार्टमेंट, पेडर रोड, दक्षिण [[मुंबई]]
| राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]]
| टोपणनावे = 
| वांशिकत्व = 
| नागरिकत्व = [[भारतीय]]
| शिक्षण = 
| प्रशिक्षणसंस्था = 
| पेशा = गायक [[मराठी भाषा|मराठी]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[गुजराती भाषा|गुजराती]]
| कारकीर्द_काळ = १९४३ पासून
| मालक = 
| प्रसिद्ध_कामे = 
| मूळ_गाव = 
| पगार = 
| निव्वळ_मालमत्ता = 
| उंची = 
| वजन = 
| ख्याती = 
| पदवी_हुद्दा = 
| कार्यकाळ = 
| पूर्ववर्ती = 
| परवर्ती = 
| राजकीय_पक्ष = 
| विरोधक = 
| संचालकमंडळ = 
| धर्म = [[हिंदू धर्म|हिंदु]]
| जोडीदार = गणपत राव भोसले, दुसरा विवाह-[[राहुल देव बर्मन]]
| अपत्ये = हेमंत, वर्षा, आनंद
| वडील = [[दीनानाथ मंगेशकर]]
| आई = शेवंती उपाख्य शुद्धमती मंगेशकर (माई मंगेशकर)
| नातेवाईक = [[लता मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]], [[उषा मंगेशकर]]
| पुरस्कार = [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]](२००८), [[ग्रॅमी पुरस्कार]](१९९७), [[दादासाहेब फाळके पुरस्कार]](२०००), [[महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार]] (२०२१)
| स्वाक्षरी = 
| स्वाक्षरीशीर्षक_पर्याय = 
| संकेतस्थळ = http://www.asha-bhonsle.com/
| तळटिपा = 
| संकीर्ण = 
}}
'''आशा भोसले''' ([[सप्टेंबर ८|८ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९३३|१९३३]] - [[१२ एप्रिल]] [[इ.स. २०२६|२०२६]]) या लोकप्रिय [[मराठी]] गायिका होत्या. [[मराठी भाषा|मराठीसह]] [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[गुजराती भाषा|गुजराती]] आणि अनेक भाषांतील चित्रपटांत त्यांनी पार्श्वगायन केले आहे.

सुरांच्या साहाय्याने केवळ महाराष्ट्रातीलच नव्हे तर भारतातील व जगभरातील लोकमनावर अधिराज्य गाजवणारा एक आवाज. त्या गळ्याला गाता येत नाही असे कुठलेच गाणे नाही; तो आवाज चैतन्य निर्माण करू शकत नाही अशी कुठलीच मैफिल नाही:  त्या गळ्याला त्याज्य आहे असा कुठलाच संगीत-प्रकार नाही असे म्हणले जाते. {{संदर्भ हवा}}

==बालपण==
आशा भोसले यांचा जन्म मंगेशकर कुटुंबातला असून त्यांना मास्टर दीनानाथांचा गाण्याचा वारसा मिळाला. ते कलाकार आणि गायक होते. [[लता मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]] आदी भावंडांचे मार्गदर्शन व त्यांची साथ या सगळ्यांतून आशाताईंचा गळा घडत गेला. दीनानाथ मंगेशकरांचे वडील [[कऱ्हाडे ब्राह्मण]] आणि आई देवदासी होत्या. अशा अपत्यांना आता [[गोमंतक मराठा]] म्हणतात.

==कारकीर्द==
आशा भोसले यांनी चित्रपट गायनाची सुरुवात [[माझा बाळ]] या चित्रपटातून केली. १९५० च्या सुमारास त्यांनी हिंदी चित्रपटांतही अनेक गाणी गायली खरी, पण ते चित्रपट विशेष गाजले नाहीत. त्या काळात हिंदी चित्रपटसंगीतावर [[लता मंगेशकर]], [[शमशाद बेगम]], [[गीता दत्त]] अशा  गायिका राज्य करत होत्या. त्यामुळे आशाताईंना संधी मिळणे अवघड होते. या गायिकांच्या राज्यात राहून, गाऊन, आपले वेगळे अस्तित्त्व निर्माण करण्याचे, स्वतःला सिद्ध करण्याचे फार मोठे आव्हान आशाताईंपुढे होते. या दरम्यान त्यांच्या वैयक्तिक आयुष्यातील अडचणी,  मुलांची जबाबदारी, प्रतिकूल परिस्थिती या सगळ्या विपरीत घटकांशी सामना करत करत आशाताईंनी ते आव्हान स्वीकारले आणि ते स्वबळावर, आत्मविश्वासाने यशस्वीपणे पेलून दाखवले.

[[इ.स. १९५७]]- [[इ.स. १९५८]] हे वर्ष आशा भोसले यांचेच होते. [[सचिन देव बर्मन]] यांच्याकडे गाण्याची संधी त्यांना मिळाली. त्या संधीचे त्यांनी सोने केले. कालाबाजार, लाजवंती, नौ दो ग्यारह, चलती का नाम गाडी, सुजाता हे आणि असे असंख्य चित्रपट त्यांनी आपल्या आवाजाने अजरामर केले. पुढची पाच दशके आशाताईंनी गाजवली. अनेक संगीतकारांबरोबर काम केले. अनेक कवींच्या काव्यरचनांना सुरांचे कोंदण दिले. एवढेच नाही तर आपल्या गाण्यांबरोबर त्या चित्रपटांना, त्यांतल्या अभिनेत्रींनादेखील अजरामर केले.

[[ओंकार प्रसाद नय्यर|ओ. पी. नय्यर]] आणि आशाताई एक अफलातून जोडी होती.  [[इ.स. १९६०]]च्या सुमारास नय्यर यांचे संगीत असणारे ‘ऑखोसे जो उतरी है दिलमे’ (फिर वही दिल लाया हूॅं ) हे गाणे;  [[इ.स. १९६५]]चे ''जाइये आप कहॉं'' (मेरे सनम);  [[इ.स. १९६८]] मधील ''वो हसीन दर्द देदो'' (हम साया); ''चैन से हमको कभी'' - अशी अनेक प्रसिद्ध गाणी त्यांनी गायली.

[[राहुल देव बर्मन]] यांच्याबरोबर काम करताना ''पिया तू अब तो आजा'' हे  [[इ.स. १९७१]]चे [[कारवॉं]] चित्रपटातील गीत,  [[इ.स. १९७१]] चेच फिल्मफेर पुरस्कार विजेते ‘दम मारो दम’; ‘जाने जा’ हे  [[इ.स. १९७२]]चे जवानी दिवानीतले गाणे, ही गाणी आशा भोसलेंच्या आवाजाचा नवा बाज दाखवून गेली.  [[इ.स. १९८१]]चा ‘उमराव जान’ हा चित्रपट आशाताईंमधली गझल गायिका रसिकांसमोर घेऊन आला. आशाताईंचा आवाज, खय्याम यांचे संगीत आणि दिल चीज क्या है, इन ऑंखोंकी मस्तीसारखी शब्दरचना हे सगळेच जमून आले. ‘दिल चीज क्या है’ या गीताला  [[इ.स. १९८१]]चा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला. पुढे ‘इजाजत’ चित्रपटातल्या ‘मेरा कुछ सामान’ या त्यांच्या गाण्यालाही  [[इ.स. १९८६]]चा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला.

हिंदीबरोबर आशा भोसलेंची मराठी गाण्यांची कारकीर्द बहरतच होती. [[सुधीर फडके]], [[हेमंत कुमार मुखोपाध्याय|हेमंत कुमार]], [[लता मंगेशकर]], [[सुरेश वाडकर]], [[अनुराधा पौडवाल]] अशा गायक-गायिकांबरोबरची गाणी मराठी रसिकमनात घर करून राहिली आहेत. [[बा.भ. बोरकर|बा. भ. बोरकर]], [[चिंतामणी त्र्यंबक खानोलकर|आरती प्रभू]], [[गजानन दिगंबर माडगूळकर|ग. दि. माडगुळकर]], [[शांता शेळके]], [[सुरेश भट]], [[सुधीर मोघे]] यांच्या कवितांबरोबर [[किशोर कदम|सौमित्र]]सारख्या नव्या दमाच्या कवींच्या कविताही आशाताईंच्याच आवाजात रसिकांपुढे आल्या. सर्व कवींच्या शब्दांना आशाताईंनी सुरेल न्याय दिला. तरुण आहे रात्र अजुनी, जिवलगा राहिले रे दूर, ही वाट दूर जाते, फुलले रे क्षण माझे, झिनी झिनी वाजे, गेले द्यायचे राहूनी, गंध फुलांचा गेला सांगून, आज कुणीतरी यावे, एका तळ्यात होती - अशा लोकप्रिय गीतांची यादी प्रचंड आहे. ‘रेशमाच्या रेघांनी’तला लावणीचा ठसका, ‘सैनिक हो तुमच्यासाठी’तला कृतज्ञता भाव, ‘केव्हा तरी पहाटे’तली हुरहुर, ‘जे वेड मजला लागले’ची गोडी, सगळेच विलक्षण!

त्यांनी ज्यांच्यासाठी गाणी गायली ते संगीतकार, ते गीतकार, त्या अभिनेत्री आणि आशा भोसलेंचा आवाज - या सर्वांच्या परस्परसंबंधांचे संख्यात्मक व गुणात्मकदृष्ट्या वर्णन करणे हे एक अशक्यप्राय काम आहे. त्याचबरोबर आशाताईंनी गायलेली चित्रपटगीते (मराठी, हिंदी व अन्य भाषांतील), भावगीते, गझल, भजने-भक्तिगीते इत्यादी गाण्यांची व संबंधित चित्रपटांची केवळ यादी करायची ठरवली, तरी ते एक आव्हानात्मक काम आहे.

हिंदी चित्रपट गीतांचा विचार करता आशा भोसले यांनी एस.डी.बर्मन यांच्यापासून ते [[ए.आर. रहमान]]पर्यंतच्या विविध कालखंडांतील, अनेक प्रकारच्या संगीतकारांबरोबर काम केले आहे. मराठीतही [[दत्तात्रेय शंकर डावजेकर|दत्ता डावजेकर]]-[[श्रीनिवास खळे]] यांच्यापासून ते [[श्रीधर फडके]] यांच्यापर्यंत असंख्य संगीतकारांच्या रचनांना त्यांनी सुरेल साज चढवला आहे. [[मधुबाला]]-[[मीनाकुमारी]]पासून ते अलीकडच्या [[तब्बू]]-[[ऊर्मिला मातोंडकर|उर्मिला मातोंडकर]]-[[ऐश्वर्या राय]]पर्यंतच्या अभिनेत्रींना त्यांनी आपला आवाज दिला आहे. त्यांनी [[मोहम्मद रफी]], [[किशोर कुमार]] व [[सुधीर फडके]] यांच्याबरोबरचा काळ तर गाजवला आहेच, तसेच त्या आज [[हृषीकेश रानडे]] सारख्या तरुण गायकाबरोबरही गात आहेत. आशाताई आजपर्यंत सुमारे ९०० चित्रपटांशी गायिका म्हणून जोडल्या गेल्या आहेत. तसेच त्यांनी  १४ भाषांमध्ये १२०००हून अधिक गाणी गायली आहेत.

नाच रे मोरा, आईए मेहेरबाँ, दिव्य स्वातंत्र्य रवी (नाट्यगीत), तनहा तनहा यहाँ पे जीना, जिवलगा राहिले रे दूर घर माझे, रंग दे मुझे रंग दे,  सांज ये गोकुळी, जानम समझा करो, मागे उभा मंगेश... ही ‘रेंज’च अफाट आहे, हा आवाकाच अविश्वसनीय आहे. उपशास्त्रीय संगीत, मराठी भावगीते, मराठी-हिंदी चित्रपट गीत्गे, नाट्यगीते, गझली, लावण्या, डिस्को-रॉक-पॉप गाणी, अन्य भाषांतील गाणी - अशा सर्वच प्रकारच्या संगीतामध्ये आशाताई तेवढ्याच ताकदीने गायल्या आहे.

[[कॅनडा]], [[इंग्लंड]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]], [[स्वीडन]] आदि अनेक देशांत झालेले कार्यक्रम, परकीय संगीतकारांबरोबर केलेले काम, ‘राहुल ॲंन्ड आय’ सारखा अल्बम, लेस्ली लुईबरोबरचे काम असे अनेक नवनवे प्रयोग आशाताई आजही करतात. वयाच्या ७४ व्या वर्षी त्यांनी ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू [[ब्रेट ली]], अभिनेता [[संजय दत्त]] यांच्याबरोबर गाण्याचा प्रयोग केला. ‘आशा अँड फ्रेन्ड्‌स’ या अल्बमचा हा प्रयोग कमालीचा यशस्वी ठरला आहे. अभिजात संगीत कलेला जसे स्थळ-काळ-वेळाचे बंधन नाही, तसेच आशाताईंच्या आवाजालाही या कशाचेच बंधन नाही.

आशा भोसले या मंचावरून एक ‘उत्कृष्ट परफॉर्मर’ म्हणून रसिकांसमोर येतातच, पण त्या स्वयंपाकाची आवड असलेल्या, मुलांना सांभाळणाऱ्या एक परिपूर्ण गृहिणी आहेत; क्रिकेटच्या दर्दी रसिक असलेल्या भारतीय नागरिक आहेत. एवढे यश, मानसन्मान मिळूनही पाय घट्टपणे जमिनीवरच असलेल्या, साधी राहणी असलेल्या स्त्री-कलाकार आहेत. इतर मंगेशकर भावंडांप्रमाणेच त्यांना वडिलांचा (दीनानाथांचा) अभिमान आहे. सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे जुना काळ, प्रचंड कष्ट, धडपड, जुने सहकारी (सहगायक, संगीतकार, गीतकार, सहवादक, स्टुडिओतील कर्मचारी ... इत्यादी) या गोष्टी न विसरणाऱ्या, किंबहुना आवर्जून लक्षात ठेवणाऱ्या आशाताई ह्या एक ‘संवेदनशील माणूस’ आहेत.

== पुरस्कार ==
[[राष्ट्रीय पुरस्कार]], अनेक [[फिल्मफेर पुरस्कार|फिल्मफेअर पुरस्कार]], मध्य प्रदेश सरकारचा [[लता मंगेशकर पुरस्कार]], महाराष्ट्र सरकारचे १५ पेक्षा जास्त पुरस्कार आणि नुकताच  [[इ.स. २००८]] मध्ये मिळालेला पद्मविभूषण पुरस्कार- हे पुरस्कार आशा भोसलेंना बहाल करण्यात आले आहेत. सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे चित्रपट क्षेत्रातील सर्वोच्च पुरस्कार ‘दादासाहेब फाळके सन्मान’ आशाताईंना २०००-२००१ मध्ये देण्यात आला. भारत-पाकिस्तान असोसिएशनचा ‘नाईटिंगेल ऑफ एशिया’ हा पुरस्कार त्यांना प्राप्त झाला आहे. तसेच ब्रिटनचे तत्कालीन पंतप्रधान टोनी ब्लेअर यांच्या हस्ते, बी.बी.सी.आकाशवाणीच्या वतीने [[जीवनगौरव पुरस्कार]]ही त्यांना देण्यात आला.

* महाराष्ट्र सरकारकडून महाराष्ट्रभूषण पुरस्कार (सन २०२१)


{|class=&quot;wikitable&quot;
|- style=&quot;background:#ebf5ff;&quot;
! पुरस्कार 
! प्राप्त
! नामांकने

|-
| [[फिल्मफेर पुरस्कार]]
| ९
| २०
|-
| ग्रॅमी पुरस्कार
| ०
| १
|-
| बंगाली फिल्म जर्नलिस्ट्स' असोसिएशन पुरस्कार
| ४
| ४
|-
| महाराष्ट्र राज्य फिल्म पुरस्कार 
| १८
| १८
|-
| IIFA
| १
| १
|-
| Screen Awards
| १
| १
|-
| Zee Cine
| १
| १
|-
| Mirchi Music
| १
| १
|}

==आशा भोसले पुरस्कार==
२००२सालापासून आशा भोसले  यांच्या वाढदिवसानिमित्त, चित्रपट संगीतात लक्षणीय कामगिरी करणाऱ्या पार्श्वगायकास, अखिल भारतीय नाट्य परिषद (पिंपरी चिंचवड शाखा) आणि काही अन्य संस्थांच्या वतीने ’आशा भोसले पुरस्कार’ दिला जातो.  एक लाख अकरा हजार रुपये रोख व एक स्मृती चिन्ह असे या पुरस्काराचे स्वरूप आहे. २०१३सालापर्यंत हा पुरस्कार [[लता मंगेशकर]], संगीतकार [[खय्याम]], [[रवींद्र जैन]], [[बप्पी लाहिरी]], [[उषा मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]], [[लक्ष्मीकांत प्यारेलाल]] जोडीतले प्यारेलाल, [[कल्याणजी आनंदजी]]मधले आनंदजी, [[अन्नू मलिक]], [[शंकर महादेवन]], [[शिवकुमार शर्मा]], [[सुरेश वाडकर]], [[हरिहरन]] आणि [[सोनू निगम]] यांना मिळाला आहे.

==पुस्तके==
आशा भोसले यांच्या  सांगीतिक आयुष्यावर अनेक पुस्तके आहेत त्यांपैकी काही ही :- 
* Asha Bhosale : A Musical Biography (इंग्रजी, राजू भारतन)

==आशा भोसले यांच्यावरील लेख असलेली पुस्तके== 
* आशा भोसले : नक्षत्रांचे देणे (संपादक - वामन देशपांडे, मोरया प्रकाशन)
* खय्याम (विश्वास नेरुरकर)
* नामांकित (डाॅ. [[अनघा केसकर]])
* मंगेशकर - स्वरांचा कल्पवृक्ष (प्रभाकर तांबट)
* सुरा मी वंदिले (कृष्णकुमार गावंड)

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे ==

{{विकिक्वोटविहार}}
{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:भोसले, आशा}}
[[वर्ग:मराठी गायक]]
[[वर्ग:मराठी पार्श्वगायक]]
[[वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म]]
[[वर्ग:महाराष्ट्र भूषण पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]
[[वर्ग:लता मंगेशकर पुरस्कार विजेते]]</text>
      <sha1>tjx4xb2kk9iq6nd9djxafg6lzd6yad4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678977</id>
      <parentid>2678974</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T09:52:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>/* पुरस्कार */</comment>
      <origin>2678977</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32196" sha1="kdm1cb58po4nesffy8dwhxleuwi0a3o" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट व्यक्ती
| चौकट_रुंदी = 
| नाव = आशा भोसले
| चित्र = Asha Bhosle - still 47160 crop.jpg
| चित्र_आकारमान = 
| चित्रशीर्षक = &lt;big&gt;आशा भोसले&lt;/big&gt;
| चित्रशीर्षक_पर्याय = 
| जन्मनाव = 
| जन्म_दिनांक = {{Birth date|1933|09|08}}
| जन्म_स्थान = [[सांगली]], [[मुंबई प्रांत]], [[ब्रिटिश भारत]]
| मृत्यू_दिनांक = {{Death date and age|2026|04|12|1933|09|08}}
| मृत्यू_स्थान = 
| मृत्यू_कारण = 
| कलेवर_सापडलेले_स्थान = 
| चिरविश्रांतिस्थान = 
| चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = 
| निवासस्थान = प्रभुकुंज अपार्टमेंट, पेडर रोड, दक्षिण [[मुंबई]]
| राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]]
| टोपणनावे = 
| वांशिकत्व = 
| नागरिकत्व = [[भारतीय]]
| शिक्षण = 
| प्रशिक्षणसंस्था = 
| पेशा = गायक [[मराठी भाषा|मराठी]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[गुजराती भाषा|गुजराती]]
| कारकीर्द_काळ = १९४३ पासून
| मालक = 
| प्रसिद्ध_कामे = 
| मूळ_गाव = 
| पगार = 
| निव्वळ_मालमत्ता = 
| उंची = 
| वजन = 
| ख्याती = 
| पदवी_हुद्दा = 
| कार्यकाळ = 
| पूर्ववर्ती = 
| परवर्ती = 
| राजकीय_पक्ष = 
| विरोधक = 
| संचालकमंडळ = 
| धर्म = [[हिंदू धर्म|हिंदु]]
| जोडीदार = गणपत राव भोसले, दुसरा विवाह-[[राहुल देव बर्मन]]
| अपत्ये = हेमंत, वर्षा, आनंद
| वडील = [[दीनानाथ मंगेशकर]]
| आई = शेवंती उपाख्य शुद्धमती मंगेशकर (माई मंगेशकर)
| नातेवाईक = [[लता मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]], [[उषा मंगेशकर]]
| पुरस्कार = [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]](२००८), [[ग्रॅमी पुरस्कार]](१९९७), [[दादासाहेब फाळके पुरस्कार]](२०००), [[महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार]] (२०२१)
| स्वाक्षरी = 
| स्वाक्षरीशीर्षक_पर्याय = 
| संकेतस्थळ = http://www.asha-bhonsle.com/
| तळटिपा = 
| संकीर्ण = 
}}
'''आशा भोसले''' ([[सप्टेंबर ८|८ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९३३|१९३३]] - [[१२ एप्रिल]] [[इ.स. २०२६|२०२६]]) या लोकप्रिय [[मराठी]] गायिका होत्या. [[मराठी भाषा|मराठीसह]] [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[गुजराती भाषा|गुजराती]] आणि अनेक भाषांतील चित्रपटांत त्यांनी पार्श्वगायन केले आहे.

सुरांच्या साहाय्याने केवळ महाराष्ट्रातीलच नव्हे तर भारतातील व जगभरातील लोकमनावर अधिराज्य गाजवणारा एक आवाज. त्या गळ्याला गाता येत नाही असे कुठलेच गाणे नाही; तो आवाज चैतन्य निर्माण करू शकत नाही अशी कुठलीच मैफिल नाही:  त्या गळ्याला त्याज्य आहे असा कुठलाच संगीत-प्रकार नाही असे म्हणले जाते. {{संदर्भ हवा}}

==बालपण==
आशा भोसले यांचा जन्म मंगेशकर कुटुंबातला असून त्यांना मास्टर दीनानाथांचा गाण्याचा वारसा मिळाला. ते कलाकार आणि गायक होते. [[लता मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]] आदी भावंडांचे मार्गदर्शन व त्यांची साथ या सगळ्यांतून आशाताईंचा गळा घडत गेला. दीनानाथ मंगेशकरांचे वडील [[कऱ्हाडे ब्राह्मण]] आणि आई देवदासी होत्या. अशा अपत्यांना आता [[गोमंतक मराठा]] म्हणतात.

==कारकीर्द==
आशा भोसले यांनी चित्रपट गायनाची सुरुवात [[माझा बाळ]] या चित्रपटातून केली. १९५० च्या सुमारास त्यांनी हिंदी चित्रपटांतही अनेक गाणी गायली खरी, पण ते चित्रपट विशेष गाजले नाहीत. त्या काळात हिंदी चित्रपटसंगीतावर [[लता मंगेशकर]], [[शमशाद बेगम]], [[गीता दत्त]] अशा  गायिका राज्य करत होत्या. त्यामुळे आशाताईंना संधी मिळणे अवघड होते. या गायिकांच्या राज्यात राहून, गाऊन, आपले वेगळे अस्तित्त्व निर्माण करण्याचे, स्वतःला सिद्ध करण्याचे फार मोठे आव्हान आशाताईंपुढे होते. या दरम्यान त्यांच्या वैयक्तिक आयुष्यातील अडचणी,  मुलांची जबाबदारी, प्रतिकूल परिस्थिती या सगळ्या विपरीत घटकांशी सामना करत करत आशाताईंनी ते आव्हान स्वीकारले आणि ते स्वबळावर, आत्मविश्वासाने यशस्वीपणे पेलून दाखवले.

[[इ.स. १९५७]]- [[इ.स. १९५८]] हे वर्ष आशा भोसले यांचेच होते. [[सचिन देव बर्मन]] यांच्याकडे गाण्याची संधी त्यांना मिळाली. त्या संधीचे त्यांनी सोने केले. कालाबाजार, लाजवंती, नौ दो ग्यारह, चलती का नाम गाडी, सुजाता हे आणि असे असंख्य चित्रपट त्यांनी आपल्या आवाजाने अजरामर केले. पुढची पाच दशके आशाताईंनी गाजवली. अनेक संगीतकारांबरोबर काम केले. अनेक कवींच्या काव्यरचनांना सुरांचे कोंदण दिले. एवढेच नाही तर आपल्या गाण्यांबरोबर त्या चित्रपटांना, त्यांतल्या अभिनेत्रींनादेखील अजरामर केले.

[[ओंकार प्रसाद नय्यर|ओ. पी. नय्यर]] आणि आशाताई एक अफलातून जोडी होती.  [[इ.स. १९६०]]च्या सुमारास नय्यर यांचे संगीत असणारे ‘ऑखोसे जो उतरी है दिलमे’ (फिर वही दिल लाया हूॅं ) हे गाणे;  [[इ.स. १९६५]]चे ''जाइये आप कहॉं'' (मेरे सनम);  [[इ.स. १९६८]] मधील ''वो हसीन दर्द देदो'' (हम साया); ''चैन से हमको कभी'' - अशी अनेक प्रसिद्ध गाणी त्यांनी गायली.

[[राहुल देव बर्मन]] यांच्याबरोबर काम करताना ''पिया तू अब तो आजा'' हे  [[इ.स. १९७१]]चे [[कारवॉं]] चित्रपटातील गीत,  [[इ.स. १९७१]] चेच फिल्मफेर पुरस्कार विजेते ‘दम मारो दम’; ‘जाने जा’ हे  [[इ.स. १९७२]]चे जवानी दिवानीतले गाणे, ही गाणी आशा भोसलेंच्या आवाजाचा नवा बाज दाखवून गेली.  [[इ.स. १९८१]]चा ‘उमराव जान’ हा चित्रपट आशाताईंमधली गझल गायिका रसिकांसमोर घेऊन आला. आशाताईंचा आवाज, खय्याम यांचे संगीत आणि दिल चीज क्या है, इन ऑंखोंकी मस्तीसारखी शब्दरचना हे सगळेच जमून आले. ‘दिल चीज क्या है’ या गीताला  [[इ.स. १९८१]]चा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला. पुढे ‘इजाजत’ चित्रपटातल्या ‘मेरा कुछ सामान’ या त्यांच्या गाण्यालाही  [[इ.स. १९८६]]चा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला.

हिंदीबरोबर आशा भोसलेंची मराठी गाण्यांची कारकीर्द बहरतच होती. [[सुधीर फडके]], [[हेमंत कुमार मुखोपाध्याय|हेमंत कुमार]], [[लता मंगेशकर]], [[सुरेश वाडकर]], [[अनुराधा पौडवाल]] अशा गायक-गायिकांबरोबरची गाणी मराठी रसिकमनात घर करून राहिली आहेत. [[बा.भ. बोरकर|बा. भ. बोरकर]], [[चिंतामणी त्र्यंबक खानोलकर|आरती प्रभू]], [[गजानन दिगंबर माडगूळकर|ग. दि. माडगुळकर]], [[शांता शेळके]], [[सुरेश भट]], [[सुधीर मोघे]] यांच्या कवितांबरोबर [[किशोर कदम|सौमित्र]]सारख्या नव्या दमाच्या कवींच्या कविताही आशाताईंच्याच आवाजात रसिकांपुढे आल्या. सर्व कवींच्या शब्दांना आशाताईंनी सुरेल न्याय दिला. तरुण आहे रात्र अजुनी, जिवलगा राहिले रे दूर, ही वाट दूर जाते, फुलले रे क्षण माझे, झिनी झिनी वाजे, गेले द्यायचे राहूनी, गंध फुलांचा गेला सांगून, आज कुणीतरी यावे, एका तळ्यात होती - अशा लोकप्रिय गीतांची यादी प्रचंड आहे. ‘रेशमाच्या रेघांनी’तला लावणीचा ठसका, ‘सैनिक हो तुमच्यासाठी’तला कृतज्ञता भाव, ‘केव्हा तरी पहाटे’तली हुरहुर, ‘जे वेड मजला लागले’ची गोडी, सगळेच विलक्षण!

त्यांनी ज्यांच्यासाठी गाणी गायली ते संगीतकार, ते गीतकार, त्या अभिनेत्री आणि आशा भोसलेंचा आवाज - या सर्वांच्या परस्परसंबंधांचे संख्यात्मक व गुणात्मकदृष्ट्या वर्णन करणे हे एक अशक्यप्राय काम आहे. त्याचबरोबर आशाताईंनी गायलेली चित्रपटगीते (मराठी, हिंदी व अन्य भाषांतील), भावगीते, गझल, भजने-भक्तिगीते इत्यादी गाण्यांची व संबंधित चित्रपटांची केवळ यादी करायची ठरवली, तरी ते एक आव्हानात्मक काम आहे.

हिंदी चित्रपट गीतांचा विचार करता आशा भोसले यांनी एस.डी.बर्मन यांच्यापासून ते [[ए.आर. रहमान]]पर्यंतच्या विविध कालखंडांतील, अनेक प्रकारच्या संगीतकारांबरोबर काम केले आहे. मराठीतही [[दत्तात्रेय शंकर डावजेकर|दत्ता डावजेकर]]-[[श्रीनिवास खळे]] यांच्यापासून ते [[श्रीधर फडके]] यांच्यापर्यंत असंख्य संगीतकारांच्या रचनांना त्यांनी सुरेल साज चढवला आहे. [[मधुबाला]]-[[मीनाकुमारी]]पासून ते अलीकडच्या [[तब्बू]]-[[ऊर्मिला मातोंडकर|उर्मिला मातोंडकर]]-[[ऐश्वर्या राय]]पर्यंतच्या अभिनेत्रींना त्यांनी आपला आवाज दिला आहे. त्यांनी [[मोहम्मद रफी]], [[किशोर कुमार]] व [[सुधीर फडके]] यांच्याबरोबरचा काळ तर गाजवला आहेच, तसेच त्या आज [[हृषीकेश रानडे]] सारख्या तरुण गायकाबरोबरही गात आहेत. आशाताई आजपर्यंत सुमारे ९०० चित्रपटांशी गायिका म्हणून जोडल्या गेल्या आहेत. तसेच त्यांनी  १४ भाषांमध्ये १२०००हून अधिक गाणी गायली आहेत.

नाच रे मोरा, आईए मेहेरबाँ, दिव्य स्वातंत्र्य रवी (नाट्यगीत), तनहा तनहा यहाँ पे जीना, जिवलगा राहिले रे दूर घर माझे, रंग दे मुझे रंग दे,  सांज ये गोकुळी, जानम समझा करो, मागे उभा मंगेश... ही ‘रेंज’च अफाट आहे, हा आवाकाच अविश्वसनीय आहे. उपशास्त्रीय संगीत, मराठी भावगीते, मराठी-हिंदी चित्रपट गीत्गे, नाट्यगीते, गझली, लावण्या, डिस्को-रॉक-पॉप गाणी, अन्य भाषांतील गाणी - अशा सर्वच प्रकारच्या संगीतामध्ये आशाताई तेवढ्याच ताकदीने गायल्या आहे.

[[कॅनडा]], [[इंग्लंड]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]], [[स्वीडन]] आदि अनेक देशांत झालेले कार्यक्रम, परकीय संगीतकारांबरोबर केलेले काम, ‘राहुल ॲंन्ड आय’ सारखा अल्बम, लेस्ली लुईबरोबरचे काम असे अनेक नवनवे प्रयोग आशाताई आजही करतात. वयाच्या ७४ व्या वर्षी त्यांनी ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू [[ब्रेट ली]], अभिनेता [[संजय दत्त]] यांच्याबरोबर गाण्याचा प्रयोग केला. ‘आशा अँड फ्रेन्ड्‌स’ या अल्बमचा हा प्रयोग कमालीचा यशस्वी ठरला आहे. अभिजात संगीत कलेला जसे स्थळ-काळ-वेळाचे बंधन नाही, तसेच आशाताईंच्या आवाजालाही या कशाचेच बंधन नाही.

आशा भोसले या मंचावरून एक ‘उत्कृष्ट परफॉर्मर’ म्हणून रसिकांसमोर येतातच, पण त्या स्वयंपाकाची आवड असलेल्या, मुलांना सांभाळणाऱ्या एक परिपूर्ण गृहिणी आहेत; क्रिकेटच्या दर्दी रसिक असलेल्या भारतीय नागरिक आहेत. एवढे यश, मानसन्मान मिळूनही पाय घट्टपणे जमिनीवरच असलेल्या, साधी राहणी असलेल्या स्त्री-कलाकार आहेत. इतर मंगेशकर भावंडांप्रमाणेच त्यांना वडिलांचा (दीनानाथांचा) अभिमान आहे. सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे जुना काळ, प्रचंड कष्ट, धडपड, जुने सहकारी (सहगायक, संगीतकार, गीतकार, सहवादक, स्टुडिओतील कर्मचारी ... इत्यादी) या गोष्टी न विसरणाऱ्या, किंबहुना आवर्जून लक्षात ठेवणाऱ्या आशाताई ह्या एक ‘संवेदनशील माणूस’ आहेत.

== पुरस्कार ==
[[राष्ट्रीय पुरस्कार]], अनेक [[फिल्मफेर पुरस्कार|फिल्मफेअर पुरस्कार]], मध्य प्रदेश सरकारचा [[लता मंगेशकर पुरस्कार]], महाराष्ट्र सरकारचे १५ पेक्षा जास्त पुरस्कार आणि नुकताच  [[इ.स. २००८]] मध्ये मिळालेला पद्मविभूषण पुरस्कार- हे पुरस्कार आशा भोसलेंना बहाल करण्यात आले आहेत. सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे चित्रपट क्षेत्रातील सर्वोच्च पुरस्कार ‘दादासाहेब फाळके सन्मान’ आशाताईंना २०००-२००१ मध्ये देण्यात आला. भारत-पाकिस्तान असोसिएशनचा ‘नाईटिंगेल ऑफ एशिया’ हा पुरस्कार त्यांना प्राप्त झाला आहे. तसेच ब्रिटनचे तत्कालीन पंतप्रधान टोनी ब्लेअर यांच्या हस्ते, बी.बी.सी.आकाशवाणीच्या वतीने [[जीवनगौरव पुरस्कार]]ही त्यांना देण्यात आला.

* महाराष्ट्र सरकारकडून महाराष्ट्रभूषण पुरस्कार (सन २०२१)


{|class=&quot;wikitable&quot;
|- style=&quot;background:#ebf5ff;&quot;
! पुरस्कार 
! प्राप्त
! नामांकने
|-
| [[फिल्मफेर पुरस्कार]]
| ९
| २०
|-
| ग्रॅमी पुरस्कार
| ०
| १
|-
| बंगाली फिल्म जर्नलिस्ट्स' असोसिएशन पुरस्कार
| ४
| ४
|-
| महाराष्ट्र राज्य फिल्म पुरस्कार 
| १८
| १८
|-
| IIFA
| १
| १
|-
| Screen Awards
| १
| १
|-
| Zee Cine
| १
| १
|-
| Mirchi Music
| १
| १
|}

===फिल्मफेअर पुरस्कार===
आशा भोसले यांनी १८ नामांकनांपैकी सात [[फिल्मफेअर सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार]] जिंकले आहेत. त्यांनी त्यांचे पहिले दोन पुरस्कार १९६७ आणि १९६८ मध्ये जिंकले, जेव्हा त्यांची मोठी बहीण [[लता मंगेशकर]] अजूनही पुरस्कार स्वीकारत असत (लता मंगेशकर यांनी १९६९ नंतर नवीन प्रतिभेला प्रोत्साहन देण्यासाठी पुरस्काराच्या नामांकनांसाठी आपला विचार केला जाऊ नये अशी विनंती केली होती.) १९७९ मध्ये पुरस्कार मिळाल्यानंतर, आशा भोसले यांनीही आपल्या बहिणीचे अनुकरण केले आणि यापुढे नामांकनांसाठी त्यांच्या नावाचा विचार केला जाऊ नये अशी विनंती केली. असे असूनही, त्या आजपर्यंत या पुरस्काराच्या सर्वाधिक वेळा विजेत्या आहेत, ज्यामध्ये [[अलका याज्ञिक]] यांच्याशी त्यांची बरोबरी आहे. त्यांना नंतर 'रंगीला' चित्रपटासाठी विशेष पुरस्कार आणि २००१ मध्ये जीवनगौरव पुरस्कार देण्यात आला.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.filmibeat.com/celebs/asha-bhosle/awards.html|title = Asha Bhosle Awards &amp; Nominations List}}&lt;/ref&gt;
{|class=&quot;wikitable&quot;
|- style=&quot;background:#ebf5ff;&quot;
!वर्ष
!श्रेणी
!गाणे/नामांकन
!निकाल
|-
|'''१९६७'''
|सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका
|''गरिबाें की सुनो– दस लाख''
| {{won}} 
|-
| '''१९६९''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| परदे में रहने दो – शिकार 
| {{won}} 
|- 
| '''१९७२''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| जिंदगी एक सफर है सुहाना – अंदाज
| {{nom}} 
|-
| '''१९७२''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| पिया तू अब तो आजा 
| {{won}} 
|-
| '''१९७३''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| दम  मारो दम 
| {{won}} 
|- rowspan=&quot;2&quot; |
| '''१९७४''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| जब अंधेरा होता है - राजा रानी 
| {{nom}} 
|- 
| '''१९७४''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| हंगामा हो गया - अनहोनी 
| {{nom}} 
|- 
| '''१९७४''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| होने लगी है रात जवान – नैना 
| {{won}} 
|- 
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| अच्छे समय पर तुम - बिदाई 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ये हवस है तू क्या जाने – हवस 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| चोरी चोरी सोला सिंगार - मनोरंजन 
| {{nom}} 
|- 
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| चैन से हमको कभी – प्राण  जाए पर वचन ना जाए
| {{won}} 
|-
| '''१९७६''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| कल के अपने – अमानुष 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७६''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| सपना मेरा टूट गया - खेल खेल में
| {{nom}} 
|-
| '''१९७७''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ''आय लव्ह यू – बारूद 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७८''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| लायी कहाँ है जिंदगी – टैक्सी  टैक्सी
| {{nom}} 
|-
| '''१९७९''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ओ साथी रे - मुकद्दर का सिकंदर 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७९''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ये मेरा दिल - डॉन 
| {{won}} 
|-
| '''१९९६''' 
| फिल्म फेर विशेष पुरस्कार 
| रंगीला 
| {{won}} 
|-
| '''२००१''' 
| फिल्म  फेर लाइफ टाइम अवार्ड 
|
| {{won}} 
}

==आशा भोसले पुरस्कार==
२००२सालापासून आशा भोसले  यांच्या वाढदिवसानिमित्त, चित्रपट संगीतात लक्षणीय कामगिरी करणाऱ्या पार्श्वगायकास, अखिल भारतीय नाट्य परिषद (पिंपरी चिंचवड शाखा) आणि काही अन्य संस्थांच्या वतीने ’आशा भोसले पुरस्कार’ दिला जातो.  एक लाख अकरा हजार रुपये रोख व एक स्मृती चिन्ह असे या पुरस्काराचे स्वरूप आहे. २०१३सालापर्यंत हा पुरस्कार [[लता मंगेशकर]], संगीतकार [[खय्याम]], [[रवींद्र जैन]], [[बप्पी लाहिरी]], [[उषा मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]], [[लक्ष्मीकांत प्यारेलाल]] जोडीतले प्यारेलाल, [[कल्याणजी आनंदजी]]मधले आनंदजी, [[अन्नू मलिक]], [[शंकर महादेवन]], [[शिवकुमार शर्मा]], [[सुरेश वाडकर]], [[हरिहरन]] आणि [[सोनू निगम]] यांना मिळाला आहे.

==पुस्तके==
आशा भोसले यांच्या  सांगीतिक आयुष्यावर अनेक पुस्तके आहेत त्यांपैकी काही ही :- 
* Asha Bhosale : A Musical Biography (इंग्रजी, राजू भारतन)

==आशा भोसले यांच्यावरील लेख असलेली पुस्तके== 
* आशा भोसले : नक्षत्रांचे देणे (संपादक - वामन देशपांडे, मोरया प्रकाशन)
* खय्याम (विश्वास नेरुरकर)
* नामांकित (डाॅ. [[अनघा केसकर]])
* मंगेशकर - स्वरांचा कल्पवृक्ष (प्रभाकर तांबट)
* सुरा मी वंदिले (कृष्णकुमार गावंड)

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे ==

{{विकिक्वोटविहार}}
{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:भोसले, आशा}}
[[वर्ग:मराठी गायक]]
[[वर्ग:मराठी पार्श्वगायक]]
[[वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म]]
[[वर्ग:महाराष्ट्र भूषण पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]
[[वर्ग:लता मंगेशकर पुरस्कार विजेते]]</text>
      <sha1>kdm1cb58po4nesffy8dwhxleuwi0a3o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678979</id>
      <parentid>2678977</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T09:53:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>/* फिल्मफेअर पुरस्कार */</comment>
      <origin>2678979</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32183" sha1="ntgr1z4l5s8r6dx5d22beg7as6wkpk4" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट व्यक्ती
| चौकट_रुंदी = 
| नाव = आशा भोसले
| चित्र = Asha Bhosle - still 47160 crop.jpg
| चित्र_आकारमान = 
| चित्रशीर्षक = &lt;big&gt;आशा भोसले&lt;/big&gt;
| चित्रशीर्षक_पर्याय = 
| जन्मनाव = 
| जन्म_दिनांक = {{Birth date|1933|09|08}}
| जन्म_स्थान = [[सांगली]], [[मुंबई प्रांत]], [[ब्रिटिश भारत]]
| मृत्यू_दिनांक = {{Death date and age|2026|04|12|1933|09|08}}
| मृत्यू_स्थान = 
| मृत्यू_कारण = 
| कलेवर_सापडलेले_स्थान = 
| चिरविश्रांतिस्थान = 
| चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = 
| निवासस्थान = प्रभुकुंज अपार्टमेंट, पेडर रोड, दक्षिण [[मुंबई]]
| राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]]
| टोपणनावे = 
| वांशिकत्व = 
| नागरिकत्व = [[भारतीय]]
| शिक्षण = 
| प्रशिक्षणसंस्था = 
| पेशा = गायक [[मराठी भाषा|मराठी]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[गुजराती भाषा|गुजराती]]
| कारकीर्द_काळ = १९४३ पासून
| मालक = 
| प्रसिद्ध_कामे = 
| मूळ_गाव = 
| पगार = 
| निव्वळ_मालमत्ता = 
| उंची = 
| वजन = 
| ख्याती = 
| पदवी_हुद्दा = 
| कार्यकाळ = 
| पूर्ववर्ती = 
| परवर्ती = 
| राजकीय_पक्ष = 
| विरोधक = 
| संचालकमंडळ = 
| धर्म = [[हिंदू धर्म|हिंदु]]
| जोडीदार = गणपत राव भोसले, दुसरा विवाह-[[राहुल देव बर्मन]]
| अपत्ये = हेमंत, वर्षा, आनंद
| वडील = [[दीनानाथ मंगेशकर]]
| आई = शेवंती उपाख्य शुद्धमती मंगेशकर (माई मंगेशकर)
| नातेवाईक = [[लता मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]], [[उषा मंगेशकर]]
| पुरस्कार = [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]](२००८), [[ग्रॅमी पुरस्कार]](१९९७), [[दादासाहेब फाळके पुरस्कार]](२०००), [[महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार]] (२०२१)
| स्वाक्षरी = 
| स्वाक्षरीशीर्षक_पर्याय = 
| संकेतस्थळ = http://www.asha-bhonsle.com/
| तळटिपा = 
| संकीर्ण = 
}}
'''आशा भोसले''' ([[सप्टेंबर ८|८ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९३३|१९३३]] - [[१२ एप्रिल]] [[इ.स. २०२६|२०२६]]) या लोकप्रिय [[मराठी]] गायिका होत्या. [[मराठी भाषा|मराठीसह]] [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[गुजराती भाषा|गुजराती]] आणि अनेक भाषांतील चित्रपटांत त्यांनी पार्श्वगायन केले आहे.

सुरांच्या साहाय्याने केवळ महाराष्ट्रातीलच नव्हे तर भारतातील व जगभरातील लोकमनावर अधिराज्य गाजवणारा एक आवाज. त्या गळ्याला गाता येत नाही असे कुठलेच गाणे नाही; तो आवाज चैतन्य निर्माण करू शकत नाही अशी कुठलीच मैफिल नाही:  त्या गळ्याला त्याज्य आहे असा कुठलाच संगीत-प्रकार नाही असे म्हणले जाते. {{संदर्भ हवा}}

==बालपण==
आशा भोसले यांचा जन्म मंगेशकर कुटुंबातला असून त्यांना मास्टर दीनानाथांचा गाण्याचा वारसा मिळाला. ते कलाकार आणि गायक होते. [[लता मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]] आदी भावंडांचे मार्गदर्शन व त्यांची साथ या सगळ्यांतून आशाताईंचा गळा घडत गेला. दीनानाथ मंगेशकरांचे वडील [[कऱ्हाडे ब्राह्मण]] आणि आई देवदासी होत्या. अशा अपत्यांना आता [[गोमंतक मराठा]] म्हणतात.

==कारकीर्द==
आशा भोसले यांनी चित्रपट गायनाची सुरुवात [[माझा बाळ]] या चित्रपटातून केली. १९५० च्या सुमारास त्यांनी हिंदी चित्रपटांतही अनेक गाणी गायली खरी, पण ते चित्रपट विशेष गाजले नाहीत. त्या काळात हिंदी चित्रपटसंगीतावर [[लता मंगेशकर]], [[शमशाद बेगम]], [[गीता दत्त]] अशा  गायिका राज्य करत होत्या. त्यामुळे आशाताईंना संधी मिळणे अवघड होते. या गायिकांच्या राज्यात राहून, गाऊन, आपले वेगळे अस्तित्त्व निर्माण करण्याचे, स्वतःला सिद्ध करण्याचे फार मोठे आव्हान आशाताईंपुढे होते. या दरम्यान त्यांच्या वैयक्तिक आयुष्यातील अडचणी,  मुलांची जबाबदारी, प्रतिकूल परिस्थिती या सगळ्या विपरीत घटकांशी सामना करत करत आशाताईंनी ते आव्हान स्वीकारले आणि ते स्वबळावर, आत्मविश्वासाने यशस्वीपणे पेलून दाखवले.

[[इ.स. १९५७]]- [[इ.स. १९५८]] हे वर्ष आशा भोसले यांचेच होते. [[सचिन देव बर्मन]] यांच्याकडे गाण्याची संधी त्यांना मिळाली. त्या संधीचे त्यांनी सोने केले. कालाबाजार, लाजवंती, नौ दो ग्यारह, चलती का नाम गाडी, सुजाता हे आणि असे असंख्य चित्रपट त्यांनी आपल्या आवाजाने अजरामर केले. पुढची पाच दशके आशाताईंनी गाजवली. अनेक संगीतकारांबरोबर काम केले. अनेक कवींच्या काव्यरचनांना सुरांचे कोंदण दिले. एवढेच नाही तर आपल्या गाण्यांबरोबर त्या चित्रपटांना, त्यांतल्या अभिनेत्रींनादेखील अजरामर केले.

[[ओंकार प्रसाद नय्यर|ओ. पी. नय्यर]] आणि आशाताई एक अफलातून जोडी होती.  [[इ.स. १९६०]]च्या सुमारास नय्यर यांचे संगीत असणारे ‘ऑखोसे जो उतरी है दिलमे’ (फिर वही दिल लाया हूॅं ) हे गाणे;  [[इ.स. १९६५]]चे ''जाइये आप कहॉं'' (मेरे सनम);  [[इ.स. १९६८]] मधील ''वो हसीन दर्द देदो'' (हम साया); ''चैन से हमको कभी'' - अशी अनेक प्रसिद्ध गाणी त्यांनी गायली.

[[राहुल देव बर्मन]] यांच्याबरोबर काम करताना ''पिया तू अब तो आजा'' हे  [[इ.स. १९७१]]चे [[कारवॉं]] चित्रपटातील गीत,  [[इ.स. १९७१]] चेच फिल्मफेर पुरस्कार विजेते ‘दम मारो दम’; ‘जाने जा’ हे  [[इ.स. १९७२]]चे जवानी दिवानीतले गाणे, ही गाणी आशा भोसलेंच्या आवाजाचा नवा बाज दाखवून गेली.  [[इ.स. १९८१]]चा ‘उमराव जान’ हा चित्रपट आशाताईंमधली गझल गायिका रसिकांसमोर घेऊन आला. आशाताईंचा आवाज, खय्याम यांचे संगीत आणि दिल चीज क्या है, इन ऑंखोंकी मस्तीसारखी शब्दरचना हे सगळेच जमून आले. ‘दिल चीज क्या है’ या गीताला  [[इ.स. १९८१]]चा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला. पुढे ‘इजाजत’ चित्रपटातल्या ‘मेरा कुछ सामान’ या त्यांच्या गाण्यालाही  [[इ.स. १९८६]]चा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला.

हिंदीबरोबर आशा भोसलेंची मराठी गाण्यांची कारकीर्द बहरतच होती. [[सुधीर फडके]], [[हेमंत कुमार मुखोपाध्याय|हेमंत कुमार]], [[लता मंगेशकर]], [[सुरेश वाडकर]], [[अनुराधा पौडवाल]] अशा गायक-गायिकांबरोबरची गाणी मराठी रसिकमनात घर करून राहिली आहेत. [[बा.भ. बोरकर|बा. भ. बोरकर]], [[चिंतामणी त्र्यंबक खानोलकर|आरती प्रभू]], [[गजानन दिगंबर माडगूळकर|ग. दि. माडगुळकर]], [[शांता शेळके]], [[सुरेश भट]], [[सुधीर मोघे]] यांच्या कवितांबरोबर [[किशोर कदम|सौमित्र]]सारख्या नव्या दमाच्या कवींच्या कविताही आशाताईंच्याच आवाजात रसिकांपुढे आल्या. सर्व कवींच्या शब्दांना आशाताईंनी सुरेल न्याय दिला. तरुण आहे रात्र अजुनी, जिवलगा राहिले रे दूर, ही वाट दूर जाते, फुलले रे क्षण माझे, झिनी झिनी वाजे, गेले द्यायचे राहूनी, गंध फुलांचा गेला सांगून, आज कुणीतरी यावे, एका तळ्यात होती - अशा लोकप्रिय गीतांची यादी प्रचंड आहे. ‘रेशमाच्या रेघांनी’तला लावणीचा ठसका, ‘सैनिक हो तुमच्यासाठी’तला कृतज्ञता भाव, ‘केव्हा तरी पहाटे’तली हुरहुर, ‘जे वेड मजला लागले’ची गोडी, सगळेच विलक्षण!

त्यांनी ज्यांच्यासाठी गाणी गायली ते संगीतकार, ते गीतकार, त्या अभिनेत्री आणि आशा भोसलेंचा आवाज - या सर्वांच्या परस्परसंबंधांचे संख्यात्मक व गुणात्मकदृष्ट्या वर्णन करणे हे एक अशक्यप्राय काम आहे. त्याचबरोबर आशाताईंनी गायलेली चित्रपटगीते (मराठी, हिंदी व अन्य भाषांतील), भावगीते, गझल, भजने-भक्तिगीते इत्यादी गाण्यांची व संबंधित चित्रपटांची केवळ यादी करायची ठरवली, तरी ते एक आव्हानात्मक काम आहे.

हिंदी चित्रपट गीतांचा विचार करता आशा भोसले यांनी एस.डी.बर्मन यांच्यापासून ते [[ए.आर. रहमान]]पर्यंतच्या विविध कालखंडांतील, अनेक प्रकारच्या संगीतकारांबरोबर काम केले आहे. मराठीतही [[दत्तात्रेय शंकर डावजेकर|दत्ता डावजेकर]]-[[श्रीनिवास खळे]] यांच्यापासून ते [[श्रीधर फडके]] यांच्यापर्यंत असंख्य संगीतकारांच्या रचनांना त्यांनी सुरेल साज चढवला आहे. [[मधुबाला]]-[[मीनाकुमारी]]पासून ते अलीकडच्या [[तब्बू]]-[[ऊर्मिला मातोंडकर|उर्मिला मातोंडकर]]-[[ऐश्वर्या राय]]पर्यंतच्या अभिनेत्रींना त्यांनी आपला आवाज दिला आहे. त्यांनी [[मोहम्मद रफी]], [[किशोर कुमार]] व [[सुधीर फडके]] यांच्याबरोबरचा काळ तर गाजवला आहेच, तसेच त्या आज [[हृषीकेश रानडे]] सारख्या तरुण गायकाबरोबरही गात आहेत. आशाताई आजपर्यंत सुमारे ९०० चित्रपटांशी गायिका म्हणून जोडल्या गेल्या आहेत. तसेच त्यांनी  १४ भाषांमध्ये १२०००हून अधिक गाणी गायली आहेत.

नाच रे मोरा, आईए मेहेरबाँ, दिव्य स्वातंत्र्य रवी (नाट्यगीत), तनहा तनहा यहाँ पे जीना, जिवलगा राहिले रे दूर घर माझे, रंग दे मुझे रंग दे,  सांज ये गोकुळी, जानम समझा करो, मागे उभा मंगेश... ही ‘रेंज’च अफाट आहे, हा आवाकाच अविश्वसनीय आहे. उपशास्त्रीय संगीत, मराठी भावगीते, मराठी-हिंदी चित्रपट गीत्गे, नाट्यगीते, गझली, लावण्या, डिस्को-रॉक-पॉप गाणी, अन्य भाषांतील गाणी - अशा सर्वच प्रकारच्या संगीतामध्ये आशाताई तेवढ्याच ताकदीने गायल्या आहे.

[[कॅनडा]], [[इंग्लंड]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]], [[स्वीडन]] आदि अनेक देशांत झालेले कार्यक्रम, परकीय संगीतकारांबरोबर केलेले काम, ‘राहुल ॲंन्ड आय’ सारखा अल्बम, लेस्ली लुईबरोबरचे काम असे अनेक नवनवे प्रयोग आशाताई आजही करतात. वयाच्या ७४ व्या वर्षी त्यांनी ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू [[ब्रेट ली]], अभिनेता [[संजय दत्त]] यांच्याबरोबर गाण्याचा प्रयोग केला. ‘आशा अँड फ्रेन्ड्‌स’ या अल्बमचा हा प्रयोग कमालीचा यशस्वी ठरला आहे. अभिजात संगीत कलेला जसे स्थळ-काळ-वेळाचे बंधन नाही, तसेच आशाताईंच्या आवाजालाही या कशाचेच बंधन नाही.

आशा भोसले या मंचावरून एक ‘उत्कृष्ट परफॉर्मर’ म्हणून रसिकांसमोर येतातच, पण त्या स्वयंपाकाची आवड असलेल्या, मुलांना सांभाळणाऱ्या एक परिपूर्ण गृहिणी आहेत; क्रिकेटच्या दर्दी रसिक असलेल्या भारतीय नागरिक आहेत. एवढे यश, मानसन्मान मिळूनही पाय घट्टपणे जमिनीवरच असलेल्या, साधी राहणी असलेल्या स्त्री-कलाकार आहेत. इतर मंगेशकर भावंडांप्रमाणेच त्यांना वडिलांचा (दीनानाथांचा) अभिमान आहे. सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे जुना काळ, प्रचंड कष्ट, धडपड, जुने सहकारी (सहगायक, संगीतकार, गीतकार, सहवादक, स्टुडिओतील कर्मचारी ... इत्यादी) या गोष्टी न विसरणाऱ्या, किंबहुना आवर्जून लक्षात ठेवणाऱ्या आशाताई ह्या एक ‘संवेदनशील माणूस’ आहेत.

== पुरस्कार ==
[[राष्ट्रीय पुरस्कार]], अनेक [[फिल्मफेर पुरस्कार|फिल्मफेअर पुरस्कार]], मध्य प्रदेश सरकारचा [[लता मंगेशकर पुरस्कार]], महाराष्ट्र सरकारचे १५ पेक्षा जास्त पुरस्कार आणि नुकताच  [[इ.स. २००८]] मध्ये मिळालेला पद्मविभूषण पुरस्कार- हे पुरस्कार आशा भोसलेंना बहाल करण्यात आले आहेत. सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे चित्रपट क्षेत्रातील सर्वोच्च पुरस्कार ‘दादासाहेब फाळके सन्मान’ आशाताईंना २०००-२००१ मध्ये देण्यात आला. भारत-पाकिस्तान असोसिएशनचा ‘नाईटिंगेल ऑफ एशिया’ हा पुरस्कार त्यांना प्राप्त झाला आहे. तसेच ब्रिटनचे तत्कालीन पंतप्रधान टोनी ब्लेअर यांच्या हस्ते, बी.बी.सी.आकाशवाणीच्या वतीने [[जीवनगौरव पुरस्कार]]ही त्यांना देण्यात आला.

* महाराष्ट्र सरकारकडून महाराष्ट्रभूषण पुरस्कार (सन २०२१)


{|class=&quot;wikitable&quot;
|- style=&quot;background:#ebf5ff;&quot;
! पुरस्कार 
! प्राप्त
! नामांकने
|-
| [[फिल्मफेर पुरस्कार]]
| ९
| २०
|-
| ग्रॅमी पुरस्कार
| ०
| १
|-
| बंगाली फिल्म जर्नलिस्ट्स' असोसिएशन पुरस्कार
| ४
| ४
|-
| महाराष्ट्र राज्य फिल्म पुरस्कार 
| १८
| १८
|-
| IIFA
| १
| १
|-
| Screen Awards
| १
| १
|-
| Zee Cine
| १
| १
|-
| Mirchi Music
| १
| १
|}

===फिल्मफेअर पुरस्कार===
आशा भोसले यांनी १८ नामांकनांपैकी सात [[फिल्मफेअर सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार]] जिंकले आहेत. त्यांनी त्यांचे पहिले दोन पुरस्कार १९६७ आणि १९६८ मध्ये जिंकले, जेव्हा त्यांची मोठी बहीण [[लता मंगेशकर]] अजूनही पुरस्कार स्वीकारत असत (लता मंगेशकर यांनी १९६९ नंतर नवीन प्रतिभेला प्रोत्साहन देण्यासाठी पुरस्काराच्या नामांकनांसाठी आपला विचार केला जाऊ नये अशी विनंती केली होती.) १९७९ मध्ये पुरस्कार मिळाल्यानंतर, आशा भोसले यांनीही आपल्या बहिणीचे अनुकरण केले आणि यापुढे नामांकनांसाठी त्यांच्या नावाचा विचार केला जाऊ नये अशी विनंती केली. असे असूनही, त्या आजपर्यंत या पुरस्काराच्या सर्वाधिक वेळा विजेत्या आहेत, ज्यामध्ये [[अलका याज्ञिक]] यांच्याशी त्यांची बरोबरी आहे. त्यांना नंतर 'रंगीला' चित्रपटासाठी विशेष पुरस्कार आणि २००१ मध्ये जीवनगौरव पुरस्कार देण्यात आला.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.filmibeat.com/celebs/asha-bhosle/awards.html|title = Asha Bhosle Awards &amp; Nominations List}}&lt;/ref&gt;
{|class=&quot;wikitable&quot;
|- style=&quot;background:#ebf5ff;&quot;
!वर्ष
!श्रेणी
!गाणे/नामांकन
!निकाल
|-
|'''१९६७'''
|सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका
|''गरिबाें की सुनो– दस लाख''
| {{won}} 
|-
| '''१९६९''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| परदे में रहने दो – शिकार 
| {{won}} 
|- 
| '''१९७२''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| जिंदगी एक सफर है सुहाना – अंदाज
| {{nom}} 
|-
| '''१९७२''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| पिया तू अब तो आजा 
| {{won}} 
|-
| '''१९७३''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| दम  मारो दम 
| {{won}} 
|-
| '''१९७४''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| जब अंधेरा होता है - राजा रानी 
| {{nom}} 
|- 
| '''१९७४''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| हंगामा हो गया - अनहोनी 
| {{nom}} 
|- 
| '''१९७४''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| होने लगी है रात जवान – नैना 
| {{won}} 
|- 
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| अच्छे समय पर तुम - बिदाई 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ये हवस है तू क्या जाने – हवस 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| चोरी चोरी सोला सिंगार - मनोरंजन 
| {{nom}} 
|- 
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| चैन से हमको कभी – प्राण  जाए पर वचन ना जाए
| {{won}} 
|-
| '''१९७६''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| कल के अपने – अमानुष 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७६''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| सपना मेरा टूट गया - खेल खेल में
| {{nom}} 
|-
| '''१९७७''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ''आय लव्ह यू – बारूद 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७८''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| लायी कहाँ है जिंदगी – टैक्सी  टैक्सी
| {{nom}} 
|-
| '''१९७९''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ओ साथी रे - मुकद्दर का सिकंदर 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७९''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ये मेरा दिल - डॉन 
| {{won}} 
|-
| '''१९९६''' 
| फिल्म फेर विशेष पुरस्कार 
| रंगीला 
| {{won}} 
|-
| '''२००१''' 
| फिल्म  फेर लाइफ टाइम अवार्ड 
|
| {{won}} 
|}

==आशा भोसले पुरस्कार==
२००२सालापासून आशा भोसले  यांच्या वाढदिवसानिमित्त, चित्रपट संगीतात लक्षणीय कामगिरी करणाऱ्या पार्श्वगायकास, अखिल भारतीय नाट्य परिषद (पिंपरी चिंचवड शाखा) आणि काही अन्य संस्थांच्या वतीने ’आशा भोसले पुरस्कार’ दिला जातो.  एक लाख अकरा हजार रुपये रोख व एक स्मृती चिन्ह असे या पुरस्काराचे स्वरूप आहे. २०१३सालापर्यंत हा पुरस्कार [[लता मंगेशकर]], संगीतकार [[खय्याम]], [[रवींद्र जैन]], [[बप्पी लाहिरी]], [[उषा मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]], [[लक्ष्मीकांत प्यारेलाल]] जोडीतले प्यारेलाल, [[कल्याणजी आनंदजी]]मधले आनंदजी, [[अन्नू मलिक]], [[शंकर महादेवन]], [[शिवकुमार शर्मा]], [[सुरेश वाडकर]], [[हरिहरन]] आणि [[सोनू निगम]] यांना मिळाला आहे.

==पुस्तके==
आशा भोसले यांच्या  सांगीतिक आयुष्यावर अनेक पुस्तके आहेत त्यांपैकी काही ही :- 
* Asha Bhosale : A Musical Biography (इंग्रजी, राजू भारतन)

==आशा भोसले यांच्यावरील लेख असलेली पुस्तके== 
* आशा भोसले : नक्षत्रांचे देणे (संपादक - वामन देशपांडे, मोरया प्रकाशन)
* खय्याम (विश्वास नेरुरकर)
* नामांकित (डाॅ. [[अनघा केसकर]])
* मंगेशकर - स्वरांचा कल्पवृक्ष (प्रभाकर तांबट)
* सुरा मी वंदिले (कृष्णकुमार गावंड)

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे ==

{{विकिक्वोटविहार}}
{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:भोसले, आशा}}
[[वर्ग:मराठी गायक]]
[[वर्ग:मराठी पार्श्वगायक]]
[[वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म]]
[[वर्ग:महाराष्ट्र भूषण पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]
[[वर्ग:लता मंगेशकर पुरस्कार विजेते]]</text>
      <sha1>ntgr1z4l5s8r6dx5d22beg7as6wkpk4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678981</id>
      <parentid>2678979</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T09:56:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>/* फिल्मफेअर पुरस्कार */</comment>
      <origin>2678981</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32992" sha1="devghn1rmob3piv4gb4613q0eomry50" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट व्यक्ती
| चौकट_रुंदी = 
| नाव = आशा भोसले
| चित्र = Asha Bhosle - still 47160 crop.jpg
| चित्र_आकारमान = 
| चित्रशीर्षक = &lt;big&gt;आशा भोसले&lt;/big&gt;
| चित्रशीर्षक_पर्याय = 
| जन्मनाव = 
| जन्म_दिनांक = {{Birth date|1933|09|08}}
| जन्म_स्थान = [[सांगली]], [[मुंबई प्रांत]], [[ब्रिटिश भारत]]
| मृत्यू_दिनांक = {{Death date and age|2026|04|12|1933|09|08}}
| मृत्यू_स्थान = 
| मृत्यू_कारण = 
| कलेवर_सापडलेले_स्थान = 
| चिरविश्रांतिस्थान = 
| चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = 
| निवासस्थान = प्रभुकुंज अपार्टमेंट, पेडर रोड, दक्षिण [[मुंबई]]
| राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]]
| टोपणनावे = 
| वांशिकत्व = 
| नागरिकत्व = [[भारतीय]]
| शिक्षण = 
| प्रशिक्षणसंस्था = 
| पेशा = गायक [[मराठी भाषा|मराठी]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[गुजराती भाषा|गुजराती]]
| कारकीर्द_काळ = १९४३ पासून
| मालक = 
| प्रसिद्ध_कामे = 
| मूळ_गाव = 
| पगार = 
| निव्वळ_मालमत्ता = 
| उंची = 
| वजन = 
| ख्याती = 
| पदवी_हुद्दा = 
| कार्यकाळ = 
| पूर्ववर्ती = 
| परवर्ती = 
| राजकीय_पक्ष = 
| विरोधक = 
| संचालकमंडळ = 
| धर्म = [[हिंदू धर्म|हिंदु]]
| जोडीदार = गणपत राव भोसले, दुसरा विवाह-[[राहुल देव बर्मन]]
| अपत्ये = हेमंत, वर्षा, आनंद
| वडील = [[दीनानाथ मंगेशकर]]
| आई = शेवंती उपाख्य शुद्धमती मंगेशकर (माई मंगेशकर)
| नातेवाईक = [[लता मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]], [[उषा मंगेशकर]]
| पुरस्कार = [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]](२००८), [[ग्रॅमी पुरस्कार]](१९९७), [[दादासाहेब फाळके पुरस्कार]](२०००), [[महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार]] (२०२१)
| स्वाक्षरी = 
| स्वाक्षरीशीर्षक_पर्याय = 
| संकेतस्थळ = http://www.asha-bhonsle.com/
| तळटिपा = 
| संकीर्ण = 
}}
'''आशा भोसले''' ([[सप्टेंबर ८|८ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९३३|१९३३]] - [[१२ एप्रिल]] [[इ.स. २०२६|२०२६]]) या लोकप्रिय [[मराठी]] गायिका होत्या. [[मराठी भाषा|मराठीसह]] [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[गुजराती भाषा|गुजराती]] आणि अनेक भाषांतील चित्रपटांत त्यांनी पार्श्वगायन केले आहे.

सुरांच्या साहाय्याने केवळ महाराष्ट्रातीलच नव्हे तर भारतातील व जगभरातील लोकमनावर अधिराज्य गाजवणारा एक आवाज. त्या गळ्याला गाता येत नाही असे कुठलेच गाणे नाही; तो आवाज चैतन्य निर्माण करू शकत नाही अशी कुठलीच मैफिल नाही:  त्या गळ्याला त्याज्य आहे असा कुठलाच संगीत-प्रकार नाही असे म्हणले जाते. {{संदर्भ हवा}}

==बालपण==
आशा भोसले यांचा जन्म मंगेशकर कुटुंबातला असून त्यांना मास्टर दीनानाथांचा गाण्याचा वारसा मिळाला. ते कलाकार आणि गायक होते. [[लता मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]] आदी भावंडांचे मार्गदर्शन व त्यांची साथ या सगळ्यांतून आशाताईंचा गळा घडत गेला. दीनानाथ मंगेशकरांचे वडील [[कऱ्हाडे ब्राह्मण]] आणि आई देवदासी होत्या. अशा अपत्यांना आता [[गोमंतक मराठा]] म्हणतात.

==कारकीर्द==
आशा भोसले यांनी चित्रपट गायनाची सुरुवात [[माझा बाळ]] या चित्रपटातून केली. १९५० च्या सुमारास त्यांनी हिंदी चित्रपटांतही अनेक गाणी गायली खरी, पण ते चित्रपट विशेष गाजले नाहीत. त्या काळात हिंदी चित्रपटसंगीतावर [[लता मंगेशकर]], [[शमशाद बेगम]], [[गीता दत्त]] अशा  गायिका राज्य करत होत्या. त्यामुळे आशाताईंना संधी मिळणे अवघड होते. या गायिकांच्या राज्यात राहून, गाऊन, आपले वेगळे अस्तित्त्व निर्माण करण्याचे, स्वतःला सिद्ध करण्याचे फार मोठे आव्हान आशाताईंपुढे होते. या दरम्यान त्यांच्या वैयक्तिक आयुष्यातील अडचणी,  मुलांची जबाबदारी, प्रतिकूल परिस्थिती या सगळ्या विपरीत घटकांशी सामना करत करत आशाताईंनी ते आव्हान स्वीकारले आणि ते स्वबळावर, आत्मविश्वासाने यशस्वीपणे पेलून दाखवले.

[[इ.स. १९५७]]- [[इ.स. १९५८]] हे वर्ष आशा भोसले यांचेच होते. [[सचिन देव बर्मन]] यांच्याकडे गाण्याची संधी त्यांना मिळाली. त्या संधीचे त्यांनी सोने केले. कालाबाजार, लाजवंती, नौ दो ग्यारह, चलती का नाम गाडी, सुजाता हे आणि असे असंख्य चित्रपट त्यांनी आपल्या आवाजाने अजरामर केले. पुढची पाच दशके आशाताईंनी गाजवली. अनेक संगीतकारांबरोबर काम केले. अनेक कवींच्या काव्यरचनांना सुरांचे कोंदण दिले. एवढेच नाही तर आपल्या गाण्यांबरोबर त्या चित्रपटांना, त्यांतल्या अभिनेत्रींनादेखील अजरामर केले.

[[ओंकार प्रसाद नय्यर|ओ. पी. नय्यर]] आणि आशाताई एक अफलातून जोडी होती.  [[इ.स. १९६०]]च्या सुमारास नय्यर यांचे संगीत असणारे ‘ऑखोसे जो उतरी है दिलमे’ (फिर वही दिल लाया हूॅं ) हे गाणे;  [[इ.स. १९६५]]चे ''जाइये आप कहॉं'' (मेरे सनम);  [[इ.स. १९६८]] मधील ''वो हसीन दर्द देदो'' (हम साया); ''चैन से हमको कभी'' - अशी अनेक प्रसिद्ध गाणी त्यांनी गायली.

[[राहुल देव बर्मन]] यांच्याबरोबर काम करताना ''पिया तू अब तो आजा'' हे  [[इ.स. १९७१]]चे [[कारवॉं]] चित्रपटातील गीत,  [[इ.स. १९७१]] चेच फिल्मफेर पुरस्कार विजेते ‘दम मारो दम’; ‘जाने जा’ हे  [[इ.स. १९७२]]चे जवानी दिवानीतले गाणे, ही गाणी आशा भोसलेंच्या आवाजाचा नवा बाज दाखवून गेली.  [[इ.स. १९८१]]चा ‘उमराव जान’ हा चित्रपट आशाताईंमधली गझल गायिका रसिकांसमोर घेऊन आला. आशाताईंचा आवाज, खय्याम यांचे संगीत आणि दिल चीज क्या है, इन ऑंखोंकी मस्तीसारखी शब्दरचना हे सगळेच जमून आले. ‘दिल चीज क्या है’ या गीताला  [[इ.स. १९८१]]चा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला. पुढे ‘इजाजत’ चित्रपटातल्या ‘मेरा कुछ सामान’ या त्यांच्या गाण्यालाही  [[इ.स. १९८६]]चा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला.

हिंदीबरोबर आशा भोसलेंची मराठी गाण्यांची कारकीर्द बहरतच होती. [[सुधीर फडके]], [[हेमंत कुमार मुखोपाध्याय|हेमंत कुमार]], [[लता मंगेशकर]], [[सुरेश वाडकर]], [[अनुराधा पौडवाल]] अशा गायक-गायिकांबरोबरची गाणी मराठी रसिकमनात घर करून राहिली आहेत. [[बा.भ. बोरकर|बा. भ. बोरकर]], [[चिंतामणी त्र्यंबक खानोलकर|आरती प्रभू]], [[गजानन दिगंबर माडगूळकर|ग. दि. माडगुळकर]], [[शांता शेळके]], [[सुरेश भट]], [[सुधीर मोघे]] यांच्या कवितांबरोबर [[किशोर कदम|सौमित्र]]सारख्या नव्या दमाच्या कवींच्या कविताही आशाताईंच्याच आवाजात रसिकांपुढे आल्या. सर्व कवींच्या शब्दांना आशाताईंनी सुरेल न्याय दिला. तरुण आहे रात्र अजुनी, जिवलगा राहिले रे दूर, ही वाट दूर जाते, फुलले रे क्षण माझे, झिनी झिनी वाजे, गेले द्यायचे राहूनी, गंध फुलांचा गेला सांगून, आज कुणीतरी यावे, एका तळ्यात होती - अशा लोकप्रिय गीतांची यादी प्रचंड आहे. ‘रेशमाच्या रेघांनी’तला लावणीचा ठसका, ‘सैनिक हो तुमच्यासाठी’तला कृतज्ञता भाव, ‘केव्हा तरी पहाटे’तली हुरहुर, ‘जे वेड मजला लागले’ची गोडी, सगळेच विलक्षण!

त्यांनी ज्यांच्यासाठी गाणी गायली ते संगीतकार, ते गीतकार, त्या अभिनेत्री आणि आशा भोसलेंचा आवाज - या सर्वांच्या परस्परसंबंधांचे संख्यात्मक व गुणात्मकदृष्ट्या वर्णन करणे हे एक अशक्यप्राय काम आहे. त्याचबरोबर आशाताईंनी गायलेली चित्रपटगीते (मराठी, हिंदी व अन्य भाषांतील), भावगीते, गझल, भजने-भक्तिगीते इत्यादी गाण्यांची व संबंधित चित्रपटांची केवळ यादी करायची ठरवली, तरी ते एक आव्हानात्मक काम आहे.

हिंदी चित्रपट गीतांचा विचार करता आशा भोसले यांनी एस.डी.बर्मन यांच्यापासून ते [[ए.आर. रहमान]]पर्यंतच्या विविध कालखंडांतील, अनेक प्रकारच्या संगीतकारांबरोबर काम केले आहे. मराठीतही [[दत्तात्रेय शंकर डावजेकर|दत्ता डावजेकर]]-[[श्रीनिवास खळे]] यांच्यापासून ते [[श्रीधर फडके]] यांच्यापर्यंत असंख्य संगीतकारांच्या रचनांना त्यांनी सुरेल साज चढवला आहे. [[मधुबाला]]-[[मीनाकुमारी]]पासून ते अलीकडच्या [[तब्बू]]-[[ऊर्मिला मातोंडकर|उर्मिला मातोंडकर]]-[[ऐश्वर्या राय]]पर्यंतच्या अभिनेत्रींना त्यांनी आपला आवाज दिला आहे. त्यांनी [[मोहम्मद रफी]], [[किशोर कुमार]] व [[सुधीर फडके]] यांच्याबरोबरचा काळ तर गाजवला आहेच, तसेच त्या आज [[हृषीकेश रानडे]] सारख्या तरुण गायकाबरोबरही गात आहेत. आशाताई आजपर्यंत सुमारे ९०० चित्रपटांशी गायिका म्हणून जोडल्या गेल्या आहेत. तसेच त्यांनी  १४ भाषांमध्ये १२०००हून अधिक गाणी गायली आहेत.

नाच रे मोरा, आईए मेहेरबाँ, दिव्य स्वातंत्र्य रवी (नाट्यगीत), तनहा तनहा यहाँ पे जीना, जिवलगा राहिले रे दूर घर माझे, रंग दे मुझे रंग दे,  सांज ये गोकुळी, जानम समझा करो, मागे उभा मंगेश... ही ‘रेंज’च अफाट आहे, हा आवाकाच अविश्वसनीय आहे. उपशास्त्रीय संगीत, मराठी भावगीते, मराठी-हिंदी चित्रपट गीत्गे, नाट्यगीते, गझली, लावण्या, डिस्को-रॉक-पॉप गाणी, अन्य भाषांतील गाणी - अशा सर्वच प्रकारच्या संगीतामध्ये आशाताई तेवढ्याच ताकदीने गायल्या आहे.

[[कॅनडा]], [[इंग्लंड]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]], [[स्वीडन]] आदि अनेक देशांत झालेले कार्यक्रम, परकीय संगीतकारांबरोबर केलेले काम, ‘राहुल ॲंन्ड आय’ सारखा अल्बम, लेस्ली लुईबरोबरचे काम असे अनेक नवनवे प्रयोग आशाताई आजही करतात. वयाच्या ७४ व्या वर्षी त्यांनी ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू [[ब्रेट ली]], अभिनेता [[संजय दत्त]] यांच्याबरोबर गाण्याचा प्रयोग केला. ‘आशा अँड फ्रेन्ड्‌स’ या अल्बमचा हा प्रयोग कमालीचा यशस्वी ठरला आहे. अभिजात संगीत कलेला जसे स्थळ-काळ-वेळाचे बंधन नाही, तसेच आशाताईंच्या आवाजालाही या कशाचेच बंधन नाही.

आशा भोसले या मंचावरून एक ‘उत्कृष्ट परफॉर्मर’ म्हणून रसिकांसमोर येतातच, पण त्या स्वयंपाकाची आवड असलेल्या, मुलांना सांभाळणाऱ्या एक परिपूर्ण गृहिणी आहेत; क्रिकेटच्या दर्दी रसिक असलेल्या भारतीय नागरिक आहेत. एवढे यश, मानसन्मान मिळूनही पाय घट्टपणे जमिनीवरच असलेल्या, साधी राहणी असलेल्या स्त्री-कलाकार आहेत. इतर मंगेशकर भावंडांप्रमाणेच त्यांना वडिलांचा (दीनानाथांचा) अभिमान आहे. सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे जुना काळ, प्रचंड कष्ट, धडपड, जुने सहकारी (सहगायक, संगीतकार, गीतकार, सहवादक, स्टुडिओतील कर्मचारी ... इत्यादी) या गोष्टी न विसरणाऱ्या, किंबहुना आवर्जून लक्षात ठेवणाऱ्या आशाताई ह्या एक ‘संवेदनशील माणूस’ आहेत.

== पुरस्कार ==
[[राष्ट्रीय पुरस्कार]], अनेक [[फिल्मफेर पुरस्कार|फिल्मफेअर पुरस्कार]], मध्य प्रदेश सरकारचा [[लता मंगेशकर पुरस्कार]], महाराष्ट्र सरकारचे १५ पेक्षा जास्त पुरस्कार आणि नुकताच  [[इ.स. २००८]] मध्ये मिळालेला पद्मविभूषण पुरस्कार- हे पुरस्कार आशा भोसलेंना बहाल करण्यात आले आहेत. सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे चित्रपट क्षेत्रातील सर्वोच्च पुरस्कार ‘दादासाहेब फाळके सन्मान’ आशाताईंना २०००-२००१ मध्ये देण्यात आला. भारत-पाकिस्तान असोसिएशनचा ‘नाईटिंगेल ऑफ एशिया’ हा पुरस्कार त्यांना प्राप्त झाला आहे. तसेच ब्रिटनचे तत्कालीन पंतप्रधान टोनी ब्लेअर यांच्या हस्ते, बी.बी.सी.आकाशवाणीच्या वतीने [[जीवनगौरव पुरस्कार]]ही त्यांना देण्यात आला.

* महाराष्ट्र सरकारकडून महाराष्ट्रभूषण पुरस्कार (सन २०२१)


{|class=&quot;wikitable&quot;
|- style=&quot;background:#ebf5ff;&quot;
! पुरस्कार 
! प्राप्त
! नामांकने
|-
| [[फिल्मफेर पुरस्कार]]
| ९
| २०
|-
| ग्रॅमी पुरस्कार
| ०
| १
|-
| बंगाली फिल्म जर्नलिस्ट्स' असोसिएशन पुरस्कार
| ४
| ४
|-
| महाराष्ट्र राज्य फिल्म पुरस्कार 
| १८
| १८
|-
| IIFA
| १
| १
|-
| Screen Awards
| १
| १
|-
| Zee Cine
| १
| १
|-
| Mirchi Music
| १
| १
|}

===फिल्मफेअर पुरस्कार===
आशा भोसले यांनी १८ नामांकनांपैकी सात [[फिल्मफेर सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार]] जिंकले आहेत. त्यांनी त्यांचे पहिले दोन पुरस्कार १९६७ आणि १९६८ मध्ये जिंकले, जेव्हा त्यांची मोठी बहीण [[लता मंगेशकर]] अजूनही पुरस्कार स्वीकारत असत (लता मंगेशकर यांनी १९६९ नंतर नवीन प्रतिभेला प्रोत्साहन देण्यासाठी पुरस्काराच्या नामांकनांसाठी आपला विचार केला जाऊ नये अशी विनंती केली होती.) १९७९ मध्ये पुरस्कार मिळाल्यानंतर, आशा भोसले यांनीही आपल्या बहिणीचे अनुकरण केले आणि यापुढे नामांकनांसाठी त्यांच्या नावाचा विचार केला जाऊ नये अशी विनंती केली. असे असूनही, त्या आजपर्यंत या पुरस्काराच्या सर्वाधिक वेळा विजेत्या आहेत, ज्यामध्ये [[अलका याज्ञिक]] यांच्याशी त्यांची बरोबरी आहे. त्यांना नंतर 'रंगीला' चित्रपटासाठी विशेष पुरस्कार आणि २००१ मध्ये जीवनगौरव पुरस्कार देण्यात आला.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.filmibeat.com/celebs/asha-bhosle/awards.html|title = Asha Bhosle Awards &amp; Nominations List}}&lt;/ref&gt;
{|class=&quot;wikitable&quot;
|- style=&quot;background:#ebf5ff;&quot;
!वर्ष
!श्रेणी
!गाणे/नामांकन
!निकाल
|-
|'''१९६७'''
|सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका
|''गरिबाें की सुनो– दस लाख''
| {{won}} 
|-
| '''१९६९''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| परदे में रहने दो – शिकार 
| {{won}} 
|- 
| '''१९७२''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| जिंदगी एक सफर है सुहाना – अंदाज
| {{nom}} 
|-
| '''१९७२''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| पिया तू अब तो आजा 
| {{won}} 
|-
| '''१९७३''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| दम  मारो दम 
| {{won}} 
|-
| '''१९७४''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| जब अंधेरा होता है - राजा रानी 
| {{nom}} 
|- 
| '''१९७४''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| हंगामा हो गया - अनहोनी 
| {{nom}} 
|- 
| '''१९७४''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| होने लगी है रात जवान – नैना 
| {{won}} 
|- 
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| अच्छे समय पर तुम - बिदाई 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ये हवस है तू क्या जाने – हवस 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| चोरी चोरी सोला सिंगार - मनोरंजन 
| {{nom}} 
|- 
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| चैन से हमको कभी – प्राण  जाए पर वचन ना जाए
| {{won}} 
|-
| '''१९७६''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| कल के अपने – अमानुष 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७६''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| सपना मेरा टूट गया - खेल खेल में
| {{nom}} 
|-
| '''१९७७''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ''आय लव्ह यू – बारूद 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७८''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| लायी कहाँ है जिंदगी – टैक्सी  टैक्सी
| {{nom}} 
|-
| '''१९७९''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ओ साथी रे - मुकद्दर का सिकंदर 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७९''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ये मेरा दिल - डॉन 
| {{won}} 
|-
| '''१९९६''' 
| फिल्म फेर विशेष पुरस्कार 
| रंगीला 
| {{won}} 
|-
| '''२००१''' 
| फिल्म  फेर लाइफ टाइम अवार्ड 
|
| {{won}} 
|}

===राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार===
* [[सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिकेसाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] - १९८१, [[उमराव जान]] चित्रपटातील &quot;दिल चीज क्या है&quot; साठी.
* [[सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिकेसाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] - १९८७, [[इजाजत]] चित्रपटातील &quot;मेरा कुछ सामान&quot; साठी.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.filmibeat.com/celebs/asha-bhosle/awards.html|title = Asha Bhosle Awards &amp; Nominations List}}&lt;/ref&gt;

==आशा भोसले पुरस्कार==
२००२सालापासून आशा भोसले  यांच्या वाढदिवसानिमित्त, चित्रपट संगीतात लक्षणीय कामगिरी करणाऱ्या पार्श्वगायकास, अखिल भारतीय नाट्य परिषद (पिंपरी चिंचवड शाखा) आणि काही अन्य संस्थांच्या वतीने ’आशा भोसले पुरस्कार’ दिला जातो.  एक लाख अकरा हजार रुपये रोख व एक स्मृती चिन्ह असे या पुरस्काराचे स्वरूप आहे. २०१३सालापर्यंत हा पुरस्कार [[लता मंगेशकर]], संगीतकार [[खय्याम]], [[रवींद्र जैन]], [[बप्पी लाहिरी]], [[उषा मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]], [[लक्ष्मीकांत प्यारेलाल]] जोडीतले प्यारेलाल, [[कल्याणजी आनंदजी]]मधले आनंदजी, [[अन्नू मलिक]], [[शंकर महादेवन]], [[शिवकुमार शर्मा]], [[सुरेश वाडकर]], [[हरिहरन]] आणि [[सोनू निगम]] यांना मिळाला आहे.

==पुस्तके==
आशा भोसले यांच्या  सांगीतिक आयुष्यावर अनेक पुस्तके आहेत त्यांपैकी काही ही :- 
* Asha Bhosale : A Musical Biography (इंग्रजी, राजू भारतन)

==आशा भोसले यांच्यावरील लेख असलेली पुस्तके== 
* आशा भोसले : नक्षत्रांचे देणे (संपादक - वामन देशपांडे, मोरया प्रकाशन)
* खय्याम (विश्वास नेरुरकर)
* नामांकित (डाॅ. [[अनघा केसकर]])
* मंगेशकर - स्वरांचा कल्पवृक्ष (प्रभाकर तांबट)
* सुरा मी वंदिले (कृष्णकुमार गावंड)

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे ==

{{विकिक्वोटविहार}}
{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:भोसले, आशा}}
[[वर्ग:मराठी गायक]]
[[वर्ग:मराठी पार्श्वगायक]]
[[वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म]]
[[वर्ग:महाराष्ट्र भूषण पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]
[[वर्ग:लता मंगेशकर पुरस्कार विजेते]]</text>
      <sha1>devghn1rmob3piv4gb4613q0eomry50</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678983</id>
      <parentid>2678981</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T09:58:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>/* राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार */</comment>
      <origin>2678983</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34068" sha1="pxdsx6qjd0mebyphrloi630wgvcmln7" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट व्यक्ती
| चौकट_रुंदी = 
| नाव = आशा भोसले
| चित्र = Asha Bhosle - still 47160 crop.jpg
| चित्र_आकारमान = 
| चित्रशीर्षक = &lt;big&gt;आशा भोसले&lt;/big&gt;
| चित्रशीर्षक_पर्याय = 
| जन्मनाव = 
| जन्म_दिनांक = {{Birth date|1933|09|08}}
| जन्म_स्थान = [[सांगली]], [[मुंबई प्रांत]], [[ब्रिटिश भारत]]
| मृत्यू_दिनांक = {{Death date and age|2026|04|12|1933|09|08}}
| मृत्यू_स्थान = 
| मृत्यू_कारण = 
| कलेवर_सापडलेले_स्थान = 
| चिरविश्रांतिस्थान = 
| चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = 
| निवासस्थान = प्रभुकुंज अपार्टमेंट, पेडर रोड, दक्षिण [[मुंबई]]
| राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]]
| टोपणनावे = 
| वांशिकत्व = 
| नागरिकत्व = [[भारतीय]]
| शिक्षण = 
| प्रशिक्षणसंस्था = 
| पेशा = गायक [[मराठी भाषा|मराठी]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[गुजराती भाषा|गुजराती]]
| कारकीर्द_काळ = १९४३ पासून
| मालक = 
| प्रसिद्ध_कामे = 
| मूळ_गाव = 
| पगार = 
| निव्वळ_मालमत्ता = 
| उंची = 
| वजन = 
| ख्याती = 
| पदवी_हुद्दा = 
| कार्यकाळ = 
| पूर्ववर्ती = 
| परवर्ती = 
| राजकीय_पक्ष = 
| विरोधक = 
| संचालकमंडळ = 
| धर्म = [[हिंदू धर्म|हिंदु]]
| जोडीदार = गणपत राव भोसले, दुसरा विवाह-[[राहुल देव बर्मन]]
| अपत्ये = हेमंत, वर्षा, आनंद
| वडील = [[दीनानाथ मंगेशकर]]
| आई = शेवंती उपाख्य शुद्धमती मंगेशकर (माई मंगेशकर)
| नातेवाईक = [[लता मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]], [[उषा मंगेशकर]]
| पुरस्कार = [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]](२००८), [[ग्रॅमी पुरस्कार]](१९९७), [[दादासाहेब फाळके पुरस्कार]](२०००), [[महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार]] (२०२१)
| स्वाक्षरी = 
| स्वाक्षरीशीर्षक_पर्याय = 
| संकेतस्थळ = http://www.asha-bhonsle.com/
| तळटिपा = 
| संकीर्ण = 
}}
'''आशा भोसले''' ([[सप्टेंबर ८|८ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९३३|१९३३]] - [[१२ एप्रिल]] [[इ.स. २०२६|२०२६]]) या लोकप्रिय [[मराठी]] गायिका होत्या. [[मराठी भाषा|मराठीसह]] [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[गुजराती भाषा|गुजराती]] आणि अनेक भाषांतील चित्रपटांत त्यांनी पार्श्वगायन केले आहे.

सुरांच्या साहाय्याने केवळ महाराष्ट्रातीलच नव्हे तर भारतातील व जगभरातील लोकमनावर अधिराज्य गाजवणारा एक आवाज. त्या गळ्याला गाता येत नाही असे कुठलेच गाणे नाही; तो आवाज चैतन्य निर्माण करू शकत नाही अशी कुठलीच मैफिल नाही:  त्या गळ्याला त्याज्य आहे असा कुठलाच संगीत-प्रकार नाही असे म्हणले जाते. {{संदर्भ हवा}}

==बालपण==
आशा भोसले यांचा जन्म मंगेशकर कुटुंबातला असून त्यांना मास्टर दीनानाथांचा गाण्याचा वारसा मिळाला. ते कलाकार आणि गायक होते. [[लता मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]] आदी भावंडांचे मार्गदर्शन व त्यांची साथ या सगळ्यांतून आशाताईंचा गळा घडत गेला. दीनानाथ मंगेशकरांचे वडील [[कऱ्हाडे ब्राह्मण]] आणि आई देवदासी होत्या. अशा अपत्यांना आता [[गोमंतक मराठा]] म्हणतात.

==कारकीर्द==
आशा भोसले यांनी चित्रपट गायनाची सुरुवात [[माझा बाळ]] या चित्रपटातून केली. १९५० च्या सुमारास त्यांनी हिंदी चित्रपटांतही अनेक गाणी गायली खरी, पण ते चित्रपट विशेष गाजले नाहीत. त्या काळात हिंदी चित्रपटसंगीतावर [[लता मंगेशकर]], [[शमशाद बेगम]], [[गीता दत्त]] अशा  गायिका राज्य करत होत्या. त्यामुळे आशाताईंना संधी मिळणे अवघड होते. या गायिकांच्या राज्यात राहून, गाऊन, आपले वेगळे अस्तित्त्व निर्माण करण्याचे, स्वतःला सिद्ध करण्याचे फार मोठे आव्हान आशाताईंपुढे होते. या दरम्यान त्यांच्या वैयक्तिक आयुष्यातील अडचणी,  मुलांची जबाबदारी, प्रतिकूल परिस्थिती या सगळ्या विपरीत घटकांशी सामना करत करत आशाताईंनी ते आव्हान स्वीकारले आणि ते स्वबळावर, आत्मविश्वासाने यशस्वीपणे पेलून दाखवले.

[[इ.स. १९५७]]- [[इ.स. १९५८]] हे वर्ष आशा भोसले यांचेच होते. [[सचिन देव बर्मन]] यांच्याकडे गाण्याची संधी त्यांना मिळाली. त्या संधीचे त्यांनी सोने केले. कालाबाजार, लाजवंती, नौ दो ग्यारह, चलती का नाम गाडी, सुजाता हे आणि असे असंख्य चित्रपट त्यांनी आपल्या आवाजाने अजरामर केले. पुढची पाच दशके आशाताईंनी गाजवली. अनेक संगीतकारांबरोबर काम केले. अनेक कवींच्या काव्यरचनांना सुरांचे कोंदण दिले. एवढेच नाही तर आपल्या गाण्यांबरोबर त्या चित्रपटांना, त्यांतल्या अभिनेत्रींनादेखील अजरामर केले.

[[ओंकार प्रसाद नय्यर|ओ. पी. नय्यर]] आणि आशाताई एक अफलातून जोडी होती.  [[इ.स. १९६०]]च्या सुमारास नय्यर यांचे संगीत असणारे ‘ऑखोसे जो उतरी है दिलमे’ (फिर वही दिल लाया हूॅं ) हे गाणे;  [[इ.स. १९६५]]चे ''जाइये आप कहॉं'' (मेरे सनम);  [[इ.स. १९६८]] मधील ''वो हसीन दर्द देदो'' (हम साया); ''चैन से हमको कभी'' - अशी अनेक प्रसिद्ध गाणी त्यांनी गायली.

[[राहुल देव बर्मन]] यांच्याबरोबर काम करताना ''पिया तू अब तो आजा'' हे  [[इ.स. १९७१]]चे [[कारवॉं]] चित्रपटातील गीत,  [[इ.स. १९७१]] चेच फिल्मफेर पुरस्कार विजेते ‘दम मारो दम’; ‘जाने जा’ हे  [[इ.स. १९७२]]चे जवानी दिवानीतले गाणे, ही गाणी आशा भोसलेंच्या आवाजाचा नवा बाज दाखवून गेली.  [[इ.स. १९८१]]चा ‘उमराव जान’ हा चित्रपट आशाताईंमधली गझल गायिका रसिकांसमोर घेऊन आला. आशाताईंचा आवाज, खय्याम यांचे संगीत आणि दिल चीज क्या है, इन ऑंखोंकी मस्तीसारखी शब्दरचना हे सगळेच जमून आले. ‘दिल चीज क्या है’ या गीताला  [[इ.स. १९८१]]चा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला. पुढे ‘इजाजत’ चित्रपटातल्या ‘मेरा कुछ सामान’ या त्यांच्या गाण्यालाही  [[इ.स. १९८६]]चा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला.

हिंदीबरोबर आशा भोसलेंची मराठी गाण्यांची कारकीर्द बहरतच होती. [[सुधीर फडके]], [[हेमंत कुमार मुखोपाध्याय|हेमंत कुमार]], [[लता मंगेशकर]], [[सुरेश वाडकर]], [[अनुराधा पौडवाल]] अशा गायक-गायिकांबरोबरची गाणी मराठी रसिकमनात घर करून राहिली आहेत. [[बा.भ. बोरकर|बा. भ. बोरकर]], [[चिंतामणी त्र्यंबक खानोलकर|आरती प्रभू]], [[गजानन दिगंबर माडगूळकर|ग. दि. माडगुळकर]], [[शांता शेळके]], [[सुरेश भट]], [[सुधीर मोघे]] यांच्या कवितांबरोबर [[किशोर कदम|सौमित्र]]सारख्या नव्या दमाच्या कवींच्या कविताही आशाताईंच्याच आवाजात रसिकांपुढे आल्या. सर्व कवींच्या शब्दांना आशाताईंनी सुरेल न्याय दिला. तरुण आहे रात्र अजुनी, जिवलगा राहिले रे दूर, ही वाट दूर जाते, फुलले रे क्षण माझे, झिनी झिनी वाजे, गेले द्यायचे राहूनी, गंध फुलांचा गेला सांगून, आज कुणीतरी यावे, एका तळ्यात होती - अशा लोकप्रिय गीतांची यादी प्रचंड आहे. ‘रेशमाच्या रेघांनी’तला लावणीचा ठसका, ‘सैनिक हो तुमच्यासाठी’तला कृतज्ञता भाव, ‘केव्हा तरी पहाटे’तली हुरहुर, ‘जे वेड मजला लागले’ची गोडी, सगळेच विलक्षण!

त्यांनी ज्यांच्यासाठी गाणी गायली ते संगीतकार, ते गीतकार, त्या अभिनेत्री आणि आशा भोसलेंचा आवाज - या सर्वांच्या परस्परसंबंधांचे संख्यात्मक व गुणात्मकदृष्ट्या वर्णन करणे हे एक अशक्यप्राय काम आहे. त्याचबरोबर आशाताईंनी गायलेली चित्रपटगीते (मराठी, हिंदी व अन्य भाषांतील), भावगीते, गझल, भजने-भक्तिगीते इत्यादी गाण्यांची व संबंधित चित्रपटांची केवळ यादी करायची ठरवली, तरी ते एक आव्हानात्मक काम आहे.

हिंदी चित्रपट गीतांचा विचार करता आशा भोसले यांनी एस.डी.बर्मन यांच्यापासून ते [[ए.आर. रहमान]]पर्यंतच्या विविध कालखंडांतील, अनेक प्रकारच्या संगीतकारांबरोबर काम केले आहे. मराठीतही [[दत्तात्रेय शंकर डावजेकर|दत्ता डावजेकर]]-[[श्रीनिवास खळे]] यांच्यापासून ते [[श्रीधर फडके]] यांच्यापर्यंत असंख्य संगीतकारांच्या रचनांना त्यांनी सुरेल साज चढवला आहे. [[मधुबाला]]-[[मीनाकुमारी]]पासून ते अलीकडच्या [[तब्बू]]-[[ऊर्मिला मातोंडकर|उर्मिला मातोंडकर]]-[[ऐश्वर्या राय]]पर्यंतच्या अभिनेत्रींना त्यांनी आपला आवाज दिला आहे. त्यांनी [[मोहम्मद रफी]], [[किशोर कुमार]] व [[सुधीर फडके]] यांच्याबरोबरचा काळ तर गाजवला आहेच, तसेच त्या आज [[हृषीकेश रानडे]] सारख्या तरुण गायकाबरोबरही गात आहेत. आशाताई आजपर्यंत सुमारे ९०० चित्रपटांशी गायिका म्हणून जोडल्या गेल्या आहेत. तसेच त्यांनी  १४ भाषांमध्ये १२०००हून अधिक गाणी गायली आहेत.

नाच रे मोरा, आईए मेहेरबाँ, दिव्य स्वातंत्र्य रवी (नाट्यगीत), तनहा तनहा यहाँ पे जीना, जिवलगा राहिले रे दूर घर माझे, रंग दे मुझे रंग दे,  सांज ये गोकुळी, जानम समझा करो, मागे उभा मंगेश... ही ‘रेंज’च अफाट आहे, हा आवाकाच अविश्वसनीय आहे. उपशास्त्रीय संगीत, मराठी भावगीते, मराठी-हिंदी चित्रपट गीत्गे, नाट्यगीते, गझली, लावण्या, डिस्को-रॉक-पॉप गाणी, अन्य भाषांतील गाणी - अशा सर्वच प्रकारच्या संगीतामध्ये आशाताई तेवढ्याच ताकदीने गायल्या आहे.

[[कॅनडा]], [[इंग्लंड]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]], [[स्वीडन]] आदि अनेक देशांत झालेले कार्यक्रम, परकीय संगीतकारांबरोबर केलेले काम, ‘राहुल ॲंन्ड आय’ सारखा अल्बम, लेस्ली लुईबरोबरचे काम असे अनेक नवनवे प्रयोग आशाताई आजही करतात. वयाच्या ७४ व्या वर्षी त्यांनी ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू [[ब्रेट ली]], अभिनेता [[संजय दत्त]] यांच्याबरोबर गाण्याचा प्रयोग केला. ‘आशा अँड फ्रेन्ड्‌स’ या अल्बमचा हा प्रयोग कमालीचा यशस्वी ठरला आहे. अभिजात संगीत कलेला जसे स्थळ-काळ-वेळाचे बंधन नाही, तसेच आशाताईंच्या आवाजालाही या कशाचेच बंधन नाही.

आशा भोसले या मंचावरून एक ‘उत्कृष्ट परफॉर्मर’ म्हणून रसिकांसमोर येतातच, पण त्या स्वयंपाकाची आवड असलेल्या, मुलांना सांभाळणाऱ्या एक परिपूर्ण गृहिणी आहेत; क्रिकेटच्या दर्दी रसिक असलेल्या भारतीय नागरिक आहेत. एवढे यश, मानसन्मान मिळूनही पाय घट्टपणे जमिनीवरच असलेल्या, साधी राहणी असलेल्या स्त्री-कलाकार आहेत. इतर मंगेशकर भावंडांप्रमाणेच त्यांना वडिलांचा (दीनानाथांचा) अभिमान आहे. सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे जुना काळ, प्रचंड कष्ट, धडपड, जुने सहकारी (सहगायक, संगीतकार, गीतकार, सहवादक, स्टुडिओतील कर्मचारी ... इत्यादी) या गोष्टी न विसरणाऱ्या, किंबहुना आवर्जून लक्षात ठेवणाऱ्या आशाताई ह्या एक ‘संवेदनशील माणूस’ आहेत.

== पुरस्कार ==
[[राष्ट्रीय पुरस्कार]], अनेक [[फिल्मफेर पुरस्कार|फिल्मफेअर पुरस्कार]], मध्य प्रदेश सरकारचा [[लता मंगेशकर पुरस्कार]], महाराष्ट्र सरकारचे १५ पेक्षा जास्त पुरस्कार आणि नुकताच  [[इ.स. २००८]] मध्ये मिळालेला पद्मविभूषण पुरस्कार- हे पुरस्कार आशा भोसलेंना बहाल करण्यात आले आहेत. सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे चित्रपट क्षेत्रातील सर्वोच्च पुरस्कार ‘दादासाहेब फाळके सन्मान’ आशाताईंना २०००-२००१ मध्ये देण्यात आला. भारत-पाकिस्तान असोसिएशनचा ‘नाईटिंगेल ऑफ एशिया’ हा पुरस्कार त्यांना प्राप्त झाला आहे. तसेच ब्रिटनचे तत्कालीन पंतप्रधान टोनी ब्लेअर यांच्या हस्ते, बी.बी.सी.आकाशवाणीच्या वतीने [[जीवनगौरव पुरस्कार]]ही त्यांना देण्यात आला.

* महाराष्ट्र सरकारकडून महाराष्ट्रभूषण पुरस्कार (सन २०२१)


{|class=&quot;wikitable&quot;
|- style=&quot;background:#ebf5ff;&quot;
! पुरस्कार 
! प्राप्त
! नामांकने
|-
| [[फिल्मफेर पुरस्कार]]
| ९
| २०
|-
| ग्रॅमी पुरस्कार
| ०
| १
|-
| बंगाली फिल्म जर्नलिस्ट्स' असोसिएशन पुरस्कार
| ४
| ४
|-
| महाराष्ट्र राज्य फिल्म पुरस्कार 
| १८
| १८
|-
| IIFA
| १
| १
|-
| Screen Awards
| १
| १
|-
| Zee Cine
| १
| १
|-
| Mirchi Music
| १
| १
|}

===फिल्मफेअर पुरस्कार===
आशा भोसले यांनी १८ नामांकनांपैकी सात [[फिल्मफेर सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार]] जिंकले आहेत. त्यांनी त्यांचे पहिले दोन पुरस्कार १९६७ आणि १९६८ मध्ये जिंकले, जेव्हा त्यांची मोठी बहीण [[लता मंगेशकर]] अजूनही पुरस्कार स्वीकारत असत (लता मंगेशकर यांनी १९६९ नंतर नवीन प्रतिभेला प्रोत्साहन देण्यासाठी पुरस्काराच्या नामांकनांसाठी आपला विचार केला जाऊ नये अशी विनंती केली होती.) १९७९ मध्ये पुरस्कार मिळाल्यानंतर, आशा भोसले यांनीही आपल्या बहिणीचे अनुकरण केले आणि यापुढे नामांकनांसाठी त्यांच्या नावाचा विचार केला जाऊ नये अशी विनंती केली. असे असूनही, त्या आजपर्यंत या पुरस्काराच्या सर्वाधिक वेळा विजेत्या आहेत, ज्यामध्ये [[अलका याज्ञिक]] यांच्याशी त्यांची बरोबरी आहे. त्यांना नंतर 'रंगीला' चित्रपटासाठी विशेष पुरस्कार आणि २००१ मध्ये जीवनगौरव पुरस्कार देण्यात आला.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.filmibeat.com/celebs/asha-bhosle/awards.html|title = Asha Bhosle Awards &amp; Nominations List}}&lt;/ref&gt;
{|class=&quot;wikitable&quot;
|- style=&quot;background:#ebf5ff;&quot;
!वर्ष
!श्रेणी
!गाणे/नामांकन
!निकाल
|-
|'''१९६७'''
|सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका
|''गरिबाें की सुनो– दस लाख''
| {{won}} 
|-
| '''१९६९''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| परदे में रहने दो – शिकार 
| {{won}} 
|- 
| '''१९७२''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| जिंदगी एक सफर है सुहाना – अंदाज
| {{nom}} 
|-
| '''१९७२''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| पिया तू अब तो आजा 
| {{won}} 
|-
| '''१९७३''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| दम  मारो दम 
| {{won}} 
|-
| '''१९७४''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| जब अंधेरा होता है - राजा रानी 
| {{nom}} 
|- 
| '''१९७४''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| हंगामा हो गया - अनहोनी 
| {{nom}} 
|- 
| '''१९७४''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| होने लगी है रात जवान – नैना 
| {{won}} 
|- 
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| अच्छे समय पर तुम - बिदाई 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ये हवस है तू क्या जाने – हवस 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| चोरी चोरी सोला सिंगार - मनोरंजन 
| {{nom}} 
|- 
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| चैन से हमको कभी – प्राण  जाए पर वचन ना जाए
| {{won}} 
|-
| '''१९७६''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| कल के अपने – अमानुष 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७६''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| सपना मेरा टूट गया - खेल खेल में
| {{nom}} 
|-
| '''१९७७''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ''आय लव्ह यू – बारूद 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७८''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| लायी कहाँ है जिंदगी – टैक्सी  टैक्सी
| {{nom}} 
|-
| '''१९७९''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ओ साथी रे - मुकद्दर का सिकंदर 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७९''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ये मेरा दिल - डॉन 
| {{won}} 
|-
| '''१९९६''' 
| फिल्म फेर विशेष पुरस्कार 
| रंगीला 
| {{won}} 
|-
| '''२००१''' 
| फिल्म  फेर लाइफ टाइम अवार्ड 
|
| {{won}} 
|}

===राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार===
* [[सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिकेसाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] - १९८१, [[उमराव जान]] चित्रपटातील &quot;दिल चीज क्या है&quot; साठी.
* [[सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिकेसाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] - १९८७, [[इजाजत]] चित्रपटातील &quot;मेरा कुछ सामान&quot; साठी.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.filmibeat.com/celebs/asha-bhosle/awards.html|title = Asha Bhosle Awards &amp; Nominations List}}&lt;/ref&gt;

===बेंगॉल फिल्म जर्नलिस्ट्स असोसिएशन (BFJA) पुरस्कार===
{|class=&quot;wikitable&quot;
|- style=&quot;background:#ebf5ff;&quot;
!वर्ष
!श्रेणी
!चित्रपट
!निकाल
|-
| १९६६
|बीएफजेए (BFJA) सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार (हिंदी)
| वक्त
| {{won}} 
|-
| १९६७ 
| बीएफजेए (BFJA) सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार (हिंदी) 
| तीसरी कसम
| {{won}} 
|-
| १९७१ 
| बीएफजेए (BFJA) सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार (बंगाली) 
| मेघ कालो 
| {{won}} 
|- 
| १९८७ 
| बीएफजेए (BFJA) सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार (हिंदी) 
| एक  पल
| {{won}} 
|}

==आशा भोसले पुरस्कार==
२००२सालापासून आशा भोसले  यांच्या वाढदिवसानिमित्त, चित्रपट संगीतात लक्षणीय कामगिरी करणाऱ्या पार्श्वगायकास, अखिल भारतीय नाट्य परिषद (पिंपरी चिंचवड शाखा) आणि काही अन्य संस्थांच्या वतीने ’आशा भोसले पुरस्कार’ दिला जातो.  एक लाख अकरा हजार रुपये रोख व एक स्मृती चिन्ह असे या पुरस्काराचे स्वरूप आहे. २०१३सालापर्यंत हा पुरस्कार [[लता मंगेशकर]], संगीतकार [[खय्याम]], [[रवींद्र जैन]], [[बप्पी लाहिरी]], [[उषा मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]], [[लक्ष्मीकांत प्यारेलाल]] जोडीतले प्यारेलाल, [[कल्याणजी आनंदजी]]मधले आनंदजी, [[अन्नू मलिक]], [[शंकर महादेवन]], [[शिवकुमार शर्मा]], [[सुरेश वाडकर]], [[हरिहरन]] आणि [[सोनू निगम]] यांना मिळाला आहे.

==पुस्तके==
आशा भोसले यांच्या  सांगीतिक आयुष्यावर अनेक पुस्तके आहेत त्यांपैकी काही ही :- 
* Asha Bhosale : A Musical Biography (इंग्रजी, राजू भारतन)

==आशा भोसले यांच्यावरील लेख असलेली पुस्तके== 
* आशा भोसले : नक्षत्रांचे देणे (संपादक - वामन देशपांडे, मोरया प्रकाशन)
* खय्याम (विश्वास नेरुरकर)
* नामांकित (डाॅ. [[अनघा केसकर]])
* मंगेशकर - स्वरांचा कल्पवृक्ष (प्रभाकर तांबट)
* सुरा मी वंदिले (कृष्णकुमार गावंड)

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे ==

{{विकिक्वोटविहार}}
{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:भोसले, आशा}}
[[वर्ग:मराठी गायक]]
[[वर्ग:मराठी पार्श्वगायक]]
[[वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म]]
[[वर्ग:महाराष्ट्र भूषण पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]
[[वर्ग:लता मंगेशकर पुरस्कार विजेते]]</text>
      <sha1>pxdsx6qjd0mebyphrloi630wgvcmln7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678984</id>
      <parentid>2678983</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T10:00:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <origin>2678984</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34817" sha1="3b3je31t0c6arpibph28sbiiuch1yfi" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट व्यक्ती
| चौकट_रुंदी = 
| नाव = आशा भोसले
| चित्र = Asha Bhosle - still 47160 crop.jpg
| चित्र_आकारमान = 
| चित्रशीर्षक = &lt;big&gt;आशा भोसले&lt;/big&gt;
| चित्रशीर्षक_पर्याय = 
| जन्मनाव = 
| जन्म_दिनांक = {{Birth date|1933|09|08}}
| जन्म_स्थान = [[सांगली]], [[मुंबई प्रांत]], [[ब्रिटिश भारत]]
| मृत्यू_दिनांक = {{Death date and age|2026|04|12|1933|09|08}}
| मृत्यू_स्थान = 
| मृत्यू_कारण = 
| कलेवर_सापडलेले_स्थान = 
| चिरविश्रांतिस्थान = 
| चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = 
| निवासस्थान = प्रभुकुंज अपार्टमेंट, पेडर रोड, दक्षिण [[मुंबई]]
| राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]]
| टोपणनावे = 
| वांशिकत्व = 
| नागरिकत्व = [[भारतीय]]
| शिक्षण = 
| प्रशिक्षणसंस्था = 
| पेशा = गायक [[मराठी भाषा|मराठी]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[गुजराती भाषा|गुजराती]]
| कारकीर्द_काळ = १९४३ पासून
| मालक = 
| प्रसिद्ध_कामे = 
| मूळ_गाव = 
| पगार = 
| निव्वळ_मालमत्ता = 
| उंची = 
| वजन = 
| ख्याती = 
| पदवी_हुद्दा = 
| कार्यकाळ = 
| पूर्ववर्ती = 
| परवर्ती = 
| राजकीय_पक्ष = 
| विरोधक = 
| संचालकमंडळ = 
| धर्म = [[हिंदू धर्म|हिंदु]]
| जोडीदार = गणपत राव भोसले, दुसरा विवाह-[[राहुल देव बर्मन]]
| अपत्ये = हेमंत, वर्षा, आनंद
| वडील = [[दीनानाथ मंगेशकर]]
| आई = शेवंती उपाख्य शुद्धमती मंगेशकर (माई मंगेशकर)
| नातेवाईक = [[लता मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]], [[उषा मंगेशकर]]
| पुरस्कार = [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]](२००८), [[ग्रॅमी पुरस्कार]](१९९७), [[दादासाहेब फाळके पुरस्कार]](२०००), [[महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार]] (२०२१)
| स्वाक्षरी = 
| स्वाक्षरीशीर्षक_पर्याय = 
| संकेतस्थळ = http://www.asha-bhonsle.com/
| तळटिपा = 
| संकीर्ण = 
}}
'''आशा भोसले''' ([[सप्टेंबर ८|८ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९३३|१९३३]] - [[१२ एप्रिल]] [[इ.स. २०२६|२०२६]]) या लोकप्रिय [[मराठी]] गायिका होत्या. [[मराठी भाषा|मराठीसह]] [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[गुजराती भाषा|गुजराती]] आणि अनेक भाषांतील चित्रपटांत त्यांनी पार्श्वगायन केले आहे.

सुरांच्या साहाय्याने केवळ महाराष्ट्रातीलच नव्हे तर भारतातील व जगभरातील लोकमनावर अधिराज्य गाजवणारा एक आवाज. त्या गळ्याला गाता येत नाही असे कुठलेच गाणे नाही; तो आवाज चैतन्य निर्माण करू शकत नाही अशी कुठलीच मैफिल नाही:  त्या गळ्याला त्याज्य आहे असा कुठलाच संगीत-प्रकार नाही असे म्हणले जाते. {{संदर्भ हवा}}

==बालपण==
आशा भोसले यांचा जन्म मंगेशकर कुटुंबातला असून त्यांना मास्टर दीनानाथांचा गाण्याचा वारसा मिळाला. ते कलाकार आणि गायक होते. [[लता मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]] आदी भावंडांचे मार्गदर्शन व त्यांची साथ या सगळ्यांतून आशाताईंचा गळा घडत गेला. दीनानाथ मंगेशकरांचे वडील [[कऱ्हाडे ब्राह्मण]] आणि आई देवदासी होत्या. अशा अपत्यांना आता [[गोमंतक मराठा]] म्हणतात.

==कारकीर्द==
आशा भोसले यांनी चित्रपट गायनाची सुरुवात [[माझा बाळ]] या चित्रपटातून केली. १९५० च्या सुमारास त्यांनी हिंदी चित्रपटांतही अनेक गाणी गायली खरी, पण ते चित्रपट विशेष गाजले नाहीत. त्या काळात हिंदी चित्रपटसंगीतावर [[लता मंगेशकर]], [[शमशाद बेगम]], [[गीता दत्त]] अशा  गायिका राज्य करत होत्या. त्यामुळे आशाताईंना संधी मिळणे अवघड होते. या गायिकांच्या राज्यात राहून, गाऊन, आपले वेगळे अस्तित्त्व निर्माण करण्याचे, स्वतःला सिद्ध करण्याचे फार मोठे आव्हान आशाताईंपुढे होते. या दरम्यान त्यांच्या वैयक्तिक आयुष्यातील अडचणी,  मुलांची जबाबदारी, प्रतिकूल परिस्थिती या सगळ्या विपरीत घटकांशी सामना करत करत आशाताईंनी ते आव्हान स्वीकारले आणि ते स्वबळावर, आत्मविश्वासाने यशस्वीपणे पेलून दाखवले.

[[इ.स. १९५७]]- [[इ.स. १९५८]] हे वर्ष आशा भोसले यांचेच होते. [[सचिन देव बर्मन]] यांच्याकडे गाण्याची संधी त्यांना मिळाली. त्या संधीचे त्यांनी सोने केले. कालाबाजार, लाजवंती, नौ दो ग्यारह, चलती का नाम गाडी, सुजाता हे आणि असे असंख्य चित्रपट त्यांनी आपल्या आवाजाने अजरामर केले. पुढची पाच दशके आशाताईंनी गाजवली. अनेक संगीतकारांबरोबर काम केले. अनेक कवींच्या काव्यरचनांना सुरांचे कोंदण दिले. एवढेच नाही तर आपल्या गाण्यांबरोबर त्या चित्रपटांना, त्यांतल्या अभिनेत्रींनादेखील अजरामर केले.

[[ओंकार प्रसाद नय्यर|ओ. पी. नय्यर]] आणि आशाताई एक अफलातून जोडी होती.  [[इ.स. १९६०]]च्या सुमारास नय्यर यांचे संगीत असणारे ‘ऑखोसे जो उतरी है दिलमे’ (फिर वही दिल लाया हूॅं ) हे गाणे;  [[इ.स. १९६५]]चे ''जाइये आप कहॉं'' (मेरे सनम);  [[इ.स. १९६८]] मधील ''वो हसीन दर्द देदो'' (हम साया); ''चैन से हमको कभी'' - अशी अनेक प्रसिद्ध गाणी त्यांनी गायली.

[[राहुल देव बर्मन]] यांच्याबरोबर काम करताना ''पिया तू अब तो आजा'' हे  [[इ.स. १९७१]]चे [[कारवॉं]] चित्रपटातील गीत,  [[इ.स. १९७१]] चेच फिल्मफेर पुरस्कार विजेते ‘दम मारो दम’; ‘जाने जा’ हे  [[इ.स. १९७२]]चे जवानी दिवानीतले गाणे, ही गाणी आशा भोसलेंच्या आवाजाचा नवा बाज दाखवून गेली.  [[इ.स. १९८१]]चा ‘उमराव जान’ हा चित्रपट आशाताईंमधली गझल गायिका रसिकांसमोर घेऊन आला. आशाताईंचा आवाज, खय्याम यांचे संगीत आणि दिल चीज क्या है, इन ऑंखोंकी मस्तीसारखी शब्दरचना हे सगळेच जमून आले. ‘दिल चीज क्या है’ या गीताला  [[इ.स. १९८१]]चा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला. पुढे ‘इजाजत’ चित्रपटातल्या ‘मेरा कुछ सामान’ या त्यांच्या गाण्यालाही  [[इ.स. १९८६]]चा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला.

हिंदीबरोबर आशा भोसलेंची मराठी गाण्यांची कारकीर्द बहरतच होती. [[सुधीर फडके]], [[हेमंत कुमार मुखोपाध्याय|हेमंत कुमार]], [[लता मंगेशकर]], [[सुरेश वाडकर]], [[अनुराधा पौडवाल]] अशा गायक-गायिकांबरोबरची गाणी मराठी रसिकमनात घर करून राहिली आहेत. [[बा.भ. बोरकर|बा. भ. बोरकर]], [[चिंतामणी त्र्यंबक खानोलकर|आरती प्रभू]], [[गजानन दिगंबर माडगूळकर|ग. दि. माडगुळकर]], [[शांता शेळके]], [[सुरेश भट]], [[सुधीर मोघे]] यांच्या कवितांबरोबर [[किशोर कदम|सौमित्र]]सारख्या नव्या दमाच्या कवींच्या कविताही आशाताईंच्याच आवाजात रसिकांपुढे आल्या. सर्व कवींच्या शब्दांना आशाताईंनी सुरेल न्याय दिला. तरुण आहे रात्र अजुनी, जिवलगा राहिले रे दूर, ही वाट दूर जाते, फुलले रे क्षण माझे, झिनी झिनी वाजे, गेले द्यायचे राहूनी, गंध फुलांचा गेला सांगून, आज कुणीतरी यावे, एका तळ्यात होती - अशा लोकप्रिय गीतांची यादी प्रचंड आहे. ‘रेशमाच्या रेघांनी’तला लावणीचा ठसका, ‘सैनिक हो तुमच्यासाठी’तला कृतज्ञता भाव, ‘केव्हा तरी पहाटे’तली हुरहुर, ‘जे वेड मजला लागले’ची गोडी, सगळेच विलक्षण!

त्यांनी ज्यांच्यासाठी गाणी गायली ते संगीतकार, ते गीतकार, त्या अभिनेत्री आणि आशा भोसलेंचा आवाज - या सर्वांच्या परस्परसंबंधांचे संख्यात्मक व गुणात्मकदृष्ट्या वर्णन करणे हे एक अशक्यप्राय काम आहे. त्याचबरोबर आशाताईंनी गायलेली चित्रपटगीते (मराठी, हिंदी व अन्य भाषांतील), भावगीते, गझल, भजने-भक्तिगीते इत्यादी गाण्यांची व संबंधित चित्रपटांची केवळ यादी करायची ठरवली, तरी ते एक आव्हानात्मक काम आहे.

हिंदी चित्रपट गीतांचा विचार करता आशा भोसले यांनी एस.डी.बर्मन यांच्यापासून ते [[ए.आर. रहमान]]पर्यंतच्या विविध कालखंडांतील, अनेक प्रकारच्या संगीतकारांबरोबर काम केले आहे. मराठीतही [[दत्तात्रेय शंकर डावजेकर|दत्ता डावजेकर]]-[[श्रीनिवास खळे]] यांच्यापासून ते [[श्रीधर फडके]] यांच्यापर्यंत असंख्य संगीतकारांच्या रचनांना त्यांनी सुरेल साज चढवला आहे. [[मधुबाला]]-[[मीनाकुमारी]]पासून ते अलीकडच्या [[तब्बू]]-[[ऊर्मिला मातोंडकर|उर्मिला मातोंडकर]]-[[ऐश्वर्या राय]]पर्यंतच्या अभिनेत्रींना त्यांनी आपला आवाज दिला आहे. त्यांनी [[मोहम्मद रफी]], [[किशोर कुमार]] व [[सुधीर फडके]] यांच्याबरोबरचा काळ तर गाजवला आहेच, तसेच त्या आज [[हृषीकेश रानडे]] सारख्या तरुण गायकाबरोबरही गात आहेत. आशाताई आजपर्यंत सुमारे ९०० चित्रपटांशी गायिका म्हणून जोडल्या गेल्या आहेत. तसेच त्यांनी  १४ भाषांमध्ये १२०००हून अधिक गाणी गायली आहेत.

नाच रे मोरा, आईए मेहेरबाँ, दिव्य स्वातंत्र्य रवी (नाट्यगीत), तनहा तनहा यहाँ पे जीना, जिवलगा राहिले रे दूर घर माझे, रंग दे मुझे रंग दे,  सांज ये गोकुळी, जानम समझा करो, मागे उभा मंगेश... ही ‘रेंज’च अफाट आहे, हा आवाकाच अविश्वसनीय आहे. उपशास्त्रीय संगीत, मराठी भावगीते, मराठी-हिंदी चित्रपट गीत्गे, नाट्यगीते, गझली, लावण्या, डिस्को-रॉक-पॉप गाणी, अन्य भाषांतील गाणी - अशा सर्वच प्रकारच्या संगीतामध्ये आशाताई तेवढ्याच ताकदीने गायल्या आहे.

[[कॅनडा]], [[इंग्लंड]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]], [[स्वीडन]] आदि अनेक देशांत झालेले कार्यक्रम, परकीय संगीतकारांबरोबर केलेले काम, ‘राहुल ॲंन्ड आय’ सारखा अल्बम, लेस्ली लुईबरोबरचे काम असे अनेक नवनवे प्रयोग आशाताई आजही करतात. वयाच्या ७४ व्या वर्षी त्यांनी ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू [[ब्रेट ली]], अभिनेता [[संजय दत्त]] यांच्याबरोबर गाण्याचा प्रयोग केला. ‘आशा अँड फ्रेन्ड्‌स’ या अल्बमचा हा प्रयोग कमालीचा यशस्वी ठरला आहे. अभिजात संगीत कलेला जसे स्थळ-काळ-वेळाचे बंधन नाही, तसेच आशाताईंच्या आवाजालाही या कशाचेच बंधन नाही.

आशा भोसले या मंचावरून एक ‘उत्कृष्ट परफॉर्मर’ म्हणून रसिकांसमोर येतातच, पण त्या स्वयंपाकाची आवड असलेल्या, मुलांना सांभाळणाऱ्या एक परिपूर्ण गृहिणी आहेत; क्रिकेटच्या दर्दी रसिक असलेल्या भारतीय नागरिक आहेत. एवढे यश, मानसन्मान मिळूनही पाय घट्टपणे जमिनीवरच असलेल्या, साधी राहणी असलेल्या स्त्री-कलाकार आहेत. इतर मंगेशकर भावंडांप्रमाणेच त्यांना वडिलांचा (दीनानाथांचा) अभिमान आहे. सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे जुना काळ, प्रचंड कष्ट, धडपड, जुने सहकारी (सहगायक, संगीतकार, गीतकार, सहवादक, स्टुडिओतील कर्मचारी ... इत्यादी) या गोष्टी न विसरणाऱ्या, किंबहुना आवर्जून लक्षात ठेवणाऱ्या आशाताई ह्या एक ‘संवेदनशील माणूस’ आहेत.

== पुरस्कार ==
[[राष्ट्रीय पुरस्कार]], अनेक [[फिल्मफेर पुरस्कार|फिल्मफेअर पुरस्कार]], मध्य प्रदेश सरकारचा [[लता मंगेशकर पुरस्कार]], महाराष्ट्र सरकारचे १५ पेक्षा जास्त पुरस्कार आणि नुकताच  [[इ.स. २००८]] मध्ये मिळालेला पद्मविभूषण पुरस्कार- हे पुरस्कार आशा भोसलेंना बहाल करण्यात आले आहेत. सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे चित्रपट क्षेत्रातील सर्वोच्च पुरस्कार ‘दादासाहेब फाळके सन्मान’ आशाताईंना २०००-२००१ मध्ये देण्यात आला. भारत-पाकिस्तान असोसिएशनचा ‘नाईटिंगेल ऑफ एशिया’ हा पुरस्कार त्यांना प्राप्त झाला आहे. तसेच ब्रिटनचे तत्कालीन पंतप्रधान टोनी ब्लेअर यांच्या हस्ते, बी.बी.सी.आकाशवाणीच्या वतीने [[जीवनगौरव पुरस्कार]]ही त्यांना देण्यात आला.

* महाराष्ट्र सरकारकडून महाराष्ट्रभूषण पुरस्कार (सन २०२१)


{|class=&quot;wikitable&quot;
|- style=&quot;background:#ebf5ff;&quot;
! पुरस्कार 
! प्राप्त
! नामांकने
|-
| [[फिल्मफेर पुरस्कार]]
| ९
| २०
|-
| ग्रॅमी पुरस्कार
| ०
| १
|-
| बंगाली फिल्म जर्नलिस्ट्स' असोसिएशन पुरस्कार
| ४
| ४
|-
| महाराष्ट्र राज्य फिल्म पुरस्कार 
| १८
| १८
|-
| IIFA
| १
| १
|-
| Screen Awards
| १
| १
|-
| Zee Cine
| १
| १
|-
| Mirchi Music
| १
| १
|}

===फिल्मफेअर पुरस्कार===
आशा भोसले यांनी १८ नामांकनांपैकी सात [[फिल्मफेर सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार]] जिंकले आहेत. त्यांनी त्यांचे पहिले दोन पुरस्कार १९६७ आणि १९६८ मध्ये जिंकले, जेव्हा त्यांची मोठी बहीण [[लता मंगेशकर]] अजूनही पुरस्कार स्वीकारत असत (लता मंगेशकर यांनी १९६९ नंतर नवीन प्रतिभेला प्रोत्साहन देण्यासाठी पुरस्काराच्या नामांकनांसाठी आपला विचार केला जाऊ नये अशी विनंती केली होती.) १९७९ मध्ये पुरस्कार मिळाल्यानंतर, आशा भोसले यांनीही आपल्या बहिणीचे अनुकरण केले आणि यापुढे नामांकनांसाठी त्यांच्या नावाचा विचार केला जाऊ नये अशी विनंती केली. असे असूनही, त्या आजपर्यंत या पुरस्काराच्या सर्वाधिक वेळा विजेत्या आहेत, ज्यामध्ये [[अलका याज्ञिक]] यांच्याशी त्यांची बरोबरी आहे. त्यांना नंतर 'रंगीला' चित्रपटासाठी विशेष पुरस्कार आणि २००१ मध्ये जीवनगौरव पुरस्कार देण्यात आला.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.filmibeat.com/celebs/asha-bhosle/awards.html|title = Asha Bhosle Awards &amp; Nominations List}}&lt;/ref&gt;
{|class=&quot;wikitable&quot;
|- style=&quot;background:#ebf5ff;&quot;
!वर्ष
!श्रेणी
!गाणे/नामांकन
!निकाल
|-
|'''१९६७'''
|सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका
|''गरिबाें की सुनो– दस लाख''
| {{won}} 
|-
| '''१९६९''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| परदे में रहने दो – शिकार 
| {{won}} 
|- 
| '''१९७२''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| जिंदगी एक सफर है सुहाना – अंदाज
| {{nom}} 
|-
| '''१९७२''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| पिया तू अब तो आजा 
| {{won}} 
|-
| '''१९७३''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| दम  मारो दम 
| {{won}} 
|-
| '''१९७४''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| जब अंधेरा होता है - राजा रानी 
| {{nom}} 
|- 
| '''१९७४''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| हंगामा हो गया - अनहोनी 
| {{nom}} 
|- 
| '''१९७४''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| होने लगी है रात जवान – नैना 
| {{won}} 
|- 
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| अच्छे समय पर तुम - बिदाई 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ये हवस है तू क्या जाने – हवस 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| चोरी चोरी सोला सिंगार - मनोरंजन 
| {{nom}} 
|- 
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| चैन से हमको कभी – प्राण  जाए पर वचन ना जाए
| {{won}} 
|-
| '''१९७६''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| कल के अपने – अमानुष 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७६''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| सपना मेरा टूट गया - खेल खेल में
| {{nom}} 
|-
| '''१९७७''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ''आय लव्ह यू – बारूद 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७८''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| लायी कहाँ है जिंदगी – टैक्सी  टैक्सी
| {{nom}} 
|-
| '''१९७९''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ओ साथी रे - मुकद्दर का सिकंदर 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७९''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ये मेरा दिल - डॉन 
| {{won}} 
|-
| '''१९९६''' 
| फिल्म फेर विशेष पुरस्कार 
| रंगीला 
| {{won}} 
|-
| '''२००१''' 
| फिल्म  फेर लाइफ टाइम अवार्ड 
|
| {{won}} 
|}

===राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार===
* [[सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिकेसाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] - १९८१, [[उमराव जान]] चित्रपटातील &quot;दिल चीज क्या है&quot; साठी.
* [[सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिकेसाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] - १९८७, [[इजाजत]] चित्रपटातील &quot;मेरा कुछ सामान&quot; साठी.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.filmibeat.com/celebs/asha-bhosle/awards.html|title = Asha Bhosle Awards &amp; Nominations List}}&lt;/ref&gt;

===बेंगॉल फिल्म जर्नलिस्ट्स असोसिएशन (BFJA) पुरस्कार===
{|class=&quot;wikitable&quot;
|- style=&quot;background:#ebf5ff;&quot;
!वर्ष
!श्रेणी
!चित्रपट
!निकाल
|-
| १९६६
|बीएफजेए (BFJA) सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार (हिंदी)
| वक्त
| {{won}} 
|-
| १९६७ 
| बीएफजेए (BFJA) सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार (हिंदी) 
| तीसरी कसम
| {{won}} 
|-
| १९७१ 
| बीएफजेए (BFJA) सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार (बंगाली) 
| मेघ कालो 
| {{won}} 
|- 
| १९८७ 
| बीएफजेए (BFJA) सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार (हिंदी) 
| एक  पल
| {{won}} 
|}
===महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कार===
आशा भोसले या मराठी चित्रपटसृष्टीतील महान पार्श्वगायिका होत्या. त्यांनी सर्वाधिक गाणी मराठी भाषेत गायली आहेत. त्यांना तब्बल १८ वेळा &quot;महाराष्ट्र राज्य चित्रपट सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार&quot; देऊन सन्मानित करण्यात आले आहे, जो एक विक्रम आहे.

==आशा भोसले पुरस्कार==
२००२सालापासून आशा भोसले  यांच्या वाढदिवसानिमित्त, चित्रपट संगीतात लक्षणीय कामगिरी करणाऱ्या पार्श्वगायकास, अखिल भारतीय नाट्य परिषद (पिंपरी चिंचवड शाखा) आणि काही अन्य संस्थांच्या वतीने ’आशा भोसले पुरस्कार’ दिला जातो.  एक लाख अकरा हजार रुपये रोख व एक स्मृती चिन्ह असे या पुरस्काराचे स्वरूप आहे. २०१३सालापर्यंत हा पुरस्कार [[लता मंगेशकर]], संगीतकार [[खय्याम]], [[रवींद्र जैन]], [[बप्पी लाहिरी]], [[उषा मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]], [[लक्ष्मीकांत प्यारेलाल]] जोडीतले प्यारेलाल, [[कल्याणजी आनंदजी]]मधले आनंदजी, [[अन्नू मलिक]], [[शंकर महादेवन]], [[शिवकुमार शर्मा]], [[सुरेश वाडकर]], [[हरिहरन]] आणि [[सोनू निगम]] यांना मिळाला आहे.

==पुस्तके==
आशा भोसले यांच्या  सांगीतिक आयुष्यावर अनेक पुस्तके आहेत त्यांपैकी काही ही :- 
* Asha Bhosale : A Musical Biography (इंग्रजी, राजू भारतन)

==आशा भोसले यांच्यावरील लेख असलेली पुस्तके== 
* आशा भोसले : नक्षत्रांचे देणे (संपादक - वामन देशपांडे, मोरया प्रकाशन)
* खय्याम (विश्वास नेरुरकर)
* नामांकित (डाॅ. [[अनघा केसकर]])
* मंगेशकर - स्वरांचा कल्पवृक्ष (प्रभाकर तांबट)
* सुरा मी वंदिले (कृष्णकुमार गावंड)

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे ==

{{विकिक्वोटविहार}}
{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:भोसले, आशा}}
[[वर्ग:मराठी गायक]]
[[वर्ग:मराठी पार्श्वगायक]]
[[वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म]]
[[वर्ग:महाराष्ट्र भूषण पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]
[[वर्ग:लता मंगेशकर पुरस्कार विजेते]]</text>
      <sha1>3b3je31t0c6arpibph28sbiiuch1yfi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678986</id>
      <parentid>2678984</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T10:05:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <origin>2678986</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41913" sha1="15f826za33rt8xmxbfvr61jovxmrtyr" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट व्यक्ती
| चौकट_रुंदी = 
| नाव = आशा भोसले
| चित्र = Asha Bhosle - still 47160 crop.jpg
| चित्र_आकारमान = 
| चित्रशीर्षक = &lt;big&gt;आशा भोसले&lt;/big&gt;
| चित्रशीर्षक_पर्याय = 
| जन्मनाव = 
| जन्म_दिनांक = {{Birth date|1933|09|08}}
| जन्म_स्थान = [[सांगली]], [[मुंबई प्रांत]], [[ब्रिटिश भारत]]
| मृत्यू_दिनांक = {{Death date and age|2026|04|12|1933|09|08}}
| मृत्यू_स्थान = 
| मृत्यू_कारण = 
| कलेवर_सापडलेले_स्थान = 
| चिरविश्रांतिस्थान = 
| चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = 
| निवासस्थान = प्रभुकुंज अपार्टमेंट, पेडर रोड, दक्षिण [[मुंबई]]
| राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]]
| टोपणनावे = 
| वांशिकत्व = 
| नागरिकत्व = [[भारतीय]]
| शिक्षण = 
| प्रशिक्षणसंस्था = 
| पेशा = गायक [[मराठी भाषा|मराठी]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[गुजराती भाषा|गुजराती]]
| कारकीर्द_काळ = १९४३ पासून
| मालक = 
| प्रसिद्ध_कामे = 
| मूळ_गाव = 
| पगार = 
| निव्वळ_मालमत्ता = 
| उंची = 
| वजन = 
| ख्याती = 
| पदवी_हुद्दा = 
| कार्यकाळ = 
| पूर्ववर्ती = 
| परवर्ती = 
| राजकीय_पक्ष = 
| विरोधक = 
| संचालकमंडळ = 
| धर्म = [[हिंदू धर्म|हिंदु]]
| जोडीदार = गणपत राव भोसले, दुसरा विवाह-[[राहुल देव बर्मन]]
| अपत्ये = हेमंत, वर्षा, आनंद
| वडील = [[दीनानाथ मंगेशकर]]
| आई = शेवंती उपाख्य शुद्धमती मंगेशकर (माई मंगेशकर)
| नातेवाईक = [[लता मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]], [[उषा मंगेशकर]]
| पुरस्कार = [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]](२००८), [[ग्रॅमी पुरस्कार]](१९९७), [[दादासाहेब फाळके पुरस्कार]](२०००), [[महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार]] (२०२१)
| स्वाक्षरी = 
| स्वाक्षरीशीर्षक_पर्याय = 
| संकेतस्थळ = http://www.asha-bhonsle.com/
| तळटिपा = 
| संकीर्ण = 
}}
'''आशा भोसले''' ([[सप्टेंबर ८|८ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९३३|१९३३]] - [[१२ एप्रिल]] [[इ.स. २०२६|२०२६]]) या लोकप्रिय [[मराठी]] गायिका होत्या. [[मराठी भाषा|मराठीसह]] [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[गुजराती भाषा|गुजराती]] आणि अनेक भाषांतील चित्रपटांत त्यांनी पार्श्वगायन केले आहे.

सुरांच्या साहाय्याने केवळ महाराष्ट्रातीलच नव्हे तर भारतातील व जगभरातील लोकमनावर अधिराज्य गाजवणारा एक आवाज. त्या गळ्याला गाता येत नाही असे कुठलेच गाणे नाही; तो आवाज चैतन्य निर्माण करू शकत नाही अशी कुठलीच मैफिल नाही:  त्या गळ्याला त्याज्य आहे असा कुठलाच संगीत-प्रकार नाही असे म्हणले जाते. {{संदर्भ हवा}}

==बालपण==
आशा भोसले यांचा जन्म मंगेशकर कुटुंबातला असून त्यांना मास्टर दीनानाथांचा गाण्याचा वारसा मिळाला. ते कलाकार आणि गायक होते. [[लता मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]] आदी भावंडांचे मार्गदर्शन व त्यांची साथ या सगळ्यांतून आशाताईंचा गळा घडत गेला. दीनानाथ मंगेशकरांचे वडील [[कऱ्हाडे ब्राह्मण]] आणि आई देवदासी होत्या. अशा अपत्यांना आता [[गोमंतक मराठा]] म्हणतात.

==कारकीर्द==
आशा भोसले यांनी चित्रपट गायनाची सुरुवात [[माझा बाळ]] या चित्रपटातून केली. १९५० च्या सुमारास त्यांनी हिंदी चित्रपटांतही अनेक गाणी गायली खरी, पण ते चित्रपट विशेष गाजले नाहीत. त्या काळात हिंदी चित्रपटसंगीतावर [[लता मंगेशकर]], [[शमशाद बेगम]], [[गीता दत्त]] अशा  गायिका राज्य करत होत्या. त्यामुळे आशाताईंना संधी मिळणे अवघड होते. या गायिकांच्या राज्यात राहून, गाऊन, आपले वेगळे अस्तित्त्व निर्माण करण्याचे, स्वतःला सिद्ध करण्याचे फार मोठे आव्हान आशाताईंपुढे होते. या दरम्यान त्यांच्या वैयक्तिक आयुष्यातील अडचणी,  मुलांची जबाबदारी, प्रतिकूल परिस्थिती या सगळ्या विपरीत घटकांशी सामना करत करत आशाताईंनी ते आव्हान स्वीकारले आणि ते स्वबळावर, आत्मविश्वासाने यशस्वीपणे पेलून दाखवले.

[[इ.स. १९५७]]- [[इ.स. १९५८]] हे वर्ष आशा भोसले यांचेच होते. [[सचिन देव बर्मन]] यांच्याकडे गाण्याची संधी त्यांना मिळाली. त्या संधीचे त्यांनी सोने केले. कालाबाजार, लाजवंती, नौ दो ग्यारह, चलती का नाम गाडी, सुजाता हे आणि असे असंख्य चित्रपट त्यांनी आपल्या आवाजाने अजरामर केले. पुढची पाच दशके आशाताईंनी गाजवली. अनेक संगीतकारांबरोबर काम केले. अनेक कवींच्या काव्यरचनांना सुरांचे कोंदण दिले. एवढेच नाही तर आपल्या गाण्यांबरोबर त्या चित्रपटांना, त्यांतल्या अभिनेत्रींनादेखील अजरामर केले.

[[ओंकार प्रसाद नय्यर|ओ. पी. नय्यर]] आणि आशाताई एक अफलातून जोडी होती.  [[इ.स. १९६०]]च्या सुमारास नय्यर यांचे संगीत असणारे ‘ऑखोसे जो उतरी है दिलमे’ (फिर वही दिल लाया हूॅं ) हे गाणे;  [[इ.स. १९६५]]चे ''जाइये आप कहॉं'' (मेरे सनम);  [[इ.स. १९६८]] मधील ''वो हसीन दर्द देदो'' (हम साया); ''चैन से हमको कभी'' - अशी अनेक प्रसिद्ध गाणी त्यांनी गायली.

[[राहुल देव बर्मन]] यांच्याबरोबर काम करताना ''पिया तू अब तो आजा'' हे  [[इ.स. १९७१]]चे [[कारवॉं]] चित्रपटातील गीत,  [[इ.स. १९७१]] चेच फिल्मफेर पुरस्कार विजेते ‘दम मारो दम’; ‘जाने जा’ हे  [[इ.स. १९७२]]चे जवानी दिवानीतले गाणे, ही गाणी आशा भोसलेंच्या आवाजाचा नवा बाज दाखवून गेली.  [[इ.स. १९८१]]चा ‘उमराव जान’ हा चित्रपट आशाताईंमधली गझल गायिका रसिकांसमोर घेऊन आला. आशाताईंचा आवाज, खय्याम यांचे संगीत आणि दिल चीज क्या है, इन ऑंखोंकी मस्तीसारखी शब्दरचना हे सगळेच जमून आले. ‘दिल चीज क्या है’ या गीताला  [[इ.स. १९८१]]चा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला. पुढे ‘इजाजत’ चित्रपटातल्या ‘मेरा कुछ सामान’ या त्यांच्या गाण्यालाही  [[इ.स. १९८६]]चा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला.

हिंदीबरोबर आशा भोसलेंची मराठी गाण्यांची कारकीर्द बहरतच होती. [[सुधीर फडके]], [[हेमंत कुमार मुखोपाध्याय|हेमंत कुमार]], [[लता मंगेशकर]], [[सुरेश वाडकर]], [[अनुराधा पौडवाल]] अशा गायक-गायिकांबरोबरची गाणी मराठी रसिकमनात घर करून राहिली आहेत. [[बा.भ. बोरकर|बा. भ. बोरकर]], [[चिंतामणी त्र्यंबक खानोलकर|आरती प्रभू]], [[गजानन दिगंबर माडगूळकर|ग. दि. माडगुळकर]], [[शांता शेळके]], [[सुरेश भट]], [[सुधीर मोघे]] यांच्या कवितांबरोबर [[किशोर कदम|सौमित्र]]सारख्या नव्या दमाच्या कवींच्या कविताही आशाताईंच्याच आवाजात रसिकांपुढे आल्या. सर्व कवींच्या शब्दांना आशाताईंनी सुरेल न्याय दिला. तरुण आहे रात्र अजुनी, जिवलगा राहिले रे दूर, ही वाट दूर जाते, फुलले रे क्षण माझे, झिनी झिनी वाजे, गेले द्यायचे राहूनी, गंध फुलांचा गेला सांगून, आज कुणीतरी यावे, एका तळ्यात होती - अशा लोकप्रिय गीतांची यादी प्रचंड आहे. ‘रेशमाच्या रेघांनी’तला लावणीचा ठसका, ‘सैनिक हो तुमच्यासाठी’तला कृतज्ञता भाव, ‘केव्हा तरी पहाटे’तली हुरहुर, ‘जे वेड मजला लागले’ची गोडी, सगळेच विलक्षण!

त्यांनी ज्यांच्यासाठी गाणी गायली ते संगीतकार, ते गीतकार, त्या अभिनेत्री आणि आशा भोसलेंचा आवाज - या सर्वांच्या परस्परसंबंधांचे संख्यात्मक व गुणात्मकदृष्ट्या वर्णन करणे हे एक अशक्यप्राय काम आहे. त्याचबरोबर आशाताईंनी गायलेली चित्रपटगीते (मराठी, हिंदी व अन्य भाषांतील), भावगीते, गझल, भजने-भक्तिगीते इत्यादी गाण्यांची व संबंधित चित्रपटांची केवळ यादी करायची ठरवली, तरी ते एक आव्हानात्मक काम आहे.

हिंदी चित्रपट गीतांचा विचार करता आशा भोसले यांनी एस.डी.बर्मन यांच्यापासून ते [[ए.आर. रहमान]]पर्यंतच्या विविध कालखंडांतील, अनेक प्रकारच्या संगीतकारांबरोबर काम केले आहे. मराठीतही [[दत्तात्रेय शंकर डावजेकर|दत्ता डावजेकर]]-[[श्रीनिवास खळे]] यांच्यापासून ते [[श्रीधर फडके]] यांच्यापर्यंत असंख्य संगीतकारांच्या रचनांना त्यांनी सुरेल साज चढवला आहे. [[मधुबाला]]-[[मीनाकुमारी]]पासून ते अलीकडच्या [[तब्बू]]-[[ऊर्मिला मातोंडकर|उर्मिला मातोंडकर]]-[[ऐश्वर्या राय]]पर्यंतच्या अभिनेत्रींना त्यांनी आपला आवाज दिला आहे. त्यांनी [[मोहम्मद रफी]], [[किशोर कुमार]] व [[सुधीर फडके]] यांच्याबरोबरचा काळ तर गाजवला आहेच, तसेच त्या आज [[हृषीकेश रानडे]] सारख्या तरुण गायकाबरोबरही गात आहेत. आशाताई आजपर्यंत सुमारे ९०० चित्रपटांशी गायिका म्हणून जोडल्या गेल्या आहेत. तसेच त्यांनी  १४ भाषांमध्ये १२०००हून अधिक गाणी गायली आहेत.

नाच रे मोरा, आईए मेहेरबाँ, दिव्य स्वातंत्र्य रवी (नाट्यगीत), तनहा तनहा यहाँ पे जीना, जिवलगा राहिले रे दूर घर माझे, रंग दे मुझे रंग दे,  सांज ये गोकुळी, जानम समझा करो, मागे उभा मंगेश... ही ‘रेंज’च अफाट आहे, हा आवाकाच अविश्वसनीय आहे. उपशास्त्रीय संगीत, मराठी भावगीते, मराठी-हिंदी चित्रपट गीत्गे, नाट्यगीते, गझली, लावण्या, डिस्को-रॉक-पॉप गाणी, अन्य भाषांतील गाणी - अशा सर्वच प्रकारच्या संगीतामध्ये आशाताई तेवढ्याच ताकदीने गायल्या आहे.

[[कॅनडा]], [[इंग्लंड]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]], [[स्वीडन]] आदि अनेक देशांत झालेले कार्यक्रम, परकीय संगीतकारांबरोबर केलेले काम, ‘राहुल ॲंन्ड आय’ सारखा अल्बम, लेस्ली लुईबरोबरचे काम असे अनेक नवनवे प्रयोग आशाताई आजही करतात. वयाच्या ७४ व्या वर्षी त्यांनी ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू [[ब्रेट ली]], अभिनेता [[संजय दत्त]] यांच्याबरोबर गाण्याचा प्रयोग केला. ‘आशा अँड फ्रेन्ड्‌स’ या अल्बमचा हा प्रयोग कमालीचा यशस्वी ठरला आहे. अभिजात संगीत कलेला जसे स्थळ-काळ-वेळाचे बंधन नाही, तसेच आशाताईंच्या आवाजालाही या कशाचेच बंधन नाही.

आशा भोसले या मंचावरून एक ‘उत्कृष्ट परफॉर्मर’ म्हणून रसिकांसमोर येतातच, पण त्या स्वयंपाकाची आवड असलेल्या, मुलांना सांभाळणाऱ्या एक परिपूर्ण गृहिणी आहेत; क्रिकेटच्या दर्दी रसिक असलेल्या भारतीय नागरिक आहेत. एवढे यश, मानसन्मान मिळूनही पाय घट्टपणे जमिनीवरच असलेल्या, साधी राहणी असलेल्या स्त्री-कलाकार आहेत. इतर मंगेशकर भावंडांप्रमाणेच त्यांना वडिलांचा (दीनानाथांचा) अभिमान आहे. सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे जुना काळ, प्रचंड कष्ट, धडपड, जुने सहकारी (सहगायक, संगीतकार, गीतकार, सहवादक, स्टुडिओतील कर्मचारी ... इत्यादी) या गोष्टी न विसरणाऱ्या, किंबहुना आवर्जून लक्षात ठेवणाऱ्या आशाताई ह्या एक ‘संवेदनशील माणूस’ आहेत.

== पुरस्कार ==
[[राष्ट्रीय पुरस्कार]], अनेक [[फिल्मफेर पुरस्कार|फिल्मफेअर पुरस्कार]], मध्य प्रदेश सरकारचा [[लता मंगेशकर पुरस्कार]], महाराष्ट्र सरकारचे १५ पेक्षा जास्त पुरस्कार आणि नुकताच  [[इ.स. २००८]] मध्ये मिळालेला पद्मविभूषण पुरस्कार- हे पुरस्कार आशा भोसलेंना बहाल करण्यात आले आहेत. सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे चित्रपट क्षेत्रातील सर्वोच्च पुरस्कार ‘दादासाहेब फाळके सन्मान’ आशाताईंना २०००-२००१ मध्ये देण्यात आला. भारत-पाकिस्तान असोसिएशनचा ‘नाईटिंगेल ऑफ एशिया’ हा पुरस्कार त्यांना प्राप्त झाला आहे. तसेच ब्रिटनचे तत्कालीन पंतप्रधान टोनी ब्लेअर यांच्या हस्ते, बी.बी.सी.आकाशवाणीच्या वतीने [[जीवनगौरव पुरस्कार]]ही त्यांना देण्यात आला.

* महाराष्ट्र सरकारकडून महाराष्ट्रभूषण पुरस्कार (सन २०२१)


{|class=&quot;wikitable&quot;
|- style=&quot;background:#ebf5ff;&quot;
! पुरस्कार 
! प्राप्त
! नामांकने
|-
| [[फिल्मफेर पुरस्कार]]
| ९
| २०
|-
| ग्रॅमी पुरस्कार
| ०
| १
|-
| बंगाली फिल्म जर्नलिस्ट्स' असोसिएशन पुरस्कार
| ४
| ४
|-
| महाराष्ट्र राज्य फिल्म पुरस्कार 
| १८
| १८
|-
| IIFA
| १
| १
|-
| Screen Awards
| १
| १
|-
| Zee Cine
| १
| १
|-
| Mirchi Music
| १
| १
|}

===फिल्मफेअर पुरस्कार===
आशा भोसले यांनी १८ नामांकनांपैकी सात [[फिल्मफेर सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार]] जिंकले आहेत. त्यांनी त्यांचे पहिले दोन पुरस्कार १९६७ आणि १९६८ मध्ये जिंकले, जेव्हा त्यांची मोठी बहीण [[लता मंगेशकर]] अजूनही पुरस्कार स्वीकारत असत (लता मंगेशकर यांनी १९६९ नंतर नवीन प्रतिभेला प्रोत्साहन देण्यासाठी पुरस्काराच्या नामांकनांसाठी आपला विचार केला जाऊ नये अशी विनंती केली होती.) १९७९ मध्ये पुरस्कार मिळाल्यानंतर, आशा भोसले यांनीही आपल्या बहिणीचे अनुकरण केले आणि यापुढे नामांकनांसाठी त्यांच्या नावाचा विचार केला जाऊ नये अशी विनंती केली. असे असूनही, त्या आजपर्यंत या पुरस्काराच्या सर्वाधिक वेळा विजेत्या आहेत, ज्यामध्ये [[अलका याज्ञिक]] यांच्याशी त्यांची बरोबरी आहे. त्यांना नंतर 'रंगीला' चित्रपटासाठी विशेष पुरस्कार आणि २००१ मध्ये जीवनगौरव पुरस्कार देण्यात आला.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.filmibeat.com/celebs/asha-bhosle/awards.html|title = Asha Bhosle Awards &amp; Nominations List}}&lt;/ref&gt;
{|class=&quot;wikitable&quot;
|- style=&quot;background:#ebf5ff;&quot;
!वर्ष
!श्रेणी
!गाणे/नामांकन
!निकाल
|-
|'''१९६७'''
|सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका
|''गरिबाें की सुनो– दस लाख''
| {{won}} 
|-
| '''१९६९''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| परदे में रहने दो – शिकार 
| {{won}} 
|- 
| '''१९७२''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| जिंदगी एक सफर है सुहाना – अंदाज
| {{nom}} 
|-
| '''१९७२''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| पिया तू अब तो आजा 
| {{won}} 
|-
| '''१९७३''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| दम  मारो दम 
| {{won}} 
|-
| '''१९७४''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| जब अंधेरा होता है - राजा रानी 
| {{nom}} 
|- 
| '''१९७४''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| हंगामा हो गया - अनहोनी 
| {{nom}} 
|- 
| '''१९७४''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| होने लगी है रात जवान – नैना 
| {{won}} 
|- 
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| अच्छे समय पर तुम - बिदाई 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ये हवस है तू क्या जाने – हवस 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| चोरी चोरी सोला सिंगार - मनोरंजन 
| {{nom}} 
|- 
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| चैन से हमको कभी – प्राण  जाए पर वचन ना जाए
| {{won}} 
|-
| '''१९७६''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| कल के अपने – अमानुष 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७६''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| सपना मेरा टूट गया - खेल खेल में
| {{nom}} 
|-
| '''१९७७''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ''आय लव्ह यू – बारूद 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७८''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| लायी कहाँ है जिंदगी – टैक्सी  टैक्सी
| {{nom}} 
|-
| '''१९७९''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ओ साथी रे - मुकद्दर का सिकंदर 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७९''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ये मेरा दिल - डॉन 
| {{won}} 
|-
| '''१९९६''' 
| फिल्म फेर विशेष पुरस्कार 
| रंगीला 
| {{won}} 
|-
| '''२००१''' 
| फिल्म  फेर लाइफ टाइम अवार्ड 
|
| {{won}} 
|}

===राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार===
* [[सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिकेसाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] - १९८१, [[उमराव जान]] चित्रपटातील &quot;दिल चीज क्या है&quot; साठी.
* [[सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिकेसाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] - १९८७, [[इजाजत]] चित्रपटातील &quot;मेरा कुछ सामान&quot; साठी.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.filmibeat.com/celebs/asha-bhosle/awards.html|title = Asha Bhosle Awards &amp; Nominations List}}&lt;/ref&gt;

===बेंगॉल फिल्म जर्नलिस्ट्स असोसिएशन (BFJA) पुरस्कार===
{|class=&quot;wikitable&quot;
|- style=&quot;background:#ebf5ff;&quot;
!वर्ष
!श्रेणी
!चित्रपट
!निकाल
|-
| १९६६
|बीएफजेए (BFJA) सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार (हिंदी)
| वक्त
| {{won}} 
|-
| १९६७ 
| बीएफजेए (BFJA) सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार (हिंदी) 
| तीसरी कसम
| {{won}} 
|-
| १९७१ 
| बीएफजेए (BFJA) सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार (बंगाली) 
| मेघ कालो 
| {{won}} 
|- 
| १९८७ 
| बीएफजेए (BFJA) सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार (हिंदी) 
| एक  पल
| {{won}} 
|}
===महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कार===
आशा भोसले या मराठी चित्रपटसृष्टीतील महान पार्श्वगायिका होत्या. त्यांनी सर्वाधिक गाणी मराठी भाषेत गायली आहेत. त्यांना तब्बल १८ वेळा &quot;महाराष्ट्र राज्य चित्रपट सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार&quot; देऊन सन्मानित करण्यात आले आहे, जो एक विक्रम आहे.
===इतर पुरस्कार===
[[File:The President, Smt. Pratibha Devisingh Patil presenting the Padma Vibhushan to Dr.(Smt.) Asha Bhosle, famous playback singer, at an Investiture-I Ceremony, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on May 05, 2008.jpg|thumb|राष्ट्रपती श्रीमती प्रतिभा देवीसिंह पाटील ५ मे २००८ रोजी नवी दिल्लीतील राष्ट्रपती भवन येथे आयोजित एका समारंभात प्रसिद्ध पार्श्वगायिका डॉ. (श्रीमती) आशा भोसले यांना 'पद्मविभूषण' प्रदान करताना]]
* '''१९८७''' : [[Nightingale of Asia|नाईटिंगेल ऑफ एशिया]]
* '''१९८९''' : [[Madhya Pradesh|मध्य प्रदेश]] सरकारचा [[Lata Mangeshkar Award|लता मंगेशकर पुरस्कार]]
* '''१९९७''' : ''लिगसी विथ [[Ustad Ali Akbar Khan|उस्ताद अली अकबर खान]]'' साठी [[Grammy Award|ग्रॅमी पुरस्कार]] नामांकन
* '''१९९७''' : ''जानम समझा करो'' साठी स्क्रीन व्हिडिओकॉन पुरस्कार
* '''१९९७''' : ''जानम समझा करो'' साठी सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिकेचा एमटीव्ही (MTV) पुरस्कार
* '''१९९७''' : ''जानम समझा करो'' साठी चॅनेल व्ही (Channel V) पुरस्कार
* '''१९९९''' : आंतरराष्ट्रीय संगीतातील योगदानासाठी स्क्रीन पुरस्कार&lt;ref&gt;{{cite web |title=Award Winners |url=http://www.expressindia.com/screen/awards/eve.htm |website=[[Screen (magazine)|Screen]] |accessdate=2 October 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/19991022044355/http://www.expressindia.com/screen/awards/eve.htm |archivedate=22 October 1999}}&lt;/ref&gt;
* '''१९९९''' : महाराष्ट्र सरकारचा [[लता मंगेशकर पुरस्कार]]
* '''२०००''' : दादासाहेब फाळके पुरस्कार
* '''२०००''' : सिंगर ऑफ द मिलेनियम (दुबई)
* '''२०००''' : कोल्हापुरी भूषण पुरस्कार
* '''२०००''' : सांगली भूषण पुरस्कार
* '''२०००''' : ओमेगा एक्सलन्स जीवनगौरव पुरस्कार
* '''२०००''' : 'तक्षक' चित्रपटातील ''मुझे रंग दे'' साठी झी गोल्ड बॉलिवूड पुरस्कार
* '''२००१''' : ''कमबख्त इश्क'' साठी एमटीव्ही (MTV) पुरस्कार
* '''२००१''' : दयावती मोदी पुरस्कार
* '''२००२''' : झी सिने - हॉल ऑफ फेम पुरस्कार
* '''२००२''' : जीवनगौरव पुरस्कार
* '''२००२''' : राजर्षी शाहू पुरस्कार
* '''२००२''' : 'लगान' चित्रपटातील ''राधा कैसे ना जले'' साठी झी सिने पुरस्कार
* '''२००२''' : 'लगान' चित्रपटातील ''राधा कैसे ना जले'' साठी स्क्रीन व्हिडिओकॉन पुरस्कार
* '''२००२''' : 'लगान' चित्रपटातील ''राधा कैसे ना जले'' साठी सॅन्सुई मुव्ही पुरस्कार
* '''२००२''' : आयफा (IIFA) सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार
* '''२००२''' : स्टार स्क्रीन सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार
* '''२००२''' : बीबीसी (BBC) जीवनगौरव पुरस्कार (ब्रिटनचे पंतप्रधान टोनी ब्लेअर यांच्या हस्ते प्रदान)
* '''२००३''' : भारतीय संगीतातील उत्कृष्ट योगदानासाठी स्वरालय येसुदास पुरस्कार
* '''२००४''' : फेडरेशन ऑफ इंडियन चेंबर्स ऑफ कॉमर्स अँड इंडस्ट्री (FICCI) तर्फे 'लिव्हिंग लीजेंड' पुरस्कार
* '''२००५''' : एमटीव्ही इमीज, ''आज जाने की जिद ना करो'' साठी सर्वोत्कृष्ट महिला पॉप कलाकार
* '''२००५''' : संगीतातील सर्वात स्टायलिश व्यक्ती (मोस्ट स्टायलिश पीपल इन म्युझिक
)
* '''२००८''' : [[पद्मविभूषण पुरस्कार]]
* '''२०११''' : आयफा (IIFA) जीवनगौरव पुरस्कार
* '''२०१२''' : १८ वा वार्षिक कलर्स स्क्रीन जीवनगौरव पुरस्कार
* '''२०१२''' : [[मिर्ची म्युझिक अवॉर्ड्स]] जीवनगौरव पुरस्कार
* '''२०१३''' : पंडित हृदयनाथ जीवनगौरव पुरस्कार
* '''२०१४''' : ग्लोबल इंडियन म्युझिक अकॅडमी अवॉर्ड्स (GiMA) तर्फे म्युझिक लिव्हिंग लीजेंड अवॉर्ड
* '''२०१४''' : दुबई इंटरनॅशनल फिल्म फेस्टिव्हल (DIFF) मध्ये भारतीय चित्रपटसृष्टीतील योगदानाबद्दल जीवनगौरव पुरस्कार
* '''२०१८''' : यश चोप्रा मेमोरियल पुरस्कार
* '''२०१८''' : दीनानाथ मंगेशकर पुरस्कार
* '''२०१८''' : बंग विभूषण पुरस्कार (पश्चिम बंगालचा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार)
* '''२०२१''' : [[महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार]]

==आशा भोसले पुरस्कार==
२००२सालापासून आशा भोसले  यांच्या वाढदिवसानिमित्त, चित्रपट संगीतात लक्षणीय कामगिरी करणाऱ्या पार्श्वगायकास, अखिल भारतीय नाट्य परिषद (पिंपरी चिंचवड शाखा) आणि काही अन्य संस्थांच्या वतीने ’आशा भोसले पुरस्कार’ दिला जातो.  एक लाख अकरा हजार रुपये रोख व एक स्मृती चिन्ह असे या पुरस्काराचे स्वरूप आहे. २०१३सालापर्यंत हा पुरस्कार [[लता मंगेशकर]], संगीतकार [[खय्याम]], [[रवींद्र जैन]], [[बप्पी लाहिरी]], [[उषा मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]], [[लक्ष्मीकांत प्यारेलाल]] जोडीतले प्यारेलाल, [[कल्याणजी आनंदजी]]मधले आनंदजी, [[अन्नू मलिक]], [[शंकर महादेवन]], [[शिवकुमार शर्मा]], [[सुरेश वाडकर]], [[हरिहरन]] आणि [[सोनू निगम]] यांना मिळाला आहे.

==पुस्तके==
आशा भोसले यांच्या  सांगीतिक आयुष्यावर अनेक पुस्तके आहेत त्यांपैकी काही ही :- 
* Asha Bhosale : A Musical Biography (इंग्रजी, राजू भारतन)

==आशा भोसले यांच्यावरील लेख असलेली पुस्तके== 
* आशा भोसले : नक्षत्रांचे देणे (संपादक - वामन देशपांडे, मोरया प्रकाशन)
* खय्याम (विश्वास नेरुरकर)
* नामांकित (डाॅ. [[अनघा केसकर]])
* मंगेशकर - स्वरांचा कल्पवृक्ष (प्रभाकर तांबट)
* सुरा मी वंदिले (कृष्णकुमार गावंड)

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे ==

{{विकिक्वोटविहार}}
{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:भोसले, आशा}}
[[वर्ग:मराठी गायक]]
[[वर्ग:मराठी पार्श्वगायक]]
[[वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म]]
[[वर्ग:महाराष्ट्र भूषण पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]
[[वर्ग:लता मंगेशकर पुरस्कार विजेते]]</text>
      <sha1>15f826za33rt8xmxbfvr61jovxmrtyr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678987</id>
      <parentid>2678986</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T10:07:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>/* इतर पुरस्कार */</comment>
      <origin>2678987</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41810" sha1="lgzdvbjc3yosxamepyhtmbl2pu69a30" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट व्यक्ती
| चौकट_रुंदी = 
| नाव = आशा भोसले
| चित्र = Asha Bhosle - still 47160 crop.jpg
| चित्र_आकारमान = 
| चित्रशीर्षक = &lt;big&gt;आशा भोसले&lt;/big&gt;
| चित्रशीर्षक_पर्याय = 
| जन्मनाव = 
| जन्म_दिनांक = {{Birth date|1933|09|08}}
| जन्म_स्थान = [[सांगली]], [[मुंबई प्रांत]], [[ब्रिटिश भारत]]
| मृत्यू_दिनांक = {{Death date and age|2026|04|12|1933|09|08}}
| मृत्यू_स्थान = 
| मृत्यू_कारण = 
| कलेवर_सापडलेले_स्थान = 
| चिरविश्रांतिस्थान = 
| चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = 
| निवासस्थान = प्रभुकुंज अपार्टमेंट, पेडर रोड, दक्षिण [[मुंबई]]
| राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]]
| टोपणनावे = 
| वांशिकत्व = 
| नागरिकत्व = [[भारतीय]]
| शिक्षण = 
| प्रशिक्षणसंस्था = 
| पेशा = गायक [[मराठी भाषा|मराठी]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[गुजराती भाषा|गुजराती]]
| कारकीर्द_काळ = १९४३ पासून
| मालक = 
| प्रसिद्ध_कामे = 
| मूळ_गाव = 
| पगार = 
| निव्वळ_मालमत्ता = 
| उंची = 
| वजन = 
| ख्याती = 
| पदवी_हुद्दा = 
| कार्यकाळ = 
| पूर्ववर्ती = 
| परवर्ती = 
| राजकीय_पक्ष = 
| विरोधक = 
| संचालकमंडळ = 
| धर्म = [[हिंदू धर्म|हिंदु]]
| जोडीदार = गणपत राव भोसले, दुसरा विवाह-[[राहुल देव बर्मन]]
| अपत्ये = हेमंत, वर्षा, आनंद
| वडील = [[दीनानाथ मंगेशकर]]
| आई = शेवंती उपाख्य शुद्धमती मंगेशकर (माई मंगेशकर)
| नातेवाईक = [[लता मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]], [[उषा मंगेशकर]]
| पुरस्कार = [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]](२००८), [[ग्रॅमी पुरस्कार]](१९९७), [[दादासाहेब फाळके पुरस्कार]](२०००), [[महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार]] (२०२१)
| स्वाक्षरी = 
| स्वाक्षरीशीर्षक_पर्याय = 
| संकेतस्थळ = http://www.asha-bhonsle.com/
| तळटिपा = 
| संकीर्ण = 
}}
'''आशा भोसले''' ([[सप्टेंबर ८|८ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९३३|१९३३]] - [[१२ एप्रिल]] [[इ.स. २०२६|२०२६]]) या लोकप्रिय [[मराठी]] गायिका होत्या. [[मराठी भाषा|मराठीसह]] [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[गुजराती भाषा|गुजराती]] आणि अनेक भाषांतील चित्रपटांत त्यांनी पार्श्वगायन केले आहे.

सुरांच्या साहाय्याने केवळ महाराष्ट्रातीलच नव्हे तर भारतातील व जगभरातील लोकमनावर अधिराज्य गाजवणारा एक आवाज. त्या गळ्याला गाता येत नाही असे कुठलेच गाणे नाही; तो आवाज चैतन्य निर्माण करू शकत नाही अशी कुठलीच मैफिल नाही:  त्या गळ्याला त्याज्य आहे असा कुठलाच संगीत-प्रकार नाही असे म्हणले जाते. {{संदर्भ हवा}}

==बालपण==
आशा भोसले यांचा जन्म मंगेशकर कुटुंबातला असून त्यांना मास्टर दीनानाथांचा गाण्याचा वारसा मिळाला. ते कलाकार आणि गायक होते. [[लता मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]] आदी भावंडांचे मार्गदर्शन व त्यांची साथ या सगळ्यांतून आशाताईंचा गळा घडत गेला. दीनानाथ मंगेशकरांचे वडील [[कऱ्हाडे ब्राह्मण]] आणि आई देवदासी होत्या. अशा अपत्यांना आता [[गोमंतक मराठा]] म्हणतात.

==कारकीर्द==
आशा भोसले यांनी चित्रपट गायनाची सुरुवात [[माझा बाळ]] या चित्रपटातून केली. १९५० च्या सुमारास त्यांनी हिंदी चित्रपटांतही अनेक गाणी गायली खरी, पण ते चित्रपट विशेष गाजले नाहीत. त्या काळात हिंदी चित्रपटसंगीतावर [[लता मंगेशकर]], [[शमशाद बेगम]], [[गीता दत्त]] अशा  गायिका राज्य करत होत्या. त्यामुळे आशाताईंना संधी मिळणे अवघड होते. या गायिकांच्या राज्यात राहून, गाऊन, आपले वेगळे अस्तित्त्व निर्माण करण्याचे, स्वतःला सिद्ध करण्याचे फार मोठे आव्हान आशाताईंपुढे होते. या दरम्यान त्यांच्या वैयक्तिक आयुष्यातील अडचणी,  मुलांची जबाबदारी, प्रतिकूल परिस्थिती या सगळ्या विपरीत घटकांशी सामना करत करत आशाताईंनी ते आव्हान स्वीकारले आणि ते स्वबळावर, आत्मविश्वासाने यशस्वीपणे पेलून दाखवले.

[[इ.स. १९५७]]- [[इ.स. १९५८]] हे वर्ष आशा भोसले यांचेच होते. [[सचिन देव बर्मन]] यांच्याकडे गाण्याची संधी त्यांना मिळाली. त्या संधीचे त्यांनी सोने केले. कालाबाजार, लाजवंती, नौ दो ग्यारह, चलती का नाम गाडी, सुजाता हे आणि असे असंख्य चित्रपट त्यांनी आपल्या आवाजाने अजरामर केले. पुढची पाच दशके आशाताईंनी गाजवली. अनेक संगीतकारांबरोबर काम केले. अनेक कवींच्या काव्यरचनांना सुरांचे कोंदण दिले. एवढेच नाही तर आपल्या गाण्यांबरोबर त्या चित्रपटांना, त्यांतल्या अभिनेत्रींनादेखील अजरामर केले.

[[ओंकार प्रसाद नय्यर|ओ. पी. नय्यर]] आणि आशाताई एक अफलातून जोडी होती.  [[इ.स. १९६०]]च्या सुमारास नय्यर यांचे संगीत असणारे ‘ऑखोसे जो उतरी है दिलमे’ (फिर वही दिल लाया हूॅं ) हे गाणे;  [[इ.स. १९६५]]चे ''जाइये आप कहॉं'' (मेरे सनम);  [[इ.स. १९६८]] मधील ''वो हसीन दर्द देदो'' (हम साया); ''चैन से हमको कभी'' - अशी अनेक प्रसिद्ध गाणी त्यांनी गायली.

[[राहुल देव बर्मन]] यांच्याबरोबर काम करताना ''पिया तू अब तो आजा'' हे  [[इ.स. १९७१]]चे [[कारवॉं]] चित्रपटातील गीत,  [[इ.स. १९७१]] चेच फिल्मफेर पुरस्कार विजेते ‘दम मारो दम’; ‘जाने जा’ हे  [[इ.स. १९७२]]चे जवानी दिवानीतले गाणे, ही गाणी आशा भोसलेंच्या आवाजाचा नवा बाज दाखवून गेली.  [[इ.स. १९८१]]चा ‘उमराव जान’ हा चित्रपट आशाताईंमधली गझल गायिका रसिकांसमोर घेऊन आला. आशाताईंचा आवाज, खय्याम यांचे संगीत आणि दिल चीज क्या है, इन ऑंखोंकी मस्तीसारखी शब्दरचना हे सगळेच जमून आले. ‘दिल चीज क्या है’ या गीताला  [[इ.स. १९८१]]चा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला. पुढे ‘इजाजत’ चित्रपटातल्या ‘मेरा कुछ सामान’ या त्यांच्या गाण्यालाही  [[इ.स. १९८६]]चा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला.

हिंदीबरोबर आशा भोसलेंची मराठी गाण्यांची कारकीर्द बहरतच होती. [[सुधीर फडके]], [[हेमंत कुमार मुखोपाध्याय|हेमंत कुमार]], [[लता मंगेशकर]], [[सुरेश वाडकर]], [[अनुराधा पौडवाल]] अशा गायक-गायिकांबरोबरची गाणी मराठी रसिकमनात घर करून राहिली आहेत. [[बा.भ. बोरकर|बा. भ. बोरकर]], [[चिंतामणी त्र्यंबक खानोलकर|आरती प्रभू]], [[गजानन दिगंबर माडगूळकर|ग. दि. माडगुळकर]], [[शांता शेळके]], [[सुरेश भट]], [[सुधीर मोघे]] यांच्या कवितांबरोबर [[किशोर कदम|सौमित्र]]सारख्या नव्या दमाच्या कवींच्या कविताही आशाताईंच्याच आवाजात रसिकांपुढे आल्या. सर्व कवींच्या शब्दांना आशाताईंनी सुरेल न्याय दिला. तरुण आहे रात्र अजुनी, जिवलगा राहिले रे दूर, ही वाट दूर जाते, फुलले रे क्षण माझे, झिनी झिनी वाजे, गेले द्यायचे राहूनी, गंध फुलांचा गेला सांगून, आज कुणीतरी यावे, एका तळ्यात होती - अशा लोकप्रिय गीतांची यादी प्रचंड आहे. ‘रेशमाच्या रेघांनी’तला लावणीचा ठसका, ‘सैनिक हो तुमच्यासाठी’तला कृतज्ञता भाव, ‘केव्हा तरी पहाटे’तली हुरहुर, ‘जे वेड मजला लागले’ची गोडी, सगळेच विलक्षण!

त्यांनी ज्यांच्यासाठी गाणी गायली ते संगीतकार, ते गीतकार, त्या अभिनेत्री आणि आशा भोसलेंचा आवाज - या सर्वांच्या परस्परसंबंधांचे संख्यात्मक व गुणात्मकदृष्ट्या वर्णन करणे हे एक अशक्यप्राय काम आहे. त्याचबरोबर आशाताईंनी गायलेली चित्रपटगीते (मराठी, हिंदी व अन्य भाषांतील), भावगीते, गझल, भजने-भक्तिगीते इत्यादी गाण्यांची व संबंधित चित्रपटांची केवळ यादी करायची ठरवली, तरी ते एक आव्हानात्मक काम आहे.

हिंदी चित्रपट गीतांचा विचार करता आशा भोसले यांनी एस.डी.बर्मन यांच्यापासून ते [[ए.आर. रहमान]]पर्यंतच्या विविध कालखंडांतील, अनेक प्रकारच्या संगीतकारांबरोबर काम केले आहे. मराठीतही [[दत्तात्रेय शंकर डावजेकर|दत्ता डावजेकर]]-[[श्रीनिवास खळे]] यांच्यापासून ते [[श्रीधर फडके]] यांच्यापर्यंत असंख्य संगीतकारांच्या रचनांना त्यांनी सुरेल साज चढवला आहे. [[मधुबाला]]-[[मीनाकुमारी]]पासून ते अलीकडच्या [[तब्बू]]-[[ऊर्मिला मातोंडकर|उर्मिला मातोंडकर]]-[[ऐश्वर्या राय]]पर्यंतच्या अभिनेत्रींना त्यांनी आपला आवाज दिला आहे. त्यांनी [[मोहम्मद रफी]], [[किशोर कुमार]] व [[सुधीर फडके]] यांच्याबरोबरचा काळ तर गाजवला आहेच, तसेच त्या आज [[हृषीकेश रानडे]] सारख्या तरुण गायकाबरोबरही गात आहेत. आशाताई आजपर्यंत सुमारे ९०० चित्रपटांशी गायिका म्हणून जोडल्या गेल्या आहेत. तसेच त्यांनी  १४ भाषांमध्ये १२०००हून अधिक गाणी गायली आहेत.

नाच रे मोरा, आईए मेहेरबाँ, दिव्य स्वातंत्र्य रवी (नाट्यगीत), तनहा तनहा यहाँ पे जीना, जिवलगा राहिले रे दूर घर माझे, रंग दे मुझे रंग दे,  सांज ये गोकुळी, जानम समझा करो, मागे उभा मंगेश... ही ‘रेंज’च अफाट आहे, हा आवाकाच अविश्वसनीय आहे. उपशास्त्रीय संगीत, मराठी भावगीते, मराठी-हिंदी चित्रपट गीत्गे, नाट्यगीते, गझली, लावण्या, डिस्को-रॉक-पॉप गाणी, अन्य भाषांतील गाणी - अशा सर्वच प्रकारच्या संगीतामध्ये आशाताई तेवढ्याच ताकदीने गायल्या आहे.

[[कॅनडा]], [[इंग्लंड]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]], [[स्वीडन]] आदि अनेक देशांत झालेले कार्यक्रम, परकीय संगीतकारांबरोबर केलेले काम, ‘राहुल ॲंन्ड आय’ सारखा अल्बम, लेस्ली लुईबरोबरचे काम असे अनेक नवनवे प्रयोग आशाताई आजही करतात. वयाच्या ७४ व्या वर्षी त्यांनी ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू [[ब्रेट ली]], अभिनेता [[संजय दत्त]] यांच्याबरोबर गाण्याचा प्रयोग केला. ‘आशा अँड फ्रेन्ड्‌स’ या अल्बमचा हा प्रयोग कमालीचा यशस्वी ठरला आहे. अभिजात संगीत कलेला जसे स्थळ-काळ-वेळाचे बंधन नाही, तसेच आशाताईंच्या आवाजालाही या कशाचेच बंधन नाही.

आशा भोसले या मंचावरून एक ‘उत्कृष्ट परफॉर्मर’ म्हणून रसिकांसमोर येतातच, पण त्या स्वयंपाकाची आवड असलेल्या, मुलांना सांभाळणाऱ्या एक परिपूर्ण गृहिणी आहेत; क्रिकेटच्या दर्दी रसिक असलेल्या भारतीय नागरिक आहेत. एवढे यश, मानसन्मान मिळूनही पाय घट्टपणे जमिनीवरच असलेल्या, साधी राहणी असलेल्या स्त्री-कलाकार आहेत. इतर मंगेशकर भावंडांप्रमाणेच त्यांना वडिलांचा (दीनानाथांचा) अभिमान आहे. सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे जुना काळ, प्रचंड कष्ट, धडपड, जुने सहकारी (सहगायक, संगीतकार, गीतकार, सहवादक, स्टुडिओतील कर्मचारी ... इत्यादी) या गोष्टी न विसरणाऱ्या, किंबहुना आवर्जून लक्षात ठेवणाऱ्या आशाताई ह्या एक ‘संवेदनशील माणूस’ आहेत.

== पुरस्कार ==
[[राष्ट्रीय पुरस्कार]], अनेक [[फिल्मफेर पुरस्कार|फिल्मफेअर पुरस्कार]], मध्य प्रदेश सरकारचा [[लता मंगेशकर पुरस्कार]], महाराष्ट्र सरकारचे १५ पेक्षा जास्त पुरस्कार आणि नुकताच  [[इ.स. २००८]] मध्ये मिळालेला पद्मविभूषण पुरस्कार- हे पुरस्कार आशा भोसलेंना बहाल करण्यात आले आहेत. सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे चित्रपट क्षेत्रातील सर्वोच्च पुरस्कार ‘दादासाहेब फाळके सन्मान’ आशाताईंना २०००-२००१ मध्ये देण्यात आला. भारत-पाकिस्तान असोसिएशनचा ‘नाईटिंगेल ऑफ एशिया’ हा पुरस्कार त्यांना प्राप्त झाला आहे. तसेच ब्रिटनचे तत्कालीन पंतप्रधान टोनी ब्लेअर यांच्या हस्ते, बी.बी.सी.आकाशवाणीच्या वतीने [[जीवनगौरव पुरस्कार]]ही त्यांना देण्यात आला.

* महाराष्ट्र सरकारकडून महाराष्ट्रभूषण पुरस्कार (सन २०२१)


{|class=&quot;wikitable&quot;
|- style=&quot;background:#ebf5ff;&quot;
! पुरस्कार 
! प्राप्त
! नामांकने
|-
| [[फिल्मफेर पुरस्कार]]
| ९
| २०
|-
| ग्रॅमी पुरस्कार
| ०
| १
|-
| बंगाली फिल्म जर्नलिस्ट्स' असोसिएशन पुरस्कार
| ४
| ४
|-
| महाराष्ट्र राज्य फिल्म पुरस्कार 
| १८
| १८
|-
| IIFA
| १
| १
|-
| Screen Awards
| १
| १
|-
| Zee Cine
| १
| १
|-
| Mirchi Music
| १
| १
|}

===फिल्मफेअर पुरस्कार===
आशा भोसले यांनी १८ नामांकनांपैकी सात [[फिल्मफेर सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार]] जिंकले आहेत. त्यांनी त्यांचे पहिले दोन पुरस्कार १९६७ आणि १९६८ मध्ये जिंकले, जेव्हा त्यांची मोठी बहीण [[लता मंगेशकर]] अजूनही पुरस्कार स्वीकारत असत (लता मंगेशकर यांनी १९६९ नंतर नवीन प्रतिभेला प्रोत्साहन देण्यासाठी पुरस्काराच्या नामांकनांसाठी आपला विचार केला जाऊ नये अशी विनंती केली होती.) १९७९ मध्ये पुरस्कार मिळाल्यानंतर, आशा भोसले यांनीही आपल्या बहिणीचे अनुकरण केले आणि यापुढे नामांकनांसाठी त्यांच्या नावाचा विचार केला जाऊ नये अशी विनंती केली. असे असूनही, त्या आजपर्यंत या पुरस्काराच्या सर्वाधिक वेळा विजेत्या आहेत, ज्यामध्ये [[अलका याज्ञिक]] यांच्याशी त्यांची बरोबरी आहे. त्यांना नंतर 'रंगीला' चित्रपटासाठी विशेष पुरस्कार आणि २००१ मध्ये जीवनगौरव पुरस्कार देण्यात आला.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.filmibeat.com/celebs/asha-bhosle/awards.html|title = Asha Bhosle Awards &amp; Nominations List}}&lt;/ref&gt;
{|class=&quot;wikitable&quot;
|- style=&quot;background:#ebf5ff;&quot;
!वर्ष
!श्रेणी
!गाणे/नामांकन
!निकाल
|-
|'''१९६७'''
|सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका
|''गरिबाें की सुनो– दस लाख''
| {{won}} 
|-
| '''१९६९''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| परदे में रहने दो – शिकार 
| {{won}} 
|- 
| '''१९७२''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| जिंदगी एक सफर है सुहाना – अंदाज
| {{nom}} 
|-
| '''१९७२''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| पिया तू अब तो आजा 
| {{won}} 
|-
| '''१९७३''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| दम  मारो दम 
| {{won}} 
|-
| '''१९७४''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| जब अंधेरा होता है - राजा रानी 
| {{nom}} 
|- 
| '''१९७४''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| हंगामा हो गया - अनहोनी 
| {{nom}} 
|- 
| '''१९७४''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| होने लगी है रात जवान – नैना 
| {{won}} 
|- 
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| अच्छे समय पर तुम - बिदाई 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ये हवस है तू क्या जाने – हवस 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| चोरी चोरी सोला सिंगार - मनोरंजन 
| {{nom}} 
|- 
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| चैन से हमको कभी – प्राण  जाए पर वचन ना जाए
| {{won}} 
|-
| '''१९७६''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| कल के अपने – अमानुष 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७६''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| सपना मेरा टूट गया - खेल खेल में
| {{nom}} 
|-
| '''१९७७''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ''आय लव्ह यू – बारूद 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७८''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| लायी कहाँ है जिंदगी – टैक्सी  टैक्सी
| {{nom}} 
|-
| '''१९७९''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ओ साथी रे - मुकद्दर का सिकंदर 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७९''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ये मेरा दिल - डॉन 
| {{won}} 
|-
| '''१९९६''' 
| फिल्म फेर विशेष पुरस्कार 
| रंगीला 
| {{won}} 
|-
| '''२००१''' 
| फिल्म  फेर लाइफ टाइम अवार्ड 
|
| {{won}} 
|}

===राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार===
* [[सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिकेसाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] - १९८१, [[उमराव जान]] चित्रपटातील &quot;दिल चीज क्या है&quot; साठी.
* [[सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिकेसाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] - १९८७, [[इजाजत]] चित्रपटातील &quot;मेरा कुछ सामान&quot; साठी.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.filmibeat.com/celebs/asha-bhosle/awards.html|title = Asha Bhosle Awards &amp; Nominations List}}&lt;/ref&gt;

===बेंगॉल फिल्म जर्नलिस्ट्स असोसिएशन (BFJA) पुरस्कार===
{|class=&quot;wikitable&quot;
|- style=&quot;background:#ebf5ff;&quot;
!वर्ष
!श्रेणी
!चित्रपट
!निकाल
|-
| १९६६
|बीएफजेए (BFJA) सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार (हिंदी)
| वक्त
| {{won}} 
|-
| १९६७ 
| बीएफजेए (BFJA) सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार (हिंदी) 
| तीसरी कसम
| {{won}} 
|-
| १९७१ 
| बीएफजेए (BFJA) सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार (बंगाली) 
| मेघ कालो 
| {{won}} 
|- 
| १९८७ 
| बीएफजेए (BFJA) सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार (हिंदी) 
| एक  पल
| {{won}} 
|}
===महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कार===
आशा भोसले या मराठी चित्रपटसृष्टीतील महान पार्श्वगायिका होत्या. त्यांनी सर्वाधिक गाणी मराठी भाषेत गायली आहेत. त्यांना तब्बल १८ वेळा &quot;महाराष्ट्र राज्य चित्रपट सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार&quot; देऊन सन्मानित करण्यात आले आहे, जो एक विक्रम आहे.
===इतर पुरस्कार===
[[File:The President, Smt. Pratibha Devisingh Patil presenting the Padma Vibhushan to Dr.(Smt.) Asha Bhosle, famous playback singer, at an Investiture-I Ceremony, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on May 05, 2008.jpg|thumb|राष्ट्रपती श्रीमती प्रतिभा देवीसिंह पाटील ५ मे २००८ रोजी नवी दिल्लीतील राष्ट्रपती भवन येथे आयोजित एका समारंभात प्रसिद्ध पार्श्वगायिका डॉ. (श्रीमती) आशा भोसले यांना 'पद्मविभूषण' प्रदान करताना]]
* '''१९८७''' : [[नाईटिंगेल ऑफ एशिया]]
* '''१९८९''' : [[मध्य प्रदेश]] सरकारचा [[लता मंगेशकर पुरस्कार]]
* '''१९९७''' : ''लिगसी विथ [[उस्ताद अली अकबर खान]]'' साठी [[ग्रॅमी पुरस्कार]] नामांकन
* '''१९९७''' : ''जानम समझा करो'' साठी स्क्रीन व्हिडिओकॉन पुरस्कार
* '''१९९७''' : ''जानम समझा करो'' साठी सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिकेचा एमटीव्ही (MTV) पुरस्कार
* '''१९९७''' : ''जानम समझा करो'' साठी चॅनेल व्ही  पुरस्कार
* '''१९९९''' : आंतरराष्ट्रीय संगीतातील योगदानासाठी स्क्रीन पुरस्कार&lt;ref&gt;{{cite web |title=Award Winners |url=http://www.expressindia.com/screen/awards/eve.htm |website=[[Screen (magazine)|Screen]] |accessdate=2 October 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/19991022044355/http://www.expressindia.com/screen/awards/eve.htm |archivedate=22 October 1999}}&lt;/ref&gt;
* '''१९९९''' : महाराष्ट्र सरकारचा [[लता मंगेशकर पुरस्कार]]
* '''२०००''' : दादासाहेब फाळके पुरस्कार
* '''२०००''' : सिंगर ऑफ द मिलेनियम (दुबई)
* '''२०००''' : कोल्हापुरी भूषण पुरस्कार
* '''२०००''' : सांगली भूषण पुरस्कार
* '''२०००''' : ओमेगा एक्सलन्स जीवनगौरव पुरस्कार
* '''२०००''' : 'तक्षक' चित्रपटातील ''मुझे रंग दे'' साठी झी गोल्ड बॉलिवूड पुरस्कार
* '''२००१''' : ''कमबख्त इश्क'' साठी एमटीव्ही (MTV) पुरस्कार
* '''२००१''' : दयावती मोदी पुरस्कार
* '''२००२''' : झी सिने - हॉल ऑफ फेम पुरस्कार
* '''२००२''' : जीवनगौरव पुरस्कार
* '''२००२''' : राजर्षी शाहू पुरस्कार
* '''२००२''' : 'लगान' चित्रपटातील ''राधा कैसे ना जले'' साठी झी सिने पुरस्कार
* '''२००२''' : 'लगान' चित्रपटातील ''राधा कैसे ना जले'' साठी स्क्रीन व्हिडिओकॉन पुरस्कार
* '''२००२''' : 'लगान' चित्रपटातील ''राधा कैसे ना जले'' साठी सॅन्सुई मुव्ही पुरस्कार
* '''२००२''' : आयफा (IIFA) सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार
* '''२००२''' : स्टार स्क्रीन सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार
* '''२००२''' : बीबीसी (BBC) जीवनगौरव पुरस्कार (ब्रिटनचे पंतप्रधान टोनी ब्लेअर यांच्या हस्ते प्रदान)
* '''२००३''' : भारतीय संगीतातील उत्कृष्ट योगदानासाठी स्वरालय येसुदास पुरस्कार
* '''२००४''' : फेडरेशन ऑफ इंडियन चेंबर्स ऑफ कॉमर्स अँड इंडस्ट्री (FICCI) तर्फे 'लिव्हिंग लीजेंड' पुरस्कार
* '''२००५''' : एमटीव्ही इमीज, ''आज जाने की जिद ना करो'' साठी सर्वोत्कृष्ट महिला पॉप कलाकार
* '''२००५''' : संगीतातील सर्वात स्टायलिश व्यक्ती (मोस्ट स्टायलिश पीपल इन म्युझिक)
* '''२००८''' : [[पद्मविभूषण पुरस्कार]]
* '''२०११''' : आयफा (IIFA) जीवनगौरव पुरस्कार
* '''२०१२''' : १८ वा वार्षिक कलर्स स्क्रीन जीवनगौरव पुरस्कार
* '''२०१२''' : [[मिर्ची म्युझिक अवॉर्ड्स]] जीवनगौरव पुरस्कार
* '''२०१३''' : पंडित हृदयनाथ जीवनगौरव पुरस्कार
* '''२०१४''' : ग्लोबल इंडियन म्युझिक अकॅडमी अवॉर्ड्स (GiMA) तर्फे म्युझिक लिव्हिंग लीजेंड अवॉर्ड
* '''२०१४''' : दुबई इंटरनॅशनल फिल्म फेस्टिव्हल (DIFF) मध्ये भारतीय चित्रपटसृष्टीतील योगदानाबद्दल जीवनगौरव पुरस्कार
* '''२०१८''' : यश चोप्रा मेमोरियल पुरस्कार
* '''२०१८''' : दीनानाथ मंगेशकर पुरस्कार
* '''२०१८''' : बंग विभूषण पुरस्कार (पश्चिम बंगालचा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार)
* '''२०२१''' : [[महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार]]

==आशा भोसले पुरस्कार==
२००२सालापासून आशा भोसले  यांच्या वाढदिवसानिमित्त, चित्रपट संगीतात लक्षणीय कामगिरी करणाऱ्या पार्श्वगायकास, अखिल भारतीय नाट्य परिषद (पिंपरी चिंचवड शाखा) आणि काही अन्य संस्थांच्या वतीने ’आशा भोसले पुरस्कार’ दिला जातो.  एक लाख अकरा हजार रुपये रोख व एक स्मृती चिन्ह असे या पुरस्काराचे स्वरूप आहे. २०१३सालापर्यंत हा पुरस्कार [[लता मंगेशकर]], संगीतकार [[खय्याम]], [[रवींद्र जैन]], [[बप्पी लाहिरी]], [[उषा मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]], [[लक्ष्मीकांत प्यारेलाल]] जोडीतले प्यारेलाल, [[कल्याणजी आनंदजी]]मधले आनंदजी, [[अन्नू मलिक]], [[शंकर महादेवन]], [[शिवकुमार शर्मा]], [[सुरेश वाडकर]], [[हरिहरन]] आणि [[सोनू निगम]] यांना मिळाला आहे.

==पुस्तके==
आशा भोसले यांच्या  सांगीतिक आयुष्यावर अनेक पुस्तके आहेत त्यांपैकी काही ही :- 
* Asha Bhosale : A Musical Biography (इंग्रजी, राजू भारतन)

==आशा भोसले यांच्यावरील लेख असलेली पुस्तके== 
* आशा भोसले : नक्षत्रांचे देणे (संपादक - वामन देशपांडे, मोरया प्रकाशन)
* खय्याम (विश्वास नेरुरकर)
* नामांकित (डाॅ. [[अनघा केसकर]])
* मंगेशकर - स्वरांचा कल्पवृक्ष (प्रभाकर तांबट)
* सुरा मी वंदिले (कृष्णकुमार गावंड)

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे ==

{{विकिक्वोटविहार}}
{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:भोसले, आशा}}
[[वर्ग:मराठी गायक]]
[[वर्ग:मराठी पार्श्वगायक]]
[[वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म]]
[[वर्ग:महाराष्ट्र भूषण पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]
[[वर्ग:लता मंगेशकर पुरस्कार विजेते]]</text>
      <sha1>lgzdvbjc3yosxamepyhtmbl2pu69a30</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678988</id>
      <parentid>2678987</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T10:09:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <origin>2678988</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44313" sha1="qqcn15tcg5b0wp9px1owif7rz01mw5r" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट व्यक्ती
| चौकट_रुंदी = 
| नाव = आशा भोसले
| चित्र = Asha Bhosle - still 47160 crop.jpg
| चित्र_आकारमान = 
| चित्रशीर्षक = &lt;big&gt;आशा भोसले&lt;/big&gt;
| चित्रशीर्षक_पर्याय = 
| जन्मनाव = 
| जन्म_दिनांक = {{Birth date|1933|09|08}}
| जन्म_स्थान = [[सांगली]], [[मुंबई प्रांत]], [[ब्रिटिश भारत]]
| मृत्यू_दिनांक = {{Death date and age|2026|04|12|1933|09|08}}
| मृत्यू_स्थान = 
| मृत्यू_कारण = 
| कलेवर_सापडलेले_स्थान = 
| चिरविश्रांतिस्थान = 
| चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = 
| निवासस्थान = प्रभुकुंज अपार्टमेंट, पेडर रोड, दक्षिण [[मुंबई]]
| राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]]
| टोपणनावे = 
| वांशिकत्व = 
| नागरिकत्व = [[भारतीय]]
| शिक्षण = 
| प्रशिक्षणसंस्था = 
| पेशा = गायक [[मराठी भाषा|मराठी]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[गुजराती भाषा|गुजराती]]
| कारकीर्द_काळ = १९४३ पासून
| मालक = 
| प्रसिद्ध_कामे = 
| मूळ_गाव = 
| पगार = 
| निव्वळ_मालमत्ता = 
| उंची = 
| वजन = 
| ख्याती = 
| पदवी_हुद्दा = 
| कार्यकाळ = 
| पूर्ववर्ती = 
| परवर्ती = 
| राजकीय_पक्ष = 
| विरोधक = 
| संचालकमंडळ = 
| धर्म = [[हिंदू धर्म|हिंदु]]
| जोडीदार = गणपत राव भोसले, दुसरा विवाह-[[राहुल देव बर्मन]]
| अपत्ये = हेमंत, वर्षा, आनंद
| वडील = [[दीनानाथ मंगेशकर]]
| आई = शेवंती उपाख्य शुद्धमती मंगेशकर (माई मंगेशकर)
| नातेवाईक = [[लता मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]], [[उषा मंगेशकर]]
| पुरस्कार = [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]](२००८), [[ग्रॅमी पुरस्कार]](१९९७), [[दादासाहेब फाळके पुरस्कार]](२०००), [[महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार]] (२०२१)
| स्वाक्षरी = 
| स्वाक्षरीशीर्षक_पर्याय = 
| संकेतस्थळ = http://www.asha-bhonsle.com/
| तळटिपा = 
| संकीर्ण = 
}}
'''आशा भोसले''' ([[सप्टेंबर ८|८ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९३३|१९३३]] - [[१२ एप्रिल]] [[इ.स. २०२६|२०२६]]) या लोकप्रिय [[मराठी]] गायिका होत्या. [[मराठी भाषा|मराठीसह]] [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[गुजराती भाषा|गुजराती]] आणि अनेक भाषांतील चित्रपटांत त्यांनी पार्श्वगायन केले आहे.

सुरांच्या साहाय्याने केवळ महाराष्ट्रातीलच नव्हे तर भारतातील व जगभरातील लोकमनावर अधिराज्य गाजवणारा एक आवाज. त्या गळ्याला गाता येत नाही असे कुठलेच गाणे नाही; तो आवाज चैतन्य निर्माण करू शकत नाही अशी कुठलीच मैफिल नाही:  त्या गळ्याला त्याज्य आहे असा कुठलाच संगीत-प्रकार नाही असे म्हणले जाते. {{संदर्भ हवा}}

==बालपण==
आशा भोसले यांचा जन्म मंगेशकर कुटुंबातला असून त्यांना मास्टर दीनानाथांचा गाण्याचा वारसा मिळाला. ते कलाकार आणि गायक होते. [[लता मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]] आदी भावंडांचे मार्गदर्शन व त्यांची साथ या सगळ्यांतून आशाताईंचा गळा घडत गेला. दीनानाथ मंगेशकरांचे वडील [[कऱ्हाडे ब्राह्मण]] आणि आई देवदासी होत्या. अशा अपत्यांना आता [[गोमंतक मराठा]] म्हणतात.

==कारकीर्द==
आशा भोसले यांनी चित्रपट गायनाची सुरुवात [[माझा बाळ]] या चित्रपटातून केली. १९५० च्या सुमारास त्यांनी हिंदी चित्रपटांतही अनेक गाणी गायली खरी, पण ते चित्रपट विशेष गाजले नाहीत. त्या काळात हिंदी चित्रपटसंगीतावर [[लता मंगेशकर]], [[शमशाद बेगम]], [[गीता दत्त]] अशा  गायिका राज्य करत होत्या. त्यामुळे आशाताईंना संधी मिळणे अवघड होते. या गायिकांच्या राज्यात राहून, गाऊन, आपले वेगळे अस्तित्त्व निर्माण करण्याचे, स्वतःला सिद्ध करण्याचे फार मोठे आव्हान आशाताईंपुढे होते. या दरम्यान त्यांच्या वैयक्तिक आयुष्यातील अडचणी,  मुलांची जबाबदारी, प्रतिकूल परिस्थिती या सगळ्या विपरीत घटकांशी सामना करत करत आशाताईंनी ते आव्हान स्वीकारले आणि ते स्वबळावर, आत्मविश्वासाने यशस्वीपणे पेलून दाखवले.

[[इ.स. १९५७]]- [[इ.स. १९५८]] हे वर्ष आशा भोसले यांचेच होते. [[सचिन देव बर्मन]] यांच्याकडे गाण्याची संधी त्यांना मिळाली. त्या संधीचे त्यांनी सोने केले. कालाबाजार, लाजवंती, नौ दो ग्यारह, चलती का नाम गाडी, सुजाता हे आणि असे असंख्य चित्रपट त्यांनी आपल्या आवाजाने अजरामर केले. पुढची पाच दशके आशाताईंनी गाजवली. अनेक संगीतकारांबरोबर काम केले. अनेक कवींच्या काव्यरचनांना सुरांचे कोंदण दिले. एवढेच नाही तर आपल्या गाण्यांबरोबर त्या चित्रपटांना, त्यांतल्या अभिनेत्रींनादेखील अजरामर केले.

[[ओंकार प्रसाद नय्यर|ओ. पी. नय्यर]] आणि आशाताई एक अफलातून जोडी होती.  [[इ.स. १९६०]]च्या सुमारास नय्यर यांचे संगीत असणारे ‘ऑखोसे जो उतरी है दिलमे’ (फिर वही दिल लाया हूॅं ) हे गाणे;  [[इ.स. १९६५]]चे ''जाइये आप कहॉं'' (मेरे सनम);  [[इ.स. १९६८]] मधील ''वो हसीन दर्द देदो'' (हम साया); ''चैन से हमको कभी'' - अशी अनेक प्रसिद्ध गाणी त्यांनी गायली.

[[राहुल देव बर्मन]] यांच्याबरोबर काम करताना ''पिया तू अब तो आजा'' हे  [[इ.स. १९७१]]चे [[कारवॉं]] चित्रपटातील गीत,  [[इ.स. १९७१]] चेच फिल्मफेर पुरस्कार विजेते ‘दम मारो दम’; ‘जाने जा’ हे  [[इ.स. १९७२]]चे जवानी दिवानीतले गाणे, ही गाणी आशा भोसलेंच्या आवाजाचा नवा बाज दाखवून गेली.  [[इ.स. १९८१]]चा ‘उमराव जान’ हा चित्रपट आशाताईंमधली गझल गायिका रसिकांसमोर घेऊन आला. आशाताईंचा आवाज, खय्याम यांचे संगीत आणि दिल चीज क्या है, इन ऑंखोंकी मस्तीसारखी शब्दरचना हे सगळेच जमून आले. ‘दिल चीज क्या है’ या गीताला  [[इ.स. १९८१]]चा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला. पुढे ‘इजाजत’ चित्रपटातल्या ‘मेरा कुछ सामान’ या त्यांच्या गाण्यालाही  [[इ.स. १९८६]]चा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला.

हिंदीबरोबर आशा भोसलेंची मराठी गाण्यांची कारकीर्द बहरतच होती. [[सुधीर फडके]], [[हेमंत कुमार मुखोपाध्याय|हेमंत कुमार]], [[लता मंगेशकर]], [[सुरेश वाडकर]], [[अनुराधा पौडवाल]] अशा गायक-गायिकांबरोबरची गाणी मराठी रसिकमनात घर करून राहिली आहेत. [[बा.भ. बोरकर|बा. भ. बोरकर]], [[चिंतामणी त्र्यंबक खानोलकर|आरती प्रभू]], [[गजानन दिगंबर माडगूळकर|ग. दि. माडगुळकर]], [[शांता शेळके]], [[सुरेश भट]], [[सुधीर मोघे]] यांच्या कवितांबरोबर [[किशोर कदम|सौमित्र]]सारख्या नव्या दमाच्या कवींच्या कविताही आशाताईंच्याच आवाजात रसिकांपुढे आल्या. सर्व कवींच्या शब्दांना आशाताईंनी सुरेल न्याय दिला. तरुण आहे रात्र अजुनी, जिवलगा राहिले रे दूर, ही वाट दूर जाते, फुलले रे क्षण माझे, झिनी झिनी वाजे, गेले द्यायचे राहूनी, गंध फुलांचा गेला सांगून, आज कुणीतरी यावे, एका तळ्यात होती - अशा लोकप्रिय गीतांची यादी प्रचंड आहे. ‘रेशमाच्या रेघांनी’तला लावणीचा ठसका, ‘सैनिक हो तुमच्यासाठी’तला कृतज्ञता भाव, ‘केव्हा तरी पहाटे’तली हुरहुर, ‘जे वेड मजला लागले’ची गोडी, सगळेच विलक्षण!

त्यांनी ज्यांच्यासाठी गाणी गायली ते संगीतकार, ते गीतकार, त्या अभिनेत्री आणि आशा भोसलेंचा आवाज - या सर्वांच्या परस्परसंबंधांचे संख्यात्मक व गुणात्मकदृष्ट्या वर्णन करणे हे एक अशक्यप्राय काम आहे. त्याचबरोबर आशाताईंनी गायलेली चित्रपटगीते (मराठी, हिंदी व अन्य भाषांतील), भावगीते, गझल, भजने-भक्तिगीते इत्यादी गाण्यांची व संबंधित चित्रपटांची केवळ यादी करायची ठरवली, तरी ते एक आव्हानात्मक काम आहे.

हिंदी चित्रपट गीतांचा विचार करता आशा भोसले यांनी एस.डी.बर्मन यांच्यापासून ते [[ए.आर. रहमान]]पर्यंतच्या विविध कालखंडांतील, अनेक प्रकारच्या संगीतकारांबरोबर काम केले आहे. मराठीतही [[दत्तात्रेय शंकर डावजेकर|दत्ता डावजेकर]]-[[श्रीनिवास खळे]] यांच्यापासून ते [[श्रीधर फडके]] यांच्यापर्यंत असंख्य संगीतकारांच्या रचनांना त्यांनी सुरेल साज चढवला आहे. [[मधुबाला]]-[[मीनाकुमारी]]पासून ते अलीकडच्या [[तब्बू]]-[[ऊर्मिला मातोंडकर|उर्मिला मातोंडकर]]-[[ऐश्वर्या राय]]पर्यंतच्या अभिनेत्रींना त्यांनी आपला आवाज दिला आहे. त्यांनी [[मोहम्मद रफी]], [[किशोर कुमार]] व [[सुधीर फडके]] यांच्याबरोबरचा काळ तर गाजवला आहेच, तसेच त्या आज [[हृषीकेश रानडे]] सारख्या तरुण गायकाबरोबरही गात आहेत. आशाताई आजपर्यंत सुमारे ९०० चित्रपटांशी गायिका म्हणून जोडल्या गेल्या आहेत. तसेच त्यांनी  १४ भाषांमध्ये १२०००हून अधिक गाणी गायली आहेत.

नाच रे मोरा, आईए मेहेरबाँ, दिव्य स्वातंत्र्य रवी (नाट्यगीत), तनहा तनहा यहाँ पे जीना, जिवलगा राहिले रे दूर घर माझे, रंग दे मुझे रंग दे,  सांज ये गोकुळी, जानम समझा करो, मागे उभा मंगेश... ही ‘रेंज’च अफाट आहे, हा आवाकाच अविश्वसनीय आहे. उपशास्त्रीय संगीत, मराठी भावगीते, मराठी-हिंदी चित्रपट गीत्गे, नाट्यगीते, गझली, लावण्या, डिस्को-रॉक-पॉप गाणी, अन्य भाषांतील गाणी - अशा सर्वच प्रकारच्या संगीतामध्ये आशाताई तेवढ्याच ताकदीने गायल्या आहे.

[[कॅनडा]], [[इंग्लंड]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]], [[स्वीडन]] आदि अनेक देशांत झालेले कार्यक्रम, परकीय संगीतकारांबरोबर केलेले काम, ‘राहुल ॲंन्ड आय’ सारखा अल्बम, लेस्ली लुईबरोबरचे काम असे अनेक नवनवे प्रयोग आशाताई आजही करतात. वयाच्या ७४ व्या वर्षी त्यांनी ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू [[ब्रेट ली]], अभिनेता [[संजय दत्त]] यांच्याबरोबर गाण्याचा प्रयोग केला. ‘आशा अँड फ्रेन्ड्‌स’ या अल्बमचा हा प्रयोग कमालीचा यशस्वी ठरला आहे. अभिजात संगीत कलेला जसे स्थळ-काळ-वेळाचे बंधन नाही, तसेच आशाताईंच्या आवाजालाही या कशाचेच बंधन नाही.

आशा भोसले या मंचावरून एक ‘उत्कृष्ट परफॉर्मर’ म्हणून रसिकांसमोर येतातच, पण त्या स्वयंपाकाची आवड असलेल्या, मुलांना सांभाळणाऱ्या एक परिपूर्ण गृहिणी आहेत; क्रिकेटच्या दर्दी रसिक असलेल्या भारतीय नागरिक आहेत. एवढे यश, मानसन्मान मिळूनही पाय घट्टपणे जमिनीवरच असलेल्या, साधी राहणी असलेल्या स्त्री-कलाकार आहेत. इतर मंगेशकर भावंडांप्रमाणेच त्यांना वडिलांचा (दीनानाथांचा) अभिमान आहे. सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे जुना काळ, प्रचंड कष्ट, धडपड, जुने सहकारी (सहगायक, संगीतकार, गीतकार, सहवादक, स्टुडिओतील कर्मचारी ... इत्यादी) या गोष्टी न विसरणाऱ्या, किंबहुना आवर्जून लक्षात ठेवणाऱ्या आशाताई ह्या एक ‘संवेदनशील माणूस’ आहेत.

== पुरस्कार ==
[[राष्ट्रीय पुरस्कार]], अनेक [[फिल्मफेर पुरस्कार|फिल्मफेअर पुरस्कार]], मध्य प्रदेश सरकारचा [[लता मंगेशकर पुरस्कार]], महाराष्ट्र सरकारचे १५ पेक्षा जास्त पुरस्कार आणि नुकताच  [[इ.स. २००८]] मध्ये मिळालेला पद्मविभूषण पुरस्कार- हे पुरस्कार आशा भोसलेंना बहाल करण्यात आले आहेत. सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे चित्रपट क्षेत्रातील सर्वोच्च पुरस्कार ‘दादासाहेब फाळके सन्मान’ आशाताईंना २०००-२००१ मध्ये देण्यात आला. भारत-पाकिस्तान असोसिएशनचा ‘नाईटिंगेल ऑफ एशिया’ हा पुरस्कार त्यांना प्राप्त झाला आहे. तसेच ब्रिटनचे तत्कालीन पंतप्रधान टोनी ब्लेअर यांच्या हस्ते, बी.बी.सी.आकाशवाणीच्या वतीने [[जीवनगौरव पुरस्कार]]ही त्यांना देण्यात आला.

* महाराष्ट्र सरकारकडून महाराष्ट्रभूषण पुरस्कार (सन २०२१)


{|class=&quot;wikitable&quot;
|- style=&quot;background:#ebf5ff;&quot;
! पुरस्कार 
! प्राप्त
! नामांकने
|-
| [[फिल्मफेर पुरस्कार]]
| ९
| २०
|-
| ग्रॅमी पुरस्कार
| ०
| १
|-
| बंगाली फिल्म जर्नलिस्ट्स' असोसिएशन पुरस्कार
| ४
| ४
|-
| महाराष्ट्र राज्य फिल्म पुरस्कार 
| १८
| १८
|-
| IIFA
| १
| १
|-
| Screen Awards
| १
| १
|-
| Zee Cine
| १
| १
|-
| Mirchi Music
| १
| १
|}

===फिल्मफेअर पुरस्कार===
आशा भोसले यांनी १८ नामांकनांपैकी सात [[फिल्मफेर सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार]] जिंकले आहेत. त्यांनी त्यांचे पहिले दोन पुरस्कार १९६७ आणि १९६८ मध्ये जिंकले, जेव्हा त्यांची मोठी बहीण [[लता मंगेशकर]] अजूनही पुरस्कार स्वीकारत असत (लता मंगेशकर यांनी १९६९ नंतर नवीन प्रतिभेला प्रोत्साहन देण्यासाठी पुरस्काराच्या नामांकनांसाठी आपला विचार केला जाऊ नये अशी विनंती केली होती.) १९७९ मध्ये पुरस्कार मिळाल्यानंतर, आशा भोसले यांनीही आपल्या बहिणीचे अनुकरण केले आणि यापुढे नामांकनांसाठी त्यांच्या नावाचा विचार केला जाऊ नये अशी विनंती केली. असे असूनही, त्या आजपर्यंत या पुरस्काराच्या सर्वाधिक वेळा विजेत्या आहेत, ज्यामध्ये [[अलका याज्ञिक]] यांच्याशी त्यांची बरोबरी आहे. त्यांना नंतर 'रंगीला' चित्रपटासाठी विशेष पुरस्कार आणि २००१ मध्ये जीवनगौरव पुरस्कार देण्यात आला.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.filmibeat.com/celebs/asha-bhosle/awards.html|title = Asha Bhosle Awards &amp; Nominations List}}&lt;/ref&gt;
{|class=&quot;wikitable&quot;
|- style=&quot;background:#ebf5ff;&quot;
!वर्ष
!श्रेणी
!गाणे/नामांकन
!निकाल
|-
|'''१९६७'''
|सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका
|''गरिबाें की सुनो– दस लाख''
| {{won}} 
|-
| '''१९६९''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| परदे में रहने दो – शिकार 
| {{won}} 
|- 
| '''१९७२''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| जिंदगी एक सफर है सुहाना – अंदाज
| {{nom}} 
|-
| '''१९७२''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| पिया तू अब तो आजा 
| {{won}} 
|-
| '''१९७३''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| दम  मारो दम 
| {{won}} 
|-
| '''१९७४''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| जब अंधेरा होता है - राजा रानी 
| {{nom}} 
|- 
| '''१९७४''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| हंगामा हो गया - अनहोनी 
| {{nom}} 
|- 
| '''१९७४''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| होने लगी है रात जवान – नैना 
| {{won}} 
|- 
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| अच्छे समय पर तुम - बिदाई 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ये हवस है तू क्या जाने – हवस 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| चोरी चोरी सोला सिंगार - मनोरंजन 
| {{nom}} 
|- 
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| चैन से हमको कभी – प्राण  जाए पर वचन ना जाए
| {{won}} 
|-
| '''१९७६''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| कल के अपने – अमानुष 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७६''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| सपना मेरा टूट गया - खेल खेल में
| {{nom}} 
|-
| '''१९७७''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ''आय लव्ह यू – बारूद 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७८''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| लायी कहाँ है जिंदगी – टैक्सी  टैक्सी
| {{nom}} 
|-
| '''१९७९''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ओ साथी रे - मुकद्दर का सिकंदर 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७९''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ये मेरा दिल - डॉन 
| {{won}} 
|-
| '''१९९६''' 
| फिल्म फेर विशेष पुरस्कार 
| रंगीला 
| {{won}} 
|-
| '''२००१''' 
| फिल्म  फेर लाइफ टाइम अवार्ड 
|
| {{won}} 
|}

===राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार===
* [[सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिकेसाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] - १९८१, [[उमराव जान]] चित्रपटातील &quot;दिल चीज क्या है&quot; साठी.
* [[सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिकेसाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] - १९८७, [[इजाजत]] चित्रपटातील &quot;मेरा कुछ सामान&quot; साठी.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.filmibeat.com/celebs/asha-bhosle/awards.html|title = Asha Bhosle Awards &amp; Nominations List}}&lt;/ref&gt;

===बेंगॉल फिल्म जर्नलिस्ट्स असोसिएशन (BFJA) पुरस्कार===
{|class=&quot;wikitable&quot;
|- style=&quot;background:#ebf5ff;&quot;
!वर्ष
!श्रेणी
!चित्रपट
!निकाल
|-
| १९६६
|बीएफजेए (BFJA) सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार (हिंदी)
| वक्त
| {{won}} 
|-
| १९६७ 
| बीएफजेए (BFJA) सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार (हिंदी) 
| तीसरी कसम
| {{won}} 
|-
| १९७१ 
| बीएफजेए (BFJA) सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार (बंगाली) 
| मेघ कालो 
| {{won}} 
|- 
| १९८७ 
| बीएफजेए (BFJA) सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार (हिंदी) 
| एक  पल
| {{won}} 
|}
===महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कार===
आशा भोसले या मराठी चित्रपटसृष्टीतील महान पार्श्वगायिका होत्या. त्यांनी सर्वाधिक गाणी मराठी भाषेत गायली आहेत. त्यांना तब्बल १८ वेळा &quot;महाराष्ट्र राज्य चित्रपट सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार&quot; देऊन सन्मानित करण्यात आले आहे, जो एक विक्रम आहे.
===इतर पुरस्कार===
[[File:The President, Smt. Pratibha Devisingh Patil presenting the Padma Vibhushan to Dr.(Smt.) Asha Bhosle, famous playback singer, at an Investiture-I Ceremony, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on May 05, 2008.jpg|thumb|राष्ट्रपती श्रीमती प्रतिभा देवीसिंह पाटील ५ मे २००८ रोजी नवी दिल्लीतील राष्ट्रपती भवन येथे आयोजित एका समारंभात प्रसिद्ध पार्श्वगायिका डॉ. (श्रीमती) आशा भोसले यांना 'पद्मविभूषण' प्रदान करताना]]
* '''१९८७''' : [[नाईटिंगेल ऑफ एशिया]]
* '''१९८९''' : [[मध्य प्रदेश]] सरकारचा [[लता मंगेशकर पुरस्कार]]
* '''१९९७''' : ''लिगसी विथ [[उस्ताद अली अकबर खान]]'' साठी [[ग्रॅमी पुरस्कार]] नामांकन
* '''१९९७''' : ''जानम समझा करो'' साठी स्क्रीन व्हिडिओकॉन पुरस्कार
* '''१९९७''' : ''जानम समझा करो'' साठी सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिकेचा एमटीव्ही (MTV) पुरस्कार
* '''१९९७''' : ''जानम समझा करो'' साठी चॅनेल व्ही  पुरस्कार
* '''१९९९''' : आंतरराष्ट्रीय संगीतातील योगदानासाठी स्क्रीन पुरस्कार&lt;ref&gt;{{cite web |title=Award Winners |url=http://www.expressindia.com/screen/awards/eve.htm |website=[[Screen (magazine)|Screen]] |accessdate=2 October 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/19991022044355/http://www.expressindia.com/screen/awards/eve.htm |archivedate=22 October 1999}}&lt;/ref&gt;
* '''१९९९''' : महाराष्ट्र सरकारचा [[लता मंगेशकर पुरस्कार]]
* '''२०००''' : दादासाहेब फाळके पुरस्कार
* '''२०००''' : सिंगर ऑफ द मिलेनियम (दुबई)
* '''२०००''' : कोल्हापुरी भूषण पुरस्कार
* '''२०००''' : सांगली भूषण पुरस्कार
* '''२०००''' : ओमेगा एक्सलन्स जीवनगौरव पुरस्कार
* '''२०००''' : 'तक्षक' चित्रपटातील ''मुझे रंग दे'' साठी झी गोल्ड बॉलिवूड पुरस्कार
* '''२००१''' : ''कमबख्त इश्क'' साठी एमटीव्ही (MTV) पुरस्कार
* '''२००१''' : दयावती मोदी पुरस्कार
* '''२००२''' : झी सिने - हॉल ऑफ फेम पुरस्कार
* '''२००२''' : जीवनगौरव पुरस्कार
* '''२००२''' : राजर्षी शाहू पुरस्कार
* '''२००२''' : 'लगान' चित्रपटातील ''राधा कैसे ना जले'' साठी झी सिने पुरस्कार
* '''२००२''' : 'लगान' चित्रपटातील ''राधा कैसे ना जले'' साठी स्क्रीन व्हिडिओकॉन पुरस्कार
* '''२००२''' : 'लगान' चित्रपटातील ''राधा कैसे ना जले'' साठी सॅन्सुई मुव्ही पुरस्कार
* '''२००२''' : आयफा (IIFA) सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार
* '''२००२''' : स्टार स्क्रीन सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार
* '''२००२''' : बीबीसी (BBC) जीवनगौरव पुरस्कार (ब्रिटनचे पंतप्रधान टोनी ब्लेअर यांच्या हस्ते प्रदान)
* '''२००३''' : भारतीय संगीतातील उत्कृष्ट योगदानासाठी स्वरालय येसुदास पुरस्कार
* '''२००४''' : फेडरेशन ऑफ इंडियन चेंबर्स ऑफ कॉमर्स अँड इंडस्ट्री (FICCI) तर्फे 'लिव्हिंग लीजेंड' पुरस्कार
* '''२००५''' : एमटीव्ही इमीज, ''आज जाने की जिद ना करो'' साठी सर्वोत्कृष्ट महिला पॉप कलाकार
* '''२००५''' : संगीतातील सर्वात स्टायलिश व्यक्ती (मोस्ट स्टायलिश पीपल इन म्युझिक)
* '''२००८''' : [[पद्मविभूषण पुरस्कार]]
* '''२०११''' : आयफा (IIFA) जीवनगौरव पुरस्कार
* '''२०१२''' : १८ वा वार्षिक कलर्स स्क्रीन जीवनगौरव पुरस्कार
* '''२०१२''' : [[मिर्ची म्युझिक अवॉर्ड्स]] जीवनगौरव पुरस्कार
* '''२०१३''' : पंडित हृदयनाथ जीवनगौरव पुरस्कार
* '''२०१४''' : ग्लोबल इंडियन म्युझिक अकॅडमी अवॉर्ड्स (GiMA) तर्फे म्युझिक लिव्हिंग लीजेंड अवॉर्ड
* '''२०१४''' : दुबई इंटरनॅशनल फिल्म फेस्टिव्हल (DIFF) मध्ये भारतीय चित्रपटसृष्टीतील योगदानाबद्दल जीवनगौरव पुरस्कार
* '''२०१८''' : यश चोप्रा मेमोरियल पुरस्कार
* '''२०१८''' : दीनानाथ मंगेशकर पुरस्कार
* '''२०१८''' : बंग विभूषण पुरस्कार (पश्चिम बंगालचा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार)
* '''२०२१''' : [[महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार]]

==सन्मान==
* अमरावती आणि जळगाव विद्यापीठाकडून साहित्यातील मानद डॉक्टरेट.
* जोधपूर नॅशनल युनिव्हर्सिटीची पहिली 'डॉक्टर ऑफ लिटरेचर' (D.Litt.) पदवी आशा भोसले यांना मिळाली आहे.
* आशा भोसले यांना 'फ्रेडी मर्क्युरी अवॉर्ड'ने देखील सन्मानित करण्यात आले आहे.
* आशा भोसले यांना 'सूर सिंगर पुरस्कार' मिळाला आहे.
* बर्मिंगहॅम फिल्म फेस्टिव्हलने नोव्हेंबर २००२ मध्ये त्यांना विशेष श्रद्धांजली वाहिली.
* गेल्या ५० वर्षांतील पहिल्या २० संगीत आयकॉन्समध्ये आशा भोसले यांचा समावेश होता.
* २०११ मध्ये, 'द एशियन अवॉर्ड्स'मध्ये 'गिनीज बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्ड्स'ने अधिकृतपणे आशा भोसले यांची संगीत इतिहासातील सर्वाधिक गाणी रेकॉर्ड करणाऱ्या कलाकार म्हणून दखल घेतली. १९४३ पासून २० हून अधिक भारतीय भाषांमध्ये ११,००० हून अधिक सोलो, ड्युएट आणि कोरस गाणी रेकॉर्ड केल्याबद्दल त्यांना सेबॅस्टियन को यांच्या हस्ते प्रमाणपत्र देण्यात आले. या कार्यक्रमात त्यांना जीवनगौरव पुरस्कारानेही सन्मानित करण्यात आले.
* ग्रॅमी पुरस्कारासाठी नामांकन मिळालेल्या आशा भोसले या पहिल्या भारतीय गायिका आहेत.

==आशा भोसले पुरस्कार==
२००२सालापासून आशा भोसले  यांच्या वाढदिवसानिमित्त, चित्रपट संगीतात लक्षणीय कामगिरी करणाऱ्या पार्श्वगायकास, अखिल भारतीय नाट्य परिषद (पिंपरी चिंचवड शाखा) आणि काही अन्य संस्थांच्या वतीने ’आशा भोसले पुरस्कार’ दिला जातो.  एक लाख अकरा हजार रुपये रोख व एक स्मृती चिन्ह असे या पुरस्काराचे स्वरूप आहे. २०१३सालापर्यंत हा पुरस्कार [[लता मंगेशकर]], संगीतकार [[खय्याम]], [[रवींद्र जैन]], [[बप्पी लाहिरी]], [[उषा मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]], [[लक्ष्मीकांत प्यारेलाल]] जोडीतले प्यारेलाल, [[कल्याणजी आनंदजी]]मधले आनंदजी, [[अन्नू मलिक]], [[शंकर महादेवन]], [[शिवकुमार शर्मा]], [[सुरेश वाडकर]], [[हरिहरन]] आणि [[सोनू निगम]] यांना मिळाला आहे.

==पुस्तके==
आशा भोसले यांच्या  सांगीतिक आयुष्यावर अनेक पुस्तके आहेत त्यांपैकी काही ही :- 
* Asha Bhosale : A Musical Biography (इंग्रजी, राजू भारतन)

==आशा भोसले यांच्यावरील लेख असलेली पुस्तके== 
* आशा भोसले : नक्षत्रांचे देणे (संपादक - वामन देशपांडे, मोरया प्रकाशन)
* खय्याम (विश्वास नेरुरकर)
* नामांकित (डाॅ. [[अनघा केसकर]])
* मंगेशकर - स्वरांचा कल्पवृक्ष (प्रभाकर तांबट)
* सुरा मी वंदिले (कृष्णकुमार गावंड)

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे ==

{{विकिक्वोटविहार}}
{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:भोसले, आशा}}
[[वर्ग:मराठी गायक]]
[[वर्ग:मराठी पार्श्वगायक]]
[[वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म]]
[[वर्ग:महाराष्ट्र भूषण पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]
[[वर्ग:लता मंगेशकर पुरस्कार विजेते]]</text>
      <sha1>qqcn15tcg5b0wp9px1owif7rz01mw5r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678989</id>
      <parentid>2678988</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T10:12:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <origin>2678989</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46376" sha1="auhavd866vkj71p1y57umgb2bni7jpz" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट व्यक्ती
| चौकट_रुंदी = 
| नाव = आशा भोसले
| चित्र = Asha Bhosle - still 47160 crop.jpg
| चित्र_आकारमान = 
| चित्रशीर्षक = &lt;big&gt;आशा भोसले&lt;/big&gt;
| चित्रशीर्षक_पर्याय = 
| जन्मनाव = 
| जन्म_दिनांक = {{Birth date|1933|09|08}}
| जन्म_स्थान = [[सांगली]], [[मुंबई प्रांत]], [[ब्रिटिश भारत]]
| मृत्यू_दिनांक = {{Death date and age|2026|04|12|1933|09|08}}
| मृत्यू_स्थान = 
| मृत्यू_कारण = 
| कलेवर_सापडलेले_स्थान = 
| चिरविश्रांतिस्थान = 
| चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = 
| निवासस्थान = प्रभुकुंज अपार्टमेंट, पेडर रोड, दक्षिण [[मुंबई]]
| राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]]
| टोपणनावे = 
| वांशिकत्व = 
| नागरिकत्व = [[भारतीय]]
| शिक्षण = 
| प्रशिक्षणसंस्था = 
| पेशा = गायक [[मराठी भाषा|मराठी]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[गुजराती भाषा|गुजराती]]
| कारकीर्द_काळ = १९४३ पासून
| मालक = 
| प्रसिद्ध_कामे = 
| मूळ_गाव = 
| पगार = 
| निव्वळ_मालमत्ता = 
| उंची = 
| वजन = 
| ख्याती = 
| पदवी_हुद्दा = 
| कार्यकाळ = 
| पूर्ववर्ती = 
| परवर्ती = 
| राजकीय_पक्ष = 
| विरोधक = 
| संचालकमंडळ = 
| धर्म = [[हिंदू धर्म|हिंदु]]
| जोडीदार = गणपत राव भोसले, दुसरा विवाह-[[राहुल देव बर्मन]]
| अपत्ये = हेमंत, वर्षा, आनंद
| वडील = [[दीनानाथ मंगेशकर]]
| आई = शेवंती उपाख्य शुद्धमती मंगेशकर (माई मंगेशकर)
| नातेवाईक = [[लता मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]], [[उषा मंगेशकर]]
| पुरस्कार = [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]](२००८), [[ग्रॅमी पुरस्कार]](१९९७), [[दादासाहेब फाळके पुरस्कार]](२०००), [[महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार]] (२०२१)
| स्वाक्षरी = 
| स्वाक्षरीशीर्षक_पर्याय = 
| संकेतस्थळ = http://www.asha-bhonsle.com/
| तळटिपा = 
| संकीर्ण = 
}}
'''आशा भोसले''' ([[सप्टेंबर ८|८ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९३३|१९३३]] - [[१२ एप्रिल]] [[इ.स. २०२६|२०२६]]) या लोकप्रिय [[मराठी]] गायिका होत्या. [[मराठी भाषा|मराठीसह]] [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[गुजराती भाषा|गुजराती]] आणि अनेक भाषांतील चित्रपटांत त्यांनी पार्श्वगायन केले आहे.

सुरांच्या साहाय्याने केवळ महाराष्ट्रातीलच नव्हे तर भारतातील व जगभरातील लोकमनावर अधिराज्य गाजवणारा एक आवाज. त्या गळ्याला गाता येत नाही असे कुठलेच गाणे नाही; तो आवाज चैतन्य निर्माण करू शकत नाही अशी कुठलीच मैफिल नाही:  त्या गळ्याला त्याज्य आहे असा कुठलाच संगीत-प्रकार नाही असे म्हणले जाते. {{संदर्भ हवा}}

==बालपण==
आशा भोसले यांचा जन्म मंगेशकर कुटुंबातला असून त्यांना मास्टर दीनानाथांचा गाण्याचा वारसा मिळाला. ते कलाकार आणि गायक होते. [[लता मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]] आदी भावंडांचे मार्गदर्शन व त्यांची साथ या सगळ्यांतून आशाताईंचा गळा घडत गेला. दीनानाथ मंगेशकरांचे वडील [[कऱ्हाडे ब्राह्मण]] आणि आई देवदासी होत्या. अशा अपत्यांना आता [[गोमंतक मराठा]] म्हणतात.

==कारकीर्द==
आशा भोसले यांनी चित्रपट गायनाची सुरुवात [[माझा बाळ]] या चित्रपटातून केली. १९५० च्या सुमारास त्यांनी हिंदी चित्रपटांतही अनेक गाणी गायली खरी, पण ते चित्रपट विशेष गाजले नाहीत. त्या काळात हिंदी चित्रपटसंगीतावर [[लता मंगेशकर]], [[शमशाद बेगम]], [[गीता दत्त]] अशा  गायिका राज्य करत होत्या. त्यामुळे आशाताईंना संधी मिळणे अवघड होते. या गायिकांच्या राज्यात राहून, गाऊन, आपले वेगळे अस्तित्त्व निर्माण करण्याचे, स्वतःला सिद्ध करण्याचे फार मोठे आव्हान आशाताईंपुढे होते. या दरम्यान त्यांच्या वैयक्तिक आयुष्यातील अडचणी,  मुलांची जबाबदारी, प्रतिकूल परिस्थिती या सगळ्या विपरीत घटकांशी सामना करत करत आशाताईंनी ते आव्हान स्वीकारले आणि ते स्वबळावर, आत्मविश्वासाने यशस्वीपणे पेलून दाखवले.

[[इ.स. १९५७]]- [[इ.स. १९५८]] हे वर्ष आशा भोसले यांचेच होते. [[सचिन देव बर्मन]] यांच्याकडे गाण्याची संधी त्यांना मिळाली. त्या संधीचे त्यांनी सोने केले. कालाबाजार, लाजवंती, नौ दो ग्यारह, चलती का नाम गाडी, सुजाता हे आणि असे असंख्य चित्रपट त्यांनी आपल्या आवाजाने अजरामर केले. पुढची पाच दशके आशाताईंनी गाजवली. अनेक संगीतकारांबरोबर काम केले. अनेक कवींच्या काव्यरचनांना सुरांचे कोंदण दिले. एवढेच नाही तर आपल्या गाण्यांबरोबर त्या चित्रपटांना, त्यांतल्या अभिनेत्रींनादेखील अजरामर केले.

[[ओंकार प्रसाद नय्यर|ओ. पी. नय्यर]] आणि आशाताई एक अफलातून जोडी होती.  [[इ.स. १९६०]]च्या सुमारास नय्यर यांचे संगीत असणारे ‘ऑखोसे जो उतरी है दिलमे’ (फिर वही दिल लाया हूॅं ) हे गाणे;  [[इ.स. १९६५]]चे ''जाइये आप कहॉं'' (मेरे सनम);  [[इ.स. १९६८]] मधील ''वो हसीन दर्द देदो'' (हम साया); ''चैन से हमको कभी'' - अशी अनेक प्रसिद्ध गाणी त्यांनी गायली.

[[राहुल देव बर्मन]] यांच्याबरोबर काम करताना ''पिया तू अब तो आजा'' हे  [[इ.स. १९७१]]चे [[कारवॉं]] चित्रपटातील गीत,  [[इ.स. १९७१]] चेच फिल्मफेर पुरस्कार विजेते ‘दम मारो दम’; ‘जाने जा’ हे  [[इ.स. १९७२]]चे जवानी दिवानीतले गाणे, ही गाणी आशा भोसलेंच्या आवाजाचा नवा बाज दाखवून गेली.  [[इ.स. १९८१]]चा ‘उमराव जान’ हा चित्रपट आशाताईंमधली गझल गायिका रसिकांसमोर घेऊन आला. आशाताईंचा आवाज, खय्याम यांचे संगीत आणि दिल चीज क्या है, इन ऑंखोंकी मस्तीसारखी शब्दरचना हे सगळेच जमून आले. ‘दिल चीज क्या है’ या गीताला  [[इ.स. १९८१]]चा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला. पुढे ‘इजाजत’ चित्रपटातल्या ‘मेरा कुछ सामान’ या त्यांच्या गाण्यालाही  [[इ.स. १९८६]]चा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला.

हिंदीबरोबर आशा भोसलेंची मराठी गाण्यांची कारकीर्द बहरतच होती. [[सुधीर फडके]], [[हेमंत कुमार मुखोपाध्याय|हेमंत कुमार]], [[लता मंगेशकर]], [[सुरेश वाडकर]], [[अनुराधा पौडवाल]] अशा गायक-गायिकांबरोबरची गाणी मराठी रसिकमनात घर करून राहिली आहेत. [[बा.भ. बोरकर|बा. भ. बोरकर]], [[चिंतामणी त्र्यंबक खानोलकर|आरती प्रभू]], [[गजानन दिगंबर माडगूळकर|ग. दि. माडगुळकर]], [[शांता शेळके]], [[सुरेश भट]], [[सुधीर मोघे]] यांच्या कवितांबरोबर [[किशोर कदम|सौमित्र]]सारख्या नव्या दमाच्या कवींच्या कविताही आशाताईंच्याच आवाजात रसिकांपुढे आल्या. सर्व कवींच्या शब्दांना आशाताईंनी सुरेल न्याय दिला. तरुण आहे रात्र अजुनी, जिवलगा राहिले रे दूर, ही वाट दूर जाते, फुलले रे क्षण माझे, झिनी झिनी वाजे, गेले द्यायचे राहूनी, गंध फुलांचा गेला सांगून, आज कुणीतरी यावे, एका तळ्यात होती - अशा लोकप्रिय गीतांची यादी प्रचंड आहे. ‘रेशमाच्या रेघांनी’तला लावणीचा ठसका, ‘सैनिक हो तुमच्यासाठी’तला कृतज्ञता भाव, ‘केव्हा तरी पहाटे’तली हुरहुर, ‘जे वेड मजला लागले’ची गोडी, सगळेच विलक्षण!

त्यांनी ज्यांच्यासाठी गाणी गायली ते संगीतकार, ते गीतकार, त्या अभिनेत्री आणि आशा भोसलेंचा आवाज - या सर्वांच्या परस्परसंबंधांचे संख्यात्मक व गुणात्मकदृष्ट्या वर्णन करणे हे एक अशक्यप्राय काम आहे. त्याचबरोबर आशाताईंनी गायलेली चित्रपटगीते (मराठी, हिंदी व अन्य भाषांतील), भावगीते, गझल, भजने-भक्तिगीते इत्यादी गाण्यांची व संबंधित चित्रपटांची केवळ यादी करायची ठरवली, तरी ते एक आव्हानात्मक काम आहे.

हिंदी चित्रपट गीतांचा विचार करता आशा भोसले यांनी एस.डी.बर्मन यांच्यापासून ते [[ए.आर. रहमान]]पर्यंतच्या विविध कालखंडांतील, अनेक प्रकारच्या संगीतकारांबरोबर काम केले आहे. मराठीतही [[दत्तात्रेय शंकर डावजेकर|दत्ता डावजेकर]]-[[श्रीनिवास खळे]] यांच्यापासून ते [[श्रीधर फडके]] यांच्यापर्यंत असंख्य संगीतकारांच्या रचनांना त्यांनी सुरेल साज चढवला आहे. [[मधुबाला]]-[[मीनाकुमारी]]पासून ते अलीकडच्या [[तब्बू]]-[[ऊर्मिला मातोंडकर|उर्मिला मातोंडकर]]-[[ऐश्वर्या राय]]पर्यंतच्या अभिनेत्रींना त्यांनी आपला आवाज दिला आहे. त्यांनी [[मोहम्मद रफी]], [[किशोर कुमार]] व [[सुधीर फडके]] यांच्याबरोबरचा काळ तर गाजवला आहेच, तसेच त्या आज [[हृषीकेश रानडे]] सारख्या तरुण गायकाबरोबरही गात आहेत. आशाताई आजपर्यंत सुमारे ९०० चित्रपटांशी गायिका म्हणून जोडल्या गेल्या आहेत. तसेच त्यांनी  १४ भाषांमध्ये १२०००हून अधिक गाणी गायली आहेत.

नाच रे मोरा, आईए मेहेरबाँ, दिव्य स्वातंत्र्य रवी (नाट्यगीत), तनहा तनहा यहाँ पे जीना, जिवलगा राहिले रे दूर घर माझे, रंग दे मुझे रंग दे,  सांज ये गोकुळी, जानम समझा करो, मागे उभा मंगेश... ही ‘रेंज’च अफाट आहे, हा आवाकाच अविश्वसनीय आहे. उपशास्त्रीय संगीत, मराठी भावगीते, मराठी-हिंदी चित्रपट गीत्गे, नाट्यगीते, गझली, लावण्या, डिस्को-रॉक-पॉप गाणी, अन्य भाषांतील गाणी - अशा सर्वच प्रकारच्या संगीतामध्ये आशाताई तेवढ्याच ताकदीने गायल्या आहे.

[[कॅनडा]], [[इंग्लंड]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]], [[स्वीडन]] आदि अनेक देशांत झालेले कार्यक्रम, परकीय संगीतकारांबरोबर केलेले काम, ‘राहुल ॲंन्ड आय’ सारखा अल्बम, लेस्ली लुईबरोबरचे काम असे अनेक नवनवे प्रयोग आशाताई आजही करतात. वयाच्या ७४ व्या वर्षी त्यांनी ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू [[ब्रेट ली]], अभिनेता [[संजय दत्त]] यांच्याबरोबर गाण्याचा प्रयोग केला. ‘आशा अँड फ्रेन्ड्‌स’ या अल्बमचा हा प्रयोग कमालीचा यशस्वी ठरला आहे. अभिजात संगीत कलेला जसे स्थळ-काळ-वेळाचे बंधन नाही, तसेच आशाताईंच्या आवाजालाही या कशाचेच बंधन नाही.

आशा भोसले या मंचावरून एक ‘उत्कृष्ट परफॉर्मर’ म्हणून रसिकांसमोर येतातच, पण त्या स्वयंपाकाची आवड असलेल्या, मुलांना सांभाळणाऱ्या एक परिपूर्ण गृहिणी आहेत; क्रिकेटच्या दर्दी रसिक असलेल्या भारतीय नागरिक आहेत. एवढे यश, मानसन्मान मिळूनही पाय घट्टपणे जमिनीवरच असलेल्या, साधी राहणी असलेल्या स्त्री-कलाकार आहेत. इतर मंगेशकर भावंडांप्रमाणेच त्यांना वडिलांचा (दीनानाथांचा) अभिमान आहे. सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे जुना काळ, प्रचंड कष्ट, धडपड, जुने सहकारी (सहगायक, संगीतकार, गीतकार, सहवादक, स्टुडिओतील कर्मचारी ... इत्यादी) या गोष्टी न विसरणाऱ्या, किंबहुना आवर्जून लक्षात ठेवणाऱ्या आशाताई ह्या एक ‘संवेदनशील माणूस’ आहेत.

== मृत्यू ==
११ एप्रिल २०२६ रोजी, थकवा आणि फुफ्फुसाच्या संसर्गामुळे भोसले यांना मुंबईतील [[ब्रिच कँडी रुग्णांलय |ब्रिच कँडी रुग्णांलयात]] दाखल करण्यात आले. त्यांची नात झनाई भोसले हिने सोशल मीडियाद्वारे त्यांच्या प्रवेशाची घोषणा केली आणि उपचारादरम्यान कौटुंबिक गोपनीयतेची विनंती केली.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=11 April 2026 |title=Asha Bhosle hospitalised due to chest infection, says her granddaughter |url=https://www.deccanherald.com/india/maharashtra/asha-bhosle-admitted-to-breach-candy-hospital-after-suspected-heart-attack-3964746 |website=Deccan Herald}}&lt;/ref&gt; दुसऱ्या दिवशी, 'मल्टिपल ऑर्गन फेल्युअर' (अनेक अवयव निकामी होणे) मुळे वयाच्या ९२ व्या वर्षी त्यांचे निधन झाले.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Farzeen |first=Sana |date=2026-04-12 |title=Asha Bhosle, playback icon, dies at 92 in Mumbai |url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/legendary-singer-asha-bhosle-dies-at-mumbai-hospital-2895028-2026-04-12 |access-date=12 April 2026 |website=India Today |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=12 April 2026 |title=Asha Bhosle: The sound of Bollywood dies aged 92 |url=https://www.bbc.com/news/articles/c6ppd0qdp1do |website=BBC}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=12 April 2026 |title=&quot;Asha Bhosle Died Due To Multiple Organ Failure&quot;: Breach Candy Hospital |url=https://www.ndtv.com/entertainment/asha-bhosle-died-due-to-multiple-organ-failure-breach-candy-hospital-11346166 |website=NDTV}}&lt;/ref&gt;

== पुरस्कार ==
[[राष्ट्रीय पुरस्कार]], अनेक [[फिल्मफेर पुरस्कार|फिल्मफेअर पुरस्कार]], मध्य प्रदेश सरकारचा [[लता मंगेशकर पुरस्कार]], महाराष्ट्र सरकारचे १५ पेक्षा जास्त पुरस्कार आणि नुकताच  [[इ.स. २००८]] मध्ये मिळालेला पद्मविभूषण पुरस्कार- हे पुरस्कार आशा भोसलेंना बहाल करण्यात आले आहेत. सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे चित्रपट क्षेत्रातील सर्वोच्च पुरस्कार ‘दादासाहेब फाळके सन्मान’ आशाताईंना २०००-२००१ मध्ये देण्यात आला. भारत-पाकिस्तान असोसिएशनचा ‘नाईटिंगेल ऑफ एशिया’ हा पुरस्कार त्यांना प्राप्त झाला आहे. तसेच ब्रिटनचे तत्कालीन पंतप्रधान टोनी ब्लेअर यांच्या हस्ते, बी.बी.सी.आकाशवाणीच्या वतीने [[जीवनगौरव पुरस्कार]]ही त्यांना देण्यात आला.

* महाराष्ट्र सरकारकडून महाराष्ट्रभूषण पुरस्कार (सन २०२१)


{|class=&quot;wikitable&quot;
|- style=&quot;background:#ebf5ff;&quot;
! पुरस्कार 
! प्राप्त
! नामांकने
|-
| [[फिल्मफेर पुरस्कार]]
| ९
| २०
|-
| ग्रॅमी पुरस्कार
| ०
| १
|-
| बंगाली फिल्म जर्नलिस्ट्स' असोसिएशन पुरस्कार
| ४
| ४
|-
| महाराष्ट्र राज्य फिल्म पुरस्कार 
| १८
| १८
|-
| IIFA
| १
| १
|-
| Screen Awards
| १
| १
|-
| Zee Cine
| १
| १
|-
| Mirchi Music
| १
| १
|}

===फिल्मफेअर पुरस्कार===
आशा भोसले यांनी १८ नामांकनांपैकी सात [[फिल्मफेर सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार]] जिंकले आहेत. त्यांनी त्यांचे पहिले दोन पुरस्कार १९६७ आणि १९६८ मध्ये जिंकले, जेव्हा त्यांची मोठी बहीण [[लता मंगेशकर]] अजूनही पुरस्कार स्वीकारत असत (लता मंगेशकर यांनी १९६९ नंतर नवीन प्रतिभेला प्रोत्साहन देण्यासाठी पुरस्काराच्या नामांकनांसाठी आपला विचार केला जाऊ नये अशी विनंती केली होती.) १९७९ मध्ये पुरस्कार मिळाल्यानंतर, आशा भोसले यांनीही आपल्या बहिणीचे अनुकरण केले आणि यापुढे नामांकनांसाठी त्यांच्या नावाचा विचार केला जाऊ नये अशी विनंती केली. असे असूनही, त्या आजपर्यंत या पुरस्काराच्या सर्वाधिक वेळा विजेत्या आहेत, ज्यामध्ये [[अलका याज्ञिक]] यांच्याशी त्यांची बरोबरी आहे. त्यांना नंतर 'रंगीला' चित्रपटासाठी विशेष पुरस्कार आणि २००१ मध्ये जीवनगौरव पुरस्कार देण्यात आला.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.filmibeat.com/celebs/asha-bhosle/awards.html|title = Asha Bhosle Awards &amp; Nominations List}}&lt;/ref&gt;
{|class=&quot;wikitable&quot;
|- style=&quot;background:#ebf5ff;&quot;
!वर्ष
!श्रेणी
!गाणे/नामांकन
!निकाल
|-
|'''१९६७'''
|सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका
|''गरिबाें की सुनो– दस लाख''
| {{won}} 
|-
| '''१९६९''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| परदे में रहने दो – शिकार 
| {{won}} 
|- 
| '''१९७२''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| जिंदगी एक सफर है सुहाना – अंदाज
| {{nom}} 
|-
| '''१९७२''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| पिया तू अब तो आजा 
| {{won}} 
|-
| '''१९७३''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| दम  मारो दम 
| {{won}} 
|-
| '''१९७४''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| जब अंधेरा होता है - राजा रानी 
| {{nom}} 
|- 
| '''१९७४''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| हंगामा हो गया - अनहोनी 
| {{nom}} 
|- 
| '''१९७४''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| होने लगी है रात जवान – नैना 
| {{won}} 
|- 
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| अच्छे समय पर तुम - बिदाई 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ये हवस है तू क्या जाने – हवस 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| चोरी चोरी सोला सिंगार - मनोरंजन 
| {{nom}} 
|- 
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| चैन से हमको कभी – प्राण  जाए पर वचन ना जाए
| {{won}} 
|-
| '''१९७६''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| कल के अपने – अमानुष 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७६''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| सपना मेरा टूट गया - खेल खेल में
| {{nom}} 
|-
| '''१९७७''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ''आय लव्ह यू – बारूद 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७८''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| लायी कहाँ है जिंदगी – टैक्सी  टैक्सी
| {{nom}} 
|-
| '''१९७९''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ओ साथी रे - मुकद्दर का सिकंदर 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७९''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ये मेरा दिल - डॉन 
| {{won}} 
|-
| '''१९९६''' 
| फिल्म फेर विशेष पुरस्कार 
| रंगीला 
| {{won}} 
|-
| '''२००१''' 
| फिल्म  फेर लाइफ टाइम अवार्ड 
|
| {{won}} 
|}

===राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार===
* [[सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिकेसाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] - १९८१, [[उमराव जान]] चित्रपटातील &quot;दिल चीज क्या है&quot; साठी.
* [[सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिकेसाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] - १९८७, [[इजाजत]] चित्रपटातील &quot;मेरा कुछ सामान&quot; साठी.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.filmibeat.com/celebs/asha-bhosle/awards.html|title = Asha Bhosle Awards &amp; Nominations List}}&lt;/ref&gt;

===बेंगॉल फिल्म जर्नलिस्ट्स असोसिएशन (BFJA) पुरस्कार===
{|class=&quot;wikitable&quot;
|- style=&quot;background:#ebf5ff;&quot;
!वर्ष
!श्रेणी
!चित्रपट
!निकाल
|-
| १९६६
|बीएफजेए (BFJA) सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार (हिंदी)
| वक्त
| {{won}} 
|-
| १९६७ 
| बीएफजेए (BFJA) सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार (हिंदी) 
| तीसरी कसम
| {{won}} 
|-
| १९७१ 
| बीएफजेए (BFJA) सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार (बंगाली) 
| मेघ कालो 
| {{won}} 
|- 
| १९८७ 
| बीएफजेए (BFJA) सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार (हिंदी) 
| एक  पल
| {{won}} 
|}
===महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कार===
आशा भोसले या मराठी चित्रपटसृष्टीतील महान पार्श्वगायिका होत्या. त्यांनी सर्वाधिक गाणी मराठी भाषेत गायली आहेत. त्यांना तब्बल १८ वेळा &quot;महाराष्ट्र राज्य चित्रपट सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार&quot; देऊन सन्मानित करण्यात आले आहे, जो एक विक्रम आहे.
===इतर पुरस्कार===
[[File:The President, Smt. Pratibha Devisingh Patil presenting the Padma Vibhushan to Dr.(Smt.) Asha Bhosle, famous playback singer, at an Investiture-I Ceremony, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on May 05, 2008.jpg|thumb|राष्ट्रपती श्रीमती प्रतिभा देवीसिंह पाटील ५ मे २००८ रोजी नवी दिल्लीतील राष्ट्रपती भवन येथे आयोजित एका समारंभात प्रसिद्ध पार्श्वगायिका डॉ. (श्रीमती) आशा भोसले यांना 'पद्मविभूषण' प्रदान करताना]]
* '''१९८७''' : [[नाईटिंगेल ऑफ एशिया]]
* '''१९८९''' : [[मध्य प्रदेश]] सरकारचा [[लता मंगेशकर पुरस्कार]]
* '''१९९७''' : ''लिगसी विथ [[उस्ताद अली अकबर खान]]'' साठी [[ग्रॅमी पुरस्कार]] नामांकन
* '''१९९७''' : ''जानम समझा करो'' साठी स्क्रीन व्हिडिओकॉन पुरस्कार
* '''१९९७''' : ''जानम समझा करो'' साठी सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिकेचा एमटीव्ही (MTV) पुरस्कार
* '''१९९७''' : ''जानम समझा करो'' साठी चॅनेल व्ही  पुरस्कार
* '''१९९९''' : आंतरराष्ट्रीय संगीतातील योगदानासाठी स्क्रीन पुरस्कार&lt;ref&gt;{{cite web |title=Award Winners |url=http://www.expressindia.com/screen/awards/eve.htm |website=[[Screen (magazine)|Screen]] |accessdate=2 October 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/19991022044355/http://www.expressindia.com/screen/awards/eve.htm |archivedate=22 October 1999}}&lt;/ref&gt;
* '''१९९९''' : महाराष्ट्र सरकारचा [[लता मंगेशकर पुरस्कार]]
* '''२०००''' : दादासाहेब फाळके पुरस्कार
* '''२०००''' : सिंगर ऑफ द मिलेनियम (दुबई)
* '''२०००''' : कोल्हापुरी भूषण पुरस्कार
* '''२०००''' : सांगली भूषण पुरस्कार
* '''२०००''' : ओमेगा एक्सलन्स जीवनगौरव पुरस्कार
* '''२०००''' : 'तक्षक' चित्रपटातील ''मुझे रंग दे'' साठी झी गोल्ड बॉलिवूड पुरस्कार
* '''२००१''' : ''कमबख्त इश्क'' साठी एमटीव्ही (MTV) पुरस्कार
* '''२००१''' : दयावती मोदी पुरस्कार
* '''२००२''' : झी सिने - हॉल ऑफ फेम पुरस्कार
* '''२००२''' : जीवनगौरव पुरस्कार
* '''२००२''' : राजर्षी शाहू पुरस्कार
* '''२००२''' : 'लगान' चित्रपटातील ''राधा कैसे ना जले'' साठी झी सिने पुरस्कार
* '''२००२''' : 'लगान' चित्रपटातील ''राधा कैसे ना जले'' साठी स्क्रीन व्हिडिओकॉन पुरस्कार
* '''२००२''' : 'लगान' चित्रपटातील ''राधा कैसे ना जले'' साठी सॅन्सुई मुव्ही पुरस्कार
* '''२००२''' : आयफा (IIFA) सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार
* '''२००२''' : स्टार स्क्रीन सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार
* '''२००२''' : बीबीसी (BBC) जीवनगौरव पुरस्कार (ब्रिटनचे पंतप्रधान टोनी ब्लेअर यांच्या हस्ते प्रदान)
* '''२००३''' : भारतीय संगीतातील उत्कृष्ट योगदानासाठी स्वरालय येसुदास पुरस्कार
* '''२००४''' : फेडरेशन ऑफ इंडियन चेंबर्स ऑफ कॉमर्स अँड इंडस्ट्री (FICCI) तर्फे 'लिव्हिंग लीजेंड' पुरस्कार
* '''२००५''' : एमटीव्ही इमीज, ''आज जाने की जिद ना करो'' साठी सर्वोत्कृष्ट महिला पॉप कलाकार
* '''२००५''' : संगीतातील सर्वात स्टायलिश व्यक्ती (मोस्ट स्टायलिश पीपल इन म्युझिक)
* '''२००८''' : [[पद्मविभूषण पुरस्कार]]
* '''२०११''' : आयफा (IIFA) जीवनगौरव पुरस्कार
* '''२०१२''' : १८ वा वार्षिक कलर्स स्क्रीन जीवनगौरव पुरस्कार
* '''२०१२''' : [[मिर्ची म्युझिक अवॉर्ड्स]] जीवनगौरव पुरस्कार
* '''२०१३''' : पंडित हृदयनाथ जीवनगौरव पुरस्कार
* '''२०१४''' : ग्लोबल इंडियन म्युझिक अकॅडमी अवॉर्ड्स (GiMA) तर्फे म्युझिक लिव्हिंग लीजेंड अवॉर्ड
* '''२०१४''' : दुबई इंटरनॅशनल फिल्म फेस्टिव्हल (DIFF) मध्ये भारतीय चित्रपटसृष्टीतील योगदानाबद्दल जीवनगौरव पुरस्कार
* '''२०१८''' : यश चोप्रा मेमोरियल पुरस्कार
* '''२०१८''' : दीनानाथ मंगेशकर पुरस्कार
* '''२०१८''' : बंग विभूषण पुरस्कार (पश्चिम बंगालचा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार)
* '''२०२१''' : [[महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार]]

==सन्मान==
* अमरावती आणि जळगाव विद्यापीठाकडून साहित्यातील मानद डॉक्टरेट.
* जोधपूर नॅशनल युनिव्हर्सिटीची पहिली 'डॉक्टर ऑफ लिटरेचर' (D.Litt.) पदवी आशा भोसले यांना मिळाली आहे.
* आशा भोसले यांना 'फ्रेडी मर्क्युरी अवॉर्ड'ने देखील सन्मानित करण्यात आले आहे.
* आशा भोसले यांना 'सूर सिंगर पुरस्कार' मिळाला आहे.
* बर्मिंगहॅम फिल्म फेस्टिव्हलने नोव्हेंबर २००२ मध्ये त्यांना विशेष श्रद्धांजली वाहिली.
* गेल्या ५० वर्षांतील पहिल्या २० संगीत आयकॉन्समध्ये आशा भोसले यांचा समावेश होता.
* २०११ मध्ये, 'द एशियन अवॉर्ड्स'मध्ये 'गिनीज बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्ड्स'ने अधिकृतपणे आशा भोसले यांची संगीत इतिहासातील सर्वाधिक गाणी रेकॉर्ड करणाऱ्या कलाकार म्हणून दखल घेतली. १९४३ पासून २० हून अधिक भारतीय भाषांमध्ये ११,००० हून अधिक सोलो, ड्युएट आणि कोरस गाणी रेकॉर्ड केल्याबद्दल त्यांना सेबॅस्टियन को यांच्या हस्ते प्रमाणपत्र देण्यात आले. या कार्यक्रमात त्यांना जीवनगौरव पुरस्कारानेही सन्मानित करण्यात आले.
* ग्रॅमी पुरस्कारासाठी नामांकन मिळालेल्या आशा भोसले या पहिल्या भारतीय गायिका आहेत.

==आशा भोसले पुरस्कार==
२००२सालापासून आशा भोसले  यांच्या वाढदिवसानिमित्त, चित्रपट संगीतात लक्षणीय कामगिरी करणाऱ्या पार्श्वगायकास, अखिल भारतीय नाट्य परिषद (पिंपरी चिंचवड शाखा) आणि काही अन्य संस्थांच्या वतीने ’आशा भोसले पुरस्कार’ दिला जातो.  एक लाख अकरा हजार रुपये रोख व एक स्मृती चिन्ह असे या पुरस्काराचे स्वरूप आहे. २०१३सालापर्यंत हा पुरस्कार [[लता मंगेशकर]], संगीतकार [[खय्याम]], [[रवींद्र जैन]], [[बप्पी लाहिरी]], [[उषा मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]], [[लक्ष्मीकांत प्यारेलाल]] जोडीतले प्यारेलाल, [[कल्याणजी आनंदजी]]मधले आनंदजी, [[अन्नू मलिक]], [[शंकर महादेवन]], [[शिवकुमार शर्मा]], [[सुरेश वाडकर]], [[हरिहरन]] आणि [[सोनू निगम]] यांना मिळाला आहे.

==पुस्तके==
आशा भोसले यांच्या  सांगीतिक आयुष्यावर अनेक पुस्तके आहेत त्यांपैकी काही ही :- 
* Asha Bhosale : A Musical Biography (इंग्रजी, राजू भारतन)

==आशा भोसले यांच्यावरील लेख असलेली पुस्तके== 
* आशा भोसले : नक्षत्रांचे देणे (संपादक - वामन देशपांडे, मोरया प्रकाशन)
* खय्याम (विश्वास नेरुरकर)
* नामांकित (डाॅ. [[अनघा केसकर]])
* मंगेशकर - स्वरांचा कल्पवृक्ष (प्रभाकर तांबट)
* सुरा मी वंदिले (कृष्णकुमार गावंड)

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे ==

{{विकिक्वोटविहार}}
{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:भोसले, आशा}}
[[वर्ग:मराठी गायक]]
[[वर्ग:मराठी पार्श्वगायक]]
[[वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म]]
[[वर्ग:महाराष्ट्र भूषण पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]
[[वर्ग:लता मंगेशकर पुरस्कार विजेते]]</text>
      <sha1>auhavd866vkj71p1y57umgb2bni7jpz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678990</id>
      <parentid>2678989</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T10:19:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>/* कारकीर्द */अविश्वकोशिय मजकूर</comment>
      <origin>2678990</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44499" sha1="nfvyb6nui35yrkfentj0xoyyxge5ux6" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट व्यक्ती
| चौकट_रुंदी = 
| नाव = आशा भोसले
| चित्र = Asha Bhosle - still 47160 crop.jpg
| चित्र_आकारमान = 
| चित्रशीर्षक = &lt;big&gt;आशा भोसले&lt;/big&gt;
| चित्रशीर्षक_पर्याय = 
| जन्मनाव = 
| जन्म_दिनांक = {{Birth date|1933|09|08}}
| जन्म_स्थान = [[सांगली]], [[मुंबई प्रांत]], [[ब्रिटिश भारत]]
| मृत्यू_दिनांक = {{Death date and age|2026|04|12|1933|09|08}}
| मृत्यू_स्थान = 
| मृत्यू_कारण = 
| कलेवर_सापडलेले_स्थान = 
| चिरविश्रांतिस्थान = 
| चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = 
| निवासस्थान = प्रभुकुंज अपार्टमेंट, पेडर रोड, दक्षिण [[मुंबई]]
| राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]]
| टोपणनावे = 
| वांशिकत्व = 
| नागरिकत्व = [[भारतीय]]
| शिक्षण = 
| प्रशिक्षणसंस्था = 
| पेशा = गायक [[मराठी भाषा|मराठी]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[गुजराती भाषा|गुजराती]]
| कारकीर्द_काळ = १९४३ पासून
| मालक = 
| प्रसिद्ध_कामे = 
| मूळ_गाव = 
| पगार = 
| निव्वळ_मालमत्ता = 
| उंची = 
| वजन = 
| ख्याती = 
| पदवी_हुद्दा = 
| कार्यकाळ = 
| पूर्ववर्ती = 
| परवर्ती = 
| राजकीय_पक्ष = 
| विरोधक = 
| संचालकमंडळ = 
| धर्म = [[हिंदू धर्म|हिंदु]]
| जोडीदार = गणपत राव भोसले, दुसरा विवाह-[[राहुल देव बर्मन]]
| अपत्ये = हेमंत, वर्षा, आनंद
| वडील = [[दीनानाथ मंगेशकर]]
| आई = शेवंती उपाख्य शुद्धमती मंगेशकर (माई मंगेशकर)
| नातेवाईक = [[लता मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]], [[उषा मंगेशकर]]
| पुरस्कार = [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]](२००८), [[ग्रॅमी पुरस्कार]](१९९७), [[दादासाहेब फाळके पुरस्कार]](२०००), [[महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार]] (२०२१)
| स्वाक्षरी = 
| स्वाक्षरीशीर्षक_पर्याय = 
| संकेतस्थळ = http://www.asha-bhonsle.com/
| तळटिपा = 
| संकीर्ण = 
}}
'''आशा भोसले''' ([[सप्टेंबर ८|८ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९३३|१९३३]] - [[१२ एप्रिल]] [[इ.स. २०२६|२०२६]]) या लोकप्रिय [[मराठी]] गायिका होत्या. [[मराठी भाषा|मराठीसह]] [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[गुजराती भाषा|गुजराती]] आणि अनेक भाषांतील चित्रपटांत त्यांनी पार्श्वगायन केले आहे.

सुरांच्या साहाय्याने केवळ महाराष्ट्रातीलच नव्हे तर भारतातील व जगभरातील लोकमनावर अधिराज्य गाजवणारा एक आवाज. त्या गळ्याला गाता येत नाही असे कुठलेच गाणे नाही; तो आवाज चैतन्य निर्माण करू शकत नाही अशी कुठलीच मैफिल नाही:  त्या गळ्याला त्याज्य आहे असा कुठलाच संगीत-प्रकार नाही असे म्हणले जाते. {{संदर्भ हवा}}

==बालपण==
आशा भोसले यांचा जन्म मंगेशकर कुटुंबातला असून त्यांना मास्टर दीनानाथांचा गाण्याचा वारसा मिळाला. ते कलाकार आणि गायक होते. [[लता मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]] आदी भावंडांचे मार्गदर्शन व त्यांची साथ या सगळ्यांतून आशाताईंचा गळा घडत गेला. दीनानाथ मंगेशकरांचे वडील [[कऱ्हाडे ब्राह्मण]] आणि आई देवदासी होत्या. अशा अपत्यांना आता [[गोमंतक मराठा]] म्हणतात.

==कारकीर्द==
आशा भोसले यांनी चित्रपट गायनाची सुरुवात [[माझा बाळ]] या चित्रपटातून केली. १९५० च्या सुमारास त्यांनी हिंदी चित्रपटांतही अनेक गाणी गायली खरी, पण ते चित्रपट विशेष गाजले नाहीत. त्या काळात हिंदी चित्रपटसंगीतावर [[लता मंगेशकर]], [[शमशाद बेगम]], [[गीता दत्त]] अशा  गायिका राज्य करत होत्या. त्यामुळे आशाताईंना संधी मिळणे अवघड होते. या गायिकांच्या राज्यात राहून, गाऊन, आपले वेगळे अस्तित्त्व निर्माण करण्याचे, स्वतःला सिद्ध करण्याचे फार मोठे आव्हान आशाताईंपुढे होते. या दरम्यान त्यांच्या वैयक्तिक आयुष्यातील अडचणी,  मुलांची जबाबदारी, प्रतिकूल परिस्थिती या सगळ्या विपरीत घटकांशी सामना करत करत आशाताईंनी ते आव्हान स्वीकारले आणि ते स्वबळावर, आत्मविश्वासाने यशस्वीपणे पेलून दाखवले.

[[इ.स. १९५७]]- [[इ.स. १९५८]] हे वर्ष आशा भोसले यांचेच होते. [[सचिन देव बर्मन]] यांच्याकडे गाण्याची संधी त्यांना मिळाली. त्या संधीचे त्यांनी सोने केले. कालाबाजार, लाजवंती, नौ दो ग्यारह, चलती का नाम गाडी, सुजाता हे आणि असे असंख्य चित्रपट त्यांनी आपल्या आवाजाने अजरामर केले. पुढची पाच दशके आशाताईंनी गाजवली. अनेक संगीतकारांबरोबर काम केले. अनेक कवींच्या काव्यरचनांना सुरांचे कोंदण दिले. एवढेच नाही तर आपल्या गाण्यांबरोबर त्या चित्रपटांना, त्यांतल्या अभिनेत्रींनादेखील अजरामर केले.

[[ओंकार प्रसाद नय्यर|ओ. पी. नय्यर]] आणि आशाताई एक अफलातून जोडी होती.  [[इ.स. १९६०]]च्या सुमारास नय्यर यांचे संगीत असणारे ‘ऑखोसे जो उतरी है दिलमे’ (फिर वही दिल लाया हूॅं ) हे गाणे;  [[इ.स. १९६५]]चे ''जाइये आप कहॉं'' (मेरे सनम);  [[इ.स. १९६८]] मधील ''वो हसीन दर्द देदो'' (हम साया); ''चैन से हमको कभी'' - अशी अनेक प्रसिद्ध गाणी त्यांनी गायली.

[[राहुल देव बर्मन]] यांच्याबरोबर काम करताना ''पिया तू अब तो आजा'' हे  [[इ.स. १९७१]]चे [[कारवॉं]] चित्रपटातील गीत,  [[इ.स. १९७१]] चेच फिल्मफेर पुरस्कार विजेते ‘दम मारो दम’; ‘जाने जा’ हे  [[इ.स. १९७२]]चे जवानी दिवानीतले गाणे, ही गाणी आशा भोसलेंच्या आवाजाचा नवा बाज दाखवून गेली.  [[इ.स. १९८१]]चा ‘उमराव जान’ हा चित्रपट आशाताईंमधली गझल गायिका रसिकांसमोर घेऊन आला. आशाताईंचा आवाज, खय्याम यांचे संगीत आणि दिल चीज क्या है, इन ऑंखोंकी मस्तीसारखी शब्दरचना हे सगळेच जमून आले. ‘दिल चीज क्या है’ या गीताला  [[इ.स. १९८१]]चा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला. पुढे ‘इजाजत’ चित्रपटातल्या ‘मेरा कुछ सामान’ या त्यांच्या गाण्यालाही  [[इ.स. १९८६]]चा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला.

हिंदीबरोबर आशा भोसलेंची मराठी गाण्यांची कारकीर्द बहरतच होती. [[सुधीर फडके]], [[हेमंत कुमार मुखोपाध्याय|हेमंत कुमार]], [[लता मंगेशकर]], [[सुरेश वाडकर]], [[अनुराधा पौडवाल]] अशा गायक-गायिकांबरोबरची गाणी मराठी रसिकमनात घर करून राहिली आहेत. [[बा.भ. बोरकर|बा. भ. बोरकर]], [[चिंतामणी त्र्यंबक खानोलकर|आरती प्रभू]], [[गजानन दिगंबर माडगूळकर|ग. दि. माडगुळकर]], [[शांता शेळके]], [[सुरेश भट]], [[सुधीर मोघे]] यांच्या कवितांबरोबर [[किशोर कदम|सौमित्र]]सारख्या नव्या दमाच्या कवींच्या कविताही आशाताईंच्याच आवाजात रसिकांपुढे आल्या. सर्व कवींच्या शब्दांना आशाताईंनी सुरेल न्याय दिला. तरुण आहे रात्र अजुनी, जिवलगा राहिले रे दूर, ही वाट दूर जाते, फुलले रे क्षण माझे, झिनी झिनी वाजे, गेले द्यायचे राहूनी, गंध फुलांचा गेला सांगून, आज कुणीतरी यावे, एका तळ्यात होती - अशा लोकप्रिय गीतांची यादी प्रचंड आहे. जसे की, ‘रेशमाच्या रेघांनी’तला लावणीचा ठसका, ‘सैनिक हो तुमच्यासाठी’तला कृतज्ञता भाव, ‘केव्हा तरी पहाटे’तली हुरहुर, ‘जे वेड मजला लागले’ इत्यादी.

त्यांनी ज्यांच्यासाठी गाणी गायली ते संगीतकार, ते गीतकार, त्या अभिनेत्री आणि आशा भोसलेंचा आवाज - या सर्वांच्या परस्परसंबंधांचे संख्यात्मक व गुणात्मकदृष्ट्या वर्णन करणे हे एक अशक्यप्राय काम आहे. त्याचबरोबर आशाताईंनी गायलेली चित्रपटगीते (मराठी, हिंदी व अन्य भाषांतील), भावगीते, गझल, भजने-भक्तिगीते इत्यादी गाण्यांची व संबंधित चित्रपटांची केवळ यादी करायची ठरवली, तरी ते एक आव्हानात्मक काम आहे.

हिंदी चित्रपट गीतांचा विचार करता आशा भोसले यांनी एस.डी.बर्मन यांच्यापासून ते [[ए.आर. रहमान]]पर्यंतच्या विविध कालखंडांतील, अनेक प्रकारच्या संगीतकारांबरोबर काम केले आहे. मराठीतही [[दत्तात्रेय शंकर डावजेकर|दत्ता डावजेकर]]-[[श्रीनिवास खळे]] यांच्यापासून ते [[श्रीधर फडके]] यांच्यापर्यंत असंख्य संगीतकारांच्या रचनांना त्यांनी सुरेल साज चढवला आहे. [[मधुबाला]]-[[मीनाकुमारी]]पासून ते अलीकडच्या [[तब्बू]]-[[ऊर्मिला मातोंडकर|उर्मिला मातोंडकर]]-[[ऐश्वर्या राय]]पर्यंतच्या अभिनेत्रींना त्यांनी आपला आवाज दिला आहे. त्यांनी [[मोहम्मद रफी]], [[किशोर कुमार]] व [[सुधीर फडके]] यांच्याबरोबरचा काळ तर गाजवला आहेच, तसेच त्या आज [[हृषीकेश रानडे]] सारख्या तरुण गायकाबरोबरही गात आहेत. आशाताई आजपर्यंत सुमारे ९०० चित्रपटांशी गायिका म्हणून जोडल्या गेल्या आहेत. तसेच त्यांनी  १४ भाषांमध्ये १२०००हून अधिक गाणी गायली आहेत.

नाच रे मोरा, आईए मेहेरबाँ, दिव्य स्वातंत्र्य रवी (नाट्यगीत), तनहा तनहा यहाँ पे जीना, जिवलगा राहिले रे दूर घर माझे, रंग दे मुझे रंग दे,  सांज ये गोकुळी, जानम समझा करो, मागे उभा मंगेश... ही ‘रेंज’च अफाट आहे, हा आवाकाच अविश्वसनीय आहे. उपशास्त्रीय संगीत, मराठी भावगीते, मराठी-हिंदी चित्रपट गीत्गे, नाट्यगीते, गझली, लावण्या, डिस्को-रॉक-पॉप गाणी, अन्य भाषांतील गाणी - अशा सर्वच प्रकारच्या संगीतामध्ये आशाताई तेवढ्याच ताकदीने गायल्या आहे.

[[कॅनडा]], [[इंग्लंड]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]], [[स्वीडन]] आदि अनेक देशांत झालेले कार्यक्रम, परकीय संगीतकारांबरोबर केलेले काम, ‘राहुल ॲंन्ड आय’ सारखा अल्बम, लेस्ली लुईबरोबरचे काम असे अनेक नवनवे प्रयोग आशाताई आजही करतात. वयाच्या ७४ व्या वर्षी त्यांनी ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू [[ब्रेट ली]], अभिनेता [[संजय दत्त]] यांच्याबरोबर गाण्याचा प्रयोग केला. ‘आशा अँड फ्रेन्ड्‌स’ या अल्बमचा हा प्रयोग कमालीचा यशस्वी ठरला आहे.

== मृत्यू ==
११ एप्रिल २०२६ रोजी, थकवा आणि फुफ्फुसाच्या संसर्गामुळे भोसले यांना मुंबईतील [[ब्रिच कँडी रुग्णांलय |ब्रिच कँडी रुग्णांलयात]] दाखल करण्यात आले. त्यांची नात झनाई भोसले हिने सोशल मीडियाद्वारे त्यांच्या प्रवेशाची घोषणा केली आणि उपचारादरम्यान कौटुंबिक गोपनीयतेची विनंती केली.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=11 April 2026 |title=Asha Bhosle hospitalised due to chest infection, says her granddaughter |url=https://www.deccanherald.com/india/maharashtra/asha-bhosle-admitted-to-breach-candy-hospital-after-suspected-heart-attack-3964746 |website=Deccan Herald}}&lt;/ref&gt; दुसऱ्या दिवशी, 'मल्टिपल ऑर्गन फेल्युअर' (अनेक अवयव निकामी होणे) मुळे वयाच्या ९२ व्या वर्षी त्यांचे निधन झाले.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Farzeen |first=Sana |date=2026-04-12 |title=Asha Bhosle, playback icon, dies at 92 in Mumbai |url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/legendary-singer-asha-bhosle-dies-at-mumbai-hospital-2895028-2026-04-12 |access-date=12 April 2026 |website=India Today |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=12 April 2026 |title=Asha Bhosle: The sound of Bollywood dies aged 92 |url=https://www.bbc.com/news/articles/c6ppd0qdp1do |website=BBC}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=12 April 2026 |title=&quot;Asha Bhosle Died Due To Multiple Organ Failure&quot;: Breach Candy Hospital |url=https://www.ndtv.com/entertainment/asha-bhosle-died-due-to-multiple-organ-failure-breach-candy-hospital-11346166 |website=NDTV}}&lt;/ref&gt;

== पुरस्कार ==
[[राष्ट्रीय पुरस्कार]], अनेक [[फिल्मफेर पुरस्कार|फिल्मफेअर पुरस्कार]], मध्य प्रदेश सरकारचा [[लता मंगेशकर पुरस्कार]], महाराष्ट्र सरकारचे १५ पेक्षा जास्त पुरस्कार आणि नुकताच  [[इ.स. २००८]] मध्ये मिळालेला पद्मविभूषण पुरस्कार- हे पुरस्कार आशा भोसलेंना बहाल करण्यात आले आहेत. सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे चित्रपट क्षेत्रातील सर्वोच्च पुरस्कार ‘दादासाहेब फाळके सन्मान’ आशाताईंना २०००-२००१ मध्ये देण्यात आला. भारत-पाकिस्तान असोसिएशनचा ‘नाईटिंगेल ऑफ एशिया’ हा पुरस्कार त्यांना प्राप्त झाला आहे. तसेच ब्रिटनचे तत्कालीन पंतप्रधान टोनी ब्लेअर यांच्या हस्ते, बी.बी.सी.आकाशवाणीच्या वतीने [[जीवनगौरव पुरस्कार]]ही त्यांना देण्यात आला.

* महाराष्ट्र सरकारकडून महाराष्ट्रभूषण पुरस्कार (सन २०२१)


{|class=&quot;wikitable&quot;
|- style=&quot;background:#ebf5ff;&quot;
! पुरस्कार 
! प्राप्त
! नामांकने
|-
| [[फिल्मफेर पुरस्कार]]
| ९
| २०
|-
| ग्रॅमी पुरस्कार
| ०
| १
|-
| बंगाली फिल्म जर्नलिस्ट्स' असोसिएशन पुरस्कार
| ४
| ४
|-
| महाराष्ट्र राज्य फिल्म पुरस्कार 
| १८
| १८
|-
| IIFA
| १
| १
|-
| Screen Awards
| १
| १
|-
| Zee Cine
| १
| १
|-
| Mirchi Music
| १
| १
|}

===फिल्मफेअर पुरस्कार===
आशा भोसले यांनी १८ नामांकनांपैकी सात [[फिल्मफेर सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार]] जिंकले आहेत. त्यांनी त्यांचे पहिले दोन पुरस्कार १९६७ आणि १९६८ मध्ये जिंकले, जेव्हा त्यांची मोठी बहीण [[लता मंगेशकर]] अजूनही पुरस्कार स्वीकारत असत (लता मंगेशकर यांनी १९६९ नंतर नवीन प्रतिभेला प्रोत्साहन देण्यासाठी पुरस्काराच्या नामांकनांसाठी आपला विचार केला जाऊ नये अशी विनंती केली होती.) १९७९ मध्ये पुरस्कार मिळाल्यानंतर, आशा भोसले यांनीही आपल्या बहिणीचे अनुकरण केले आणि यापुढे नामांकनांसाठी त्यांच्या नावाचा विचार केला जाऊ नये अशी विनंती केली. असे असूनही, त्या आजपर्यंत या पुरस्काराच्या सर्वाधिक वेळा विजेत्या आहेत, ज्यामध्ये [[अलका याज्ञिक]] यांच्याशी त्यांची बरोबरी आहे. त्यांना नंतर 'रंगीला' चित्रपटासाठी विशेष पुरस्कार आणि २००१ मध्ये जीवनगौरव पुरस्कार देण्यात आला.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.filmibeat.com/celebs/asha-bhosle/awards.html|title = Asha Bhosle Awards &amp; Nominations List}}&lt;/ref&gt;
{|class=&quot;wikitable&quot;
|- style=&quot;background:#ebf5ff;&quot;
!वर्ष
!श्रेणी
!गाणे/नामांकन
!निकाल
|-
|'''१९६७'''
|सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका
|''गरिबाें की सुनो– दस लाख''
| {{won}} 
|-
| '''१९६९''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| परदे में रहने दो – शिकार 
| {{won}} 
|- 
| '''१९७२''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| जिंदगी एक सफर है सुहाना – अंदाज
| {{nom}} 
|-
| '''१९७२''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| पिया तू अब तो आजा 
| {{won}} 
|-
| '''१९७३''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| दम  मारो दम 
| {{won}} 
|-
| '''१९७४''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| जब अंधेरा होता है - राजा रानी 
| {{nom}} 
|- 
| '''१९७४''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| हंगामा हो गया - अनहोनी 
| {{nom}} 
|- 
| '''१९७४''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| होने लगी है रात जवान – नैना 
| {{won}} 
|- 
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| अच्छे समय पर तुम - बिदाई 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ये हवस है तू क्या जाने – हवस 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| चोरी चोरी सोला सिंगार - मनोरंजन 
| {{nom}} 
|- 
| '''१९७५''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| चैन से हमको कभी – प्राण  जाए पर वचन ना जाए
| {{won}} 
|-
| '''१९७६''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| कल के अपने – अमानुष 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७६''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| सपना मेरा टूट गया - खेल खेल में
| {{nom}} 
|-
| '''१९७७''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ''आय लव्ह यू – बारूद 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७८''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| लायी कहाँ है जिंदगी – टैक्सी  टैक्सी
| {{nom}} 
|-
| '''१९७९''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ओ साथी रे - मुकद्दर का सिकंदर 
| {{nom}} 
|-
| '''१९७९''' 
| सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका 
| ये मेरा दिल - डॉन 
| {{won}} 
|-
| '''१९९६''' 
| फिल्म फेर विशेष पुरस्कार 
| रंगीला 
| {{won}} 
|-
| '''२००१''' 
| फिल्म  फेर लाइफ टाइम अवार्ड 
|
| {{won}} 
|}

===राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार===
* [[सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिकेसाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] - १९८१, [[उमराव जान]] चित्रपटातील &quot;दिल चीज क्या है&quot; साठी.
* [[सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिकेसाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] - १९८७, [[इजाजत]] चित्रपटातील &quot;मेरा कुछ सामान&quot; साठी.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.filmibeat.com/celebs/asha-bhosle/awards.html|title = Asha Bhosle Awards &amp; Nominations List}}&lt;/ref&gt;

===बेंगॉल फिल्म जर्नलिस्ट्स असोसिएशन (BFJA) पुरस्कार===
{|class=&quot;wikitable&quot;
|- style=&quot;background:#ebf5ff;&quot;
!वर्ष
!श्रेणी
!चित्रपट
!निकाल
|-
| १९६६
|बीएफजेए (BFJA) सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार (हिंदी)
| वक्त
| {{won}} 
|-
| १९६७ 
| बीएफजेए (BFJA) सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार (हिंदी) 
| तीसरी कसम
| {{won}} 
|-
| १९७१ 
| बीएफजेए (BFJA) सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार (बंगाली) 
| मेघ कालो 
| {{won}} 
|- 
| १९८७ 
| बीएफजेए (BFJA) सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार (हिंदी) 
| एक  पल
| {{won}} 
|}
===महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कार===
आशा भोसले या मराठी चित्रपटसृष्टीतील महान पार्श्वगायिका होत्या. त्यांनी सर्वाधिक गाणी मराठी भाषेत गायली आहेत. त्यांना तब्बल १८ वेळा &quot;महाराष्ट्र राज्य चित्रपट सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार&quot; देऊन सन्मानित करण्यात आले आहे, जो एक विक्रम आहे.
===इतर पुरस्कार===
[[File:The President, Smt. Pratibha Devisingh Patil presenting the Padma Vibhushan to Dr.(Smt.) Asha Bhosle, famous playback singer, at an Investiture-I Ceremony, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on May 05, 2008.jpg|thumb|राष्ट्रपती श्रीमती प्रतिभा देवीसिंह पाटील ५ मे २००८ रोजी नवी दिल्लीतील राष्ट्रपती भवन येथे आयोजित एका समारंभात प्रसिद्ध पार्श्वगायिका डॉ. (श्रीमती) आशा भोसले यांना 'पद्मविभूषण' प्रदान करताना]]
* '''१९८७''' : [[नाईटिंगेल ऑफ एशिया]]
* '''१९८९''' : [[मध्य प्रदेश]] सरकारचा [[लता मंगेशकर पुरस्कार]]
* '''१९९७''' : ''लिगसी विथ [[उस्ताद अली अकबर खान]]'' साठी [[ग्रॅमी पुरस्कार]] नामांकन
* '''१९९७''' : ''जानम समझा करो'' साठी स्क्रीन व्हिडिओकॉन पुरस्कार
* '''१९९७''' : ''जानम समझा करो'' साठी सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिकेचा एमटीव्ही (MTV) पुरस्कार
* '''१९९७''' : ''जानम समझा करो'' साठी चॅनेल व्ही  पुरस्कार
* '''१९९९''' : आंतरराष्ट्रीय संगीतातील योगदानासाठी स्क्रीन पुरस्कार&lt;ref&gt;{{cite web |title=Award Winners |url=http://www.expressindia.com/screen/awards/eve.htm |website=[[Screen (magazine)|Screen]] |accessdate=2 October 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/19991022044355/http://www.expressindia.com/screen/awards/eve.htm |archivedate=22 October 1999}}&lt;/ref&gt;
* '''१९९९''' : महाराष्ट्र सरकारचा [[लता मंगेशकर पुरस्कार]]
* '''२०००''' : दादासाहेब फाळके पुरस्कार
* '''२०००''' : सिंगर ऑफ द मिलेनियम (दुबई)
* '''२०००''' : कोल्हापुरी भूषण पुरस्कार
* '''२०००''' : सांगली भूषण पुरस्कार
* '''२०००''' : ओमेगा एक्सलन्स जीवनगौरव पुरस्कार
* '''२०००''' : 'तक्षक' चित्रपटातील ''मुझे रंग दे'' साठी झी गोल्ड बॉलिवूड पुरस्कार
* '''२००१''' : ''कमबख्त इश्क'' साठी एमटीव्ही (MTV) पुरस्कार
* '''२००१''' : दयावती मोदी पुरस्कार
* '''२००२''' : झी सिने - हॉल ऑफ फेम पुरस्कार
* '''२००२''' : जीवनगौरव पुरस्कार
* '''२००२''' : राजर्षी शाहू पुरस्कार
* '''२००२''' : 'लगान' चित्रपटातील ''राधा कैसे ना जले'' साठी झी सिने पुरस्कार
* '''२००२''' : 'लगान' चित्रपटातील ''राधा कैसे ना जले'' साठी स्क्रीन व्हिडिओकॉन पुरस्कार
* '''२००२''' : 'लगान' चित्रपटातील ''राधा कैसे ना जले'' साठी सॅन्सुई मुव्ही पुरस्कार
* '''२००२''' : आयफा (IIFA) सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार
* '''२००२''' : स्टार स्क्रीन सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार
* '''२००२''' : बीबीसी (BBC) जीवनगौरव पुरस्कार (ब्रिटनचे पंतप्रधान टोनी ब्लेअर यांच्या हस्ते प्रदान)
* '''२००३''' : भारतीय संगीतातील उत्कृष्ट योगदानासाठी स्वरालय येसुदास पुरस्कार
* '''२००४''' : फेडरेशन ऑफ इंडियन चेंबर्स ऑफ कॉमर्स अँड इंडस्ट्री (FICCI) तर्फे 'लिव्हिंग लीजेंड' पुरस्कार
* '''२००५''' : एमटीव्ही इमीज, ''आज जाने की जिद ना करो'' साठी सर्वोत्कृष्ट महिला पॉप कलाकार
* '''२००५''' : संगीतातील सर्वात स्टायलिश व्यक्ती (मोस्ट स्टायलिश पीपल इन म्युझिक)
* '''२००८''' : [[पद्मविभूषण पुरस्कार]]
* '''२०११''' : आयफा (IIFA) जीवनगौरव पुरस्कार
* '''२०१२''' : १८ वा वार्षिक कलर्स स्क्रीन जीवनगौरव पुरस्कार
* '''२०१२''' : [[मिर्ची म्युझिक अवॉर्ड्स]] जीवनगौरव पुरस्कार
* '''२०१३''' : पंडित हृदयनाथ जीवनगौरव पुरस्कार
* '''२०१४''' : ग्लोबल इंडियन म्युझिक अकॅडमी अवॉर्ड्स (GiMA) तर्फे म्युझिक लिव्हिंग लीजेंड अवॉर्ड
* '''२०१४''' : दुबई इंटरनॅशनल फिल्म फेस्टिव्हल (DIFF) मध्ये भारतीय चित्रपटसृष्टीतील योगदानाबद्दल जीवनगौरव पुरस्कार
* '''२०१८''' : यश चोप्रा मेमोरियल पुरस्कार
* '''२०१८''' : दीनानाथ मंगेशकर पुरस्कार
* '''२०१८''' : बंग विभूषण पुरस्कार (पश्चिम बंगालचा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार)
* '''२०२१''' : [[महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार]]

==सन्मान==
* अमरावती आणि जळगाव विद्यापीठाकडून साहित्यातील मानद डॉक्टरेट.
* जोधपूर नॅशनल युनिव्हर्सिटीची पहिली 'डॉक्टर ऑफ लिटरेचर' (D.Litt.) पदवी आशा भोसले यांना मिळाली आहे.
* आशा भोसले यांना 'फ्रेडी मर्क्युरी अवॉर्ड'ने देखील सन्मानित करण्यात आले आहे.
* आशा भोसले यांना 'सूर सिंगर पुरस्कार' मिळाला आहे.
* बर्मिंगहॅम फिल्म फेस्टिव्हलने नोव्हेंबर २००२ मध्ये त्यांना विशेष श्रद्धांजली वाहिली.
* गेल्या ५० वर्षांतील पहिल्या २० संगीत आयकॉन्समध्ये आशा भोसले यांचा समावेश होता.
* २०११ मध्ये, 'द एशियन अवॉर्ड्स'मध्ये 'गिनीज बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्ड्स'ने अधिकृतपणे आशा भोसले यांची संगीत इतिहासातील सर्वाधिक गाणी रेकॉर्ड करणाऱ्या कलाकार म्हणून दखल घेतली. १९४३ पासून २० हून अधिक भारतीय भाषांमध्ये ११,००० हून अधिक सोलो, ड्युएट आणि कोरस गाणी रेकॉर्ड केल्याबद्दल त्यांना सेबॅस्टियन को यांच्या हस्ते प्रमाणपत्र देण्यात आले. या कार्यक्रमात त्यांना जीवनगौरव पुरस्कारानेही सन्मानित करण्यात आले.
* ग्रॅमी पुरस्कारासाठी नामांकन मिळालेल्या आशा भोसले या पहिल्या भारतीय गायिका आहेत.

==आशा भोसले पुरस्कार==
२००२सालापासून आशा भोसले  यांच्या वाढदिवसानिमित्त, चित्रपट संगीतात लक्षणीय कामगिरी करणाऱ्या पार्श्वगायकास, अखिल भारतीय नाट्य परिषद (पिंपरी चिंचवड शाखा) आणि काही अन्य संस्थांच्या वतीने ’आशा भोसले पुरस्कार’ दिला जातो.  एक लाख अकरा हजार रुपये रोख व एक स्मृती चिन्ह असे या पुरस्काराचे स्वरूप आहे. २०१३सालापर्यंत हा पुरस्कार [[लता मंगेशकर]], संगीतकार [[खय्याम]], [[रवींद्र जैन]], [[बप्पी लाहिरी]], [[उषा मंगेशकर]], [[हृदयनाथ मंगेशकर]], [[लक्ष्मीकांत प्यारेलाल]] जोडीतले प्यारेलाल, [[कल्याणजी आनंदजी]]मधले आनंदजी, [[अन्नू मलिक]], [[शंकर महादेवन]], [[शिवकुमार शर्मा]], [[सुरेश वाडकर]], [[हरिहरन]] आणि [[सोनू निगम]] यांना मिळाला आहे.

==पुस्तके==
आशा भोसले यांच्या  सांगीतिक आयुष्यावर अनेक पुस्तके आहेत त्यांपैकी काही ही :- 
* Asha Bhosale : A Musical Biography (इंग्रजी, राजू भारतन)

==आशा भोसले यांच्यावरील लेख असलेली पुस्तके== 
* आशा भोसले : नक्षत्रांचे देणे (संपादक - वामन देशपांडे, मोरया प्रकाशन)
* खय्याम (विश्वास नेरुरकर)
* नामांकित (डाॅ. [[अनघा केसकर]])
* मंगेशकर - स्वरांचा कल्पवृक्ष (प्रभाकर तांबट)
* सुरा मी वंदिले (कृष्णकुमार गावंड)

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे ==

{{विकिक्वोटविहार}}
{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:भोसले, आशा}}
[[वर्ग:मराठी गायक]]
[[वर्ग:मराठी पार्श्वगायक]]
[[वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म]]
[[वर्ग:महाराष्ट्र भूषण पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]
[[वर्ग:लता मंगेशकर पुरस्कार विजेते]]</text>
      <sha1>nfvyb6nui35yrkfentj0xoyyxge5ux6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>वॉटर पोलो</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31755</id>
    <revision>
      <id>2678944</id>
      <parentid>2103587</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T07:46:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amherst99</username>
        <id>7719</id>
      </contributor>
      <origin>2678944</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3424" sha1="4i3cqhbi5asig95lvbmijhp7d0gyucz" xml:space="preserve">{{बदल}}
[[चित्र:WaterPolo.JPG|इवलेसे|वॉटर पोलो खेळताना संघ]]
वॉटर पोलो (इंग्रजी: water polo) हा [[पाणी|पाण्यात]] खेळला जाणारा [[सांघिक खेळ]] आहे. या खेळाची सुरुवात १९९व्या शतकात [[इंग्लंड]] येथे झाली. हा खेळ महिला व पुरुष दोन्ही व्यक्ती खेळतात. यात दोन संघ एका वेळी खेळतात. एका संघात ७ खेळाडू असतात. प्रत्यक्षात ६ खेळाडू खेळतात तर एक [[चेंडू]] अडवणारा गोलकीपर असतो. [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रात]] डेक्कन जिमखाना ही संस्था राज्यस्तरीय जलतरण आणि वॉटर पोलो स्पर्धेचे आयोजन करते. तसेच  जिल्हा ऍम्युच्युअर ऍक्वॉटीक असोसिएशन [[धुळे]] ही संस्थाही राज्यस्तरीय जलतरण व वॉटर पोलो स्पर्धा आयोजित करत असते.{{संदर्भ हवा}}

वॉटर पोलोच्या खेळामध्ये रणनीतिक विचार आणि जागरूकता ही अत्यंत महत्त्वाची बाब आहेत. वॉटर पोलो हा एक शारीरिक आणि खेळण्यासाठी कठीण [[खेळ]] म्हणून उल्लेख केला जातो.

हा खेळ १९ व्या शतकाच्या उत्तरार्धात स्कॉटलंडमध्ये &quot;वॉटर रग्बी&quot; म्हणून ओळखला गेला असे मानले जाते. विल्यम विल्सन यांनी या खेळात विकास केला. हा खेळ लंडन वॉटर पोलो लीगच्या स्थापनेने विकसित झाला आणि [[युरोप]], [[अमेरिका]], [[ब्राझील]], [[चीन]], [[कॅनडा]] आणि ऑस्ट्रेलियासह जगभरातील विविध ठिकाणी लोकप्रिय होत गेला.

== इतिहास ==
१९  व्या शतकाच्या उत्तरार्धात इंग्लैंड आणि स्कॉटलंडमध्ये जलतरण कौशल्य म्हणून एक वॉटर पोलो  संघाचा खेळ सुरू झाला, जेथे वॉटर स्पोर्ट्स आणि रेसिंग प्रदर्शन काउंटी मेळ्या आणि उत्सवांचे वैशिष्ट्य होते.{{संदर्भ हवा}}

{{विस्तार}}
{{सांघिक खेळ}}

[[वर्ग:ऑलिंपिक खेळ]]
[[वर्ग:जलतरण]]</text>
      <sha1>4i3cqhbi5asig95lvbmijhp7d0gyucz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>नवापूर तालुका</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32026</id>
    <revision>
      <id>2678937</id>
      <parentid>2678798</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T06:56:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>नरेश सावे</username>
        <id>88037</id>
      </contributor>
      <origin>2678937</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15470" sha1="1mnf68cig3lco64h15x4fzym03a3qu4" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार                     = तालुका
|स्थानिक_नाव               = नवापूर
|इतर_नाव                  = 
|टोपणनाव                  = 
|राज्य_नाव                  =  महाराष्ट्र 
|अक्षांश = 21|अक्षांशमिनिटे =09 |अक्षांशसेकंद =41   
|रेखांश= 73|रेखांशमिनिटे=47 |रेखांशसेकंद= 45
|मुळ_नकाशा                = &lt;!-- only if default map not wanted --&gt;
|शोधक_स्थान                 = &lt;!-- left/right --&gt;
|मुळ_नकाशा_पट्टी            = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|आतील_नकाशा_चिन्ह          = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|नकाशा_शीर्षक               = 
|क्षेत्रफळ_एकूण               = 
|क्षेत्रफळ_आकारमान            = 
|क्षेत्रफळ_क्रमांक              = 
|क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ           = 
|क्षेत्रफळ_मेट्रो                 = 
|क्षेत्रफळ_मेट्रो_संदर्भ            = 
|उंची                   = 
|उंची_संदर्भ               = 
|समुद्री_किनारा               = 
|हवामान                   = 
|वर्षाव                     = 
|तापमान_वार्षिक             = 
|तापमान_हिवाळा             = 
|तापमान_उन्हाळा             = 
|मुख्यालय                = &lt;!-- फक्त जिल्हांसाठीच--&gt;
|मोठे_शहर                 = 
|मोठे_मेट्रो                  = 
|जवळचे_शहर                = 
|प्रांत                      = 
|विभाग                    = 
|जिल्हा                    = &lt;!-- नावे --&gt;
|लोकसंख्या_एकूण             = 
|लोकसंख्या_वर्ष               = 
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ         = 
|लोकसंख्या_घनता             = 
|लिंग_गुणोत्तर                = 
|साक्षरता                   = 
|साक्षरता_पुरुष              = 
|साक्षरता_स्त्री                 = 
|अधिकृत_भाषा                = मराठी 
|नेता_पद_१                  = 
|नेता_नाव_१                 = 
|नेता_पद_२                  = 
|नेता_नाव_२                 = 
|संसदीय_मतदारसंघ           = 
|विधानसभा_मतदारसं          = 
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१             = [[तहसील]] 
|न्यायक्षेत्र_नाव_१              = नवापूर
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२             = [[पंचायत समिती]] 
|न्यायक्षेत्र_नाव_२               = नवापूर
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३             = 
|न्यायक्षेत्र_नाव_३               = 
|कोरे_शीर्षक_१               = 
|कोरे_उत्तर_१                = 
|एसटीडी_कोड                 = 02569
|पिन_कोड                   = 425418
|आरटीओ_कोड                = 
|संकेतस्थळ                 = 
|संकेतस्थळ_नाव              = 
|दालन                      = 
|तळटिपा                   = 
|गुणक_शीर्षक             = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|स्वयंवर्गीत                 = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
}}


नवापूर''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[नंदुरबार जिल्हा|नंदुरबार जिल्ह्याचा]], गुजरातच्या सीमेवर असलेला एक तालुका व गाव आहे. 
==पार्श्वभूमी==
नवापूर रेल्वे स्थानकचा अर्धा भाग गुजरात राज्यात येतो.नवापूर हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्याचा, गुजरातच्या सीमेवर असलेला एक तालुका व शहर आहे. नवापूर ह्या शहराचे वैशिष्ट म्हणजे हे शहर प्रसिद्ध आहे  रेल्वे स्थानकसाठी कारण ह्या रेल्वे स्थानकचा अर्धा भाग गुजरात राज्यात येतो 1960 च्या महाराष्ट्र गुजरात स्थापना विभाजनानंतर नवापूर तालुका पूर्व महाराष्ट्रात आणि उच्छल हा पश्चिम भाग गुजरात राज्य असा विभाजित झाला त्यामुळे नवापूर गावासह तालुका अर्धा महाराष्ट्र व गुजरात असा विभाजित करण्यात आला. इथली प्रमुख बोली भाषा आदिवासी मावची वसावे असून गुजराती व मराठी कामकाज भाषा आहे. इथली लोकसंख्या साधारणतः 70000 ते 85000 पर्यंत आहेत.

छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या 1671 च्या साल्हेर लढाईत बागलाण प्रांत ते नवापूर पर्यंत मोरोपंत पिंगळे प्रतापराव गुर्जर यांच्या तुकडीने मुघलांना पिटाळून लावलं आणि तेव्हा मराठा राजसत्तेच्या 1818 पावेतो नवापूर हे रायगंण सुभे होते तेथें ठिंगळे सरदार यांना नेमुन चोथाई वसुली चे अधिकार मिळवले होते त्यांच्या ताब्यातील हल्डनी, दुधवे, शिर्वे, नवापूर येथे शिव कालीन मुघल गढी आणि कोंडाईबारी घाटात भामेर व रायकोट किल्ला, तापी नदी किनारी रायगडी भूईकोट किला,त्यांच्या ताब्यात होता,&lt;ref&gt;अहिल्याबाई होळकर &lt;/ref&gt;

==तालुक्यातील गावे==
[[अडळसे]] [[आमळण]] [[आमसरपाडा]] [[आंजणे]] [[अंथीपाडा]] [[बंधारे (नवापूर)]] [[बंधारफळी]] [[बंधारपाडा]] [[बारडीपाडा]] [[बारी (नवापूर)]] [[बेडकी]] [[बेडकीपाडा]] [[भडवड]] [[भामरमाळ]] [[भंगारपाडा (नवापूर)]] [[भरडू]] [[भवरे]] [[बिजादेवी]] [[बिजगाव]] [[बिळबारे]] [[बिलडा]] [[बिळगव्हाण]] [[बिळीपाडा]] [[बिळमाजेर]] [[बोकळझर]] [[बोरचाक]] [[बोरपाडा (नवापूर)]] [[बोरझर]] [[चेडा]] [[छिरवे]] [[चिखली (नवापूर)]] [[चिंचपाडा (नवापूर)]] [[चितवी]] [[चोरविहीर]] [[चौकी]] [[दापुर (नवापूर)]] [[देवळीपाडा (नवापूर)]] [[देवमोगरा]] [[धानराट]] [[ढवळीपाडा]] [[धोंग]] [[धुळीपाडा]] [[डोगेगाव]] [[दुधवे]] [[गदाड]] [[गंगापूर (नवापूर)]] [[घोडाजामणे]] [[घोगळ]] [[गोकुळनगर]] [[हळदाणी]] [[हिराफळी]] [[जामडे]] [[जामतलाव]] [[कडवण (नवापूर)]] [[कामोद (नवापूर)]] [[करंजाळी (नवापूर)]] [[करंजीबुद्रुक]] [[करंजीखुर्द]] [[करंजवेल]] [[कारेघाट]] [[कसारे]] [[केळी (नवापूर)]] [[केळपाडा]] [[खडकी (नवापूर)]] [[खैरवे]] [[खालीबारडी]] [[खानापूर (नवापूर)]] [[खांडबारा]] [[खारजे]] [[खाटगाव]] [[खेकाडा]] [[खोकरवाडा]] [[खोकसे]] [[खोलघर]] [[खोलविहीर]] [[कोकणीवाडा]] [[कोलदे]] [[कोथाडा]] [[कोटखांब]] [[कुकरण]] [[लक्कडकोट (नवापूर)]] [[महालकडु]] [[माळई]] [[मालवण (नवापूर)]] [[मारोड]] [[मेणातलाव]] [[मेंदीपाडा]] [[मोगराणी]] [[मोरकरंजे]] [[मोरथुवा]] [[मोठीकडवण]] [[मौलीपाडा]] [[नागरे]] [[नागझिरी]] [[नानगीपाडा]] [[नंदवन]] [[नवागाव (नवापूर)]] [[नवली]] [[नवीसावराट]] [[नवापाडा (नवापूर)]] [[निजामपूर (नवापूर)]] [[निंबोणी (नवापूर)]] [[निमदरडे]] [[पालीपाडा]] [[पळशी (नवापूर)]] [[पळसुण]] [[पांचआंबा]] [[पांगरण]] [[पाटी (नवापूर)]] [[पायरविहीर]] [[पिंपाळे]] [[पिंपरण (नवापूर)]] [[प्रतापपूर (नवापूर)]] [[रायंगण]] [[रायपूर (नवापूर)]] [[सागळी]] [[सालवण (नवापूर)]] [[सारी]] [[सावराट (नवापूर)]] 
#[[शेगावे]] [[शेही]] 
#[[शेतगाव]] 
#[[शिंगारमाळ]] 
#[[श्रावणी (नवापूर)]] 
#[[सोनारेदिगर]] 
#[[सोनखडके]] 
#[[सोनपाडा]] 
#[[सुळी]] 
#[[तलावीपाडा]] 
#[[तारापूर (नवापूर)]] 
#[[तरपाडा]] 
#[[थुवा]] 
#[[तिळसर]] 
#[[तिनमौळी]] 
#[[उकळापाणी]] 
#[[उमरण]] 
#[[उमरविहीर (नवापूर)]] 
#[[उंबर्डी (नवापूर)]] 
#[[उंचीशेवडी]] 
#[[वडदेबुद्रुक]] 
#[[वडकलंबी]] 
#[[वडखुट]] 
#[[वडफाळी (नवापूर)]] 
#[[वागडे (नवापूर)]] 
#[[वारडीपाडा]] 
#[[वासाडे]] 
#[[वटवी]] 
#[[वावडी]] 
#[[विजापूर (नवापूर)]] 
#[[विसरवाडी]] 
#[[वडसतरा]] 
#[[वागाडी]] 
#[[वाकीपाडा]] 
#[[वालआमराई]] 
#[[वांझाळे]] 
#[[वाटवी]] 
#[[झामणझर]] 
#[[झामट्यावड]] 
#[[झारीपाडा]]

==भौगोलिक स्थान==
उत्तरेस तापी नदी मुळे निर्माण झालेला मेंदानी भाग पुर्व व दक्षिणेस पश्चिम घाटाचा कोंडाईबारी चरणमल डानग डोंगर रांगा उत्तरटोक असा सुपीक जमीन असलेला भु भाग

==हवामान==
==लोकजीवन==
==प्रेक्षणीय स्थळे==
नवापूर तालुक्यात अनेक छोटे धरणे मध्यम प्रकल्प आहेत भरडू,खडकी,बोरपडा,नागझरी(रंगावली),खोकसा,खेरवा,भवरे,हलदानी, त्यातील जलाशय पाहण्यासारखे आहेत,तसेच छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या 1671 च्या साल्हेर लढाईत बागलाण प्रांत ते नवापूर पर्यंत मोरोपंत पिंगळे प्रतापराव यांच्या तुकडीने मुघलांना पिटाळून लावलं आणि तेव्हा मराठा राजसत्तेच्या वेळी नवापूर हे रायगंण सुभे करून तेथें ठिंगळे सरदार यांना नेमुन चोथाई वसुली चे अधिकार मिळवले होते त्यांच्या ताब्यातील
हल्डनी, दुधवे, शिर्वे, नवापूर येथे शिव कालीन मुघल गढी आणि कोंडाईबारी घाटात रायकोट किल्ला, रायगडी भूईकोट किला,त्यांच्या ताब्यात होता, सोळा व सतराव्या शतकात ब्राहणपुर ऑरंगाबद सुरत यातील दळण वळण आणि व्यापारी मार्गावरील एक महत्वाचे ठाणे नवापूर होते 

==नागरी सुविधा==
==संदर्भ==
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }}
#https://transport.maharashtra.gov.in/

{{नंदुरबार जिल्ह्यातील तालुके}}

[[वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील तालुके]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]]</text>
      <sha1>1mnf68cig3lco64h15x4fzym03a3qu4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32267</id>
    <revision>
      <id>2678870</id>
      <parentid>2677425</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:15:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22299-99</username>
        <id>182064</id>
      </contributor>
      <comment>/* वातानुकूलित */</comment>
      <origin>2678870</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41283" sha1="fy51g1lcmdxl191vex3o9shbkmvc6s1" xml:space="preserve">[[चित्र:Mumbai_CST_inside.jpg|250 px|इवलेसे| मुंबई छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस हे मध्य मार्गाचे दक्षिण मुंबईमधील टर्मिनस आहे.]]
[[चित्र:Mumbai Train.JPG|250 px|इवलेसे|नव्या लोकल गाड्या]]
{{मुंबई उपनगरी रेल्वे मध्य मार्ग नकाशा}}

'''मध्य''' हा [[मुंबई उपनगरी रेल्वे]]च्या तीन प्रमुख मार्गांपैकी एक आहे. [[मध्य रेल्वे]]द्वारे चालवला जाणारा हा मार्ग दक्षिण मुंबई मधील [[छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस]]पासून सुरू होतो व मुंबई बेटाच्या मध्य भागातून धावतो. मुंबईची मध्य उपनगरे जोडणारा हा मार्ग [[ठाणे]], [[डोंबिवली]], [[कल्याण]] इत्यादी महत्त्वाच्या शहरांमधून धावतो. [[कल्याण]] येथे मध्य मार्गाचे दोन फाटे फुटतात. ईशान्य फाटा [[कसारा रेल्वे स्थानक|कसाऱ्यामार्गे]] [[नाशिक रोड रेल्वे स्थानक|नाशिककडे]] तर आग्नेय फाटा [[कर्जत रेल्वे स्थानक|कर्जतमार्गे]] [[पुणे रेल्वे स्थानक|पुण्याकडे]] धावतो.

[[दादर रेल्वे स्थानक|दादर]], [[परळ रेल्वे स्थानक]] आणि [[माटुंगा रेल्वे स्थानक|माटुंगा]] येथे मध्य आणि [[पश्चिम मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|पश्चिम]] दोन्ही मार्ग असल्यामुळे मार्ग बदलणे शक्य होते. [[छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस]], [[मशीद रेल्वे स्थानक|मशीद]], [[सँडहर्स्ट रोड रेल्वे स्थानक|सँडहर्स्ट रोड]] आणि [[कुर्ला रेल्वे स्थानक|कुर्ला]] ह्या स्थानकांवरून [[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्गाद्वारे]] प्रवासाची सोय उपलब्ध आहे. [[ठाणे रेल्वे स्थानक|ठाणे]] येथून [[ट्रान्सहार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|ट्रान्सहार्बर मार्ग]] तसेच [[दिवा जंक्शन रेल्वे स्थानक|दिवा]] आणि [[कोपर रेल्वे स्थानक|कोपर]] येथे [[वसई रोड-रोहा रेल्वेमार्ग]]ची जोड आहे. [[नेरळ जंक्शन रेल्वे स्थानक|नेरळ]]वरून [[माथेरान डोंगरी रेल्वे]]सुद्धा उपलब्ध आहे.

==स्थानके==
(जलद लोकल केवळ ठळक अक्षरांमधील स्थानकांवरच थांबतात.)

===मुख्य मार्ग===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! style=&quot;width:1%;&quot; |#
! style=&quot;width:5%;&quot; |स्थानक नाव
! style=&quot;width:1%;&quot; |स्थानक कोड
! style=&quot;width:5%;&quot; |जोडमार्ग
|-
|१||'''[[छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस]]'''||CSMT / ST||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|२||{{rws|मशीद}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|३||{{rws|सँडहर्स्ट रोड}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|४||'''{{rws|भायखळा}}'''||BY||
|-
|५||{{rws|चिंचपोकळी}}||||
|-
|६||{{rws|करी रोड}}||||
|-
|७||'''{{rws|परळ}}'''||PR||[[पश्चिम मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|पश्चिम मार्ग]]
|-
|८||'''{{rws|दादर}}'''||D||[[पश्चिम मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|पश्चिम मार्ग]]
|-
|९||{{rws|माटुंगा}}||||[[पश्चिम मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|पश्चिम मार्ग]]
|-
|१०||{{rws|शीव}}||||
|-
|११||'''{{rws|कुर्ला}}'''||C||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१२||{{rws|विद्याविहार}}||||
|-
|१३||'''{{rws|घाटकोपर}}'''||G||
|-
|१४||'''{{rws|विक्रोळी}}'''||||
|-
|१५||{{rws|कांजुर मार्ग}}||||
|-
|१६||'''{{rws|भांडुप}}'''||||
|-
|१७||{{rws|नाहूर}}||||
|-
|१८||'''{{rws|मुलुंड}}'''||||
|-
|१९||'''{{rws|ठाणे}}'''||T||[[ट्रान्सहार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|ट्रान्सहार्बर मार्ग]]
|-
|२०||{{rws|कळवा}}||||
|-
|२१||{{rws|मुंब्रा}}||||
|-
|२२||'''{{rws|दिवा जंक्शन}}'''||||[[वसई रोड-रोहा रेल्वेमार्ग]]
|-
|२३||{{rws|कोपर}}||||[[वसई रोड-रोहा रेल्वेमार्ग]]
|-
|२४||'''{{rws|डोंबिवली}}'''||DI||
|-
|२५||{{rws|ठाकुर्ली}}||||
|-
|२६||'''{{rws|कल्याण जंक्शन}}'''||K||
|}

===मुख्य मार्ग फाटे===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+आग्नेय उपमार्ग
! style=&quot;width:1%;&quot; |#
! style=&quot;width:5%;&quot; |स्थानक नाव
! style=&quot;width:1%;&quot; |स्थानक कोड
|-
|१||'''{{rws|कल्याण जंक्शन}}'''|| K
|-
|२||{{rws|विठ्ठलवाडी}}||
|-
|३||{{rws|उल्हासनगर}}||
|-
|४||'''{{rws|अंबरनाथ}}'''|| A
|-
|५||'''{{rws|बदलापूर}}'''|| BL
|-
|६||{{rws|वांगणी}}||
|-
|७||{{rws|शेलू}}||
|-
|८||'''{{rws|नेरळ जंक्शन}}'''||
|-
|९||{{rws|भिवपुरी रोड}}||
|-
|१०||'''{{rws|कर्जत}}'''|| S
|-
|११||{{rws|पळसधरी}}||
|-
|१२||{{rws|केळवली}}||
|-
|१३||{{rws|डोळवली}}||
|-
|१४||{{rws|लौजी}}||
|-
|१५||'''{{rws|खोपोली}}'''|| KP
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+ईशान्य उपमार्ग
! style=&quot;width:1%;&quot; |#
! style=&quot;width:5%;&quot; |स्थानक नाव
! style=&quot;width:1%;&quot; |स्थानक कोड
|-
|१||'''{{rws|कल्याण जंक्शन}}'''|| K
|-
|२||{{rws|शहाड}}||
|-
|३||{{rws|आंबिवली}}||
|-
|४||'''{{rws|टिटवाळा}}'''|| TL
|-
|५||{{rws|खडावली}}||
|-
|६||{{rws|वाशिंद}}||
|-
|७||'''{{rws|आसनगाव}}'''|| AN
|-
|८||{{rws|आटगाव}}||
|-
|९||{{rws|तानशेत}}||
|-
|१०||{{rws|खर्डी}}||
|-
|११||{{rws|उंबरमाळी}}||
|-
|१२||'''{{rws|कसारा}}'''|| N
|}

== १२ डबा अर्धजलद ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ style=&quot;background:#afeeee&quot;| दादर / छशिमट कडे
! #
! गाडी क्रमांक
! सुटण्याची वेळ
! स्थानक
! पोहोचण्याची वेळ
! अंतिम स्थानक
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १ || ९५७०६ || ७:२६ || कल्याण || ८:३० || दादर
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे भांडुप, घाटकोपर, कुर्ला
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २ || ९५७०८ || ७:४२ || कल्याण || ९:०३ || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे मुलुंड, विक्रोळी, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ || ९५८०४ || ८:१४ || डोंबिवली || ९:२१ || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे भांडुप, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ || ९५७१० || ८:१४ || कल्याण || ९:३० || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे भांडुप, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ५ || ९५७१६ || ८:१८ || कसारा || १०:५० || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे मुलुंड, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ६ || ९५७१८ || ८:४६ || कल्याण || १०:०३ || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे मुलुंड, विक्रोळी, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ७ || ९५६०४ || ९:०२ || कल्याण || १०:२० || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे मुलुंड, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ८ || ९५४०८ || ९:०४ || टिटवाळा || १०:३४ || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे भांडुप, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ९ || ९५७२२ || ९:४३ || कल्याण || ११:०० || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे मुलुंड, विक्रोळी, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १० || ९५७४४ || १८:२५ || कल्याण || १९:४० || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे मुलुंड, विक्रोळी, कुर्ला, दादर, भायखळा
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ style=&quot;background:#afeeee&quot;| कसारा / आसनगाव / टिटवाळा / कल्याण / डोंबिवली कडे
! #
! गाडी क्रमांक
! सुटण्याची वेळ
! स्थानक
! पोहोचण्याची वेळ
! अंतिम स्थानक
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १ || ९५६०९ || १०:५८ || छशिमट || १२:२९ || टिटवाळा
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड, ठाण्यापुढे धीमी
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २ || ९५४१५ || १६:५० || छशिमट || १९:१८ || कसारा
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, ठाण्यापुढे धीमी
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ || ९५७२७ || १७:२५ || छशिमट || १८:४२ || कल्याण
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड, ठाण्यापुढे धीमी
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ || ९५८०३ || १७:३७ || छशिमट || १८:४३ || डोंबिवली
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, भांडुप, ठाण्यापुढे धीमी
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ५ || ९५७२९ || १८:०१ || दादर || १९:०१ || कल्याण
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड, ठाण्यापुढे धीमी
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ६ || ९५७३१ || १८:०३ || छशिमट || १९:१८ || कल्याण
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' दादर, कुर्ला, विक्रोळी, मुलुंड, ठाण्यापुढे धीमी
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ७ || ९५७३५ || १८:५० || छशिमट || २०:०८ || कल्याण
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, भांडुप, ठाण्यापुढे धीमी
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ८ || ९५७३७ || १९:१३ || दादर || २०:१६ || कल्याण
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड, ठाण्यापुढे धीमी
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ९ || ९५५१७ || २०:०० || छशिमट || २१:५२ || आसनगाव
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड, ठाण्यापुढे धीमी
|}

== १५ डबा जलद ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ style=&quot;background:#afeeee&quot;| दादर / छशिमट कडे
! #
! गाडी क्रमांक
! सुटण्याची वेळ
! स्थानक
! पोहोचण्याची वेळ
! अंतिम स्थानक
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १ || ९५८०२ || ६:१४ || डोंबिवली || ७:१४ || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाणे, भांडुप, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २ || ९५७०४ || ७:१८ || कल्याण || ८:२६ || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, मुलुंड, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ || ९५७१२ || ८:३३ || कल्याण || ९:३७ || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, मुलुंड, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ || ९५७२० || ९:४७ || कल्याण || १०:४० || दादर
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ५ || ९५९१२ || १०:४६ || ठाणे || ११:२९ || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' मुलुंड, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ६ || ९५७२८ || ११:४६ || कल्याण || १२:४८ || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ७ || ९५७३२ || १४:०२ || कल्याण || १५:०८ || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ८ || ९५७३४ || १६:२८ || कल्याण || १७:२० || दादर
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ९ || ९५७४२ || १८:२२ || कल्याण || १९:२५ || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १० || ९५७४६ || २०:४१ || कल्याण || २१:३० || दादर
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ११ || ९५७४८ || २३:१५ || कल्याण || ००:२२ || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, मुलुंड, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ style=&quot;background:#afeeee&quot;| ठाणे / कल्याण / डोंबिवली कडे
! #
! गाडी क्रमांक
! सुटण्याची वेळ
! स्थानक
! पोहोचण्याची वेळ
! अंतिम स्थानक
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १ || ९५७०३ || ६:०६ || छशिमट || ७:१० || कल्याण
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २ || ९५७०५ || ७:२२ || छशिमट || ८:२५ || कल्याण
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, भांडुप, ठाणे, डोंबिवली
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ || ९५७०९ || ८:३६ || छशिमट || ९:४० || कल्याण
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड, ठाणे, डोंबिवली
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ || ९५९०७ || ९:४२ || छशिमट || १०:२४ || ठाणे
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ५ || ९५७१५ || १०:४५ || दादर || ११:३६ || कल्याण
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ६ || ९५८०१ || ११:३७ || छशिमट || १२:३२ || डोंबिवली
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, भांडुप, ठाणे
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ७ || ९५७१९ || १२:५३ || छशिमट || १३:५७ || कल्याण
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ८ || ९५७२१ || १५:१४ || छशिमट || १६:२० || कल्याण
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ९ || ९५७२५ || १७:३० || दादर || १८:१८ || कल्याण
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड, ठाणे, डोंबिवली
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १० || ९५७३९ || १९:२९ || छशिमट || २०:३२ || कल्याण
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड, ठाणे, डोंबिवली
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ११ || ९५७४३ || २२:१८ || दादर || २३:१० || कल्याण
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड, ठाणे, डोंबिवली
|}

== वातानुकूलित ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+फेऱ्या आणि सुरुवात
|-
| style=&quot;background:yellow&quot;|१२
|१७ डिसेंबर २०२० पासून
|-
| style=&quot;background:orange&quot;|१६
|१९ फेब्रुवारी २०२२ पासून
|-
| style=&quot;background:gray&quot;|१३
|१९ फेब्रुवारी २०२२ पासून
|-
| style=&quot;background:crimson&quot;|१३
|१९ फेब्रुवारी २०२२ पासून
|-
| style=&quot;background:pink&quot;|१२
|६ नोव्हेंबर २०२३ पासून
|-
| style=&quot;background:violet&quot;|१४
|१६ एप्रिल २०२५ पासून
|-
|एकूण
|८० फेऱ्या
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ style=&quot;background:#afeeee&quot;| ठाणे / कुर्ला / दादर / परळ / छशिमट कडे
! #
! गाडी क्रमांक
! सुटण्याची वेळ
! स्थानक
! पोहोचण्याची वेळ
! अंतिम स्थानक
! वेग
|- style=&quot;background:orange&quot;
| १ || ९७६०४ || ४:४६ || कुर्ला || ५:१६ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| २ || ९७३१० || ५:२४ || ठाणे || ६:२१ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ || ९५७०२ || ६:३२ || कल्याण || ७:३९ || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:gray&quot;
| ४ || ९७३२९ || ७:०४ || ठाणे || ८:०० || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:pink&quot;
| ५ || ९७०२२ || ७:१५ || कल्याण || ८:४५ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ६ || ९७०२६ || ७:३४ || कल्याण || ९:०५ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ७ || ९५९०४ || ८:०५ || ठाणे || ८:५० || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुलुंड, विक्रोळी, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ८ || ९६६१८ || ८:३३ || टिटवाळा || १०:१८ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ९ || ९५७१४ || ८:५४ || कल्याण || ९:५९ || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, मुलुंड, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १० || ९५९०८ || ९:०३ || ठाणे || ९:४७ || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुलुंड, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ११ || ९५७२४ || १०:०२ || कल्याण || १०:५२ || दादर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला
|- style=&quot;background:pink&quot;
| १२ || ९७०४८ || १०:२५ || कल्याण || ११:५४ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १३ || ९५२१० || १०:४२ || बदलापूर || १२:१२ || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कल्याण पर्यंत धीमी पुढे डोंबिवली, दिवा, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:gray&quot;
| १४ || ९६३१४ || ११:१७ || अंबरनाथ || १३:०२ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १५ || ९५७२६ || ११:२२ || कल्याण || १२:१५ || दादर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, दिवा, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| १६ || ९७२१८ || ११:४८ || डोंबिवली || १३:१० || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १७ || ९५२१४ || १२:२७ || बदलापूर || १३:३८ || दादर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कल्याण पर्यंत धीमी पुढे डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला
|- style=&quot;background:violet&quot;
| १८ || ९७३६६ || १३:२८ || ठाणे || १४:२५ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १९ || ९५२१८ || १३:४८ || बदलापूर || १४:५९ || दादर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कल्याण पर्यंत धीमी पुढे डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला
|- style=&quot;background:pink&quot;
| २० || ९६३२४ || १४:०० || अंबरनाथ || १५:४७ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:gray&quot;
| २१ || ९७३७० || १४:२२ || ठाणे || १५:२० || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २२ || ९५९१४ || १५:०३ || ठाणे || १५:४५ || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २३ || ९५३२४ || १५:१२ || अंबरनाथ || १६:३१ || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कल्याण पर्यंत धीमी पुढे डोंबिवली, ठाणे, भांडुप, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:violet&quot;
| २४ || ९७३७८ || १५:३६ || ठाणे || १६:३४ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २५ || ९५६१० || १६:४७ || टिटवाळा || १८:०६ || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कल्याण पर्यंत धीमी पुढे डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:gray&quot;
| २६ || ९७२३६ || १६:५५ || डोंबिवली || १८:१४ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २७ || ९५७३८ || १७:२७ || कल्याण || १८:३० || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:pink&quot;
| २८ || ९७२४० || १७:३२ || डोंबिवली || १८:३८ || परळ || धीमी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| २९ || ९७४०२ || १७:४१ || ठाणे || १८:४० || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३० || ९५३३६ || १८:३० || अंबरनाथ || १९:३२ || दादर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कल्याण पर्यंत धीमी पुढे डोंबिवली, ठाणे, मुलुंड, घाटकोपर, कुर्ला
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ३१ || ९७४१६ || १८:५७ || ठाणे || १९:५५ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ३२ || ९७४२४ || १९:४९ || ठाणे || २०:४८ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:gray&quot;
| ३३ || ९७२५२ || १९:५० || डोंबिवली || २१:१२ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| ३४ || ९७१५२ || १९:५६ || कल्याण || २१:२८ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:pink&quot;
| ३५ || ९७१५४ || २०:१० || कल्याण || २१:२५ || परळ || धीमी
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३६ || ९५३४२ || २०:५० || अंबरनाथ || २२:०७ || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कल्याण पर्यंत धीमी पुढे डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ३७ || ९७१६८ || २१:३६ || कल्याण || २३:०५ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:gray&quot;
| ३८ || ९७१७६ || २२:५६ || कल्याण || २३:५५ || कुर्ला || धीमी
|- style=&quot;background:pink&quot;
| ३९ || ९७१७८ || २३:०४ || कल्याण || २३:३५ || ठाणे || धीमी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ४० || ९६२२८ || २३:०४ || बदलापूर || २३:५९ || ठाणे || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| ४१ || ९७१८० || २३:१९ || कल्याण || २३:५० || ठाणे || धीमी
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ style=&quot;background:#afeeee&quot;| ठाणे / डोंबिवली / कल्याण / टिटवाळा / अंबरनाथ / बदलापूर कडे
! #
! गाडी क्रमांक
! सुटण्याची वेळ
! स्थानक
! पोहोचण्याची वेळ
! अंतिम स्थानक
! वेग
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १ || ९५७०१ || ५:२० || छशिमट || ६:२४ || कल्याण || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:pink&quot;
| २ || ९७००९ || ६:०५ || विद्याविहार || ७:०४ || कल्याण || धीमी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ३ || ९७०१३ || ६:२६ || विद्याविहार || ७:२५ || कल्याण || धीमी
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ४ || ९६६११ || ६:३० || छशिमट || ८:१५ || टिटवाळा || धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५ || ९५७०७ || ७:४३ || छशिमट || ८:४६ || कल्याण || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ६ || ९५९०१ || ८:०४ || छशिमट || ८:४६ || ठाणे || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर
|- style=&quot;background:pink&quot;
| ७ || ९७०४१ || ८:४९ || छशिमट || १०:१८ || कल्याण || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ८ || ९५७११ || ८:५६ || छशिमट || ९:५८ || कल्याण || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, भांडुप, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ९ || ९५२०९ || ९:०९ || छशिमट || १०:३२ || बदलापूर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, विक्रोळी, मुलुंड, ठाणे, डोंबिवली, कल्याण पुढे धीमी
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १० || ९५३०७ || ९:५१ || छशिमट || ११:०८ || अंबरनाथ || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, विक्रोळी, मुलुंड, ठाणे, डोंबिवली, कल्याण पुढे धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ११ || ९५७१३ || १०:०४ || छशिमट || ११:०७ || कल्याण || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| १२ || ९७२१७ || १०:२२ || छशिमट || ११:४० || डोंबिवली || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १३ || ९५२२१ || ११:०८ || दादर || १२:२१ || बदलापूर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली, कल्याण पुढे धीमी
|- style=&quot;background:pink&quot;
| १४ || ९६३१३ || ११:५८ || छशिमट || १३:४४ || अंबरनाथ || धीमी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| १५ || ९७३५९ || १२:२४ || छशिमट || १३:२० || ठाणे || धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १६ || ९५२२५ || १२:३० || दादर || १३:३९ || बदलापूर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली, कल्याण पुढे धीमी
|- style=&quot;background:gray&quot;
| १७ || ९७३६३ || १३:०६ || छशिमट || १४:०६ || ठाणे || धीमी
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| १८ || ९६३१७ || १३:१५ || छशिमट || १५:०२ || अंबरनाथ || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १९ || ९५९०९ || १४:२१ || दादर || १४:४७ || ठाणे || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर
|- style=&quot;background:violet&quot;
| २० || ९७३६९ || १४:२९ || छशिमट || १५:२५ || ठाणे || धीमी
|- style=&quot;background:gray&quot;
| २१ || ९७२३५ || १५:२४ || छशिमट || १६:४३ || डोंबिवली || धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २२ || ९५६११ || १५:३३ || दादर || १६:३९ || टिटवाळा || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली, कल्याण पुढे धीमी
|- style=&quot;background:pink&quot;
| २३ || ९७२३९ || १६:०० || छशिमट || १७:२० || डोंबिवली || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २४ || ९५७२३ || १६:११ || छशिमट || १७:१९ || कल्याण || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:violet&quot;
| २५ || ९७३८३ || १६:३८ || छशिमट || १७:३५ || ठाणे || धीमी
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २६ || ९५३२१ || १७:०० || छशिमट || १८:२३ || अंबरनाथ || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' दादर, ठाण्यापुढे धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २७ || ९५९११ || १८:१० || छशिमट || १८:५२ || ठाणे || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' दादर, कुर्ला, भांडुप, मुलुंड
|- style=&quot;background:gray&quot;
| २८ || ९७२५१ || १८:१८ || छशिमट || १९:३७ || डोंबिवली || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २९ || ९५७३३ || १८:३६ || छशिमट || १९:४१ || कल्याण || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, भांडुप, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:pink&quot;
| ३० || ९७१४९ || १८:४५ || परळ || १९:५८ || कल्याण || धीमी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ३१ || ९७४०३ || १८:४५ || छशिमट || १९:४२ || ठाणे || धीमी
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३२ || ९५३२९ || १९:३९ || दादर || २०:४४ || अंबरनाथ || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर, भांडुप, ठाणे, डोंबिवली, कल्याण पुढे धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ३३ || ९७१६३ || २०:०० || छशिमट || २१:२८ || कल्याण || धीमी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ३४ || ९६२२१ || २१:०८ || छशिमट || २२:५६ || बदलापूर || धीमी
|- style=&quot;background:gray&quot;
| ३५ || ९७१७३ || २१:१६ || छशिमट || २२:४५ || कल्याण || धीमी
|- style=&quot;background:pink&quot;
| ३६ || ९७१७५ || २१:३९ || परळ || २२:५३ || कल्याण || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३७ || ९५७४१ || २१:४२ || छशिमट || २३:०५ || कल्याण || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर पुढे धीमी
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ३८ || ९७४२७ || २२:२० || छशिमट || २३:१५ || ठाणे || धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ३९ || ९७४३५ || २३:१२ || छशिमट || ००:०७ || ठाणे || धीमी
|}

[[वर्ग:मध्य रेल्वे]]
[[वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वेमार्ग]]</text>
      <sha1>fy51g1lcmdxl191vex3o9shbkmvc6s1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678935</id>
      <parentid>2678870</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T06:53:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22487-54</username>
        <id>182079</id>
      </contributor>
      <comment>/* वातानुकूलित */</comment>
      <origin>2678935</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41313" sha1="40o240laj3fmvwtfcmt6zdtuj7h30h0" xml:space="preserve">[[चित्र:Mumbai_CST_inside.jpg|250 px|इवलेसे| मुंबई छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस हे मध्य मार्गाचे दक्षिण मुंबईमधील टर्मिनस आहे.]]
[[चित्र:Mumbai Train.JPG|250 px|इवलेसे|नव्या लोकल गाड्या]]
{{मुंबई उपनगरी रेल्वे मध्य मार्ग नकाशा}}

'''मध्य''' हा [[मुंबई उपनगरी रेल्वे]]च्या तीन प्रमुख मार्गांपैकी एक आहे. [[मध्य रेल्वे]]द्वारे चालवला जाणारा हा मार्ग दक्षिण मुंबई मधील [[छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस]]पासून सुरू होतो व मुंबई बेटाच्या मध्य भागातून धावतो. मुंबईची मध्य उपनगरे जोडणारा हा मार्ग [[ठाणे]], [[डोंबिवली]], [[कल्याण]] इत्यादी महत्त्वाच्या शहरांमधून धावतो. [[कल्याण]] येथे मध्य मार्गाचे दोन फाटे फुटतात. ईशान्य फाटा [[कसारा रेल्वे स्थानक|कसाऱ्यामार्गे]] [[नाशिक रोड रेल्वे स्थानक|नाशिककडे]] तर आग्नेय फाटा [[कर्जत रेल्वे स्थानक|कर्जतमार्गे]] [[पुणे रेल्वे स्थानक|पुण्याकडे]] धावतो.

[[दादर रेल्वे स्थानक|दादर]], [[परळ रेल्वे स्थानक]] आणि [[माटुंगा रेल्वे स्थानक|माटुंगा]] येथे मध्य आणि [[पश्चिम मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|पश्चिम]] दोन्ही मार्ग असल्यामुळे मार्ग बदलणे शक्य होते. [[छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस]], [[मशीद रेल्वे स्थानक|मशीद]], [[सँडहर्स्ट रोड रेल्वे स्थानक|सँडहर्स्ट रोड]] आणि [[कुर्ला रेल्वे स्थानक|कुर्ला]] ह्या स्थानकांवरून [[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्गाद्वारे]] प्रवासाची सोय उपलब्ध आहे. [[ठाणे रेल्वे स्थानक|ठाणे]] येथून [[ट्रान्सहार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|ट्रान्सहार्बर मार्ग]] तसेच [[दिवा जंक्शन रेल्वे स्थानक|दिवा]] आणि [[कोपर रेल्वे स्थानक|कोपर]] येथे [[वसई रोड-रोहा रेल्वेमार्ग]]ची जोड आहे. [[नेरळ जंक्शन रेल्वे स्थानक|नेरळ]]वरून [[माथेरान डोंगरी रेल्वे]]सुद्धा उपलब्ध आहे.

==स्थानके==
(जलद लोकल केवळ ठळक अक्षरांमधील स्थानकांवरच थांबतात.)

===मुख्य मार्ग===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! style=&quot;width:1%;&quot; |#
! style=&quot;width:5%;&quot; |स्थानक नाव
! style=&quot;width:1%;&quot; |स्थानक कोड
! style=&quot;width:5%;&quot; |जोडमार्ग
|-
|१||'''[[छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस]]'''||CSMT / ST||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|२||{{rws|मशीद}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|३||{{rws|सँडहर्स्ट रोड}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|४||'''{{rws|भायखळा}}'''||BY||
|-
|५||{{rws|चिंचपोकळी}}||||
|-
|६||{{rws|करी रोड}}||||
|-
|७||'''{{rws|परळ}}'''||PR||[[पश्चिम मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|पश्चिम मार्ग]]
|-
|८||'''{{rws|दादर}}'''||D||[[पश्चिम मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|पश्चिम मार्ग]]
|-
|९||{{rws|माटुंगा}}||||[[पश्चिम मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|पश्चिम मार्ग]]
|-
|१०||{{rws|शीव}}||||
|-
|११||'''{{rws|कुर्ला}}'''||C||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१२||{{rws|विद्याविहार}}||||
|-
|१३||'''{{rws|घाटकोपर}}'''||G||
|-
|१४||'''{{rws|विक्रोळी}}'''||||
|-
|१५||{{rws|कांजुर मार्ग}}||||
|-
|१६||'''{{rws|भांडुप}}'''||||
|-
|१७||{{rws|नाहूर}}||||
|-
|१८||'''{{rws|मुलुंड}}'''||||
|-
|१९||'''{{rws|ठाणे}}'''||T||[[ट्रान्सहार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|ट्रान्सहार्बर मार्ग]]
|-
|२०||{{rws|कळवा}}||||
|-
|२१||{{rws|मुंब्रा}}||||
|-
|२२||'''{{rws|दिवा जंक्शन}}'''||||[[वसई रोड-रोहा रेल्वेमार्ग]]
|-
|२३||{{rws|कोपर}}||||[[वसई रोड-रोहा रेल्वेमार्ग]]
|-
|२४||'''{{rws|डोंबिवली}}'''||DI||
|-
|२५||{{rws|ठाकुर्ली}}||||
|-
|२६||'''{{rws|कल्याण जंक्शन}}'''||K||
|}

===मुख्य मार्ग फाटे===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+आग्नेय उपमार्ग
! style=&quot;width:1%;&quot; |#
! style=&quot;width:5%;&quot; |स्थानक नाव
! style=&quot;width:1%;&quot; |स्थानक कोड
|-
|१||'''{{rws|कल्याण जंक्शन}}'''|| K
|-
|२||{{rws|विठ्ठलवाडी}}||
|-
|३||{{rws|उल्हासनगर}}||
|-
|४||'''{{rws|अंबरनाथ}}'''|| A
|-
|५||'''{{rws|बदलापूर}}'''|| BL
|-
|६||{{rws|वांगणी}}||
|-
|७||{{rws|शेलू}}||
|-
|८||'''{{rws|नेरळ जंक्शन}}'''||
|-
|९||{{rws|भिवपुरी रोड}}||
|-
|१०||'''{{rws|कर्जत}}'''|| S
|-
|११||{{rws|पळसधरी}}||
|-
|१२||{{rws|केळवली}}||
|-
|१३||{{rws|डोळवली}}||
|-
|१४||{{rws|लौजी}}||
|-
|१५||'''{{rws|खोपोली}}'''|| KP
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+ईशान्य उपमार्ग
! style=&quot;width:1%;&quot; |#
! style=&quot;width:5%;&quot; |स्थानक नाव
! style=&quot;width:1%;&quot; |स्थानक कोड
|-
|१||'''{{rws|कल्याण जंक्शन}}'''|| K
|-
|२||{{rws|शहाड}}||
|-
|३||{{rws|आंबिवली}}||
|-
|४||'''{{rws|टिटवाळा}}'''|| TL
|-
|५||{{rws|खडावली}}||
|-
|६||{{rws|वाशिंद}}||
|-
|७||'''{{rws|आसनगाव}}'''|| AN
|-
|८||{{rws|आटगाव}}||
|-
|९||{{rws|तानशेत}}||
|-
|१०||{{rws|खर्डी}}||
|-
|११||{{rws|उंबरमाळी}}||
|-
|१२||'''{{rws|कसारा}}'''|| N
|}

== १२ डबा अर्धजलद ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ style=&quot;background:#afeeee&quot;| दादर / छशिमट कडे
! #
! गाडी क्रमांक
! सुटण्याची वेळ
! स्थानक
! पोहोचण्याची वेळ
! अंतिम स्थानक
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १ || ९५७०६ || ७:२६ || कल्याण || ८:३० || दादर
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे भांडुप, घाटकोपर, कुर्ला
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २ || ९५७०८ || ७:४२ || कल्याण || ९:०३ || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे मुलुंड, विक्रोळी, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ || ९५८०४ || ८:१४ || डोंबिवली || ९:२१ || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे भांडुप, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ || ९५७१० || ८:१४ || कल्याण || ९:३० || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे भांडुप, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ५ || ९५७१६ || ८:१८ || कसारा || १०:५० || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे मुलुंड, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ६ || ९५७१८ || ८:४६ || कल्याण || १०:०३ || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे मुलुंड, विक्रोळी, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ७ || ९५६०४ || ९:०२ || कल्याण || १०:२० || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे मुलुंड, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ८ || ९५४०८ || ९:०४ || टिटवाळा || १०:३४ || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे भांडुप, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ९ || ९५७२२ || ९:४३ || कल्याण || ११:०० || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे मुलुंड, विक्रोळी, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १० || ९५७४४ || १८:२५ || कल्याण || १९:४० || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे मुलुंड, विक्रोळी, कुर्ला, दादर, भायखळा
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ style=&quot;background:#afeeee&quot;| कसारा / आसनगाव / टिटवाळा / कल्याण / डोंबिवली कडे
! #
! गाडी क्रमांक
! सुटण्याची वेळ
! स्थानक
! पोहोचण्याची वेळ
! अंतिम स्थानक
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १ || ९५६०९ || १०:५८ || छशिमट || १२:२९ || टिटवाळा
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड, ठाण्यापुढे धीमी
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २ || ९५४१५ || १६:५० || छशिमट || १९:१८ || कसारा
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, ठाण्यापुढे धीमी
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ || ९५७२७ || १७:२५ || छशिमट || १८:४२ || कल्याण
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड, ठाण्यापुढे धीमी
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ || ९५८०३ || १७:३७ || छशिमट || १८:४३ || डोंबिवली
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, भांडुप, ठाण्यापुढे धीमी
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ५ || ९५७२९ || १८:०१ || दादर || १९:०१ || कल्याण
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड, ठाण्यापुढे धीमी
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ६ || ९५७३१ || १८:०३ || छशिमट || १९:१८ || कल्याण
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' दादर, कुर्ला, विक्रोळी, मुलुंड, ठाण्यापुढे धीमी
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ७ || ९५७३५ || १८:५० || छशिमट || २०:०८ || कल्याण
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, भांडुप, ठाण्यापुढे धीमी
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ८ || ९५७३७ || १९:१३ || दादर || २०:१६ || कल्याण
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड, ठाण्यापुढे धीमी
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ९ || ९५५१७ || २०:०० || छशिमट || २१:५२ || आसनगाव
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड, ठाण्यापुढे धीमी
|}

== १५ डबा जलद ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ style=&quot;background:#afeeee&quot;| दादर / छशिमट कडे
! #
! गाडी क्रमांक
! सुटण्याची वेळ
! स्थानक
! पोहोचण्याची वेळ
! अंतिम स्थानक
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १ || ९५८०२ || ६:१४ || डोंबिवली || ७:१४ || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाणे, भांडुप, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २ || ९५७०४ || ७:१८ || कल्याण || ८:२६ || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, मुलुंड, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ || ९५७१२ || ८:३३ || कल्याण || ९:३७ || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, मुलुंड, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ || ९५७२० || ९:४७ || कल्याण || १०:४० || दादर
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ५ || ९५९१२ || १०:४६ || ठाणे || ११:२९ || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' मुलुंड, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ६ || ९५७२८ || ११:४६ || कल्याण || १२:४८ || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ७ || ९५७३२ || १४:०२ || कल्याण || १५:०८ || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ८ || ९५७३४ || १६:२८ || कल्याण || १७:२० || दादर
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ९ || ९५७४२ || १८:२२ || कल्याण || १९:२५ || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १० || ९५७४६ || २०:४१ || कल्याण || २१:३० || दादर
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ११ || ९५७४८ || २३:१५ || कल्याण || ००:२२ || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, मुलुंड, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ style=&quot;background:#afeeee&quot;| ठाणे / कल्याण / डोंबिवली कडे
! #
! गाडी क्रमांक
! सुटण्याची वेळ
! स्थानक
! पोहोचण्याची वेळ
! अंतिम स्थानक
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १ || ९५७०३ || ६:०६ || छशिमट || ७:१० || कल्याण
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २ || ९५७०५ || ७:२२ || छशिमट || ८:२५ || कल्याण
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, भांडुप, ठाणे, डोंबिवली
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ || ९५७०९ || ८:३६ || छशिमट || ९:४० || कल्याण
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड, ठाणे, डोंबिवली
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ || ९५९०७ || ९:४२ || छशिमट || १०:२४ || ठाणे
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ५ || ९५७१५ || १०:४५ || दादर || ११:३६ || कल्याण
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ६ || ९५८०१ || ११:३७ || छशिमट || १२:३२ || डोंबिवली
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, भांडुप, ठाणे
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ७ || ९५७१९ || १२:५३ || छशिमट || १३:५७ || कल्याण
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ८ || ९५७२१ || १५:१४ || छशिमट || १६:२० || कल्याण
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ९ || ९५७२५ || १७:३० || दादर || १८:१८ || कल्याण
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड, ठाणे, डोंबिवली
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १० || ९५७३९ || १९:२९ || छशिमट || २०:३२ || कल्याण
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड, ठाणे, डोंबिवली
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ११ || ९५७४३ || २२:१८ || दादर || २३:१० || कल्याण
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड, ठाणे, डोंबिवली
|}

== वातानुकूलित ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! फेऱ्या !! वार !! सुरुवात
|-
| style=&quot;background:yellow&quot;|१२
|सोम-शनि
|१७ डिसेंबर २०२०
|-
| style=&quot;background:orange&quot;|१६
|दररोज
|१९ फेब्रुवारी २०२२
|-
| style=&quot;background:gray&quot;|१३
|सोम-शनि
|१९ फेब्रुवारी २०२२
|-
| style=&quot;background:crimson&quot;|१३
|सोम-शनि
|१९ फेब्रुवारी २०२२
|-
| style=&quot;background:pink&quot;|१२
|सोम-शनि
|६ नोव्हेंबर २०२३
|-
| style=&quot;background:violet&quot;|१४
|सोम-शुक्र
|१६ एप्रिल २०२५
|-
|८०
|एकूण
|
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ style=&quot;background:#afeeee&quot;| ठाणे / कुर्ला / दादर / परळ / छशिमट कडे
! #
! गाडी क्रमांक
! सुटण्याची वेळ
! स्थानक
! पोहोचण्याची वेळ
! अंतिम स्थानक
! वेग
|- style=&quot;background:orange&quot;
| १ || ९७६०४ || ४:४६ || कुर्ला || ५:१६ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| २ || ९७३१० || ५:२४ || ठाणे || ६:२१ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ || ९५७०२ || ६:३२ || कल्याण || ७:३९ || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:gray&quot;
| ४ || ९७३२९ || ७:०४ || ठाणे || ८:०० || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:pink&quot;
| ५ || ९७०२२ || ७:१५ || कल्याण || ८:४५ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ६ || ९७०२६ || ७:३४ || कल्याण || ९:०५ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ७ || ९५९०४ || ८:०५ || ठाणे || ८:५० || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुलुंड, विक्रोळी, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ८ || ९६६१८ || ८:३३ || टिटवाळा || १०:१८ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ९ || ९५७१४ || ८:५४ || कल्याण || ९:५९ || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, मुलुंड, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १० || ९५९०८ || ९:०३ || ठाणे || ९:४७ || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुलुंड, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ११ || ९५७२४ || १०:०२ || कल्याण || १०:५२ || दादर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला
|- style=&quot;background:pink&quot;
| १२ || ९७०४८ || १०:२५ || कल्याण || ११:५४ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १३ || ९५२१० || १०:४२ || बदलापूर || १२:१२ || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कल्याण पर्यंत धीमी पुढे डोंबिवली, दिवा, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:gray&quot;
| १४ || ९६३१४ || ११:१७ || अंबरनाथ || १३:०२ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १५ || ९५७२६ || ११:२२ || कल्याण || १२:१५ || दादर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, दिवा, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| १६ || ९७२१८ || ११:४८ || डोंबिवली || १३:१० || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १७ || ९५२१४ || १२:२७ || बदलापूर || १३:३८ || दादर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कल्याण पर्यंत धीमी पुढे डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला
|- style=&quot;background:violet&quot;
| १८ || ९७३६६ || १३:२८ || ठाणे || १४:२५ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १९ || ९५२१८ || १३:४८ || बदलापूर || १४:५९ || दादर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कल्याण पर्यंत धीमी पुढे डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला
|- style=&quot;background:pink&quot;
| २० || ९६३२४ || १४:०० || अंबरनाथ || १५:४७ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:gray&quot;
| २१ || ९७३७० || १४:२२ || ठाणे || १५:२० || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २२ || ९५९१४ || १५:०३ || ठाणे || १५:४५ || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २३ || ९५३२४ || १५:१२ || अंबरनाथ || १६:३१ || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कल्याण पर्यंत धीमी पुढे डोंबिवली, ठाणे, भांडुप, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:violet&quot;
| २४ || ९७३७८ || १५:३६ || ठाणे || १६:३४ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २५ || ९५६१० || १६:४७ || टिटवाळा || १८:०६ || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कल्याण पर्यंत धीमी पुढे डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:gray&quot;
| २६ || ९७२३६ || १६:५५ || डोंबिवली || १८:१४ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २७ || ९५७३८ || १७:२७ || कल्याण || १८:३० || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:pink&quot;
| २८ || ९७२४० || १७:३२ || डोंबिवली || १८:३८ || परळ || धीमी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| २९ || ९७४०२ || १७:४१ || ठाणे || १८:४० || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३० || ९५३३६ || १८:३० || अंबरनाथ || १९:३२ || दादर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कल्याण पर्यंत धीमी पुढे डोंबिवली, ठाणे, मुलुंड, घाटकोपर, कुर्ला
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ३१ || ९७४१६ || १८:५७ || ठाणे || १९:५५ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ३२ || ९७४२४ || १९:४९ || ठाणे || २०:४८ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:gray&quot;
| ३३ || ९७२५२ || १९:५० || डोंबिवली || २१:१२ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| ३४ || ९७१५२ || १९:५६ || कल्याण || २१:२८ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:pink&quot;
| ३५ || ९७१५४ || २०:१० || कल्याण || २१:२५ || परळ || धीमी
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३६ || ९५३४२ || २०:५० || अंबरनाथ || २२:०७ || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कल्याण पर्यंत धीमी पुढे डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ३७ || ९७१६८ || २१:३६ || कल्याण || २३:०५ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:gray&quot;
| ३८ || ९७१७६ || २२:५६ || कल्याण || २३:५५ || कुर्ला || धीमी
|- style=&quot;background:pink&quot;
| ३९ || ९७१७८ || २३:०४ || कल्याण || २३:३५ || ठाणे || धीमी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ४० || ९६२२८ || २३:०४ || बदलापूर || २३:५९ || ठाणे || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| ४१ || ९७१८० || २३:१९ || कल्याण || २३:५० || ठाणे || धीमी
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ style=&quot;background:#afeeee&quot;| ठाणे / डोंबिवली / कल्याण / टिटवाळा / अंबरनाथ / बदलापूर कडे
! #
! गाडी क्रमांक
! सुटण्याची वेळ
! स्थानक
! पोहोचण्याची वेळ
! अंतिम स्थानक
! वेग
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १ || ९५७०१ || ५:२० || छशिमट || ६:२४ || कल्याण || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:pink&quot;
| २ || ९७००९ || ६:०५ || विद्याविहार || ७:०४ || कल्याण || धीमी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ३ || ९७०१३ || ६:२६ || विद्याविहार || ७:२५ || कल्याण || धीमी
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ४ || ९६६११ || ६:३० || छशिमट || ८:१५ || टिटवाळा || धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५ || ९५७०७ || ७:४३ || छशिमट || ८:४६ || कल्याण || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ६ || ९५९०१ || ८:०४ || छशिमट || ८:४६ || ठाणे || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर
|- style=&quot;background:pink&quot;
| ७ || ९७०४१ || ८:४९ || छशिमट || १०:१८ || कल्याण || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ८ || ९५७११ || ८:५६ || छशिमट || ९:५८ || कल्याण || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, भांडुप, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ९ || ९५२०९ || ९:०९ || छशिमट || १०:३२ || बदलापूर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, विक्रोळी, मुलुंड, ठाणे, डोंबिवली, कल्याण पुढे धीमी
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १० || ९५३०७ || ९:५१ || छशिमट || ११:०८ || अंबरनाथ || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, विक्रोळी, मुलुंड, ठाणे, डोंबिवली, कल्याण पुढे धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ११ || ९५७१३ || १०:०४ || छशिमट || ११:०७ || कल्याण || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| १२ || ९७२१७ || १०:२२ || छशिमट || ११:४० || डोंबिवली || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १३ || ९५२२१ || ११:०८ || दादर || १२:२१ || बदलापूर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली, कल्याण पुढे धीमी
|- style=&quot;background:pink&quot;
| १४ || ९६३१३ || ११:५८ || छशिमट || १३:४४ || अंबरनाथ || धीमी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| १५ || ९७३५९ || १२:२४ || छशिमट || १३:२० || ठाणे || धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १६ || ९५२२५ || १२:३० || दादर || १३:३९ || बदलापूर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली, कल्याण पुढे धीमी
|- style=&quot;background:gray&quot;
| १७ || ९७३६३ || १३:०६ || छशिमट || १४:०६ || ठाणे || धीमी
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| १८ || ९६३१७ || १३:१५ || छशिमट || १५:०२ || अंबरनाथ || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १९ || ९५९०९ || १४:२१ || दादर || १४:४७ || ठाणे || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर
|- style=&quot;background:violet&quot;
| २० || ९७३६९ || १४:२९ || छशिमट || १५:२५ || ठाणे || धीमी
|- style=&quot;background:gray&quot;
| २१ || ९७२३५ || १५:२४ || छशिमट || १६:४३ || डोंबिवली || धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २२ || ९५६११ || १५:३३ || दादर || १६:३९ || टिटवाळा || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली, कल्याण पुढे धीमी
|- style=&quot;background:pink&quot;
| २३ || ९७२३९ || १६:०० || छशिमट || १७:२० || डोंबिवली || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २४ || ९५७२३ || १६:११ || छशिमट || १७:१९ || कल्याण || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:violet&quot;
| २५ || ९७३८३ || १६:३८ || छशिमट || १७:३५ || ठाणे || धीमी
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २६ || ९५३२१ || १७:०० || छशिमट || १८:२३ || अंबरनाथ || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' दादर, ठाण्यापुढे धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २७ || ९५९११ || १८:१० || छशिमट || १८:५२ || ठाणे || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' दादर, कुर्ला, भांडुप, मुलुंड
|- style=&quot;background:gray&quot;
| २८ || ९७२५१ || १८:१८ || छशिमट || १९:३७ || डोंबिवली || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २९ || ९५७३३ || १८:३६ || छशिमट || १९:४१ || कल्याण || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, भांडुप, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:pink&quot;
| ३० || ९७१४९ || १८:४५ || परळ || १९:५८ || कल्याण || धीमी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ३१ || ९७४०३ || १८:४५ || छशिमट || १९:४२ || ठाणे || धीमी
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३२ || ९५३२९ || १९:३९ || दादर || २०:४४ || अंबरनाथ || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर, भांडुप, ठाणे, डोंबिवली, कल्याण पुढे धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ३३ || ९७१६३ || २०:०० || छशिमट || २१:२८ || कल्याण || धीमी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ३४ || ९६२२१ || २१:०८ || छशिमट || २२:५६ || बदलापूर || धीमी
|- style=&quot;background:gray&quot;
| ३५ || ९७१७३ || २१:१६ || छशिमट || २२:४५ || कल्याण || धीमी
|- style=&quot;background:pink&quot;
| ३६ || ९७१७५ || २१:३९ || परळ || २२:५३ || कल्याण || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३७ || ९५७४१ || २१:४२ || छशिमट || २३:०५ || कल्याण || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर पुढे धीमी
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ३८ || ९७४२७ || २२:२० || छशिमट || २३:१५ || ठाणे || धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ३९ || ९७४३५ || २३:१२ || छशिमट || ००:०७ || ठाणे || धीमी
|}

[[वर्ग:मध्य रेल्वे]]
[[वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वेमार्ग]]</text>
      <sha1>40o240laj3fmvwtfcmt6zdtuj7h30h0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678938</id>
      <parentid>2678935</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T07:10:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22487-54</username>
        <id>182079</id>
      </contributor>
      <comment>/* १५ डबा जलद */</comment>
      <origin>2678938</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41612" sha1="c7wlunwsnfd90ukzsk0pud9oygabcuj" xml:space="preserve">[[चित्र:Mumbai_CST_inside.jpg|250 px|इवलेसे| मुंबई छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस हे मध्य मार्गाचे दक्षिण मुंबईमधील टर्मिनस आहे.]]
[[चित्र:Mumbai Train.JPG|250 px|इवलेसे|नव्या लोकल गाड्या]]
{{मुंबई उपनगरी रेल्वे मध्य मार्ग नकाशा}}

'''मध्य''' हा [[मुंबई उपनगरी रेल्वे]]च्या तीन प्रमुख मार्गांपैकी एक आहे. [[मध्य रेल्वे]]द्वारे चालवला जाणारा हा मार्ग दक्षिण मुंबई मधील [[छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस]]पासून सुरू होतो व मुंबई बेटाच्या मध्य भागातून धावतो. मुंबईची मध्य उपनगरे जोडणारा हा मार्ग [[ठाणे]], [[डोंबिवली]], [[कल्याण]] इत्यादी महत्त्वाच्या शहरांमधून धावतो. [[कल्याण]] येथे मध्य मार्गाचे दोन फाटे फुटतात. ईशान्य फाटा [[कसारा रेल्वे स्थानक|कसाऱ्यामार्गे]] [[नाशिक रोड रेल्वे स्थानक|नाशिककडे]] तर आग्नेय फाटा [[कर्जत रेल्वे स्थानक|कर्जतमार्गे]] [[पुणे रेल्वे स्थानक|पुण्याकडे]] धावतो.

[[दादर रेल्वे स्थानक|दादर]], [[परळ रेल्वे स्थानक]] आणि [[माटुंगा रेल्वे स्थानक|माटुंगा]] येथे मध्य आणि [[पश्चिम मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|पश्चिम]] दोन्ही मार्ग असल्यामुळे मार्ग बदलणे शक्य होते. [[छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस]], [[मशीद रेल्वे स्थानक|मशीद]], [[सँडहर्स्ट रोड रेल्वे स्थानक|सँडहर्स्ट रोड]] आणि [[कुर्ला रेल्वे स्थानक|कुर्ला]] ह्या स्थानकांवरून [[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्गाद्वारे]] प्रवासाची सोय उपलब्ध आहे. [[ठाणे रेल्वे स्थानक|ठाणे]] येथून [[ट्रान्सहार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|ट्रान्सहार्बर मार्ग]] तसेच [[दिवा जंक्शन रेल्वे स्थानक|दिवा]] आणि [[कोपर रेल्वे स्थानक|कोपर]] येथे [[वसई रोड-रोहा रेल्वेमार्ग]]ची जोड आहे. [[नेरळ जंक्शन रेल्वे स्थानक|नेरळ]]वरून [[माथेरान डोंगरी रेल्वे]]सुद्धा उपलब्ध आहे.

==स्थानके==
(जलद लोकल केवळ ठळक अक्षरांमधील स्थानकांवरच थांबतात.)

===मुख्य मार्ग===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! style=&quot;width:1%;&quot; |#
! style=&quot;width:5%;&quot; |स्थानक नाव
! style=&quot;width:1%;&quot; |स्थानक कोड
! style=&quot;width:5%;&quot; |जोडमार्ग
|-
|१||'''[[छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस]]'''||CSMT / ST||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|२||{{rws|मशीद}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|३||{{rws|सँडहर्स्ट रोड}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|४||'''{{rws|भायखळा}}'''||BY||
|-
|५||{{rws|चिंचपोकळी}}||||
|-
|६||{{rws|करी रोड}}||||
|-
|७||'''{{rws|परळ}}'''||PR||[[पश्चिम मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|पश्चिम मार्ग]]
|-
|८||'''{{rws|दादर}}'''||D||[[पश्चिम मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|पश्चिम मार्ग]]
|-
|९||{{rws|माटुंगा}}||||[[पश्चिम मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|पश्चिम मार्ग]]
|-
|१०||{{rws|शीव}}||||
|-
|११||'''{{rws|कुर्ला}}'''||C||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१२||{{rws|विद्याविहार}}||||
|-
|१३||'''{{rws|घाटकोपर}}'''||G||
|-
|१४||'''{{rws|विक्रोळी}}'''||||
|-
|१५||{{rws|कांजुर मार्ग}}||||
|-
|१६||'''{{rws|भांडुप}}'''||||
|-
|१७||{{rws|नाहूर}}||||
|-
|१८||'''{{rws|मुलुंड}}'''||||
|-
|१९||'''{{rws|ठाणे}}'''||T||[[ट्रान्सहार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|ट्रान्सहार्बर मार्ग]]
|-
|२०||{{rws|कळवा}}||||
|-
|२१||{{rws|मुंब्रा}}||||
|-
|२२||'''{{rws|दिवा जंक्शन}}'''||||[[वसई रोड-रोहा रेल्वेमार्ग]]
|-
|२३||{{rws|कोपर}}||||[[वसई रोड-रोहा रेल्वेमार्ग]]
|-
|२४||'''{{rws|डोंबिवली}}'''||DI||
|-
|२५||{{rws|ठाकुर्ली}}||||
|-
|२६||'''{{rws|कल्याण जंक्शन}}'''||K||
|}

===मुख्य मार्ग फाटे===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+आग्नेय उपमार्ग
! style=&quot;width:1%;&quot; |#
! style=&quot;width:5%;&quot; |स्थानक नाव
! style=&quot;width:1%;&quot; |स्थानक कोड
|-
|१||'''{{rws|कल्याण जंक्शन}}'''|| K
|-
|२||{{rws|विठ्ठलवाडी}}||
|-
|३||{{rws|उल्हासनगर}}||
|-
|४||'''{{rws|अंबरनाथ}}'''|| A
|-
|५||'''{{rws|बदलापूर}}'''|| BL
|-
|६||{{rws|वांगणी}}||
|-
|७||{{rws|शेलू}}||
|-
|८||'''{{rws|नेरळ जंक्शन}}'''||
|-
|९||{{rws|भिवपुरी रोड}}||
|-
|१०||'''{{rws|कर्जत}}'''|| S
|-
|११||{{rws|पळसधरी}}||
|-
|१२||{{rws|केळवली}}||
|-
|१३||{{rws|डोळवली}}||
|-
|१४||{{rws|लौजी}}||
|-
|१५||'''{{rws|खोपोली}}'''|| KP
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+ईशान्य उपमार्ग
! style=&quot;width:1%;&quot; |#
! style=&quot;width:5%;&quot; |स्थानक नाव
! style=&quot;width:1%;&quot; |स्थानक कोड
|-
|१||'''{{rws|कल्याण जंक्शन}}'''|| K
|-
|२||{{rws|शहाड}}||
|-
|३||{{rws|आंबिवली}}||
|-
|४||'''{{rws|टिटवाळा}}'''|| TL
|-
|५||{{rws|खडावली}}||
|-
|६||{{rws|वाशिंद}}||
|-
|७||'''{{rws|आसनगाव}}'''|| AN
|-
|८||{{rws|आटगाव}}||
|-
|९||{{rws|तानशेत}}||
|-
|१०||{{rws|खर्डी}}||
|-
|११||{{rws|उंबरमाळी}}||
|-
|१२||'''{{rws|कसारा}}'''|| N
|}

== १२ डबा अर्धजलद ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ style=&quot;background:#afeeee&quot;| दादर / छशिमट कडे
! #
! गाडी क्रमांक
! सुटण्याची वेळ
! स्थानक
! पोहोचण्याची वेळ
! अंतिम स्थानक
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १ || ९५७०६ || ७:२६ || कल्याण || ८:३० || दादर
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे भांडुप, घाटकोपर, कुर्ला
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २ || ९५७०८ || ७:४२ || कल्याण || ९:०३ || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे मुलुंड, विक्रोळी, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ || ९५८०४ || ८:१४ || डोंबिवली || ९:२१ || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे भांडुप, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ || ९५७१० || ८:१४ || कल्याण || ९:३० || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे भांडुप, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ५ || ९५७१६ || ८:१८ || कसारा || १०:५० || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे मुलुंड, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ६ || ९५७१८ || ८:४६ || कल्याण || १०:०३ || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे मुलुंड, विक्रोळी, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ७ || ९५६०४ || ९:०२ || कल्याण || १०:२० || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे मुलुंड, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ८ || ९५४०८ || ९:०४ || टिटवाळा || १०:३४ || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे भांडुप, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ९ || ९५७२२ || ९:४३ || कल्याण || ११:०० || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे मुलुंड, विक्रोळी, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १० || ९५७४४ || १८:२५ || कल्याण || १९:४० || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे मुलुंड, विक्रोळी, कुर्ला, दादर, भायखळा
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ style=&quot;background:#afeeee&quot;| कसारा / आसनगाव / टिटवाळा / कल्याण / डोंबिवली कडे
! #
! गाडी क्रमांक
! सुटण्याची वेळ
! स्थानक
! पोहोचण्याची वेळ
! अंतिम स्थानक
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १ || ९५६०९ || १०:५८ || छशिमट || १२:२९ || टिटवाळा
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड, ठाण्यापुढे धीमी
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २ || ९५४१५ || १६:५० || छशिमट || १९:१८ || कसारा
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, ठाण्यापुढे धीमी
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ || ९५७२७ || १७:२५ || छशिमट || १८:४२ || कल्याण
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड, ठाण्यापुढे धीमी
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ || ९५८०३ || १७:३७ || छशिमट || १८:४३ || डोंबिवली
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, भांडुप, ठाण्यापुढे धीमी
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ५ || ९५७२९ || १८:०१ || दादर || १९:०१ || कल्याण
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड, ठाण्यापुढे धीमी
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ६ || ९५७३१ || १८:०३ || छशिमट || १९:१८ || कल्याण
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' दादर, कुर्ला, विक्रोळी, मुलुंड, ठाण्यापुढे धीमी
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ७ || ९५७३५ || १८:५० || छशिमट || २०:०८ || कल्याण
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, भांडुप, ठाण्यापुढे धीमी
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ८ || ९५७३७ || १९:१३ || दादर || २०:१६ || कल्याण
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड, ठाण्यापुढे धीमी
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ९ || ९५५१७ || २०:०० || छशिमट || २१:५२ || आसनगाव
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड, ठाण्यापुढे धीमी
|}

== १५ डबा जलद ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+फेऱ्या आणि सुरुवात
|-
| style=&quot;background:aqua&quot;|१६
|१५ ऑक्टोबर २०१२
|-
| style=&quot;background:teal&quot;|६
|४ मार्च २०१९
|-
|एकूण
|२२ फेऱ्या (सोम-शनि)
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ style=&quot;background:#afeeee&quot;| दादर / छशिमट कडे
! #
! गाडी क्रमांक
! सुटण्याची वेळ
! स्थानक
! पोहोचण्याची वेळ
! अंतिम स्थानक
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १ || ९५८०२ || ६:१४ || डोंबिवली || ७:१४ || छशिमट
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाणे, भांडुप, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २ || ९५७०४ || ७:१८ || कल्याण || ८:२६ || छशिमट
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, मुलुंड, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ || ९५७१२ || ८:३३ || कल्याण || ९:३७ || छशिमट
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, मुलुंड, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ || ९५७२० || ९:४७ || कल्याण || १०:४० || दादर
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५ || ९५९१२ || १०:४६ || ठाणे || ११:२९ || छशिमट
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' मुलुंड, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ६ || ९५७२८ || ११:४६ || कल्याण || १२:४८ || छशिमट
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ७ || ९५७३२ || १४:०२ || कल्याण || १५:०८ || छशिमट
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ८ || ९५७३४ || १६:२८ || कल्याण || १७:२० || दादर
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ९ || ९५७४२ || १८:२२ || कल्याण || १९:२५ || छशिमट
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १० || ९५७४६ || २०:४१ || कल्याण || २१:३० || दादर
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ११ || ९५७४८ || २३:१५ || कल्याण || ००:२२ || छशिमट
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, मुलुंड, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ style=&quot;background:#afeeee&quot;| ठाणे / कल्याण / डोंबिवली कडे
! #
! गाडी क्रमांक
! सुटण्याची वेळ
! स्थानक
! पोहोचण्याची वेळ
! अंतिम स्थानक
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १ || ९५७०३ || ६:०६ || छशिमट || ७:१० || कल्याण
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २ || ९५७०५ || ७:२२ || छशिमट || ८:२५ || कल्याण
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, भांडुप, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ || ९५७०९ || ८:३६ || छशिमट || ९:४० || कल्याण
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ || ९५९०७ || ९:४२ || छशिमट || १०:२४ || ठाणे
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५ || ९५७१५ || १०:४५ || दादर || ११:३६ || कल्याण
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ६ || ९५८०१ || ११:३७ || छशिमट || १२:३२ || डोंबिवली
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, भांडुप, ठाणे
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ७ || ९५७१९ || १२:५३ || छशिमट || १३:५७ || कल्याण
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ८ || ९५७२१ || १५:१४ || छशिमट || १६:२० || कल्याण
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ९ || ९५७२५ || १७:३० || दादर || १८:१८ || कल्याण
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १० || ९५७३९ || १९:२९ || छशिमट || २०:३२ || कल्याण
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ११ || ९५७४३ || २२:१८ || दादर || २३:१० || कल्याण
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड, ठाणे, डोंबिवली
|}

== वातानुकूलित ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! फेऱ्या !! वार !! सुरुवात
|-
| style=&quot;background:yellow&quot;|१२
|सोम-शनि
|१७ डिसेंबर २०२०
|-
| style=&quot;background:orange&quot;|१६
|दररोज
|१९ फेब्रुवारी २०२२
|-
| style=&quot;background:gray&quot;|१३
|सोम-शनि
|१९ फेब्रुवारी २०२२
|-
| style=&quot;background:crimson&quot;|१३
|सोम-शनि
|१९ फेब्रुवारी २०२२
|-
| style=&quot;background:pink&quot;|१२
|सोम-शनि
|६ नोव्हेंबर २०२३
|-
| style=&quot;background:violet&quot;|१४
|सोम-शुक्र
|१६ एप्रिल २०२५
|-
|८०
|एकूण
|
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ style=&quot;background:#afeeee&quot;| ठाणे / कुर्ला / दादर / परळ / छशिमट कडे
! #
! गाडी क्रमांक
! सुटण्याची वेळ
! स्थानक
! पोहोचण्याची वेळ
! अंतिम स्थानक
! वेग
|- style=&quot;background:orange&quot;
| १ || ९७६०४ || ४:४६ || कुर्ला || ५:१६ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| २ || ९७३१० || ५:२४ || ठाणे || ६:२१ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ || ९५७०२ || ६:३२ || कल्याण || ७:३९ || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:gray&quot;
| ४ || ९७३२९ || ७:०४ || ठाणे || ८:०० || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:pink&quot;
| ५ || ९७०२२ || ७:१५ || कल्याण || ८:४५ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ६ || ९७०२६ || ७:३४ || कल्याण || ९:०५ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ७ || ९५९०४ || ८:०५ || ठाणे || ८:५० || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुलुंड, विक्रोळी, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ८ || ९६६१८ || ८:३३ || टिटवाळा || १०:१८ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ९ || ९५७१४ || ८:५४ || कल्याण || ९:५९ || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, मुलुंड, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १० || ९५९०८ || ९:०३ || ठाणे || ९:४७ || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुलुंड, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ११ || ९५७२४ || १०:०२ || कल्याण || १०:५२ || दादर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला
|- style=&quot;background:pink&quot;
| १२ || ९७०४८ || १०:२५ || कल्याण || ११:५४ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १३ || ९५२१० || १०:४२ || बदलापूर || १२:१२ || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कल्याण पर्यंत धीमी पुढे डोंबिवली, दिवा, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:gray&quot;
| १४ || ९६३१४ || ११:१७ || अंबरनाथ || १३:०२ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १५ || ९५७२६ || ११:२२ || कल्याण || १२:१५ || दादर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, दिवा, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| १६ || ९७२१८ || ११:४८ || डोंबिवली || १३:१० || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १७ || ९५२१४ || १२:२७ || बदलापूर || १३:३८ || दादर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कल्याण पर्यंत धीमी पुढे डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला
|- style=&quot;background:violet&quot;
| १८ || ९७३६६ || १३:२८ || ठाणे || १४:२५ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १९ || ९५२१८ || १३:४८ || बदलापूर || १४:५९ || दादर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कल्याण पर्यंत धीमी पुढे डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला
|- style=&quot;background:pink&quot;
| २० || ९६३२४ || १४:०० || अंबरनाथ || १५:४७ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:gray&quot;
| २१ || ९७३७० || १४:२२ || ठाणे || १५:२० || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २२ || ९५९१४ || १५:०३ || ठाणे || १५:४५ || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २३ || ९५३२४ || १५:१२ || अंबरनाथ || १६:३१ || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कल्याण पर्यंत धीमी पुढे डोंबिवली, ठाणे, भांडुप, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:violet&quot;
| २४ || ९७३७८ || १५:३६ || ठाणे || १६:३४ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २५ || ९५६१० || १६:४७ || टिटवाळा || १८:०६ || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कल्याण पर्यंत धीमी पुढे डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:gray&quot;
| २६ || ९७२३६ || १६:५५ || डोंबिवली || १८:१४ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २७ || ९५७३८ || १७:२७ || कल्याण || १८:३० || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:pink&quot;
| २८ || ९७२४० || १७:३२ || डोंबिवली || १८:३८ || परळ || धीमी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| २९ || ९७४०२ || १७:४१ || ठाणे || १८:४० || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३० || ९५३३६ || १८:३० || अंबरनाथ || १९:३२ || दादर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कल्याण पर्यंत धीमी पुढे डोंबिवली, ठाणे, मुलुंड, घाटकोपर, कुर्ला
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ३१ || ९७४१६ || १८:५७ || ठाणे || १९:५५ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ३२ || ९७४२४ || १९:४९ || ठाणे || २०:४८ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:gray&quot;
| ३३ || ९७२५२ || १९:५० || डोंबिवली || २१:१२ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| ३४ || ९७१५२ || १९:५६ || कल्याण || २१:२८ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:pink&quot;
| ३५ || ९७१५४ || २०:१० || कल्याण || २१:२५ || परळ || धीमी
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३६ || ९५३४२ || २०:५० || अंबरनाथ || २२:०७ || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कल्याण पर्यंत धीमी पुढे डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ३७ || ९७१६८ || २१:३६ || कल्याण || २३:०५ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:gray&quot;
| ३८ || ९७१७६ || २२:५६ || कल्याण || २३:५५ || कुर्ला || धीमी
|- style=&quot;background:pink&quot;
| ३९ || ९७१७८ || २३:०४ || कल्याण || २३:३५ || ठाणे || धीमी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ४० || ९६२२८ || २३:०४ || बदलापूर || २३:५९ || ठाणे || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| ४१ || ९७१८० || २३:१९ || कल्याण || २३:५० || ठाणे || धीमी
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ style=&quot;background:#afeeee&quot;| ठाणे / डोंबिवली / कल्याण / टिटवाळा / अंबरनाथ / बदलापूर कडे
! #
! गाडी क्रमांक
! सुटण्याची वेळ
! स्थानक
! पोहोचण्याची वेळ
! अंतिम स्थानक
! वेग
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १ || ९५७०१ || ५:२० || छशिमट || ६:२४ || कल्याण || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:pink&quot;
| २ || ९७००९ || ६:०५ || विद्याविहार || ७:०४ || कल्याण || धीमी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ३ || ९७०१३ || ६:२६ || विद्याविहार || ७:२५ || कल्याण || धीमी
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ४ || ९६६११ || ६:३० || छशिमट || ८:१५ || टिटवाळा || धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५ || ९५७०७ || ७:४३ || छशिमट || ८:४६ || कल्याण || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ६ || ९५९०१ || ८:०४ || छशिमट || ८:४६ || ठाणे || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर
|- style=&quot;background:pink&quot;
| ७ || ९७०४१ || ८:४९ || छशिमट || १०:१८ || कल्याण || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ८ || ९५७११ || ८:५६ || छशिमट || ९:५८ || कल्याण || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, भांडुप, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ९ || ९५२०९ || ९:०९ || छशिमट || १०:३२ || बदलापूर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, विक्रोळी, मुलुंड, ठाणे, डोंबिवली, कल्याण पुढे धीमी
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १० || ९५३०७ || ९:५१ || छशिमट || ११:०८ || अंबरनाथ || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, विक्रोळी, मुलुंड, ठाणे, डोंबिवली, कल्याण पुढे धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ११ || ९५७१३ || १०:०४ || छशिमट || ११:०७ || कल्याण || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| १२ || ९७२१७ || १०:२२ || छशिमट || ११:४० || डोंबिवली || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १३ || ९५२२१ || ११:०८ || दादर || १२:२१ || बदलापूर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली, कल्याण पुढे धीमी
|- style=&quot;background:pink&quot;
| १४ || ९६३१३ || ११:५८ || छशिमट || १३:४४ || अंबरनाथ || धीमी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| १५ || ९७३५९ || १२:२४ || छशिमट || १३:२० || ठाणे || धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १६ || ९५२२५ || १२:३० || दादर || १३:३९ || बदलापूर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली, कल्याण पुढे धीमी
|- style=&quot;background:gray&quot;
| १७ || ९७३६३ || १३:०६ || छशिमट || १४:०६ || ठाणे || धीमी
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| १८ || ९६३१७ || १३:१५ || छशिमट || १५:०२ || अंबरनाथ || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १९ || ९५९०९ || १४:२१ || दादर || १४:४७ || ठाणे || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर
|- style=&quot;background:violet&quot;
| २० || ९७३६९ || १४:२९ || छशिमट || १५:२५ || ठाणे || धीमी
|- style=&quot;background:gray&quot;
| २१ || ९७२३५ || १५:२४ || छशिमट || १६:४३ || डोंबिवली || धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २२ || ९५६११ || १५:३३ || दादर || १६:३९ || टिटवाळा || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली, कल्याण पुढे धीमी
|- style=&quot;background:pink&quot;
| २३ || ९७२३९ || १६:०० || छशिमट || १७:२० || डोंबिवली || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २४ || ९५७२३ || १६:११ || छशिमट || १७:१९ || कल्याण || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:violet&quot;
| २५ || ९७३८३ || १६:३८ || छशिमट || १७:३५ || ठाणे || धीमी
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २६ || ९५३२१ || १७:०० || छशिमट || १८:२३ || अंबरनाथ || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' दादर, ठाण्यापुढे धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २७ || ९५९११ || १८:१० || छशिमट || १८:५२ || ठाणे || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' दादर, कुर्ला, भांडुप, मुलुंड
|- style=&quot;background:gray&quot;
| २८ || ९७२५१ || १८:१८ || छशिमट || १९:३७ || डोंबिवली || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २९ || ९५७३३ || १८:३६ || छशिमट || १९:४१ || कल्याण || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, भांडुप, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:pink&quot;
| ३० || ९७१४९ || १८:४५ || परळ || १९:५८ || कल्याण || धीमी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ३१ || ९७४०३ || १८:४५ || छशिमट || १९:४२ || ठाणे || धीमी
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३२ || ९५३२९ || १९:३९ || दादर || २०:४४ || अंबरनाथ || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर, भांडुप, ठाणे, डोंबिवली, कल्याण पुढे धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ३३ || ९७१६३ || २०:०० || छशिमट || २१:२८ || कल्याण || धीमी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ३४ || ९६२२१ || २१:०८ || छशिमट || २२:५६ || बदलापूर || धीमी
|- style=&quot;background:gray&quot;
| ३५ || ९७१७३ || २१:१६ || छशिमट || २२:४५ || कल्याण || धीमी
|- style=&quot;background:pink&quot;
| ३६ || ९७१७५ || २१:३९ || परळ || २२:५३ || कल्याण || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३७ || ९५७४१ || २१:४२ || छशिमट || २३:०५ || कल्याण || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर पुढे धीमी
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ३८ || ९७४२७ || २२:२० || छशिमट || २३:१५ || ठाणे || धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ३९ || ९७४३५ || २३:१२ || छशिमट || ००:०७ || ठाणे || धीमी
|}

[[वर्ग:मध्य रेल्वे]]
[[वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वेमार्ग]]</text>
      <sha1>c7wlunwsnfd90ukzsk0pud9oygabcuj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678980</id>
      <parentid>2678938</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T09:54:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22487-54</username>
        <id>182079</id>
      </contributor>
      <comment>/* वातानुकूलित */</comment>
      <origin>2678980</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41612" sha1="mwk2ui18lmbf6ix10oh6fc1qwg0ye5k" xml:space="preserve">[[चित्र:Mumbai_CST_inside.jpg|250 px|इवलेसे| मुंबई छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस हे मध्य मार्गाचे दक्षिण मुंबईमधील टर्मिनस आहे.]]
[[चित्र:Mumbai Train.JPG|250 px|इवलेसे|नव्या लोकल गाड्या]]
{{मुंबई उपनगरी रेल्वे मध्य मार्ग नकाशा}}

'''मध्य''' हा [[मुंबई उपनगरी रेल्वे]]च्या तीन प्रमुख मार्गांपैकी एक आहे. [[मध्य रेल्वे]]द्वारे चालवला जाणारा हा मार्ग दक्षिण मुंबई मधील [[छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस]]पासून सुरू होतो व मुंबई बेटाच्या मध्य भागातून धावतो. मुंबईची मध्य उपनगरे जोडणारा हा मार्ग [[ठाणे]], [[डोंबिवली]], [[कल्याण]] इत्यादी महत्त्वाच्या शहरांमधून धावतो. [[कल्याण]] येथे मध्य मार्गाचे दोन फाटे फुटतात. ईशान्य फाटा [[कसारा रेल्वे स्थानक|कसाऱ्यामार्गे]] [[नाशिक रोड रेल्वे स्थानक|नाशिककडे]] तर आग्नेय फाटा [[कर्जत रेल्वे स्थानक|कर्जतमार्गे]] [[पुणे रेल्वे स्थानक|पुण्याकडे]] धावतो.

[[दादर रेल्वे स्थानक|दादर]], [[परळ रेल्वे स्थानक]] आणि [[माटुंगा रेल्वे स्थानक|माटुंगा]] येथे मध्य आणि [[पश्चिम मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|पश्चिम]] दोन्ही मार्ग असल्यामुळे मार्ग बदलणे शक्य होते. [[छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस]], [[मशीद रेल्वे स्थानक|मशीद]], [[सँडहर्स्ट रोड रेल्वे स्थानक|सँडहर्स्ट रोड]] आणि [[कुर्ला रेल्वे स्थानक|कुर्ला]] ह्या स्थानकांवरून [[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्गाद्वारे]] प्रवासाची सोय उपलब्ध आहे. [[ठाणे रेल्वे स्थानक|ठाणे]] येथून [[ट्रान्सहार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|ट्रान्सहार्बर मार्ग]] तसेच [[दिवा जंक्शन रेल्वे स्थानक|दिवा]] आणि [[कोपर रेल्वे स्थानक|कोपर]] येथे [[वसई रोड-रोहा रेल्वेमार्ग]]ची जोड आहे. [[नेरळ जंक्शन रेल्वे स्थानक|नेरळ]]वरून [[माथेरान डोंगरी रेल्वे]]सुद्धा उपलब्ध आहे.

==स्थानके==
(जलद लोकल केवळ ठळक अक्षरांमधील स्थानकांवरच थांबतात.)

===मुख्य मार्ग===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! style=&quot;width:1%;&quot; |#
! style=&quot;width:5%;&quot; |स्थानक नाव
! style=&quot;width:1%;&quot; |स्थानक कोड
! style=&quot;width:5%;&quot; |जोडमार्ग
|-
|१||'''[[छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस]]'''||CSMT / ST||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|२||{{rws|मशीद}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|३||{{rws|सँडहर्स्ट रोड}}||||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|४||'''{{rws|भायखळा}}'''||BY||
|-
|५||{{rws|चिंचपोकळी}}||||
|-
|६||{{rws|करी रोड}}||||
|-
|७||'''{{rws|परळ}}'''||PR||[[पश्चिम मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|पश्चिम मार्ग]]
|-
|८||'''{{rws|दादर}}'''||D||[[पश्चिम मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|पश्चिम मार्ग]]
|-
|९||{{rws|माटुंगा}}||||[[पश्चिम मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|पश्चिम मार्ग]]
|-
|१०||{{rws|शीव}}||||
|-
|११||'''{{rws|कुर्ला}}'''||C||[[हार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|हार्बर मार्ग]]
|-
|१२||{{rws|विद्याविहार}}||||
|-
|१३||'''{{rws|घाटकोपर}}'''||G||
|-
|१४||'''{{rws|विक्रोळी}}'''||||
|-
|१५||{{rws|कांजुर मार्ग}}||||
|-
|१६||'''{{rws|भांडुप}}'''||||
|-
|१७||{{rws|नाहूर}}||||
|-
|१८||'''{{rws|मुलुंड}}'''||||
|-
|१९||'''{{rws|ठाणे}}'''||T||[[ट्रान्सहार्बर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|ट्रान्सहार्बर मार्ग]]
|-
|२०||{{rws|कळवा}}||||
|-
|२१||{{rws|मुंब्रा}}||||
|-
|२२||'''{{rws|दिवा जंक्शन}}'''||||[[वसई रोड-रोहा रेल्वेमार्ग]]
|-
|२३||{{rws|कोपर}}||||[[वसई रोड-रोहा रेल्वेमार्ग]]
|-
|२४||'''{{rws|डोंबिवली}}'''||DI||
|-
|२५||{{rws|ठाकुर्ली}}||||
|-
|२६||'''{{rws|कल्याण जंक्शन}}'''||K||
|}

===मुख्य मार्ग फाटे===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+आग्नेय उपमार्ग
! style=&quot;width:1%;&quot; |#
! style=&quot;width:5%;&quot; |स्थानक नाव
! style=&quot;width:1%;&quot; |स्थानक कोड
|-
|१||'''{{rws|कल्याण जंक्शन}}'''|| K
|-
|२||{{rws|विठ्ठलवाडी}}||
|-
|३||{{rws|उल्हासनगर}}||
|-
|४||'''{{rws|अंबरनाथ}}'''|| A
|-
|५||'''{{rws|बदलापूर}}'''|| BL
|-
|६||{{rws|वांगणी}}||
|-
|७||{{rws|शेलू}}||
|-
|८||'''{{rws|नेरळ जंक्शन}}'''||
|-
|९||{{rws|भिवपुरी रोड}}||
|-
|१०||'''{{rws|कर्जत}}'''|| S
|-
|११||{{rws|पळसधरी}}||
|-
|१२||{{rws|केळवली}}||
|-
|१३||{{rws|डोळवली}}||
|-
|१४||{{rws|लौजी}}||
|-
|१५||'''{{rws|खोपोली}}'''|| KP
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+ईशान्य उपमार्ग
! style=&quot;width:1%;&quot; |#
! style=&quot;width:5%;&quot; |स्थानक नाव
! style=&quot;width:1%;&quot; |स्थानक कोड
|-
|१||'''{{rws|कल्याण जंक्शन}}'''|| K
|-
|२||{{rws|शहाड}}||
|-
|३||{{rws|आंबिवली}}||
|-
|४||'''{{rws|टिटवाळा}}'''|| TL
|-
|५||{{rws|खडावली}}||
|-
|६||{{rws|वाशिंद}}||
|-
|७||'''{{rws|आसनगाव}}'''|| AN
|-
|८||{{rws|आटगाव}}||
|-
|९||{{rws|तानशेत}}||
|-
|१०||{{rws|खर्डी}}||
|-
|११||{{rws|उंबरमाळी}}||
|-
|१२||'''{{rws|कसारा}}'''|| N
|}

== १२ डबा अर्धजलद ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ style=&quot;background:#afeeee&quot;| दादर / छशिमट कडे
! #
! गाडी क्रमांक
! सुटण्याची वेळ
! स्थानक
! पोहोचण्याची वेळ
! अंतिम स्थानक
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १ || ९५७०६ || ७:२६ || कल्याण || ८:३० || दादर
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे भांडुप, घाटकोपर, कुर्ला
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २ || ९५७०८ || ७:४२ || कल्याण || ९:०३ || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे मुलुंड, विक्रोळी, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ || ९५८०४ || ८:१४ || डोंबिवली || ९:२१ || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे भांडुप, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ || ९५७१० || ८:१४ || कल्याण || ९:३० || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे भांडुप, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ५ || ९५७१६ || ८:१८ || कसारा || १०:५० || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे मुलुंड, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ६ || ९५७१८ || ८:४६ || कल्याण || १०:०३ || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे मुलुंड, विक्रोळी, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ७ || ९५६०४ || ९:०२ || कल्याण || १०:२० || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे मुलुंड, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ८ || ९५४०८ || ९:०४ || टिटवाळा || १०:३४ || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे भांडुप, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ९ || ९५७२२ || ९:४३ || कल्याण || ११:०० || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे मुलुंड, विक्रोळी, कुर्ला, दादर, भायखळा
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १० || ९५७४४ || १८:२५ || कल्याण || १९:४० || छशिमट
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाण्यापर्यंत धीमी पुढे मुलुंड, विक्रोळी, कुर्ला, दादर, भायखळा
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ style=&quot;background:#afeeee&quot;| कसारा / आसनगाव / टिटवाळा / कल्याण / डोंबिवली कडे
! #
! गाडी क्रमांक
! सुटण्याची वेळ
! स्थानक
! पोहोचण्याची वेळ
! अंतिम स्थानक
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १ || ९५६०९ || १०:५८ || छशिमट || १२:२९ || टिटवाळा
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड, ठाण्यापुढे धीमी
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २ || ९५४१५ || १६:५० || छशिमट || १९:१८ || कसारा
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, ठाण्यापुढे धीमी
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ || ९५७२७ || १७:२५ || छशिमट || १८:४२ || कल्याण
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड, ठाण्यापुढे धीमी
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ || ९५८०३ || १७:३७ || छशिमट || १८:४३ || डोंबिवली
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, भांडुप, ठाण्यापुढे धीमी
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ५ || ९५७२९ || १८:०१ || दादर || १९:०१ || कल्याण
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड, ठाण्यापुढे धीमी
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ६ || ९५७३१ || १८:०३ || छशिमट || १९:१८ || कल्याण
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' दादर, कुर्ला, विक्रोळी, मुलुंड, ठाण्यापुढे धीमी
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ७ || ९५७३५ || १८:५० || छशिमट || २०:०८ || कल्याण
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, भांडुप, ठाण्यापुढे धीमी
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ८ || ९५७३७ || १९:१३ || दादर || २०:१६ || कल्याण
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड, ठाण्यापुढे धीमी
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ९ || ९५५१७ || २०:०० || छशिमट || २१:५२ || आसनगाव
|-
| style=&quot;background:#ff9&quot; colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड, ठाण्यापुढे धीमी
|}

== १५ डबा जलद ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+फेऱ्या आणि सुरुवात
|-
| style=&quot;background:aqua&quot;|१६
|१५ ऑक्टोबर २०१२
|-
| style=&quot;background:teal&quot;|६
|४ मार्च २०१९
|-
|एकूण
|२२ फेऱ्या (सोम-शनि)
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ style=&quot;background:#afeeee&quot;| दादर / छशिमट कडे
! #
! गाडी क्रमांक
! सुटण्याची वेळ
! स्थानक
! पोहोचण्याची वेळ
! अंतिम स्थानक
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १ || ९५८०२ || ६:१४ || डोंबिवली || ७:१४ || छशिमट
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' ठाणे, भांडुप, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २ || ९५७०४ || ७:१८ || कल्याण || ८:२६ || छशिमट
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, मुलुंड, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ || ९५७१२ || ८:३३ || कल्याण || ९:३७ || छशिमट
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, मुलुंड, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ || ९५७२० || ९:४७ || कल्याण || १०:४० || दादर
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५ || ९५९१२ || १०:४६ || ठाणे || ११:२९ || छशिमट
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' मुलुंड, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ६ || ९५७२८ || ११:४६ || कल्याण || १२:४८ || छशिमट
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ७ || ९५७३२ || १४:०२ || कल्याण || १५:०८ || छशिमट
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ८ || ९५७३४ || १६:२८ || कल्याण || १७:२० || दादर
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ९ || ९५७४२ || १८:२२ || कल्याण || १९:२५ || छशिमट
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १० || ९५७४६ || २०:४१ || कल्याण || २१:३० || दादर
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ११ || ९५७४८ || २३:१५ || कल्याण || ००:२२ || छशिमट
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, मुलुंड, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ style=&quot;background:#afeeee&quot;| ठाणे / कल्याण / डोंबिवली कडे
! #
! गाडी क्रमांक
! सुटण्याची वेळ
! स्थानक
! पोहोचण्याची वेळ
! अंतिम स्थानक
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १ || ९५७०३ || ६:०६ || छशिमट || ७:१० || कल्याण
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २ || ९५७०५ || ७:२२ || छशिमट || ८:२५ || कल्याण
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, भांडुप, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ || ९५७०९ || ८:३६ || छशिमट || ९:४० || कल्याण
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ || ९५९०७ || ९:४२ || छशिमट || १०:२४ || ठाणे
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५ || ९५७१५ || १०:४५ || दादर || ११:३६ || कल्याण
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:teal&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ६ || ९५८०१ || ११:३७ || छशिमट || १२:३२ || डोंबिवली
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, भांडुप, ठाणे
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ७ || ९५७१९ || १२:५३ || छशिमट || १३:५७ || कल्याण
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ८ || ९५७२१ || १५:१४ || छशिमट || १६:२० || कल्याण
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ९ || ९५७२५ || १७:३० || दादर || १८:१८ || कल्याण
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १० || ९५७३९ || १९:२९ || छशिमट || २०:३२ || कल्याण
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:aqua&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ११ || ९५७४३ || २२:१८ || दादर || २३:१० || कल्याण
|-
| colspan=&quot;5&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर, मुलुंड, ठाणे, डोंबिवली
|}

== वातानुकूलित ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! फेऱ्या !! वार !! सुरुवात
|-
| style=&quot;background:yellow&quot;|१२
|सोम-शनि
|१७ डिसेंबर २०२०
|-
| style=&quot;background:orange&quot;|१६
|दररोज
|१९ फेब्रुवारी २०२२
|-
| style=&quot;background:gray&quot;|१३
|सोम-शनि
|१९ फेब्रुवारी २०२२
|-
| style=&quot;background:crimson&quot;|१३
|सोम-शनि
|१९ फेब्रुवारी २०२२
|-
| style=&quot;background:pink&quot;|१२
|सोम-शनि
|६ नोव्हेंबर २०२३
|-
| style=&quot;background:violet&quot;|१४
|सोम-शुक्र
|१६ एप्रिल २०२५
|-
|८०
|एकूण
|
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ style=&quot;background:#afeeee&quot;| ठाणे / कुर्ला / दादर / परळ / छशिमट कडे
! #
! गाडी क्रमांक
! सुटण्याची वेळ
! स्थानक
! पोहोचण्याची वेळ
! अंतिम स्थानक
! वेग
|- style=&quot;background:orange&quot;
| १ || ९७६०४ || ४:४६ || कुर्ला || ५:१६ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| २ || ९७३१० || ५:२४ || ठाणे || ६:२१ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ || ९५७०२ || ६:३२ || कल्याण || ७:३९ || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:gray&quot;
| ४ || ९७३२९ || ७:०४ || ठाणे || ८:०० || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:pink&quot;
| ५ || ९७०२२ || ७:१५ || कल्याण || ८:४५ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ६ || ९७०२६ || ७:३४ || कल्याण || ९:०५ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ७ || ९५९०४ || ८:०५ || ठाणे || ८:५० || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुलुंड, विक्रोळी, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ८ || ९६६१८ || ८:३३ || टिटवाळा || १०:१८ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ९ || ९५७१४ || ८:५४ || कल्याण || ९:५९ || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, मुलुंड, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १० || ९५९०८ || ९:०३ || ठाणे || ९:४७ || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' मुलुंड, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ११ || ९५७२४ || १०:०२ || कल्याण || १०:५२ || दादर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला
|- style=&quot;background:pink&quot;
| १२ || ९७०४८ || १०:२५ || कल्याण || ११:५४ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १३ || ९५२१० || १०:४२ || बदलापूर || १२:१२ || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कल्याण पर्यंत धीमी पुढे डोंबिवली, दिवा, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:gray&quot;
| १४ || ९६३१४ || ११:१७ || अंबरनाथ || १३:०२ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १५ || ९५७२६ || ११:२२ || कल्याण || १२:१५ || दादर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, दिवा, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| १६ || ९७२१८ || ११:४८ || डोंबिवली || १३:१० || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १७ || ९५२१४ || १२:२७ || बदलापूर || १३:३८ || दादर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कल्याण पर्यंत धीमी पुढे डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला
|- style=&quot;background:violet&quot;
| १८ || ९७३६६ || १३:२८ || ठाणे || १४:२५ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १९ || ९५२१८ || १३:४८ || बदलापूर || १४:५९ || दादर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कल्याण पर्यंत धीमी पुढे डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला
|- style=&quot;background:pink&quot;
| २० || ९६३२४ || १४:०० || अंबरनाथ || १५:४७ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:gray&quot;
| २१ || ९७३७० || १४:२२ || ठाणे || १५:२० || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २२ || ९५९१४ || १५:०३ || ठाणे || १५:४५ || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २३ || ९५३२४ || १५:१२ || अंबरनाथ || १६:३१ || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कल्याण पर्यंत धीमी पुढे डोंबिवली, ठाणे, भांडुप, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:violet&quot;
| २४ || ९७३७८ || १५:३६ || ठाणे || १६:३४ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २५ || ९५६१० || १६:४७ || टिटवाळा || १८:०६ || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कल्याण पर्यंत धीमी पुढे डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:gray&quot;
| २६ || ९७२३६ || १६:५५ || डोंबिवली || १८:१४ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २७ || ९५७३८ || १७:२७ || कल्याण || १८:३० || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:pink&quot;
| २८ || ९७२४० || १७:३२ || डोंबिवली || १८:३८ || परळ || धीमी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| २९ || ९७४०२ || १७:४१ || ठाणे || १८:४० || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३० || ९५३३६ || १८:३० || अंबरनाथ || १९:३२ || दादर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कल्याण पर्यंत धीमी पुढे डोंबिवली, ठाणे, मुलुंड, घाटकोपर, कुर्ला
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ३१ || ९७४१६ || १८:५७ || ठाणे || १९:५५ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ३२ || ९७४२४ || १९:४९ || ठाणे || २०:४८ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:gray&quot;
| ३३ || ९७२५२ || १९:५० || डोंबिवली || २१:१२ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| ३४ || ९७१५२ || १९:५६ || कल्याण || २१:२८ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:pink&quot;
| ३५ || ९७१५४ || २०:१० || कल्याण || २१:२५ || परळ || धीमी
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३६ || ९५३४२ || २०:५० || अंबरनाथ || २२:०७ || छशिमट || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कल्याण पर्यंत धीमी पुढे डोंबिवली, ठाणे, घाटकोपर, कुर्ला, दादर, भायखळा
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ३७ || ९७१६८ || २१:३६ || कल्याण || २३:०५ || छशिमट || धीमी
|- style=&quot;background:gray&quot;
| ३८ || ९७१७६ || २२:५६ || कल्याण || २३:५५ || कुर्ला || धीमी
|- style=&quot;background:pink&quot;
| ३९ || ९७१७८ || २३:०४ || कल्याण || २३:३५ || ठाणे || धीमी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ४० || ९६२२८ || २३:०४ || बदलापूर || ०:२६ || कुर्ला || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| ४१ || ९७१८० || २३:१९ || कल्याण || २३:५० || ठाणे || धीमी
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ style=&quot;background:#afeeee&quot;| ठाणे / डोंबिवली / कल्याण / टिटवाळा / अंबरनाथ / बदलापूर कडे
! #
! गाडी क्रमांक
! सुटण्याची वेळ
! स्थानक
! पोहोचण्याची वेळ
! अंतिम स्थानक
! वेग
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १ || ९५७०१ || ५:२० || छशिमट || ६:२४ || कल्याण || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:pink&quot;
| २ || ९७००९ || ६:०५ || विद्याविहार || ७:०४ || कल्याण || धीमी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ३ || ९७०१३ || ६:२६ || विद्याविहार || ७:२५ || कल्याण || धीमी
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ४ || ९६६११ || ६:३० || छशिमट || ८:१५ || टिटवाळा || धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ५ || ९५७०७ || ७:४३ || छशिमट || ८:४६ || कल्याण || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ६ || ९५९०१ || ८:०४ || छशिमट || ८:४६ || ठाणे || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर
|- style=&quot;background:pink&quot;
| ७ || ९७०४१ || ८:४९ || छशिमट || १०:१८ || कल्याण || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ८ || ९५७११ || ८:५६ || छशिमट || ९:५८ || कल्याण || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, भांडुप, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:violet&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ९ || ९५२०९ || ९:०९ || छशिमट || १०:३२ || बदलापूर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, विक्रोळी, मुलुंड, ठाणे, डोंबिवली, कल्याण पुढे धीमी
|- style=&quot;background:gray&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १० || ९५३०७ || ९:५१ || छशिमट || ११:०८ || अंबरनाथ || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, विक्रोळी, मुलुंड, ठाणे, डोंबिवली, कल्याण पुढे धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ११ || ९५७१३ || १०:०४ || छशिमट || ११:०७ || कल्याण || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| १२ || ९७२१७ || १०:२२ || छशिमट || ११:४० || डोंबिवली || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १३ || ९५२२१ || ११:०८ || दादर || १२:२१ || बदलापूर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली, कल्याण पुढे धीमी
|- style=&quot;background:pink&quot;
| १४ || ९६३१३ || ११:५८ || छशिमट || १३:४४ || अंबरनाथ || धीमी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| १५ || ९७३५९ || १२:२४ || छशिमट || १३:२० || ठाणे || धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १६ || ९५२२५ || १२:३० || दादर || १३:३९ || बदलापूर || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली, कल्याण पुढे धीमी
|- style=&quot;background:gray&quot;
| १७ || ९७३६३ || १३:०६ || छशिमट || १४:०६ || ठाणे || धीमी
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| १८ || ९६३१७ || १३:१५ || छशिमट || १५:०२ || अंबरनाथ || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| १९ || ९५९०९ || १४:२१ || दादर || १४:४७ || ठाणे || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर
|- style=&quot;background:violet&quot;
| २० || ९७३६९ || १४:२९ || छशिमट || १५:२५ || ठाणे || धीमी
|- style=&quot;background:gray&quot;
| २१ || ९७२३५ || १५:२४ || छशिमट || १६:४३ || डोंबिवली || धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २२ || ९५६११ || १५:३३ || दादर || १६:३९ || टिटवाळा || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली, कल्याण पुढे धीमी
|- style=&quot;background:pink&quot;
| २३ || ९७२३९ || १६:०० || छशिमट || १७:२० || डोंबिवली || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २४ || ९५७२३ || १६:११ || छशिमट || १७:१९ || कल्याण || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:violet&quot;
| २५ || ९७३८३ || १६:३८ || छशिमट || १७:३५ || ठाणे || धीमी
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २६ || ९५३२१ || १७:०० || छशिमट || १८:२३ || अंबरनाथ || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' दादर, ठाण्यापुढे धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २७ || ९५९११ || १८:१० || छशिमट || १८:५२ || ठाणे || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' दादर, कुर्ला, भांडुप, मुलुंड
|- style=&quot;background:gray&quot;
| २८ || ९७२५१ || १८:१८ || छशिमट || १९:३७ || डोंबिवली || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| २९ || ९५७३३ || १८:३६ || छशिमट || १९:४१ || कल्याण || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर, भांडुप, ठाणे, डोंबिवली
|- style=&quot;background:pink&quot;
| ३० || ९७१४९ || १८:४५ || परळ || १९:५८ || कल्याण || धीमी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ३१ || ९७४०३ || १८:४५ || छशिमट || १९:४२ || ठाणे || धीमी
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३२ || ९५३२९ || १९:३९ || दादर || २०:४४ || अंबरनाथ || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' कुर्ला, घाटकोपर, भांडुप, ठाणे, डोंबिवली, कल्याण पुढे धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ३३ || ९७१६३ || २०:०० || छशिमट || २१:२८ || कल्याण || धीमी
|- style=&quot;background:violet&quot;
| ३४ || ९६२२१ || २१:०८ || छशिमट || २२:५६ || बदलापूर || धीमी
|- style=&quot;background:gray&quot;
| ३५ || ९७१७३ || २१:१६ || छशिमट || २२:४५ || कल्याण || धीमी
|- style=&quot;background:pink&quot;
| ३६ || ९७१७५ || २१:३९ || परळ || २२:५३ || कल्याण || धीमी
|- style=&quot;background:crimson&quot;
| rowspan=&quot;2&quot;| ३७ || ९५७४१ || २१:४२ || छशिमट || २३:०५ || कल्याण || जलद
|-
| colspan=&quot;6&quot;| '''थांबे:''' भायखळा, दादर, कुर्ला, घाटकोपर पुढे धीमी
|- style=&quot;background:yellow&quot;
| ३८ || ९७४२७ || २२:२० || छशिमट || २३:१५ || ठाणे || धीमी
|- style=&quot;background:orange&quot;
| ३९ || ९७४३५ || २३:१२ || छशिमट || ०:०७ || ठाणे || धीमी
|}

[[वर्ग:मध्य रेल्वे]]
[[वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वेमार्ग]]</text>
      <sha1>mwk2ui18lmbf6ix10oh6fc1qwg0ye5k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>इंडियन प्रीमियर लीग</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46891</id>
    <revision>
      <id>2678836</id>
      <parentid>2678466</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T15:30:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khirid Harshad</username>
        <id>138639</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-21798-46|~2026-21798-46]] ([[User talk:~2026-21798-46|चर्चा]]) यांनी केलेले बदल [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] यांच्या आवृत्तीकडे पूर्वपदास नेले.</comment>
      <origin>2636514</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55635" sha1="qcflyu70tt0k9hxku08a4awva1qwjfr" xml:space="preserve">{{Infobox cricket tournament main
| name = भारतीय प्रीमियर लीग
| image = Ipl.svg
| imagesize = 200px
| caption = भारतीय प्रीमियर लीगचा लोगो
| country = {{Flagicon|India}} [[भारत]]
| administrator = [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ|बीसीसीआय]]
| cricket format = [[२०-२० सामने]]
| first = [[२००८ इंडियन प्रीमियर लीग|२००८]]
| last = [[२०२३ इंडियन प्रीमियर लीग|२०२१]]
| tournament format = [[साखळी सामने|दुहेरी साखळी सामने]] आणि [[बाद फेरी]]
| participants = १०
| champions =[[चेन्नई सुपर किंग्ज]] (५ वेळा)
| most successful =[[चेन्नई सुपर किंग्ज]]  [[मुंबई इंडियन्स]] (५ वेळा प्रत्येकी )
| qualification = [[२०-२० चॅंपियन्स लीग]]
| most runs = [[विराट कोहली]] (७७६३) [[ रॉयल चॅलेंजर्स बंगलुरू ]]
| most wickets = [[युजवेंद्र चहल]] (२००) [[ राजस्थान राॅयलस् |राजस्थान ]]
| website = [http://www.iplt20.com/ www.iplt20.com]
| current = [[२०२४ इंडियन प्रीमियर लीग]]
}}
{{बदल}}
इंडियन प्रिमिअर लीग (आय.पी.एल) ही भारतातील ट्वेंटी-ट्वेंटी क्रिकेट विजेतेपदासाठीची साखळी स्पर्धा आहे. भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळाने (बीसीसीआय) तिचा प्रारंभ केला. तिचे मुख्यालय मुंबईत आहे. बीसीसीआयचे उपाध्यक्ष राजीव शुक्ला हे या साखळी स्पर्धेचे चेरमन आणि कमिशनर या नात्याने  स्पर्धेचे पर्यवेक्षण करतात
सन २००८ मध्ये पहिल्यांदा ही स्पर्धा घेण्यात आली.  राजस्थान रॉयल्स या संघाने आय.पी.एल.चे पहिले विजेतेपद पटकावले.
२०१२ मध्ये खेळवल्या गेलेल्या या स्पर्धेत नऊ संघांनी सहभाग घेतला. या संघांमध्ये जगभरातील खेळाडू सहभागी झाले.

लीग स्टेज:

गट स्वरूप: संघांना गटांमध्ये विभाजित केले जाते, आणि प्रत्येक संघ आपल्या गटातील इतर संघांसोबत आणि दुसऱ्या गटातील एका निर्धारित संघाबरोबर अनेक वेळा (घरी आणि दूर) खेळतो.

खेलांची संख्या: प्रत्येक संघ १४ लीग सामने खेळतो.

अंक प्रणाली: विजयासाठी दोन अंक दिले जातात, आणि बरोबरी किंवा परिणाम न मिळालेल्या सामन्यासाठी एक अंक दिला जातो.

टाई-ब्रेकर्स: जर संघ अव्हा नंतर अंकांमध्ये बरोबरीत असतील, तर नेट रन रेट (NRR) टाई-ब्रेकर्स म्हणून वापरला जातो.

प्लेऑफ पात्रता: लीग स्टेजच्या समाप्तीच्या वेळी अंक तालिकेमध्ये टॉप चार संघ प्लेऑफसाठी पात्र ठरतात.

=== प्लेऑफ: ===
क्वालिफायर १: 

लीगच्या स्तरावरून उजवी दोन संघ क्वालिफायर १ मध्ये एकमेकांशी खेळतात. क्वालिफायर १ चा विजयकर्ता अंतिम सामन्यात प्रवेश करतो. 

इलीमिनेटर: तिसऱ्या क्रमांकाचा संघ चौथ्या क्रमांकाच्या संघाशी इलीमिनेटरमध्ये खेळतो. 

क्वालिफायर २: 

क्वालिफायर १ चा पराभव करणारा संघ इलीमिनेटरचा विजेता यांच्याशी क्वालिफायर २ मध्ये खेळतो. क्वालिफायर २ चा विजयकर्ता अंतिम सामन्यात प्रवेश करतो.


==सामने==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|+सत्रानुसार आयपीएलचा निकाल&lt;ref name=&quot;आयपीएलचा दहावा सत्र&quot;&gt;{{cite web|url=https://maharashtratimes.com/sports/cricket/iplt20/sportsresult/68574393.cms}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;IPL all seasons results&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.iplt20.com/stats|title=IPL all seasons' results|website=Iplt20.com|publisher=[[Board of Control for Cricket in India]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt;
|-
!rowspan=2 scope=col|सत्र
!colspan=3|अंतिम सामना
!rowspan=2 scope=col|अंतिम सामन्याचे स्थळ
!rowspan=2 scope=col|संघांची संख्या
!rowspan=2 scope=col|सत्रातील सर्वोत्तम खेळाडू
|-
!scope=col|विजेता
!scope=col|विजयातील फरक
!scope=col|उपविजेता
|-
!style=&quot;text-align:left;&quot; scope=row|२००८&lt;br /&gt;''[[२००८ इंडियन प्रीमियर लीग|माहिती]]''
|'''[[राजस्थान रॉयल्स]]'''&lt;ref name=&quot;२००८आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ipl/engine/match/336040.html|title=२००८ आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;{{small|१६४/७ (२० षटके)}}
|३ गडी राखून विजयी  
&lt;small&gt;([http://www.espncricinfo.com/ipl/engine/match/336040.html धावफलक] )&lt;/small&gt;
|[[चेन्नई सुपर किंग्ज]]&lt;ref name=&quot;2008 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;/&gt;&lt;br /&gt;{{small|१६३/५ (२० षटके)}}
|[[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]]&lt;ref name=&quot;२००८ आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;/&gt;
|८&lt;ref name=&quot;IPL 2008 season squads&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ipl/content/squad?object=313494|title=आयपीएल २००८ मोसम संघ|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt;
|शेन वॉटसन ([[राजस्थान रॉयल्स]])&lt;ref name=&quot;2008 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;/&gt;
|-
!style=&quot;text-align:left;&quot; scope=row|२००९&lt;br /&gt;[[२००९ इंडियन प्रीमियर लीग|माहिती]]
|'''[[डेक्कन चार्जर्स]]''' &lt;ref name=&quot;2009 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ipl2009/engine/match/392239.html|title=२००९ आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;{{small|१४३/६ (२० षटके)}}
|६ धावांनी विजयी&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([http://www.espncricinfo.com/ipl2009/engine/match/392239.html धावफलक])&lt;/small&gt;
|[[रॉयल चॅलेंजर्स बंगलोर]]&lt;ref name=&quot;२००९ आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;/&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;१३७/९ (२० षटके)&lt;/small&gt;
|[[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]&lt;ref name=&quot;२००९ आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;/&gt;&lt;br /&gt;(South Africa)
|८&lt;ref name=&quot;IPL 2009 season squads&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ipl2009/content/squad?object=374163|title=आयपीएल २००९ मोसम संघ|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt;
|[[ॲडम गिलख्रिस्ट]] ([[डेक्कन चार्जर्स]])&lt;ref name=&quot;२००९ आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;/&gt;
|-
!style=&quot;text-align:left;&quot; scope=row|२०१०&lt;br /&gt;''[[२०१० इंडियन प्रीमियर लीग|माहिती]]''
|'''[[चेन्नई सुपर किंग्स]]'''&lt;ref name=&quot;२०१० आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ipl2010/engine/match/419165.html|title=२०१० आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;{{small|१६८/५ (२० षटके)}}
|२२ धावांनी विजयी&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([http://www.espncricinfo.com/ipl2010/engine/match/419165.htmlधावफलक])&lt;/small&gt;
|[[मुंबई इंडियन्स]]&lt;ref name=&quot;२०१० आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;/&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;१४६/९ (२० षटके)&lt;/small&gt;
|[[डी.वाय. पाटील स्टेडियम]], [[नवी मुंबई]]&lt;ref name=&quot;2010 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;/&gt;
|८&lt;ref name=&quot;IPL 2010 season squads&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ipl2010/engine/series/418064.html|title=आयपीएल २०१० मोसम संघ|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt;
|[[Sachin Tendulkar]] ([[मुंबई इंडियन्स]])&lt;ref name=&quot;२०१० आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;/&gt;
|-
!style=&quot;text-align:left;&quot; scope=row|२०११&lt;br /&gt;''[[२०११ इंडियन प्रीमियर लीग|माहिती]]''
|'''[[चेन्नई सुपर किंग्स]]'''&lt;ref name=&quot;२०११ आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/indian-premier-league-2011/engine/match/501271.html|title=२०११ आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;२०५/५ (२० षटके)&lt;/small&gt;
|५८ धावांनी विजयी&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([http://www.espncricinfo.com/indian-premier-league-2011/engine/match/501271.htmlधावफलक])&lt;/small&gt;
|[[रॉयल चॅलेंजर्स बंगलोर]]&lt;ref name=&quot;२०११ आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;/&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;१४७/८(२० षटके)&lt;/small&gt;
|[[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]]&lt;ref name=&quot;2011 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;/&gt;
|१०&lt;ref name=&quot;IPL 2011 season squads&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/site/cricket_squads_teams/index.html?object=466304|title=आयपीएल २०११ मोसम संघ|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt;
|[[ख्रिस गेल]] ([[रॉयल चॅलेंजर्स बंगलोर]])&lt;ref name=&quot;२०११ आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;/&gt;
|-
!style=&quot;text-align:left;&quot; scope=row|२०१२&lt;br /&gt;''[[२०१२ इंडियन प्रीमियर लीग|माहिती]]''
|'''[[कोलकाता नाईट रायडर्स]]'''&lt;ref name=&quot;२०१२ आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/indian-premier-league-2012/engine/match/548381.html|title=२०१२ आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;१९२/५ (१९.४ षटके)&lt;/small&gt;
|५ गाडी राखून विजयी&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([http://www.espncricinfo.com/indian-premier-league-2012/engine/match/548381.htmlधावफलक])&lt;/small&gt;
|[[चेन्नई सुपर किंग्स]]&lt;ref name=&quot;२०१२ आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;/&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;१९०/३ (२० षटके)&lt;/small&gt;
|[[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]]&lt;ref name=&quot;2012 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;/&gt;
|९&lt;ref name=&quot;IPL 2012 season squads&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/indian-premier-league-2012/content/squad/index.html?object=520932|title=आयपीएल २०१२ मोसम संघ|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt;
| [[Sunil Narine]] ([[कोलकाता नाईट रायडर्स]])&lt;ref name=&quot;२०१२ आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;/&gt;
|-
!style=&quot;text-align:left;&quot; scope=row|२०१३&lt;br /&gt;''[[२०१३ इंडियन प्रीमियर लीग|माहिती]]''
|'''[[मुंबई इंडियन्स]]'''&lt;ref name=&quot;२०१३ आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/598073.html|title=2013 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;१४८/९ (२० षटके)&lt;/small&gt;
|Won by 23 runs&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/598073.htmlधावफलक])&lt;/small&gt;
|[[चेन्नई सुपर किंग्स]]&lt;ref name=&quot;2013 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;/&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;१२५/९ (२० षटके)&lt;/small&gt;
|[[इडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]]&lt;ref name=&quot;२०१३ आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;/&gt;
|९&lt;ref name=&quot;IPL 2013 season squads&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/squad/index.html?object=586733|title=आयपीएल २०१३ मोसम संघ|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt;
| [[Shane Watson]] ([[Rajasthan Royals]])&lt;ref name=&quot;2013 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;/&gt;
|-
!style=&quot;text-align:left;&quot; scope=row|२०१४&lt;br /&gt;''[[२०१४ इंडियन प्रीमियर लीग|माहिती]]''
|'''[[कोलकाता नाईट रायडर्स]]'''&lt;ref name=&quot;2014 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/indian-premier-league-2014/engine/match/734049.html|title=2014 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;२००/७ (१९.३ षटके)&lt;/small&gt;
|Won by 3 wickets&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([http://www.espncricinfo.com/indian-premier-league-2014/engine/match/734049.htmlधावफलक])&lt;/small&gt;
|[[Kings XI Punjab]]&lt;ref name=&quot;2014 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;/&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;१९९/४ (२० षटके)&lt;/small&gt;
|[[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगलोर]]&lt;ref name=&quot;2014 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;/&gt;
|८&lt;ref name=&quot;IPL 2014 season squads&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/indian-premier-league-2014/content/squad/index.html?object=695871 |title=IPL 2014 season squads|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt;
|[[ग्लेन मॅक्सवेल]] ([[Kings XI Punjab]])&lt;ref name=&quot;2014 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;/&gt;
|-
!style=&quot;text-align:left;&quot; scope=row|२०१५&lt;br /&gt;''[[२०१५ इंडियन प्रीमियर लीग|माहिती]]''
|'''[[मुंबई इंडियन्स]]'''&lt;ref name=&quot;2015 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/indian-premier-league-2015/engine/match/829823.html|title=2015 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;202/5 (२० षटके)&lt;/small&gt;
|Won by 41 runs&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([http://www.espncricinfo.com/indian-premier-league-2015/engine/match/829823.htmlधावफलक])&lt;/small&gt;
|[[चेन्नई सुपर किंग्स]]&lt;ref name=&quot;2015 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;/&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;161/8 (२० षटके)&lt;/small&gt;
|[[इडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]]&lt;ref name=&quot;2015 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;/&gt;
|८&lt;ref name=&quot;IPL 2015 season squads&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/indian-premier-league-2015/content/squad/index.html?object=791129|title=IPL 2015 season squads|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt;
|[[Andre Russell]] ([[कोलकाता नाईट रायडर्स]])&lt;ref name=&quot;2015 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;/&gt;
|-
!style=&quot;text-align:left;&quot; scope=row|२०१६&lt;br /&gt;''[[२०१६ इंडियन प्रीमियर लीग|माहिती]]''
|'''[[Sunrisers Hyderabad]]'''&lt;ref name=&quot;2016 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/981019.html|title=2016 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती |work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;208/7 (२० षटके)&lt;/small&gt;'''
|Won by 8 runs&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/981019.htmlधावफलक])&lt;/small&gt;
|[[रॉयल चॅलेंजर्स बंगलोर]]&lt;ref name=&quot;2016 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;/&gt;&lt;br /&gt;&lt;small &gt;200/7 (२० षटके) &lt;/small&gt;
|[[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगलोर]]&lt;ref name=&quot;2016 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;/&gt;
|८&lt;ref name=&quot;IPL 2016 season squads&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/squad/index.html?object=968923 |title=IPL 2016 season squads|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt;
|[[Virat Kohli]] ([[रॉयल चॅलेंजर्स बंगलोर]])&lt;ref name=&quot;2016 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;/&gt;
|-
!style=&quot;text-align:left;&quot; scope=row|२०१७&lt;br /&gt;''[[२०१७ इंडियन प्रीमियर लीग|माहिती]]''
|'''[[मुंबई इंडियन्स]]'''&lt;ref name=&quot;2017 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1082650.html|title=2017 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;129/8 (२० षटके)&lt;/small&gt;
|Won by 1 run&lt;br /&gt;&lt;small&gt;
([http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1082650.htmlधावफलक])&lt;/small&gt;
|[[Rising Pune Supergiant]]&lt;ref name=&quot;2017 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;/&gt;&lt;br /&gt;{{small|128/6 (२० षटके)}}
|[[Rajiv Gandhi International Cricket Stadium]], [[Hyderabad]]&lt;ref name=&quot;2017 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;/&gt;
|८&lt;ref&gt;{{cite web|title=IPL 2017 Squads|url=http://www.espncricinfo.com/indian-premier-league-2017/content/squad/index.html?object=1078425|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt;
| [[Ben Stokes]] ([[Rising Pune Supergiant]])&lt;ref name=&quot;2017 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;/&gt;
|-
!style=&quot;text-align:left;&quot; scope=row|२०१८&lt;br /&gt;''[[२०१८ इंडियन प्रीमियर लीग|माहिती]]''
|'''[[चेन्नई सुपर किंग्स]]'''&lt;ref name=&quot;2018 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;&gt;{{cite web|accessdate=१ एप्रिल २०२२|url=http://www.espncricinfo.com/series/8048/game/1136620/chennai-super-kings-vs-sunrisers-hyderabad-final-indian-premier-league-2018|title=2018 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;{{small|181/2 (18.3 overs)}}
|Won by 8 wickets&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([http://www.espncricinfo.com/series/8048/game/1136620धावफलक])&lt;/small&gt;
|[[Sunrisers Hyderabad]]&lt;br /&gt;{{small|178/6 (२० षटके)}}&lt;ref name=&quot;2018 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;/&gt;
|[[Wankhede Stadium]], [[Mumbai]]
|८&lt;ref&gt;{{cite web|title=IPL 2018 Squads|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/squad/index.html?object=1131611|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt;
|[[Sunil Narine]] ([[कोलकाता नाईट रायडर्स]])&lt;ref name=&quot;2018 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;/&gt;
|-
!style=&quot;text-align:left;&quot; scope=row|२०१९&lt;br /&gt;''[[२०१९ इंडियन प्रीमियर लीग|माहिती]]''
|'''[[मुंबई इंडियन्स]]'''&lt;ref name=&quot;2019 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/series/8048/scorecard/1181768/mumbai-indians-vs-chennai-super-kings-final-indian-premier-league-2019|title=Full Scorecard of Mumbai Indians vs चेन्नई सुपर किंग्स, Indian Premier League, Final – Score Report {{!}} ESPNcricinfo.com|website=ESPNcricinfo|language=en|access-date=12 May 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;149/8 (२० षटके)&lt;/small&gt;
|Won by 1 run&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([http://www.espncricinfo.com/series/8048/scorecard/1181768धावफलक])&lt;/small&gt;
|[[चेन्नई सुपर किंग्स]]&lt;ref name=&quot;2019 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;/&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;148/7 (२० षटके)&lt;/small&gt;
|[[Rajiv Gandhi International Cricket Stadium]], [[Hyderabad]]&lt;ref name=&quot;2019 आयपीएल अंतिम सामना धावफलक, स्थान, सर्वात मौल्यवान खेळाडू माहिती&quot;/&gt;
|८&lt;ref name=&quot;IPL 2019 season squads&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/squad/index.html?object=1165643|title=IPL 2019 season squads|work=[[इएसपीएन क्रिकइन्फो]]|accessdate=१ एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt;
|[[Andre Russell]] ([[कोलकाता नाईट रायडर्स]])&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Staff|first=Scroll|title=IPL 2019: From Orange Cap-winner David Warner to MVP Andre Russell – full list of individual awards|url=https://scroll.in/field/923323/ipl-2019-from-orange-cap-winner-david-warner-to-mvp-andre-russell-full-list-of-individual-awards|access-date=2020-11-11|website=Scroll.in|language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|-
!style=&quot;text-align:left;&quot; scope=row|२०२०&lt;br/&gt;''[[२०२० इंडियन प्रीमियर लीग|माहिती]]''
|'''[[मुंबई इंडियन्स]]'''&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite web|title=Full Scorecard of Delhi Capitals vs Mumbai Indians Final 2020 - Score Report {{!}} ESPNcricinfo.com|url=https://www.espncricinfo.com/series/8048/scorecard/1237181/delhi-capitals-vs-mumbai-indians-final-indian-premier-league-2020-21|access-date=2020-11-10|website=www.espncricinfo.com|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;&lt;small&gt;157/5 (18.4 overs)&lt;/small&gt;
|Won by 5 wickets&lt;br&gt;&lt;small&gt;([https://www.espncricinfo.com/series/8048/game/1237181धावफलक])&lt;/small&gt;
|[[Delhi Capitals]]&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;&lt;br/&gt;&lt;small&gt;156/7 (२० षटके)&lt;/small&gt;
|[[Dubai International Cricket Stadium]], [[Dubai]]
|८&lt;ref name=&quot;IPL 2020 season squads&quot;&gt;{{cite web | url=https://www.espncricinfo.com/indian-premier-league-2020/content/squad/index.html?object=1210595|title=IPL 2020/21 squads|work=ESPN Cricinfo|accessdate=20 September 2020}}&lt;/ref&gt;
|[[Jofra Archer]] ([[Rajasthan Royals]])&lt;ref&gt;{{Cite web|title=IPL: Jofra Archer named Most Valuable Player after starring for Rajasthan Royals|url=https://www.skysports.com/cricket/news/15815/12129496/ipl-jofra-archer-named-most-valuable-player-after-starring-for-rajasthan-royals|access-date=2020-11-11|website=Sky Sports|language=en}}&lt;/ref&gt;
|}

===संघांची कामगिरी===

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
!|सत्र &lt;br /&gt; (संघांची संख्या)(S
![[२००८ इंडियन प्रीमियर लीग|२००८]]&lt;br /&gt;(8)
![[२००९ इंडियन प्रीमियर लीग|२००९]]&lt;br /&gt;(8)
![[२०१० इंडियन प्रीमियर लीग|२०१०]]&lt;br /&gt;(8)
![[2011 Indian Premier League|2011]]&lt;br /&gt;(10)
![[2012 Indian Premier League|2012]]&lt;br /&gt;(9)
![[2013 Indian Premier League|2013]]&lt;br /&gt;(9)
![[2014 Indian Premier League|2014]]&lt;br /&gt;(8)
![[2015 Indian Premier League|2015]]&lt;br /&gt;(8)
![[2016 Indian Premier League|2016]]&lt;br /&gt;(8)
![[2017 Indian Premier League|2017]]&lt;br /&gt;(8)
![[2018 Indian Premier League|2018]]&lt;br /&gt;(8)
![[2019 Indian Premier League|2019]]&lt;br /&gt;(8)
![[2020 Indian Premier League|2020]]&lt;br /&gt;(8)
|-
!|यजमान देश
!{{flagicon|IND}}
!{{flagicon|RSA}}
!{{flagicon|IND}}
!{{flagicon|IND}}
!{{flagicon|IND}}
!{{flagicon|IND}}
!{{flagicon|UAE}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.news18.com/cricketnext/news/ipl-7-to-return-to-india-after-uae-leg-no-matches-in-bangladesh-678477.html|title=IPL 7 to return to India after UAE leg, no matches in Bangladesh}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;{{flagicon|IND}}
!{{flagicon|IND}}
!{{flagicon|IND}}
!{{flagicon|IND}}
!{{flagicon|IND}}
!{{flagicon|IND}}
!{{flagicon|UAE}}
|-
|align=left|[[राजस्थान रॉयल्स]]|| style=&quot;background: gold&quot; |'''1st'''||6th||7th||6th||7th||style=&quot;background-color: #cc9966&quot;|3rd||5th||4th|| colspan=2 style=&quot;background:Red;&quot;|Suspended||4th
|7th
|8th
|-
|align=left|[[चेन्नई सुपर किंग्स]]|| style=&quot;background: silver&quot; |2nd||style=&quot;background-color: #cc9966&quot;|SF||style=&quot;background: gold&quot;|'''1st'''||style=&quot;background: gold&quot;|'''1st'''||style=&quot;background: silver&quot;|2nd||style=&quot;background: silver&quot;|2nd||style=&quot;background-color: #cc9966&quot;|3rd||style=&quot;background: silver&quot;|2nd||style=&quot;background:Red;&quot; colspan=2|Suspended||style=&quot;background: gold&quot;|'''1st'''||style=&quot;background: silver&quot;|2nd
|7th
|-
|align=left|[[कोलकाता नाइट रायडर्स]]||6th||8th||6th||4th||style=&quot;background: gold&quot; |'''1st'''||7th||style=&quot;background: gold&quot; |'''1st'''||5th||4th|| style=&quot;background-color:#cc9966&quot; |3rd||style=&quot;background-color: #cc9966&quot;|3rd
|5th
|5th
|-
|align=left|[[मुंबई इंडियन्स]]||5th||7th||style=&quot;background: silver&quot; |2nd||style=&quot;background-color: #cc9966&quot;|3rd||4th||style=&quot;background-color: gold&quot;|'''1st'''||4th||style=&quot;background-color: gold&quot;|'''1st'''||5th||style=&quot;background: gold&quot;|'''1st'''||5th ||style=&quot;background: gold&quot; |'''1st'''
|style=&quot;background: gold&quot; |'''1st'''
|-
|align=left|[[दिल्ली कॅपिटल्स]]|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |SF||style=&quot;background-color: #cc9966&quot;|SF||5th||10th||style=&quot;background-color: #cc9966&quot;|3rd||9th||8th||7th||6th||6th||8th
|style=&quot;background-color: #cc9966&quot;|3rd
|style=&quot;background: silver&quot;|2nd
|-
|align=left|[[किंग्स XI पंजाब]]|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |SF||5th||8th||5th||6th||6th||style=&quot;background: silver&quot;|2nd ||8th||8th||5th||7th
|6th
|6th
|-
|align=left|[[रॉयल चॅलेंजर्स बंगलोर]]||7th||style=&quot;background: silver&quot;|2nd||style=&quot;background-color: #cc9966&quot;|3rd||style=&quot;background: silver&quot;|2nd||5th||5th||7th|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot;|3rd||style=&quot;background: silver&quot;|2nd||8th||6th
|8th
|4th
|-
|align=left|[[सनरायझर्स हैदराबाद]]|| colspan=&quot;5&quot; style=&quot;background: #ececec;&quot; |'''संघ अस्तित्वात नव्हता'''||4th||6th||6th||style=&quot;background-color: gold&quot;|'''1st'''||4th||style=&quot;background: silver&quot;|2nd
|4th
|style=&quot;background-color:#cc9966&quot;|3rd
|-
|align=left|[[डेक्कन चार्जर्स]]&lt;sup&gt;†&lt;/sup&gt;||8th||style=&quot;background: gold&quot;|'''1st'''||4th||7th||8th||colspan=8 style=&quot;background: #ececec;&quot;|Team defunct
|-
|align=left|[[Pune Warriors India|पुणे वॉरियर्स इंडिया]]&lt;sup&gt;†&lt;/sup&gt;||colspan=3 style=&quot;background: #ececec;&quot;|'''संघ अस्तित्वात नव्हता'''||9th||9th||8th||colspan=7 style=&quot;background: #ececec;&quot;|Team defunct
|-
|align=left|[[कोची टस्कर्स केरळ]]&lt;sup&gt;†&lt;/sup&gt;|| colspan=&quot;3&quot; style=&quot;background: #ececec;&quot; |'''संघ अस्तित्वात नव्हता'''||8th||colspan=9 style=&quot;background: #ececec;&quot;|Team defunct
|-
|align=left|[[रायझिंग पुणे सुपरजायंट]]&lt;sup&gt;†&lt;/sup&gt;|| colspan=&quot;8&quot; style=&quot;background: #ececec;&quot; |'''संघ अस्तित्वात नव्हता'''||7th||style=&quot;background: silver&quot;|2nd||colspan=3 style=&quot;background: #ececec;&quot;|Team defunct
|-
|align=left|[[गुजरात लायन्स]]&lt;sup&gt;†&lt;/sup&gt;|| colspan=&quot;8&quot; style=&quot;background: #ececec;&quot; |'''संघ अस्तित्वात नव्हता'''|| style=&quot;background-color: #cc9966&quot; |3rd||7th||style=&quot;background: #ececec;&quot; colspan=3|Team defunct
|-
|}
&lt;sup&gt;†&lt;/sup&gt; &lt;small&gt;No longer exists.&lt;/small&gt;

==दूरचित्रवाणी करार==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=98%
|-
! width=20%| '''दूरचित्रवाहिनी'''
! width=60%| '''प्रादेशिक विभाग'''
! width=20%| '''माहिती'''
|-
! [[सोनी वाहिनी]]/[[वर्ल्ड स्पोर्ट्‌स ग्रुप]]&lt;br&gt;
| विश्व हक्क, [[भारत]] || १० वर्ष, [[USD]] 1.026 Billion
|-
! [[नेटवर्क टेन]]
| [[ऑस्ट्रेलिया]] || ५ वर्ष, १०-१५ दशलक्ष ऑस्ट्रेलियन डॉलर .&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|title=क्रिक‍इन्फो - ऑस्ट्रेलिया - टु गेट लाइव्ह कव्हरेज ऑफ आयपीएल|दुवा=http://content-aus.cricinfo.com/ipl/content/current/story/335886.html |दिनांक=2008-02-02|अ‍ॅक्सेसदिनांक=2008-04-12}}&lt;/ref&gt;
|-
! [[सेटंटा स्पोर्ट्‌स]]&lt;br&gt;
| [[इंग्लंड]] आणि [[आयर्लंड]] || ५ वर्ष &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://www.guardian.co.uk/media/2008/feb/25/sportsrights.television|title=सेटंटा स्नॅफल्स आयपीएल क्रिकेट यूके राइट्स|लेखक=जॉन प्लंकेट|प्रकाशक=द गार्डियन|date=२५/०२/२००८|अ‍ॅक्सेसदिनांक=2008-03-21}}&lt;/ref&gt;
|-
! [[अरब डिजिटल डिस्ट्रीब्युशन]]
| [[मध्य पूर्व देश|मध्य-पूर्वेतील देशांमध्ये]] प्रसारणाचे हक्क अरब डिजिटल डिस्ट्रीब्युशनच्या एआरटी प्राइम स्पोर्ट वाहिनी कडे आहेत. ही वाहिनी पुढील देशांमध्ये प्रसारण करेल: [[संयुक्त अरब अमिराती]], [[बहारीन]], [[इराण]], [[इराक]], [[जॉर्डन]], [[कुवेत]], [[लेबेनॉन]], [[ओमान]], [[कतार]], [[पॅलेस्टाइन]], [[सौदी अरेबिया]], [[सीरिया]], [[तुर्कस्तान]], [[अल्जीरिया]], [[मोरोक्को]], [[ट्यूनिशिया]], [[इजिप्त]], [[सुदान]] आणि [[लीबिया]]. || १० वर्ष.&lt;ref&gt;[http://cricket.indiatimes.com/News/News/UAE_broadcaster_bags_IPL_telecast_rights/articleshow/2914667.cms अरब डिजिटल डिस्ट्रिब्यूशन]&lt;/ref&gt; 
|-
! [[विलो टीवी]]
| [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|उत्तर अमेरिकेत]] [[दूरदर्शन]], [[रेडियो]], [[ब्रॉड-बॅन्ड]] तसेच [[महाजाल|इंटरनेट]] प्रसारणाचे हक्क. || ५ वर्ष&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.cricketnext.com/news/ipl-willow-tv-gets-tv-rights-for-the-americas/30865-13.html |title=विलो टीव्ही |access-date=2010-09-02 |archive-date=2008-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080625062132/http://www.cricketnext.com/news/ipl-willow-tv-gets-tv-rights-for-the-americas/30865-13.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
! [[सुपरस्पोर्ट्‌स]]&lt;br&gt;
| [[दक्षिण आफ्रिका]] || 
|-
! [[जीइओ सुपर]]&lt;br&gt;
| [[पाकिस्तान]]  || 
|-
! [[एशियन टेलेविजन नेटवर्क|एटीएन]]/[[कॉमनवेल्थ ब्रॉडकास्टिंग नेटवर्क|सीबीएन]]&lt;br&gt;
| [[कॅनडा]] || 
|-
|}after that 2018-2019  star sport network  deal of brodcast  india and globaly to Rs. 6138.1 crore.

==स्पर्धा प्रायोजक करार==
==संघ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=98%
|-
! width=20%| '''फ्रॅंचाईजी'''
! width=60%| '''मालक '''
! width=20%| '''किंमत ([[अमेरिकन डॉलर|USD]])'''
|-
! [[मुंबई इंडियंन्स]]&lt;br&gt;
| [[मुकेश अंबानी]] and [[रिलायन्स इंडस्ट्रीज लिमिटेड]] || $111.9 million
|-
! [[रॉयल चॅलेंजर्स बंगलोर|बंगलोर रॉयल चॅलेंजर्स]]
| [[विजय मल्ल्या|डॉ. विजय मल्ल्या]] and [[युनायटेड ब्रुवरीज समूह|यू.बी. समूह]] || $111.6 million
|-
! [[डेक्कन चार्जर्स]]&lt;br&gt;
| [[डेक्कन क्रॉनिकल]] || $107 million
|-
! [[चेन्नई सुपर किंग्ज]]
|[[इंडिया सिमेंट]] आणि [[एन. श्रीनिवासन]] || $91 million
|-
! [[दिल्ली डेअरडेव्हिल्स]]
| [[जी.एम.आर. होल्डिंग्स]] || $84 million
|-
! [[किंग्स XI पंजाब]]&lt;br&gt;
| [[प्रीती झिंटा]], [[नेस वाडिया]],  [[करन पॉल]] ([[अपीजे सुरेंद्र समूह]]) आणि [[मोहित बर्मन]] ([[डाबर]]) || $76 million
|-
! [[कोलकाता नाईट रायडर्स]]&lt;br&gt;
| [[शाहरुख खान]], [[जुही चावला]] आणि [[जय मेहता]]|| $75.09 million
|-
! [[राजस्थान रॉयल्स]]
| इमर्जिंग मीडिया: ([[मनोज बडाळे]], [[लाचलन म्युड्रॉक]] आणि [[सुरेश चेलाराम]]) || $67 million
|-
|}

==खेळाडू करार==
{{main|मुंबई इंडियंन्स|बंगलोर रॉयल चॅलेंजर्स|डेक्कन चार्जेर्स|चेन्नई सुपर किंग्ज|दिल्ली डेअरडेव्हिल्स|किंग्स XI पंजाब|कोलकाता नाइट रायडर्स|राजस्थान रॉयल्स}}

[[फेब्रुवारी २०]] २००८ रोजी खेळाडूंचा लिलाव करण्यात आला. [[राहुल द्रविड]], [[सचिन तेंडुलकर]], [[सौरभ गांगुली]], [[युवराजसिंग]] आणि [[वीरेंद्र सेहवाग]] यांना [[आयकॉन खेळाडू]]चे पद देण्यात आले.

== नियम ==
एखादा संघाला खेळाडू समाविष्ट करण्यासाठी पाच मार्ग आहेत.&lt;ref name=&quot;Acquiring Players&quot;&gt;[http://content-usa.cricinfo.com/ipl2009/content/current/story/387453.html Slow trading with all eyes on auction], Brief discussion of IPL rules on acquiring players.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Replacement Players&quot;&gt;[http://cricketnext.in.com/news/ipl-lays-down-guidelines-for-replacements/37769-13.html IPL lays down guidelines for replacements] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111005160009/http://cricketnext.in.com/news/ipl-lays-down-guidelines-for-replacements/37769-13.html |date=2011-10-05 }}, Discusses IPL rules on buying replacement players players.&lt;/ref&gt;

१. वार्षिक खेळाडू लिलावातून

२. इतर संघातील भारतीय खेळाडूंना 'विकत' घेऊन.

३. कोणत्याही संघात नसलेल्या खेळाडूंना कंत्राट देऊन.

४. इतर संघांशी खेळाडूंची अदलाबदल करून.

५. असलेल्या एखाद्या खेळाडूच्या बदली इतर खेळाडू घेऊन.

प्रत्येक खेळाडूचा व्यवहार त्याच्या संमतीने हा ठरवलेल्या व्यापारी चौकटीत केला जाऊ शकतो. संघमालकला जुन्या व नवीन करारातील फरक द्यावा लागेल. जर नवीन करार हा पूर्वीच्या करारापेक्षा कमी किमतीचा असेल तर पूर्वीच्या संघमालक व खेळाडू हे फरक सोसतात.&lt;ref name=&quot;IPL Trading&quot;&gt;[http://content-usa.cricinfo.com/india/content/story/374805.html http://content-usa.cricinfo.com/india/content/story/374805.html], IPL rules when trading players.&lt;/ref&gt;

====संघाच्या बांधणीसाठीचे काही नियम असे आहेत:====
* संघात किमान १६ खेळाडू आणि एक संघ फिजियो व एक संघ प्रशिक्षक असणे आवश्यक आहे.
* संघात ८ पेक्षा जास्त परदेशी खेळाडू व खेळताना ४ पेक्षा जास्त परदेशी खेळाडू खेळवले जाऊ नयेत.
२००९ पासून परदेशी खेळाडूंची संख्यामर्यादा १० करण्यात आली आहे.
* प्रत्येक संघात किमान ८ स्थानिक खेळाडू असणे बंधनकारक आहे.
* प्रत्येक संघामध्ये  खालील २२ भारतीय संघांतील किमान २ खेळाडू असावेत.

[[राहुल द्रविड]], [[सचिन तेंडुलकर]], [[सौरव गांगुली]], [[युवराजसिंग]] आणि [[वीरेंद्र सेहवाग]] यांना [[आयकॉन खेळाडू]]चे पद देण्यात आले. खेळाडूंच्या लिलावाकरिता संघाला५ दशलक्ष डॉलरचे बंधन  घालण्यात आले. २२ वर्षाखालील किमान वार्षिक मानधन $२०००० निश्चित करण्यात आले, तर बाकीच्यांना $५०००० निश्चित करण्यात आले. [[आयकॉन खेळाडूं]]ना त्या-त्या संघात सर्वांत महाग बोली लागलेल्या खेळाडूंपेक्षा १५% अधिक रक्कम द्यावी लागेल.  
 
स्पर्धेचे नियम असे आहेत. [http://www.iplt20.com/rules-of-the-competition.html here] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090415001159/http://www.iplt20.com/rules-of-the-competition.html |date=2009-04-15 }}.

==संघांची कमाई==
इंडियन प्रीमियर लीगचे पहिले पर्व १ जून २००८ला संपले, पहिल्या पर्वात भरमसाठ भांडवली गुंतवणूक असल्याने, संघ फायद्यात असतील असे कोणालाही वाटले नव्हते. खालील सारणीत दाखवल्याप्रमाणे फायदा-तोटा आहे.&lt;ref&gt;[http://businesstoday.digitaltoday.in/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=5206&amp;issueid=28, Will cricket's new czars make money?, 14 May 2008]&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; width=98%
|-
! width=20%| '''संघ'''
! width=35%| '''मिळकत'''
! width=35%| '''खर्च'''
! width=10%| '''नफा/तोटा ([[भारतीय रूपया|Rs. करोड]])'''
|-
! [[{{iplname|Mumbai Indians}}]]&lt;br&gt;
| &lt;br/&gt;
:अ. प्रक्षेपण अधिकार - 35
:ब. संघ प्रायोजक - 20
:क. तिकीट विक्री - 14
:'''एकूण मिळकत(अ+ब+क) - 69'''
|| &lt;br/&gt;
:अ.संघ फीज - 45
:ब.संघ खर्च- 20
:क.प्रचार आणि संचालन - 20
:'''एकूण खर्च(अ+ब+क) - 85'''
|| '''तोटा - 16'''(To be profitable in season 2)
|-
! [[{{iplname|BRC}}]]
| &lt;br/&gt;
:अ. प्रक्षेपण अधिकार - 35
:ब. संघ प्रायोजक - 0
:क. तिकीट विक्री - 10
:'''एकूण मिळकत(अ+ब+क) - 45'''
||&lt;br/&gt;
:अ.संघ फीज - 48
:ब.संघ खर्च - 22
:क.प्रचार आणि संचालन - 18
:'''एकूण खर्च(अ+ब+क) - 88'''
|| '''तोटा - 43''' 
|-
! [[{{iplname|Deccan Chargers|Hyderabad Deccan Chargers}}]]&lt;br&gt;
| &lt;br/&gt;
:अ. प्रक्षेपण अधिकार - 35
:ब. संघ प्रायोजक - 17 ;
:क. तिकीट विक्री - 12
:'''एकूण मिळकत(अ+ब+क) - 64'''
|| &lt;br/&gt;
:अ.संघ फीज - 45
:ब.संघ खर्च - 24
:क.प्रचार आणि संचालन- 13
:'''एकूण खर्च(अ+ब+क) - 82'''
|| '''तोटा - 18'''
|-
! [[{{iplname|Chennai Super Kings}}]]
| &lt;br/&gt;
:अ. प्रक्षेपण अधिकार - 35
:ब. संघ प्रायोजक - 25
:क. तिकीट विक्री - 12.8
:'''एकूण मिळकत(अ+ब+क) - 72.8'''
|| &lt;br/&gt;
:अ.संघ फीज - 36
:ब.संघ खर्च - 24
:क.प्रचार आणि संचालन - 13
:'''एकूण खर्च(अ+ब+क) - 73'''
|| '''तोटा - 0.2'''(To be profitable in season 2)
|-
! [[{{iplname|DD}}]]
| &lt;br/&gt;
:अ. प्रक्षेपण अधिकार - 35
:ब. संघ प्रायोजक - 20
:क. तिकीट विक्री - 15.4
:'''एकूण मिळकत(अ+ब+क) - 70.4'''
||&lt;br/&gt;
:अ.संघ फीज - 34
:ब.संघ खर्च - 23
:क.प्रचार आणि संचालन - 20
:'''एकूण खर्च(अ+ब+क) - 77'''
|| '''तोटा - 6.6'''(To be profitable in season 2)
|-
! [[{{iplname|Kings XI Punjab}}]]&lt;br&gt;
| &lt;br/&gt;
:अ. प्रक्षेपण अधिकार- 35
:ब. संघ प्रायोजक - 22
:क. तिकीट विक्री - 9
:'''एकूण मिळकत(अ+ब+क) - 66'''
|| &lt;br/&gt;
:अ.संघ फीज - 30.4
:ब.संघ खर्च - 25
:क.प्रचार आणि संचालन - 13
:'''एकूण खर्च(अ+ब+क) - 68.4'''
|| '''तोटा - 2.4'''(To be profitable in season 2)
|-
! [[{{iplname|Kolkata Knight Riders}}]]&lt;br&gt;
| &lt;br/&gt;
:अ. प्रक्षेपण अधिकार - 35
:ब. संघ प्रायोजक - 34
:क. तिकीट विक्री - 20
:'''एकूण मिळकत(अ+ब+क) - 89'''
|| &lt;br/&gt;
:अ.संघ फीज - 31
:ब.संघ खर्च - 25
:क.प्रचार आणि संचालन - 20
:'''एकूण खर्च(अ+ब+क) - 76'''
|| '''नफा - 13'''
|-
! [[{{iplname|Rajasthan Royals}}]]
| &lt;br/&gt;
:अ. प्रक्षेपण अधिकार - 35
:ब. संघ प्रायोजक - 16
:क. तिकीट विक्री - 8
:'''एकूण मिळकत(अ+ब+क) - 59'''
|| &lt;br/&gt;
:अ.संघ फीज - 27
:ब.संघ खर्च - 13
:क.प्रचार आणि संचालन - 13
:'''एकूण खर्च(अ+ब+क) - 53'''
|| '''नफा - 6'''
|-
|}
* सर्व आकडे कोटीमध्ये आहेत. (1 कोटी = 10,000,000)''
''Source: Refer 16 in reference section''

==हे सुद्धा पहा== in 2019 delhi teams name changed as delhi capitals.  Delhi and chennai qualify in ipl 2019 season.

== संदर्भ ==

{{संदर्भयादी}}

==बाह्य दुवे==
*[https://www.iplt20.com/ Official Indian Premier League Site]
*[http://www.crichome.com/ League Cricket Coverage in India - IPL and ICL] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101226164121/http://www.crichome.com/ |date=2010-12-26 }}
*[http://www.thetwenty20cup.co.uk/db/indian_premier_league/default.asp cricket20 Coverage of the IPL] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090214233130/http://thetwenty20cup.co.uk/db/indian_premier_league/default.asp |date=2009-02-14 }}

{{भारतीय प्रीमियर लीग}}
{{२०-२० क्रिकेट लीग}}

[[वर्ग:भारतीय क्रिकेट]]
[[वर्ग:भारतीय प्रीमियर लीग]]
[[वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख]]</text>
      <sha1>qcflyu70tt0k9hxku08a4awva1qwjfr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>महावीर चक्र पुरस्कार</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47037</id>
    <revision>
      <id>2678931</id>
      <parentid>2494428</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T06:43:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>नरेश सावे</username>
        <id>88037</id>
      </contributor>
      <origin>2678931</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48692" sha1="6ft6a1qoyrk6g0fine2goczcttfsu0r" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय पुरस्कार
| पुरस्कारनाव      = महावीर चक्र
| चित्र            =[[File:Mahavir-chakra.png|350px|महावीर चक्र]]&lt;br&gt;&lt;br&gt;[[File:Maha Vir Chakra ribbon.svg|150px]] 
| प्रकार           =  युद्ध कालीन वीरता पुरस्कार
| वर्ग             = राष्ट्रीय बहादुरी
| स्थापित          = [[इ.स. १९५०|१९५०]]
| प्रथम_पुरस्कार_वर्ष  = [[इ.स. १९४७|१९४७]]
| मागील_पुरस्कार_वर्ष = [[इ.स. २००१|२००१]]
| एकूण            = २१८
| सन्मानकर्ते        = [[भारत सरकार]]
| रोख_पुरस्कार       = 
| माहिती            = 
| पूर्व_नावे           = 
| सुलट             = 
| उलट             = 
| रिबन             = 
| प्रथम_पुरस्कारविजेते  =  
| मागील_पुरस्कारविजेते = 
| पूर्व               =  [[परमवीर चक्र‎]]  
| पश्चात             =  [[वीर चक्र]]
}}
==महावीर चक्र विजेत्यांची यादी ==

महावीर चक्राच्या दुसऱ्या पुरस्कारासाठी बारच्या पुरस्कारासाठी तरतूद करण्यात आली होती, पहिले दोन 1965 मध्ये देण्यात आले होते. आजपर्यंत, पहिल्या बारचे सहा ज्ञात पुरस्कार आहेत:&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.twdi.in/awards?awardee_title=&amp;service=All&amp;field_awards_medal_nid=361&amp;field_awards_operation_nid=All|title=|url-status=bot: unknown|access-date=2024-10-26|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304025822/http://www.twdi.in/awards?awardee_title=&amp;service=All&amp;field_awards_medal_nid=361&amp;field_awards_operation_nid=All}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!S. क्र.
!रँक
!नाव
!शाखा
!प्रथम पुरस्काराची तारीख
!द्वितीय पुरस्काराची तारीख
|-
|१
|विंग कमांडर
|जग मोहन नाथ
|भारतीय हवाई दल
|1 जानेवारी 1962
|1 सप्टेंबर 1965
|-
|2
|मेजर जनरल
|राजिंदर सिंग स्पॅरो
|भारतीय सैन्य
|१९ मार्च १९४८
|६ सप्टेंबर १९६५
|-
|3
|सामान्य
|अरुण श्रीधर वैद्य
|भारतीय सैन्य
|16 सप्टेंबर 1965
|५ डिसेंबर १९७१
|-
|4
|विंग कमांडर
|पद्मनाभ गौतम
|भारतीय हवाई दल
|६ सप्टेंबर १९६५
|५ डिसेंबर १९७१
|-
|५
|कर्नल
|चेवांग रिंचेन
|भारतीय सैन्य
|१ जुलै १९४८
|८ डिसेंबर १९७१
|-
|6
|ब्रिगेडियर
|संत सिंग
|भारतीय सैन्य
|2 नोव्हेंबर 1965
|२ जानेवारी १९७२
|}


{{विस्तार}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|†
|मरणोत्तर सन्मान दर्शवतो
|}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!S. क्र.
!रँक
!नाव
!शाखा
!ऑपरेशन/युद्ध
!पुरस्काराची तारीख
|-
|१
|लेफ्टनंट कर्नल
|दिवाण रणजित राय
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|27-ऑक्टोबर-1947
|-
|2
|शिपाई
|दिवाण सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०३-नोव्हेंबर-१९४७
|-
|3
|नाईक
|चांद सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|22-नोव्हेंबर-1947
|-
|4
|सुभेदार
|बिशन सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|12-डिसेंबर-1947
|-
|५
|जमादार
|नंद सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|12-डिसेंबर-1947
|-
|6
|कर्नल
|ठाकूर पृथ्वी चंद
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|15-ऑगस्ट-1948
|-
|७
|नागरी
|राम चंदर
|नागरी
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|8
|मेजर
|यदुनाथ सिंह
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|९
|लेफ्टनंट कर्नल
|इंदर जितसिंग बुटालिया
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|10
|लेफ्टनंट कर्नल
|खुशाल चंद
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|11
|ब्रिगेडियर
|मोहम्मद उस्मान
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|12
|लेफ्टनंट कर्नल
|मनमोहन खन्ना
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|13
|ब्रिगेडियर
|राजिंदर सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|14
|मेजर
|अण्णावी के रामास्वामी
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|१५
|शिपाई
|मान सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|16
|हवालदार
|दया राम
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|१७
|कर्नल
|किशनसिंग राठोर
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|१८
|सुभेदार मेजर
|कृष्णा सोनवणे
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|19
|मेजर
|सरदार मलकित सिंग ब्रार
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|20
|मेजर
|सत्यपाल चोप्रा
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|२१
|लेफ्टनंट कर्नल
|हरिचंद
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|22
|शिपाई
|हरी सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९४८ ऑपरेशन पोलो 
|17-मार्च-1948
|-
|23
|सुभेदार
|गुरदियाल सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|२४
|मेजर जनरल
|राजिंदर सिंग स्पॅरो
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|२५
|ब्रिगेडियर
|अरविंद नीळकंठ जटार
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|२६
|नाईक
|शिशपाल सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|२७
|रायफलमॅन
|ढोंकल सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|२८
|लेफ्टनंट कर्नल
|कमन सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|29
|जमादार
|लाल बहादूर खत्री
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1952
|-
|30
|जमादार
|हरदेव सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|३१
|नाईक
|नर सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|32
|नाईक
|राजू
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|३३
|सुभेदार
|चुनी राम
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|३४
|नागरी पोर्टर
|मोहम्मद इस्माईल
|नागरी
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|35
|शिपाई
|अमर सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|३६
|मेजर
|चेवांग रिंचेन
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-जुलै-१९४८
|-
|३७
|नाईक
|प्रीतम सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|३८
|जमादार
|संपूर्णन सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|39
|ब्रिगेडियर
|शेर जंग थापा
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|40
|सुभेदार
|फतेह सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|४१
|लेफ्टनंट कर्नल
|हरबंससिंग विर्क
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|42
|लेफ्टनंट जनरल
|अनिल कृष्णा बारात
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|४३
|लान्स नाईक
|रबीलाल थापा
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|४४
|लेफ्टनंट कर्नल
|धरम सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|४५
|मेजर जनरल
|अनंत सिंग पठानिया
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|४६
|हवालदार
|राम प्रसाद गुरुंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|४७
|जमादार
|लाल सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९४८ ऑपरेशन पोलो 
|15-नोव्हेंबर-1948
|-
|४८
|ब्रिगेडियर
|कान्ह्यालाल अटल
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|49
|कॅप्टन
|दारा दिनशॉ मिस्त्री
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|50
|एअर कमोडोर
|मेहर सिंग
|भारतीय हवाई दल
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|५१
|एअर मार्शल
|मिनो मेरवान इंजिनियर
|भारतीय हवाई दल
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|52
|विंग कमांडर
|सिडनी तुळस नोरोहना
|भारतीय हवाई दल
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|५३
|लेफ्टनंट कर्नल
|एजी रंगराज
|भारतीय सैन्य
|1951 ऑपरेशन टॉमहॉक 
|24-मार्च-1951
|-
|५४
|कर्नल
|निरोड बरन बॅनर्जी
|भारतीय सैन्य
|1951 ऑपरेशन टॉमहॉक 
|मार्च-1951
|-
|५५
|एअर चीफ मार्शल
|हृषिकेश मूळगावकर
|भारतीय हवाई दल
|1961 ऑपरेशन विजय: गोवा 
|०८-डिसेंबर-१९५१
|-
|५६
|लान्स नाईक
|रणबहादूर गुरुंग
|भारतीय सैन्य
|1961 यूएन ऑपरेशन: काँगो 
|06-डिसेंबर-1961
|-
|५७
|नाईक
|महाबीर थापा
|भारतीय सैन्य
|1962 UN ऑपरेशन: काँगो 
|16-डिसेंबर-1961
|-
|५८
|विंग कमांडर
|जग मोहन नाथ
|भारतीय हवाई दल
|1962 ऑपरेशन लेग हॉर्न 
|०१-जानेवारी-१९६२
|-
|५९
|नाईक
|चैन सिंग
|भारतीय सैन्य
|1962 ऑपरेशन लेग हॉर्न 
|10-ऑक्टो-1962
|-
|६०
|सुभेदार
|कांशीराम
|भारतीय सैन्य
|1962 ऑपरेशन लेग हॉर्न 
|10-ऑक्टो-1962
|-
|६१
|हवालदार
|सरूप सिंग
|भारतीय सैन्य
|1962 ऑपरेशन लेग हॉर्न 
|१९-ऑक्टो-१९६२
|-
|६२
|लेफ्टनंट कर्नल
|भगवान दत्त डोगरा
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|20-ऑक्टो-1962
|-
|६३
|सेकंड लेफ्टनंट
|GKV प्रसन्न राव
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|20-ऑक्टो-1962
|-
|६४
|लेफ्टनंट कर्नल
|गुरदियाल सिंग
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|20-ऑक्टो-1962
|-
|६५
|कॅप्टन
|महाबीर प्रसाद
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|20-ऑक्टो-1962
|-
|६६
|मेजर
|महेंद्रसिंग चौधरी
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|20-ऑक्टो-1962
|-
|६७
|लेफ्टनंट कर्नल
|सार्दुल सिंग रंधवा
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|20-ऑक्टो-1962
|-
|६८
|ब्रिगेडियर
|शेर प्रताप सिंग श्रीकेंत
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|20-ऑक्टो-1962
|-
|६९
|सुभेदार
|सोनम स्टॉपधन
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|20-ऑक्टो-1962
|-
|70
|सामान्य
|तपेश्वर नारायण रैना
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|20-ऑक्टो-1962
|-
|७१
|नायब सुभेदार
|रबीलाल थापा
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|21-ऑक्टो-1962
|-
|७२
|कर्नल
|अजित सिंग
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|22-ऑक्टो-1962
|-
|७३
|मेजर जनरल
|बेजॉय मोहन भट्टाचार्जी
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|25-ऑक्टो-1962
|-
|७४
|शिपाई
|केवल सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९६२ भारत-चीन युद्ध 
|२६-ऑक्टो-१९६२
|-
|75
|हवालदार
|सतीगियां फुंचोक
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|27-ऑक्टोबर-1962
|-
|७६
|जमादार
|इष्ट तुंडूप
|भारतीय सैन्य
|१९६२ भारत-चीन युद्ध 
|27-ऑक्टोबर-1962
|-
|७७
|रायफलमॅन
|जसवंत सिंग रावत
|भारतीय सैन्य
|१९६२ भारत-चीन युद्ध 
|17-नोव्हेंबर-1962
|-
|७८
|मेजर
|श्यामल देव गोस्वामी
|भारतीय सैन्य
|१९६५ भारत-चीन युद्ध 
|18-नोव्हेंबर-1962
|-
|७९
|लेफ्टनंट
|वेदप्रकाश त्रेहान
|भारतीय सैन्य
|काँगो संकट 
|29-डिसेंबर-1962
|-
|80
|मेजर जनरल
|सुशील कुमार माथूर
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन ॲब्लेझ 
|15-एप्रिल-1965
|-
|८१
|मेजर
|बलजितसिंग रंधवा
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन ॲब्लेझ 
|17-मे-1965
|-
|८२
|कॅप्टन
|चंदर नारायण सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन ॲब्लेझ 
|05-ऑगस्ट-1965
|-
|८३
|मेजर जनरल
|स्वरूप सिंग कलान
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन ॲब्लेझ 
|05-ऑगस्ट-1965
|-
|८४
|लेफ्टनंट जनरल
|राम धरम दास हिरा
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन ॲब्लेझ 
|05-ऑगस्ट-1965
|-
|८५
|लेफ्टनंट जनरल
|जोरावरचंद बक्षी
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन ॲब्लेझ 
|05-ऑगस्ट-1965
|-
|८६
|कर्नल
|गुरबंस सिंग संघा
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|15-ऑगस्ट-1965
|-
|८७
|लेफ्टनंट जनरल
|रणजित सिंग दयाल
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|25-ऑगस्ट-1965
|-
|८८
|मेजर
|भास्कर रॉय
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|०१-सप्टेंबर-१९६५
|-
|८९
|विंग कमांडर
|जग मोहन नाथ
|भारतीय हवाई दल
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|०१-सप्टेंबर-१९६५
|-
|90
|एअर कमोडोर
|विल्यम मॅकडोनाल्ड गुडमन
|भारतीय हवाई दल
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|०१-सप्टेंबर-१९६५
|-
|९१
|सुभेदार
|अजित सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|06-सप्टे-1965
|-
|९२
|ब्रिगेडियर
|डेसमंड हेड
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|06-सप्टे-1965
|-
|९३
|मेजर जनरल
|गुरबक्ष सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|06-सप्टे-1965
|-
|९४
|मेजर जनरल
|राजिंदर सिंग स्पॅरो
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|06-सप्टे-1965
|-
|९५
|लेफ्टनंट जनरल
|हरकृष्ण सिब्बल
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|06-सप्टे-1965
|-
|९६
|लेफ्टनंट जनरल
|खेम करण सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|06-सप्टे-1965
|-
|९७
|लेफ्टनंट कर्नल
|नरिंद्र नाथ खन्ना
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|06-सप्टे-1965
|-
|९८
|विंग कमांडर
|पद्मनाभ गौतम
|भारतीय हवाई दल
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|06-सप्टे-1965
|-
|९९
|एअर मार्शल
|प्रेम पाल सिंग
|भारतीय हवाई दल
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|06-सप्टे-1965
|-
|100
|ब्रिगेडियर
|रघुबीर सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|०७-सप्टेंबर-१९६५
|-
|101
|लेफ्टनंट कर्नल
|हरबंस लाल मेहता
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|08-सप्टे-1965
|-
|102
|नायब सुभेदार
|नौबत राम
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|08-सप्टे-1965
|-
|103
|ब्रिगेडियर
|थॉमस कृष्णन थियोगराज
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|08-सप्टे-1965
|-
|104
|मेजर जनरल
|मोहिंदर सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|०९-सप्टेंबर-१९६५
|-
|105
|ब्रिगेडियर
|संपूर्णन सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन ॲब्लेझ 
|०९-सप्टेंबर-१९६५
|-
|106
|मेजर जनरल
|सलीम कालेब
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|10-सप्टे-1965
|-
|107
|मेजर जनरल
|मदन मोहन सिंग बक्षी
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|11-सप्टे-1965
|-
|108
|सामान्य
|अरुण श्रीधर वैद्य
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|16-सप्टे-1965
|-
|109
|मेजर
|आसा राम त्यागी
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन ॲब्लेझ 
|21-सप्टे-1965
|-
|110
|कॅप्टन
|कपिलसिंग थापा
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|21-सप्टे-1965
|-
|111
|ब्रिगेडियर
|पगडाला के नंदगोपाल
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|28-सप्टे-1965
|-
|112
|सुभेदार
|टिका बहादूर थापा
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|30-सप्टे-1965
|-
|113
|मेजर
|भूपिंदर सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|11-ऑक्टो-1965
|-
|114
|नाईक
|दर्शन सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|02-नोव्हेंबर-1965
|-
|115
|कॅप्टन
|गौतम मुबई
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|02-नोव्हेंबर-1965
|-
|116
|ब्रिगेडियर
|संत सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|02-नोव्हेंबर-1965
|-
|117
|मेजर
|हरभजन सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९६७ भारत-चीन युद्ध 
|11-सप्टे-1967
|-
|118
|ब्रिगेडियर
|रायसिंग यादव
|भारतीय सैन्य
|१९६७ भारत-चीन युद्ध 
|11-सप्टे-1967
|-
|119
|लेफ्टनंट कर्नल
|महातम सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९६७ भारत-चीन युद्ध 
|०१-ऑक्टो-१९६७
|-
|120
|लेफ्टनंट जनरल
|आनंद सरूप
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-जानेवारी-१९७१
|-
|121
|ब्रिगेडियर
|अरुण भीमराव हरोलीकर
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-जानेवारी-१९७१
|-
|122
|मेजर जनरल
|अँथनी हॅरोल्ड एडवर्ड मिशिगन
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-जानेवारी-१९७१
|-
|123
|मेजर जनरल
|हरदेव सिंग क्लेर
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-जानेवारी-१९७१
|-
|124
|कॅप्टन
|मोहन नारायण राव सामंत
|भारतीय नौदल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-जानेवारी-१९७१
|-
|125
|ब्रिगेडियर
|राजकुमार सिंग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-जानेवारी-१९७१
|-
|126
|लेफ्टनंट कर्नल
|सुरिंदर कपूर
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-जानेवारी-१९७१
|-
|127
|लान्स नाईक
|राम उग्रह पांडे
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|24-नोव्हेंबर-1971
|-
|128
|शिपाई
|अनसूया प्रसाद
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|30-नोव्हेंबर-1971
|-
|129
|रायफलमॅन
|पति राम गुरुंग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|30-नोव्हेंबर-1971
|-
|130
|लेफ्टनंट कर्नल
|समशेर सिंग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-डिसेंबर-१९७१
|-
|131
|व्हाइस ॲडमिरल
|स्वराज प्रकाश
|भारतीय नौदल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-डिसेंबर-१९७१
|-
|132
|मेजर
|अनुप सिंग गहलौत
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|03-डिसेंबर-1971
|-
|133
|ब्रिगेडियर
|बसदेव सिंग मनकोटिया
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|03-डिसेंबर-1971
|-
|134
|मेजर जनरल
|अनंत विश्वनाथ नातू
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|03-डिसेंबर-1971
|-
|135
|मेजर जनरल
|काश्मिरी लाल रतन
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|03-डिसेंबर-1971
|-
|136
|मेजर जनरल
|प्रेमकुमार खन्ना
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|03-डिसेंबर-1971
|-
|137
|लेफ्टनंट कर्नल
|जयवीर सिंग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|03-डिसेंबर-1971
|-
|138
|एअर व्हाईस मार्शल
|विद्या भूषण वसिष्ठ
|भारतीय हवाई दल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|03-डिसेंबर-1971
|-
|139
|ग्रुप कॅप्टन
|ॲलन अल्बर्ट डी'कोस्टा
|भारतीय हवाई दल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०४-डिसेंबर-१९७१
|-
|140
|सुभेदार मेजर
|बीर बहादूर पुन
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०४-डिसेंबर-१९७१
|-
|141
|कमोडोर
|कासरगोड पटनाशेट्टी गोपाळ राव
|भारतीय नौदल
|१९७१ ऑपरेशन ट्रायडेंट 
|०४-डिसेंबर-१९७१
|-
|142
|सामान्य
|अरुण श्रीधर वैद्य
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|05-डिसेंबर-1971
|-
|143
|कमोडोर
|बब्रू भान यादव
|भारतीय नौदल
|1971 ऑपरेशन ट्रायडेंट 
|05-डिसेंबर-1971
|-
|144
|कॅप्टन
|देविंदर सिंग अहलावत
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|05-डिसेंबर-1971
|-
|145
|लेफ्टनंट जनरल
|कृष्णस्वामी गोवरी शंकर
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|05-डिसेंबर-1971
|-
|146
|ब्रिगेडियर
|कुलदीपसिंग चांदपुरी
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|05-डिसेंबर-1971
|-
|147
|ब्रिगेडियर
|नरिंदर सिंग संधू
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|05-डिसेंबर-1971
|-
|148
|विंग कमांडर
|पद्मनाभ गौतम
|भारतीय हवाई दल
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|05-डिसेंबर-1971
|-
|149
|एअर मार्शल
|रविंदरनाथ भारद्वाज
|भारतीय हवाई दल
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|05-डिसेंबर-1971
|-
|150
|लेफ्टनंट कर्नल
|सवाई भवानी सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|05-डिसेंबर-1971
|-
|१५१
|लेफ्टनंट जनरल
|जोगिंदर सिंग घराया
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|06-डिसेंबर-1971
|-
|१५२
|ब्रिगेडियर
|कैलास प्रसाद पांडे
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|06-डिसेंबर-1971
|-
|१५३
|ब्रिगेडियर
|मोहिंदर लाल व्हिग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|06-डिसेंबर-1971
|-
|१५४
|शिपाई
|पांडुरंग साळुंखे
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|06-डिसेंबर-1971
|-
|१५५
|एअर व्हाईस मार्शल
|चंदन सिंग
|भारतीय हवाई दल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०७-डिसेंबर-१९७१
|-
|१५६
|लेफ्टनंट कर्नल
|चित्तूर वेणुगोपाल
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०७-डिसेंबर-१९७१
|-
|१५७
|लेफ्टनंट जनरल
|जोगिंदर सिंग बक्षी
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०७-डिसेंबर-१९७१
|-
|१५८
|सुभेदार मेजर
|मोहिंदर सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०७-डिसेंबर-१९७१
|-
|१५९
|मेजर
|चेवांग रिंचेन
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|08-डिसेंबर-1971
|-
|160
|क्षुद्र अधिकारी
|चिमण सिंग
|भारतीय नौदल
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|08-डिसेंबर-1971
|-
|161
|सेनापती
|जोसेफ पायस आल्फ्रेड नोरोन्हा
|भारतीय नौदल
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|08-डिसेंबर-1971
|-
|162
|ब्रिगेडियर
|उदयसिंग भाटी
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|08-डिसेंबर-1971
|-
|163
|कॅप्टन
|महेंद्रनाथ मुल्ला
|भारतीय नौदल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०९-डिसेंबर-१९७१
|-
|164
|नाईक
|सुगन सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०९-डिसेंबर-१९७१
|-
|१६५
|ब्रिगेडियर
|रतननाथ शर्मा
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|10-डिसेंबर-1971
|-
|166
|लेफ्टनंट कर्नल
|हरीशचंद्र पाठक
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|11-डिसेंबर-1971
|-
|१६७
|मेजर
|कुलवंत सिंग पन्नू
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|11-डिसेंबर-1971
|-
|168
|ब्रिगेडियर
|सुखजित सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|11-डिसेंबर-1971
|-
|169
|मेजर
|विजय रतन चौधरी
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|11-डिसेंबर-1971
|-
|170
|लान्स नाईक
|ड्रिग पाल सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|13-डिसेंबर-1971
|-
|१७१
|कॅप्टन
|प्रदीपकुमार गौर
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|14-डिसेंबर-1971
|-
|१७२
|ब्रिगेडियर
|अमरजित सिंग बाळ
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|15-डिसेंबर-1971
|-
|१७३
|हवालदार
|थॉमस फिलिपोस
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|15-डिसेंबर-1971
|-
|१७४
|लेफ्टनंट कर्नल
|वेदप्रकाश घई
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|15-डिसेंबर-1971
|-
|१७५
|लेफ्टनंट जनरल
|हनुत सिंग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|16-डिसेंबर-1971
|-
|१७६
|लेफ्टनंट जनरल
|राज मोहन वोहरा
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|16-डिसेंबर-1971
|-
|१७७
|कॅप्टन
|शंकर शंखापण वाळकर
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|16-डिसेंबर-1971
|-
|१७८
|एअर व्हाईस मार्शल
|सेसिल व्हिव्हियन पार्कर
|भारतीय हवाई दल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|17-डिसेंबर-1971
|-
|179
|एअर कमोडोर
|हरचरण सिंग मांगेत
|भारतीय हवाई दल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|17-डिसेंबर-1971
|-
|180
|एअर व्हाईस मार्शल
|माधवेंद्र बॅनर्जी
|भारतीय हवाई दल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|17-डिसेंबर-1971
|-
|181
|सुभेदार
|मलकियत सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|17-डिसेंबर-1971
|-
|182
|ग्रुप कॅप्टन
|मनमोहन बीर सिंग तलवार
|भारतीय हवाई दल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|17-डिसेंबर-1971
|-
|183
|एअर कमोडोर
|रमेश सखाराम बेनेगल
|भारतीय हवाई दल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|17-डिसेंबर-1971
|-
|184
|सेकंड लेफ्टनंट
|समशेर सिंग समरा
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|17-डिसेंबर-1971
|-
|१८५
|लान्स नाईक
|शांघारा सिंग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|17-डिसेंबर-1971
|-
|186
|लान्स हवालदार
|दिल बहादूर छेत्री
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|21-डिसेंबर-1971
|-
|१८७
|रिअर ॲडमिरल
|संतोषकुमार गुप्ता
|भारतीय नौदल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|21-डिसेंबर-1971
|-
|188
|ब्रिगेडियर
|विजय कुमार बेरी
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|28-डिसेंबर-1971
|-
|189
|एअर चीफ मार्शल
|एसके कौल
|भारतीय हवाई दल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|30-डिसेंबर-1971
|-
|१९०
|सुभेदार
|नरबहादूर छेत्री
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|31-डिसेंबर-1971
|-
|१९१
|कर्नल
|धरमवीर सिंग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-जानेवारी-१९७२
|-
|१९२
|ब्रिगेडियर
|संत सिंग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०२-जानेवारी-१९७२
|-
|१९३
|मेजर
|दलजितसिंग नारंग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|20-जानेवारी-1972
|-
|१९४
|लेफ्टनंट जनरल
|वेदप्रकाश ऐरी
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|20-जानेवारी-1972
|-
|१९५
|असिस्टंट कमांडंट
|राम कृष्ण वाधवा
|बीएसएफ
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|10-डिसेंबर-1972
|-
|१९६
|लेफ्टनंट कर्नल
|पुट्टीचंदा सोमय्या गणपती
|भारतीय सैन्य
|1987 ऑपरेशन पवन 
|16-ऑक्टोबर-1987
|-
|१९७
|ब्रिगेडियर
|मनजीत सिंग
|भारतीय सैन्य
|1987 ऑपरेशन पवन 
|१९-ऑक्टो-१९८७
|-
|१९८
|लेफ्टनंट
|अरविंद सिंग
|भारतीय नौदल
|1987 ऑपरेशन पवन 
|22-जानेवारी-1988
|-
|199
|स्क्वाड्रन लीडर
|अजामदा बी. देवय्या
|भारतीय हवाई दल
|1965 ऑपरेशन ॲब्लेझ 
|26-जानेवारी-1988
|-
|200
|कर्नल
|कृष्ण गोपाल चटर्जी
|भारतीय सैन्य
|1987 ऑपरेशन राजीव 
|26-जानेवारी-1988
|-
|201
|लान्स हवालदार
|नर बहादूर आले
|भारतीय सैन्य
|1987 ऑपरेशन राजीव 
|26-जानेवारी-1988
|-
|202
|नाईक
|प्रेम बहादूर गुरुंग
|भारतीय सैन्य
|1987 ऑपरेशन राजीव 
|26-जानेवारी-1988
|-
|203
|सुभेदार
|संसारचंद
|भारतीय सैन्य
|1987 ऑपरेशन राजीव 
|26-जानेवारी-1988
|-
|204
|लेफ्टनंट कर्नल
|इंदर बालसिंग बावा
|भारतीय सैन्य
|1987 ऑपरेशन पवन 
|०२-एप्रिल-१९८८
|-
|205
|कॅप्टन
|प्रताप सिंग
|भारतीय सैन्य
|1984 ऑपरेशन मेघदूत 
|25-मे-1988
|-
|206
|सेकंड लेफ्टनंट
|राजीव संधू
|भारतीय सैन्य
|1987 ऑपरेशन पवन 
|19-जुलै-1988
|-
|207
|कर्नल
|विजयकुमार बक्षी
|भारतीय सैन्य
|१९८९ ऑपरेशन पवन 
|29-मार्च-1989
|-
|208
|कॅप्टन
|अनुज नय्यर
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|15-ऑगस्ट-1999
|-
|209
|मेजर
|बलवान सिंग
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|15-ऑगस्ट-1999
|-
|210
|मेजर
|राजेशसिंह अधिकारी
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|15-ऑगस्ट-1999
|-
|211
|लेफ्टनंट कर्नल
|[[सोनम वांगचुक]]
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|15-ऑगस्ट-1999
|-
|212
|कॅप्टन
|Keishing Clifford Nongrun
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|15-ऑगस्ट-1999
|-
|213
|नाईक
|दिगेंद्र कुमार
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|15-ऑगस्ट-1999
|-
|214
|कॅप्टन
|Neikezhakuo Kengurüse
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|15-ऑगस्ट-1999
|-
|215
|मेजर
|पद्मपाणी आचार्य
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|15-ऑगस्ट-1999
|-
|216
|मेजर
|विवेक गुप्ता
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|15-ऑगस्ट-1999
|-
|217
|शिपाई
|इम्लियाकुम एओ
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|26-जानेवारी-2000
|-
|218
|कॅप्टन
|गुरजिंदर सिंग सुरी
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|01-जाने-2001
|-
|219
|कर्नल
|B. संतोष बाबू
|भारतीय सैन्य
|2020 ऑपरेशन स्नो लेपर्ड 
|२६-जानेवारी-२०२१
|}

== संदर्भ ==
{{भारतीय सन्मान व पुरस्कार}}

[[वर्ग:भारतीय सैन्य पुरस्कार]]</text>
      <sha1>6ft6a1qoyrk6g0fine2goczcttfsu0r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678933</id>
      <parentid>2678931</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T06:49:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>नरेश सावे</username>
        <id>88037</id>
      </contributor>
      <origin>2678933</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48745" sha1="b08mq6w1tsr7l92dhftt1x15020maxj" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय पुरस्कार
| पुरस्कारनाव      = महावीर चक्र
| चित्र            =[[File:Mahavir-chakra.png|350px|महावीर चक्र]]&lt;br&gt;&lt;br&gt;[[File:Maha Vir Chakra ribbon.svg|150px]] 
| प्रकार           =  युद्ध कालीन वीरता पुरस्कार
| वर्ग             = राष्ट्रीय बहादुरी
| स्थापित          = [[इ.स. १९५०|१९५०]]
| प्रथम_पुरस्कार_वर्ष  = [[इ.स. १९४७|१९४७]]
| मागील_पुरस्कार_वर्ष = [[इ.स. २००१|२००१]]
| एकूण            = २१८
| सन्मानकर्ते        = [[भारत सरकार]]
| रोख_पुरस्कार       = 
| माहिती            = 
| पूर्व_नावे           = 
| सुलट             = 
| उलट             = 
| रिबन             = 
| प्रथम_पुरस्कारविजेते  =  
| मागील_पुरस्कारविजेते = 
| पूर्व               =  [[परमवीर चक्र‎]]  
| पश्चात             =  [[वीर चक्र]]
}}
==महावीर चक्र विजेत्यांची यादी ==

महावीर चक्राच्या दुसऱ्या पुरस्कारासाठी बारच्या पुरस्कारासाठी तरतूद करण्यात आली होती, पहिले दोन 1965 मध्ये देण्यात आले होते. आजपर्यंत, पहिल्या बारचे सहा ज्ञात पुरस्कार आहेत:&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.twdi.in/awards?awardee_title=&amp;service=All&amp;field_awards_medal_nid=361&amp;field_awards_operation_nid=All|title=|url-status=bot: unknown|access-date=2024-10-26|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304025822/http://www.twdi.in/awards?awardee_title=&amp;service=All&amp;field_awards_medal_nid=361&amp;field_awards_operation_nid=All}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!S. क्र.
!रँक
!नाव
!शाखा
!प्रथम पुरस्काराची तारीख
!द्वितीय पुरस्काराची तारीख
|-
|१
|विंग कमांडर
|जग मोहन नाथ
|भारतीय हवाई दल
|1 जानेवारी 1962
|1 सप्टेंबर 1965
|-
|2
|मेजर जनरल
|राजिंदर सिंग स्पॅरो
|भारतीय सैन्य
|१९ मार्च १९४८
|६ सप्टेंबर १९६५
|-
|3
|सामान्य
|अरुण श्रीधर वैद्य
|भारतीय सैन्य
|16 सप्टेंबर 1965
|५ डिसेंबर १९७१
|-
|4
|विंग कमांडर
|पद्मनाभ गौतम
|भारतीय हवाई दल
|६ सप्टेंबर १९६५
|५ डिसेंबर १९७१
|-
|५
|कर्नल
|चेवांग रिंचेन
|भारतीय सैन्य
|१ जुलै १९४८
|८ डिसेंबर १९७१
|-
|6
|ब्रिगेडियर
|संत सिंग
|भारतीय सैन्य
|2 नोव्हेंबर 1965
|२ जानेवारी १९७२
|}


{{विस्तार}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|†
|मरणोत्तर सन्मान दर्शवतो
|}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!S. क्र.
!रँक
!नाव
!शाखा
!ऑपरेशन/युद्ध
!पुरस्काराची तारीख
|-
|१
|लेफ्टनंट कर्नल
|दिवाण रणजित राय
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|27-ऑक्टोबर-1947
|-
|2
|शिपाई
|दिवाण सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०३-नोव्हेंबर-१९४७
|-
|3
|नाईक
|चांद सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|22-नोव्हेंबर-1947
|-
|4
|सुभेदार
|बिशन सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|12-डिसेंबर-1947
|-
|५
|जमादार
|नंद सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|12-डिसेंबर-1947
|-
|6
|कर्नल
|ठाकूर पृथ्वी चंद
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|15-ऑगस्ट-1948
|-
|७
|नागरी
|राम चंदर
|नागरी
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|8
|मेजर
|यदुनाथ सिंह
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|९
|लेफ्टनंट कर्नल
|इंदर जितसिंग बुटालिया
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|10
|लेफ्टनंट कर्नल
|खुशाल चंद
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|11
|ब्रिगेडियर
|मोहम्मद उस्मान
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|12
|लेफ्टनंट कर्नल
|मनमोहन खन्ना
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|13
|ब्रिगेडियर
|राजिंदर सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|14
|मेजर
|अण्णावी के रामास्वामी
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|१५
|शिपाई
|मान सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|16
|हवालदार
|दया राम
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|१७
|कर्नल
|किशनसिंग राठोर
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|१८
|सुभेदार मेजर
|कृष्णा सोनवणे
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|19
|मेजर
|सरदार मलकित सिंग ब्रार
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|20
|मेजर
|सत्यपाल चोप्रा
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|२१
|लेफ्टनंट कर्नल
|हरिचंद
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|22
|शिपाई
|हरी सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९४८ ऑपरेशन पोलो 
|17-मार्च-1948
|-
|23
|सुभेदार
|गुरदियाल सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|२४
|मेजर जनरल
|राजिंदर सिंग स्पॅरो
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|२५
|ब्रिगेडियर
|अरविंद नीळकंठ जटार
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|२६
|नाईक
|शिशपाल सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|२७
|रायफलमॅन
|ढोंकल सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|२८
|लेफ्टनंट कर्नल
|कमन सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|29
|जमादार
|लाल बहादूर खत्री
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1952
|-
|30
|जमादार
|हरदेव सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|३१
|नाईक
|नर सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|32
|नाईक
|राजू
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|३३
|सुभेदार
|चुनी राम
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|३४
|नागरी पोर्टर
|मोहम्मद इस्माईल
|नागरी
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|35
|शिपाई
|अमर सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|३६
|मेजर
|चेवांग रिंचेन
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-जुलै-१९४८
|-
|३७
|नाईक
|प्रीतम सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|३८
|जमादार
|संपूर्णन सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|39
|ब्रिगेडियर
|शेर जंग थापा
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|40
|सुभेदार
|फतेह सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|४१
|लेफ्टनंट कर्नल
|हरबंससिंग विर्क
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|42
|लेफ्टनंट जनरल
|अनिल कृष्णा बारात
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|४३
|लान्स नाईक
|रबीलाल थापा
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|४४
|लेफ्टनंट कर्नल
|धरम सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|४५
|मेजर जनरल
|अनंत सिंग पठानिया
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|४६
|हवालदार
|राम प्रसाद गुरुंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|४७
|जमादार
|लाल सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९४८ ऑपरेशन पोलो 
|15-नोव्हेंबर-1948
|-
|४८
|ब्रिगेडियर
|कान्ह्यालाल अटल
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|49
|कॅप्टन
|दारा दिनशॉ मिस्त्री
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|50
|एअर कमोडोर
|मेहर सिंग
|भारतीय हवाई दल
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|५१
|एअर मार्शल
|मिनो मेरवान इंजिनियर
|भारतीय हवाई दल
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|52
|विंग कमांडर
|सिडनी तुळस नोरोहना
|भारतीय हवाई दल
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|५३
|लेफ्टनंट कर्नल
|एजी रंगराज
|भारतीय सैन्य
|1951 ऑपरेशन टॉमहॉक 
|24-मार्च-1951
|-
|५४
|कर्नल
|निरोड बरन बॅनर्जी
|भारतीय सैन्य
|1951 ऑपरेशन टॉमहॉक 
|मार्च-1951
|-
|५५
|एअर चीफ मार्शल
|हृषिकेश मूळगावकर
|भारतीय हवाई दल
|1961 ऑपरेशन विजय: गोवा 
|०८-डिसेंबर-१९५१
|-
|५६
|लान्स नाईक
|रणबहादूर गुरुंग
|भारतीय सैन्य
|1961 यूएन ऑपरेशन: काँगो 
|06-डिसेंबर-1961
|-
|५७
|नाईक
|महाबीर थापा
|भारतीय सैन्य
|1962 UN ऑपरेशन: काँगो 
|16-डिसेंबर-1961
|-
|५८
|विंग कमांडर
|जग मोहन नाथ
|भारतीय हवाई दल
|1962 ऑपरेशन लेग हॉर्न 
|०१-जानेवारी-१९६२
|-
|५९
|नाईक
|चैन सिंग
|भारतीय सैन्य
|1962 ऑपरेशन लेग हॉर्न 
|10-ऑक्टो-1962
|-
|६०
|सुभेदार
|कांशीराम
|भारतीय सैन्य
|1962 ऑपरेशन लेग हॉर्न 
|10-ऑक्टो-1962
|-
|६१
|हवालदार
|सरूप सिंग
|भारतीय सैन्य
|1962 ऑपरेशन लेग हॉर्न 
|१९-ऑक्टो-१९६२
|-
|६२
|लेफ्टनंट कर्नल
|भगवान दत्त डोगरा
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|20-ऑक्टो-1962
|-
|६३
|सेकंड लेफ्टनंट
|GKV प्रसन्न राव
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|20-ऑक्टो-1962
|-
|६४
|लेफ्टनंट कर्नल
|गुरदियाल सिंग
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|20-ऑक्टो-1962
|-
|६५
|कॅप्टन
|महाबीर प्रसाद
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|20-ऑक्टो-1962
|-
|६६
|मेजर
|महेंद्रसिंग चौधरी
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|20-ऑक्टो-1962
|-
|६७
|लेफ्टनंट कर्नल
|सार्दुल सिंग रंधवा
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|20-ऑक्टो-1962
|-
|६८
|ब्रिगेडियर
|शेर प्रताप सिंग श्रीकेंत
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|20-ऑक्टो-1962
|-
|६९
|सुभेदार
|सोनम स्टॉपधन
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|20-ऑक्टो-1962
|-
|70
|सामान्य
|तपेश्वर नारायण रैना
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|20-ऑक्टो-1962
|-
|७१
|नायब सुभेदार
|रबीलाल थापा
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|21-ऑक्टो-1962
|-
|७२
|कर्नल
|अजित सिंग
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|22-ऑक्टो-1962
|-
|७३
|मेजर जनरल
|बेजॉय मोहन भट्टाचार्जी
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|25-ऑक्टो-1962
|-
|७४
|शिपाई
|केवल सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९६२ भारत-चीन युद्ध 
|२६-ऑक्टो-१९६२
|-
|75
|हवालदार
|सतीगियां फुंचोक
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|27-ऑक्टोबर-1962
|-
|७६
|जमादार
|इष्ट तुंडूप
|भारतीय सैन्य
|१९६२ भारत-चीन युद्ध 
|27-ऑक्टोबर-1962
|-
|७७
|रायफलमॅन
|जसवंत सिंग रावत
|भारतीय सैन्य
|१९६२ भारत-चीन युद्ध 
|17-नोव्हेंबर-1962
|-
|७८
|मेजर
|श्यामल देव गोस्वामी
|भारतीय सैन्य
|१९६५ भारत-चीन युद्ध 
|18-नोव्हेंबर-1962
|-
|७९
|लेफ्टनंट
|वेदप्रकाश त्रेहान
|भारतीय सैन्य
|काँगो संकट 
|29-डिसेंबर-1962
|-
|80
|मेजर जनरल
|सुशील कुमार माथूर
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन ॲब्लेझ 
|15-एप्रिल-1965
|-
|८१
|मेजर
|बलजितसिंग रंधवा
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन ॲब्लेझ 
|17-मे-1965
|-
|८२
|कॅप्टन
|चंदर नारायण सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन ॲब्लेझ 
|05-ऑगस्ट-1965
|-
|८३
|मेजर जनरल
|स्वरूप सिंग कलान
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन ॲब्लेझ 
|05-ऑगस्ट-1965
|-
|८४
|लेफ्टनंट जनरल
|राम धरम दास हिरा
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन ॲब्लेझ 
|05-ऑगस्ट-1965
|-
|८५
|लेफ्टनंट जनरल
|जोरावरचंद बक्षी
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन ॲब्लेझ 
|05-ऑगस्ट-1965
|-
|८६
|कर्नल
|गुरबंस सिंग संघा
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|15-ऑगस्ट-1965
|-
|८७
|लेफ्टनंट जनरल
|रणजित सिंग दयाल
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|25-ऑगस्ट-1965
|-
|८८
|मेजर
|भास्कर रॉय
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|०१-सप्टेंबर-१९६५
|-
|८९
|विंग कमांडर
|जग मोहन नाथ
|भारतीय हवाई दल
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|०१-सप्टेंबर-१९६५
|-
|90
|एअर कमोडोर
|विल्यम मॅकडोनाल्ड गुडमन
|भारतीय हवाई दल
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|०१-सप्टेंबर-१९६५
|-
|९१
|सुभेदार
|अजित सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|06-सप्टे-1965
|-
|९२
|ब्रिगेडियर
|डेसमंड हेड
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|06-सप्टे-1965
|-
|९३
|मेजर जनरल
|गुरबक्ष सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|06-सप्टे-1965
|-
|९४
|मेजर जनरल
|राजिंदर सिंग स्पॅरो
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|06-सप्टे-1965
|-
|९५
|लेफ्टनंट जनरल
|हरकृष्ण सिब्बल
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|06-सप्टे-1965
|-
|९६
|लेफ्टनंट जनरल
|खेम करण सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|06-सप्टे-1965
|-
|९७
|लेफ्टनंट कर्नल
|नरिंद्र नाथ खन्ना
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|06-सप्टे-1965
|-
|९८
|विंग कमांडर
|पद्मनाभ गौतम
|भारतीय हवाई दल
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|06-सप्टे-1965
|-
|९९
|एअर मार्शल
|प्रेम पाल सिंग
|भारतीय हवाई दल
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|06-सप्टे-1965
|-
|100
|ब्रिगेडियर
|रघुबीर सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|०७-सप्टेंबर-१९६५
|-
|101
|लेफ्टनंट कर्नल
|हरबंस लाल मेहता
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|08-सप्टे-1965
|-
|102
|नायब सुभेदार
|नौबत राम
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|08-सप्टे-1965
|-
|103
|ब्रिगेडियर
|थॉमस कृष्णन थियोगराज
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|08-सप्टे-1965
|-
|104
|मेजर जनरल
|मोहिंदर सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|०९-सप्टेंबर-१९६५
|-
|105
|ब्रिगेडियर
|संपूर्णन सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन ॲब्लेझ 
|०९-सप्टेंबर-१९६५
|-
|106
|मेजर जनरल
|सलीम कालेब
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|10-सप्टे-1965
|-
|107
|मेजर जनरल
|मदन मोहन सिंग बक्षी
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|11-सप्टे-1965
|-
|108
|सामान्य
|अरुण श्रीधर वैद्य
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|16-सप्टे-1965
|-
|109
|मेजर
|आसा राम त्यागी
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन ॲब्लेझ 
|21-सप्टे-1965
|-
|110
|कॅप्टन
|कपिलसिंग थापा
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|21-सप्टे-1965
|-
|111
|ब्रिगेडियर
|पगडाला के नंदगोपाल
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|28-सप्टे-1965
|-
|112
|सुभेदार
|टिका बहादूर थापा
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|30-सप्टे-1965
|-
|113
|मेजर
|भूपिंदर सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|11-ऑक्टो-1965
|-
|114
|नाईक
|दर्शन सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|02-नोव्हेंबर-1965
|-
|115
|कॅप्टन
|गौतम मुबई
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|02-नोव्हेंबर-1965
|-
|116
|ब्रिगेडियर
|संत सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|02-नोव्हेंबर-1965
|-
|117
|मेजर
|हरभजन सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९६७ भारत-चीन युद्ध 
|11-सप्टे-1967
|-
|118
|ब्रिगेडियर
|रायसिंग यादव
|भारतीय सैन्य
|१९६७ भारत-चीन युद्ध 
|11-सप्टे-1967
|-
|119
|लेफ्टनंट कर्नल
|महातम सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९६७ भारत-चीन युद्ध 
|०१-ऑक्टो-१९६७
|-
|120
|लेफ्टनंट जनरल
|आनंद सरूप
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-जानेवारी-१९७१
|-
|121
|ब्रिगेडियर
|अरुण भीमराव हरोलीकर
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-जानेवारी-१९७१
|-
|122
|मेजर जनरल
|अँथनी हॅरोल्ड एडवर्ड मिशिगन
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-जानेवारी-१९७१
|-
|123
|मेजर जनरल
|हरदेव सिंग क्लेर
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-जानेवारी-१९७१
|-
|124
|कॅप्टन
|मोहन नारायण राव सामंत
|भारतीय नौदल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-जानेवारी-१९७१
|-
|125
|ब्रिगेडियर
|राजकुमार सिंग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-जानेवारी-१९७१
|-
|126
|लेफ्टनंट कर्नल
|सुरिंदर कपूर
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-जानेवारी-१९७१
|-
|127
|लान्स नाईक
|राम उग्रह पांडे
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|24-नोव्हेंबर-1971
|-
|128
|शिपाई
|अनसूया प्रसाद
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|30-नोव्हेंबर-1971
|-
|129
|रायफलमॅन
|पति राम गुरुंग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|30-नोव्हेंबर-1971
|-
|130
|लेफ्टनंट कर्नल
|समशेर सिंग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-डिसेंबर-१९७१
|-
|131
|व्हाइस ॲडमिरल
|स्वराज प्रकाश
|भारतीय नौदल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-डिसेंबर-१९७१
|-
|132
|मेजर
|अनुप सिंग गहलौत
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|03-डिसेंबर-1971
|-
|133
|ब्रिगेडियर
|बसदेव सिंग मनकोटिया
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|03-डिसेंबर-1971
|-
|134
|मेजर जनरल
|अनंत विश्वनाथ नातू
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|03-डिसेंबर-1971
|-
|135
|मेजर जनरल
|काश्मिरी लाल रतन
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|03-डिसेंबर-1971
|-
|136
|मेजर जनरल
|प्रेमकुमार खन्ना
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|03-डिसेंबर-1971
|-
|137
|लेफ्टनंट कर्नल
|जयवीर सिंग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|03-डिसेंबर-1971
|-
|138
|एअर व्हाईस मार्शल
|विद्या भूषण वसिष्ठ
|भारतीय हवाई दल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|03-डिसेंबर-1971
|-
|139
|ग्रुप कॅप्टन
|ॲलन अल्बर्ट डी'कोस्टा
|भारतीय हवाई दल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०४-डिसेंबर-१९७१
|-
|140
|सुभेदार मेजर
|बीर बहादूर पुन
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०४-डिसेंबर-१९७१
|-
|141
|कमोडोर
|कासरगोड पटनाशेट्टी गोपाळ राव
|भारतीय नौदल
|१९७१ ऑपरेशन ट्रायडेंट 
|०४-डिसेंबर-१९७१
|-
|142
|सामान्य
|अरुण श्रीधर वैद्य
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|05-डिसेंबर-1971
|-
|143
|कमोडोर
|बब्रू भान यादव
|भारतीय नौदल
|1971 ऑपरेशन ट्रायडेंट 
|05-डिसेंबर-1971
|-
|144
|कॅप्टन
|देविंदर सिंग अहलावत
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|05-डिसेंबर-1971
|-
|145
|लेफ्टनंट जनरल
|कृष्णस्वामी गोवरी शंकर
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|05-डिसेंबर-1971
|-
|146
|ब्रिगेडियर
|कुलदीपसिंग चांदपुरी
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|05-डिसेंबर-1971
|-
|147
|ब्रिगेडियर
|नरिंदर सिंग संधू
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|05-डिसेंबर-1971
|-
|148
|विंग कमांडर
|पद्मनाभ गौतम
|भारतीय हवाई दल
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|05-डिसेंबर-1971
|-
|149
|एअर मार्शल
|रविंदरनाथ भारद्वाज
|भारतीय हवाई दल
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|05-डिसेंबर-1971
|-
|150
|लेफ्टनंट कर्नल
|सवाई भवानी सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|05-डिसेंबर-1971
|-
|१५१
|लेफ्टनंट जनरल
|जोगिंदर सिंग घराया
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|06-डिसेंबर-1971
|-
|१५२
|ब्रिगेडियर
|कैलास प्रसाद पांडे
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|06-डिसेंबर-1971
|-
|१५३
|ब्रिगेडियर
|मोहिंदर लाल व्हिग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|06-डिसेंबर-1971
|-
|१५४
|शिपाई
|पांडुरंग साळुंखे
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|06-डिसेंबर-1971
|-
|१५५
|एअर व्हाईस मार्शल
|चंदन सिंग
|भारतीय हवाई दल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०७-डिसेंबर-१९७१
|-
|१५६
|लेफ्टनंट कर्नल
|चित्तूर वेणुगोपाल
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०७-डिसेंबर-१९७१
|-
|१५७
|लेफ्टनंट जनरल
|जोगिंदर सिंग बक्षी
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०७-डिसेंबर-१९७१
|-
|१५८
|सुभेदार मेजर
|मोहिंदर सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०७-डिसेंबर-१९७१
|-
|१५९
|मेजर
|चेवांग रिंचेन
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|08-डिसेंबर-1971
|-
|160
|क्षुद्र अधिकारी
|चिमण सिंग
|भारतीय नौदल
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|08-डिसेंबर-1971
|-
|161
|सेनापती
|जोसेफ पायस आल्फ्रेड नोरोन्हा
|भारतीय नौदल
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|08-डिसेंबर-1971
|-
|162
|ब्रिगेडियर
|उदयसिंग भाटी
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|08-डिसेंबर-1971
|-
|163
|कॅप्टन
|महेंद्रनाथ मुल्ला
|भारतीय नौदल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०९-डिसेंबर-१९७१
|-
|164
|नाईक
|सुगन सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०९-डिसेंबर-१९७१
|-
|१६५
|ब्रिगेडियर
|रतननाथ शर्मा
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|10-डिसेंबर-1971
|-
|166
|लेफ्टनंट कर्नल
|हरीशचंद्र पाठक
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|11-डिसेंबर-1971
|-
|१६७
|मेजर
|कुलवंत सिंग पन्नू
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|11-डिसेंबर-1971
|-
|168
|ब्रिगेडियर
|सुखजित सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|11-डिसेंबर-1971
|-
|169
|मेजर
|विजय रतन चौधरी
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|11-डिसेंबर-1971
|-
|170
|लान्स नाईक
|ड्रिग पाल सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|13-डिसेंबर-1971
|-
|१७१
|कॅप्टन
|प्रदीपकुमार गौर
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|14-डिसेंबर-1971
|-
|१७२
|ब्रिगेडियर
|अमरजित सिंग बाळ
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|15-डिसेंबर-1971
|-
|१७३
|हवालदार
|थॉमस फिलिपोस
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|15-डिसेंबर-1971
|-
|१७४
|लेफ्टनंट कर्नल
|वेदप्रकाश घई
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|15-डिसेंबर-1971
|-
|१७५
|लेफ्टनंट जनरल
|हनुत सिंग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|16-डिसेंबर-1971
|-
|१७६
|लेफ्टनंट जनरल
|राज मोहन वोहरा
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|16-डिसेंबर-1971
|-
|१७७
|कॅप्टन
|शंकर शंखापण वाळकर
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|16-डिसेंबर-1971
|-
|१७८
|एअर व्हाईस मार्शल
|सेसिल व्हिव्हियन पार्कर
|भारतीय हवाई दल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|17-डिसेंबर-1971
|-
|179
|एअर कमोडोर
|हरचरण सिंग मांगेत
|भारतीय हवाई दल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|17-डिसेंबर-1971
|-
|180
|एअर व्हाईस मार्शल
|माधवेंद्र बॅनर्जी
|भारतीय हवाई दल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|17-डिसेंबर-1971
|-
|181
|सुभेदार
|मलकियत सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|17-डिसेंबर-1971
|-
|182
|ग्रुप कॅप्टन
|मनमोहन बीर सिंग तलवार
|भारतीय हवाई दल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|17-डिसेंबर-1971
|-
|183
|एअर कमोडोर
|रमेश सखाराम बेनेगल
|भारतीय हवाई दल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|17-डिसेंबर-1971
|-
|184
|सेकंड लेफ्टनंट
|समशेर सिंग समरा
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|17-डिसेंबर-1971
|-
|१८५
|लान्स नाईक
|शांघारा सिंग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|17-डिसेंबर-1971
|-
|186
|लान्स हवालदार
|दिल बहादूर छेत्री
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|21-डिसेंबर-1971
|-
|१८७
|रिअर ॲडमिरल
|संतोषकुमार गुप्ता
|भारतीय नौदल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|21-डिसेंबर-1971
|-
|188
|ब्रिगेडियर
|विजय कुमार बेरी
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|28-डिसेंबर-1971
|-
|189
|एअर चीफ मार्शल
|एसके कौल
|भारतीय हवाई दल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|30-डिसेंबर-1971
|-
|१९०
|सुभेदार
|नरबहादूर छेत्री
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|31-डिसेंबर-1971
|-
|१९१
|कर्नल
|धरमवीर सिंग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-जानेवारी-१९७२
|-
|१९२
|ब्रिगेडियर
|संत सिंग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०२-जानेवारी-१९७२
|-
|१९३
|मेजर
|दलजितसिंग नारंग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|20-जानेवारी-1972
|-
|१९४
|लेफ्टनंट जनरल
|वेदप्रकाश ऐरी
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|20-जानेवारी-1972
|-
|१९५
|असिस्टंट कमांडंट
|राम कृष्ण वाधवा
|बीएसएफ
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|10-डिसेंबर-1972
|-
|१९६
|लेफ्टनंट कर्नल
|पुट्टीचंदा सोमय्या गणपती
|भारतीय सैन्य
|1987 ऑपरेशन पवन 
|16-ऑक्टोबर-1987
|-
|१९७
|ब्रिगेडियर
|मनजीत सिंग
|भारतीय सैन्य
|1987 ऑपरेशन पवन 
|१९-ऑक्टो-१९८७
|-
|१९८
|लेफ्टनंट
|अरविंद सिंग
|भारतीय नौदल
|1987 ऑपरेशन पवन 
|22-जानेवारी-1988
|-
|199
|स्क्वाड्रन लीडर
|अजामदा बी. देवय्या
|भारतीय हवाई दल
|1965 ऑपरेशन ॲब्लेझ 
|26-जानेवारी-1988
|-
|200
|कर्नल
|कृष्ण गोपाल चटर्जी
|भारतीय सैन्य
|1987 ऑपरेशन राजीव 
|26-जानेवारी-1988
|-
|201
|लान्स हवालदार
|नर बहादूर आले
|भारतीय सैन्य
|1987 ऑपरेशन राजीव 
|26-जानेवारी-1988
|-
|202
|नाईक
|प्रेम बहादूर गुरुंग
|भारतीय सैन्य
|1987 ऑपरेशन राजीव 
|26-जानेवारी-1988
|-
|203
|सुभेदार
|संसारचंद
|भारतीय सैन्य
|1987 ऑपरेशन राजीव 
|26-जानेवारी-1988
|-
|204
|लेफ्टनंट कर्नल
|इंदर बालसिंग बावा
|भारतीय सैन्य
|1987 ऑपरेशन पवन 
|०२-एप्रिल-१९८८
|-
|205
|कॅप्टन
|प्रताप सिंग
|भारतीय सैन्य
|1984 ऑपरेशन मेघदूत 
|25-मे-1988
|-
|206
|सेकंड लेफ्टनंट
|राजीव संधू
|भारतीय सैन्य
|1987 ऑपरेशन पवन 
|19-जुलै-1988
|-
|207
|कर्नल
|विजयकुमार बक्षी
|भारतीय सैन्य
|१९८९ ऑपरेशन पवन 
|29-मार्च-1989
|-
|208
|कॅप्टन
|अनुज नय्यर
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|15-ऑगस्ट-1999
|-
|209
|मेजर
|बलवान सिंग
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|15-ऑगस्ट-1999
|-
|210
|मेजर
|राजेशसिंह अधिकारी
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|15-ऑगस्ट-1999
|-
|211
|लेफ्टनंट कर्नल
|[[सोनम वांगचुक|सोनम वांगचुक (कर्नल)]]
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|15-ऑगस्ट-1999
|-
|212
|कॅप्टन
|Keishing Clifford Nongrun
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|15-ऑगस्ट-1999
|-
|213
|नाईक
|दिगेंद्र कुमार
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|15-ऑगस्ट-1999
|-
|214
|कॅप्टन
|Neikezhakuo Kengurüse
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|15-ऑगस्ट-1999
|-
|215
|मेजर
|पद्मपाणी आचार्य
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|15-ऑगस्ट-1999
|-
|216
|मेजर
|विवेक गुप्ता
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|15-ऑगस्ट-1999
|-
|217
|शिपाई
|इम्लियाकुम एओ
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|26-जानेवारी-2000
|-
|218
|कॅप्टन
|गुरजिंदर सिंग सुरी
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|01-जाने-2001
|-
|219
|कर्नल
|B. संतोष बाबू
|भारतीय सैन्य
|2020 ऑपरेशन स्नो लेपर्ड 
|२६-जानेवारी-२०२१
|}

== संदर्भ ==
{{भारतीय सन्मान व पुरस्कार}}

[[वर्ग:भारतीय सैन्य पुरस्कार]]</text>
      <sha1>b08mq6w1tsr7l92dhftt1x15020maxj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678934</id>
      <parentid>2678933</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T06:52:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>नरेश सावे</username>
        <id>88037</id>
      </contributor>
      <origin>2678934</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48744" sha1="kly1brznu2srzj30pnpba28p3jkewyk" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय पुरस्कार
| पुरस्कारनाव      = महावीर चक्र
| चित्र            =[[File:Mahavir-chakra.png|350px|महावीर चक्र]]&lt;br&gt;&lt;br&gt;[[File:Maha Vir Chakra ribbon.svg|150px]] 
| प्रकार           =  युद्ध कालीन वीरता पुरस्कार
| वर्ग             = राष्ट्रीय बहादुरी
| स्थापित          = [[इ.स. १९५०|१९५०]]
| प्रथम_पुरस्कार_वर्ष  = [[इ.स. १९४७|१९४७]]
| मागील_पुरस्कार_वर्ष = [[इ.स. २००१|२००१]]
| एकूण            = २१८
| सन्मानकर्ते        = [[भारत सरकार]]
| रोख_पुरस्कार       = 
| माहिती            = 
| पूर्व_नावे           = 
| सुलट             = 
| उलट             = 
| रिबन             = 
| प्रथम_पुरस्कारविजेते  =  
| मागील_पुरस्कारविजेते = 
| पूर्व               =  [[परमवीर चक्र‎]]  
| पश्चात             =  [[वीर चक्र]]
}}
==महावीर चक्र विजेत्यांची यादी ==

महावीर चक्राच्या दुसऱ्या पुरस्कारासाठी बारच्या पुरस्कारासाठी तरतूद करण्यात आली होती, पहिले दोन 1965 मध्ये देण्यात आले होते. आजपर्यंत, पहिल्या बारचे सहा ज्ञात पुरस्कार आहेत:&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.twdi.in/awards?awardee_title=&amp;service=All&amp;field_awards_medal_nid=361&amp;field_awards_operation_nid=All|title=|url-status=bot: unknown|access-date=2024-10-26|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304025822/http://www.twdi.in/awards?awardee_title=&amp;service=All&amp;field_awards_medal_nid=361&amp;field_awards_operation_nid=All}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!S. क्र.
!रँक
!नाव
!शाखा
!प्रथम पुरस्काराची तारीख
!द्वितीय पुरस्काराची तारीख
|-
|१
|विंग कमांडर
|जग मोहन नाथ
|भारतीय हवाई दल
|1 जानेवारी 1962
|1 सप्टेंबर 1965
|-
|2
|मेजर जनरल
|राजिंदर सिंग स्पॅरो
|भारतीय सैन्य
|१९ मार्च १९४८
|६ सप्टेंबर १९६५
|-
|3
|सामान्य
|अरुण श्रीधर वैद्य
|भारतीय सैन्य
|16 सप्टेंबर 1965
|५ डिसेंबर १९७१
|-
|4
|विंग कमांडर
|पद्मनाभ गौतम
|भारतीय हवाई दल
|६ सप्टेंबर १९६५
|५ डिसेंबर १९७१
|-
|५
|कर्नल
|चेवांग रिंचेन
|भारतीय सैन्य
|१ जुलै १९४८
|८ डिसेंबर १९७१
|-
|6
|ब्रिगेडियर
|संत सिंग
|भारतीय सैन्य
|2 नोव्हेंबर 1965
|२ जानेवारी १९७२
|}


{{विस्तार}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|†
|मरणोत्तर सन्मान दर्शवतो
|}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!S. क्र.
!रँक
!नाव
!शाखा
!ऑपरेशन/युद्ध
!पुरस्काराची तारीख
|-
|१
|लेफ्टनंट कर्नल
|दिवाण रणजित राय
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|27-ऑक्टोबर-1947
|-
|2
|शिपाई
|दिवाण सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०३-नोव्हेंबर-१९४७
|-
|3
|नाईक
|चांद सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|22-नोव्हेंबर-1947
|-
|4
|सुभेदार
|बिशन सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|12-डिसेंबर-1947
|-
|५
|जमादार
|नंद सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|12-डिसेंबर-1947
|-
|6
|कर्नल
|ठाकूर पृथ्वी चंद
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|15-ऑगस्ट-1948
|-
|७
|नागरी
|राम चंदर
|नागरी
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|8
|मेजर
|यदुनाथ सिंह
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|९
|लेफ्टनंट कर्नल
|इंदर जितसिंग बुटालिया
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|10
|लेफ्टनंट कर्नल
|खुशाल चंद
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|11
|ब्रिगेडियर
|मोहम्मद उस्मान
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|12
|लेफ्टनंट कर्नल
|मनमोहन खन्ना
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|13
|ब्रिगेडियर
|राजिंदर सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|14
|मेजर
|अण्णावी के रामास्वामी
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|१५
|शिपाई
|मान सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|16
|हवालदार
|दया राम
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|१७
|कर्नल
|किशनसिंग राठोर
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|१८
|सुभेदार मेजर
|कृष्णा सोनवणे
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|19
|मेजर
|सरदार मलकित सिंग ब्रार
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|20
|मेजर
|सत्यपाल चोप्रा
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|२१
|लेफ्टनंट कर्नल
|हरिचंद
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|22
|शिपाई
|हरी सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९४८ ऑपरेशन पोलो 
|17-मार्च-1948
|-
|23
|सुभेदार
|गुरदियाल सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|२४
|मेजर जनरल
|राजिंदर सिंग स्पॅरो
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|२५
|ब्रिगेडियर
|अरविंद नीळकंठ जटार
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|२६
|नाईक
|शिशपाल सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|२७
|रायफलमॅन
|ढोंकल सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|२८
|लेफ्टनंट कर्नल
|कमन सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|29
|जमादार
|लाल बहादूर खत्री
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1952
|-
|30
|जमादार
|हरदेव सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|३१
|नाईक
|नर सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|32
|नाईक
|राजू
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|३३
|सुभेदार
|चुनी राम
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|३४
|नागरी पोर्टर
|मोहम्मद इस्माईल
|नागरी
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|35
|शिपाई
|अमर सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|३६
|मेजर
|चेवांग रिंचेन
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-जुलै-१९४८
|-
|३७
|नाईक
|प्रीतम सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|३८
|जमादार
|संपूर्णन सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|39
|ब्रिगेडियर
|शेर जंग थापा
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|40
|सुभेदार
|फतेह सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|४१
|लेफ्टनंट कर्नल
|हरबंससिंग विर्क
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|42
|लेफ्टनंट जनरल
|अनिल कृष्णा बारात
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|४३
|लान्स नाईक
|रबीलाल थापा
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|४४
|लेफ्टनंट कर्नल
|धरम सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|४५
|मेजर जनरल
|अनंत सिंग पठानिया
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|४६
|हवालदार
|राम प्रसाद गुरुंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|४७
|जमादार
|लाल सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९४८ ऑपरेशन पोलो 
|15-नोव्हेंबर-1948
|-
|४८
|ब्रिगेडियर
|कान्ह्यालाल अटल
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|49
|कॅप्टन
|दारा दिनशॉ मिस्त्री
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|50
|एअर कमोडोर
|मेहर सिंग
|भारतीय हवाई दल
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|५१
|एअर मार्शल
|मिनो मेरवान इंजिनियर
|भारतीय हवाई दल
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|52
|विंग कमांडर
|सिडनी तुळस नोरोहना
|भारतीय हवाई दल
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|५३
|लेफ्टनंट कर्नल
|एजी रंगराज
|भारतीय सैन्य
|1951 ऑपरेशन टॉमहॉक 
|24-मार्च-1951
|-
|५४
|कर्नल
|निरोड बरन बॅनर्जी
|भारतीय सैन्य
|1951 ऑपरेशन टॉमहॉक 
|मार्च-1951
|-
|५५
|एअर चीफ मार्शल
|हृषिकेश मूळगावकर
|भारतीय हवाई दल
|1961 ऑपरेशन विजय: गोवा 
|०८-डिसेंबर-१९५१
|-
|५६
|लान्स नाईक
|रणबहादूर गुरुंग
|भारतीय सैन्य
|1961 यूएन ऑपरेशन: काँगो 
|06-डिसेंबर-1961
|-
|५७
|नाईक
|महाबीर थापा
|भारतीय सैन्य
|1962 UN ऑपरेशन: काँगो 
|16-डिसेंबर-1961
|-
|५८
|विंग कमांडर
|जग मोहन नाथ
|भारतीय हवाई दल
|1962 ऑपरेशन लेग हॉर्न 
|०१-जानेवारी-१९६२
|-
|५९
|नाईक
|चैन सिंग
|भारतीय सैन्य
|1962 ऑपरेशन लेग हॉर्न 
|10-ऑक्टो-1962
|-
|६०
|सुभेदार
|कांशीराम
|भारतीय सैन्य
|1962 ऑपरेशन लेग हॉर्न 
|10-ऑक्टो-1962
|-
|६१
|हवालदार
|सरूप सिंग
|भारतीय सैन्य
|1962 ऑपरेशन लेग हॉर्न 
|१९-ऑक्टो-१९६२
|-
|६२
|लेफ्टनंट कर्नल
|भगवान दत्त डोगरा
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|20-ऑक्टो-1962
|-
|६३
|सेकंड लेफ्टनंट
|GKV प्रसन्न राव
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|20-ऑक्टो-1962
|-
|६४
|लेफ्टनंट कर्नल
|गुरदियाल सिंग
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|20-ऑक्टो-1962
|-
|६५
|कॅप्टन
|महाबीर प्रसाद
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|20-ऑक्टो-1962
|-
|६६
|मेजर
|महेंद्रसिंग चौधरी
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|20-ऑक्टो-1962
|-
|६७
|लेफ्टनंट कर्नल
|सार्दुल सिंग रंधवा
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|20-ऑक्टो-1962
|-
|६८
|ब्रिगेडियर
|शेर प्रताप सिंग श्रीकेंत
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|20-ऑक्टो-1962
|-
|६९
|सुभेदार
|सोनम स्टॉपधन
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|20-ऑक्टो-1962
|-
|70
|सामान्य
|तपेश्वर नारायण रैना
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|20-ऑक्टो-1962
|-
|७१
|नायब सुभेदार
|रबीलाल थापा
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|21-ऑक्टो-1962
|-
|७२
|कर्नल
|अजित सिंग
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|22-ऑक्टो-1962
|-
|७३
|मेजर जनरल
|बेजॉय मोहन भट्टाचार्जी
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|25-ऑक्टो-1962
|-
|७४
|शिपाई
|केवल सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९६२ भारत-चीन युद्ध 
|२६-ऑक्टो-१९६२
|-
|75
|हवालदार
|सतीगियां फुंचोक
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|27-ऑक्टोबर-1962
|-
|७६
|जमादार
|इष्ट तुंडूप
|भारतीय सैन्य
|१९६२ भारत-चीन युद्ध 
|27-ऑक्टोबर-1962
|-
|७७
|रायफलमॅन
|जसवंत सिंग रावत
|भारतीय सैन्य
|१९६२ भारत-चीन युद्ध 
|17-नोव्हेंबर-1962
|-
|७८
|मेजर
|श्यामल देव गोस्वामी
|भारतीय सैन्य
|१९६५ भारत-चीन युद्ध 
|18-नोव्हेंबर-1962
|-
|७९
|लेफ्टनंट
|वेदप्रकाश त्रेहान
|भारतीय सैन्य
|काँगो संकट 
|29-डिसेंबर-1962
|-
|80
|मेजर जनरल
|सुशील कुमार माथूर
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन ॲब्लेझ 
|15-एप्रिल-1965
|-
|८१
|मेजर
|बलजितसिंग रंधवा
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन ॲब्लेझ 
|17-मे-1965
|-
|८२
|कॅप्टन
|चंदर नारायण सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन ॲब्लेझ 
|05-ऑगस्ट-1965
|-
|८३
|मेजर जनरल
|स्वरूप सिंग कलान
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन ॲब्लेझ 
|05-ऑगस्ट-1965
|-
|८४
|लेफ्टनंट जनरल
|राम धरम दास हिरा
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन ॲब्लेझ 
|05-ऑगस्ट-1965
|-
|८५
|लेफ्टनंट जनरल
|जोरावरचंद बक्षी
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन ॲब्लेझ 
|05-ऑगस्ट-1965
|-
|८६
|कर्नल
|गुरबंस सिंग संघा
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|15-ऑगस्ट-1965
|-
|८७
|लेफ्टनंट जनरल
|रणजित सिंग दयाल
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|25-ऑगस्ट-1965
|-
|८८
|मेजर
|भास्कर रॉय
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|०१-सप्टेंबर-१९६५
|-
|८९
|विंग कमांडर
|जग मोहन नाथ
|भारतीय हवाई दल
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|०१-सप्टेंबर-१९६५
|-
|90
|एअर कमोडोर
|विल्यम मॅकडोनाल्ड गुडमन
|भारतीय हवाई दल
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|०१-सप्टेंबर-१९६५
|-
|९१
|सुभेदार
|अजित सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|06-सप्टे-1965
|-
|९२
|ब्रिगेडियर
|डेसमंड हेड
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|06-सप्टे-1965
|-
|९३
|मेजर जनरल
|गुरबक्ष सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|06-सप्टे-1965
|-
|९४
|मेजर जनरल
|राजिंदर सिंग स्पॅरो
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|06-सप्टे-1965
|-
|९५
|लेफ्टनंट जनरल
|हरकृष्ण सिब्बल
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|06-सप्टे-1965
|-
|९६
|लेफ्टनंट जनरल
|खेम करण सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|06-सप्टे-1965
|-
|९७
|लेफ्टनंट कर्नल
|नरिंद्र नाथ खन्ना
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|06-सप्टे-1965
|-
|९८
|विंग कमांडर
|पद्मनाभ गौतम
|भारतीय हवाई दल
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|06-सप्टे-1965
|-
|९९
|एअर मार्शल
|प्रेम पाल सिंग
|भारतीय हवाई दल
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|06-सप्टे-1965
|-
|100
|ब्रिगेडियर
|रघुबीर सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|०७-सप्टेंबर-१९६५
|-
|101
|लेफ्टनंट कर्नल
|हरबंस लाल मेहता
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|08-सप्टे-1965
|-
|102
|नायब सुभेदार
|नौबत राम
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|08-सप्टे-1965
|-
|103
|ब्रिगेडियर
|थॉमस कृष्णन थियोगराज
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|08-सप्टे-1965
|-
|104
|मेजर जनरल
|मोहिंदर सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|०९-सप्टेंबर-१९६५
|-
|105
|ब्रिगेडियर
|संपूर्णन सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन ॲब्लेझ 
|०९-सप्टेंबर-१९६५
|-
|106
|मेजर जनरल
|सलीम कालेब
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|10-सप्टे-1965
|-
|107
|मेजर जनरल
|मदन मोहन सिंग बक्षी
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|11-सप्टे-1965
|-
|108
|सामान्य
|अरुण श्रीधर वैद्य
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|16-सप्टे-1965
|-
|109
|मेजर
|आसा राम त्यागी
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन ॲब्लेझ 
|21-सप्टे-1965
|-
|110
|कॅप्टन
|कपिलसिंग थापा
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|21-सप्टे-1965
|-
|111
|ब्रिगेडियर
|पगडाला के नंदगोपाल
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|28-सप्टे-1965
|-
|112
|सुभेदार
|टिका बहादूर थापा
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|30-सप्टे-1965
|-
|113
|मेजर
|भूपिंदर सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|11-ऑक्टो-1965
|-
|114
|नाईक
|दर्शन सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|02-नोव्हेंबर-1965
|-
|115
|कॅप्टन
|गौतम मुबई
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|02-नोव्हेंबर-1965
|-
|116
|ब्रिगेडियर
|संत सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|02-नोव्हेंबर-1965
|-
|117
|मेजर
|हरभजन सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९६७ भारत-चीन युद्ध 
|11-सप्टे-1967
|-
|118
|ब्रिगेडियर
|रायसिंग यादव
|भारतीय सैन्य
|१९६७ भारत-चीन युद्ध 
|11-सप्टे-1967
|-
|119
|लेफ्टनंट कर्नल
|महातम सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९६७ भारत-चीन युद्ध 
|०१-ऑक्टो-१९६७
|-
|120
|लेफ्टनंट जनरल
|आनंद सरूप
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-जानेवारी-१९७१
|-
|121
|ब्रिगेडियर
|अरुण भीमराव हरोलीकर
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-जानेवारी-१९७१
|-
|122
|मेजर जनरल
|अँथनी हॅरोल्ड एडवर्ड मिशिगन
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-जानेवारी-१९७१
|-
|123
|मेजर जनरल
|हरदेव सिंग क्लेर
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-जानेवारी-१९७१
|-
|124
|कॅप्टन
|मोहन नारायण राव सामंत
|भारतीय नौदल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-जानेवारी-१९७१
|-
|125
|ब्रिगेडियर
|राजकुमार सिंग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-जानेवारी-१९७१
|-
|126
|लेफ्टनंट कर्नल
|सुरिंदर कपूर
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-जानेवारी-१९७१
|-
|127
|लान्स नाईक
|राम उग्रह पांडे
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|24-नोव्हेंबर-1971
|-
|128
|शिपाई
|अनसूया प्रसाद
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|30-नोव्हेंबर-1971
|-
|129
|रायफलमॅन
|पति राम गुरुंग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|30-नोव्हेंबर-1971
|-
|130
|लेफ्टनंट कर्नल
|समशेर सिंग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-डिसेंबर-१९७१
|-
|131
|व्हाइस ॲडमिरल
|स्वराज प्रकाश
|भारतीय नौदल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-डिसेंबर-१९७१
|-
|132
|मेजर
|अनुप सिंग गहलौत
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|03-डिसेंबर-1971
|-
|133
|ब्रिगेडियर
|बसदेव सिंग मनकोटिया
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|03-डिसेंबर-1971
|-
|134
|मेजर जनरल
|अनंत विश्वनाथ नातू
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|03-डिसेंबर-1971
|-
|135
|मेजर जनरल
|काश्मिरी लाल रतन
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|03-डिसेंबर-1971
|-
|136
|मेजर जनरल
|प्रेमकुमार खन्ना
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|03-डिसेंबर-1971
|-
|137
|लेफ्टनंट कर्नल
|जयवीर सिंग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|03-डिसेंबर-1971
|-
|138
|एअर व्हाईस मार्शल
|विद्या भूषण वसिष्ठ
|भारतीय हवाई दल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|03-डिसेंबर-1971
|-
|139
|ग्रुप कॅप्टन
|ॲलन अल्बर्ट डी'कोस्टा
|भारतीय हवाई दल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०४-डिसेंबर-१९७१
|-
|140
|सुभेदार मेजर
|बीर बहादूर पुन
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०४-डिसेंबर-१९७१
|-
|141
|कमोडोर
|कासरगोड पटनाशेट्टी गोपाळ राव
|भारतीय नौदल
|१९७१ ऑपरेशन ट्रायडेंट 
|०४-डिसेंबर-१९७१
|-
|142
|सामान्य
|अरुण श्रीधर वैद्य
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|05-डिसेंबर-1971
|-
|143
|कमोडोर
|बब्रू भान यादव
|भारतीय नौदल
|1971 ऑपरेशन ट्रायडेंट 
|05-डिसेंबर-1971
|-
|144
|कॅप्टन
|देविंदर सिंग अहलावत
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|05-डिसेंबर-1971
|-
|145
|लेफ्टनंट जनरल
|कृष्णस्वामी गोवरी शंकर
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|05-डिसेंबर-1971
|-
|146
|ब्रिगेडियर
|कुलदीपसिंग चांदपुरी
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|05-डिसेंबर-1971
|-
|147
|ब्रिगेडियर
|नरिंदर सिंग संधू
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|05-डिसेंबर-1971
|-
|148
|विंग कमांडर
|पद्मनाभ गौतम
|भारतीय हवाई दल
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|05-डिसेंबर-1971
|-
|149
|एअर मार्शल
|रविंदरनाथ भारद्वाज
|भारतीय हवाई दल
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|05-डिसेंबर-1971
|-
|150
|लेफ्टनंट कर्नल
|सवाई भवानी सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|05-डिसेंबर-1971
|-
|१५१
|लेफ्टनंट जनरल
|जोगिंदर सिंग घराया
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|06-डिसेंबर-1971
|-
|१५२
|ब्रिगेडियर
|कैलास प्रसाद पांडे
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|06-डिसेंबर-1971
|-
|१५३
|ब्रिगेडियर
|मोहिंदर लाल व्हिग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|06-डिसेंबर-1971
|-
|१५४
|शिपाई
|पांडुरंग साळुंखे
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|06-डिसेंबर-1971
|-
|१५५
|एअर व्हाईस मार्शल
|चंदन सिंग
|भारतीय हवाई दल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०७-डिसेंबर-१९७१
|-
|१५६
|लेफ्टनंट कर्नल
|चित्तूर वेणुगोपाल
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०७-डिसेंबर-१९७१
|-
|१५७
|लेफ्टनंट जनरल
|जोगिंदर सिंग बक्षी
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०७-डिसेंबर-१९७१
|-
|१५८
|सुभेदार मेजर
|मोहिंदर सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०७-डिसेंबर-१९७१
|-
|१५९
|मेजर
|चेवांग रिंचेन
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|08-डिसेंबर-1971
|-
|160
|क्षुद्र अधिकारी
|चिमण सिंग
|भारतीय नौदल
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|08-डिसेंबर-1971
|-
|161
|सेनापती
|जोसेफ पायस आल्फ्रेड नोरोन्हा
|भारतीय नौदल
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|08-डिसेंबर-1971
|-
|162
|ब्रिगेडियर
|उदयसिंग भाटी
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|08-डिसेंबर-1971
|-
|163
|कॅप्टन
|महेंद्रनाथ मुल्ला
|भारतीय नौदल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०९-डिसेंबर-१९७१
|-
|164
|नाईक
|सुगन सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०९-डिसेंबर-१९७१
|-
|१६५
|ब्रिगेडियर
|रतननाथ शर्मा
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|10-डिसेंबर-1971
|-
|166
|लेफ्टनंट कर्नल
|हरीशचंद्र पाठक
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|11-डिसेंबर-1971
|-
|१६७
|मेजर
|कुलवंत सिंग पन्नू
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|11-डिसेंबर-1971
|-
|168
|ब्रिगेडियर
|सुखजित सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|11-डिसेंबर-1971
|-
|169
|मेजर
|विजय रतन चौधरी
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|11-डिसेंबर-1971
|-
|170
|लान्स नाईक
|ड्रिग पाल सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|13-डिसेंबर-1971
|-
|१७१
|कॅप्टन
|प्रदीपकुमार गौर
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|14-डिसेंबर-1971
|-
|१७२
|ब्रिगेडियर
|अमरजित सिंग बाळ
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|15-डिसेंबर-1971
|-
|१७३
|हवालदार
|थॉमस फिलिपोस
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|15-डिसेंबर-1971
|-
|१७४
|लेफ्टनंट कर्नल
|वेदप्रकाश घई
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|15-डिसेंबर-1971
|-
|१७५
|लेफ्टनंट जनरल
|हनुत सिंग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|16-डिसेंबर-1971
|-
|१७६
|लेफ्टनंट जनरल
|राज मोहन वोहरा
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|16-डिसेंबर-1971
|-
|१७७
|कॅप्टन
|शंकर शंखापण वाळकर
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|16-डिसेंबर-1971
|-
|१७८
|एअर व्हाईस मार्शल
|सेसिल व्हिव्हियन पार्कर
|भारतीय हवाई दल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|17-डिसेंबर-1971
|-
|179
|एअर कमोडोर
|हरचरण सिंग मांगेत
|भारतीय हवाई दल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|17-डिसेंबर-1971
|-
|180
|एअर व्हाईस मार्शल
|माधवेंद्र बॅनर्जी
|भारतीय हवाई दल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|17-डिसेंबर-1971
|-
|181
|सुभेदार
|मलकियत सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|17-डिसेंबर-1971
|-
|182
|ग्रुप कॅप्टन
|मनमोहन बीर सिंग तलवार
|भारतीय हवाई दल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|17-डिसेंबर-1971
|-
|183
|एअर कमोडोर
|रमेश सखाराम बेनेगल
|भारतीय हवाई दल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|17-डिसेंबर-1971
|-
|184
|सेकंड लेफ्टनंट
|समशेर सिंग समरा
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|17-डिसेंबर-1971
|-
|१८५
|लान्स नाईक
|शांघारा सिंग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|17-डिसेंबर-1971
|-
|186
|लान्स हवालदार
|दिल बहादूर छेत्री
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|21-डिसेंबर-1971
|-
|१८७
|रिअर ॲडमिरल
|संतोषकुमार गुप्ता
|भारतीय नौदल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|21-डिसेंबर-1971
|-
|188
|ब्रिगेडियर
|विजय कुमार बेरी
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|28-डिसेंबर-1971
|-
|189
|एअर चीफ मार्शल
|एसके कौल
|भारतीय हवाई दल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|30-डिसेंबर-1971
|-
|१९०
|सुभेदार
|नरबहादूर छेत्री
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|31-डिसेंबर-1971
|-
|१९१
|कर्नल
|धरमवीर सिंग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-जानेवारी-१९७२
|-
|१९२
|ब्रिगेडियर
|संत सिंग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०२-जानेवारी-१९७२
|-
|१९३
|मेजर
|दलजितसिंग नारंग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|20-जानेवारी-1972
|-
|१९४
|लेफ्टनंट जनरल
|वेदप्रकाश ऐरी
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|20-जानेवारी-1972
|-
|१९५
|असिस्टंट कमांडंट
|राम कृष्ण वाधवा
|बीएसएफ
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|10-डिसेंबर-1972
|-
|१९६
|लेफ्टनंट कर्नल
|पुट्टीचंदा सोमय्या गणपती
|भारतीय सैन्य
|1987 ऑपरेशन पवन 
|16-ऑक्टोबर-1987
|-
|१९७
|ब्रिगेडियर
|मनजीत सिंग
|भारतीय सैन्य
|1987 ऑपरेशन पवन 
|१९-ऑक्टो-१९८७
|-
|१९८
|लेफ्टनंट
|अरविंद सिंग
|भारतीय नौदल
|1987 ऑपरेशन पवन 
|22-जानेवारी-1988
|-
|199
|स्क्वाड्रन लीडर
|अजामदा बी. देवय्या
|भारतीय हवाई दल
|1965 ऑपरेशन ॲब्लेझ 
|26-जानेवारी-1988
|-
|200
|कर्नल
|कृष्ण गोपाल चटर्जी
|भारतीय सैन्य
|1987 ऑपरेशन राजीव 
|26-जानेवारी-1988
|-
|201
|लान्स हवालदार
|नर बहादूर आले
|भारतीय सैन्य
|1987 ऑपरेशन राजीव 
|26-जानेवारी-1988
|-
|202
|नाईक
|प्रेम बहादूर गुरुंग
|भारतीय सैन्य
|1987 ऑपरेशन राजीव 
|26-जानेवारी-1988
|-
|203
|सुभेदार
|संसारचंद
|भारतीय सैन्य
|1987 ऑपरेशन राजीव 
|26-जानेवारी-1988
|-
|204
|लेफ्टनंट कर्नल
|इंदर बालसिंग बावा
|भारतीय सैन्य
|1987 ऑपरेशन पवन 
|०२-एप्रिल-१९८८
|-
|205
|कॅप्टन
|प्रताप सिंग
|भारतीय सैन्य
|1984 ऑपरेशन मेघदूत 
|25-मे-1988
|-
|206
|सेकंड लेफ्टनंट
|राजीव संधू
|भारतीय सैन्य
|1987 ऑपरेशन पवन 
|19-जुलै-1988
|-
|207
|कर्नल
|विजयकुमार बक्षी
|भारतीय सैन्य
|१९८९ ऑपरेशन पवन 
|29-मार्च-1989
|-
|208
|कॅप्टन
|अनुज नय्यर
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|15-ऑगस्ट-1999
|-
|209
|मेजर
|बलवान सिंग
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|15-ऑगस्ट-1999
|-
|210
|मेजर
|राजेशसिंह अधिकारी
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|15-ऑगस्ट-1999
|-
|211
|लेफ्टनंट कर्नल
|[[सोनम वांगचुक(कर्नल)|सोनम वांगचुक]]
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|15-ऑगस्ट-1999
|-
|212
|कॅप्टन
|Keishing Clifford Nongrun
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|15-ऑगस्ट-1999
|-
|213
|नाईक
|दिगेंद्र कुमार
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|15-ऑगस्ट-1999
|-
|214
|कॅप्टन
|Neikezhakuo Kengurüse
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|15-ऑगस्ट-1999
|-
|215
|मेजर
|पद्मपाणी आचार्य
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|15-ऑगस्ट-1999
|-
|216
|मेजर
|विवेक गुप्ता
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|15-ऑगस्ट-1999
|-
|217
|शिपाई
|इम्लियाकुम एओ
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|26-जानेवारी-2000
|-
|218
|कॅप्टन
|गुरजिंदर सिंग सुरी
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|01-जाने-2001
|-
|219
|कर्नल
|B. संतोष बाबू
|भारतीय सैन्य
|2020 ऑपरेशन स्नो लेपर्ड 
|२६-जानेवारी-२०२१
|}

== संदर्भ ==
{{भारतीय सन्मान व पुरस्कार}}

[[वर्ग:भारतीय सैन्य पुरस्कार]]</text>
      <sha1>kly1brznu2srzj30pnpba28p3jkewyk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678936</id>
      <parentid>2678934</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T06:54:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>नरेश सावे</username>
        <id>88037</id>
      </contributor>
      <origin>2678936</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48710" sha1="b801npvbadnpaja0gpmeo3kuvvvo4d1" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय पुरस्कार
| पुरस्कारनाव      = महावीर चक्र
| चित्र            =[[File:Mahavir-chakra.png|350px|महावीर चक्र]]&lt;br&gt;&lt;br&gt;[[File:Maha Vir Chakra ribbon.svg|150px]] 
| प्रकार           =  युद्ध कालीन वीरता पुरस्कार
| वर्ग             = राष्ट्रीय बहादुरी
| स्थापित          = [[इ.स. १९५०|१९५०]]
| प्रथम_पुरस्कार_वर्ष  = [[इ.स. १९४७|१९४७]]
| मागील_पुरस्कार_वर्ष = [[इ.स. २००१|२००१]]
| एकूण            = २१८
| सन्मानकर्ते        = [[भारत सरकार]]
| रोख_पुरस्कार       = 
| माहिती            = 
| पूर्व_नावे           = 
| सुलट             = 
| उलट             = 
| रिबन             = 
| प्रथम_पुरस्कारविजेते  =  
| मागील_पुरस्कारविजेते = 
| पूर्व               =  [[परमवीर चक्र‎]]  
| पश्चात             =  [[वीर चक्र]]
}}
==महावीर चक्र विजेत्यांची यादी ==

महावीर चक्राच्या दुसऱ्या पुरस्कारासाठी बारच्या पुरस्कारासाठी तरतूद करण्यात आली होती, पहिले दोन 1965 मध्ये देण्यात आले होते. आजपर्यंत, पहिल्या बारचे सहा ज्ञात पुरस्कार आहेत:&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.twdi.in/awards?awardee_title=&amp;service=All&amp;field_awards_medal_nid=361&amp;field_awards_operation_nid=All|title=|url-status=bot: unknown|access-date=2024-10-26|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304025822/http://www.twdi.in/awards?awardee_title=&amp;service=All&amp;field_awards_medal_nid=361&amp;field_awards_operation_nid=All}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!S. क्र.
!रँक
!नाव
!शाखा
!प्रथम पुरस्काराची तारीख
!द्वितीय पुरस्काराची तारीख
|-
|१
|विंग कमांडर
|जग मोहन नाथ
|भारतीय हवाई दल
|1 जानेवारी 1962
|1 सप्टेंबर 1965
|-
|2
|मेजर जनरल
|राजिंदर सिंग स्पॅरो
|भारतीय सैन्य
|१९ मार्च १९४८
|६ सप्टेंबर १९६५
|-
|3
|सामान्य
|अरुण श्रीधर वैद्य
|भारतीय सैन्य
|16 सप्टेंबर 1965
|५ डिसेंबर १९७१
|-
|4
|विंग कमांडर
|पद्मनाभ गौतम
|भारतीय हवाई दल
|६ सप्टेंबर १९६५
|५ डिसेंबर १९७१
|-
|५
|कर्नल
|चेवांग रिंचेन
|भारतीय सैन्य
|१ जुलै १९४८
|८ डिसेंबर १९७१
|-
|6
|ब्रिगेडियर
|संत सिंग
|भारतीय सैन्य
|2 नोव्हेंबर 1965
|२ जानेवारी १९७२
|}


{{विस्तार}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|†
|मरणोत्तर सन्मान दर्शवतो
|}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!S. क्र.
!रँक
!नाव
!शाखा
!ऑपरेशन/युद्ध
!पुरस्काराची तारीख
|-
|१
|लेफ्टनंट कर्नल
|दिवाण रणजित राय
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|27-ऑक्टोबर-1947
|-
|2
|शिपाई
|दिवाण सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०३-नोव्हेंबर-१९४७
|-
|3
|नाईक
|चांद सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|22-नोव्हेंबर-1947
|-
|4
|सुभेदार
|बिशन सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|12-डिसेंबर-1947
|-
|५
|जमादार
|नंद सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|12-डिसेंबर-1947
|-
|6
|कर्नल
|ठाकूर पृथ्वी चंद
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|15-ऑगस्ट-1948
|-
|७
|नागरी
|राम चंदर
|नागरी
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|8
|मेजर
|यदुनाथ सिंह
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|९
|लेफ्टनंट कर्नल
|इंदर जितसिंग बुटालिया
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|10
|लेफ्टनंट कर्नल
|खुशाल चंद
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|11
|ब्रिगेडियर
|मोहम्मद उस्मान
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|12
|लेफ्टनंट कर्नल
|मनमोहन खन्ना
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|13
|ब्रिगेडियर
|राजिंदर सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|14
|मेजर
|अण्णावी के रामास्वामी
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|१५
|शिपाई
|मान सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|16
|हवालदार
|दया राम
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|१७
|कर्नल
|किशनसिंग राठोर
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|१८
|सुभेदार मेजर
|कृष्णा सोनवणे
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|19
|मेजर
|सरदार मलकित सिंग ब्रार
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|20
|मेजर
|सत्यपाल चोप्रा
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|२१
|लेफ्टनंट कर्नल
|हरिचंद
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|22
|शिपाई
|हरी सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९४८ ऑपरेशन पोलो 
|17-मार्च-1948
|-
|23
|सुभेदार
|गुरदियाल सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|२४
|मेजर जनरल
|राजिंदर सिंग स्पॅरो
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|२५
|ब्रिगेडियर
|अरविंद नीळकंठ जटार
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|२६
|नाईक
|शिशपाल सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|२७
|रायफलमॅन
|ढोंकल सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|२८
|लेफ्टनंट कर्नल
|कमन सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|29
|जमादार
|लाल बहादूर खत्री
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1952
|-
|30
|जमादार
|हरदेव सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|३१
|नाईक
|नर सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|32
|नाईक
|राजू
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|३३
|सुभेदार
|चुनी राम
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|३४
|नागरी पोर्टर
|मोहम्मद इस्माईल
|नागरी
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|35
|शिपाई
|अमर सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|३६
|मेजर
|चेवांग रिंचेन
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-जुलै-१९४८
|-
|३७
|नाईक
|प्रीतम सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|३८
|जमादार
|संपूर्णन सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|39
|ब्रिगेडियर
|शेर जंग थापा
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|40
|सुभेदार
|फतेह सिंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|४१
|लेफ्टनंट कर्नल
|हरबंससिंग विर्क
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|42
|लेफ्टनंट जनरल
|अनिल कृष्णा बारात
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|४३
|लान्स नाईक
|रबीलाल थापा
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|४४
|लेफ्टनंट कर्नल
|धरम सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|४५
|मेजर जनरल
|अनंत सिंग पठानिया
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|४६
|हवालदार
|राम प्रसाद गुरुंग
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|४७
|जमादार
|लाल सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९४८ ऑपरेशन पोलो 
|15-नोव्हेंबर-1948
|-
|४८
|ब्रिगेडियर
|कान्ह्यालाल अटल
|भारतीय सैन्य
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|49
|कॅप्टन
|दारा दिनशॉ मिस्त्री
|भारतीय सैन्य
|१९४७ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|50
|एअर कमोडोर
|मेहर सिंग
|भारतीय हवाई दल
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|५१
|एअर मार्शल
|मिनो मेरवान इंजिनियर
|भारतीय हवाई दल
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|52
|विंग कमांडर
|सिडनी तुळस नोरोहना
|भारतीय हवाई दल
|1947 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|26-जानेवारी-1950
|-
|५३
|लेफ्टनंट कर्नल
|एजी रंगराज
|भारतीय सैन्य
|1951 ऑपरेशन टॉमहॉक 
|24-मार्च-1951
|-
|५४
|कर्नल
|निरोड बरन बॅनर्जी
|भारतीय सैन्य
|1951 ऑपरेशन टॉमहॉक 
|मार्च-1951
|-
|५५
|एअर चीफ मार्शल
|हृषिकेश मूळगावकर
|भारतीय हवाई दल
|1961 ऑपरेशन विजय: गोवा 
|०८-डिसेंबर-१९५१
|-
|५६
|लान्स नाईक
|रणबहादूर गुरुंग
|भारतीय सैन्य
|1961 यूएन ऑपरेशन: काँगो 
|06-डिसेंबर-1961
|-
|५७
|नाईक
|महाबीर थापा
|भारतीय सैन्य
|1962 UN ऑपरेशन: काँगो 
|16-डिसेंबर-1961
|-
|५८
|विंग कमांडर
|जग मोहन नाथ
|भारतीय हवाई दल
|1962 ऑपरेशन लेग हॉर्न 
|०१-जानेवारी-१९६२
|-
|५९
|नाईक
|चैन सिंग
|भारतीय सैन्य
|1962 ऑपरेशन लेग हॉर्न 
|10-ऑक्टो-1962
|-
|६०
|सुभेदार
|कांशीराम
|भारतीय सैन्य
|1962 ऑपरेशन लेग हॉर्न 
|10-ऑक्टो-1962
|-
|६१
|हवालदार
|सरूप सिंग
|भारतीय सैन्य
|1962 ऑपरेशन लेग हॉर्न 
|१९-ऑक्टो-१९६२
|-
|६२
|लेफ्टनंट कर्नल
|भगवान दत्त डोगरा
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|20-ऑक्टो-1962
|-
|६३
|सेकंड लेफ्टनंट
|GKV प्रसन्न राव
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|20-ऑक्टो-1962
|-
|६४
|लेफ्टनंट कर्नल
|गुरदियाल सिंग
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|20-ऑक्टो-1962
|-
|६५
|कॅप्टन
|महाबीर प्रसाद
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|20-ऑक्टो-1962
|-
|६६
|मेजर
|महेंद्रसिंग चौधरी
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|20-ऑक्टो-1962
|-
|६७
|लेफ्टनंट कर्नल
|सार्दुल सिंग रंधवा
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|20-ऑक्टो-1962
|-
|६८
|ब्रिगेडियर
|शेर प्रताप सिंग श्रीकेंत
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|20-ऑक्टो-1962
|-
|६९
|सुभेदार
|सोनम स्टॉपधन
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|20-ऑक्टो-1962
|-
|70
|सामान्य
|तपेश्वर नारायण रैना
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|20-ऑक्टो-1962
|-
|७१
|नायब सुभेदार
|रबीलाल थापा
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|21-ऑक्टो-1962
|-
|७२
|कर्नल
|अजित सिंग
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|22-ऑक्टो-1962
|-
|७३
|मेजर जनरल
|बेजॉय मोहन भट्टाचार्जी
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|25-ऑक्टो-1962
|-
|७४
|शिपाई
|केवल सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९६२ भारत-चीन युद्ध 
|२६-ऑक्टो-१९६२
|-
|75
|हवालदार
|सतीगियां फुंचोक
|भारतीय सैन्य
|1962 भारत-चीन युद्ध 
|27-ऑक्टोबर-1962
|-
|७६
|जमादार
|इष्ट तुंडूप
|भारतीय सैन्य
|१९६२ भारत-चीन युद्ध 
|27-ऑक्टोबर-1962
|-
|७७
|रायफलमॅन
|जसवंत सिंग रावत
|भारतीय सैन्य
|१९६२ भारत-चीन युद्ध 
|17-नोव्हेंबर-1962
|-
|७८
|मेजर
|श्यामल देव गोस्वामी
|भारतीय सैन्य
|१९६५ भारत-चीन युद्ध 
|18-नोव्हेंबर-1962
|-
|७९
|लेफ्टनंट
|वेदप्रकाश त्रेहान
|भारतीय सैन्य
|काँगो संकट 
|29-डिसेंबर-1962
|-
|80
|मेजर जनरल
|सुशील कुमार माथूर
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन ॲब्लेझ 
|15-एप्रिल-1965
|-
|८१
|मेजर
|बलजितसिंग रंधवा
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन ॲब्लेझ 
|17-मे-1965
|-
|८२
|कॅप्टन
|चंदर नारायण सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन ॲब्लेझ 
|05-ऑगस्ट-1965
|-
|८३
|मेजर जनरल
|स्वरूप सिंग कलान
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन ॲब्लेझ 
|05-ऑगस्ट-1965
|-
|८४
|लेफ्टनंट जनरल
|राम धरम दास हिरा
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन ॲब्लेझ 
|05-ऑगस्ट-1965
|-
|८५
|लेफ्टनंट जनरल
|जोरावरचंद बक्षी
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन ॲब्लेझ 
|05-ऑगस्ट-1965
|-
|८६
|कर्नल
|गुरबंस सिंग संघा
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|15-ऑगस्ट-1965
|-
|८७
|लेफ्टनंट जनरल
|रणजित सिंग दयाल
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|25-ऑगस्ट-1965
|-
|८८
|मेजर
|भास्कर रॉय
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|०१-सप्टेंबर-१९६५
|-
|८९
|विंग कमांडर
|जग मोहन नाथ
|भारतीय हवाई दल
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|०१-सप्टेंबर-१९६५
|-
|90
|एअर कमोडोर
|विल्यम मॅकडोनाल्ड गुडमन
|भारतीय हवाई दल
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|०१-सप्टेंबर-१९६५
|-
|९१
|सुभेदार
|अजित सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|06-सप्टे-1965
|-
|९२
|ब्रिगेडियर
|डेसमंड हेड
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|06-सप्टे-1965
|-
|९३
|मेजर जनरल
|गुरबक्ष सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|06-सप्टे-1965
|-
|९४
|मेजर जनरल
|राजिंदर सिंग स्पॅरो
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|06-सप्टे-1965
|-
|९५
|लेफ्टनंट जनरल
|हरकृष्ण सिब्बल
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|06-सप्टे-1965
|-
|९६
|लेफ्टनंट जनरल
|खेम करण सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|06-सप्टे-1965
|-
|९७
|लेफ्टनंट कर्नल
|नरिंद्र नाथ खन्ना
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|06-सप्टे-1965
|-
|९८
|विंग कमांडर
|पद्मनाभ गौतम
|भारतीय हवाई दल
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|06-सप्टे-1965
|-
|९९
|एअर मार्शल
|प्रेम पाल सिंग
|भारतीय हवाई दल
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|06-सप्टे-1965
|-
|100
|ब्रिगेडियर
|रघुबीर सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|०७-सप्टेंबर-१९६५
|-
|101
|लेफ्टनंट कर्नल
|हरबंस लाल मेहता
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|08-सप्टे-1965
|-
|102
|नायब सुभेदार
|नौबत राम
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|08-सप्टे-1965
|-
|103
|ब्रिगेडियर
|थॉमस कृष्णन थियोगराज
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|08-सप्टे-1965
|-
|104
|मेजर जनरल
|मोहिंदर सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|०९-सप्टेंबर-१९६५
|-
|105
|ब्रिगेडियर
|संपूर्णन सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन ॲब्लेझ 
|०९-सप्टेंबर-१९६५
|-
|106
|मेजर जनरल
|सलीम कालेब
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|10-सप्टे-1965
|-
|107
|मेजर जनरल
|मदन मोहन सिंग बक्षी
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|11-सप्टे-1965
|-
|108
|सामान्य
|अरुण श्रीधर वैद्य
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|16-सप्टे-1965
|-
|109
|मेजर
|आसा राम त्यागी
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन ॲब्लेझ 
|21-सप्टे-1965
|-
|110
|कॅप्टन
|कपिलसिंग थापा
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|21-सप्टे-1965
|-
|111
|ब्रिगेडियर
|पगडाला के नंदगोपाल
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|28-सप्टे-1965
|-
|112
|सुभेदार
|टिका बहादूर थापा
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|30-सप्टे-1965
|-
|113
|मेजर
|भूपिंदर सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|11-ऑक्टो-1965
|-
|114
|नाईक
|दर्शन सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|02-नोव्हेंबर-1965
|-
|115
|कॅप्टन
|गौतम मुबई
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|02-नोव्हेंबर-1965
|-
|116
|ब्रिगेडियर
|संत सिंग
|भारतीय सैन्य
|1965 ऑपरेशन रिडल 
|02-नोव्हेंबर-1965
|-
|117
|मेजर
|हरभजन सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९६७ भारत-चीन युद्ध 
|11-सप्टे-1967
|-
|118
|ब्रिगेडियर
|रायसिंग यादव
|भारतीय सैन्य
|१९६७ भारत-चीन युद्ध 
|11-सप्टे-1967
|-
|119
|लेफ्टनंट कर्नल
|महातम सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९६७ भारत-चीन युद्ध 
|०१-ऑक्टो-१९६७
|-
|120
|लेफ्टनंट जनरल
|आनंद सरूप
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-जानेवारी-१९७१
|-
|121
|ब्रिगेडियर
|अरुण भीमराव हरोलीकर
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-जानेवारी-१९७१
|-
|122
|मेजर जनरल
|अँथनी हॅरोल्ड एडवर्ड मिशिगन
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-जानेवारी-१९७१
|-
|123
|मेजर जनरल
|हरदेव सिंग क्लेर
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-जानेवारी-१९७१
|-
|124
|कॅप्टन
|मोहन नारायण राव सामंत
|भारतीय नौदल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-जानेवारी-१९७१
|-
|125
|ब्रिगेडियर
|राजकुमार सिंग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-जानेवारी-१९७१
|-
|126
|लेफ्टनंट कर्नल
|सुरिंदर कपूर
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-जानेवारी-१९७१
|-
|127
|लान्स नाईक
|राम उग्रह पांडे
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|24-नोव्हेंबर-1971
|-
|128
|शिपाई
|अनसूया प्रसाद
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|30-नोव्हेंबर-1971
|-
|129
|रायफलमॅन
|पति राम गुरुंग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|30-नोव्हेंबर-1971
|-
|130
|लेफ्टनंट कर्नल
|समशेर सिंग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-डिसेंबर-१९७१
|-
|131
|व्हाइस ॲडमिरल
|स्वराज प्रकाश
|भारतीय नौदल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-डिसेंबर-१९७१
|-
|132
|मेजर
|अनुप सिंग गहलौत
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|03-डिसेंबर-1971
|-
|133
|ब्रिगेडियर
|बसदेव सिंग मनकोटिया
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|03-डिसेंबर-1971
|-
|134
|मेजर जनरल
|अनंत विश्वनाथ नातू
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|03-डिसेंबर-1971
|-
|135
|मेजर जनरल
|काश्मिरी लाल रतन
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|03-डिसेंबर-1971
|-
|136
|मेजर जनरल
|प्रेमकुमार खन्ना
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|03-डिसेंबर-1971
|-
|137
|लेफ्टनंट कर्नल
|जयवीर सिंग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|03-डिसेंबर-1971
|-
|138
|एअर व्हाईस मार्शल
|विद्या भूषण वसिष्ठ
|भारतीय हवाई दल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|03-डिसेंबर-1971
|-
|139
|ग्रुप कॅप्टन
|ॲलन अल्बर्ट डी'कोस्टा
|भारतीय हवाई दल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०४-डिसेंबर-१९७१
|-
|140
|सुभेदार मेजर
|बीर बहादूर पुन
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०४-डिसेंबर-१९७१
|-
|141
|कमोडोर
|कासरगोड पटनाशेट्टी गोपाळ राव
|भारतीय नौदल
|१९७१ ऑपरेशन ट्रायडेंट 
|०४-डिसेंबर-१९७१
|-
|142
|सामान्य
|अरुण श्रीधर वैद्य
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|05-डिसेंबर-1971
|-
|143
|कमोडोर
|बब्रू भान यादव
|भारतीय नौदल
|1971 ऑपरेशन ट्रायडेंट 
|05-डिसेंबर-1971
|-
|144
|कॅप्टन
|देविंदर सिंग अहलावत
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|05-डिसेंबर-1971
|-
|145
|लेफ्टनंट जनरल
|कृष्णस्वामी गोवरी शंकर
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|05-डिसेंबर-1971
|-
|146
|ब्रिगेडियर
|कुलदीपसिंग चांदपुरी
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|05-डिसेंबर-1971
|-
|147
|ब्रिगेडियर
|नरिंदर सिंग संधू
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|05-डिसेंबर-1971
|-
|148
|विंग कमांडर
|पद्मनाभ गौतम
|भारतीय हवाई दल
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|05-डिसेंबर-1971
|-
|149
|एअर मार्शल
|रविंदरनाथ भारद्वाज
|भारतीय हवाई दल
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|05-डिसेंबर-1971
|-
|150
|लेफ्टनंट कर्नल
|सवाई भवानी सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|05-डिसेंबर-1971
|-
|१५१
|लेफ्टनंट जनरल
|जोगिंदर सिंग घराया
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|06-डिसेंबर-1971
|-
|१५२
|ब्रिगेडियर
|कैलास प्रसाद पांडे
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|06-डिसेंबर-1971
|-
|१५३
|ब्रिगेडियर
|मोहिंदर लाल व्हिग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|06-डिसेंबर-1971
|-
|१५४
|शिपाई
|पांडुरंग साळुंखे
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|06-डिसेंबर-1971
|-
|१५५
|एअर व्हाईस मार्शल
|चंदन सिंग
|भारतीय हवाई दल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०७-डिसेंबर-१९७१
|-
|१५६
|लेफ्टनंट कर्नल
|चित्तूर वेणुगोपाल
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०७-डिसेंबर-१९७१
|-
|१५७
|लेफ्टनंट जनरल
|जोगिंदर सिंग बक्षी
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०७-डिसेंबर-१९७१
|-
|१५८
|सुभेदार मेजर
|मोहिंदर सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०७-डिसेंबर-१९७१
|-
|१५९
|मेजर
|चेवांग रिंचेन
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|08-डिसेंबर-1971
|-
|160
|क्षुद्र अधिकारी
|चिमण सिंग
|भारतीय नौदल
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|08-डिसेंबर-1971
|-
|161
|सेनापती
|जोसेफ पायस आल्फ्रेड नोरोन्हा
|भारतीय नौदल
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|08-डिसेंबर-1971
|-
|162
|ब्रिगेडियर
|उदयसिंग भाटी
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|08-डिसेंबर-1971
|-
|163
|कॅप्टन
|महेंद्रनाथ मुल्ला
|भारतीय नौदल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०९-डिसेंबर-१९७१
|-
|164
|नाईक
|सुगन सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०९-डिसेंबर-१९७१
|-
|१६५
|ब्रिगेडियर
|रतननाथ शर्मा
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|10-डिसेंबर-1971
|-
|166
|लेफ्टनंट कर्नल
|हरीशचंद्र पाठक
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|11-डिसेंबर-1971
|-
|१६७
|मेजर
|कुलवंत सिंग पन्नू
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|11-डिसेंबर-1971
|-
|168
|ब्रिगेडियर
|सुखजित सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|11-डिसेंबर-1971
|-
|169
|मेजर
|विजय रतन चौधरी
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|11-डिसेंबर-1971
|-
|170
|लान्स नाईक
|ड्रिग पाल सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|13-डिसेंबर-1971
|-
|१७१
|कॅप्टन
|प्रदीपकुमार गौर
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|14-डिसेंबर-1971
|-
|१७२
|ब्रिगेडियर
|अमरजित सिंग बाळ
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|15-डिसेंबर-1971
|-
|१७३
|हवालदार
|थॉमस फिलिपोस
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|15-डिसेंबर-1971
|-
|१७४
|लेफ्टनंट कर्नल
|वेदप्रकाश घई
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|15-डिसेंबर-1971
|-
|१७५
|लेफ्टनंट जनरल
|हनुत सिंग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|16-डिसेंबर-1971
|-
|१७६
|लेफ्टनंट जनरल
|राज मोहन वोहरा
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|16-डिसेंबर-1971
|-
|१७७
|कॅप्टन
|शंकर शंखापण वाळकर
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|16-डिसेंबर-1971
|-
|१७८
|एअर व्हाईस मार्शल
|सेसिल व्हिव्हियन पार्कर
|भारतीय हवाई दल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|17-डिसेंबर-1971
|-
|179
|एअर कमोडोर
|हरचरण सिंग मांगेत
|भारतीय हवाई दल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|17-डिसेंबर-1971
|-
|180
|एअर व्हाईस मार्शल
|माधवेंद्र बॅनर्जी
|भारतीय हवाई दल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|17-डिसेंबर-1971
|-
|181
|सुभेदार
|मलकियत सिंग
|भारतीय सैन्य
|१९७१ भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|17-डिसेंबर-1971
|-
|182
|ग्रुप कॅप्टन
|मनमोहन बीर सिंग तलवार
|भारतीय हवाई दल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|17-डिसेंबर-1971
|-
|183
|एअर कमोडोर
|रमेश सखाराम बेनेगल
|भारतीय हवाई दल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|17-डिसेंबर-1971
|-
|184
|सेकंड लेफ्टनंट
|समशेर सिंग समरा
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|17-डिसेंबर-1971
|-
|१८५
|लान्स नाईक
|शांघारा सिंग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|17-डिसेंबर-1971
|-
|186
|लान्स हवालदार
|दिल बहादूर छेत्री
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|21-डिसेंबर-1971
|-
|१८७
|रिअर ॲडमिरल
|संतोषकुमार गुप्ता
|भारतीय नौदल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|21-डिसेंबर-1971
|-
|188
|ब्रिगेडियर
|विजय कुमार बेरी
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|28-डिसेंबर-1971
|-
|189
|एअर चीफ मार्शल
|एसके कौल
|भारतीय हवाई दल
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|30-डिसेंबर-1971
|-
|१९०
|सुभेदार
|नरबहादूर छेत्री
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|31-डिसेंबर-1971
|-
|१९१
|कर्नल
|धरमवीर सिंग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०१-जानेवारी-१९७२
|-
|१९२
|ब्रिगेडियर
|संत सिंग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|०२-जानेवारी-१९७२
|-
|१९३
|मेजर
|दलजितसिंग नारंग
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|20-जानेवारी-1972
|-
|१९४
|लेफ्टनंट जनरल
|वेदप्रकाश ऐरी
|भारतीय सैन्य
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|20-जानेवारी-1972
|-
|१९५
|असिस्टंट कमांडंट
|राम कृष्ण वाधवा
|बीएसएफ
|1971 भारत-पाकिस्तान युद्ध 
|10-डिसेंबर-1972
|-
|१९६
|लेफ्टनंट कर्नल
|पुट्टीचंदा सोमय्या गणपती
|भारतीय सैन्य
|1987 ऑपरेशन पवन 
|16-ऑक्टोबर-1987
|-
|१९७
|ब्रिगेडियर
|मनजीत सिंग
|भारतीय सैन्य
|1987 ऑपरेशन पवन 
|१९-ऑक्टो-१९८७
|-
|१९८
|लेफ्टनंट
|अरविंद सिंग
|भारतीय नौदल
|1987 ऑपरेशन पवन 
|22-जानेवारी-1988
|-
|199
|स्क्वाड्रन लीडर
|अजामदा बी. देवय्या
|भारतीय हवाई दल
|1965 ऑपरेशन ॲब्लेझ 
|26-जानेवारी-1988
|-
|200
|कर्नल
|कृष्ण गोपाल चटर्जी
|भारतीय सैन्य
|1987 ऑपरेशन राजीव 
|26-जानेवारी-1988
|-
|201
|लान्स हवालदार
|नर बहादूर आले
|भारतीय सैन्य
|1987 ऑपरेशन राजीव 
|26-जानेवारी-1988
|-
|202
|नाईक
|प्रेम बहादूर गुरुंग
|भारतीय सैन्य
|1987 ऑपरेशन राजीव 
|26-जानेवारी-1988
|-
|203
|सुभेदार
|संसारचंद
|भारतीय सैन्य
|1987 ऑपरेशन राजीव 
|26-जानेवारी-1988
|-
|204
|लेफ्टनंट कर्नल
|इंदर बालसिंग बावा
|भारतीय सैन्य
|1987 ऑपरेशन पवन 
|०२-एप्रिल-१९८८
|-
|205
|कॅप्टन
|प्रताप सिंग
|भारतीय सैन्य
|1984 ऑपरेशन मेघदूत 
|25-मे-1988
|-
|206
|सेकंड लेफ्टनंट
|राजीव संधू
|भारतीय सैन्य
|1987 ऑपरेशन पवन 
|19-जुलै-1988
|-
|207
|कर्नल
|विजयकुमार बक्षी
|भारतीय सैन्य
|१९८९ ऑपरेशन पवन 
|29-मार्च-1989
|-
|208
|कॅप्टन
|अनुज नय्यर
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|15-ऑगस्ट-1999
|-
|209
|मेजर
|बलवान सिंग
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|15-ऑगस्ट-1999
|-
|210
|मेजर
|राजेशसिंह अधिकारी
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|15-ऑगस्ट-1999
|-
|211
|लेफ्टनंट कर्नल
|[[सोनम वांगचुक (कर्नल)]]
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|15-ऑगस्ट-1999
|-
|212
|कॅप्टन
|Keishing Clifford Nongrun
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|15-ऑगस्ट-1999
|-
|213
|नाईक
|दिगेंद्र कुमार
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|15-ऑगस्ट-1999
|-
|214
|कॅप्टन
|Neikezhakuo Kengurüse
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|15-ऑगस्ट-1999
|-
|215
|मेजर
|पद्मपाणी आचार्य
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|15-ऑगस्ट-1999
|-
|216
|मेजर
|विवेक गुप्ता
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|15-ऑगस्ट-1999
|-
|217
|शिपाई
|इम्लियाकुम एओ
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|26-जानेवारी-2000
|-
|218
|कॅप्टन
|गुरजिंदर सिंग सुरी
|भारतीय सैन्य
|1999 ऑपरेशन विजय 
|01-जाने-2001
|-
|219
|कर्नल
|B. संतोष बाबू
|भारतीय सैन्य
|2020 ऑपरेशन स्नो लेपर्ड 
|२६-जानेवारी-२०२१
|}

== संदर्भ ==
{{भारतीय सन्मान व पुरस्कार}}

[[वर्ग:भारतीय सैन्य पुरस्कार]]</text>
      <sha1>b801npvbadnpaja0gpmeo3kuvvvo4d1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>चायना सदर्न एरलाइन्स</title>
    <ns>0</ns>
    <id>55282</id>
    <revision>
      <id>2678917</id>
      <parentid>2343795</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T02:25:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* विमानांचा ताफा */</comment>
      <origin>2678917</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18146" sha1="5yjiz3o27ibswdjh6k5as2e594w94ft" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट विमान सेवा
| नाव              = चायना सदर्न एरलाइन्स
| चित्र             =
| चित्र_आकारमान     = 200 px
| IATA           = CZ
| ICAO           = CSN
| callsign       = CHINA SOUTHERN
| स्थापना            = १९८८
| सुरुवात            = 
| बंद               = 
| विमानतळ         = [[क्वांगचौ बैयून आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ([[क्वांगचौ]])&lt;br /&gt;[[बीजिंग राजधानी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ([[बीजिंग]])&lt;br /&gt;[[चोंगछिंग]]&lt;br /&gt;[[उरुम्छी]]
| मुख्य_शहरे         = [[छांगछुन]]&lt;br /&gt;[[छांग्षा]]&lt;br /&gt;[[दालियान]]&lt;br /&gt;[[हाइखौ]]&lt;br /&gt;[[हांगचौ]]&lt;br /&gt;[[शांघाय पुडोंग आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शांघाय]]&lt;br /&gt;जीयान&lt;br /&gt;[[षन्यांग]]&lt;br /&gt;[[चंचौ]]&lt;br&gt;[[षेंचेन]]&lt;br /&gt;[[वुहान]]
| फ्रिकवंट_फ्लायर     = ''स्काय पर्ल क्लब''
| एलायंस           = [[स्कायटीम]]
| उपकंपन्या          = 
| विमान संख्या     =  ४९४
| गंतव्यस्थाने       = १९०
| मुख्य कंपनी      = 
| ब्रीदवाक्य         = ''Fly your dreams''
| मुख्यालय         = [[क्वांगचौ]], [[क्वांगतोंग]], [[चीन]]
| मुख्य व्यक्ती     = 
| संकेतस्थळ        = [http://www.csair.com/ अधिकृत संकेतस्थळ]
}}
[[चित्र:China_Southern_Airlines_A330-200_B-6516_AMS_2011-4-9.png|250 px|इवलेसे|[[अ‍ॅम्स्टरडॅम विमानतळ श्चिफोल|अ‍ॅम्स्टरडॅम विमानतळाकडे]] निघालेले चायना सदर्न एरलाइन्सचे [[एरबस ए३३०]] विमान]]
'''चायना सदर्न एरलाइन्स''' (中国南方航空, China Southern Airlines) ही चीनच्या [[क्वांगचौ]] शहरातील प्रादेशिक व आंतरराष्ट्रीय विमानसेवा पुरवणारी [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत | url=http://resources.bnet.com/topic/china+southern+airlines+co.+ltd | title=China Southern Airlines Co. Ltd. | publisher=BNet. | date=3, 2009. | archiveurl=https://web.archive.org/web/20110812055044/http://www.bnet.com/company/china+southern+airlines+co.+ltd. | archivedate=2011-08-12 | access-date=2010-06-19 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;FI&quot;&gt;{{स्रोत बातमी | title= Directory: World Airlines | कृती= [[Flight International]] | page= 65 | date= 2007-04-03}}&lt;/ref&gt; १९८८ साली स्थापन झालेली चायना सदर्न एरलाइन्स २०१४ मध्ये प्रवासीसंख्येनुसार जगातील नवव्या क्रमांकाची कंपनी तर विमानांच्या ताफ्यानुसार [[आशिया]]मधील पहिल्या क्रमांकाची कंपनी होती.&lt;ref&gt;[http://www.cs-air.com/cn/nhsj/01/depa_info/index.asp China Southern Airlines website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080625014901/http://www.cs-air.com/cn/nhsj/01/depa_info/index.asp |date=2008-06-25 }}, in Chinese&lt;/ref&gt; २०११ पासून ही कंपनी [[स्कायटीम]]चा भाग आहे.

सध्या चायना सदर्न एरलाइन्स चीनमधील तीन सर्वात मोठ्या विमानकंपन्यांपैकी एक आहे (इतर दोन: [[एर चायना]] व [[चायना इस्टर्न एरलाइन्स]]). [[एरबस ए३८०]] हे विमान वापरणारी ती एकमेव चीनी कंपनी आहे.

== गंतव्यस्थाने ==
{{मुख्य|चायना ईस्टर्न एरलाइन्सच्या गंतव्यस्थानांची यादी}}
चायना ईस्टर्न एरलाइन्सचे आशिया, उत्तर अमेरिका आणि ऑस्ट्रेलियातील हवाई मार्गांवर मोठे वर्चस्व आहे. शांघाय ते चीनमधील इतर शहरांपर्यंतच्या उड्डाणांच्या फेऱ्या वाढवून देशांतर्गत बाजारपेठेतील संभाव्य संधींचा फायदा घेण्याचा या एरलाइनचा मानस आहे. ही कंपनी आंतरराष्ट्रीय गंतव्यस्थानांवरील फेऱ्या वाढवित आहे. २००७ मध्ये, एरलाइनने शांघाय ते [[जॉन एफ. केनेडी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|न्यू यॉर्क]] दरम्यान विमान सेवा सुरू केली. हा या कंपनीचा सर्वात लांब [[विनाथांबा उड्डाण|विनाथांबा मार्ग]] होता. २०१६ मध्ये चायना ईस्टर्न एरलाइन्सने [[शांघाय पुडोंग आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शांघाय]] ते [[प्राग]], [[ॲमस्टरडॅम]], [[माद्रिद]] आणि [[सेंट पीटर्सबर्ग]] दरम्यान थेट उड्डाणे देखील सुरू केली.

१३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी चायना ईस्टर्न एरलाइन्सने [[स्पेन]]च्या [[एर युरोपा]] सोबत कोडशेअर कराराद्वारे [[शांघाय]]-माद्रिद-[[लिमा]] हा नवीन सेवा मार्ग सुरू केला. या करारामुळे चायना ईस्टर्न एरलाइन्सचे [[पेरू]]मध्ये पदार्पण झाले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=शांघाय-माद्रिद-लिमा मार्गावर व्हिसा-मुक्त ट्रान्झिट उपलब्ध |url=https://english.shanghai.gov.cn/en-Latest-WhatsNew/20241115/c63ffb71eb474cbb921b66082c757e5c.html |access-date=२०२४-११-१८ |website=english.shanghai.gov.cn}}&lt;/ref&gt;

=== इंटरलाइन करार ===
{{div col|colwidth=15em}}
* [[कोपा एरलाइन्स]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=इंटरलाईन भागीदार|url=https://www.copaair.com/en-cr/discover-copa-airlines/alliances-with-airlines/interline-agreements/}}&lt;/ref&gt;
* [[फ्लाय दुबई]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=इंटरलाईन सामान नियम|url=https://www.flydubai.com/en/flying-with-us/baggage/interline-partners-baggage-rules|website=Flydubai}}&lt;/ref&gt;
* [[जेटस्टार]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=जेटस्टारचे जागतिक वाहकांसोबत नवीन इंटरलाईन करार|url=https://newsroom.jetstar.com/jetstar-announces-new-interline-agreements-with-global-carriers/}}&lt;/ref&gt;
* [[रॉयल ब्रुनेई एरलाइन्स]]
* [[सिंगापूर एरलाइन्स]]
* [[स्विस इंटरनॅशनल एर लाइन्स]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=भागीदार एरलाइन्सचे शुल्क|url=https://www.swiss.com/gb/en/prepare/baggage/baggage-provisions-partners|website=Swiss International Air Lines}}&lt;/ref&gt;
* [[टर्किश एरलाइन्स]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=टर्किश एरलाइन्स आणि चायना ईस्टर्न एरलाइन्स यांच्यात सहकार्य करार|url=https://aviationnews-online.com/public/article/turkish-airlines-and-china-eastern-airlines-sign-mou-of-cooperation}}&lt;/ref&gt;
{{div col end}}

=== कोडशेर करार ===
चायना ईस्टर्न एरलाइन्सचे खालील विमान कंपन्यांशी [[कोडशेर करार]] आहेत:&lt;ref name=&quot;Air Mauritius&quot;&gt;{{cite web|url=http://centreforaviation.com/profiles/airlines/china-eastern-airlines-mu |title=चायना ईस्टर्न एरलाइन्स विषयी माहिती|website=CAPA|access-date=२९ ऑक्टोबर २०१६}}&lt;/ref&gt;

{{div col|colwidth=15em}}
* [[एरोफ्लोत]]
* [[एरोलिनियास आर्जेंटिनास]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=चायना ईस्टर्न एरलाइन्स एअरोलिनियास अर्जेंटिनास सोबत कोडशेअर वाढवणार|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240418-muarcodeshare}}&lt;/ref&gt;
* [[एर युरोपा]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=चायना ईस्टर्न एर युरोपा पेरू कोडशेअर जोडणार|url=https://www.aeroroutes.com/eng/241112-muuxcodeshare}}&lt;/ref&gt;
* [[एर फ्रान्स]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=चायना ईस्टर्नचा एर फ्रान्स लॅटिन अमेरिका कोडशेअर विस्तार|url=https://www.aeroroutes.com/eng/250128-muafcodeshare}}&lt;/ref&gt;
* [[चेंगडू एरलाइन्स]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=चेंगडू एरलाइन्स विमान स्थिती: शांघाय ते चेंगडू|url=https://www.airportia.com/flights/eu6668/shanghai/chengdu/}}&lt;/ref&gt;
* [[चायना एरलाइन्स]]
* [[चायना रेल्वे]] (रेल्वे)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://en.flychinaeastern.com/muovc/main/en_HK/edm/content.html|title=एर-रेल्वे सेवा|work=China Eastern|access-date=२८ नोव्हेंबर २०११}}&lt;/ref&gt;
* [[चायना एक्सप्रेस एरलाइन्स]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=चायना एक्सप्रेस एरलाइन्स: चोंगकिंग ते लांझोऊ|url=https://www.airportia.com/flights/g54019/chongqing/lanzhou/}}&lt;/ref&gt;
* [[चायना युनायटेड एरलाइन्स]] (उपकंपनी)
* [[डेल्टा एर लाइन्स]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=चायना ईस्टर्न डेल्टा यूएस कोडशेअर सेवा वाढवणार|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230614-mudlcodeshare}}&lt;/ref&gt;
* [[एतिहाद एअरवेज]]&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Liu |first1=Jim |title=चायना ईस्टर्न / एतिहाद कोडशेअर विस्तार २०२५ |url=https://www.aeroroutes.com/eng/250901-mueycodeshare |access-date=१ सप्टेंबर २०२५ |work=AeroRoutes}}&lt;/ref&gt;
* [[गरुडा इंडोनेशिया]]
* [[जपान एरलाइन्स]]
* [[जुन्याओ एर]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=चायना ईस्टर्न जुनयाओ एरलाइन्स युरोप कोडशेअर जोडणार|url=https://www.aeroroutes.com/eng/250430-muhocodeshare}}&lt;/ref&gt;
* [[केन्या एअरवेज]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=चायना ईस्टर्न केन्या एअरवेज कोडशेअर सेवा विस्तार|url=https://www.aeroroutes.com/eng/250514-mukqcodeshare}}&lt;/ref&gt;
* [[केएलएम]]
* [[कोरियन एर]]
* [[लॅटॅम चिली]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/241021-lamucodeshare|title=लॅटॅम/चायना ईस्टर्न कोडशेअर सेवा सुरू|website=aeroroutes.com|date=२१ ऑक्टोबर २०२४}}&lt;/ref&gt;
** [[लूँग एर]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=लूँग एरलाइन्स: काशगर ते शिआन|url=https://www.airportia.com/flights/gj8154/kashgar/xianyang/}}&lt;/ref&gt;
* [[मँडरिन एरलाइन्स]]
* [[क्वांटास]]
* [[रॉयल ब्रुनेई एरलाइन्स]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=चायना ईस्टर्न रॉयल ब्रुनेई कोडशेअर पुन्हा सुरू करणार|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240520-mubicodeshare}}&lt;/ref&gt;
* [[सौदिया]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=सौदिया २०२५ मध्ये चायना ईस्टर्न कोडशेअर विस्तारणार|url=https://www.aeroroutes.com/eng/250106-svmucodeshare}}&lt;/ref&gt;
* [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स]]
* [[शांघाय एरलाइन्स]] (उपकंपनी)
* [[सिचुआन एरलाइन्स]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=सिचुआन एरलाइन्स बीजिंग - उरुमकी सेवा जोडणार|url=https://www.aeroroutes.com/eng/250526-3uns25pekurc}}&lt;/ref&gt;
* [[व्हियेतनाम एरलाइन्स]]
* [[वर्जिन अटलांटिक]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://aviationweek.com/air-transport/airports-networks/virgin-atlantic-china-eastern-unveil-codeshare-routes|title=वर्जिन अटलांटिक, चायना ईस्टर्न कडून कोडशेअर मार्गांचे अनावरण|date=३० जानेवारी २०२४}}&lt;/ref&gt;
* [[वेस्टजेट]]
* [[शामेन एर]]
{{div col end}}

==विमानांचा ताफा==
&lt;center&gt;
{| class=&quot;toccolours&quot; border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;5&quot; style=&quot;border-collapse:collapse;font-size: 100%;text-align:center&quot;
|+ '''चायना सदर्न एरलाइन्सकडील प्रवासी विमाने'''
|- style=&quot;background:#1d3d73;&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:130px;&quot; | &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;विमान
! rowspan=&quot;2&quot; | &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;वापरात
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:30px;&quot; | &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;ऑर्डर्स
! colspan=&quot;5&quot; | &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;प्रवासी
|- style=&quot;background:#1d3d73;&quot;
! &lt;abbr title=&quot;फर्स्ट&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;F&lt;/abbr&gt;
! &lt;abbr title=&quot;बिझनेस&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;C&lt;/abbr&gt;
! &lt;abbr title=&quot;प्रीमियम इकॉनॉमी&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;W&lt;/abbr&gt;
! &lt;abbr title=&quot;इकॉनॉमी&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;Y&lt;/abbr&gt;
! &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;एकूण
|-
|[[एरबस ए३१९]]-१००
|39
|—
|rowspan=&quot;3&quot;|—
|rowspan=&quot;2&quot;|8
|23
|84
|115
|-
|[[एरबस ए३२०]]-२००
|116
|4
|rowspan=&quot;2&quot;|24
|120
|152
|-
|[[एरबस ए३२१]]-२००
|79
|—
|12
|143
|179
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[एरबस ए३३०]]-२००
|10
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|4
|24
|48
|142
|218
|-
|6
|—
|24
|50
|184
|257
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[एरबस ए३३०]]-३००
|8
|—
|4
|24
|48
|208
|284
|-
|9
|7
|—
|30
|48
|197
|275
|-
|[[एरबस ए३८०]]-८००
|5
|—
|8
|70
|—
|428
|506
|-
|[[बोईंग ७३७]]-३००
|7
|—
|—
|—
|—
|145
|145
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[बोईंग ७३७]]-७००
|rowspan=&quot;2&quot;|31
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|rowspan=&quot;3&quot;|—
|8
|rowspan=&quot;3&quot;|24
|88
|120
|-
|—
|119
|143
|-
|[[बोईंग ७३७]]-८००
|123
|5
|8
|132
|164
|-
|[[बोईंग ७५७]]-२००
|13
|—
|—
|8
|23
|160
|191
|-
|[[बोईंग ७७७]]-२००
|4
|—
|—
|18
|40
|316
|374
|-
|[[बोईंग ७७७]]-३००ईआर
|5
|5
|4
|34
|44
|227
|309
|-
|[[बोईंग ७८७]]-८
|10
|—
|4
|24
|—
|200
|228
|-
|कोमॅक सी९१९
|—
|20
|colspan=&quot;5&quot;|&lt;abbr title=&quot;ठरायचे आहे&quot;&gt;ठरले नाही&lt;/abbr&gt;
|-
| [[एम्ब्राएर १९०]]
|20
|—
|—
|6
|—
|92
|98
|-
! colspan=&quot;9&quot; style=&quot;background:#1d3d73;&quot;|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt; चायना सदर्न एरलाइन्सकडील मालवाहू विमाने
|-
|[[बोईंग ७७७एफ]]
|9
|3&lt;ref&gt;&quot;[http://www.flightglobal.com/news/articles/china-southern-orders-six-777-freighters-357347/ China Southern orders six 777 freighters].&quot; FlightGlobal.com. Retrieved 21 October 2011.&lt;/ref&gt;
|colspan=&quot;5&quot; class=&quot;unsortable&quot; |—
|-
!एकूण
!494
!44
!colspan=&quot;6&quot;|
|}
&lt;/center&gt;

==बाह्य दुवे==
*[http://www.csair.com/ अधिकृत संकेतस्थळ]
{{कॉमन्स|China Southern Airlines|चायना सदर्न एरलाइन्स}}

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

{{स्कायटीम}}

[[वर्ग:चीनमधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:स्कायटीम]]</text>
      <sha1>5yjiz3o27ibswdjh6k5as2e594w94ft</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678919</id>
      <parentid>2678917</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T02:26:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* कोडशेर करार */</comment>
      <origin>2678919</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18152" sha1="2sk32p5yysw318mze3mby4s84t66z6u" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट विमान सेवा
| नाव              = चायना सदर्न एरलाइन्स
| चित्र             =
| चित्र_आकारमान     = 200 px
| IATA           = CZ
| ICAO           = CSN
| callsign       = CHINA SOUTHERN
| स्थापना            = १९८८
| सुरुवात            = 
| बंद               = 
| विमानतळ         = [[क्वांगचौ बैयून आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ([[क्वांगचौ]])&lt;br /&gt;[[बीजिंग राजधानी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ([[बीजिंग]])&lt;br /&gt;[[चोंगछिंग]]&lt;br /&gt;[[उरुम्छी]]
| मुख्य_शहरे         = [[छांगछुन]]&lt;br /&gt;[[छांग्षा]]&lt;br /&gt;[[दालियान]]&lt;br /&gt;[[हाइखौ]]&lt;br /&gt;[[हांगचौ]]&lt;br /&gt;[[शांघाय पुडोंग आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शांघाय]]&lt;br /&gt;जीयान&lt;br /&gt;[[षन्यांग]]&lt;br /&gt;[[चंचौ]]&lt;br&gt;[[षेंचेन]]&lt;br /&gt;[[वुहान]]
| फ्रिकवंट_फ्लायर     = ''स्काय पर्ल क्लब''
| एलायंस           = [[स्कायटीम]]
| उपकंपन्या          = 
| विमान संख्या     =  ४९४
| गंतव्यस्थाने       = १९०
| मुख्य कंपनी      = 
| ब्रीदवाक्य         = ''Fly your dreams''
| मुख्यालय         = [[क्वांगचौ]], [[क्वांगतोंग]], [[चीन]]
| मुख्य व्यक्ती     = 
| संकेतस्थळ        = [http://www.csair.com/ अधिकृत संकेतस्थळ]
}}
[[चित्र:China_Southern_Airlines_A330-200_B-6516_AMS_2011-4-9.png|250 px|इवलेसे|[[अ‍ॅम्स्टरडॅम विमानतळ श्चिफोल|अ‍ॅम्स्टरडॅम विमानतळाकडे]] निघालेले चायना सदर्न एरलाइन्सचे [[एरबस ए३३०]] विमान]]
'''चायना सदर्न एरलाइन्स''' (中国南方航空, China Southern Airlines) ही चीनच्या [[क्वांगचौ]] शहरातील प्रादेशिक व आंतरराष्ट्रीय विमानसेवा पुरवणारी [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत | url=http://resources.bnet.com/topic/china+southern+airlines+co.+ltd | title=China Southern Airlines Co. Ltd. | publisher=BNet. | date=3, 2009. | archiveurl=https://web.archive.org/web/20110812055044/http://www.bnet.com/company/china+southern+airlines+co.+ltd. | archivedate=2011-08-12 | access-date=2010-06-19 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;FI&quot;&gt;{{स्रोत बातमी | title= Directory: World Airlines | कृती= [[Flight International]] | page= 65 | date= 2007-04-03}}&lt;/ref&gt; १९८८ साली स्थापन झालेली चायना सदर्न एरलाइन्स २०१४ मध्ये प्रवासीसंख्येनुसार जगातील नवव्या क्रमांकाची कंपनी तर विमानांच्या ताफ्यानुसार [[आशिया]]मधील पहिल्या क्रमांकाची कंपनी होती.&lt;ref&gt;[http://www.cs-air.com/cn/nhsj/01/depa_info/index.asp China Southern Airlines website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080625014901/http://www.cs-air.com/cn/nhsj/01/depa_info/index.asp |date=2008-06-25 }}, in Chinese&lt;/ref&gt; २०११ पासून ही कंपनी [[स्कायटीम]]चा भाग आहे.

सध्या चायना सदर्न एरलाइन्स चीनमधील तीन सर्वात मोठ्या विमानकंपन्यांपैकी एक आहे (इतर दोन: [[एर चायना]] व [[चायना इस्टर्न एरलाइन्स]]). [[एरबस ए३८०]] हे विमान वापरणारी ती एकमेव चीनी कंपनी आहे.

== गंतव्यस्थाने ==
{{मुख्य|चायना ईस्टर्न एरलाइन्सच्या गंतव्यस्थानांची यादी}}
चायना ईस्टर्न एरलाइन्सचे आशिया, उत्तर अमेरिका आणि ऑस्ट्रेलियातील हवाई मार्गांवर मोठे वर्चस्व आहे. शांघाय ते चीनमधील इतर शहरांपर्यंतच्या उड्डाणांच्या फेऱ्या वाढवून देशांतर्गत बाजारपेठेतील संभाव्य संधींचा फायदा घेण्याचा या एरलाइनचा मानस आहे. ही कंपनी आंतरराष्ट्रीय गंतव्यस्थानांवरील फेऱ्या वाढवित आहे. २००७ मध्ये, एरलाइनने शांघाय ते [[जॉन एफ. केनेडी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|न्यू यॉर्क]] दरम्यान विमान सेवा सुरू केली. हा या कंपनीचा सर्वात लांब [[विनाथांबा उड्डाण|विनाथांबा मार्ग]] होता. २०१६ मध्ये चायना ईस्टर्न एरलाइन्सने [[शांघाय पुडोंग आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शांघाय]] ते [[प्राग]], [[ॲमस्टरडॅम]], [[माद्रिद]] आणि [[सेंट पीटर्सबर्ग]] दरम्यान थेट उड्डाणे देखील सुरू केली.

१३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी चायना ईस्टर्न एरलाइन्सने [[स्पेन]]च्या [[एर युरोपा]] सोबत कोडशेअर कराराद्वारे [[शांघाय]]-माद्रिद-[[लिमा]] हा नवीन सेवा मार्ग सुरू केला. या करारामुळे चायना ईस्टर्न एरलाइन्सचे [[पेरू]]मध्ये पदार्पण झाले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=शांघाय-माद्रिद-लिमा मार्गावर व्हिसा-मुक्त ट्रान्झिट उपलब्ध |url=https://english.shanghai.gov.cn/en-Latest-WhatsNew/20241115/c63ffb71eb474cbb921b66082c757e5c.html |access-date=२०२४-११-१८ |website=english.shanghai.gov.cn}}&lt;/ref&gt;

=== इंटरलाइन करार ===
{{div col|colwidth=15em}}
* [[कोपा एरलाइन्स]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=इंटरलाईन भागीदार|url=https://www.copaair.com/en-cr/discover-copa-airlines/alliances-with-airlines/interline-agreements/}}&lt;/ref&gt;
* [[फ्लाय दुबई]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=इंटरलाईन सामान नियम|url=https://www.flydubai.com/en/flying-with-us/baggage/interline-partners-baggage-rules|website=Flydubai}}&lt;/ref&gt;
* [[जेटस्टार]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=जेटस्टारचे जागतिक वाहकांसोबत नवीन इंटरलाईन करार|url=https://newsroom.jetstar.com/jetstar-announces-new-interline-agreements-with-global-carriers/}}&lt;/ref&gt;
* [[रॉयल ब्रुनेई एरलाइन्स]]
* [[सिंगापूर एरलाइन्स]]
* [[स्विस इंटरनॅशनल एर लाइन्स]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=भागीदार एरलाइन्सचे शुल्क|url=https://www.swiss.com/gb/en/prepare/baggage/baggage-provisions-partners|website=Swiss International Air Lines}}&lt;/ref&gt;
* [[टर्किश एरलाइन्स]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=टर्किश एरलाइन्स आणि चायना ईस्टर्न एरलाइन्स यांच्यात सहकार्य करार|url=https://aviationnews-online.com/public/article/turkish-airlines-and-china-eastern-airlines-sign-mou-of-cooperation}}&lt;/ref&gt;
{{div col end}}

=== कोडशेर करार ===
चायना ईस्टर्न एरलाइन्सचे खालील विमान कंपन्यांशी [[कोडशेर करार]] आहेत:&lt;ref name=&quot;Air Mauritius&quot;&gt;{{cite web|url=http://centreforaviation.com/profiles/airlines/china-eastern-airlines-mu |title=चायना ईस्टर्न एरलाइन्स विषयी माहिती|website=CAPA|access-date=२९ ऑक्टोबर २०१६}}&lt;/ref&gt;

{{div col|colwidth=15em}}
* [[एरोफ्लोत]]
* [[एरोलिनियास आर्जेंटिनास]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=चायना ईस्टर्न एरलाइन्स एअरोलिनियास अर्जेंटिनास सोबत कोडशेअर वाढवणार|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240418-muarcodeshare}}&lt;/ref&gt;
* [[एर युरोपा]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=चायना ईस्टर्न एर युरोपा पेरू कोडशेअर जोडणार|url=https://www.aeroroutes.com/eng/241112-muuxcodeshare}}&lt;/ref&gt;
* [[एर फ्रान्स]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=चायना ईस्टर्नचा एर फ्रान्स लॅटिन अमेरिका कोडशेअर विस्तार|url=https://www.aeroroutes.com/eng/250128-muafcodeshare}}&lt;/ref&gt;
* [[चेंगडू एरलाइन्स]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=चेंगडू एरलाइन्स विमान स्थिती: शांघाय ते चेंगडू|url=https://www.airportia.com/flights/eu6668/shanghai/chengdu/}}&lt;/ref&gt;
* [[चायना एरलाइन्स]]
* [[चायना रेल्वे]] (रेल्वे)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://en.flychinaeastern.com/muovc/main/en_HK/edm/content.html|title=एर-रेल्वे सेवा|work=China Eastern|access-date=२८ नोव्हेंबर २०११}}&lt;/ref&gt;
* [[चायना एक्सप्रेस एरलाइन्स]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=चायना एक्सप्रेस एरलाइन्स: चोंगकिंग ते लांझोऊ|url=https://www.airportia.com/flights/g54019/chongqing/lanzhou/}}&lt;/ref&gt;
* [[चायना युनायटेड एरलाइन्स]] (उपकंपनी)
* [[डेल्टा एर लाइन्स]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=चायना ईस्टर्न डेल्टा यूएस कोडशेअर सेवा वाढवणार|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230614-mudlcodeshare}}&lt;/ref&gt;
* [[एतिहाद एअरवेज]]&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Liu |first1=Jim |title=चायना ईस्टर्न / एतिहाद कोडशेअर विस्तार २०२५ |url=https://www.aeroroutes.com/eng/250901-mueycodeshare |access-date=१ सप्टेंबर २०२५ |work=AeroRoutes}}&lt;/ref&gt;
* [[गरुडा इंडोनेशिया]]
* [[जपान एरलाइन्स]]
* [[जुन्याओ एर]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=चायना ईस्टर्न जुनयाओ एरलाइन्स युरोप कोडशेअर जोडणार|url=https://www.aeroroutes.com/eng/250430-muhocodeshare}}&lt;/ref&gt;
* [[केन्या एअरवेज]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=चायना ईस्टर्न केन्या एअरवेज कोडशेअर सेवा विस्तार|url=https://www.aeroroutes.com/eng/250514-mukqcodeshare}}&lt;/ref&gt;
* [[केएलएम]]
* [[कोरियन एर]]
* [[लॅटॅम चिली]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/241021-lamucodeshare|title=लॅटॅम/चायना ईस्टर्न कोडशेअर सेवा सुरू|website=aeroroutes.com|date=२१ ऑक्टोबर २०२४}}&lt;/ref&gt;
** [[लूँग एर]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=लूँग एरलाइन्स: काशगर ते शिआन|url=https://www.airportia.com/flights/gj8154/kashgar/xianyang/}}&lt;/ref&gt;
* [[मँडरिन एरलाइन्स]]
* [[क्वांटास]]
* [[रॉयल ब्रुनेई एरलाइन्स]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=चायना ईस्टर्न रॉयल ब्रुनेई कोडशेअर पुन्हा सुरू करणार|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240520-mubicodeshare}}&lt;/ref&gt;
* [[सौदिया]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=सौदिया २०२५ मध्ये चायना ईस्टर्न कोडशेअर विस्तारणार|url=https://www.aeroroutes.com/eng/250106-svmucodeshare}}&lt;/ref&gt;
* [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स]]
* [[शांघाय एरलाइन्स]] (उपकंपनी)
* [[सिचुआन एरलाइन्स]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=सिचुआन एरलाइन्स बीजिंग - उरुमकी सेवा जोडणार|url=https://www.aeroroutes.com/eng/250526-3uns25pekurc}}&lt;/ref&gt;
* [[व्हियेतनाम एरलाइन्स]]
* [[व्हर्जिन अटलांटिक]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://aviationweek.com/air-transport/airports-networks/virgin-atlantic-china-eastern-unveil-codeshare-routes|title=वर्जिन अटलांटिक, चायना ईस्टर्न कडून कोडशेअर मार्गांचे अनावरण|date=३० जानेवारी २०२४}}&lt;/ref&gt;
* [[वेस्टजेट]]
* [[शामेन एर]]
{{div col end}}

==विमानांचा ताफा==
&lt;center&gt;
{| class=&quot;toccolours&quot; border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;5&quot; style=&quot;border-collapse:collapse;font-size: 100%;text-align:center&quot;
|+ '''चायना सदर्न एरलाइन्सकडील प्रवासी विमाने'''
|- style=&quot;background:#1d3d73;&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:130px;&quot; | &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;विमान
! rowspan=&quot;2&quot; | &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;वापरात
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:30px;&quot; | &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;ऑर्डर्स
! colspan=&quot;5&quot; | &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;प्रवासी
|- style=&quot;background:#1d3d73;&quot;
! &lt;abbr title=&quot;फर्स्ट&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;F&lt;/abbr&gt;
! &lt;abbr title=&quot;बिझनेस&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;C&lt;/abbr&gt;
! &lt;abbr title=&quot;प्रीमियम इकॉनॉमी&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;W&lt;/abbr&gt;
! &lt;abbr title=&quot;इकॉनॉमी&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;Y&lt;/abbr&gt;
! &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;एकूण
|-
|[[एरबस ए३१९]]-१००
|39
|—
|rowspan=&quot;3&quot;|—
|rowspan=&quot;2&quot;|8
|23
|84
|115
|-
|[[एरबस ए३२०]]-२००
|116
|4
|rowspan=&quot;2&quot;|24
|120
|152
|-
|[[एरबस ए३२१]]-२००
|79
|—
|12
|143
|179
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[एरबस ए३३०]]-२००
|10
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|4
|24
|48
|142
|218
|-
|6
|—
|24
|50
|184
|257
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[एरबस ए३३०]]-३००
|8
|—
|4
|24
|48
|208
|284
|-
|9
|7
|—
|30
|48
|197
|275
|-
|[[एरबस ए३८०]]-८००
|5
|—
|8
|70
|—
|428
|506
|-
|[[बोईंग ७३७]]-३००
|7
|—
|—
|—
|—
|145
|145
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[बोईंग ७३७]]-७००
|rowspan=&quot;2&quot;|31
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|rowspan=&quot;3&quot;|—
|8
|rowspan=&quot;3&quot;|24
|88
|120
|-
|—
|119
|143
|-
|[[बोईंग ७३७]]-८००
|123
|5
|8
|132
|164
|-
|[[बोईंग ७५७]]-२००
|13
|—
|—
|8
|23
|160
|191
|-
|[[बोईंग ७७७]]-२००
|4
|—
|—
|18
|40
|316
|374
|-
|[[बोईंग ७७७]]-३००ईआर
|5
|5
|4
|34
|44
|227
|309
|-
|[[बोईंग ७८७]]-८
|10
|—
|4
|24
|—
|200
|228
|-
|कोमॅक सी९१९
|—
|20
|colspan=&quot;5&quot;|&lt;abbr title=&quot;ठरायचे आहे&quot;&gt;ठरले नाही&lt;/abbr&gt;
|-
| [[एम्ब्राएर १९०]]
|20
|—
|—
|6
|—
|92
|98
|-
! colspan=&quot;9&quot; style=&quot;background:#1d3d73;&quot;|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt; चायना सदर्न एरलाइन्सकडील मालवाहू विमाने
|-
|[[बोईंग ७७७एफ]]
|9
|3&lt;ref&gt;&quot;[http://www.flightglobal.com/news/articles/china-southern-orders-six-777-freighters-357347/ China Southern orders six 777 freighters].&quot; FlightGlobal.com. Retrieved 21 October 2011.&lt;/ref&gt;
|colspan=&quot;5&quot; class=&quot;unsortable&quot; |—
|-
!एकूण
!494
!44
!colspan=&quot;6&quot;|
|}
&lt;/center&gt;

==बाह्य दुवे==
*[http://www.csair.com/ अधिकृत संकेतस्थळ]
{{कॉमन्स|China Southern Airlines|चायना सदर्न एरलाइन्स}}

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

{{स्कायटीम}}

[[वर्ग:चीनमधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:स्कायटीम]]</text>
      <sha1>2sk32p5yysw318mze3mby4s84t66z6u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>चेक एरलाइन्स</title>
    <ns>0</ns>
    <id>55284</id>
    <revision>
      <id>2678842</id>
      <parentid>2587606</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T15:42:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* विमानांचा ताफा */</comment>
      <origin>2678842</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10078" sha1="smv7oxa818xrsyi6j7pejt9j3ecusz6" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट विमान सेवा
| नाव              = चेक एरलाइन्स
| चित्र             = Czech Airlines Logo.svg
| चित्र_आकारमान     = 
| IATA           = OK
| ICAO           = CSA
| callsign       = CSA-LINES
| स्थापना            = ६ ऑक्टोबर १९२३
| बंद               = 
| विमानतळ         = [[व्हाक्लाव हावेल विमानतळ प्राग]]
| मुख्य_शहरे         = [[कार्लोव्ही व्हारी]], [[ओस्त्राव्हा]]
| फ्रिकवंट_फ्लायर     = ''ओके प्लस''
| एलायंस           = [[स्कायटीम]]
| उपकंपन्या          = 
| विमान संख्या     = २३
| मुख्य कंपनी      = 
| ब्रीदवाक्य         = 
| मुख्यालय         = [[प्राग]]
| मुख्य व्यक्ती      =
| संकेतस्थळ        = http://czechairlines.com/
}}
[[चित्र:Csa_b737-400_ok-dgm_arp.jpg|250 px|इवलेसे|[[लंडन हीथ्रो विमानतळ]]ावरून उड्डाण करणारे चेक एरलाइन्सचे [[बोईंग ७३७]] विमान]]
'''सी.एस.ए. चेक एरलाइन्स''' ({{lang-cs|ČSA České aerolinie}}) ही [[चेक प्रजासत्ताक]] देशाची राष्ट्रीय [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे. [[प्राग]] महानगरामध्ये मुख्यालय व [[व्हाक्लाव हावेल विमानतळ प्राग|व्हाक्लाव हावेल विमानतळ]]ावर प्रमुख हब असणारी चेक एरलाइन्स सध्या ४८ देशांमधील ९२ शहरांमध्ये प्रवासी विमानसेवा पुरवते.

==विमानांचा ताफा==
=== सध्याचा ताफा ===
[[File:SMARTWINGS CZECH AIRLINES AIRBUS A220-300 OK-FYC (54531385434).jpg|thumb|right|स्मार्टविंग्जद्वारे संचलित [[एरबस ए२२०-३००]]]]
जून २०२५च्या सुमारास चेक एरलाइन्सची विमाने:&lt;ref name=&quot;csa.cz&quot;&gt;{{cite web |title=विमान ताफा |url=https://www.csa.cz/gb-en/fleet/ |website=Czech Airlines |access-date=१९ जून २०२४}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=ताफा |url=https://www.smartwings.com/en/fleet/|website=Smartwings}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;border-collapse:collapse;text-align:center;margin:auto;&quot;
|- 
! विमान
! सेवेत
! मागण्या
! प्रवासी क्षमता&lt;ref name=&quot;csa.cz&quot;/&gt;
! नोंदी
|-
| [[एरबस ए२२०|एरबस ए२२०-३००]]
| ४
| —
| १४९
| rowspan=&quot;2&quot; | [[स्मार्टविंग्ज]]द्वारे संचलित.&lt;ref&gt;[https://www.ch-aviation.com/news/145276-czechias-smartwings-to-take-first-a220-in-mid-4q24 झेक प्रजासत्ताकची स्मार्टविंग्ज २०२४ च्या चौथ्या तिमाहीत पहिले ए२२० विमान घेणार] ३ ऑक्टोबर २०२४&lt;/ref&gt;
|-
| [[एरबस ए३२०-२००]]
| २
| —
| १८०
|-
! एकूण
! ६
! —
! colspan=&quot;2&quot; |
|}

चेक एरलाइन्सच्या नावाखालील एरबस विमानांचा संपूर्ण ताफा स्मार्टविंग्ज या चेक एरलाइन्सच्या मालक कंपनीद्वारे चालवला जातो, जी आहे.&lt;ref&gt;[https://www.ch-aviation.com/news/145276-czechias-smartwings-to-take-first-a220-in-mid-4q24 ch-aviation.com - झेक प्रजासत्ताकची स्मार्टविंग्ज २०२४ च्या चौथ्या तिमाहीत पहिले ए२२० विमान घेणार] ३ ऑक्टोबर २०२४&lt;/ref&gt;

=== निवृत्त विमाने ===
झेक किंवा चेकोस्लोव्हाक एरलाइन्सने पूर्वी खालील प्रकारची विमाने चालवली आहेत:&lt;ref&gt;{{Cite news |url= https://magazin.aktualne.cz/ceskym-aeroliniim-bylo-90-let-tak-vypadala-histori/r~i:gallery:32128/r~i:photo:587278/|title=छायाचित्रे: हवेत ९० वर्षे. चेक एरलाइन्सचा इतिहास |date=२८ डिसेंबर २०१३ |work=Aktuálně.cz}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=चेक एरलाइन्स संग्रह |url=https://worldtravellib.com/airlines/csa/ |access-date=२०२३-०२-०३}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.planes.cz/cs/article/100026|title=चेक एरलाइन्सचा विमान ताफा|publisher=planes.cz|date=२०१६-११-१२}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;border-collapse:collapse;text-align:center;margin:auto;&quot;
|+
! विमान
! एकूण
! दाखल
! निवृत्त
! नोंदी
|-
| [[एरो ए.१०]]
| ५
| १९२३
| १९२४
|
|-
| [[एरो ए.१४]]
| ३
| १९२३
| १९२७
|
|-
| [[एरबस ए३१०-३००]]
| ४
| १९९१
| २०१०
|
|-
| [[एरबस ए३१९-१००]]
| ९
| २००७
| २०२२
|
|-
| [[एरबस ए३२०-२००]]
| ९
| २००५
| २०१५
|
|-
| [[एरबस ए३२१-२००]]
| ३
| २००५
| २०१८
|
|-
| [[एरबस ए३३०-३००]]
| १
| २०१३
| २०२०
| [[कोरियन एर]]कडून भाडेतत्त्वावर.
|-
| [[एटीआर ४२-३००]]
| ५
| १९९४
| २०११
|
|-
| [[एटीआर ४२-४००]]
| २
| १९९६
| २००५
|
|-
| [[एटीआर ४२-५००]]
| ७
| २००४
| २०१८
|
|-
| [[एटीआर ७२-२००]]
| ५
| १९९२
| २०१५
|
|-
| [[एटीआर ७२-५००]]
| ७
| २०१२
| २०२१
|
|-
| [[बोईंग ७३७-४००]]
| १५
| १९९५
| २०१६
|
|-
| [[बोईंग ७३७-५००]]
| १५
| १९९२
| २००८
|
|-
| [[बोईंग ७३७-८००]]
| १
| २०१८
| २०२०
| स्मार्टविंग्जकडून भाडेतत्त्वावर.
|-
| [[ब्रिस्टल ब्रिटानिया]]
| २
| १९६२
| १९६९
| [[कुबाना दि आव्हिएसियों]]कडून भाड्याने.
|-
| [[डग्लस डीसी-३]]
| ७
| १९४६
| १९५६
|
|-
| [[डी हॅविलँड डीएच.५०]]
| ८
| १९२५
| १९३०
|
|-
| [[फोक्कर एफ.१८]]
| ६
| १९३६
| १९३९
|
|-
| [[फोर्ड ट्रायमोटर]]
| १
| १९२९
| १९३०
|
|-
| [[इलयुशिन इल-१२]]
| १०
| १९४९
| १९५९
|
|-
| [[इलयुशिन इल-१४]]
| ३२
| १९५७
| १९७७
|
|-
| [[इलयुशिन इल-१८]]
| १८
| १९६०
| १९९०
|
|-
| [[इलयुशिन इल-६२]]
| ९
| १९६९
| १९९५
|
|-
| [[इलयुशिन आयएल-६२एम]]
| ६
| १९६९
| १९९५
|
|-
| [[युंकर्स जेयू ३५२]]
| १
| अज्ञात
| अज्ञात
|
|-
| [[जंकर्स जेयू ५२]]
| ५
| १९४६
| १९४८
|
|-
| [[लेट एल-२०० मोरावा]]
| २०
| १९५८
| १९६९
|
|-
| [[लेट एल-४१० टर्बोलेट]]
| rowspan=&quot;2&quot;| १२
| rowspan=&quot;2&quot;| १९७६
| rowspan=&quot;2&quot;| १९८१
| rowspan=&quot;2&quot;|
|-
| [[लेट एल-४१०एम टर्बोलेट]]
|-
| [[लिसुनोव्ह ली-२]]
| ८
| १९४९
| १९५७
|
|-
| [[साब ३४०बी]]
| २
| २००८
| २०१०
| सेंट्रल कनेक्ट एअरलाईन्सद्वारे संचलित.
|-
| [[सारो क्लाउड]]
| १
| १९३५
| १९३८
|
|-
| [[सावोईया-मार्शेट्टी एस.७३]]
| ६
| १९३७
| १९४०
|
|-
| [[तुपोलेव्ह तू-१०४]]
| ६
| १९५७
| १९७३
|
|-
| [[तुपोलेव्ह तू-१२४]]
| ३
| १९६४
| १९७२
|
|-
| [[तुपोलेव्ह तू-१३४]]
| १४
| १९७१
| १९९७
|
|-
| [[तुपोलेव्ह तू-१५४]]
| ७
| १९८८
| १९९९
|
|-
| [[याकोवलेव्ह याक-४०]]
| ५
| १९७४
| १९९२
|
|}

==बाह्य दुवे==
{{commons|Czech Airlines|चेक एरलाइन्स}}
*[http://czechairlines.com/ अधिकृत संकेतस्थळ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120510032205/http://www.czechairlines.com/ |date=2012-05-10 }}

{{स्कायटीम}}

[[वर्ग:चेक प्रजासत्ताकमधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:स्कायटीम]]
[[वर्ग:इ.स. १९२३ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>smv7oxa818xrsyi6j7pejt9j3ecusz6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678843</id>
      <parentid>2678842</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T15:42:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT II</username>
        <id>140753</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>शुद्धलेखन — अंक व शब्दामधील जागा काढली ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#अंक व शब्दामधील जागा|अधिक माहिती]])</comment>
      <origin>2678843</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10079" sha1="k7qtzbzyyae6lp9mo5gbjlqneojxha7" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट विमान सेवा
| नाव              = चेक एरलाइन्स
| चित्र             = Czech Airlines Logo.svg
| चित्र_आकारमान     = 
| IATA           = OK
| ICAO           = CSA
| callsign       = CSA-LINES
| स्थापना            = ६ ऑक्टोबर १९२३
| बंद               = 
| विमानतळ         = [[व्हाक्लाव हावेल विमानतळ प्राग]]
| मुख्य_शहरे         = [[कार्लोव्ही व्हारी]], [[ओस्त्राव्हा]]
| फ्रिकवंट_फ्लायर     = ''ओके प्लस''
| एलायंस           = [[स्कायटीम]]
| उपकंपन्या          = 
| विमान संख्या     = २३
| मुख्य कंपनी      = 
| ब्रीदवाक्य         = 
| मुख्यालय         = [[प्राग]]
| मुख्य व्यक्ती      =
| संकेतस्थळ        = http://czechairlines.com/
}}
[[चित्र:Csa_b737-400_ok-dgm_arp.jpg|250 px|इवलेसे|[[लंडन हीथ्रो विमानतळ]]ावरून उड्डाण करणारे चेक एरलाइन्सचे [[बोईंग ७३७]] विमान]]
'''सी.एस.ए. चेक एरलाइन्स''' ({{lang-cs|ČSA České aerolinie}}) ही [[चेक प्रजासत्ताक]] देशाची राष्ट्रीय [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे. [[प्राग]] महानगरामध्ये मुख्यालय व [[व्हाक्लाव हावेल विमानतळ प्राग|व्हाक्लाव हावेल विमानतळ]]ावर प्रमुख हब असणारी चेक एरलाइन्स सध्या ४८ देशांमधील ९२ शहरांमध्ये प्रवासी विमानसेवा पुरवते.

==विमानांचा ताफा==
=== सध्याचा ताफा ===
[[File:SMARTWINGS CZECH AIRLINES AIRBUS A220-300 OK-FYC (54531385434).jpg|thumb|right|स्मार्टविंग्जद्वारे संचलित [[एरबस ए२२०-३००]]]]
जून २०२५ च्या सुमारास चेक एरलाइन्सची विमाने:&lt;ref name=&quot;csa.cz&quot;&gt;{{cite web |title=विमान ताफा |url=https://www.csa.cz/gb-en/fleet/ |website=Czech Airlines |access-date=१९ जून २०२४}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=ताफा |url=https://www.smartwings.com/en/fleet/|website=Smartwings}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;border-collapse:collapse;text-align:center;margin:auto;&quot;
|- 
! विमान
! सेवेत
! मागण्या
! प्रवासी क्षमता&lt;ref name=&quot;csa.cz&quot;/&gt;
! नोंदी
|-
| [[एरबस ए२२०|एरबस ए२२०-३००]]
| ४
| —
| १४९
| rowspan=&quot;2&quot; | [[स्मार्टविंग्ज]]द्वारे संचलित.&lt;ref&gt;[https://www.ch-aviation.com/news/145276-czechias-smartwings-to-take-first-a220-in-mid-4q24 झेक प्रजासत्ताकची स्मार्टविंग्ज २०२४ च्या चौथ्या तिमाहीत पहिले ए२२० विमान घेणार] ३ ऑक्टोबर २०२४&lt;/ref&gt;
|-
| [[एरबस ए३२०-२००]]
| २
| —
| १८०
|-
! एकूण
! ६
! —
! colspan=&quot;2&quot; |
|}

चेक एरलाइन्सच्या नावाखालील एरबस विमानांचा संपूर्ण ताफा स्मार्टविंग्ज या चेक एरलाइन्सच्या मालक कंपनीद्वारे चालवला जातो, जी आहे.&lt;ref&gt;[https://www.ch-aviation.com/news/145276-czechias-smartwings-to-take-first-a220-in-mid-4q24 ch-aviation.com - झेक प्रजासत्ताकची स्मार्टविंग्ज २०२४ च्या चौथ्या तिमाहीत पहिले ए२२० विमान घेणार] ३ ऑक्टोबर २०२४&lt;/ref&gt;

=== निवृत्त विमाने ===
झेक किंवा चेकोस्लोव्हाक एरलाइन्सने पूर्वी खालील प्रकारची विमाने चालवली आहेत:&lt;ref&gt;{{Cite news |url= https://magazin.aktualne.cz/ceskym-aeroliniim-bylo-90-let-tak-vypadala-histori/r~i:gallery:32128/r~i:photo:587278/|title=छायाचित्रे: हवेत ९० वर्षे. चेक एरलाइन्सचा इतिहास |date=२८ डिसेंबर २०१३ |work=Aktuálně.cz}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=चेक एरलाइन्स संग्रह |url=https://worldtravellib.com/airlines/csa/ |access-date=२०२३-०२-०३}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.planes.cz/cs/article/100026|title=चेक एरलाइन्सचा विमान ताफा|publisher=planes.cz|date=२०१६-११-१२}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;border-collapse:collapse;text-align:center;margin:auto;&quot;
|+
! विमान
! एकूण
! दाखल
! निवृत्त
! नोंदी
|-
| [[एरो ए.१०]]
| ५
| १९२३
| १९२४
|
|-
| [[एरो ए.१४]]
| ३
| १९२३
| १९२७
|
|-
| [[एरबस ए३१०-३००]]
| ४
| १९९१
| २०१०
|
|-
| [[एरबस ए३१९-१००]]
| ९
| २००७
| २०२२
|
|-
| [[एरबस ए३२०-२००]]
| ९
| २००५
| २०१५
|
|-
| [[एरबस ए३२१-२००]]
| ३
| २००५
| २०१८
|
|-
| [[एरबस ए३३०-३००]]
| १
| २०१३
| २०२०
| [[कोरियन एर]]कडून भाडेतत्त्वावर.
|-
| [[एटीआर ४२-३००]]
| ५
| १९९४
| २०११
|
|-
| [[एटीआर ४२-४००]]
| २
| १९९६
| २००५
|
|-
| [[एटीआर ४२-५००]]
| ७
| २००४
| २०१८
|
|-
| [[एटीआर ७२-२००]]
| ५
| १९९२
| २०१५
|
|-
| [[एटीआर ७२-५००]]
| ७
| २०१२
| २०२१
|
|-
| [[बोईंग ७३७-४००]]
| १५
| १९९५
| २०१६
|
|-
| [[बोईंग ७३७-५००]]
| १५
| १९९२
| २००८
|
|-
| [[बोईंग ७३७-८००]]
| १
| २०१८
| २०२०
| स्मार्टविंग्जकडून भाडेतत्त्वावर.
|-
| [[ब्रिस्टल ब्रिटानिया]]
| २
| १९६२
| १९६९
| [[कुबाना दि आव्हिएसियों]]कडून भाड्याने.
|-
| [[डग्लस डीसी-३]]
| ७
| १९४६
| १९५६
|
|-
| [[डी हॅविलँड डीएच.५०]]
| ८
| १९२५
| १९३०
|
|-
| [[फोक्कर एफ.१८]]
| ६
| १९३६
| १९३९
|
|-
| [[फोर्ड ट्रायमोटर]]
| १
| १९२९
| १९३०
|
|-
| [[इलयुशिन इल-१२]]
| १०
| १९४९
| १९५९
|
|-
| [[इलयुशिन इल-१४]]
| ३२
| १९५७
| १९७७
|
|-
| [[इलयुशिन इल-१८]]
| १८
| १९६०
| १९९०
|
|-
| [[इलयुशिन इल-६२]]
| ९
| १९६९
| १९९५
|
|-
| [[इलयुशिन आयएल-६२एम]]
| ६
| १९६९
| १९९५
|
|-
| [[युंकर्स जेयू ३५२]]
| १
| अज्ञात
| अज्ञात
|
|-
| [[जंकर्स जेयू ५२]]
| ५
| १९४६
| १९४८
|
|-
| [[लेट एल-२०० मोरावा]]
| २०
| १९५८
| १९६९
|
|-
| [[लेट एल-४१० टर्बोलेट]]
| rowspan=&quot;2&quot;| १२
| rowspan=&quot;2&quot;| १९७६
| rowspan=&quot;2&quot;| १९८१
| rowspan=&quot;2&quot;|
|-
| [[लेट एल-४१०एम टर्बोलेट]]
|-
| [[लिसुनोव्ह ली-२]]
| ८
| १९४९
| १९५७
|
|-
| [[साब ३४०बी]]
| २
| २००८
| २०१०
| सेंट्रल कनेक्ट एअरलाईन्सद्वारे संचलित.
|-
| [[सारो क्लाउड]]
| १
| १९३५
| १९३८
|
|-
| [[सावोईया-मार्शेट्टी एस.७३]]
| ६
| १९३७
| १९४०
|
|-
| [[तुपोलेव्ह तू-१०४]]
| ६
| १९५७
| १९७३
|
|-
| [[तुपोलेव्ह तू-१२४]]
| ३
| १९६४
| १९७२
|
|-
| [[तुपोलेव्ह तू-१३४]]
| १४
| १९७१
| १९९७
|
|-
| [[तुपोलेव्ह तू-१५४]]
| ७
| १९८८
| १९९९
|
|-
| [[याकोवलेव्ह याक-४०]]
| ५
| १९७४
| १९९२
|
|}

==बाह्य दुवे==
{{commons|Czech Airlines|चेक एरलाइन्स}}
*[http://czechairlines.com/ अधिकृत संकेतस्थळ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120510032205/http://www.czechairlines.com/ |date=2012-05-10 }}

{{स्कायटीम}}

[[वर्ग:चेक प्रजासत्ताकमधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:स्कायटीम]]
[[वर्ग:इ.स. १९२३ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>k7qtzbzyyae6lp9mo5gbjlqneojxha7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678853</id>
      <parentid>2678843</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T15:51:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>माहिती</comment>
      <origin>2678853</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12079" sha1="c9u2gbtm19dm87a4kwsrjthdjd2xyop" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट विमान सेवा
| नाव              = चेक एरलाइन्स
| चित्र             = Czech Airlines Logo.svg
| चित्र_आकारमान     = 
| IATA           = OK
| ICAO           = CSA
| callsign       = CSA-LINES
| स्थापना            = ६ ऑक्टोबर १९२३
| बंद               = 
| विमानतळ         = [[व्हाक्लाव हावेल विमानतळ प्राग]]
| मुख्य_शहरे         = [[कार्लोव्ही व्हारी]], [[ओस्त्राव्हा]]
| फ्रिकवंट_फ्लायर     = ''ओके प्लस''
| एलायंस           = [[स्कायटीम]]
| उपकंपन्या          = 
| विमान संख्या     = २३
| मुख्य कंपनी      = 
| ब्रीदवाक्य         = 
| मुख्यालय         = [[प्राग]]
| मुख्य व्यक्ती      =
| संकेतस्थळ        = http://czechairlines.com/
}}
[[चित्र:Csa_b737-400_ok-dgm_arp.jpg|250 px|इवलेसे|[[लंडन हीथ्रो विमानतळ]]ावरून उड्डाण करणारे चेक एरलाइन्सचे [[बोईंग ७३७]] विमान]]
'''सी.एस.ए. चेक एरलाइन्स''' ({{lang-cs|ČSA České aerolinie}}) ही [[चेक प्रजासत्ताक]] देशाची राष्ट्रीय [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे. [[प्राग]] महानगरामध्ये मुख्यालय व [[व्हाक्लाव हावेल विमानतळ प्राग|व्हाक्लाव हावेल विमानतळ]]ावर प्रमुख हब असणारी चेक एरलाइन्स सध्या ४८ देशांमधील ९२ शहरांमध्ये प्रवासी विमानसेवा पुरवते.

चेक एरलाइन्सने २६ ऑक्टोबर २०२४ रोजी आपली स्वतःची विमान उड्डाणे बंद करुन [[स्मार्टविंग्ज]] कडे सोपवली आणि स्वतःचे रूपांतर एका [[होल्डिंग कंपनी]]मध्ये केले.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Sipinski |first=Dominik |date=२८ ऑगस्ट २०२४ |title=चेक एरलाइन्स २०२४ च्या चौथ्या तिमाहीत स्कायटीम सोडणार |url=https://www.ch-aviation.com/news/144236-csa-czech-airlines-to-leave-skyteam-in-early-4q24 |website=ch-aviation}}&lt;/ref&gt;

[[नेदरलँड्स]]ची [[केएलएम]] (१९१९), [[कोलंबिया]]ची [[आव्हियांका]] (१९१९), [[ऑस्ट्रेलिया]]ची [[क्वांटास]] (१९२०) आणि सोव्हिएत/[[रशिया]]ची [[एरोफ्लोत]] (१९२३) यांच्यानंतर चेक एरलाइन्स ही जगातील [[स्थापना तारखेनुसार विमान कंपन्यांची यादी|पाचवी सर्वात जुनी]] विमान कंपनी आहे. फक्त जेट विमानाद्वारे नियमित विमान सेवा ([[प्राग]] ते [[मॉस्को]]) सुरू करणारी ही जगातील पहिली विमान कंपनी होती.&lt;ref name=&quot;Zeman70&quot; /&gt; ही कंपनी [[स्कायटीम]] युतीची सदस्य होती. [[वात्स्लाफ हावेल विमानतळ प्राग]] हे या कंपनीचे मुख्य केंद्र आहे.

==विमानांचा ताफा==
=== सध्याचा ताफा ===
[[File:SMARTWINGS CZECH AIRLINES AIRBUS A220-300 OK-FYC (54531385434).jpg|thumb|right|स्मार्टविंग्जद्वारे संचलित [[एरबस ए२२०-३००]]]]
जून २०२५ च्या सुमारास चेक एरलाइन्सची विमाने:&lt;ref name=&quot;csa.cz&quot;&gt;{{cite web |title=विमान ताफा |url=https://www.csa.cz/gb-en/fleet/ |website=Czech Airlines |access-date=१९ जून २०२४}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=ताफा |url=https://www.smartwings.com/en/fleet/|website=Smartwings}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;border-collapse:collapse;text-align:center;margin:auto;&quot;
|- 
! विमान
! सेवेत
! मागण्या
! प्रवासी क्षमता&lt;ref name=&quot;csa.cz&quot;/&gt;
! नोंदी
|-
| [[एरबस ए२२०|एरबस ए२२०-३००]]
| ४
| —
| १४९
| rowspan=&quot;2&quot; | [[स्मार्टविंग्ज]]द्वारे संचलित.&lt;ref&gt;[https://www.ch-aviation.com/news/145276-czechias-smartwings-to-take-first-a220-in-mid-4q24 झेक प्रजासत्ताकची स्मार्टविंग्ज २०२४ च्या चौथ्या तिमाहीत पहिले ए२२० विमान घेणार] ३ ऑक्टोबर २०२४&lt;/ref&gt;
|-
| [[एरबस ए३२०-२००]]
| २
| —
| १८०
|-
! एकूण
! ६
! —
! colspan=&quot;2&quot; |
|}

चेक एरलाइन्सच्या नावाखालील एरबस विमानांचा संपूर्ण ताफा स्मार्टविंग्ज या चेक एरलाइन्सच्या मालक कंपनीद्वारे चालवला जातो, जी आहे.&lt;ref&gt;[https://www.ch-aviation.com/news/145276-czechias-smartwings-to-take-first-a220-in-mid-4q24 ch-aviation.com - झेक प्रजासत्ताकची स्मार्टविंग्ज २०२४ च्या चौथ्या तिमाहीत पहिले ए२२० विमान घेणार] ३ ऑक्टोबर २०२४&lt;/ref&gt;

=== निवृत्त विमाने ===
झेक किंवा चेकोस्लोव्हाक एरलाइन्सने पूर्वी खालील प्रकारची विमाने चालवली आहेत:&lt;ref&gt;{{Cite news |url= https://magazin.aktualne.cz/ceskym-aeroliniim-bylo-90-let-tak-vypadala-histori/r~i:gallery:32128/r~i:photo:587278/|title=छायाचित्रे: हवेत ९० वर्षे. चेक एरलाइन्सचा इतिहास |date=२८ डिसेंबर २०१३ |work=Aktuálně.cz}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=चेक एरलाइन्स संग्रह |url=https://worldtravellib.com/airlines/csa/ |access-date=२०२३-०२-०३}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.planes.cz/cs/article/100026|title=चेक एरलाइन्सचा विमान ताफा|publisher=planes.cz|date=२०१६-११-१२}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;border-collapse:collapse;text-align:center;margin:auto;&quot;
|+
! विमान
! एकूण
! दाखल
! निवृत्त
! नोंदी
|-
| [[एरो ए.१०]]
| ५
| १९२३
| १९२४
|
|-
| [[एरो ए.१४]]
| ३
| १९२३
| १९२७
|
|-
| [[एरबस ए३१०-३००]]
| ४
| १९९१
| २०१०
|
|-
| [[एरबस ए३१९-१००]]
| ९
| २००७
| २०२२
|
|-
| [[एरबस ए३२०-२००]]
| ९
| २००५
| २०१५
|
|-
| [[एरबस ए३२१-२००]]
| ३
| २००५
| २०१८
|
|-
| [[एरबस ए३३०-३००]]
| १
| २०१३
| २०२०
| [[कोरियन एर]]कडून भाडेतत्त्वावर.
|-
| [[एटीआर ४२-३००]]
| ५
| १९९४
| २०११
|
|-
| [[एटीआर ४२-४००]]
| २
| १९९६
| २००५
|
|-
| [[एटीआर ४२-५००]]
| ७
| २००४
| २०१८
|
|-
| [[एटीआर ७२-२००]]
| ५
| १९९२
| २०१५
|
|-
| [[एटीआर ७२-५००]]
| ७
| २०१२
| २०२१
|
|-
| [[बोईंग ७३७-४००]]
| १५
| १९९५
| २०१६
|
|-
| [[बोईंग ७३७-५००]]
| १५
| १९९२
| २००८
|
|-
| [[बोईंग ७३७-८००]]
| १
| २०१८
| २०२०
| स्मार्टविंग्जकडून भाडेतत्त्वावर.
|-
| [[ब्रिस्टल ब्रिटानिया]]
| २
| १९६२
| १९६९
| [[कुबाना दि आव्हिएसियों]]कडून भाड्याने.
|-
| [[डग्लस डीसी-३]]
| ७
| १९४६
| १९५६
|
|-
| [[डी हॅविलँड डीएच.५०]]
| ८
| १९२५
| १९३०
|
|-
| [[फोक्कर एफ.१८]]
| ६
| १९३६
| १९३९
|
|-
| [[फोर्ड ट्रायमोटर]]
| १
| १९२९
| १९३०
|
|-
| [[इलयुशिन इल-१२]]
| १०
| १९४९
| १९५९
|
|-
| [[इलयुशिन इल-१४]]
| ३२
| १९५७
| १९७७
|
|-
| [[इलयुशिन इल-१८]]
| १८
| १९६०
| १९९०
|
|-
| [[इलयुशिन इल-६२]]
| ९
| १९६९
| १९९५
|
|-
| [[इलयुशिन आयएल-६२एम]]
| ६
| १९६९
| १९९५
|
|-
| [[युंकर्स जेयू ३५२]]
| १
| अज्ञात
| अज्ञात
|
|-
| [[जंकर्स जेयू ५२]]
| ५
| १९४६
| १९४८
|
|-
| [[लेट एल-२०० मोरावा]]
| २०
| १९५८
| १९६९
|
|-
| [[लेट एल-४१० टर्बोलेट]]
| rowspan=&quot;2&quot;| १२
| rowspan=&quot;2&quot;| १९७६
| rowspan=&quot;2&quot;| १९८१
| rowspan=&quot;2&quot;|
|-
| [[लेट एल-४१०एम टर्बोलेट]]
|-
| [[लिसुनोव्ह ली-२]]
| ८
| १९४९
| १९५७
|
|-
| [[साब ३४०बी]]
| २
| २००८
| २०१०
| सेंट्रल कनेक्ट एअरलाईन्सद्वारे संचलित.
|-
| [[सारो क्लाउड]]
| १
| १९३५
| १९३८
|
|-
| [[सावोईया-मार्शेट्टी एस.७३]]
| ६
| १९३७
| १९४०
|
|-
| [[तुपोलेव्ह तू-१०४]]
| ६
| १९५७
| १९७३
|
|-
| [[तुपोलेव्ह तू-१२४]]
| ३
| १९६४
| १९७२
|
|-
| [[तुपोलेव्ह तू-१३४]]
| १४
| १९७१
| १९९७
|
|-
| [[तुपोलेव्ह तू-१५४]]
| ७
| १९८८
| १९९९
|
|-
| [[याकोवलेव्ह याक-४०]]
| ५
| १९७४
| १९९२
|
|}

==बाह्य दुवे==
{{commons|Czech Airlines|चेक एरलाइन्स}}
*[http://czechairlines.com/ अधिकृत संकेतस्थळ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120510032205/http://www.czechairlines.com/ |date=2012-05-10 }}

{{स्कायटीम}}

[[वर्ग:चेक प्रजासत्ताकमधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:स्कायटीम]]
[[वर्ग:इ.स. १९२३ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>c9u2gbtm19dm87a4kwsrjthdjd2xyop</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678854</id>
      <parentid>2678853</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T15:51:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT II</username>
        <id>140753</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>शुद्धलेखन — योग्य उकार ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#योग्य उकार|अधिक माहिती]])</comment>
      <origin>2678854</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12079" sha1="pn31mdndz0ji2xc378o44v72cbvihm9" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट विमान सेवा
| नाव              = चेक एरलाइन्स
| चित्र             = Czech Airlines Logo.svg
| चित्र_आकारमान     = 
| IATA           = OK
| ICAO           = CSA
| callsign       = CSA-LINES
| स्थापना            = ६ ऑक्टोबर १९२३
| बंद               = 
| विमानतळ         = [[व्हाक्लाव हावेल विमानतळ प्राग]]
| मुख्य_शहरे         = [[कार्लोव्ही व्हारी]], [[ओस्त्राव्हा]]
| फ्रिकवंट_फ्लायर     = ''ओके प्लस''
| एलायंस           = [[स्कायटीम]]
| उपकंपन्या          = 
| विमान संख्या     = २३
| मुख्य कंपनी      = 
| ब्रीदवाक्य         = 
| मुख्यालय         = [[प्राग]]
| मुख्य व्यक्ती      =
| संकेतस्थळ        = http://czechairlines.com/
}}
[[चित्र:Csa_b737-400_ok-dgm_arp.jpg|250 px|इवलेसे|[[लंडन हीथ्रो विमानतळ]]ावरून उड्डाण करणारे चेक एरलाइन्सचे [[बोईंग ७३७]] विमान]]
'''सी.एस.ए. चेक एरलाइन्स''' ({{lang-cs|ČSA České aerolinie}}) ही [[चेक प्रजासत्ताक]] देशाची राष्ट्रीय [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे. [[प्राग]] महानगरामध्ये मुख्यालय व [[व्हाक्लाव हावेल विमानतळ प्राग|व्हाक्लाव हावेल विमानतळ]]ावर प्रमुख हब असणारी चेक एरलाइन्स सध्या ४८ देशांमधील ९२ शहरांमध्ये प्रवासी विमानसेवा पुरवते.

चेक एरलाइन्सने २६ ऑक्टोबर २०२४ रोजी आपली स्वतःची विमान उड्डाणे बंद करून [[स्मार्टविंग्ज]] कडे सोपवली आणि स्वतःचे रूपांतर एका [[होल्डिंग कंपनी]]मध्ये केले.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Sipinski |first=Dominik |date=२८ ऑगस्ट २०२४ |title=चेक एरलाइन्स २०२४ च्या चौथ्या तिमाहीत स्कायटीम सोडणार |url=https://www.ch-aviation.com/news/144236-csa-czech-airlines-to-leave-skyteam-in-early-4q24 |website=ch-aviation}}&lt;/ref&gt;

[[नेदरलँड्स]]ची [[केएलएम]] (१९१९), [[कोलंबिया]]ची [[आव्हियांका]] (१९१९), [[ऑस्ट्रेलिया]]ची [[क्वांटास]] (१९२०) आणि सोव्हिएत/[[रशिया]]ची [[एरोफ्लोत]] (१९२३) यांच्यानंतर चेक एरलाइन्स ही जगातील [[स्थापना तारखेनुसार विमान कंपन्यांची यादी|पाचवी सर्वात जुनी]] विमान कंपनी आहे. फक्त जेट विमानाद्वारे नियमित विमान सेवा ([[प्राग]] ते [[मॉस्को]]) सुरू करणारी ही जगातील पहिली विमान कंपनी होती.&lt;ref name=&quot;Zeman70&quot; /&gt; ही कंपनी [[स्कायटीम]] युतीची सदस्य होती. [[वात्स्लाफ हावेल विमानतळ प्राग]] हे या कंपनीचे मुख्य केंद्र आहे.

==विमानांचा ताफा==
=== सध्याचा ताफा ===
[[File:SMARTWINGS CZECH AIRLINES AIRBUS A220-300 OK-FYC (54531385434).jpg|thumb|right|स्मार्टविंग्जद्वारे संचलित [[एरबस ए२२०-३००]]]]
जून २०२५ च्या सुमारास चेक एरलाइन्सची विमाने:&lt;ref name=&quot;csa.cz&quot;&gt;{{cite web |title=विमान ताफा |url=https://www.csa.cz/gb-en/fleet/ |website=Czech Airlines |access-date=१९ जून २०२४}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=ताफा |url=https://www.smartwings.com/en/fleet/|website=Smartwings}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;border-collapse:collapse;text-align:center;margin:auto;&quot;
|- 
! विमान
! सेवेत
! मागण्या
! प्रवासी क्षमता&lt;ref name=&quot;csa.cz&quot;/&gt;
! नोंदी
|-
| [[एरबस ए२२०|एरबस ए२२०-३००]]
| ४
| —
| १४९
| rowspan=&quot;2&quot; | [[स्मार्टविंग्ज]]द्वारे संचलित.&lt;ref&gt;[https://www.ch-aviation.com/news/145276-czechias-smartwings-to-take-first-a220-in-mid-4q24 झेक प्रजासत्ताकची स्मार्टविंग्ज २०२४ च्या चौथ्या तिमाहीत पहिले ए२२० विमान घेणार] ३ ऑक्टोबर २०२४&lt;/ref&gt;
|-
| [[एरबस ए३२०-२००]]
| २
| —
| १८०
|-
! एकूण
! ६
! —
! colspan=&quot;2&quot; |
|}

चेक एरलाइन्सच्या नावाखालील एरबस विमानांचा संपूर्ण ताफा स्मार्टविंग्ज या चेक एरलाइन्सच्या मालक कंपनीद्वारे चालवला जातो, जी आहे.&lt;ref&gt;[https://www.ch-aviation.com/news/145276-czechias-smartwings-to-take-first-a220-in-mid-4q24 ch-aviation.com - झेक प्रजासत्ताकची स्मार्टविंग्ज २०२४ च्या चौथ्या तिमाहीत पहिले ए२२० विमान घेणार] ३ ऑक्टोबर २०२४&lt;/ref&gt;

=== निवृत्त विमाने ===
झेक किंवा चेकोस्लोव्हाक एरलाइन्सने पूर्वी खालील प्रकारची विमाने चालवली आहेत:&lt;ref&gt;{{Cite news |url= https://magazin.aktualne.cz/ceskym-aeroliniim-bylo-90-let-tak-vypadala-histori/r~i:gallery:32128/r~i:photo:587278/|title=छायाचित्रे: हवेत ९० वर्षे. चेक एरलाइन्सचा इतिहास |date=२८ डिसेंबर २०१३ |work=Aktuálně.cz}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=चेक एरलाइन्स संग्रह |url=https://worldtravellib.com/airlines/csa/ |access-date=२०२३-०२-०३}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.planes.cz/cs/article/100026|title=चेक एरलाइन्सचा विमान ताफा|publisher=planes.cz|date=२०१६-११-१२}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;border-collapse:collapse;text-align:center;margin:auto;&quot;
|+
! विमान
! एकूण
! दाखल
! निवृत्त
! नोंदी
|-
| [[एरो ए.१०]]
| ५
| १९२३
| १९२४
|
|-
| [[एरो ए.१४]]
| ३
| १९२३
| १९२७
|
|-
| [[एरबस ए३१०-३००]]
| ४
| १९९१
| २०१०
|
|-
| [[एरबस ए३१९-१००]]
| ९
| २००७
| २०२२
|
|-
| [[एरबस ए३२०-२००]]
| ९
| २००५
| २०१५
|
|-
| [[एरबस ए३२१-२००]]
| ३
| २००५
| २०१८
|
|-
| [[एरबस ए३३०-३००]]
| १
| २०१३
| २०२०
| [[कोरियन एर]]कडून भाडेतत्त्वावर.
|-
| [[एटीआर ४२-३००]]
| ५
| १९९४
| २०११
|
|-
| [[एटीआर ४२-४००]]
| २
| १९९६
| २००५
|
|-
| [[एटीआर ४२-५००]]
| ७
| २००४
| २०१८
|
|-
| [[एटीआर ७२-२००]]
| ५
| १९९२
| २०१५
|
|-
| [[एटीआर ७२-५००]]
| ७
| २०१२
| २०२१
|
|-
| [[बोईंग ७३७-४००]]
| १५
| १९९५
| २०१६
|
|-
| [[बोईंग ७३७-५००]]
| १५
| १९९२
| २००८
|
|-
| [[बोईंग ७३७-८००]]
| १
| २०१८
| २०२०
| स्मार्टविंग्जकडून भाडेतत्त्वावर.
|-
| [[ब्रिस्टल ब्रिटानिया]]
| २
| १९६२
| १९६९
| [[कुबाना दि आव्हिएसियों]]कडून भाड्याने.
|-
| [[डग्लस डीसी-३]]
| ७
| १९४६
| १९५६
|
|-
| [[डी हॅविलँड डीएच.५०]]
| ८
| १९२५
| १९३०
|
|-
| [[फोक्कर एफ.१८]]
| ६
| १९३६
| १९३९
|
|-
| [[फोर्ड ट्रायमोटर]]
| १
| १९२९
| १९३०
|
|-
| [[इलयुशिन इल-१२]]
| १०
| १९४९
| १९५९
|
|-
| [[इलयुशिन इल-१४]]
| ३२
| १९५७
| १९७७
|
|-
| [[इलयुशिन इल-१८]]
| १८
| १९६०
| १९९०
|
|-
| [[इलयुशिन इल-६२]]
| ९
| १९६९
| १९९५
|
|-
| [[इलयुशिन आयएल-६२एम]]
| ६
| १९६९
| १९९५
|
|-
| [[युंकर्स जेयू ३५२]]
| १
| अज्ञात
| अज्ञात
|
|-
| [[जंकर्स जेयू ५२]]
| ५
| १९४६
| १९४८
|
|-
| [[लेट एल-२०० मोरावा]]
| २०
| १९५८
| १९६९
|
|-
| [[लेट एल-४१० टर्बोलेट]]
| rowspan=&quot;2&quot;| १२
| rowspan=&quot;2&quot;| १९७६
| rowspan=&quot;2&quot;| १९८१
| rowspan=&quot;2&quot;|
|-
| [[लेट एल-४१०एम टर्बोलेट]]
|-
| [[लिसुनोव्ह ली-२]]
| ८
| १९४९
| १९५७
|
|-
| [[साब ३४०बी]]
| २
| २००८
| २०१०
| सेंट्रल कनेक्ट एअरलाईन्सद्वारे संचलित.
|-
| [[सारो क्लाउड]]
| १
| १९३५
| १९३८
|
|-
| [[सावोईया-मार्शेट्टी एस.७३]]
| ६
| १९३७
| १९४०
|
|-
| [[तुपोलेव्ह तू-१०४]]
| ६
| १९५७
| १९७३
|
|-
| [[तुपोलेव्ह तू-१२४]]
| ३
| १९६४
| १९७२
|
|-
| [[तुपोलेव्ह तू-१३४]]
| १४
| १९७१
| १९९७
|
|-
| [[तुपोलेव्ह तू-१५४]]
| ७
| १९८८
| १९९९
|
|-
| [[याकोवलेव्ह याक-४०]]
| ५
| १९७४
| १९९२
|
|}

==बाह्य दुवे==
{{commons|Czech Airlines|चेक एरलाइन्स}}
*[http://czechairlines.com/ अधिकृत संकेतस्थळ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120510032205/http://www.czechairlines.com/ |date=2012-05-10 }}

{{स्कायटीम}}

[[वर्ग:चेक प्रजासत्ताकमधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:स्कायटीम]]
[[वर्ग:इ.स. १९२३ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>pn31mdndz0ji2xc378o44v72cbvihm9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>गुरू तेग बहादुर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>58541</id>
    <revision>
      <id>2678824</id>
      <parentid>2678385</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T14:48:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22395-79</username>
        <id>182055</id>
      </contributor>
      <origin>2678824</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24867" sha1="f016zogqebjnkv6derulv65dwx2pzbh" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''गुरू तेग बहादूर''' ([[पंजाबी भाषा|पंजाबी]]: ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ; &lt;small&gt;([[गुरुमुखी]])&lt;/small&gt;; १ एप्रिल १६२१ – ११ नोव्हेंबर १६७५)&lt;ref&gt;{{cite book|title=Textual Sources for the Study of Sikhism|year=1984|publisher=Manchester University Press|pages=32–33|url=https://books.google.com/books?id=Mj28AAAAIAAJ|author=W. H. McLeod|access-date=14 November 2013|isbn=9780719010637|archive-date=18 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200218101303/https://books.google.com/books?id=Mj28AAAAIAAJ|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=The Ninth Master Guru Tegh Bahadur (1621–1675)|url=http://www.sikhs.org/guru9.htm|website=sikhs.org|access-date=23 November 2014|archive-date=7 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190107050930/http://www.sikhs.org/guru9.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt; हे [[शीख धर्म|शीख धर्माचे]] संस्थापक असलेल्या दहा [[:वर्ग:शीख गुरू|शीख गुरूंपैकी]] नववे गुरू होते. त्यांनी १६६५ पासून १६७५ मध्ये त्यांचे [[शिरच्छेद]] होईपर्यंत शिखांचे नेतृत्व केले. त्यांचा जन्म १६२१ मध्ये भारतातील [[पंजाब]]मधील [[अमृतसर]] येथे झाला. ते सहावे शीख गुरू [[गुरू हरगोबिंद]] साहिब यांचे सर्वात धाकटे पुत्र होते. एक तत्वनिष्ठ आणि निर्भय योद्धा मानले जाणारे गुरू तेग बहादूर हे एक विद्वान आध्यात्मिक अभ्यासू आणि कवी होते. त्यांनी रचलेली ११५ स्तोत्रे (hymns) [[गुरू ग्रंथ साहिब]]मध्ये समाविष्ट आहेत, जो शीख धर्माचा मुख्य धर्मग्रंथ आहे. त्यांनी १६६४ मध्ये आनंदपूर साहिबची स्थापना केली.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Mann|first=Gurinder Singh|title=The Making of Sikh Scripture|publisher=Oxford University Press|isbn=9780195130249|pages=9|chapter=Table 1. Towns Associated with the Sikh Gurus}}&lt;/ref&gt;

गुरू तेग बहादूर यांना सहावा [[मुघल साम्राज्य|मुघल]] सम्राट [[औरंगजेब]] याच्या आदेशानुसार भारतातील [[दिल्ली]] येथे फाशी देण्यात आली.&lt;ref name=&quot;cs2013&quot;&gt;{{cite book|last=Seiple|first=Chris|title=The Routledge handbook of religion and security|publisher=Routledge|year=2013|isbn=978-0-415-66744-9|location=New York|page=96}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;bbcgtb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/religion/religions/sikhism/people/teghbahadur.shtml|title=Religions – Sikhism: Guru Tegh Bahadur|publisher=[[BBC]]|access-date=20 October 2016|archive-date=14 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170414075330/http://www.bbc.co.uk/religion/religions/sikhism/people/teghbahadur.shtml|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;fenech4&quot;&gt;{{cite book|author1=Pashaura Singh|author2=Louis E. Fenech|title=The Oxford Handbook of Sikh Studies|url=https://books.google.com/books?id=8I0NAwAAQBAJ|year=2014|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-969930-8|pages=236–238|access-date=12 June 2017|archive-date=4 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190504190932/https://books.google.com/books?id=8I0NAwAAQBAJ|url-status=live}};&lt;br /&gt;{{cite journal | last=Fenech | first=Louis E. | title=Martyrdom and the Execution of Guru Arjan in Early Sikh Sources | journal=Journal of the American Oriental Society | publisher= American Oriental Society
 | volume=121 | issue=1 | year=2001 |doi=10.2307/606726 | pages=20–31| jstor=606726 }};&lt;br /&gt;{{cite journal | last=Fenech | first=Louis E. | title=Martyrdom and the Sikh Tradition | journal=Journal of the American Oriental Society | publisher=American Oriental Society | volume=117 | issue=4 | year=1997 | doi=10.2307/606445 | pages=623–642| jstor=606445 }};&lt;br /&gt;{{cite journal | last=McLeod | first=Hew | title=Sikhs and Muslims in the Punjab | journal=South Asia: Journal of South Asian Studies | publisher=Taylor &amp; Francis | volume=22 | issue=sup001 | year=1999 | issn=0085-6401 | doi=10.1080/00856408708723379 | pages=155–165}}&lt;/ref&gt; दिल्लीतील [[गुरुद्वारा शीशगंज साहिब]] आणि [[गुरुद्वारा रकाब गंज साहिब]] ही पवित्र ठिकाणे गुरू तेग बहादूर यांच्या फाशीच्या आणि अंत्यसंस्काराच्या ठिकाणांची स्मृती जपतात. त्यांचा हौतात्म्य दिन (शहीद दिवस) दरवर्षी २४ नोव्हेंबर रोजी भारतात साजरा केला जातो.&lt;ref name=&quot;singharakab&quot;&gt;{{cite book|author=H. S. Singha|title=The Encyclopedia of Sikhism (over 1000 Entries)|url=https://books.google.com/books?id=gqIbJz7vMn0C|year=2000|publisher=Hemkunt Press|isbn=978-81-7010-301-1|page=169|access-date=30 October 2016|archive-date=20 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200920113541/https://books.google.com/books?id=gqIbJz7vMn0C|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nesbitt122&quot;&gt;{{cite book|author=Eleanor Nesbitt|title=Sikhism: a Very Short Introduction|url=https://books.google.com/books?id=XebnCwAAQBAJ|year=2016|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-874557-0|pages=6, 122–123|access-date=9 March 2017|archive-date=9 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170309075522/https://books.google.com/books?id=XebnCwAAQBAJ|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

गुरू तेग बहादूर आणि औरंगजेब यांच्यातील संघर्षाची कारणे आणि त्यानंतर गुरूंच्या फाशीच्या कारणांबद्दल ऐतिहासिक स्रोतांमध्ये भिन्न मते आहेत. शीख नोंदीनुसार, गुरूंनी औरंगजेबाच्या असहिष्णू धोरणांविरुद्ध गैरमुस्लिमांच्या स्वातंत्र्य आणि अधिकारांचे रक्षण केले, तर मुघल नोंदीनुसार गुरू पंजाब प्रदेशात गैरमुस्लिमांकडून सक्तीने कर गोळा करत होते. याव्यतिरिक्त, गुरूंच्या कुटुंबातील काही सदस्यांनी, ज्यांचा गुरुपदावर दावा होता, त्यांनी औरंगजेबाला गुरूंच्या विरोधात भडकवले होते.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Torri |first=Michelguglielmo |url=https://www.google.co.in/books/edition/A_History_of_India/L9k5EQAAQBAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=guru+tegh+bahadur&amp;pg=PA351&amp;printsec=frontcover |title=A History of India Volume 1: From the First Human Settlements to the Mughal Empire |date=2025-02-25 |publisher=Boydell &amp; Brewer |isbn=978-1-83765-144-3 |pages=351 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Historical Dictionary of Sikhism|url=https://www.google.co.in/books/edition/Historical_Dictionary_of_Sikhism/xajcAwAAQBAJ?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=tegh+bahadur+execution&amp;pg=PA305&amp;printsec=frontcover|publisher=Bloomsbury Publishing PLC|date=2014-06-11|isbn=978-1-4422-3601-1|language=en|first=Louis E.|last=Fenech|first2=W. H.|last2=McLeod|pages=305|quote=According to Muslim sources he was taken as a brigand. Sikh sources, however, vigorously resist this claim.}}&lt;/ref&gt;
[[File: Guru Teg bahadur ji.jpg|thumb|गुरुद्वारा शीशगंज साहिबचे अंतर्गत दृश्य]]

== चरित्र ==
=== बालपण ===
गुरू तेग बहादूर यांचा जन्म १ एप्रिल १६२१ रोजी अमृतसर येथे 'त्याग मल' ({{lang|pa|ਤਿਆਗ ਮਲ}}) म्हणून झाला. ते सहावे गुरु, गुरू हरगोविंद यांचे सर्वात धाकटे पुत्र होते.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite book |last1=Bhatia |first1=H.S. |url=https://archive.org/details/encyclopaedichis0000unse_f4o8/page/26/mode/2up?view=theater&amp;q=%22April+1%22 |title=The Sikh Gurus and Sikhism |last2=Bakshi |first2=S.R. |publisher=Deep &amp; Deep Publications |year=2000 |isbn=8176291307 |pages=}}&lt;/ref&gt;{{Rp|page=27}} त्यांचे कुटुंब खत्रींच्या [[सोढी]] वंशातील होते. हरगोविंद यांना एक मुलगी, बीबी वीरो आणि पाच मुले होती: बाबा गुरदित्ता, सूरज मल, अनी राय, अटल राय आणि त्याग मल.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=McLeod |first=W. H. |url=https://books.google.com/books?id=vgixwfeCyDAC&amp;pg=PA88 |title=The A to Z of Sikhism |date=2009-07-24 |publisher=Scarecrow Press |isbn=978-0-8108-6344-6 |pages=88 |language=en}}&lt;/ref&gt; त्याग मल यांनी मुघलांविरुद्धच्या [[कर्तारपूरची लढाई|कर्तारपूरच्या लढाईत]] शौर्य दाखवल्यानंतर, गुरूंनी त्यांना 'तेग बहादूर' (तलवारीचा धनी/शूर तलवारबाज) हे नाव दिले.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{cite book |author1=William Owen Cole |url=https://books.google.com/books?id=zIC_MgJ5RMUC&amp;pg=PA34 |title=The Sikhs: Their Religious Beliefs and Practices |author2=Piara Singh Sambhi |publisher=Sussex Academic Press |year=1995 |isbn=978-1-898723-13-4 |pages=32–35 |access-date=23 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200528230214/https://books.google.com/books?id=zIC_MgJ5RMUC&amp;pg=PA34%2F |archive-date=28 May 2020 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; तेग बहादूर यांचे संगोपन शीख संस्कृतीत झाले आणि त्यांना [[धनुर्विद्या]] व [[घोडेस्वारी]]चे प्रशिक्षण देण्यात आले. त्यांना [[वेद]], [[उपनिषदे]] आणि [[पुराणे]] यांसारख्या प्राचीन अभिजात ग्रंथांचे शिक्षणही देण्यात आले.&lt;ref&gt;{{cite book |author=H.S. Singha |url=https://books.google.com/books?id=nRodBu9seiIC&amp;pg=PA21 |title=Sikh Studies |publisher=Hemkunt Press |year=2005 |isbn=978-81-7010-245-8 |pages=21–22 |access-date=28 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190504192024/https://books.google.com/books?id=nRodBu9seiIC&amp;pg=PA21 |archive-date=4 May 2019 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; ३ फेब्रुवारी १६३२ रोजी त्यांचा विवाह [[माता गुजरी|गुजरी]] यांच्याशी झाला. १६४० च्या दशकात, मृत्यू जवळ आला असताना, गुरू हरगोविंद आणि त्यांची पत्नी नानकी, तेग बहादूर आणि गुजरी यांच्यासह अमृतसर जिल्ह्यातील त्यांच्या पूर्वजांच्या [[बाबा बकाला|बकाला]] गावी राहायला गेले. हरगोविंद यांच्या मृत्यूनंतर, तेग बहादूर आपल्या पत्नी आणि आईसह बकाला येथेच राहू लागले.&lt;ref name=gandhi621&gt;{{cite book|last=Gandhi|first=Surjit|title=History of Sikh gurus retold|publisher=Atlantic Publishers|year=2007|isbn=978-81-269-0858-5|pages=621–22}}&lt;/ref&gt;

=== शिखांचे गुरू म्हणून नियुक्ती ===
मार्च १६६४ मध्ये, [[गुरू हरकिशन]] यांना [[देवी (रोग)|देवीची]] लागण झाली. त्यांच्या अनुयायांनी विचारले की त्यांच्यांच्यानंतर त्यांचे नेतृत्व कोण करेल, तेव्हा ते म्हणाले, &quot;''[[बाबा बकाला]]''&quot;, ज्याचा अर्थ असा होता की त्यांचा उत्तराधिकारी बकाला येथे मिळेल. मरणोन्मुख गुरूंच्या शब्दांतील अस्पष्टतेचा फायदा घेऊन अनेकांनी स्वतःला नवे गुरू म्हणवून घेत बकाला येथे ठाण मांडले. एवढे दावेदार पाहून शीख संभ्रमात पडले.&lt;ref name=mk1992/&gt;&lt;ref name=&quot;hss2000&quot;&gt;{{cite book|last=Singha|first=H.S.|title=The encyclopedia of Sikhism|publisher=Hemkunt Publishers|year=2000|isbn=978-81-7010-301-1|page=85}}&lt;/ref&gt;
[[File:Fresco depicting Bhai Makhan Shah Labana finding Guru Tegh Bahadur, with a young-lad and Mata Nanaki, from Gurdwara Baba Bakala (2).png|thumb|गुरद्वारा बाबा बकाला येथील एक भित्तिचित्र, ज्यात [[माखन शाह लबाणा|भाई माखन शाह लबाणा]] गुरू तेग बहादूर आणि [[माता नानकी]] यांना शोधताना दाखवले आहेत.]]
तेग बहादूर यांची नववे गुरू म्हणून निवड कशी झाली याबद्दल शीख परंपरेत एक आख्यायिका आहे. माखन शाह लबाणा नावाच्या एका श्रीमंत व्यापाऱ्याने काही काळापूर्वी एका जहाजाच्या अपघातातून बचावल्यानंतर शीख गुरूंना ५०० सोन्याची नाणी देण्याचा नवस केला होता आणि तो नवव्या गुरूच्या शोधात बकाला येथे आला. त्याने भेटलेल्या प्रत्येक दावेदाराला दोन सोन्याची नाणी अर्पण केली, कारण खरा गुरू आपण मनात धरलेली ५०० नाण्यांची नवसाची गोष्ट ओळखेल अशी त्याची श्रद्धा होती. त्याला भेटलेल्या प्रत्येक &quot;गुरूने&quot; दोन सोन्याची नाणी स्वीकारली आणि त्याला निरोप दिला. मग त्याला समजले की तेग बहादूर देखील बकाला येथे राहतात. माखन शाहने तेग बहादूर यांना नेहमीप्रमाणे दोन सोन्याची नाणी अर्पण केली. तेग बहादूर यांनी त्याला आशीर्वाद दिला आणि टिप्पणी केली की त्याची भेट वचन दिलेल्या पाचशेपेक्षा कमी आहे. माखन शाहने तातडीने फरक भरून काढला आणि गच्चीवर धावत गेला. तो घराच्या छतावरून ओरडू लागला, &quot;''गुरू लाधो रे, गुरू लाधो रे''&quot;, ज्याचा अर्थ &quot;मला गुरू सापडले, मला गुरू सापडले&quot; असा होतो.&lt;ref name=mk1992&gt;{{cite book|last=Kohli|first=Mohindar|title=Guru Tegh Bahadur: testimony of conscience|publisher=Sahitya Akademi|year=1992|isbn=978-81-7201-234-2|pages=13–15}}&lt;/ref&gt;
ऑगस्ट १६६४ मध्ये, हरकिशन यांचे निष्ठावान भक्त दिवाण दर्घा मल यांच्या मुलाच्या नेतृत्वाखालील शीख संगत बकाला येथे पोहोचली आणि त्यांनी तेग बहादूर यांची शिखांचे नववे गुरू म्हणून नियुक्ती केली.&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Singh |first1=Fauja |title=Guru Tegh Bahadur: Martyr and Teacher |last2=Talib |first2=Gurbachan Singh |publisher=Punjabi University |year=1975 |pages=24–26}}&lt;/ref&gt;
मुघल सम्राट जहांगीरने [[गुरू अर्जन]] यांना मृत्युदंड दिल्यानंतर शिखांमध्ये चालत आलेल्या प्रथेनुसार, गुरू तेग बहादूर यांच्याभोवती सशस्त्र अंगरक्षक असायचे,&lt;ref&gt;{{cite book|author=H.R. Gupta|isbn=9788121502764|title=History of the Sikhs: The Sikh Gurus, 1469–1708|year=1994|volume=1|page=188}}&lt;/ref&gt; मात्र ते स्वतः अत्यंत साधे जीवन जगले.&lt;ref name=mk37&gt;{{cite book|last=Kohli|first=Mohindar|title=Guru Tegh Bahadur : testimony of conscience|publisher=Sahitya Akademi|year=1992|isbn=978-81-7201-234-2|pages=37–41}}&lt;/ref&gt;

=== प्रवास ===
गुरू तेग बहादूर यांनी [[ढाका]] आणि [[आसाम]]सह [[भारतीय उपखंडा]]च्या विविध भागांत [[गुरू नानक]] (पहिले शीख गुरु) यांच्या शिकवणीचा प्रसार करण्यासाठी व्यापक प्रवास केला. त्यांनी ज्या ठिकाणी भेट दिली आणि वास्तव्य केले ती ठिकाणे पुढे शीख गुरुद्वारांची स्थळे बनली.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Singha|first=H.S.|title=The encyclopedia of Sikhism|publisher=Hemkunt Publishers|year=2000|isbn=978-81-7010-301-1|pages=139–40}}&lt;/ref&gt; आपल्या प्रवासादरम्यान, त्यांनी अनेक विहिरी आणि 'लंगर' (गरिबांसाठी सामुदायिक स्वयंपाकघर) सुरू केले.&lt;ref name=&quot;ps189&quot;&gt;{{cite book|last=Singh|first=Prithi|title=The history of Sikh gurus|publisher=Lotus Press|year=2006|isbn=978-81-8382-075-2|pages=187–89}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rp88&quot;&gt;{{cite book|last=Pruthi|first=Raj|title=Sikhism and Indian civilization|year=2004|isbn=978-81-7141-879-4|page=88|publisher=Discovery Publishing House }}&lt;/ref&gt;
तेग बहादूर यांनी मथुरा, आग्रा, अलाहाबाद आणि वाराणसी या शहरांना भेटी दिल्या.&lt;ref name=&quot;nsxviii&quot;&gt;{{cite book |author=Gobind Singh (Translated by Navtej Sarna) |title=Zafarnama |publisher=Penguin Books |year=2011 |isbn=978-0-670-08556-9 |pages=xviii–xix}}&lt;/ref&gt; त्यांचा मुलगा, [[गुरू गोविंद सिंग]], जे दहावे शीख गुरू झाले, यांचा जन्म १६६६ मध्ये [[पाटणा]] येथे झाला, जेव्हा ते आसाममधील [[धुबरी]] येथे होते, जिथे आता [[गुरद्वारा श्री गुरू तेग बहादूर साहिब]] उभा आहे. आसाममध्ये असताना, शीख ग्रंथांनुसार गुरूंनी [[राम सिंग १|राजा राम सिंग]] आणि अहोम शासक [[सुपंगमुंग|राजा चक्रध्वज सिंग]] यांच्यात शांतता प्रस्थापित करण्यात मध्यस्थी केली होती.&lt;ref&gt;{{Cite book |last1=Singh |first1=Dharam |title=Guru Tegh Bahadur: His Life, Travel and Message |last2=Singh |first2=Paramvir |publisher=Publications Division Ministry of Information &amp; Broadcasting |year=2022 |isbn=9789354095832 |quote=There took place one battle between the opposing forces of Ram Singh and the Ahom king, named Chakradhwaj, but it remained inconclusive. According to Sikh chronicles, the Guru was able to arrange a truce between the opposing forces and opened the way for a negotiated settlement. The Guru succeeded in bringing about a rapprochement between them and thus more bloodshed was avoided. To celebrate the happy conclusion, soldiers of Ram Singh's camp raised a high mound on the bank of the Brahmputra, each soldier contributing five shields of earth. On the top of this mound now stands Thara Sahib or Damdama Sahib ...}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ps189&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Kohli |first=Mohindar |title=Guru Tegh Bahadur: testimony of conscience |publisher=Sahitya Akademi |year=1992 |isbn=978-81-7201-234-2 |pages=25–27}}&lt;/ref&gt;
आसाम, बंगाल आणि बिहारच्या भेटीनंतर गुरू तेग बहादूर यांनी [[बिलासपूर, हिमाचल प्रदेश|बिलासपूरच्या]] राणी चंपा यांची भेट घेतली, ज्यांनी गुरूंना त्यांच्या राज्यात जमिनीचा तुकडा देण्याची ऑफर दिली. गुरूंनी ती जागा ५०० [[रुपयांना]] विकत घेतली. तेथे त्यांनी हिमालयाच्या पायथ्याशी [[आनंदपूर साहिब]] या शहराची स्थापना केली.&lt;ref name=&quot;bbcgtb&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Singha|first=H.S.|title=The encyclopedia of Sikhism|publisher=Hemkunt Publishers|year=2000|isbn=978-81-7010-301-1|page=21}}&lt;/ref&gt; १६७२ मध्ये, [[काफिर|बिगर-मुस्लिमांचा]] छळ शिगेला पोहोचलेला असताना, तेग बहादूर यांनी लोकांशी संवाद साधण्यासाठी माळवा प्रदेशात आणि आसपास प्रवास केला.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Singh|first=Prithi|title=The history of Sikh gurus|publisher=Lotus Press|year=2006|isbn=978-81-8382-075-2|pages=121–24}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{शीख गुरू
|नाव= {{लेखनाव}}
|मागील = गुरू हरकिशन
|कार्यकाळ = 
|पुढील = गुरू गोबिंदसिंग
}}

[[वर्ग:शीख गुरू|तेगबहादूर]]
[[वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती]]</text>
      <sha1>f016zogqebjnkv6derulv65dwx2pzbh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:Nitin.kunjir</title>
    <ns>3</ns>
    <id>63448</id>
    <revision>
      <id>2678890</id>
      <parentid>2655024</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:30:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>38883</id>
      </contributor>
      <comment>/* Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications */ नवीन विभाग</comment>
      <origin>2678890</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100125" sha1="e4d9jeamzgpebi0ptr1aooru08zgsqt" xml:space="preserve">{{helpme}}
==Infobox cricket tour==
इंग्लिश क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०१२-१३ या पानावरील Infobox cricket tour मध्ये T20 मालिकेचा निकाल आपोआप येत आहे परंतू कसोटी तसेच एकदिवसीय मालिकेचे निकाल आपोआप येत नाहीत काय करावे?

::मराठी ऐवजी इंग्रजीमध्ये जिंकलेल्या सामन्यांची आकडेवारी दिल्यानंतर निकाल दिसू लागले.
::[[सदस्य:Nitin.kunjir|नितीन]] ([[सदस्य चर्चा:Nitin.kunjir|चर्चा]]) १६:४३, १९ जून २०१३ (IST) 

----

१९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक, २०१२ या पानावरील  ROUND 8 या साच्याबद्दल मदत हवी आहे. या मध्ये  &quot;११ व्या स्थानासाठी लढत&quot; आणि &quot;१३ व्या स्थानासाठी लढत&quot; हा मजकूर दिसत नाही. संदर्भासाठी इंग्रजी मधील 2012 ICC Under-19 Cricket World Cup हे पान पहा.

::Round8च्या ऐवजी Round8-with third हा साचा वापरून पाहिलता का?
::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २३:२३, ६ सप्टेंबर २०१२ (IST)
:::ता.क. वरील बदल केला आहे. एकदा लेख नजरेखालून घालावा ही विनंती.
:::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २३:३२, ६ सप्टेंबर २०१२ (IST)

मनापासून आभार.

'''ह्या साच्या मधील रिकाम्या चौकटी घालविण्यासाठी काय करता येईल?'''

::यासाठी Round4-with third हा साचा वापरला.
::&lt;s&gt;लेखात विजेत्यांची (१-४) फेरी दिसत नाही आहे.&lt;/s&gt;
::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०७:०६, ८ सप्टेंबर २०१२ (IST)

==अभिनंदन==

नमस्कार {{PAGENAME}},

मराठी भाषेतील मुक्त विश्वकोश निर्मितीत सहाय्य करून आपण मराठी भाषेचे भवितव्य उज्वल करण्यात अमूल्य योगदान केले आहे. मराठी विकिपीडियावर [[:वर्ग:१०० पेक्षा अधिक संपादने|१०० पेक्षा अधिक संपादने]] पार पाडल्याबद्दल आपले अभिनंदन.
[[विकिपीडिया:परिचय|मराठी विकिपीडिया]]वरील आपला [[सहाय्य:संपादन कालावधी|संपादन कालावधी]] अधिक सहज आणि भरीव ठरण्यात आपणास सहयोग मिळावा यासाठी खालील पानांपकडे आपल्या सवडीने दृष्टीक्षेप टाकावा ही नम्र विनंती.

;उपयोगी पाने
*[[विकिपीडिया:कळफलक शॉर्टकट्स]] वापरून आणि [[विकिपीडिया:टाचण]] सोबत बाळगून तुमचा वेळ वाचवा.
*[[विकिपीडिया:परिचय#परिचय|विकिपीडियात कसा असावा]] याबद्दल अधिक माहिती घ्या आणि विकिपीडियाची प्रगती पुढे कशी होईल याबद्दल [[विकिपीडिया:चावडी/प्रगती]] येथे आपले मत नोंदवा. 
* मराठी विकिपीडियाच्या [[विकिपीडिया:निर्वाह|नियमित प्रबंधनात]] सहभाग घेण्याबद्दल विचार करावा.
* नियमित संपादनाबद्दल काही शंका असतील तर [[विकिपीडिया साहाय्य:नेहमीचे प्रश्न|नेहमीचे प्रश्न]], [[सहाय्य:संपादन]], [[सहाय्य:प्रगत संपादन]] पाहा.
* मराठी विकिपीडियावर संपादने करण्याबद्दल [[विकिपीडिया:इतरांनाही सांगायचेय|आपल्या परिचितांनाही सांगा]] आणि प्रवृत्त करा.

:मराठी विकिपीडियावरील उपलब्ध सहाय्य पानांबद्दलचा आपला अभिप्राय [[विकिपीडिया:चावडी|चावडीवर]] आवर्जून नमूद करावा.

:आपले पुन्हा एकदा मन:पूर्वक अभिनंदन!

:[[:mr:Category:Helpdesk|विकिपीडिया मदतचमू]] 

:&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;


:[http://toolserver.org/~interiot/cgi-bin/count_edits?user=Nitin.kunjir&amp;dbname=mrwiki_p तुमचा एडीट काऊंट]  
[[सदस्य:Mahitgar|Mahitgar]] १४:४८, १७ जून २००९ (UTC)
==चावडी मध्यवर्ती चर्चा पानाचे संदर्भाने कौल==
नमस्कार, [[विकिपीडिया:कौल#चावडी मध्यवर्ती चर्चा पानाचे संदर्भाने कौल]] प्रस्ताव मांडला आहे त्यात आपले मत द्दावे. आपल्या अभिप्राय आणि समर्थनाचा प्रार्थी आहे.  -रायबा
{{Tb|चर्चा:रतिचित्रण#interwiki}}

== विकिपीडिया:मदतकेंद्र ==

नमस्कार,

[[विकिपीडिया:मदतकेंद्र#साचाः सनरायझर्स हैदराबाद]] येथे नमूद साहाय्य विनंतीच्या संदर्भाने आपले काम झाले आहे का अजून बाकी आहे याची माहिती हवी आहे.

[[सदस्य:Mahitgar|माहितगार (-खुलं खुलं आभाळ तसा.. मीही खुला खुला.. दारं, खिडक्या, भिंती यांची.. सवय झाली तुला..? )]] ([[सदस्य चर्चा:Mahitgar|चर्चा]]) १९:२०, १५ ऑगस्ट २०१३ (IST)

== मराठी विकिपिडिया २०१५-१६ वार्षिक आराखडा ==

नमस्कार,

मला आपणास कळविण्यात आनंद होतो की, CIS-A2K नी मराठी विकीपीडियासाठी २०१५-१६ वर्षाच्या कामकाजाचा आराखडा मेटावर काही दिवसांपूर्वी सादर केला आला आहे. मी आपणास विनंती करतो की, कृपया मराठी विकिपीडियाच्या आराखाड्या बद्दल आपले विचार, शंका किंवा अभिप्राय मनमोकळेपणे [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:India_Access_To_Knowledge/Work_plan_July_2015_-_June_2016/Marathi चर्चा] पानावर सादर करून मराठी विकिपिडियाच्या आराखड्यात सुधारणा करण्यात मदत करावी.

[https://meta.wikimedia.org/wiki/India_Access_To_Knowledge/Work_plan_July_2015_-_June_2016/Marathi मराठी विकिपिडिया २०१५-१६ वार्षिक आराखडा.]

धन्यवाद.
--[[सदस्य:Abhinavgarule|Abhinavgarule]] ([[सदस्य चर्चा:Abhinavgarule|चर्चा]]) १९:४१, ९ एप्रिल २०१५ (IST)

==संचिका परवाने अद्ययावत करा==
{{परवाना अद्ययावत करा}}

== धोरण निश्चितीसाठी आपापले दृष्टीकोण नोंदविण्याचे आवाहन ==

{{विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली संदेश/यादी ५ साठी १ला संदेश}}
:&lt;small&gt;हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.&lt;/small&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Mahitgar@mrwiki using the list at http://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%80%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE:%E0%A4%8F%E0%A4%95%E0%A4%97%E0%A4%A0%E0%A5%8D%E0%A4%A0%E0%A4%BE_%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B6_%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%80_%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B6/%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A5%80_%E0%A5%AB&amp;oldid=1333364 --&gt;

== संचिका परवाने अद्ययावत करावेत ==

{{परवाना अद्ययावत करा}}
:&lt;small&gt;हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.&lt;/small&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Mahitgar@mrwiki using the list at http://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%80%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE:%E0%A4%8F%E0%A4%95%E0%A4%97%E0%A4%A0%E0%A5%8D%E0%A4%A0%E0%A4%BE_%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B6_%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%80_%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B6/%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A5%80_%E0%A5%AB&amp;oldid=1333364 --&gt;

== संचिका परवाने अद्ययावत करा-विनम्र स्मरण ==

कृपया पहा आणि वापरा [[विकिपीडिया:कॉपीराईट आणि प्रताधिकार त्याग उद्घोषणा, विवीध परवाने आणि साचे]] अधिक माहितीसाठी पहा [[साचा:परवाना अद्ययावत करा|परवाना अद्ययावत करा]] हा संदेश सदस्यांना मागील वर्षाभरात एकदा देऊन झालेला आहे. २८३ पैकी केवळ तीनच सदस्याचा सक्रीय प्रतिसाद आतापावेतो लाभला.  सर्व सदस्यांना आपण चढवलेल्या संचिका परवाने अद्ययावत करण्यासाठी पुन्हा एकदा विनम्र स्मरण स्मरण दिले जात आहे. सुयोग्य संचिका परवान्यांचा अभाव असलेल्या संचिका काळाच्या ओघात वगळल्या जात असतात याची आपणास कल्पना असेलच. सक्रीय सहकार्यासाठी आभार.
:&lt;small&gt;हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.&lt;/small&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Mahitgar@mrwiki using the list at https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%80%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE:%E0%A4%8F%E0%A4%95%E0%A4%97%E0%A4%A0%E0%A5%8D%E0%A4%A0%E0%A4%BE_%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B6_%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%80_%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B6/%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A5%80_%E0%A5%AB&amp;oldid=1333364 --&gt;

--------------------------
==लेखांतील सुधारणाविषयी==
लेखांतील सुधारणाविषयीच्या आपल्या सूचना वाचल्या.  माहितीचौकटीत किंवा संदर्भयादीत सुधारणा करताना यापुढे योग्य ती काळजी घेईन.  माहिती चौकटीत अनेक सुधारणा करणे शक्य आहे, मी त्या करणे नेहमीच टाळत आलो आहे, यावेळेला लक्षात आले नाही.  आपल्याला पडलेल्या त्रासाबद्दल माफी असावी.  ...  [[सदस्य:ज|ज]] ([[सदस्य चर्चा:ज|चर्चा]]) ०२:०५, २९ मार्च २०१६ (IST)

== Participate in the Ibero-American Culture Challenge! ==

Hi!

[[:m:Iberocoop|Iberocoop]] has launched a translating contest to improve the content in other Wikipedia related to Ibero-American Culture.

We would love to have you on board :) 

Please find the contest here: https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Translating_Ibero_-_America/Participants_2016

Hugs!--[[सदस्य:Anna Torres (WMAR)|Anna Torres (WMAR)]] ([[सदस्य चर्चा:Anna Torres (WMAR)|चर्चा]]) १९:०७, १० मे २०१६ (IST)

--------------------------

==शुद्धलेखन==
न्यूझीलंड हा शब्द मराठीत असाच लिहितात.  आपण कधी आपले लेखन सुधारणार? ... [[सदस्य:ज|ज]] ([[सदस्य चर्चा:ज|चर्चा]]) १८:००, २२ सप्टेंबर २०१६ (IST)

== २०१६ उन्हाळी ऑलिंपिक ==

'''२०१६ उन्हाळी ऑलिंपिक''' या विषयास अनुसरुन आपण बनवित असलेले लेख छान आहेत. सदिच्छेसह.

--[[सदस्य:V.narsikar|वि. नरसीकर]] ([[सदस्य चर्चा:V.narsikar|चर्चा]]) १९:२०, २८ सप्टेंबर २०१६ (IST)

== संपादक क्रमवारी ==

नमस्कार,

[https://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaMR.htm येथे असलेल्या] मराठी विकिपीडियावरील संपादक/संपादन सांख्यिकीनुसार तुमचा क्रमांक आता अकरावा आहे. सप्टेंबरअखेर तुम्ही लेखांमध्ये (इतर नामविश्वे वगळून) ५,७८६ संपादने केलीत. मराठी विकिपीडियावरील तुमच्या या योगदानाबद्दल समस्त मराठीभाषकांच्या वतीने मी आपणास धन्यवाद देतो.

अभिनंदन!

[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २२:२४, ११ ऑक्टोबर २०१६ (IST)

:माझ्यातर्फेही हार्दिक अभिनंदन कृपया स्विकारावे.

--[[सदस्य:V.narsikar|वि. नरसीकर]] ([[सदस्य चर्चा:V.narsikar|चर्चा]]) १०:३३, १२ ऑक्टोबर २०१६ (IST)

== अभिनंदन ==

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; | [[Image:Barnstar-goldrun7.png|75px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;&quot; | मराठी विकिपीडिया ज्ञानकोशात क्रीडाविषयक लेखांत मुबलक भर घातल्याबद्दल मी तुम्हाला हे गौरवचिह्न बहाल करीत आहे.
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;&quot; | आपण या विकिवर करीत असणाऱ्या क्रिडा विषयक योगदानाबद्दल हा बार्नस्टार आपणास देण्यात येत आहे. कृपया याचा स्वीकार करावा ही विनंती. [[सदस्य:V.narsikar|वि. नरसीकर]] ([[सदस्य चर्चा:V.narsikar|चर्चा]]) ११:४७, २४ ऑक्टोबर २०१६ (IST)
|}

== node-count limit exceeded ==

नमस्कार,

याबद्दल थोडी शोधाशोध केली असता असे आढळले की ही एरर लेखातील बहुसंख्य वय/वर्ष/महिने/दिवस साच्यांमुळे येत आहे. या पानावर मर्यादेपेक्षा अधिक संख्येत हा साचा वापरला गेल्याने हे होत आहे.

यावर उपाय -

१. हे पान २-३ पानांमध्ये विभाजित करणे

२. फक्त गरज असेल तेथेच हा साचा वापरणे.

पैकी मला वाटते #१ अधिक बरोबर ठरेल.

याबद्दलचे काही लिखाण -

&lt;pre&gt;Some of these templates, such as {{Birth date and age}} add useful metadata to biography pages, and should be used in the person's infobox or when the information is first needed in the prose. This is true whether the information updates or is fixed.

In lists, however, they should only be used where the self-updating feature is needed. Some of these templates can be complex, and will greatly add to the loading time of a page if used many times. For example, in an article like List of Canadian Prime Ministers by time in office, the template is only used for the incumbent prime minister, and fixed numbers are used for all past prime ministers.
&lt;/pre&gt;

[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २२:१२, ९ नोव्हेंबर २०१६ (IST)

:मीडियाविकी सॉफ्टवेरमध्ये हा आकडा कन्फिग्युरेबल असावा असे वाटते.
:प्रथमदर्शनी हे सापडले नाही. शोध चालू ठेवत आहेच.
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १२:५३, १४ नोव्हेंबर २०१६ (IST)

== विकिपीडिया आशियाई महिना साठी प्रोत्साहन ==

नमस्कार , मी टायवेंन [मराठी विकिपीडिया आशियाई महिना आयोजक] तुह्मला विकिपीडिया आशियाई महिना मध्ये आमंत्रित करतो . विकिपीडियाच्या तुमचा योगदान संपूर्ण दुनियेला दकायेचे हे चांगले मोका आहे. तुम्ही योगदान साठी विकिपीडिया आशियाई महिना च्या [[विकिपीडिया:Asian_Month|लिंक]] वर साइन अप करू शकता. '''विकिपीडिया मराठी तुमचा योगदानाचे आभारी आहे''' --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) १७:५३, १६ नोव्हेंबर २०१६ (IST)
:अभिनंदन आपल्या पहिल्या लेखात स्वीकार केला आहे. विकिपीडिया आशियाई महिन्यात आपल्या योगदान प्रचंड आहे.जर विकिपीडिया आशियाई महिना वर काही प्रशन असेल तर मला संपर्क करा. --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) २१:५१, १७ नोव्हेंबर २०१६ (IST)

== क्रिकेट विश्वचषक, २०१९ लोगो ==

नमस्कार,

सदर चित्राच्या चर्चा पानावर ते चित्र कॉमन्सवर हलविण्याबाबत प्रश्न विचारला आहे. जर ते चित्र कॉमन्सवर घातले जाणार नसेल किंवा त्यास विलंब असेल तर ते चित्र मराठी विकिपीडियावर स्थानिक चित्र म्हणून चढविण्याबाबत विचारणा करता येईल.

[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २२:५१, २२ नोव्हेंबर २०१६ (IST)

== अभिनंदन वह प्रोत्साहन ==

तुमच्या तिसऱ्या लेख विकिपीडिया आशियाई महिना मध्ये स्वीकार केले आहे . आशियाई माहिनाचा पोस्टकार्ड भेटण्याकरिया तुम्ही एक लेख कामही आहे . एक लेख आजून वह मी तुमचे नाव पुढे पाठवणार आशियाई महिना पोस्टकार्ड विजेता म्हणून. माझा तुमच्याकडून विनंती आहे की एक लेख तुम्ही लवकर जोडणार . '''फार अभिनंदन''' --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) ०८:४३, २३ नोव्हेंबर २०१६ (IST)

== Wikipedia Asian month tool error ==

Since wikipedia tool is not working properly and if u want to add more articles u can add the articles made in month of November by December 2 &lt;big&gt;[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikipedia_Asian_Month/late_submit Here]&lt;/big&gt; --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) २२:२४, ३० नोव्हेंबर २०१६ (IST)

== Address Collection ==

Congratulations! You have more than 4 accepted articles in [[:m:Wikipedia Asian Month|Wikipedia Asian Month]]! Please submit your mailing address (not the email) via '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSe0KM7eQEvUEfFTa9Ovx8GZ66fe1PdkSiQViMFSrEPvObV0kw/viewform this google form]'''.  This form is only accessed by me and your username will not distribute to the local community to send postcards. All personal data will be destroyed immediately after postcards are sent. Please contact your local organizers if you have any question. Best, [[:m:User:AddisWang|Addis Wang]], sent by [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १३:२८, ३ डिसेंबर २०१६ (IST)
&lt;!-- सदस्य:AddisWang@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Asian_Month/2016/Qualified_Editors/Mass&amp;oldid=16123268 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== चॅपेल-हॅडली चषक ==

[[चॅपेल-हॅडली चषक]] हा लेख वाचला. छान झाला आहे. त्यात, इतिहास या विभागात, संदर्भ क्रमांक [७] असलेल्या ओळीत, काहीतरी गडबड झाली आहे. ते तपासावे. तेथे असंबद्ध असलेला 'बीबीसी स्पोर्ट, १० डिसेंबर २००५ रोजी प्रकाशित' असा मजकूर दिसतो.संदर्भ लावतांना एखादी टॅग पुढेमागे झाली आहे असे वाटते. ते दुरुस्त करावे.

:माहितीचौकटीत चित्रत्रुटी आहे व लेखातील लाल दुवेही काढावेत. मग तो अधिक छान होईल व नक्कीच पात्र होईल.आपण बरीच मेहनत घेत आहात. तो लेख वाचतांना मला जे आढळले ते कळवित आहे. इतर कोणताही हेतू नाही.वैयक्तिकरित्या माझ्या शुभेच्छा.&lt;br /&gt;

::{{ping|V.narsikar}} आपण दिलेल्या प्रोत्साहनासाठी धन्यवाद&lt;br /&gt;
::[[सदस्य:Nitin.kunjir|नितीन कुंजीर]] ([[सदस्य चर्चा:Nitin.kunjir|चर्चा]]) ०९:३७, ९ डिसेंबर २०१६ (IST)

:::{{ping|V.narsikar}} माहितीचौकटीत समाविष्ट करण्याजोगे चित्र विकिकॉमन्सवर नसून इंग्रजी विकिपीडियावर चढवलेले आहे. तरी ते मराठी विकिपीडियावर चढवण्यासाठी मदत हवी आहे.&lt;br /&gt;

:::[[सदस्य:Nitin.kunjir|नितीन कुंजीर]] ([[सदस्य चर्चा:Nitin.kunjir|चर्चा]]) ०९:४१, ९ डिसेंबर २०१६ (IST)

::आपणास [http://sports24hour.com/contact-us/] या संबंधित संकेतस्थळावर जाउन तेथे या संचिकेच्या वापरासाठी वैयक्तिकरित्या विनंती करावी लागेल असे माझे मत आहे. माझा यात विशेष अभ्यास नाही. आपण याबाबत माहितगार यांचेशी संपर्क साधल्यास बरे होईल. त्यांनी या विषयावर बरेच काम केले आहे व त्यांना प्रताधिकारबाबत बरीच माहिती आहे.
--[[सदस्य:V.narsikar|वि. नरसीकर]] ([[सदस्य चर्चा:V.narsikar|चर्चा]]) १०:३९, ९ डिसेंबर २०१६ (IST)

::::{{ping|माहितगार}} या संदर्भात आपली मदत हवी आहे.&lt;br /&gt;
::::[[सदस्य:Nitin.kunjir|नितीन कुंजीर]] ([[सदस्य चर्चा:Nitin.kunjir|चर्चा]]) ११:१५, ९ डिसेंबर २०१६ (IST)

== Vote in masik sadar ==

Sorry for typing in English i have added an article for vote in masik sadar do express your views  [https://mr.wikipedia.org/wiki/विकिपीडिया:मुखपृष्ठ_सदर_लेख_नामनिर्देशन here] [[User:Tiven2240|'''&lt;span style=&quot;background color: black; color: orange&quot;&gt;टाय&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color: blue&quot;&gt;वीन&lt;/span&gt;'''&lt;span style=&quot;color: green&quot;&gt;२२४०&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[User talk:Tiven2240|&lt;span style=&quot;color: maroon&quot;&gt;माझ्याशी बोला&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; १६:२५, १९ डिसेंबर २०१६ (IST)

== अर्जुन पुरस्कार ==

मी आपले लक्ष [[अर्जुन पुरस्कार]] या लेखाकडे वेधत आहे. यातील लाल दुव्यांचे लेख बनविले तर ते चांगले होईल.अर्थातच आपणास आवड व सवड असेल तर.--[[सदस्य:V.narsikar|वि. नरसीकर]] ([[सदस्य चर्चा:V.narsikar|चर्चा]]) १०:५५, ७ जानेवारी २०१७ (IST)

== विकिपीडिया:कॉपीराइट क्रांती ==

[[File:All rights reserved logo.svg|thumb|All rights reserved logo]]
मराठी विकिपीडियावर '''क्रांती''' चिडली आहे ती म्हणजे [[विकिपीडिया:कॉपीराइट क्रांती]]. हा एक ऐतिहासिक शन आहे तुमचे वह योगदान आवश्यक आहे.. चर्चेत सहभागी व्हा वह विकिपीडियाच्या प्रगतीत परिभागी व्हा --[[User:Tiven2240|'''&lt;span style=&quot;background color: black; color: orange&quot;&gt;टाय&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color: blue&quot;&gt;वीन&lt;/span&gt;'''&lt;span style=&quot;color: green&quot;&gt;२२४०&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[User talk:Tiven2240|&lt;span style=&quot;color: maroon&quot;&gt;माझ्याशी बोला&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; १३:५७, २१ जानेवारी २०१७ (IST)

== विकिडाटा ==

आपण तयार करीत असलेल्या लेखांना/साच्यांना/विभागांना,  ते पान तयार झाल्यावर, विकिडाटाशी जरुर न चुकता जोडावे ही विनंती. --[[सदस्य:V.narsikar|वि. नरसीकर]] ([[सदस्य चर्चा:V.narsikar|चर्चा]]) २२:०७, २१ जानेवारी २०१७ (IST)
::{{ping|V.narsikar}} धन्यवाद.&lt;br /&gt;मी हा माझ्या सवयीचा भाग करुन घेतलाच आहे. तरीही आपणांस अशा प्रकारची त्रुटी माझ्या लेखनात सहजपणे आढळल्यास त्याची दुरुस्ती करावी किंवा माझ्या निदर्शनास आणून द्यावी ही विनंती.&lt;br /&gt;आपल्या मार्गदर्शनासाठी पुन्हा एकदा धन्यवाद.&lt;br /&gt;
::--[[सदस्य:Nitin.kunjir|नितीन कुंजीर]] ([[सदस्य चर्चा:Nitin.kunjir|चर्चा]]) १३:१०, २३ जानेवारी २०१७ (IST)

== मराठी विकिपीडियावर बोलीभाषेतील लेखन ==

* [[विकिपीडिया:चावडी/इतर चर्चा#मराठी विकिपीडियावर बोलीभाषेतील लेखन]] चर्चेत सहभाग घ्यावा. शैक्षणिक ( अकॅडेमिक) विषय जसे कि गणित, विज्ञान, लेखा (अकाऊंट), व्यवस्थापन (मॅनेजमेंट), अशा प्रॅक्टीकल विषयांबद्दल एक-ते दोन परिच्छेद (पॅरेग्राफ) लेखन करणे बोलीभाषिकांसाथी प्रॅक्टीकली जास्त उपयोगी सिद्ध होईल. असे वाटते. --[[User:Tiven2240|'''&lt;span style=&quot;background color: black; color: orange&quot;&gt;टाय&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color: blue&quot;&gt;वीन&lt;/span&gt;'''&lt;span style=&quot;color: green&quot;&gt;२२४०&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[User talk:Tiven2240|&lt;span style=&quot;color: maroon&quot;&gt;माझ्याशी बोला&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; १८:५२, २५ जानेवारी २०१७ (IST)

==अभिनंदन==
&lt;div style=&quot;border-style:solid; border-color:blue; background-color:#d0e5f5; border-width:2px; text-align:left; padding:8px;&quot; class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[File:India flag-XL-anim.gif|185px|left]][[File:The Indian Constitution.jpg|95px|right]]

[[User:Tiven2240|'''&lt;span style=&quot;background color: black; color: orange&quot;&gt;टाय&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color: blue&quot;&gt;वीन&lt;/span&gt;'''&lt;span style=&quot;color: green&quot;&gt;२२४०&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[User talk:Tiven2240|&lt;span style=&quot;color: maroon&quot;&gt;माझ्याशी बोला&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; तुम्हाला [[भारतीय प्रजासत्ताक दिन|प्रजासत्ताकदिनाच्या]] शुभेच्छा देत आहे. या दिवशी भारतीय संविधान अंमलात आले. '''प्रजासत्ताकदिनाच्या हार्दिक शुभेच्छा!'''  &lt;br /&gt; 

&lt;center&gt;&lt;span style=&quot;color: red&quot;&gt; '''&lt;nowiki&gt;{{subst:प्रजासत्ताक दिवस शुभेच्छा}}   &lt;/nowiki&gt;'''&lt;/span&gt; असे ज्या सदस्यास संदेश द्यावयाचा आहे, त्या सदस्याच्या चर्चापानावर जोडून हा शुभेच्छा संदेश त्यांचेपर्यंत पोचवा.''&lt;/center&gt;{{clear}}&lt;/div&gt;
-----

{| style=&quot;background-color: #ff6947; border: 4px solid #DC143C;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 1px;&quot; | [[File:Wikilove2 new.png|211px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 2px 2px 0 2px; height: 1.5em;&quot; | '''व्हॅलेंटाईन अभिवादन!!!'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |
----
'''नमस्कार Nitin.kunjir, [[प्रेम]] हे अंत: भाषा आहे आणि रोख्यांची दोन आत्म्यांच्या जोडणारा आणि आणते की दोन अंत: करणात एकत्र भावना आहे. [[विकिपीडिया]] पातळी प्रेम घेऊन, एकमेकांना [[व्हॅलेन्टाईन्स डे]]च्या शुभेच्छा बनवू करून विकिप्रेम पसरु,पूर्वी तो कोण असेल ज्याच्या सोबत आपले मतभेद झाला असेल, एक चांगला मित्र, किंवा फक्त काही यादृच्छिक व्यक्ती.&lt;br /&gt; पूर्वसंध्येला आपण मनापासून व उबदार प्रेम पाठवत आहे &lt;br&gt;
संपादनास शुभेच्छा,&lt;br&gt;
[[User:Tiven2240|'''&lt;span style=&quot;background color: black; color: orange&quot;&gt;टाय&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color: blue&quot;&gt;वीन&lt;/span&gt;'''&lt;span style=&quot;color: green&quot;&gt;२२४०&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[User talk:Tiven2240|&lt;span style=&quot;color: maroon&quot;&gt;माझ्याशी बोला&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; १४:०३, १४ फेब्रुवारी २०१७ (IST)

&lt;center&gt;&lt;span style=&quot;color: white&quot;&gt; '''&lt;nowiki&gt;{{subst:व्हॅलेंटाईन अभिवादन}}   &lt;/nowiki&gt;'''&lt;/span&gt; असे ज्या सदस्यास संदेश द्यावयाचा आहे, त्या सदस्याच्या चर्चापानावर जोडून हा शुभेच्छा संदेश त्यांचेपर्यंत पोचवा.''&lt;/center&gt;{{clear}}&lt;/div&gt;
|}
----
==मराठी भाषा गौरव दिन==
&lt;div style=&quot;border-style:solid; border-color:black; background-color:BlanchedAlmond; border-width:2px; padding:8px;&quot; class=&quot;plainlinks&quot;&gt;

{{#if:||[[File:Echo thanks.svg|55px|right|alt=]]}} नमस्कार व महाजालावर मराठी भाषेच्या वाढीस हातभार लावल्याबद्दल धन्यवाद! '''मराठी भाषा गौरव दिनाच्या मनःपूर्वक शुभेच्छा.''' [[चित्र:27feb.png|770px|27th Feb Marathi gaurav din|link=विकिपीडिया:मराठी भाषा आणि सांस्कृतिक कार्यमंत्री महाराष्ट्र शासन यांचे आवाहन]]&lt;/div&gt;  &lt;!--Template:Thanks--&gt;[[सदस्य:V.narsikar|वि. नरसीकर]] ([[सदस्य चर्चा:V.narsikar|चर्चा]]) १६:०८, २७ फेब्रुवारी २०१७ (IST)

== विराट कोहली ==

[[विराट कोहली]] हा लेखात जर काही update/सुधार करायचे असेल तर ते करावे --[[User:Tiven2240|'''&lt;span style=&quot;background color: black; color: orange&quot;&gt;टाय&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color: blue&quot;&gt;वीन&lt;/span&gt;'''&lt;span style=&quot;color: green&quot;&gt;२२४०&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[User talk:Tiven2240|&lt;span style=&quot;color: maroon&quot;&gt;माझ्याशी बोला&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; २३:०७, २८ फेब्रुवारी २०१७ (IST)

==ऑफ स्पिन==
कृपया [[ऑफ स्पिन]] हा लेख बघावा. आपणास रस असल्यास, तो व त्याचेशी संलग्न लेख तयार करावेत ही विनंती.--[[सदस्य:V.narsikar|वि. नरसीकर]] ([[सदस्य चर्चा:V.narsikar|चर्चा]]) १६:०९, १३ मार्च २०१७ (IST)

:{{साद|V.narsikar}}
:सध्या [[क्रिकेट]] ह्या लेखावर काम चालू आहे. ते पूर्ण झाल्यानंतर क्रिकेट खेळाशी संबंधीत इतर लेख तयार करण्याचे काम हातात घेईन.
:धन्यवाद!
:[[सदस्य:Nitin.kunjir|नितीन कुंजीर]] ([[सदस्य चर्चा:Nitin.kunjir|चर्चा]]) २२:४०, १३ मार्च २०१७ (IST)
::वाचले. आभारी आहे.--[[सदस्य:V.narsikar|वि. नरसीकर]] ([[सदस्य चर्चा:V.narsikar|चर्चा]]) ०९:२३, १४ मार्च २०१७ (IST)

== निकोलाई नोस्कॉव  ==

नमस्कार Nitin.kunjir! आपण मराठी भाषेत गायक निकोलाई नोस्कॉव ([[:en:Nikolai Noskov]]) बद्दल लेख करू शकता? आपण या लेख केल्यास, नंतर मी कृतज्ञ असेल! धन्यवाद! --[[विशेष:योगदान/89.110.11.223|89.110.11.223]] १९:०१, ६ जून २०१७ (IST)

== मराठी विकिपीडिया व्हॉट्सॲप ग्रुप ==
&lt;div style=&quot;border-style:solid; border-color:black; background-color:#d0f5d3; border-width:2px; text-align:left; padding:8px;&quot; class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[File:Whatsapp logo.svg|185px|left]][[File:Wikipedia-logo-mr.png|95px|right]]
'''मराठी विकिपीडियनस व्हॉट्सॲप ग्रुपमध्ये सामील व्हा !!'''
&lt;br /&gt;

नमस्कार {{BASEPAGENAME}},
 
मराठी विकिपीडियाच्या व्हॉट्सॲप ग्रुपमध्ये सहभागी होण्यासाठी मी व अन्य विकिसदस्य तुम्हाला आमंत्रित करित आहोत. मराठी विकिपीडियाला पुढे नेण्यासाठीचे हे एक पाऊल वा प्रयत्न आहे. तुम्हीही आमच्यासोबत जोडून घ्या.
{{hidden|आमंत्रण दुवा 👉|https://chat.whatsapp.com/BrsxpNi06FoJIMV8nZOzKJ}}

{{clear}}&lt;/div&gt;
--[[User:Tiven2240|'''&lt;span style=&quot;background color: black; color: orange&quot;&gt;टाय&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color: blue&quot;&gt;वीन&lt;/span&gt;'''&lt;span style=&quot;color: green&quot;&gt;२२४०&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[User talk:Tiven2240|&lt;span style=&quot;color: maroon&quot;&gt;माझ्याशी बोला&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; १७:५६, ५ जून २०१७ (IST)

== विकिपीडिया आशियाई महिना २०१७: सहभागी होण्यासाठी आमंत्रण ==

[[File:Sun Wiki.svg|250px|right]]

नमस्कार! मागील वर्षी, आपण मराठी विकिपीडियावर विकिपीडिया आशियाई महिना (WAM) २०१६ मध्ये सहभागी होण्यासाठी साइन अप केले होते. हा कार्यक्रम आंतरराष्ट्रीय स्तरावर यशस्वी होता, विविध विकिपीडिया प्रकल्पात शेकडो संपादकानीं आशियायी विषयांवर हजारो लेख तयार केले.

मी तुम्हाला '''[[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०१७|विकिपीडिया आशियाई महिना २०१७]]''' साठी सहभागी होण्यासाठी निमंत्रित करू इच्छितो, जे पुन्हा एकदा नोव्हेंबर महिन्यापासून चालते.सदस्य आशियायी-संबंधित सामग्रीबद्दल नवीन लेख तयार करतील जे किमान ३,००० बाइट आणि ३०० शब्दांची लांबी असेल हे लक्ष्य आहे. किमान '''४''' (चार) लेख तयार करणारे संपादक विकिपीडिया आशियाई महिना पोस्टकार्ड प्राप्त करतील.

आपल्याला स्वारस्य असल्यास, कृपया [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०१७/प्रतिभागी|येथे]] साइन अप करा. जर तुमच्याकडे काही प्रश्न असतील तर कृपया [[विकिपीडिया चर्चा:विकिपीडिया आशियाई महिना २०१७|चर्चापानास]] विचारा.

धन्यवाद!

[[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०१७|विकिपीडिया आशियाई महिनाच्या]] वतीने [[सदस्य:Tiven2240|टायवीन२२४०]]

&lt;small&gt;२०१६ मधील सहभागी होण्याऱ्या तुम्ही मराठी विकिपीडियाच्या WAM टीममधून मिळणारे हे शेवटचे संदेश असेल. आपण WAM २०१७ साठी साइन अप केल्यास, आपण २०१७ इव्हेंटवर नियतकालिक अद्यतने प्राप्त करणे सुरू ठेवू शकाल.&lt;/small&gt;
--[[User:Tiven2240|'''&lt;span style=&quot;background color: black; color: orange&quot;&gt;टाय&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color: blue&quot;&gt;वीन&lt;/span&gt;'''&lt;span style=&quot;color: green&quot;&gt;२२४०&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[User talk:Tiven2240|&lt;span style=&quot;color: maroon&quot;&gt;माझ्याशी बोला&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; १४:४६, १ नोव्हेंबर २०१७ (IST)

== आशियाई महिना २०१७ ==

&lt;div style=&quot;border-style:solid; border-color:orange; background-color:#fffdbc; border-width:2px; text-align:left; padding:8px;&quot;&gt;
[[File:WAM 2017 Banner-mr.png|right|500px|frameless]]

नमस्कार, [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०१७|विकिपीडिया आशियाई महिना २०१७]] कार्यक्रमाबद्दल स्वारस्य दाखविल्याबद्दल धन्यवाद. 

कृपा खाली दिलेल्या मार्गदर्शनाचे पालन करा.
&lt;div style=&quot;border-style:solid; border-color:orange; background-color:#eac8a4; border-width:2px; text-align:left; padding:8px;&quot;&gt;
# हा लेख तुम्ही '''स्वतः''' बनवलेला असेल. नोव्हेंबर १, २०१७ ०:०० (UTC)आणि नोव्हेंबर ३०, २०१७ २३:५९ (UTC) मध्ये तो मराठी विकिपिडियावर आला असला पाहिजे.
# सदर लेख '''३००० बाईट''' आणि किमान '''३०० शब्दांचा''' असावा.
# सदर लेख मध्ये उचित '''संदर्भ''' असावेत व त्याची '''सत्यता''' स्पष्ट असावी
# लेख लिहिताना, लेख मशीन रूपांतर '''नसला पाहिजे''' व त्याची '''भाषा शुद्ध''' असली पाहिजे
# सदर लेख मध्ये काही '''टॅग नकोत'''.
# लेख म्हणजे निव्वळ '''यादी नसावी'''.
# सदर लेख '''ज्ञान देणारा''' आसला पाहिजे.
# सदर लेख भारतीय भाषेत लिहिलेला पण भारत सोडून सगळ्या आशियाई देशांवर असावा.&lt;/div&gt;

आपले योगदान खालील फाऊंटन साधनांमधून सादर करा.
(टीप:लेख सदरकरण्यास पुर्वी '''लॉग इन''' करा)
&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;
{{Clickable button 2|आशियाई महिन्याच्या योगदान सादर करा|url=https://tools.wmflabs.org/fountain/editathons/asian-month-2017-mr|class=mw-ui-progressive}}
&lt;/div&gt;

जर तुमच्याकडे काही प्रश्न असतील तर कृपा [[विकिपीडिया चर्चा:विकिपीडिया आशियाई महिना २०१७|चर्चापानावर]] विचारा.&lt;/div&gt;

--[[User:Tiven2240|'''&lt;span style=&quot;background color: black; color: orange&quot;&gt;टाय&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color: blue&quot;&gt;वीन&lt;/span&gt;'''&lt;span style=&quot;color: green&quot;&gt;२२४०&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[User talk:Tiven2240|&lt;span style=&quot;color: maroon&quot;&gt;माझ्याशी बोला&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; १३:२०, ७ नोव्हेंबर २०१७ (IST)

== मुखपृष्ठ सदर लेख नामनिर्देशन कौल बाबत ==

गेल्या काही दिवसात [[नाताळ]] या लेखात काही बद्दल केले आहेत. परंतु [[विकिपीडिया:मुखपृष्ठ सदर लेख नामनिर्देशन]] वर आपला विरोध कायम आहे. कृपया आपले मत पुनर्विचार करा. धन्यवाद --[[User:Tiven2240|'''&lt;span style=&quot;background color: black; color: orange&quot;&gt;टाय&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color: blue&quot;&gt;वीन&lt;/span&gt;'''&lt;span style=&quot;color: green&quot;&gt;२२४०&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[User talk:Tiven2240|&lt;span style=&quot;color: maroon&quot;&gt;माझ्याशी बोला&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; २०:३१, १४ नोव्हेंबर २०१७ (IST)

== विकिपीडिया आशियाई महिना २०१८: सहभागी होण्यासाठी आमंत्रण ==

[[File:Sun Wiki.svg|250px|right]]

नमस्कार! मागील वर्षी, आपण मराठी विकिपीडियावर विकिपीडिया आशियाई महिना (WAM) २०१७ मध्ये सहभागी होण्यासाठी साइन-अप केले होते. हा कार्यक्रम आंतरराष्ट्रीय स्तरावर यशस्वी झाला होता, विविध विकिपीडिया प्रकल्पात शेकडो संपादकानीं आशियाई विषयांवर हजारो लेख तयार केले.

मी तुम्हाला '''[[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०१८|विकिपीडिया आशियाई महिना २०१८]]''' साठी सहभागी होण्यासाठी निमंत्रित करू इच्छितो, जे पुन्हा एकदा नोव्हेंबर महिन्यापासून चालते.सदस्य आशियायी-संबंधित सामग्रीबद्दल नवीन लेख तयार करतील जे किमान ३,००० बाइट आणि ३०० शब्दांची लांबी असेल हे लक्ष्य आहे. किमान '''४''' (चार) लेख तयार करणारे संपादक विकिपीडिया आशियाई महिना पोस्टकार्ड प्राप्त करतील.

आपल्याला स्वारस्य असल्यास, कृपया [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०१८/सहभागी|येथे]] साइन अप करा. जर तुमच्याकडे काही प्रश्न असतील तर कृपया [[विकिपीडिया चर्चा:विकिपीडिया आशियाई महिना २०१८|चर्चापानास]] विचारा.

धन्यवाद!

[[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०१७|विकिपीडिया आशियाई महिनाच्या]] वतीने [[सदस्य:Tiven2240|टायवीन२२४०]]

&lt;small&gt;२०१७ मधील सहभागी होण्याऱ्या तुम्ही मराठी विकिपीडियाच्या WAM टीममधून मिळणारे हे शेवटचे संदेश असेल. आपण WAM २०१८ साठी साइन-अप केल्यास, आपल्याला २०१८च्या कार्यक्रम बदल माहिती भेटेल.&lt;/small&gt;
--[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) १२:४०, १० नोव्हेंबर २०१८ (IST)

== विकी लव्हज् वुमन २०१९ ==

[[File:Wiki Loves Women Logo (mr).png|right|frameless]]

प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:विकी लव्हज् वुमन २०१९|विकी लव्हज् वुमन भारत]]''' ही भारतातील विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. हा आंतरराष्ट्रीय विकी लव्हज् वुमन स्पर्धेचा एक भाग आहे. हे मुख्यत्वे महिला आणि महिला संबंधित विषयांवरील लेखांवर लक्ष केंद्रित करते. अनेक भारतीय समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे.

प्रकल्प पृष्ठ [[विकिपीडिया:विकी लव्हज् वुमन २०१९|येथे]] उपलब्ध आहे. आपण ही स्पर्धा जिंकल्यास आपण पोस्टकार्ड आणि रोमांचक भेटवस्तू आमच्याकडून जिंकू शकता. अधिक माहितीसाठी प्रकल्प पृष्ठ तपासा. [[विकिपीडिया:विकी लव्हज् वुमन २०१९/सहभागी|येथे]] आपली नोंदणी करा. आणि [https://tools.wmflabs.org/fountain/editathons/wlwi-2019-mr हा दुवा] वापरून आपला लेख सादर करा.

जर तुम्हाला कोणत्या मदतीची गरज असेल तर या स्थानिक आयोजक [[सदस्य:संदेश हिवाळे|संदेश हिवाळे]] यांना संपर्क करा.

धन्यवाद.

--[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १९:१७, १४ मार्च २०१९ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlw&amp;oldid=18933692 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== क्रिकेट बार्नस्टार ==

[[Image:Cricket-barnstar-small.png|left|frame|मराठी विकिपीडियावरील तुमच्या मोलाच्या योगदानाबद्दल मी तुम्हाला हे गौरवचिह्न प्रदान करीत आहे. आपल्या सदस्यपानावर हे अभिमानाने मिरवाल अशी आशा.]] -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०१:२५, १६ जून २०१९ (IST)

== Community Insights Survey ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

'''Share your experience in this survey'''

Hi {{PAGENAME}},

The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation.

Please take 15 to 25 minutes  to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(asiawps,act4) give your feedback through this survey]'''.  It is available in various languages.

This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).

Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.

Sincerely,
&lt;/div&gt; [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] २०:००, ६ सप्टेंबर २०१९ (IST)
&lt;!-- सदस्य:RMaung (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(asia_wps,act4)&amp;oldid=19352604 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Reminder: Community Insights Survey ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

'''Share your experience in this survey'''

Hi {{PAGENAME}},

A couple of weeks ago, we invited you to take the Community Insights Survey. It is the Wikimedia Foundation’s annual survey of our global communities. We want to learn how well we support your work on wiki. We are 10% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! '''Your voice matters to us.'''

Please take 15 to 25 minutes  to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(asiawps,act4) give your feedback through this survey]'''.  It is available in various languages.

This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).

Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.

Sincerely,
&lt;/div&gt; [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] २०:३८, २० सप्टेंबर २०१९ (IST)
&lt;!-- सदस्य:RMaung (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(asia_wps,act4)&amp;oldid=19395158 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Reminder: Community Insights Survey ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

'''Share your experience in this survey'''

Hi {{PAGENAME}},

There are only a few weeks left to take the Community Insights Survey! We are 30% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal!
With this poll, the Wikimedia Foundation gathers feedback on how well we support your work on wiki. It only takes 15-25 minutes to complete, and it has a direct impact on the support we provide.

Please take 15 to 25 minutes  to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(asiawps,act4) give your feedback through this survey]'''.  It is available in various languages.

This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).

Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.

Sincerely,
&lt;/div&gt; [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] ००:३०, ४ ऑक्टोबर २०१९ (IST)
&lt;!-- सदस्य:RMaung (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(asia_wps,act4)&amp;oldid=19407026 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== विकिमीडिया फाउंडेशन 2021 बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजच्या निवडणुकीत आठवणीने मतदान करा ==

नमस्कार {{PAGENAME}},

आपण विकिमीडिया फाउंडेशन 2021 बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजच्या निवडणुकीत मतदान करण्यास पात्र असल्याने आपल्याला हा मेल मिळाला आहे. निवडणूक 18 ऑगस्ट, 2021 रोजी सुरू झाली आणि 31 ऑगस्ट, 2021 रोजी संपेल. विकिमीडिया फाउंडेशन मराठी विकिपीडियासारख्या प्रकल्पांचे संचालन करते आणि त्याचे नेतृत्व बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजद्वारे केले जाते. हा बोर्ड ही विकिमीडिया फाउंडेशनची निर्णय घेणारी संस्था आहे.  [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Overview|बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजबद्दल अधिक जाणून घ्या]].

या वर्षी सामूहिक मतदानाद्वारे चार पदांसाठी निवडणूक होणार आहे. या पदांसाठी जगभरातून एकोणीस उमेदवार निवडणूक लढवत आहेत. [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021/Candidates#Candidate_Table|2021च्या बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजविषयी अधिक जाणून घ्या]]

समूहांच्या सुमारे 70,000 सदस्यांना मतदान करण्यास निमंत्रित करण्यात आले आहे. त्यात आपणही आहात! मतदान फक्त 31 ऑगस्ट रोजी  23:59 UTC (जागतिक प्रमाणवेळ) पर्यंतच सुरू राहील.

* [[:mr:विशेष:सुरक्षीतकौल/vote/Wikimedia_Foundation_Board_Elections_2021|'''मराठी विकिपीडियाच्या सेक्युअरपोलवर जाऊन मतदान करा''']].

आपण याआधीच मतदान केले असल्यास, मतदान केल्याबद्दल आभार. कृपया हा मेल दुर्लक्षित करा. लोक त्यांची कितीही खाती असली, तरी फक्त एकदाच मतदान करू शकतात.

[[:m:Wikimedia Foundation elections/2021|या निवडणुकीविषयी अधिक माहिती वाचा]]. धन्यवाद, [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १८:०३, २५ ऑगस्ट २०२१ (IST)
&lt;!-- सदस्य:KCVelaga (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&amp;oldid=21933963 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२ ==

प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2022|विकी लव्हस फॉल्कलोर]] ची थीम लिंगभेद कमी करणे आणि लोकांवर लक्ष केंद्रित करणे यावर आधारित आहे. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे.योगदानाचा मुख्य हेतू लिंग अंतर कमी करण्यात थेट प्रभाव पाडेल.

ही स्पर्धा आज २ फेब्रुवारी २०२२ रोजी सुरू झाली असून ३१ मार्च २०२२ रोजी समाप्त होईल. स्पर्धेतील विजेत्याला तयार केलेल्या पृष्ठांच्या संख्येच्या आधारे घोषित केले जाईल, पहिल्या विजेत्याला ३०० USD, द्वितीय विजेत्याला आणि तीसऱ्या विजेत्याला अनुक्रमे २०० USD आणि १०० USD दिले जातील. सहभाग किंवा योगदान करताना येणाऱ्या कोणत्याही समस्यांबाबत कोणत्याही मदतीसाठी, ज्युरी सदस्यांच्या [[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] किंवा [[सदस्य:Sandesh9822|Sandesh9822]] यांच्या चर्चा पानावर संदेश लिहा.

कृपया या पृष्ठावरील [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२#नियम|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२]] सर्व सूचना आणि नियम वाचा. या पेजवरून [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२/नोंदणी|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२/नोंदणी]] या स्पर्धेत सहभागी व्हा. आपण योगदानामध्ये सहभागी झाल्यास आपल्या मुख्य पृष्ठावर हा [[साचा:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२|साचा]] वापरा. येथून [https://fountain.toolforge.org/editathons/fnf2022 हा दुवा] तुम्ही तयार केलेला लेख सादर करावा. 

--[[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] ([[सदस्य चर्चा:Rockpeterson|चर्चा]]) ११:०१, ३ फेब्रुवारी २०२२ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlw&amp;oldid=22748073 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== रोहित शर्मा पानावरील संपादने ==

नमस्कार, काल एका आय पी पत्यावरून [[रोहित शर्मा]] पानावर काही संपादने झाली आहेत. कृपया ती नक्की योग्य आहेत का हे तपासल्यास बरे होईल.-[[सदस्य:संतोष गोरे|'''&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 2px;color: blue&quot;&gt; संतोष&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: blue&quot;&gt; गोरे &lt;/span&gt;''']]  ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०६:३२, २० एप्रिल २०२२ (IST)

== आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मोसम पान आणि दौऱ्यांची पाने ==

नमस्कार नितीन जी, मला इथूनपुढे जास्ती वेळ न देता येणार असल्यामुळे मी फक्त आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धांची पाने तयार करीन. आपण दौऱ्यांची पाने करावीत. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मोसम २०२२-२३ मधली दौऱ्यांची पाने पूर्ण करावीत ही विनंती. मी स्पर्धांची पाने करतो. [[सदस्य:Aditya tamhankar|Aditya tamhankar]] ([[सदस्य चर्चा:Aditya tamhankar|चर्चा]]) १७:४९, २२ सप्टेंबर २०२२ (IST)

:साचा:माहितीचौकट क्रिकेटपटू संपूर्ण माहिती 
:हा साचा व्यवस्थित करण्यासाठी मदत हवी आहे.
:errors समजून घेण्यासाठी [[अर्शदीप सिंग (क्रिकेटपटू)]] ह्या पानावर जाऊन '''व्यक्तिगत माहिती''' मधील '''''मृत्यू''''' आणि '''आंतरराष्ट्रीय माहिती''' मधील '''''आं.टी२० पदार्पण''''' हा मजकूर पाहावा. [[सदस्य:Nitin.kunjir|नितीन कुंजीर]] ([[सदस्य चर्चा:Nitin.kunjir|चर्चा]]) २२:०७, ५ ऑक्टोबर २०२२ (IST)

== विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२ ==

[[चित्र:Wikipedia Asian Month 2022 Banner mr.svg|right|400px|frameless]]
प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२|विकिपीडिया आशियाई महिना ]]''' हे विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेले एक वार्षिक अभियान आहे. हे अभियान मुख्यत्वे आशिया खंडातील देश आणि तेथील संस्कृती संबंधित विषयांवरील लेखांवर लक्ष केंद्रित करते. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतलेला आहे. आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले अमूल्य योगदान द्यावे.

प्रकल्प पृष्ठ [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२|येथे]] उपलब्ध आहे. आपण ही स्पर्धा जिंकल्यास आपण '''विकिपीडिया आशियाई दूत घोषित होऊ शकता तसेच डिजीटल बार्नस्टार''' देखील प्राप्त करू शकता. अधिक माहितीसाठी प्रकल्प पृष्ठ तपासा. [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२/सहभागी|येथे]] आपली नोंदणी करा आणि [https://fountain.toolforge.org/editathons/wam-mr-2022 हा दुवा] वापरून आपला लेख सादर करा.

जर तुम्हाला कोणत्या मदतीची आवश्यकता असेल तर स्थानिक आयोजक [[सदस्य:Sandesh9822|संदेश हिवाळे]], [[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] किंवा [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे ]] यांना संपर्क करावा.

धन्यवाद.

'''आयोजक विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२'''
:&lt;small&gt;हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.&lt;/small&gt;
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@mrwiki ने https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:Tiven2240/test&amp;oldid=2192714 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open ==

Dear Wikimedian, 

We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. 

We also have exciting updates about the Program and Scholarships. 

The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. 

For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]].

‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. 

Regards 

[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १६:५५, १६ नोव्हेंबर २०२२ (IST) 

(on behalf of the WCI Organizing Committee)
&lt;!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&amp;oldid=24082246 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== WikiConference India 2023: Help us organize! ==

Dear Wikimedian,

You may already know that the third iteration of [[:m:WikiConference_India_2023|WikiConference India]] is happening in March 2023. We have recently opened [[:m:WikiConference_India_2023/Scholarships|scholarship applications]] and [[:m:WikiConference_India_2023/Program_Submissions|session submissions for the program]]. As it is a huge conference, we will definitely need help with organizing. As you have been significantly involved in contributing to Wikimedia projects related to Indic languages, we wanted to reach out to you and see if you are interested in helping us. We have different teams that might interest you, such as communications, scholarships, programs, event management etc. 

If you are interested, please fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdN7EpOETVPQJ6IG6OX_fTUwilh7MKKVX75DZs6Oj6SgbP9yA/viewform?usp=sf_link this form]. Let us know if you have any questions on the [[:m:Talk: WikiConference_India_2023|event talk page]]. Thank you [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २०:५१, १८ नोव्हेंबर २०२२ (IST)

(on behalf of the WCI Organizing Committee)
&lt;!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&amp;oldid=24094749 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline ==

Dear Wikimedian,

Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]].

COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. 

Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call 

* '''WCI 2023 Open Community Call'''
* '''Date''': 3rd December 2022
* '''Time''': 1800-1900 (IST)
* '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx

Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २१:५१, २ डिसेंबर २०२२ (IST)

On Behalf of,
WCI 2023 Core organizing team.
&lt;!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&amp;oldid=24083503 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== WikiConference India 2023:WCI2023 Open Community call on 18 December 2022 ==

Dear Wikimedian,

As you may know, we are hosting regular calls with the communities for [[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]. This message is for the second Open Community Call which is scheduled on the 18th of December, 2022 (Today) from 7:00 to 8:00 pm to answer any questions, concerns, or clarifications, take inputs from the communities, and give a few updates related to the conference from our end. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call.

* [WCI 2023] Open Community Call
* Date: 18 December 2022
* Time: 1900-2000  [7 pm to 8 pm] (IST)
* Google Link: https://meet.google.com/wpm-ofpx-vei

Furthermore, we are pleased to share the telegram group created for the community members who are interested to be a part of WikiConference India 2023 and share any thoughts, inputs, suggestions, or questions. Link to join the telegram group: https://t.me/+X9RLByiOxpAyNDZl. Alternatively, you can also leave us a message on the [[:m:Talk:WikiConference India 2023|Conference talk page]]. Regards [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १३:४१, १८ डिसेंबर २०२२ (IST)

&lt;small&gt;
On Behalf of,
WCI 2023 Organizing team
&lt;/small&gt;
&lt;!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&amp;oldid=24099166 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३ ==

प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2023|विकी लव्हस फॉल्कलोर]] ची थीम लिंगभेद कमी करणे आणि लोकांवर लक्ष केंद्रित करणे यावर आधारित आहे. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे.योगदानाचा मुख्य हेतू लिंग अंतर कमी करण्यात थेट प्रभाव पाडेल.

ही स्पर्धा १ फेब्रुवारी २०२३ रोजी सुरू झाली असून ३१ मार्च २०२३ रोजी समाप्त होईल. स्पर्धेतील विजेत्याला तयार केलेल्या पृष्ठांच्या संख्येच्या आधारे घोषित केले जाईल, पहिल्या विजेत्याला ३०० USD, द्वितीय विजेत्याला आणि तीसऱ्या विजेत्याला अनुक्रमे २०० USD आणि १०० USD दिले जातील. सहभाग किंवा योगदान करताना येणाऱ्या कोणत्याही समस्यांबाबत कोणत्याही मदतीसाठी, ज्युरी सदस्यांच्या [[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]] किंवा [[सदस्य:Sandesh9822|Sandesh9822]] यांच्या चर्चा पानावर संदेश लिहा.

कृपया या पृष्ठावरील [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३#नियम|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३]] सर्व सूचना आणि नियम वाचा. या पेजवरून [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३/नोंदणी|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३/नोंदणी]] या स्पर्धेत सहभागी व्हा. आपण योगदानामध्ये सहभागी झाल्यास आपल्या मुख्य पृष्ठावर हा [[साचा:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३|साचा]] वापरा. येथून [https://fountain.toolforge.org/editathons/fnf2023-mr हा दुवा] तुम्ही तयार केलेला लेख सादर करावा.
:&lt;small&gt;हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.&lt;/small&gt;
&lt;!-- सदस्य:संतोष गोरे@mrwiki ने https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%8B%E0%A4%B7_%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B0%E0%A5%87/test&amp;oldid=2236216 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३ ==

[[चित्र:Wikipedia Asian Month Logo Mr.svg|right|400px|frameless]]
प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३|विकिपीडिया आशियाई महिना ]]''' हे विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेले एक वार्षिक अभियान आहे. हे अभियान मुख्यत्वे आशिया खंडातील देश आणि तेथील संस्कृती संबंधित विषयांवरील लेखांवर लक्ष केंद्रित करते. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतलेला आहे. आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले अमूल्य योगदान द्यावे.

प्रकल्प पृष्ठ [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३|येथे]] उपलब्ध आहे. आपण ही स्पर्धा जिंकल्यास आपण '''विकिपीडिया आशियाई दूत घोषित होऊन तुम्हाला सही केलेले प्रमाणपत्र मिळेल व एक अधिक पोस्टकार्ड मिळेल''' तसेच '''डिजीटल बार्नस्टार''' देखील प्राप्त करू शकता. अधिक माहितीसाठी प्रकल्प पृष्ठ तपासा. [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३/सहभागी|येथे]] आपली नोंदणी करा आणि [https://fountain.toolforge.org/editathons/wam-mr-2023 हा दुवा] वापरून आपला लेख सादर करा.

जर तुम्हाला कोणत्या मदतीची आवश्यकता असेल तर स्थानिक आयोजक [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे ]], [[सदस्य:Sandesh9822|संदेश हिवाळे]] किंवा [[सदस्य:Tiven2240|टायविन]]  यांना संपर्क करावा.

धन्यवाद.

:'''आयोजक विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३'''
:&lt;small&gt;हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.&lt;/small&gt;
&lt;!-- सदस्य:संतोष गोरे@mrwiki ने https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%8B%E0%A4%B7_%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B0%E0%A5%87/test&amp;oldid=2341857 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- सदस्य:Biplab Anand@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28078122 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६ ==

[[File:FNF 2026 Mr logo.png|right|400px|frameless]]
प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|विकी लव्हस फॉल्कलोर]]ची थीम लिंगभेद कमी करणे आणि लोकांवर लक्ष केंद्रित करणे यावर आधारित आहे. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे. योगदानाचा मुख्य हेतू लिंग अंतर कमी करण्यात थेट प्रभाव पाडेल.

ही स्पर्धा १ फेब्रुवारी २०२६ रोजी सुरू होऊन ३१ मार्च २०२६ रोजी समाप्त होईल. स्पर्धेतील विजेत्याला तयार केलेल्या पृष्ठांच्या संख्येच्या आधारे घोषित केले जाईल.

पहिले स्थानिक बक्षीस - २५ अमेरिकन डॉलर्स, दुसरे स्थानिक बक्षीस - २० अमेरिकन डॉलर्स, तर सर्वोत्कृष्ट निर्णायक लेखासाठी - १५ अमेरिकन डॉलर्स दिले जातील. सहभाग किंवा योगदान करताना येणाऱ्या कोणत्याही समस्यांबाबत अथवा कोणत्याही मदतीसाठी ज्युरी सदस्यांच्या ([[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] किंवा [[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]]) चर्चा पानावर संदेश लिहा.

कृपया [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६]] या पृष्ठावरील सर्व सूचना आणि नियम वाचा. तसेच [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६/नोंदणी|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६/नोंदणी]] या पानावर आपली नाव नोंदणी करून स्पर्धेत सहभागी व्हावे. तसेच [https://tools.wikilovesfolklore.org/campwiz/campaign/224/submission/new हा दुवा] वापरून तुम्ही तयार केलेला लेख सादर करावा.

:धन्यवाद.
:[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] आणि [[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]]
:आयोजक
:'''स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६'''
--[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २०:४१, ५ फेब्रुवारी २०२६ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2026&amp;oldid=30030409 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner.

[[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026.

* You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]]

* '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST'''

With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply.

For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page.

Warm regards,
&lt;br&gt;
on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team

''This message was sent with [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) on ००:००, १२ एप्रिल २०२६ (IST)''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- सदस्य:Gnoeee@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&amp;oldid=30389801 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;</text>
      <sha1>e4d9jeamzgpebi0ptr1aooru08zgsqt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>वाहन</title>
    <ns>0</ns>
    <id>91323</id>
    <revision>
      <id>2678833</id>
      <parentid>2188485</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T15:19:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22259-06</username>
        <id>182057</id>
      </contributor>
      <origin>2678833</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3724" sha1="6ji53bqmhbq18q58p6bocxr6pab3cnn" xml:space="preserve">[[चित्र:Setra S215 HD in Ukraine.jpg|thumb|[[बस]]]]
[[चित्र:079-A2 31 Amman 20000910.jpg|thumb|[[आगगाडी]]]]
[[चित्र:Felt BS road bicycle.jpg|thumb|[[सायकल]]]]
[[चित्र:Hanggliding03042006.JPG|thumb|[[हँग ग्लायडर]]]]
[[चित्र:Portland Pudgy safety dinghy, rowing.JPG|thumb|[[डिंगी]]]]
[[चित्र:Voyager spacecraft model.png|thumb|[[अंतराळयान]]]]

वाहन म्हणजे मानवी अथवा वस्तूंच्या वाहतुकीसाठी असलेले साधन. वाहनांचे विविध प्रकार आहेत. 
* [[सायकल]]
* [[दुचाकी]]
* [[स्कूटर]]
* [[मोटार कार]]
* [[रेल्वे]]
* [[जहाज]]
* [[विमान]]
जी वाहने जमिनीवर चालत नाही त्यांना [[यान]] जसे [[अंतरिक्ष यान]] असे संबोधन आहे.

मराठी मध्ये वाहन प्रकारानुसार नावे.

वडाप - १० ते २० प्रवासी वाहतूक करणारी गाडी.

टूरटूर - ऑटो रिक्षा

फटफट - बाईक, दुचाकी,स्कुटी

टमटम - तीन चाकी प्रवासी गाडी

डुग/डूगडूग - ऑटो रिक्षा /तीनचाकी गाडी

दुटांगी- टांग म्हणजे पायाने चालवावी लागते म्हणून टांगी जीला आता इंग्लिश सायकल शब्द वापरतात.

लाल डबा - परिवहन मंडळ गाडी

आराम गाडी - लक्झरी बस

मुंगळा - ट्रॅक्टरचाआकार मुंगळ्यासारखा असतो 

त्यामुळे ट्रॅक्टरला ग्रामीण भागात मुंगळा म्हणतात.

आगगाडी/वीज गाडी.. रेलवे

सवारी/छकडी - कार 

टेम्पो.. हत्ती (हत्ती सारखी ताकद असते  त्यामुळे)

ट्रॅक- सामान गाडी/ मालगाडी.

== इतिहास ==
[[मानव|मानवाने]] वाहन म्हणून साधनांचा उपयोग केल्याची नोंद हजारो वर्षांपासून आहे. पहिल्या जलयानाचा शोध सुमारे ७ ते ९ हजार वर्षांपूर्वी लागला असावा असे काही पुराव्यां वरून दिसून आले आहे.
सुमारे ७ हजार वर्षांपूर्वी समुद्रावर चालू शकेल अशी [[नौका]] [[कुवेत]] देशातील उत्खननात दिसून आली.

==वाहनांचे प्रकार==
===जमिनी वरील वाहने=== 
* [[ट्रक]]

===पाण्यावरील वाहने===
*[[होडी]]

===हवेत चालणारी वाहने===
* [[विमान]]

==वाहन व्यवस्थेचे कायदे==

==बाह्य दुवे==

[[वर्ग: वाहने]]

[[da:Køretøj]]
[[he:כלי תחבורה]]
[[no:Kjøretøy]]</text>
      <sha1>6ji53bqmhbq18q58p6bocxr6pab3cnn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>जलाल आगा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>91355</id>
    <revision>
      <id>2678809</id>
      <parentid>2639792</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T13:07:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>685</id>
      </contributor>
      <comment>मूळ स्रोतातून हे चित्र काढले गेल्यामुळे मराठी विकिपीडियावरुनही ते काढण्यात येत आहे.</comment>
      <origin>2678809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2682" sha1="s05n3kwsgker4j6gtjcge1mvz9spk0l" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट अभिनेता
| पार्श्वभूमी_रंग = 
| नाव = जलाल आगा
| चित्र =
| चित्र_रुंदी = 
| चित्र_शीर्षक = जलाल आगा
| पूर्ण_नाव = जलाल आगा
| जन्म_दिनांक = 
| जन्म_स्थान = 
| मृत्यू_दिनांक = 
| मृत्यू_स्थान = 
| इतर_नावे = 
| कार्यक्षेत्र = अभिनय 
| राष्ट्रीयत्व =[[भारतीय]]
| भाषा = 
| कारकीर्द_काळ = 
| प्रमुख_नाटके = 
| प्रमुख_चित्रपट = 
| प्रमुख_दूरचित्रवाणी_कार्यक्रम = 
| पुरस्कार = 
| वडील_नाव = 
| आई_नाव = 
| पती_नाव = 
| पत्नी_नाव = 
| अपत्ये = 
| संकेतस्थळ = 
| तळटिपा = 
}}
'''जलाल आगा''' ([[११ जुलै]], [[इ.स. १९४५|१९४५]] - [[५ मार्च]], [[इ.स. १९९५|१९९५]]) हा [[बॉलीवूड|हिंदी चित्रपटांतील]] अभिनेता होता. ''मुगल-ए-आझम'' या इ.स. १९६० साली पडद्यांवर झळकलेल्या हिंदी चित्रपटातल्या बालपणातल्या [[जहांगीर|जहांगीराची]] भूमिकेद्वारे त्याने चित्रपट क्षेत्रात पदार्पण केले. इ.स. १९९० च्या दशकापर्यंत त्याने विनोदी व चरित्र अभिनेता म्हणून हिंदी, तसेच काही इंग्लिश चित्रपटांतून अभिनय केला. 

५ मार्च, इ.स. इ.स. १९९५ रोजी हृदयविकाराच्या झटक्याने त्याचा मृत्यू झाला.

== बाह्य दुवे ==
* {{आय.एम.डी.बी. नाव|0013026|{{लेखनाव}}}}

{{DEFAULTSORT:आगा,जलाल}}
[[वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते]]
[[वर्ग:इ.स. १९४५ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. १९९५ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>s05n3kwsgker4j6gtjcge1mvz9spk0l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:सांगकाम्या</title>
    <ns>3</ns>
    <id>95203</id>
    <revision>
      <id>2678891</id>
      <parentid>2529900</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:30:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>38883</id>
      </contributor>
      <comment>/* Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications */ नवीन विभाग</comment>
      <origin>2678891</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5505" sha1="52oy3dzbwz4m5mu7rhzp65l9gu4ylac" xml:space="preserve">== Translating the interface in your language, we need your help ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Hello सांगकाम्या, thanks for working on this wiki in your language. [http://laxstrom.name/blag/2015/02/19/prioritizing-mediawikis-translation-strings/ We updated the list of priority translations] and I write you to let you know. The language used by this wiki (or by you in your preferences) needs [[translatewiki:Translating:Group_statistics|about 100 translations or less]] in the priority list. You're almost done!
[[Image:Translatewiki.net logo.svg|frame|link=translatewiki:|{{int:translateinterface}}]]
Please [[translatewiki:Special:MainPage|register on translatewiki.net]] if you didn't yet and then '''[[translatewiki:Special:Translate/core-0-mostused|help complete priority translations]]''' (make sure to select your language in the language selector). With a couple hours' work or less, you can make sure that nearly all visitors see the wiki interface fully translated. [[User:Nemo_bis|Nemo]] १९:३६, २६ एप्रिल २०१५ (IST)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Nemo bis@metawiki using the list at http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Meta:Sandbox&amp;oldid=12031713 --&gt;

==रिकामी पाने==
[[:साचा:रिकामे पान]] टाकताना फक्त मुख्य नामविश्व बघावे काय? उदा: [[:चर्चा:परिंदा_(हिंदी_चित्रपट)]]  - [[सदस्य:Prabodh1987|प्रबोध]]&amp;nbsp;([[सदस्य चर्चा:Prabodh1987|चर्चा]]) ०४:२६, १४ ऑक्टोबर २०१५ (IST)

== Thank you for being a medical contributors! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; |'''The 2024 Cure Award''' 
|-
| style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! 

Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs.

Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating].
|}

Thanks again :-)  -- [[mdwiki:User:Doc_James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' ११:५४, २६ जानेवारी २०२५ (IST)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- सदस्य:Doc James@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&amp;oldid=28172893 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner.

[[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026.

* You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]]

* '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST'''

With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply.

For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page.

Warm regards,
&lt;br&gt;
on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team

''This message was sent with [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) on ००:००, १२ एप्रिल २०२६ (IST)''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- सदस्य:Gnoeee@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&amp;oldid=30389801 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;</text>
      <sha1>52oy3dzbwz4m5mu7rhzp65l9gu4ylac</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>लडाख स्काउट्स</title>
    <ns>0</ns>
    <id>96915</id>
    <revision>
      <id>2678849</id>
      <parentid>2678666</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T15:46:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khirid Harshad</username>
        <id>138639</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Khirid Harshad ने लेख [[लद्दाख स्काउट्स]] वरुन [[लडाख स्काउट्स]] ला हलविला</comment>
      <origin>2678666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2322" sha1="a0s17mjwtsigrbrw6u2l90bs0orkjvv" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''लद्दाख स्काउट्स''' हे भारतीय सेनेतील एक सैन्यदल असून हे सर्वात जुन्या सैन्यदलांपैकी एक आहे. याची स्थापना इ.स. मध्ये झाली. सुरुवातीला याची ओळख ब्रिटिश लष्करातील एक पलटण म्हणून होती. इ.सच्या सुमारास याला रेजिमेंटचा दर्जा देण्यात आला.

== इतिहास ==
भारतीय सैन्याच्या लडा
लडाख स्काउट्‌स या भूदलाने अनेक प्रकारचा पराक्रम गाजवला आहे. [[भारतीय सैन्य|भारतीय सैन्याची]] यशोगाथा फडकत ठेवण्यात या दलाचा सिंहाचा वाटा आहे.
== पोशाख व ओळख ==
=== स्वातंत्र्याआधीची मर्दुमकी ===
=== स्वातंत्र्यानंतरची मर्दुमकी ===
== विभाग ==
== सन्मान व पदके ==
लडाख स्काउट्‌स दलाला युद्धातील पराक्रमांबद्दल अनेक सन्मान व पदके प्रदान केली गेली आहेत.
== हे सुद्धा पहा ==
* [[भारतीय सेना प्रशिक्षण संस्था]]
* [[राष्ट्रीय संरक्षण प्रबोधिनी]]
* [[इंडियन मिलिटरी ऍकॅडमी|इंडियन मिलिटरी अ‍ॅकॅडमी]]
* [[कॉलेज ऑफ मिलिटरी इंजिनियरींग]]
* [[भारतीय सशस्त्र सेना]]

{{विस्तार}}
{{साचा:भारतीय भूदल सैन्य‎}}
[[वर्ग:भारतीय सैन्याच्या रेजिमेंट]]
[[वर्ग:लडाख]]</text>
      <sha1>a0s17mjwtsigrbrw6u2l90bs0orkjvv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>लद्दाख स्काउट</title>
    <ns>0</ns>
    <id>96921</id>
    <redirect title="लडाख स्काउट्स" />
    <revision>
      <id>2678859</id>
      <parentid>777918</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T17:22:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>6858</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Fixing double redirect from [[लद्दाख स्काउट्स]] to [[लडाख स्काउट्स]]</comment>
      <origin>2678859</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82" sha1="h26r115bsmilbr00ydhg7v6u4o8o01a" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[लडाख स्काउट्स]]</text>
      <sha1>h26r115bsmilbr00ydhg7v6u4o8o01a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:MGA73</title>
    <ns>3</ns>
    <id>111548</id>
    <revision>
      <id>2678886</id>
      <parentid>2650101</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:30:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>38883</id>
      </contributor>
      <comment>/* Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications */ नवीन विभाग</comment>
      <origin>2678886</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22859" sha1="cgot2i1ea7a02f3yzymvgp5h93z3st1" xml:space="preserve">{{स्वागत}}

==Some useful tips for typing in new Input method (transliteration mode)==

{|style=&quot;color:black; background-color:#ffffcc;&quot; cellpadding=&quot;10&quot; class=&quot;wikitable&quot;
!Keyboard input
!Converted to
|-
|rya
|र्य
|-
|rrya
|ऱ्य
|-
|rha
|र्ह
|-
|rrha
|ऱ्ह
|-
|nja
|ञ
|-
|nga
|ङ
|-
|a^
|ॲ
|-
|shU///
|शूऽऽ
|-
|Ll
|ऌ
|-
|Lll
|ॡ
|-
|hra
|ह्र
|-
|hR
|हृ
|-
|R
|ऋ
|-
|RR
|ॠ
|-
|ka`
|क़
|-
|k`a
|क़
|-
|\.
|।
|-
|\.\
|॥
|}

== Hello ==
I'm currently on mobile, I'll respond on the embassy in 18ish hours :-) —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] ००:३७, ६ एप्रिल २०२३ (IST)

== Moving further  ==

Hi, thank you for your efforts on this Wiki. just wanted some suggestions. After the deletion of the files and cleanup of non free media what can be the next agenda for this wiki? We are on a vision that we could allow visual representation in our infoboxes. We need to display some non free logos and film posters as well as book covers in Marathi Language as they are displayed on English Wikipedia and other Wikis. How can we do that. Is there any way where we can comply for Fair use on this Wiki. [[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) ११:४०, ७ जून २०२३ (IST)

: Hi [[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]]! I'm not an expert in copyright laws in India but I think that what you need to do is this:

# Make a formal vote (I assume thats how policies are made here) where community decide to either allow non-free files or to say no to non-free files.
# Create a page like [[:en:Wikipedia:Non-free content criteria]] where it is written that mr.wiki allow non-free content of logos and film posters for example and also include the 10 criteria from enwiki. Make sure it is clear if all film posters are allowed or only those related to India. 
# Add a link to the local policy on [[:m:Non-free_content]].
# Create the relevant templates. You need a &quot;license&quot; for logos and one for film posters (and album covers and computer games etc. if those are also allowed). You shold probably also have a non-free rationale template to add on all the files. 
# Make sure you have users that monitor the uploads so that you do not end up with thousands of files that are bad. 
# It would make it much easier if you set up Twinkle or make it possible in another way to add relevant templates with one click. For example: no license, no rationale, orphan fair use, overzised non-free file etc.

Hope that help you! --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) १२:२७, ७ जून २०२३ (IST)

== विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३ ==

[[चित्र:Wikipedia Asian Month Logo Mr.svg|right|400px|frameless]]
प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३|विकिपीडिया आशियाई महिना ]]''' हे विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेले एक वार्षिक अभियान आहे. हे अभियान मुख्यत्वे आशिया खंडातील देश आणि तेथील संस्कृती संबंधित विषयांवरील लेखांवर लक्ष केंद्रित करते. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतलेला आहे. आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले अमूल्य योगदान द्यावे.

प्रकल्प पृष्ठ [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३|येथे]] उपलब्ध आहे. आपण ही स्पर्धा जिंकल्यास आपण '''विकिपीडिया आशियाई दूत घोषित होऊन तुम्हाला सही केलेले प्रमाणपत्र मिळेल व एक अधिक पोस्टकार्ड मिळेल''' तसेच '''डिजीटल बार्नस्टार''' देखील प्राप्त करू शकता. अधिक माहितीसाठी प्रकल्प पृष्ठ तपासा. [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३/सहभागी|येथे]] आपली नोंदणी करा आणि [https://fountain.toolforge.org/editathons/wam-mr-2023 हा दुवा] वापरून आपला लेख सादर करा.

जर तुम्हाला कोणत्या मदतीची आवश्यकता असेल तर स्थानिक आयोजक [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे ]], [[सदस्य:Sandesh9822|संदेश हिवाळे]] किंवा [[सदस्य:Tiven2240|टायविन]]  यांना संपर्क करावा.

धन्यवाद.

:'''आयोजक विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३'''
:&lt;small&gt;हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.&lt;/small&gt;
&lt;!-- सदस्य:संतोष गोरे@mrwiki ने https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%8B%E0%A4%B7_%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B0%E0%A5%87/test&amp;oldid=2341857 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

[[वर्ग:५०० पेक्षा जास्त संपादने केलेले सदस्य]]

== Flood of edits ==

Hi, please do not make automated edits without BOT Flag. [[विशेष:अलीकडील बदल| Recent changes]] on this wiki get over flooded. -[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १८:१०, १२ जानेवारी २०२५ (IST)

: Hi [[User:संतोष गोरे]]. Well they are not fully automated. I find the files in [[:वर्ग:Files with no license]], pick the right license, check the edit, fix it if needed and then I click save. But if its a problem I will stop. At some point they will be nominated for deletion instead. --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) १९:५१, १२ जानेवारी २०२५ (IST)
::There is no big problem. You can continue please, but just do it in small numbers.-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०८:३२, १३ जानेवारी २०२५ (IST)

== Confusion with a file ==

hi, have a look on [[:चित्र:Mahabaleshwar sunset.jpg]]. I think this file is having a licence. - [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १४:१७, १५ एप्रिल २०२५ (IST)
:Hi [[User:संतोष गोरे]]. It does mention creative Commons but it does not specify which version. So it could be non-commercial or it could be one that allow commercial use. --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) २२:४५, १५ एप्रिल २०२५ (IST)

== Files uploaded by Sagarmarkal ==

kindly check [[:वर्ग:Files uploaded by Sagarmarkal]] and add the delete template in this category. Tonight I will check and the delete set.- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १७:२३, ५ मे २०२५ (IST)

: Hi [[User:संतोष गोरे]]! The unused files from Sagarmarkal should allready be marked with the delete template and be in the category [[:वर्ग:उल्लेखनीयता रद्दीकरण]]. Would you like me to mark the files that are also in use? Another thing is that I noticed that [[विशेष:चित्रयादी/Anna4u]] are often taken from the Internet so even if they have a free license they should be deleted. But my plan was to wait with those files untill the unlicensed files are deleted. --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) १९:५३, ५ मे २०२५ (IST)

== सदस्य:MGA73/FileDelinker.js ==

&lt;nowiki&gt;mw.loader.using(['oojs-ui', 'mediawiki.api', 'mediawiki.util']).then(function () {
  $(function () {
    if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') !== 6) return;

    function getLocalFileUsage(fileName) {
      return new mw.Api().get({
        action: 'query',
        prop: 'fileusage',
        titles: fileName,
        fulimit: 'max',
        format: 'json'
      }).then(function (data) {
        var pages = [];
        Object.values(data.query.pages).forEach(function (page) {
          if (page.fileusage) {
            pages = pages.concat(page.fileusage.map(function (usage) {
              return usage.title;
            }));
          }
        });
        return pages;
      });
    }

    function removeFileReferences(content, fileName) {
      const normalizedName = fileName.replace(/ /g, '[ _]');
      const escapedName = normalizedName.replace(/[-\\/\\^$*+?.()|[\\]{}]/g, '\\$&amp;');
      const fileRegex = new RegExp('\\[\\[(File|Skeda|Datei|Faili|Figura|चित्र)[:/]?' + escapedName + '(\\|[^\\]]*)*\\]\\]', 'gim');
      const gallerySectionRegex = /&lt;gallery&gt;([\s\S]*?)&lt;\/gallery&gt;/gi;
      const infoboxRegexWithBrackets = new RegExp('(\\|\\s*[^=]+?=\\s*)\\[\\[(File|Skeda|Datei|Faili|Figura|चित्र)[:/]?' + escapedName + '(\\|[^\\]]*)?\\]\\]', 'gim');
      const infoboxRegex = new RegExp('(\\|\\s*[^=]+\\s*=\\s*)' + escapedName + '([\u200E\u200F\\s]*)', 'gim');

      let updatedContent = content;
      updatedContent = updatedContent.replace(gallerySectionRegex, (match, galleryContent) =&gt; {
        const updatedGallery = galleryContent.split('\n').filter(line =&gt; !line.includes(fileName)).join('\n');
        return `&lt;gallery&gt;${updatedGallery}&lt;/gallery&gt;`;
      });
      updatedContent = updatedContent.replace(infoboxRegexWithBrackets, (match, before) =&gt; before);
      updatedContent = updatedContent.replace(infoboxRegex, (match, beforeEquals, afterEquals) =&gt; beforeEquals + '' + afterEquals);
      updatedContent = updatedContent.replace(fileRegex, '');
      return updatedContent;
    }

    function removeLinksFromPageAndSave(page, fileName) {
      new mw.Api().get({
        action: 'query',
        prop: 'revisions',
        titles: page,
        rvslots: 'main',
        rvprop: 'content',
        format: 'json'
      }).then(function (data) {
        const pageContent = Object.values(data.query.pages)[0].revisions[0].slots.main['*'];
        const updatedContent = removeFileReferences(pageContent, fileName);
        if (updatedContent === pageContent) return;
        new mw.Api().postWithEditToken({
          action: 'edit',
          title: page,
          text: updatedContent,
          summary: 'Removing references to [[File:' + fileName + ']] (no license)'
        });
      });
    }

    function nominateFileForDeletion(fileName) {
      const pageTitle = 'File:' + fileName;
      new mw.Api().get({
        action: 'query',
        prop: 'revisions',
        titles: pageTitle,
        rvslots: 'main',
        rvprop: 'content',
        format: 'json'
      }).then(function (data) {
        const page = Object.values(data.query.pages)[0];
        const currentContent = page.revisions?.[0]?.slots?.main?.['*'] || '';
        const deletionTag = '\n\n{{पानकाढा|कारण=अप्रताधिकारित चित्र}}\n[[Category:Files not in use - delete]]';
        const newContent = currentContent + deletionTag;

        new mw.Api().postWithEditToken({
          action: 'edit',
          title: pageTitle,
          text: newContent,
          summary: 'Nominating file for deletion: No license - pages that linked to this file has been delinked.'
        });
      });
    }

    var button = new OO.ui.ButtonWidget({ label: 'Delink file', icon: 'unlink', flags: ['progressive'] });
    var pageCountLabel = new OO.ui.LabelWidget({ label: ' (0 pages)', classes: ['page-count-label'] });

    $('#mw-content-text').prepend($('&lt;div&gt;').css('margin-bottom', '10px').append($('&lt;div&gt;').append(button.$element, pageCountLabel.$element)));

   button.on('click', function () {
      var fileName = mw.config.get('wgTitle');
      button.setDisabled(true);

      getLocalFileUsage('File:' + fileName).then(function (pages) {
         pageCountLabel.setLabel(' (' + pages.length + ' pages)');

         // Always nominate the file for deletion
         nominateFileForDeletion(fileName);

         // If file is used, delink from all pages
         if (pages.length &gt; 0) {
            pages.forEach(page =&gt; removeLinksFromPageAndSave(page, fileName));
            alert('Links removed and file nominated for deletion.');
         } else {
            alert('File nominated for deletion.');
         }
      }).catch(function (error) {
         console.error('Error fetching file usage:', error);
         alert('An error occurred while fetching file usage.');
      }).finally(function () {
         button.setDisabled(false);
      });
   });

    var fileName = mw.config.get('wgTitle');
    getLocalFileUsage('File:' + fileName).then(function (pages) {
      pageCountLabel.setLabel(' (' + pages.length + ' pages)');
    });
  });
});
&lt;/nowiki&gt; [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०९:२९, १५ जुलै २०२५ (IST)

:above script has been deleted by mistake.-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०९:३१, १५ जुलै २०२५ (IST)

:: {{ping|संतोष गोरे}} I should probably add a &quot;nowiki&quot; in the script to avoid that it ends up in the deletion category. Can you restore it? --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) १४:४३, १५ जुलै २०२५ (IST)

== विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६ ==

[[चित्र:FNF 2026 Mr logo.png|right|400px|frameless]]
प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|विकी लव्हस फॉल्कलोर]]ची थीम लिंगभेद कमी करणे आणि लोकांवर लक्ष केंद्रित करणे यावर आधारित आहे. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे. योगदानाचा मुख्य हेतू लिंग अंतर कमी करण्यात थेट प्रभाव पाडेल.

ही स्पर्धा १ फेब्रुवारी २०२६ रोजी सुरू होऊन ३१ मार्च २०२६ रोजी समाप्त होईल. स्पर्धेतील विजेत्याला तयार केलेल्या पृष्ठांच्या संख्येच्या आधारे घोषित केले जाईल.

पहिले स्थानिक बक्षीस - २५ अमेरिकन डॉलर्स, दुसरे स्थानिक बक्षीस - २० अमेरिकन डॉलर्स, तर सर्वोत्कृष्ट निर्णायक लेखासाठी - १५ अमेरिकन डॉलर्स दिले जातील. सहभाग किंवा योगदान करताना येणाऱ्या कोणत्याही समस्यांबाबत अथवा कोणत्याही मदतीसाठी ज्युरी सदस्यांच्या ([[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] किंवा [[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]]) चर्चा पानावर संदेश लिहा.

कृपया [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६]] या पृष्ठावरील सर्व सूचना आणि नियम वाचा. तसेच [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६/नोंदणी|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६/नोंदणी]] या पानावर आपली नाव नोंदणी करून स्पर्धेत सहभागी व्हावे. तसेच [https://tools.wikilovesfolklore.org/campwiz/campaign/224/submission/new हा दुवा] वापरून तुम्ही तयार केलेला लेख सादर करावा.
:धन्यवाद.
::[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]]
::[[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]]
:&lt;small&gt;हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.&lt;/small&gt;
&lt;!-- सदस्य:संतोष गोरे@mrwiki ने https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%8B%E0%A4%B7_%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B0%E0%A5%87/test&amp;oldid=2650075 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner.

[[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026.

* You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]]

* '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST'''

With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply.

For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page.

Warm regards,
&lt;br&gt;
on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team

''This message was sent with [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) on ००:००, १२ एप्रिल २०२६ (IST)''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- सदस्य:Gnoeee@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&amp;oldid=30389801 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;</text>
      <sha1>cgot2i1ea7a02f3yzymvgp5h93z3st1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:Ketaki Modak</title>
    <ns>3</ns>
    <id>118347</id>
    <revision>
      <id>2678889</id>
      <parentid>2676838</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:30:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>38883</id>
      </contributor>
      <comment>/* Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications */ नवीन विभाग</comment>
      <origin>2678889</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="92042" sha1="7k7jscpy19svus6pvww7lqnjxj884ol" xml:space="preserve">{{स्वागत}}

== श्री.के. क्षीरसागर ==

नमस्कार,

[[श्री.के. क्षीरसागर]] हा लेख आहे. नवीन '''प्रा. श्री.के. क्षीरसागर''' नावाने लेख बनवण्यापेक्षा आहे त्या लेखात आपणास भर घालता येईल.

एक खुलासा- विकिपीडियावर व्यक्तिविषयक लेख पूर्ण नावाने ठेवण्याचा किंवा नवीन तयार करण्याचा संकेत आहे नावच्या आधी संबोधने जोडली जात नाहीत जसे की प्रा., डॉ., संबोधनाच्या नावाने पुनर्निर्देशने देता येतात.

-[[सदस्य:संतोष दहिवळ|संतोष दहिवळ]] १५:१३, १६ जानेवारी २०१२ (UTC)

नमस्कार
आपण दिलेल्या माहितीबद्दल धन्यवाद. योग्य ती कालजी घेईन.

:नमस्कार केतकी ! [[किरण नगरकर]] या लेखात विकिकरणाच्या दृष्टीने व संदर्भ देण्याच्या दृष्टीने मी काही किरकोळ सुधारणा केल्या आहेत. [http://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A4%A3_%E0%A4%A8%E0%A4%97%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%B0&amp;action=historysubmit&amp;diff=921606&amp;oldid=921166 येथे त्यांतील फरक] थोडक्यात दाखवला आहे. कृपया एकवार तिकडे नजर टाकावी, अशी विनंती.
:--[[सदस्य:Sankalpdravid|संकल्प द्रविड (Sankalp Dravid)]] ([[सदस्य चर्चा:Sankalpdravid|चर्चा]] | [[विशेष:योगदान/Sankalpdravid|योगदान]]) १६:०१, १७ जानेवारी २०१२ (UTC)

== कॉपीपेस्ट व प्रताधिकारभंग ==

नमस्कार केतकी !

लोकसत्तेत प्रकाशित झालेल्या [http://www.loksatta.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=205104:2012-01-13-09-15-34&amp;catid=104:2009-08-05-07-53-42&amp;Itemid=117 या बातमीचा/सदराचा मजकूर]] तंतोतंत कॉपी करून [[श्रीधर व्यंकटेश केतकर]] या लेखात एका विभागात पेस्ट केल्याचे आढळल्यामुळे मी [[साचा:कॉपीपेस्ट]] लावला आहे. [[विकिपीडिया:प्रताधिकार]] धोरणांनुसार विकिपीडियावर लिहिली जाणारी माहिती प्रताधिकारमुक्त (कॉपीराइट-फ्री) असावी लागते अथवा संबंधित संस्थांकडून सार्वजनिक वापरासाठी खुली केली गेल्याचा अधिकृत जाहीरनामा लागतो. तसे नसल्यास असा कॉपीपेस्ट मजकूर प्रताधिकारभंगाचा मासला धरला जाऊ शकतो.

विकिपीडियावरापण आपल्या स्वतःच्या लेखणीने माहिती लिहिणे अभिप्रेत आहे. तुम्ही एखाद्या वृत्तपत्रात/पुस्तकात/नियतकालिकात जे काही वाचले असेल, ते तुम्ही तुमच्या भाषेत मांडून लिहू शकता. किंबहुना तसेच करणे श्रेयस्कर.

तुमच्या उत्साही सहभागाचे कौतुक आहेच; मात्र ही काही पथ्ये जरूर पाळावीत.

--[[सदस्य:Sankalpdravid|संकल्प द्रविड (Sankalp Dravid)]] ([[सदस्य चर्चा:Sankalpdravid|चर्चा]] | [[विशेष:योगदान/Sankalpdravid|योगदान]]) १६:१३, १७ जानेवारी २०१२ (UTC)

:धन्यवाद केतकी. तुम्ही संपादलेल्या मजकुरात श्री.के. क्षीरसागरांची व्यक्तिगत टिप्पणी बरीच शिल्लक होती; त्यामुळे त्यांच्या टिप्पण्यांचा सारांश काढून तो [[श्रीधर व्यंकटेश केतकर]] येथे दोनेक वाक्यांत नोंदला आहे. तसेच त्या दोन ठिकाणी क्षीरसागरांच्या लोकसत्तेतल्या पुनर्प्रकाशित लेखाचे दुवेही दिले आहेत. एखाद्या व्यक्तीबद्दल अन्य विद्वान समीक्षकांनी नोंदलेली मते संक्षेपाने व सारांशाने लिहिण्याच्या संकेतास धरून हे बदल केले आहेत. शिवाय केतकरांच्या सुरुवातीच्या जीवनाबद्दलची (शिक्षण वगैरे) माहिती एक नवीन उपविभाग बनवून भरली आहे. या सर्वांत तुम्हांला अजून काही भर घालता आली/संपादन करता आले, तर उत्तमच!

:--[[सदस्य:Sankalpdravid|संकल्प द्रविड (Sankalp Dravid)]] ([[सदस्य चर्चा:Sankalpdravid|चर्चा]] | [[विशेष:योगदान/Sankalpdravid|योगदान]]) ०३:००, २१ जानेवारी २०१२ (UTC)

धन्यवाद संकल्प द्रविड,
आपण केलेले संपादन मी बघितले. आणि त्यामुळे मला नेमके विकिपीडिया मध्ये कसे संपादन केले जाते ते कळले. यापुढे मी निश्चितच हे लक्षात ठेवीन. आपण मराठीसाठी हे जे कार्य करीत आहात त्यसाठी शुभेच्छा.

==सुधा मूर्ती==
तुम्हाला बहुधा [[सुधा मूर्ती]] या लेखात भर घालायची आहे असे वाटते. इंग्रजी शीर्षकाचे लेख सहसा मराठी  लिहित नाहीत. - [[सदस्य_चर्चा:कोल्हापुरी|कोल्हापुरी]] २२:०४, ६ फेब्रुवारी २०१२ (IST)


नमस्कार  केतकी,
 
आपण मराठी  विकिपीडियावर देत असलेले योगदान उत्तम आहे. आपण  सुधा मूर्ती याचेवर बनवलेल्या लेखाच्या निमित्याने आपणास काही सूचना देत आहे. आशा आहे कि यामुळे भविष्यात आपणास लेख बनवणे अधिक सोपे पडेल.
# मराठी विकिपिडीयावर लेख नाव हे मराठीतच आणि देवनागरी लिपीतच असावे असा संकेत आहे.
# त्यामुळे रोमन लेख नावे देण्याचे टाळावे.
#  लेख लिहिण्या पूर्वी शोध यंत्रात जर संबंधित माहिती देऊन तपासले तर तशा आशयाचा लेख अगोदरच उपलब्द्ध आहेका ते दिसते. ह्या मुळे एकाच तर्हेचे दोन लेख तयार होण्याच्या धोक्या पासून वाचता येते.  

आपल्या पुढील संपादन कार्यास अनेक अनेक शुभेच्छा.

धन्यवाद 

[[ सदस्य चर्चा:Rahuldeshmukh101 | राहुल देशमुख ]] ०९:५१, ७ फेब्रुवारी २०१२ (IST)
== &quot;मराठी विकिस्रोत&quot; चे उद्घाटन==
सप्रेम नमस्कार.
&quot;मराठी भाषा दिवस&quot; निमित्ताने दिनांक २५ फेब्रुवारी २०१२ रोजी पत्रकारिता विभाग - रानडे इंस्टीट्यूट, पत्रकार संघ आणि विकिमीडिया पुणे चॅप्टर यांच्या संयुक्त विद्यमाने एका कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले आहे. सुप्रसिद्ध निर्माता, दिग्दर्शक आणि अभिनेते श्री. अमोल पालेकर हे या कार्यक्रमाचे प्रमुख पाहुणे आहेत. या कार्यक्रमात विकिपीडियाच्या माहिती बरोबर &quot;[http://mr.wikisource.org मराठी विकिस्रोत]&quot; चे उद्घाटन श्री. अमोल पालेकर यांच्या हस्ते करण्यात येणार आहे. तरी आपण सर्वांनी उपस्थित रहावे.
वेळ: दुपारी २:०० ते ५:३० (कृपया वेळेपूर्वी १० मिनिटे आपल्या जागेवर स्थानापन्न व्हावे)
ठिकाण: पत्रकार भवन, नवी पेठ, पुणे
या शिवाय आपण मराठी विकिस्रोतचे सदस्य बनून मराठी विकिस्रोतला हातभार लावायला सुरुवात करू या.

नमस्कार {{{1|{{PAGENAME}}}}}, आपण मराठी विकिपीडियावर लेखनाच्या केलेल्या प्रयत्नांकरिता अभिनंदन आणि धन्यवादही. आपली मराठी विकिपीडिया वर १० पेक्षा जास्त संपादने झाली आहेत. विकिपीडिया इतर वेबसाईट पासून भिन्न असून तो एक वस्तुनिष्ठ ज्ञानकोश आहे. आपण [[विकिपीडिया:नवीन सदस्यांना मार्गदर्शन]] का लेख पाहिलाच असेल. लेखनास जमेल तेवढे संदर्भ देणे अभिप्रेत असते. [[विकिपीडिया:हवे होते अपेक्षा, विकिपीडिया परीघ, आवाका आणि मर्यादा]] आणि [[विकिपीडिया:नवीन सदस्यांकडून होणाऱ्या सर्वसाधारण संपादन त्रुटी]] लेखांचा अभ्यास करावा. आपणास इतरही सहलेखक मार्गदर्शन करतीलच. आपल्या आवडीच्या विषयात असेच लेखन घडत राहो ही शुभेच्छा.

== वर्गीकरण व विकिकरण ==

एखाद्या लेखात वरील साचे लावल्यावर कोणास त्रास देण्याचा विचार किंवा कोणाची त्रुटी दाखविण्याचा विचार त्यामागे नसतो हे कृपया ध्यानात घ्यावे.विकिवर अनेक लेख लिहिण्यात येतात. त्या लेखांचे योग्य नियोजन व्हावे व ते योग्य वर्गात असावेत म्हणजे माहिती घेणार्‍यास ते सोपे होते. विकिच्या प्रथेप्रमाणे त्या लेखात योग्य दुवे असावेत. नंतर वेळ मिळेल तेंव्हा हे अपूर्ण काम करण्यास सोपे व्हावे म्हणुन हा उपद्व्याप करावा लागतो. आपण काढलेले संपादन मी उलवटले आहे यात गैरसमज नसावा ही विनंती.आपणास विकिवर पुढील लेखनास शुभेच्छा.

[[सदस्य:V.narsikar|वि. नरसीकर]]&amp;nbsp;([[User talk:V.narsikar|चर्चा]]&amp;nbsp;•&amp;nbsp;[[Special:योगदान/V.narsikar|योगदान]]) ०९:२२, १४ जून २०१३ (IST)

आता या लेखात मी केलेले बदल कृपया बघावेत.

[[सदस्य:V.narsikar|वि. नरसीकर]]&amp;nbsp;([[User talk:V.narsikar|चर्चा]]&amp;nbsp;•&amp;nbsp;[[Special:योगदान/V.narsikar|योगदान]]) ०९:४९, १४ जून २०१३ (IST)
==नीरजा==
कृपया नीरजा यांचे संपूर्ण नाव [[नीरजा]] या लेखात लिहावे ही विनंती.त्यायोगे त्यांची ओळख प्रदर्शित होईल. त्या लेखातील सध्याचे मजकूराने विशेष अर्थबोध होत नाही. धन्यवाद.

तसेच आपण नुकतेच चढविलेले &lt;nowiki&gt;[[चित्र:Niraja.jpg ]]&lt;/nowiki&gt;हे चित्र प्रताधिकारमुक्त आहे किंवा कसे याचा कृपया खुलासा त्या संचिकेच्या पानात करावा ही पण विनंती.

[[सदस्य:V.narsikar|वि. नरसीकर]]&amp;nbsp;([[User talk:V.narsikar|चर्चा]]&amp;nbsp;•&amp;nbsp;[[Special:योगदान/V.narsikar|योगदान]]) १३:३२, २३ जून २०१३ (IST)

== कमल देसाई ==

कृपया [[कमल देसाई]] हा लेख बघावा. त्यात मी किरकोळ बदल केलेले आहेत. त्यात संदर्भ टाकला आहे. तो कसा टाकला हे आपणास 'संपादन' वर टिचकी मारली असता कळेल. धन्यवाद.

तसेच आपणास पुढील लेखनास शुभेच्छा.

[[सदस्य:V.narsikar|वि. नरसीकर]]&amp;nbsp;([[User talk:V.narsikar|चर्चा]]&amp;nbsp;•&amp;nbsp;[[Special:योगदान/V.narsikar|योगदान]]) १४:२९, २३ जून २०१३ (IST)

== विनंती ==

नमस्कार,

मराठी विकिपीडियावर सध्या [[क्रियापद]] नावाचा लेख आहे सोबतच सदस्य:J [[मराठी भाषेतील धातू]] वरही काम करत आहेत.[[मराठी भाषेतील धातू]] मध्ये काही माहिती लेखन उपलब्ध होऊ शकल्यास तसेच यादीत सवडी नुसार अधून मधून बघावी अशी नम्र विनंती आहे.
:[[सदस्य:Mahitgar|माहितगार (-खुलं खुलं आभाळ तसा.. मीही खुला खुला.. दारं, खिडक्या, भिंती यांची.. सवय झाली तुला..? )]] ([[सदस्य चर्चा:Mahitgar|चर्चा]]) ०८:४२, २७ जून २०१३ (IST)

== धोरण निश्चितीसाठी आपापले दृष्टीकोण नोंदविण्याचे आवाहन ==

{{विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली संदेश/यादी ५ साठी १ला संदेश}}
:&lt;small&gt;हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.&lt;/small&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Mahitgar@mrwiki using the list at http://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%80%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE:%E0%A4%8F%E0%A4%95%E0%A4%97%E0%A4%A0%E0%A5%8D%E0%A4%A0%E0%A4%BE_%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B6_%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%80_%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B6/%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A5%80_%E0%A5%AB&amp;oldid=1333364 --&gt;

== संचिका परवाने अद्ययावत करावेत ==

{{परवाना अद्ययावत करा}}
:&lt;small&gt;हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.&lt;/small&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Mahitgar@mrwiki using the list at http://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%80%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE:%E0%A4%8F%E0%A4%95%E0%A4%97%E0%A4%A0%E0%A5%8D%E0%A4%A0%E0%A4%BE_%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B6_%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%80_%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B6/%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A5%80_%E0%A5%AB&amp;oldid=1333364 --&gt;

== संचिका परवाने अद्ययावत करा-विनम्र स्मरण ==

कृपया पहा आणि वापरा [[विकिपीडिया:कॉपीराईट आणि प्रताधिकार त्याग उद्घोषणा, विवीध परवाने आणि साचे]] अधिक माहितीसाठी पहा [[साचा:परवाना अद्ययावत करा|परवाना अद्ययावत करा]] हा संदेश सदस्यांना मागील वर्षाभरात एकदा देऊन झालेला आहे. २८३ पैकी केवळ तीनच सदस्याचा सक्रीय प्रतिसाद आतापावेतो लाभला.  सर्व सदस्यांना आपण चढवलेल्या संचिका परवाने अद्ययावत करण्यासाठी पुन्हा एकदा विनम्र स्मरण स्मरण दिले जात आहे. सुयोग्य संचिका परवान्यांचा अभाव असलेल्या संचिका काळाच्या ओघात वगळल्या जात असतात याची आपणास कल्पना असेलच. सक्रीय सहकार्यासाठी आभार.
:&lt;small&gt;हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.&lt;/small&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Mahitgar@mrwiki using the list at https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%80%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE:%E0%A4%8F%E0%A4%95%E0%A4%97%E0%A4%A0%E0%A5%8D%E0%A4%A0%E0%A4%BE_%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B6_%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%80_%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B6/%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A5%80_%E0%A5%AB&amp;oldid=1333364 --&gt;

== विकी लव्हज् वुमन २०२१ ==

[[File:Wiki Loves Women South Asia-mr.png|right|frameless]]

प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:विकी लव्ह्‌ज वुमन दक्षिण आशिया २०२१|विकी लव्हज् वुमन दक्षिण आशिया]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. हा आंतरराष्ट्रीय विकी लव्हज् वुमन स्पर्धेचा एक भाग आहे. हे मुख्यत्वे महिला आणि महिला संबंधित विषयांवरील लेखांवर लक्ष केंद्रित करते. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे. आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे.

प्रकल्प पृष्ठ [[विकिपीडिया:विकी लव्ह्‌ज वुमन दक्षिण आशिया २०२१|येथे]] उपलब्ध आहे. आपण ही स्पर्धा जिंकल्यास आपण '''पोस्टकार्ड, बार्नस्टार, तसेच $१२ USD ते $२५० USD पर्यंतचे बक्षीस''' आमच्याकडून जिंकू शकता. अधिक माहितीसाठी प्रकल्प पृष्ठ तपासा. [[विकिपीडिया:विकी लव्ह्‌ज वुमन दक्षिण आशिया २०२१/ नोंदणी|येथे]] आपली नोंदणी करा. आणि [https://fountain.toolforge.org/editathons/wlwsa2021-mr हा दुवा] वापरून आपला लेख सादर करा.

जर तुम्हाला कोणत्या मदतीची आवश्यकता असेल तर स्थानिक आयोजक [[सदस्य:Sandesh9822|संदेश हिवाळे]] किंवा [[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] यांना संपर्क करावा.

धन्यवाद.
--[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) ११:०१, १६ सप्टेंबर २०२१ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlw&amp;oldid=22025036 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== वर्ग:अरविंद घोष यांचे साहित्य ==

नमस्कार, आपण '''वर्ग:अरविंद घोष यांचे साहित्य''' येथे लिखाण करत आहात.  कृपया लक्षात घ्या, वर्ग हे शक्यतो रिकामे असतात. तेथील लिखाण इतर लेखात जोडल्यास जास्त बरे होईल. -[[सदस्य:संतोष गोरे|'''&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 2px;color: blue&quot;&gt; संतोष&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: blue&quot;&gt; गोरे &lt;/span&gt;''']]  ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 2px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १०:५३, ३० नोव्हेंबर २०२१ (IST)

:माहितीसाठी धन्यवाद. एक शंका - '''अरविंद घोष यांचे साहित्य''' याच नावाचे एक page करून तो मजकूर तेथे लिहू का? [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १३:२७, ३० नोव्हेंबर २०२१ (IST)

::अरे वाह, का नाही... अजून विस्तृत माहिती टाकू शकता. -[[सदस्य:संतोष गोरे|'''&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 2px;color: blue&quot;&gt; संतोष&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: blue&quot;&gt; गोरे &lt;/span&gt;''']]  ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 2px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १४:०३, ३० नोव्हेंबर २०२१ (IST)
:::धन्यवाद. तसे करते. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १५:०१, ३० नोव्हेंबर २०२१ (IST)

== विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२ ==

[[चित्र:Wikipedia Asian Month 2022 Banner mr.svg|right|400px|frameless]]
प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२|विकिपीडिया आशियाई महिना ]]''' हे विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेले एक वार्षिक अभियान आहे. हे अभियान मुख्यत्वे आशिया खंडातील देश आणि तेथील संस्कृती संबंधित विषयांवरील लेखांवर लक्ष केंद्रित करते. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतलेला आहे. आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले अमूल्य योगदान द्यावे.

प्रकल्प पृष्ठ [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२|येथे]] उपलब्ध आहे. आपण ही स्पर्धा जिंकल्यास आपण '''विकिपीडिया आशियाई दूत घोषित होऊ शकता तसेच डिजीटल बार्नस्टार''' देखील प्राप्त करू शकता. अधिक माहितीसाठी प्रकल्प पृष्ठ तपासा. [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२/सहभागी|येथे]] आपली नोंदणी करा आणि [https://fountain.toolforge.org/editathons/wam-mr-2022 हा दुवा] वापरून आपला लेख सादर करा.

जर तुम्हाला कोणत्या मदतीची आवश्यकता असेल तर स्थानिक आयोजक [[सदस्य:Sandesh9822|संदेश हिवाळे]], [[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] किंवा [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे ]] यांना संपर्क करावा.

धन्यवाद.

'''आयोजक विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२'''
:&lt;small&gt;हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.&lt;/small&gt;
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@mrwiki ने https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:Tiven2240/test&amp;oldid=2192714 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open ==

Dear Wikimedian, 

We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. 

We also have exciting updates about the Program and Scholarships. 

The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. 

For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]].

‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. 

Regards 

[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १६:५५, १६ नोव्हेंबर २०२२ (IST) 

(on behalf of the WCI Organizing Committee)
&lt;!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&amp;oldid=24082246 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline ==

Dear Wikimedian,

Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]].

COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. 

Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call 

* '''WCI 2023 Open Community Call'''
* '''Date''': 3rd December 2022
* '''Time''': 1800-1900 (IST)
* '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx

Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २१:५१, २ डिसेंबर २०२२ (IST)

On Behalf of,
WCI 2023 Core organizing team.
&lt;!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&amp;oldid=24083503 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३ ==

प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2023|विकी लव्हस फॉल्कलोर]] ची थीम लिंगभेद कमी करणे आणि लोकांवर लक्ष केंद्रित करणे यावर आधारित आहे. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे.योगदानाचा मुख्य हेतू लिंग अंतर कमी करण्यात थेट प्रभाव पाडेल.

ही स्पर्धा १ फेब्रुवारी २०२३ रोजी सुरू झाली असून ३१ मार्च २०२३ रोजी समाप्त होईल. स्पर्धेतील विजेत्याला तयार केलेल्या पृष्ठांच्या संख्येच्या आधारे घोषित केले जाईल, पहिल्या विजेत्याला ३०० USD, द्वितीय विजेत्याला आणि तीसऱ्या विजेत्याला अनुक्रमे २०० USD आणि १०० USD दिले जातील. सहभाग किंवा योगदान करताना येणाऱ्या कोणत्याही समस्यांबाबत कोणत्याही मदतीसाठी, ज्युरी सदस्यांच्या [[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]] किंवा [[सदस्य:Sandesh9822|Sandesh9822]] यांच्या चर्चा पानावर संदेश लिहा.

कृपया या पृष्ठावरील [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३#नियम|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३]] सर्व सूचना आणि नियम वाचा. या पेजवरून [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३/नोंदणी|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३/नोंदणी]] या स्पर्धेत सहभागी व्हा. आपण योगदानामध्ये सहभागी झाल्यास आपल्या मुख्य पृष्ठावर हा [[साचा:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३|साचा]] वापरा. येथून [https://fountain.toolforge.org/editathons/fnf2023-mr हा दुवा] तुम्ही तयार केलेला लेख सादर करावा.
:&lt;small&gt;हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.&lt;/small&gt;
&lt;!-- सदस्य:संतोष गोरे@mrwiki ने https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%8B%E0%A4%B7_%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B0%E0%A5%87/test&amp;oldid=2236216 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३ ==

प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2023|विकी लव्हस फॉल्कलोर]]ची थीम लिंगभेद कमी करणे आणि लोकांवर लक्ष केंद्रित करणे यावर आधारित आहे. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे. योगदानाचा मुख्य हेतू लिंग अंतर कमी करण्यात थेट प्रभाव पाडेल.

ही स्पर्धा १ फेब्रुवारी २०२३ रोजी सुरू झाली असून ३१ मार्च २०२३ रोजी समाप्त होईल. स्पर्धेतील विजेत्याला तयार केलेल्या पृष्ठांच्या संख्येच्या आधारे घोषित केले जाईल. पहिल्या विजेत्याला ३०० USD, द्वितीय विजेत्याला आणि तीसऱ्या विजेत्याला अनुक्रमे २०० USD आणि १०० USD दिले जातील. सहभाग किंवा योगदान करताना येणाऱ्या कोणत्याही समस्यांबाबत अथवा कोणत्याही मदतीसाठी ज्युरी सदस्यांच्या ([[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]] किंवा [[सदस्य:Sandesh9822|Sandesh9822]]) चर्चा पानावर संदेश लिहा.

कृपया या पृष्ठावरील [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३#नियम|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३]] सर्व सूचना आणि नियम वाचा. या पेजवरून [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३/नोंदणी|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३/नोंदणी]] या स्पर्धेत सहभागी व्हा. आपण योगदानामध्ये सहभागी झाल्यास आपल्या मुख्य पृष्ठावर हा [[साचा:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३|साचा]] वापरा. येथून [https://fountain.toolforge.org/editathons/fnf2023-mr हा दुवा] तुम्ही तयार केलेला लेख सादर करावा. धन्यवाद.
:&lt;small&gt;हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.&lt;/small&gt;
&lt;!-- सदस्य:Sandesh9822@mrwiki ने https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:Sandesh9822/test&amp;oldid=2237804 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;


नमस्कार, आनंदाची बातमी आहे. कृपया [[सदस्य_चर्चा:संतोष_गोरे#Feminism_and Folklore_2023_has_been extended |हे पहा]], सदरील स्पर्धेचा कालावधी १५ एप्रिल २०२३ पर्यंत वाढवण्यात आला आहे. आपण यात अजून लेखांची भर घालू शकता. यात स्त्री या विषयास मध्यवर्ती ठेवून लेख लिहावयाचे आहेत. आपल्या आता पर्यंत तपासल्या गेलेल्या लेखांच्या सूचना [https://fountain.toolforge.org/editathons/fnf2023-mr येथे] पहाता येतील. जर आपणास परीक्षकांनी काही बदल सुचवले असतील तर ते आवश्य करावेत ही विनंती.-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १२:४२, ६ एप्रिल २०२३ (IST)

:माहितीसाठी धन्यवाद!! आपण सांगितलेल्या पैकी काही सुधारणा केल्या आहेत, (नंतर केलेल्या या सुधारणा परत विचारात घेतल्या जातील का?)
:नवीन लेखांची भर घालण्याचा प्रयत्न करते. पुनश्च धन्यवाद!! [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १३:०४, ६ एप्रिल २०२३ (IST)
::निश्चितच, सूचना ह्या 'झालेली दुरुस्ती परत विचारात घेण्यासाठीच' केल्या जातात. काही शंका असल्यास आपण परत परत विचारू शकता.- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २२:२४, ६ एप्रिल २०२३ (IST)
:::धन्यवाद.  [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) २३:२६, ६ एप्रिल २०२३ (IST)

==विकिपीडिया स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य स्पर्धेचा निकाल==

Ketaki Modak नमस्कार, [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३|विकिपीडिया स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३]] साठी तुमच्या योगदानाबद्दल धन्यवाद. तुम्ही स्पर्धेत '''तृतीय क्रमांक''' पटकावला आहे. आम्ही सर्व मराठी विकिपीडिया समुदायाच्या वतीने तुमचे अभिनंदन करतो. विकिपीडिया स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्यच्या नंतरच्या आवृत्तीसाठी आम्ही तुम्हाला पुढच्या वर्षी पाहण्यासाठी उत्सुक आहोत. धन्यवाद.
--[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०५:५५, १६ मे २०२३ (IST)

:धन्यवाद.  [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १५:३०, १६ मे २०२३ (IST)

==  पूर्णयोग साचा ==

नमस्कार, सदरील साच्यात व्यक्तींच्या यादीत लाल दुव्यात पवित्र असे नाव येते, ते नक्की काय आहे? तसेच हा साचा संबंधित व्यक्ती आणि संस्थांच्या लेखात आपण वापरावा. सध्या तो केवळ श्री अरविंद या लेख पानात जोडलेला दिसतोय.-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०६:०८, २२ मे २०२३ (IST)

:०१) पवित्र हे श्रीअरविंद आश्रमाशी संबंधित एका साधकांचे टोपणनाव आहे. त्यांच्यावर एक लेख लिहायचा आहे. लाल दुव्यात असलेल्या सर्वच नावांशी संबंधित एकेक लेख लिहिण्याचा प्रयत्न आहे. 
:०२) होय. तोपूर्णयोग साचा आवश्यक तेथे सर्वत्र जोडते. धन्यवाद. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १६:३६, २२ मे २०२३ (IST)
::पूर्णयोग साचा आवश्यक तेथे जोडला. धन्यवाद. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १७:०७, २२ मे २०२३ (IST)
:नमस्कार, शैक्षणिक संस्थांसाठी उपयुक्त ठरेल असा साचा तयार करण्याचा विचार आहे. 
:०१) शैक्षणिक संस्थांसाठी असा साचा आधी अस्तित्वात आहे का, कोठे पाहता येईल?
:०२) पूर्णयोग साचा ज्या प्रकारचा आहे, तो माहितीचौकटीपेक्षा वेगळा आहे, त्याला काय नाव आहे?
:कृपया मार्गदर्शन करावे, ही विनंती. धन्यवाद. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १७:१२, २२ मे २०२३ (IST)
::#नक्की कसा साचा हवाय, माहिती चौकट का?
::#कोणताही साचा आपण '''साचा: अबक''' असे (अबक ऐवजी एखादा शब्द) शोधू शकता.-
::[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २०:४८, २२ मे २०२३ (IST)
:::०१) ठीक आहे. शोधते. धन्यवाद !
:::०२) पूर्णयोग साचा हा माहितीचौकटीपेक्षा वेगळा आहे, त्याला काय म्हणतात? [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) २२:०१, २२ मे २०२३ (IST)
::::विकिच्या संदर्भात त्याला काही नाव असेल ना? ते हवे होते. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) २२:०२, २२ मे २०२३ (IST)
:::::साचा शोधताना नाव सापडले. त्याला 'मार्गक्रमण साचे' म्हणतात हे समजले. धन्यवाद!! [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) २२:१२, २२ मे २०२३ (IST)

== Feminism and Folklore 2023 - Local prize winners ==

[[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Congratulations on your remarkable achievement of winning a local prize in the '''Feminism and Folklore 2023''' writing competition! We greatly appreciate your valuable contribution and the effort you put into documenting your local Folk culture and Women on Wikipedia. To ensure you receive your prize, please take a moment to complete the preferences form before the 1st of July 2023. You can access the form [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdWlxDwI6UgtPXPfjQTbVjgnAYUMSYqShA5kEe4P4N5zwxaEw/viewform?usp=sf_link by clicking here]. We kindly request you to submit the form before the deadline to avoid any potential disappointments.

If you have any questions or require further assistance, please do not hesitate to contact us via talkpage or Email. We are more than happy to help.

Best wishes,

[[:m:Feminism and Folklore 2023|FNF 2023 International Team]]

::::Stay connected [[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp; [[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]

[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १६:१७, १० जून २०२३ (IST)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2023&amp;oldid=25134473 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Feminism and Folklore 2023 - A Heartfelt Appreciation for Your Impactful Contribution! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
[[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|center|500px]]

{{int:please-translate}}

Dear Wikimedian,

We extend our sincerest gratitude to you for making an extraordinary impact in the '''[[m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023]]''' writing competition. Your remarkable dedication and efforts have been instrumental in bridging cultural and gender gaps on Wikipedia. We are truly grateful for the time and energy you've invested in this endeavor.

As a token of our deep appreciation, we'd love to send you a special postcard. It serves as a small gesture to convey our immense thanks for your involvement in the competition. To ensure you receive this token of appreciation, kindly fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeXZaej264LOTM0WQBq9QiGGAC1SWg_pbPByD7gp3sC4j7VKQ/viewform this form] by August 15th, 2023.

Looking ahead, we are thrilled to announce that we'll be hosting Feminism and Folklore in 2024. We eagerly await your presence in the upcoming year as we continue our journey to empower and foster inclusivity.

Once again, thank you for being an essential part of our mission to promote feminism and preserve folklore on Wikipedia.

With warm regards,

'''Feminism and Folklore International Team'''.

--[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) ००:०७, २६ जुलै २०२३ (IST)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2023p&amp;oldid=25345565 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३ ==

[[चित्र:Wikipedia Asian Month Logo Mr.svg|right|400px|frameless]]
प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३|विकिपीडिया आशियाई महिना ]]''' हे विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेले एक वार्षिक अभियान आहे. हे अभियान मुख्यत्वे आशिया खंडातील देश आणि तेथील संस्कृती संबंधित विषयांवरील लेखांवर लक्ष केंद्रित करते. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतलेला आहे. आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले अमूल्य योगदान द्यावे.

प्रकल्प पृष्ठ [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३|येथे]] उपलब्ध आहे. आपण ही स्पर्धा जिंकल्यास आपण '''विकिपीडिया आशियाई दूत घोषित होऊन तुम्हाला सही केलेले प्रमाणपत्र मिळेल व एक अधिक पोस्टकार्ड मिळेल''' तसेच '''डिजीटल बार्नस्टार''' देखील प्राप्त करू शकता. अधिक माहितीसाठी प्रकल्प पृष्ठ तपासा. [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३/सहभागी|येथे]] आपली नोंदणी करा आणि [https://fountain.toolforge.org/editathons/wam-mr-2023 हा दुवा] वापरून आपला लेख सादर करा.

जर तुम्हाला कोणत्या मदतीची आवश्यकता असेल तर स्थानिक आयोजक [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे ]], [[सदस्य:Sandesh9822|संदेश हिवाळे]] किंवा [[सदस्य:Tiven2240|टायविन]]  यांना संपर्क करावा.

धन्यवाद.

:'''आयोजक विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३'''
:&lt;small&gt;हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.&lt;/small&gt;
&lt;!-- सदस्य:संतोष गोरे@mrwiki ने https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%8B%E0%A4%B7_%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B0%E0%A5%87/test&amp;oldid=2341857 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== केतकी मोडक लेख ==

नमस्कार, तुम्ही मराठी विकिपीडियावर मौल्यवान योगदान देत आहात. तुम्ही स्वतःच [[केतकी मोडक]] नावाचा लेख लिहित असल्याचे आज पाहण्यात आले (ज्यावर मी जाहिरात साचा लावला आहे). कृपया हे समजून घ्यावे की विकिपीडियावर संपादकाने स्वतःचा लेख लिहिणे '''जाहिरात''' समजली जाते. अशाप्रकारची संपादने विकिपीडियावर मान्य नसतात, व ती हटवली जातात. --[[User:Sandesh9822|'''&lt;span style=&quot;background color: black; color: orange&quot;&gt;संदेश&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color: blue&quot;&gt; हिवाळे&lt;/span&gt;'''&lt;span style=&quot;color: green&quot;&gt;&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[User talk:Sandesh9822|&lt;span style=&quot;color: maroon&quot;&gt;चर्चा&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; ११:४७, १० फेब्रुवारी २०२४ (IST)

:नमस्कार, माझ्या नावाचा लेख मी स्वत: तयार केला नाही, फक्त त्यामध्ये अलीकडे वस्तुस्थितीत झालेल्या बदलांचा नव्याने समावेश केला किंवा सुधारणा केली. 
:स्वत: बदल केला हे सत्य आहे, पण वस्तुस्थितीवर आधारित माहिती लिहिली आहे. त्यात जाहिरातीचा कोणताही हेतू नाही. अशी माहिती लिहायची झाल्यास काय करावे, तो साचा येऊ नये यासाठी काय करावे  याबाबत मार्गदर्शन करावे, ही विनंती.  [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) २१:३२, १० फेब्रुवारी २०२४ (IST)
::::अभिप्रायासाठी धन्यवाद. मी लेखातून जाहिरात साचा काढला आहे. {{साद|अभय नातू|संतोष गोरे|Tiven2240}} स्वतःचा लेख संपादन करण्याबाबत नियम वा विशेष सुचना असतील तर कृपया स्पष्ट कराव्यात. --[[User:Sandesh9822|'''&lt;span style=&quot;background color: black; color: orange&quot;&gt;संदेश&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color: blue&quot;&gt; हिवाळे&lt;/span&gt;'''&lt;span style=&quot;color: green&quot;&gt;&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[User talk:Sandesh9822|&lt;span style=&quot;color: maroon&quot;&gt;चर्चा&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; १०:४१, ११ फेब्रुवारी २०२४ (IST)
:::::धन्यवाद. नियम कळले तर अधिक बरे होईल. म्हणजे खबरदारी घेता येईल. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १८:२२, ११ फेब्रुवारी २०२४ (IST)
::::::नमस्कार, आपल्या चर्चा पानावर स्वागत साचा जोडलेला आहे. त्यातून आपल्याला मार्गदर्शन मिळेलच, तरीही काही प्रकल्प पानांची येथे यादी देऊ इच्छितो - [[विकिपीडिया:परिचय|परिचय]], [[विकिपीडिया:नवीन सदस्यांना मार्गदर्शन|नवीन सदस्यांना मार्गदर्शन]] तसेच [[विकिपीडिया:विकिपीडिया काय नव्हे|विकिपीडिया काय नव्हे]].

::::: तसेच [[चर्चा:केतकी मोडक]] येथे तसेही आपल्याला सांगितले होते त्यानुसार आपण माहिती चौकटीची माहिती, लेखातील व्याकरणाच्या छोट्या मोठ्या चुका, वर्ग अशी संपादने करू शकता. पण शक्यतो कमीत कमी वेळेस हे काम करावे (जेणेकरून नवीन सदस्यांपुढे आपण आपली आदर्श कृती मांडू शकू). -[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १९:२३, ११ फेब्रुवारी २०२४ (IST)
::::::ठीक आहे. या पुढे काळजी घेईन. धन्यवाद !! [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) २२:३९, ११ फेब्रुवारी २०२४ (IST)

== तयार केलेली पाने ==
नमस्कार, आपण तयार केलेली पाने [https://xtools.wmcloud.org/pages/mr.wikipedia.org/Ketaki%20Modak/all?uselang=mr येथे] पाहू शकता. यापैकी काही पाने अपूर्ण असावीत असे दिसते. जमल्यास पुन्हा तपासून त्यावर काम करावे. - [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २१:४९, १२ एप्रिल २०२५ (IST)

:अपूर्ण राहून गेलेली पाने लक्षात आणून दिल्याबददल धन्यवाद!! ती यथावकाश पूर्ण करते.  [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) २३:०८, १२ एप्रिल २०२५ (IST)
::नमस्कार, आपली बरीचशी पाने अजूनही अपूर्ण आहेत. तुमच्या काही अपूर्ण पानांवर {{t|काम चालू}} साचा आढळून आला होता. हा साचा ३० दिवसांपेक्षा जास्त काळ ठेवता येत नाही, सबब काही पानावरून हा साचा हटवण्यात आला आहे. तथापि परत एकदा मागील काही पानांची पुनर्तपासनी करून ती पाने नीट करून घ्याल अशी अपेक्षा आहे.- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; ✉️&lt;/span&gt;]] ) १९:०४, २९ जानेवारी २०२६ (IST)

== तुमच्या काही लेखांचे मूल्यमापन झाले ==

शेवटच्या अपडेटपासून काही नवीन सबमिशनचे मूल्यांकन केले गेले:
* [[प्रीती घोष]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[कैलास झवेरी]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )
कृपया लक्षात घ्या की, हे कॅम्पविझ बॉट कडून निवडलेले वैशिष्ट्य होते.
- [[सदस्य:CampWiz Bot|CampWiz Bot]] ([[सदस्य चर्चा:CampWiz Bot|चर्चा]]) ०६:३१, २९ एप्रिल २०२५ (IST)

== तुमच्या काही लेखांचे मूल्यमापन झाले ==

शेवटच्या अपडेटपासून काही नवीन सबमिशनचे मूल्यांकन केले गेले:
* [[प्रीती घोष]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[कैलास झवेरी]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[श्याम कुमारी]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )
कृपया लक्षात घ्या की, हे कॅम्पविझ बॉट कडून निवडलेले वैशिष्ट्य होते.
- [[सदस्य:CampWiz Bot|CampWiz Bot]] ([[सदस्य चर्चा:CampWiz Bot|चर्चा]]) १३:३०, २९ एप्रिल २०२५ (IST)

== तुमच्या काही लेखांचे मूल्यमापन झाले ==

शेवटच्या अपडेटपासून काही नवीन सबमिशनचे मूल्यांकन केले गेले:
* [[ॲस्टर पटेल]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )
कृपया लक्षात घ्या की, हे कॅम्पविझ बॉट कडून निवडलेले वैशिष्ट्य होते.
- [[सदस्य:CampWiz Bot|CampWiz Bot]] ([[सदस्य चर्चा:CampWiz Bot|चर्चा]]) ११:३०, ३० एप्रिल २०२५ (IST)

== तुमच्या काही लेखांचे मूल्यमापन झाले ==

शेवटच्या अपडेटपासून काही नवीन सबमिशनचे मूल्यांकन केले गेले:
* [[ज्युडिथ टायबर्ग]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[ॲनी मार्गारेट रॉबिन्सन]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[अनु पुराणी]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[शोभा मित्रा]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[मेरी क्युरी]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[कृष्णा चक्रवर्ती]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[धनवंती नागदा]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[प्रीती दास गुप्ता]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[जनिना स्ट्रोका]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[स्वर्णलता भिशीकर]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[लता जौहर]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[सुप्रभा नहार]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[सुझान कार्पेलेस]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[मॅरी हेलेन]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[अ‍ॅनी नन्नली]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[सुनंदा पोद्दार]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[झुमूर भट्टाचार्य]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[तेहमी मसालावाला]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[प्रल्हाद]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[शैलजादेवी वहिनीसाहेब प्रतिनिधी]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[इरा सरकार]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)
कृपया लक्षात घ्या की, हे कॅम्पविझ बॉट कडून निवडलेले वैशिष्ट्य होते.
- [[सदस्य:CampWiz Bot|CampWiz Bot]] ([[सदस्य चर्चा:CampWiz Bot|चर्चा]]) १६:३०, ३० एप्रिल २०२५ (IST)

== तुमच्या काही लेखांचे मूल्यमापन झाले ==

शेवटच्या अपडेटपासून काही नवीन सबमिशनचे मूल्यांकन केले गेले:
* [[सुनयना पांडा]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = लेखाची शब्दसंख्या १७७ आहे)

* [[प्रमिला सेन]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = लेखाची शब्दसंख्या 216 आहे)

* [[गौरी पिंटो]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = लेखाची शब्दसंख्या 152 आहे)

* [[खाल्डियन लोककथा]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = लेखाची शब्दसंख्या 213 आहे)

* [[सती अनसूया (तेलगू चित्रपट)]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = लेखाची शब्दसंख्या 223 आहे)

* [[परिपूर्ण दान (लोककथा)]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = लेखाची शब्दसंख्या 217 आहे)

* [[वेद]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[वेदांमधील संज्ञा]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[वैदिक देवदेवता आणि दैत्यासुर]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )
कृपया लक्षात घ्या की, हे कॅम्पविझ बॉट कडून निवडलेले वैशिष्ट्य होते.
- [[सदस्य:CampWiz Bot|CampWiz Bot]] ([[सदस्य चर्चा:CampWiz Bot|चर्चा]]) २१:३०, ३० एप्रिल २०२५ (IST)

== तुमच्या काही लेखांचे मूल्यमापन झाले ==

शेवटच्या अपडेटपासून काही नवीन सबमिशनचे मूल्यांकन केले गेले:
* [[श्याम कुमारी]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[ॲस्टर पटेल]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[ज्युडिथ टायबर्ग]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[ॲनी मार्गारेट रॉबिन्सन]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[अनु पुराणी]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = मोहिमेच्या व्याप्तीत नाही.)

* [[शोभा मित्रा]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = मोहिमेच्या व्याप्तीत नाही.)

* [[मेरी क्युरी]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = मोहिमेच्या व्याप्तीत नाही.)

* [[कृष्णा चक्रवर्ती]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = मोहिमेच्या व्याप्तीत नाही.)

* [[धनवंती नागदा]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = Ok)

* [[प्रीती दास गुप्ता]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = Ok)
कृपया लक्षात घ्या की, हे कॅम्पविझ बॉट कडून निवडलेले वैशिष्ट्य होते.
- [[सदस्य:CampWiz Bot|CampWiz Bot]] ([[सदस्य चर्चा:CampWiz Bot|चर्चा]]) १९:३०, ३ मे २०२५ (IST)

== Feminism and Folklore 2025 - Local prize winners ==

[[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

Congratulations on your outstanding achievement in winning a local prize in the '''Feminism and Folklore 2025''' writing competition! We truly appreciate your dedication and the valuable contribution you’ve made in documenting local folk culture and highlighting women’s representation on your local Wikipedia.

To claim your prize, please complete the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdONlpmv1iTrvXnXbHPlfFzUcuF71obJKtPGkycgjGObQ4ShA/viewform?usp=dialog prize form] by July 5th, 2025. Kindly note that after this date, the form will be closed and submissions will no longer be accepted.

Please also note that all prizes will be awarded in the form of [https://www.tremendous.com/ Tremendous Vouchers] only.

If you have any questions or need assistance, feel free to contact us via your talk page or email. We're happy to help.

Warm regards,

[[:m:Feminism and Folklore 2025|FNF 2025 International Team]]

::::Stay connected [[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp; [[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
&lt;/div&gt;
--[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १५:५०, २१ जून २०२५ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&amp;oldid=28891702 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;
:Thank you so much. I will do the needful. Regards... [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) २२:२२, २१ जून २०२५ (IST)

== स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६ ==

[[File:FNF 2026 Mr logo.png|right|400px|frameless]]
प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|विकी लव्हस फॉल्कलोर]]ची थीम लिंगभेद कमी करणे आणि लोकांवर लक्ष केंद्रित करणे यावर आधारित आहे. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे. योगदानाचा मुख्य हेतू लिंग अंतर कमी करण्यात थेट प्रभाव पाडेल.

ही स्पर्धा १ फेब्रुवारी २०२६ रोजी सुरू होऊन ३१ मार्च २०२६ रोजी समाप्त होईल. स्पर्धेतील विजेत्याला तयार केलेल्या पृष्ठांच्या संख्येच्या आधारे घोषित केले जाईल.

पहिले स्थानिक बक्षीस - २५ अमेरिकन डॉलर्स, दुसरे स्थानिक बक्षीस - २० अमेरिकन डॉलर्स, तर सर्वोत्कृष्ट निर्णायक लेखासाठी - १५ अमेरिकन डॉलर्स दिले जातील. सहभाग किंवा योगदान करताना येणाऱ्या कोणत्याही समस्यांबाबत अथवा कोणत्याही मदतीसाठी ज्युरी सदस्यांच्या ([[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] किंवा [[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]]) चर्चा पानावर संदेश लिहा.

कृपया [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६]] या पृष्ठावरील सर्व सूचना आणि नियम वाचा. तसेच [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६/नोंदणी|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६/नोंदणी]] या पानावर आपली नाव नोंदणी करून स्पर्धेत सहभागी व्हावे. तसेच [https://tools.wikilovesfolklore.org/campwiz/campaign/224/submission/new हा दुवा] वापरून तुम्ही तयार केलेला लेख सादर करावा.

:धन्यवाद.
:[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] आणि [[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]]
:आयोजक
:'''स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६'''
--[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २०:४१, ५ फेब्रुवारी २०२६ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2026&amp;oldid=30030409 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६ मधील लेख ==

नमस्कार, आपण निर्माण केलेल्या लेखांना विकिडाटा कलमास जोडावे. त्या नंतर लेखात {{t|माहिती संचिका}} साचा जोडावा. आणि हो काही लेखास आपण इंग्लिश विकिपीडियाचा संदर्भ जोडल्याचे दिसून येत आहे, जे अमान्य आहे. आपण इंग्लिश विकिपीडियावरील लेखातील संदर्भ  मराठी लेखात कॉपी पेस्ट केल्यास बरे होईल. - [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;. संतोष गोरे .&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; ✉️&lt;/span&gt;]] ) १७:०९, १ एप्रिल २०२६ (IST)

:ठीक आहे. इंग्लिश विकिपीडियाचा संदर्भ दिलेला चालत नाही, हे मला माहीत नव्हते. क्षमस्व. बदल करते.  विकिडाटा कलमास जोडते. धन्यवाद. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) २०:०४, २ एप्रिल २०२६ (IST)

== Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner.

[[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026.

* You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]]

* '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST'''

With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply.

For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page.

Warm regards,
&lt;br&gt;
on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team

''This message was sent with [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) on ००:००, १२ एप्रिल २०२६ (IST)''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- सदस्य:Gnoeee@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&amp;oldid=30389801 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;</text>
      <sha1>7k7jscpy19svus6pvww7lqnjxj884ol</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678970</id>
      <parentid>2678889</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T08:40:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ketaki Modak</username>
        <id>21590</id>
      </contributor>
      <comment>/* Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications */ Reply</comment>
      <origin>2678970</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="92350" sha1="lsiqs7ta601wgb5md4dfssw18mfhk61" xml:space="preserve">{{स्वागत}}

== श्री.के. क्षीरसागर ==

नमस्कार,

[[श्री.के. क्षीरसागर]] हा लेख आहे. नवीन '''प्रा. श्री.के. क्षीरसागर''' नावाने लेख बनवण्यापेक्षा आहे त्या लेखात आपणास भर घालता येईल.

एक खुलासा- विकिपीडियावर व्यक्तिविषयक लेख पूर्ण नावाने ठेवण्याचा किंवा नवीन तयार करण्याचा संकेत आहे नावच्या आधी संबोधने जोडली जात नाहीत जसे की प्रा., डॉ., संबोधनाच्या नावाने पुनर्निर्देशने देता येतात.

-[[सदस्य:संतोष दहिवळ|संतोष दहिवळ]] १५:१३, १६ जानेवारी २०१२ (UTC)

नमस्कार
आपण दिलेल्या माहितीबद्दल धन्यवाद. योग्य ती कालजी घेईन.

:नमस्कार केतकी ! [[किरण नगरकर]] या लेखात विकिकरणाच्या दृष्टीने व संदर्भ देण्याच्या दृष्टीने मी काही किरकोळ सुधारणा केल्या आहेत. [http://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A4%A3_%E0%A4%A8%E0%A4%97%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%B0&amp;action=historysubmit&amp;diff=921606&amp;oldid=921166 येथे त्यांतील फरक] थोडक्यात दाखवला आहे. कृपया एकवार तिकडे नजर टाकावी, अशी विनंती.
:--[[सदस्य:Sankalpdravid|संकल्प द्रविड (Sankalp Dravid)]] ([[सदस्य चर्चा:Sankalpdravid|चर्चा]] | [[विशेष:योगदान/Sankalpdravid|योगदान]]) १६:०१, १७ जानेवारी २०१२ (UTC)

== कॉपीपेस्ट व प्रताधिकारभंग ==

नमस्कार केतकी !

लोकसत्तेत प्रकाशित झालेल्या [http://www.loksatta.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=205104:2012-01-13-09-15-34&amp;catid=104:2009-08-05-07-53-42&amp;Itemid=117 या बातमीचा/सदराचा मजकूर]] तंतोतंत कॉपी करून [[श्रीधर व्यंकटेश केतकर]] या लेखात एका विभागात पेस्ट केल्याचे आढळल्यामुळे मी [[साचा:कॉपीपेस्ट]] लावला आहे. [[विकिपीडिया:प्रताधिकार]] धोरणांनुसार विकिपीडियावर लिहिली जाणारी माहिती प्रताधिकारमुक्त (कॉपीराइट-फ्री) असावी लागते अथवा संबंधित संस्थांकडून सार्वजनिक वापरासाठी खुली केली गेल्याचा अधिकृत जाहीरनामा लागतो. तसे नसल्यास असा कॉपीपेस्ट मजकूर प्रताधिकारभंगाचा मासला धरला जाऊ शकतो.

विकिपीडियावरापण आपल्या स्वतःच्या लेखणीने माहिती लिहिणे अभिप्रेत आहे. तुम्ही एखाद्या वृत्तपत्रात/पुस्तकात/नियतकालिकात जे काही वाचले असेल, ते तुम्ही तुमच्या भाषेत मांडून लिहू शकता. किंबहुना तसेच करणे श्रेयस्कर.

तुमच्या उत्साही सहभागाचे कौतुक आहेच; मात्र ही काही पथ्ये जरूर पाळावीत.

--[[सदस्य:Sankalpdravid|संकल्प द्रविड (Sankalp Dravid)]] ([[सदस्य चर्चा:Sankalpdravid|चर्चा]] | [[विशेष:योगदान/Sankalpdravid|योगदान]]) १६:१३, १७ जानेवारी २०१२ (UTC)

:धन्यवाद केतकी. तुम्ही संपादलेल्या मजकुरात श्री.के. क्षीरसागरांची व्यक्तिगत टिप्पणी बरीच शिल्लक होती; त्यामुळे त्यांच्या टिप्पण्यांचा सारांश काढून तो [[श्रीधर व्यंकटेश केतकर]] येथे दोनेक वाक्यांत नोंदला आहे. तसेच त्या दोन ठिकाणी क्षीरसागरांच्या लोकसत्तेतल्या पुनर्प्रकाशित लेखाचे दुवेही दिले आहेत. एखाद्या व्यक्तीबद्दल अन्य विद्वान समीक्षकांनी नोंदलेली मते संक्षेपाने व सारांशाने लिहिण्याच्या संकेतास धरून हे बदल केले आहेत. शिवाय केतकरांच्या सुरुवातीच्या जीवनाबद्दलची (शिक्षण वगैरे) माहिती एक नवीन उपविभाग बनवून भरली आहे. या सर्वांत तुम्हांला अजून काही भर घालता आली/संपादन करता आले, तर उत्तमच!

:--[[सदस्य:Sankalpdravid|संकल्प द्रविड (Sankalp Dravid)]] ([[सदस्य चर्चा:Sankalpdravid|चर्चा]] | [[विशेष:योगदान/Sankalpdravid|योगदान]]) ०३:००, २१ जानेवारी २०१२ (UTC)

धन्यवाद संकल्प द्रविड,
आपण केलेले संपादन मी बघितले. आणि त्यामुळे मला नेमके विकिपीडिया मध्ये कसे संपादन केले जाते ते कळले. यापुढे मी निश्चितच हे लक्षात ठेवीन. आपण मराठीसाठी हे जे कार्य करीत आहात त्यसाठी शुभेच्छा.

==सुधा मूर्ती==
तुम्हाला बहुधा [[सुधा मूर्ती]] या लेखात भर घालायची आहे असे वाटते. इंग्रजी शीर्षकाचे लेख सहसा मराठी  लिहित नाहीत. - [[सदस्य_चर्चा:कोल्हापुरी|कोल्हापुरी]] २२:०४, ६ फेब्रुवारी २०१२ (IST)


नमस्कार  केतकी,
 
आपण मराठी  विकिपीडियावर देत असलेले योगदान उत्तम आहे. आपण  सुधा मूर्ती याचेवर बनवलेल्या लेखाच्या निमित्याने आपणास काही सूचना देत आहे. आशा आहे कि यामुळे भविष्यात आपणास लेख बनवणे अधिक सोपे पडेल.
# मराठी विकिपिडीयावर लेख नाव हे मराठीतच आणि देवनागरी लिपीतच असावे असा संकेत आहे.
# त्यामुळे रोमन लेख नावे देण्याचे टाळावे.
#  लेख लिहिण्या पूर्वी शोध यंत्रात जर संबंधित माहिती देऊन तपासले तर तशा आशयाचा लेख अगोदरच उपलब्द्ध आहेका ते दिसते. ह्या मुळे एकाच तर्हेचे दोन लेख तयार होण्याच्या धोक्या पासून वाचता येते.  

आपल्या पुढील संपादन कार्यास अनेक अनेक शुभेच्छा.

धन्यवाद 

[[ सदस्य चर्चा:Rahuldeshmukh101 | राहुल देशमुख ]] ०९:५१, ७ फेब्रुवारी २०१२ (IST)
== &quot;मराठी विकिस्रोत&quot; चे उद्घाटन==
सप्रेम नमस्कार.
&quot;मराठी भाषा दिवस&quot; निमित्ताने दिनांक २५ फेब्रुवारी २०१२ रोजी पत्रकारिता विभाग - रानडे इंस्टीट्यूट, पत्रकार संघ आणि विकिमीडिया पुणे चॅप्टर यांच्या संयुक्त विद्यमाने एका कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले आहे. सुप्रसिद्ध निर्माता, दिग्दर्शक आणि अभिनेते श्री. अमोल पालेकर हे या कार्यक्रमाचे प्रमुख पाहुणे आहेत. या कार्यक्रमात विकिपीडियाच्या माहिती बरोबर &quot;[http://mr.wikisource.org मराठी विकिस्रोत]&quot; चे उद्घाटन श्री. अमोल पालेकर यांच्या हस्ते करण्यात येणार आहे. तरी आपण सर्वांनी उपस्थित रहावे.
वेळ: दुपारी २:०० ते ५:३० (कृपया वेळेपूर्वी १० मिनिटे आपल्या जागेवर स्थानापन्न व्हावे)
ठिकाण: पत्रकार भवन, नवी पेठ, पुणे
या शिवाय आपण मराठी विकिस्रोतचे सदस्य बनून मराठी विकिस्रोतला हातभार लावायला सुरुवात करू या.

नमस्कार {{{1|{{PAGENAME}}}}}, आपण मराठी विकिपीडियावर लेखनाच्या केलेल्या प्रयत्नांकरिता अभिनंदन आणि धन्यवादही. आपली मराठी विकिपीडिया वर १० पेक्षा जास्त संपादने झाली आहेत. विकिपीडिया इतर वेबसाईट पासून भिन्न असून तो एक वस्तुनिष्ठ ज्ञानकोश आहे. आपण [[विकिपीडिया:नवीन सदस्यांना मार्गदर्शन]] का लेख पाहिलाच असेल. लेखनास जमेल तेवढे संदर्भ देणे अभिप्रेत असते. [[विकिपीडिया:हवे होते अपेक्षा, विकिपीडिया परीघ, आवाका आणि मर्यादा]] आणि [[विकिपीडिया:नवीन सदस्यांकडून होणाऱ्या सर्वसाधारण संपादन त्रुटी]] लेखांचा अभ्यास करावा. आपणास इतरही सहलेखक मार्गदर्शन करतीलच. आपल्या आवडीच्या विषयात असेच लेखन घडत राहो ही शुभेच्छा.

== वर्गीकरण व विकिकरण ==

एखाद्या लेखात वरील साचे लावल्यावर कोणास त्रास देण्याचा विचार किंवा कोणाची त्रुटी दाखविण्याचा विचार त्यामागे नसतो हे कृपया ध्यानात घ्यावे.विकिवर अनेक लेख लिहिण्यात येतात. त्या लेखांचे योग्य नियोजन व्हावे व ते योग्य वर्गात असावेत म्हणजे माहिती घेणार्‍यास ते सोपे होते. विकिच्या प्रथेप्रमाणे त्या लेखात योग्य दुवे असावेत. नंतर वेळ मिळेल तेंव्हा हे अपूर्ण काम करण्यास सोपे व्हावे म्हणुन हा उपद्व्याप करावा लागतो. आपण काढलेले संपादन मी उलवटले आहे यात गैरसमज नसावा ही विनंती.आपणास विकिवर पुढील लेखनास शुभेच्छा.

[[सदस्य:V.narsikar|वि. नरसीकर]]&amp;nbsp;([[User talk:V.narsikar|चर्चा]]&amp;nbsp;•&amp;nbsp;[[Special:योगदान/V.narsikar|योगदान]]) ०९:२२, १४ जून २०१३ (IST)

आता या लेखात मी केलेले बदल कृपया बघावेत.

[[सदस्य:V.narsikar|वि. नरसीकर]]&amp;nbsp;([[User talk:V.narsikar|चर्चा]]&amp;nbsp;•&amp;nbsp;[[Special:योगदान/V.narsikar|योगदान]]) ०९:४९, १४ जून २०१३ (IST)
==नीरजा==
कृपया नीरजा यांचे संपूर्ण नाव [[नीरजा]] या लेखात लिहावे ही विनंती.त्यायोगे त्यांची ओळख प्रदर्शित होईल. त्या लेखातील सध्याचे मजकूराने विशेष अर्थबोध होत नाही. धन्यवाद.

तसेच आपण नुकतेच चढविलेले &lt;nowiki&gt;[[चित्र:Niraja.jpg ]]&lt;/nowiki&gt;हे चित्र प्रताधिकारमुक्त आहे किंवा कसे याचा कृपया खुलासा त्या संचिकेच्या पानात करावा ही पण विनंती.

[[सदस्य:V.narsikar|वि. नरसीकर]]&amp;nbsp;([[User talk:V.narsikar|चर्चा]]&amp;nbsp;•&amp;nbsp;[[Special:योगदान/V.narsikar|योगदान]]) १३:३२, २३ जून २०१३ (IST)

== कमल देसाई ==

कृपया [[कमल देसाई]] हा लेख बघावा. त्यात मी किरकोळ बदल केलेले आहेत. त्यात संदर्भ टाकला आहे. तो कसा टाकला हे आपणास 'संपादन' वर टिचकी मारली असता कळेल. धन्यवाद.

तसेच आपणास पुढील लेखनास शुभेच्छा.

[[सदस्य:V.narsikar|वि. नरसीकर]]&amp;nbsp;([[User talk:V.narsikar|चर्चा]]&amp;nbsp;•&amp;nbsp;[[Special:योगदान/V.narsikar|योगदान]]) १४:२९, २३ जून २०१३ (IST)

== विनंती ==

नमस्कार,

मराठी विकिपीडियावर सध्या [[क्रियापद]] नावाचा लेख आहे सोबतच सदस्य:J [[मराठी भाषेतील धातू]] वरही काम करत आहेत.[[मराठी भाषेतील धातू]] मध्ये काही माहिती लेखन उपलब्ध होऊ शकल्यास तसेच यादीत सवडी नुसार अधून मधून बघावी अशी नम्र विनंती आहे.
:[[सदस्य:Mahitgar|माहितगार (-खुलं खुलं आभाळ तसा.. मीही खुला खुला.. दारं, खिडक्या, भिंती यांची.. सवय झाली तुला..? )]] ([[सदस्य चर्चा:Mahitgar|चर्चा]]) ०८:४२, २७ जून २०१३ (IST)

== धोरण निश्चितीसाठी आपापले दृष्टीकोण नोंदविण्याचे आवाहन ==

{{विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली संदेश/यादी ५ साठी १ला संदेश}}
:&lt;small&gt;हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.&lt;/small&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Mahitgar@mrwiki using the list at http://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%80%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE:%E0%A4%8F%E0%A4%95%E0%A4%97%E0%A4%A0%E0%A5%8D%E0%A4%A0%E0%A4%BE_%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B6_%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%80_%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B6/%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A5%80_%E0%A5%AB&amp;oldid=1333364 --&gt;

== संचिका परवाने अद्ययावत करावेत ==

{{परवाना अद्ययावत करा}}
:&lt;small&gt;हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.&lt;/small&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Mahitgar@mrwiki using the list at http://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%80%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE:%E0%A4%8F%E0%A4%95%E0%A4%97%E0%A4%A0%E0%A5%8D%E0%A4%A0%E0%A4%BE_%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B6_%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%80_%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B6/%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A5%80_%E0%A5%AB&amp;oldid=1333364 --&gt;

== संचिका परवाने अद्ययावत करा-विनम्र स्मरण ==

कृपया पहा आणि वापरा [[विकिपीडिया:कॉपीराईट आणि प्रताधिकार त्याग उद्घोषणा, विवीध परवाने आणि साचे]] अधिक माहितीसाठी पहा [[साचा:परवाना अद्ययावत करा|परवाना अद्ययावत करा]] हा संदेश सदस्यांना मागील वर्षाभरात एकदा देऊन झालेला आहे. २८३ पैकी केवळ तीनच सदस्याचा सक्रीय प्रतिसाद आतापावेतो लाभला.  सर्व सदस्यांना आपण चढवलेल्या संचिका परवाने अद्ययावत करण्यासाठी पुन्हा एकदा विनम्र स्मरण स्मरण दिले जात आहे. सुयोग्य संचिका परवान्यांचा अभाव असलेल्या संचिका काळाच्या ओघात वगळल्या जात असतात याची आपणास कल्पना असेलच. सक्रीय सहकार्यासाठी आभार.
:&lt;small&gt;हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.&lt;/small&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Mahitgar@mrwiki using the list at https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%80%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE:%E0%A4%8F%E0%A4%95%E0%A4%97%E0%A4%A0%E0%A5%8D%E0%A4%A0%E0%A4%BE_%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B6_%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%80_%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B6/%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A5%80_%E0%A5%AB&amp;oldid=1333364 --&gt;

== विकी लव्हज् वुमन २०२१ ==

[[File:Wiki Loves Women South Asia-mr.png|right|frameless]]

प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:विकी लव्ह्‌ज वुमन दक्षिण आशिया २०२१|विकी लव्हज् वुमन दक्षिण आशिया]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. हा आंतरराष्ट्रीय विकी लव्हज् वुमन स्पर्धेचा एक भाग आहे. हे मुख्यत्वे महिला आणि महिला संबंधित विषयांवरील लेखांवर लक्ष केंद्रित करते. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे. आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे.

प्रकल्प पृष्ठ [[विकिपीडिया:विकी लव्ह्‌ज वुमन दक्षिण आशिया २०२१|येथे]] उपलब्ध आहे. आपण ही स्पर्धा जिंकल्यास आपण '''पोस्टकार्ड, बार्नस्टार, तसेच $१२ USD ते $२५० USD पर्यंतचे बक्षीस''' आमच्याकडून जिंकू शकता. अधिक माहितीसाठी प्रकल्प पृष्ठ तपासा. [[विकिपीडिया:विकी लव्ह्‌ज वुमन दक्षिण आशिया २०२१/ नोंदणी|येथे]] आपली नोंदणी करा. आणि [https://fountain.toolforge.org/editathons/wlwsa2021-mr हा दुवा] वापरून आपला लेख सादर करा.

जर तुम्हाला कोणत्या मदतीची आवश्यकता असेल तर स्थानिक आयोजक [[सदस्य:Sandesh9822|संदेश हिवाळे]] किंवा [[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] यांना संपर्क करावा.

धन्यवाद.
--[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) ११:०१, १६ सप्टेंबर २०२१ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlw&amp;oldid=22025036 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== वर्ग:अरविंद घोष यांचे साहित्य ==

नमस्कार, आपण '''वर्ग:अरविंद घोष यांचे साहित्य''' येथे लिखाण करत आहात.  कृपया लक्षात घ्या, वर्ग हे शक्यतो रिकामे असतात. तेथील लिखाण इतर लेखात जोडल्यास जास्त बरे होईल. -[[सदस्य:संतोष गोरे|'''&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 2px;color: blue&quot;&gt; संतोष&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: blue&quot;&gt; गोरे &lt;/span&gt;''']]  ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 2px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १०:५३, ३० नोव्हेंबर २०२१ (IST)

:माहितीसाठी धन्यवाद. एक शंका - '''अरविंद घोष यांचे साहित्य''' याच नावाचे एक page करून तो मजकूर तेथे लिहू का? [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १३:२७, ३० नोव्हेंबर २०२१ (IST)

::अरे वाह, का नाही... अजून विस्तृत माहिती टाकू शकता. -[[सदस्य:संतोष गोरे|'''&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 2px;color: blue&quot;&gt; संतोष&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: blue&quot;&gt; गोरे &lt;/span&gt;''']]  ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 2px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १४:०३, ३० नोव्हेंबर २०२१ (IST)
:::धन्यवाद. तसे करते. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १५:०१, ३० नोव्हेंबर २०२१ (IST)

== विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२ ==

[[चित्र:Wikipedia Asian Month 2022 Banner mr.svg|right|400px|frameless]]
प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२|विकिपीडिया आशियाई महिना ]]''' हे विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेले एक वार्षिक अभियान आहे. हे अभियान मुख्यत्वे आशिया खंडातील देश आणि तेथील संस्कृती संबंधित विषयांवरील लेखांवर लक्ष केंद्रित करते. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतलेला आहे. आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले अमूल्य योगदान द्यावे.

प्रकल्प पृष्ठ [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२|येथे]] उपलब्ध आहे. आपण ही स्पर्धा जिंकल्यास आपण '''विकिपीडिया आशियाई दूत घोषित होऊ शकता तसेच डिजीटल बार्नस्टार''' देखील प्राप्त करू शकता. अधिक माहितीसाठी प्रकल्प पृष्ठ तपासा. [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२/सहभागी|येथे]] आपली नोंदणी करा आणि [https://fountain.toolforge.org/editathons/wam-mr-2022 हा दुवा] वापरून आपला लेख सादर करा.

जर तुम्हाला कोणत्या मदतीची आवश्यकता असेल तर स्थानिक आयोजक [[सदस्य:Sandesh9822|संदेश हिवाळे]], [[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] किंवा [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे ]] यांना संपर्क करावा.

धन्यवाद.

'''आयोजक विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२'''
:&lt;small&gt;हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.&lt;/small&gt;
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@mrwiki ने https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:Tiven2240/test&amp;oldid=2192714 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open ==

Dear Wikimedian, 

We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. 

We also have exciting updates about the Program and Scholarships. 

The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. 

For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]].

‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. 

Regards 

[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १६:५५, १६ नोव्हेंबर २०२२ (IST) 

(on behalf of the WCI Organizing Committee)
&lt;!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&amp;oldid=24082246 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline ==

Dear Wikimedian,

Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]].

COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. 

Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call 

* '''WCI 2023 Open Community Call'''
* '''Date''': 3rd December 2022
* '''Time''': 1800-1900 (IST)
* '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx

Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २१:५१, २ डिसेंबर २०२२ (IST)

On Behalf of,
WCI 2023 Core organizing team.
&lt;!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&amp;oldid=24083503 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३ ==

प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2023|विकी लव्हस फॉल्कलोर]] ची थीम लिंगभेद कमी करणे आणि लोकांवर लक्ष केंद्रित करणे यावर आधारित आहे. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे.योगदानाचा मुख्य हेतू लिंग अंतर कमी करण्यात थेट प्रभाव पाडेल.

ही स्पर्धा १ फेब्रुवारी २०२३ रोजी सुरू झाली असून ३१ मार्च २०२३ रोजी समाप्त होईल. स्पर्धेतील विजेत्याला तयार केलेल्या पृष्ठांच्या संख्येच्या आधारे घोषित केले जाईल, पहिल्या विजेत्याला ३०० USD, द्वितीय विजेत्याला आणि तीसऱ्या विजेत्याला अनुक्रमे २०० USD आणि १०० USD दिले जातील. सहभाग किंवा योगदान करताना येणाऱ्या कोणत्याही समस्यांबाबत कोणत्याही मदतीसाठी, ज्युरी सदस्यांच्या [[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]] किंवा [[सदस्य:Sandesh9822|Sandesh9822]] यांच्या चर्चा पानावर संदेश लिहा.

कृपया या पृष्ठावरील [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३#नियम|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३]] सर्व सूचना आणि नियम वाचा. या पेजवरून [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३/नोंदणी|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३/नोंदणी]] या स्पर्धेत सहभागी व्हा. आपण योगदानामध्ये सहभागी झाल्यास आपल्या मुख्य पृष्ठावर हा [[साचा:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३|साचा]] वापरा. येथून [https://fountain.toolforge.org/editathons/fnf2023-mr हा दुवा] तुम्ही तयार केलेला लेख सादर करावा.
:&lt;small&gt;हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.&lt;/small&gt;
&lt;!-- सदस्य:संतोष गोरे@mrwiki ने https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%8B%E0%A4%B7_%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B0%E0%A5%87/test&amp;oldid=2236216 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३ ==

प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2023|विकी लव्हस फॉल्कलोर]]ची थीम लिंगभेद कमी करणे आणि लोकांवर लक्ष केंद्रित करणे यावर आधारित आहे. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे. योगदानाचा मुख्य हेतू लिंग अंतर कमी करण्यात थेट प्रभाव पाडेल.

ही स्पर्धा १ फेब्रुवारी २०२३ रोजी सुरू झाली असून ३१ मार्च २०२३ रोजी समाप्त होईल. स्पर्धेतील विजेत्याला तयार केलेल्या पृष्ठांच्या संख्येच्या आधारे घोषित केले जाईल. पहिल्या विजेत्याला ३०० USD, द्वितीय विजेत्याला आणि तीसऱ्या विजेत्याला अनुक्रमे २०० USD आणि १०० USD दिले जातील. सहभाग किंवा योगदान करताना येणाऱ्या कोणत्याही समस्यांबाबत अथवा कोणत्याही मदतीसाठी ज्युरी सदस्यांच्या ([[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]] किंवा [[सदस्य:Sandesh9822|Sandesh9822]]) चर्चा पानावर संदेश लिहा.

कृपया या पृष्ठावरील [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३#नियम|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३]] सर्व सूचना आणि नियम वाचा. या पेजवरून [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३/नोंदणी|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३/नोंदणी]] या स्पर्धेत सहभागी व्हा. आपण योगदानामध्ये सहभागी झाल्यास आपल्या मुख्य पृष्ठावर हा [[साचा:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३|साचा]] वापरा. येथून [https://fountain.toolforge.org/editathons/fnf2023-mr हा दुवा] तुम्ही तयार केलेला लेख सादर करावा. धन्यवाद.
:&lt;small&gt;हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.&lt;/small&gt;
&lt;!-- सदस्य:Sandesh9822@mrwiki ने https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:Sandesh9822/test&amp;oldid=2237804 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;


नमस्कार, आनंदाची बातमी आहे. कृपया [[सदस्य_चर्चा:संतोष_गोरे#Feminism_and Folklore_2023_has_been extended |हे पहा]], सदरील स्पर्धेचा कालावधी १५ एप्रिल २०२३ पर्यंत वाढवण्यात आला आहे. आपण यात अजून लेखांची भर घालू शकता. यात स्त्री या विषयास मध्यवर्ती ठेवून लेख लिहावयाचे आहेत. आपल्या आता पर्यंत तपासल्या गेलेल्या लेखांच्या सूचना [https://fountain.toolforge.org/editathons/fnf2023-mr येथे] पहाता येतील. जर आपणास परीक्षकांनी काही बदल सुचवले असतील तर ते आवश्य करावेत ही विनंती.-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १२:४२, ६ एप्रिल २०२३ (IST)

:माहितीसाठी धन्यवाद!! आपण सांगितलेल्या पैकी काही सुधारणा केल्या आहेत, (नंतर केलेल्या या सुधारणा परत विचारात घेतल्या जातील का?)
:नवीन लेखांची भर घालण्याचा प्रयत्न करते. पुनश्च धन्यवाद!! [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १३:०४, ६ एप्रिल २०२३ (IST)
::निश्चितच, सूचना ह्या 'झालेली दुरुस्ती परत विचारात घेण्यासाठीच' केल्या जातात. काही शंका असल्यास आपण परत परत विचारू शकता.- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २२:२४, ६ एप्रिल २०२३ (IST)
:::धन्यवाद.  [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) २३:२६, ६ एप्रिल २०२३ (IST)

==विकिपीडिया स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य स्पर्धेचा निकाल==

Ketaki Modak नमस्कार, [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३|विकिपीडिया स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३]] साठी तुमच्या योगदानाबद्दल धन्यवाद. तुम्ही स्पर्धेत '''तृतीय क्रमांक''' पटकावला आहे. आम्ही सर्व मराठी विकिपीडिया समुदायाच्या वतीने तुमचे अभिनंदन करतो. विकिपीडिया स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्यच्या नंतरच्या आवृत्तीसाठी आम्ही तुम्हाला पुढच्या वर्षी पाहण्यासाठी उत्सुक आहोत. धन्यवाद.
--[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०५:५५, १६ मे २०२३ (IST)

:धन्यवाद.  [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १५:३०, १६ मे २०२३ (IST)

==  पूर्णयोग साचा ==

नमस्कार, सदरील साच्यात व्यक्तींच्या यादीत लाल दुव्यात पवित्र असे नाव येते, ते नक्की काय आहे? तसेच हा साचा संबंधित व्यक्ती आणि संस्थांच्या लेखात आपण वापरावा. सध्या तो केवळ श्री अरविंद या लेख पानात जोडलेला दिसतोय.-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०६:०८, २२ मे २०२३ (IST)

:०१) पवित्र हे श्रीअरविंद आश्रमाशी संबंधित एका साधकांचे टोपणनाव आहे. त्यांच्यावर एक लेख लिहायचा आहे. लाल दुव्यात असलेल्या सर्वच नावांशी संबंधित एकेक लेख लिहिण्याचा प्रयत्न आहे. 
:०२) होय. तोपूर्णयोग साचा आवश्यक तेथे सर्वत्र जोडते. धन्यवाद. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १६:३६, २२ मे २०२३ (IST)
::पूर्णयोग साचा आवश्यक तेथे जोडला. धन्यवाद. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १७:०७, २२ मे २०२३ (IST)
:नमस्कार, शैक्षणिक संस्थांसाठी उपयुक्त ठरेल असा साचा तयार करण्याचा विचार आहे. 
:०१) शैक्षणिक संस्थांसाठी असा साचा आधी अस्तित्वात आहे का, कोठे पाहता येईल?
:०२) पूर्णयोग साचा ज्या प्रकारचा आहे, तो माहितीचौकटीपेक्षा वेगळा आहे, त्याला काय नाव आहे?
:कृपया मार्गदर्शन करावे, ही विनंती. धन्यवाद. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १७:१२, २२ मे २०२३ (IST)
::#नक्की कसा साचा हवाय, माहिती चौकट का?
::#कोणताही साचा आपण '''साचा: अबक''' असे (अबक ऐवजी एखादा शब्द) शोधू शकता.-
::[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २०:४८, २२ मे २०२३ (IST)
:::०१) ठीक आहे. शोधते. धन्यवाद !
:::०२) पूर्णयोग साचा हा माहितीचौकटीपेक्षा वेगळा आहे, त्याला काय म्हणतात? [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) २२:०१, २२ मे २०२३ (IST)
::::विकिच्या संदर्भात त्याला काही नाव असेल ना? ते हवे होते. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) २२:०२, २२ मे २०२३ (IST)
:::::साचा शोधताना नाव सापडले. त्याला 'मार्गक्रमण साचे' म्हणतात हे समजले. धन्यवाद!! [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) २२:१२, २२ मे २०२३ (IST)

== Feminism and Folklore 2023 - Local prize winners ==

[[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Congratulations on your remarkable achievement of winning a local prize in the '''Feminism and Folklore 2023''' writing competition! We greatly appreciate your valuable contribution and the effort you put into documenting your local Folk culture and Women on Wikipedia. To ensure you receive your prize, please take a moment to complete the preferences form before the 1st of July 2023. You can access the form [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdWlxDwI6UgtPXPfjQTbVjgnAYUMSYqShA5kEe4P4N5zwxaEw/viewform?usp=sf_link by clicking here]. We kindly request you to submit the form before the deadline to avoid any potential disappointments.

If you have any questions or require further assistance, please do not hesitate to contact us via talkpage or Email. We are more than happy to help.

Best wishes,

[[:m:Feminism and Folklore 2023|FNF 2023 International Team]]

::::Stay connected [[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp; [[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]

[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १६:१७, १० जून २०२३ (IST)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2023&amp;oldid=25134473 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Feminism and Folklore 2023 - A Heartfelt Appreciation for Your Impactful Contribution! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
[[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|center|500px]]

{{int:please-translate}}

Dear Wikimedian,

We extend our sincerest gratitude to you for making an extraordinary impact in the '''[[m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023]]''' writing competition. Your remarkable dedication and efforts have been instrumental in bridging cultural and gender gaps on Wikipedia. We are truly grateful for the time and energy you've invested in this endeavor.

As a token of our deep appreciation, we'd love to send you a special postcard. It serves as a small gesture to convey our immense thanks for your involvement in the competition. To ensure you receive this token of appreciation, kindly fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeXZaej264LOTM0WQBq9QiGGAC1SWg_pbPByD7gp3sC4j7VKQ/viewform this form] by August 15th, 2023.

Looking ahead, we are thrilled to announce that we'll be hosting Feminism and Folklore in 2024. We eagerly await your presence in the upcoming year as we continue our journey to empower and foster inclusivity.

Once again, thank you for being an essential part of our mission to promote feminism and preserve folklore on Wikipedia.

With warm regards,

'''Feminism and Folklore International Team'''.

--[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) ००:०७, २६ जुलै २०२३ (IST)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2023p&amp;oldid=25345565 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३ ==

[[चित्र:Wikipedia Asian Month Logo Mr.svg|right|400px|frameless]]
प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३|विकिपीडिया आशियाई महिना ]]''' हे विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेले एक वार्षिक अभियान आहे. हे अभियान मुख्यत्वे आशिया खंडातील देश आणि तेथील संस्कृती संबंधित विषयांवरील लेखांवर लक्ष केंद्रित करते. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतलेला आहे. आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले अमूल्य योगदान द्यावे.

प्रकल्प पृष्ठ [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३|येथे]] उपलब्ध आहे. आपण ही स्पर्धा जिंकल्यास आपण '''विकिपीडिया आशियाई दूत घोषित होऊन तुम्हाला सही केलेले प्रमाणपत्र मिळेल व एक अधिक पोस्टकार्ड मिळेल''' तसेच '''डिजीटल बार्नस्टार''' देखील प्राप्त करू शकता. अधिक माहितीसाठी प्रकल्प पृष्ठ तपासा. [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३/सहभागी|येथे]] आपली नोंदणी करा आणि [https://fountain.toolforge.org/editathons/wam-mr-2023 हा दुवा] वापरून आपला लेख सादर करा.

जर तुम्हाला कोणत्या मदतीची आवश्यकता असेल तर स्थानिक आयोजक [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे ]], [[सदस्य:Sandesh9822|संदेश हिवाळे]] किंवा [[सदस्य:Tiven2240|टायविन]]  यांना संपर्क करावा.

धन्यवाद.

:'''आयोजक विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३'''
:&lt;small&gt;हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.&lt;/small&gt;
&lt;!-- सदस्य:संतोष गोरे@mrwiki ने https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%8B%E0%A4%B7_%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B0%E0%A5%87/test&amp;oldid=2341857 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== केतकी मोडक लेख ==

नमस्कार, तुम्ही मराठी विकिपीडियावर मौल्यवान योगदान देत आहात. तुम्ही स्वतःच [[केतकी मोडक]] नावाचा लेख लिहित असल्याचे आज पाहण्यात आले (ज्यावर मी जाहिरात साचा लावला आहे). कृपया हे समजून घ्यावे की विकिपीडियावर संपादकाने स्वतःचा लेख लिहिणे '''जाहिरात''' समजली जाते. अशाप्रकारची संपादने विकिपीडियावर मान्य नसतात, व ती हटवली जातात. --[[User:Sandesh9822|'''&lt;span style=&quot;background color: black; color: orange&quot;&gt;संदेश&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color: blue&quot;&gt; हिवाळे&lt;/span&gt;'''&lt;span style=&quot;color: green&quot;&gt;&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[User talk:Sandesh9822|&lt;span style=&quot;color: maroon&quot;&gt;चर्चा&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; ११:४७, १० फेब्रुवारी २०२४ (IST)

:नमस्कार, माझ्या नावाचा लेख मी स्वत: तयार केला नाही, फक्त त्यामध्ये अलीकडे वस्तुस्थितीत झालेल्या बदलांचा नव्याने समावेश केला किंवा सुधारणा केली. 
:स्वत: बदल केला हे सत्य आहे, पण वस्तुस्थितीवर आधारित माहिती लिहिली आहे. त्यात जाहिरातीचा कोणताही हेतू नाही. अशी माहिती लिहायची झाल्यास काय करावे, तो साचा येऊ नये यासाठी काय करावे  याबाबत मार्गदर्शन करावे, ही विनंती.  [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) २१:३२, १० फेब्रुवारी २०२४ (IST)
::::अभिप्रायासाठी धन्यवाद. मी लेखातून जाहिरात साचा काढला आहे. {{साद|अभय नातू|संतोष गोरे|Tiven2240}} स्वतःचा लेख संपादन करण्याबाबत नियम वा विशेष सुचना असतील तर कृपया स्पष्ट कराव्यात. --[[User:Sandesh9822|'''&lt;span style=&quot;background color: black; color: orange&quot;&gt;संदेश&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color: blue&quot;&gt; हिवाळे&lt;/span&gt;'''&lt;span style=&quot;color: green&quot;&gt;&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[User talk:Sandesh9822|&lt;span style=&quot;color: maroon&quot;&gt;चर्चा&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; १०:४१, ११ फेब्रुवारी २०२४ (IST)
:::::धन्यवाद. नियम कळले तर अधिक बरे होईल. म्हणजे खबरदारी घेता येईल. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १८:२२, ११ फेब्रुवारी २०२४ (IST)
::::::नमस्कार, आपल्या चर्चा पानावर स्वागत साचा जोडलेला आहे. त्यातून आपल्याला मार्गदर्शन मिळेलच, तरीही काही प्रकल्प पानांची येथे यादी देऊ इच्छितो - [[विकिपीडिया:परिचय|परिचय]], [[विकिपीडिया:नवीन सदस्यांना मार्गदर्शन|नवीन सदस्यांना मार्गदर्शन]] तसेच [[विकिपीडिया:विकिपीडिया काय नव्हे|विकिपीडिया काय नव्हे]].

::::: तसेच [[चर्चा:केतकी मोडक]] येथे तसेही आपल्याला सांगितले होते त्यानुसार आपण माहिती चौकटीची माहिती, लेखातील व्याकरणाच्या छोट्या मोठ्या चुका, वर्ग अशी संपादने करू शकता. पण शक्यतो कमीत कमी वेळेस हे काम करावे (जेणेकरून नवीन सदस्यांपुढे आपण आपली आदर्श कृती मांडू शकू). -[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १९:२३, ११ फेब्रुवारी २०२४ (IST)
::::::ठीक आहे. या पुढे काळजी घेईन. धन्यवाद !! [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) २२:३९, ११ फेब्रुवारी २०२४ (IST)

== तयार केलेली पाने ==
नमस्कार, आपण तयार केलेली पाने [https://xtools.wmcloud.org/pages/mr.wikipedia.org/Ketaki%20Modak/all?uselang=mr येथे] पाहू शकता. यापैकी काही पाने अपूर्ण असावीत असे दिसते. जमल्यास पुन्हा तपासून त्यावर काम करावे. - [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २१:४९, १२ एप्रिल २०२५ (IST)

:अपूर्ण राहून गेलेली पाने लक्षात आणून दिल्याबददल धन्यवाद!! ती यथावकाश पूर्ण करते.  [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) २३:०८, १२ एप्रिल २०२५ (IST)
::नमस्कार, आपली बरीचशी पाने अजूनही अपूर्ण आहेत. तुमच्या काही अपूर्ण पानांवर {{t|काम चालू}} साचा आढळून आला होता. हा साचा ३० दिवसांपेक्षा जास्त काळ ठेवता येत नाही, सबब काही पानावरून हा साचा हटवण्यात आला आहे. तथापि परत एकदा मागील काही पानांची पुनर्तपासनी करून ती पाने नीट करून घ्याल अशी अपेक्षा आहे.- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; ✉️&lt;/span&gt;]] ) १९:०४, २९ जानेवारी २०२६ (IST)

== तुमच्या काही लेखांचे मूल्यमापन झाले ==

शेवटच्या अपडेटपासून काही नवीन सबमिशनचे मूल्यांकन केले गेले:
* [[प्रीती घोष]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[कैलास झवेरी]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )
कृपया लक्षात घ्या की, हे कॅम्पविझ बॉट कडून निवडलेले वैशिष्ट्य होते.
- [[सदस्य:CampWiz Bot|CampWiz Bot]] ([[सदस्य चर्चा:CampWiz Bot|चर्चा]]) ०६:३१, २९ एप्रिल २०२५ (IST)

== तुमच्या काही लेखांचे मूल्यमापन झाले ==

शेवटच्या अपडेटपासून काही नवीन सबमिशनचे मूल्यांकन केले गेले:
* [[प्रीती घोष]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[कैलास झवेरी]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[श्याम कुमारी]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )
कृपया लक्षात घ्या की, हे कॅम्पविझ बॉट कडून निवडलेले वैशिष्ट्य होते.
- [[सदस्य:CampWiz Bot|CampWiz Bot]] ([[सदस्य चर्चा:CampWiz Bot|चर्चा]]) १३:३०, २९ एप्रिल २०२५ (IST)

== तुमच्या काही लेखांचे मूल्यमापन झाले ==

शेवटच्या अपडेटपासून काही नवीन सबमिशनचे मूल्यांकन केले गेले:
* [[ॲस्टर पटेल]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )
कृपया लक्षात घ्या की, हे कॅम्पविझ बॉट कडून निवडलेले वैशिष्ट्य होते.
- [[सदस्य:CampWiz Bot|CampWiz Bot]] ([[सदस्य चर्चा:CampWiz Bot|चर्चा]]) ११:३०, ३० एप्रिल २०२५ (IST)

== तुमच्या काही लेखांचे मूल्यमापन झाले ==

शेवटच्या अपडेटपासून काही नवीन सबमिशनचे मूल्यांकन केले गेले:
* [[ज्युडिथ टायबर्ग]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[ॲनी मार्गारेट रॉबिन्सन]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[अनु पुराणी]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[शोभा मित्रा]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[मेरी क्युरी]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[कृष्णा चक्रवर्ती]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[धनवंती नागदा]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[प्रीती दास गुप्ता]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[जनिना स्ट्रोका]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[स्वर्णलता भिशीकर]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[लता जौहर]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[सुप्रभा नहार]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[सुझान कार्पेलेस]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[मॅरी हेलेन]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[अ‍ॅनी नन्नली]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[सुनंदा पोद्दार]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[झुमूर भट्टाचार्य]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[तेहमी मसालावाला]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[प्रल्हाद]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[शैलजादेवी वहिनीसाहेब प्रतिनिधी]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[इरा सरकार]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)
कृपया लक्षात घ्या की, हे कॅम्पविझ बॉट कडून निवडलेले वैशिष्ट्य होते.
- [[सदस्य:CampWiz Bot|CampWiz Bot]] ([[सदस्य चर्चा:CampWiz Bot|चर्चा]]) १६:३०, ३० एप्रिल २०२५ (IST)

== तुमच्या काही लेखांचे मूल्यमापन झाले ==

शेवटच्या अपडेटपासून काही नवीन सबमिशनचे मूल्यांकन केले गेले:
* [[सुनयना पांडा]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = लेखाची शब्दसंख्या १७७ आहे)

* [[प्रमिला सेन]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = लेखाची शब्दसंख्या 216 आहे)

* [[गौरी पिंटो]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = लेखाची शब्दसंख्या 152 आहे)

* [[खाल्डियन लोककथा]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = लेखाची शब्दसंख्या 213 आहे)

* [[सती अनसूया (तेलगू चित्रपट)]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = लेखाची शब्दसंख्या 223 आहे)

* [[परिपूर्ण दान (लोककथा)]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = लेखाची शब्दसंख्या 217 आहे)

* [[वेद]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[वेदांमधील संज्ञा]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[वैदिक देवदेवता आणि दैत्यासुर]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )
कृपया लक्षात घ्या की, हे कॅम्पविझ बॉट कडून निवडलेले वैशिष्ट्य होते.
- [[सदस्य:CampWiz Bot|CampWiz Bot]] ([[सदस्य चर्चा:CampWiz Bot|चर्चा]]) २१:३०, ३० एप्रिल २०२५ (IST)

== तुमच्या काही लेखांचे मूल्यमापन झाले ==

शेवटच्या अपडेटपासून काही नवीन सबमिशनचे मूल्यांकन केले गेले:
* [[श्याम कुमारी]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[ॲस्टर पटेल]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[ज्युडिथ टायबर्ग]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[ॲनी मार्गारेट रॉबिन्सन]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[अनु पुराणी]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = मोहिमेच्या व्याप्तीत नाही.)

* [[शोभा मित्रा]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = मोहिमेच्या व्याप्तीत नाही.)

* [[मेरी क्युरी]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = मोहिमेच्या व्याप्तीत नाही.)

* [[कृष्णा चक्रवर्ती]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = मोहिमेच्या व्याप्तीत नाही.)

* [[धनवंती नागदा]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = Ok)

* [[प्रीती दास गुप्ता]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = Ok)
कृपया लक्षात घ्या की, हे कॅम्पविझ बॉट कडून निवडलेले वैशिष्ट्य होते.
- [[सदस्य:CampWiz Bot|CampWiz Bot]] ([[सदस्य चर्चा:CampWiz Bot|चर्चा]]) १९:३०, ३ मे २०२५ (IST)

== Feminism and Folklore 2025 - Local prize winners ==

[[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

Congratulations on your outstanding achievement in winning a local prize in the '''Feminism and Folklore 2025''' writing competition! We truly appreciate your dedication and the valuable contribution you’ve made in documenting local folk culture and highlighting women’s representation on your local Wikipedia.

To claim your prize, please complete the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdONlpmv1iTrvXnXbHPlfFzUcuF71obJKtPGkycgjGObQ4ShA/viewform?usp=dialog prize form] by July 5th, 2025. Kindly note that after this date, the form will be closed and submissions will no longer be accepted.

Please also note that all prizes will be awarded in the form of [https://www.tremendous.com/ Tremendous Vouchers] only.

If you have any questions or need assistance, feel free to contact us via your talk page or email. We're happy to help.

Warm regards,

[[:m:Feminism and Folklore 2025|FNF 2025 International Team]]

::::Stay connected [[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp; [[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
&lt;/div&gt;
--[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १५:५०, २१ जून २०२५ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&amp;oldid=28891702 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;
:Thank you so much. I will do the needful. Regards... [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) २२:२२, २१ जून २०२५ (IST)

== स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६ ==

[[File:FNF 2026 Mr logo.png|right|400px|frameless]]
प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|विकी लव्हस फॉल्कलोर]]ची थीम लिंगभेद कमी करणे आणि लोकांवर लक्ष केंद्रित करणे यावर आधारित आहे. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे. योगदानाचा मुख्य हेतू लिंग अंतर कमी करण्यात थेट प्रभाव पाडेल.

ही स्पर्धा १ फेब्रुवारी २०२६ रोजी सुरू होऊन ३१ मार्च २०२६ रोजी समाप्त होईल. स्पर्धेतील विजेत्याला तयार केलेल्या पृष्ठांच्या संख्येच्या आधारे घोषित केले जाईल.

पहिले स्थानिक बक्षीस - २५ अमेरिकन डॉलर्स, दुसरे स्थानिक बक्षीस - २० अमेरिकन डॉलर्स, तर सर्वोत्कृष्ट निर्णायक लेखासाठी - १५ अमेरिकन डॉलर्स दिले जातील. सहभाग किंवा योगदान करताना येणाऱ्या कोणत्याही समस्यांबाबत अथवा कोणत्याही मदतीसाठी ज्युरी सदस्यांच्या ([[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] किंवा [[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]]) चर्चा पानावर संदेश लिहा.

कृपया [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६]] या पृष्ठावरील सर्व सूचना आणि नियम वाचा. तसेच [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६/नोंदणी|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६/नोंदणी]] या पानावर आपली नाव नोंदणी करून स्पर्धेत सहभागी व्हावे. तसेच [https://tools.wikilovesfolklore.org/campwiz/campaign/224/submission/new हा दुवा] वापरून तुम्ही तयार केलेला लेख सादर करावा.

:धन्यवाद.
:[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] आणि [[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]]
:आयोजक
:'''स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६'''
--[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २०:४१, ५ फेब्रुवारी २०२६ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2026&amp;oldid=30030409 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६ मधील लेख ==

नमस्कार, आपण निर्माण केलेल्या लेखांना विकिडाटा कलमास जोडावे. त्या नंतर लेखात {{t|माहिती संचिका}} साचा जोडावा. आणि हो काही लेखास आपण इंग्लिश विकिपीडियाचा संदर्भ जोडल्याचे दिसून येत आहे, जे अमान्य आहे. आपण इंग्लिश विकिपीडियावरील लेखातील संदर्भ  मराठी लेखात कॉपी पेस्ट केल्यास बरे होईल. - [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;. संतोष गोरे .&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; ✉️&lt;/span&gt;]] ) १७:०९, १ एप्रिल २०२६ (IST)

:ठीक आहे. इंग्लिश विकिपीडियाचा संदर्भ दिलेला चालत नाही, हे मला माहीत नव्हते. क्षमस्व. बदल करते.  विकिडाटा कलमास जोडते. धन्यवाद. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) २०:०४, २ एप्रिल २०२६ (IST)

== Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner.

[[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026.

* You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]]

* '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST'''

With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply.

For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page.

Warm regards,
&lt;br&gt;
on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team

''This message was sent with [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) on ००:००, १२ एप्रिल २०२६ (IST)''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- सदस्य:Gnoeee@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&amp;oldid=30389801 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;
:Thank you for information. Sorry. I will not be able to attend the same. Again Thank you for considering me to send this information. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १४:१०, १२ एप्रिल २०२६ (IST)</text>
      <sha1>lsiqs7ta601wgb5md4dfssw18mfhk61</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू</title>
    <ns>3</ns>
    <id>131469</id>
    <revision>
      <id>2678895</id>
      <parentid>2612349</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:30:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>38883</id>
      </contributor>
      <comment>/* Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications */ नवीन विभाग</comment>
      <origin>2678895</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26164" sha1="2jpxzpl48unj56y14a6ut8aav90rmvc" xml:space="preserve">[[वर्ग:निशाणी नसलेले विकिपीडिया सांगकामे]]

== Translating the interface in your language, we need your help ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Hello साहाय्य चमू, thanks for working on this wiki in your language. [http://laxstrom.name/blag/2015/02/19/prioritizing-mediawikis-translation-strings/ We updated the list of priority translations] and I write you to let you know. The language used by this wiki (or by you in your preferences) needs [[translatewiki:Translating:Group_statistics|about 100 translations or less]] in the priority list. You're almost done!
[[Image:Translatewiki.net logo.svg|frame|link=translatewiki:|{{int:translateinterface}}]]
Please [[translatewiki:Special:MainPage|register on translatewiki.net]] if you didn't yet and then '''[[translatewiki:Special:Translate/core-0-mostused|help complete priority translations]]''' (make sure to select your language in the language selector). With a couple hours' work or less, you can make sure that nearly all visitors see the wiki interface fully translated. [[User:Nemo_bis|Nemo]] १९:३६, २६ एप्रिल २०१५ (IST)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Nemo bis@metawiki using the list at http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Meta:Sandbox&amp;oldid=12031713 --&gt;

== Share your experience and feedback as a Wikimedian in this global survey ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Hello! The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey. We want to know how well we are supporting your work on and off wiki, and how we can change or improve things in the future.&lt;ref group=survey&gt;This survey is primarily meant to get feedback on the Wikimedia Foundation's current work, not long-term strategy.&lt;/ref&gt; The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. You have been randomly selected to take this survey as we would like to hear from your Wikimedia community. To say thank you for your time, we are giving away 20 Wikimedia T-shirts to randomly selected people who take the survey.&lt;ref group=survey&gt;Legal stuff: No purchase necessary.  Must be the age of majority to participate. Sponsored by the Wikimedia Foundation located at 149 New Montgomery, San Francisco, CA, USA, 94105. Ends January 31, 2017. Void where prohibited. [[m:Community Engagement Insights/2016 contest rules|Click here for contest rules]].&lt;/ref&gt; The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes.


&lt;big&gt;'''[https://wikimedia.qualtrics.com/SE/?SID=SV_6mTVlPf6O06r3mt&amp;Aud=VAE&amp;Src=53VAEAI Take the survey now!]'''&lt;/big&gt;


You can find more information about [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|this project]]. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2016_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. Please visit our [[m:Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions page]] to find more information about this survey. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email to surveys@wikimedia.org.

Thank you!
--[[:m:User:EGalvez (WMF)|EGalvez (WMF)]]  ([[:m:User talk:EGalvez (WMF)|talk]]) ०३:३१, १४ जानेवारी २०१७ (IST)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- सदस्य:EGalvez (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2016/53-VAEAI&amp;oldid=16205394 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;
&lt;references group=survey /&gt;

== Your feedback matters: Final reminder to take the global Wikimedia survey ==

(''Sorry for writing in English'')

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Hello! This is a final reminder that the Wikimedia Foundation survey will close on '''28 February, 2017 (23:59 UTC)'''.   The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/SE/?SID=SV_6mTVlPf6O06r3mt&amp;Aud=VAE&amp;Src=53VAEAI  Take the survey now.]'''

If you already took the survey - thank you! We won't bother you again.

'''About this survey:''' You can find more information about [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|this project here]] or you can read the [[m:Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions]].  This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2016_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email through EmailUser function to [[:m:Special:EmailUser/EGalvez_(WMF)| User:EGalvez (WMF)]].  '''About the Wikimedia Foundation:''' The [[:wmf:Home|Wikimedia Foundation]] supports you by working on the software and technology to keep the sites fast, secure, and accessible, as well as supports Wikimedia programs and initiatives to expand access and support free knowledge globally.  Thank you! --[[:m:User:EGalvez (WMF)|EGalvez (WMF)]]  ([[:m:User talk:EGalvez (WMF)|talk]]) ०१:०९, २२ फेब्रुवारी २०१७ (IST)

&lt;/div&gt;
&lt;!-- सदस्य:EGalvez (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2016/53-VAEAI&amp;oldid=16205394 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Wikimedia Foundation Community Board seats: Call for feedback meeting ==

The Wikimedia Foundation Board of Trustees is organizing a [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Call for feedback: Community Board seats/Ranked voting system|call for feedback about community selection processes]] between February 1 and March 14. While the Wikimedia Foundation and the movement have grown about five times in the past ten years, the Board’s structure and processes have remained basically the same. As the Board is designed today, we have a problem of capacity, performance, and lack of representation of the movement’s diversity. Direct elections tend to favor candidates from the leading language communities, regardless of how relevant their skills and experience might be in serving as a Board member, or contributing to the ability of the Board to perform its specific responsibilities. It is also a fact that the current processes have favored volunteers from North America and Western Europe. As a matter of fact, there had only been one member who served on the Board, from South Asia, in more than fifteen years of history.

In the upcoming months, we need to renew three community seats and appoint three more community members in the new seats. This call for feedback is to see what processes can we all collaboratively design to promote and choose candidates that represent our movement and are prepared with the experience, skills, and insight to perform as trustees? In this regard, it would be good to have a community discussion to discuss the proposed ideas and share our thoughts, give feedback and contribute to the process. To discuss this, you are invited to a community meeting that is being organized on March 12 from 8 pm to 10 pm, and the meeting link to join is https://meet.google.com/umc-attq-kdt. You can add this meeting to your Google Calendar by [https://calendar.google.com/event?action=TEMPLATE&amp;tmeid=MDNqcjRwaWxtZThnMXBodjJkYzZvam9sdXQga2N2ZWxhZ2EtY3RyQHdpa2ltZWRpYS5vcmc&amp;tmsrc=kcvelaga-ctr%40wikimedia.org clicking here]. Please ping me if you have any questions. Thank you. --[[User:KCVelaga (WMF)]], १६:००, ८ मार्च २०२१ (IST)
&lt;!-- सदस्य:KCVelaga (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&amp;oldid=21198421 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== [Wikimedia Foundation elections 2021] Candidates meet with South Asia + ESEAP communities ==

Hello,

As you may already know, the [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021|2021 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections]] are from 4 August 2021 to 17 August 2021. Members of the Wikimedia community have the opportunity to elect four candidates to a three-year term. After a three-week-long Call for Candidates, there are [[:m:Template:WMF elections candidate/2021/candidates gallery|20 candidates for the 2021 election]]. 

An &lt;u&gt;event for community members to know and interact with the candidates&lt;/u&gt; is being organized. During the event, the candidates will briefly introduce themselves and then answer questions from community members. The event details are as follows:
*Date: 31 July 2021 (Saturday)
*Timings: [https://zonestamp.toolforge.org/1627727412 check in your local time]
:*Bangladesh: 4:30 pm to 7:00 pm
:*India &amp; Sri Lanka: 4:00 pm to 6:30 pm
:*Nepal: 4:15 pm to 6:45 pm
:*Pakistan &amp; Maldives: 3:30 pm to 6:00 pm
* Live interpretation is being provided in Hindi.
*'''Please register using [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSflJge3dFia9ejDG57OOwAHDq9yqnTdVD0HWEsRBhS4PrLGIg/viewform?usp=sf_link this form]

For more details, please visit the event page at [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP|Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP]].

Hope that you are able to join us, [[:m:User:KCVelaga (WMF)|KCVelaga (WMF)]], १२:०४, २३ जुलै २०२१ (IST)
&lt;!-- सदस्य:KCVelaga (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&amp;oldid=21774789 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== विकिमीडिया फाउंडेशन 2021 बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजच्या निवडणुकीत आठवणीने मतदान करा ==

नमस्कार {{PAGENAME}},

आपण विकिमीडिया फाउंडेशन 2021 बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजच्या निवडणुकीत मतदान करण्यास पात्र असल्याने आपल्याला हा मेल मिळाला आहे. निवडणूक 18 ऑगस्ट, 2021 रोजी सुरू झाली आणि 31 ऑगस्ट, 2021 रोजी संपेल. विकिमीडिया फाउंडेशन मराठी विकिपीडियासारख्या प्रकल्पांचे संचालन करते आणि त्याचे नेतृत्व बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजद्वारे केले जाते. हा बोर्ड ही विकिमीडिया फाउंडेशनची निर्णय घेणारी संस्था आहे.  [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Overview|बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजबद्दल अधिक जाणून घ्या]].

या वर्षी सामूहिक मतदानाद्वारे चार पदांसाठी निवडणूक होणार आहे. या पदांसाठी जगभरातून एकोणीस उमेदवार निवडणूक लढवत आहेत. [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021/Candidates#Candidate_Table|2021च्या बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजविषयी अधिक जाणून घ्या]]

समूहांच्या सुमारे 70,000 सदस्यांना मतदान करण्यास निमंत्रित करण्यात आले आहे. त्यात आपणही आहात! मतदान फक्त 31 ऑगस्ट रोजी  23:59 UTC (जागतिक प्रमाणवेळ) पर्यंतच सुरू राहील.

* [[:mr:विशेष:सुरक्षीतकौल/vote/Wikimedia_Foundation_Board_Elections_2021|'''मराठी विकिपीडियाच्या सेक्युअरपोलवर जाऊन मतदान करा''']].

आपण याआधीच मतदान केले असल्यास, मतदान केल्याबद्दल आभार. कृपया हा मेल दुर्लक्षित करा. लोक त्यांची कितीही खाती असली, तरी फक्त एकदाच मतदान करू शकतात.

[[:m:Wikimedia Foundation elections/2021|या निवडणुकीविषयी अधिक माहिती वाचा]]. धन्यवाद, [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १८:०३, २५ ऑगस्ट २०२१ (IST)
&lt;!-- सदस्य:KCVelaga (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&amp;oldid=21933963 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open ==

Dear Wikimedian, 

We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. 

We also have exciting updates about the Program and Scholarships. 

The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. 

For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]].

‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. 

Regards 

[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १६:५५, १६ नोव्हेंबर २०२२ (IST) 

(on behalf of the WCI Organizing Committee)
&lt;!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&amp;oldid=24082246 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== WikiConference India 2023: Help us organize! ==

Dear Wikimedian,

You may already know that the third iteration of [[:m:WikiConference_India_2023|WikiConference India]] is happening in March 2023. We have recently opened [[:m:WikiConference_India_2023/Scholarships|scholarship applications]] and [[:m:WikiConference_India_2023/Program_Submissions|session submissions for the program]]. As it is a huge conference, we will definitely need help with organizing. As you have been significantly involved in contributing to Wikimedia projects related to Indic languages, we wanted to reach out to you and see if you are interested in helping us. We have different teams that might interest you, such as communications, scholarships, programs, event management etc. 

If you are interested, please fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdN7EpOETVPQJ6IG6OX_fTUwilh7MKKVX75DZs6Oj6SgbP9yA/viewform?usp=sf_link this form]. Let us know if you have any questions on the [[:m:Talk: WikiConference_India_2023|event talk page]]. Thank you [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २०:५१, १८ नोव्हेंबर २०२२ (IST)

(on behalf of the WCI Organizing Committee)
&lt;!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&amp;oldid=24094749 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline ==

Dear Wikimedian,

Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]].

COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. 

Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call 

* '''WCI 2023 Open Community Call'''
* '''Date''': 3rd December 2022
* '''Time''': 1800-1900 (IST)
* '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx

Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २१:५१, २ डिसेंबर २०२२ (IST)

On Behalf of,
WCI 2023 Core organizing team.
&lt;!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&amp;oldid=24083503 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== WikiConference India 2023:WCI2023 Open Community call on 18 December 2022 ==

Dear Wikimedian,

As you may know, we are hosting regular calls with the communities for [[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]. This message is for the second Open Community Call which is scheduled on the 18th of December, 2022 (Today) from 7:00 to 8:00 pm to answer any questions, concerns, or clarifications, take inputs from the communities, and give a few updates related to the conference from our end. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call.

* [WCI 2023] Open Community Call
* Date: 18 December 2022
* Time: 1900-2000  [7 pm to 8 pm] (IST)
* Google Link: https://meet.google.com/wpm-ofpx-vei

Furthermore, we are pleased to share the telegram group created for the community members who are interested to be a part of WikiConference India 2023 and share any thoughts, inputs, suggestions, or questions. Link to join the telegram group: https://t.me/+X9RLByiOxpAyNDZl. Alternatively, you can also leave us a message on the [[:m:Talk:WikiConference India 2023|Conference talk page]]. Regards [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १३:४१, १८ डिसेंबर २०२२ (IST)

&lt;small&gt;
On Behalf of,
WCI 2023 Organizing team
&lt;/small&gt;
&lt;!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&amp;oldid=24099166 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३ ==

[[चित्र:Wikipedia Asian Month Logo Mr.svg|right|400px|frameless]]
प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३|विकिपीडिया आशियाई महिना ]]''' हे विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेले एक वार्षिक अभियान आहे. हे अभियान मुख्यत्वे आशिया खंडातील देश आणि तेथील संस्कृती संबंधित विषयांवरील लेखांवर लक्ष केंद्रित करते. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतलेला आहे. आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले अमूल्य योगदान द्यावे.

प्रकल्प पृष्ठ [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३|येथे]] उपलब्ध आहे. आपण ही स्पर्धा जिंकल्यास आपण '''विकिपीडिया आशियाई दूत घोषित होऊन तुम्हाला सही केलेले प्रमाणपत्र मिळेल व एक अधिक पोस्टकार्ड मिळेल''' तसेच '''डिजीटल बार्नस्टार''' देखील प्राप्त करू शकता. अधिक माहितीसाठी प्रकल्प पृष्ठ तपासा. [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३/सहभागी|येथे]] आपली नोंदणी करा आणि [https://fountain.toolforge.org/editathons/wam-mr-2023 हा दुवा] वापरून आपला लेख सादर करा.

जर तुम्हाला कोणत्या मदतीची आवश्यकता असेल तर स्थानिक आयोजक [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे ]], [[सदस्य:Sandesh9822|संदेश हिवाळे]] किंवा [[सदस्य:Tiven2240|टायविन]]  यांना संपर्क करावा.

धन्यवाद.

:'''आयोजक विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३'''
:&lt;small&gt;हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.&lt;/small&gt;
&lt;!-- सदस्य:संतोष गोरे@mrwiki ने https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%8B%E0%A4%B7_%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B0%E0%A5%87/test&amp;oldid=2341857 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner.

[[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026.

* You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]]

* '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST'''

With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply.

For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page.

Warm regards,
&lt;br&gt;
on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team

''This message was sent with [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) on ००:००, १२ एप्रिल २०२६ (IST)''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- सदस्य:Gnoeee@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&amp;oldid=30389801 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;</text>
      <sha1>2jpxzpl48unj56y14a6ut8aav90rmvc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:Dharmadhyaksha</title>
    <ns>3</ns>
    <id>135396</id>
    <revision>
      <id>2678883</id>
      <parentid>2650022</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:30:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>38883</id>
      </contributor>
      <comment>/* Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications */ नवीन विभाग</comment>
      <origin>2678883</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33020" sha1="k819ll4c0dbw5cj36xybgkeirqpmlgm" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable floatright&quot;
|+ जुन्या चर्चा
|-
| 
* [[सदस्य चर्चा:Dharmadhyaksha/जुनी चर्चा १]]
|-
|}

== माहितीचौकट अभिनेता ==
नमस्कार,

ज्या लेखांमध्ये {{t|माहितीचौकट अभिनेता}} आहे तेथून हा साचा घालवून {{t|विकिडेटा माहितीचौकट}} हा साचा लावू नये. मूळ साच्यात काही डेटा आहे जो विकिडेटा माहितीचौकटीत नाही.

धन्यवाद.

[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ११:४६, २३ जानेवारी २०२४ (IST)
:तसा काही डेटा नसेल तर तो WikiData मध्ये टाकावा. पुर्ण WikiData Project चा उद्देश हाच आहे की वेगवेगळी माहिती अशी प्रत्येक विकि पानावर नसावी. [[सदस्य:Dharmadhyaksha|धर्माध्यक्ष]] ([[सदस्य चर्चा:Dharmadhyaksha|चर्चा]]) ११:४९, २३ जानेवारी २०२४ (IST)
::मी अभय नातू यांच्या मताशी बऱ्याच प्रमाणात सहमत आहे. यासोबत अजून काही मुद्दे मांडू इच्छितो..
::#{{t|विकिडेटा माहितीचौकट}} मध्ये फार त्रोटक माहिती असते आणि त्यात सर्व सामान्य संपादकांना भर घालता येत नाही. मला स्वतःला देखील ते अवघड जाते. आणि मोबाईल वरून तर शक्यच नाही.
::#{{t|विकिडेटा माहितीचौकट}} साच्यामुळे निर्माण होणारी मुख्य लेखातील चौकट ही केवळ डेस्कटॉप वर नीट दिसते. मोबाईल दृश्यात ती चौकट नीट तर दिसत नाहीच नाही, यासोबत चित्रा सह काही माहिती जी की यात दिलेली असते ही मोबाईल दृश्यात वगळली जाते. आणि आपणास माहीत असेल कदाचित की आजच्या घडीस विकिपीडियास मोठ्या प्रमाणावर मोबाईल द्वारे वाचक आणि संपादक भेट देत असतात.
:::सबब माझ्या नजरेस आलेल्या वरील दोन त्रुटी दूर सारून मग आपण काम करावे.-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०९:३०, २४ जानेवारी २०२४ (IST)

:{{साद|Dharmadhyaksha}} यांनी उत्तर दिलेले आत्ता लक्षात आले.
:{{साद|संतोष गोरे}} यांच्या मुद्द्याव्यतिरिक्त मत --
:विकिडेटा ही प्रमाणित (form आणि content) असल्याने हे अधिकाधिक वापरले पाहिजे हे बरोबर परंतु त्यासाठी असलेल्या माहितीचा बळी नको.
:मध्यममार्ग म्हणून दोन्ही साचे ठेवावे आणि विकिडेटावर नसलेली माहिती घाली गेल्यावर मूळ साचा काढावा.
:धन्यवाद.
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०९:४४, २४ जानेवारी २०२४ (IST)

:{{साद|Tiven2240}} यांनी हे मुळ साचे बनवले होते. मला Module मधले फार काही समजत नाही. Tiven2240 ह्या बाबतील मदत करू शकतील तर बरे होईल. तो पर्यंत मी  संतोष गोरेंनी सांगितलेली ही मोबाईल दृश्यातली समस्या मी [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Project_chat#Wikidata_usage_in_Infoboxes_of_different_Wikipedias Wikidata वर देखील] निदर्शनास आणून दिली आहे. &lt;br&gt; पण साधारणपणे, मला असे वाटते की हा साचा वापरल्याने लेखाला मदत होते, विशेषत: जेव्हा आपले लेख खूप लहान आहे आणि पूर्णपणे लिहिलेले नाही. मी तयार केलेले सर्व लेख पूर्णपणे न लिहिल्याबद्दल तुम्ही मला दोष देऊ शकता; पण माझे लक्ष त्यांच्यातील चांगल्या सामग्रीपेक्षा अधिक लेख तयार करण्यावर आहे. [[सदस्य:Dharmadhyaksha|धर्माध्यक्ष]] ([[सदस्य चर्चा:Dharmadhyaksha|चर्चा]]) १४:०२, २४ जानेवारी २०२४ (IST)
::सौम्य स्मरण, वरील चर्चे नुसार WikiData Project वर काही निर्णय घेण्यात आलाय का? - [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १२:२४, ९ फेब्रुवारी २०२४ (IST)
::: क्षमस्व! तेथे कोणतीही मोठी चर्चा झाली नाही आणि आता [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Project_chat/Archive/2024/01#Wikidata_usage_in_Infoboxes_of_different_Wikipedias चर्चा संग्रहित आहे]. फक्त एका संपादकाने मला उत्तर दिले पण ते सर्व तांत्रिक गोष्टींशी संबंधित होते आणि मला ते समजलेही नाही. {{साद|Tiven2240}}, तुम्ही आजकाल सक्रिय असल्याने, तुम्ही मदत करू शकता का? किंवा मी en.wp वर कोणाची तरी मदत घेण्याचा प्रयत्न करतो. [[सदस्य:Dharmadhyaksha|धर्माध्यक्ष]] ([[सदस्य चर्चा:Dharmadhyaksha|चर्चा]]) १३:५८, ९ फेब्रुवारी २०२४ (IST)
::::@[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]], नमस्कार, तांत्रिक अडचणीत आपली नेहमीच मोलाची भूमिका राहिली आहे. कृपया यात लक्ष घालाल का. - [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १६:०७, ९ फेब्रुवारी २०२४ (IST)
:::::पाहतो धन्यवाद [[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) १६:१५, १२ फेब्रुवारी २०२४ (IST)
::::::@[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] सौम्य स्मरण.- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १०:५२, १२ मार्च २०२४ (IST)


== Congratulations to the Feminism and Folklore Prize Winner! ==

Dear Winner,

We are thrilled to announce that you have been selected as one of the prize winners in the 2024 '''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore]]''' Writing Contest! Your contributions have significantly enriched Wikipedia with articles that document the vibrant tapestry of folk cultures and highlight the crucial roles of women within these traditions.

As a token of our appreciation, you will receive a gift coupon. To facilitate the delivery of your prize and gather valuable feedback on your experience, please fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc9Rkv1803Q6DnAc1SLxyYy95KN22GNrGXeA7kNFT-u62MGyg/viewform?usp=sf_link the Winners Google Form]. In the form, kindly provide your details for receiving the gift coupon and share your thoughts about the project.

Your dedication and hard work have not only helped bridge the gender gap on Wikipedia but also ensured that the cultural narratives of underrepresented communities are preserved for future generations. We look forward to your continued participation and contributions in the future.

Congratulations once again, and thank you for being a vital part of this global initiative!

Warm regards,

'''The Feminism and Folklore Team'''
[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) १९:३४, २३ जून २०२४ (IST)

== सरन्या पोनवन्नन ==

माफ करा, अनवधानाने [[सरन्या पोनवन्नन]] लेखात मी किरकोळ बदल केले.– [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १९:४१, २४ फेब्रुवारी २०२५ (IST)

== माहितीचौकट आणि वर्ग ==

नमस्कार,

तुम्ही बहुतांशी मराठी/हिंदी चित्रपट लेखांतील माहितीचौकट हटवून विकिडेटा जोडत आहात, परंतु त्यामुळे नवीन अडचण निर्माण होतेय. माहितीचौकट मध्ये निर्मिती वर्ष टाकले असता आपोआप तो लेख हिंदी चित्रपटाच्या वर्गात जोडला जायचा, पण तुम्ही तो हटवून विकिडेटा जोडल्याने तो वर्ग हटवला गेला. असे अनेक लेख आहेत जे अचानक वर्गहीन/अवर्गीकृत झालेत. उदा. [[सिंघ इज किंग]] लेखात मी स्वतः नंतर वर्ग जोडला आहे. त्यामुळे यापुढे विकिडेटा जोडताना लेखातील वर्ग उडवल्या जात असेल, तर तोदेखील जोडावा ही विनंती. याआधी गायब झालेल्या वर्गाचे चित्रपट लेख कसे शोधावे? {{साद|संतोष गोरे}}, {{साद|अभय नातू}} [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) ०९:२१, १८ मार्च २०२५ (IST)
::नमस्कार! लक्ष्यात आणून दिल्याबद्दल धन्यवाद. आता शक्य तिथे मी हे वर्ग जोडेले. [[सदस्य:Dharmadhyaksha|धर्माध्यक्ष]] ([[सदस्य चर्चा:Dharmadhyaksha|चर्चा]]) ११:११, १८ मार्च २०२५ (IST)
:::@[[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]], सोपा उपाय नाही :-( -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०८:३१, १९ मार्च २०२५ (IST)


== Feminism and Folklore 2025 - Local prize winners ==

[[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

Congratulations on your outstanding achievement in winning a local prize in the '''Feminism and Folklore 2025''' writing competition! We truly appreciate your dedication and the valuable contribution you’ve made in documenting local folk culture and highlighting women’s representation on your local Wikipedia.

To claim your prize, please complete the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdONlpmv1iTrvXnXbHPlfFzUcuF71obJKtPGkycgjGObQ4ShA/viewform?usp=dialog prize form] by July 5th, 2025. Kindly note that after this date, the form will be closed and submissions will no longer be accepted.

Please also note that all prizes will be awarded in the form of [https://www.tremendous.com/ Tremendous Vouchers] only.

If you have any questions or need assistance, feel free to contact us via your talk page or email. We're happy to help.

Warm regards,

[[:m:Feminism and Folklore 2025|FNF 2025 International Team]]

::::Stay connected [[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp; [[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
&lt;/div&gt;
--[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १५:५०, २१ जून २०२५ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&amp;oldid=28891702 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== प्रकल्प ==

{{ping|usernamekiran}} नमस्कार! इथे तात्पुरता तख्ता बनवला आहे.
{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed&quot;
|+सप्टेंबर महिना
! क्र !! तारीख !! महत्त्व !! लेख !! लेखन तयार !! प्रचालक तपासणी 
|-
| १ || २२ सप्टेंबर २०२५ || घटस्थापना || [[शैलपुत्री]] || {{yes}} || {{no}}
|-
| २ || २३ सप्टेंबर २०२५ || नवरात्री २रा दिवस || [[ब्रह्मचारिणी]] || {{yes}} || {{no}}
|-
| ३ || २४ सप्टेंबर २०२५ || नवरात्री ३रा दिवस || [[चंद्रघंटा]] || {{yes}} || {{no}}
|-
| ४ || २५ सप्टेंबर २०२५ || नवरात्री ३रा दिवस || ?? || {{no}} || {{no}}
|-
| ५ || २६ सप्टेंबर २०२५ || नवरात्री ४था दिवस || [[कुष्मांडा]] || {{yes}} || {{no}}
|-
| ६ || २७ सप्टेंबर २०२५ || नवरात्री ५वा दिवस || [[स्कंदमाता]] || {{yes}} || {{no}}
|-
| ७ || २८ सप्टेंबर २०२५ || नवरात्री ६वा दिवस || [[कात्यायनी]] || {{yes}} || {{no}}
|-
| ८ || २९ सप्टेंबर २०२५ || नवरात्री ७वा दिवस || [[कालरात्री]] || {{yes}} || {{no}}
|-
| ९ || ३० सप्टेंबर २०२५ || नवरात्री ८वा दिवस || [[महागौरी]] || {{yes}} || {{no}}
|-
|}

{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed&quot;
|+ऑक्टोबर महिना
! क्र !! तारीख !! महत्त्व !! लेख !! लेखन तयार !! प्रचालक तपासणी 
|-
| १० || १ ऑक्टोबर २०२५ || नवरात्री ९वा दिवस || [[सिद्धीदात्री]] || {{yes}} || {{no}}
|-
| ११ || २ ऑक्टोबर २०२५ || जयंती || [[महात्मा गांधी]] || {{no}} || {{no}}
|-
| १२ || ३ ऑक्टोबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| १३ || ४ ऑक्टोबर २०२५ || वर्धापनदिन || [[स्पुतनिक-१]] || {{no}} || {{no}}
|-
| १४ || ५ ऑक्टोबर २०२५ || वर्धापनदिन || ''[[डॉ. नो]]'' || {{no}} || {{no}}
|-
| १५ || ६ ऑक्टोबर २०२५ || कोजागरी || [[चंद्र]] || {{no}} || {{no}}
|-
| १६ || ७ ऑक्टोबर २०२५ || पुण्यतिथी || [[गुरू गोविंदसिंह]] || {{no}} || {{no}}
|-
| १७ || ८ ऑक्टोबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| १८ || ९ ऑक्टोबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| १९ || १० ऑक्टोबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| २० || ११ ऑक्टोबर २०२५ || पुण्यतिथी || [[तुकडोजी महाराज]] || {{no}} || {{no}}
|-
| २१ || १२ ऑक्टोबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| २२ || १३ ऑक्टोबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| २३ || १४ ऑक्टोबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| २४ || १५ ऑक्टोबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| २५ || १६ ऑक्टोबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| २६ || १७ ऑक्टोबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| २७ || १८ ऑक्टोबर २०२५ || तिथी || [[धनत्रयोदशी]] || {{no}} || {{no}}
|-
| २८ || १९ ऑक्टोबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| २९ || २० ऑक्टोबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ३० || २१ ऑक्टोबर २०२५ || तिथी || [[लक्ष्मीपूजन]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ३१ || २२ ऑक्टोबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ३२ || २३ ऑक्टोबर २०२५ || तिथी || [[भाऊबीज]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ३३ || २४ ऑक्टोबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ३४ || २५ ऑक्टोबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ३५ || २६ ऑक्टोबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ३६ || २७ ऑक्टोबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ३७ || २८ ऑक्टोबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ३८ || २९ ऑक्टोबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ३९ || ३० ऑक्टोबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ४० || ३१ ऑक्टोबर २०२५ || जयंती || [[वल्लभभाई पटेल]] || {{no}} || {{no}}
|-
|}

{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed&quot;
|+नोव्हेंबर महिना
! क्र !! तारीख !! महत्त्व !! लेख !! लेखन तयार !! प्रचालक तपासणी 
|-
| ४१ || १ नोव्हेंबर २०२५ ||  || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ४२ || २ नोव्हेंबर २०२५ || तिथी || [[तुळशी विवाह]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ४३ || ३ नोव्हेंबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ४४ || ४ नोव्हेंबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ४५ || ५ नोव्हेंबर २०२५ || तिथी || [[गुरू नानक जयंती]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ४६ || ६ नोव्हेंबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ४७ || ७ नोव्हेंबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ४८ || ८ नोव्हेंबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ४९ || ९ नोव्हेंबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ५० || १० नोव्हेंबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ५१ || ११ नोव्हेंबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ५२ || १२ नोव्हेंबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ५३ || १३ नोव्हेंबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ५४ || १४ नोव्हेंबर २०२५ || जयंती || [[जवाहरलाल नेहरू]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ५५ || १५ नोव्हेंबर २०२५ || जयंती || [[बिरसा मुंडा]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ५६ || १६ नोव्हेंबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ५७ || १७ नोव्हेंबर २०२५ || पुण्यतिथी || [[लाला लजपत राय]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ५८ || १८ नोव्हेंबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ५९ || १९ नोव्हेंबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ६० || २० नोव्हेंबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ६१ || २१ नोव्हेंबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ६२ || २२ नोव्हेंबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ६३ || २३ नोव्हेंबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ६४ || २४ नोव्हेंबर २०२५ || पुण्यतिथी || [[गुरू तेग बहादुर]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ६५ || २५ नोव्हेंबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ६६ || २६ नोव्हेंबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ६७ || २७ नोव्हेंबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ६८ || २८ नोव्हेंबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ६९ || २९ नोव्हेंबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
| ७० || ३० नोव्हेंबर २०२५ || || [[]] || {{no}} || {{no}}
|-
|}

[[सदस्य:Dharmadhyaksha|धर्माध्यक्ष]] ([[सदस्य चर्चा:Dharmadhyaksha|चर्चा]]) १३:३२, २९ ऑगस्ट २०२५ (IST)

== साहित्य प्रकाशन वर्ग ==

नमस्कार,

येथे बुकर पुरस्कार विजेते आणि इतर दर्जेदार साहित्याबद्दलचे लेख लिहिल्याबद्दल अनेक धन्यवाद!

यात तुम्ही ''इ.स. २०१४ मधील प्रकाशन'' असे वर्ग घालीत असल्याचे पाहिले. कालांतराने हे वर्ग खूप मोठे होतील असे वाटते. तरी तुम्ही तयार करीत असलेल्या लेखांमध्ये ''इ.स. २०१४ मधील प्रकाशित इंग्लिश साहित्य'' आणि तत्सम वर्ग घालावेत असे वाटते.

त्यानुसार पुढे ''इ.स. २०१४ मधील प्रकाशित मराठी साहित्य'', ''इ.स. २०१४ मधील प्रकाशित स्पॅनिश साहित्य'' आणि ''इ.स. २०१५ मधील प्रकाशित मराठी साहित्य'', ''इ.स. २०१४ मधील प्रकाशित मराठी साहित्य'' असे वर्गीकरण होईल.

आणि ''इ.स. २०१४ मधील प्रकाशित साहित्य'' ''इ.स. २०१५ मधील प्रकाशित साहित्य'' असे वरच्या पातळीवरील वर्गीकरण होईल.

असे केले असता प्रत्येक लेख नेमक्या वर्गांमध्ये बसवता येईल.

तुमचे विचार कळवावे.

पुन्हा एकदा धन्यवाद.

[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १७:४७, २० जानेवारी २०२६ (IST)

:नमस्कार अभय! &lt;br&gt; तुमचा सल्ला बरोबर आहे. मी आता तसेच वर्ग बनवेल. [[सदस्य:Dharmadhyaksha|धर्माध्यक्ष]] ([[सदस्य चर्चा:Dharmadhyaksha|चर्चा]]) १८:२८, २० जानेवारी २०२६ (IST)

== स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६ ==

[[File:FNF 2026 Mr logo.png|right|400px|frameless]]
प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|विकी लव्हस फॉल्कलोर]]ची थीम लिंगभेद कमी करणे आणि लोकांवर लक्ष केंद्रित करणे यावर आधारित आहे. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे. योगदानाचा मुख्य हेतू लिंग अंतर कमी करण्यात थेट प्रभाव पाडेल.

ही स्पर्धा १ फेब्रुवारी २०२६ रोजी सुरू होऊन ३१ मार्च २०२६ रोजी समाप्त होईल. स्पर्धेतील विजेत्याला तयार केलेल्या पृष्ठांच्या संख्येच्या आधारे घोषित केले जाईल.

पहिले स्थानिक बक्षीस - २५ अमेरिकन डॉलर्स, दुसरे स्थानिक बक्षीस - २० अमेरिकन डॉलर्स, तर सर्वोत्कृष्ट निर्णायक लेखासाठी - १५ अमेरिकन डॉलर्स दिले जातील. सहभाग किंवा योगदान करताना येणाऱ्या कोणत्याही समस्यांबाबत अथवा कोणत्याही मदतीसाठी ज्युरी सदस्यांच्या ([[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] किंवा [[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]]) चर्चा पानावर संदेश लिहा.

कृपया [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६]] या पृष्ठावरील सर्व सूचना आणि नियम वाचा. तसेच [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६/नोंदणी|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६/नोंदणी]] या पानावर आपली नाव नोंदणी करून स्पर्धेत सहभागी व्हावे. तसेच [https://tools.wikilovesfolklore.org/campwiz/campaign/224/submission/new हा दुवा] वापरून तुम्ही तयार केलेला लेख सादर करावा.

:धन्यवाद.
:[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] आणि [[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]]
:आयोजक
:'''स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६'''
--[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २०:४१, ५ फेब्रुवारी २०२६ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2026&amp;oldid=30030409 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner.

[[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026.

* You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]]

* '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST'''

With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply.

For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page.

Warm regards,
&lt;br&gt;
on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team

''This message was sent with [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) on ००:००, १२ एप्रिल २०२६ (IST)''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- सदस्य:Gnoeee@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&amp;oldid=30389801 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;</text>
      <sha1>k819ll4c0dbw5cj36xybgkeirqpmlgm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>एर चायना</title>
    <ns>0</ns>
    <id>147320</id>
    <revision>
      <id>2678879</id>
      <parentid>2116642</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:26:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>माहिती</comment>
      <origin>2678879</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3603" sha1="6gx926iruwvtwz54nffsbwces8jlol2" xml:space="preserve">[[File:Air China B767-200.jpg|इवलेसे|उजवे|350px|एर चायना]]
'''एर चायना''' ही [[चीन]]मधील विमानवाहतूक कंपनी आहे. या कंपनीचे मुख्यालय [[बीजिंग]]मध्ये असून बहुतांश उड्डाणे [[बीजिंग आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] येथून होतात. १९८८ साली सुरू झालेल्या एर चायनाने २०१२ साली ७ कोटी २० लाख आंतरराष्ट्रीय तसेच अंतर्देशीय प्रवाशांची ने-आण केली. ही कंपनी चीनमधील बहुतांश विमानतळांना सेवा पुरवते तसेच [[मध्यपूर्व]], पश्चिम [[युरोप]] तसेच [[उत्तर अमेरिका]] येथे बीजिंगपासून आणि [[आशिया]], [[ऑस्ट्रेलिया]] आणि काही युरोपीय शहरांना [[चेंगडू]], [[चॉंगचिंग]], [[दालियान]], [[हंग्झू]], [[कुन्मिंग]] आणि [[शियामेन]] येथून सेवा पुरवते.

चीनची माजी ध्वजवाहक विमान कंपनी [[सीएएसी (विमान कंपनी)|सीएएसी]]चे सहा विमान कंपन्यांमध्ये विभाजन झाल्यानंतर १९८८ मध्ये एर चायनाची स्थापना झाली. या सहांपैकी काही उपकंपन्या पुन्हा एर चायनामध्ये विलीन झाल्या. एर चायना ही आता चीनमधील सर्वात मोठ्या विमान कंपन्यांपैकी एक आहे. या कंपनीची ५३.४६% मालकी सरकारी मालकीच्या [[चायना नॅशनल एव्हिएशन होल्डिंग]] कडे आहे.

एर चायनाची मुख्य केंद्रे (हब) [[बीजिंग]] आणि [[चेंगडू]] येथे आहेत. २०१७ मध्ये, या विमान कंपनीने १० कोटी २० लाख देशांंतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय प्रवाशांची वाहतूक केली, ज्याचा सरासरी [[प्रवासी लोड फॅक्टर|भार घटक]] ८१% होता.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.airchina.com.cn/en/images/investor_relations/2018/03/28/5B4F545917A91B78D76CEB0BB02EEA63.pdf|title=एअर चायना वार्षिक अहवाल २०१७|access-date=५ नोव्हेंबर २०१८}}&lt;/ref&gt; ही विमान कंपनी २००७ मध्ये [[स्टार अलायन्स]]मध्ये सामील झाली.

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:चीनमधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:स्टार अलायन्स]]</text>
      <sha1>6gx926iruwvtwz54nffsbwces8jlol2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678897</id>
      <parentid>2678879</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:32:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* संदर्भ आणि नोंदी */</comment>
      <origin>2678897</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14868" sha1="4aqwqxquxqtepde6tftri9ielxbu4i2" xml:space="preserve">[[File:Air China B767-200.jpg|इवलेसे|उजवे|350px|एर चायना]]
'''एर चायना''' ही [[चीन]]मधील विमानवाहतूक कंपनी आहे. या कंपनीचे मुख्यालय [[बीजिंग]]मध्ये असून बहुतांश उड्डाणे [[बीजिंग आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] येथून होतात. १९८८ साली सुरू झालेल्या एर चायनाने २०१२ साली ७ कोटी २० लाख आंतरराष्ट्रीय तसेच अंतर्देशीय प्रवाशांची ने-आण केली. ही कंपनी चीनमधील बहुतांश विमानतळांना सेवा पुरवते तसेच [[मध्यपूर्व]], पश्चिम [[युरोप]] तसेच [[उत्तर अमेरिका]] येथे बीजिंगपासून आणि [[आशिया]], [[ऑस्ट्रेलिया]] आणि काही युरोपीय शहरांना [[चेंगडू]], [[चॉंगचिंग]], [[दालियान]], [[हंग्झू]], [[कुन्मिंग]] आणि [[शियामेन]] येथून सेवा पुरवते.

चीनची माजी ध्वजवाहक विमान कंपनी [[सीएएसी (विमान कंपनी)|सीएएसी]]चे सहा विमान कंपन्यांमध्ये विभाजन झाल्यानंतर १९८८ मध्ये एर चायनाची स्थापना झाली. या सहांपैकी काही उपकंपन्या पुन्हा एर चायनामध्ये विलीन झाल्या. एर चायना ही आता चीनमधील सर्वात मोठ्या विमान कंपन्यांपैकी एक आहे. या कंपनीची ५३.४६% मालकी सरकारी मालकीच्या [[चायना नॅशनल एव्हिएशन होल्डिंग]] कडे आहे.

एर चायनाची मुख्य केंद्रे (हब) [[बीजिंग]] आणि [[चेंगडू]] येथे आहेत. २०१७ मध्ये, या विमान कंपनीने १० कोटी २० लाख देशांंतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय प्रवाशांची वाहतूक केली, ज्याचा सरासरी [[प्रवासी लोड फॅक्टर|भार घटक]] ८१% होता.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.airchina.com.cn/en/images/investor_relations/2018/03/28/5B4F545917A91B78D76CEB0BB02EEA63.pdf|title=एअर चायना वार्षिक अहवाल २०१७|access-date=५ नोव्हेंबर २०१८}}&lt;/ref&gt; ही विमान कंपनी २००७ मध्ये [[स्टार अलायन्स]]मध्ये सामील झाली.

== ताफा ==
=== सध्याचा ताफा ===
{{multiple image
| align             = right
| direction         = vertical
| width             = 200
| image1            = B-1873 - Air China - Airbus A320-214(WL) - PEK (16180510364).jpg
| caption1          = २०१४ मधील [[एरबस ए३२०-२००]]
| image2            = Airbus A330-243, Air China JP7187357.jpg
| caption2          = २०११ मधील [[एरबस ए३३०-२००]]
| image3            = B-308C@PEK (20190523151903).jpg
| caption3          = २०१९ मधील [[एरबस ए३५०-९००]]
| image4            = Air China Boeing 737-800 Zhao-1.jpg
| caption4          = २०११ मधील [[बोईंग ७३७-८००]]
| image5            = Air China Boeing 747-400 Zhu-1.jpg
| caption5          = २००९ मधील [[बोईंग ७४७-४००]]
| image6            = B-2045 - Air China - Boeing 777-39L(ER) - PEK (18009412400).jpg
| caption6          = २०१४ मधील [[बोईंग ७७७-३००ईआर]]
| image7            = Air China Boeing 787-9 on finals at Beijing Capital Airport.jpg
| caption7          = २०१६ मधील [[बोईंग ७८७-९]]
| image8            = B-91AD@PEK (20231014165544).jpg
| caption8          = २०२३ मधील [[कोमॅक एआरजे२१|कोमॅक सी९०९]]
| image9            = B-919X@PEK (20240912131000).jpg
| caption9          = २०२४ मधील [[कोमॅक सी९१९|कोमॅक सी९१९-१००ईआर]]
| footer_background = black
}}

जानेवारी २०२६ पर्यंत, एअर चायना खालील विमाने संचलित करते:&lt;ref name=&quot;aircraftinfo&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date= ३ एप्रिल २०२४|title=मागण्या आणि वितरण - एरबस |url=https://www.airbus.com/en/products-services/commercial-aircraft/orders-and-deliveries |access-date=२२ जानेवारी २०२६ |website=www.airbus.com}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:center&quot;
|+ एअर चायनाचा ताफा
|-
!rowspan=&quot;2&quot; | विमान
!rowspan=&quot;2&quot; | सेवेत
!rowspan=&quot;2&quot; | मागण्या
!colspan=&quot;5&quot; | प्रवासी क्षमता
!rowspan=&quot;2&quot; | नोंदी
|-
!style=&quot;width:25px;&quot;| प्रथम
!style=&quot;width:25px;&quot;| व्यवसाय
!style=&quot;width:25px;&quot;| प्रीमियम इकॉनॉमी
!style=&quot;width:25px;&quot;| इकॉनॉमी
!style=&quot;width:40px;&quot;| एकूण
|-
|[[एरबस ए३१९|एरबस ए३१९-१००]]
|२२
|—
| rowspan=&quot;2&quot; |—
| rowspan=&quot;2&quot; |८
| rowspan=&quot;2&quot; |—
| rowspan=&quot;2&quot; |१२०
| rowspan=&quot;2&quot; |१२८
|
|-
|[[एरबस ए३१९ निओ]]
|६
|४
|
|-
|[[एरबस ए३२०-२००]]
|३८
|—
| rowspan=&quot;2&quot; |—
| rowspan=&quot;2&quot; |८
| rowspan=&quot;2&quot; |—
| rowspan=&quot;2&quot; |१५०
| rowspan=&quot;2&quot; |१५८
|
|-
|[[एरबस ए३२० निओ]]
|५३
|६०
|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[एरबस ए३२१-२००]]
|rowspan=&quot;2&quot;|६१
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|१६
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|१६१
|१७७
|rowspan=&quot;2&quot;|
|-
|१२
|१७३
|१८५
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[एरबस ए३२१ निओ]]
|rowspan=&quot;2&quot;|४३
|rowspan=&quot;2&quot;|३७
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|rowspan=&quot;2&quot;|१२
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|१८२
|१९४
|rowspan=&quot;2&quot;|
|-
|१८६
|१९८
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|[[एरबस ए३३०-२००]]
|rowspan=&quot;3&quot;|१५
|rowspan=&quot;3&quot;|—
|rowspan=&quot;3&quot;|—
|३०
|rowspan=&quot;3&quot;|—
|२०७
|२३७
|rowspan=&quot;3&quot;|
|-
|१८
|२४७
|२६५
|-
|१२
|२७१
|२८३
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[एरबस ए३३०-३००]]
|rowspan=&quot;2&quot;|२८
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|३०
|१६
|rowspan=&quot;2&quot;|२५५
|३०१
|rowspan=&quot;2&quot;|
|-
|३६
|२०
|३११
|-
|[[एरबस ए३५०-९००]]
|३०
|—
|—
|३२
|२४
|२५६
|३१२
|यामध्ये व्यवसाय श्रेणीच्या दोन वेगवेगळ्या आसन व्यवस्था आहेत.
|-
|[[बोईंग ७३७-७००]]
|१४
|—
|—
|८
|—
|१२०
|१२८
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |[[बोईंग ७३७-८००]]
| rowspan=&quot;3&quot; |९८
| rowspan=&quot;3&quot; |—
| rowspan=&quot;3&quot; |—
|१२
| rowspan=&quot;3&quot; |—
|१४७
|१५९
| rowspan=&quot;3&quot; |३ विमाने बीजिंग एअरलाईन्सद्वारे चालवली जातात.
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |८
|१५९
|१६७
|-
|१६८
|१७६
|-
|[[बोईंग ७३७ मॅक्स ८]]
|३१
|—
|—
|८
|—
|१६८
|१७६
|
|-
|[[बोईंग ७४७-४००]]
|२
|—
|१०
|४२
|—
|२९२
|३४४
|
|-
|[[बोईंग ७४७-८आय]]
|७
|—
|१२
|५४
|६६
|२३३
|३६५
|बी-२४७९ आणि बी-२४८१ चा वापर अतिमहत्त्वाच्या व्यक्तींच्या वाहतुकीसाठी केला जातो.
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[बोईंग ७७७-३००ईआर]]
|rowspan=&quot;2&quot;|२८
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|८
|४२
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|२६१
|३११
|rowspan=&quot;2&quot;|
|-
|—
|३६
|३५६
|३९२
|-
|[[बोईंग ७८७-९]]
|१४
|—
|—
|३०
|३४
|२२९
|२९३
|
|-
|[[कोमॅक एआरजे२१|कोमॅक सी९०९]]
|३५
|—
|—
|—
|—
|९०
|९०
|
|-
|[[कोमॅक सी९१९-१००ईआर]]
|९
|९९
|—
|८
|—
|१५०
|१५८
|२०२४ ते २०३१ दरम्यान मिळतील.
|-
!colspan=&quot;9&quot;|एर चायना बिझनेस जेट्स ताफा 
|-
|[[एरबस एसीजे३१९]]
|१
|—
|colspan=&quot;5&quot;|अतिमहत्त्वाच्या व्यक्तींसाठीची रचना
|rowspan=&quot;3&quot;|बीजिंग एरलाइन्सद्वारे संचलित
|-
|[[बोईंग बिझनेस जेट|बोईंग बीबीजे१]]
|१
|—
|colspan=&quot;5&quot;|अतिमहत्त्वाच्या व्यक्तींसाठीची रचना
|-
|[[गल्फस्ट्रीम जी६५०ईआर]]
|१
|—
|colspan=&quot;5&quot;|अतिमहत्त्वाच्या व्यक्तींसाठीची रचना
|-
! एकूण
! ५३७
! २००
! colspan=&quot;6&quot; |
|}

=== माजी ताफा ===
{{multiple image
| align             = right
| direction         = vertical
| width             = 200
| image1            = Air China Airbus A340-313 B-2389 (25662050890).jpg
| caption1          = २००६ मधील [[एरबस ए३४०-३००]]
| image2            = B-2855 - Air China - Boeing 757-2Z0 - CAN (9382687443).jpg
| caption2          = २०१३ मधील [[बोईंग ७५७-२००]]
| image3            = B-2493 B767-3Q8ER Air China YVR 24AUG05 (6695330047).jpg
| caption3          = २०१२ मधील [[बोईंग ७६७-३००ईआर]]
| image4            = Air China BAe 146-100 JetPix.jpg
| caption4          = १९९५ मधील [[बीएई १४६-१००]]
| image5            = Lockheed L-100-30 Hercules Air China B-3002, TSN Tianjin (Zhangguizhuang), China PP1334740243.jpg
| caption5          = १९९९ मधील [[लॉकहीड एल-१०० हर्क्युलिस]]
| image6            = Xian Y-7, Air China AN0220896.jpg
| caption6          = १९९५ मधील [[शियान वाय-७]]
| footer_background = black
}}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:center&quot;
|+ एअर चायनाचा निवृत्त ताफा
|-
! विमान
! एकूण
! दाखल
! निवृत्त
! नोंदी
|-
|[[एरबस ए३४०-३००]]
|६
|१९९७
|२०१४
|
|-
|[[अँतोनोव्ह एन-१२]]
|अज्ञात
|अज्ञात
|अज्ञात
|
|-
|[[बीएई १४६-१००]]
|४
|१९८८
|२००८
|
|-
|[[बोईंग ७०७]]
|६
|१९८८
|१९९३
|
|-
|[[बोईंग ७३७-२००]]
|४
|१९८८
|१९९५
|एर ग्रेट वॉलला हस्तांतरित केले.
|-
|[[बोईंग ७३७-३००]]
|४४
|१९८८
|२०१४
|
|-
|[[बोईंग ७३७-६००]]
|६
|२००३
|२००९
|
|-
|[[बोईंग ७४७-२००एम]]
|३
|१९८८
|२०००
|मालवाहू विमानात रूपांतरित करून [[एर चायना कार्गो]]ला दिले.
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[बोईंग ७४७-४००एम]]
|४
|rowspan=&quot;2&quot;|१९८९
|rowspan=&quot;2&quot;|२०१३
|
|-
|३
|मालवाहू विमानात रूपांतरित करून [[एर चायना कार्गो]]ला दिले.
|-
|[[बोईंग ७४७एसपी]]
|४
|१९८८
|२०००
|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[बोईंग ७५७-२००]]
|९
|rowspan=&quot;2&quot;|२००३
|rowspan=&quot;2&quot;|२०१३
|मालवाहू विमानात रूपांतरित करून [[एसएफ एरलाइन्स]]ला दिले.
|-
|४
|मालवाहू विमानात रूपांतरित करून [[एर चायना कार्गो]]ला दिले.
|-
|[[बोईंग ७६७-२००ईआर]]
|५
|१९८८
|२००९
|
|-
|[[बोईंग ७६७-३००]]
|४
|१९९३
|२०१२
|
|-
|[[बोईंग ७६७-३००ईआर]]
|५
|२००३
|२०१२
|
|-
|[[बोईंग ७७७-२००]]
|१०
|१९९८
|२०१८
|
|-
|[[हॉकर सिडली ट्रायडेंट]]
|५
|१९८८
|१९९१
|
|-
|[[लॉकहीड एल-१०० हर्क्युलिस]]
|अज्ञात
|अज्ञात
|अज्ञात
|
|-
|[[शियान वाय-७]]
|३
|१९८८
|१९९६
|
|-
!colspan=&quot;6&quot;|एर चायना बिझनेस जेट्स निवृत्त ताफा 
|-
|[[बोंबार्डियर ग्लोबल एक्सप्रेस]]
|१
|अज्ञात
|अज्ञात
|rowspan=&quot;4&quot;|बीजिंग एऱलाइन्सद्वारे संचलित
|-
|[[दसाँ फाल्कन ७एक्स]]
|अज्ञात
|अज्ञात
|२०२३
|-
|[[गल्फस्ट्रीम जी५५०]]
|१
|अज्ञात
|२०२४
|-
|[[गल्फस्ट्रीम ४]]
|अज्ञात
|अज्ञात
|अज्ञात
|-
|[[लिअरजेट ४५]]
|१
|२००४
|२००७
|
|-
|}

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:चीनमधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:स्टार अलायन्स]]
[[वर्ग:इ.स. १९८८ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>4aqwqxquxqtepde6tftri9ielxbu4i2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678905</id>
      <parentid>2678897</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:43:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>संदर्भ</comment>
      <origin>2678905</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15025" sha1="64gjjhs7hfky63ew8mccmhwz0s3lmpo" xml:space="preserve">[[File:Air China B767-200.jpg|इवलेसे|उजवे|350px|एर चायना]]
'''एर चायना''' ही [[चीन]]मधील विमानवाहतूक कंपनी आहे. या कंपनीचे मुख्यालय [[बीजिंग]]मध्ये असून बहुतांश उड्डाणे [[बीजिंग आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] येथून होतात. १९८८ साली सुरू झालेल्या एर चायनाने २०१२ साली ७ कोटी २० लाख आंतरराष्ट्रीय तसेच अंतर्देशीय प्रवाशांची ने-आण केली. ही कंपनी चीनमधील बहुतांश विमानतळांना सेवा पुरवते तसेच [[मध्यपूर्व]], पश्चिम [[युरोप]] तसेच [[उत्तर अमेरिका]] येथे बीजिंगपासून आणि [[आशिया]], [[ऑस्ट्रेलिया]] आणि काही युरोपीय शहरांना [[चेंगडू]], [[चॉंगचिंग]], [[दालियान]], [[हंग्झू]], [[कुन्मिंग]] आणि [[शियामेन]] येथून सेवा पुरवते.

चीनची माजी ध्वजवाहक विमान कंपनी [[सीएएसी (विमान कंपनी)|सीएएसी]]चे सहा विमान कंपन्यांमध्ये विभाजन झाल्यानंतर १९८८ मध्ये एर चायनाची स्थापना झाली. या सहांपैकी काही उपकंपन्या पुन्हा एर चायनामध्ये विलीन झाल्या. एर चायना ही आता चीनमधील सर्वात मोठ्या विमान कंपन्यांपैकी एक आहे. या कंपनीची ५३.४६% मालकी सरकारी मालकीच्या [[चायना नॅशनल एव्हिएशन होल्डिंग]] कडे आहे.

एर चायनाची मुख्य केंद्रे (हब) [[बीजिंग]] आणि [[चेंगडू]] येथे आहेत. २०१७ मध्ये, या विमान कंपनीने १० कोटी २० लाख देशांंतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय प्रवाशांची वाहतूक केली, ज्याचा सरासरी [[प्रवासी लोड फॅक्टर|भार घटक]] ८१% होता.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.airchina.com.cn/en/images/investor_relations/2018/03/28/5B4F545917A91B78D76CEB0BB02EEA63.pdf|title=एअर चायना वार्षिक अहवाल २०१७|access-date=५ नोव्हेंबर २०१८}}&lt;/ref&gt; ही विमान कंपनी २००७ मध्ये [[स्टार अलायन्स]]मध्ये सामील झाली.

== ताफा ==
=== सध्याचा ताफा ===
{{multiple image
| align             = right
| direction         = vertical
| width             = 200
| image1            = B-1873 - Air China - Airbus A320-214(WL) - PEK (16180510364).jpg
| caption1          = २०१४ मधील [[एरबस ए३२०-२००]]
| image2            = Airbus A330-243, Air China JP7187357.jpg
| caption2          = २०११ मधील [[एरबस ए३३०-२००]]
| image3            = B-308C@PEK (20190523151903).jpg
| caption3          = २०१९ मधील [[एरबस ए३५०-९००]]
| image4            = Air China Boeing 737-800 Zhao-1.jpg
| caption4          = २०११ मधील [[बोईंग ७३७-८००]]
| image5            = Air China Boeing 747-400 Zhu-1.jpg
| caption5          = २००९ मधील [[बोईंग ७४७-४००]]
| image6            = B-2045 - Air China - Boeing 777-39L(ER) - PEK (18009412400).jpg
| caption6          = २०१४ मधील [[बोईंग ७७७-३००ईआर]]
| image7            = Air China Boeing 787-9 on finals at Beijing Capital Airport.jpg
| caption7          = २०१६ मधील [[बोईंग ७८७-९]]
| image8            = B-91AD@PEK (20231014165544).jpg
| caption8          = २०२३ मधील [[कोमॅक एआरजे२१|कोमॅक सी९०९]]
| image9            = B-919X@PEK (20240912131000).jpg
| caption9          = २०२४ मधील [[कोमॅक सी९१९|कोमॅक सी९१९-१००ईआर]]
| footer_background = black
}}

जानेवारी २०२६ पर्यंत, एअर चायना खालील विमाने संचलित करते:&lt;ref name=&quot;aircraftinfo&quot;&gt;{{cite web |title=Aircraft Information |url=https://www.airchina.us/US/GB/info/aircraft-introduction/ |publisher=Air China |access-date=10 January 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date= ३ एप्रिल २०२४|title=मागण्या आणि वितरण - एरबस |url=https://www.airbus.com/en/products-services/commercial-aircraft/orders-and-deliveries |access-date=२२ जानेवारी २०२६ |website=www.airbus.com}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:center&quot;
|+ एअर चायनाचा ताफा
|-
!rowspan=&quot;2&quot; | विमान
!rowspan=&quot;2&quot; | सेवेत
!rowspan=&quot;2&quot; | मागण्या
!colspan=&quot;5&quot; | प्रवासी क्षमता
!rowspan=&quot;2&quot; | नोंदी
|-
!style=&quot;width:25px;&quot;| प्रथम
!style=&quot;width:25px;&quot;| व्यवसाय
!style=&quot;width:25px;&quot;| प्रीमियम इकॉनॉमी
!style=&quot;width:25px;&quot;| इकॉनॉमी
!style=&quot;width:40px;&quot;| एकूण
|-
|[[एरबस ए३१९|एरबस ए३१९-१००]]
|२२
|—
| rowspan=&quot;2&quot; |—
| rowspan=&quot;2&quot; |८
| rowspan=&quot;2&quot; |—
| rowspan=&quot;2&quot; |१२०
| rowspan=&quot;2&quot; |१२८
|
|-
|[[एरबस ए३१९ निओ]]
|६
|४
|
|-
|[[एरबस ए३२०-२००]]
|३८
|—
| rowspan=&quot;2&quot; |—
| rowspan=&quot;2&quot; |८
| rowspan=&quot;2&quot; |—
| rowspan=&quot;2&quot; |१५०
| rowspan=&quot;2&quot; |१५८
|
|-
|[[एरबस ए३२० निओ]]
|५३
|६०
|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[एरबस ए३२१-२००]]
|rowspan=&quot;2&quot;|६१
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|१६
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|१६१
|१७७
|rowspan=&quot;2&quot;|
|-
|१२
|१७३
|१८५
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[एरबस ए३२१ निओ]]
|rowspan=&quot;2&quot;|४३
|rowspan=&quot;2&quot;|३७
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|rowspan=&quot;2&quot;|१२
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|१८२
|१९४
|rowspan=&quot;2&quot;|
|-
|१८६
|१९८
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|[[एरबस ए३३०-२००]]
|rowspan=&quot;3&quot;|१५
|rowspan=&quot;3&quot;|—
|rowspan=&quot;3&quot;|—
|३०
|rowspan=&quot;3&quot;|—
|२०७
|२३७
|rowspan=&quot;3&quot;|
|-
|१८
|२४७
|२६५
|-
|१२
|२७१
|२८३
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[एरबस ए३३०-३००]]
|rowspan=&quot;2&quot;|२८
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|३०
|१६
|rowspan=&quot;2&quot;|२५५
|३०१
|rowspan=&quot;2&quot;|
|-
|३६
|२०
|३११
|-
|[[एरबस ए३५०-९००]]
|३०
|—
|—
|३२
|२४
|२५६
|३१२
|यामध्ये व्यवसाय श्रेणीच्या दोन वेगवेगळ्या आसन व्यवस्था आहेत.
|-
|[[बोईंग ७३७-७००]]
|१४
|—
|—
|८
|—
|१२०
|१२८
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |[[बोईंग ७३७-८००]]
| rowspan=&quot;3&quot; |९८
| rowspan=&quot;3&quot; |—
| rowspan=&quot;3&quot; |—
|१२
| rowspan=&quot;3&quot; |—
|१४७
|१५९
| rowspan=&quot;3&quot; |३ विमाने बीजिंग एअरलाईन्सद्वारे चालवली जातात.
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |८
|१५९
|१६७
|-
|१६८
|१७६
|-
|[[बोईंग ७३७ मॅक्स ८]]
|३१
|—
|—
|८
|—
|१६८
|१७६
|
|-
|[[बोईंग ७४७-४००]]
|२
|—
|१०
|४२
|—
|२९२
|३४४
|
|-
|[[बोईंग ७४७-८आय]]
|७
|—
|१२
|५४
|६६
|२३३
|३६५
|बी-२४७९ आणि बी-२४८१ चा वापर अतिमहत्त्वाच्या व्यक्तींच्या वाहतुकीसाठी केला जातो.
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[बोईंग ७७७-३००ईआर]]
|rowspan=&quot;2&quot;|२८
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|८
|४२
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|२६१
|३११
|rowspan=&quot;2&quot;|
|-
|—
|३६
|३५६
|३९२
|-
|[[बोईंग ७८७-९]]
|१४
|—
|—
|३०
|३४
|२२९
|२९३
|
|-
|[[कोमॅक एआरजे२१|कोमॅक सी९०९]]
|३५
|—
|—
|—
|—
|९०
|९०
|
|-
|[[कोमॅक सी९१९-१००ईआर]]
|९
|९९
|—
|८
|—
|१५०
|१५८
|२०२४ ते २०३१ दरम्यान मिळतील.
|-
!colspan=&quot;9&quot;|एर चायना बिझनेस जेट्स ताफा 
|-
|[[एरबस एसीजे३१९]]
|१
|—
|colspan=&quot;5&quot;|अतिमहत्त्वाच्या व्यक्तींसाठीची रचना
|rowspan=&quot;3&quot;|बीजिंग एरलाइन्सद्वारे संचलित
|-
|[[बोईंग बिझनेस जेट|बोईंग बीबीजे१]]
|१
|—
|colspan=&quot;5&quot;|अतिमहत्त्वाच्या व्यक्तींसाठीची रचना
|-
|[[गल्फस्ट्रीम जी६५०ईआर]]
|१
|—
|colspan=&quot;5&quot;|अतिमहत्त्वाच्या व्यक्तींसाठीची रचना
|-
! एकूण
! ५३७
! २००
! colspan=&quot;6&quot; |
|}

=== माजी ताफा ===
{{multiple image
| align             = right
| direction         = vertical
| width             = 200
| image1            = Air China Airbus A340-313 B-2389 (25662050890).jpg
| caption1          = २००६ मधील [[एरबस ए३४०-३००]]
| image2            = B-2855 - Air China - Boeing 757-2Z0 - CAN (9382687443).jpg
| caption2          = २०१३ मधील [[बोईंग ७५७-२००]]
| image3            = B-2493 B767-3Q8ER Air China YVR 24AUG05 (6695330047).jpg
| caption3          = २०१२ मधील [[बोईंग ७६७-३००ईआर]]
| image4            = Air China BAe 146-100 JetPix.jpg
| caption4          = १९९५ मधील [[बीएई १४६-१००]]
| image5            = Lockheed L-100-30 Hercules Air China B-3002, TSN Tianjin (Zhangguizhuang), China PP1334740243.jpg
| caption5          = १९९९ मधील [[लॉकहीड एल-१०० हर्क्युलिस]]
| image6            = Xian Y-7, Air China AN0220896.jpg
| caption6          = १९९५ मधील [[शियान वाय-७]]
| footer_background = black
}}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:center&quot;
|+ एअर चायनाचा निवृत्त ताफा
|-
! विमान
! एकूण
! दाखल
! निवृत्त
! नोंदी
|-
|[[एरबस ए३४०-३००]]
|६
|१९९७
|२०१४
|
|-
|[[अँतोनोव्ह एन-१२]]
|अज्ञात
|अज्ञात
|अज्ञात
|
|-
|[[बीएई १४६-१००]]
|४
|१९८८
|२००८
|
|-
|[[बोईंग ७०७]]
|६
|१९८८
|१९९३
|
|-
|[[बोईंग ७३७-२००]]
|४
|१९८८
|१९९५
|एर ग्रेट वॉलला हस्तांतरित केले.
|-
|[[बोईंग ७३७-३००]]
|४४
|१९८८
|२०१४
|
|-
|[[बोईंग ७३७-६००]]
|६
|२००३
|२००९
|
|-
|[[बोईंग ७४७-२००एम]]
|३
|१९८८
|२०००
|मालवाहू विमानात रूपांतरित करून [[एर चायना कार्गो]]ला दिले.
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[बोईंग ७४७-४००एम]]
|४
|rowspan=&quot;2&quot;|१९८९
|rowspan=&quot;2&quot;|२०१३
|
|-
|३
|मालवाहू विमानात रूपांतरित करून [[एर चायना कार्गो]]ला दिले.
|-
|[[बोईंग ७४७एसपी]]
|४
|१९८८
|२०००
|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[बोईंग ७५७-२००]]
|९
|rowspan=&quot;2&quot;|२००३
|rowspan=&quot;2&quot;|२०१३
|मालवाहू विमानात रूपांतरित करून [[एसएफ एरलाइन्स]]ला दिले.
|-
|४
|मालवाहू विमानात रूपांतरित करून [[एर चायना कार्गो]]ला दिले.
|-
|[[बोईंग ७६७-२००ईआर]]
|५
|१९८८
|२००९
|
|-
|[[बोईंग ७६७-३००]]
|४
|१९९३
|२०१२
|
|-
|[[बोईंग ७६७-३००ईआर]]
|५
|२००३
|२०१२
|
|-
|[[बोईंग ७७७-२००]]
|१०
|१९९८
|२०१८
|
|-
|[[हॉकर सिडली ट्रायडेंट]]
|५
|१९८८
|१९९१
|
|-
|[[लॉकहीड एल-१०० हर्क्युलिस]]
|अज्ञात
|अज्ञात
|अज्ञात
|
|-
|[[शियान वाय-७]]
|३
|१९८८
|१९९६
|
|-
!colspan=&quot;6&quot;|एर चायना बिझनेस जेट्स निवृत्त ताफा 
|-
|[[बोंबार्डियर ग्लोबल एक्सप्रेस]]
|१
|अज्ञात
|अज्ञात
|rowspan=&quot;4&quot;|बीजिंग एऱलाइन्सद्वारे संचलित
|-
|[[दसाँ फाल्कन ७एक्स]]
|अज्ञात
|अज्ञात
|२०२३
|-
|[[गल्फस्ट्रीम जी५५०]]
|१
|अज्ञात
|२०२४
|-
|[[गल्फस्ट्रीम ४]]
|अज्ञात
|अज्ञात
|अज्ञात
|-
|[[लिअरजेट ४५]]
|१
|२००४
|२००७
|
|-
|}

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:चीनमधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:स्टार अलायन्स]]
[[वर्ग:इ.स. १९८८ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>64gjjhs7hfky63ew8mccmhwz0s3lmpo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678906</id>
      <parentid>2678905</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:43:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* सध्याचा ताफा */</comment>
      <origin>2678906</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15021" sha1="qrbhe0jjtjdmfzc9c3k4fc3ijbk7eaf" xml:space="preserve">[[File:Air China B767-200.jpg|इवलेसे|उजवे|350px|एर चायना]]
'''एर चायना''' ही [[चीन]]मधील विमानवाहतूक कंपनी आहे. या कंपनीचे मुख्यालय [[बीजिंग]]मध्ये असून बहुतांश उड्डाणे [[बीजिंग आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] येथून होतात. १९८८ साली सुरू झालेल्या एर चायनाने २०१२ साली ७ कोटी २० लाख आंतरराष्ट्रीय तसेच अंतर्देशीय प्रवाशांची ने-आण केली. ही कंपनी चीनमधील बहुतांश विमानतळांना सेवा पुरवते तसेच [[मध्यपूर्व]], पश्चिम [[युरोप]] तसेच [[उत्तर अमेरिका]] येथे बीजिंगपासून आणि [[आशिया]], [[ऑस्ट्रेलिया]] आणि काही युरोपीय शहरांना [[चेंगडू]], [[चॉंगचिंग]], [[दालियान]], [[हंग्झू]], [[कुन्मिंग]] आणि [[शियामेन]] येथून सेवा पुरवते.

चीनची माजी ध्वजवाहक विमान कंपनी [[सीएएसी (विमान कंपनी)|सीएएसी]]चे सहा विमान कंपन्यांमध्ये विभाजन झाल्यानंतर १९८८ मध्ये एर चायनाची स्थापना झाली. या सहांपैकी काही उपकंपन्या पुन्हा एर चायनामध्ये विलीन झाल्या. एर चायना ही आता चीनमधील सर्वात मोठ्या विमान कंपन्यांपैकी एक आहे. या कंपनीची ५३.४६% मालकी सरकारी मालकीच्या [[चायना नॅशनल एव्हिएशन होल्डिंग]] कडे आहे.

एर चायनाची मुख्य केंद्रे (हब) [[बीजिंग]] आणि [[चेंगडू]] येथे आहेत. २०१७ मध्ये, या विमान कंपनीने १० कोटी २० लाख देशांंतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय प्रवाशांची वाहतूक केली, ज्याचा सरासरी [[प्रवासी लोड फॅक्टर|भार घटक]] ८१% होता.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.airchina.com.cn/en/images/investor_relations/2018/03/28/5B4F545917A91B78D76CEB0BB02EEA63.pdf|title=एअर चायना वार्षिक अहवाल २०१७|access-date=५ नोव्हेंबर २०१८}}&lt;/ref&gt; ही विमान कंपनी २००७ मध्ये [[स्टार अलायन्स]]मध्ये सामील झाली.

== ताफा ==
=== सध्याचा ताफा ===
{{multiple image
| align             = right
| direction         = vertical
| width             = 200
| image1            = B-1873 - Air China - Airbus A320-214(WL) - PEK (16180510364).jpg
| caption1          = २०१४ मधील [[एरबस ए३२०-२००]]
| image2            = Airbus A330-243, Air China JP7187357.jpg
| caption2          = २०११ मधील [[एरबस ए३३०-२००]]
| image3            = B-308C@PEK (20190523151903).jpg
| caption3          = २०१९ मधील [[एरबस ए३५०-९००]]
| image4            = Air China Boeing 737-800 Zhao-1.jpg
| caption4          = २०११ मधील [[बोईंग ७३७-८००]]
| image5            = Air China Boeing 747-400 Zhu-1.jpg
| caption5          = २००९ मधील [[बोईंग ७४७-४००]]
| image6            = B-2045 - Air China - Boeing 777-39L(ER) - PEK (18009412400).jpg
| caption6          = २०१४ मधील [[बोईंग ७७७-३००ईआर]]
| image7            = Air China Boeing 787-9 on finals at Beijing Capital Airport.jpg
| caption7          = २०१६ मधील [[बोईंग ७८७-९]]
| image8            = B-91AD@PEK (20231014165544).jpg
| caption8          = २०२३ मधील [[कोमॅक एआरजे२१|कोमॅक सी९०९]]
| image9            = B-919X@PEK (20240912131000).jpg
| caption9          = २०२४ मधील [[कोमॅक सी९१९|कोमॅक सी९१९-१००ईआर]]
| footer_background = black
}}
जानेवारी २०२६ पर्यंत, एर चायना खालील विमाने संचलित करते:&lt;ref name=&quot;aircraftinfo&quot;&gt;{{cite web |title=Aircraft Information |url=https://www.airchina.us/US/GB/info/aircraft-introduction/ |publisher=Air China |access-date=10 January 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date= ३ एप्रिल २०२४|title=मागण्या आणि वितरण - एरबस |url=https://www.airbus.com/en/products-services/commercial-aircraft/orders-and-deliveries |access-date=२२ जानेवारी २०२६ |website=www.airbus.com}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:center&quot;
|+ एअर चायनाचा ताफा
|-
!rowspan=&quot;2&quot; | विमान
!rowspan=&quot;2&quot; | सेवेत
!rowspan=&quot;2&quot; | मागण्या
!colspan=&quot;5&quot; | प्रवासी क्षमता
!rowspan=&quot;2&quot; | नोंदी
|-
!style=&quot;width:25px;&quot;| प्रथम
!style=&quot;width:25px;&quot;| व्यवसाय
!style=&quot;width:25px;&quot;| प्रीमियम इकॉनॉमी
!style=&quot;width:25px;&quot;| इकॉनॉमी
!style=&quot;width:40px;&quot;| एकूण
|-
|[[एरबस ए३१९|एरबस ए३१९-१००]]
|२२
|—
| rowspan=&quot;2&quot; |—
| rowspan=&quot;2&quot; |८
| rowspan=&quot;2&quot; |—
| rowspan=&quot;2&quot; |१२०
| rowspan=&quot;2&quot; |१२८
|
|-
|[[एरबस ए३१९ निओ]]
|६
|४
|
|-
|[[एरबस ए३२०-२००]]
|३८
|—
| rowspan=&quot;2&quot; |—
| rowspan=&quot;2&quot; |८
| rowspan=&quot;2&quot; |—
| rowspan=&quot;2&quot; |१५०
| rowspan=&quot;2&quot; |१५८
|
|-
|[[एरबस ए३२० निओ]]
|५३
|६०
|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[एरबस ए३२१-२००]]
|rowspan=&quot;2&quot;|६१
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|१६
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|१६१
|१७७
|rowspan=&quot;2&quot;|
|-
|१२
|१७३
|१८५
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[एरबस ए३२१ निओ]]
|rowspan=&quot;2&quot;|४३
|rowspan=&quot;2&quot;|३७
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|rowspan=&quot;2&quot;|१२
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|१८२
|१९४
|rowspan=&quot;2&quot;|
|-
|१८६
|१९८
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|[[एरबस ए३३०-२००]]
|rowspan=&quot;3&quot;|१५
|rowspan=&quot;3&quot;|—
|rowspan=&quot;3&quot;|—
|३०
|rowspan=&quot;3&quot;|—
|२०७
|२३७
|rowspan=&quot;3&quot;|
|-
|१८
|२४७
|२६५
|-
|१२
|२७१
|२८३
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[एरबस ए३३०-३००]]
|rowspan=&quot;2&quot;|२८
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|३०
|१६
|rowspan=&quot;2&quot;|२५५
|३०१
|rowspan=&quot;2&quot;|
|-
|३६
|२०
|३११
|-
|[[एरबस ए३५०-९००]]
|३०
|—
|—
|३२
|२४
|२५६
|३१२
|यामध्ये व्यवसाय श्रेणीच्या दोन वेगवेगळ्या आसन व्यवस्था आहेत.
|-
|[[बोईंग ७३७-७००]]
|१४
|—
|—
|८
|—
|१२०
|१२८
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |[[बोईंग ७३७-८००]]
| rowspan=&quot;3&quot; |९८
| rowspan=&quot;3&quot; |—
| rowspan=&quot;3&quot; |—
|१२
| rowspan=&quot;3&quot; |—
|१४७
|१५९
| rowspan=&quot;3&quot; |३ विमाने बीजिंग एअरलाईन्सद्वारे चालवली जातात.
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |८
|१५९
|१६७
|-
|१६८
|१७६
|-
|[[बोईंग ७३७ मॅक्स ८]]
|३१
|—
|—
|८
|—
|१६८
|१७६
|
|-
|[[बोईंग ७४७-४००]]
|२
|—
|१०
|४२
|—
|२९२
|३४४
|
|-
|[[बोईंग ७४७-८आय]]
|७
|—
|१२
|५४
|६६
|२३३
|३६५
|बी-२४७९ आणि बी-२४८१ चा वापर अतिमहत्त्वाच्या व्यक्तींच्या वाहतुकीसाठी केला जातो.
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[बोईंग ७७७-३००ईआर]]
|rowspan=&quot;2&quot;|२८
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|८
|४२
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|२६१
|३११
|rowspan=&quot;2&quot;|
|-
|—
|३६
|३५६
|३९२
|-
|[[बोईंग ७८७-९]]
|१४
|—
|—
|३०
|३४
|२२९
|२९३
|
|-
|[[कोमॅक एआरजे२१|कोमॅक सी९०९]]
|३५
|—
|—
|—
|—
|९०
|९०
|
|-
|[[कोमॅक सी९१९-१००ईआर]]
|९
|९९
|—
|८
|—
|१५०
|१५८
|२०२४ ते २०३१ दरम्यान मिळतील.
|-
!colspan=&quot;9&quot;|एर चायना बिझनेस जेट्स ताफा 
|-
|[[एरबस एसीजे३१९]]
|१
|—
|colspan=&quot;5&quot;|अतिमहत्त्वाच्या व्यक्तींसाठीची रचना
|rowspan=&quot;3&quot;|बीजिंग एरलाइन्सद्वारे संचलित
|-
|[[बोईंग बिझनेस जेट|बोईंग बीबीजे१]]
|१
|—
|colspan=&quot;5&quot;|अतिमहत्त्वाच्या व्यक्तींसाठीची रचना
|-
|[[गल्फस्ट्रीम जी६५०ईआर]]
|१
|—
|colspan=&quot;5&quot;|अतिमहत्त्वाच्या व्यक्तींसाठीची रचना
|-
! एकूण
! ५३७
! २००
! colspan=&quot;6&quot; |
|}

=== माजी ताफा ===
{{multiple image
| align             = right
| direction         = vertical
| width             = 200
| image1            = Air China Airbus A340-313 B-2389 (25662050890).jpg
| caption1          = २००६ मधील [[एरबस ए३४०-३००]]
| image2            = B-2855 - Air China - Boeing 757-2Z0 - CAN (9382687443).jpg
| caption2          = २०१३ मधील [[बोईंग ७५७-२००]]
| image3            = B-2493 B767-3Q8ER Air China YVR 24AUG05 (6695330047).jpg
| caption3          = २०१२ मधील [[बोईंग ७६७-३००ईआर]]
| image4            = Air China BAe 146-100 JetPix.jpg
| caption4          = १९९५ मधील [[बीएई १४६-१००]]
| image5            = Lockheed L-100-30 Hercules Air China B-3002, TSN Tianjin (Zhangguizhuang), China PP1334740243.jpg
| caption5          = १९९९ मधील [[लॉकहीड एल-१०० हर्क्युलिस]]
| image6            = Xian Y-7, Air China AN0220896.jpg
| caption6          = १९९५ मधील [[शियान वाय-७]]
| footer_background = black
}}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:center&quot;
|+ एअर चायनाचा निवृत्त ताफा
|-
! विमान
! एकूण
! दाखल
! निवृत्त
! नोंदी
|-
|[[एरबस ए३४०-३००]]
|६
|१९९७
|२०१४
|
|-
|[[अँतोनोव्ह एन-१२]]
|अज्ञात
|अज्ञात
|अज्ञात
|
|-
|[[बीएई १४६-१००]]
|४
|१९८८
|२००८
|
|-
|[[बोईंग ७०७]]
|६
|१९८८
|१९९३
|
|-
|[[बोईंग ७३७-२००]]
|४
|१९८८
|१९९५
|एर ग्रेट वॉलला हस्तांतरित केले.
|-
|[[बोईंग ७३७-३००]]
|४४
|१९८८
|२०१४
|
|-
|[[बोईंग ७३७-६००]]
|६
|२००३
|२००९
|
|-
|[[बोईंग ७४७-२००एम]]
|३
|१९८८
|२०००
|मालवाहू विमानात रूपांतरित करून [[एर चायना कार्गो]]ला दिले.
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[बोईंग ७४७-४००एम]]
|४
|rowspan=&quot;2&quot;|१९८९
|rowspan=&quot;2&quot;|२०१३
|
|-
|३
|मालवाहू विमानात रूपांतरित करून [[एर चायना कार्गो]]ला दिले.
|-
|[[बोईंग ७४७एसपी]]
|४
|१९८८
|२०००
|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[बोईंग ७५७-२००]]
|९
|rowspan=&quot;2&quot;|२००३
|rowspan=&quot;2&quot;|२०१३
|मालवाहू विमानात रूपांतरित करून [[एसएफ एरलाइन्स]]ला दिले.
|-
|४
|मालवाहू विमानात रूपांतरित करून [[एर चायना कार्गो]]ला दिले.
|-
|[[बोईंग ७६७-२००ईआर]]
|५
|१९८८
|२००९
|
|-
|[[बोईंग ७६७-३००]]
|४
|१९९३
|२०१२
|
|-
|[[बोईंग ७६७-३००ईआर]]
|५
|२००३
|२०१२
|
|-
|[[बोईंग ७७७-२००]]
|१०
|१९९८
|२०१८
|
|-
|[[हॉकर सिडली ट्रायडेंट]]
|५
|१९८८
|१९९१
|
|-
|[[लॉकहीड एल-१०० हर्क्युलिस]]
|अज्ञात
|अज्ञात
|अज्ञात
|
|-
|[[शियान वाय-७]]
|३
|१९८८
|१९९६
|
|-
!colspan=&quot;6&quot;|एर चायना बिझनेस जेट्स निवृत्त ताफा 
|-
|[[बोंबार्डियर ग्लोबल एक्सप्रेस]]
|१
|अज्ञात
|अज्ञात
|rowspan=&quot;4&quot;|बीजिंग एऱलाइन्सद्वारे संचलित
|-
|[[दसाँ फाल्कन ७एक्स]]
|अज्ञात
|अज्ञात
|२०२३
|-
|[[गल्फस्ट्रीम जी५५०]]
|१
|अज्ञात
|२०२४
|-
|[[गल्फस्ट्रीम ४]]
|अज्ञात
|अज्ञात
|अज्ञात
|-
|[[लिअरजेट ४५]]
|१
|२००४
|२००७
|
|-
|}

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:चीनमधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:स्टार अलायन्स]]
[[वर्ग:इ.स. १९८८ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>qrbhe0jjtjdmfzc9c3k4fc3ijbk7eaf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678907</id>
      <parentid>2678906</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:44:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* सध्याचा ताफा */</comment>
      <origin>2678907</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15015" sha1="9ozn58etj0fwjf5auetvv3g3f8wg2jq" xml:space="preserve">[[File:Air China B767-200.jpg|इवलेसे|उजवे|350px|एर चायना]]
'''एर चायना''' ही [[चीन]]मधील विमानवाहतूक कंपनी आहे. या कंपनीचे मुख्यालय [[बीजिंग]]मध्ये असून बहुतांश उड्डाणे [[बीजिंग आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] येथून होतात. १९८८ साली सुरू झालेल्या एर चायनाने २०१२ साली ७ कोटी २० लाख आंतरराष्ट्रीय तसेच अंतर्देशीय प्रवाशांची ने-आण केली. ही कंपनी चीनमधील बहुतांश विमानतळांना सेवा पुरवते तसेच [[मध्यपूर्व]], पश्चिम [[युरोप]] तसेच [[उत्तर अमेरिका]] येथे बीजिंगपासून आणि [[आशिया]], [[ऑस्ट्रेलिया]] आणि काही युरोपीय शहरांना [[चेंगडू]], [[चॉंगचिंग]], [[दालियान]], [[हंग्झू]], [[कुन्मिंग]] आणि [[शियामेन]] येथून सेवा पुरवते.

चीनची माजी ध्वजवाहक विमान कंपनी [[सीएएसी (विमान कंपनी)|सीएएसी]]चे सहा विमान कंपन्यांमध्ये विभाजन झाल्यानंतर १९८८ मध्ये एर चायनाची स्थापना झाली. या सहांपैकी काही उपकंपन्या पुन्हा एर चायनामध्ये विलीन झाल्या. एर चायना ही आता चीनमधील सर्वात मोठ्या विमान कंपन्यांपैकी एक आहे. या कंपनीची ५३.४६% मालकी सरकारी मालकीच्या [[चायना नॅशनल एव्हिएशन होल्डिंग]] कडे आहे.

एर चायनाची मुख्य केंद्रे (हब) [[बीजिंग]] आणि [[चेंगडू]] येथे आहेत. २०१७ मध्ये, या विमान कंपनीने १० कोटी २० लाख देशांंतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय प्रवाशांची वाहतूक केली, ज्याचा सरासरी [[प्रवासी लोड फॅक्टर|भार घटक]] ८१% होता.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.airchina.com.cn/en/images/investor_relations/2018/03/28/5B4F545917A91B78D76CEB0BB02EEA63.pdf|title=एअर चायना वार्षिक अहवाल २०१७|access-date=५ नोव्हेंबर २०१८}}&lt;/ref&gt; ही विमान कंपनी २००७ मध्ये [[स्टार अलायन्स]]मध्ये सामील झाली.

== ताफा ==
=== सध्याचा ताफा ===
{{multiple image
| align             = right
| direction         = vertical
| width             = 200
| image1            = B-1873 - Air China - Airbus A320-214(WL) - PEK (16180510364).jpg
| caption1          = २०१४ मधील [[एरबस ए३२०-२००]]
| image2            = Airbus A330-243, Air China JP7187357.jpg
| caption2          = २०११ मधील [[एरबस ए३३०-२००]]
| image3            = B-308C@PEK (20190523151903).jpg
| caption3          = २०१९ मधील [[एरबस ए३५०-९००]]
| image4            = Air China Boeing 737-800 Zhao-1.jpg
| caption4          = २०११ मधील [[बोईंग ७३७-८००]]
| image5            = Air China Boeing 747-400 Zhu-1.jpg
| caption5          = २००९ मधील [[बोईंग ७४७-४००]]
| image6            = B-2045 - Air China - Boeing 777-39L(ER) - PEK (18009412400).jpg
| caption6          = २०१४ मधील [[बोईंग ७७७-३००ईआर]]
| image7            = Air China Boeing 787-9 on finals at Beijing Capital Airport.jpg
| caption7          = २०१६ मधील [[बोईंग ७८७-९]]
| image8            = B-91AD@PEK (20231014165544).jpg
| caption8          = २०२३ मधील [[कोमॅक एआरजे२१|कोमॅक सी९०९]]
| image9            = B-919X@PEK (20240912131000).jpg
| caption9          = २०२४ मधील [[कोमॅक सी९१९|कोमॅक सी९१९-१००ईआर]]
| footer_background = black
}}
जानेवारी २०२६ पर्यंत, एर चायना खालील विमाने संचलित करते:&lt;ref name=&quot;aircraftinfo&quot;&gt;{{cite web |title=Aircraft Information |url=https://www.airchina.us/US/GB/info/aircraft-introduction/ |publisher=Air China |access-date=10 January 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date= ३ एप्रिल २०२४|title=मागण्या आणि वितरण - एरबस |url=https://www.airbus.com/en/products-services/commercial-aircraft/orders-and-deliveries |access-date=२२ जानेवारी २०२६ |website=www.airbus.com}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:center&quot;
|+ एर चायनाचा ताफा
|-
!rowspan=&quot;2&quot; | विमान
!rowspan=&quot;2&quot; | सेवेत
!rowspan=&quot;2&quot; | मागण्या
!colspan=&quot;5&quot; | प्रवासी क्षमता
!rowspan=&quot;2&quot; | नोंदी
|-
!style=&quot;width:25px;&quot;| प्रथम
!style=&quot;width:25px;&quot;| व्यवसाय
!style=&quot;width:25px;&quot;| प्रीमियम इकॉनॉमी
!style=&quot;width:25px;&quot;| इकॉनॉमी
!style=&quot;width:40px;&quot;| एकूण
|-
|[[एरबस ए३१९|एरबस ए३१९-१००]]
|२२
|—
| rowspan=&quot;2&quot; |—
| rowspan=&quot;2&quot; |८
| rowspan=&quot;2&quot; |—
| rowspan=&quot;2&quot; |१२०
| rowspan=&quot;2&quot; |१२८
|
|-
|[[एरबस ए३१९ निओ]]
|६
|४
|
|-
|[[एरबस ए३२०-२००]]
|३८
|—
| rowspan=&quot;2&quot; |—
| rowspan=&quot;2&quot; |८
| rowspan=&quot;2&quot; |—
| rowspan=&quot;2&quot; |१५०
| rowspan=&quot;2&quot; |१५८
|
|-
|[[एरबस ए३२० निओ]]
|५३
|६०
|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[एरबस ए३२१-२००]]
|rowspan=&quot;2&quot;|६१
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|१६
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|१६१
|१७७
|rowspan=&quot;2&quot;|
|-
|१२
|१७३
|१८५
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[एरबस ए३२१ निओ]]
|rowspan=&quot;2&quot;|४३
|rowspan=&quot;2&quot;|३७
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|rowspan=&quot;2&quot;|१२
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|१८२
|१९४
|rowspan=&quot;2&quot;|
|-
|१८६
|१९८
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|[[एरबस ए३३०-२००]]
|rowspan=&quot;3&quot;|१५
|rowspan=&quot;3&quot;|—
|rowspan=&quot;3&quot;|—
|३०
|rowspan=&quot;3&quot;|—
|२०७
|२३७
|rowspan=&quot;3&quot;|
|-
|१८
|२४७
|२६५
|-
|१२
|२७१
|२८३
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[एरबस ए३३०-३००]]
|rowspan=&quot;2&quot;|२८
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|३०
|१६
|rowspan=&quot;2&quot;|२५५
|३०१
|rowspan=&quot;2&quot;|
|-
|३६
|२०
|३११
|-
|[[एरबस ए३५०-९००]]
|३०
|—
|—
|३२
|२४
|२५६
|३१२
|यामध्ये व्यवसाय श्रेणीच्या दोन वेगवेगळ्या आसन व्यवस्था आहेत.
|-
|[[बोईंग ७३७-७००]]
|१४
|—
|—
|८
|—
|१२०
|१२८
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |[[बोईंग ७३७-८००]]
| rowspan=&quot;3&quot; |९८
| rowspan=&quot;3&quot; |—
| rowspan=&quot;3&quot; |—
|१२
| rowspan=&quot;3&quot; |—
|१४७
|१५९
| rowspan=&quot;3&quot; |३ विमाने बीजिंग एरलाइन्सद्वारे चालवली जातात.
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |८
|१५९
|१६७
|-
|१६८
|१७६
|-
|[[बोईंग ७३७ मॅक्स ८]]
|३१
|—
|—
|८
|—
|१६८
|१७६
|
|-
|[[बोईंग ७४७-४००]]
|२
|—
|१०
|४२
|—
|२९२
|३४४
|
|-
|[[बोईंग ७४७-८आय]]
|७
|—
|१२
|५४
|६६
|२३३
|३६५
|बी-२४७९ आणि बी-२४८१ चा वापर अतिमहत्त्वाच्या व्यक्तींच्या वाहतुकीसाठी केला जातो.
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[बोईंग ७७७-३००ईआर]]
|rowspan=&quot;2&quot;|२८
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|८
|४२
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|२६१
|३११
|rowspan=&quot;2&quot;|
|-
|—
|३६
|३५६
|३९२
|-
|[[बोईंग ७८७-९]]
|१४
|—
|—
|३०
|३४
|२२९
|२९३
|
|-
|[[कोमॅक एआरजे२१|कोमॅक सी९०९]]
|३५
|—
|—
|—
|—
|९०
|९०
|
|-
|[[कोमॅक सी९१९-१००ईआर]]
|९
|९९
|—
|८
|—
|१५०
|१५८
|२०२४ ते २०३१ दरम्यान मिळतील.
|-
!colspan=&quot;9&quot;|एर चायना बिझनेस जेट्स ताफा 
|-
|[[एरबस एसीजे३१९]]
|१
|—
|colspan=&quot;5&quot;|अतिमहत्त्वाच्या व्यक्तींसाठीची रचना
|rowspan=&quot;3&quot;|बीजिंग एरलाइन्सद्वारे संचलित
|-
|[[बोईंग बिझनेस जेट|बोईंग बीबीजे१]]
|१
|—
|colspan=&quot;5&quot;|अतिमहत्त्वाच्या व्यक्तींसाठीची रचना
|-
|[[गल्फस्ट्रीम जी६५०ईआर]]
|१
|—
|colspan=&quot;5&quot;|अतिमहत्त्वाच्या व्यक्तींसाठीची रचना
|-
! एकूण
! ५३७
! २००
! colspan=&quot;6&quot; |
|}

=== माजी ताफा ===
{{multiple image
| align             = right
| direction         = vertical
| width             = 200
| image1            = Air China Airbus A340-313 B-2389 (25662050890).jpg
| caption1          = २००६ मधील [[एरबस ए३४०-३००]]
| image2            = B-2855 - Air China - Boeing 757-2Z0 - CAN (9382687443).jpg
| caption2          = २०१३ मधील [[बोईंग ७५७-२००]]
| image3            = B-2493 B767-3Q8ER Air China YVR 24AUG05 (6695330047).jpg
| caption3          = २०१२ मधील [[बोईंग ७६७-३००ईआर]]
| image4            = Air China BAe 146-100 JetPix.jpg
| caption4          = १९९५ मधील [[बीएई १४६-१००]]
| image5            = Lockheed L-100-30 Hercules Air China B-3002, TSN Tianjin (Zhangguizhuang), China PP1334740243.jpg
| caption5          = १९९९ मधील [[लॉकहीड एल-१०० हर्क्युलिस]]
| image6            = Xian Y-7, Air China AN0220896.jpg
| caption6          = १९९५ मधील [[शियान वाय-७]]
| footer_background = black
}}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:center&quot;
|+ एअर चायनाचा निवृत्त ताफा
|-
! विमान
! एकूण
! दाखल
! निवृत्त
! नोंदी
|-
|[[एरबस ए३४०-३००]]
|६
|१९९७
|२०१४
|
|-
|[[अँतोनोव्ह एन-१२]]
|अज्ञात
|अज्ञात
|अज्ञात
|
|-
|[[बीएई १४६-१००]]
|४
|१९८८
|२००८
|
|-
|[[बोईंग ७०७]]
|६
|१९८८
|१९९३
|
|-
|[[बोईंग ७३७-२००]]
|४
|१९८८
|१९९५
|एर ग्रेट वॉलला हस्तांतरित केले.
|-
|[[बोईंग ७३७-३००]]
|४४
|१९८८
|२०१४
|
|-
|[[बोईंग ७३७-६००]]
|६
|२००३
|२००९
|
|-
|[[बोईंग ७४७-२००एम]]
|३
|१९८८
|२०००
|मालवाहू विमानात रूपांतरित करून [[एर चायना कार्गो]]ला दिले.
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[बोईंग ७४७-४००एम]]
|४
|rowspan=&quot;2&quot;|१९८९
|rowspan=&quot;2&quot;|२०१३
|
|-
|३
|मालवाहू विमानात रूपांतरित करून [[एर चायना कार्गो]]ला दिले.
|-
|[[बोईंग ७४७एसपी]]
|४
|१९८८
|२०००
|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[बोईंग ७५७-२००]]
|९
|rowspan=&quot;2&quot;|२००३
|rowspan=&quot;2&quot;|२०१३
|मालवाहू विमानात रूपांतरित करून [[एसएफ एरलाइन्स]]ला दिले.
|-
|४
|मालवाहू विमानात रूपांतरित करून [[एर चायना कार्गो]]ला दिले.
|-
|[[बोईंग ७६७-२००ईआर]]
|५
|१९८८
|२००९
|
|-
|[[बोईंग ७६७-३००]]
|४
|१९९३
|२०१२
|
|-
|[[बोईंग ७६७-३००ईआर]]
|५
|२००३
|२०१२
|
|-
|[[बोईंग ७७७-२००]]
|१०
|१९९८
|२०१८
|
|-
|[[हॉकर सिडली ट्रायडेंट]]
|५
|१९८८
|१९९१
|
|-
|[[लॉकहीड एल-१०० हर्क्युलिस]]
|अज्ञात
|अज्ञात
|अज्ञात
|
|-
|[[शियान वाय-७]]
|३
|१९८८
|१९९६
|
|-
!colspan=&quot;6&quot;|एर चायना बिझनेस जेट्स निवृत्त ताफा 
|-
|[[बोंबार्डियर ग्लोबल एक्सप्रेस]]
|१
|अज्ञात
|अज्ञात
|rowspan=&quot;4&quot;|बीजिंग एऱलाइन्सद्वारे संचलित
|-
|[[दसाँ फाल्कन ७एक्स]]
|अज्ञात
|अज्ञात
|२०२३
|-
|[[गल्फस्ट्रीम जी५५०]]
|१
|अज्ञात
|२०२४
|-
|[[गल्फस्ट्रीम ४]]
|अज्ञात
|अज्ञात
|अज्ञात
|-
|[[लिअरजेट ४५]]
|१
|२००४
|२००७
|
|-
|}

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:चीनमधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:स्टार अलायन्स]]
[[वर्ग:इ.स. १९८८ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>9ozn58etj0fwjf5auetvv3g3f8wg2jq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>एजियन एरलाइन्स</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192484</id>
    <revision>
      <id>2678821</id>
      <parentid>2120458</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T14:41:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* बाह्य दुवे */</comment>
      <origin>2678821</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7621" sha1="70p52too0u4mw5m92os493xj0v4grod" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट विमान सेवा
| नाव              = एजियन एरलाइन्स
| चित्र             =
| चित्र_आकारमान     = 
| IATA           = A3
| ICAO           = AEE
| callsign       = AEGEAN
| स्थापना            = 
| सुरुवात            = २८ मे १९९९
| बंद               = 
| विमानतळ         = [[अथेन्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अथेन्स]]&lt;br /&gt;[[लार्नाका]]&lt;br /&gt;[[थेसालोनिकी]]
| मुख्य_शहरे         = [[चानिया]]&lt;br /&gt;[[ऱ्होड्स]]&lt;br /&gt;[[हेराक्लियोन]]&lt;br /&gt;[[कालामाता]]
| फ्रिकवंट_फ्लायर     = ''माइल्स+बोनस''
| एलायंस           = [[स्टार अलायन्स]]
| उपकंपन्या          = ऑलिंपिक एर
| विमान संख्या     =  ४७
| गंतव्यस्थाने       = १४५
| मुख्य कंपनी      =
| ब्रीदवाक्य         = ''Για κάθε μακριά που θες να φέρεις κοντά.''
| मुख्यालय         = [[अथेन्स]], [[ग्रीस]]
| मुख्य व्यक्ती     = 
| संकेतस्थळ        = http://aegeanair.com/
}}
[[चित्र:Airbus A320-232, Aegean Airlines AN1898142.jpg|250 px|[[फ्रांकफुर्ट विमानतळ]]ावर उतरणारे एजियन एरलाइन्सचे [[एरबस ए३२०]] विमान|इवलेसे]]
'''एजियन एरलाइन्स''' ([[ग्रीक भाषा|ग्रीक]]: Αεροπορία Αιγαίου Ανώνυμη Αεροπορική Εταιρεία) ही [[ग्रीस]] देशामधील एक प्रमुख [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे. [[अथेन्स]]जवळील [[अथेन्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]ावर मुख्यालय व प्रमुख तळ असलेली एजियन एरलाइन्स १९८७ साली स्थापन करण्यात आली. सध्या [[स्टार अलायन्स]] समूहाचा सदस्य असणाऱ्या एजियन एरलाइन्सद्वारे ७४ शहरांना प्रवासी विमानसेवा पुरवण्यात येते.

एजियन एरलाइन्सच्या ताफ्यात केवळ [[एरबस]] कंपनीने उत्पादित केलेली विमाने असून त्यामध्ये १ [[एरबस ए३१९|ए३१९]], ३८ [[एरबस ए३२०|ए३२०]] तर ८ [[एरबस ए३२१|ए३२१]] विमानांचा समावेश आहे.

== विमानताफा ===
=== सध्याचा ताफा ===
ऑगस्ट २०२५च्या सुमारास एजियन एरलाइन्सकडे फक्त [[एरबस]] बनावटीची विमाने होती:&lt;ref&gt;{{cite magazine |title=ग्लोबल एअरलाईन गाईड २०२५ - एजियन एअरलाईन्स |magazine=एअरलाईनर वर्ल्ड |date=सप्टेंबर २०२५ |page=६०}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;margin:1em auto;&quot;
|+ '''एजियन एरलाइन्सचा ताफा'''
! rowspan=&quot;2&quot; | विमान
! rowspan=&quot;2&quot; | सेवेत
! rowspan=&quot;2&quot; | मागण्या
! colspan=&quot;3&quot; | प्रवासी क्षमता
! rowspan=&quot;2&quot; | नोंदी
! rowspan=&quot;2&quot; | संदर्भ
|-
! व्यवसाय वर्ग
! इकॉनॉमी वर्ग
! एकूण
|-
| [[एरबस ए३२०-२००]]
| २७
| —
| —
| १७४
| १७४
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एरबस ए३२० - एजियन बद्दल |url=https://en.about.aegeanair.com/company/fleet/airbus-a320/ |access-date=२०२१-१२-१० |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[एरबस ए३२० निओ]]
| २१
| —
| —
| १८०
| १८०
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एरबस ए३२० निओ - एजियन बद्दल |url=https://en.about.aegeanair.com/company/fleet/airbus%20a320neo/ |access-date=२०२१-१२-१० |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;blue109&quot;&gt;{{Cite news |date=जुलै २०२४ |title=अंक १०९ - ब्लू मॅगझीन |pages=३०२ |work=blue Magazine – Aegean Airlines |url=https://en.aegeanair.com/travel-info/travelling-with-aegean/on-board/blue-magazine/blue-109/ |access-date=१६ जुलै २०२५}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;A321XLR&quot;&gt;{{Cite web |title=एजियन एअरलाईन्स दोन नवीन एरबस ए३२१ निओ एक्सएलआर विमानांमध्ये गुंतवणूक करत आहे. मार्च २०२६ पासून नवी दिल्ली आणि मुंबईसाठी नवीन मार्ग सुरू होतील. |url=https://el.about.aegeanair.com/media-center/deltia-typoy/2025/aegean-invests-in-two-new-airbus-a321neo-xlr-aircraft-with-even-greater-range-and-comfort-new-direct-flights-to-new-delhi-and-mumbai-in-india-to-commence-as-of-march-2026/ |access-date=२०२५-०७-१६ |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[एरबस ए३२१-२००]]
| ४
| —
| —
| २०६
| २०६
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एरबस ए३२१ - एजियन बद्दल |url=https://en.about.aegeanair.com/company/fleet/airbus-a321/ |access-date=२०२१-१२-१० |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[एरबस ए३२१ निओ]]
| १५
| १८
| —
| २२०
| २२०
| २०२८ पर्यंत सगळ विमाने मिळतील.
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एरबस ए३२१ निओ - एजियन बद्दल |url=https://en.about.aegeanair.com/company/fleet/airbus%20a321neo/ |access-date=२०२१-१२-१० |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;A321XLR&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;blue109&quot;/&gt;
|-
| [[एरबस ए३२१ एलआर]]
| —
| ६
| १६
| १६२
| १७८
| २०२७ ते २०२८ दरम्यान वितरण होईल.
| &lt;ref name=&quot;A321XLR&quot;/&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एजियन: नवीन विमाने आणि भारतासाठीच्या योजनांबाबत माहिती |url=https://www.newmoney.gr/roh/palmos-oikonomias/epixeiriseis/aegean-o-e-vasilakis-gia-m-anatoli-nea-aeroskafi-ke-metathesi-kata-ena-chrono-ton-planon-gia-india/ |access-date=१३ मार्च २०२६ |website=newmoney.gr}}&lt;/ref&gt;
|-
! एकूण
! ६७
! २४
! colspan=&quot;5&quot; | 
|}

== बाह्य दुवे ==
{{कॉमन्स|Aegean Airlines|{{लेखनाव}}}}
* {{अधिकृत संकेतस्थळ|http://aegeanair.com/}}

[[वर्ग:ग्रीसमधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:स्टार अलायन्स]]</text>
      <sha1>70p52too0u4mw5m92os493xj0v4grod</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678822</id>
      <parentid>2678821</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T14:41:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT II</username>
        <id>140753</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>शुद्धलेखन — अंक व शब्दामधील जागा काढली ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#अंक व शब्दामधील जागा|अधिक माहिती]])</comment>
      <origin>2678822</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7622" sha1="1z7s9pq60y4im9jb1tj9om1c8ipvzvt" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट विमान सेवा
| नाव              = एजियन एरलाइन्स
| चित्र             =
| चित्र_आकारमान     = 
| IATA           = A3
| ICAO           = AEE
| callsign       = AEGEAN
| स्थापना            = 
| सुरुवात            = २८ मे १९९९
| बंद               = 
| विमानतळ         = [[अथेन्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अथेन्स]]&lt;br /&gt;[[लार्नाका]]&lt;br /&gt;[[थेसालोनिकी]]
| मुख्य_शहरे         = [[चानिया]]&lt;br /&gt;[[ऱ्होड्स]]&lt;br /&gt;[[हेराक्लियोन]]&lt;br /&gt;[[कालामाता]]
| फ्रिकवंट_फ्लायर     = ''माइल्स+बोनस''
| एलायंस           = [[स्टार अलायन्स]]
| उपकंपन्या          = ऑलिंपिक एर
| विमान संख्या     =  ४७
| गंतव्यस्थाने       = १४५
| मुख्य कंपनी      =
| ब्रीदवाक्य         = ''Για κάθε μακριά που θες να φέρεις κοντά.''
| मुख्यालय         = [[अथेन्स]], [[ग्रीस]]
| मुख्य व्यक्ती     = 
| संकेतस्थळ        = http://aegeanair.com/
}}
[[चित्र:Airbus A320-232, Aegean Airlines AN1898142.jpg|250 px|[[फ्रांकफुर्ट विमानतळ]]ावर उतरणारे एजियन एरलाइन्सचे [[एरबस ए३२०]] विमान|इवलेसे]]
'''एजियन एरलाइन्स''' ([[ग्रीक भाषा|ग्रीक]]: Αεροπορία Αιγαίου Ανώνυμη Αεροπορική Εταιρεία) ही [[ग्रीस]] देशामधील एक प्रमुख [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे. [[अथेन्स]]जवळील [[अथेन्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]ावर मुख्यालय व प्रमुख तळ असलेली एजियन एरलाइन्स १९८७ साली स्थापन करण्यात आली. सध्या [[स्टार अलायन्स]] समूहाचा सदस्य असणाऱ्या एजियन एरलाइन्सद्वारे ७४ शहरांना प्रवासी विमानसेवा पुरवण्यात येते.

एजियन एरलाइन्सच्या ताफ्यात केवळ [[एरबस]] कंपनीने उत्पादित केलेली विमाने असून त्यामध्ये १ [[एरबस ए३१९|ए३१९]], ३८ [[एरबस ए३२०|ए३२०]] तर ८ [[एरबस ए३२१|ए३२१]] विमानांचा समावेश आहे.

== विमानताफा ===
=== सध्याचा ताफा ===
ऑगस्ट २०२५ च्या सुमारास एजियन एरलाइन्सकडे फक्त [[एरबस]] बनावटीची विमाने होती:&lt;ref&gt;{{cite magazine |title=ग्लोबल एअरलाईन गाईड २०२५ - एजियन एअरलाईन्स |magazine=एअरलाईनर वर्ल्ड |date=सप्टेंबर २०२५ |page=६०}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;margin:1em auto;&quot;
|+ '''एजियन एरलाइन्सचा ताफा'''
! rowspan=&quot;2&quot; | विमान
! rowspan=&quot;2&quot; | सेवेत
! rowspan=&quot;2&quot; | मागण्या
! colspan=&quot;3&quot; | प्रवासी क्षमता
! rowspan=&quot;2&quot; | नोंदी
! rowspan=&quot;2&quot; | संदर्भ
|-
! व्यवसाय वर्ग
! इकॉनॉमी वर्ग
! एकूण
|-
| [[एरबस ए३२०-२००]]
| २७
| —
| —
| १७४
| १७४
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एरबस ए३२० - एजियन बद्दल |url=https://en.about.aegeanair.com/company/fleet/airbus-a320/ |access-date=२०२१-१२-१० |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[एरबस ए३२० निओ]]
| २१
| —
| —
| १८०
| १८०
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एरबस ए३२० निओ - एजियन बद्दल |url=https://en.about.aegeanair.com/company/fleet/airbus%20a320neo/ |access-date=२०२१-१२-१० |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;blue109&quot;&gt;{{Cite news |date=जुलै २०२४ |title=अंक १०९ - ब्लू मॅगझीन |pages=३०२ |work=blue Magazine – Aegean Airlines |url=https://en.aegeanair.com/travel-info/travelling-with-aegean/on-board/blue-magazine/blue-109/ |access-date=१६ जुलै २०२५}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;A321XLR&quot;&gt;{{Cite web |title=एजियन एअरलाईन्स दोन नवीन एरबस ए३२१ निओ एक्सएलआर विमानांमध्ये गुंतवणूक करत आहे. मार्च २०२६ पासून नवी दिल्ली आणि मुंबईसाठी नवीन मार्ग सुरू होतील. |url=https://el.about.aegeanair.com/media-center/deltia-typoy/2025/aegean-invests-in-two-new-airbus-a321neo-xlr-aircraft-with-even-greater-range-and-comfort-new-direct-flights-to-new-delhi-and-mumbai-in-india-to-commence-as-of-march-2026/ |access-date=२०२५-०७-१६ |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[एरबस ए३२१-२००]]
| ४
| —
| —
| २०६
| २०६
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एरबस ए३२१ - एजियन बद्दल |url=https://en.about.aegeanair.com/company/fleet/airbus-a321/ |access-date=२०२१-१२-१० |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[एरबस ए३२१ निओ]]
| १५
| १८
| —
| २२०
| २२०
| २०२८ पर्यंत सगळ विमाने मिळतील.
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एरबस ए३२१ निओ - एजियन बद्दल |url=https://en.about.aegeanair.com/company/fleet/airbus%20a321neo/ |access-date=२०२१-१२-१० |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;A321XLR&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;blue109&quot;/&gt;
|-
| [[एरबस ए३२१ एलआर]]
| —
| ६
| १६
| १६२
| १७८
| २०२७ ते २०२८ दरम्यान वितरण होईल.
| &lt;ref name=&quot;A321XLR&quot;/&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एजियन: नवीन विमाने आणि भारतासाठीच्या योजनांबाबत माहिती |url=https://www.newmoney.gr/roh/palmos-oikonomias/epixeiriseis/aegean-o-e-vasilakis-gia-m-anatoli-nea-aeroskafi-ke-metathesi-kata-ena-chrono-ton-planon-gia-india/ |access-date=१३ मार्च २०२६ |website=newmoney.gr}}&lt;/ref&gt;
|-
! एकूण
! ६७
! २४
! colspan=&quot;5&quot; | 
|}

== बाह्य दुवे ==
{{कॉमन्स|Aegean Airlines|{{लेखनाव}}}}
* {{अधिकृत संकेतस्थळ|http://aegeanair.com/}}

[[वर्ग:ग्रीसमधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:स्टार अलायन्स]]</text>
      <sha1>1z7s9pq60y4im9jb1tj9om1c8ipvzvt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678823</id>
      <parentid>2678822</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T14:44:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* बाह्य दुवे */</comment>
      <origin>2678823</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9496" sha1="8bvqr7yop74v9mvog11a0hoq9a43mlb" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट विमान सेवा
| नाव              = एजियन एरलाइन्स
| चित्र             =
| चित्र_आकारमान     = 
| IATA           = A3
| ICAO           = AEE
| callsign       = AEGEAN
| स्थापना            = 
| सुरुवात            = २८ मे १९९९
| बंद               = 
| विमानतळ         = [[अथेन्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अथेन्स]]&lt;br /&gt;[[लार्नाका]]&lt;br /&gt;[[थेसालोनिकी]]
| मुख्य_शहरे         = [[चानिया]]&lt;br /&gt;[[ऱ्होड्स]]&lt;br /&gt;[[हेराक्लियोन]]&lt;br /&gt;[[कालामाता]]
| फ्रिकवंट_फ्लायर     = ''माइल्स+बोनस''
| एलायंस           = [[स्टार अलायन्स]]
| उपकंपन्या          = ऑलिंपिक एर
| विमान संख्या     =  ४७
| गंतव्यस्थाने       = १४५
| मुख्य कंपनी      =
| ब्रीदवाक्य         = ''Για κάθε μακριά που θες να φέρεις κοντά.''
| मुख्यालय         = [[अथेन्स]], [[ग्रीस]]
| मुख्य व्यक्ती     = 
| संकेतस्थळ        = http://aegeanair.com/
}}
[[चित्र:Airbus A320-232, Aegean Airlines AN1898142.jpg|250 px|[[फ्रांकफुर्ट विमानतळ]]ावर उतरणारे एजियन एरलाइन्सचे [[एरबस ए३२०]] विमान|इवलेसे]]
'''एजियन एरलाइन्स''' ([[ग्रीक भाषा|ग्रीक]]: Αεροπορία Αιγαίου Ανώνυμη Αεροπορική Εταιρεία) ही [[ग्रीस]] देशामधील एक प्रमुख [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे. [[अथेन्स]]जवळील [[अथेन्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]ावर मुख्यालय व प्रमुख तळ असलेली एजियन एरलाइन्स १९८७ साली स्थापन करण्यात आली. सध्या [[स्टार अलायन्स]] समूहाचा सदस्य असणाऱ्या एजियन एरलाइन्सद्वारे ७४ शहरांना प्रवासी विमानसेवा पुरवण्यात येते.

एजियन एरलाइन्सच्या ताफ्यात केवळ [[एरबस]] कंपनीने उत्पादित केलेली विमाने असून त्यामध्ये १ [[एरबस ए३१९|ए३१९]], ३८ [[एरबस ए३२०|ए३२०]] तर ८ [[एरबस ए३२१|ए३२१]] विमानांचा समावेश आहे.

== विमानताफा ===
=== सध्याचा ताफा ===
ऑगस्ट २०२५ च्या सुमारास एजियन एरलाइन्सकडे फक्त [[एरबस]] बनावटीची विमाने होती:&lt;ref&gt;{{cite magazine |title=ग्लोबल एअरलाईन गाईड २०२५ - एजियन एअरलाईन्स |magazine=एअरलाईनर वर्ल्ड |date=सप्टेंबर २०२५ |page=६०}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;margin:1em auto;&quot;
|+ '''एजियन एरलाइन्सचा ताफा'''
! rowspan=&quot;2&quot; | विमान
! rowspan=&quot;2&quot; | सेवेत
! rowspan=&quot;2&quot; | मागण्या
! colspan=&quot;3&quot; | प्रवासी क्षमता
! rowspan=&quot;2&quot; | नोंदी
! rowspan=&quot;2&quot; | संदर्भ
|-
! व्यवसाय वर्ग
! इकॉनॉमी वर्ग
! एकूण
|-
| [[एरबस ए३२०-२००]]
| २७
| —
| —
| १७४
| १७४
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एरबस ए३२० - एजियन बद्दल |url=https://en.about.aegeanair.com/company/fleet/airbus-a320/ |access-date=२०२१-१२-१० |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[एरबस ए३२० निओ]]
| २१
| —
| —
| १८०
| १८०
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एरबस ए३२० निओ - एजियन बद्दल |url=https://en.about.aegeanair.com/company/fleet/airbus%20a320neo/ |access-date=२०२१-१२-१० |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;blue109&quot;&gt;{{Cite news |date=जुलै २०२४ |title=अंक १०९ - ब्लू मॅगझीन |pages=३०२ |work=blue Magazine – Aegean Airlines |url=https://en.aegeanair.com/travel-info/travelling-with-aegean/on-board/blue-magazine/blue-109/ |access-date=१६ जुलै २०२५}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;A321XLR&quot;&gt;{{Cite web |title=एजियन एअरलाईन्स दोन नवीन एरबस ए३२१ निओ एक्सएलआर विमानांमध्ये गुंतवणूक करत आहे. मार्च २०२६ पासून नवी दिल्ली आणि मुंबईसाठी नवीन मार्ग सुरू होतील. |url=https://el.about.aegeanair.com/media-center/deltia-typoy/2025/aegean-invests-in-two-new-airbus-a321neo-xlr-aircraft-with-even-greater-range-and-comfort-new-direct-flights-to-new-delhi-and-mumbai-in-india-to-commence-as-of-march-2026/ |access-date=२०२५-०७-१६ |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[एरबस ए३२१-२००]]
| ४
| —
| —
| २०६
| २०६
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एरबस ए३२१ - एजियन बद्दल |url=https://en.about.aegeanair.com/company/fleet/airbus-a321/ |access-date=२०२१-१२-१० |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[एरबस ए३२१ निओ]]
| १५
| १८
| —
| २२०
| २२०
| २०२८ पर्यंत सगळ विमाने मिळतील.
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एरबस ए३२१ निओ - एजियन बद्दल |url=https://en.about.aegeanair.com/company/fleet/airbus%20a321neo/ |access-date=२०२१-१२-१० |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;A321XLR&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;blue109&quot;/&gt;
|-
| [[एरबस ए३२१ एलआर]]
| —
| ६
| १६
| १६२
| १७८
| २०२७ ते २०२८ दरम्यान वितरण होईल.
| &lt;ref name=&quot;A321XLR&quot;/&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एजियन: नवीन विमाने आणि भारतासाठीच्या योजनांबाबत माहिती |url=https://www.newmoney.gr/roh/palmos-oikonomias/epixeiriseis/aegean-o-e-vasilakis-gia-m-anatoli-nea-aeroskafi-ke-metathesi-kata-ena-chrono-ton-planon-gia-india/ |access-date=१३ मार्च २०२६ |website=newmoney.gr}}&lt;/ref&gt;
|-
! एकूण
! ६७
! २४
! colspan=&quot;5&quot; | 
|}

=== निवृत्त विमाने ===
* [[एरबस ए३१९|एरबस ए३१९-१००]]&lt;ref&gt;{{Cite web |title=एरबस ए३१९ - इजीयन बद्दल |url=https://el.about.aegeanair.com/etaireia/stolos/airbus-a319/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230318102757/https://el.about.aegeanair.com/etaireia/stolos/airbus-a319/ |archive-date=१८ मार्च २०२३ |access-date=९ एप्रिल २०२३ }}&lt;/ref&gt;
* [[एटीआर ७२|एटीआर ७२-२००]]
* [[एटीआर ७२|एटीआर ७२-५००]]&lt;ref name=&quot;OldFleet&quot;&gt;{{Cite web |title=इजीयन एअरलाईन्स - ताफा |url=http://en.aegeanair.com/Content.aspx?Page=39 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100106003113/http://en.aegeanair.com/Content.aspx?Page=39 |archive-date=६ जानेवारी २०१० |access-date=९ एप्रिल २०२३ |website=aegeanair.com}}&lt;/ref&gt; (स्विफ्ट एअर कडून ओल्या करारावर घेतलेले)&lt;ref&gt;{{Cite web |date=२९ ऑगस्ट २०१० |title=इजीयन एअरलाईन्स बातम्या |url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/7541-aegean-airlines-news-update |access-date=९ एप्रिल २०२३ |website=ch-aviation}}&lt;/ref&gt;
* [[बोईंग ७३७|बोईंग ७३७-३००]]&lt;ref name=&quot;OldFleet&quot;/&gt;
* [[बोईंग ७३७|बोईंग ७३७-४००]]&lt;ref name=&quot;OldFleet&quot;/&gt;
* [[ब्रिटीश एरोस्पेस १४६|ब्रिटीश एरोस्पेस एव्हरो आरजे१००]]&lt;ref name=&quot;OldFleet&quot;/&gt;
{{clear}}

== बाह्य दुवे ==
{{कॉमन्स|Aegean Airlines|{{लेखनाव}}}}
* {{अधिकृत संकेतस्थळ|http://aegeanair.com/}}

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:ग्रीसमधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:स्टार अलायन्स]]</text>
      <sha1>8bvqr7yop74v9mvog11a0hoq9a43mlb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678825</id>
      <parentid>2678823</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T14:50:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* विमानताफा = */</comment>
      <origin>2678825</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9495" sha1="3vo2mo8rlo1kp8icmyv064jeopyvmda" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट विमान सेवा
| नाव              = एजियन एरलाइन्स
| चित्र             =
| चित्र_आकारमान     = 
| IATA           = A3
| ICAO           = AEE
| callsign       = AEGEAN
| स्थापना            = 
| सुरुवात            = २८ मे १९९९
| बंद               = 
| विमानतळ         = [[अथेन्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अथेन्स]]&lt;br /&gt;[[लार्नाका]]&lt;br /&gt;[[थेसालोनिकी]]
| मुख्य_शहरे         = [[चानिया]]&lt;br /&gt;[[ऱ्होड्स]]&lt;br /&gt;[[हेराक्लियोन]]&lt;br /&gt;[[कालामाता]]
| फ्रिकवंट_फ्लायर     = ''माइल्स+बोनस''
| एलायंस           = [[स्टार अलायन्स]]
| उपकंपन्या          = ऑलिंपिक एर
| विमान संख्या     =  ४७
| गंतव्यस्थाने       = १४५
| मुख्य कंपनी      =
| ब्रीदवाक्य         = ''Για κάθε μακριά που θες να φέρεις κοντά.''
| मुख्यालय         = [[अथेन्स]], [[ग्रीस]]
| मुख्य व्यक्ती     = 
| संकेतस्थळ        = http://aegeanair.com/
}}
[[चित्र:Airbus A320-232, Aegean Airlines AN1898142.jpg|250 px|[[फ्रांकफुर्ट विमानतळ]]ावर उतरणारे एजियन एरलाइन्सचे [[एरबस ए३२०]] विमान|इवलेसे]]
'''एजियन एरलाइन्स''' ([[ग्रीक भाषा|ग्रीक]]: Αεροπορία Αιγαίου Ανώνυμη Αεροπορική Εταιρεία) ही [[ग्रीस]] देशामधील एक प्रमुख [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे. [[अथेन्स]]जवळील [[अथेन्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]ावर मुख्यालय व प्रमुख तळ असलेली एजियन एरलाइन्स १९८७ साली स्थापन करण्यात आली. सध्या [[स्टार अलायन्स]] समूहाचा सदस्य असणाऱ्या एजियन एरलाइन्सद्वारे ७४ शहरांना प्रवासी विमानसेवा पुरवण्यात येते.

एजियन एरलाइन्सच्या ताफ्यात केवळ [[एरबस]] कंपनीने उत्पादित केलेली विमाने असून त्यामध्ये १ [[एरबस ए३१९|ए३१९]], ३८ [[एरबस ए३२०|ए३२०]] तर ८ [[एरबस ए३२१|ए३२१]] विमानांचा समावेश आहे.

== विमानताफा ==
=== सध्याचा ताफा ===
ऑगस्ट २०२५ च्या सुमारास एजियन एरलाइन्सकडे फक्त [[एरबस]] बनावटीची विमाने होती:&lt;ref&gt;{{cite magazine |title=ग्लोबल एअरलाईन गाईड २०२५ - एजियन एअरलाईन्स |magazine=एअरलाईनर वर्ल्ड |date=सप्टेंबर २०२५ |page=६०}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;margin:1em auto;&quot;
|+ '''एजियन एरलाइन्सचा ताफा'''
! rowspan=&quot;2&quot; | विमान
! rowspan=&quot;2&quot; | सेवेत
! rowspan=&quot;2&quot; | मागण्या
! colspan=&quot;3&quot; | प्रवासी क्षमता
! rowspan=&quot;2&quot; | नोंदी
! rowspan=&quot;2&quot; | संदर्भ
|-
! व्यवसाय वर्ग
! इकॉनॉमी वर्ग
! एकूण
|-
| [[एरबस ए३२०-२००]]
| २७
| —
| —
| १७४
| १७४
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एरबस ए३२० - एजियन बद्दल |url=https://en.about.aegeanair.com/company/fleet/airbus-a320/ |access-date=२०२१-१२-१० |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[एरबस ए३२० निओ]]
| २१
| —
| —
| १८०
| १८०
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एरबस ए३२० निओ - एजियन बद्दल |url=https://en.about.aegeanair.com/company/fleet/airbus%20a320neo/ |access-date=२०२१-१२-१० |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;blue109&quot;&gt;{{Cite news |date=जुलै २०२४ |title=अंक १०९ - ब्लू मॅगझीन |pages=३०२ |work=blue Magazine – Aegean Airlines |url=https://en.aegeanair.com/travel-info/travelling-with-aegean/on-board/blue-magazine/blue-109/ |access-date=१६ जुलै २०२५}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;A321XLR&quot;&gt;{{Cite web |title=एजियन एअरलाईन्स दोन नवीन एरबस ए३२१ निओ एक्सएलआर विमानांमध्ये गुंतवणूक करत आहे. मार्च २०२६ पासून नवी दिल्ली आणि मुंबईसाठी नवीन मार्ग सुरू होतील. |url=https://el.about.aegeanair.com/media-center/deltia-typoy/2025/aegean-invests-in-two-new-airbus-a321neo-xlr-aircraft-with-even-greater-range-and-comfort-new-direct-flights-to-new-delhi-and-mumbai-in-india-to-commence-as-of-march-2026/ |access-date=२०२५-०७-१६ |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[एरबस ए३२१-२००]]
| ४
| —
| —
| २०६
| २०६
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एरबस ए३२१ - एजियन बद्दल |url=https://en.about.aegeanair.com/company/fleet/airbus-a321/ |access-date=२०२१-१२-१० |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[एरबस ए३२१ निओ]]
| १५
| १८
| —
| २२०
| २२०
| २०२८ पर्यंत सगळ विमाने मिळतील.
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एरबस ए३२१ निओ - एजियन बद्दल |url=https://en.about.aegeanair.com/company/fleet/airbus%20a321neo/ |access-date=२०२१-१२-१० |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;A321XLR&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;blue109&quot;/&gt;
|-
| [[एरबस ए३२१ एलआर]]
| —
| ६
| १६
| १६२
| १७८
| २०२७ ते २०२८ दरम्यान वितरण होईल.
| &lt;ref name=&quot;A321XLR&quot;/&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एजियन: नवीन विमाने आणि भारतासाठीच्या योजनांबाबत माहिती |url=https://www.newmoney.gr/roh/palmos-oikonomias/epixeiriseis/aegean-o-e-vasilakis-gia-m-anatoli-nea-aeroskafi-ke-metathesi-kata-ena-chrono-ton-planon-gia-india/ |access-date=१३ मार्च २०२६ |website=newmoney.gr}}&lt;/ref&gt;
|-
! एकूण
! ६७
! २४
! colspan=&quot;5&quot; | 
|}

=== निवृत्त विमाने ===
* [[एरबस ए३१९|एरबस ए३१९-१००]]&lt;ref&gt;{{Cite web |title=एरबस ए३१९ - इजीयन बद्दल |url=https://el.about.aegeanair.com/etaireia/stolos/airbus-a319/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230318102757/https://el.about.aegeanair.com/etaireia/stolos/airbus-a319/ |archive-date=१८ मार्च २०२३ |access-date=९ एप्रिल २०२३ }}&lt;/ref&gt;
* [[एटीआर ७२|एटीआर ७२-२००]]
* [[एटीआर ७२|एटीआर ७२-५००]]&lt;ref name=&quot;OldFleet&quot;&gt;{{Cite web |title=इजीयन एअरलाईन्स - ताफा |url=http://en.aegeanair.com/Content.aspx?Page=39 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100106003113/http://en.aegeanair.com/Content.aspx?Page=39 |archive-date=६ जानेवारी २०१० |access-date=९ एप्रिल २०२३ |website=aegeanair.com}}&lt;/ref&gt; (स्विफ्ट एअर कडून ओल्या करारावर घेतलेले)&lt;ref&gt;{{Cite web |date=२९ ऑगस्ट २०१० |title=इजीयन एअरलाईन्स बातम्या |url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/7541-aegean-airlines-news-update |access-date=९ एप्रिल २०२३ |website=ch-aviation}}&lt;/ref&gt;
* [[बोईंग ७३७|बोईंग ७३७-३००]]&lt;ref name=&quot;OldFleet&quot;/&gt;
* [[बोईंग ७३७|बोईंग ७३७-४००]]&lt;ref name=&quot;OldFleet&quot;/&gt;
* [[ब्रिटीश एरोस्पेस १४६|ब्रिटीश एरोस्पेस एव्हरो आरजे१००]]&lt;ref name=&quot;OldFleet&quot;/&gt;
{{clear}}

== बाह्य दुवे ==
{{कॉमन्स|Aegean Airlines|{{लेखनाव}}}}
* {{अधिकृत संकेतस्थळ|http://aegeanair.com/}}

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:ग्रीसमधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:स्टार अलायन्स]]</text>
      <sha1>3vo2mo8rlo1kp8icmyv064jeopyvmda</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678826</id>
      <parentid>2678825</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T14:51:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* सध्याचा ताफा */</comment>
      <origin>2678826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10733" sha1="0pbfjq20sx8ovo2yqignntykgbzyu6l" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट विमान सेवा
| नाव              = एजियन एरलाइन्स
| चित्र             =
| चित्र_आकारमान     = 
| IATA           = A3
| ICAO           = AEE
| callsign       = AEGEAN
| स्थापना            = 
| सुरुवात            = २८ मे १९९९
| बंद               = 
| विमानतळ         = [[अथेन्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अथेन्स]]&lt;br /&gt;[[लार्नाका]]&lt;br /&gt;[[थेसालोनिकी]]
| मुख्य_शहरे         = [[चानिया]]&lt;br /&gt;[[ऱ्होड्स]]&lt;br /&gt;[[हेराक्लियोन]]&lt;br /&gt;[[कालामाता]]
| फ्रिकवंट_फ्लायर     = ''माइल्स+बोनस''
| एलायंस           = [[स्टार अलायन्स]]
| उपकंपन्या          = ऑलिंपिक एर
| विमान संख्या     =  ४७
| गंतव्यस्थाने       = १४५
| मुख्य कंपनी      =
| ब्रीदवाक्य         = ''Για κάθε μακριά που θες να φέρεις κοντά.''
| मुख्यालय         = [[अथेन्स]], [[ग्रीस]]
| मुख्य व्यक्ती     = 
| संकेतस्थळ        = http://aegeanair.com/
}}
[[चित्र:Airbus A320-232, Aegean Airlines AN1898142.jpg|250 px|[[फ्रांकफुर्ट विमानतळ]]ावर उतरणारे एजियन एरलाइन्सचे [[एरबस ए३२०]] विमान|इवलेसे]]
'''एजियन एरलाइन्स''' ([[ग्रीक भाषा|ग्रीक]]: Αεροπορία Αιγαίου Ανώνυμη Αεροπορική Εταιρεία) ही [[ग्रीस]] देशामधील एक प्रमुख [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे. [[अथेन्स]]जवळील [[अथेन्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]ावर मुख्यालय व प्रमुख तळ असलेली एजियन एरलाइन्स १९८७ साली स्थापन करण्यात आली. सध्या [[स्टार अलायन्स]] समूहाचा सदस्य असणाऱ्या एजियन एरलाइन्सद्वारे ७४ शहरांना प्रवासी विमानसेवा पुरवण्यात येते.

एजियन एरलाइन्सच्या ताफ्यात केवळ [[एरबस]] कंपनीने उत्पादित केलेली विमाने असून त्यामध्ये १ [[एरबस ए३१९|ए३१९]], ३८ [[एरबस ए३२०|ए३२०]] तर ८ [[एरबस ए३२१|ए३२१]] विमानांचा समावेश आहे.

== विमानताफा ==
=== सध्याचा ताफा ===
ऑगस्ट २०२५ च्या सुमारास एजियन एरलाइन्सकडे फक्त [[एरबस]] बनावटीची विमाने होती:&lt;ref&gt;{{cite magazine |title=ग्लोबल एअरलाईन गाईड २०२५ - एजियन एअरलाईन्स |magazine=एअरलाईनर वर्ल्ड |date=सप्टेंबर २०२५ |page=६०}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;margin:1em auto;&quot;
|+ '''एजियन एरलाइन्सचा ताफा'''
! rowspan=&quot;2&quot; | विमान
! rowspan=&quot;2&quot; | सेवेत
! rowspan=&quot;2&quot; | मागण्या
! colspan=&quot;3&quot; | प्रवासी क्षमता
! rowspan=&quot;2&quot; | नोंदी
! rowspan=&quot;2&quot; | संदर्भ
|-
! व्यवसाय वर्ग
! इकॉनॉमी वर्ग
! एकूण
|-
| [[एरबस ए३२०-२००]]
| २७
| —
| —
| १७४
| १७४
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एरबस ए३२० - एजियन बद्दल |url=https://en.about.aegeanair.com/company/fleet/airbus-a320/ |access-date=२०२१-१२-१० |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[एरबस ए३२० निओ]]
| २१
| —
| —
| १८०
| १८०
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एरबस ए३२० निओ - एजियन बद्दल |url=https://en.about.aegeanair.com/company/fleet/airbus%20a320neo/ |access-date=२०२१-१२-१० |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;blue109&quot;&gt;{{Cite news |date=जुलै २०२४ |title=अंक १०९ - ब्लू मॅगझीन |pages=३०२ |work=blue Magazine – Aegean Airlines |url=https://en.aegeanair.com/travel-info/travelling-with-aegean/on-board/blue-magazine/blue-109/ |access-date=१६ जुलै २०२५}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;A321XLR&quot;&gt;{{Cite web |title=एजियन एअरलाईन्स दोन नवीन एरबस ए३२१ निओ एक्सएलआर विमानांमध्ये गुंतवणूक करत आहे. मार्च २०२६ पासून नवी दिल्ली आणि मुंबईसाठी नवीन मार्ग सुरू होतील. |url=https://el.about.aegeanair.com/media-center/deltia-typoy/2025/aegean-invests-in-two-new-airbus-a321neo-xlr-aircraft-with-even-greater-range-and-comfort-new-direct-flights-to-new-delhi-and-mumbai-in-india-to-commence-as-of-march-2026/ |access-date=२०२५-०७-१६ |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[एरबस ए३२१-२००]]
| ४
| —
| —
| २०६
| २०६
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एरबस ए३२१ - एजियन बद्दल |url=https://en.about.aegeanair.com/company/fleet/airbus-a321/ |access-date=२०२१-१२-१० |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[एरबस ए३२१ निओ]]
| १५
| १८
| —
| २२०
| २२०
| २०२८ पर्यंत सगळ विमाने मिळतील.
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एरबस ए३२१ निओ - एजियन बद्दल |url=https://en.about.aegeanair.com/company/fleet/airbus%20a321neo/ |access-date=२०२१-१२-१० |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;A321XLR&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;blue109&quot;/&gt;
|-
| [[एरबस ए३२१ एलआर]]
| —
| ६
| १६
| १६२
| १७८
| २०२७ ते २०२८ दरम्यान वितरण होईल.
| &lt;ref name=&quot;A321XLR&quot;/&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एजियन: नवीन विमाने आणि भारतासाठीच्या योजनांबाबत माहिती |url=https://www.newmoney.gr/roh/palmos-oikonomias/epixeiriseis/aegean-o-e-vasilakis-gia-m-anatoli-nea-aeroskafi-ke-metathesi-kata-ena-chrono-ton-planon-gia-india/ |access-date=१३ मार्च २०२६ |website=newmoney.gr}}&lt;/ref&gt;
|-
! एकूण
! ६७
! २४
! colspan=&quot;5&quot; | 
|}

== चित्रदालन ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;125&quot; caption=&quot;इजीयन एअरलाईन्सची रंगसंगती&quot;&gt;
File:Airbus A320-232, Star Alliance (Aegean Airlines) AN1754880.jpg|[[स्टार अलायन्स]] रंगसंगतीमधील इजीयन एअरलाईन्सचे ए३२०-२०० विमान
File:Airbus A320-232, Aegean Airlines JP7625864.jpg|जुन्या रंगसंगतीमधील ए३२०-२०० विमान ज्यावर [[ग्रीक राष्ट्रीय पर्यटन संस्था|व्हिजिट ग्रीस]]चे बोधचिन्ह आहे
File:Aegean a320neo.jpg|एरबस ए३२० निओ विमानांच्या वितरणावेळी सादर केलेली इजीयनची नवीन रंगसंगती
File:Aegean old and new livery seen from airplane at LCA Larnaca Airport Cyprus.jpg|इजीयनची नवीन आणि जुनी रंगसंगती असलेली दोन विमाने शेजारी उभी असतानाचे दृश्य
&lt;/gallery&gt;

=== निवृत्त विमाने ===
* [[एरबस ए३१९|एरबस ए३१९-१००]]&lt;ref&gt;{{Cite web |title=एरबस ए३१९ - इजीयन बद्दल |url=https://el.about.aegeanair.com/etaireia/stolos/airbus-a319/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230318102757/https://el.about.aegeanair.com/etaireia/stolos/airbus-a319/ |archive-date=१८ मार्च २०२३ |access-date=९ एप्रिल २०२३ }}&lt;/ref&gt;
* [[एटीआर ७२|एटीआर ७२-२००]]
* [[एटीआर ७२|एटीआर ७२-५००]]&lt;ref name=&quot;OldFleet&quot;&gt;{{Cite web |title=इजीयन एअरलाईन्स - ताफा |url=http://en.aegeanair.com/Content.aspx?Page=39 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100106003113/http://en.aegeanair.com/Content.aspx?Page=39 |archive-date=६ जानेवारी २०१० |access-date=९ एप्रिल २०२३ |website=aegeanair.com}}&lt;/ref&gt; (स्विफ्ट एअर कडून ओल्या करारावर घेतलेले)&lt;ref&gt;{{Cite web |date=२९ ऑगस्ट २०१० |title=इजीयन एअरलाईन्स बातम्या |url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/7541-aegean-airlines-news-update |access-date=९ एप्रिल २०२३ |website=ch-aviation}}&lt;/ref&gt;
* [[बोईंग ७३७|बोईंग ७३७-३००]]&lt;ref name=&quot;OldFleet&quot;/&gt;
* [[बोईंग ७३७|बोईंग ७३७-४००]]&lt;ref name=&quot;OldFleet&quot;/&gt;
* [[ब्रिटीश एरोस्पेस १४६|ब्रिटीश एरोस्पेस एव्हरो आरजे१००]]&lt;ref name=&quot;OldFleet&quot;/&gt;
{{clear}}

== बाह्य दुवे ==
{{कॉमन्स|Aegean Airlines|{{लेखनाव}}}}
* {{अधिकृत संकेतस्थळ|http://aegeanair.com/}}

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:ग्रीसमधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:स्टार अलायन्स]]</text>
      <sha1>0pbfjq20sx8ovo2yqignntykgbzyu6l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678828</id>
      <parentid>2678826</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T15:02:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* विमानताफा */</comment>
      <origin>2678828</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18463" sha1="f6odern8h6vdxb2ova8qdg6x8tp2his" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट विमान सेवा
| नाव              = एजियन एरलाइन्स
| चित्र             =
| चित्र_आकारमान     = 
| IATA           = A3
| ICAO           = AEE
| callsign       = AEGEAN
| स्थापना            = 
| सुरुवात            = २८ मे १९९९
| बंद               = 
| विमानतळ         = [[अथेन्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अथेन्स]]&lt;br /&gt;[[लार्नाका]]&lt;br /&gt;[[थेसालोनिकी]]
| मुख्य_शहरे         = [[चानिया]]&lt;br /&gt;[[ऱ्होड्स]]&lt;br /&gt;[[हेराक्लियोन]]&lt;br /&gt;[[कालामाता]]
| फ्रिकवंट_फ्लायर     = ''माइल्स+बोनस''
| एलायंस           = [[स्टार अलायन्स]]
| उपकंपन्या          = ऑलिंपिक एर
| विमान संख्या     =  ४७
| गंतव्यस्थाने       = १४५
| मुख्य कंपनी      =
| ब्रीदवाक्य         = ''Για κάθε μακριά που θες να φέρεις κοντά.''
| मुख्यालय         = [[अथेन्स]], [[ग्रीस]]
| मुख्य व्यक्ती     = 
| संकेतस्थळ        = http://aegeanair.com/
}}
[[चित्र:Airbus A320-232, Aegean Airlines AN1898142.jpg|250 px|[[फ्रांकफुर्ट विमानतळ]]ावर उतरणारे एजियन एरलाइन्सचे [[एरबस ए३२०]] विमान|इवलेसे]]
'''एजियन एरलाइन्स''' ([[ग्रीक भाषा|ग्रीक]]: Αεροπορία Αιγαίου Ανώνυμη Αεροπορική Εταιρεία) ही [[ग्रीस]] देशामधील एक प्रमुख [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे. [[अथेन्स]]जवळील [[अथेन्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]ावर मुख्यालय व प्रमुख तळ असलेली एजियन एरलाइन्स १९८७ साली स्थापन करण्यात आली. सध्या [[स्टार अलायन्स]] समूहाचा सदस्य असणाऱ्या एजियन एरलाइन्सद्वारे ७४ शहरांना प्रवासी विमानसेवा पुरवण्यात येते.

एजियन एरलाइन्सच्या ताफ्यात केवळ [[एरबस]] कंपनीने उत्पादित केलेली विमाने असून त्यामध्ये १ [[एरबस ए३१९|ए३१९]], ३८ [[एरबस ए३२०|ए३२०]] तर ८ [[एरबस ए३२१|ए३२१]] विमानांचा समावेश आहे.

== गंतव्यस्थाने ==
[[File:Aegean Airlines destinations.svg|thumb|३५०px|
{{मुख्य लेख|एजियन एरलाइन्सच्या गंतव्यस्थानांची यादी}}

=== कोडशेर करार&lt;ref name=&quot;Codeshares&quot;&gt;{{Cite web |title=विमान सेवा भागीदार - इजीयन बद्दल |url=https://en.about.aegeanair.com/company/partners/airline-partners/ |access-date=२०२४-०९-२६ |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt; ===
{{div col|colwidth=17em}}
* [[एर कॅनडा]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=एर कॅनडा आणि एजियन एरलाइन्स कोडशेअर विस्तार|url=https://www.aeroroutes.com/eng/251013-aca3codeshare}}&lt;/ref&gt;
* [[एर सर्बिया]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=एजियन एरलाइन्स एर सर्बिया सोबत कोडशेअर वाढवणार|url=https://www.aeroroutes.com/eng/251013-a3jucodeshare}}&lt;/ref&gt;
* [[एअर बाल्टिक]]
* [[ॲनिमाविंग्स]]
* [[ऑस्ट्रियन एरलाइन्स]]
* [[ब्रुसेल्स एरलाइन्स]]
* [[बल्गेरिया एर]]
* [[सायप्रस एरवेझ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news.gtp.gr/2023/06/16/aegean-cyprus-airways-codeshare-partnership-to-improve-connectivity-for-passengers/ |title =इजीयन-सायप्रस एअरवेज: प्रवाशांच्या सुविधेसाठी भागीदारी |date = १६ जून २०२३}}&lt;/ref&gt;
* [[डिस्कव्हर एरलाइन्स]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/241113-a34ycodeshare|title=एजियन एरलाइन्स डिस्कव्हर एरलाइन्स सोबत सेवा सुरू करणार|date=१३ नोव्हेंबर २०२४}}&lt;/ref&gt;
* [[इजिप्तएर]]
* [[एमिरेट्स (विमान कंपनी)|एमिरेट्स]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=एमिरेट्स आणि इजीयन यांच्यात परस्पर फायद्यासाठी भागीदारी|url=https://en.about.aegeanair.com/media-center/press-releases/2025/emirates-and-aegean-enhance-partnership-to-offer-reciprocal-loyalty-benefits/}}&lt;/ref&gt;
* [[इथोपियन एरलाइन्स]]
* [[युरोविंग्स]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=एजियन एरलाइन्स आणि युरोविंग्स कोडशेअर सुरू|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240314-a3ewcodeshare}}&lt;/ref&gt;
* [[गल्फ एर]]
* [[इंडिगो]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://greekcitytimes.com/2025/09/16/indigo-aegean-codeshare-partnership/ |title =इंडिगो आणि इजीयन यांच्यात कोडशेअर भागीदारी जाहीर |date = १५ सप्टेंबर २०२५}}&lt;/ref&gt;
* [[जुन्याओ एर]]
* [[कुवेत एअरवेज]]
* [[लॉट पोलिश एरलाइन्स]]
* [[लुफ्थान्सा]]
* [[सौदिया]]
* [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=स्कँडिनेव्हियन आणि इजीयन कोडशेअर विस्तार|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240417-ska3codeshare}}&lt;/ref&gt;
* [[सिंगापूर एरलाइन्स]]
* [[स्विस इंटरनॅशनल एर लाइन्स]]
* [[टॅप एर पोर्तुगाल]]
* [[टर्किश एरलाइन्स]]
* [[व्होलोटिया]]
{{div col end}}

=== इंटरलाइन करार&lt;ref name=&quot;Codeshares&quot;/&gt; ===
{{div col|colwidth=17em}}
* [[एर ट्रान्सॅट]]
* [[फ्लायदुबई]]&lt;ref name=&quot;flydubai&quot;&gt;{{cite web|title=इंटरलाईन सामान नियम|url=https://www.flydubai.com/en/flying-with-us/baggage/interline-partners-baggage-rules|website=Flydubai}}&lt;/ref&gt;
* [[इझीजेट]]
* [[नोर्स अटलांटिक एरवेझ]]
* [[व्ह्युएलिंग]]
{{div col end}}

याशिवाय एजियन एरलाइन्सचा [[त्रेनितालिया]]शी व्यावसायिक करार आहे.&lt;ref name=&quot;trenitalia&quot;&gt;{{Cite web |date=२२ जानेवारी २०१४ |title=ट्रेनितालिया आणि एजियन एरलाइन्स तिकीट सवलत करार |url=http://www.trenitalia.com/cms-file/allegati/fsnews/22_01_2013_CS_Trenitalia_Aegean_Airlines.pdf |access-date=२ जून २०१५}}&lt;/ref&gt;

=== चार्टर उड्डाणे ===
उन्हाळ्यात एजियन एरलाइन्स मोठ्या पर्यटन संस्थांच्या सहकार्याने अनेक ए३२० विमाने भाड्याने देते. ही उड्डाणे [[इटली]], [[फ्रांस]], [[युनायटेड किंग्डम]], [[पोलंड]], [[इस्रायल]], [[रोमेनिया]], [[स्वीडन]], [[डेन्मार्क]], [[एस्टोनिया]], [[फिनलंड]], [[नॉर्वे]], [[स्लोव्हेनिया]], [[ऑस्ट्रिया]], [[जर्मनी]], [[हंगेरी]], [[युक्रेन]] आणि इतर देशांतील शहरातून ग्रीसमधील लोकप्रिय पर्यटन स्थळांना असतात.&lt;ref name=&quot;charters&quot;&gt;{{Cite web |title=चार्टर सेवा |url=http://en.aegeanair.com/travel-information/charter-services/ |access-date=२४ जून २०१५}}&lt;/ref&gt; गेली काही वर्षे एजियनने [[ग्रीस राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघ]] व इतर क्रीडा संघांसाठी देखील भाड्याने उड्डाणे केली आहेत..&lt;ref&gt;{{Cite web |date=२० जुलै २०२२ |title=युरोबास्केट २०२२: ग्रीस संघाची ने-आण करणारे विमान |url=https://greekcitytimes.com/2022/07/20/eurobasket-2022-the-plane/ |access-date=२२ जून २०२४}}&lt;/ref&gt;

एजियन एरलाइन्सची २०२१ ते २०२४ दरम्यान रोमेनियातील [[ॲनिमाविंग्स]] या चार्टर विमान कंपनीत ५१% भागीदारी होती.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=१३ ऑक्टोबर २०२१ |title=एजियन एरलाइन्स रोमानियन कंपनी ॲनिमाविंग्समध्ये बहुतांश भागधारक |url=https://boardingpass.ro/aegean-airlines-devine-actionar-majoritar-al-companiei-romanesti-animawings/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=१४ फेब्रुवारी २०२४ |title=इजीयन ने आपला वाटा मेमेंटो ग्रुपला हस्तांतरित केला |url=https://en.about.aegeanair.com/media-center/press-releases/2024/aegean-transfers-its-share-in-animawings-to-memento-group/ |website=AEGEAN Group}}&lt;/ref&gt;

== विमानताफा ==
=== सध्याचा ताफा ===
ऑगस्ट २०२५ च्या सुमारास एजियन एरलाइन्सकडे फक्त [[एरबस]] बनावटीची विमाने होती:&lt;ref&gt;{{cite magazine |title=ग्लोबल एअरलाईन गाईड २०२५ - एजियन एअरलाईन्स |magazine=एअरलाईनर वर्ल्ड |date=सप्टेंबर २०२५ |page=६०}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;margin:1em auto;&quot;
|+ '''एजियन एरलाइन्सचा ताफा'''
! rowspan=&quot;2&quot; | विमान
! rowspan=&quot;2&quot; | सेवेत
! rowspan=&quot;2&quot; | मागण्या
! colspan=&quot;3&quot; | प्रवासी क्षमता
! rowspan=&quot;2&quot; | नोंदी
! rowspan=&quot;2&quot; | संदर्भ
|-
! व्यवसाय वर्ग
! इकॉनॉमी वर्ग
! एकूण
|-
| [[एरबस ए३२०-२००]]
| २७
| —
| —
| १७४
| १७४
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एरबस ए३२० - एजियन बद्दल |url=https://en.about.aegeanair.com/company/fleet/airbus-a320/ |access-date=२०२१-१२-१० |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[एरबस ए३२० निओ]]
| २१
| —
| —
| १८०
| १८०
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एरबस ए३२० निओ - एजियन बद्दल |url=https://en.about.aegeanair.com/company/fleet/airbus%20a320neo/ |access-date=२०२१-१२-१० |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;blue109&quot;&gt;{{Cite news |date=जुलै २०२४ |title=अंक १०९ - ब्लू मॅगझीन |pages=३०२ |work=blue Magazine – Aegean Airlines |url=https://en.aegeanair.com/travel-info/travelling-with-aegean/on-board/blue-magazine/blue-109/ |access-date=१६ जुलै २०२५}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;A321XLR&quot;&gt;{{Cite web |title=एजियन एअरलाईन्स दोन नवीन एरबस ए३२१ निओ एक्सएलआर विमानांमध्ये गुंतवणूक करत आहे. मार्च २०२६ पासून नवी दिल्ली आणि मुंबईसाठी नवीन मार्ग सुरू होतील. |url=https://el.about.aegeanair.com/media-center/deltia-typoy/2025/aegean-invests-in-two-new-airbus-a321neo-xlr-aircraft-with-even-greater-range-and-comfort-new-direct-flights-to-new-delhi-and-mumbai-in-india-to-commence-as-of-march-2026/ |access-date=२०२५-०७-१६ |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[एरबस ए३२१-२००]]
| ४
| —
| —
| २०६
| २०६
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एरबस ए३२१ - एजियन बद्दल |url=https://en.about.aegeanair.com/company/fleet/airbus-a321/ |access-date=२०२१-१२-१० |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[एरबस ए३२१ निओ]]
| १५
| १८
| —
| २२०
| २२०
| २०२८ पर्यंत सगळ विमाने मिळतील.
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एरबस ए३२१ निओ - एजियन बद्दल |url=https://en.about.aegeanair.com/company/fleet/airbus%20a321neo/ |access-date=२०२१-१२-१० |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;A321XLR&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;blue109&quot;/&gt;
|-
| [[एरबस ए३२१ एलआर]]
| —
| ६
| १६
| १६२
| १७८
| २०२७ ते २०२८ दरम्यान वितरण होईल.
| &lt;ref name=&quot;A321XLR&quot;/&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एजियन: नवीन विमाने आणि भारतासाठीच्या योजनांबाबत माहिती |url=https://www.newmoney.gr/roh/palmos-oikonomias/epixeiriseis/aegean-o-e-vasilakis-gia-m-anatoli-nea-aeroskafi-ke-metathesi-kata-ena-chrono-ton-planon-gia-india/ |access-date=१३ मार्च २०२६ |website=newmoney.gr}}&lt;/ref&gt;
|-
! एकूण
! ६७
! २४
! colspan=&quot;5&quot; | 
|}

== चित्रदालन ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;125&quot; caption=&quot;इजीयन एअरलाईन्सची रंगसंगती&quot;&gt;
File:Airbus A320-232, Star Alliance (Aegean Airlines) AN1754880.jpg|[[स्टार अलायन्स]] रंगसंगतीमधील इजीयन एअरलाईन्सचे ए३२०-२०० विमान
File:Airbus A320-232, Aegean Airlines JP7625864.jpg|जुन्या रंगसंगतीमधील ए३२०-२०० विमान ज्यावर [[ग्रीक राष्ट्रीय पर्यटन संस्था|व्हिजिट ग्रीस]]चे बोधचिन्ह आहे
File:Aegean a320neo.jpg|एरबस ए३२० निओ विमानांच्या वितरणावेळी सादर केलेली इजीयनची नवीन रंगसंगती
File:Aegean old and new livery seen from airplane at LCA Larnaca Airport Cyprus.jpg|इजीयनची नवीन आणि जुनी रंगसंगती असलेली दोन विमाने शेजारी उभी असतानाचे दृश्य
&lt;/gallery&gt;

=== निवृत्त विमाने ===
* [[एरबस ए३१९|एरबस ए३१९-१००]]&lt;ref&gt;{{Cite web |title=एरबस ए३१९ - इजीयन बद्दल |url=https://el.about.aegeanair.com/etaireia/stolos/airbus-a319/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230318102757/https://el.about.aegeanair.com/etaireia/stolos/airbus-a319/ |archive-date=१८ मार्च २०२३ |access-date=९ एप्रिल २०२३ }}&lt;/ref&gt;
* [[एटीआर ७२|एटीआर ७२-२००]]
* [[एटीआर ७२|एटीआर ७२-५००]]&lt;ref name=&quot;OldFleet&quot;&gt;{{Cite web |title=इजीयन एअरलाईन्स - ताफा |url=http://en.aegeanair.com/Content.aspx?Page=39 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100106003113/http://en.aegeanair.com/Content.aspx?Page=39 |archive-date=६ जानेवारी २०१० |access-date=९ एप्रिल २०२३ |website=aegeanair.com}}&lt;/ref&gt; (स्विफ्ट एअर कडून ओल्या करारावर घेतलेले)&lt;ref&gt;{{Cite web |date=२९ ऑगस्ट २०१० |title=इजीयन एअरलाईन्स बातम्या |url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/7541-aegean-airlines-news-update |access-date=९ एप्रिल २०२३ |website=ch-aviation}}&lt;/ref&gt;
* [[बोईंग ७३७|बोईंग ७३७-३००]]&lt;ref name=&quot;OldFleet&quot;/&gt;
* [[बोईंग ७३७|बोईंग ७३७-४००]]&lt;ref name=&quot;OldFleet&quot;/&gt;
* [[ब्रिटीश एरोस्पेस १४६|ब्रिटीश एरोस्पेस एव्हरो आरजे१००]]&lt;ref name=&quot;OldFleet&quot;/&gt;
{{clear}}

== बाह्य दुवे ==
{{कॉमन्स|Aegean Airlines|{{लेखनाव}}}}
* {{अधिकृत संकेतस्थळ|http://aegeanair.com/}}

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:ग्रीसमधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:स्टार अलायन्स]]</text>
      <sha1>f6odern8h6vdxb2ova8qdg6x8tp2his</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678829</id>
      <parentid>2678828</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T15:08:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* गंतव्यस्थाने */</comment>
      <origin>2678829</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18464" sha1="spv2qsoi2wcdgy0bayi9uek7pvjfcm8" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट विमान सेवा
| नाव              = एजियन एरलाइन्स
| चित्र             =
| चित्र_आकारमान     = 
| IATA           = A3
| ICAO           = AEE
| callsign       = AEGEAN
| स्थापना            = 
| सुरुवात            = २८ मे १९९९
| बंद               = 
| विमानतळ         = [[अथेन्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अथेन्स]]&lt;br /&gt;[[लार्नाका]]&lt;br /&gt;[[थेसालोनिकी]]
| मुख्य_शहरे         = [[चानिया]]&lt;br /&gt;[[ऱ्होड्स]]&lt;br /&gt;[[हेराक्लियोन]]&lt;br /&gt;[[कालामाता]]
| फ्रिकवंट_फ्लायर     = ''माइल्स+बोनस''
| एलायंस           = [[स्टार अलायन्स]]
| उपकंपन्या          = ऑलिंपिक एर
| विमान संख्या     =  ४७
| गंतव्यस्थाने       = १४५
| मुख्य कंपनी      =
| ब्रीदवाक्य         = ''Για κάθε μακριά που θες να φέρεις κοντά.''
| मुख्यालय         = [[अथेन्स]], [[ग्रीस]]
| मुख्य व्यक्ती     = 
| संकेतस्थळ        = http://aegeanair.com/
}}
[[चित्र:Airbus A320-232, Aegean Airlines AN1898142.jpg|250 px|[[फ्रांकफुर्ट विमानतळ]]ावर उतरणारे एजियन एरलाइन्सचे [[एरबस ए३२०]] विमान|इवलेसे]]
'''एजियन एरलाइन्स''' ([[ग्रीक भाषा|ग्रीक]]: Αεροπορία Αιγαίου Ανώνυμη Αεροπορική Εταιρεία) ही [[ग्रीस]] देशामधील एक प्रमुख [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे. [[अथेन्स]]जवळील [[अथेन्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]ावर मुख्यालय व प्रमुख तळ असलेली एजियन एरलाइन्स १९८७ साली स्थापन करण्यात आली. सध्या [[स्टार अलायन्स]] समूहाचा सदस्य असणाऱ्या एजियन एरलाइन्सद्वारे ७४ शहरांना प्रवासी विमानसेवा पुरवण्यात येते.

एजियन एरलाइन्सच्या ताफ्यात केवळ [[एरबस]] कंपनीने उत्पादित केलेली विमाने असून त्यामध्ये १ [[एरबस ए३१९|ए३१९]], ३८ [[एरबस ए३२०|ए३२०]] तर ८ [[एरबस ए३२१|ए३२१]] विमानांचा समावेश आहे.

== गंतव्यस्थाने ==
[[File:Aegean Airlines destinations.svg|thumb|350px||
{{मुख्य लेख|एजियन एरलाइन्सच्या गंतव्यस्थानांची यादी}}

=== कोडशेर करार&lt;ref name=&quot;Codeshares&quot;&gt;{{Cite web |title=विमान सेवा भागीदार - इजीयन बद्दल |url=https://en.about.aegeanair.com/company/partners/airline-partners/ |access-date=२०२४-०९-२६ |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt; ===
{{div col|colwidth=17em}}
* [[एर कॅनडा]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=एर कॅनडा आणि एजियन एरलाइन्स कोडशेअर विस्तार|url=https://www.aeroroutes.com/eng/251013-aca3codeshare}}&lt;/ref&gt;
* [[एर सर्बिया]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=एजियन एरलाइन्स एर सर्बिया सोबत कोडशेअर वाढवणार|url=https://www.aeroroutes.com/eng/251013-a3jucodeshare}}&lt;/ref&gt;
* [[एअर बाल्टिक]]
* [[ॲनिमाविंग्स]]
* [[ऑस्ट्रियन एरलाइन्स]]
* [[ब्रुसेल्स एरलाइन्स]]
* [[बल्गेरिया एर]]
* [[सायप्रस एरवेझ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news.gtp.gr/2023/06/16/aegean-cyprus-airways-codeshare-partnership-to-improve-connectivity-for-passengers/ |title =इजीयन-सायप्रस एअरवेज: प्रवाशांच्या सुविधेसाठी भागीदारी |date = १६ जून २०२३}}&lt;/ref&gt;
* [[डिस्कव्हर एरलाइन्स]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/241113-a34ycodeshare|title=एजियन एरलाइन्स डिस्कव्हर एरलाइन्स सोबत सेवा सुरू करणार|date=१३ नोव्हेंबर २०२४}}&lt;/ref&gt;
* [[इजिप्तएर]]
* [[एमिरेट्स (विमान कंपनी)|एमिरेट्स]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=एमिरेट्स आणि इजीयन यांच्यात परस्पर फायद्यासाठी भागीदारी|url=https://en.about.aegeanair.com/media-center/press-releases/2025/emirates-and-aegean-enhance-partnership-to-offer-reciprocal-loyalty-benefits/}}&lt;/ref&gt;
* [[इथियोपियन एरलाइन्स]]
* [[युरोविंग्स]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=एजियन एरलाइन्स आणि युरोविंग्स कोडशेअर सुरू|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240314-a3ewcodeshare}}&lt;/ref&gt;
* [[गल्फ एर]]
* [[इंडिगो]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://greekcitytimes.com/2025/09/16/indigo-aegean-codeshare-partnership/ |title =इंडिगो आणि इजीयन यांच्यात कोडशेअर भागीदारी जाहीर |date = १५ सप्टेंबर २०२५}}&lt;/ref&gt;
* [[जुन्याओ एर]]
* [[कुवेत एअरवेज]]
* [[लॉट पोलिश एरलाइन्स]]
* [[लुफ्थान्सा]]
* [[सौदिया]]
* [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=स्कँडिनेव्हियन आणि इजीयन कोडशेअर विस्तार|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240417-ska3codeshare}}&lt;/ref&gt;
* [[सिंगापूर एरलाइन्स]]
* [[स्विस इंटरनॅशनल एर लाइन्स]]
* [[टॅप एर पोर्तुगाल]]
* [[टर्किश एरलाइन्स]]
* [[व्होलोटिया]]
{{div col end}}

=== इंटरलाइन करार&lt;ref name=&quot;Codeshares&quot;/&gt; ===
{{div col|colwidth=17em}}
* [[एर ट्रान्सॅट]]
* [[फ्लायदुबई]]&lt;ref name=&quot;flydubai&quot;&gt;{{cite web|title=इंटरलाईन सामान नियम|url=https://www.flydubai.com/en/flying-with-us/baggage/interline-partners-baggage-rules|website=Flydubai}}&lt;/ref&gt;
* [[इझीजेट]]
* [[नोर्स अटलांटिक एरवेझ]]
* [[व्ह्युएलिंग]]
{{div col end}}

याशिवाय एजियन एरलाइन्सचा [[त्रेनितालिया]]शी व्यावसायिक करार आहे.&lt;ref name=&quot;trenitalia&quot;&gt;{{Cite web |date=२२ जानेवारी २०१४ |title=ट्रेनितालिया आणि एजियन एरलाइन्स तिकीट सवलत करार |url=http://www.trenitalia.com/cms-file/allegati/fsnews/22_01_2013_CS_Trenitalia_Aegean_Airlines.pdf |access-date=२ जून २०१५}}&lt;/ref&gt;

=== चार्टर उड्डाणे ===
उन्हाळ्यात एजियन एरलाइन्स मोठ्या पर्यटन संस्थांच्या सहकार्याने अनेक ए३२० विमाने भाड्याने देते. ही उड्डाणे [[इटली]], [[फ्रांस]], [[युनायटेड किंग्डम]], [[पोलंड]], [[इस्रायल]], [[रोमेनिया]], [[स्वीडन]], [[डेन्मार्क]], [[एस्टोनिया]], [[फिनलंड]], [[नॉर्वे]], [[स्लोव्हेनिया]], [[ऑस्ट्रिया]], [[जर्मनी]], [[हंगेरी]], [[युक्रेन]] आणि इतर देशांतील शहरातून ग्रीसमधील लोकप्रिय पर्यटन स्थळांना असतात.&lt;ref name=&quot;charters&quot;&gt;{{Cite web |title=चार्टर सेवा |url=http://en.aegeanair.com/travel-information/charter-services/ |access-date=२४ जून २०१५}}&lt;/ref&gt; गेली काही वर्षे एजियनने [[ग्रीस राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघ]] व इतर क्रीडा संघांसाठी देखील भाड्याने उड्डाणे केली आहेत..&lt;ref&gt;{{Cite web |date=२० जुलै २०२२ |title=युरोबास्केट २०२२: ग्रीस संघाची ने-आण करणारे विमान |url=https://greekcitytimes.com/2022/07/20/eurobasket-2022-the-plane/ |access-date=२२ जून २०२४}}&lt;/ref&gt;

एजियन एरलाइन्सची २०२१ ते २०२४ दरम्यान रोमेनियातील [[ॲनिमाविंग्स]] या चार्टर विमान कंपनीत ५१% भागीदारी होती.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=१३ ऑक्टोबर २०२१ |title=एजियन एरलाइन्स रोमानियन कंपनी ॲनिमाविंग्समध्ये बहुतांश भागधारक |url=https://boardingpass.ro/aegean-airlines-devine-actionar-majoritar-al-companiei-romanesti-animawings/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=१४ फेब्रुवारी २०२४ |title=इजीयन ने आपला वाटा मेमेंटो ग्रुपला हस्तांतरित केला |url=https://en.about.aegeanair.com/media-center/press-releases/2024/aegean-transfers-its-share-in-animawings-to-memento-group/ |website=AEGEAN Group}}&lt;/ref&gt;

== विमानताफा ==
=== सध्याचा ताफा ===
ऑगस्ट २०२५ च्या सुमारास एजियन एरलाइन्सकडे फक्त [[एरबस]] बनावटीची विमाने होती:&lt;ref&gt;{{cite magazine |title=ग्लोबल एअरलाईन गाईड २०२५ - एजियन एअरलाईन्स |magazine=एअरलाईनर वर्ल्ड |date=सप्टेंबर २०२५ |page=६०}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;margin:1em auto;&quot;
|+ '''एजियन एरलाइन्सचा ताफा'''
! rowspan=&quot;2&quot; | विमान
! rowspan=&quot;2&quot; | सेवेत
! rowspan=&quot;2&quot; | मागण्या
! colspan=&quot;3&quot; | प्रवासी क्षमता
! rowspan=&quot;2&quot; | नोंदी
! rowspan=&quot;2&quot; | संदर्भ
|-
! व्यवसाय वर्ग
! इकॉनॉमी वर्ग
! एकूण
|-
| [[एरबस ए३२०-२००]]
| २७
| —
| —
| १७४
| १७४
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एरबस ए३२० - एजियन बद्दल |url=https://en.about.aegeanair.com/company/fleet/airbus-a320/ |access-date=२०२१-१२-१० |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[एरबस ए३२० निओ]]
| २१
| —
| —
| १८०
| १८०
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एरबस ए३२० निओ - एजियन बद्दल |url=https://en.about.aegeanair.com/company/fleet/airbus%20a320neo/ |access-date=२०२१-१२-१० |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;blue109&quot;&gt;{{Cite news |date=जुलै २०२४ |title=अंक १०९ - ब्लू मॅगझीन |pages=३०२ |work=blue Magazine – Aegean Airlines |url=https://en.aegeanair.com/travel-info/travelling-with-aegean/on-board/blue-magazine/blue-109/ |access-date=१६ जुलै २०२५}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;A321XLR&quot;&gt;{{Cite web |title=एजियन एअरलाईन्स दोन नवीन एरबस ए३२१ निओ एक्सएलआर विमानांमध्ये गुंतवणूक करत आहे. मार्च २०२६ पासून नवी दिल्ली आणि मुंबईसाठी नवीन मार्ग सुरू होतील. |url=https://el.about.aegeanair.com/media-center/deltia-typoy/2025/aegean-invests-in-two-new-airbus-a321neo-xlr-aircraft-with-even-greater-range-and-comfort-new-direct-flights-to-new-delhi-and-mumbai-in-india-to-commence-as-of-march-2026/ |access-date=२०२५-०७-१६ |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[एरबस ए३२१-२००]]
| ४
| —
| —
| २०६
| २०६
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एरबस ए३२१ - एजियन बद्दल |url=https://en.about.aegeanair.com/company/fleet/airbus-a321/ |access-date=२०२१-१२-१० |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[एरबस ए३२१ निओ]]
| १५
| १८
| —
| २२०
| २२०
| २०२८ पर्यंत सगळ विमाने मिळतील.
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एरबस ए३२१ निओ - एजियन बद्दल |url=https://en.about.aegeanair.com/company/fleet/airbus%20a321neo/ |access-date=२०२१-१२-१० |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;A321XLR&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;blue109&quot;/&gt;
|-
| [[एरबस ए३२१ एलआर]]
| —
| ६
| १६
| १६२
| १७८
| २०२७ ते २०२८ दरम्यान वितरण होईल.
| &lt;ref name=&quot;A321XLR&quot;/&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एजियन: नवीन विमाने आणि भारतासाठीच्या योजनांबाबत माहिती |url=https://www.newmoney.gr/roh/palmos-oikonomias/epixeiriseis/aegean-o-e-vasilakis-gia-m-anatoli-nea-aeroskafi-ke-metathesi-kata-ena-chrono-ton-planon-gia-india/ |access-date=१३ मार्च २०२६ |website=newmoney.gr}}&lt;/ref&gt;
|-
! एकूण
! ६७
! २४
! colspan=&quot;5&quot; | 
|}

== चित्रदालन ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;125&quot; caption=&quot;इजीयन एअरलाईन्सची रंगसंगती&quot;&gt;
File:Airbus A320-232, Star Alliance (Aegean Airlines) AN1754880.jpg|[[स्टार अलायन्स]] रंगसंगतीमधील इजीयन एअरलाईन्सचे ए३२०-२०० विमान
File:Airbus A320-232, Aegean Airlines JP7625864.jpg|जुन्या रंगसंगतीमधील ए३२०-२०० विमान ज्यावर [[ग्रीक राष्ट्रीय पर्यटन संस्था|व्हिजिट ग्रीस]]चे बोधचिन्ह आहे
File:Aegean a320neo.jpg|एरबस ए३२० निओ विमानांच्या वितरणावेळी सादर केलेली इजीयनची नवीन रंगसंगती
File:Aegean old and new livery seen from airplane at LCA Larnaca Airport Cyprus.jpg|इजीयनची नवीन आणि जुनी रंगसंगती असलेली दोन विमाने शेजारी उभी असतानाचे दृश्य
&lt;/gallery&gt;

=== निवृत्त विमाने ===
* [[एरबस ए३१९|एरबस ए३१९-१००]]&lt;ref&gt;{{Cite web |title=एरबस ए३१९ - इजीयन बद्दल |url=https://el.about.aegeanair.com/etaireia/stolos/airbus-a319/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230318102757/https://el.about.aegeanair.com/etaireia/stolos/airbus-a319/ |archive-date=१८ मार्च २०२३ |access-date=९ एप्रिल २०२३ }}&lt;/ref&gt;
* [[एटीआर ७२|एटीआर ७२-२००]]
* [[एटीआर ७२|एटीआर ७२-५००]]&lt;ref name=&quot;OldFleet&quot;&gt;{{Cite web |title=इजीयन एअरलाईन्स - ताफा |url=http://en.aegeanair.com/Content.aspx?Page=39 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100106003113/http://en.aegeanair.com/Content.aspx?Page=39 |archive-date=६ जानेवारी २०१० |access-date=९ एप्रिल २०२३ |website=aegeanair.com}}&lt;/ref&gt; (स्विफ्ट एअर कडून ओल्या करारावर घेतलेले)&lt;ref&gt;{{Cite web |date=२९ ऑगस्ट २०१० |title=इजीयन एअरलाईन्स बातम्या |url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/7541-aegean-airlines-news-update |access-date=९ एप्रिल २०२३ |website=ch-aviation}}&lt;/ref&gt;
* [[बोईंग ७३७|बोईंग ७३७-३००]]&lt;ref name=&quot;OldFleet&quot;/&gt;
* [[बोईंग ७३७|बोईंग ७३७-४००]]&lt;ref name=&quot;OldFleet&quot;/&gt;
* [[ब्रिटीश एरोस्पेस १४६|ब्रिटीश एरोस्पेस एव्हरो आरजे१००]]&lt;ref name=&quot;OldFleet&quot;/&gt;
{{clear}}

== बाह्य दुवे ==
{{कॉमन्स|Aegean Airlines|{{लेखनाव}}}}
* {{अधिकृत संकेतस्थळ|http://aegeanair.com/}}

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:ग्रीसमधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:स्टार अलायन्स]]</text>
      <sha1>spv2qsoi2wcdgy0bayi9uek7pvjfcm8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678830</id>
      <parentid>2678829</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T15:08:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* गंतव्यस्थाने */</comment>
      <origin>2678830</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18464" sha1="jvq8lc6rs1im56in8sj06hwfsiusaox" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट विमान सेवा
| नाव              = एजियन एरलाइन्स
| चित्र             =
| चित्र_आकारमान     = 
| IATA           = A3
| ICAO           = AEE
| callsign       = AEGEAN
| स्थापना            = 
| सुरुवात            = २८ मे १९९९
| बंद               = 
| विमानतळ         = [[अथेन्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अथेन्स]]&lt;br /&gt;[[लार्नाका]]&lt;br /&gt;[[थेसालोनिकी]]
| मुख्य_शहरे         = [[चानिया]]&lt;br /&gt;[[ऱ्होड्स]]&lt;br /&gt;[[हेराक्लियोन]]&lt;br /&gt;[[कालामाता]]
| फ्रिकवंट_फ्लायर     = ''माइल्स+बोनस''
| एलायंस           = [[स्टार अलायन्स]]
| उपकंपन्या          = ऑलिंपिक एर
| विमान संख्या     =  ४७
| गंतव्यस्थाने       = १४५
| मुख्य कंपनी      =
| ब्रीदवाक्य         = ''Για κάθε μακριά που θες να φέρεις κοντά.''
| मुख्यालय         = [[अथेन्स]], [[ग्रीस]]
| मुख्य व्यक्ती     = 
| संकेतस्थळ        = http://aegeanair.com/
}}
[[चित्र:Airbus A320-232, Aegean Airlines AN1898142.jpg|250 px|[[फ्रांकफुर्ट विमानतळ]]ावर उतरणारे एजियन एरलाइन्सचे [[एरबस ए३२०]] विमान|इवलेसे]]
'''एजियन एरलाइन्स''' ([[ग्रीक भाषा|ग्रीक]]: Αεροπορία Αιγαίου Ανώνυμη Αεροπορική Εταιρεία) ही [[ग्रीस]] देशामधील एक प्रमुख [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे. [[अथेन्स]]जवळील [[अथेन्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]ावर मुख्यालय व प्रमुख तळ असलेली एजियन एरलाइन्स १९८७ साली स्थापन करण्यात आली. सध्या [[स्टार अलायन्स]] समूहाचा सदस्य असणाऱ्या एजियन एरलाइन्सद्वारे ७४ शहरांना प्रवासी विमानसेवा पुरवण्यात येते.

एजियन एरलाइन्सच्या ताफ्यात केवळ [[एरबस]] कंपनीने उत्पादित केलेली विमाने असून त्यामध्ये १ [[एरबस ए३१९|ए३१९]], ३८ [[एरबस ए३२०|ए३२०]] तर ८ [[एरबस ए३२१|ए३२१]] विमानांचा समावेश आहे.

== गंतव्यस्थाने ==
[[File:Aegean Airlines destinations.svg|thumb|350px]]
{{मुख्य लेख|एजियन एरलाइन्सच्या गंतव्यस्थानांची यादी}}

=== कोडशेर करार&lt;ref name=&quot;Codeshares&quot;&gt;{{Cite web |title=विमान सेवा भागीदार - इजीयन बद्दल |url=https://en.about.aegeanair.com/company/partners/airline-partners/ |access-date=२०२४-०९-२६ |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt; ===
{{div col|colwidth=17em}}
* [[एर कॅनडा]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=एर कॅनडा आणि एजियन एरलाइन्स कोडशेअर विस्तार|url=https://www.aeroroutes.com/eng/251013-aca3codeshare}}&lt;/ref&gt;
* [[एर सर्बिया]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=एजियन एरलाइन्स एर सर्बिया सोबत कोडशेअर वाढवणार|url=https://www.aeroroutes.com/eng/251013-a3jucodeshare}}&lt;/ref&gt;
* [[एअर बाल्टिक]]
* [[ॲनिमाविंग्स]]
* [[ऑस्ट्रियन एरलाइन्स]]
* [[ब्रुसेल्स एरलाइन्स]]
* [[बल्गेरिया एर]]
* [[सायप्रस एरवेझ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news.gtp.gr/2023/06/16/aegean-cyprus-airways-codeshare-partnership-to-improve-connectivity-for-passengers/ |title =इजीयन-सायप्रस एअरवेज: प्रवाशांच्या सुविधेसाठी भागीदारी |date = १६ जून २०२३}}&lt;/ref&gt;
* [[डिस्कव्हर एरलाइन्स]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/241113-a34ycodeshare|title=एजियन एरलाइन्स डिस्कव्हर एरलाइन्स सोबत सेवा सुरू करणार|date=१३ नोव्हेंबर २०२४}}&lt;/ref&gt;
* [[इजिप्तएर]]
* [[एमिरेट्स (विमान कंपनी)|एमिरेट्स]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=एमिरेट्स आणि इजीयन यांच्यात परस्पर फायद्यासाठी भागीदारी|url=https://en.about.aegeanair.com/media-center/press-releases/2025/emirates-and-aegean-enhance-partnership-to-offer-reciprocal-loyalty-benefits/}}&lt;/ref&gt;
* [[इथियोपियन एरलाइन्स]]
* [[युरोविंग्स]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=एजियन एरलाइन्स आणि युरोविंग्स कोडशेअर सुरू|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240314-a3ewcodeshare}}&lt;/ref&gt;
* [[गल्फ एर]]
* [[इंडिगो]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://greekcitytimes.com/2025/09/16/indigo-aegean-codeshare-partnership/ |title =इंडिगो आणि इजीयन यांच्यात कोडशेअर भागीदारी जाहीर |date = १५ सप्टेंबर २०२५}}&lt;/ref&gt;
* [[जुन्याओ एर]]
* [[कुवेत एअरवेज]]
* [[लॉट पोलिश एरलाइन्स]]
* [[लुफ्थान्सा]]
* [[सौदिया]]
* [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=स्कँडिनेव्हियन आणि इजीयन कोडशेअर विस्तार|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240417-ska3codeshare}}&lt;/ref&gt;
* [[सिंगापूर एरलाइन्स]]
* [[स्विस इंटरनॅशनल एर लाइन्स]]
* [[टॅप एर पोर्तुगाल]]
* [[टर्किश एरलाइन्स]]
* [[व्होलोटिया]]
{{div col end}}

=== इंटरलाइन करार&lt;ref name=&quot;Codeshares&quot;/&gt; ===
{{div col|colwidth=17em}}
* [[एर ट्रान्सॅट]]
* [[फ्लायदुबई]]&lt;ref name=&quot;flydubai&quot;&gt;{{cite web|title=इंटरलाईन सामान नियम|url=https://www.flydubai.com/en/flying-with-us/baggage/interline-partners-baggage-rules|website=Flydubai}}&lt;/ref&gt;
* [[इझीजेट]]
* [[नोर्स अटलांटिक एरवेझ]]
* [[व्ह्युएलिंग]]
{{div col end}}

याशिवाय एजियन एरलाइन्सचा [[त्रेनितालिया]]शी व्यावसायिक करार आहे.&lt;ref name=&quot;trenitalia&quot;&gt;{{Cite web |date=२२ जानेवारी २०१४ |title=ट्रेनितालिया आणि एजियन एरलाइन्स तिकीट सवलत करार |url=http://www.trenitalia.com/cms-file/allegati/fsnews/22_01_2013_CS_Trenitalia_Aegean_Airlines.pdf |access-date=२ जून २०१५}}&lt;/ref&gt;

=== चार्टर उड्डाणे ===
उन्हाळ्यात एजियन एरलाइन्स मोठ्या पर्यटन संस्थांच्या सहकार्याने अनेक ए३२० विमाने भाड्याने देते. ही उड्डाणे [[इटली]], [[फ्रांस]], [[युनायटेड किंग्डम]], [[पोलंड]], [[इस्रायल]], [[रोमेनिया]], [[स्वीडन]], [[डेन्मार्क]], [[एस्टोनिया]], [[फिनलंड]], [[नॉर्वे]], [[स्लोव्हेनिया]], [[ऑस्ट्रिया]], [[जर्मनी]], [[हंगेरी]], [[युक्रेन]] आणि इतर देशांतील शहरातून ग्रीसमधील लोकप्रिय पर्यटन स्थळांना असतात.&lt;ref name=&quot;charters&quot;&gt;{{Cite web |title=चार्टर सेवा |url=http://en.aegeanair.com/travel-information/charter-services/ |access-date=२४ जून २०१५}}&lt;/ref&gt; गेली काही वर्षे एजियनने [[ग्रीस राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघ]] व इतर क्रीडा संघांसाठी देखील भाड्याने उड्डाणे केली आहेत..&lt;ref&gt;{{Cite web |date=२० जुलै २०२२ |title=युरोबास्केट २०२२: ग्रीस संघाची ने-आण करणारे विमान |url=https://greekcitytimes.com/2022/07/20/eurobasket-2022-the-plane/ |access-date=२२ जून २०२४}}&lt;/ref&gt;

एजियन एरलाइन्सची २०२१ ते २०२४ दरम्यान रोमेनियातील [[ॲनिमाविंग्स]] या चार्टर विमान कंपनीत ५१% भागीदारी होती.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=१३ ऑक्टोबर २०२१ |title=एजियन एरलाइन्स रोमानियन कंपनी ॲनिमाविंग्समध्ये बहुतांश भागधारक |url=https://boardingpass.ro/aegean-airlines-devine-actionar-majoritar-al-companiei-romanesti-animawings/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=१४ फेब्रुवारी २०२४ |title=इजीयन ने आपला वाटा मेमेंटो ग्रुपला हस्तांतरित केला |url=https://en.about.aegeanair.com/media-center/press-releases/2024/aegean-transfers-its-share-in-animawings-to-memento-group/ |website=AEGEAN Group}}&lt;/ref&gt;

== विमानताफा ==
=== सध्याचा ताफा ===
ऑगस्ट २०२५ च्या सुमारास एजियन एरलाइन्सकडे फक्त [[एरबस]] बनावटीची विमाने होती:&lt;ref&gt;{{cite magazine |title=ग्लोबल एअरलाईन गाईड २०२५ - एजियन एअरलाईन्स |magazine=एअरलाईनर वर्ल्ड |date=सप्टेंबर २०२५ |page=६०}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;margin:1em auto;&quot;
|+ '''एजियन एरलाइन्सचा ताफा'''
! rowspan=&quot;2&quot; | विमान
! rowspan=&quot;2&quot; | सेवेत
! rowspan=&quot;2&quot; | मागण्या
! colspan=&quot;3&quot; | प्रवासी क्षमता
! rowspan=&quot;2&quot; | नोंदी
! rowspan=&quot;2&quot; | संदर्भ
|-
! व्यवसाय वर्ग
! इकॉनॉमी वर्ग
! एकूण
|-
| [[एरबस ए३२०-२००]]
| २७
| —
| —
| १७४
| १७४
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एरबस ए३२० - एजियन बद्दल |url=https://en.about.aegeanair.com/company/fleet/airbus-a320/ |access-date=२०२१-१२-१० |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[एरबस ए३२० निओ]]
| २१
| —
| —
| १८०
| १८०
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एरबस ए३२० निओ - एजियन बद्दल |url=https://en.about.aegeanair.com/company/fleet/airbus%20a320neo/ |access-date=२०२१-१२-१० |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;blue109&quot;&gt;{{Cite news |date=जुलै २०२४ |title=अंक १०९ - ब्लू मॅगझीन |pages=३०२ |work=blue Magazine – Aegean Airlines |url=https://en.aegeanair.com/travel-info/travelling-with-aegean/on-board/blue-magazine/blue-109/ |access-date=१६ जुलै २०२५}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;A321XLR&quot;&gt;{{Cite web |title=एजियन एअरलाईन्स दोन नवीन एरबस ए३२१ निओ एक्सएलआर विमानांमध्ये गुंतवणूक करत आहे. मार्च २०२६ पासून नवी दिल्ली आणि मुंबईसाठी नवीन मार्ग सुरू होतील. |url=https://el.about.aegeanair.com/media-center/deltia-typoy/2025/aegean-invests-in-two-new-airbus-a321neo-xlr-aircraft-with-even-greater-range-and-comfort-new-direct-flights-to-new-delhi-and-mumbai-in-india-to-commence-as-of-march-2026/ |access-date=२०२५-०७-१६ |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[एरबस ए३२१-२००]]
| ४
| —
| —
| २०६
| २०६
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एरबस ए३२१ - एजियन बद्दल |url=https://en.about.aegeanair.com/company/fleet/airbus-a321/ |access-date=२०२१-१२-१० |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[एरबस ए३२१ निओ]]
| १५
| १८
| —
| २२०
| २२०
| २०२८ पर्यंत सगळ विमाने मिळतील.
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एरबस ए३२१ निओ - एजियन बद्दल |url=https://en.about.aegeanair.com/company/fleet/airbus%20a321neo/ |access-date=२०२१-१२-१० |website=Aegean Airlines}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;A321XLR&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;blue109&quot;/&gt;
|-
| [[एरबस ए३२१ एलआर]]
| —
| ६
| १६
| १६२
| १७८
| २०२७ ते २०२८ दरम्यान वितरण होईल.
| &lt;ref name=&quot;A321XLR&quot;/&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |title=एजियन: नवीन विमाने आणि भारतासाठीच्या योजनांबाबत माहिती |url=https://www.newmoney.gr/roh/palmos-oikonomias/epixeiriseis/aegean-o-e-vasilakis-gia-m-anatoli-nea-aeroskafi-ke-metathesi-kata-ena-chrono-ton-planon-gia-india/ |access-date=१३ मार्च २०२६ |website=newmoney.gr}}&lt;/ref&gt;
|-
! एकूण
! ६७
! २४
! colspan=&quot;5&quot; | 
|}

== चित्रदालन ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;125&quot; caption=&quot;इजीयन एअरलाईन्सची रंगसंगती&quot;&gt;
File:Airbus A320-232, Star Alliance (Aegean Airlines) AN1754880.jpg|[[स्टार अलायन्स]] रंगसंगतीमधील इजीयन एअरलाईन्सचे ए३२०-२०० विमान
File:Airbus A320-232, Aegean Airlines JP7625864.jpg|जुन्या रंगसंगतीमधील ए३२०-२०० विमान ज्यावर [[ग्रीक राष्ट्रीय पर्यटन संस्था|व्हिजिट ग्रीस]]चे बोधचिन्ह आहे
File:Aegean a320neo.jpg|एरबस ए३२० निओ विमानांच्या वितरणावेळी सादर केलेली इजीयनची नवीन रंगसंगती
File:Aegean old and new livery seen from airplane at LCA Larnaca Airport Cyprus.jpg|इजीयनची नवीन आणि जुनी रंगसंगती असलेली दोन विमाने शेजारी उभी असतानाचे दृश्य
&lt;/gallery&gt;

=== निवृत्त विमाने ===
* [[एरबस ए३१९|एरबस ए३१९-१००]]&lt;ref&gt;{{Cite web |title=एरबस ए३१९ - इजीयन बद्दल |url=https://el.about.aegeanair.com/etaireia/stolos/airbus-a319/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230318102757/https://el.about.aegeanair.com/etaireia/stolos/airbus-a319/ |archive-date=१८ मार्च २०२३ |access-date=९ एप्रिल २०२३ }}&lt;/ref&gt;
* [[एटीआर ७२|एटीआर ७२-२००]]
* [[एटीआर ७२|एटीआर ७२-५००]]&lt;ref name=&quot;OldFleet&quot;&gt;{{Cite web |title=इजीयन एअरलाईन्स - ताफा |url=http://en.aegeanair.com/Content.aspx?Page=39 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100106003113/http://en.aegeanair.com/Content.aspx?Page=39 |archive-date=६ जानेवारी २०१० |access-date=९ एप्रिल २०२३ |website=aegeanair.com}}&lt;/ref&gt; (स्विफ्ट एअर कडून ओल्या करारावर घेतलेले)&lt;ref&gt;{{Cite web |date=२९ ऑगस्ट २०१० |title=इजीयन एअरलाईन्स बातम्या |url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/7541-aegean-airlines-news-update |access-date=९ एप्रिल २०२३ |website=ch-aviation}}&lt;/ref&gt;
* [[बोईंग ७३७|बोईंग ७३७-३००]]&lt;ref name=&quot;OldFleet&quot;/&gt;
* [[बोईंग ७३७|बोईंग ७३७-४००]]&lt;ref name=&quot;OldFleet&quot;/&gt;
* [[ब्रिटीश एरोस्पेस १४६|ब्रिटीश एरोस्पेस एव्हरो आरजे१००]]&lt;ref name=&quot;OldFleet&quot;/&gt;
{{clear}}

== बाह्य दुवे ==
{{कॉमन्स|Aegean Airlines|{{लेखनाव}}}}
* {{अधिकृत संकेतस्थळ|http://aegeanair.com/}}

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:ग्रीसमधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:स्टार अलायन्स]]</text>
      <sha1>jvq8lc6rs1im56in8sj06hwfsiusaox</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:Aditya tamhankar</title>
    <ns>3</ns>
    <id>218169</id>
    <revision>
      <id>2678885</id>
      <parentid>2650037</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:30:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>38883</id>
      </contributor>
      <comment>/* Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications */ नवीन विभाग</comment>
      <origin>2678885</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="76380" sha1="infp54hkzsxcrxha4p5so3b7rq9hpts" xml:space="preserve">{{स्वागत}}

== आपले सदस्यपान ==

:मुक्त ज्ञान निर्मितीसाठी आपले अभिनंदन व शुभेच्छा!&lt;br&gt;
विकिपीडियावर [[लाल दुवा]] म्हणजे रिकामे पान. तुमचे नाव लाल दुव्यात दिसते आहे? मग तर त्यावर क्लिक करून ते उघडा, आणि लिहा स्वत:विषयी आपल्या सदस्य पानावर! आपला परिचय उदा.कामाचे क्षेत्र,आवडीचे विषय,अभ्यासाचे विषय,छंद इ. तसेच कोणत्या विषयांवर लिहायला आवडेल, फोटो संग्रह टाकायला आवडेल हे अवश्य लिहा. इतर विकी प्रकल्प -विकिस्रोत,विक्शनरी,विकिबुक्स इ.- यामध्ये रुची आहे का ते नोंदवावे.&lt;br&gt;
खाजगी माहिती जसे की फोन क्र.,ईमेल देण्याचे टाळावे.&lt;br&gt;
--[[सदस्य:सुबोध कुलकर्णी|सुबोध कुलकर्णी]] ([[सदस्य चर्चा:सुबोध कुलकर्णी|चर्चा]]) १८:००, २ फेब्रुवारी २०१८ (IST)

== व्हॅलेंटाईन अभिवादन ==

{| style=&quot;background-color: #ff6947; border: 4px solid #DC143C;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 1px;&quot; | [[File:Wikilove2 new.png|211px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 2px 2px 0 2px; height: 1.5em;&quot; | '''व्हॅलेंटाईन अभिवादन!!!'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |
----
'''नमस्कार Aditya tamhankar, [[प्रेम]] हे अंत: भाषा आहे आणि रोख्यांची दोन आत्म्यांच्या जोडणारा आणि आणते की दोन अंत: करणात एकत्र भावना आहे. [[विकिपीडिया]] पातळी प्रेम घेऊन, एकमेकांना [[व्हॅलेन्टाईन्स डे]]च्या शुभेच्छा बनवू करून विकिप्रेम पसरु,पूर्वी तो कोण असेल ज्याच्या सोबत आपले मतभेद झाला असेल, एक चांगला मित्र, किंवा फक्त काही यादृच्छिक व्यक्ती.&lt;br /&gt; पूर्वसंध्येला आपण मनापासून व उबदार प्रेम पाठवत आहे &lt;br&gt;
संपादनास शुभेच्छा,&lt;br&gt;
[[सदस्य:Tiven2240|'''&lt;span style=&quot;background color: black; color: orange&quot;&gt;टाय&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color: blue&quot;&gt;वीन&lt;/span&gt;'''&lt;span style=&quot;color: green&quot;&gt;२२४०&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[सदस्य चर्चा:Tiven2240|&lt;span style=&quot;color: maroon&quot;&gt;माझ्याशी बोला&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; ०८:२८, १४ फेब्रुवारी २०१८ (IST)

&lt;center&gt;&lt;span style=&quot;color: white&quot;&gt; '''&lt;nowiki&gt;{{subst:व्हॅलेंटाईन अभिवादन}}   &lt;/nowiki&gt;'''&lt;/span&gt; असे ज्या सदस्यास संदेश द्यावयाचा आहे, त्या सदस्याच्या चर्चापानावर जोडून हा शुभेच्छा संदेश त्यांचेपर्यंत पोचवा.''&lt;/center&gt;{{clear}}&lt;/div&gt;
|}

== Share your experience and feedback as a Wikimedian in this global survey ==

&lt;div class=&quot;mw-parser-output&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Hello! The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey. We want to know how well we are supporting your work on and off wiki, and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. You have been randomly selected to take this survey as we would like to hear from your Wikimedia community. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes.
 
&lt;big&gt;'''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&amp;prj=as&amp;edc=5&amp;prjedc=as5 Take the survey now!]'''&lt;/big&gt;

You can find more information about this survey [[m:Special:MyLanguage/Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|on the project page]] and see how your feedback helps the Wikimedia Foundation support editors like you. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]] (in English). Please visit our [[m:Special:MyLanguage/Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions page]] to find more information about this survey. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email through the EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]] to remove you from the list.

Thank you!
&lt;/div&gt; &lt;span class=&quot;mw-content-ltr&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]&lt;/span&gt;, २३:४९, २९ मार्च २०१८ (IST)

&lt;/div&gt;
&lt;!-- सदस्य:WMF Surveys@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/as5&amp;oldid=17881330 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== बार्नस्टार ==

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle;&quot; | [[Image:Cricket-barnstar-small.png|100px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;&quot; | '''The Cricket Star'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;&quot; | आपल्या  क्रिकेटविषयक लेखांमधील उत्कृष्ट योगदानसाठी मी तुम्हाला हा बार्नस्टार देऊन तुम्हाला प्रेरणा देतो --[[सदस्य:Tiven2240|'''&lt;span style=&quot;background color: black; color: orange&quot;&gt;टाय&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color: blue&quot;&gt;वीन&lt;/span&gt;'''&lt;span style=&quot;color: green&quot;&gt;२२४०&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[सदस्य चर्चा:Tiven2240|&lt;span style=&quot;color: maroon&quot;&gt;माझ्याशी बोला&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; १५:५३, ४ एप्रिल २०१८ (IST)
|}

== Reminder: Share your feedback in this Wikimedia survey ==

&lt;div class=&quot;mw-parser-output&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Every response for this survey can help the Wikimedia Foundation improve your experience on the Wikimedia projects. So far, we have heard from just 29% of Wikimedia contributors. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes to be completed. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&amp;prj=as&amp;edc=5&amp;prjedc=as5  Take the survey now.]'''

If you have already taken the survey, we are sorry you've received this reminder. We have design the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone.
If you wish to opt-out of the next reminder or any other survey, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]].  You can also send any questions you have to this user email. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]] This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]].  Thanks!  
&lt;/div&gt; &lt;span class=&quot;mw-content-ltr&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]&lt;/span&gt;, ०६:४७, १३ एप्रिल २०१८ (IST)

&lt;/div&gt;
&lt;!-- सदस्य:WMF Surveys@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/as5&amp;oldid=17881330 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Your feedback matters: Final reminder to take the global Wikimedia survey ==

&lt;div class=&quot;mw-parser-output&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Hello! This is a final reminder that the Wikimedia Foundation survey will close on '''23 April, 2018 (07:00 UTC)'''.   The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&amp;prj=as&amp;edc=5&amp;prjedc=as5  Take the survey now.]'''

'''If you already took the survey - thank you! We will not bother you again.''' We have designed the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone. To opt-out of future surveys, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]].  You can also send any questions you have to this user email.  [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]]  This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]].
&lt;/div&gt; &lt;span class=&quot;mw-content-ltr&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]&lt;/span&gt;, ०५:५७, २० एप्रिल २०१८ (IST)

&lt;/div&gt;
&lt;!-- सदस्य:WMF Surveys@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/as5&amp;oldid=17881330 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== क्रिकेट विषयी लेख ==

आपण अनेक क्रिकेट खेळाडूची लेख लिहत आहे. विकिपीडियावर त्यांची माहिती असणे आवश्यक आहे त्याबद्दल आपण योगदान करत आहेत हे पाहून आनंद झाला आहे. काही गोष्टी आपण लक्षात घेतले पाहिजे असे मला वाटते.

* लेखाचे सुरूवात बोल्ड अक्षराने करा. उधारण [[विशेष:diff/1609259|हे पहा]]. अधिक वाचन [[विकिपीडिया:शैली मार्गदर्शक]].
* लेखाला विकिडाटा पासून लिंक करा. लिंक करण्यास आपण [web view (जर मोबाईल मधून संपादन करत असाल)] लेखाचे उजवे बाजूला add links दाबून इतर भाषेतील लेख मराठी भाषांसोबत जोडू शकतो. अधिक माहितीसाठी [[:d:Help:Sitelinks|विकिडाटा]] वर पहा.
* लेखाला वर्ग जोडा. आपण अधिक प्रमाणात क्रिकेट खेळाडूंचे लेख बनवत असतो. त्यात [[:वर्ग:क्रिकेट खेळाडू]] असा लेख जोडू शकता. हॉटकॅट वापरून ते लवकर होते. अधिक माहिती आपल्याला [[विकिपीडिया:हॉटकॅट]] वर भेटेल.
* लेखात महितीचौकोट टाकण्यास आपण {{tl|विकिडाटा माहितीचौकट}} टका. लेख विकिडतापासून लिंक झाल्यावर साचा आपोआप बनेल. 

पु.ले.शु. (पुढील लेखनास शुभेच्छा); आभार !!
--[[सदस्य:Tiven2240|'''&lt;span style=&quot;background color: black; color: orange&quot;&gt;टाय&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color: blue&quot;&gt;वीन&lt;/span&gt;'''&lt;span style=&quot;color: green&quot;&gt;२२४०&lt;/span&gt;]] '''[[विकिपीडिया:प्रचालक|(A)]]''' &lt;sup&gt;[[सदस्य चर्चा:Tiven2240|&lt;span style=&quot;color: maroon&quot;&gt;माझ्याशी बोला&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; १३:३४, १७ जुलै २०१८ (IST)

== आपल्या लेखांविषयी ==

{{साद|Aditya tamhankar}}
* आपण क्रिकेटविषयी [https://xtools.wmflabs.org/pages/mr.wikipedia.org/Aditya%20tamhankar/all अनेक लेख] सुरू केले आहेत. हे अनेक लेख सुरू करताना आपण ह्या लेखांना कधीच संदर्भ दिल्याचे दिसत नाही. तर आपण कृपया आपल्या लेखांना संदर्भ द्यावेत आणि जर विकिडाटा दुवे जोडलेत तर खूपच उत्तम राहिल जेणेकरुन आपल्याशिवायही इतर लोकांना त्या लेखांवर काम करणे किंवा सुधारणे त्याने सोपे जाते. 
* संदर्भहीन पाने स्वच्छतेमधे काढून टाकली जाण्याची शक्यता जास्त असते, निदान प्रत्येक विधानाला एक असे संदर्भ देणे आवश्यक आहे. 
* बहुतांश लेख आपण इंग्रजीवरून भाषांतरीत करून सुरू केले आहेत असा माझा अंदाज आहे, त्यामुळे त्याच संदर्भांना मराठीत देणे आणि शिवाय आवश्यक आणि उपलब्धतेनूसार मराठी संदर्भ जास्तीचे जोडणेही आवश्यक आहे. 
* विकिडाटा दूवे जोडण्यात किंवा संदर्भ देण्यात काहीही मदत लागली तर बिनधास्त साद द्या. [[सदस्य:sureshkhole|'''&lt;span style=&quot;background color: black; color:#B22222&quot;&gt;सुरेश खोले&lt;/span&gt;''']]&lt;sup&gt; [[सदस्य चर्चा:sureshkhole|&lt;span style=&quot;color: maroon&quot;&gt;&quot;संदर्भ द्या! अगदी भांडतानासुध्दा&quot;!!!&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; १३:१०, २९ ऑगस्ट २०१८ (IST)

== मुखपृष्ठ सदर लेख नामनिर्देशन ==

कृपया नवीन नामांकन करण्यास [[विकिपीडिया:मुखपृष्ठ सदर लेख नामनिर्देशन]] वापरा. --[[सदस्य:Tiven2240|'''&lt;span style=&quot;background color: black; color: orange&quot;&gt;टाय&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color: blue&quot;&gt;वीन&lt;/span&gt;'''&lt;span style=&quot;color: green&quot;&gt;२२४०&lt;/span&gt;]] '''[[विकिपीडिया:प्रचालक|(A)]]''' &lt;sup&gt;[[सदस्य चर्चा:Tiven2240|&lt;span style=&quot;color: maroon&quot;&gt;माझ्याशी बोला&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; १७:५१, २८ सप्टेंबर २०१८ (IST)
----
==विनंती==
कृपया आपण तयार करीत असलेल्या लेखांना विकिदुवे द्यावेत.- नरसीकर
 
{{साद|V.narsikar}}
* नमस्कार, मी विकीपिडियावर नवीनच असल्यामुळे मला विकीदुवे कसे द्यावेत याचे मार्गदर्शन मला आपणाकडून मिळाले तर चांगलेच होईल. कृपया मला मदत कराल अशी आशा. एकदा मला कळाले की मी विकीदुवे देत जाईन. धन्यवाद - आदित्य ताम्हनकर.

== सही मार्गदर्शन ==

{{सही करा}}
--[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) १६:३८, १६ ऑक्टोबर २०१८ (IST)

== विकिडाटा कलम ==
[[चित्र:Know how-Linking articles on same topic in different languages.ogv|thumb|विकिडाटा कलम कसे जोडायचे.]]
आदित्य कृपया माहिती द्यावे की आपण मोबाईल वरून संपादन करत आहेत की डेस्कटॉप दृष्यात. प्रस्तुत असलेले मार्गदर्शन डेस्कटॉप दृष्यात चांगले चालेल व यांनी आपल्याला नक्की फायदा होईल अशी अपेक्षा आहे. --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) १६:४१, १६ ऑक्टोबर २०१८ (IST)

== विकिपीडिया आशियाई महिना २०१८: सहभागी होण्यासाठी आमंत्रण ==

[[File:Sun Wiki.svg|250px|right]]

नमस्कार! गेल्या चार वर्षांपासून, मराठी विकिपीडियावर विकिपीडिया आशियाई महिना (WAM) असे कार्यक्रम आयोजित केला जाते. हा कार्यक्रम आंतरराष्ट्रीय स्तरावर यशस्वी असते, विविध विकिपीडिया प्रकल्पात शेकडो संपादकानीं आशियायी विषयांवर हजारो लेख तयार करतात.

मी तुम्हाला '''[[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०१७|विकिपीडिया आशियाई महिना २०१८]]''' साठी सहभागी होण्यासाठी निमंत्रित करू इच्छितो, जे पुन्हा एकदा नोव्हेंबर महिन्यापासून चालते.सदस्य आशियायी-संबंधित सामग्रीबद्दल नवीन लेख तयार करतील जे किमान ३,००० बाइट आणि ३०० शब्दांची लांबी असेल हे लक्ष्य आहे. किमान '''४''' (चार) लेख तयार करणारे संपादक विकिपीडिया आशियाई महिना पोस्टकार्ड प्राप्त करतील.

आपल्याला स्वारस्य असल्यास, कृपया [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०१८/सहभागी|येथे]] साइन अप करा. जर तुमच्याकडे काही प्रश्न असतील तर कृपया [[विकिपीडिया चर्चा:विकिपीडिया आशियाई महिना २०१८|चर्चापानास]] विचारा.

धन्यवाद!

[[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०१८|विकिपीडिया आशियाई महिनाच्या]] वतीने [[सदस्य:Tiven2240|टायवीन२२४०]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) (आयोजक)

--[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) १२:४८, १० नोव्हेंबर २०१८ (IST)

== विकिकोटसाठी प्रचालक पदाची निवडणूक ==

* [[q:Wikiquote:कौल#प्रचालक_आणि_तांत्रिक_प्रचालक_पदासाठी_विनंती_(Request_for_Admin_rights_and_interface-admins_on_mr.wikiquote.org)|येथे मी]] विकिकोट प्रचालक पदासाठी केली आहे, आपण आपले मत, सुचना, माहिती द्याल अशी आशा आहे.  त्याची मेटा विकीवरील [[metawiki:Steward_requests/Permissions#QueerEcofeminist@mrwikiqoute|लिंक ही]] आहे. [[सदस्य:QueerEcofeminist|'''&lt;span style=&quot;background color: black; color:#008000&quot;&gt;QueerEcofeminist&lt;/span&gt;''']]&lt;sup&gt; [[सदस्य चर्चा:QueerEcofeminist|&lt;span style=&quot;color: maroon&quot;&gt;&quot;संदर्भ द्या! अगदी भांडतानासुध्दा&quot;!!!&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; ११:५९, ११ डिसेंबर २०१८ (IST)

== Examination ==

Accept my best wishes for board exams. Write well. Thank you. All the best. --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) ०८:१३, १४ फेब्रुवारी २०१९ (IST)

== विकी लव्हज् वुमन २०१९ ==

[[File:Wiki Loves Women Logo (mr).png|right|frameless]]

प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:विकी लव्हज् वुमन २०१९|विकी लव्हज् वुमन भारत]]''' ही भारतातील विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. हा आंतरराष्ट्रीय विकी लव्हज् वुमन स्पर्धेचा एक भाग आहे. हे मुख्यत्वे महिला आणि महिला संबंधित विषयांवरील लेखांवर लक्ष केंद्रित करते. अनेक भारतीय समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे.

प्रकल्प पृष्ठ [[विकिपीडिया:विकी लव्हज् वुमन २०१९|येथे]] उपलब्ध आहे. आपण ही स्पर्धा जिंकल्यास आपण पोस्टकार्ड आणि रोमांचक भेटवस्तू आमच्याकडून जिंकू शकता. अधिक माहितीसाठी प्रकल्प पृष्ठ तपासा. [[विकिपीडिया:विकी लव्हज् वुमन २०१९/सहभागी|येथे]] आपली नोंदणी करा. आणि [https://tools.wmflabs.org/fountain/editathons/wlwi-2019-mr हा दुवा] वापरून आपला लेख सादर करा.

जर तुम्हाला कोणत्या मदतीची गरज असेल तर या स्थानिक आयोजक [[सदस्य:संदेश हिवाळे|संदेश हिवाळे]] यांना संपर्क करा.

धन्यवाद.

--[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १९:१७, १४ मार्च २०१९ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlw&amp;oldid=18933692 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Community Insights Survey ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

'''Share your experience in this survey'''

Hi {{PAGENAME}},

The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation.

Please take 15 to 25 minutes  to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(asiawps,act5) give your feedback through this survey]'''.  It is available in various languages.

This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).

Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.

Sincerely,
&lt;/div&gt; [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] २०:०३, ६ सप्टेंबर २०१९ (IST)
&lt;!-- सदस्य:RMaung (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(asia_wps,act5)&amp;oldid=19352606 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Reminder: Community Insights Survey ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

'''Share your experience in this survey'''

Hi {{PAGENAME}},

A couple of weeks ago, we invited you to take the Community Insights Survey. It is the Wikimedia Foundation’s annual survey of our global communities. We want to learn how well we support your work on wiki. We are 10% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! '''Your voice matters to us.'''

Please take 15 to 25 minutes  to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(asiawps,act5) give your feedback through this survey]'''.  It is available in various languages.

This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).

Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.

Sincerely,
&lt;/div&gt; [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] २०:३९, २० सप्टेंबर २०१९ (IST)
&lt;!-- सदस्य:RMaung (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(asia_wps,act5)&amp;oldid=19395159 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Reminder: Community Insights Survey ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

'''Share your experience in this survey'''

Hi {{PAGENAME}},

There are only a few weeks left to take the Community Insights Survey! We are 30% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal!
With this poll, the Wikimedia Foundation gathers feedback on how well we support your work on wiki. It only takes 15-25 minutes to complete, and it has a direct impact on the support we provide.

Please take 15 to 25 minutes  to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(asiawps,act5) give your feedback through this survey]'''.  It is available in various languages.

This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).

Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.

Sincerely,
&lt;/div&gt; [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] ००:३१, ४ ऑक्टोबर २०१९ (IST)
&lt;!-- सदस्य:RMaung (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(asia_wps,act5)&amp;oldid=19433228 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== {{tl|विकिडाटा माहितीचौकट}} ==

सदस्य:आदित्य, आपण काही नवीन लेख तयार केले आहे. आपल्या योगदानाबद्दल धन्यवाद. एकाद्या लेखात जर आपण {{tl|विकिडाटा माहितीचौकट}} जोडले की एक माहितीचौकट आपोआपच तयार होते. त्याने लेखाची गुणवत्ता वाढते. आशा आहे की आपण आपल्या दुसऱ्या नवीन लेखात याचे वापर करतील. धन्यवाद --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) ०८:०१, १६ मार्च २०२० (IST)

== Help us make Wikipedia better by participating in upcoming research activities  ==

Dear {{ping|user:Aditya tamhankar}},

Thank you for your important contributions to Wikipedia! 

Help us make Wikipedia better for you and your Wikipedia by participating in upcoming research activities. To learn more about this opportunity, [https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_2i2sbUVQ4RcH7Bb answer a few quick questions] and we’ll contact eligible participants to schedule a session time.

Thanks, and have a great day! [[सदस्य:BGerdemann (WMF)|BGerdemann (WMF)]] ([[सदस्य चर्चा:BGerdemann (WMF)|चर्चा]]) ००:१४, २७ जून २०२० (IST)


This survey will be conducted via a third-party service, which may subject it to additional terms. For more information about privacy and data-handling, see the [https://drive.google.com/file/d/1ck7A3qq9Lz3lEjHoq4PYO-JJ8c7G6VVW/view survey privacy statement].

== अवर्गीकृत वर्ग ==

नमस्कार, आपण क्रिकेट संबंधी अनेक वर्ग बनवले आहेत, परंतु त्यात वर्गांत वर्ग जोडले नाहीत. उदा. [[:वर्ग:इ.स. १९३० मधील क्रिकेट]] पहा, ज्यात मी [[:वर्ग:इ.स. १९३०]] जोडला आहे. याप्रमाणेच आपण इतर लेखांतही वर्ग जोडावे. मराठी विकिपीडियावर  अवर्गीकृत वर्गांची संख्या फार मोठी आहे. धन्यवाद.--[[User:Sandesh9822|'''&lt;span style=&quot;background color: black; color: orange&quot;&gt;संदेश&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color: blue&quot;&gt; हिवाळे&lt;/span&gt;'''&lt;span style=&quot;color: green&quot;&gt;&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[User talk:Sandesh9822|&lt;span style=&quot;color: maroon&quot;&gt;चर्चा&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; १२:१८, ३ सप्टेंबर २०२० (IST)

== विकिपीडिया आशियाई महिना २०२० ==

नमस्कार Aditya, &lt;br /&gt;
तुम्हाला विकिपीडिया आशियाई महिना २०२० स्पर्धेत भाग घ्यायला आवडत असेल तर कृपया खालील दुव्यावर नाव नोंदवा. &lt;br /&gt;
https://mr.wikipedia.org/wiki/विकिपीडिया:विकिपीडिया_आशियाई_महिना_२०२०   &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;

[[सदस्य:Vikrantkorde|विक्रांत कोरडे]] ([[सदस्य चर्चा:Vikrantkorde|चर्चा]]) ०१:४२, १२ नोव्हेंबर २०२० (IST)

== आंतरराष्ट्रीय XIच्या महिला एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडूंची नामसूची ==

नमस्कार! कृपया [[चर्चा:आंतरराष्ट्रीय XIच्या महिला एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडूंची नामसूची#लेखाचे नाव]] येथील चर्चेवरती आपले मत नोंदवावे. त्या लेखाच्या नावातला प्रस्तावित बदल जर आपल्याला ठीक वाटत असेल, तर लेखाचे स्थानांतरण करायला हरकत नाही. धन्यवाद --[[सदस्य:Sankalpdravid|संकल्प द्रविड (Sankalp Dravid)]] ([[सदस्य चर्चा:Sankalpdravid|चर्चा]] | [[विशेष:योगदान/Sankalpdravid|योगदान]]) १९:१२, १६ जानेवारी २०२१ (IST)

== Wikimedia Foundation Community Board seats: Call for feedback meeting ==

The Wikimedia Foundation Board of Trustees is organizing a [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Call for feedback: Community Board seats/Ranked voting system|call for feedback about community selection processes]] between February 1 and March 14. While the Wikimedia Foundation and the movement have grown about five times in the past ten years, the Board’s structure and processes have remained basically the same. As the Board is designed today, we have a problem of capacity, performance, and lack of representation of the movement’s diversity. Direct elections tend to favor candidates from the leading language communities, regardless of how relevant their skills and experience might be in serving as a Board member, or contributing to the ability of the Board to perform its specific responsibilities. It is also a fact that the current processes have favored volunteers from North America and Western Europe. As a matter of fact, there had only been one member who served on the Board, from South Asia, in more than fifteen years of history.

In the upcoming months, we need to renew three community seats and appoint three more community members in the new seats. This call for feedback is to see what processes can we all collaboratively design to promote and choose candidates that represent our movement and are prepared with the experience, skills, and insight to perform as trustees? In this regard, it would be good to have a community discussion to discuss the proposed ideas and share our thoughts, give feedback and contribute to the process. To discuss this, you are invited to a community meeting that is being organized on March 12 from 8 pm to 10 pm, and the meeting link to join is https://meet.google.com/umc-attq-kdt. You can add this meeting to your Google Calendar by [https://calendar.google.com/event?action=TEMPLATE&amp;tmeid=MDNqcjRwaWxtZThnMXBodjJkYzZvam9sdXQga2N2ZWxhZ2EtY3RyQHdpa2ltZWRpYS5vcmc&amp;tmsrc=kcvelaga-ctr%40wikimedia.org clicking here]. Please ping me if you have any questions. Thank you. --[[User:KCVelaga (WMF)]], १६:००, ८ मार्च २०२१ (IST)
&lt;!-- सदस्य:KCVelaga (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&amp;oldid=21198421 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== [Wikimedia Foundation elections 2021] Candidates meet with South Asia + ESEAP communities ==

Hello,

As you may already know, the [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021|2021 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections]] are from 4 August 2021 to 17 August 2021. Members of the Wikimedia community have the opportunity to elect four candidates to a three-year term. After a three-week-long Call for Candidates, there are [[:m:Template:WMF elections candidate/2021/candidates gallery|20 candidates for the 2021 election]]. 

An &lt;u&gt;event for community members to know and interact with the candidates&lt;/u&gt; is being organized. During the event, the candidates will briefly introduce themselves and then answer questions from community members. The event details are as follows:
*Date: 31 July 2021 (Saturday)
*Timings: [https://zonestamp.toolforge.org/1627727412 check in your local time]
:*Bangladesh: 4:30 pm to 7:00 pm
:*India &amp; Sri Lanka: 4:00 pm to 6:30 pm
:*Nepal: 4:15 pm to 6:45 pm
:*Pakistan &amp; Maldives: 3:30 pm to 6:00 pm
* Live interpretation is being provided in Hindi.
*'''Please register using [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSflJge3dFia9ejDG57OOwAHDq9yqnTdVD0HWEsRBhS4PrLGIg/viewform?usp=sf_link this form]

For more details, please visit the event page at [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP|Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP]].

Hope that you are able to join us, [[:m:User:KCVelaga (WMF)|KCVelaga (WMF)]], १२:०४, २३ जुलै २०२१ (IST)
&lt;!-- सदस्य:KCVelaga (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&amp;oldid=21774789 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== विकिमीडिया फाउंडेशन 2021 बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजच्या निवडणुकीत आठवणीने मतदान करा ==

नमस्कार {{PAGENAME}},

आपण विकिमीडिया फाउंडेशन 2021 बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजच्या निवडणुकीत मतदान करण्यास पात्र असल्याने आपल्याला हा मेल मिळाला आहे. निवडणूक 18 ऑगस्ट, 2021 रोजी सुरू झाली आणि 31 ऑगस्ट, 2021 रोजी संपेल. विकिमीडिया फाउंडेशन मराठी विकिपीडियासारख्या प्रकल्पांचे संचालन करते आणि त्याचे नेतृत्व बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजद्वारे केले जाते. हा बोर्ड ही विकिमीडिया फाउंडेशनची निर्णय घेणारी संस्था आहे.  [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Overview|बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजबद्दल अधिक जाणून घ्या]].

या वर्षी सामूहिक मतदानाद्वारे चार पदांसाठी निवडणूक होणार आहे. या पदांसाठी जगभरातून एकोणीस उमेदवार निवडणूक लढवत आहेत. [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021/Candidates#Candidate_Table|2021च्या बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजविषयी अधिक जाणून घ्या]]

समूहांच्या सुमारे 70,000 सदस्यांना मतदान करण्यास निमंत्रित करण्यात आले आहे. त्यात आपणही आहात! मतदान फक्त 31 ऑगस्ट रोजी  23:59 UTC (जागतिक प्रमाणवेळ) पर्यंतच सुरू राहील.

* [[:mr:विशेष:सुरक्षीतकौल/vote/Wikimedia_Foundation_Board_Elections_2021|'''मराठी विकिपीडियाच्या सेक्युअरपोलवर जाऊन मतदान करा''']].

आपण याआधीच मतदान केले असल्यास, मतदान केल्याबद्दल आभार. कृपया हा मेल दुर्लक्षित करा. लोक त्यांची कितीही खाती असली, तरी फक्त एकदाच मतदान करू शकतात.

[[:m:Wikimedia Foundation elections/2021|या निवडणुकीविषयी अधिक माहिती वाचा]]. धन्यवाद, [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १८:०३, २५ ऑगस्ट २०२१ (IST)
&lt;!-- सदस्य:KCVelaga (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&amp;oldid=21933963 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== विकी लव्हज् वुमन २०२१ ==

[[File:Wiki Loves Women South Asia-mr.png|right|frameless]]

प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:विकी लव्ह्‌ज वुमन दक्षिण आशिया २०२१|विकी लव्हज् वुमन दक्षिण आशिया]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. हा आंतरराष्ट्रीय विकी लव्हज् वुमन स्पर्धेचा एक भाग आहे. हे मुख्यत्वे महिला आणि महिला संबंधित विषयांवरील लेखांवर लक्ष केंद्रित करते. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे. आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे.

प्रकल्प पृष्ठ [[विकिपीडिया:विकी लव्ह्‌ज वुमन दक्षिण आशिया २०२१|येथे]] उपलब्ध आहे. आपण ही स्पर्धा जिंकल्यास आपण '''पोस्टकार्ड, बार्नस्टार, तसेच $१२ USD ते $२५० USD पर्यंतचे बक्षीस''' आमच्याकडून जिंकू शकता. अधिक माहितीसाठी प्रकल्प पृष्ठ तपासा. [[विकिपीडिया:विकी लव्ह्‌ज वुमन दक्षिण आशिया २०२१/ नोंदणी|येथे]] आपली नोंदणी करा. आणि [https://fountain.toolforge.org/editathons/wlwsa2021-mr हा दुवा] वापरून आपला लेख सादर करा.

जर तुम्हाला कोणत्या मदतीची आवश्यकता असेल तर स्थानिक आयोजक [[सदस्य:Sandesh9822|संदेश हिवाळे]] किंवा [[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] यांना संपर्क करावा.

धन्यवाद.
--[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) ११:००, १६ सप्टेंबर २०२१ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlw&amp;oldid=22025036 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२ ==

प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2022|विकी लव्हस फॉल्कलोर]] ची थीम लिंगभेद कमी करणे आणि लोकांवर लक्ष केंद्रित करणे यावर आधारित आहे. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे.योगदानाचा मुख्य हेतू लिंग अंतर कमी करण्यात थेट प्रभाव पाडेल.

ही स्पर्धा आज २ फेब्रुवारी २०२२ रोजी सुरू झाली असून ३१ मार्च २०२२ रोजी समाप्त होईल. स्पर्धेतील विजेत्याला तयार केलेल्या पृष्ठांच्या संख्येच्या आधारे घोषित केले जाईल, पहिल्या विजेत्याला ३०० USD, द्वितीय विजेत्याला आणि तीसऱ्या विजेत्याला अनुक्रमे २०० USD आणि १०० USD दिले जातील. सहभाग किंवा योगदान करताना येणाऱ्या कोणत्याही समस्यांबाबत कोणत्याही मदतीसाठी, ज्युरी सदस्यांच्या [[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] किंवा [[सदस्य:Sandesh9822|Sandesh9822]] यांच्या चर्चा पानावर संदेश लिहा.

कृपया या पृष्ठावरील [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२#नियम|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२]] सर्व सूचना आणि नियम वाचा. या पेजवरून [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२/नोंदणी|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२/नोंदणी]] या स्पर्धेत सहभागी व्हा. आपण योगदानामध्ये सहभागी झाल्यास आपल्या मुख्य पृष्ठावर हा [[साचा:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२|साचा]] वापरा. येथून [https://fountain.toolforge.org/editathons/fnf2022 हा दुवा] तुम्ही तयार केलेला लेख सादर करावा. 

--[[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] ([[सदस्य चर्चा:Rockpeterson|चर्चा]]) ११:०१, ३ फेब्रुवारी २०२२ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlw&amp;oldid=22748073 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== इ-मेल संपर्क ==

नमस्कार,

तुमच्याशी इ-मेल वर संपर्क साधता येईल का?

धन्यवाद.

[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०७:२४, १६ मे २०२२ (IST)


:{{साद|अभय नातू}} हो नक्कीच. इमेल आयडी : adityatamhankar30@gmail.com

== विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२ ==

[[चित्र:Wikipedia Asian Month 2022 Banner mr.svg|right|400px|frameless]]
प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२|विकिपीडिया आशियाई महिना ]]''' हे विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेले एक वार्षिक अभियान आहे. हे अभियान मुख्यत्वे आशिया खंडातील देश आणि तेथील संस्कृती संबंधित विषयांवरील लेखांवर लक्ष केंद्रित करते. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतलेला आहे. आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले अमूल्य योगदान द्यावे.

प्रकल्प पृष्ठ [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२|येथे]] उपलब्ध आहे. आपण ही स्पर्धा जिंकल्यास आपण '''विकिपीडिया आशियाई दूत घोषित होऊ शकता तसेच डिजीटल बार्नस्टार''' देखील प्राप्त करू शकता. अधिक माहितीसाठी प्रकल्प पृष्ठ तपासा. [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२/सहभागी|येथे]] आपली नोंदणी करा आणि [https://fountain.toolforge.org/editathons/wam-mr-2022 हा दुवा] वापरून आपला लेख सादर करा.

जर तुम्हाला कोणत्या मदतीची आवश्यकता असेल तर स्थानिक आयोजक [[सदस्य:Sandesh9822|संदेश हिवाळे]], [[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] किंवा [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे ]] यांना संपर्क करावा.

धन्यवाद.

'''आयोजक विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२'''
:&lt;small&gt;हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.&lt;/small&gt;
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@mrwiki ने https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:Tiven2240/test&amp;oldid=2192714 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open ==

Dear Wikimedian, 

We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. 

We also have exciting updates about the Program and Scholarships. 

The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. 

For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]].

‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. 

Regards 

[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १६:५५, १६ नोव्हेंबर २०२२ (IST) 

(on behalf of the WCI Organizing Committee)
&lt;!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&amp;oldid=24082246 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== WikiConference India 2023: Help us organize! ==

Dear Wikimedian,

You may already know that the third iteration of [[:m:WikiConference_India_2023|WikiConference India]] is happening in March 2023. We have recently opened [[:m:WikiConference_India_2023/Scholarships|scholarship applications]] and [[:m:WikiConference_India_2023/Program_Submissions|session submissions for the program]]. As it is a huge conference, we will definitely need help with organizing. As you have been significantly involved in contributing to Wikimedia projects related to Indic languages, we wanted to reach out to you and see if you are interested in helping us. We have different teams that might interest you, such as communications, scholarships, programs, event management etc. 

If you are interested, please fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdN7EpOETVPQJ6IG6OX_fTUwilh7MKKVX75DZs6Oj6SgbP9yA/viewform?usp=sf_link this form]. Let us know if you have any questions on the [[:m:Talk: WikiConference_India_2023|event talk page]]. Thank you [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २०:५१, १८ नोव्हेंबर २०२२ (IST)

(on behalf of the WCI Organizing Committee)
&lt;!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&amp;oldid=24094749 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline ==

Dear Wikimedian,

Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]].

COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. 

Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call 

* '''WCI 2023 Open Community Call'''
* '''Date''': 3rd December 2022
* '''Time''': 1800-1900 (IST)
* '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx

Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २१:५१, २ डिसेंबर २०२२ (IST)

On Behalf of,
WCI 2023 Core organizing team.
&lt;!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&amp;oldid=24083503 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== WikiConference India 2023:WCI2023 Open Community call on 18 December 2022 ==

Dear Wikimedian,

As you may know, we are hosting regular calls with the communities for [[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]. This message is for the second Open Community Call which is scheduled on the 18th of December, 2022 (Today) from 7:00 to 8:00 pm to answer any questions, concerns, or clarifications, take inputs from the communities, and give a few updates related to the conference from our end. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call.

* [WCI 2023] Open Community Call
* Date: 18 December 2022
* Time: 1900-2000  [7 pm to 8 pm] (IST)
* Google Link: https://meet.google.com/wpm-ofpx-vei

Furthermore, we are pleased to share the telegram group created for the community members who are interested to be a part of WikiConference India 2023 and share any thoughts, inputs, suggestions, or questions. Link to join the telegram group: https://t.me/+X9RLByiOxpAyNDZl. Alternatively, you can also leave us a message on the [[:m:Talk:WikiConference India 2023|Conference talk page]]. Regards [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १३:४१, १८ डिसेंबर २०२२ (IST)

&lt;small&gt;
On Behalf of,
WCI 2023 Organizing team
&lt;/small&gt;
&lt;!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&amp;oldid=24099166 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३ ==

प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2023|विकी लव्हस फॉल्कलोर]] ची थीम लिंगभेद कमी करणे आणि लोकांवर लक्ष केंद्रित करणे यावर आधारित आहे. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे.योगदानाचा मुख्य हेतू लिंग अंतर कमी करण्यात थेट प्रभाव पाडेल.

ही स्पर्धा १ फेब्रुवारी २०२३ रोजी सुरू झाली असून ३१ मार्च २०२३ रोजी समाप्त होईल. स्पर्धेतील विजेत्याला तयार केलेल्या पृष्ठांच्या संख्येच्या आधारे घोषित केले जाईल, पहिल्या विजेत्याला ३०० USD, द्वितीय विजेत्याला आणि तीसऱ्या विजेत्याला अनुक्रमे २०० USD आणि १०० USD दिले जातील. सहभाग किंवा योगदान करताना येणाऱ्या कोणत्याही समस्यांबाबत कोणत्याही मदतीसाठी, ज्युरी सदस्यांच्या [[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]] किंवा [[सदस्य:Sandesh9822|Sandesh9822]] यांच्या चर्चा पानावर संदेश लिहा.

कृपया या पृष्ठावरील [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३#नियम|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३]] सर्व सूचना आणि नियम वाचा. या पेजवरून [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३/नोंदणी|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३/नोंदणी]] या स्पर्धेत सहभागी व्हा. आपण योगदानामध्ये सहभागी झाल्यास आपल्या मुख्य पृष्ठावर हा [[साचा:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३|साचा]] वापरा. येथून [https://fountain.toolforge.org/editathons/fnf2023-mr हा दुवा] तुम्ही तयार केलेला लेख सादर करावा.
:&lt;small&gt;हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.&lt;/small&gt;
&lt;!-- सदस्य:संतोष गोरे@mrwiki ने https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%8B%E0%A4%B7_%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B0%E0%A5%87/test&amp;oldid=2236216 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३ ==

[[चित्र:Wikipedia Asian Month Logo Mr.svg|right|400px|frameless]]
प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३|विकिपीडिया आशियाई महिना ]]''' हे विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेले एक वार्षिक अभियान आहे. हे अभियान मुख्यत्वे आशिया खंडातील देश आणि तेथील संस्कृती संबंधित विषयांवरील लेखांवर लक्ष केंद्रित करते. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतलेला आहे. आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले अमूल्य योगदान द्यावे.

प्रकल्प पृष्ठ [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३|येथे]] उपलब्ध आहे. आपण ही स्पर्धा जिंकल्यास आपण '''विकिपीडिया आशियाई दूत घोषित होऊन तुम्हाला सही केलेले प्रमाणपत्र मिळेल व एक अधिक पोस्टकार्ड मिळेल''' तसेच '''डिजीटल बार्नस्टार''' देखील प्राप्त करू शकता. अधिक माहितीसाठी प्रकल्प पृष्ठ तपासा. [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३/सहभागी|येथे]] आपली नोंदणी करा आणि [https://fountain.toolforge.org/editathons/wam-mr-2023 हा दुवा] वापरून आपला लेख सादर करा.

जर तुम्हाला कोणत्या मदतीची आवश्यकता असेल तर स्थानिक आयोजक [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे ]], [[सदस्य:Sandesh9822|संदेश हिवाळे]] किंवा [[सदस्य:Tiven2240|टायविन]]  यांना संपर्क करावा.

धन्यवाद.

:'''आयोजक विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३'''
:&lt;small&gt;हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.&lt;/small&gt;
&lt;!-- सदस्य:संतोष गोरे@mrwiki ने https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%8B%E0%A4%B7_%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B0%E0%A5%87/test&amp;oldid=2341857 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- सदस्य:Biplab Anand@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28078122 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६ ==

[[File:FNF 2026 Mr logo.png|right|400px|frameless]]
प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|विकी लव्हस फॉल्कलोर]]ची थीम लिंगभेद कमी करणे आणि लोकांवर लक्ष केंद्रित करणे यावर आधारित आहे. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे. योगदानाचा मुख्य हेतू लिंग अंतर कमी करण्यात थेट प्रभाव पाडेल.

ही स्पर्धा १ फेब्रुवारी २०२६ रोजी सुरू होऊन ३१ मार्च २०२६ रोजी समाप्त होईल. स्पर्धेतील विजेत्याला तयार केलेल्या पृष्ठांच्या संख्येच्या आधारे घोषित केले जाईल.

पहिले स्थानिक बक्षीस - २५ अमेरिकन डॉलर्स, दुसरे स्थानिक बक्षीस - २० अमेरिकन डॉलर्स, तर सर्वोत्कृष्ट निर्णायक लेखासाठी - १५ अमेरिकन डॉलर्स दिले जातील. सहभाग किंवा योगदान करताना येणाऱ्या कोणत्याही समस्यांबाबत अथवा कोणत्याही मदतीसाठी ज्युरी सदस्यांच्या ([[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] किंवा [[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]]) चर्चा पानावर संदेश लिहा.

कृपया [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६]] या पृष्ठावरील सर्व सूचना आणि नियम वाचा. तसेच [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६/नोंदणी|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६/नोंदणी]] या पानावर आपली नाव नोंदणी करून स्पर्धेत सहभागी व्हावे. तसेच [https://tools.wikilovesfolklore.org/campwiz/campaign/224/submission/new हा दुवा] वापरून तुम्ही तयार केलेला लेख सादर करावा.

:धन्यवाद.
:[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] आणि [[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]]
:आयोजक
:'''स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६'''
--[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २०:४१, ५ फेब्रुवारी २०२६ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2026&amp;oldid=30030409 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner.

[[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026.

* You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]]

* '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST'''

With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply.

For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page.

Warm regards,
&lt;br&gt;
on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team

''This message was sent with [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) on ००:००, १२ एप्रिल २०२६ (IST)''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- सदस्य:Gnoeee@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&amp;oldid=30389801 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;</text>
      <sha1>infp54hkzsxcrxha4p5so3b7rq9hpts</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मुंबई मेट्रो स्थानकांची यादी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>224884</id>
    <revision>
      <id>2678810</id>
      <parentid>2648311</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T13:21:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22209-16</username>
        <id>182048</id>
      </contributor>
      <origin>2678810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="143283" sha1="1pwrofd2w26itf70j605i8auqojqocv" xml:space="preserve">ही [[मुंबई मेट्रो]]च्या सर्व स्थानकांची यादी आहे, जी भारताच्या मुंबई महानगर प्रदेशातील मुंबईला सेवा देणारी एक जलद वाहतूक व्यवस्था आहे. मुंबई मेट्रो ही भारतात बांधली जाणारी पाचवी वाहतूक व्यवस्था आहे. मुंबई मेट्रोची पहिली मार्गिका ८ जून २०१४ रोजी [[निळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|निळी मार्गिका १]] सह उघडण्यात आली. ऑक्टोबर २०२५ पर्यंत सध्या एकूण ६८ स्थानके कार्यरत आहेत. 

मुंबई मेट्रो नेटवर्कचा विस्तार सुमारे २०० किमी (१२० मैल) असणार आहे. या विस्तारामुळे मुंबई मुंबई महानगर प्रदेशातील त्याच्या उपग्रह शहरांशी जोडली जाईल. मुंबई मेट्रोची प्रत्येक मार्गिका एका विशिष्ट रंगाने ओळखली जाते. ही सिस्टीम स्टँडर्ड गेज ट्रेनच्या रोलिंग स्टॉकचा वापर करते आणि त्यात उन्नत, भूमिगत आणि जमिनीवर मार्गिकांचे संयोजन आहे.

== मेट्रो स्थानके ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: left;&quot; style=font-size:95%; width=&quot;30%&quot;
|-
|style=&quot;background-color:#AFEEEE&quot;|†
|टर्मिनल स्थानक
|-
|style=&quot;background-color:#FFFF99&quot;|*
|स्थानांतरण स्थानक
|-
|style=&quot;background-color:#FFB6C1&quot;|†*
|टर्मिनल आणि इतर मार्गिकांवर स्थानांतरण स्थानक
|-
|style=&quot;background-color:#F5DEB3&quot;|††
|[[मुंबई उपनगरी रेल्वे]] आणि [[मुंबई मोनोरेल]]ला स्थानांतरण स्थानक
|-
|style=&quot;background-color:#96CDCD&quot;|**
|इतर मार्गांवर आणि [[मुंबई उपनगरी रेल्वे]] आणि [[मुंबई मोनोरेल]] स्थानांतरण स्थानक 
|-
|style=&quot;background-color:#F0E68C&quot;|#*
|[[मुंबई उपनगरी रेल्वे]], [[मुंबई मोनोरेल]] आणि [[भारतीय रेल्वे]]ला टर्मिनल आणि स्थानांतरण स्थानक
|-
|style=&quot;background-color:#DDFFDD&quot;|†¤
|टर्मिनल, इतर मार्गांवर आणि [[मुंबई उपनगरी रेल्वे]], [[मुंबई मोनोरेल]] आणि [[भारतीय रेल्वे]]ला स्थानांतरण स्थानक
|}

===कार्यरत===
{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: left;&quot; style=font-size:95%; width=&quot;100%&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;5%&quot;|क्रमांक
! colspan=&quot;2&quot; width=&quot;29%&quot;|मेट्रो स्थानक
! rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;19%&quot;|मार्गिका
! rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;8%&quot;|स्थान
! rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;12%&quot;|सुरुवात
! rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;24%&quot;|नोंदी
! rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;5%&quot;|संदर्भ
|-
![[इंग्लिश भाषा|इंग्लिश]]
![[मराठी भाषा|मराठी]]
|-
!१
|align=&quot;center&quot;|Aarey
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|आरे}}
|align=&quot;center&quot;|[[लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|लाल मार्गिका ७]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|२ एप्रिल २०२२ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/india/report-metro-7-pillar-core-tilts-at-goregaon-2554413|title=Metro 7 pillar core tilts at Aarey Road Junction|work=DNA India|date=22 October 2017|access-date=25 October 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
!२
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#FFB6C1&quot;†*|Aarey JVLR†*
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|आरे जे.व्ही.एल.आर.}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]]
|align=&quot;center&quot;|जमिनीवर
|align=&quot;center&quot;|५ ऑक्टोबर २०२४ पासून
|align=&quot;center&quot;|सीप्झ गाव मेट्रो स्थानक [[गुलाबी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका ६]] येथे अदलाबदल
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/infrastructure/mumbai-metro-car-shed-shifting-from-aarey-colony-to-cost-rs-200-crore/2106083/|title=Mumbai Metro car shed shifting from Aarey colony to cost Rs 200 Crore|work=The Financial Express|date=15 October 2020|access-date=20 October 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/up-front/story/20201026-mumbai-metro-aarey-s-gain-is-metro-s-loss-1731968-2020-10-16|title=Mumbai Metro: Aarey's Gain Is Metro's Loss|work=India Today|date=16 October 2020|access-date=17 October 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/mumbai/aarey-station-to-serve-two-metro-routes-mmrc/|title=Aarey station to serve two Metro routes: MMRC|work=द इंडियन एक्सप्रेस|date=21 March 2018|access-date=22 March 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
!३
|align=&quot;center&quot;|Acharya Atre Chowk
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|आचार्य अत्रे चौक}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|९ मे २०२५ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://english.lokmat.com/maharashtra/blue-star-wins-rs-149-crore-project-from-mumbai-metro/|title=Blue Star Wins Rs149 crore project from Mumbai Metro|work=Lokmat Times|date=27 August 2020|access-date=30 August 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!४
|align=&quot;center&quot;|Airport Road
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|विमानतळ रस्ता}}
|align=&quot;center&quot;|[[निळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|निळी मार्गिका १]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|८ जून २०१४ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.mid-day.com/articles/mumbai-metro-hits-tracks-and-handful-of-speed-bumps/15363181|title=Mumbai Metro hits tracks and Handful of Speed Bumps|work=Mid-Day|date=22 June 2014|access-date=19 October 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!५
|align=&quot;center&quot;|Akurli
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|आकुर्ली}}
|align=&quot;center&quot;|[[लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|लाल मार्गिका ७]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|२ एप्रिल २०२२ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.freepressjournal.in/mumbai/first-escalator-in-kandivali-e-bandongri-metro-7-station-installed|title=First Escalator in Kandivali East Bandongri Metro 7 station|work=Free Press Journal|date=13 August 2019|access-date=15 August 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/story/pm-modi-lays-foundation-stone-for-three-metro-lines-in-mumbai-1596650-2019-09-07|title=PM Modi lays foundation stone for three metro lines in Mumbai|work=India Today|date=7 September 2019|access-date=8 September 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!६
|align=&quot;center&quot;|Anand Nagar (Mumbai)
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|आनंद नगर (मुंबई)}}
|align=&quot;center&quot;|[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २अ]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|२ एप्रिल २०२२ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/mumbai/report-metro-2a-gets-rod-to-run-over-western-railway-tracks-at-dahisar-2579637|title=Metro 2A gets rod to run over western railway tracks at dahisar|work=DNA India|date=30 January 2018|access-date=1 February 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
!७
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#FFFF99&quot;|Andheri (West)*
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|अंधेरी (पश्चिम)}}
|align=&quot;center&quot;|[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २अ]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|१९ जानेवारी २०२३ पासून
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|डी.एन. नगर}} [[निळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|निळी मार्गिका १]] येथे अदलाबदल
|
|-
!८
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#F5DEB3&quot;|Andheri††
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|अंधेरी}}
|align=&quot;center&quot;|[[निळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|निळी मार्गिका १]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|८ जून २०१४ पासून
|align=&quot;center&quot;|[[अंधेरी रेल्वे स्थानक]] येथे अदलाबदल
|&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.freepressjournal.in/cmcm/mumbai-andheri-metro-station-renamed|title=Andheri Metro Station renamed|work=Free Press Journal|date=21 February 2017|access-date=22 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
!९
|align=&quot;center&quot;|Asalpha
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|असल्फा}}
|align=&quot;center&quot;|[[निळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|निळी मार्गिका १]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|८ जून २०१४ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.timesnownews.com/india/article/mumbai-fire-breaks-out-in-saki-naka/532617|title=Fire Breaks out at Asalpha metro station|work=Times Now News|date=27 December 2019|access-date=30 December 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!१०
|align=&quot;center&quot;|Azad Nagar
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|आझाद नगर}}
|align=&quot;center&quot;|[[निळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|निळी मार्गिका १]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|८ जून २०१४ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/mumbai-news/mumbai-metro-one-to-install-solar-panels-on-12-stations-depot-1416567|title=Mumbai Metro One to Install solar panels on 12 stations and depot|publisher=NDTV|date=7 June 2016|access-date=10 June 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
!११
|align=&quot;center&quot;|Bandra Colony
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|वांद्रे वसाहत}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|५ ऑक्टोबर २०२४ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/mumbai/building-direct-subways-to-metro-3-corridor-stations-may-hit-the-hurdle-of-high-premium-6164385/|title=Building Direct subways to metro 3 corridor stations may hit the hurdle of high premium|work=द इंडियन एक्सप्रेस|date=13 December 2019|access-date=15 December 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!१२
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#FFFF99&quot;|Bandra Kurla Complex*
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|वांद्रे कुर्ला संकुल}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|५ ऑक्टोबर २०२४ पासून
|align=&quot;center&quot;|आयकर कार्यालय मेट्रो स्थानक [[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २]] येथे अदलाबदल
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mid-day.com/articles/brace-yourself-for-mumbai-metros-biggest-junction-station-at-bkc/22654230|title=Brace Yourself for Mumbai metros biggest Junction station at BKC|work=Mid-Day|date=3 March 2020|access-date=5 March 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.business-standard.com/article/current-affairs/the-ground-report-going-deep-inside-mumbai-s-under-river-metro-tunnel-120030200038_1.html|title=The ground report: Going deep inside Mumbai's under-river metro tunnel|work=Business Standard|date=2 March 2020|access-date=3 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!१३
|align=&quot;center&quot;|Bangur Nagar
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|बांगुर नगर}}
|align=&quot;center&quot;|[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २अ]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|१९ जानेवारी २०२३ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/mumbai/report-mumbai-drunk-28-year-old-dies-after-ramming-bike-into-metro-pillar-in-malad-2669706|title=Mumbai:Drunk 28-Year-old Goregaon resident dies after ramming bike into a metro pillar in malad|work=DNA India|date=30 September 2018|access-date=1 October 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
!१४
|align=&quot;center&quot;|Borivali (West)
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|बोरीवली (पश्चिम)}}
|align=&quot;center&quot;|[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २अ]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|२ एप्रिल २०२२ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/mumbai/report-bmc-s-flyover-plan-hits-metro-2-roadblock-2091451|title=BMC's flyover plan hits metro-2 roadblock|work=DNA India|date=2 July 2015|access-date=3 July 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/citizen-reporter/stories/badroads2fnoroadsatmetrostation/articleshow/77941952.cms|title=Bad Roads/No Roads at Metro Station|work=The Times of India|date=5 September 2020|access-date=6 September 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!१५
|align=&quot;center&quot;|Chakala (J.B. Nagar)
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|चकाला (जे.बी. नगर)}}
|align=&quot;center&quot;|[[निळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|निळी मार्गिका १]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|८ जून २०१४ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/Metro-station-at-Chakala-may-be-renamed-JB-Nagar/articleshow/31626822.cms|title=Metro station at Chakala may be renamed JB Nagar|work=The Times of India|date=8 March 2014|access-date=10 March 2014}}&lt;/ref&gt;
|-
!१६
|align=&quot;center&quot;|Chhatrapati Shivaji Maharaj International Airport - T1
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ - टी१}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|५ ऑक्टोबर २०२४ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/mumbai-work-starts-on-one-more-underground-metro-corridor/articleshow/74507120.cms|title=Work starts on one more underground mumbai metro corridor|work=The Times of India|date=6 March 2020|access-date=10 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!१७
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#FFB6C1&quot;|Chhatrapati Shivaji Maharaj International Airport - T2†*
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ - टी२}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]]&lt;br /&gt;[[लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|लाल मार्गिका ७]]&lt;br /&gt;[[सोनेरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|सोनेरी मार्गिका ८]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|५ ऑक्टोबर २०२४ पासून&lt;br /&gt;बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai-news/38-of-tunnelling-for-mumbai-s-underground-metro-completed/story-ctZvPXvtnGy6iEVXgQ7lZO.html|title=38 of tunnelling for mumbai's underground metro completed|work=Hindustan Times|date=14 February 2019|access-date=15 February 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!१८
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#DDFFDD&quot;|Chhatrapati Shivaji Maharaj Terminus†¤
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]]&lt;br /&gt;[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ११]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|९ ऑक्टोबर २०२५ पासून&lt;br /&gt;बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|[[छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस]] येथे अदलाबदल
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/csmt-metro-iii-station-at-fort-to-get-underground-link/articleshow/62842352.cms|title=CSMT Metro III station at Fort to get underground link|work=The Times of India|date=9 February 2018|access-date=10 February 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/other/watch-mumbai-metro-releases-breathtaking-view-of-upcoming-cst-station/articleshow/71564975.cms|title=Watch: Mumbai Metro releases 'breathtaking' view of upcoming CSMT station|work=Mumbai Mirror|date=14 October 2019|access-date=15 October 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!१९
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#F5DEB3&quot;|Churchgate††
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|चर्चगेट}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|९ ऑक्टोबर २०२५ पासून
|align=&quot;center&quot;|[[चर्चगेट रेल्वे स्थानक]] येथे अदलाबदल
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/mumbai/report-metro-work-to-disrupt-traffic-on-jamshedji-tata-road-2517250|title=Metro Work to disrupt traffic on Jamshedji Tata Road|work=DNA India|date=29 July 2017|access-date=30 July 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
!२०
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#AFEEEE&quot;|Cuffe Parade†
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|कफ परेड}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai-news/cuffe-parade-stn-on-metro-3-line-to-have-192-parking-slots/story-yqnom8Emx3qoHBHRhAHo9H.html|title=Cuffe Parade Stn on Metro 3 line to have 192 parking slots|work=Hindustan Times|date=5 March 2020|access-date=15 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!२१
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#FFFF99&quot;|D.N. Nagar*
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|डी.एन. नगर}}
|align=&quot;center&quot;|[[निळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|निळी मार्गिका १]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|८ जून २०१४ पासून
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|अंधेरी (पश्चिम)}} [[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २]] येथे अदलाबदल
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mercomindia.com/tender-announced-4-43-mw-rooftop-solar-mumbai-metro-station/|title=Tender Announced 4.43MW rooftop solar mumbai metro station|publisher=Merecom India|date=26 March 2020|access-date=30 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!२२
|align=&quot;center&quot;|Dadar
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|दादर}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|९ मे २०२५ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/other/watch-mumbai-metro-3-work-mmrc-achieves-32nd-breakthrough-at-dadar-metro-station/articleshow/78493751.cms|title=Watch Mumbai Metro 3 Work, MMRC achieves 32nd breakthrough at Dadar metro station|work=Mumbai Mirror|date=5 October 2020|access-date=6 October 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!२३
|align=&quot;center&quot;|Dahanukarwadi
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|डहाणूकरवाडी}}
|align=&quot;center&quot;|[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २अ]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|२ एप्रिल २०२२ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.freepressjournal.in/mumbai/metro-line-2a-revised-deadline-is-may-2021|title=Mumbai: MMRDA revises deadline for Metro Line 2A to May 2021|work=Free Press Journal|date=15 July 2020|access-date=16 July 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!२४
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#FFB6C1&quot;|Dahisar (East)†*
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|दहिसर (पूर्व)}}
|align=&quot;center&quot;|[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २अ]]&lt;br /&gt;[[लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|लाल मार्गिका ९]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|२ एप्रिल २०२२ पासून&lt;br /&gt;८ एप्रिल २०२६ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/other/problem-in-getting-car-shed-at-dahisar-gives-birth-to-a-semi-circular-metro-line/articleshow/78011234.cms|title=Problem in Getting Car Shed at Dahisar gives birth to a semi-circular metro line|work=Mumbai Mirror|date=9 September 2020|access-date=10 September 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!२५
|align=&quot;center&quot;|Deonar
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|देवनार}}
|align=&quot;center&quot;|[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २ब]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|८ एप्रिल २०२६ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai-news/will-mumbaiites-wait-for-metro-network-get-longer/story-jrwal6RtV6y03Ljfs4Qs7J.html|title=Will Mumbaiites wait for Metro network get longer?|work=Hindustan Times|date=31 October 2020|access-date=1 November 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!२६
|align=&quot;center&quot;|Devipada
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|देवीपाडा}}
|align=&quot;center&quot;|[[लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|लाल मार्गिका ७]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|२ एप्रिल २०२२ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/mumbai/report-mumbai-metro-7-work-site-iron-rods-fall-on-best-bus-at-western-express-highway-2650828|title=Mumbai Metro 7 worksite iron rods fall on the best bus at Thakur complex of Western Express Highway|work=DNA India|date=17 August 2018|access-date=20 August 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mid-day.com/articles/mumbai-truck-driver-innocent-say-family-members-of-accident-victim/22989219|title=Mumbai: Man Dies After Barricade Falls On Bike, Kin Say Arrest Contractor|work=Mid-Day|date=14 September 2020|access-date=15 September 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!२७
|align=&quot;center&quot;|Dharavi
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|धारावी}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|९ मे २०२५ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/mumbai/mumbai-mithi-river-underground-metro-rail-170-metre-seepz-line-5724447/|title=Colaba-Bandra-Seepz line: A 170-m Metro tunnel that will go right under Mithi river|work=द इंडियन एक्सप्रेस|date=13 May 2019|access-date=15 May 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!२८
|align=&quot;center&quot;|Diamond Garden
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|डायमंड गार्डन}}
|align=&quot;center&quot;|[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २ब]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|८ एप्रिल २०२६ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/mumbai/mmrda-invites-tenders-for-design-construction-of-stations-viaducts-for-new-metro-routes-4459347/|title=MMRDA invites tenders for design construction of stations viaducts for new metro routes|work=द इंडियन एक्सप्रेस|date=5 January 2017|access-date=6 January 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
!२९
|align=&quot;center&quot;|Dindoshi
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|दिंडोशी}}
|align=&quot;center&quot;|[[लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|लाल मार्गिका ७]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|२ एप्रिल २०२२ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.freepressjournal.in/mumbai/mumbai-mmrda-proposes-nine-fobs-on-metro-line-7|title=Mumbai: MMRDA proposes nine FOBs on Metro line 7|work=Free Press Journal|date=12 March 2020|access-date=13 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!३०
|align=&quot;center&quot;|Eksar
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|एकसर}}
|align=&quot;center&quot;|[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २अ]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|२ एप्रिल २०२२ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/mumbai/report-plans-to-expand-metro-connectivity-in-progress-2750257|title=Plans to expand Metro connectivity in progress|publisher=DNA India|date=18 May 2019|access-date=19 May 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!३१
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#F0E68C&quot;|Ghatkopar#*
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|घाटकोपर}}
|align=&quot;center&quot;|[[निळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|निळी मार्गिका १]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|८ जून २०१४ पासून
|align=&quot;center&quot;|[[घाटकोपर रेल्वे स्थानक]] येथे अदलाबदल
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/commuters-can-expect-relief-at-mumbai-s-ghatkopar-metro-starting-today/story-Hom63kcG2MyVraI3DOj3YO.html|title=Commuters can expect relief at mumbai's ghatkopar metro starting today|work=Hindustan Times|date=23 September 2019|access-date=25 September 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!३२
|align=&quot;center&quot;|Girgaon
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|गिरगाव}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|९ ऑक्टोबर २०२५ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.freepressjournal.in/mumbai/kalbadevi-girgaon-acharya-atre-stations-lag-in-metro-work|title=Kalbadevi, Girgaon, Acharya Atre stations lag in metro network|work=Free Press Journal|date=11 July 2020|access-date=12 July 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai-news/mumbai-road-caves-in-at-metro-3-site-near-girgaon-station-no-one-hurt/story-NVYkR9mMOW93BD70Urz5aJ.html|title=Mumbai:Road Caves in at metro 3 site near girgaon station no one hurt|work=Hindustan Times|date=16 September 2020|access-date=20 September 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!३३
|align=&quot;center&quot;|Goregaon (East)
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|गोरेगाव (पूर्व)}}
|align=&quot;center&quot;|[[लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|लाल मार्गिका ७]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|१९ जानेवारी २०२३ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/mumbai-two-new-contractors-appointed-for-balance-civil-works-on-metro-line-7/articleshow/75781537.cms|title=Mumbai: Two new contractors appointed for balance civil works on Metro Line 7|work=The Times of India|date=16 May 2020|access-date=17 May 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/other/uninstalled-escalators-for-metro-line-7-lying-on-road-inconveniences-commuters/articleshow/77390718.cms|title=Uninstalled escalators for Metro Line 7 lying on road; inconveniences commuters|work=Mumbai Mirror|date=6 August 2020|access-date=7 August 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/mumbai-4-malls-complexes-seek-fobs-from-metro-stations/articleshow/78085865.cms|title=Mumbai: 4 malls, complexes seek FOBs from Metro stations|work=The Times of India|date=13 September 2020|access-date=14 September 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!३४
|align=&quot;center&quot;|Goregaon (West)
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|गोरेगाव (पश्चिम)}}
|align=&quot;center&quot;|[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २अ]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|१९ जानेवारी २०२३ पासून
|
|
|-
!३५
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#F5DEB3&quot;|Grant Road††
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|ग्रँट रोड}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|९ ऑक्टोबर २०२५ पासून
|align=&quot;center&quot;|[[ग्रँट रोड रेल्वे स्थानक]] येथे अदलाबदल
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai-news/mumbai-metro-3-work-on-city-to-get-20-temporary-roads/story-RNuypCH83fqQ3jLdeV6JzL.html|title=Mumbai Metro 3 Work on city to get 20 temporary roads|work=Hindustan Times|date=3 March 2018|access-date=5 March 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.freepressjournal.in/mumbai/metro-iii-corridor-what-lies-ahead|title=Metro-III corridor: What lies ahead|work=Free Press Journal|date=28 December 2019|access-date=29 December 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!३६
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#FFFF99&quot;|Gundavali*
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|गुंदवली}}
|align=&quot;center&quot;|[[लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|लाल मार्गिका ७]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|१९ जानेवारी २०२३ पासून
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|पश्चिम द्रुतगती महामार्ग}} [[निळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|निळी मार्गिका १]] येथे अदलाबदल
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/mumbai/report-work-on-metro-7-extension-to-start-in-six-months-mmrda-2664385|title=Work on Metro 7 extension to start in six months MMRDA|work=DNA India|date=18 September 2018|access-date=20 September 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/office-in-goregaon-now-take-a-shuttle-from-weh-metro-station/articleshow/70545358.cms|title=Office in Goregaon? Now, take a shuttle from WEH Metro station|work=The Times of India|date=6 August 2019|access-date=7 August 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/business/mumbai-metro-almost-complete-but-rinfra-mum-on-timeframe-693225.html|title=Mumbai Metro almost complete but RInfra mum on timeframe|work=Firstpost|date=10 April 2013|access-date=11 April 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/other/metro-crane-accident-in-mumbai-woman-loses-her-life-after-crane-collides-with-metro-pillar-in-andheri-video/articleshow/78964213.cms|title=Woman loses her life after crane collides with Metro pillar in Andheri (East)|work=Mumbai Mirror|date=31 October 2020|access-date=1 November 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!३७
|align=&quot;center&quot;|Hutatma Chowk
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|हुतात्मा चौक}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|९ ऑक्टोबर २०२५ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/metro-tunnel-at-heritage-area-completed/articleshow/78710102.cms|title=Metro Tunnel at heritage area completed|work=The Times of India|date=17 October 2020|access-date=20 October 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!३८
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#F5DEB3&quot;|Jagannath Shankarsheth††
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|जगन्नाथ शंकरशेठ}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|९ ऑक्टोबर २०२५ पासून
|align=&quot;center&quot;|[[मुंबई सेंट्रल रेल्वे स्थानक]] येथे अदलाबदल
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/mumbai-metro-3-achieves-28th-tunnel-breakthrough/articleshow/75476079.cms|title=Mumbai Metro 3 Achieves 28th tunnel breakthrough|work=The Times of India|date=30 April 2020|access-date=1 May 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!३९
|align=&quot;center&quot;|Jagruti Nagar
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|जागृती नगर}}
|align=&quot;center&quot;|[[निळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|निळी मार्गिका १]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|८ जून २०१४ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/cities/mumbai/now-cycle-away-from-the-metro-station/article30898901.ece|title=Now Cycle away from the metro station|work=द हिंदू|date=24 February 2020|access-date=25 February 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!४०
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#FFFF99&quot;|Jogeshwari (East)
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|जोगेश्वरी (पूर्व)}}
|align=&quot;center&quot;|[[लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|लाल मार्गिका ७]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|१९ जानेवारी २०२३ पासून
|align=&quot;center&quot;|जे.व्ही.एल.आर. मेट्रो स्थानक [[गुलाबी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका ६]] येथे अदलाबदल
|
|-
!४१
|align=&quot;center&quot;|Kalbadevi
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|काळबादेवी}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|९ ऑक्टोबर २०२५ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/30-buildings-make-way-for-two-metro-stations-and-three-highrises/articleshow/68457034.cms|title=30 Buildings make way for two metro stations and three high rises|work=The Times of India|date=18 March 2019|access-date=20 March 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!४२
|align=&quot;center&quot;|Kandarpada
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|कांदरपाडा}}
|align=&quot;center&quot;|[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २अ]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|२ एप्रिल २०२२ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/mumbai/report-mumbai-metro-work-blocks-link-road-at-night-2640165|title=Mumbai Metro work blocks link road at night|publisher=DNA India|date=22 July 2018|access-date=25 July 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
!४३
|align=&quot;center&quot;|Kandivli (West)
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|कांदिवली (पश्चिम)}}
|align=&quot;center&quot;|[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २अ]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|२ एप्रिल २०२२ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/ropeway-to-link-dn-nagar-dahisar-metro-2a-with-gorai-across-creek/articleshow/73165779.cms|title=Ropeway to link DN Nagar-Dahisar Metro 2A with Gorai across creek|work=The Times of India|date=9 January 2020|access-date=10 January 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.freepressjournal.in/mumbai/deviation-in-mmrda-ropeway-alignment|title=Mumbai: Deviation in MMRDA ropeway alignment|work=Free Press Journal|date=9 July 2020|access-date=10 July 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.freepressjournal.in/mumbai/mumbai-mmrda-issues-tender-for-ropeway-project|title=Mumbai: MMRDA issues tender for ropeway project|work=Free Press Journal|date=19 February 2020|access-date=20 February 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!४४
|align=&quot;center&quot;|Kashigaon
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|काशिगाव}}
|align=&quot;center&quot;|[[लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|लाल मार्गिका ९]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|८ एप्रिल २०२६ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/mmrda-places-order-for-72-metro-coaches/articleshow/79403759.cms|title=MMRDA places order for 72 Metro coaches|work=The Times of India|date=25 November 2020|access-date=26 November 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.freepressjournal.in/mumbai/mira-bhayandar-metro-rail-work-finally-begins|title=Mira-Bhayandar metro rail work finally begins|work=Free Press Journal|date=10 September 2019|access-date=11 September 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!४५
|align=&quot;center&quot;|Kurar
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|कुरार}}
|align=&quot;center&quot;|[[लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|लाल मार्गिका ७]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|२ एप्रिल २०२२ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/civic/mmrda-starts-installing-escalators-for-metro-7/articleshow/78223138.cms|title=MMRDA starts installing escalators for Metro Line 7|work=Mumbai Mirror|date=21 September 2020|access-date=22 September 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!४६
|align=&quot;center&quot;|Lower Malad
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|लोअर मालाड}}
|align=&quot;center&quot;|[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २अ]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|१९ जानेवारी २०२३ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/mumbai/report-mumbai-first-station-structure-ready-on-metro-2a-2604202|title=Mumbai First station structure ready on Metro 2A|publisher=DNA India|date=13 April 2018|access-date=15 April 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
!४७
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#FFFF99&quot;|Lower Oshiwara*
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|लोअर ओशिवरा}}
|align=&quot;center&quot;|[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २अ]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|१९ जानेवारी २०२३ पासून
|align=&quot;center&quot;|आदर्श नगर मेट्रो स्थानक [[गुलाबी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका ६]] येथे अदलाबदल
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mid-day.com/articles/two-metro-lines-to-be-ready-next-year-in-mumbai-says-mmrda/22982278|title=Mumbai: 'Two Metro Lines To Be Ready Next Year', Says MMRDA|work=Mid-Day|date=11 September 2020|access-date=12 September 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!४८
|align=&quot;center&quot;|Magathane
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|मागाठाणे}}
|align=&quot;center&quot;|[[लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|लाल मार्गिका ७]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|२ एप्रिल २०२२ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.freepressjournal.in/mumbai/mmrda-best-join-hands-to-ensure-smooth-travel-along-metro-7-corridor|title=MMRDA, BEST join hands to ensure smooth travel along Metro-7 corridor|work=Free Press Journal|date=19 December 2015|access-date=20 December 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
!४९
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#F5DEB3&quot;|Mahalaxmi††
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|महालक्ष्मी}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|९ ऑक्टोबर २०२५ पासून
|align=&quot;center&quot;|[[महालक्ष्मी रेल्वे स्थानक]] आणि [[संत गाडगे महाराज चौक मोनोरेल स्थानक]] येथे अदलाबदल
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai-news/mumbai-metro-3-line-mahalaxmi-racecourse-land-used-to-build-temporary-bypass-divert-traffic/story-We8AqTkHia1cq2FVGL2vXO.html|title=Mumbai Metro 3 Line:Mahalaxmi Racecourse land used to build temporary bypass divert traffic|work=Hindustan Times|date=28 January 2018|access-date=30 January 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
!५०
|align=&quot;center&quot;|Malad (West)
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|मालाड (पश्चिम)}}
|align=&quot;center&quot;|[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २अ]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|१९ जानेवारी २०२३ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/mumbai/report-iron-rod-bends-downward-at-metro-site-in-malad-2616397|title=Report Iron rod bends downward at the metro site in malad|publisher=DNA India|date=18 May 2018|access-date=20 May 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
!५१
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#AFEEEE&quot;|Mandale†
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|मंडाळे}}
|align=&quot;center&quot;|[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २ब]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|८ एप्रिल २०२६ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/mumbai/construction-work-on-metro-2b-4-set-to-begin-5067123/|title=Construction work on Metro 2B and 4 set to begin|work=द इंडियन एक्सप्रेस|date=17 February 2018|access-date=20 February 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
!५२
|align=&quot;center&quot;|Mandapeshwar
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|मंडपेश्वर}}
|align=&quot;center&quot;|[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २अ]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|२ एप्रिल २०२२ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai-news/two-mumbai-metro-lines-to-get-187-escalators/story-UbqaM9xmDTZoSerRi5MlMK_amp.html|title=Two Mumbai Metro lines to get 187 escalators|work=Hindustan Times|date=14 August 2019|access-date=15 August 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!५३
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#96CDCD&quot;|Mankhurd**
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|मानखुर्द}}
|align=&quot;center&quot;|[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २ब]]&lt;br /&gt;[[सोनेरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|सोनेरी मार्गिका ८]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|८ एप्रिल २०२६ पासून&lt;br /&gt;बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|[[मानखुर्द रेल्वे स्थानक]] येथे अदलाबदल
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/mumbai/report-rs-393-crore-contract-to-build-five-metro-2b-stations-scrapped-2665399|title=Rs 393 crore contract to build five metro stations scrapped|publisher=DNA India|date=20 September 2018|access-date=25 September 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
!५४
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#FFFF99&quot;|Marol Naka*
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|मरोळ नाका}}
|align=&quot;center&quot;|[[निळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|निळी मार्गिका १]]&lt;br /&gt;[[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत&lt;br /&gt;भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|८ जून २०१४ पासून&lt;br /&gt;५ ऑक्टोबर २०२४ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai-news/metro-3-cuts-its-pathtowards-smoother-traveltunneling-of-two-metro-3-stations-to-be-completed-by-dec-12/story-gesV9ZKGz9ozN5uLjOjTaI.html|title=Metro 3 cuts its pathtowards smoother travel tunneling of two metro 3 stations to be completed by Dec 12|work=Hindustan Times|date=9 December 2019|access-date=10 December 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mid-day.com/articles/mumbai-activist-alleges-mmopl-did-not-provided-name-change-of-metro-station/21027191|title=Mumbai Activist alleges MMOPL did not provided name change of metro station|work=Mid-Day|date=27 May 2019|access-date=30 May 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!५५
|align=&quot;center&quot;|MIDC - Andheri
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|एम.आय.डी.सी. - अंधेरी}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|५ ऑक्टोबर २०२४ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindubusinessline.com/economy/logistics/mumbai-metro-eyes-commercial-development-in-midc-girgaon/article9612398.ece|title=Mumbai Metro Eyes commercial development in MIDC and Girgaon|work=द हिंदू|date=2 April 2017|access-date=15 January 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
!५६
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#FFFF99&quot;|Miragaon*
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|मिरागाव}}
|align=&quot;center&quot;|[[लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|लाल मार्गिका ९]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|८ एप्रिल २०२६ पासून
|align=&quot;center&quot;|शिवाजी चौक (मीरा रोड) मेट्रो स्थानक [[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका १०]] येथे अदलाबदल
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/mira-bhayander-to-be-connected-with-metro/articleshow/57336884.cms|title=Mira Bhayander to be connected with metro|work=The Times of India|date=25 February 2017|access-date=26 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
!५७
|align=&quot;center&quot;|Mogra
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|मोगरा}}
|align=&quot;center&quot;|[[लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|लाल मार्गिका ७]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|१९ जानेवारी २०२३ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/mumbai/mumbai-metro-7-to-miss-dec-deadline-delay-in-works-removal-of-contractor-may-delay-completion/|title=Mumbai Metro 7 to miss Dec deadline: Delay in works, removal of contractor may delay completion|work=द इंडियन एक्सप्रेस|date=7 February 2020|access-date=8 February 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!५८
|align=&quot;center&quot;|Oshiwara
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|ओशिवरा}}
|align=&quot;center&quot;|[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २अ]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|१९ जानेवारी २०२३ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mid-day.com/articles/you-ruined-the-road-repair-it-motorists-tell-mmrda/22910329|title=Mumbai: Peeved Motorists Tell MMRDA To Repair Andheri Road Ruined During Metro Construction|work=Mid-Day|date=1 August 2020|access-date=2 August 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!५९
|align=&quot;center&quot;|Ovaripada
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|ओवरीपाडा}}
|align=&quot;center&quot;|[[लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|लाल मार्गिका ७]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|२ एप्रिल २०२२ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindubusinessline.com/economy/logistics/design-consultant-for-mumbai-metro7/article8897843.ece|title=Design consultant for Mumbai Metro-7|work=Business Line|date=17 January 2018|access-date=18 January 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
!६०
|align=&quot;center&quot;|Pandurangwadi
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|पांडुरंगवाडी}}
|align=&quot;center&quot;|[[लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|लाल मार्गिका ९]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|८ एप्रिल २०२६ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/mumbai/mumbai-metro-mmrda-to-change-alignment-of-pandurangwadi-station-6705953/|title=Mumbai Metro MMRDA to change alignment of pandhurangwadi station|work=द इंडियन एक्सप्रेस|date=7 October 2020|access-date=10 October 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mumbailive.com/en/infrastructure/officials-start-casting-of-piers-for-metro-line-9-near-pandurang-wadi-58072|title=Officials start casting of piers for metro line 9 near Pandhurang Wadi|work=Mumbai Live|date=18 November 2020|access-date=20 November 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mid-day.com/articles/iconic-entrance-to-city-to-be-brought-down-for-metro/23025279|title=Mumbai: Iconic Entrance Gate At Dahisar To Be Brought Down For Metro Line 9|work=Mid-Day|date=5 October 2020|access-date=6 October 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!६१
|align=&quot;center&quot;|Poisar
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|पोईसर}}
|align=&quot;center&quot;|[[लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|लाल मार्गिका ७]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|२ एप्रिल २०२२ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://indianexpress.com/article/cities/mumbai/mmrda-nod-to-two-proposals-to-connect-aarey-poisar-metro-stations-and-commercial-hubs-6598868/|title=MMRDA nod to two proposals to connect Aarey poisar metro stations and commercial hubs|work=द इंडियन एक्सप्रेस|date=17 September 2020|access-date=18 November 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.freepressjournal.in/mumbai/25-yr-old-worker-crushed-to-death-by-metro-girder|title=Mumbai: 25-year-old worker crushed to death by metro girder|work=Free Press Journal|date=2 November 2019|access-date=3 November 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!६२
|align=&quot;center&quot;|Rashtriya Udyan
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|राष्ट्रीय उद्यान}}
|align=&quot;center&quot;|[[लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|लाल मार्गिका ७]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|२ एप्रिल २०२२ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/mumbai/report-mmrda-plans-themed-metro-stations-2599180|title=MMRDA plans themed metro stations|work=DNA India|date=30 March 2018|access-date=1 April 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
!६३
|align=&quot;center&quot;|Sahar Road
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|सहार रस्ता}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|५ ऑक्टोबर २०२४ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/underground-bridge-to-ensure-continuous-water-supply-during-sahar-metro-stn-work/articleshow/62907782.cms|title=Underground bridge to ensure continuous water supply during sahar metro station work|work=The Times of India|date=13 February 2018|access-date=15 February 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai-news/cm-visits-metro-3-station/story-9YSTvv5eg9sN1oSCOzOf5I.html|title=CM Visits Metro 3 station at Sahar Road|work=Hindustan Times|date=1 March 2020|access-date=5 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!६४
|align=&quot;center&quot;|Saki Naka
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|साकी नाका}}
|align=&quot;center&quot;|[[निळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|निळी मार्गिका १]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|८ जून २०१४ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/mumbai/report-mumbai-25-year-old-from-bihar-commits-suicide-at-sakinaka-metro-station-2256431|title=Mumbai: 25-Year-old from Bihar commits suicide at Sakinaka metro station|publisher=DNA India|date=19 September 2016|access-date=20 September 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
!६५
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#F5DEB3&quot;|Santacruz††
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|सांताक्रुझ}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|५ ऑक्टोबर २०२४ पासून
|align=&quot;center&quot;|[[सांताक्रुझ रेल्वे स्थानक]] येथे अदलाबदल
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mumbailive.com/en/infrastructure/construction-of-26-underground-stations-metro-3-is-on-speed-49675|title=Construction of 26 underground stations of metro 3 is on speed|work=Mumbai Live|date=21 May 2020|access-date=25 May 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!६६
|align=&quot;center&quot;|Science Centre
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|विज्ञान केंद्र}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|९ ऑक्टोबर २०२५ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/civic/prime-properties-nearby-to-get-special-access/articleshow/73146839.cms|title=Prime Properties nearby to get special access|work=Mumbai Mirror|date=8 January 2020|access-date=10 January 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!६७
|align=&quot;center&quot;|SEEPZ*
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|सीप्झ}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|५ ऑक्टोबर २०२४ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.metrorailnews.in/100-tunneling-work-completed-at-seepz-station/|title=100 percent tunneling work completed at SEEPZ station|publisher=Metro Rail News|date=14 December 2019|access-date=20 October 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!६८
|align=&quot;center&quot;|Shimpoli
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|शिंपोली}}
|align=&quot;center&quot;|[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २अ]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|२ एप्रिल २०२२ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.freepressjournal.in/mumbai/pillars-of-metro-line-2a-and-7-to-be-numbered-for-landmarks|title=Pillars of metro line 2A and 7 to be numbered for landmarks|work=Free Press Journal|date=4 December 2020|access-date=5 December 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!६९
|align=&quot;center&quot;|Shitaladevi Mandir
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|शितलादेवी मंदिर}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|९ मे २०२५ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/metro-work-halts-for-audit-of-damaged-mahim-building/articleshow/72015403.cms|title=Metro work halts for audit of 'damaged' Mahim building|work=The Times of India|date=12 November 2019|access-date=15 November 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/after-mahim-building-tilts-supreme-court-asks-metro-to-give-report-on-south-mumbai-station/articleshow/72178069.cms|title=After Mahim building tilts, Supreme Court asks Metro to give report on South Mumbai station|work=The Times of India|date=22 November 2019|access-date=25 November 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!७०
|align=&quot;center&quot;|Shivaji Chowk (Chembur)
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|शिवाजी चौक (चेंबूर)}}
|align=&quot;center&quot;|[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २ब]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|८ एप्रिल २०२६ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/mumbai/report-station-at-48-metres-to-give-bird-s-eye-view-of-chembur-1477715|title=Station at 48 metres to give bird's eye view of Chembur|publisher=DNA India|date=7 December 2010|access-date=10 December 2010}}&lt;/ref&gt;
|-
!७१
|align=&quot;center&quot;|Siddhivinayak
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|सिद्धिविनायक}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|९ मे २०२५ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.freepressjournal.in/mumbai/fpj-special-siddhivinayak-metro-iii-stations-space-likely-to-be-leased-out|title=Siddhivinayak Metro III station space likely to be leased out|work=Free Press Journal|date=6 November 2019|access-date=10 November 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!७२
|align=&quot;center&quot;|Valnai-Meeth Chowky
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|वळनई-मीठ चौकी}}
|align=&quot;center&quot;|[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २अ]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|१९ जानेवारी २०२३ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mumbailive.com/en/infrastructure/charkop-car-depot-to-now-house-metro-7-and-2-a-mmrda-45182|title=Charkop Car Depot to now house metro 7 and metro 2A:MMRDA|work=Mumbai Live|date=23 January 2020|access-date=25 January 2020|archive-date=2020-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20201212063434/https://www.mumbailive.com/en/infrastructure/charkop-car-depot-to-now-house-metro-7-and-2-a-mmrda-45182|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
!७३
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#AFEEEE&quot;|Versova†
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|वर्सोवा}}
|align=&quot;center&quot;|[[निळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|निळी मार्गिका १]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|८ जून २०१४ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/mumbai/report-versova-ghatkopar-metro-1-faced-13-door-snags-in-2016-17-2599520|title=Versova Ghatkopar Metro 1 faced 13 Door Snags in 2016-17|work=DNA India|date=31 March 2018|access-date=1 April 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
!७४
|align=&quot;center&quot;|Vidhan Bhavan
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|विधान भवन}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|९ ऑक्टोबर २०२५ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai-news/subway-to-connect-mantralaya-to-vidhan-sabha-metro-3-stn/story-ciYXCF1vAomSvmtsmguEfK.html|title=Subway to connect Mantralaya to Vidhan Bhavan Metro 3 station|work=Hindustan Times|date=5 November 2019|access-date=10 November 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/party-offices-near-vidhan-bhavan-to-relocate-for-metro-station/articleshow/45924849.cms|title=Party offices near Vidhan Bhavan to relocate for metro station|work=The Economic Times|date=27 January 2015|access-date=28 January 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
!७५
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#FFFF99&quot;|Western Express Highway*
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|पश्चिम द्रुतगती महामार्ग}}
|align=&quot;center&quot;|[[निळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|निळी मार्गिका १]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|८ जून २०१४ पासून
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|गुंदवली}} [[लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|लाल मार्गिका ७]] येथे अदलाबदल
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.asianage.com/metros/mumbai/020118/metro-7-line-to-have-14-stations-along-western-express-highway.html|title=Metro 7 line to have 14 stations along Western Express Highway|work=The Asian Age|date=2 January 2018|access-date=5 January 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
!७६
|align=&quot;center&quot;|Worli
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|वरळी}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|९ मे २०२५ पासून
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mid-day.com/articles/mumbai-aaditya-thackeray-witnesses-25th-breakthrough-at-worli-metro-station/22510157|title=Aadtiya Thackeray witnesses 25th breakthrough at Worli metro station|work=Mid-Day|date=29 January 2020|access-date=30 January 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://navbharattimes.indiatimes.com/travel/destinations/passengers-will-get-facilities-like-spa-and-salon-at-mumbai-metro-stations/articleshow/74202335.cms|title=Passengers will get facilities like spa and salon at mumbai metro stations|work=Navbharat Times|date=19 February 2020|access-date=20 February 2020}}&lt;/ref&gt;
|}

===बांधकामाधीन===
{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: left;&quot; style=font-size:95%; width=&quot;100%&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;5%&quot;|क्रमांक
! colspan=&quot;2&quot; width=&quot;29%&quot;|मेट्रो स्थानक
! rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;19%&quot;|मार्गिका
! rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;8%&quot;|स्थान
! rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;12%&quot;|स्थिती
! rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;24%&quot;|नोंदी
! rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;5%&quot;|संदर्भ
|-
![[इंग्लिश भाषा|इंग्लिश]]
![[मराठी भाषा|मराठी]]
|-
!१
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#FFFF99&quot;|Adarsh Nagar (Mumbai)*
|align=&quot;center&quot;|आदर्श नगर (मुंबई)
|align=&quot;center&quot;|[[गुलाबी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका ६]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|लोअर ओशिवरा}} [[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २]] येथे अदलाबदल
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai-news/hc-allows-mmrda-to-start-work-on-metro-line-6-in-andheri/story-HaNL7OXsDS7XabtkJUrDFL.html|title=HC allows MMRDA to start work on Metro line-6 in Andheri|work=Hindustan Times|date=26 June 2020|access-date=27 June 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!२
|align=&quot;center&quot;|Airport Colony
|align=&quot;center&quot;|विमानतळ वसाहत
|align=&quot;center&quot;|[[लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|लाल मार्गिका ७]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai-news/metro-7a-in-mumbai-to-get-twin-tunnels/story-ROb5j1OhmyOhNFv3ORJfEP.html|title=Metro 7A in Mumbai get twin tunnels|work=Hindustan Times|date=24 January 2019|access-date=25 January 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!३
|align=&quot;center&quot;|Amar Mahal Junction
|align=&quot;center&quot;|अमर महल जंक्शन
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ४]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.business-standard.com/article/news-ians/mmrda-appoints-contractors-for-metro2b-metro-4-works-118030300675_1.html|title=MMRDA appoints contractors for Metro 2B and Metro 4 works|work=Business Standard|date=3 March 2018|access-date=5 March 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
!४
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#AFEEEE&quot;|Anik Nagar Bus Depot†
|align=&quot;center&quot;|आणिक नगर बस डेपो
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ११]]
|align=&quot;center&quot;|जमिनीवर
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/cities/mumbai/2019/dec/10/sc-restrains-maharashtra-from-felling-trees-for-mumbai-metro-transfers-plea-to-bombay-hc-2074198.html|title=SC restraints Maharashtra from felling trees for Mumbai metro transfers plea to Bombay HC|work=The New Indian Express|date=10 December 2019|access-date=15 December 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!५
|align=&quot;center&quot;|Anjur Phata
|align=&quot;center&quot;|अंजूर फाटा
|align=&quot;center&quot;|[[केशरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|केशरी मार्गिका ५]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/cities/mumbai/mmrda-to-revisit-alignment-of-metro-5-corridor/article30707438.ece|title=MMRDA to revisit the alignment of Metro 5 corridor|work=द हिंदू|date=1 February 2020|access-date=2 February 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai-news/200-trees-being-uprooted-for-mumbai-metro-to-be-transplanted-on-western-railway-land/story-CKyv368W8DTeWGfLNgWkKN.html|title=200 Trees being uprooted for Mumbai Metro to be transplanted on western railway land|work=Hindustan Times|date=3 August 2017|access-date=15 August 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
!६
|align=&quot;center&quot;|Apollo
|align=&quot;center&quot;|अपोलो
|align=&quot;center&quot;|[[सोनेरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|सोनेरी मार्गिका ८]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|
|-
!७
|align=&quot;center&quot;|Baiganwadi
|align=&quot;center&quot;|बैगनवाडी
|align=&quot;center&quot;|[[सोनेरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|सोनेरी मार्गिका ८]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|
|-
!८
|align=&quot;center&quot;|Bale
|align=&quot;center&quot;|बाळे
|align=&quot;center&quot;|[[केशरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|केशरी मार्गिका १२]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|
|-
!९
|align=&quot;center&quot;|Balkum Naka
|align=&quot;center&quot;|बाळकुम नाका
|align=&quot;center&quot;|[[केशरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|केशरी मार्गिका ५]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/mumbai/mumbai-thane-bhiwandi-kalyan-metro-construction-start-after-monsoon-5884119/|title=Thane-Bhiwandi-Kalyan metro construction start after monsoon|work=द इंडियन एक्सप्रेस|date=7 August 2019|access-date=10 August 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!१०
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#F5DEB3&quot;|Bandra††
|align=&quot;center&quot;|वांद्रे
|align=&quot;center&quot;|[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २ब]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|[[वांद्रे रेल्वे स्थानक]] येथे अदलाबदल
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai-news/even-as-mumbai-residents-oppose-elevated-metro-corridor-authorities-say-it-s-impossible-to-go-underground/story-KbAe4U1Ylg16f3hzSeiyUM.html|title=EVen as Mumbai Residents oppose elevated metro corridor say it's impossible to go underground|work=Hindustan Times|date=11 September 2017|access-date=12 September 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai-news/bombay-hc-allows-mmrda-to-cut-86-mangroves-for-metro-line-2b/story-n2hYtIidj8HvV69tV8Ge4O.html|title=Bombay HC allows MMRDA to cut 86 mangroves for Metro Line-2B|work=Hindustan Times|date=19 August 2020|access-date=20 August 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!११
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#F5DEB3&quot;|Bhandup††
|align=&quot;center&quot;|भांडुप
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ४]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|[[भांडुप रेल्वे स्थानक]] येथे अदलाबदल
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.freepressjournal.in/mumbai/lbs-residents-slow-metro-work-causing-inconvenience|title=LBS residents slow metro work causing inconvenience|work=Free Press Journal|date=13 February 2020|access-date=15 February 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!१२
|align=&quot;center&quot;|Bhandup Mahapalika
|align=&quot;center&quot;|भांडुप महापालिका
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ४]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/economy/maharashtra-cabinet-gives-go-ahead-for-two-metro-lines/394405/|title=Maharashtra Cabinet gives go-ahead for two Metro lines|work=The Financial Express|date=27 September 2016|access-date=28 September 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
!१३
|align=&quot;center&quot;|Bhendi Bazaar
|align=&quot;center&quot;|भेंडी बाजार
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ११]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|
|-
!१४
|align=&quot;center&quot;|Bhiwandi
|align=&quot;center&quot;|भिवंडी
|align=&quot;center&quot;|[[केशरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|केशरी मार्गिका ५]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.asianage.com/metros/mumbai/010818/bhiwandi-residents-oppose-metro-5.html|title=Bhiwandi residents oppose Metro 5|work=The Asian Age|date=1 August 2018|access-date=5 August 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
!१५
|align=&quot;center&quot;|BPT Hospital
|align=&quot;center&quot;|बी.पी.टी. रुग्णालय
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ११]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|
|-
!१६
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#F5DEB3&quot;|Byculla††
|align=&quot;center&quot;|भायखळा
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ११]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|[[भायखळा रेल्वे स्थानक]] येथे अदलाबदल
|
|-
!१७
|align=&quot;center&quot;|Cadbury Junction
|align=&quot;center&quot;|कॅडबरी जंक्शन
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ४]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thane/Metro-may-run-over-two-proposed-transport-projects/articleshow/45222087.cms|title=Metro may run over two proposed transport projects|work=The Times of India|date=21 November 2014|access-date=22 November 2014}}&lt;/ref&gt;
|-
!१८
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#F5DEB3&quot;|CGS Colony††
|align=&quot;center&quot;|सी.जी.एस. कॉलनी
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ११]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|[[भक्ती पार्क मोनोरेल स्थानक]] येथे अदलाबदल
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.business-standard.com/article/news-ians/mmrda-appoints-contractors-for-metro2b-metro-4-works-118030300675_1.html|title=MMRDA appoints contractors for Metro 2B and Metro 4 works for Rs 250 Billion|work=Business Standard|date=3 March 2018|access-date=5 March 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
!१९
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#F5DEB3&quot;|Chembur††
|align=&quot;center&quot;|चेंबूर
|align=&quot;center&quot;|[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २ब]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|[[व्हीएनपी आणि आरसी मार्ग जंक्शन मोनोरेल स्थानक]] येथे अदलाबदल
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://theprint.in/india/governance/mumbai-gets-nearly-rs-4000-cr-plan-to-decongest-metro-station-areas-ahead-of-state-polls/275183/|title=Mumbai gets nearly Rs 4000 cr plan to decongest metro station areas ahead of state polls|work=The Print|date=10 August 2019|access-date=15 August 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!२०
|align=&quot;center&quot;|Coal Bunder
|align=&quot;center&quot;|कोळसा बंदर
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ११]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|
|-
!२१
|align=&quot;center&quot;|Crawford Market
|align=&quot;center&quot;|क्रॉफर्ड मार्केट
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ११]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|
|-
!२२
|align=&quot;center&quot;|Dhamankar Naka
|align=&quot;center&quot;|धामणकर नाका
|align=&quot;center&quot;|[[केशरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|केशरी मार्गिका ५]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai-news/power-loom-town-of-bhiwandi-awaits-metro-connect/story-Z6jFk1ttruOmvNxsxBv2BL.html|title=Power loom town of bhiwandi awaits metro connect|work=Hindustan Times|date=20 July 2018|access-date=25 July 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
!२३
|align=&quot;center&quot;|Dombivli MIDC
|align=&quot;center&quot;|डोंबिवली एम.आय.डी.सी.
|align=&quot;center&quot;|[[केशरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|केशरी मार्गिका १२]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|
|-
!२४
|align=&quot;center&quot;|Dongaripada
|align=&quot;center&quot;|डोंगरीपाडा
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ४]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/civic/tmc-bites-into-40-ha-of-ecozone-for-metro-carshed/articleshow/68543120.cms|title=TMC bites into 40 ha of ecozone for Metro carshed|work=Mumbai Mirror|date=24 March 2019|access-date=25 March 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!२५
|align=&quot;center&quot;|Durgadi Fort
|align=&quot;center&quot;|दुर्गाडी किल्ला
|align=&quot;center&quot;|[[केशरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|केशरी मार्गिका ५]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/mumbai/metro-5-corridor-route-to-be-changed-eknath-shinde-6245288/|title=Metro 5 corridor route to be changed eknath shinde|work=द इंडियन एक्सप्रेस|date=2 February 2020|access-date=3 February 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!२६
|align=&quot;center&quot;|Eastern Express Highway
|align=&quot;center&quot;|पूर्व द्रुतगती महामार्ग
|align=&quot;center&quot;|[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २ब]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/cities/mumbai/nightmare-on-the-daily-commute/article27408390.ece|title=Metro work barricades add to Mumbaikar's commute woes|work=द हिंदू|date=3 June 2019|access-date=4 June 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!२७
|align=&quot;center&quot;|ESIC Nagar
|align=&quot;center&quot;|इ.एस.आय.सी. नगर
|align=&quot;center&quot;|[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २ब]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai-news/expect-smooth-commute-soon-work-on-dn-nagar-mankhurd-metro-line-to-start-this-jan/story-7DyYOB2xcIP0YqPlW7yFoI.html|title=Expect smooth commute soon work on DN Nagar Mankhurd metro line to start this Jan|work=Hindustan Times|date=14 November 2017|access-date=15 November 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
!२८
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#AFEEEE&quot;|Gaimukh†
|align=&quot;center&quot;|गायमुख
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ४]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thane/wadala-kasarwadavli-metro-to-be-extended-till-gaimukh/articleshow/62478508.cms|title=Wadala Kasarvadavli metro to be extended till gaimukh|work=The Times of India|date=12 January 2018|access-date=15 January 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
!२९
|align=&quot;center&quot;|Gaimukh Reti Bunder
|align=&quot;center&quot;|गायमुख रेतीबंदर
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका १०]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/india/bringing-thane-dombivali-closer-to-mumbai-heres-how-mmr-residents-can-benefit-from-3-new-metro-lines-2300413.html|title=Bringing Thane &amp; Dombivali Closer to Mumbai, Here's How MMR Locals Can Benefit from 3 New Metro Lines|publisher=News18|date=7 September 2019|access-date=8 September 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!३०
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#96CDCD&quot;|Gandhi Nagar**
|align=&quot;center&quot;|गांधी नगर
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ४]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|[[कांजुर मार्ग रेल्वे स्थानक]] आणि कांजुर मार्ग मेट्रो स्थानक [[गुलाबी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका ६]] येथे अदलाबदल
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai-news/12-connectors-from-metros-to-railway-stations/story-ymGzktEI1fXogVmmN4kh0O.html|title=12 Connectors from Mumbai metros to railway stations|work=Hindustan Times|date=14 July 2020|access-date=15 July 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!३१
|align=&quot;center&quot;|Ganesh Nagar (Kalyan)
|align=&quot;center&quot;|गणेश नगर (कल्याण)
|align=&quot;center&quot;|[[केशरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|केशरी मार्गिका १२]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|
|-
!३२
|align=&quot;center&quot;|Ganesh Nagar (Wadala)
|align=&quot;center&quot;|गणेश नगर (वडाळा)
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ११]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|
|-
!३३
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#FFFF99&quot;|Garodia Nagar*
|align=&quot;center&quot;|गरोडिया नगर
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ४]]&lt;br /&gt;[[सोनेरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|सोनेरी मार्गिका ८]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत&lt;br /&gt;भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/mumbai/route-elevated-corridor-through-eastern-express-highway-ghatkopar-residents-demand-change-in-metro-4-alignment-5241726/|title=Route elevated corridor through eastern express highway Ghatkopar residents demand change in metro 4 alignment|work=द इंडियन एक्सप्रेस|date=2 July 2018|access-date=5 July 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
!३४
|align=&quot;center&quot;|Godrej Colony
|align=&quot;center&quot;|गोदरेज वसाहत
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ४]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/services/property-/-cstruction/godrej-construction-focusing-more-on-infrastructure-as-realty-slowdown-bites/articleshow/71245000.cms|title=Godrej Construction focusing more on infrastructure as realty slowdown bites|work=The Economic Times|date=22 September 2019|access-date=23 September 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!३५
|align=&quot;center&quot;|Golavali
|align=&quot;center&quot;|गोळवली
|align=&quot;center&quot;|[[केशरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|केशरी मार्गिका १२]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|
|-
!३६
|align=&quot;center&quot;|Gopal Nagar
|align=&quot;center&quot;|गोपाळ नगर
|align=&quot;center&quot;|[[केशरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|केशरी मार्गिका ५]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.business-standard.com/article/pti-stories/mmrda-mulling-realigning-bhiwandi-kalyan-stretch-of-metro-5-corridor-120013101832_1.html|title=MMRDA Mulling realigning bhiwandi-kalyan stretch of metro 5 corridor|work=Business Standard|date=31 January 2020|access-date=1 February 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!३७
|align=&quot;center&quot;|Govegaon MIDC
|align=&quot;center&quot;|गोवेगाव एम.आय.डी.सी.
|align=&quot;center&quot;|[[केशरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|केशरी मार्गिका ५]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/other/villagers-oppose-mmrda-move-to-acquire-land-for-metro-5/articleshow/71561327.cms|title=Villagers oppose MMRDA move to acquire land for metro 5|work=Mumbai Mirror|date=13 October 2019|access-date=15 October 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!३८
|align=&quot;center&quot;|Gowniwada
|align=&quot;center&quot;|गोवनीवाडा
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ४]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/mumbai/german-bank-extends-credit-line-for-2-lines-of-mumbai-metro-6986626/|title=German Bank Extends Credit line for 2 lines of Mumbai Metro|work=द इंडियन एक्सप्रेस|date=7 November 2020|access-date=8 November 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!३९
|align=&quot;center&quot;|Hay Bunder
|align=&quot;center&quot;|हे बंदर
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ११]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|
|-
!४०
|align=&quot;center&quot;|Hedutane
|align=&quot;center&quot;|हेदुटणे
|align=&quot;center&quot;|[[केशरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|केशरी मार्गिका १२]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|
|-
!४१
|align=&quot;center&quot;|Horniman Circle
|align=&quot;center&quot;|हॉर्निमन सर्कल
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ११]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|
|-
!४२
|align=&quot;center&quot;|IIT Powai
|align=&quot;center&quot;|आय.आय.टी. पवई
|align=&quot;center&quot;|[[गुलाबी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका ६]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai-news/locals-want-cm-to-make-metro-6-underground/story-JLlQxUiIC6enqcKiS0zNSJ.html|title= Locals want CM to make metro 6 underground|work=Hindustan Times|date=14 January 2020|access-date=15 January 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!४३
|align=&quot;center&quot;|IL &amp; FS
|align=&quot;center&quot;|आय.एल. आणि एफ.एस.
|align=&quot;center&quot;|[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २ब]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/mumbai/report-dna-follow-up-when-high-speed-railway-meets-suburban-metro-2775508|title=DNA Follow-Up: When high-speed railway meets suburban, Metro|publisher=DNA India|date=25 July 2019|access-date=26 July 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!४४
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#FFFF99&quot;|Income Tax Office*
|align=&quot;center&quot;|आयकर कार्यालय
|align=&quot;center&quot;|[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २ब]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|वांद्रे कुर्ला संकुल}} [[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]] येथे अदलाबदल
|
|-
!४५
|align=&quot;center&quot;|Indira Nagar
|align=&quot;center&quot;|इंदिरा नगर
|align=&quot;center&quot;|[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २ब]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/cover-story/metro-2b-on-sv-road-will-be-disastrous-say-experts/articleshow/59102194.cms|title=Metro 2B on SV Road will be disastrous, say experts|work=Mumbai Mirror|date=12 June 2017|access-date=13 June 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai-news/mmrda-orders-12-more-train-sets-for-mumbai-metro-2-and-7-extension/story-H9oGEASaiXS7c7xwPi3a3J.html|title=MMRDA orders 12 more train sets for Mumbai Metro-2 and 7 extension|work=Hindustan Times|date=25 November 2020|access-date=26 November 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!४६
|align=&quot;center&quot;|ISBT
|align=&quot;center&quot;|आय.एस.बी.टी.
|align=&quot;center&quot;|[[सोनेरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|सोनेरी मार्गिका ८]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|
|-
!४७
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#F5DEB3&quot;|Jogeshwari (West)††
|align=&quot;center&quot;|जोगेश्वरी (पश्चिम)
|align=&quot;center&quot;|[[गुलाबी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका ६]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|[[जोगेश्वरी रेल्वे स्थानक]] येथे अदलाबदल
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/other/water-supply-affected-in-jogeshwari-and-andheri-due-to-pipeline-repair-work/articleshow/73769522.cms|title=Water supply affected in Jogeshwari, Ghatkopar and Andheri due to pipeline repair work following caused by Damaged during the piling work on Mumbai Metro 6|work=Mumbai Mirror|date=1 February 2020|access-date=2 February 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!४८
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#F5DEB3&quot;|Juinagar††
|align=&quot;center&quot;|जुईनगर
|align=&quot;center&quot;|[[सोनेरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|सोनेरी मार्गिका ८]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|[[जुईनगर रेल्वे स्थानक]] येथे अदलाबदल
|
|-
!४९
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#FFFF99&quot;|JVLR*
|align=&quot;center&quot;|जे.व्ही.एल.आर.
|align=&quot;center&quot;|[[गुलाबी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका ६]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|जोगेश्वरी (पूर्व)}} [[लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|लाल मार्गिका ७]] येथे अदलाबदल
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/mumbai/maharashtra-metro-6-jogeshwari-flyover-may-have-common-piers-4683500/|title=Metro 6, Jogeshwari flyover may have common piers|work=द इंडियन एक्सप्रेस|date=1 June 2017|access-date=2 June 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai-news/shiv-sena-minister-asks-mmrda-to-name-mumbai-metro-station-after-bal-thackeray-trauma-centre/story-3IaeaaPLJlc3XcQqFikw5K.html|title=Shiv Sena minister asks MMRDA to name Mumbai metro station after Bal Thackeray trauma centre|work=Hindustan Times|date=21 May 2017|access-date=22 May 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mid-day.com/articles/mmrda-wont-build-entire-bal-thackeray-flyover-at-jogeshwari/20869173|title=MMRDA Won't Build Entire Bal Thackeray Flyover At Jogeshwari|work=Mid-Day|date=4 May 2019|access-date=5 May 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!५०
|align=&quot;center&quot;|Kalher
|align=&quot;center&quot;|काल्हेर
|align=&quot;center&quot;|[[केशरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|केशरी मार्गिका ५]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/story/crucial-mumbai-metro-projects-get-fadnavis-govt-approval-1070433-2017-10-25|title=Crucial Mumbai Metro projects get Fadnavis govt approval|work=India Today|date=25 October 2017|access-date=26 October 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/cities/mumbai/mmrda-picks-contractor-for-civil-work-of-metro-5/article28840753.ece|title=MMRDA picks contractor for civil work of Metro 5|work=द हिंदू|date=7 August 2019|access-date=8 August 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!५१
|align=&quot;center&quot;|Kalyan APMC
|align=&quot;center&quot;|कल्याण ए.पी.एम.सी.
|align=&quot;center&quot;|[[केशरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|केशरी मार्गिका १२]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.freepressjournal.in/mumbai/metro-line-5-phase-1-deadline-revised-to-2024|title=Metro Line 5 Phase 1 deadline revised to 2024|work=Free Press Journal|date=12 October 2020|access-date=15 October 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!५२
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#F0E68C&quot;|Kalyan Railway Station#*
|align=&quot;center&quot;|कल्याण रेल्वे स्थानक
|align=&quot;center&quot;|[[केशरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|केशरी मार्गिका १२]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|[[कल्याण जंक्शन रेल्वे स्थानक]] येथे अदलाबदल
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai-news/save-landmark-change-metro-route-kalyan-residents/story-5RNFQqB3bFsxNrUwXRYYvN.html|title=Save landmark, change metro route:Kalyan residents|work=Hindustan Times|date=14 December 2019|access-date=15 December 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!५३
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#96CDCD&quot;|Kanjur Marg**
|align=&quot;center&quot;|कांजुर मार्ग
|align=&quot;center&quot;|[[गुलाबी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका ६]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|[[कांजुर मार्ग रेल्वे स्थानक]] आणि गांधी नगर मेट्रो स्थानक [[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ४]] येथे अदलाबदल
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://theprint.in/india/with-car-shed-at-kanjurmarg-new-mumbai-metro-corridor-could-now-connect-to-thane-towns/526133/|title=With Car Shed at Kanjurmarg new mumbai metro corridor could now connect to thane towns|publisher=The Print|date=19 October 2020|access-date=20 October 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai-news/metro-6-in-mumbai-to-be-at-a-height-of-38m-above-ground/story-oVZX3AXsbx0esVcRvKIH1I.html|title=Metro-6 in Mumbai to be at a height of 38m above ground|work=Hindustan Times|date=21 June 2019|access-date=22 June 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!५४
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#FFB6C1&quot;|Kapurbawdi†*
|align=&quot;center&quot;|कापूरबावडी
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ४]]&lt;br /&gt;[[केशरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|केशरी मार्गिका ५]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai-news/metro-lines-4-and-5-to-be-linked-at-station-in-thane/story-ExLA0iRu8QWQnm16T5v0QJ.html|title=Metro lines 4 and 5 to be linked at station in Thane|work=Hindustan Times|date=17 June 2019|access-date=20 June 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!५५
|align=&quot;center&quot;|Kasarvadavali
|align=&quot;center&quot;|कासारवडवली
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ४]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/other/wadala-thane-metro-line-clears-crz-hurdle/articleshow/57368425.cms|title=Wadala Thane metro line clears CRZ Hurdle|work=Mumbai Mirror|date=27 February 2017|access-date=1 March 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
!५६
|align=&quot;center&quot;|Kasheli
|align=&quot;center&quot;|कशेळी
|align=&quot;center&quot;|[[केशरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|केशरी मार्गिका ५]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/cities/mumbai/mmrda-picks-contractor-for-civil-work-of-metro-5/article28840753.ece|title=MMRDA Picks contractor for civil work of Metro 5|work=द हिंदू|date=7 August 2019|access-date=10 August 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!५७
|align=&quot;center&quot;|Kashimira
|align=&quot;center&quot;|काशिमिरा
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका १०]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|
|-
!५८
|align=&quot;center&quot;|Khira Nagar
|align=&quot;center&quot;|खिरा नगर
|align=&quot;center&quot;|[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २ब]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mid-day.com/articles/mumbai-skywalks-located-on-sv-road-across-three-suburbs-to-make-way-for-metro-2/20730189|title=Mumbai: Skywalks Located On SV Road Across Three Suburbs To Make Way For Metro 2|work=Mid-Day|date=13 April 2019|access-date=14 April 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!५९
|align=&quot;center&quot;|Kolegaon
|align=&quot;center&quot;|कोळेगाव
|align=&quot;center&quot;|[[केशरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|केशरी मार्गिका १२]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|
|-
!६०
|align=&quot;center&quot;|Kongaon
|align=&quot;center&quot;|कोनगाव
|align=&quot;center&quot;|[[केशरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|केशरी मार्गिका ५]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/cities/mumbai/MMRDA-approves-two-Metro-corridors/article16076164.ece|title=MMRDA approves two Metro corridors|work=द हिंदू|date=20 October 2016|access-date=21 October 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
!६१
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#F5DEB3&quot;|Kurla††
|align=&quot;center&quot;|कुर्ला
|align=&quot;center&quot;|[[सोनेरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|सोनेरी मार्गिका ८]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|[[कुर्ला रेल्वे स्थानक]] येथे अदलाबदल
|
|-
!६२
|align=&quot;center&quot;|Kurla (East)
|align=&quot;center&quot;|कुर्ला (पूर्व)
|align=&quot;center&quot;|[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २ब]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/mumbai-metro-scraps-plan-for-kurla-terminus-mmrda-stations/articleshow/78160389.cms|title=Mumbai Metro scraps plan for Kurla terminus and MMRDA stations|work=The Times of India|date=17 September 2020|access-date=20 September 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!६३
|align=&quot;center&quot;|Laxmi Nagar
|align=&quot;center&quot;|लक्ष्मी नगर
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ४]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/other/bombay-hc-allows-mmrda-to-carry-out-construction-of-metro-line-4/articleshow/77385454.cms|title=Bombay HC allows MMRDA to carry out construction of Metro Line 4|work=Mumbai Mirror|date=6 August 2020|access-date=7 August 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!६४
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#F5DEB3&quot;|Lokmanya Tilak Terminus††
|align=&quot;center&quot;|लोकमान्य टिळक टर्मिनस
|align=&quot;center&quot;|[[सोनेरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|सोनेरी मार्गिका ८]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|[[लोकमान्य टिळक टर्मिनस]] येथे अदलाबदल
|
|-
!६५
|align=&quot;center&quot;|LP
|align=&quot;center&quot;|एल.पी.
|align=&quot;center&quot;|[[सोनेरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|सोनेरी मार्गिका ८]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|
|-
!६६
|align=&quot;center&quot;|Mahakali Caves
|align=&quot;center&quot;|महाकाली गुहा
|align=&quot;center&quot;|[[गुलाबी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका ६]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mid-day.com/articles/mumbai-metro-6-corridor-moves-ahead-with-launch-of-girders/23088245|title=Mumbai: Metro 6 Corridor Moves Ahead With Launch Of Girders|work=Mid-Day|date=13 November 2020|access-date=14 November 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!६७
|align=&quot;center&quot;|Mahapalika Marg
|align=&quot;center&quot;|महापालिका मार्ग
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ४]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/mumbai/mmrda-to-plant-4444-saplings-bombay-hc-nod-for-felling-357-mangrove-trees-for-metro-line-4-6541542/|title=MMRDA to plant 4444 saplings Bombay HC Nod for felling 357 mangrove trees for metro line 4|work=द इंडियन एक्सप्रेस|date=6 August 2020|access-date=10 August 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!६८
|align=&quot;center&quot;|Majiwada
|align=&quot;center&quot;|माजिवडा
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ४]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai-news/thane-residents-see-no-end-to-road-mess/story-y94rlfuXgDQ2iUwN0YeGCK.html|title=Thane residents see no end to road mess|work=Hindustan Times|date=1 November 2019|access-date=2 November 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/civic/24-hour-water-cut-scheduled-for-thane-residents-this-friday/articleshow/78138266.cms|title=Thane: 24 hour water cut scheduled for city residents this Friday|work=Mumbai Mirror|date=16 September 2020|access-date=17 September 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!६९
|align=&quot;center&quot;|Manpada (Dombivli)
|align=&quot;center&quot;|मानपाडा (डोंबिवली)
|align=&quot;center&quot;|[[केशरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|केशरी मार्गिका १२]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|
|-
!७०
|align=&quot;center&quot;|Manpada (Thane)
|align=&quot;center&quot;|मानपाडा (ठाणे)
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ४]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai-news/mumbai-metro-4-controversial-land-proposal-tabled-again-by-thane-civic-body/story-YXiI0Ojo3Sm0C0Q39oB9CK.html|title=Mumbai Metro-4: Controversial land proposal tabled again by Thane civic body|work=Hindustan Times|date=20 November 2020|access-date=21 November 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.freepressjournal.in/cmcm/mumbai-mira-bhayandar-to-have-metro-rail-connectivity-soon|title=Mumbai: Mira-Bhayandar to have Metro rail connectivity soon|work=Free Press Journal|date=5 September 2017|access-date=6 December 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
!७१
|align=&quot;center&quot;|Medtiya Nagar
|align=&quot;center&quot;|मेडतिया नगर
|align=&quot;center&quot;|[[लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|लाल मार्गिका ९]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/mumbai/report-plans-to-extend-metro-stations-to-bhayander-may-be-implemented-soon-2334160|title=Plans to extend metro stations to bhayander may be implemented soon|work=DNA India|date=25 February 2017|access-date=26 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
!७२
|align=&quot;center&quot;|MTNL
|align=&quot;center&quot;|एम.टी.एन.एल.
|align=&quot;center&quot;|[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २ब]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/economy/infrastructure/maharashtra-government-clears-mankhurd-kasarvadavali-metro-projects/articleshow/45218118.cms|title=Maharashtra government clears Mankhurd, Kasarvadavali metro projects|work=The Economic Times|date=20 November 2014|access-date=21 November 2014}}&lt;/ref&gt;
|-
!७३
|align=&quot;center&quot;|Mulund Fire Station
|align=&quot;center&quot;|मुलुंड अग्निशमन केंद्र
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ४]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/indl-goods/svs/engineering/tata-projects-bag-rs-1048-crore-mumbai-metro-packages/articleshow/63751382.cms|title=Tata Projects bag Rs 1,048 crore Mumbai Metro packages|work=The Economic Times|date=13 April 2018|access-date=14 April 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
!७४
|align=&quot;center&quot;|Mulund Naka
|align=&quot;center&quot;|मुलुंड नाका
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ४]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/mumbai/mumbai-to-keep-fares-low-mmrda-asks-eight-malls-to-pitch-in-5767541/|title=To Keep Fares low MMRDA Asks eight malls to pitch in|work=द इंडियन एक्सप्रेस|date=6 June 2019|access-date=10 June 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!७५
|align=&quot;center&quot;|Nagpada Junction
|align=&quot;center&quot;|नागपाडा जंक्शन
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ११]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|
|-
!७६
|align=&quot;center&quot;|Nanavati Hospital
|align=&quot;center&quot;|नानावटी रुग्णालय
|align=&quot;center&quot;|[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २ब]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://archive.indianexpress.com/news/what-fsi-hike-around-metro-stations-will-mean-pilot-study-near-nanavati/521293/|title=What FSI hike around Metro stations will mean: pilot study near Nanavati|work=द इंडियन एक्सप्रेस|date=25 September 2009|access-date=26 September 2009}}&lt;/ref&gt;
|-
!७७
|align=&quot;center&quot;|Navi Mumbai International Airport West
|align=&quot;center&quot;|नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ पश्चिम
|align=&quot;center&quot;|[[सोनेरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|सोनेरी मार्गिका ८]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|
|-
!७८
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#AFEEEE&quot;|Navi Mumbai International Airport Terminal 2†
|align=&quot;center&quot;|नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ टर्मिनल २
|align=&quot;center&quot;|[[सोनेरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|सोनेरी मार्गिका ८]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|
|-
!७९
|align=&quot;center&quot;|National College
|align=&quot;center&quot;|राष्ट्रीय महाविद्यालय
|align=&quot;center&quot;|[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २ब]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.freepressjournal.in/cmcm/khar-residents-ultimatum-push-mumbai-metro-line-underground-or-we-will-vote-for-nota|title=Khar residents' ultimatum: Push Mumbai Metro line underground or we will vote for NOTA|work=Free Press Journal|date=6 October 2018|access-date=7 October 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
!८०
|align=&quot;center&quot;|Naval Housing
|align=&quot;center&quot;|नौदल गृहनिर्माण
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ४]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/infrastructure/railways/mumbai-metro-elevated-line-4-tata-projects-wins-orders-worth-rs-1048-crore-connectivity-to-thane-to-improve/1132565/|title=Mumbai Metro elevated line 4: Tata Projects wins orders worth Rs 1,048 crore; connectivity to Thane to improve|work=The Financial Express|date=13 April 2018|access-date=14 April 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
!८१
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#F5DEB3&quot;|Nerul††
|align=&quot;center&quot;|नेरूळ
|align=&quot;center&quot;|[[सोनेरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|सोनेरी मार्गिका ८]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|[[नेरूळ रेल्वे स्थानक]] येथे अदलाबदल
|
|-
!८२
|align=&quot;center&quot;|Nilaje Gaon
|align=&quot;center&quot;|निळजे गाव
|align=&quot;center&quot;|[[केशरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|केशरी मार्गिका १२]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|
|-
!८३
|align=&quot;center&quot;|Pant Nagar
|align=&quot;center&quot;|पंत नगर
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ४]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/other/everyone-wants-metro-but-not-in-their-backyard/articleshow/64549138.cms|title=Everyone wants Metro, but not in their backyard|work=Mumbai Mirror|date=12 June 2018|access-date=13 June 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
!८४
|align=&quot;center&quot;|Phoenix Mall
|align=&quot;center&quot;|फिनिक्स मॉल
|align=&quot;center&quot;|[[सोनेरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|सोनेरी मार्गिका ८]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|
|-
!८५
|align=&quot;center&quot;|Pisarve
|align=&quot;center&quot;|पिसार्वे
|align=&quot;center&quot;|[[केशरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|केशरी मार्गिका १२]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|
|-
!८६
|align=&quot;center&quot;|Pisarve Depot
|align=&quot;center&quot;|पिसार्वे डेपो
|align=&quot;center&quot;|[[केशरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|केशरी मार्गिका १२]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|
|-
!८७
|align=&quot;center&quot;|Pisavali Gaon
|align=&quot;center&quot;|पिसवली गाव
|align=&quot;center&quot;|[[केशरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|केशरी मार्गिका १२]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|
|-
!८८
|align=&quot;center&quot;|Powai Lake
|align=&quot;center&quot;|पवई तलाव
|align=&quot;center&quot;|[[गुलाबी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका ६]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/other/metro-6-line-will-cause-traffic-havoc-experts/articleshow/65727424.cms|title=Metro 6 Line will Cause Traffic Havoc:experts|work=Mumbai Mirror|date=8 September 2018|access-date=10 September 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
!८९
|align=&quot;center&quot;|Prem Nagar
|align=&quot;center&quot;|प्रेम नगर
|align=&quot;center&quot;|[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २ब]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/mumbai/report-dn-nagar-bkc-metro-work-to-kick-off-by-feb-18-2559848|title=DN Nagar-BKC Metro work to kick off by Feb '18|publisher=DNA India|date=14 November 2017|access-date=15 November 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
!९०
|align=&quot;center&quot;|Purna
|align=&quot;center&quot;|पूर्णा
|align=&quot;center&quot;|[[केशरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|केशरी मार्गिका ५]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/mumbai/mmrda-to-consider-civic-bodys-demand-change-in-metro-5-alignment-on-cards-4984866/|title=MMRDA to consider civic body's demand change in Metro 5 alignment on cards|work=द इंडियन एक्सप्रेस|date=16 December 2017|access-date=20 December 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
!९१
|align=&quot;center&quot;|Rajnouli
|align=&quot;center&quot;|रांजणोली
|align=&quot;center&quot;|[[केशरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|केशरी मार्गिका ५]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/cities/mumbai/MMRDA-approves-two-Metro-corridors/article16076164.ece|title=MMRDA approves two Metro corridors|work=द हिंदू|date=20 October 2016|access-date=2 December 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
!९२
|align=&quot;center&quot;|Rambaug
|align=&quot;center&quot;|रामबाग
|align=&quot;center&quot;|[[गुलाबी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका ६]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/mumbai/report-iit-vikhroli-metro-stretch-work-to-worsen-traffic-snarls-2563539|title=IIT Vikhroli Metro Stretch work to worsen traffic snarls|work=DNA India|date=30 November 2017|access-date=1 December 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
!९३
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#F5DEB3&quot;|Reay Road††
|align=&quot;center&quot;|रे रोड
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ११]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|[[रे रोड रेल्वे स्थानक]] येथे अदलाबदल
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/cities/mumbai/gst-bhavan-wadala-station-to-be-merged/article30570768.ece|title=GST bhavan and Wadala station to be merged|work=द हिंदू|date=15 January 2020|access-date=20 January 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!९४
|align=&quot;center&quot;|RTO Thane
|align=&quot;center&quot;|आर.टी.ओ. ठाणे
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ४]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/business/report-mumbai-metro-db-engineering-louis-berger-bags-four-contracts-2603162|title=DB Engineering-Louis Berger bags contract for Mumbai Metro 4|publisher=DNA India|date=10 April 2018|access-date=11 April 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
!९५
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#FFFF99&quot;|SG Barve Marg*
|align=&quot;center&quot;|एस.जी. बर्वे मार्ग
|align=&quot;center&quot;|[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २ब]]&lt;br /&gt;[[सोनेरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|सोनेरी मार्गिका ८]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत&lt;br /&gt;भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/civic/mmrda-metro-2b-will-require-cutting-of-1134-trees-and-transplantation-of-1670-trees/articleshow/72467392.cms|title=MMRDA Metro 2B will require cutting of 1134 trees and transplantation of 1670 trees|work=Mumbai Mirror|date=11 December 2019|access-date=15 December 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!९६
|align=&quot;center&quot;|Sagaon
|align=&quot;center&quot;|सागाव
|align=&quot;center&quot;|[[केशरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|केशरी मार्गिका १२]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|
|-
!९७
|align=&quot;center&quot;|Sagar Sangam
|align=&quot;center&quot;|सागरसंगम
|align=&quot;center&quot;|[[सोनेरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|सोनेरी मार्गिका ८]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|
|-
!९८
|align=&quot;center&quot;|Sahajanand Chowk
|align=&quot;center&quot;|सहजानंद चौक
|align=&quot;center&quot;|[[केशरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|केशरी मार्गिका ५]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.asianage.com/metros/mumbai/141218/kalyan-metro-a-distant-dream.html|title=Kalyan Metro a distant dream|work=The Asian Age|date=14 December 2018|access-date=15 December 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
!९९
|align=&quot;center&quot;|Sai Baba Nagar
|align=&quot;center&quot;|साई बाबा नगर
|align=&quot;center&quot;|[[लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|लाल मार्गिका ९]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.freepressjournal.in/mumbai/double-decker-metro-corridor-for-mira-bhayandar-by-2022|title=Double-Decker Metro Corridor for Mira Bhayandar by 2022|work=Free Press Journal|date=14 January 2020|access-date=15 January 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!१००
|align=&quot;center&quot;|Saki Vihar
|align=&quot;center&quot;|साकी विहार
|align=&quot;center&quot;|[[गुलाबी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका ६]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/mumbai/mmrda-initiates-plan-to-merge-two-metro-corridors-6722569/|title=MMRDA Initiates plan to Merge two metro corridors|work=द इंडियन एक्सप्रेस|date=13 October 2020|access-date=14 October 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!१०१
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#F5DEB3&quot;|Sanpada††
|align=&quot;center&quot;|सानपाडा
|align=&quot;center&quot;|[[सोनेरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|सोनेरी मार्गिका ८]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|[[सानपाडा रेल्वे स्थानक]] येथे अदलाबदल
|
|-
!१०२
|align=&quot;center&quot;|Saraswat Nagar
|align=&quot;center&quot;|सारस्वत नगर
|align=&quot;center&quot;|[[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २ब]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/mumbai/report-juhu-locals-crowdfunding-fight-against-metro-2735221|title=Juhu locals crowdfunding fight against Metro|publisher=DNA India|date=1 April 2019|access-date=2 April 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!१०३
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#F5DEB3&quot;|Seawoods††
|align=&quot;center&quot;|सीवूड्स
|align=&quot;center&quot;|[[सोनेरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|सोनेरी मार्गिका ८]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|[[सीवूड्स-दारावे-करावे रेल्वे स्थानक]] येथे अदलाबदल
|
|-
!१०४
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#FFFF99&quot;|SEEPZ Village*
|align=&quot;center&quot;|सीप्झ गाव
|align=&quot;center&quot;|[[गुलाबी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका ६]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|आरे जे.व्ही.एल.आर.}} [[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]] येथे अदलाबदल
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/other/citys-first-underground-metro-to-be-elevated-as-well/articleshow/78630752.cms|title=City's first underground Metro to be elevated as well|work=Mumbai Mirror|date=13 October 2020|access-date=14 October 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!१०५
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#F5DEB3&quot;|Sewri††
|align=&quot;center&quot;|शिवडी
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ११]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|[[शिवडी रेल्वे स्थानक]] येथे अदलाबदल
|
|-
!१०६
|align=&quot;center&quot;|Shahid Bhagat Singh Garden
|align=&quot;center&quot;|शहीद भगतसिंग उद्यान
|align=&quot;center&quot;|[[लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|लाल मार्गिका ९]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/content/650037/mumbai-metro-sees-investment-rs.html|title=Mumbai metro sees investment of Rs 62,943 crore|website=Deccan Herald|date=25 December 2017|access-date=26 December 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
!१०७
|align=&quot;center&quot;|Shangrila
|align=&quot;center&quot;|शांग्रीला
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ४]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.freepressjournal.in/cmcm/everything-you-need-to-know-about-metro-2b-and-metro-4|title=Mumbai: Everything you need to know about Metro 2B and Metro 4|work=Free Press Journal|date=1 December 2016|access-date=2 December 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
!१०८
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#FFB6C1&quot;|Shivaji Chowk (Mira Road)†*
|align=&quot;center&quot;|शिवाजी चौक (मीरा रोड)
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका १०]]&lt;br /&gt;[[जांभळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|जांभळी मार्गिका १३]]{{efn|सध्या, जांभळी मार्गिका १३ मधील मेट्रो स्थानके डीपीआर टप्प्यात आहेत, त्यानंतर स्थानकांची संख्या वाढवावी.}}
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|मिरागाव मेट्रो स्थानक [[लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|लाल मार्गिका ९]] येथे अदलाबदल
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai-news/mumbai-metro-to-reach-virar/story-1qnBJDre4A1CiI26TcXsbM.html|title=Mumbai Metro to reach Virar|work=Hindustan Times|date=4 October 2018|access-date=5 October 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
!१०९
|align=&quot;center&quot;|Shreyas Cinema
|align=&quot;center&quot;|श्रेयस सिनेमा
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ४]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.asianage.com/metros/mumbai/190318/lbs-marg-to-be-shut-for-metro-4-work.html|title=LBS Marg to be shut for Metro-4 work|work=The Asian Age|date=19 March 2018|access-date=20 March 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
!११०
|align=&quot;center&quot;|Shyam Nagar (Mumbai)
|align=&quot;center&quot;|श्याम नगर (मुंबई)
|align=&quot;center&quot;|[[गुलाबी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका ६]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/mumbai/tallest-in-country-mmrda-to-deploy-29-5-m-tall-straddle-carrier-to-launch-girders-on-metro-6-6574174/|title=Tallest in country MMRDA to deploy 29.5-m tall straddle carrier to launch girders on Metro 6|work=द इंडियन एक्सप्रेस|date=29 August 2020|access-date=30 August 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!१११
|align=&quot;center&quot;|Siddharth Colony
|align=&quot;center&quot;|सिद्धार्थ वसाहत
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ४]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/cities/mumbai/common-station-at-kurla-for-metro-2b-and-metro-4/article27200631.ece|title=Common station at Kurla for Metro 2B and Metro 4|work=द हिंदू|date=22 May 2019|access-date=23 May 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!११२
|align=&quot;center&quot;|Sonapur
|align=&quot;center&quot;|सोनापूर
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ४]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/mumbai/report-bjp-corporator-wants-to-rename-sonapur-metro-station-after-rss-founder-2684437|title=BJP Corporator wants to rename Sonapur metro station after RSS founder|work=DNA India|date=11 November 2018|access-date=15 November 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
!११३
|align=&quot;center&quot;|Sonarpada
|align=&quot;center&quot;|सोनारपाडा
|align=&quot;center&quot;|[[केशरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|केशरी मार्गिका १२]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|
|-
!११४
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#AFEEEE&quot;|SPM Circle†
|align=&quot;center&quot;|एस.पी.एम. सर्कल
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ११]]
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|
|-
!११५
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#AFEEEE&quot;|Subhash Chandra Bose Stadium†
|align=&quot;center&quot;|सुभाषचंद्र बोस स्टेडियम
|align=&quot;center&quot;|[[लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|लाल मार्गिका ९]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/mumbai/report-mira-bhayandar-municipal-corporation-pushes-to-name-metro-stns-after-shivaji-patel-pratap-2568430|title=Mira-Bhayandar Municipal Corporation pushes to name Metro stns after Shivaji, Patel, Pratap|publisher=DNA India|date=18 December 2017|access-date=19 December 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
!११६
|align=&quot;center&quot;|Suman Nagar
|align=&quot;center&quot;|सुमन नगर
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ४]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/mumbai/report-dna-special-metro-iv-alignment-changed-once-again-2209611|title=Mumbai Metro 4 Alignment changed once again|publisher=DNA India|date=6 May 2016|access-date=10 May 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
!११७
|align=&quot;center&quot;|Surya Nagar
|align=&quot;center&quot;|सूर्य नगर
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ४]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/bmc-chief-clears-cutting-of-18-trees-in-chembur-for-metro-4/articleshow/78401371.cms|title=BMC Chief clears cutting of 18 trees in chembur for metro line 4|work=The Times of India|date=30 September 2020|access-date=1 October 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!११८
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#AFEEEE&quot;|Swami Samarth Nagar†
|align=&quot;center&quot;|स्वामी समर्थ नगर
|align=&quot;center&quot;|[[गुलाबी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका ६]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/mumbai-lokhandwala-residents-face-interminable-traffic-jams-as-illegal-parking-compounds-metro-rail-woes/articleshow/67729318.cms|title=Mumbai:Lokhandwala residents face interminable traffic jams as illegal parking compounds Metro Rail woes|work=The Times of India|date=28 January 2019|access-date=29 January 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!११९
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#FFB6C1&quot;|Taloja†*
|align=&quot;center&quot;|तळोजा
|align=&quot;center&quot;|[[केशरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|केशरी मार्गिका १२]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|[[पेठाली - तळोजा मेट्रो स्थानक]] येथे अदलाबदल
|
|-
!१२०
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#F5DEB3&quot;|Targhar††
|align=&quot;center&quot;|तरघर
|align=&quot;center&quot;|[[सोनेरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|सोनेरी मार्गिका ८]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|[[तरघर रेल्वे स्थानक]] येथे अदलाबदल
|
|-
!१२१
|align=&quot;center&quot;|Teen Hath Naka
|align=&quot;center&quot;|तीन हात नाका
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ४]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai-news/mumbai-metro-phase-4-may-cover-entire-ghodbunder-road-stretch-in-thane/story-TeIIOQND0LMR2QrjjqdE7K.html|title=Mumbai Metro Phase 4 may cover entire Ghodbunder Road stretch in Thane|work=Hindustan Times|date=3 February 2017|access-date=5 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
!१२२
|align=&quot;center&quot;|Temghar
|align=&quot;center&quot;|टेमघर
|align=&quot;center&quot;|[[केशरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|केशरी मार्गिका ५]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.business-standard.com/article/current-affairs/maharashtra-cabinet-approves-metro-5-6-lines-in-mumbai-117102400982_1.html|title=Mumbai gets two more Metro lines|work=Business Standard|date=25 October 2017|access-date=26 October 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
!१२३
|align=&quot;center&quot;|Tikuji-ni-wadi
|align=&quot;center&quot;|टिकुजी-नी-वाडी
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ४]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/pti-feed/story/maha-cabinet-gives-go-ahead-for-two-metro-lines-694345-2016-09-27|title=Maha Cabinet gives go-ahead for two Metro lines|work=India Today|date=27 September 2016|access-date=28 September 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
!१२४
|align=&quot;center&quot;|Turbhe
|align=&quot;center&quot;|तुर्भे
|align=&quot;center&quot;|[[केशरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|केशरी मार्गिका १२]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|
|-
!१२५
|align=&quot;center&quot;|Vadavali
|align=&quot;center&quot;|वडवली
|align=&quot;center&quot;|[[केशरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|केशरी मार्गिका १२]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|
|-
!१२६
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#F5DEB3&quot;|Vashi††
|align=&quot;center&quot;|वाशी
|align=&quot;center&quot;|[[सोनेरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|सोनेरी मार्गिका ८]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|[[वाशी रेल्वे स्थानक]] येथे अदलाबदल
|
|-
!१२७
|align=&quot;center&quot;|Versova Char Phata
|align=&quot;center&quot;|वर्सोवा चार फाटा
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका १०]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|
|-
!१२८
|align=&quot;center&quot;|Vijay Garden
|align=&quot;center&quot;|विजय उद्यान
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ४]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/india-news/thane-mayor-naresh-mhaske-opposes-tree-cutting-for-metro-4-route/1779962/|title=Thane mayor Naresh Mhaske opposes tree-cutting for metro 4 route|work=The Financial Express|date=29 November 2019|access-date=30 November 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!१२९
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#F5DEB3&quot;|Vikhroli††
|align=&quot;center&quot;|विक्रोळी
|align=&quot;center&quot;|[[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका ४]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|[[विक्रोळी रेल्वे स्थानक]] येथे अदलाबदल
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mid-day.com/articles/mumbai-vikhroli-metro-station-to-tower-over-eeh-jvlr/21020197|title=Mumbai:Vikhroli metro station to tower over EEH and JVLR|work=Mid-Day|date=27 May 2019|access-date=30 May 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
!१३०
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#FFB6C1&quot;|Vikhroli EEH†*
|align=&quot;center&quot;|विक्रोळी ई.इ.एच.
|align=&quot;center&quot;|[[गुलाबी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका ६]]&lt;br /&gt;[[राणी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|राणी मार्गिका १४]]{{efn|सध्या, राणी मार्गिका १४ मधील मेट्रो स्थानके डीपीआर टप्प्यात आहेत, त्यानंतर स्थानकांची संख्या वाढवावी}}
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai-news/mumbai-s-metro-6-route-must-be-scrapped-metro-3-line-extended-instead-say-activists/story-ddCjwl4aYP1Er3TdS9EHcL.html|title=Mumbai's Metro 6 route must be scrapped metro 3 line extended instead say activists|work=Hindustan Times|date=20 May 2019|access-date=25 May 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/plan-for-4-metros-to-converge-at-2-deck-kanjurmarg-depot/articleshow/78799454.cms|title=Plan for 4 Metros to converge at 2-deck Kanjurmarg depot|work=The Times of India|date=22 October 2020|access-date=23 October 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/civic/with-marsh-plot-boundary-metro-car-shed-work-begins/articleshow/78882523.cms|title=With 'marsh plot' boundary, Metro car shed work begins|work=Mumbai Mirror|date=27 October 2020|access-date=28 October 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india-today-insight/story/who-owns-the-mumbai-metro-car-depot-land-1738358-2020-11-05|title=Who owns the Mumbai Metro car depot land?|work=India Today|date=5 November 2020|access-date=6 November 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
!१३१
|align=&quot;center&quot;|Waklan
|align=&quot;center&quot;|वाकळण
|align=&quot;center&quot;|[[केशरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|केशरी मार्गिका १२]]
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|
|
|}

== सांख्यिकी ==
{| class=&quot;₠wikitable&quot; width=&quot;35%&quot;
|मेट्रो स्थानकांची एकूण संख्या
| width=&quot;5%&quot; align=&quot;center&quot; |&lt;span style=&quot;font-size:125%;&quot;&gt;'''२०७'''&lt;/span&gt;
|-
|कार्यरत मेट्रो स्थानकांची एकूण संख्या
| width=&quot;5%&quot; align=&quot;center&quot; |&lt;span style=&quot;font-size:125%;&quot;&gt;'''७६'''&lt;/span&gt;
|-
|बांधकामाधीन मेट्रो स्थानकांची एकूण संख्या
| width=&quot;5%&quot; align=&quot;center&quot; |&lt;span style=&quot;font-size:125%;&quot;&gt;'''१३१'''&lt;/span&gt;
|-
| width=&quot;25%&quot; |अदलाबदल स्थानकांची संख्या
| width=&quot;5%&quot; align=&quot;center&quot; |&lt;span style=&quot;font-size:125%;&quot;&gt;'''२६'''&lt;/span&gt;
|-
| width=&quot;25%&quot; |उन्नत स्थानकांची संख्या
| width=&quot;5%&quot; align=&quot;center&quot; |&lt;span style=&quot;font-size:125%;&quot;&gt;'''१६६'''&lt;/span&gt;
|-
| width=&quot;25%&quot; |भूमिगत स्थानकांची संख्या
| width=&quot;5%&quot; align=&quot;center&quot; |&lt;span style=&quot;font-size:125%;&quot;&gt;'''४४'''&lt;/span&gt;
|-
| width=&quot;25%&quot; |जमिनीवरील स्थानकांची संख्या
| width=&quot;5%&quot; align=&quot;center&quot; |&lt;span style=&quot;font-size:125%;&quot;&gt;'''२'''&lt;/span&gt;
|}

== नोंदी ==
{{Notelist}}

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:मुंबई मेट्रो]]</text>
      <sha1>1pwrofd2w26itf70j605i8auqojqocv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:नरेश सावे</title>
    <ns>3</ns>
    <id>227898</id>
    <revision>
      <id>2678892</id>
      <parentid>2650046</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:30:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>38883</id>
      </contributor>
      <comment>/* Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications */ नवीन विभाग</comment>
      <origin>2678892</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63020" sha1="89ibbukl2gzz5axfwfw42vqyulcuf09" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=नरेश सावे}}

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १८:३९, १५ एप्रिल २०१८ (IST)

== आपले सदस्यपान ==
:मुक्त ज्ञान निर्मितीसाठी आपले अभिनंदन व शुभेच्छा!&lt;br&gt;
विकिपीडियावर लाल दुवा म्हणजे रिकामे पान. तुमचे नाव लाल दुव्यात दिसते आहे? मग तर त्यावर क्लिक करून ते उघडा, आणि लिहा स्वत:विषयी आपल्या सदस्य पानावर! आपला परिचय उदा.कामाचे क्षेत्र,आवडीचे विषय,अभ्यासाचे विषय,छंद इ. तसेच कोणत्या विषयांवर लिहायला आवडेल, फोटो संग्रह टाकायला आवडेल हे अवश्य लिहा. इतर विकी प्रकल्प -विकिस्रोत,विक्शनरी,विकिबुक्स इ.- यामध्ये रुची आहे का ते नोंदवावे.&lt;br&gt;
खाजगी माहिती जसे की फोन क्र.,ईमेल देण्याचे टाळावे.&lt;br&gt;
या गोष्टी करून पहा -&lt;br&gt;
#सदस्य पान तयार करणे - स्वत:ची थोडक्यात माहिती लिहिणे, आवड,छंद, कौशल्ये इ.&lt;br&gt;
::या पानावर संपादन करताना - परिच्छेद, शब्द ठळक/तिरपा करणे, बिंदी व अनुक्रमित यादी, दुवा देणे, संदर्भ देणे इ. मुलभूत गोष्टी समजून घेणे.
#आपल्याला आवडणाऱ्या कोणत्याही लेखाचे नाव 'शोधा' खिडकीत टाकून लेख उघडणे. लेखात किमान एक-दोन वाक्याची योग्य ती भर घालणे. अशा १० लेखांत भर घालणे. अलीकडील बदल मध्ये 'आपण १० संपादनांचा टप्पा ओलांडला, अभिनंदन!' असा संदेश दिसेपर्यंत संपादने करणे. याचा उद्देश लेखाची रचना, भाषा, व इतर विकिपीडिया पद्धती जाणणे असाही आहे.
#'माझ्या पसंती' मध्ये संपादनांची संख्या पाहणे. 'माझे योगदान' मध्ये आपण काय कृती केली ती पाहणे. अलीकडील बदल मध्ये नोंदी पाहणे.
# विकिपीडिया प्रशिक्षणाचे व्हिडीओ पुढील लिंकवर आहेत  - [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Marathi_Wikipedia_Tutorials Marathi Wikipedia Tutorials]

पुढील लेखनाला शुभेच्छा!&lt;br&gt;
-[[सदस्य:सुबोध कुलकर्णी|सुबोध कुलकर्णी]] ([[सदस्य चर्चा:सुबोध कुलकर्णी|चर्चा]]) १५:०५, १९ एप्रिल २०१८ (IST)

धन्यवाद ! [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] ([[सदस्य चर्चा:नरेश सावे|चर्चा]]) १९:३४, २१ मार्च २०२० (IST)

== गावांचे लेख  ==

नमस्कार. आपण गावांचे लेख तयार करण्यात चांगले योगदान देत आहात. हे लेख जनगणना अहवालातील माहितीचा आधार घेवून लिहिता येतात. त्यामुळे लेखांना विश्वसनीय संदर्भ मिळतो. यासंबंधी मी आपल्याला मदत करू शकतो. ही प्रक्रिया वापरून तयार केलेले [[मेंढा (लेखा)]], [[धामापूर]], [[मोपा]] हे लेख आपण पाहावेत. मला आपण subodhkiran@gmail.com या पत्त्यावर संपर्क केल्यास बरे होईल.--[[सदस्य:सुबोध कुलकर्णी|सुबोध कुलकर्णी]] ([[सदस्य चर्चा:सुबोध कुलकर्णी|चर्चा]]) १७:३४, ३ सप्टेंबर २०१८ (IST)

{{साद|नरेश सावे}}, वरीलप्रमाणे अधिक माहितीसाठी संपर्क करावा.. एकदा स्मरण.&lt;br&gt;
--[[सदस्य:सुबोध कुलकर्णी|सुबोध कुलकर्णी]] ([[सदस्य चर्चा:सुबोध कुलकर्णी|चर्चा]]) १०:५६, २६ ऑक्टोबर २०१८ (IST)

:गावांच्या लेखामधील माहितीला संदर्भ देण्यासाठी आपण पुढील दुवे वापरू शकता असे वाटते - [http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB.html District Census Handbook] यातील Village Amenities मध्ये जिल्हावार गावांची एक्सेल शीट्स आहेत. ; [http://www.dataforall.org/dashboard/censusinfoindia_pca/ CensusInfo India Dashboard]&lt;br&gt;
--[[सदस्य:सुबोध कुलकर्णी|सुबोध कुलकर्णी]] ([[सदस्य चर्चा:सुबोध कुलकर्णी|चर्चा]]) १७:०७, २६ ऑक्टोबर २०१८ (IST)

{{साद|नरेश सावे}}, गावांचे लेख अधिक परिपूर्ण होण्यासाठी मी आपल्याला मदत करू शकतो. वरीलप्रमाणे अधिक माहितीसाठी संपर्क करावा.. एकदा स्मरण.&lt;br&gt;
--[[सदस्य:सुबोध कुलकर्णी|सुबोध कुलकर्णी]] ([[सदस्य चर्चा:सुबोध कुलकर्णी|चर्चा]]) १७:४५, ५ मार्च २०१९ (IST)

{{साद|नरेश सावे}}, गावांचे लेख अधिक परिपूर्ण होण्यासाठी आपण [https://github.com/IndiaWikiFiles/Maharashtra या दुव्यावर] असलेली माहिती संपादित करून वापरू शकाल. यात पालघर जिल्ह्यातील गावांचे लेख जनगणना अहवालातील माहितीचा संदर्भ घेऊन तयार केलेले आहेत.&lt;br&gt;
--[[सदस्य:सुबोध कुलकर्णी|सुबोध कुलकर्णी]] ([[सदस्य चर्चा:सुबोध कुलकर्णी|चर्चा]]) १७:४३, १ मे २०१९ (IST)

धन्यवाद ! [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] ([[सदस्य चर्चा:नरेश सावे|चर्चा]]) १९:३५, २१ मार्च २०२० (IST)

==[[कपासे]]==
नमस्कार, मी QueerEcofeminist. असे दिसले आहे की, आपण सुरू केलेल्या [[कपासे]] ह्या लेखाच्या मजकूरात आणि इतरही गावांच्या लेखात आपण भारताच्या लोकसंख्या विषयक माहिती देणाऱ्या संकेतस्थळाचे दुवे जोडले आहेत. प्रत्येक गावाच्या लेखात आणखीन निदान दोन दोन तरी संदर्भ द्यावेत जेणेकरून आपण भरलेली सर्व माहिती येथे टिकून राहिल आणि ती विश्वकोशीय होईल, धन्यवाद ....[[सदस्य:QueerEcofeminist|'''&lt;span style=&quot;background color: black; color:#008000&quot;&gt;QueerEcofeminist&lt;/span&gt;''']]&lt;sup&gt; [[सदस्य चर्चा:QueerEcofeminist|&lt;span style=&quot;color: maroon&quot;&gt;&quot;संदर्भ द्या! अगदी भांडतानासुध्दा&quot;!!!&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; १०:०५, ६ मार्च २०१९ (IST)

धन्यवाद ! [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] ([[सदस्य चर्चा:नरेश सावे|चर्चा]]) १९:३५, २१ मार्च २०२० (IST)

== विकी लव्हज् वुमन २०१९ ==

[[File:Wiki Loves Women Logo (mr).png|right|frameless]]

प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:विकी लव्हज् वुमन २०१९|विकी लव्हज् वुमन भारत]]''' ही भारतातील विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. हा आंतरराष्ट्रीय विकी लव्हज् वुमन स्पर्धेचा एक भाग आहे. हे मुख्यत्वे महिला आणि महिला संबंधित विषयांवरील लेखांवर लक्ष केंद्रित करते. अनेक भारतीय समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे.

प्रकल्प पृष्ठ [[विकिपीडिया:विकी लव्हज् वुमन २०१९|येथे]] उपलब्ध आहे. आपण ही स्पर्धा जिंकल्यास आपण पोस्टकार्ड आणि रोमांचक भेटवस्तू आमच्याकडून जिंकू शकता. अधिक माहितीसाठी प्रकल्प पृष्ठ तपासा. [[विकिपीडिया:विकी लव्हज् वुमन २०१९/सहभागी|येथे]] आपली नोंदणी करा. आणि [https://tools.wmflabs.org/fountain/editathons/wlwi-2019-mr हा दुवा] वापरून आपला लेख सादर करा.

जर तुम्हाला कोणत्या मदतीची गरज असेल तर या स्थानिक आयोजक [[सदस्य:संदेश हिवाळे|संदेश हिवाळे]] यांना संपर्क करा.

धन्यवाद.

--[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १९:१७, १४ मार्च २०१९ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlw&amp;oldid=18933692 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

धन्यवाद ! [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] ([[सदस्य चर्चा:नरेश सावे|चर्चा]]) १९:३६, २१ मार्च २०२० (IST)

== समान गावाची गावे ==

पालघर जिल्ह्यातील [[बोरांडे(विक्रमगड)|बोरांडे]] गाव हे विक्रमगड तालुक्यातील आहे, दुसरे [[बोरांडे]] गाव हे वाडा तालुक्यातील आहे, [[चिंचघर (विक्रमगड तालुका)]] व [[चिंचघर (वाडा तालुका)]] हे एका जिल्ह्यातील समान नावाची गावे आहेत का? खरेच, पालघर जिल्ह्यात एकाच नावाची अशी गावे आहेत का की एखाद्या लेखात तालुक्यांची त्रुटी आहे? --[[User:Sandesh9822|'''&lt;span style=&quot;background color: black; color: orange&quot;&gt;संदेश&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color: blue&quot;&gt; हिवाळे&lt;/span&gt;'''&lt;span style=&quot;color: green&quot;&gt;&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[User talk:Sandesh9822|&lt;span style=&quot;color: maroon&quot;&gt;चर्चा&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; ०९:३४, २ जून २०२० (IST)

https://villageinfo.in/maharashtra/thane/vada/borande.html
हे वाडा तालुक्यातील बोरांडे आहे. [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] ([[सदस्य चर्चा:नरेश सावे|चर्चा]]) १७:२१, १६ नोव्हेंबर २०२२ (IST)

https://villageinfo.in/maharashtra/thane/vikramgad/borande.html हे विक्रमगड तालुक्यातील बोरांडे आहे. [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] ([[सदस्य चर्चा:नरेश सावे|चर्चा]]) १७:२३, १६ नोव्हेंबर २०२२ (IST)

https://villageinfo.in/maharashtra/thane/vikramgad/chinchghar.html हे विक्रमगड तालुक्यातील चिंचघर आहे. [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] ([[सदस्य चर्चा:नरेश सावे|चर्चा]]) १७:२५, १६ नोव्हेंबर २०२२ (IST)

https://villageinfo.in/maharashtra/thane/vada/chinchghar.html हे वाडा तालुक्यातील चिंचघर आहे. [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] ([[सदस्य चर्चा:नरेश सावे|चर्चा]]) १७:२७, १६ नोव्हेंबर २०२२ (IST)

== Help us make Wikipedia better by participating in upcoming research activities  ==

Dear {{ping|user:नरेश सावे}}},

Thank you for your important contributions to Wikipedia! 

Help us make Wikipedia better for you and your Wikipedia by participating in upcoming research activities. To learn more about this opportunity, [https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_2i2sbUVQ4RcH7Bb answer a few quick questions] and we’ll contact eligible participants to schedule a session time.

Thanks, and have a great day! [[सदस्य:BGerdemann (WMF)|BGerdemann (WMF)]] ([[सदस्य चर्चा:BGerdemann (WMF)|चर्चा]]) ०४:१७, २० जून २०२० (IST)


This survey will be conducted via a third-party service, which may subject it to additional terms. For more information about privacy and data-handling, see the [https://drive.google.com/file/d/1ck7A3qq9Lz3lEjHoq4PYO-JJ8c7G6VVW/view survey privacy statement].

Thanks a lot. [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] ([[सदस्य चर्चा:नरेश सावे|चर्चा]]) १७:३२, १६ नोव्हेंबर २०२२ (IST)

== पृष्ठाचे शीर्षक बदला। ==

कृपया स्पॅनिश उच्चारानुसार या पृष्ठाचे शीर्षक बदला। [ˈxamez roˈðɾiɣes] [https://mr.m.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%9C%E0%A5%87%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%B8_%E0%A4%B0%E0%A5%89%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%9D] 
'''हामेस रॉद्रिग्वेझ''' किंवा '''हामेस रोद्रिगेस'''। https://m.youtube.com/watch?v=UUq7BmuPXTA [[सदस्य:पर्वत सुबेदी|पर्वत सुबेदी]] ([[सदस्य चर्चा:पर्वत सुबेदी|चर्चा]]) २०:४३, ९ ऑगस्ट २०२० (IST)

== अभिनंदन ==

मराठी विकिपीडियावर आपण काही दिवसांपासून अनेक संपादन करत आहेत यासाठी अभिनंदन व धन्यवाद देत आहे. --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) ०७:२८, १८ सप्टेंबर २०२० (IST)

आपल्या प्रोत्साहनाबद्दल खूप खूप आभार! [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] ([[सदस्य चर्चा:नरेश सावे|चर्चा]]) १८:३८, २२ सप्टेंबर २०२० (IST)

आपल्या प्रोत्साहनामुळे मला हुरूप येऊन मला मराठी विकिपीडियावर मराठी लेखांची संख्या वाढवता आली. मराठी नक्कीच आपल्या अपेक्षेप्रमाणे आणि ध्येयाप्रमाणे भारतीय भाषांमध्ये सर्वात वरच्या क्रमांकावर येईल अशी मला खात्री आहे.त्यादृष्टीने मी माझे प्रयत्न चालूच ठेवीन.आपले असेच प्रोत्साहन मिळत राहील अशी मला खात्री आहे. खूप खूप धन्यवाद. [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] ([[सदस्य चर्चा:नरेश सावे|चर्चा]]) १७:४१, १६ नोव्हेंबर २०२२ (IST)

== विकिपीडिया आशियाई महिना २०२० ==

नमस्कार नरेश, &lt;br /&gt;
तुम्हाला विकिपीडिया आशियाई महिना २०२० स्पर्धेत भाग घ्यायला आवडत असेल तर कृपया खालील दुव्यावर नाव नोंदवा. &lt;br /&gt;
https://mr.wikipedia.org/wiki/विकिपीडिया:विकिपीडिया_आशियाई_महिना_२०२०   &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;

[[सदस्य:Vikrantkorde|विक्रांत कोरडे]] ([[सदस्य चर्चा:Vikrantkorde|चर्चा]]) ००:४५, १२ नोव्हेंबर २०२० (IST)

== [Wikimedia Foundation elections 2021] Candidates meet with South Asia + ESEAP communities ==

Hello,

As you may already know, the [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021|2021 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections]] are from 4 August 2021 to 17 August 2021. Members of the Wikimedia community have the opportunity to elect four candidates to a three-year term. After a three-week-long Call for Candidates, there are [[:m:Template:WMF elections candidate/2021/candidates gallery|20 candidates for the 2021 election]]. 

An &lt;u&gt;event for community members to know and interact with the candidates&lt;/u&gt; is being organized. During the event, the candidates will briefly introduce themselves and then answer questions from community members. The event details are as follows:
*Date: 31 July 2021 (Saturday)
*Timings: [https://zonestamp.toolforge.org/1627727412 check in your local time]
:*Bangladesh: 4:30 pm to 7:00 pm
:*India &amp; Sri Lanka: 4:00 pm to 6:30 pm
:*Nepal: 4:15 pm to 6:45 pm
:*Pakistan &amp; Maldives: 3:30 pm to 6:00 pm
* Live interpretation is being provided in Hindi.
*'''Please register using [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSflJge3dFia9ejDG57OOwAHDq9yqnTdVD0HWEsRBhS4PrLGIg/viewform?usp=sf_link this form]

For more details, please visit the event page at [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP|Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP]].

Hope that you are able to join us, [[:m:User:KCVelaga (WMF)|KCVelaga (WMF)]], १२:०४, २३ जुलै २०२१ (IST)
&lt;!-- सदस्य:KCVelaga (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&amp;oldid=21774789 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== विकिमीडिया फाउंडेशन 2021 बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजच्या निवडणुकीत आठवणीने मतदान करा ==

नमस्कार {{PAGENAME}},

आपण विकिमीडिया फाउंडेशन 2021 बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजच्या निवडणुकीत मतदान करण्यास पात्र असल्याने आपल्याला हा मेल मिळाला आहे. निवडणूक 18 ऑगस्ट, 2021 रोजी सुरू झाली आणि 31 ऑगस्ट, 2021 रोजी संपेल. विकिमीडिया फाउंडेशन मराठी विकिपीडियासारख्या प्रकल्पांचे संचालन करते आणि त्याचे नेतृत्व बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजद्वारे केले जाते. हा बोर्ड ही विकिमीडिया फाउंडेशनची निर्णय घेणारी संस्था आहे.  [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Overview|बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजबद्दल अधिक जाणून घ्या]].

या वर्षी सामूहिक मतदानाद्वारे चार पदांसाठी निवडणूक होणार आहे. या पदांसाठी जगभरातून एकोणीस उमेदवार निवडणूक लढवत आहेत. [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021/Candidates#Candidate_Table|2021च्या बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजविषयी अधिक जाणून घ्या]]

समूहांच्या सुमारे 70,000 सदस्यांना मतदान करण्यास निमंत्रित करण्यात आले आहे. त्यात आपणही आहात! मतदान फक्त 31 ऑगस्ट रोजी  23:59 UTC (जागतिक प्रमाणवेळ) पर्यंतच सुरू राहील.

* [[:mr:विशेष:सुरक्षीतकौल/vote/Wikimedia_Foundation_Board_Elections_2021|'''मराठी विकिपीडियाच्या सेक्युअरपोलवर जाऊन मतदान करा''']].

आपण याआधीच मतदान केले असल्यास, मतदान केल्याबद्दल आभार. कृपया हा मेल दुर्लक्षित करा. लोक त्यांची कितीही खाती असली, तरी फक्त एकदाच मतदान करू शकतात.

[[:m:Wikimedia Foundation elections/2021|या निवडणुकीविषयी अधिक माहिती वाचा]]. धन्यवाद, [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १८:०३, २५ ऑगस्ट २०२१ (IST)
&lt;!-- सदस्य:KCVelaga (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&amp;oldid=21933963 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== विकी लव्हज् वुमन २०२१ ==

[[File:Wiki Loves Women South Asia-mr.png|right|frameless]]

प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:विकी लव्ह्‌ज वुमन दक्षिण आशिया २०२१|विकी लव्हज् वुमन दक्षिण आशिया]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. हा आंतरराष्ट्रीय विकी लव्हज् वुमन स्पर्धेचा एक भाग आहे. हे मुख्यत्वे महिला आणि महिला संबंधित विषयांवरील लेखांवर लक्ष केंद्रित करते. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे. आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे.

प्रकल्प पृष्ठ [[विकिपीडिया:विकी लव्ह्‌ज वुमन दक्षिण आशिया २०२१|येथे]] उपलब्ध आहे. आपण ही स्पर्धा जिंकल्यास आपण '''पोस्टकार्ड, बार्नस्टार, तसेच $१२ USD ते $२५० USD पर्यंतचे बक्षीस''' आमच्याकडून जिंकू शकता. अधिक माहितीसाठी प्रकल्प पृष्ठ तपासा. [[विकिपीडिया:विकी लव्ह्‌ज वुमन दक्षिण आशिया २०२१/ नोंदणी|येथे]] आपली नोंदणी करा. आणि [https://fountain.toolforge.org/editathons/wlwsa2021-mr हा दुवा] वापरून आपला लेख सादर करा.

जर तुम्हाला कोणत्या मदतीची आवश्यकता असेल तर स्थानिक आयोजक [[सदस्य:Sandesh9822|संदेश हिवाळे]] किंवा [[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] यांना संपर्क करावा.

धन्यवाद.
--[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) ११:००, १६ सप्टेंबर २०२१ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlw&amp;oldid=22025036 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== गावांच्या लेखाबद्दल ==

तुम्ही गावांबद्दल लेख लिहित आहात ही चांगली गोष्ट आहे. पण त्यामध्ये ते गाव कोणत्या जिल्ह्यातील आणि कोणत्या तालुक्यातील आहे या व्यतिरिक्त इतर कोणतिही माहिती त्यात नसते, उदा. लोकसंख्या, भौगोलिक स्थान. आणि तुम्ही फक्त इंग्रजी नाव गुगल भाषांतरीत करुन मराठीत लिहित आहात, त्यामुळे बऱ्याच गावांची नावे ही एकदम चुकची आहेत. (उदा. [[हसळगण]]‎नाही ते हसलगण आहे,[[येळोरीवाडी]]‎-येल्लोरीवाडी, [[येकांबी]] - एकंबी,[[गुलखेडा]]‎-गुळखेडा,[[गुबळ]]‎-गुबाळ, [[लाखणगाव (औसा)]]‎-लखनगांव, यादी खुप मोठी आहे पण तुम्ही लिहिलेल्या अलिकडच्या लेखांपैकी काही).संदर्भासाठी - https://cdn.s3waas.gov.in/s317e62166fc8586dfa4d1bc0e1742c08b/uploads/2018/03/2018032315.pdf 
गावांबद्दल आधी कोणता लेख लिहिला आहे की नाही याची कोणतीही दखल तुम्ही घेत नाहीत. [[औसा तालुका]] आणि [[औसा]] ही दोन लेख आहेत. औसा तालुका या लेखात तालुक्याची माहिती आहे आणि तिथे गावांची यादी देखील आहे पण तुम्ही काही न पाहता औसा या लेखात सुध्दा नासाडी केली आहे. [[औसा ग्रामीण]]‎ नावाचे कोणतेही गाव नाही जनगणना करताना शहरी आणि ग्रामिण भाग वेगळा धरला जातो फक्त, [[औसा ग्रामीण]] म्हणजे औसा शहर सोडून इतर लोकसंख्या . बऱ्याच तालुक्यांसाठी तालुक्याचे मुख्यालय आणि तालुका ही दोन वेगळी लेख आहेत. ही गोष्ट सुधारावी ही अपेक्षा आणि लेख लिहिताना आधीच्या कार्यांची दखल घ्यावी. @[[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]]@[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]]@[[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]]@[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] [[सदस्य:Omega45|Omega45]] ([[सदस्य चर्चा:Omega45|चर्चा]]) १८:३८, ४ नोव्हेंबर २०२२ (IST)

:''बऱ्याच तालुक्यांसाठी तालुक्याचे मुख्यालय आणि तालुका ही दोन वेगळी लेख आहेत. ही गोष्ट सुधारावी''
:असे दोन लेख असणे अपेक्षित आहे. तालुका आणि शहर या दोन वेगळ्या प्रशासकीय यंत्रणा आहेत तसेच भौगोलिकदृष्ट्या, ऐतिहासिकदृष्टया वेगळे असतात.
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०८:५४, ५ नोव्हेंबर २०२२ (IST)

माझ्या योजनेनुसार महाराष्ट्रातील सर्व जिल्ह्यातील तालुक्यानुसार गावांची नावे आणि त्यांची कमीतकमी माहिती टाकून अधिक माहितीसाठी साचे तयार केल्यानंतर प्रत्येक गावाची एकेका विषयाची माहिती भरून एकेक गाव जास्तीत जास्त उपलब्ध माहिती भरून पूर्ण करावयाचे ठरविले आहे. त्यासाठी मी इंग्रजी विकिपीडियावर उपलब्ध असलेली माहिती वापरतो. साहजिकच त्यामुळे काही चुका अनवधानाने होतात.
मध्यंतरी जवळपासची गावे माहिती दुसरे विकिपीडियावर लिहिणारे भरत होते.
ह्यापुढे आपण सांगितल्याप्रमाणे मी माझ्यापरीने प्रयत्न करीत राहील.आपण दिलेल्या मार्गदर्शनाबद्दल खूप खूप आभार. [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] ([[सदस्य चर्चा:नरेश सावे|चर्चा]]) १३:२५, ५ नोव्हेंबर २०२२ (IST)

https://villageinfo.in/maharashtra/latur/ausa/ausa-rural.html ह्या लेखावरून मी औसा ग्रामीण लिहिले आहे.
क्षमस्व. [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] ([[सदस्य चर्चा:नरेश सावे|चर्चा]]) १७:४८, १६ नोव्हेंबर २०२२ (IST)

== विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२ ==

[[चित्र:Wikipedia Asian Month 2022 Banner mr.svg|right|400px|frameless]]
प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२|विकिपीडिया आशियाई महिना ]]''' हे विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेले एक वार्षिक अभियान आहे. हे अभियान मुख्यत्वे आशिया खंडातील देश आणि तेथील संस्कृती संबंधित विषयांवरील लेखांवर लक्ष केंद्रित करते. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतलेला आहे. आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले अमूल्य योगदान द्यावे.

प्रकल्प पृष्ठ [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२|येथे]] उपलब्ध आहे. आपण ही स्पर्धा जिंकल्यास आपण '''विकिपीडिया आशियाई दूत घोषित होऊ शकता तसेच डिजीटल बार्नस्टार''' देखील प्राप्त करू शकता. अधिक माहितीसाठी प्रकल्प पृष्ठ तपासा. [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२/सहभागी|येथे]] आपली नोंदणी करा आणि [https://fountain.toolforge.org/editathons/wam-mr-2022 हा दुवा] वापरून आपला लेख सादर करा.

जर तुम्हाला कोणत्या मदतीची आवश्यकता असेल तर स्थानिक आयोजक [[सदस्य:Sandesh9822|संदेश हिवाळे]], [[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] किंवा [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे ]] यांना संपर्क करावा.

धन्यवाद.

'''आयोजक विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२'''
:&lt;small&gt;हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.&lt;/small&gt;
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@mrwiki ने https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:Tiven2240/test&amp;oldid=2192714 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open ==

Dear Wikimedian, 

We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. 

We also have exciting updates about the Program and Scholarships. 

The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. 

For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]].

‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. 

Regards 

[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १६:५५, १६ नोव्हेंबर २०२२ (IST) 

(on behalf of the WCI Organizing Committee)
&lt;!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&amp;oldid=24082246 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== WikiConference India 2023: Help us organize! ==

Dear Wikimedian,

You may already know that the third iteration of [[:m:WikiConference_India_2023|WikiConference India]] is happening in March 2023. We have recently opened [[:m:WikiConference_India_2023/Scholarships|scholarship applications]] and [[:m:WikiConference_India_2023/Program_Submissions|session submissions for the program]]. As it is a huge conference, we will definitely need help with organizing. As you have been significantly involved in contributing to Wikimedia projects related to Indic languages, we wanted to reach out to you and see if you are interested in helping us. We have different teams that might interest you, such as communications, scholarships, programs, event management etc. 

If you are interested, please fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdN7EpOETVPQJ6IG6OX_fTUwilh7MKKVX75DZs6Oj6SgbP9yA/viewform?usp=sf_link this form]. Let us know if you have any questions on the [[:m:Talk: WikiConference_India_2023|event talk page]]. Thank you [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २०:५१, १८ नोव्हेंबर २०२२ (IST)

(on behalf of the WCI Organizing Committee)
&lt;!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&amp;oldid=24094749 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline ==

Dear Wikimedian,

Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]].

COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. 

Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call 

* '''WCI 2023 Open Community Call'''
* '''Date''': 3rd December 2022
* '''Time''': 1800-1900 (IST)
* '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx

Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २१:५१, २ डिसेंबर २०२२ (IST)

On Behalf of,
WCI 2023 Core organizing team.
&lt;!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&amp;oldid=24083503 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== WikiConference India 2023:WCI2023 Open Community call on 18 December 2022 ==

Dear Wikimedian,

As you may know, we are hosting regular calls with the communities for [[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]. This message is for the second Open Community Call which is scheduled on the 18th of December, 2022 (Today) from 7:00 to 8:00 pm to answer any questions, concerns, or clarifications, take inputs from the communities, and give a few updates related to the conference from our end. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call.

* [WCI 2023] Open Community Call
* Date: 18 December 2022
* Time: 1900-2000  [7 pm to 8 pm] (IST)
* Google Link: https://meet.google.com/wpm-ofpx-vei

Furthermore, we are pleased to share the telegram group created for the community members who are interested to be a part of WikiConference India 2023 and share any thoughts, inputs, suggestions, or questions. Link to join the telegram group: https://t.me/+X9RLByiOxpAyNDZl. Alternatively, you can also leave us a message on the [[:m:Talk:WikiConference India 2023|Conference talk page]]. Regards [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १३:४१, १८ डिसेंबर २०२२ (IST)

&lt;small&gt;
On Behalf of,
WCI 2023 Organizing team
&lt;/small&gt;
&lt;!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&amp;oldid=24099166 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३ ==

प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2023|विकी लव्हस फॉल्कलोर]] ची थीम लिंगभेद कमी करणे आणि लोकांवर लक्ष केंद्रित करणे यावर आधारित आहे. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे.योगदानाचा मुख्य हेतू लिंग अंतर कमी करण्यात थेट प्रभाव पाडेल.

ही स्पर्धा १ फेब्रुवारी २०२३ रोजी सुरू झाली असून ३१ मार्च २०२३ रोजी समाप्त होईल. स्पर्धेतील विजेत्याला तयार केलेल्या पृष्ठांच्या संख्येच्या आधारे घोषित केले जाईल, पहिल्या विजेत्याला ३०० USD, द्वितीय विजेत्याला आणि तीसऱ्या विजेत्याला अनुक्रमे २०० USD आणि १०० USD दिले जातील. सहभाग किंवा योगदान करताना येणाऱ्या कोणत्याही समस्यांबाबत कोणत्याही मदतीसाठी, ज्युरी सदस्यांच्या [[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]] किंवा [[सदस्य:Sandesh9822|Sandesh9822]] यांच्या चर्चा पानावर संदेश लिहा.

कृपया या पृष्ठावरील [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३#नियम|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३]] सर्व सूचना आणि नियम वाचा. या पेजवरून [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३/नोंदणी|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३/नोंदणी]] या स्पर्धेत सहभागी व्हा. आपण योगदानामध्ये सहभागी झाल्यास आपल्या मुख्य पृष्ठावर हा [[साचा:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३|साचा]] वापरा. येथून [https://fountain.toolforge.org/editathons/fnf2023-mr-mr हा दुवा] तुम्ही तयार केलेला लेख सादर करावा.
:&lt;small&gt;हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.&lt;/small&gt;
&lt;!-- सदस्य:संतोष गोरे@mrwiki ने https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%8B%E0%A4%B7_%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B0%E0%A5%87/test&amp;oldid=2236216 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३ ==

[[चित्र:Wikipedia Asian Month Logo Mr.svg|right|400px|frameless]]
प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३|विकिपीडिया आशियाई महिना ]]''' हे विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेले एक वार्षिक अभियान आहे. हे अभियान मुख्यत्वे आशिया खंडातील देश आणि तेथील संस्कृती संबंधित विषयांवरील लेखांवर लक्ष केंद्रित करते. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतलेला आहे. आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले अमूल्य योगदान द्यावे.

प्रकल्प पृष्ठ [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३|येथे]] उपलब्ध आहे. आपण ही स्पर्धा जिंकल्यास आपण '''विकिपीडिया आशियाई दूत घोषित होऊन तुम्हाला सही केलेले प्रमाणपत्र मिळेल व एक अधिक पोस्टकार्ड मिळेल''' तसेच '''डिजीटल बार्नस्टार''' देखील प्राप्त करू शकता. अधिक माहितीसाठी प्रकल्प पृष्ठ तपासा. [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३/सहभागी|येथे]] आपली नोंदणी करा आणि [https://fountain.toolforge.org/editathons/wam-mr-2023 हा दुवा] वापरून आपला लेख सादर करा.

जर तुम्हाला कोणत्या मदतीची आवश्यकता असेल तर स्थानिक आयोजक [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे ]], [[सदस्य:Sandesh9822|संदेश हिवाळे]] किंवा [[सदस्य:Tiven2240|टायविन]]  यांना संपर्क करावा.

धन्यवाद.

:'''आयोजक विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३'''
:&lt;small&gt;हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.&lt;/small&gt;
&lt;!-- सदस्य:संतोष गोरे@mrwiki ने https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%8B%E0%A4%B7_%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B0%E0%A5%87/test&amp;oldid=2341857 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- सदस्य:Biplab Anand@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28078122 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== मधुसूदन कालेलकर ==

या पाना मध्ये तुम्ही जोडलेली माहिती आणि संदर्भ घेऊन पुन्हा नवीन माहिती आणि संदर्भ जोडून ते पान बनवल आहे तुमची परवानगी असेल तर अगोदर ची माहिती डिलीट करू का? [[सदस्य:AShiv1212|AShiv1212]] ([[सदस्य चर्चा:AShiv1212|चर्चा]]) १८:१६, २२ मार्च २०२५ (IST)

== संदर्भ जोडणे बाबत ==

नमस्कार, यापूर्वी आपणास संदर्भ जोडणे संबंधित [[चर्चा:एकनाथ वसंत चिटणीस#संदर्भ द्यावा|येथे]] सूचना दिली होती. मी एक संदर्भ [https://mr.m.wikipedia.org/w/index.php?title=रमाकांत_म._शेजवलकर&amp;diff=prev&amp;oldid=2604820 असा जोडला आहे] तो पहावा आणि त्यानुसार अचूक पद्धतीने संदर्भ जोडत जावे.-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; ✉️&lt;/span&gt;]] ) १९:३४, ५ ऑगस्ट २०२५ (IST)

== स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६ ==

[[File:FNF 2026 Mr logo.png|right|400px|frameless]]
प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|विकी लव्हस फॉल्कलोर]]ची थीम लिंगभेद कमी करणे आणि लोकांवर लक्ष केंद्रित करणे यावर आधारित आहे. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे. योगदानाचा मुख्य हेतू लिंग अंतर कमी करण्यात थेट प्रभाव पाडेल.

ही स्पर्धा १ फेब्रुवारी २०२६ रोजी सुरू होऊन ३१ मार्च २०२६ रोजी समाप्त होईल. स्पर्धेतील विजेत्याला तयार केलेल्या पृष्ठांच्या संख्येच्या आधारे घोषित केले जाईल.

पहिले स्थानिक बक्षीस - २५ अमेरिकन डॉलर्स, दुसरे स्थानिक बक्षीस - २० अमेरिकन डॉलर्स, तर सर्वोत्कृष्ट निर्णायक लेखासाठी - १५ अमेरिकन डॉलर्स दिले जातील. सहभाग किंवा योगदान करताना येणाऱ्या कोणत्याही समस्यांबाबत अथवा कोणत्याही मदतीसाठी ज्युरी सदस्यांच्या ([[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] किंवा [[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]]) चर्चा पानावर संदेश लिहा.

कृपया [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६]] या पृष्ठावरील सर्व सूचना आणि नियम वाचा. तसेच [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६/नोंदणी|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६/नोंदणी]] या पानावर आपली नाव नोंदणी करून स्पर्धेत सहभागी व्हावे. तसेच [https://tools.wikilovesfolklore.org/campwiz/campaign/224/submission/new हा दुवा] वापरून तुम्ही तयार केलेला लेख सादर करावा.

:धन्यवाद.
:[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] आणि [[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]]
:आयोजक
:'''स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६'''
--[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २०:४१, ५ फेब्रुवारी २०२६ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2026&amp;oldid=30030409 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner.

[[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026.

* You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]]

* '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST'''

With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply.

For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page.

Warm regards,
&lt;br&gt;
on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team

''This message was sent with [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) on ००:००, १२ एप्रिल २०२६ (IST)''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- सदस्य:Gnoeee@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&amp;oldid=30389801 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;</text>
      <sha1>89ibbukl2gzz5axfwfw42vqyulcuf09</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>बीजांडकोश</title>
    <ns>0</ns>
    <id>234876</id>
    <revision>
      <id>2678827</id>
      <parentid>1946198</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T14:56:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22394-81</username>
        <id>182056</id>
      </contributor>
      <comment>/* कार्य */</comment>
      <origin>2678827</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4618" sha1="obu75t26qcqna0ivq4mb3nm6708zg8f" xml:space="preserve">[[चित्र:Illu ovaryb.jpg|250px|इवलेसे|उजवे|गर्भाशयाच्या दोन्ही बाजुला असणारे बीजांडकोश]]

[[प्रजनन|प्रजननाच्या]] हेतूने कार्य करणाऱ्या [[मानवी प्रजननसंस्था|मानवी प्रजननसंस्थेतील]] [[मानवी प्रजननसंस्था#स्त्री_प्रजननसंस्था|स्त्री प्रजननसंस्थेचा]] भाग असलेला हा एक महत्त्वपूर्ण अवयव आहे. स्त्रीमध्ये [[गर्भाशय|गर्भाशयाच्या]] डाव्या व उजव्या बाजूला एक-एक असे दोन बीजांडकोश असतात. [[बीजांड|बीजांडनिर्मिती]] करणे व योग्य वेळी त्याचे उदरपोकळीत उत्सर्जन करणे हे बीजांडकोशांचे काम आहे. त्याचप्रमाणे बीजांडकोशांतून [[इस्ट्रोजेन]] ([[:en:Estrogen|Estrogen]]) व [[प्रोजेस्टेरॉन]] ([[:en:Progesterone|Progesterone]]) ही [[संप्रेरक|संप्रेरकेही]] स्रवत असल्याने [[अंतःस्रावी ग्रंथी]] म्हणूनही ते काम करतात. 

बीजांडकोशात हजारो स्त्रीबीजे असतात. दर महिन्याला एका बीजांडकोशामध्ये साधारण ५-१० स्त्रीबीजे वाढीला लागतात. या स्त्रीबीजची निर्मिती व वाढ, [[पुटक उद्दीपक संप्रेरक]] (फॉलिकल स्टिम्युलेटिंग हार्मोन - [[:en:Follicle-stimulating hormone|Follicle-stimulating hormone]]) व [[पीतपिंडकारी संप्रेरक]] (ल्युटिनायझिंग हार्मोन - [[:en:Luteinizing hormone|Luteinizing hormone]]) या संप्रेरकांच्या प्रभावाखाली होते. हे संप्रेरक मेंदूच्या तळाशी असणाऱ्या [[पोष ग्रंथी|पोष ग्रंथीत]] (पिट्युटरी ग्रंथी - [[:en:Pituitary gland|Pituitary gland]]) निर्माण होतात. या सर्व स्त्रीबीजांमधून शेवटी एकाचीच वाढ परिपूर्ण होते. एकच परिपक्व झालेले बीजांड दर महिन्याला बीजांडकोशाबाहेर उत्सर्गले जाते. यालाच [[बीजांडोत्सर्ग]] (ओव्ह्युलेशन - [[:en:Ovulation|Ovulation]]) असे म्हणतात. 

== रचना ==

== कार्य == 

मुलीचा जन्म होताना तिच्या अंडाशयामध्ये सुमारे १० लाख बीजांडे असतात. वयात येताना मासिक पाळी सुरू होईपर्यंत त्यातील सुमारे तीन लाख शिल्लक राहतात. स्त्रीच्या २०-२४ वर्षांच्या प्रजनन कालात त्यांतील फक्त ३०० ते ४०० अंडपुटके बीजांडवाहिनीपर्यंत येऊ शकतात. मासिक पाळी अनियमित झाल्यास किंवा गर्भारपणात त्यांचा ऱ्हास होतो.

== रोग ==

== तपासणी ==

== वैद्यकीय महत्त्व ==

[[वर्ग:वैद्यकशास्त्र]]
[[वर्ग:अंतःस्रावी ग्रंथी]]
[[वर्ग:प्रजनन]]
[[वर्ग:शरीरशास्त्र]]
[[वर्ग:महिला स्वास्थ्य अभियान २०१८]]</text>
      <sha1>obu75t26qcqna0ivq4mb3nm6708zg8f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>बंदर मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>235686</id>
    <revision>
      <id>2678994</id>
      <parentid>2677334</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T10:38:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22601-15</username>
        <id>182085</id>
      </contributor>
      <origin>2678994</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6738" sha1="bykg77kt0bdi82dbq295qezcevra75r" xml:space="preserve">{{मुंबई उपनगरी रेल्वे बंदर मार्ग नकाशा}}

'''बंदर मार्ग''' हा [[मुंबई उपनगरी रेल्वे]]चा एक रेल्वेमार्ग आहे. या मार्गावर नेरूळ / बेलापूर सीबीडी ते खारकोपर / उरणपर्यंत लोकल धावतात.

== अप फेऱ्या ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ style=&quot;background:#afeeee&quot;| नेरूळ / सी.बी.डी. बेलापूर कडे
! #
! गाडी क्रमांक
! सुटण्याची वेळ
! स्थानक
! पोहोचण्याची वेळ
! अंतिम स्थानक
|-
| १ || ९९७०२ || ५:३० || उरण || ६:०३ || सी.बी.डी. बेलापूर
|-
| २ || ९९६०२ || ६:१० || उरण || ६:४४ || नेरूळ
|-
| ३ || ९९७०४ || ६:४० || उरण || ७:१३ || सी.बी.डी. बेलापूर
|-
| ४ || ९९६०४ || ७:१५ || उरण || ७:४९ || नेरूळ
|-
| ५ || ९९७०६ || ७:४५ || उरण || ८:१८ || सी.बी.डी. बेलापूर
|-
| ६ || ९९६०६ || ८:१५ || उरण || ८:४९ || नेरूळ
|-
| ७ || ९९७०८ || ८:४५ || उरण || ९:१८ || सी.बी.डी. बेलापूर
|-
| ८ || ९९६०८ || ९:१५ || उरण || ९:४९ || नेरूळ
|-
| ९ || ९९७१० || ९:४५ || उरण || १०:१८ || सी.बी.डी. बेलापूर
|-
| १० || ९९६१० || १०:१५ || उरण || १०:४९ || नेरूळ
|-
| ११ || ९९७१२ || ११:१५ || उरण || ११:४८ || सी.बी.डी. बेलापूर
|-
| १२ || ९९६१२ || १२:१५ || उरण || १२:४९ || नेरूळ
|-
| १३ || ९९७१४ || १३:१५ || उरण || १३:४८ || सी.बी.डी. बेलापूर
|-
| १४ || ९९६१४ || १४:१५ || उरण || १४:४९ || नेरूळ
|-
| १५ || ९९७१६ || १५:१५ || उरण || १५:४८ || सी.बी.डी. बेलापूर
|-
| १६ || ९९६१६ || १६:१५ || उरण || १६:४९ || नेरूळ
|-
| १७ || ९९७१८ || १७:१५ || उरण || १७:४८ || सी.बी.डी. बेलापूर
|-
| १८ || ९९६१८ || १८:०० || उरण || १८:३४ || नेरूळ
|-
| १९ || ९९७२० || १८:३५ || उरण || १९:०८ || सी.बी.डी. बेलापूर
|-
| २० || ९९६२० || १९:०५ || उरण || १९:३९ || नेरूळ
|-
| २१ || ९९७२२ || १९:३५ || उरण || २०:०८ || सी.बी.डी. बेलापूर
|-
| २२ || ९९६२२ || २०:०५ || उरण || २०:३९ || नेरूळ
|-
| २३ || ९९७२४ || २०:५० || उरण || २१:२३ || सी.बी.डी. बेलापूर
|-
| २४ || ९९६२४ || २१:३५ || उरण || २२:०९ || नेरूळ
|-
| २५ || ९९७२६ || २२:३० || उरण || २३:०३ || सी.बी.डी. बेलापूर
|}

== डाऊन फेऱ्या ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ style=&quot;background:#afeeee&quot;| उरण कडे
! #
! गाडी क्रमांक
! सुटण्याची वेळ
! स्थानक
! पोहोचण्याची वेळ
! अंतिम स्थानक
|-
| १ || ९९७०१ || ५:३० || सी.बी.डी. बेलापूर || ६:०३ || उरण
|-
| २ || ९९६०१ || ६:१५ || नेरूळ || ६:४९ || उरण
|-
| ३ || ९९७०३ || ६:४५ || सी.बी.डी. बेलापूर || ७:१८ || उरण
|-
| ४ || ९९६०३ || ७:१५ || नेरूळ || ७:४९ || उरण
|-
| ५ || ९९७०५ || ७:४५ || सी.बी.डी. बेलापूर || ८:१८ || उरण
|-
| ६ || ९९६०५ || ८:१५ || नेरूळ || ८:४९ || उरण
|-
| ७ || ९९७०७ || ८:४५ || सी.बी.डी. बेलापूर || ९:१८ || उरण
|-
| ८ || ९९६०७ || ९:१५ || नेरूळ || ९:४९ || उरण
|-
| ९ || ९९७०९ || ९:४५ || सी.बी.डी. बेलापूर || १०:१८ || उरण
|-
| १० || ९९६०९ || १०:४५ || नेरूळ || ११:१९ || उरण
|-
| ११ || ९९७११ || ११:३० || सी.बी.डी. बेलापूर || १२:०३ || उरण
|-
| १२ || ९९७१३ || १३:०० || सी.बी.डी. बेलापूर || १३:३३ || उरण
|-
| १३ || ९९६११ || १३:४५ || नेरूळ || १४:१९ || उरण
|-
| १४ || ९९७१५ || १४:४५ || सी.बी.डी. बेलापूर || १५:१८ || उरण
|-
| १५ || ९९६१३ || १५:४५ || नेरूळ || १६:१९ || उरण
|-
| १६ || ९९७१७ || १७:०० || सी.बी.डी. बेलापूर || १७:३३ || उरण
|-
| १७ || ९९६१५ || १७:३० || नेरूळ || १८:०४ || उरण
|-
| १८ || ९९६१७ || १८:०० || नेरूळ || १८:३४ || उरण
|-
| १९ || ९९७१९ || १८:३० || सी.बी.डी. बेलापूर || १९:०३ || उरण
|-
| २० || ९९६१९ || १९:०० || नेरूळ || १९:३४ || उरण
|-
| २१ || ९९७२१ || १९:३० || सी.बी.डी. बेलापूर || २०:०३ || उरण
|-
| २२ ||९९६२१ || २०:०० || नेरूळ || २०:३४ || उरण
|-
| २३ || ९९७२३ || २०:४५ || सी.बी.डी. बेलापूर || २०:१८ || उरण
|-
| २४ || ९९६२३ || २१:३० || नेरूळ || २२:०४ || उरण
|-
| २५ || ९९७२५ || २२:३० || सी.बी.डी. बेलापूर || २३:०३ || उरण
|}

[[वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वेमार्ग]]
[[वर्ग:मध्य रेल्वे]]
[[वर्ग:नवी मुंबई मधील वाहतूक]]</text>
      <sha1>bykg77kt0bdi82dbq295qezcevra75r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:अभिलाषा देशपांडे</title>
    <ns>3</ns>
    <id>243387</id>
    <revision>
      <id>2678835</id>
      <parentid>2678460</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T15:25:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khirid Harshad</username>
        <id>138639</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/अभिलाषा|अभिलाषा]] ([[User talk:अभिलाषा|चर्चा]]) यांनी केलेले बदल [[User:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] यांच्या आवृत्तीकडे पूर्वपदास नेले.</comment>
      <origin>1685624</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="304" sha1="fdn0sm373tzxscqlkjte2mxwbapaohr" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=अभिलाषा देशपांडे}}

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ०६:१४, २९ मे २०१९ (IST)</text>
      <sha1>fdn0sm373tzxscqlkjte2mxwbapaohr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:ElDiablo9412</title>
    <ns>3</ns>
    <id>246938</id>
    <revision>
      <id>2678884</id>
      <parentid>2650090</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:30:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>38883</id>
      </contributor>
      <comment>/* Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications */ नवीन विभाग</comment>
      <origin>2678884</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34531" sha1="pjxyi0qq5jfd25ut75a3mpfimknjzzm" xml:space="preserve">{{स्वागत}}--[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) १७:३२, १६ सप्टेंबर २०१९ (IST)

== Help us make Wikipedia better by participating in upcoming research activities  ==

Dear {{ping|user:XXX}},

Thank you for your important contributions to Wikipedia! 

Help us make Wikipedia better for you and your Wikipedia by participating in upcoming research activities. To learn more about this opportunity, [https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_2i2sbUVQ4RcH7Bb answer a few quick questions] and we’ll contact eligible participants to schedule a session time.

Thanks, and have a great day! [[सदस्य:BGerdemann (WMF)|BGerdemann (WMF)]] ([[सदस्य चर्चा:BGerdemann (WMF)|चर्चा]]) ०१:०७, २७ जून २०२० (IST)


This survey will be conducted via a third-party service, which may subject it to additional terms. For more information about privacy and data-handling, see the [https://drive.google.com/file/d/1ck7A3qq9Lz3lEjHoq4PYO-JJ8c7G6VVW/view survey privacy statement].

== We sent you an e-mail ==

Hello {{PAGENAME}},

Really sorry for the inconvenience. This is a gentle note to request that you check your email. We sent you a message titled &quot;The Community Insights survey is coming!&quot;. If you have questions, email surveys@wikimedia.org. 

You can [[:m:Special:Diff/20479077|see my explanation here]].

[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) ००:२३, २६ सप्टेंबर २०२० (IST)
&lt;!-- सदस्य:Samuel (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/Community_Insights_survey/other-languages&amp;oldid=20479295 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== जम्मू आणि काश्मीर ==

तुम्ही [[जम्मू आणि काश्मीर]] (पूर्वीचे राज्य) हा स्वतंत्र लेख तयार करणार आहात का? तुम्ही अलीकडेच जम्मू आणि काश्मीर हा स्थानांतरित केला आहे. --[[User:Sandesh9822|'''&lt;span style=&quot;background color: black; color: orange&quot;&gt;संदेश&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color: blue&quot;&gt; हिवाळे&lt;/span&gt;'''&lt;span style=&quot;color: green&quot;&gt;&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[User talk:Sandesh9822|&lt;span style=&quot;color: maroon&quot;&gt;चर्चा&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; ११:०८, १२ फेब्रुवारी २०२१ (IST)
:होय मी जम्मू आणि काश्मीर (पूर्वीचे राज्य) हा स्वतंत्र लेख तयार करत आहे. [[जम्मू आणि काश्मीर]] हे लेख केंद्रशासित प्रदेशाबद्दल असल्यामुळे मी ते लेख स्थानांतरित केले आणि त्याला बरोबर इंग्रजी लेखासोबत झोडले जे सध्याच्या केंद्रशासित प्रदेशाबद्दल आहे.

::{{सही}} करावी. 

::[[जम्मू आणि काश्मीर]] हे पहावे.--[[User:Sandesh9822|'''&lt;span style=&quot;background color: black; color: orange&quot;&gt;संदेश&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color: blue&quot;&gt; हिवाळे&lt;/span&gt;'''&lt;span style=&quot;color: green&quot;&gt;&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[User talk:Sandesh9822|&lt;span style=&quot;color: maroon&quot;&gt;चर्चा&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; १२:२३, १२ फेब्रुवारी २०२१ (IST)

== Wikimedia Foundation Community Board seats: Call for feedback meeting ==

The Wikimedia Foundation Board of Trustees is organizing a [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Call for feedback: Community Board seats/Ranked voting system|call for feedback about community selection processes]] between February 1 and March 14. While the Wikimedia Foundation and the movement have grown about five times in the past ten years, the Board’s structure and processes have remained basically the same. As the Board is designed today, we have a problem of capacity, performance, and lack of representation of the movement’s diversity. Direct elections tend to favor candidates from the leading language communities, regardless of how relevant their skills and experience might be in serving as a Board member, or contributing to the ability of the Board to perform its specific responsibilities. It is also a fact that the current processes have favored volunteers from North America and Western Europe. As a matter of fact, there had only been one member who served on the Board, from South Asia, in more than fifteen years of history.

In the upcoming months, we need to renew three community seats and appoint three more community members in the new seats. This call for feedback is to see what processes can we all collaboratively design to promote and choose candidates that represent our movement and are prepared with the experience, skills, and insight to perform as trustees? In this regard, it would be good to have a community discussion to discuss the proposed ideas and share our thoughts, give feedback and contribute to the process. To discuss this, you are invited to a community meeting that is being organized on March 12 from 8 pm to 10 pm, and the meeting link to join is https://meet.google.com/umc-attq-kdt. You can add this meeting to your Google Calendar by [https://calendar.google.com/event?action=TEMPLATE&amp;tmeid=MDNqcjRwaWxtZThnMXBodjJkYzZvam9sdXQga2N2ZWxhZ2EtY3RyQHdpa2ltZWRpYS5vcmc&amp;tmsrc=kcvelaga-ctr%40wikimedia.org clicking here]. Please ping me if you have any questions. Thank you. --[[User:KCVelaga (WMF)]], १६:००, ८ मार्च २०२१ (IST)
&lt;!-- सदस्य:KCVelaga (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&amp;oldid=21198421 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== [Wikimedia Foundation elections 2021] Candidates meet with South Asia + ESEAP communities ==

Hello,

As you may already know, the [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021|2021 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections]] are from 4 August 2021 to 17 August 2021. Members of the Wikimedia community have the opportunity to elect four candidates to a three-year term. After a three-week-long Call for Candidates, there are [[:m:Template:WMF elections candidate/2021/candidates gallery|20 candidates for the 2021 election]]. 

An &lt;u&gt;event for community members to know and interact with the candidates&lt;/u&gt; is being organized. During the event, the candidates will briefly introduce themselves and then answer questions from community members. The event details are as follows:
*Date: 31 July 2021 (Saturday)
*Timings: [https://zonestamp.toolforge.org/1627727412 check in your local time]
:*Bangladesh: 4:30 pm to 7:00 pm
:*India &amp; Sri Lanka: 4:00 pm to 6:30 pm
:*Nepal: 4:15 pm to 6:45 pm
:*Pakistan &amp; Maldives: 3:30 pm to 6:00 pm
* Live interpretation is being provided in Hindi.
*'''Please register using [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSflJge3dFia9ejDG57OOwAHDq9yqnTdVD0HWEsRBhS4PrLGIg/viewform?usp=sf_link this form]

For more details, please visit the event page at [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP|Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP]].

Hope that you are able to join us, [[:m:User:KCVelaga (WMF)|KCVelaga (WMF)]], १२:०४, २३ जुलै २०२१ (IST)
&lt;!-- सदस्य:KCVelaga (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&amp;oldid=21774789 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== विकिमीडिया फाउंडेशन 2021 बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजच्या निवडणुकीत आठवणीने मतदान करा ==

नमस्कार {{PAGENAME}},

आपण विकिमीडिया फाउंडेशन 2021 बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजच्या निवडणुकीत मतदान करण्यास पात्र असल्याने आपल्याला हा मेल मिळाला आहे. निवडणूक 18 ऑगस्ट, 2021 रोजी सुरू झाली आणि 31 ऑगस्ट, 2021 रोजी संपेल. विकिमीडिया फाउंडेशन मराठी विकिपीडियासारख्या प्रकल्पांचे संचालन करते आणि त्याचे नेतृत्व बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजद्वारे केले जाते. हा बोर्ड ही विकिमीडिया फाउंडेशनची निर्णय घेणारी संस्था आहे.  [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Overview|बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजबद्दल अधिक जाणून घ्या]].

या वर्षी सामूहिक मतदानाद्वारे चार पदांसाठी निवडणूक होणार आहे. या पदांसाठी जगभरातून एकोणीस उमेदवार निवडणूक लढवत आहेत. [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021/Candidates#Candidate_Table|2021च्या बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजविषयी अधिक जाणून घ्या]]

समूहांच्या सुमारे 70,000 सदस्यांना मतदान करण्यास निमंत्रित करण्यात आले आहे. त्यात आपणही आहात! मतदान फक्त 31 ऑगस्ट रोजी  23:59 UTC (जागतिक प्रमाणवेळ) पर्यंतच सुरू राहील.

* [[:mr:विशेष:सुरक्षीतकौल/vote/Wikimedia_Foundation_Board_Elections_2021|'''मराठी विकिपीडियाच्या सेक्युअरपोलवर जाऊन मतदान करा''']].

आपण याआधीच मतदान केले असल्यास, मतदान केल्याबद्दल आभार. कृपया हा मेल दुर्लक्षित करा. लोक त्यांची कितीही खाती असली, तरी फक्त एकदाच मतदान करू शकतात.

[[:m:Wikimedia Foundation elections/2021|या निवडणुकीविषयी अधिक माहिती वाचा]]. धन्यवाद, [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १८:०३, २५ ऑगस्ट २०२१ (IST)
&lt;!-- सदस्य:KCVelaga (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&amp;oldid=21933963 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Translate Uthiyur ==


https://en.wikipedia.org/wiki/Uthiyur

I dont know Marati and Hindi. Please translate the above English article to Marati and Hindi.It is good article and translation is needed.
Name of the town is Uthiyur (Tamil: ஊதியூர், romanized: Ūthiyūr). Please be careful with name using english phonetics.

Also try to translate
 https://en.wikipedia.org/wiki/Kongu_Vellalar
https://en.wikipedia.org/wiki/Kongu_Nadu (hindi)

== विकी लव्हज् वुमन २०२१ ==

[[File:Wiki Loves Women South Asia-mr.png|right|frameless]]

प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:विकी लव्ह्‌ज वुमन दक्षिण आशिया २०२१|विकी लव्हज् वुमन दक्षिण आशिया]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. हा आंतरराष्ट्रीय विकी लव्हज् वुमन स्पर्धेचा एक भाग आहे. हे मुख्यत्वे महिला आणि महिला संबंधित विषयांवरील लेखांवर लक्ष केंद्रित करते. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे. आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे.

प्रकल्प पृष्ठ [[विकिपीडिया:विकी लव्ह्‌ज वुमन दक्षिण आशिया २०२१|येथे]] उपलब्ध आहे. आपण ही स्पर्धा जिंकल्यास आपण '''पोस्टकार्ड, बार्नस्टार, तसेच $१२ USD ते $२५० USD पर्यंतचे बक्षीस''' आमच्याकडून जिंकू शकता. अधिक माहितीसाठी प्रकल्प पृष्ठ तपासा. [[विकिपीडिया:विकी लव्ह्‌ज वुमन दक्षिण आशिया २०२१/ नोंदणी|येथे]] आपली नोंदणी करा. आणि [https://fountain.toolforge.org/editathons/wlwsa2021-mr हा दुवा] वापरून आपला लेख सादर करा.

जर तुम्हाला कोणत्या मदतीची आवश्यकता असेल तर स्थानिक आयोजक [[सदस्य:Sandesh9822|संदेश हिवाळे]] किंवा [[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] यांना संपर्क करावा.

धन्यवाद.
--[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) ११:००, १६ सप्टेंबर २०२१ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlw&amp;oldid=22025036 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open ==

Dear Wikimedian, 

We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. 

We also have exciting updates about the Program and Scholarships. 

The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. 

For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]].

‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. 

Regards 

[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १६:५५, १६ नोव्हेंबर २०२२ (IST) 

(on behalf of the WCI Organizing Committee)
&lt;!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&amp;oldid=24082246 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline ==

Dear Wikimedian,

Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]].

COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. 

Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call 

* '''WCI 2023 Open Community Call'''
* '''Date''': 3rd December 2022
* '''Time''': 1800-1900 (IST)
* '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx

Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २१:५१, २ डिसेंबर २०२२ (IST)

On Behalf of,
WCI 2023 Core organizing team.
&lt;!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&amp;oldid=24083503 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३ ==

प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2023|विकी लव्हस फॉल्कलोर]]ची थीम लिंगभेद कमी करणे आणि लोकांवर लक्ष केंद्रित करणे यावर आधारित आहे. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे. योगदानाचा मुख्य हेतू लिंग अंतर कमी करण्यात थेट प्रभाव पाडेल.

ही स्पर्धा १ फेब्रुवारी २०२३ रोजी सुरू झाली असून ३१ मार्च २०२३ रोजी समाप्त होईल. स्पर्धेतील विजेत्याला तयार केलेल्या पृष्ठांच्या संख्येच्या आधारे घोषित केले जाईल. पहिल्या विजेत्याला ३०० USD, द्वितीय विजेत्याला आणि तीसऱ्या विजेत्याला अनुक्रमे २०० USD आणि १०० USD दिले जातील. सहभाग किंवा योगदान करताना येणाऱ्या कोणत्याही समस्यांबाबत अथवा कोणत्याही मदतीसाठी ज्युरी सदस्यांच्या ([[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]] किंवा [[सदस्य:Sandesh9822|Sandesh9822]]) चर्चा पानावर संदेश लिहा.

कृपया या पृष्ठावरील [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३#नियम|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३]] सर्व सूचना आणि नियम वाचा. या पेजवरून [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३/नोंदणी|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३/नोंदणी]] या स्पर्धेत सहभागी व्हा. आपण योगदानामध्ये सहभागी झाल्यास आपल्या मुख्य पृष्ठावर हा [[साचा:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३|साचा]] वापरा. येथून [https://fountain.toolforge.org/editathons/fnf2023-mr हा दुवा] तुम्ही तयार केलेला लेख सादर करावा. धन्यवाद.
:&lt;small&gt;हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.&lt;/small&gt;
&lt;!-- सदस्य:Sandesh9822@mrwiki ने https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:Sandesh9822/test&amp;oldid=2237804 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३ ==

[[चित्र:Wikipedia Asian Month Logo Mr.svg|right|400px|frameless]]
प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३|विकिपीडिया आशियाई महिना ]]''' हे विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेले एक वार्षिक अभियान आहे. हे अभियान मुख्यत्वे आशिया खंडातील देश आणि तेथील संस्कृती संबंधित विषयांवरील लेखांवर लक्ष केंद्रित करते. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतलेला आहे. आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले अमूल्य योगदान द्यावे.

प्रकल्प पृष्ठ [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३|येथे]] उपलब्ध आहे. आपण ही स्पर्धा जिंकल्यास आपण '''विकिपीडिया आशियाई दूत घोषित होऊन तुम्हाला सही केलेले प्रमाणपत्र मिळेल व एक अधिक पोस्टकार्ड मिळेल''' तसेच '''डिजीटल बार्नस्टार''' देखील प्राप्त करू शकता. अधिक माहितीसाठी प्रकल्प पृष्ठ तपासा. [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३/सहभागी|येथे]] आपली नोंदणी करा आणि [https://fountain.toolforge.org/editathons/wam-mr-2023 हा दुवा] वापरून आपला लेख सादर करा.

जर तुम्हाला कोणत्या मदतीची आवश्यकता असेल तर स्थानिक आयोजक [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे ]], [[सदस्य:Sandesh9822|संदेश हिवाळे]] किंवा [[सदस्य:Tiven2240|टायविन]]  यांना संपर्क करावा.

धन्यवाद.

:'''आयोजक विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३'''
:&lt;small&gt;हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.&lt;/small&gt;
&lt;!-- सदस्य:संतोष गोरे@mrwiki ने https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%8B%E0%A4%B7_%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B0%E0%A5%87/test&amp;oldid=2341857 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Translation request ==

Hello, ElDiablo9412. 

Can you translate and upload the article [[:en:Azerbaijani Wikipedia]] in Marathi Wikipedia? 

Yours sincerely, [[सदस्य:Kurcke|Kurcke]] ([[सदस्य चर्चा:Kurcke|चर्चा]]) १६:२६, १९ जानेवारी २०२६ (IST)

:Translated! : [[अझरबैजानी विकिपीडिया|mr:अझरबैजानी विकिपीडिया]] [[सदस्य:ElDiablo9412|ElDiablo9412]] ([[सदस्य चर्चा:ElDiablo9412|चर्चा]]) १५:२२, २० जानेवारी २०२६ (IST)
::Thank you very much. [[सदस्य:Kurcke|Kurcke]] ([[सदस्य चर्चा:Kurcke|चर्चा]]) १८:२०, २० जानेवारी २०२६ (IST)

== विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६ ==

[[चित्र:FNF 2026 Mr logo.png|right|400px|frameless]]
प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|विकी लव्हस फॉल्कलोर]]ची थीम लिंगभेद कमी करणे आणि लोकांवर लक्ष केंद्रित करणे यावर आधारित आहे. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे. योगदानाचा मुख्य हेतू लिंग अंतर कमी करण्यात थेट प्रभाव पाडेल.

ही स्पर्धा १ फेब्रुवारी २०२६ रोजी सुरू होऊन ३१ मार्च २०२६ रोजी समाप्त होईल. स्पर्धेतील विजेत्याला तयार केलेल्या पृष्ठांच्या संख्येच्या आधारे घोषित केले जाईल.

पहिले स्थानिक बक्षीस - २५ अमेरिकन डॉलर्स, दुसरे स्थानिक बक्षीस - २० अमेरिकन डॉलर्स, तर सर्वोत्कृष्ट निर्णायक लेखासाठी - १५ अमेरिकन डॉलर्स दिले जातील. सहभाग किंवा योगदान करताना येणाऱ्या कोणत्याही समस्यांबाबत अथवा कोणत्याही मदतीसाठी ज्युरी सदस्यांच्या ([[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] किंवा [[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]]) चर्चा पानावर संदेश लिहा.

कृपया [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६]] या पृष्ठावरील सर्व सूचना आणि नियम वाचा. तसेच [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६/नोंदणी|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६/नोंदणी]] या पानावर आपली नाव नोंदणी करून स्पर्धेत सहभागी व्हावे. तसेच [https://tools.wikilovesfolklore.org/campwiz/campaign/224/submission/new हा दुवा] वापरून तुम्ही तयार केलेला लेख सादर करावा.
:धन्यवाद.
::[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]]
::[[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]]
:&lt;small&gt;हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.&lt;/small&gt;
&lt;!-- सदस्य:संतोष गोरे@mrwiki ने https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%8B%E0%A4%B7_%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B0%E0%A5%87/test&amp;oldid=2650075 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner.

[[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026.

* You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]]

* '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST'''

With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply.

For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page.

Warm regards,
&lt;br&gt;
on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team

''This message was sent with [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) on ००:००, १२ एप्रिल २०२६ (IST)''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- सदस्य:Gnoeee@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&amp;oldid=30389801 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;</text>
      <sha1>pjxyi0qq5jfd25ut75a3mpfimknjzzm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>रुपाली रेपाळे</title>
    <ns>0</ns>
    <id>248022</id>
    <revision>
      <id>2678941</id>
      <parentid>2651406</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T07:30:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>संतोष गोरे ने लेख [[रुपाली रेपाले]] वरुन [[रुपाली रेपाळे]] ला हलविला: Misspelled title</comment>
      <origin>2651406</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11511" sha1="rbg6s868k33b5y6dpz9ldgkokdpgb2l" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट व्यक्ती|चौकट_रुंदी=|नाव=|चित्र=|चित्र_आकारमान=|चित्रशीर्षक=|चित्रशीर्षक_पर्याय=|जन्मनाव=रुपाली रेपाले|जन्म_दिनांक=फेब्रुवारी 3 1982|जन्म_स्थान=मुंबई|राष्ट्रीयत्व=भारतीय|ख्याती=लांब पल्ल्याची जलतरणपटू|जोडीदार=विशाल हिंगे|अपत्ये=स्वराज हिंगे (मुलगा), हिंदवी हिंगे (मुलगी)|संकेतस्थळ=http://www.rupaliaqua.com}}{{बदल}}
'''रुपाली रामदास रेपाले''' (जन्म February फेब्रुवारी 3 '''1982''' मुंबई), ही [भारतीय] खुल्या पाण्याची लांब पल्ल्याची जलतरणपटू आणि ट्रायथिलेट आहे. १५ ऑगस्ट १९९४ रोजी तिने १६ तास ७ मिनिटांत इंग्लिश चॅनेल पोहून पार केला. &lt;ref&gt;http://www.channelswimmingassociation.com/swim/2942/rupali-ramdas-repale/&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;https://www.dover.uk.com/channel-swimming/swims/1994-08-15/rupali-ramdas-repale{{मृत दुवा|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;  आणि ती त्या वर्षातील सर्वात तरुण यशस्वी जलतरणपटू (१२ वर्ष) बनली. &lt;ref&gt;http://www.channelswimmingassociation.com/awards/?award=43&amp;year=1994&lt;/ref&gt; तिच्या जलतरण कारकिर्दीत [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी|जिब्राल्टर स्ट्रेट]], [[पाल्कची सामुद्रधुनी|पल्क स्ट्रेट]], बास स्ट्रेट, कुक स्ट्रेट, &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208125301/http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php|archive-date=8 December 2015}}&lt;/ref&gt; रॉबेन आयलॅंड चॅनेल आणि मुंबई-धरमतर चॅनेल असे एकूण सात पल्ले तिने पोहून पूर्ण केले आहेत. &lt;ref&gt;http://www.thehindu.com/2000/03/25/stories/0725100c.htm&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;http://www.outlookindia.com/magazine/story/water-nymph/205437&lt;/ref&gt; 

रुपाली रीपाले यांचा जन्म [[मुंबई|मुंबईत झाला]], ती रामदास आणि रेखा रेपाळे यांची मुलगी. ग्रामीण भागातील [[पुणे|पुण्यात]] जन्मलेले दोन्ही पालक सत्तरच्या  दशकात लग्नाच्या आधी मुंबईत [[भांडुप]] येथे स्थायिक झाले. रुपालीने आपले शालेय शिक्षण पूर्ण केल्यावर [[मुंबई विद्यापीठ|मुंबई विद्यापीठातून]] समाजशास्त्र विषयात पदवी मिळविली. &lt;ref&gt;http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp&lt;/ref&gt;  रुपालीने अगदी लहान वयातच पोहण्यास सुरुवात केली आणि लवकरच त्यात प्राविण्य मिळवले. अगदी लहान वयातच तिने उल्लेखनीय प्रगती केली. तासन् तास् पोहणाऱ्या रुपालीची तयारी तिच्या प्रशिक्षकांच्या लक्षात आली. आणि नंतर तिच्या वडिलांच्या पाठिंब्याने तिने लवकरच लांब पल्ल्याच्या आणि नंतर मोकळ्या समुद्री पाण्यात प्रशिक्षण घेणे सुरू केले. पोहण्याव्यतिरिक्त ती ट्रायथलॉन इव्हेंटमध्येही भाग घेते आणि त्यामध्ये बरेच प्राविण्य मिळवले आहे.  &lt;ref&gt;http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/I-win-them-all/articleshow/332795370.cms&lt;/ref&gt; 

* 1994: [[इंग्लिश खाडी|इंग्लिश चॅनेल]], [[इंग्लंड]] ते [[फ्रान्स]], 16 तास 7 मिनिटांत 34 किलोमीटर. 1994 वर्षासाठी सर्वात तरुण जलतरणपटू. &lt;ref&gt;http://www.channelswimmingassociation.com/awards/?award=43&amp;year=1994&lt;/ref&gt; 
* 1994: [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी|जिब्राल्टर सामुद्रधुनी]], [[स्पेन]] ते [[मोरोक्को]], 5 तास आणि 5 मिनिटांत 28 किलोमीटर. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.acneg.com/acneg%20ingles/One%20way.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20131015073652/http://www.acneg.com/acneg%20ingles/One%20way.html|archive-date=15 October 2013}}&lt;/ref&gt; 
* 1995: [[मुंबई]] ते धरमतर दुहेरी [[गेटवे ऑफ इंडिया|गेट वे ऑफ इंडिया]] पोहणे, २१ तास ३० मिनिटांत ७२ किलोमीटर. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://books.google.com/?id=iegDAAAAMBAJ&amp;lpg=PA449&amp;dq=rupali%20repale%20dharamtar&amp;pg=PA449#v=onepage&amp;q=rupali%20repale%20dharamtar&amp;f=false|last=Darpan|पहिले नाव=Pratiyogita}}&lt;/ref&gt; 
* 1995: [[श्रीलंका]] ते [[भारत]], 11 तास 5 मिनिटांत 40 किलोमीटर. 
* 1996: बास स्ट्रेट, फिलिप बे ते [[मेलबर्न]], १७ तासात ६५  किलोमीटर अंतर, सामुद्रधुनीतील शार्क माशांमुळे पिंजऱ्यातून पोहणे आवश्यक होते. 
* 1998: कुक स्ट्रेट, पेगॅनो हेड ते वायपीरो बे ( [[न्यू झीलंड|न्यू झीलंड]] ), १९ तास ४४ मिनिटांत ८० किलोमीटर, पहिल्या प्रयत्नात प्रदीर्घ पोहण्याचा विक्रम &lt;ref&gt;http://www.stuff.co.nz/sport/364994/Cook-Strait-swimming-record-smashed&lt;/ref&gt; 
* 2000: थ्री ॲंकर बे ते रॉबेन बेट ( [[दक्षिण आफ्रिका]] ) दुतर्फा . 7 तासात 30 किलोमीटर. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.capeswim.com/#records |title=संग्रहित प्रत |access-date=2019-10-10 |archive-date=2016-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160306122036/http://capeswim.com/#records |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 

* '''राष्ट्रीय युवा पुरस्कार''' [[भारताचे राष्ट्रपती|भारताचे]] तत्कालीन [[भारताचे राष्ट्रपती|राष्ट्रपती]] दिवंगत मा. [[शंकर दयाळ शर्मा|शंकर दयाल शर्मा]], भोपाळ 1995. 
* '''राष्ट्रीय साहसी पुरस्कार''' तत्कालीन युवा कार्य व क्रीडा मंत्री (भारत) यांच्या हस्ते प्रदान करण्यात आला. [[उमा भारती]], नवी दिल्ली 1999. &lt;ref&gt;http://pib.nic.in/archieve/phtgalry/pg0699/pg9ju99/0906994.html&lt;/ref&gt; 
* '''हिमा फाऊंडेशन पुरस्कार''' [[महाराष्ट्राचे राज्यपाल|महाराष्ट्राचे]] तत्कालीन [[महाराष्ट्राचे राज्यपाल|राज्यपाल]] दिवंगत मा. [[पी.सी. अलेक्झांडर|डॉ. पीसी अलेक्झांडर]], मुंबई 1995. 
* महाराष्ट्र शासनाने त्यांना '''सागर कन्या ही''' पदवी दिली. &lt;ref&gt;http://mcomments.outlookindia.com/story.aspx?sid=4&amp;aid=205437{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 
* '''डॉल्फिन क्वीन''' ही पदवी न्यू झीलंड सरकारकडून्. 

रुपाली या जलशुद्धीकरण उपकरण बनविणाऱ्या &quot;रुपाली इंडस्ट्रीज&quot;च्या संस्थापक आणि संचालक आहेत, &lt;ref&gt;http://www.rupaliaqua.com/&lt;/ref&gt; वेळ मिळेल तेव्हा स्थानिक जलतरण तलावात प्रशिक्षण देणे त्यांना आवडते.     

* सुमेध वडावाला लिखित आणि राजहंस प्रकाशन यांनी प्रकाशित केलेले '''जल अक्रमिले''' ( [[मराठी भाषा|मराठी]] ) चरित्र पुस्तक. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://marathiboli.com/jal-akramile |title=संग्रहित प्रत |access-date=2019-10-10 |archive-date=2019-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191010044746/http://marathiboli.com/jal-akramile |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 
* तरुणांना खेळात सहभाग घेण्यासाठी प्रोत्साहित करण्यासाठी रुपालीच्या पुस्तकातील उताराचा महाराष्ट्र राज्य शालेय अभ्यासक्रमात समावेश आहे. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://cart.ebalbharati.in/BalBooks/pdfs/701010001.pdf |title=संग्रहित प्रत |access-date=2019-10-10 |archive-date=2016-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160407070914/http://cart.ebalbharati.in/BalBooks/pdfs/701010001.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 
{{संदर्भयादी}}
[[वर्ग:हयात व्यक्ती]]
[[वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म]]</text>
      <sha1>rbg6s868k33b5y6dpz9ldgkokdpgb2l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678945</id>
      <parentid>2678941</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T07:50:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <origin>2678945</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3003" sha1="1rfpm0bhhezxcjbgiqzzzrcx5b36nk4" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''रूपाली रामदास रेपाळे''' (जन्म ३ फेब्रुवारी १९८२, मुंबई), ही एक [[भारत|भारतीय]] खुल्या पाण्यातील लांब पल्ल्याची पोहणारी खेळाडू आणि ट्रायथलीट आहे. तिने १५ ऑगस्ट १९९४ रोजी वैयक्तिक पोहण्याच्या श्रेणीत इंग्लिश खाडी पार केली &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/swim/2942/rupali-ramdas-repale/|title = Rupali Ramdas Repale 1994 | Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | title=English Channel swim by Rupali Ramdas Repale on 15 August 1994 {{!}} Dover.UK.com | url=https://www.dover.uk.com/channel-swimming/swims/1994-08-15/rupali-ramdas-repale | access-date=2025-02-20 | website=www.dover.uk.com}}&lt;/ref&gt; १६ तास ७ मिनिटांच्या कालावधीत, ज्यामुळे ती १९९४ सालासाठी इंग्लिश खाडी ओलांडणारी सर्वात तरुण यशस्वी पोहणारी खेळाडू (१२ वर्षे वय) ठरली.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/awards/?award=43&amp;year=1994|title = CSA Awards | Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt; तिने तिच्या पोहण्याच्या कारकिर्दीत एकूण सात सामुद्रधुनी पार केल्या, ज्यामध्ये [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[पाल्क सामुद्रधुनी|पाल्कची सामुद्रधुनी]], बास सामुद्रधुनी, कुक सामुद्रधुनी,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |title=Cook Strait Swim - History |accessdate=2015-11-30 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208125301/http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |archivedate=8 December 2015 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; रॉबेन आयलंड खाडी आणि मुंबई-धरमतर खाडी यांचा समावेश आहे.&lt;ref&gt;[http://www.thehindu.com/2000/03/25/stories/0725100c.htm Unknown]{{dead link|date=April 2021| fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.outlookindia.com/magazine/story/water-nymph/205437|title = Water Nymph | Outlook India Magazine|date = 6 February 2022}}&lt;/ref&gt;


== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT: रेपाळे, रुपाली}}
[[वर्ग:हयात व्यक्ती]]
[[वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म]]</text>
      <sha1>1rfpm0bhhezxcjbgiqzzzrcx5b36nk4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678946</id>
      <parentid>2678945</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T07:50:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT II</username>
        <id>140753</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>शुद्धलेखन — ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#नियम_८.१|शुद्धलेखनाचा नियम ८.१]])</comment>
      <origin>2678946</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3003" sha1="lwn687nz82s9962oztgf3xotamhfvcp" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''रुपाली रामदास रेपाळे''' (जन्म ३ फेब्रुवारी १९८२, मुंबई), ही एक [[भारत|भारतीय]] खुल्या पाण्यातील लांब पल्ल्याची पोहणारी खेळाडू आणि ट्रायथलीट आहे. तिने १५ ऑगस्ट १९९४ रोजी वैयक्तिक पोहण्याच्या श्रेणीत इंग्लिश खाडी पार केली &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/swim/2942/rupali-ramdas-repale/|title = Rupali Ramdas Repale 1994 | Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | title=English Channel swim by Rupali Ramdas Repale on 15 August 1994 {{!}} Dover.UK.com | url=https://www.dover.uk.com/channel-swimming/swims/1994-08-15/rupali-ramdas-repale | access-date=2025-02-20 | website=www.dover.uk.com}}&lt;/ref&gt; १६ तास ७ मिनिटांच्या कालावधीत, ज्यामुळे ती १९९४ सालासाठी इंग्लिश खाडी ओलांडणारी सर्वात तरुण यशस्वी पोहणारी खेळाडू (१२ वर्षे वय) ठरली.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/awards/?award=43&amp;year=1994|title = CSA Awards | Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt; तिने तिच्या पोहण्याच्या कारकिर्दीत एकूण सात सामुद्रधुनी पार केल्या, ज्यामध्ये [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[पाल्क सामुद्रधुनी|पाल्कची सामुद्रधुनी]], बास सामुद्रधुनी, कुक सामुद्रधुनी,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |title=Cook Strait Swim - History |accessdate=2015-11-30 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208125301/http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |archivedate=8 December 2015 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; रॉबेन आयलंड खाडी आणि मुंबई-धरमतर खाडी यांचा समावेश आहे.&lt;ref&gt;[http://www.thehindu.com/2000/03/25/stories/0725100c.htm Unknown]{{dead link|date=April 2021| fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.outlookindia.com/magazine/story/water-nymph/205437|title = Water Nymph | Outlook India Magazine|date = 6 February 2022}}&lt;/ref&gt;


== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT: रेपाळे, रुपाली}}
[[वर्ग:हयात व्यक्ती]]
[[वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म]]</text>
      <sha1>lwn687nz82s9962oztgf3xotamhfvcp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678947</id>
      <parentid>2678946</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T07:52:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <origin>2678947</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2890" sha1="855ia65doyahtkfs1iy6zx3x7ln74tn" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''रुपाली रामदास रेपाळे''' (जन्म ३ फेब्रुवारी १९८२, मुंबई), ही एक [[भारत|भारतीय]] खुल्या पाण्यातील लांब पल्ल्याची पोहणारी खेळाडू आणि ट्रायथलीट आहे. तिने १५ ऑगस्ट १९९४ रोजी वैयक्तिक पोहण्याच्या श्रेणीत इंग्लिश खाडी पार केली &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/swim/2942/rupali-ramdas-repale/|title = Rupali Ramdas Repale 1994 {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | title=English Channel swim by Rupali Ramdas Repale on 15 August 1994 {{!}} Dover.UK.com | url=https://www.dover.uk.com/channel-swimming/swims/1994-08-15/rupali-ramdas-repale | access-date=2025-02-20 | website=www.dover.uk.com}}&lt;/ref&gt; १६ तास ७ मिनिटांच्या कालावधीत, ज्यामुळे ती १९९४ सालासाठी इंग्लिश खाडी ओलांडणारी सर्वात तरुण यशस्वी पोहणारी खेळाडू (१२ वर्षे वय) ठरली.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/awards/?award=43&amp;year=1994|title = CSA Awards {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt; तिने तिच्या पोहण्याच्या कारकिर्दीत एकूण सात सामुद्रधुनी पार केल्या, ज्यामध्ये [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[पाल्क सामुद्रधुनी|पाल्कची सामुद्रधुनी]], बास सामुद्रधुनी, कुक सामुद्रधुनी,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |title=Cook Strait Swim - History |accessdate=2015-11-30 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208125301/http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |archivedate=8 December 2015 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; रॉबेन आयलंड खाडी आणि मुंबई-धरमतर खाडी यांचा समावेश आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.outlookindia.com/magazine/story/water-nymph/205437|title = Water Nymph {{!}} Outlook India Magazine|date = 6 February 2022}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT: रेपाळे, रुपाली}}
[[वर्ग:हयात व्यक्ती]]
[[वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म]]</text>
      <sha1>855ia65doyahtkfs1iy6zx3x7ln74tn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678948</id>
      <parentid>2678947</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T07:54:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <origin>2678948</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5886" sha1="3lq2z666wigs8vhyngqbvkve723efw2" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''रुपाली रामदास रेपाळे''' (जन्म ३ फेब्रुवारी १९८२, मुंबई), ही एक [[भारत|भारतीय]] खुल्या पाण्यातील लांब पल्ल्याची पोहणारी खेळाडू आणि ट्रायथलीट आहे. तिने १५ ऑगस्ट १९९४ रोजी वैयक्तिक पोहण्याच्या श्रेणीत इंग्लिश खाडी पार केली &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/swim/2942/rupali-ramdas-repale/|title = Rupali Ramdas Repale 1994 {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | title=English Channel swim by Rupali Ramdas Repale on 15 August 1994 {{!}} Dover.UK.com | url=https://www.dover.uk.com/channel-swimming/swims/1994-08-15/rupali-ramdas-repale | access-date=2025-02-20 | website=www.dover.uk.com}}&lt;/ref&gt; १६ तास ७ मिनिटांच्या कालावधीत, ज्यामुळे ती १९९४ सालासाठी इंग्लिश खाडी ओलांडणारी सर्वात तरुण यशस्वी पोहणारी खेळाडू (१२ वर्षे वय) ठरली.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/awards/?award=43&amp;year=1994|title = CSA Awards {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt; तिने तिच्या पोहण्याच्या कारकिर्दीत एकूण सात सामुद्रधुनी पार केल्या, ज्यामध्ये [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[पाल्क सामुद्रधुनी|पाल्कची सामुद्रधुनी]], बास सामुद्रधुनी, कुक सामुद्रधुनी,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |title=Cook Strait Swim - History |accessdate=2015-11-30 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208125301/http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |archivedate=8 December 2015 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; रॉबेन आयलंड खाडी आणि मुंबई-धरमतर खाडी यांचा समावेश आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.outlookindia.com/magazine/story/water-nymph/205437|title = Water Nymph {{!}} Outlook India Magazine|date = 6 February 2022}}&lt;/ref&gt;

==प्रारंभिक जीवन आणि पार्श्वभूमी==
रूपाली रेपाळे हिचा जन्म [[मुंबई]] येथे झाला, ती रामदास रेपाळे आणि रेखा रेपाळे यांची मुलगी आहे, जे मध्यम आर्थिक पार्श्वभूमी असलेले लघु उद्योजक होते. ग्रामीण [[पुणे]] येथे जन्मलेले तिचे दोन्ही पालक लग्नापूर्वी १९७० च्या दशकात मुंबईत स्थायिक झाले आणि मुंबईचे उपनगर असलेल्या [[भांडुप]] येथे राहू लागले. रूपालीने आपले शालेय शिक्षण ब्राइट हायस्कूल आणि ज्युनियर कॉलेज, भांडुप-(पश्चिम) येथून पूर्ण केले आणि [[मुंबई विद्यापीठ|मुंबई विद्यापीठातून]] समाजशास्त्र विषयात पदवी मिळवली.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp |title=The Telegraph - Calcutta : Careergraph |access-date=19 February 2016 |archive-date=3 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150703135918/http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
रूपालीने लहान वयातच पोहायला सुरुवात केली आणि लवकरच तिला त्याची ओढ लागली. अगदी लहान वयातही तिने विलक्षण सहनशक्ती दाखवली आणि ती सलग अनेक तास पोहू शकत असे. तिच्या प्रशिक्षकांच्या लक्षात आल्यावर आणि नंतर वडिलांच्या पाठिंब्याने, तिने लवकरच लांब पल्ल्याच्या स्पर्धांसाठी आणि नंतर खुल्या पाण्यात पोहण्याचे प्रशिक्षण सुरू केले. पोहण्याव्यतिरिक्त ती ट्रायथलॉन स्पर्धांमध्येही भाग घेते आणि त्यातही तिने अनेक गौरव प्राप्त केले आहेत.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/I-win-them-all/articleshow/332795370.cms|title = 'I win them all' |website = [[The Times of India]]| date=8 April 2000 }}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT: रेपाळे, रुपाली}}
[[वर्ग:हयात व्यक्ती]]
[[वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म]]</text>
      <sha1>3lq2z666wigs8vhyngqbvkve723efw2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678949</id>
      <parentid>2678948</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T07:54:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT II</username>
        <id>140753</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>शुद्धलेखन — ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#नियम_८.१|शुद्धलेखनाचा नियम ८.१]])</comment>
      <origin>2678949</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5886" sha1="faj1ynjqpqn9oupfu6wokreb3cbqj0h" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''रुपाली रामदास रेपाळे''' (जन्म ३ फेब्रुवारी १९८२, मुंबई), ही एक [[भारत|भारतीय]] खुल्या पाण्यातील लांब पल्ल्याची पोहणारी खेळाडू आणि ट्रायथलीट आहे. तिने १५ ऑगस्ट १९९४ रोजी वैयक्तिक पोहण्याच्या श्रेणीत इंग्लिश खाडी पार केली &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/swim/2942/rupali-ramdas-repale/|title = Rupali Ramdas Repale 1994 {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | title=English Channel swim by Rupali Ramdas Repale on 15 August 1994 {{!}} Dover.UK.com | url=https://www.dover.uk.com/channel-swimming/swims/1994-08-15/rupali-ramdas-repale | access-date=2025-02-20 | website=www.dover.uk.com}}&lt;/ref&gt; १६ तास ७ मिनिटांच्या कालावधीत, ज्यामुळे ती १९९४ सालासाठी इंग्लिश खाडी ओलांडणारी सर्वात तरुण यशस्वी पोहणारी खेळाडू (१२ वर्षे वय) ठरली.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/awards/?award=43&amp;year=1994|title = CSA Awards {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt; तिने तिच्या पोहण्याच्या कारकिर्दीत एकूण सात सामुद्रधुनी पार केल्या, ज्यामध्ये [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[पाल्क सामुद्रधुनी|पाल्कची सामुद्रधुनी]], बास सामुद्रधुनी, कुक सामुद्रधुनी,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |title=Cook Strait Swim - History |accessdate=2015-11-30 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208125301/http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |archivedate=8 December 2015 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; रॉबेन आयलंड खाडी आणि मुंबई-धरमतर खाडी यांचा समावेश आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.outlookindia.com/magazine/story/water-nymph/205437|title = Water Nymph {{!}} Outlook India Magazine|date = 6 February 2022}}&lt;/ref&gt;

==प्रारंभिक जीवन आणि पार्श्वभूमी==
रुपाली रेपाळे हिचा जन्म [[मुंबई]] येथे झाला, ती रामदास रेपाळे आणि रेखा रेपाळे यांची मुलगी आहे, जे मध्यम आर्थिक पार्श्वभूमी असलेले लघु उद्योजक होते. ग्रामीण [[पुणे]] येथे जन्मलेले तिचे दोन्ही पालक लग्नापूर्वी १९७० च्या दशकात मुंबईत स्थायिक झाले आणि मुंबईचे उपनगर असलेल्या [[भांडुप]] येथे राहू लागले. रुपालीने आपले शालेय शिक्षण ब्राइट हायस्कूल आणि ज्युनियर कॉलेज, भांडुप-(पश्चिम) येथून पूर्ण केले आणि [[मुंबई विद्यापीठ|मुंबई विद्यापीठातून]] समाजशास्त्र विषयात पदवी मिळवली.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp |title=The Telegraph - Calcutta : Careergraph |access-date=19 February 2016 |archive-date=3 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150703135918/http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
रुपालीने लहान वयातच पोहायला सुरुवात केली आणि लवकरच तिला त्याची ओढ लागली. अगदी लहान वयातही तिने विलक्षण सहनशक्ती दाखवली आणि ती सलग अनेक तास पोहू शकत असे. तिच्या प्रशिक्षकांच्या लक्षात आल्यावर आणि नंतर वडिलांच्या पाठिंब्याने, तिने लवकरच लांब पल्ल्याच्या स्पर्धांसाठी आणि नंतर खुल्या पाण्यात पोहण्याचे प्रशिक्षण सुरू केले. पोहण्याव्यतिरिक्त ती ट्रायथलॉन स्पर्धांमध्येही भाग घेते आणि त्यातही तिने अनेक गौरव प्राप्त केले आहेत.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/I-win-them-all/articleshow/332795370.cms|title = 'I win them all' |website = [[The Times of India]]| date=8 April 2000 }}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT: रेपाळे, रुपाली}}
[[वर्ग:हयात व्यक्ती]]
[[वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म]]</text>
      <sha1>faj1ynjqpqn9oupfu6wokreb3cbqj0h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678950</id>
      <parentid>2678949</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T07:58:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>/* प्रारंभिक जीवन आणि पार्श्वभूमी */</comment>
      <origin>2678950</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8828" sha1="j2sg0w2gvgygkz2szjaygdg5hi8j0hl" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''रुपाली रामदास रेपाळे''' (जन्म ३ फेब्रुवारी १९८२, मुंबई), ही एक [[भारत|भारतीय]] खुल्या पाण्यातील लांब पल्ल्याची पोहणारी खेळाडू आणि ट्रायथलीट आहे. तिने १५ ऑगस्ट १९९४ रोजी वैयक्तिक पोहण्याच्या श्रेणीत इंग्लिश खाडी पार केली &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/swim/2942/rupali-ramdas-repale/|title = Rupali Ramdas Repale 1994 {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | title=English Channel swim by Rupali Ramdas Repale on 15 August 1994 {{!}} Dover.UK.com | url=https://www.dover.uk.com/channel-swimming/swims/1994-08-15/rupali-ramdas-repale | access-date=2025-02-20 | website=www.dover.uk.com}}&lt;/ref&gt; १६ तास ७ मिनिटांच्या कालावधीत, ज्यामुळे ती १९९४ सालासाठी इंग्लिश खाडी ओलांडणारी सर्वात तरुण यशस्वी पोहणारी खेळाडू (१२ वर्षे वय) ठरली.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/awards/?award=43&amp;year=1994|title = CSA Awards {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt; तिने तिच्या पोहण्याच्या कारकिर्दीत एकूण सात सामुद्रधुनी पार केल्या, ज्यामध्ये [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[पाल्क सामुद्रधुनी|पाल्कची सामुद्रधुनी]], बास सामुद्रधुनी, कुक सामुद्रधुनी,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |title=Cook Strait Swim - History |accessdate=2015-11-30 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208125301/http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |archivedate=8 December 2015 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; रॉबेन आयलंड खाडी आणि मुंबई-धरमतर खाडी यांचा समावेश आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.outlookindia.com/magazine/story/water-nymph/205437|title = Water Nymph {{!}} Outlook India Magazine|date = 6 February 2022}}&lt;/ref&gt;

==प्रारंभिक जीवन आणि पार्श्वभूमी==
रुपाली रेपाळे हिचा जन्म [[मुंबई]] येथे झाला, ती रामदास रेपाळे आणि रेखा रेपाळे यांची मुलगी आहे, जे मध्यम आर्थिक पार्श्वभूमी असलेले लघु उद्योजक होते. ग्रामीण [[पुणे]] येथे जन्मलेले तिचे दोन्ही पालक लग्नापूर्वी १९७० च्या दशकात मुंबईत स्थायिक झाले आणि मुंबईचे उपनगर असलेल्या [[भांडुप]] येथे राहू लागले. रुपालीने आपले शालेय शिक्षण ब्राइट हायस्कूल आणि ज्युनियर कॉलेज, भांडुप-(पश्चिम) येथून पूर्ण केले आणि [[मुंबई विद्यापीठ|मुंबई विद्यापीठातून]] समाजशास्त्र विषयात पदवी मिळवली.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp |title=The Telegraph - Calcutta : Careergraph |access-date=19 February 2016 |archive-date=3 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150703135918/http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
रुपालीने लहान वयातच पोहायला सुरुवात केली आणि लवकरच तिला त्याची ओढ लागली. अगदी लहान वयातही तिने विलक्षण सहनशक्ती दाखवली आणि ती सलग अनेक तास पोहू शकत असे. तिच्या प्रशिक्षकांच्या लक्षात आल्यावर आणि नंतर वडिलांच्या पाठिंब्याने, तिने लवकरच लांब पल्ल्याच्या स्पर्धांसाठी आणि नंतर खुल्या पाण्यात पोहण्याचे प्रशिक्षण सुरू केले. पोहण्याव्यतिरिक्त ती ट्रायथलॉन स्पर्धांमध्येही भाग घेते आणि त्यातही तिने अनेक गौरव प्राप्त केले आहेत.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/I-win-them-all/articleshow/332795370.cms|title = 'I win them all' |website = The Times of India | date=8 April 2000 }}&lt;/ref&gt;

==पोहण्याची कारकिर्द==
* १९९४: [[इंग्लिश खाडी]], [[इंग्लंड]] ते [[फ्रान्स]], ३४ किलोमीटर १६ तास ७ मिनिटांत. १९९४ सालातील सर्वात तरुण पोहणारी खेळाडू.&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;
* १९९४: [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[स्पेन]] ते [[मोरोक्को]], २८ किलोमीटर ५ तास ५ मिनिटांत.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.acneg.com/acneg%20ingles/One%20way.html |title=Cruce a Nado Ida Reglamentario |accessdate=2013-10-14 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131015073652/http://www.acneg.com/acneg%20ingles/One%20way.html |archivedate=15 October 2013 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
* १९९५: [[मुंबई]] ते [[धरमतर]] दुहेरी [[गेटवे ऑफ इंडिया]] पोहणे, ७२ किलोमीटर २१ तास ३० मिनिटांत.&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://books.google.com/books?id=iegDAAAAMBAJ&amp;q=rupali+repale+dharamtar&amp;pg=PA449 | title=Competition Science Vision| last1=Darpan| first1=Pratiyogita| date=June 2000}}&lt;/ref&gt;
* १९९५: [[श्रीलंका]] ते [[भारत]], ४० किलोमीटर ११ तास ५ मिनिटांत.
* १९९६: बास सामुद्रधुनी, [[फिलिप बे]] ते [[मेलबर्न]], ६५ किलोमीटर १७ तासांत, सामुद्रधुनीतील शार्कच्या धोक्यामुळे पिंजऱ्याच्या मर्यादेत राहून पोहणे आवश्यक होते.
* १९९८: कुक सामुद्रधुनी]], [[पेगानो हेड]] ते [[वायपिरो बे]] ([[न्यूझीलंड]]), ८० किलोमीटर १९ तास ४४ मिनिटांत, पहिल्याच प्रयत्नात यशस्वी झालेल्या सर्वात लांब पोहण्याचा विक्रम.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.stuff.co.nz/sport/364994/Cook-Strait-swimming-record-smashed|title = Cook Strait swimming record smashed|date = 31 January 2009}}&lt;/ref&gt;
* २०००: थ्री अँकर बे ते रॉबेन आयलंड (दक्षिण आफ्रिका) दुहेरी. ३० किलोमीटर ७ तासांत.&lt;ref&gt;{{Cite web| url=http://www.capeswim.com/#records | title=ape Long Distance | access-date=19 February 2016 | archive-date=6 March 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160306122036/http://capeswim.com/#records | url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT: रेपाळे, रुपाली}}
[[वर्ग:हयात व्यक्ती]]
[[वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म]]</text>
      <sha1>j2sg0w2gvgygkz2szjaygdg5hi8j0hl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678951</id>
      <parentid>2678950</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T07:58:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT II</username>
        <id>140753</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>शुद्धलेखन — शहराचे अचूक नाव ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#शहराचे अचूक नाव|अधिक माहिती]])</comment>
      <origin>2678951</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8829" sha1="0fvfohkivemfglfe1fbcuf4dizdis2c" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''रुपाली रामदास रेपाळे''' (जन्म ३ फेब्रुवारी १९८२, मुंबई), ही एक [[भारत|भारतीय]] खुल्या पाण्यातील लांब पल्ल्याची पोहणारी खेळाडू आणि ट्रायथलीट आहे. तिने १५ ऑगस्ट १९९४ रोजी वैयक्तिक पोहण्याच्या श्रेणीत इंग्लिश खाडी पार केली &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/swim/2942/rupali-ramdas-repale/|title = Rupali Ramdas Repale 1994 {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | title=English Channel swim by Rupali Ramdas Repale on 15 August 1994 {{!}} Dover.UK.com | url=https://www.dover.uk.com/channel-swimming/swims/1994-08-15/rupali-ramdas-repale | access-date=2025-02-20 | website=www.dover.uk.com}}&lt;/ref&gt; १६ तास ७ मिनिटांच्या कालावधीत, ज्यामुळे ती १९९४ सालासाठी इंग्लिश खाडी ओलांडणारी सर्वात तरुण यशस्वी पोहणारी खेळाडू (१२ वर्षे वय) ठरली.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/awards/?award=43&amp;year=1994|title = CSA Awards {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt; तिने तिच्या पोहण्याच्या कारकिर्दीत एकूण सात सामुद्रधुनी पार केल्या, ज्यामध्ये [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[पाल्क सामुद्रधुनी|पाल्कची सामुद्रधुनी]], बास सामुद्रधुनी, कुक सामुद्रधुनी,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |title=Cook Strait Swim - History |accessdate=2015-11-30 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208125301/http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |archivedate=8 December 2015 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; रॉबेन आयलंड खाडी आणि मुंबई-धरमतर खाडी यांचा समावेश आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.outlookindia.com/magazine/story/water-nymph/205437|title = Water Nymph {{!}} Outlook India Magazine|date = 6 February 2022}}&lt;/ref&gt;

==प्रारंभिक जीवन आणि पार्श्वभूमी==
रुपाली रेपाळे हिचा जन्म [[मुंबई]] येथे झाला, ती रामदास रेपाळे आणि रेखा रेपाळे यांची मुलगी आहे, जे मध्यम आर्थिक पार्श्वभूमी असलेले लघु उद्योजक होते. ग्रामीण [[पुणे]] येथे जन्मलेले तिचे दोन्ही पालक लग्नापूर्वी १९७० च्या दशकात मुंबईत स्थायिक झाले आणि मुंबईचे उपनगर असलेल्या [[भांडुप]] येथे राहू लागले. रुपालीने आपले शालेय शिक्षण ब्राइट हायस्कूल आणि ज्युनियर कॉलेज, भांडुप-(पश्चिम) येथून पूर्ण केले आणि [[मुंबई विद्यापीठ|मुंबई विद्यापीठातून]] समाजशास्त्र विषयात पदवी मिळवली.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp |title=The Telegraph - Calcutta : Careergraph |access-date=19 February 2016 |archive-date=3 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150703135918/http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
रुपालीने लहान वयातच पोहायला सुरुवात केली आणि लवकरच तिला त्याची ओढ लागली. अगदी लहान वयातही तिने विलक्षण सहनशक्ती दाखवली आणि ती सलग अनेक तास पोहू शकत असे. तिच्या प्रशिक्षकांच्या लक्षात आल्यावर आणि नंतर वडिलांच्या पाठिंब्याने, तिने लवकरच लांब पल्ल्याच्या स्पर्धांसाठी आणि नंतर खुल्या पाण्यात पोहण्याचे प्रशिक्षण सुरू केले. पोहण्याव्यतिरिक्त ती ट्रायथलॉन स्पर्धांमध्येही भाग घेते आणि त्यातही तिने अनेक गौरव प्राप्त केले आहेत.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/I-win-them-all/articleshow/332795370.cms|title = 'I win them all' |website = The Times of India | date=8 April 2000 }}&lt;/ref&gt;

==पोहण्याची कारकिर्द==
* १९९४: [[इंग्लिश खाडी]], [[इंग्लंड]] ते [[फ्रान्स]], ३४ किलोमीटर १६ तास ७ मिनिटांत. १९९४ सालातील सर्वात तरुण पोहणारी खेळाडू.&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;
* १९९४: [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[स्पेन]] ते [[मोरोक्को]], २८ किलोमीटर ५ तास ५ मिनिटांत.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.acneg.com/acneg%20ingles/One%20way.html |title=Cruce a Nado Ida Reglamentario |accessdate=2013-10-14 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131015073652/http://www.acneg.com/acneg%20ingles/One%20way.html |archivedate=15 October 2013 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
* १९९५: [[मुंबई]] ते [[धरमतर]] दुहेरी [[गेटवे ऑफ इंडिया]] पोहणे, ७२ किलोमीटर २१ तास ३० मिनिटांत.&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://books.google.com/books?id=iegDAAAAMBAJ&amp;q=rupali+repale+dharamtar&amp;pg=PA449 | title=Competition Science Vision| last1=Darpan| first1=Pratiyogita| date=June 2000}}&lt;/ref&gt;
* १९९५: [[श्रीलंका]] ते [[भारत]], ४० किलोमीटर ११ तास ५ मिनिटांत.
* १९९६: बास सामुद्रधुनी, [[फिलिप बे]] ते [[मेलबर्न]], ६५ किलोमीटर १७ तासांत, सामुद्रधुनीतील शार्कच्या धोक्यामुळे पिंजऱ्याच्या मर्यादेत राहून पोहणे आवश्यक होते.
* १९९८: कुक सामुद्रधुनी]], [[पेगानो हेड]] ते [[वायपिरो बे]] ([[न्यू झीलंड]]), ८० किलोमीटर १९ तास ४४ मिनिटांत, पहिल्याच प्रयत्नात यशस्वी झालेल्या सर्वात लांब पोहण्याचा विक्रम.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.stuff.co.nz/sport/364994/Cook-Strait-swimming-record-smashed|title = Cook Strait swimming record smashed|date = 31 January 2009}}&lt;/ref&gt;
* २०००: थ्री अँकर बे ते रॉबेन आयलंड (दक्षिण आफ्रिका) दुहेरी. ३० किलोमीटर ७ तासांत.&lt;ref&gt;{{Cite web| url=http://www.capeswim.com/#records | title=ape Long Distance | access-date=19 February 2016 | archive-date=6 March 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160306122036/http://capeswim.com/#records | url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT: रेपाळे, रुपाली}}
[[वर्ग:हयात व्यक्ती]]
[[वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म]]</text>
      <sha1>0fvfohkivemfglfe1fbcuf4dizdis2c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678953</id>
      <parentid>2678951</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T08:01:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <origin>2678953</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10792" sha1="2o6dqqmnhulw9axs9lbd0dovec5fc1s" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''रुपाली रामदास रेपाळे''' (जन्म ३ फेब्रुवारी १९८२, मुंबई), ही एक [[भारत|भारतीय]] खुल्या पाण्यातील लांब पल्ल्याची पोहणारी खेळाडू आणि ट्रायथलीट आहे. तिने १५ ऑगस्ट १९९४ रोजी वैयक्तिक पोहण्याच्या श्रेणीत इंग्लिश खाडी पार केली &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/swim/2942/rupali-ramdas-repale/|title = Rupali Ramdas Repale 1994 {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | title=English Channel swim by Rupali Ramdas Repale on 15 August 1994 {{!}} Dover.UK.com | url=https://www.dover.uk.com/channel-swimming/swims/1994-08-15/rupali-ramdas-repale | access-date=2025-02-20 | website=www.dover.uk.com}}&lt;/ref&gt; १६ तास ७ मिनिटांच्या कालावधीत, ज्यामुळे ती १९९४ सालासाठी इंग्लिश खाडी ओलांडणारी सर्वात तरुण यशस्वी पोहणारी खेळाडू (१२ वर्षे वय) ठरली.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/awards/?award=43&amp;year=1994|title = CSA Awards {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt; तिने तिच्या पोहण्याच्या कारकिर्दीत एकूण सात सामुद्रधुनी पार केल्या, ज्यामध्ये [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[पाल्क सामुद्रधुनी|पाल्कची सामुद्रधुनी]], बास सामुद्रधुनी, कुक सामुद्रधुनी,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |title=Cook Strait Swim - History |accessdate=2015-11-30 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208125301/http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |archivedate=8 December 2015 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; रॉबेन आयलंड खाडी आणि मुंबई-धरमतर खाडी यांचा समावेश आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.outlookindia.com/magazine/story/water-nymph/205437|title = Water Nymph {{!}} Outlook India Magazine|date = 6 February 2022}}&lt;/ref&gt;

==प्रारंभिक जीवन आणि पार्श्वभूमी==
रुपाली रेपाळे हिचा जन्म [[मुंबई]] येथे झाला, ती रामदास रेपाळे आणि रेखा रेपाळे यांची मुलगी आहे, जे मध्यम आर्थिक पार्श्वभूमी असलेले लघु उद्योजक होते. ग्रामीण [[पुणे]] येथे जन्मलेले तिचे दोन्ही पालक लग्नापूर्वी १९७० च्या दशकात मुंबईत स्थायिक झाले आणि मुंबईचे उपनगर असलेल्या [[भांडुप]] येथे राहू लागले. रुपालीने आपले शालेय शिक्षण ब्राइट हायस्कूल आणि ज्युनियर कॉलेज, भांडुप-(पश्चिम) येथून पूर्ण केले आणि [[मुंबई विद्यापीठ|मुंबई विद्यापीठातून]] समाजशास्त्र विषयात पदवी मिळवली.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp |title=The Telegraph - Calcutta : Careergraph |access-date=19 February 2016 |archive-date=3 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150703135918/http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
रुपालीने लहान वयातच पोहायला सुरुवात केली आणि लवकरच तिला त्याची ओढ लागली. अगदी लहान वयातही तिने विलक्षण सहनशक्ती दाखवली आणि ती सलग अनेक तास पोहू शकत असे. तिच्या प्रशिक्षकांच्या लक्षात आल्यावर आणि नंतर वडिलांच्या पाठिंब्याने, तिने लवकरच लांब पल्ल्याच्या स्पर्धांसाठी आणि नंतर खुल्या पाण्यात पोहण्याचे प्रशिक्षण सुरू केले. पोहण्याव्यतिरिक्त ती ट्रायथलॉन स्पर्धांमध्येही भाग घेते आणि त्यातही तिने अनेक गौरव प्राप्त केले आहेत.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/I-win-them-all/articleshow/332795370.cms|title = 'I win them all' |website = The Times of India | date=8 April 2000 }}&lt;/ref&gt;

==पोहण्याची कारकिर्द==
* १९९४: [[इंग्लिश खाडी]], [[इंग्लंड]] ते [[फ्रान्स]], ३४ किलोमीटर १६ तास ७ मिनिटांत. १९९४ सालातील सर्वात तरुण पोहणारी खेळाडू.&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;
* १९९४: [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[स्पेन]] ते [[मोरोक्को]], २८ किलोमीटर ५ तास ५ मिनिटांत.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.acneg.com/acneg%20ingles/One%20way.html |title=Cruce a Nado Ida Reglamentario |accessdate=2013-10-14 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131015073652/http://www.acneg.com/acneg%20ingles/One%20way.html |archivedate=15 October 2013 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
* १९९५: [[मुंबई]] ते [[धरमतर]] दुहेरी [[गेटवे ऑफ इंडिया]] पोहणे, ७२ किलोमीटर २१ तास ३० मिनिटांत.&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://books.google.com/books?id=iegDAAAAMBAJ&amp;q=rupali+repale+dharamtar&amp;pg=PA449 | title=Competition Science Vision| last1=Darpan| first1=Pratiyogita| date=June 2000}}&lt;/ref&gt;
* १९९५: [[श्रीलंका]] ते [[भारत]], ४० किलोमीटर ११ तास ५ मिनिटांत.
* १९९६: बास सामुद्रधुनी, [[फिलिप बे]] ते [[मेलबर्न]], ६५ किलोमीटर १७ तासांत, सामुद्रधुनीतील शार्कच्या धोक्यामुळे पिंजऱ्याच्या मर्यादेत राहून पोहणे आवश्यक होते.
* १९९८: कुक सामुद्रधुनी, [[पेगानो हेड]] ते [[वायपिरो बे]] ([[न्यू झीलंड]]), ८० किलोमीटर १९ तास ४४ मिनिटांत, पहिल्याच प्रयत्नात यशस्वी झालेल्या सर्वात लांब पोहण्याचा विक्रम.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.stuff.co.nz/sport/364994/Cook-Strait-swimming-record-smashed|title = Cook Strait swimming record smashed|date = 31 January 2009}}&lt;/ref&gt;
* २०००: थ्री अँकर बे ते रॉबेन आयलंड (दक्षिण आफ्रिका) दुहेरी. ३० किलोमीटर ७ तासांत.&lt;ref&gt;{{Cite web| url=http://www.capeswim.com/#records | title=ape Long Distance | access-date=19 February 2016 | archive-date=6 March 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160306122036/http://capeswim.com/#records | url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==पुरस्कार आणि सन्मान==
 * '''[[National Youth Festival (India)|राष्ट्रीय युवा पुरस्कार]]''' - भारताचे तत्कालीन [[President of India|राष्ट्रपती]] दिवंगत मा. [[Shankar Dayal Sharma|शंकर दयाळ शर्मा]] यांच्या हस्ते प्रदान, भोपाळ १९९५.
 * '''[[तेनसिंग नोर्गे राष्ट्रीय साहसी पुरस्कार]]''' - तत्कालीन [[युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्री]] मा. [[उमा भारती]] यांच्या हस्ते प्रदान, नवी दिल्ली १९९९.&lt;ref name=&quot;t1996&quot;&gt;{{cite press release |title=National Adventure Awards, Indira Gandhi NSS Awards to be presented |date=4 June 1999 |publisher=Press Information Bureau, India |url=http://pibarchive.nic.in/archive/releases98/lyr99/l0699/r040699.html#7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201130144606/https://archive.pib.gov.in/archive/releases98/lyr99/l0699/r040699.html#7 |archive-date=30 November 2020 |accessdate=18 September 2020}}&lt;/ref&gt;
* '''हिमा (HIMA) फाउंडेशन पुरस्कार''' - महाराष्ट्राचे तत्कालीन राज्यपाल दिवंगत डॉ. [[पी.सी. अलेक्झांडर]] यांच्या हस्ते प्रदान, मुंबई १९९५.
* '''सागर कन्या''' - महाराष्ट्र शासनाकडून बहाल करण्यात आलेली पदवी.&lt;ref name=&quot;auto1&quot;/&gt;
* '''डॉल्फिन क्वीन''' - न्यूझीलंड सरकारकडून बहाल करण्यात आलेली पदवी.

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT: रेपाळे, रुपाली}}
[[वर्ग:हयात व्यक्ती]]
[[वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म]]</text>
      <sha1>2o6dqqmnhulw9axs9lbd0dovec5fc1s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678954</id>
      <parentid>2678953</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T08:01:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT II</username>
        <id>140753</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>शुद्धलेखन — शहराचे अचूक नाव ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#शहराचे अचूक नाव|अधिक माहिती]])</comment>
      <origin>2678954</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10793" sha1="645kg17js12f34mq2nqvvmkq1xjz9ns" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''रुपाली रामदास रेपाळे''' (जन्म ३ फेब्रुवारी १९८२, मुंबई), ही एक [[भारत|भारतीय]] खुल्या पाण्यातील लांब पल्ल्याची पोहणारी खेळाडू आणि ट्रायथलीट आहे. तिने १५ ऑगस्ट १९९४ रोजी वैयक्तिक पोहण्याच्या श्रेणीत इंग्लिश खाडी पार केली &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/swim/2942/rupali-ramdas-repale/|title = Rupali Ramdas Repale 1994 {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | title=English Channel swim by Rupali Ramdas Repale on 15 August 1994 {{!}} Dover.UK.com | url=https://www.dover.uk.com/channel-swimming/swims/1994-08-15/rupali-ramdas-repale | access-date=2025-02-20 | website=www.dover.uk.com}}&lt;/ref&gt; १६ तास ७ मिनिटांच्या कालावधीत, ज्यामुळे ती १९९४ सालासाठी इंग्लिश खाडी ओलांडणारी सर्वात तरुण यशस्वी पोहणारी खेळाडू (१२ वर्षे वय) ठरली.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/awards/?award=43&amp;year=1994|title = CSA Awards {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt; तिने तिच्या पोहण्याच्या कारकिर्दीत एकूण सात सामुद्रधुनी पार केल्या, ज्यामध्ये [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[पाल्क सामुद्रधुनी|पाल्कची सामुद्रधुनी]], बास सामुद्रधुनी, कुक सामुद्रधुनी,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |title=Cook Strait Swim - History |accessdate=2015-11-30 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208125301/http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |archivedate=8 December 2015 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; रॉबेन आयलंड खाडी आणि मुंबई-धरमतर खाडी यांचा समावेश आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.outlookindia.com/magazine/story/water-nymph/205437|title = Water Nymph {{!}} Outlook India Magazine|date = 6 February 2022}}&lt;/ref&gt;

==प्रारंभिक जीवन आणि पार्श्वभूमी==
रुपाली रेपाळे हिचा जन्म [[मुंबई]] येथे झाला, ती रामदास रेपाळे आणि रेखा रेपाळे यांची मुलगी आहे, जे मध्यम आर्थिक पार्श्वभूमी असलेले लघु उद्योजक होते. ग्रामीण [[पुणे]] येथे जन्मलेले तिचे दोन्ही पालक लग्नापूर्वी १९७० च्या दशकात मुंबईत स्थायिक झाले आणि मुंबईचे उपनगर असलेल्या [[भांडुप]] येथे राहू लागले. रुपालीने आपले शालेय शिक्षण ब्राइट हायस्कूल आणि ज्युनियर कॉलेज, भांडुप-(पश्चिम) येथून पूर्ण केले आणि [[मुंबई विद्यापीठ|मुंबई विद्यापीठातून]] समाजशास्त्र विषयात पदवी मिळवली.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp |title=The Telegraph - Calcutta : Careergraph |access-date=19 February 2016 |archive-date=3 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150703135918/http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
रुपालीने लहान वयातच पोहायला सुरुवात केली आणि लवकरच तिला त्याची ओढ लागली. अगदी लहान वयातही तिने विलक्षण सहनशक्ती दाखवली आणि ती सलग अनेक तास पोहू शकत असे. तिच्या प्रशिक्षकांच्या लक्षात आल्यावर आणि नंतर वडिलांच्या पाठिंब्याने, तिने लवकरच लांब पल्ल्याच्या स्पर्धांसाठी आणि नंतर खुल्या पाण्यात पोहण्याचे प्रशिक्षण सुरू केले. पोहण्याव्यतिरिक्त ती ट्रायथलॉन स्पर्धांमध्येही भाग घेते आणि त्यातही तिने अनेक गौरव प्राप्त केले आहेत.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/I-win-them-all/articleshow/332795370.cms|title = 'I win them all' |website = The Times of India | date=8 April 2000 }}&lt;/ref&gt;

==पोहण्याची कारकिर्द==
* १९९४: [[इंग्लिश खाडी]], [[इंग्लंड]] ते [[फ्रान्स]], ३४ किलोमीटर १६ तास ७ मिनिटांत. १९९४ सालातील सर्वात तरुण पोहणारी खेळाडू.&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;
* १९९४: [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[स्पेन]] ते [[मोरोक्को]], २८ किलोमीटर ५ तास ५ मिनिटांत.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.acneg.com/acneg%20ingles/One%20way.html |title=Cruce a Nado Ida Reglamentario |accessdate=2013-10-14 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131015073652/http://www.acneg.com/acneg%20ingles/One%20way.html |archivedate=15 October 2013 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
* १९९५: [[मुंबई]] ते [[धरमतर]] दुहेरी [[गेटवे ऑफ इंडिया]] पोहणे, ७२ किलोमीटर २१ तास ३० मिनिटांत.&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://books.google.com/books?id=iegDAAAAMBAJ&amp;q=rupali+repale+dharamtar&amp;pg=PA449 | title=Competition Science Vision| last1=Darpan| first1=Pratiyogita| date=June 2000}}&lt;/ref&gt;
* १९९५: [[श्रीलंका]] ते [[भारत]], ४० किलोमीटर ११ तास ५ मिनिटांत.
* १९९६: बास सामुद्रधुनी, [[फिलिप बे]] ते [[मेलबर्न]], ६५ किलोमीटर १७ तासांत, सामुद्रधुनीतील शार्कच्या धोक्यामुळे पिंजऱ्याच्या मर्यादेत राहून पोहणे आवश्यक होते.
* १९९८: कुक सामुद्रधुनी, [[पेगानो हेड]] ते [[वायपिरो बे]] ([[न्यू झीलंड]]), ८० किलोमीटर १९ तास ४४ मिनिटांत, पहिल्याच प्रयत्नात यशस्वी झालेल्या सर्वात लांब पोहण्याचा विक्रम.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.stuff.co.nz/sport/364994/Cook-Strait-swimming-record-smashed|title = Cook Strait swimming record smashed|date = 31 January 2009}}&lt;/ref&gt;
* २०००: थ्री अँकर बे ते रॉबेन आयलंड (दक्षिण आफ्रिका) दुहेरी. ३० किलोमीटर ७ तासांत.&lt;ref&gt;{{Cite web| url=http://www.capeswim.com/#records | title=ape Long Distance | access-date=19 February 2016 | archive-date=6 March 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160306122036/http://capeswim.com/#records | url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==पुरस्कार आणि सन्मान==
 * '''[[National Youth Festival (India)|राष्ट्रीय युवा पुरस्कार]]''' - भारताचे तत्कालीन [[President of India|राष्ट्रपती]] दिवंगत मा. [[Shankar Dayal Sharma|शंकर दयाळ शर्मा]] यांच्या हस्ते प्रदान, भोपाळ १९९५.
 * '''[[तेनसिंग नोर्गे राष्ट्रीय साहसी पुरस्कार]]''' - तत्कालीन [[युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्री]] मा. [[उमा भारती]] यांच्या हस्ते प्रदान, नवी दिल्ली १९९९.&lt;ref name=&quot;t1996&quot;&gt;{{cite press release |title=National Adventure Awards, Indira Gandhi NSS Awards to be presented |date=4 June 1999 |publisher=Press Information Bureau, India |url=http://pibarchive.nic.in/archive/releases98/lyr99/l0699/r040699.html#7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201130144606/https://archive.pib.gov.in/archive/releases98/lyr99/l0699/r040699.html#7 |archive-date=30 November 2020 |accessdate=18 September 2020}}&lt;/ref&gt;
* '''हिमा (HIMA) फाउंडेशन पुरस्कार''' - महाराष्ट्राचे तत्कालीन राज्यपाल दिवंगत डॉ. [[पी.सी. अलेक्झांडर]] यांच्या हस्ते प्रदान, मुंबई १९९५.
* '''सागर कन्या''' - महाराष्ट्र शासनाकडून बहाल करण्यात आलेली पदवी.&lt;ref name=&quot;auto1&quot;/&gt;
* '''डॉल्फिन क्वीन''' - न्यू झीलंड सरकारकडून बहाल करण्यात आलेली पदवी.

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT: रेपाळे, रुपाली}}
[[वर्ग:हयात व्यक्ती]]
[[वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म]]</text>
      <sha1>645kg17js12f34mq2nqvvmkq1xjz9ns</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678955</id>
      <parentid>2678954</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T08:04:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>/* पुरस्कार आणि सन्मान */</comment>
      <origin>2678955</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10797" sha1="8ojm455f1ogssi19i47t4xblygsxo3z" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''रुपाली रामदास रेपाळे''' (जन्म ३ फेब्रुवारी १९८२, मुंबई), ही एक [[भारत|भारतीय]] खुल्या पाण्यातील लांब पल्ल्याची पोहणारी खेळाडू आणि ट्रायथलीट आहे. तिने १५ ऑगस्ट १९९४ रोजी वैयक्तिक पोहण्याच्या श्रेणीत इंग्लिश खाडी पार केली &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/swim/2942/rupali-ramdas-repale/|title = Rupali Ramdas Repale 1994 {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | title=English Channel swim by Rupali Ramdas Repale on 15 August 1994 {{!}} Dover.UK.com | url=https://www.dover.uk.com/channel-swimming/swims/1994-08-15/rupali-ramdas-repale | access-date=2025-02-20 | website=www.dover.uk.com}}&lt;/ref&gt; १६ तास ७ मिनिटांच्या कालावधीत, ज्यामुळे ती १९९४ सालासाठी इंग्लिश खाडी ओलांडणारी सर्वात तरुण यशस्वी पोहणारी खेळाडू (१२ वर्षे वय) ठरली.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/awards/?award=43&amp;year=1994|title = CSA Awards {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt; तिने तिच्या पोहण्याच्या कारकिर्दीत एकूण सात सामुद्रधुनी पार केल्या, ज्यामध्ये [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[पाल्क सामुद्रधुनी|पाल्कची सामुद्रधुनी]], बास सामुद्रधुनी, कुक सामुद्रधुनी,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |title=Cook Strait Swim - History |accessdate=2015-11-30 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208125301/http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |archivedate=8 December 2015 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; रॉबेन आयलंड खाडी आणि मुंबई-धरमतर खाडी यांचा समावेश आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.outlookindia.com/magazine/story/water-nymph/205437|title = Water Nymph {{!}} Outlook India Magazine|date = 6 February 2022}}&lt;/ref&gt;

==प्रारंभिक जीवन आणि पार्श्वभूमी==
रुपाली रेपाळे हिचा जन्म [[मुंबई]] येथे झाला, ती रामदास रेपाळे आणि रेखा रेपाळे यांची मुलगी आहे, जे मध्यम आर्थिक पार्श्वभूमी असलेले लघु उद्योजक होते. ग्रामीण [[पुणे]] येथे जन्मलेले तिचे दोन्ही पालक लग्नापूर्वी १९७० च्या दशकात मुंबईत स्थायिक झाले आणि मुंबईचे उपनगर असलेल्या [[भांडुप]] येथे राहू लागले. रुपालीने आपले शालेय शिक्षण ब्राइट हायस्कूल आणि ज्युनियर कॉलेज, भांडुप-(पश्चिम) येथून पूर्ण केले आणि [[मुंबई विद्यापीठ|मुंबई विद्यापीठातून]] समाजशास्त्र विषयात पदवी मिळवली.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp |title=The Telegraph - Calcutta : Careergraph |access-date=19 February 2016 |archive-date=3 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150703135918/http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
रुपालीने लहान वयातच पोहायला सुरुवात केली आणि लवकरच तिला त्याची ओढ लागली. अगदी लहान वयातही तिने विलक्षण सहनशक्ती दाखवली आणि ती सलग अनेक तास पोहू शकत असे. तिच्या प्रशिक्षकांच्या लक्षात आल्यावर आणि नंतर वडिलांच्या पाठिंब्याने, तिने लवकरच लांब पल्ल्याच्या स्पर्धांसाठी आणि नंतर खुल्या पाण्यात पोहण्याचे प्रशिक्षण सुरू केले. पोहण्याव्यतिरिक्त ती ट्रायथलॉन स्पर्धांमध्येही भाग घेते आणि त्यातही तिने अनेक गौरव प्राप्त केले आहेत.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/I-win-them-all/articleshow/332795370.cms|title = 'I win them all' |website = The Times of India | date=8 April 2000 }}&lt;/ref&gt;

==पोहण्याची कारकिर्द==
* १९९४: [[इंग्लिश खाडी]], [[इंग्लंड]] ते [[फ्रान्स]], ३४ किलोमीटर १६ तास ७ मिनिटांत. १९९४ सालातील सर्वात तरुण पोहणारी खेळाडू.&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;
* १९९४: [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[स्पेन]] ते [[मोरोक्को]], २८ किलोमीटर ५ तास ५ मिनिटांत.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.acneg.com/acneg%20ingles/One%20way.html |title=Cruce a Nado Ida Reglamentario |accessdate=2013-10-14 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131015073652/http://www.acneg.com/acneg%20ingles/One%20way.html |archivedate=15 October 2013 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
* १९९५: [[मुंबई]] ते [[धरमतर]] दुहेरी [[गेटवे ऑफ इंडिया]] पोहणे, ७२ किलोमीटर २१ तास ३० मिनिटांत.&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://books.google.com/books?id=iegDAAAAMBAJ&amp;q=rupali+repale+dharamtar&amp;pg=PA449 | title=Competition Science Vision| last1=Darpan| first1=Pratiyogita| date=June 2000}}&lt;/ref&gt;
* १९९५: [[श्रीलंका]] ते [[भारत]], ४० किलोमीटर ११ तास ५ मिनिटांत.
* १९९६: बास सामुद्रधुनी, [[फिलिप बे]] ते [[मेलबर्न]], ६५ किलोमीटर १७ तासांत, सामुद्रधुनीतील शार्कच्या धोक्यामुळे पिंजऱ्याच्या मर्यादेत राहून पोहणे आवश्यक होते.
* १९९८: कुक सामुद्रधुनी, [[पेगानो हेड]] ते [[वायपिरो बे]] ([[न्यू झीलंड]]), ८० किलोमीटर १९ तास ४४ मिनिटांत, पहिल्याच प्रयत्नात यशस्वी झालेल्या सर्वात लांब पोहण्याचा विक्रम.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.stuff.co.nz/sport/364994/Cook-Strait-swimming-record-smashed|title = Cook Strait swimming record smashed|date = 31 January 2009}}&lt;/ref&gt;
* २०००: थ्री अँकर बे ते रॉबेन आयलंड (दक्षिण आफ्रिका) दुहेरी. ३० किलोमीटर ७ तासांत.&lt;ref&gt;{{Cite web| url=http://www.capeswim.com/#records | title=ape Long Distance | access-date=19 February 2016 | archive-date=6 March 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160306122036/http://capeswim.com/#records | url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==पुरस्कार आणि सन्मान==
* '''राष्ट्रीय युवा पुरस्कार''' - भारताचे तत्कालीन राष्ट्रपती दिवंगत [[शंकर दयाळ शर्मा]] यांच्या हस्ते प्रदान, भोपाळ १९९५.
* '''तेनसिंग नोर्गे राष्ट्रीय साहसी पुरस्कार''' - तत्कालीन [[युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्री (भारत)|युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्री]] मा. [[उमा भारती]] यांच्या हस्ते प्रदान, नवी दिल्ली १९९९.&lt;ref name=&quot;t1996&quot;&gt;{{cite press release |title=National Adventure Awards, Indira Gandhi NSS Awards to be presented |date=4 June 1999 |publisher=Press Information Bureau, India |url=http://pibarchive.nic.in/archive/releases98/lyr99/l0699/r040699.html#7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201130144606/https://archive.pib.gov.in/archive/releases98/lyr99/l0699/r040699.html#7 |archive-date=30 November 2020 |accessdate=18 September 2020}}&lt;/ref&gt;
* '''हिमा (HIMA) फाउंडेशन पुरस्कार''' - महाराष्ट्राचे तत्कालीन राज्यपाल दिवंगत डॉ. [[पी.सी. अलेक्झांडर]] यांच्या हस्ते प्रदान, मुंबई १९९५.
* '''सागर कन्या''' - महाराष्ट्र शासनाकडून बहाल करण्यात आलेली पदवी.&lt;ref name=&quot;auto1&quot;/&gt;
* '''डॉल्फिन क्वीन''' - न्यू झीलंड सरकारकडून बहाल करण्यात आलेली पदवी.

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT: रेपाळे, रुपाली}}
[[वर्ग:हयात व्यक्ती]]
[[वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म]]</text>
      <sha1>8ojm455f1ogssi19i47t4xblygsxo3z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678956</id>
      <parentid>2678955</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T08:05:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <origin>2678956</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11143" sha1="4qky3nqujeem9wg6knu2o9xkz74th3v" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''रुपाली रामदास रेपाळे''' (जन्म ३ फेब्रुवारी १९८२, मुंबई), ही एक [[भारत|भारतीय]] खुल्या पाण्यातील लांब पल्ल्याची पोहणारी खेळाडू आणि ट्रायथलीट आहे. तिने १५ ऑगस्ट १९९४ रोजी वैयक्तिक पोहण्याच्या श्रेणीत इंग्लिश खाडी पार केली &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/swim/2942/rupali-ramdas-repale/|title = Rupali Ramdas Repale 1994 {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | title=English Channel swim by Rupali Ramdas Repale on 15 August 1994 {{!}} Dover.UK.com | url=https://www.dover.uk.com/channel-swimming/swims/1994-08-15/rupali-ramdas-repale | access-date=2025-02-20 | website=www.dover.uk.com}}&lt;/ref&gt; १६ तास ७ मिनिटांच्या कालावधीत, ज्यामुळे ती १९९४ सालासाठी इंग्लिश खाडी ओलांडणारी सर्वात तरुण यशस्वी पोहणारी खेळाडू (१२ वर्षे वय) ठरली.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/awards/?award=43&amp;year=1994|title = CSA Awards {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt; तिने तिच्या पोहण्याच्या कारकिर्दीत एकूण सात सामुद्रधुनी पार केल्या, ज्यामध्ये [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[पाल्क सामुद्रधुनी|पाल्कची सामुद्रधुनी]], बास सामुद्रधुनी, कुक सामुद्रधुनी,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |title=Cook Strait Swim - History |accessdate=2015-11-30 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208125301/http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |archivedate=8 December 2015 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; रॉबेन आयलंड खाडी आणि मुंबई-धरमतर खाडी यांचा समावेश आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.outlookindia.com/magazine/story/water-nymph/205437|title = Water Nymph {{!}} Outlook India Magazine|date = 6 February 2022}}&lt;/ref&gt;

==प्रारंभिक जीवन आणि पार्श्वभूमी==
रुपाली रेपाळे हिचा जन्म [[मुंबई]] येथे झाला, ती रामदास रेपाळे आणि रेखा रेपाळे यांची मुलगी आहे, जे मध्यम आर्थिक पार्श्वभूमी असलेले लघु उद्योजक होते. ग्रामीण [[पुणे]] येथे जन्मलेले तिचे दोन्ही पालक लग्नापूर्वी १९७० च्या दशकात मुंबईत स्थायिक झाले आणि मुंबईचे उपनगर असलेल्या [[भांडुप]] येथे राहू लागले. रुपालीने आपले शालेय शिक्षण ब्राइट हायस्कूल आणि ज्युनियर कॉलेज, भांडुप-(पश्चिम) येथून पूर्ण केले आणि [[मुंबई विद्यापीठ|मुंबई विद्यापीठातून]] समाजशास्त्र विषयात पदवी मिळवली.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp |title=The Telegraph - Calcutta : Careergraph |access-date=19 February 2016 |archive-date=3 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150703135918/http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
रुपालीने लहान वयातच पोहायला सुरुवात केली आणि लवकरच तिला त्याची ओढ लागली. अगदी लहान वयातही तिने विलक्षण सहनशक्ती दाखवली आणि ती सलग अनेक तास पोहू शकत असे. तिच्या प्रशिक्षकांच्या लक्षात आल्यावर आणि नंतर वडिलांच्या पाठिंब्याने, तिने लवकरच लांब पल्ल्याच्या स्पर्धांसाठी आणि नंतर खुल्या पाण्यात पोहण्याचे प्रशिक्षण सुरू केले. पोहण्याव्यतिरिक्त ती ट्रायथलॉन स्पर्धांमध्येही भाग घेते आणि त्यातही तिने अनेक गौरव प्राप्त केले आहेत.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/I-win-them-all/articleshow/332795370.cms|title = 'I win them all' |website = The Times of India | date=8 April 2000 }}&lt;/ref&gt;

==पोहण्याची कारकिर्द==
* १९९४: [[इंग्लिश खाडी]], [[इंग्लंड]] ते [[फ्रान्स]], ३४ किलोमीटर १६ तास ७ मिनिटांत. १९९४ सालातील सर्वात तरुण पोहणारी खेळाडू.&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;
* १९९४: [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[स्पेन]] ते [[मोरोक्को]], २८ किलोमीटर ५ तास ५ मिनिटांत.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.acneg.com/acneg%20ingles/One%20way.html |title=Cruce a Nado Ida Reglamentario |accessdate=2013-10-14 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131015073652/http://www.acneg.com/acneg%20ingles/One%20way.html |archivedate=15 October 2013 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
* १९९५: [[मुंबई]] ते [[धरमतर]] दुहेरी [[गेटवे ऑफ इंडिया]] पोहणे, ७२ किलोमीटर २१ तास ३० मिनिटांत.&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://books.google.com/books?id=iegDAAAAMBAJ&amp;q=rupali+repale+dharamtar&amp;pg=PA449 | title=Competition Science Vision| last1=Darpan| first1=Pratiyogita| date=June 2000}}&lt;/ref&gt;
* १९९५: [[श्रीलंका]] ते [[भारत]], ४० किलोमीटर ११ तास ५ मिनिटांत.
* १९९६: बास सामुद्रधुनी, [[फिलिप बे]] ते [[मेलबर्न]], ६५ किलोमीटर १७ तासांत, सामुद्रधुनीतील शार्कच्या धोक्यामुळे पिंजऱ्याच्या मर्यादेत राहून पोहणे आवश्यक होते.
* १९९८: कुक सामुद्रधुनी, [[पेगानो हेड]] ते [[वायपिरो बे]] ([[न्यू झीलंड]]), ८० किलोमीटर १९ तास ४४ मिनिटांत, पहिल्याच प्रयत्नात यशस्वी झालेल्या सर्वात लांब पोहण्याचा विक्रम.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.stuff.co.nz/sport/364994/Cook-Strait-swimming-record-smashed|title = Cook Strait swimming record smashed|date = 31 January 2009}}&lt;/ref&gt;
* २०००: थ्री अँकर बे ते रॉबेन आयलंड (दक्षिण आफ्रिका) दुहेरी. ३० किलोमीटर ७ तासांत.&lt;ref&gt;{{Cite web| url=http://www.capeswim.com/#records | title=ape Long Distance | access-date=19 February 2016 | archive-date=6 March 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160306122036/http://capeswim.com/#records | url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==पुरस्कार आणि सन्मान==
* '''राष्ट्रीय युवा पुरस्कार''' - भारताचे तत्कालीन राष्ट्रपती दिवंगत [[शंकर दयाळ शर्मा]] यांच्या हस्ते प्रदान, भोपाळ १९९५.
* '''तेनसिंग नोर्गे राष्ट्रीय साहसी पुरस्कार''' - तत्कालीन [[युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्री (भारत)|युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्री]] मा. [[उमा भारती]] यांच्या हस्ते प्रदान, नवी दिल्ली १९९९.&lt;ref name=&quot;t1996&quot;&gt;{{cite press release |title=National Adventure Awards, Indira Gandhi NSS Awards to be presented |date=4 June 1999 |publisher=Press Information Bureau, India |url=http://pibarchive.nic.in/archive/releases98/lyr99/l0699/r040699.html#7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201130144606/https://archive.pib.gov.in/archive/releases98/lyr99/l0699/r040699.html#7 |archive-date=30 November 2020 |accessdate=18 September 2020}}&lt;/ref&gt;
* '''हिमा (HIMA) फाउंडेशन पुरस्कार''' - महाराष्ट्राचे तत्कालीन राज्यपाल दिवंगत डॉ. [[पी.सी. अलेक्झांडर]] यांच्या हस्ते प्रदान, मुंबई १९९५.
* '''सागर कन्या''' - महाराष्ट्र शासनाकडून बहाल करण्यात आलेली पदवी.&lt;ref name=&quot;auto1&quot;/&gt;
* '''डॉल्फिन क्वीन''' - न्यू झीलंड सरकारकडून बहाल करण्यात आलेली पदवी.
==सध्याचे उपक्रम==
रूपाली 'रूपाली इंडस्ट्रीज'ची संस्थापक आणि संचालिका आहे,&lt;ref name=&quot;auto2&quot;/&gt; जी जलशुद्धीकरण आधारित घरगुती उपकरणांची कंपनी आहे.

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT: रेपाळे, रुपाली}}
[[वर्ग:हयात व्यक्ती]]
[[वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म]]</text>
      <sha1>4qky3nqujeem9wg6knu2o9xkz74th3v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678957</id>
      <parentid>2678956</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T08:05:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT II</username>
        <id>140753</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>शुद्धलेखन — ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#नियम_८.१|शुद्धलेखनाचा नियम ८.१]])</comment>
      <origin>2678957</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11143" sha1="99er8ene5nxwe3iwntjp4x1g4wm0kms" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''रुपाली रामदास रेपाळे''' (जन्म ३ फेब्रुवारी १९८२, मुंबई), ही एक [[भारत|भारतीय]] खुल्या पाण्यातील लांब पल्ल्याची पोहणारी खेळाडू आणि ट्रायथलीट आहे. तिने १५ ऑगस्ट १९९४ रोजी वैयक्तिक पोहण्याच्या श्रेणीत इंग्लिश खाडी पार केली &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/swim/2942/rupali-ramdas-repale/|title = Rupali Ramdas Repale 1994 {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | title=English Channel swim by Rupali Ramdas Repale on 15 August 1994 {{!}} Dover.UK.com | url=https://www.dover.uk.com/channel-swimming/swims/1994-08-15/rupali-ramdas-repale | access-date=2025-02-20 | website=www.dover.uk.com}}&lt;/ref&gt; १६ तास ७ मिनिटांच्या कालावधीत, ज्यामुळे ती १९९४ सालासाठी इंग्लिश खाडी ओलांडणारी सर्वात तरुण यशस्वी पोहणारी खेळाडू (१२ वर्षे वय) ठरली.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/awards/?award=43&amp;year=1994|title = CSA Awards {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt; तिने तिच्या पोहण्याच्या कारकिर्दीत एकूण सात सामुद्रधुनी पार केल्या, ज्यामध्ये [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[पाल्क सामुद्रधुनी|पाल्कची सामुद्रधुनी]], बास सामुद्रधुनी, कुक सामुद्रधुनी,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |title=Cook Strait Swim - History |accessdate=2015-11-30 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208125301/http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |archivedate=8 December 2015 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; रॉबेन आयलंड खाडी आणि मुंबई-धरमतर खाडी यांचा समावेश आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.outlookindia.com/magazine/story/water-nymph/205437|title = Water Nymph {{!}} Outlook India Magazine|date = 6 February 2022}}&lt;/ref&gt;

==प्रारंभिक जीवन आणि पार्श्वभूमी==
रुपाली रेपाळे हिचा जन्म [[मुंबई]] येथे झाला, ती रामदास रेपाळे आणि रेखा रेपाळे यांची मुलगी आहे, जे मध्यम आर्थिक पार्श्वभूमी असलेले लघु उद्योजक होते. ग्रामीण [[पुणे]] येथे जन्मलेले तिचे दोन्ही पालक लग्नापूर्वी १९७० च्या दशकात मुंबईत स्थायिक झाले आणि मुंबईचे उपनगर असलेल्या [[भांडुप]] येथे राहू लागले. रुपालीने आपले शालेय शिक्षण ब्राइट हायस्कूल आणि ज्युनियर कॉलेज, भांडुप-(पश्चिम) येथून पूर्ण केले आणि [[मुंबई विद्यापीठ|मुंबई विद्यापीठातून]] समाजशास्त्र विषयात पदवी मिळवली.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp |title=The Telegraph - Calcutta : Careergraph |access-date=19 February 2016 |archive-date=3 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150703135918/http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
रुपालीने लहान वयातच पोहायला सुरुवात केली आणि लवकरच तिला त्याची ओढ लागली. अगदी लहान वयातही तिने विलक्षण सहनशक्ती दाखवली आणि ती सलग अनेक तास पोहू शकत असे. तिच्या प्रशिक्षकांच्या लक्षात आल्यावर आणि नंतर वडिलांच्या पाठिंब्याने, तिने लवकरच लांब पल्ल्याच्या स्पर्धांसाठी आणि नंतर खुल्या पाण्यात पोहण्याचे प्रशिक्षण सुरू केले. पोहण्याव्यतिरिक्त ती ट्रायथलॉन स्पर्धांमध्येही भाग घेते आणि त्यातही तिने अनेक गौरव प्राप्त केले आहेत.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/I-win-them-all/articleshow/332795370.cms|title = 'I win them all' |website = The Times of India | date=8 April 2000 }}&lt;/ref&gt;

==पोहण्याची कारकिर्द==
* १९९४: [[इंग्लिश खाडी]], [[इंग्लंड]] ते [[फ्रान्स]], ३४ किलोमीटर १६ तास ७ मिनिटांत. १९९४ सालातील सर्वात तरुण पोहणारी खेळाडू.&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;
* १९९४: [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[स्पेन]] ते [[मोरोक्को]], २८ किलोमीटर ५ तास ५ मिनिटांत.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.acneg.com/acneg%20ingles/One%20way.html |title=Cruce a Nado Ida Reglamentario |accessdate=2013-10-14 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131015073652/http://www.acneg.com/acneg%20ingles/One%20way.html |archivedate=15 October 2013 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
* १९९५: [[मुंबई]] ते [[धरमतर]] दुहेरी [[गेटवे ऑफ इंडिया]] पोहणे, ७२ किलोमीटर २१ तास ३० मिनिटांत.&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://books.google.com/books?id=iegDAAAAMBAJ&amp;q=rupali+repale+dharamtar&amp;pg=PA449 | title=Competition Science Vision| last1=Darpan| first1=Pratiyogita| date=June 2000}}&lt;/ref&gt;
* १९९५: [[श्रीलंका]] ते [[भारत]], ४० किलोमीटर ११ तास ५ मिनिटांत.
* १९९६: बास सामुद्रधुनी, [[फिलिप बे]] ते [[मेलबर्न]], ६५ किलोमीटर १७ तासांत, सामुद्रधुनीतील शार्कच्या धोक्यामुळे पिंजऱ्याच्या मर्यादेत राहून पोहणे आवश्यक होते.
* १९९८: कुक सामुद्रधुनी, [[पेगानो हेड]] ते [[वायपिरो बे]] ([[न्यू झीलंड]]), ८० किलोमीटर १९ तास ४४ मिनिटांत, पहिल्याच प्रयत्नात यशस्वी झालेल्या सर्वात लांब पोहण्याचा विक्रम.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.stuff.co.nz/sport/364994/Cook-Strait-swimming-record-smashed|title = Cook Strait swimming record smashed|date = 31 January 2009}}&lt;/ref&gt;
* २०००: थ्री अँकर बे ते रॉबेन आयलंड (दक्षिण आफ्रिका) दुहेरी. ३० किलोमीटर ७ तासांत.&lt;ref&gt;{{Cite web| url=http://www.capeswim.com/#records | title=ape Long Distance | access-date=19 February 2016 | archive-date=6 March 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160306122036/http://capeswim.com/#records | url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==पुरस्कार आणि सन्मान==
* '''राष्ट्रीय युवा पुरस्कार''' - भारताचे तत्कालीन राष्ट्रपती दिवंगत [[शंकर दयाळ शर्मा]] यांच्या हस्ते प्रदान, भोपाळ १९९५.
* '''तेनसिंग नोर्गे राष्ट्रीय साहसी पुरस्कार''' - तत्कालीन [[युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्री (भारत)|युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्री]] मा. [[उमा भारती]] यांच्या हस्ते प्रदान, नवी दिल्ली १९९९.&lt;ref name=&quot;t1996&quot;&gt;{{cite press release |title=National Adventure Awards, Indira Gandhi NSS Awards to be presented |date=4 June 1999 |publisher=Press Information Bureau, India |url=http://pibarchive.nic.in/archive/releases98/lyr99/l0699/r040699.html#7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201130144606/https://archive.pib.gov.in/archive/releases98/lyr99/l0699/r040699.html#7 |archive-date=30 November 2020 |accessdate=18 September 2020}}&lt;/ref&gt;
* '''हिमा (HIMA) फाउंडेशन पुरस्कार''' - महाराष्ट्राचे तत्कालीन राज्यपाल दिवंगत डॉ. [[पी.सी. अलेक्झांडर]] यांच्या हस्ते प्रदान, मुंबई १९९५.
* '''सागर कन्या''' - महाराष्ट्र शासनाकडून बहाल करण्यात आलेली पदवी.&lt;ref name=&quot;auto1&quot;/&gt;
* '''डॉल्फिन क्वीन''' - न्यू झीलंड सरकारकडून बहाल करण्यात आलेली पदवी.
==सध्याचे उपक्रम==
रुपाली 'रुपाली इंडस्ट्रीज'ची संस्थापक आणि संचालिका आहे,&lt;ref name=&quot;auto2&quot;/&gt; जी जलशुद्धीकरण आधारित घरगुती उपकरणांची कंपनी आहे.

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT: रेपाळे, रुपाली}}
[[वर्ग:हयात व्यक्ती]]
[[वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म]]</text>
      <sha1>99er8ene5nxwe3iwntjp4x1g4wm0kms</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678958</id>
      <parentid>2678957</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T08:06:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>/* सध्याचे उपक्रम */</comment>
      <origin>2678958</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12443" sha1="ijh56oajadtyambmcsw8wzi66123ms3" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''रुपाली रामदास रेपाळे''' (जन्म ३ फेब्रुवारी १९८२, मुंबई), ही एक [[भारत|भारतीय]] खुल्या पाण्यातील लांब पल्ल्याची पोहणारी खेळाडू आणि ट्रायथलीट आहे. तिने १५ ऑगस्ट १९९४ रोजी वैयक्तिक पोहण्याच्या श्रेणीत इंग्लिश खाडी पार केली &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/swim/2942/rupali-ramdas-repale/|title = Rupali Ramdas Repale 1994 {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | title=English Channel swim by Rupali Ramdas Repale on 15 August 1994 {{!}} Dover.UK.com | url=https://www.dover.uk.com/channel-swimming/swims/1994-08-15/rupali-ramdas-repale | access-date=2025-02-20 | website=www.dover.uk.com}}&lt;/ref&gt; १६ तास ७ मिनिटांच्या कालावधीत, ज्यामुळे ती १९९४ सालासाठी इंग्लिश खाडी ओलांडणारी सर्वात तरुण यशस्वी पोहणारी खेळाडू (१२ वर्षे वय) ठरली.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/awards/?award=43&amp;year=1994|title = CSA Awards {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt; तिने तिच्या पोहण्याच्या कारकिर्दीत एकूण सात सामुद्रधुनी पार केल्या, ज्यामध्ये [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[पाल्क सामुद्रधुनी|पाल्कची सामुद्रधुनी]], बास सामुद्रधुनी, कुक सामुद्रधुनी,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |title=Cook Strait Swim - History |accessdate=2015-11-30 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208125301/http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |archivedate=8 December 2015 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; रॉबेन आयलंड खाडी आणि मुंबई-धरमतर खाडी यांचा समावेश आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.outlookindia.com/magazine/story/water-nymph/205437|title = Water Nymph {{!}} Outlook India Magazine|date = 6 February 2022}}&lt;/ref&gt;

==प्रारंभिक जीवन आणि पार्श्वभूमी==
रुपाली रेपाळे हिचा जन्म [[मुंबई]] येथे झाला, ती रामदास रेपाळे आणि रेखा रेपाळे यांची मुलगी आहे, जे मध्यम आर्थिक पार्श्वभूमी असलेले लघु उद्योजक होते. ग्रामीण [[पुणे]] येथे जन्मलेले तिचे दोन्ही पालक लग्नापूर्वी १९७० च्या दशकात मुंबईत स्थायिक झाले आणि मुंबईचे उपनगर असलेल्या [[भांडुप]] येथे राहू लागले. रुपालीने आपले शालेय शिक्षण ब्राइट हायस्कूल आणि ज्युनियर कॉलेज, भांडुप-(पश्चिम) येथून पूर्ण केले आणि [[मुंबई विद्यापीठ|मुंबई विद्यापीठातून]] समाजशास्त्र विषयात पदवी मिळवली.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp |title=The Telegraph - Calcutta : Careergraph |access-date=19 February 2016 |archive-date=3 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150703135918/http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
रुपालीने लहान वयातच पोहायला सुरुवात केली आणि लवकरच तिला त्याची ओढ लागली. अगदी लहान वयातही तिने विलक्षण सहनशक्ती दाखवली आणि ती सलग अनेक तास पोहू शकत असे. तिच्या प्रशिक्षकांच्या लक्षात आल्यावर आणि नंतर वडिलांच्या पाठिंब्याने, तिने लवकरच लांब पल्ल्याच्या स्पर्धांसाठी आणि नंतर खुल्या पाण्यात पोहण्याचे प्रशिक्षण सुरू केले. पोहण्याव्यतिरिक्त ती ट्रायथलॉन स्पर्धांमध्येही भाग घेते आणि त्यातही तिने अनेक गौरव प्राप्त केले आहेत.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/I-win-them-all/articleshow/332795370.cms|title = 'I win them all' |website = The Times of India | date=8 April 2000 }}&lt;/ref&gt;

==पोहण्याची कारकिर्द==
* १९९४: [[इंग्लिश खाडी]], [[इंग्लंड]] ते [[फ्रान्स]], ३४ किलोमीटर १६ तास ७ मिनिटांत. १९९४ सालातील सर्वात तरुण पोहणारी खेळाडू.&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;
* १९९४: [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[स्पेन]] ते [[मोरोक्को]], २८ किलोमीटर ५ तास ५ मिनिटांत.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.acneg.com/acneg%20ingles/One%20way.html |title=Cruce a Nado Ida Reglamentario |accessdate=2013-10-14 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131015073652/http://www.acneg.com/acneg%20ingles/One%20way.html |archivedate=15 October 2013 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
* १९९५: [[मुंबई]] ते [[धरमतर]] दुहेरी [[गेटवे ऑफ इंडिया]] पोहणे, ७२ किलोमीटर २१ तास ३० मिनिटांत.&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://books.google.com/books?id=iegDAAAAMBAJ&amp;q=rupali+repale+dharamtar&amp;pg=PA449 | title=Competition Science Vision| last1=Darpan| first1=Pratiyogita| date=June 2000}}&lt;/ref&gt;
* १९९५: [[श्रीलंका]] ते [[भारत]], ४० किलोमीटर ११ तास ५ मिनिटांत.
* १९९६: बास सामुद्रधुनी, [[फिलिप बे]] ते [[मेलबर्न]], ६५ किलोमीटर १७ तासांत, सामुद्रधुनीतील शार्कच्या धोक्यामुळे पिंजऱ्याच्या मर्यादेत राहून पोहणे आवश्यक होते.
* १९९८: कुक सामुद्रधुनी, [[पेगानो हेड]] ते [[वायपिरो बे]] ([[न्यू झीलंड]]), ८० किलोमीटर १९ तास ४४ मिनिटांत, पहिल्याच प्रयत्नात यशस्वी झालेल्या सर्वात लांब पोहण्याचा विक्रम.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.stuff.co.nz/sport/364994/Cook-Strait-swimming-record-smashed|title = Cook Strait swimming record smashed|date = 31 January 2009}}&lt;/ref&gt;
* २०००: थ्री अँकर बे ते रॉबेन आयलंड (दक्षिण आफ्रिका) दुहेरी. ३० किलोमीटर ७ तासांत.&lt;ref&gt;{{Cite web| url=http://www.capeswim.com/#records | title=ape Long Distance | access-date=19 February 2016 | archive-date=6 March 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160306122036/http://capeswim.com/#records | url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==पुरस्कार आणि सन्मान==
* '''राष्ट्रीय युवा पुरस्कार''' - भारताचे तत्कालीन राष्ट्रपती दिवंगत [[शंकर दयाळ शर्मा]] यांच्या हस्ते प्रदान, भोपाळ १९९५.
* '''तेनसिंग नोर्गे राष्ट्रीय साहसी पुरस्कार''' - तत्कालीन [[युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्री (भारत)|युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्री]] मा. [[उमा भारती]] यांच्या हस्ते प्रदान, नवी दिल्ली १९९९.&lt;ref name=&quot;t1996&quot;&gt;{{cite press release |title=National Adventure Awards, Indira Gandhi NSS Awards to be presented |date=4 June 1999 |publisher=Press Information Bureau, India |url=http://pibarchive.nic.in/archive/releases98/lyr99/l0699/r040699.html#7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201130144606/https://archive.pib.gov.in/archive/releases98/lyr99/l0699/r040699.html#7 |archive-date=30 November 2020 |accessdate=18 September 2020}}&lt;/ref&gt;
* '''हिमा (HIMA) फाउंडेशन पुरस्कार''' - महाराष्ट्राचे तत्कालीन राज्यपाल दिवंगत डॉ. [[पी.सी. अलेक्झांडर]] यांच्या हस्ते प्रदान, मुंबई १९९५.
* '''सागर कन्या''' - महाराष्ट्र शासनाकडून बहाल करण्यात आलेली पदवी.&lt;ref name=&quot;auto1&quot;/&gt;
* '''डॉल्फिन क्वीन''' - न्यू झीलंड सरकारकडून बहाल करण्यात आलेली पदवी.
==सध्याचे उपक्रम==
रुपाली 'रुपाली इंडस्ट्रीज'ची संस्थापक आणि संचालिका आहे,&lt;ref name=&quot;auto2&quot;/&gt; जी जलशुद्धीकरण आधारित घरगुती उपकरणांची कंपनी आहे.

==रूपालीवरील पुस्तके==
* सुमेध वडावाला लिखित आणि राजहंस प्रकाशनाद्वारे प्रकाशित '''जल आक्रमिले''' हे चरित्रपर पुस्तक ([[मराठी]]).&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://marathiboli.com/jal-akramile |title=Jal Akramile-जल आक्रमिले |access-date=19 February 2016 |archive-date=10 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191010044746/http://marathiboli.com/jal-akramile |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* तरुणांना खेळांमध्ये सहभागी होण्यासाठी प्रोत्साहित करण्यासाठी रूपालीच्या पुस्तकातील एक उतारा महाराष्ट्र राज्याच्या शालेय अभ्यासक्रमात समाविष्ट करण्यात आला आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://cart.ebalbharati.in/BalBooks/pdfs/701010001.pdf | title=Marathi Balbharti| archive-url=https://web.archive.org/web/20160407070914/http://cart.ebalbharati.in/BalBooks/pdfs/701010001.pdf | archive-date=7 April 2016 }}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT: रेपाळे, रुपाली}}
[[वर्ग:हयात व्यक्ती]]
[[वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म]]</text>
      <sha1>ijh56oajadtyambmcsw8wzi66123ms3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678959</id>
      <parentid>2678958</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T08:06:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT II</username>
        <id>140753</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>शुद्धलेखन — ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#नियम_८.१|शुद्धलेखनाचा नियम ८.१]])</comment>
      <origin>2678959</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12443" sha1="9seo0e5pnrvxpwhq0aefr5i7ev5swrw" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''रुपाली रामदास रेपाळे''' (जन्म ३ फेब्रुवारी १९८२, मुंबई), ही एक [[भारत|भारतीय]] खुल्या पाण्यातील लांब पल्ल्याची पोहणारी खेळाडू आणि ट्रायथलीट आहे. तिने १५ ऑगस्ट १९९४ रोजी वैयक्तिक पोहण्याच्या श्रेणीत इंग्लिश खाडी पार केली &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/swim/2942/rupali-ramdas-repale/|title = Rupali Ramdas Repale 1994 {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | title=English Channel swim by Rupali Ramdas Repale on 15 August 1994 {{!}} Dover.UK.com | url=https://www.dover.uk.com/channel-swimming/swims/1994-08-15/rupali-ramdas-repale | access-date=2025-02-20 | website=www.dover.uk.com}}&lt;/ref&gt; १६ तास ७ मिनिटांच्या कालावधीत, ज्यामुळे ती १९९४ सालासाठी इंग्लिश खाडी ओलांडणारी सर्वात तरुण यशस्वी पोहणारी खेळाडू (१२ वर्षे वय) ठरली.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/awards/?award=43&amp;year=1994|title = CSA Awards {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt; तिने तिच्या पोहण्याच्या कारकिर्दीत एकूण सात सामुद्रधुनी पार केल्या, ज्यामध्ये [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[पाल्क सामुद्रधुनी|पाल्कची सामुद्रधुनी]], बास सामुद्रधुनी, कुक सामुद्रधुनी,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |title=Cook Strait Swim - History |accessdate=2015-11-30 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208125301/http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |archivedate=8 December 2015 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; रॉबेन आयलंड खाडी आणि मुंबई-धरमतर खाडी यांचा समावेश आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.outlookindia.com/magazine/story/water-nymph/205437|title = Water Nymph {{!}} Outlook India Magazine|date = 6 February 2022}}&lt;/ref&gt;

==प्रारंभिक जीवन आणि पार्श्वभूमी==
रुपाली रेपाळे हिचा जन्म [[मुंबई]] येथे झाला, ती रामदास रेपाळे आणि रेखा रेपाळे यांची मुलगी आहे, जे मध्यम आर्थिक पार्श्वभूमी असलेले लघु उद्योजक होते. ग्रामीण [[पुणे]] येथे जन्मलेले तिचे दोन्ही पालक लग्नापूर्वी १९७० च्या दशकात मुंबईत स्थायिक झाले आणि मुंबईचे उपनगर असलेल्या [[भांडुप]] येथे राहू लागले. रुपालीने आपले शालेय शिक्षण ब्राइट हायस्कूल आणि ज्युनियर कॉलेज, भांडुप-(पश्चिम) येथून पूर्ण केले आणि [[मुंबई विद्यापीठ|मुंबई विद्यापीठातून]] समाजशास्त्र विषयात पदवी मिळवली.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp |title=The Telegraph - Calcutta : Careergraph |access-date=19 February 2016 |archive-date=3 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150703135918/http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
रुपालीने लहान वयातच पोहायला सुरुवात केली आणि लवकरच तिला त्याची ओढ लागली. अगदी लहान वयातही तिने विलक्षण सहनशक्ती दाखवली आणि ती सलग अनेक तास पोहू शकत असे. तिच्या प्रशिक्षकांच्या लक्षात आल्यावर आणि नंतर वडिलांच्या पाठिंब्याने, तिने लवकरच लांब पल्ल्याच्या स्पर्धांसाठी आणि नंतर खुल्या पाण्यात पोहण्याचे प्रशिक्षण सुरू केले. पोहण्याव्यतिरिक्त ती ट्रायथलॉन स्पर्धांमध्येही भाग घेते आणि त्यातही तिने अनेक गौरव प्राप्त केले आहेत.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/I-win-them-all/articleshow/332795370.cms|title = 'I win them all' |website = The Times of India | date=8 April 2000 }}&lt;/ref&gt;

==पोहण्याची कारकिर्द==
* १९९४: [[इंग्लिश खाडी]], [[इंग्लंड]] ते [[फ्रान्स]], ३४ किलोमीटर १६ तास ७ मिनिटांत. १९९४ सालातील सर्वात तरुण पोहणारी खेळाडू.&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;
* १९९४: [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[स्पेन]] ते [[मोरोक्को]], २८ किलोमीटर ५ तास ५ मिनिटांत.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.acneg.com/acneg%20ingles/One%20way.html |title=Cruce a Nado Ida Reglamentario |accessdate=2013-10-14 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131015073652/http://www.acneg.com/acneg%20ingles/One%20way.html |archivedate=15 October 2013 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
* १९९५: [[मुंबई]] ते [[धरमतर]] दुहेरी [[गेटवे ऑफ इंडिया]] पोहणे, ७२ किलोमीटर २१ तास ३० मिनिटांत.&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://books.google.com/books?id=iegDAAAAMBAJ&amp;q=rupali+repale+dharamtar&amp;pg=PA449 | title=Competition Science Vision| last1=Darpan| first1=Pratiyogita| date=June 2000}}&lt;/ref&gt;
* १९९५: [[श्रीलंका]] ते [[भारत]], ४० किलोमीटर ११ तास ५ मिनिटांत.
* १९९६: बास सामुद्रधुनी, [[फिलिप बे]] ते [[मेलबर्न]], ६५ किलोमीटर १७ तासांत, सामुद्रधुनीतील शार्कच्या धोक्यामुळे पिंजऱ्याच्या मर्यादेत राहून पोहणे आवश्यक होते.
* १९९८: कुक सामुद्रधुनी, [[पेगानो हेड]] ते [[वायपिरो बे]] ([[न्यू झीलंड]]), ८० किलोमीटर १९ तास ४४ मिनिटांत, पहिल्याच प्रयत्नात यशस्वी झालेल्या सर्वात लांब पोहण्याचा विक्रम.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.stuff.co.nz/sport/364994/Cook-Strait-swimming-record-smashed|title = Cook Strait swimming record smashed|date = 31 January 2009}}&lt;/ref&gt;
* २०००: थ्री अँकर बे ते रॉबेन आयलंड (दक्षिण आफ्रिका) दुहेरी. ३० किलोमीटर ७ तासांत.&lt;ref&gt;{{Cite web| url=http://www.capeswim.com/#records | title=ape Long Distance | access-date=19 February 2016 | archive-date=6 March 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160306122036/http://capeswim.com/#records | url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==पुरस्कार आणि सन्मान==
* '''राष्ट्रीय युवा पुरस्कार''' - भारताचे तत्कालीन राष्ट्रपती दिवंगत [[शंकर दयाळ शर्मा]] यांच्या हस्ते प्रदान, भोपाळ १९९५.
* '''तेनसिंग नोर्गे राष्ट्रीय साहसी पुरस्कार''' - तत्कालीन [[युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्री (भारत)|युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्री]] मा. [[उमा भारती]] यांच्या हस्ते प्रदान, नवी दिल्ली १९९९.&lt;ref name=&quot;t1996&quot;&gt;{{cite press release |title=National Adventure Awards, Indira Gandhi NSS Awards to be presented |date=4 June 1999 |publisher=Press Information Bureau, India |url=http://pibarchive.nic.in/archive/releases98/lyr99/l0699/r040699.html#7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201130144606/https://archive.pib.gov.in/archive/releases98/lyr99/l0699/r040699.html#7 |archive-date=30 November 2020 |accessdate=18 September 2020}}&lt;/ref&gt;
* '''हिमा (HIMA) फाउंडेशन पुरस्कार''' - महाराष्ट्राचे तत्कालीन राज्यपाल दिवंगत डॉ. [[पी.सी. अलेक्झांडर]] यांच्या हस्ते प्रदान, मुंबई १९९५.
* '''सागर कन्या''' - महाराष्ट्र शासनाकडून बहाल करण्यात आलेली पदवी.&lt;ref name=&quot;auto1&quot;/&gt;
* '''डॉल्फिन क्वीन''' - न्यू झीलंड सरकारकडून बहाल करण्यात आलेली पदवी.
==सध्याचे उपक्रम==
रुपाली 'रुपाली इंडस्ट्रीज'ची संस्थापक आणि संचालिका आहे,&lt;ref name=&quot;auto2&quot;/&gt; जी जलशुद्धीकरण आधारित घरगुती उपकरणांची कंपनी आहे.

==रुपालीवरील पुस्तके==
* सुमेध वडावाला लिखित आणि राजहंस प्रकाशनाद्वारे प्रकाशित '''जल आक्रमिले''' हे चरित्रपर पुस्तक ([[मराठी]]).&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://marathiboli.com/jal-akramile |title=Jal Akramile-जल आक्रमिले |access-date=19 February 2016 |archive-date=10 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191010044746/http://marathiboli.com/jal-akramile |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* तरुणांना खेळांमध्ये सहभागी होण्यासाठी प्रोत्साहित करण्यासाठी रुपालीच्या पुस्तकातील एक उतारा महाराष्ट्र राज्याच्या शालेय अभ्यासक्रमात समाविष्ट करण्यात आला आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://cart.ebalbharati.in/BalBooks/pdfs/701010001.pdf | title=Marathi Balbharti| archive-url=https://web.archive.org/web/20160407070914/http://cart.ebalbharati.in/BalBooks/pdfs/701010001.pdf | archive-date=7 April 2016 }}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT: रेपाळे, रुपाली}}
[[वर्ग:हयात व्यक्ती]]
[[वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म]]</text>
      <sha1>9seo0e5pnrvxpwhq0aefr5i7ev5swrw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678960</id>
      <parentid>2678959</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T08:07:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <origin>2678960</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12445" sha1="dpu7ikw9m9s9t9lfz3hjcrji1x9glll" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''रुपाली रामदास रेपाळे''' (जन्म ३ फेब्रुवारी १९८२, मुंबई), ही एक [[भारत|भारतीय]] खुल्या पाण्यातील लांब पल्ल्याची पोहणारी खेळाडू आणि ट्रायथलीट आहे. तिने १५ ऑगस्ट १९९४ रोजी वैयक्तिक पोहण्याच्या श्रेणीत इंग्लिश खाडी पार केली &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/swim/2942/rupali-ramdas-repale/|title = Rupali Ramdas Repale 1994 {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | title=English Channel swim by Rupali Ramdas Repale on 15 August 1994 {{!}} Dover.UK.com | url=https://www.dover.uk.com/channel-swimming/swims/1994-08-15/rupali-ramdas-repale | access-date=2025-02-20 | website=www.dover.uk.com}}&lt;/ref&gt; १६ तास ७ मिनिटांच्या कालावधीत, ज्यामुळे ती १९९४ सालासाठी इंग्लिश खाडी ओलांडणारी सर्वात तरुण यशस्वी पोहणारी खेळाडू (१२ वर्षे वय) ठरली.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/awards/?award=43&amp;year=1994|title = CSA Awards {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt; तिने तिच्या पोहण्याच्या कारकिर्दीत एकूण सात सामुद्रधुनी पार केल्या, ज्यामध्ये [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[पाल्क सामुद्रधुनी|पाल्कची सामुद्रधुनी]], बास सामुद्रधुनी, कुक सामुद्रधुनी,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |title=Cook Strait Swim - History |accessdate=2015-11-30 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208125301/http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |archivedate=8 December 2015 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; रॉबेन आयलंड खाडी आणि मुंबई-धरमतर खाडी यांचा समावेश आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.outlookindia.com/magazine/story/water-nymph/205437|title = Water Nymph {{!}} Outlook India Magazine|date = 6 February 2022}}&lt;/ref&gt;

==प्रारंभिक जीवन आणि पार्श्वभूमी==
रुपाली रेपाळे हिचा जन्म [[मुंबई]] येथे झाला, ती रामदास रेपाळे आणि रेखा रेपाळे यांची मुलगी आहे, जे मध्यम आर्थिक पार्श्वभूमी असलेले लघु उद्योजक होते. ग्रामीण [[पुणे]] येथे जन्मलेले तिचे दोन्ही पालक लग्नापूर्वी १९७० च्या दशकात मुंबईत स्थायिक झाले आणि मुंबईचे उपनगर असलेल्या [[भांडुप]] येथे राहू लागले. रुपालीने आपले शालेय शिक्षण ब्राइट हायस्कूल आणि ज्युनियर कॉलेज, भांडुप-(पश्चिम) येथून पूर्ण केले आणि [[मुंबई विद्यापीठ|मुंबई विद्यापीठातून]] समाजशास्त्र विषयात पदवी मिळवली.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp |title=The Telegraph - Calcutta : Careergraph |access-date=19 February 2016 |archive-date=3 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150703135918/http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
रुपालीने लहान वयातच पोहायला सुरुवात केली आणि लवकरच तिला त्याची ओढ लागली. अगदी लहान वयातही तिने विलक्षण सहनशक्ती दाखवली आणि ती सलग अनेक तास पोहू शकत असे. तिच्या प्रशिक्षकांच्या लक्षात आल्यावर आणि नंतर वडिलांच्या पाठिंब्याने, तिने लवकरच लांब पल्ल्याच्या स्पर्धांसाठी आणि नंतर खुल्या पाण्यात पोहण्याचे प्रशिक्षण सुरू केले. पोहण्याव्यतिरिक्त ती ट्रायथलॉन स्पर्धांमध्येही भाग घेते आणि त्यातही तिने अनेक गौरव प्राप्त केले आहेत.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/I-win-them-all/articleshow/332795370.cms|title = 'I win them all' |website = The Times of India | date=8 April 2000 }}&lt;/ref&gt;

==पोहण्याची कारकिर्द==
* १९९४: [[इंग्लिश खाडी]], [[इंग्लंड]] ते [[फ्रान्स]], ३४ किलोमीटर १६ तास ७ मिनिटांत. १९९४ सालातील सर्वात तरुण पोहणारी खेळाडू.&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;
* १९९४: [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[स्पेन]] ते [[मोरोक्को]], २८ किलोमीटर ५ तास ५ मिनिटांत.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.acneg.com/acneg%20ingles/One%20way.html |title=Cruce a Nado Ida Reglamentario |accessdate=2013-10-14 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131015073652/http://www.acneg.com/acneg%20ingles/One%20way.html |archivedate=15 October 2013 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
* १९९५: [[मुंबई]] ते [[धरमतर]] दुहेरी [[गेटवे ऑफ इंडिया]] पोहणे, ७२ किलोमीटर २१ तास ३० मिनिटांत.&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://books.google.com/books?id=iegDAAAAMBAJ&amp;q=rupali+repale+dharamtar&amp;pg=PA449 | title=Competition Science Vision| last1=Darpan| first1=Pratiyogita| date=June 2000}}&lt;/ref&gt;
* १९९५: [[श्रीलंका]] ते [[भारत]], ४० किलोमीटर ११ तास ५ मिनिटांत.
* १९९६: बास सामुद्रधुनी, [[फिलिप बे]] ते [[मेलबर्न]], ६५ किलोमीटर १७ तासांत, सामुद्रधुनीतील शार्कच्या धोक्यामुळे पिंजऱ्याच्या मर्यादेत राहून पोहणे आवश्यक होते.
* १९९८: कुक सामुद्रधुनी, [[पेगानो हेड]] ते [[वायपिरो बे]] ([[न्यू झीलंड]]), ८० किलोमीटर १९ तास ४४ मिनिटांत, पहिल्याच प्रयत्नात यशस्वी झालेल्या सर्वात लांब पोहण्याचा विक्रम.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.stuff.co.nz/sport/364994/Cook-Strait-swimming-record-smashed|title = Cook Strait swimming record smashed|date = 31 January 2009}}&lt;/ref&gt;
* २०००: थ्री अँकर बे ते रॉबेन आयलंड (दक्षिण आफ्रिका) दुहेरी. ३० किलोमीटर ७ तासांत.&lt;ref&gt;{{Cite web| url=http://www.capeswim.com/#records | title=ape Long Distance | access-date=19 February 2016 | archive-date=6 March 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160306122036/http://capeswim.com/#records | url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==पुरस्कार आणि सन्मान==
* '''राष्ट्रीय युवा पुरस्कार''' - भारताचे तत्कालीन राष्ट्रपती दिवंगत [[शंकर दयाळ शर्मा]] यांच्या हस्ते प्रदान, भोपाळ १९९५.
* '''तेनसिंग नोर्गे राष्ट्रीय साहसी पुरस्कार''' - तत्कालीन [[युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्री (भारत)|युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्री]] मा. [[उमा भारती]] यांच्या हस्ते प्रदान, नवी दिल्ली १९९९.&lt;ref name=&quot;t1996&quot;&gt;{{cite press release |title=National Adventure Awards, Indira Gandhi NSS Awards to be presented |date=4 June 1999 |publisher=Press Information Bureau, India |url=http://pibarchive.nic.in/archive/releases98/lyr99/l0699/r040699.html#7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201130144606/https://archive.pib.gov.in/archive/releases98/lyr99/l0699/r040699.html#7 |archive-date=30 November 2020 |accessdate=18 September 2020}}&lt;/ref&gt;
* '''हिमा (HIMA) फाउंडेशन पुरस्कार''' - महाराष्ट्राचे तत्कालीन राज्यपाल दिवंगत डॉ. [[पी.सी. अलेक्झांडर]] यांच्या हस्ते प्रदान, मुंबई १९९५.
* '''सागर कन्या''' - महाराष्ट्र शासनाकडून बहाल करण्यात आलेली पदवी.&lt;ref name=&quot;auto1&quot; /&gt;
* '''डॉल्फिन क्वीन''' - न्यू झीलंड सरकारकडून बहाल करण्यात आलेली पदवी.

==सध्याचे उपक्रम==
रुपाली 'रुपाली इंडस्ट्रीज'ची संस्थापक आणि संचालिका आहे,&lt;ref name=&quot;auto2&quot;/&gt; जी जलशुद्धीकरण आधारित घरगुती उपकरणांची कंपनी आहे.

==रुपालीवरील पुस्तके==
* सुमेध वडावाला लिखित आणि राजहंस प्रकाशनाद्वारे प्रकाशित '''जल आक्रमिले''' हे चरित्रपर पुस्तक ([[मराठी]]).&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://marathiboli.com/jal-akramile |title=Jal Akramile-जल आक्रमिले |access-date=19 February 2016 |archive-date=10 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191010044746/http://marathiboli.com/jal-akramile |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* तरुणांना खेळांमध्ये सहभागी होण्यासाठी प्रोत्साहित करण्यासाठी रुपालीच्या पुस्तकातील एक उतारा महाराष्ट्र राज्याच्या शालेय अभ्यासक्रमात समाविष्ट करण्यात आला आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://cart.ebalbharati.in/BalBooks/pdfs/701010001.pdf | title=Marathi Balbharti| archive-url=https://web.archive.org/web/20160407070914/http://cart.ebalbharati.in/BalBooks/pdfs/701010001.pdf | archive-date=7 April 2016 }}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT: रेपाळे, रुपाली}}
[[वर्ग:हयात व्यक्ती]]
[[वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म]]</text>
      <sha1>dpu7ikw9m9s9t9lfz3hjcrji1x9glll</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678961</id>
      <parentid>2678960</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T08:10:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <origin>2678961</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12530" sha1="lga1skry8qal9u4l1w5scmvyhzom3u3" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''रुपाली रामदास रेपाळे''' (जन्म ३ फेब्रुवारी १९८२, मुंबई), ही एक [[भारत|भारतीय]] खुल्या पाण्यातील लांब पल्ल्याची पोहणारी खेळाडू आणि ट्रायथलीट आहे. तिने १५ ऑगस्ट १९९४ रोजी वैयक्तिक पोहण्याच्या श्रेणीत इंग्लिश खाडी पार केली &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/swim/2942/rupali-ramdas-repale/|title = Rupali Ramdas Repale 1994 {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | title=English Channel swim by Rupali Ramdas Repale on 15 August 1994 {{!}} Dover.UK.com | url=https://www.dover.uk.com/channel-swimming/swims/1994-08-15/rupali-ramdas-repale | access-date=2025-02-20 | website=www.dover.uk.com}}&lt;/ref&gt; १६ तास ७ मिनिटांच्या कालावधीत, ज्यामुळे ती १९९४ सालासाठी इंग्लिश खाडी ओलांडणारी सर्वात तरुण यशस्वी पोहणारी खेळाडू (१२ वर्षे वय) ठरली.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/awards/?award=43&amp;year=1994|title = CSA Awards {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt; तिने तिच्या पोहण्याच्या कारकिर्दीत एकूण सात सामुद्रधुनी पार केल्या, ज्यामध्ये [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[पाल्क सामुद्रधुनी|पाल्कची सामुद्रधुनी]], बास सामुद्रधुनी, कुक सामुद्रधुनी,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |title=Cook Strait Swim - History |accessdate=2015-11-30 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208125301/http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |archivedate=8 December 2015 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; रॉबेन आयलंड खाडी आणि मुंबई-धरमतर खाडी यांचा समावेश आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.outlookindia.com/magazine/story/water-nymph/205437|title = Water Nymph {{!}} Outlook India Magazine|date = 6 February 2022}}&lt;/ref&gt;

==प्रारंभिक जीवन आणि पार्श्वभूमी==
रुपाली रेपाळे हिचा जन्म [[मुंबई]] येथे झाला, ती रामदास रेपाळे आणि रेखा रेपाळे यांची मुलगी आहे, जे मध्यम आर्थिक पार्श्वभूमी असलेले लघु उद्योजक होते. ग्रामीण [[पुणे]] येथे जन्मलेले तिचे दोन्ही पालक लग्नापूर्वी १९७० च्या दशकात मुंबईत स्थायिक झाले आणि मुंबईचे उपनगर असलेल्या [[भांडुप]] येथे राहू लागले. रुपालीने आपले शालेय शिक्षण ब्राइट हायस्कूल आणि ज्युनियर कॉलेज, भांडुप-(पश्चिम) येथून पूर्ण केले आणि [[मुंबई विद्यापीठ|मुंबई विद्यापीठातून]] समाजशास्त्र विषयात पदवी मिळवली.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp |title=The Telegraph - Calcutta : Careergraph |access-date=19 February 2016 |archive-date=3 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150703135918/http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
रुपालीने लहान वयातच पोहायला सुरुवात केली आणि लवकरच तिला त्याची ओढ लागली. अगदी लहान वयातही तिने विलक्षण सहनशक्ती दाखवली आणि ती सलग अनेक तास पोहू शकत असे. तिच्या प्रशिक्षकांच्या लक्षात आल्यावर आणि नंतर वडिलांच्या पाठिंब्याने, तिने लवकरच लांब पल्ल्याच्या स्पर्धांसाठी आणि नंतर खुल्या पाण्यात पोहण्याचे प्रशिक्षण सुरू केले. पोहण्याव्यतिरिक्त ती ट्रायथलॉन स्पर्धांमध्येही भाग घेते आणि त्यातही तिने अनेक गौरव प्राप्त केले आहेत.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/I-win-them-all/articleshow/332795370.cms|title = 'I win them all' |website = The Times of India | date=8 April 2000 }}&lt;/ref&gt;

==पोहण्याची कारकिर्द==
* १९९४: [[इंग्लिश खाडी]], [[इंग्लंड]] ते [[फ्रान्स]], ३४ किलोमीटर १६ तास ७ मिनिटांत. १९९४ सालातील सर्वात तरुण पोहणारी खेळाडू.&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;
* १९९४: [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[स्पेन]] ते [[मोरोक्को]], २८ किलोमीटर ५ तास ५ मिनिटांत.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.acneg.com/acneg%20ingles/One%20way.html |title=Cruce a Nado Ida Reglamentario |accessdate=2013-10-14 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131015073652/http://www.acneg.com/acneg%20ingles/One%20way.html |archivedate=15 October 2013 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
* १९९५: [[मुंबई]] ते [[धरमतर]] दुहेरी [[गेटवे ऑफ इंडिया]] पोहणे, ७२ किलोमीटर २१ तास ३० मिनिटांत.&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://books.google.com/books?id=iegDAAAAMBAJ&amp;q=rupali+repale+dharamtar&amp;pg=PA449 | title=Competition Science Vision| last1=Darpan| first1=Pratiyogita| date=June 2000}}&lt;/ref&gt;
* १९९५: [[श्रीलंका]] ते [[भारत]], ४० किलोमीटर ११ तास ५ मिनिटांत.
* १९९६: बास सामुद्रधुनी, [[फिलिप बे]] ते [[मेलबर्न]], ६५ किलोमीटर १७ तासांत, सामुद्रधुनीतील शार्कच्या धोक्यामुळे पिंजऱ्याच्या मर्यादेत राहून पोहणे आवश्यक होते.
* १९९८: कुक सामुद्रधुनी, [[पेगानो हेड]] ते [[वायपिरो बे]] ([[न्यू झीलंड]]), ८० किलोमीटर १९ तास ४४ मिनिटांत, पहिल्याच प्रयत्नात यशस्वी झालेल्या सर्वात लांब पोहण्याचा विक्रम.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.stuff.co.nz/sport/364994/Cook-Strait-swimming-record-smashed|title = Cook Strait swimming record smashed|date = 31 January 2009}}&lt;/ref&gt;
* २०००: थ्री अँकर बे ते रॉबेन आयलंड (दक्षिण आफ्रिका) दुहेरी. ३० किलोमीटर ७ तासांत.&lt;ref&gt;{{Cite web| url=http://www.capeswim.com/#records | title=ape Long Distance | access-date=19 February 2016 | archive-date=6 March 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160306122036/http://capeswim.com/#records | url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==पुरस्कार आणि सन्मान==
* '''राष्ट्रीय युवा पुरस्कार''' - भारताचे तत्कालीन राष्ट्रपती दिवंगत [[शंकर दयाळ शर्मा]] यांच्या हस्ते प्रदान, भोपाळ १९९५.
* '''तेनसिंग नोर्गे राष्ट्रीय साहसी पुरस्कार''' - तत्कालीन [[युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्री (भारत)|युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्री]] मा. [[उमा भारती]] यांच्या हस्ते प्रदान, नवी दिल्ली १९९९.&lt;ref name=&quot;t1996&quot;&gt;{{cite press release |title=National Adventure Awards, Indira Gandhi NSS Awards to be presented |date=4 June 1999 |publisher=Press Information Bureau, India |url=http://pibarchive.nic.in/archive/releases98/lyr99/l0699/r040699.html#7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201130144606/https://archive.pib.gov.in/archive/releases98/lyr99/l0699/r040699.html#7 |archive-date=30 November 2020 |accessdate=18 September 2020}}&lt;/ref&gt;
* '''हिमा (HIMA) फाउंडेशन पुरस्कार''' - महाराष्ट्राचे तत्कालीन राज्यपाल दिवंगत डॉ. [[पी.सी. अलेक्झांडर]] यांच्या हस्ते प्रदान, मुंबई १९९५.
* '''सागर कन्या''' - महाराष्ट्र शासनाकडून बहाल करण्यात आलेली पदवी.&lt;ref name=&quot;auto1&quot; /&gt;
* '''डॉल्फिन क्वीन''' - न्यू झीलंड सरकारकडून बहाल करण्यात आलेली पदवी.

==सध्याचे उपक्रम==
रुपाली 'रुपाली इंडस्ट्रीज'ची संस्थापक आणि संचालिका आहे,&lt;ref name=&quot;auto2&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.rupaliaqua.com/ |title=Home |website=rupaliaqua.com}}&lt;/ref&gt; जी जलशुद्धीकरण आधारित घरगुती उपकरणांची कंपनी आहे.

==रुपालीवरील पुस्तके==
* सुमेध वडावाला लिखित आणि राजहंस प्रकाशनाद्वारे प्रकाशित '''जल आक्रमिले''' हे चरित्रपर पुस्तक ([[मराठी]]).&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://marathiboli.com/jal-akramile |title=Jal Akramile-जल आक्रमिले |access-date=19 February 2016 |archive-date=10 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191010044746/http://marathiboli.com/jal-akramile |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* तरुणांना खेळांमध्ये सहभागी होण्यासाठी प्रोत्साहित करण्यासाठी रुपालीच्या पुस्तकातील एक उतारा महाराष्ट्र राज्याच्या शालेय अभ्यासक्रमात समाविष्ट करण्यात आला आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://cart.ebalbharati.in/BalBooks/pdfs/701010001.pdf | title=Marathi Balbharti| archive-url=https://web.archive.org/web/20160407070914/http://cart.ebalbharati.in/BalBooks/pdfs/701010001.pdf | archive-date=7 April 2016 }}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT: रेपाळे, रुपाली}}
[[वर्ग:हयात व्यक्ती]]
[[वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म]]</text>
      <sha1>lga1skry8qal9u4l1w5scmvyhzom3u3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678962</id>
      <parentid>2678961</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T08:15:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>/* पुरस्कार आणि सन्मान */</comment>
      <origin>2678962</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12941" sha1="t5qdmis7ml0c0iy7x9mey5j28mfkt0r" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''रुपाली रामदास रेपाळे''' (जन्म ३ फेब्रुवारी १९८२, मुंबई), ही एक [[भारत|भारतीय]] खुल्या पाण्यातील लांब पल्ल्याची पोहणारी खेळाडू आणि ट्रायथलीट आहे. तिने १५ ऑगस्ट १९९४ रोजी वैयक्तिक पोहण्याच्या श्रेणीत इंग्लिश खाडी पार केली &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/swim/2942/rupali-ramdas-repale/|title = Rupali Ramdas Repale 1994 {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | title=English Channel swim by Rupali Ramdas Repale on 15 August 1994 {{!}} Dover.UK.com | url=https://www.dover.uk.com/channel-swimming/swims/1994-08-15/rupali-ramdas-repale | access-date=2025-02-20 | website=www.dover.uk.com}}&lt;/ref&gt; १६ तास ७ मिनिटांच्या कालावधीत, ज्यामुळे ती १९९४ सालासाठी इंग्लिश खाडी ओलांडणारी सर्वात तरुण यशस्वी पोहणारी खेळाडू (१२ वर्षे वय) ठरली.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/awards/?award=43&amp;year=1994|title = CSA Awards {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt; तिने तिच्या पोहण्याच्या कारकिर्दीत एकूण सात सामुद्रधुनी पार केल्या, ज्यामध्ये [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[पाल्क सामुद्रधुनी|पाल्कची सामुद्रधुनी]], बास सामुद्रधुनी, कुक सामुद्रधुनी,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |title=Cook Strait Swim - History |accessdate=2015-11-30 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208125301/http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |archivedate=8 December 2015 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; रॉबेन आयलंड खाडी आणि मुंबई-धरमतर खाडी यांचा समावेश आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.outlookindia.com/magazine/story/water-nymph/205437|title = Water Nymph {{!}} Outlook India Magazine|date = 6 February 2022}}&lt;/ref&gt;

==प्रारंभिक जीवन आणि पार्श्वभूमी==
रुपाली रेपाळे हिचा जन्म [[मुंबई]] येथे झाला, ती रामदास रेपाळे आणि रेखा रेपाळे यांची मुलगी आहे, जे मध्यम आर्थिक पार्श्वभूमी असलेले लघु उद्योजक होते. ग्रामीण [[पुणे]] येथे जन्मलेले तिचे दोन्ही पालक लग्नापूर्वी १९७० च्या दशकात मुंबईत स्थायिक झाले आणि मुंबईचे उपनगर असलेल्या [[भांडुप]] येथे राहू लागले. रुपालीने आपले शालेय शिक्षण ब्राइट हायस्कूल आणि ज्युनियर कॉलेज, भांडुप-(पश्चिम) येथून पूर्ण केले आणि [[मुंबई विद्यापीठ|मुंबई विद्यापीठातून]] समाजशास्त्र विषयात पदवी मिळवली.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp |title=The Telegraph - Calcutta : Careergraph |access-date=19 February 2016 |archive-date=3 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150703135918/http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
रुपालीने लहान वयातच पोहायला सुरुवात केली आणि लवकरच तिला त्याची ओढ लागली. अगदी लहान वयातही तिने विलक्षण सहनशक्ती दाखवली आणि ती सलग अनेक तास पोहू शकत असे. तिच्या प्रशिक्षकांच्या लक्षात आल्यावर आणि नंतर वडिलांच्या पाठिंब्याने, तिने लवकरच लांब पल्ल्याच्या स्पर्धांसाठी आणि नंतर खुल्या पाण्यात पोहण्याचे प्रशिक्षण सुरू केले. पोहण्याव्यतिरिक्त ती ट्रायथलॉन स्पर्धांमध्येही भाग घेते आणि त्यातही तिने अनेक गौरव प्राप्त केले आहेत.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/I-win-them-all/articleshow/332795370.cms|title = 'I win them all' |website = The Times of India | date=8 April 2000 }}&lt;/ref&gt;

==पोहण्याची कारकिर्द==
* १९९४: [[इंग्लिश खाडी]], [[इंग्लंड]] ते [[फ्रान्स]], ३४ किलोमीटर १६ तास ७ मिनिटांत. १९९४ सालातील सर्वात तरुण पोहणारी खेळाडू.&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;
* १९९४: [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[स्पेन]] ते [[मोरोक्को]], २८ किलोमीटर ५ तास ५ मिनिटांत.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.acneg.com/acneg%20ingles/One%20way.html |title=Cruce a Nado Ida Reglamentario |accessdate=2013-10-14 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131015073652/http://www.acneg.com/acneg%20ingles/One%20way.html |archivedate=15 October 2013 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
* १९९५: [[मुंबई]] ते [[धरमतर]] दुहेरी [[गेटवे ऑफ इंडिया]] पोहणे, ७२ किलोमीटर २१ तास ३० मिनिटांत.&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://books.google.com/books?id=iegDAAAAMBAJ&amp;q=rupali+repale+dharamtar&amp;pg=PA449 | title=Competition Science Vision| last1=Darpan| first1=Pratiyogita| date=June 2000}}&lt;/ref&gt;
* १९९५: [[श्रीलंका]] ते [[भारत]], ४० किलोमीटर ११ तास ५ मिनिटांत.
* १९९६: बास सामुद्रधुनी, [[फिलिप बे]] ते [[मेलबर्न]], ६५ किलोमीटर १७ तासांत, सामुद्रधुनीतील शार्कच्या धोक्यामुळे पिंजऱ्याच्या मर्यादेत राहून पोहणे आवश्यक होते.
* १९९८: कुक सामुद्रधुनी, [[पेगानो हेड]] ते [[वायपिरो बे]] ([[न्यू झीलंड]]), ८० किलोमीटर १९ तास ४४ मिनिटांत, पहिल्याच प्रयत्नात यशस्वी झालेल्या सर्वात लांब पोहण्याचा विक्रम.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.stuff.co.nz/sport/364994/Cook-Strait-swimming-record-smashed|title = Cook Strait swimming record smashed|date = 31 January 2009}}&lt;/ref&gt;
* २०००: थ्री अँकर बे ते रॉबेन आयलंड (दक्षिण आफ्रिका) दुहेरी. ३० किलोमीटर ७ तासांत.&lt;ref&gt;{{Cite web| url=http://www.capeswim.com/#records | title=ape Long Distance | access-date=19 February 2016 | archive-date=6 March 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160306122036/http://capeswim.com/#records | url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==पुरस्कार आणि सन्मान==
* '''राष्ट्रीय युवा पुरस्कार''' - भारताचे तत्कालीन राष्ट्रपती दिवंगत [[शंकर दयाळ शर्मा]] यांच्या हस्ते प्रदान, भोपाळ १९९५.
* '''तेनसिंग नोर्गे राष्ट्रीय साहसी पुरस्कार''' - तत्कालीन [[युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्री (भारत)|युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्री]] मा. [[उमा भारती]] यांच्या हस्ते प्रदान, नवी दिल्ली १९९९.&lt;ref name=&quot;t1996&quot;&gt;{{cite press release |title=National Adventure Awards, Indira Gandhi NSS Awards to be presented |date=4 June 1999 |publisher=Press Information Bureau, India |url=http://pibarchive.nic.in/archive/releases98/lyr99/l0699/r040699.html#7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201130144606/https://archive.pib.gov.in/archive/releases98/lyr99/l0699/r040699.html#7 |archive-date=30 November 2020 |accessdate=18 September 2020}}&lt;/ref&gt;
* '''हिमा (HIMA) फाउंडेशन पुरस्कार''' - महाराष्ट्राचे तत्कालीन राज्यपाल दिवंगत डॉ. [[पी.सी. अलेक्झांडर]] यांच्या हस्ते प्रदान, मुंबई १९९५.
* '''सागर कन्या''' - महाराष्ट्र शासनाकडून बहाल करण्यात आलेली पदवी.&lt;ref name=&quot;auto1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.openwaterpedia.com/wiki/Rupali_Repale |title=Rupali Repale |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा=en |अ‍ॅक्सेसदिनांक=२०२६-०४-१२ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}&lt;/ref&gt;
* '''डॉल्फिन क्वीन''' - न्यू झीलंड सरकारकडून बहाल करण्यात आलेली पदवी.

==सध्याचे उपक्रम==
रुपाली 'रुपाली इंडस्ट्रीज'ची संस्थापक आणि संचालिका आहे,&lt;ref name=&quot;auto2&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.rupaliaqua.com/ |title=Home |website=rupaliaqua.com}}&lt;/ref&gt; जी जलशुद्धीकरण आधारित घरगुती उपकरणांची कंपनी आहे.

==रुपालीवरील पुस्तके==
* सुमेध वडावाला लिखित आणि राजहंस प्रकाशनाद्वारे प्रकाशित '''जल आक्रमिले''' हे चरित्रपर पुस्तक ([[मराठी]]).&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://marathiboli.com/jal-akramile |title=Jal Akramile-जल आक्रमिले |access-date=19 February 2016 |archive-date=10 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191010044746/http://marathiboli.com/jal-akramile |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* तरुणांना खेळांमध्ये सहभागी होण्यासाठी प्रोत्साहित करण्यासाठी रुपालीच्या पुस्तकातील एक उतारा महाराष्ट्र राज्याच्या शालेय अभ्यासक्रमात समाविष्ट करण्यात आला आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://cart.ebalbharati.in/BalBooks/pdfs/701010001.pdf | title=Marathi Balbharti| archive-url=https://web.archive.org/web/20160407070914/http://cart.ebalbharati.in/BalBooks/pdfs/701010001.pdf | archive-date=7 April 2016 }}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT: रेपाळे, रुपाली}}
[[वर्ग:हयात व्यक्ती]]
[[वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म]]</text>
      <sha1>t5qdmis7ml0c0iy7x9mey5j28mfkt0r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678963</id>
      <parentid>2678962</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T08:15:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <origin>2678963</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12933" sha1="9yg2261is2lf4kxef6mxl9deprt3mtp" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''रुपाली रामदास रेपाळे''' (जन्म ३ फेब्रुवारी १९८२, मुंबई), ही एक [[भारत|भारतीय]] खुल्या पाण्यातील लांब पल्ल्याची पोहणारी खेळाडू आणि ट्रायथलीट आहे. तिने १५ ऑगस्ट १९९४ रोजी वैयक्तिक पोहण्याच्या श्रेणीत इंग्लिश खाडी पार केली &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/swim/2942/rupali-ramdas-repale/|title = Rupali Ramdas Repale 1994 {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | title=English Channel swim by Rupali Ramdas Repale on 15 August 1994 {{!}} Dover.UK.com | url=https://www.dover.uk.com/channel-swimming/swims/1994-08-15/rupali-ramdas-repale | access-date=2025-02-20 | website=www.dover.uk.com}}&lt;/ref&gt; १६ तास ७ मिनिटांच्या कालावधीत, ज्यामुळे ती १९९४ सालासाठी इंग्लिश खाडी ओलांडणारी सर्वात तरुण यशस्वी पोहणारी खेळाडू (१२ वर्षे वय) ठरली.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/awards/?award=43&amp;year=1994|title = CSA Awards {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt; तिने तिच्या पोहण्याच्या कारकिर्दीत एकूण सात सामुद्रधुनी पार केल्या, ज्यामध्ये [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[पाल्क सामुद्रधुनी|पाल्कची सामुद्रधुनी]], बास सामुद्रधुनी, कुक सामुद्रधुनी,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |title=Cook Strait Swim - History |accessdate=2015-11-30 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208125301/http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |archivedate=8 December 2015 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; रॉबेन आयलंड खाडी आणि मुंबई-धरमतर खाडी यांचा समावेश आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.outlookindia.com/magazine/story/water-nymph/205437|title = Water Nymph {{!}} Outlook India Magazine|date = 6 February 2022}}&lt;/ref&gt;

==प्रारंभिक जीवन आणि पार्श्वभूमी==
रुपाली रेपाळे हिचा जन्म [[मुंबई]] येथे झाला, ती रामदास रेपाळे आणि रेखा रेपाळे यांची मुलगी आहे, जे मध्यम आर्थिक पार्श्वभूमी असलेले लघु उद्योजक होते. ग्रामीण [[पुणे]] येथे जन्मलेले तिचे दोन्ही पालक लग्नापूर्वी १९७० च्या दशकात मुंबईत स्थायिक झाले आणि मुंबईचे उपनगर असलेल्या [[भांडुप]] येथे राहू लागले. रुपालीने आपले शालेय शिक्षण ब्राइट हायस्कूल आणि ज्युनियर कॉलेज, भांडुप-(पश्चिम) येथून पूर्ण केले आणि [[मुंबई विद्यापीठ|मुंबई विद्यापीठातून]] समाजशास्त्र विषयात पदवी मिळवली.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp |title=The Telegraph - Calcutta : Careergraph |access-date=19 February 2016 |archive-date=3 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150703135918/http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
रुपालीने लहान वयातच पोहायला सुरुवात केली आणि लवकरच तिला त्याची ओढ लागली. अगदी लहान वयातही तिने विलक्षण सहनशक्ती दाखवली आणि ती सलग अनेक तास पोहू शकत असे. तिच्या प्रशिक्षकांच्या लक्षात आल्यावर आणि नंतर वडिलांच्या पाठिंब्याने, तिने लवकरच लांब पल्ल्याच्या स्पर्धांसाठी आणि नंतर खुल्या पाण्यात पोहण्याचे प्रशिक्षण सुरू केले. पोहण्याव्यतिरिक्त ती ट्रायथलॉन स्पर्धांमध्येही भाग घेते आणि त्यातही तिने अनेक गौरव प्राप्त केले आहेत.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/I-win-them-all/articleshow/332795370.cms|title = 'I win them all' |website = The Times of India | date=8 April 2000 }}&lt;/ref&gt;

==पोहण्याची कारकिर्द==
* १९९४: [[इंग्लिश खाडी]], [[इंग्लंड]] ते [[फ्रान्स]], ३४ किलोमीटर १६ तास ७ मिनिटांत. १९९४ सालातील सर्वात तरुण पोहणारी खेळाडू.&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;
* १९९४: [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[स्पेन]] ते [[मोरोक्को]], २८ किलोमीटर ५ तास ५ मिनिटांत.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.acneg.com/acneg%20ingles/One%20way.html |title=Cruce a Nado Ida Reglamentario |accessdate=2013-10-14 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131015073652/http://www.acneg.com/acneg%20ingles/One%20way.html |archivedate=15 October 2013 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
* १९९५: [[मुंबई]] ते [[धरमतर]] दुहेरी [[गेटवे ऑफ इंडिया]] पोहणे, ७२ किलोमीटर २१ तास ३० मिनिटांत.&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://books.google.com/books?id=iegDAAAAMBAJ&amp;q=rupali+repale+dharamtar&amp;pg=PA449 | title=Competition Science Vision| last1=Darpan| first1=Pratiyogita| date=June 2000}}&lt;/ref&gt;
* १९९५: [[श्रीलंका]] ते [[भारत]], ४० किलोमीटर ११ तास ५ मिनिटांत.
* १९९६: बास सामुद्रधुनी, [[फिलिप बे]] ते [[मेलबर्न]], ६५ किलोमीटर १७ तासांत, सामुद्रधुनीतील शार्कच्या धोक्यामुळे पिंजऱ्याच्या मर्यादेत राहून पोहणे आवश्यक होते.
* १९९८: कुक सामुद्रधुनी, [[पेगानो हेड]] ते [[वायपिरो बे]] ([[न्यू झीलंड]]), ८० किलोमीटर १९ तास ४४ मिनिटांत, पहिल्याच प्रयत्नात यशस्वी झालेल्या सर्वात लांब पोहण्याचा विक्रम.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.stuff.co.nz/sport/364994/Cook-Strait-swimming-record-smashed|title = Cook Strait swimming record smashed|date = 31 January 2009}}&lt;/ref&gt;
* २०००: थ्री अँकर बे ते रॉबेन आयलंड (दक्षिण आफ्रिका) दुहेरी. ३० किलोमीटर ७ तासांत.&lt;ref&gt;{{Cite web| url=http://www.capeswim.com/#records | title=ape Long Distance | access-date=19 February 2016 | archive-date=6 March 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160306122036/http://capeswim.com/#records | url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==पुरस्कार आणि सन्मान==
* '''राष्ट्रीय युवा पुरस्कार''' - भारताचे तत्कालीन राष्ट्रपती दिवंगत [[शंकर दयाळ शर्मा]] यांच्या हस्ते प्रदान, भोपाळ १९९५.
* '''तेनसिंग नोर्गे राष्ट्रीय साहसी पुरस्कार''' - तत्कालीन [[युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्री (भारत)|युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्री]] मा. [[उमा भारती]] यांच्या हस्ते प्रदान, नवी दिल्ली १९९९.&lt;ref name=&quot;t1996&quot;&gt;{{cite press release |title=National Adventure Awards, Indira Gandhi NSS Awards to be presented |date=4 June 1999 |publisher=Press Information Bureau, India |url=http://pibarchive.nic.in/archive/releases98/lyr99/l0699/r040699.html#7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201130144606/https://archive.pib.gov.in/archive/releases98/lyr99/l0699/r040699.html#7 |archive-date=30 November 2020 |accessdate=18 September 2020}}&lt;/ref&gt;
* '''हिमा (HIMA) फाउंडेशन पुरस्कार''' - महाराष्ट्राचे तत्कालीन राज्यपाल दिवंगत डॉ. [[पी.सी. अलेक्झांडर]] यांच्या हस्ते प्रदान, मुंबई १९९५.
* '''सागर कन्या''' - महाराष्ट्र शासनाकडून बहाल करण्यात आलेली पदवी.&lt;ref name=&quot;owp&quot; &gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.openwaterpedia.com/wiki/Rupali_Repale |title=Rupali Repale |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा=en |अ‍ॅक्सेसदिनांक=२०२६-०४-१२ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}&lt;/ref&gt;
* '''डॉल्फिन क्वीन''' - न्यू झीलंड सरकारकडून बहाल करण्यात आलेली पदवी.

==सध्याचे उपक्रम==
रुपाली 'रुपाली इंडस्ट्रीज'ची संस्थापक आणि संचालिका आहे,&lt;ref name=&quot;auto2&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.rupaliaqua.com/ |title=Home |website=rupaliaqua.com}}&lt;/ref&gt; जी जलशुद्धीकरण आधारित घरगुती उपकरणांची कंपनी आहे.

==रुपालीवरील पुस्तके==
* सुमेध वडावाला लिखित आणि राजहंस प्रकाशनाद्वारे प्रकाशित '''जल आक्रमिले''' हे चरित्रपर पुस्तक ([[मराठी]]).&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://marathiboli.com/jal-akramile |title=Jal Akramile-जल आक्रमिले |access-date=19 February 2016 |archive-date=10 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191010044746/http://marathiboli.com/jal-akramile |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* तरुणांना खेळांमध्ये सहभागी होण्यासाठी प्रोत्साहित करण्यासाठी रुपालीच्या पुस्तकातील एक उतारा महाराष्ट्र राज्याच्या शालेय अभ्यासक्रमात समाविष्ट करण्यात आला आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://cart.ebalbharati.in/BalBooks/pdfs/701010001.pdf | title=Marathi Balbharti| archive-url=https://web.archive.org/web/20160407070914/http://cart.ebalbharati.in/BalBooks/pdfs/701010001.pdf | archive-date=7 April 2016 }}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT: रेपाळे, रुपाली}}
[[वर्ग:हयात व्यक्ती]]
[[वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म]]</text>
      <sha1>9yg2261is2lf4kxef6mxl9deprt3mtp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678964</id>
      <parentid>2678963</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T08:16:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2678964</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12997" sha1="4ayrteaib9m2em629b2mxpan2hahevi" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''रुपाली रामदास रेपाळे''' (जन्म ३ फेब्रुवारी १९८२, मुंबई), ही एक [[भारत|भारतीय]] खुल्या पाण्यातील लांब पल्ल्याची पोहणारी खेळाडू आणि ट्रायथलीट आहे. तिने १५ ऑगस्ट १९९४ रोजी वैयक्तिक पोहण्याच्या श्रेणीत इंग्लिश खाडी पार केली &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/swim/2942/rupali-ramdas-repale/|title = Rupali Ramdas Repale 1994 {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | title=English Channel swim by Rupali Ramdas Repale on 15 August 1994 {{!}} Dover.UK.com | url=https://www.dover.uk.com/channel-swimming/swims/1994-08-15/rupali-ramdas-repale | access-date=2025-02-20 | website=www.dover.uk.com}}&lt;/ref&gt; १६ तास ७ मिनिटांच्या कालावधीत, ज्यामुळे ती १९९४ सालासाठी इंग्लिश खाडी ओलांडणारी सर्वात तरुण यशस्वी पोहणारी खेळाडू (१२ वर्षे वय) ठरली.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/awards/?award=43&amp;year=1994|title = CSA Awards {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt; तिने तिच्या पोहण्याच्या कारकिर्दीत एकूण सात सामुद्रधुनी पार केल्या, ज्यामध्ये [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[पाल्क सामुद्रधुनी|पाल्कची सामुद्रधुनी]], बास सामुद्रधुनी, कुक सामुद्रधुनी,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |title=Cook Strait Swim - History |accessdate=2015-11-30 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208125301/http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |archivedate=8 December 2015 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; रॉबेन आयलंड खाडी आणि मुंबई-धरमतर खाडी यांचा समावेश आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.outlookindia.com/magazine/story/water-nymph/205437|title = Water Nymph {{!}} Outlook India Magazine|date = 6 February 2022}}&lt;/ref&gt;

==प्रारंभिक जीवन आणि पार्श्वभूमी==
रुपाली रेपाळे हिचा जन्म [[मुंबई]] येथे झाला, ती रामदास रेपाळे आणि रेखा रेपाळे यांची मुलगी आहे, जे मध्यम आर्थिक पार्श्वभूमी असलेले लघु उद्योजक होते. ग्रामीण [[पुणे]] येथे जन्मलेले तिचे दोन्ही पालक लग्नापूर्वी १९७० च्या दशकात मुंबईत स्थायिक झाले आणि मुंबईचे उपनगर असलेल्या [[भांडुप]] येथे राहू लागले. रुपालीने आपले शालेय शिक्षण ब्राइट हायस्कूल आणि ज्युनियर कॉलेज, भांडुप-(पश्चिम) येथून पूर्ण केले आणि [[मुंबई विद्यापीठ|मुंबई विद्यापीठातून]] समाजशास्त्र विषयात पदवी मिळवली.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp |title=The Telegraph - Calcutta : Careergraph |access-date=19 February 2016 |archive-date=3 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150703135918/http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
रुपालीने लहान वयातच पोहायला सुरुवात केली आणि लवकरच तिला त्याची ओढ लागली. अगदी लहान वयातही तिने विलक्षण सहनशक्ती दाखवली आणि ती सलग अनेक तास पोहू शकत असे. तिच्या प्रशिक्षकांच्या लक्षात आल्यावर आणि नंतर वडिलांच्या पाठिंब्याने, तिने लवकरच लांब पल्ल्याच्या स्पर्धांसाठी आणि नंतर खुल्या पाण्यात पोहण्याचे प्रशिक्षण सुरू केले. पोहण्याव्यतिरिक्त ती ट्रायथलॉन स्पर्धांमध्येही भाग घेते आणि त्यातही तिने अनेक गौरव प्राप्त केले आहेत.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/I-win-them-all/articleshow/332795370.cms|title = 'I win them all' |website = The Times of India | date=8 April 2000 }}&lt;/ref&gt;

==पोहण्याची कारकिर्द==
* १९९४: [[इंग्लिश खाडी]], [[इंग्लंड]] ते [[फ्रान्स]], ३४ किलोमीटर १६ तास ७ मिनिटांत. १९९४ सालातील सर्वात तरुण पोहणारी खेळाडू.&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;
* १९९४: [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[स्पेन]] ते [[मोरोक्को]], २८ किलोमीटर ५ तास ५ मिनिटांत.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.acneg.com/acneg%20ingles/One%20way.html |title=Cruce a Nado Ida Reglamentario |accessdate=2013-10-14 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131015073652/http://www.acneg.com/acneg%20ingles/One%20way.html |archivedate=15 October 2013 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
* १९९५: [[मुंबई]] ते [[धरमतर]] दुहेरी [[गेटवे ऑफ इंडिया]] पोहणे, ७२ किलोमीटर २१ तास ३० मिनिटांत.&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://books.google.com/books?id=iegDAAAAMBAJ&amp;q=rupali+repale+dharamtar&amp;pg=PA449 | title=Competition Science Vision| last1=Darpan| first1=Pratiyogita| date=June 2000}}&lt;/ref&gt;
* १९९५: [[श्रीलंका]] ते [[भारत]], ४० किलोमीटर ११ तास ५ मिनिटांत.
* १९९६: बास सामुद्रधुनी, [[फिलिप बे]] ते [[मेलबर्न]], ६५ किलोमीटर १७ तासांत, सामुद्रधुनीतील शार्कच्या धोक्यामुळे पिंजऱ्याच्या मर्यादेत राहून पोहणे आवश्यक होते.
* १९९८: कुक सामुद्रधुनी, [[पेगानो हेड]] ते [[वायपिरो बे]] ([[न्यू झीलंड]]), ८० किलोमीटर १९ तास ४४ मिनिटांत, पहिल्याच प्रयत्नात यशस्वी झालेल्या सर्वात लांब पोहण्याचा विक्रम.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.stuff.co.nz/sport/364994/Cook-Strait-swimming-record-smashed|title = Cook Strait swimming record smashed|date = 31 January 2009}}&lt;/ref&gt;
* २०००: थ्री अँकर बे ते रॉबेन आयलंड (दक्षिण आफ्रिका) दुहेरी. ३० किलोमीटर ७ तासांत.&lt;ref&gt;{{Cite web| url=http://www.capeswim.com/#records | title=ape Long Distance | access-date=19 February 2016 | archive-date=6 March 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160306122036/http://capeswim.com/#records | url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==पुरस्कार आणि सन्मान==
* '''राष्ट्रीय युवा पुरस्कार''' - भारताचे तत्कालीन राष्ट्रपती दिवंगत [[शंकर दयाळ शर्मा]] यांच्या हस्ते प्रदान, भोपाळ १९९५.
* '''तेनसिंग नोर्गे राष्ट्रीय साहसी पुरस्कार''' - तत्कालीन [[युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्री (भारत)|युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्री]] मा. [[उमा भारती]] यांच्या हस्ते प्रदान, नवी दिल्ली १९९९.&lt;ref name=&quot;t1996&quot;&gt;{{cite press release |title=National Adventure Awards, Indira Gandhi NSS Awards to be presented |date=4 June 1999 |publisher=Press Information Bureau, India |url=http://pibarchive.nic.in/archive/releases98/lyr99/l0699/r040699.html#7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201130144606/https://archive.pib.gov.in/archive/releases98/lyr99/l0699/r040699.html#7 |archive-date=30 November 2020 |accessdate=18 September 2020}}&lt;/ref&gt;
* '''हिमा (HIMA) फाउंडेशन पुरस्कार''' - महाराष्ट्राचे तत्कालीन राज्यपाल दिवंगत डॉ. [[पी.सी. अलेक्झांडर]] यांच्या हस्ते प्रदान, मुंबई १९९५.
* '''सागर कन्या''' - महाराष्ट्र शासनाकडून बहाल करण्यात आलेली पदवी.&lt;ref name=&quot;owp&quot; &gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.openwaterpedia.com/wiki/Rupali_Repale |title=Rupali Repale |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा=en |अ‍ॅक्सेसदिनांक=२०२६-०४-१२ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}&lt;/ref&gt;
* '''डॉल्फिन क्वीन''' - न्यू झीलंड सरकारकडून बहाल करण्यात आलेली पदवी.

==सध्याचे उपक्रम==
रुपाली 'रुपाली इंडस्ट्रीज'ची संस्थापक आणि संचालिका आहे,&lt;ref name=&quot;auto2&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.rupaliaqua.com/ |title=Home |website=rupaliaqua.com}}&lt;/ref&gt; जी जलशुद्धीकरण आधारित घरगुती उपकरणांची कंपनी आहे.

==रुपालीवरील पुस्तके==
* सुमेध वडावाला लिखित आणि राजहंस प्रकाशनाद्वारे प्रकाशित '''जल आक्रमिले''' हे चरित्रपर पुस्तक ([[मराठी]]).&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://marathiboli.com/jal-akramile |title=Jal Akramile-जल आक्रमिले |access-date=19 February 2016 |archive-date=10 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191010044746/http://marathiboli.com/jal-akramile |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* तरुणांना खेळांमध्ये सहभागी होण्यासाठी प्रोत्साहित करण्यासाठी रुपालीच्या पुस्तकातील एक उतारा महाराष्ट्र राज्याच्या शालेय अभ्यासक्रमात समाविष्ट करण्यात आला आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://cart.ebalbharati.in/BalBooks/pdfs/701010001.pdf | title=Marathi Balbharti| archive-url=https://web.archive.org/web/20160407070914/http://cart.ebalbharati.in/BalBooks/pdfs/701010001.pdf | archive-date=7 April 2016 }}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT: रेपाळे, रुपाली}}
[[वर्ग:हयात व्यक्ती]]
[[वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>4ayrteaib9m2em629b2mxpan2hahevi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678965</id>
      <parentid>2678964</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T08:18:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2678965</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13092" sha1="8jh3k15irc71i5boh9y74a0d2sxa2j6" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''रुपाली रामदास रेपाळे''' (जन्म ३ फेब्रुवारी १९८२, मुंबई), ही एक [[भारत|भारतीय]] खुल्या पाण्यातील लांब पल्ल्याची पोहणारी खेळाडू आणि ट्रायथलीट आहे. तिने १५ ऑगस्ट १९९४ रोजी वैयक्तिक पोहण्याच्या श्रेणीत इंग्लिश खाडी पार केली &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/swim/2942/rupali-ramdas-repale/|title = Rupali Ramdas Repale 1994 {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | title=English Channel swim by Rupali Ramdas Repale on 15 August 1994 {{!}} Dover.UK.com | url=https://www.dover.uk.com/channel-swimming/swims/1994-08-15/rupali-ramdas-repale | access-date=2025-02-20 | website=www.dover.uk.com}}&lt;/ref&gt; १६ तास ७ मिनिटांच्या कालावधीत, ज्यामुळे ती १९९४ सालासाठी इंग्लिश खाडी ओलांडणारी सर्वात तरुण यशस्वी पोहणारी खेळाडू (१२ वर्षे वय) ठरली.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/awards/?award=43&amp;year=1994|title = CSA Awards {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt; तिने तिच्या पोहण्याच्या कारकिर्दीत एकूण सात सामुद्रधुनी पार केल्या, ज्यामध्ये [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[पाल्क सामुद्रधुनी|पाल्कची सामुद्रधुनी]], बास सामुद्रधुनी, कुक सामुद्रधुनी,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |title=Cook Strait Swim - History |accessdate=2015-11-30 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208125301/http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |archivedate=8 December 2015 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; रॉबेन आयलंड खाडी आणि मुंबई-धरमतर खाडी यांचा समावेश आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.outlookindia.com/magazine/story/water-nymph/205437|title = Water Nymph {{!}} Outlook India Magazine|date = 6 February 2022}}&lt;/ref&gt;

==प्रारंभिक जीवन आणि पार्श्वभूमी==
रुपाली रेपाळे हिचा जन्म [[मुंबई]] येथे झाला, ती रामदास रेपाळे आणि रेखा रेपाळे यांची मुलगी आहे, जे मध्यम आर्थिक पार्श्वभूमी असलेले लघु उद्योजक होते. ग्रामीण [[पुणे]] येथे जन्मलेले तिचे दोन्ही पालक लग्नापूर्वी १९७० च्या दशकात मुंबईत स्थायिक झाले आणि मुंबईचे उपनगर असलेल्या [[भांडुप]] येथे राहू लागले. रुपालीने आपले शालेय शिक्षण ब्राइट हायस्कूल आणि ज्युनियर कॉलेज, भांडुप-(पश्चिम) येथून पूर्ण केले आणि [[मुंबई विद्यापीठ|मुंबई विद्यापीठातून]] समाजशास्त्र विषयात पदवी मिळवली.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp |title=The Telegraph - Calcutta : Careergraph |access-date=19 February 2016 |archive-date=3 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150703135918/http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
रुपालीने लहान वयातच पोहायला सुरुवात केली आणि लवकरच तिला त्याची ओढ लागली. अगदी लहान वयातही तिने विलक्षण सहनशक्ती दाखवली आणि ती सलग अनेक तास पोहू शकत असे. तिच्या प्रशिक्षकांच्या लक्षात आल्यावर आणि नंतर वडिलांच्या पाठिंब्याने, तिने लवकरच लांब पल्ल्याच्या स्पर्धांसाठी आणि नंतर खुल्या पाण्यात पोहण्याचे प्रशिक्षण सुरू केले. पोहण्याव्यतिरिक्त ती ट्रायथलॉन स्पर्धांमध्येही भाग घेते आणि त्यातही तिने अनेक गौरव प्राप्त केले आहेत.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/I-win-them-all/articleshow/332795370.cms|title = 'I win them all' |website = The Times of India | date=8 April 2000 }}&lt;/ref&gt;

==पोहण्याची कारकिर्द==
* १९९४: [[इंग्लिश खाडी]], [[इंग्लंड]] ते [[फ्रान्स]], ३४ किलोमीटर १६ तास ७ मिनिटांत. १९९४ सालातील सर्वात तरुण पोहणारी खेळाडू.&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;
* १९९४: [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[स्पेन]] ते [[मोरोक्को]], २८ किलोमीटर ५ तास ५ मिनिटांत.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.acneg.com/acneg%20ingles/One%20way.html |title=Cruce a Nado Ida Reglamentario |accessdate=2013-10-14 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131015073652/http://www.acneg.com/acneg%20ingles/One%20way.html |archivedate=15 October 2013 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
* १९९५: [[मुंबई]] ते [[धरमतर]] दुहेरी [[गेटवे ऑफ इंडिया]] पोहणे, ७२ किलोमीटर २१ तास ३० मिनिटांत.&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://books.google.com/books?id=iegDAAAAMBAJ&amp;q=rupali+repale+dharamtar&amp;pg=PA449 | title=Competition Science Vision| last1=Darpan| first1=Pratiyogita| date=June 2000}}&lt;/ref&gt;
* १९९५: [[श्रीलंका]] ते [[भारत]], ४० किलोमीटर ११ तास ५ मिनिटांत.
* १९९६: बास सामुद्रधुनी, [[फिलिप बे]] ते [[मेलबर्न]], ६५ किलोमीटर १७ तासांत, सामुद्रधुनीतील शार्कच्या धोक्यामुळे पिंजऱ्याच्या मर्यादेत राहून पोहणे आवश्यक होते.
* १९९८: कुक सामुद्रधुनी, [[पेगानो हेड]] ते [[वायपिरो बे]] ([[न्यू झीलंड]]), ८० किलोमीटर १९ तास ४४ मिनिटांत, पहिल्याच प्रयत्नात यशस्वी झालेल्या सर्वात लांब पोहण्याचा विक्रम.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.stuff.co.nz/sport/364994/Cook-Strait-swimming-record-smashed|title = Cook Strait swimming record smashed|date = 31 January 2009}}&lt;/ref&gt;
* २०००: थ्री अँकर बे ते रॉबेन आयलंड (दक्षिण आफ्रिका) दुहेरी. ३० किलोमीटर ७ तासांत.&lt;ref&gt;{{Cite web| url=http://www.capeswim.com/#records | title=ape Long Distance | access-date=19 February 2016 | archive-date=6 March 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160306122036/http://capeswim.com/#records | url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==पुरस्कार आणि सन्मान==
* '''राष्ट्रीय युवा पुरस्कार''' - भारताचे तत्कालीन राष्ट्रपती दिवंगत [[शंकर दयाळ शर्मा]] यांच्या हस्ते प्रदान, भोपाळ १९९५.
* '''तेनसिंग नोर्गे राष्ट्रीय साहसी पुरस्कार''' - तत्कालीन [[युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्री (भारत)|युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्री]] मा. [[उमा भारती]] यांच्या हस्ते प्रदान, नवी दिल्ली १९९९.&lt;ref name=&quot;t1996&quot;&gt;{{cite press release |title=National Adventure Awards, Indira Gandhi NSS Awards to be presented |date=4 June 1999 |publisher=Press Information Bureau, India |url=http://pibarchive.nic.in/archive/releases98/lyr99/l0699/r040699.html#7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201130144606/https://archive.pib.gov.in/archive/releases98/lyr99/l0699/r040699.html#7 |archive-date=30 November 2020 |accessdate=18 September 2020}}&lt;/ref&gt;
* '''हिमा (HIMA) फाउंडेशन पुरस्कार''' - महाराष्ट्राचे तत्कालीन राज्यपाल दिवंगत डॉ. [[पी.सी. अलेक्झांडर]] यांच्या हस्ते प्रदान, मुंबई १९९५.
* '''सागर कन्या''' - महाराष्ट्र शासनाकडून बहाल करण्यात आलेली पदवी.&lt;ref name=&quot;owp&quot; &gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.openwaterpedia.com/wiki/Rupali_Repale |title=Rupali Repale |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा=en |अ‍ॅक्सेसदिनांक=२०२६-०४-१२ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}&lt;/ref&gt;
* '''डॉल्फिन क्वीन''' - न्यू झीलंड सरकारकडून बहाल करण्यात आलेली पदवी.

==सध्याचे उपक्रम==
रुपाली 'रुपाली इंडस्ट्रीज'ची संस्थापक आणि संचालिका आहे,&lt;ref name=&quot;auto2&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.rupaliaqua.com/ |title=Home |website=rupaliaqua.com}}&lt;/ref&gt; जी जलशुद्धीकरण आधारित घरगुती उपकरणांची कंपनी आहे.

==रुपालीवरील पुस्तके==
* सुमेध वडावाला लिखित आणि राजहंस प्रकाशनाद्वारे प्रकाशित '''जल आक्रमिले''' हे चरित्रपर पुस्तक ([[मराठी]]).&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://marathiboli.com/jal-akramile |title=Jal Akramile-जल आक्रमिले |access-date=19 February 2016 |archive-date=10 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191010044746/http://marathiboli.com/jal-akramile |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* तरुणांना खेळांमध्ये सहभागी होण्यासाठी प्रोत्साहित करण्यासाठी रुपालीच्या पुस्तकातील एक उतारा महाराष्ट्र राज्याच्या शालेय अभ्यासक्रमात समाविष्ट करण्यात आला आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://cart.ebalbharati.in/BalBooks/pdfs/701010001.pdf | title=Marathi Balbharti| archive-url=https://web.archive.org/web/20160407070914/http://cart.ebalbharati.in/BalBooks/pdfs/701010001.pdf | archive-date=7 April 2016 }}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT: रेपाळे, रुपाली}}
[[वर्ग:हयात व्यक्ती]]
[[वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील महिला खेळाडू]]</text>
      <sha1>8jh3k15irc71i5boh9y74a0d2sxa2j6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678966</id>
      <parentid>2678965</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T08:18:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2678966</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13185" sha1="6xabyoqs5nllshf6fjb05huzqqztgh3" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''रुपाली रामदास रेपाळे''' (जन्म ३ फेब्रुवारी १९८२, मुंबई), ही एक [[भारत|भारतीय]] खुल्या पाण्यातील लांब पल्ल्याची पोहणारी खेळाडू आणि ट्रायथलीट आहे. तिने १५ ऑगस्ट १९९४ रोजी वैयक्तिक पोहण्याच्या श्रेणीत इंग्लिश खाडी पार केली &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/swim/2942/rupali-ramdas-repale/|title = Rupali Ramdas Repale 1994 {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | title=English Channel swim by Rupali Ramdas Repale on 15 August 1994 {{!}} Dover.UK.com | url=https://www.dover.uk.com/channel-swimming/swims/1994-08-15/rupali-ramdas-repale | access-date=2025-02-20 | website=www.dover.uk.com}}&lt;/ref&gt; १६ तास ७ मिनिटांच्या कालावधीत, ज्यामुळे ती १९९४ सालासाठी इंग्लिश खाडी ओलांडणारी सर्वात तरुण यशस्वी पोहणारी खेळाडू (१२ वर्षे वय) ठरली.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/awards/?award=43&amp;year=1994|title = CSA Awards {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt; तिने तिच्या पोहण्याच्या कारकिर्दीत एकूण सात सामुद्रधुनी पार केल्या, ज्यामध्ये [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[पाल्क सामुद्रधुनी|पाल्कची सामुद्रधुनी]], बास सामुद्रधुनी, कुक सामुद्रधुनी,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |title=Cook Strait Swim - History |accessdate=2015-11-30 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208125301/http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |archivedate=8 December 2015 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; रॉबेन आयलंड खाडी आणि मुंबई-धरमतर खाडी यांचा समावेश आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.outlookindia.com/magazine/story/water-nymph/205437|title = Water Nymph {{!}} Outlook India Magazine|date = 6 February 2022}}&lt;/ref&gt;

==प्रारंभिक जीवन आणि पार्श्वभूमी==
रुपाली रेपाळे हिचा जन्म [[मुंबई]] येथे झाला, ती रामदास रेपाळे आणि रेखा रेपाळे यांची मुलगी आहे, जे मध्यम आर्थिक पार्श्वभूमी असलेले लघु उद्योजक होते. ग्रामीण [[पुणे]] येथे जन्मलेले तिचे दोन्ही पालक लग्नापूर्वी १९७० च्या दशकात मुंबईत स्थायिक झाले आणि मुंबईचे उपनगर असलेल्या [[भांडुप]] येथे राहू लागले. रुपालीने आपले शालेय शिक्षण ब्राइट हायस्कूल आणि ज्युनियर कॉलेज, भांडुप-(पश्चिम) येथून पूर्ण केले आणि [[मुंबई विद्यापीठ|मुंबई विद्यापीठातून]] समाजशास्त्र विषयात पदवी मिळवली.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp |title=The Telegraph - Calcutta : Careergraph |access-date=19 February 2016 |archive-date=3 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150703135918/http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
रुपालीने लहान वयातच पोहायला सुरुवात केली आणि लवकरच तिला त्याची ओढ लागली. अगदी लहान वयातही तिने विलक्षण सहनशक्ती दाखवली आणि ती सलग अनेक तास पोहू शकत असे. तिच्या प्रशिक्षकांच्या लक्षात आल्यावर आणि नंतर वडिलांच्या पाठिंब्याने, तिने लवकरच लांब पल्ल्याच्या स्पर्धांसाठी आणि नंतर खुल्या पाण्यात पोहण्याचे प्रशिक्षण सुरू केले. पोहण्याव्यतिरिक्त ती ट्रायथलॉन स्पर्धांमध्येही भाग घेते आणि त्यातही तिने अनेक गौरव प्राप्त केले आहेत.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/I-win-them-all/articleshow/332795370.cms|title = 'I win them all' |website = The Times of India | date=8 April 2000 }}&lt;/ref&gt;

==पोहण्याची कारकिर्द==
* १९९४: [[इंग्लिश खाडी]], [[इंग्लंड]] ते [[फ्रान्स]], ३४ किलोमीटर १६ तास ७ मिनिटांत. १९९४ सालातील सर्वात तरुण पोहणारी खेळाडू.&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;
* १९९४: [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[स्पेन]] ते [[मोरोक्को]], २८ किलोमीटर ५ तास ५ मिनिटांत.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.acneg.com/acneg%20ingles/One%20way.html |title=Cruce a Nado Ida Reglamentario |accessdate=2013-10-14 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131015073652/http://www.acneg.com/acneg%20ingles/One%20way.html |archivedate=15 October 2013 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
* १९९५: [[मुंबई]] ते [[धरमतर]] दुहेरी [[गेटवे ऑफ इंडिया]] पोहणे, ७२ किलोमीटर २१ तास ३० मिनिटांत.&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://books.google.com/books?id=iegDAAAAMBAJ&amp;q=rupali+repale+dharamtar&amp;pg=PA449 | title=Competition Science Vision| last1=Darpan| first1=Pratiyogita| date=June 2000}}&lt;/ref&gt;
* १९९५: [[श्रीलंका]] ते [[भारत]], ४० किलोमीटर ११ तास ५ मिनिटांत.
* १९९६: बास सामुद्रधुनी, [[फिलिप बे]] ते [[मेलबर्न]], ६५ किलोमीटर १७ तासांत, सामुद्रधुनीतील शार्कच्या धोक्यामुळे पिंजऱ्याच्या मर्यादेत राहून पोहणे आवश्यक होते.
* १९९८: कुक सामुद्रधुनी, [[पेगानो हेड]] ते [[वायपिरो बे]] ([[न्यू झीलंड]]), ८० किलोमीटर १९ तास ४४ मिनिटांत, पहिल्याच प्रयत्नात यशस्वी झालेल्या सर्वात लांब पोहण्याचा विक्रम.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.stuff.co.nz/sport/364994/Cook-Strait-swimming-record-smashed|title = Cook Strait swimming record smashed|date = 31 January 2009}}&lt;/ref&gt;
* २०००: थ्री अँकर बे ते रॉबेन आयलंड (दक्षिण आफ्रिका) दुहेरी. ३० किलोमीटर ७ तासांत.&lt;ref&gt;{{Cite web| url=http://www.capeswim.com/#records | title=ape Long Distance | access-date=19 February 2016 | archive-date=6 March 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160306122036/http://capeswim.com/#records | url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==पुरस्कार आणि सन्मान==
* '''राष्ट्रीय युवा पुरस्कार''' - भारताचे तत्कालीन राष्ट्रपती दिवंगत [[शंकर दयाळ शर्मा]] यांच्या हस्ते प्रदान, भोपाळ १९९५.
* '''तेनसिंग नोर्गे राष्ट्रीय साहसी पुरस्कार''' - तत्कालीन [[युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्री (भारत)|युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्री]] मा. [[उमा भारती]] यांच्या हस्ते प्रदान, नवी दिल्ली १९९९.&lt;ref name=&quot;t1996&quot;&gt;{{cite press release |title=National Adventure Awards, Indira Gandhi NSS Awards to be presented |date=4 June 1999 |publisher=Press Information Bureau, India |url=http://pibarchive.nic.in/archive/releases98/lyr99/l0699/r040699.html#7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201130144606/https://archive.pib.gov.in/archive/releases98/lyr99/l0699/r040699.html#7 |archive-date=30 November 2020 |accessdate=18 September 2020}}&lt;/ref&gt;
* '''हिमा (HIMA) फाउंडेशन पुरस्कार''' - महाराष्ट्राचे तत्कालीन राज्यपाल दिवंगत डॉ. [[पी.सी. अलेक्झांडर]] यांच्या हस्ते प्रदान, मुंबई १९९५.
* '''सागर कन्या''' - महाराष्ट्र शासनाकडून बहाल करण्यात आलेली पदवी.&lt;ref name=&quot;owp&quot; &gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.openwaterpedia.com/wiki/Rupali_Repale |title=Rupali Repale |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा=en |अ‍ॅक्सेसदिनांक=२०२६-०४-१२ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}&lt;/ref&gt;
* '''डॉल्फिन क्वीन''' - न्यू झीलंड सरकारकडून बहाल करण्यात आलेली पदवी.

==सध्याचे उपक्रम==
रुपाली 'रुपाली इंडस्ट्रीज'ची संस्थापक आणि संचालिका आहे,&lt;ref name=&quot;auto2&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.rupaliaqua.com/ |title=Home |website=rupaliaqua.com}}&lt;/ref&gt; जी जलशुद्धीकरण आधारित घरगुती उपकरणांची कंपनी आहे.

==रुपालीवरील पुस्तके==
* सुमेध वडावाला लिखित आणि राजहंस प्रकाशनाद्वारे प्रकाशित '''जल आक्रमिले''' हे चरित्रपर पुस्तक ([[मराठी]]).&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://marathiboli.com/jal-akramile |title=Jal Akramile-जल आक्रमिले |access-date=19 February 2016 |archive-date=10 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191010044746/http://marathiboli.com/jal-akramile |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* तरुणांना खेळांमध्ये सहभागी होण्यासाठी प्रोत्साहित करण्यासाठी रुपालीच्या पुस्तकातील एक उतारा महाराष्ट्र राज्याच्या शालेय अभ्यासक्रमात समाविष्ट करण्यात आला आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://cart.ebalbharati.in/BalBooks/pdfs/701010001.pdf | title=Marathi Balbharti| archive-url=https://web.archive.org/web/20160407070914/http://cart.ebalbharati.in/BalBooks/pdfs/701010001.pdf | archive-date=7 April 2016 }}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT: रेपाळे, रुपाली}}
[[वर्ग:हयात व्यक्ती]]
[[वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील महिला खेळाडू]]
[[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय महिला]]</text>
      <sha1>6xabyoqs5nllshf6fjb05huzqqztgh3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678967</id>
      <parentid>2678966</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T08:20:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2678967</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13228" sha1="kqlku18zopynf7ax0e1yme58ifxaxas" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''रुपाली रामदास रेपाळे''' (जन्म ३ फेब्रुवारी १९८२, मुंबई), ही एक [[भारत|भारतीय]] खुल्या पाण्यातील लांब पल्ल्याची पोहणारी खेळाडू आणि ट्रायथलीट आहे. तिने १५ ऑगस्ट १९९४ रोजी वैयक्तिक पोहण्याच्या श्रेणीत इंग्लिश खाडी पार केली &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/swim/2942/rupali-ramdas-repale/|title = Rupali Ramdas Repale 1994 {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | title=English Channel swim by Rupali Ramdas Repale on 15 August 1994 {{!}} Dover.UK.com | url=https://www.dover.uk.com/channel-swimming/swims/1994-08-15/rupali-ramdas-repale | access-date=2025-02-20 | website=www.dover.uk.com}}&lt;/ref&gt; १६ तास ७ मिनिटांच्या कालावधीत, ज्यामुळे ती १९९४ सालासाठी इंग्लिश खाडी ओलांडणारी सर्वात तरुण यशस्वी पोहणारी खेळाडू (१२ वर्षे वय) ठरली.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.channelswimmingassociation.com/awards/?award=43&amp;year=1994|title = CSA Awards {{!}} Channel Swimming Association}}&lt;/ref&gt; तिने तिच्या पोहण्याच्या कारकिर्दीत एकूण सात सामुद्रधुनी पार केल्या, ज्यामध्ये [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[पाल्क सामुद्रधुनी|पाल्कची सामुद्रधुनी]], बास सामुद्रधुनी, कुक सामुद्रधुनी,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |title=Cook Strait Swim - History |accessdate=2015-11-30 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208125301/http://www.cookstraitswim.org.nz/history-and-facts.php |archivedate=8 December 2015 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; रॉबेन आयलंड खाडी आणि मुंबई-धरमतर खाडी यांचा समावेश आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.outlookindia.com/magazine/story/water-nymph/205437|title = Water Nymph {{!}} Outlook India Magazine|date = 6 February 2022}}&lt;/ref&gt;

==प्रारंभिक जीवन आणि पार्श्वभूमी==
रुपाली रेपाळे हिचा जन्म [[मुंबई]] येथे झाला, ती रामदास रेपाळे आणि रेखा रेपाळे यांची मुलगी आहे, जे मध्यम आर्थिक पार्श्वभूमी असलेले लघु उद्योजक होते. ग्रामीण [[पुणे]] येथे जन्मलेले तिचे दोन्ही पालक लग्नापूर्वी १९७० च्या दशकात मुंबईत स्थायिक झाले आणि मुंबईचे उपनगर असलेल्या [[भांडुप]] येथे राहू लागले. रुपालीने आपले शालेय शिक्षण ब्राइट हायस्कूल आणि ज्युनियर कॉलेज, भांडुप-(पश्चिम) येथून पूर्ण केले आणि [[मुंबई विद्यापीठ|मुंबई विद्यापीठातून]] समाजशास्त्र विषयात पदवी मिळवली.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp |title=The Telegraph - Calcutta : Careergraph |access-date=19 February 2016 |archive-date=3 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150703135918/http://www.telegraphindia.com/1050504/asp/careergraph/story_4694804.asp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
रुपालीने लहान वयातच पोहायला सुरुवात केली आणि लवकरच तिला त्याची ओढ लागली. अगदी लहान वयातही तिने विलक्षण सहनशक्ती दाखवली आणि ती सलग अनेक तास पोहू शकत असे. तिच्या प्रशिक्षकांच्या लक्षात आल्यावर आणि नंतर वडिलांच्या पाठिंब्याने, तिने लवकरच लांब पल्ल्याच्या स्पर्धांसाठी आणि नंतर खुल्या पाण्यात पोहण्याचे प्रशिक्षण सुरू केले. पोहण्याव्यतिरिक्त ती ट्रायथलॉन स्पर्धांमध्येही भाग घेते आणि त्यातही तिने अनेक गौरव प्राप्त केले आहेत.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/I-win-them-all/articleshow/332795370.cms|title = 'I win them all' |website = The Times of India | date=8 April 2000 }}&lt;/ref&gt;

==पोहण्याची कारकिर्द==
* १९९४: [[इंग्लिश खाडी]], [[इंग्लंड]] ते [[फ्रान्स]], ३४ किलोमीटर १६ तास ७ मिनिटांत. १९९४ सालातील सर्वात तरुण पोहणारी खेळाडू.&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;
* १९९४: [[जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी]], [[स्पेन]] ते [[मोरोक्को]], २८ किलोमीटर ५ तास ५ मिनिटांत.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.acneg.com/acneg%20ingles/One%20way.html |title=Cruce a Nado Ida Reglamentario |accessdate=2013-10-14 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131015073652/http://www.acneg.com/acneg%20ingles/One%20way.html |archivedate=15 October 2013 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
* १९९५: [[मुंबई]] ते [[धरमतर]] दुहेरी [[गेटवे ऑफ इंडिया]] पोहणे, ७२ किलोमीटर २१ तास ३० मिनिटांत.&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://books.google.com/books?id=iegDAAAAMBAJ&amp;q=rupali+repale+dharamtar&amp;pg=PA449 | title=Competition Science Vision| last1=Darpan| first1=Pratiyogita| date=June 2000}}&lt;/ref&gt;
* १९९५: [[श्रीलंका]] ते [[भारत]], ४० किलोमीटर ११ तास ५ मिनिटांत.
* १९९६: बास सामुद्रधुनी, [[फिलिप बे]] ते [[मेलबर्न]], ६५ किलोमीटर १७ तासांत, सामुद्रधुनीतील शार्कच्या धोक्यामुळे पिंजऱ्याच्या मर्यादेत राहून पोहणे आवश्यक होते.
* १९९८: कुक सामुद्रधुनी, [[पेगानो हेड]] ते [[वायपिरो बे]] ([[न्यू झीलंड]]), ८० किलोमीटर १९ तास ४४ मिनिटांत, पहिल्याच प्रयत्नात यशस्वी झालेल्या सर्वात लांब पोहण्याचा विक्रम.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.stuff.co.nz/sport/364994/Cook-Strait-swimming-record-smashed|title = Cook Strait swimming record smashed|date = 31 January 2009}}&lt;/ref&gt;
* २०००: थ्री अँकर बे ते रॉबेन आयलंड (दक्षिण आफ्रिका) दुहेरी. ३० किलोमीटर ७ तासांत.&lt;ref&gt;{{Cite web| url=http://www.capeswim.com/#records | title=ape Long Distance | access-date=19 February 2016 | archive-date=6 March 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160306122036/http://capeswim.com/#records | url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==पुरस्कार आणि सन्मान==
* '''राष्ट्रीय युवा पुरस्कार''' - भारताचे तत्कालीन राष्ट्रपती दिवंगत [[शंकर दयाळ शर्मा]] यांच्या हस्ते प्रदान, भोपाळ १९९५.
* '''तेनसिंग नोर्गे राष्ट्रीय साहसी पुरस्कार''' - तत्कालीन [[युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्री (भारत)|युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्री]] मा. [[उमा भारती]] यांच्या हस्ते प्रदान, नवी दिल्ली १९९९.&lt;ref name=&quot;t1996&quot;&gt;{{cite press release |title=National Adventure Awards, Indira Gandhi NSS Awards to be presented |date=4 June 1999 |publisher=Press Information Bureau, India |url=http://pibarchive.nic.in/archive/releases98/lyr99/l0699/r040699.html#7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201130144606/https://archive.pib.gov.in/archive/releases98/lyr99/l0699/r040699.html#7 |archive-date=30 November 2020 |accessdate=18 September 2020}}&lt;/ref&gt;
* '''हिमा (HIMA) फाउंडेशन पुरस्कार''' - महाराष्ट्राचे तत्कालीन राज्यपाल दिवंगत डॉ. [[पी.सी. अलेक्झांडर]] यांच्या हस्ते प्रदान, मुंबई १९९५.
* '''सागर कन्या''' - महाराष्ट्र शासनाकडून बहाल करण्यात आलेली पदवी.&lt;ref name=&quot;owp&quot; &gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.openwaterpedia.com/wiki/Rupali_Repale |title=Rupali Repale |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा=en |अ‍ॅक्सेसदिनांक=२०२६-०४-१२ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}&lt;/ref&gt;
* '''डॉल्फिन क्वीन''' - न्यू झीलंड सरकारकडून बहाल करण्यात आलेली पदवी.

==सध्याचे उपक्रम==
रुपाली 'रुपाली इंडस्ट्रीज'ची संस्थापक आणि संचालिका आहे,&lt;ref name=&quot;auto2&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.rupaliaqua.com/ |title=Home |website=rupaliaqua.com}}&lt;/ref&gt; जी जलशुद्धीकरण आधारित घरगुती उपकरणांची कंपनी आहे.

==रुपालीवरील पुस्तके==
* सुमेध वडावाला लिखित आणि राजहंस प्रकाशनाद्वारे प्रकाशित '''जल आक्रमिले''' हे चरित्रपर पुस्तक ([[मराठी]]).&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://marathiboli.com/jal-akramile |title=Jal Akramile-जल आक्रमिले |access-date=19 February 2016 |archive-date=10 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191010044746/http://marathiboli.com/jal-akramile |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* तरुणांना खेळांमध्ये सहभागी होण्यासाठी प्रोत्साहित करण्यासाठी रुपालीच्या पुस्तकातील एक उतारा महाराष्ट्र राज्याच्या शालेय अभ्यासक्रमात समाविष्ट करण्यात आला आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://cart.ebalbharati.in/BalBooks/pdfs/701010001.pdf | title=Marathi Balbharti| archive-url=https://web.archive.org/web/20160407070914/http://cart.ebalbharati.in/BalBooks/pdfs/701010001.pdf | archive-date=7 April 2016 }}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT: रेपाळे, रुपाली}}
[[वर्ग:हयात व्यक्ती]]
[[वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील महिला खेळाडू]]
[[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय महिला]]
[[वर्ग:मराठी लोक]]</text>
      <sha1>kqlku18zopynf7ax0e1yme58ifxaxas</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>कासा खुर्द</title>
    <ns>0</ns>
    <id>249738</id>
    <revision>
      <id>2678840</id>
      <parentid>2678218</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T15:38:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khirid Harshad</username>
        <id>138639</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Khirid Harshad ने पुनर्निर्देशन ठेउन लेख [[कासाखुर्द]] वरुन [[कासा खुर्द]] ला हलविला</comment>
      <origin>2678218</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7085" sha1="pbpr31tb2zq1xudh60wkitjzv5olwv8" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार=गाव
|इतर_नाव=
| स्थानिक_नाव ='''कासा खुर्द'''
| आकाशदेखावा = 
| आकाशदेखावा_शीर्षक = 
| शोधक_स्थान= right
| अक्षांश = 19.9120
| रेखांश = 72.9490
| उंची = 
| राज्य_नाव = महाराष्ट्र
|जवळचे_शहर=डहाणू| जिल्हा = [[पालघर जिल्हा]]
|अधिकृत_भाषा=मराठी
| नेता_पद =[[सरपंच /उपसरपंच]] 
| नेता_नाव =/हरेश शिवराम मुकणे&lt;ref&gt;महाराष्ट्र टाईम्स,२३ मे २०२४&lt;/ref&gt;
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष  = २०११
| लोकसंख्या_एकूण = १८७२
| लोकसंख्या_घनता =
|लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = 
| क्षेत्रफळ_एकूण =०.३४८ 
|पिन_कोड=४०१६०७| एसटीडी_कोड = ०२५२८
| पिन कोड = 
| आरटीओ_कोड =  एमएच/४८ /०४ 
|संकेतस्थळ=
|कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]]
|कोरे_उत्तर_१ = वारली,कुुणबी,वाडवळी.
| तळटिपा =}}

'''कासा खुर्द''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] उत्तर कोकणातील [[पालघर जिल्हा|पालघर जिल्ह्यातील]] [[डहाणू तालुका|डहाणू तालुक्यातील]] एक गाव आहे.

==भौगोलिक स्थान==
डहाणू बस स्थानकापासून जव्हार मार्गाने गेल्यावर 'बी.के.आटो कंसल्टंट' नंतर  हे गाव लागते. डहाणू बस स्थानकापासून हे गाव २७ किमी अंतरावर आहे.

==हवामान==
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.पावसाळ्यात येथे भातशेती,नागलीशेती केली जाते.

==लोकजीवन==
हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ३७८ कुटुंबे राहतात. एकूण १८७२ लोकसंख्येपैकी १०२१ पुरुष तर ८५१ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ७७.५४ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ८४.९४ आहे तर स्त्री साक्षरता ६९.१३ आहे. गावातील शून्य ते सहा वर्षे वयाच्या लहान मुलांची संख्या २५१ आहे. ती एकूण लोकसंख्येच्या १३.४१ टक्के आहे. वाडवळ, भंडारी, आगरी, आणि आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात. येथे  शेती हा व्यवसाय असून काही लोक शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, खाजगी, सरकारी नोकर, कामगार म्हणूनही काम करतात. दुग्धव्यवसाय, बकरीपालन, कुक्कुटपालन सुद्धा केले जाते.
==पहिले आदिवासी साहित्य संमेलन==
कासा येथे [[अनुजा अवकाश संस्था]] व [[आदिवासी साहित्य परिषद]], पालघर यांच्या सहकार्याने पहिले [[आदिवासी साहित्य संमेलन]] [[बिरसा मुंडा]] सभागृहात आयोजित करण्यात आले होते.&lt;ref&gt;महाराष्ट्र टाईम्स,वसई विरार पुरवणी,बुधवार,८ एप्रिल २०२६&lt;/ref&gt;

==नागरी सुविधा==
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत. महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बस डहाणू बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्षा सुद्धा डहाणूवरून उपलब्ध असतात.

==जवळपासची गावे==
[[रानशेत]],[[चारोटी]], [[वाघाडी]], [[सूर्यानगर]], [[वारोटी]], [[भिसेनगर]], [[सारणी]],[[निकाणे]], [[रानकोळ]], [[दाभोण]], [[आंबिस्ते]] ही जवळपासची गावे आहेत.कासा समूह ग्रामपंचायतीमध्ये [[भारड]], [[भिसेनगर]],[[घोळ]], [[कासा खुर्द]] ही गावे येतात.

==संदर्भ==

१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html

२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html

३.
https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/

४.
http://tourism.gov.in/

५.
http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&amp;disid=MH036

६.
https://palghar.gov.in/

७.
https://palghar.gov.in/tourism/

[[वर्ग:डहाणू तालुक्यातील गावे]]</text>
      <sha1>pbpr31tb2zq1xudh60wkitjzv5olwv8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>उंबरखिंडीची लढाई</title>
    <ns>0</ns>
    <id>249869</id>
    <revision>
      <id>2678939</id>
      <parentid>2646090</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T07:16:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22554-82</username>
        <id>182080</id>
      </contributor>
      <comment>ह्या लढाईवर आधरित प्रकाशित झालेल्या पुस्तकाचा उल्लेख केला आहे.</comment>
      <origin>2678939</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14182" sha1="1vnypfsa9n3fn0gomvfpx4c7tgrb0n0" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट सैन्य संघर्ष
| संघर्ष =उंबरखिंडची लढाई 
| या युद्धाचा भाग = [[मराठे-मुघल युद्ध]]
| चित्र =Umberkhind Victory monument.jpg
| चित्र रुंदी =
| चित्रवर्णन =
| दिनांक = ०२ फेब्रुवारी [[इ.स. १६६१]]
| स्थान = चावणी, [[खालापूर]], [[रायगड]]
| परिणती = Decisive Maratha victory
| सद्यस्थिती =
| प्रादेशिक बदल = 
| पक्ष१ = [[शिवाजी महाराज]]
| पक्ष२ = [[मुघल]]
| सेनापती१ = '''[[शिवाजी महाराज ]]''' &lt;br .&gt; [[नेतोजी पालकर]]
|सेनापती२='''[[कारतलब खान]]'''(मुघल सैन्याचा प्रमुख ) &lt;br /&gt; [[रायबाघण]]
[
}}'''उंबरखिंडची लढाई''' , शिवाजी राजे व मुघल सरदार कारतलबखान ह्यांच्यात २ फेब्रुवारी १६६१ रोजी झाली. उत्तर कोकण काबिज करण्यासाठी निघालेल्या मुघल सैन्याला , शिवाजी राजांच्या नेतृत्वाखाली मराठा सैन्याने उंबरखिंडच्या दरीत गनिमी कावा पद्धतीने हल्ला करून , मुघल सैन्याचा पूर्ण पराभव केला.

{{इतिहासलेखन}}
=== उंबरखिंडची लढाई ===

इ.स.१६६०ला [[शाहिस्तेखान|शाइस्ताखान]] मुघलांच्या [[दख्खन]] सुभ्याचा सुभेदार म्हणून दक्षिणेत आला व मे १६६०ला पुण्यात येऊन राहिला. जून १६६०ला शाइस्ताखानाने [[शिवाजी]] राजांचा चाकणचा कोट जिंकून घेतला .१६६० च्या शेवटी आदिलशहाच्या गालिब ह्या किल्लेदाराला हरवून परांडा कोट मुघल सरदार [[कारतलब खान]] याने जिंकून घेतला. १६६१ च्या सुरुवातीला शाइस्ताखानाने कारतलब खानास शिवाजी राजांच्या ताब्यात असलेल्या उत्तर कोकण
भागातील चौल , [[कल्याण]] , [[भिवंडी]] , [[पनवेल]] , [[नागोठणे]] ही ठिकाणे हस्तगत करण्यासाठी रवाना केले. कारतलब खानासोबत कच्छवाह , चतुरभूज चौहान , अमरसिंह चंद्रावत , मित्रसेन व त्याचा भाऊ , सर्जेराव गाढे , सावित्रीबाई उर्फ रायबाघण , जसवंतराव कोकाटे , जाधवराव हे मुघलांचे सरदार ह्या मोहिमेत होते.

२ फेब्रुवारी इ.स.१६६१ला कारतलब खानाच्या नेतृत्वाखाली मुघल सैन्य पुण्याहून निघून [[लोहगड]]च्या बाजूने बोर घाटाकडे न जाता घाटमाथ्यावरून उंबरखिंडीच्या दिशेस उतरु लागले. नळीसारख्या बारिक वाटेने मुघल सैन्य सह्याद्री डोंगर उतरत होते. घाट उतरून मुघल सैन्य पुढे उंबरखिंडीत आले. उंबरखिंडच्या घनदाट अरण्यात लपून बसलेल्या शिवाजी राजांच्या सैन्याने मुघलांवर बाणांच्या वर्षावाने व तोफांच्या गोळ्यांनी हल्ला सुरू केला.

मुघल सरदार मित्रसेन व अमरसिंह यांनीही मराठा सैन्याचा बाणांचा हल्ला करून प्रतिकार करण्यास सुरुवात केला. जंगलात व डोंगरावरून [[गनिमी कावा]] पद्धतीने युद्ध करणाऱ्या मराठा सैन्याला घाबरून मुघल सैनिक मार्ग मिळेल तेथे पळत होते. पण सर्व मार्ग शिवाजी राजांच्या सैन्याने अडवून धरले होते. मुघल सैन्याचे मराठा सैन्याकडून प्रचंड हाल होत असताना रायबाघण यांच्या सल्लावरून कारतलब खानाने तह करण्यासाठी शिवाजी राजांकडे दूत पाठवला.

पाठीवर बाणांचे भाते , एका हातात धनुष्य व दुसऱ्या हातात भाला , कमरेला तलवार , मस्तकावर शिरस्त्राण, शरीरावर चिलखत व ढाल ह्या युद्धसज्ज वेशात शिवाजी राजे घोड्यावर बसलेले होते.

कारतलब खानाचा दूत शिवाजीराजांकडे आला व &quot;कारतलब खान पूर्ण शरणागती पत्करतो आहे व ह्या प्रदेशातून बाहेर पडण्यासाठी परवानगी मागत आहे.&quot; हा संदेश दुताने शिवाजी राजांना दिला. शिवाजी राजांनी विनंती मान्य करून , कारतलब खानाला मुघल सैन्यासह निघून जाण्यास सांगितले. हा संदेश दूताने कारतलब खानाकडे पोहोचवला. तेव्हा कारतलब खान, मित्रसेन व इतर मुघल सरदारांनी शिवाजी राजांना खंडणी पाठवली. उंबरखिंडीच्या वेगवेगळ्या भागात लढत असलेल्या मराठा सैन्याला युद्धबंदीचा संदेश देण्यात आला व मुघल सैन्याला आल्या वाटेने परत पाठवण्यात आले.

युद्धात हरलेल्या मुघलांनी परत हल्ला केला तर त्यांचा बंदोबस्त करता यावा म्हणून शिवाजी राजांनी सेनापती [[नेतोजी पालकर]] यांना उंबरखिंडच्या परिसरात म्हणजेच उत्तर कोकणात ठेवले व शिवाजी राजे स्वतः दाभोळ, शृंगारपुरच्या दिशेस दक्षिण कोकणच्या मोहिमेवर गेले.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=श्री शिवभारत|last=परमानंद|first=कवींद्र|publisher=भारत इतिहास संशोधन मंडळ,पुणे|year=|isbn=|location=|pages=Page 291, 292}}&lt;/ref&gt;

ह्या लढाईवर लेखक [[नितीन थोरात]] यांचे उंबरखिंड हे पुस्तक वाचनीय आहे.

=== उंबरखिंडचे स्थान ===

रायगड जिल्ह्यातील [[खालापुर]] तालुक्यात, [[खोपोली]]-[[पाली]] रस्त्यावरील शेंबडी गावापासून ०४ कि.मी अंतरावर चावणी गावाच्या अलिकडे उंबरखिंड आहे. चावणी हा छावणी ह्या शब्दाचा अपभ्रंश असावा.

मावळ तालुक्यातील कुरंवडे गावाजवळील नागफणी उर्फ ड्युक्स नोज ह्या सुळक्याच्या पायथ्याशी अंबा नदीचा उगम होते. ही नदी गारमाळ डोंगराच्या दरीतून उंबरखिंडीतून पुढे जाते व पुढे नागोठणेच्या खाडीत जाऊन समुद्राला मिळते.

मध्ययुगीन [[नाणे मावळ]] मधील अनेक घाटमार्गांपैकी एक - कुरंवडे घाटाच्या खाली उंबरखिंड आहे. पहिल्या इंग्रज-मराठा युद्धात (इ.स.१७८१) इंग्रज बोरघाटाऐवजी कुरवंडे घाटाच्या मार्गाने घाटमाथ्यावर येऊ नये म्हणून पेशव्यांचे सरदार [[हरीपंत फडके]] हे उंबरखिंडीत सैन्यासह पहारा देत होते.

=== उंबरखिंड विजय स्तंभ व विजयोत्सव ===

०२ फेब्रुवारी १६६१ रोजी शिवाजी महाराजांचे सैन्य व कारतलब खानाचे मुघल सैन्य यांच्यात उंबरखिंड येथे युद्ध झाले व त्यात मुघलांचा पूर्ण पराभव झाला. मुघल सैन्याने शरणागती पत्करल्यावर खंडणी घेऊन त्यांना सोडण्यात आले. या युद्धात शिवाजी महाराज स्वतः हजर होते , म्हणून हे युद्ध मराठा इतिहासात महत्त्वाचे मानले जाते. या युद्धाचा विजयोत्सव दरवर्षी २ फेब्रुवारी रोजी साजरा केला जातो. [[लोणावळा]] येथील [['शिवदुर्ग मित्र , लोणावळा ']] ह्या संस्थेने २००१ साली उंबरखिंडीत अंबा नदीच्या पात्राशेजारी ध्वजस्तंभ उभारून हा विजयोत्सव सुरू केला. त्यानंतर दरवर्षी हा उत्सव साजरा करण्यात येतो.&lt;ref&gt;{{Cite book|title='किल्ला' दिवाळी अंक २०१२|समाविष्ट = समरभूमी उंबरखिंड - सुनिल गायकवाड|year=|isbn=|location=|पान = १५० ते १५४}}&lt;/ref&gt;

'शिवदुर्ग मित्र, लोणावळा ' याच संस्थेने येथे एक उंबरखिंड युद्ध विजयस्तंभ उभारला असून २ फेब्रुवारी २००७ रोजी ह्या विजयस्तंभाचे उद्घाटन [[बाबासाहेब पुरंदरे]] व [[उदयनराजे भोसले]] यांच्या हस्ते करण्यात आले.

उंबरखिंड युद्ध विजयस्तंभाची उंची १२.५० मीटर असून, स्तंभाच्या समोरील बाजूस शिवाजी महाराजांचे शस्त्रसज्ज वेशातील शिल्प आहे. मागील बाजूस उद्घाटनाची कोनशिला असून, डावीकडे आज्ञापत्रातील वृक्षा विषयीची माहिती व उजवीकडील बाजूस उंबरखिंडच्या लढाईचा थोडक्यात इतिहास कोरलेला आहे. दगडी स्तंभाच्या वर ढाल, तलवार, भाला, धनुष्य, ध्वजस्तंभ याच्या मोठ्या प्रतिकृती करून ठेवल्या आहेत.

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:मराठा साम्राज्य सहभागी असलेल्या लढाया]]
[[वर्ग:इ.स. १६६१]]</text>
      <sha1>1vnypfsa9n3fn0gomvfpx4c7tgrb0n0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम</title>
    <ns>0</ns>
    <id>252099</id>
    <revision>
      <id>2678813</id>
      <parentid>2216700</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T13:47:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22290-94</username>
        <id>182052</id>
      </contributor>
      <origin>2678813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3006" sha1="qoftsu820qor4vsnjaa6ifr7fh5sxx5" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट क्रिकेट मैदान
|मैदान_नाव = त्रिभुवन विश्वविद्यालय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम
|टोपणनाव =
|चित्र =File:Kirtipur Cricket Stadium.jpg 
|शीर्षक = 
|देश_इंग्लिश_नाव = INDIA
|देश = [[नेपाळ]]
|स्थळ = [[किर्तीपूर]], [[काठमांडू]], [[नेपाळ]]
|स्थापना =  १९९८
|बसण्याची_क्षमता = २०,०००
|मालक = [[त्रिभुवन विश्वविद्यालय]]
|प्रचालक = [[नेपाळ क्रिकेट असोसिएशन]]
|इतर_यजमान = [[नेपाळ क्रिकेट संघ]]
|architect= 
|आंतरराष्ट्रीय = yes
|केवळ_कसौटी_दिनांक = 
|केवळ_कसौटी_वर्ष = 
|केवळ_कसौटी_संघ1 = 
|केवळ_कसौटी_संघ2 = 
|प्रथम_एकदिवसीय_दिनांक = ५ फेब्रुवारी
|प्रथम_एकदिवसीय_वर्ष = २०२०
|प्रथम_एकदिवसीय_संघ1 = {{cr-rt|NEP}}
|प्रथम_एकदिवसीय_संघ2 = {{cr|OMA}}
|अंतिम_एकदिवसीय_दिनांक = १२ फेब्रुवारी
|अंतिम_एकदिवसीय_वर्ष = २०२०
|अंतिम_एकदिवसीय_संघ1 = {{cr-rt|NEP}}
|अंतिम_एकदिवसीय_संघ2 = {{cr|USA}}
|प्रथम_२०-२०_दिनांक = ५ डिसेंबर
|प्रथम_२०-२०_वर्ष = २०१९
|प्रथम_२०-२०_संघ१ = {{cr-rt|NEP}}
|प्रथम_२०-२०_संघ२ = {{cr|BHU}}
|अंतिम_२०-२०_दिनांक = ९ डिसेंबर
|अंतिम_२०-२०_वर्ष = २०१९
|अंतिम_२०-२०_संघ1 = {{cr-rt|NEP}}
|अंतिम_२०-२०_संघ2 = {{cr|Maldives}}
|दिनांक = ६ फेब्रुवारी
|वर्ष = २०२०
|स्रोत = http://www.espncricinfo.com/nepal/content/ground/59566.html क्रिकइन्फो
}}
'''त्रिभुवन विश्वविद्यालय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम''' (किंवा '''किर्तीपूर क्रिकेट स्टेडियम''') हे [[नेपाळ]]मधील [[काठमांडू]] शहरातील एक क्रिकेटचे स्टेडियम आहे.

[[वर्ग:काठमांडू]]
[[वर्ग:नेपाळमधील क्रिकेट मैदाने]]</text>
      <sha1>qoftsu820qor4vsnjaa6ifr7fh5sxx5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678814</id>
      <parentid>2678813</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T13:48:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22290-94</username>
        <id>182052</id>
      </contributor>
      <origin>2678814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3001" sha1="0ouwf157710dpdkgc4yo5c53g2ry4kb" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट क्रिकेट मैदान
|मैदान_नाव = त्रिभुवन विश्वविद्यालय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम
|टोपणनाव =
|चित्र =Kirtipur Cricket Stadium.jpg 
|शीर्षक = 
|देश_इंग्लिश_नाव = INDIA
|देश = [[नेपाळ]]
|स्थळ = [[किर्तीपूर]], [[काठमांडू]], [[नेपाळ]]
|स्थापना =  १९९८
|बसण्याची_क्षमता = २०,०००
|मालक = [[त्रिभुवन विश्वविद्यालय]]
|प्रचालक = [[नेपाळ क्रिकेट असोसिएशन]]
|इतर_यजमान = [[नेपाळ क्रिकेट संघ]]
|architect= 
|आंतरराष्ट्रीय = yes
|केवळ_कसौटी_दिनांक = 
|केवळ_कसौटी_वर्ष = 
|केवळ_कसौटी_संघ1 = 
|केवळ_कसौटी_संघ2 = 
|प्रथम_एकदिवसीय_दिनांक = ५ फेब्रुवारी
|प्रथम_एकदिवसीय_वर्ष = २०२०
|प्रथम_एकदिवसीय_संघ1 = {{cr-rt|NEP}}
|प्रथम_एकदिवसीय_संघ2 = {{cr|OMA}}
|अंतिम_एकदिवसीय_दिनांक = १२ फेब्रुवारी
|अंतिम_एकदिवसीय_वर्ष = २०२०
|अंतिम_एकदिवसीय_संघ1 = {{cr-rt|NEP}}
|अंतिम_एकदिवसीय_संघ2 = {{cr|USA}}
|प्रथम_२०-२०_दिनांक = ५ डिसेंबर
|प्रथम_२०-२०_वर्ष = २०१९
|प्रथम_२०-२०_संघ१ = {{cr-rt|NEP}}
|प्रथम_२०-२०_संघ२ = {{cr|BHU}}
|अंतिम_२०-२०_दिनांक = ९ डिसेंबर
|अंतिम_२०-२०_वर्ष = २०१९
|अंतिम_२०-२०_संघ1 = {{cr-rt|NEP}}
|अंतिम_२०-२०_संघ2 = {{cr|Maldives}}
|दिनांक = ६ फेब्रुवारी
|वर्ष = २०२०
|स्रोत = http://www.espncricinfo.com/nepal/content/ground/59566.html क्रिकइन्फो
}}
'''त्रिभुवन विश्वविद्यालय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम''' (किंवा '''किर्तीपूर क्रिकेट स्टेडियम''') हे [[नेपाळ]]मधील [[काठमांडू]] शहरातील एक क्रिकेटचे स्टेडियम आहे.

[[वर्ग:काठमांडू]]
[[वर्ग:नेपाळमधील क्रिकेट मैदाने]]</text>
      <sha1>0ouwf157710dpdkgc4yo5c53g2ry4kb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>तिर्लोट</title>
    <ns>0</ns>
    <id>260852</id>
    <revision>
      <id>2678940</id>
      <parentid>2678784</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T07:22:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dgbhosale</username>
        <id>181876</id>
      </contributor>
      <comment>/* धार्मिक आणि प्रेक्षणीय स्थळे */</comment>
      <origin>2678940</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14932" sha1="8eehndlhl1bg32geucsht3l19y4iu13" xml:space="preserve">

{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार=गाव
|इतर_नाव=.  
| स्थानिक_नाव ='''तिर्लोट'''
| 
| शोधक_स्थान= right
| अक्षांश = 
| रेखांश = 
| उंची = 
| राज्य_नाव = महाराष्ट्र
|जवळचे_शहर=देवगड
| जिल्हा = [[सिंधुदुर्ग जिल्हा]]
|अधिकृत_भाषा=  मराठी
| नेता_पद =[[सरपंच]] 
| नेता_नाव = सौ.रितिका रामकृष्ण जुवाटकर
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष  = २०११
| लोकसंख्या_एकूण = ३०२२

| क्षेत्रफळ_आकारमान = 
| क्षेत्रफळ एकूण = तिर्लोट-६०३-५६-२४ हेक्टर 
              मोहूळगाव-३८६-४६ हेक्टर
|पिन_कोड=४१६८०७
| आरटीओ_कोड =  एमएच/०७
|संकेतस्थळ=
|कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]]
|कोरे_उत्तर_१ = 
| तळटिपा =}}

''' तिर्लोट''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] दक्षिण कोकणातील [[सिंधुदुर्ग जिल्हा|सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील]] [[देवगड तालुका|देवगड तालुक्यातील]] सतरा वाड्यांमध्ये विभागलेले एक गाव आहे. हे गाव निसर्गसंपन्न आणि पारंपारिक रितीरिवाज जपणारे कोकणातील दक्षिण किनारपट्टीच्या भागात स्थित आहे. हे गाव मुख्यत्वे कोकणातील वैशिष्ट्यपूर्ण निसर्गसौंदर्य आणि आई भावकादेवी या ग्रामदेवतेच्या जत्रेसाठी प्रसिद्ध आहे. या गावाच्या तिन्ही बाजूने पाणी असल्याने गावाचे नाव तिर्लोट पडले असे म्हणतात.

==भौगोलिक स्थान==
तिर्लोट हे गाव वा‌घोटण खाडीच्या किनाऱ्यावर वसलेले असून हे तालुक्याचे ठिकाण देवगड पासून सुमारे २४ कि.मी अंतरावर स्थित आहे. जिथे तिर्लोट व मोहूळगाव यांच्या मिळून एकूण सतरा वाड्या आहेत. हे गाव जिल्हा मुख्यालय ओरोस पासून अंदाजे ८७ कि.मी. अंतरावर आहे. तसेच रत्‍नागिरी जिल्हयाच्या सिमेला लागून असून राजापूर तालुक्यापासून सुमारे २८ कि.मी. अंतरावर आहे. गावाचा पिन कोड ४१६८०७ असा आहे.

==हवामान==
या गावचे हवामान सामान्यतः उष्ण आणि दमट आहे. कोकण किनारपट्टीजवळ असल्याने येथे हवामानात मोठा बदल जाणवत नाही. अरबी समुद्राच्या सानिध्यामुळे वर्षभर हवेत आर्द्रता जास्त असते.

==लोकजीवन==
येथील लोकजीवन प्रामुख्याने निसर्गाच्या सानिध्यात, शेती आणि बागांवर आधारित आहे. हे गाव आई भावकादेवीच्या जत्रेसाठी प्रसिद्ध आहे.

== प्रशासन==
तिर्लोट ग्रामपंचायत ही गावाच्या प्रशासनाची मुख्य संस्था आहे. गावाच्या दैनंदिन विकासकामांसाठी सरपंच आणि ग्रामपंचायत अधिकारी कार्यरत असतात.

==शिक्षण==
या गावातील शिक्षण व्यवस्थेत तिर्लोट मराठी, तिर्लोट आंबेरी व तिर्लोट मोहूळ या जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा महत्वाची भूमिका बजावतात. या शाळांमध्ये वर्ग पहिली ते सातवी पर्यतची सोय असून त्या सर्वसोयींनी युक्त अशा शाळा आहेत. गावातील मुले / मुली माध्यमिक आणि उच्चमाध्यमिक शिक्षणासाठी नजीकच्या मोठ्या गावांत तसेच देवगड शहरात जातात.

==नागरी सुविधा==
या गावात ग्रामीण भागातील मूलभूत गरजा पूर्ण करण्यासाठी रस्ते, पाणी, विज आणि स्वच्छता या सुविधांवर विशेष भर दिला आहे त्याचबरोबर गावात पोस्ट ऑफिस, प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र आहे. तसेच गावात ग्रामसचिवालय म्हणून ग्रामपंचायतीची सुसज्ज इमारत आहे.

==धार्मिक आणि प्रेक्षणीय स्थळे==
येथील शांत वातावरण, कोकणी संस्कृती आणि परिसरातील धार्मिक व पर्यटनस्थळे आकर्षणाचे केंद्र आहेत. त्यामध्ये प्रामुख्याने आई भावका देवी मंदिर, रवळनाथ मंदिर, पुरातनकालीन रामेश्वर मंदिर, ब्राह्मण देव मंदिर, गणेश मंदिर, विठ्ठल मंदिर इ. धार्मिक स्थळे प्रसिद्ध आहेत.

प्रेक्षणीय स्थळांमध्ये तिर्लोट आंबेरी जेटी नं.१, तिर्लोट आंबेरी जेटी नं.२, तिर्लोट वरचे मोहूळ जेटी नं.३, तिर्लोट भाटवाडी जेटी नं.४, तसेच सर्वांना आकर्षून घेणारा सिंधुदुर्ग व रत्‍नागिरी या जिल्ह्यांना रस्ते मार्गे जोडणारा आंबेरी पुल ज्याची लांबी ३१७ मीटर असून तो वाघोटन खाडीवर आहे. 

'''''आई भावका देवी मंदिर-''''
[[चित्र:आई भावक देवी मंदिर|इवलेसे|उजवे]]
    तिर्लोट गावातील आई भावका देवी मंदिर हे एक प्राचीन आणि जागृत ग्रामदैवत असून, हे स्थान श्री भगवतीचे रूप मानले जाते. नवसाला पावणारी देवी म्हणून सुद्धा हे देवस्थान प्रसिद्ध आहे. हे मंदिर सिंधुदुर्ग जिल्हयातील भाविकांचे मोठे श्रद्धास्थान आहे.

'''''रवळनाथ मंदिर -'''''[[File:तिर्लोट रवळनाथ मंदिर.jpg|thumb|तिर्लोट रवळनाथ मंदिर]]

    तिर्लोट येथील रवळनाथ मंदिर हे कोकणातील प्राचीन आणि जागृत देवस्थान आहे. तेथे रवळनाथाची काळ्या पाषाणातील सुबक मूर्ती मुख्य आकर्षण आहे. हे मंदिर तेथील भक्कम तटबंदी, शांत परिसर आणि पालखी सोहळ्यासाठी विशेष प्रसिद्ध आहे.

'''''गणेश मंदिर -'''''[[File:गणेश मंदिर.jpg|thumb|गणेश मंदिर]]

    तिर्लोट येथील श्री गणेश मंदिर हे कोकणातील एक जागृत आणि ऐतिहासिक ठिकाण आहे. या मंदिराची वैशिष्ट्ये म्हणजे येथील गणेशमूर्ती अत्यंत प्रसन्न आहे. हे मंदिर निसर्गरम्य परिसरात वसलेले आहे.

'''''विठ्ठल मंदिर -'''''

    तिर्लोट आंबेरी येथील विठ्ठल मंदिर हे एक जागृत देवस्थान असून येथे पंढरपूरच्या विठ्ठल-रुक्मिणीचे सात्विक रूप पाहण्यास मिळते.आषाढी एकादशी, कार्तिकी एकादशी आणि इतर पंढरीच्या वारीच्या काळात येथे विशेष पुजा, भजन आणि कीर्तनाचे आयोजन केले जाते. येथे जवळच आंबेरी खाडी आणि निसर्गरम्य परिसर आहे.

'''''हनुमान मंदिर -''''' 

    आंबेरी खाडीच्या लगत असलेले जागृत देवस्थान म्हणून प्रसिद्ध असलेले हनुमान मंदिर  तेथे प्रवेश केला की मन अगदी प्रसन्न होते.


'''जेटी -''' (Jetty)

   तिर्लोट आंबेरी जेटी नं. १, तिर्लोट आंबेरी जेटी नं. २, तिर्लोट वरचे मोहूळ जेटी नं. ३, तिर्लोट भाटवाडी जेटी नं. ४  असे वाघोटण खाडीच्या काठावर स्थित किनारपट्टी बंदर आहेत. जे स्थानिक मासेमारी, मालवाहतूक आणि प्रवासी वाहतुकीसाठी वापरले जाते. पर्यटनासाठी तर अतिशय निसर्गरम्य ठिकाण आहेत.

'''''आंबेरी पुल '''''
[[File:आंबेरी पूल.jpg|इवलेसे]]

वाघोटण खाडीवर बांधलेला सिंधुदुर्ग व रत्‍नागिरी या दोन  जिल्ह्यांना  रस्तेमार्गे जोडणारा  ३१७ मी. लांबीचा पुल म्हणजे या भागातील नैसर्गिक सौंदर्यात  आणखी पडलेली भरच.

कोकणातील पारंपारिक संस्कृती व निसर्गाचा आनंद घेण्यासाठी आंबा व काजूच्या बागा अतिउत्तम. हे गाव देवगडचे हापूस आंबे आणि विविध प्रकारचे मासे यासाठी विशेष प्रसिद्ध आहे. आणखी वैशिष्ट्यपूर्ण बाब म्हणजे तिर्लोट हेळदेवाडीच्या पायथ्याशी वाहत असणारी बारमाही नदी.

==जवळपासची गावे==
* पुर्वेस - सौदाळे, वाघोटन.
* पश्चिमेस - खाडीपलिकडे गिर्ये, विजयदुर्ग.
* उत्तरेस - खाडीपलिकडे सागवे कात्रादेवी.
* दक्षिणेस - पडेल, पुरळ, वाडा.

==अर्थव्यवस्था==
येथील अर्थव्यवस्था प्रामुख्याने शेती आणि कोकणातील पारंपारिक व्यवसायांवर आधारित आहे. यामध्ये अर्थव्यवस्था आंबा (हापूस) आणि काजू बागायतीवर मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून आहे. शिवाय मच्छिमारी, नारळ, सुपारी, भातशेती व नाचणी इ. असे उत्पन्नाचे महत्वाचे स्रोत आहेत.

==संदर्भ==


१.https://villageinfo.in/
२.https://www.census2011.co.in/
३.http://tourism.gov.in/
४.https://www.incredibleindia.org/
५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
६.https://www.mapsofindia.com/

[[वर्ग:देवगड तालुक्यातील गावे]]
[[वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे]]</text>
      <sha1>8eehndlhl1bg32geucsht3l19y4iu13</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678943</id>
      <parentid>2678940</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T07:36:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22530-92</username>
        <id>182081</id>
      </contributor>
      <comment>/* धार्मिक आणि प्रेक्षणीय स्थळे */</comment>
      <origin>2678943</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14832" sha1="glf29dy6o2az4u7625ayhqnfcovo03p" xml:space="preserve">

{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार=गाव
|इतर_नाव=.  
| स्थानिक_नाव ='''तिर्लोट'''
| 
| शोधक_स्थान= right
| अक्षांश = 
| रेखांश = 
| उंची = 
| राज्य_नाव = महाराष्ट्र
|जवळचे_शहर=देवगड
| जिल्हा = [[सिंधुदुर्ग जिल्हा]]
|अधिकृत_भाषा=  मराठी
| नेता_पद =[[सरपंच]] 
| नेता_नाव = सौ.रितिका रामकृष्ण जुवाटकर
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष  = २०११
| लोकसंख्या_एकूण = ३०२२

| क्षेत्रफळ_आकारमान = 
| क्षेत्रफळ एकूण = तिर्लोट-६०३-५६-२४ हेक्टर 
              मोहूळगाव-३८६-४६ हेक्टर
|पिन_कोड=४१६८०७
| आरटीओ_कोड =  एमएच/०७
|संकेतस्थळ=
|कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]]
|कोरे_उत्तर_१ = 
| तळटिपा =}}

''' तिर्लोट''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] दक्षिण कोकणातील [[सिंधुदुर्ग जिल्हा|सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील]] [[देवगड तालुका|देवगड तालुक्यातील]] सतरा वाड्यांमध्ये विभागलेले एक गाव आहे. हे गाव निसर्गसंपन्न आणि पारंपारिक रितीरिवाज जपणारे कोकणातील दक्षिण किनारपट्टीच्या भागात स्थित आहे. हे गाव मुख्यत्वे कोकणातील वैशिष्ट्यपूर्ण निसर्गसौंदर्य आणि आई भावकादेवी या ग्रामदेवतेच्या जत्रेसाठी प्रसिद्ध आहे. या गावाच्या तिन्ही बाजूने पाणी असल्याने गावाचे नाव तिर्लोट पडले असे म्हणतात.

==भौगोलिक स्थान==
तिर्लोट हे गाव वा‌घोटण खाडीच्या किनाऱ्यावर वसलेले असून हे तालुक्याचे ठिकाण देवगड पासून सुमारे २४ कि.मी अंतरावर स्थित आहे. जिथे तिर्लोट व मोहूळगाव यांच्या मिळून एकूण सतरा वाड्या आहेत. हे गाव जिल्हा मुख्यालय ओरोस पासून अंदाजे ८७ कि.मी. अंतरावर आहे. तसेच रत्‍नागिरी जिल्हयाच्या सिमेला लागून असून राजापूर तालुक्यापासून सुमारे २८ कि.मी. अंतरावर आहे. गावाचा पिन कोड ४१६८०७ असा आहे.

==हवामान==
या गावचे हवामान सामान्यतः उष्ण आणि दमट आहे. कोकण किनारपट्टीजवळ असल्याने येथे हवामानात मोठा बदल जाणवत नाही. अरबी समुद्राच्या सानिध्यामुळे वर्षभर हवेत आर्द्रता जास्त असते.

==लोकजीवन==
येथील लोकजीवन प्रामुख्याने निसर्गाच्या सानिध्यात, शेती आणि बागांवर आधारित आहे. हे गाव आई भावकादेवीच्या जत्रेसाठी प्रसिद्ध आहे.

== प्रशासन==
तिर्लोट ग्रामपंचायत ही गावाच्या प्रशासनाची मुख्य संस्था आहे. गावाच्या दैनंदिन विकासकामांसाठी सरपंच आणि ग्रामपंचायत अधिकारी कार्यरत असतात.

==शिक्षण==
या गावातील शिक्षण व्यवस्थेत तिर्लोट मराठी, तिर्लोट आंबेरी व तिर्लोट मोहूळ या जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा महत्वाची भूमिका बजावतात. या शाळांमध्ये वर्ग पहिली ते सातवी पर्यतची सोय असून त्या सर्वसोयींनी युक्त अशा शाळा आहेत. गावातील मुले / मुली माध्यमिक आणि उच्चमाध्यमिक शिक्षणासाठी नजीकच्या मोठ्या गावांत तसेच देवगड शहरात जातात.

==नागरी सुविधा==
या गावात ग्रामीण भागातील मूलभूत गरजा पूर्ण करण्यासाठी रस्ते, पाणी, विज आणि स्वच्छता या सुविधांवर विशेष भर दिला आहे त्याचबरोबर गावात पोस्ट ऑफिस, प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र आहे. तसेच गावात ग्रामसचिवालय म्हणून ग्रामपंचायतीची सुसज्ज इमारत आहे.

==धार्मिक आणि प्रेक्षणीय स्थळे==
येथील शांत वातावरण, कोकणी संस्कृती आणि परिसरातील धार्मिक व पर्यटनस्थळे आकर्षणाचे केंद्र आहेत. त्यामध्ये प्रामुख्याने आई भावका देवी मंदिर, रवळनाथ मंदिर, पुरातनकालीन रामेश्वर मंदिर, ब्राह्मण देव मंदिर, गणेश मंदिर, विठ्ठल मंदिर इ. धार्मिक स्थळे प्रसिद्ध आहेत.

प्रेक्षणीय स्थळांमध्ये तिर्लोट आंबेरी जेटी नं.१, तिर्लोट आंबेरी जेटी नं.२, तिर्लोट वरचे मोहूळ जेटी नं.३, तिर्लोट भाटवाडी जेटी नं.४, तसेच सर्वांना आकर्षून घेणारा सिंधुदुर्ग व रत्‍नागिरी या जिल्ह्यांना रस्ते मार्गे जोडणारा आंबेरी पुल ज्याची लांबी ३१७ मीटर असून तो वाघोटन खाडीवर आहे. 

'''''आई भावका देवी मंदिर-''''

    तिर्लोट गावातील आई भावका देवी मंदिर हे एक प्राचीन आणि जागृत ग्रामदैवत असून, हे स्थान श्री भगवतीचे रूप मानले जाते. नवसाला पावणारी देवी म्हणून सुद्धा हे देवस्थान प्रसिद्ध आहे. हे मंदिर सिंधुदुर्ग जिल्हयातील भाविकांचे मोठे श्रद्धास्थान आहे.

'''''रवळनाथ मंदिर -'''''[[File:तिर्लोट रवळनाथ मंदिर.jpg|thumb|तिर्लोट रवळनाथ मंदिर]]

    तिर्लोट येथील रवळनाथ मंदिर हे कोकणातील प्राचीन आणि जागृत देवस्थान आहे. तेथे रवळनाथाची काळ्या पाषाणातील सुबक मूर्ती मुख्य आकर्षण आहे. हे मंदिर तेथील भक्कम तटबंदी, शांत परिसर आणि पालखी सोहळ्यासाठी विशेष प्रसिद्ध आहे.

'''''गणेश मंदिर -'''''[[File:गणेश मंदिर.jpg|thumb|गणेश मंदिर]]

    तिर्लोट येथील श्री गणेश मंदिर हे कोकणातील एक जागृत आणि ऐतिहासिक ठिकाण आहे. या मंदिराची वैशिष्ट्ये म्हणजे येथील गणेशमूर्ती अत्यंत प्रसन्न आहे. हे मंदिर निसर्गरम्य परिसरात वसलेले आहे.

'''''विठ्ठल मंदिर -'''''

    तिर्लोट आंबेरी येथील विठ्ठल मंदिर हे एक जागृत देवस्थान असून येथे पंढरपूरच्या विठ्ठल-रुक्मिणीचे सात्विक रूप पाहण्यास मिळते.आषाढी एकादशी, कार्तिकी एकादशी आणि इतर पंढरीच्या वारीच्या काळात येथे विशेष पुजा, भजन आणि कीर्तनाचे आयोजन केले जाते. येथे जवळच आंबेरी खाडी आणि निसर्गरम्य परिसर आहे.

'''''हनुमान मंदिर -''''' 

    आंबेरी खाडीच्या लगत असलेले जागृत देवस्थान म्हणून प्रसिद्ध असलेले हनुमान मंदिर  तेथे प्रवेश केला की मन अगदी प्रसन्न होते.


'''जेटी -''' (Jetty)

   तिर्लोट आंबेरी जेटी नं. १, तिर्लोट आंबेरी जेटी नं. २, तिर्लोट वरचे मोहूळ जेटी नं. ३, तिर्लोट भाटवाडी जेटी नं. ४  असे वाघोटण खाडीच्या काठावर स्थित किनारपट्टी बंदर आहेत. जे स्थानिक मासेमारी, मालवाहतूक आणि प्रवासी वाहतुकीसाठी वापरले जाते. पर्यटनासाठी तर अतिशय निसर्गरम्य ठिकाण आहेत.

'''''आंबेरी पुल '''''
[[File:आंबेरी पूल.jpg|इवलेसे]]

वाघोटण खाडीवर बांधलेला सिंधुदुर्ग व रत्‍नागिरी या दोन  जिल्ह्यांना  रस्तेमार्गे जोडणारा  ३१७ मी. लांबीचा पुल म्हणजे या भागातील नैसर्गिक सौंदर्यात  आणखी पडलेली भरच.

कोकणातील पारंपारिक संस्कृती व निसर्गाचा आनंद घेण्यासाठी आंबा व काजूच्या बागा अतिउत्तम. हे गाव देवगडचे हापूस आंबे आणि विविध प्रकारचे मासे यासाठी विशेष प्रसिद्ध आहे. आणखी वैशिष्ट्यपूर्ण बाब म्हणजे तिर्लोट हेळदेवाडीच्या पायथ्याशी वाहत असणारी बारमाही नदी.

==जवळपासची गावे==
* पुर्वेस - सौदाळे, वाघोटन.
* पश्चिमेस - खाडीपलिकडे गिर्ये, विजयदुर्ग.
* उत्तरेस - खाडीपलिकडे सागवे कात्रादेवी.
* दक्षिणेस - पडेल, पुरळ, वाडा.

==अर्थव्यवस्था==
येथील अर्थव्यवस्था प्रामुख्याने शेती आणि कोकणातील पारंपारिक व्यवसायांवर आधारित आहे. यामध्ये अर्थव्यवस्था आंबा (हापूस) आणि काजू बागायतीवर मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून आहे. शिवाय मच्छिमारी, नारळ, सुपारी, भातशेती व नाचणी इ. असे उत्पन्नाचे महत्वाचे स्रोत आहेत.

==संदर्भ==


१.https://villageinfo.in/
२.https://www.census2011.co.in/
३.http://tourism.gov.in/
४.https://www.incredibleindia.org/
५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
६.https://www.mapsofindia.com/

[[वर्ग:देवगड तालुक्यातील गावे]]
[[वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे]]</text>
      <sha1>glf29dy6o2az4u7625ayhqnfcovo03p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678972</id>
      <parentid>2678943</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T09:23:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dgbhosale</username>
        <id>181876</id>
      </contributor>
      <comment>/* धार्मिक आणि प्रेक्षणीय स्थळे */</comment>
      <origin>2678972</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14940" sha1="s3yw2anofyg7514ie4a85hnhg1zf6if" xml:space="preserve">

{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार=गाव
|इतर_नाव=.  
| स्थानिक_नाव ='''तिर्लोट'''
| 
| शोधक_स्थान= right
| अक्षांश = 
| रेखांश = 
| उंची = 
| राज्य_नाव = महाराष्ट्र
|जवळचे_शहर=देवगड
| जिल्हा = [[सिंधुदुर्ग जिल्हा]]
|अधिकृत_भाषा=  मराठी
| नेता_पद =[[सरपंच]] 
| नेता_नाव = सौ.रितिका रामकृष्ण जुवाटकर
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष  = २०११
| लोकसंख्या_एकूण = ३०२२

| क्षेत्रफळ_आकारमान = 
| क्षेत्रफळ एकूण = तिर्लोट-६०३-५६-२४ हेक्टर 
              मोहूळगाव-३८६-४६ हेक्टर
|पिन_कोड=४१६८०७
| आरटीओ_कोड =  एमएच/०७
|संकेतस्थळ=
|कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]]
|कोरे_उत्तर_१ = 
| तळटिपा =}}

''' तिर्लोट''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] दक्षिण कोकणातील [[सिंधुदुर्ग जिल्हा|सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील]] [[देवगड तालुका|देवगड तालुक्यातील]] सतरा वाड्यांमध्ये विभागलेले एक गाव आहे. हे गाव निसर्गसंपन्न आणि पारंपारिक रितीरिवाज जपणारे कोकणातील दक्षिण किनारपट्टीच्या भागात स्थित आहे. हे गाव मुख्यत्वे कोकणातील वैशिष्ट्यपूर्ण निसर्गसौंदर्य आणि आई भावकादेवी या ग्रामदेवतेच्या जत्रेसाठी प्रसिद्ध आहे. या गावाच्या तिन्ही बाजूने पाणी असल्याने गावाचे नाव तिर्लोट पडले असे म्हणतात.

==भौगोलिक स्थान==
तिर्लोट हे गाव वा‌घोटण खाडीच्या किनाऱ्यावर वसलेले असून हे तालुक्याचे ठिकाण देवगड पासून सुमारे २४ कि.मी अंतरावर स्थित आहे. जिथे तिर्लोट व मोहूळगाव यांच्या मिळून एकूण सतरा वाड्या आहेत. हे गाव जिल्हा मुख्यालय ओरोस पासून अंदाजे ८७ कि.मी. अंतरावर आहे. तसेच रत्‍नागिरी जिल्हयाच्या सिमेला लागून असून राजापूर तालुक्यापासून सुमारे २८ कि.मी. अंतरावर आहे. गावाचा पिन कोड ४१६८०७ असा आहे.

==हवामान==
या गावचे हवामान सामान्यतः उष्ण आणि दमट आहे. कोकण किनारपट्टीजवळ असल्याने येथे हवामानात मोठा बदल जाणवत नाही. अरबी समुद्राच्या सानिध्यामुळे वर्षभर हवेत आर्द्रता जास्त असते.

==लोकजीवन==
येथील लोकजीवन प्रामुख्याने निसर्गाच्या सानिध्यात, शेती आणि बागांवर आधारित आहे. हे गाव आई भावकादेवीच्या जत्रेसाठी प्रसिद्ध आहे.

== प्रशासन==
तिर्लोट ग्रामपंचायत ही गावाच्या प्रशासनाची मुख्य संस्था आहे. गावाच्या दैनंदिन विकासकामांसाठी सरपंच आणि ग्रामपंचायत अधिकारी कार्यरत असतात.

==शिक्षण==
या गावातील शिक्षण व्यवस्थेत तिर्लोट मराठी, तिर्लोट आंबेरी व तिर्लोट मोहूळ या जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा महत्वाची भूमिका बजावतात. या शाळांमध्ये वर्ग पहिली ते सातवी पर्यतची सोय असून त्या सर्वसोयींनी युक्त अशा शाळा आहेत. गावातील मुले / मुली माध्यमिक आणि उच्चमाध्यमिक शिक्षणासाठी नजीकच्या मोठ्या गावांत तसेच देवगड शहरात जातात.

==नागरी सुविधा==
या गावात ग्रामीण भागातील मूलभूत गरजा पूर्ण करण्यासाठी रस्ते, पाणी, विज आणि स्वच्छता या सुविधांवर विशेष भर दिला आहे त्याचबरोबर गावात पोस्ट ऑफिस, प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र आहे. तसेच गावात ग्रामसचिवालय म्हणून ग्रामपंचायतीची सुसज्ज इमारत आहे.

==धार्मिक आणि प्रेक्षणीय स्थळे==
येथील शांत वातावरण, कोकणी संस्कृती आणि परिसरातील धार्मिक व पर्यटनस्थळे आकर्षणाचे केंद्र आहेत. त्यामध्ये प्रामुख्याने आई भावका देवी मंदिर, रवळनाथ मंदिर, पुरातनकालीन रामेश्वर मंदिर, ब्राह्मण देव मंदिर, गणेश मंदिर, विठ्ठल मंदिर इ. धार्मिक स्थळे प्रसिद्ध आहेत.

प्रेक्षणीय स्थळांमध्ये तिर्लोट आंबेरी जेटी नं.१, तिर्लोट आंबेरी जेटी नं.२, तिर्लोट वरचे मोहूळ जेटी नं.३, तिर्लोट भाटवाडी जेटी नं.४, तसेच सर्वांना आकर्षून घेणारा सिंधुदुर्ग व रत्‍नागिरी या जिल्ह्यांना रस्ते मार्गे जोडणारा आंबेरी पुल ज्याची लांबी ३१७ मीटर असून तो वाघोटन खाडीवर आहे. 

'''''आई भावका देवी मंदिर-''''

    तिर्लोट गावातील आई भावका देवी मंदिर हे एक प्राचीन आणि जागृत ग्रामदैवत असून, हे स्थान श्री भगवतीचे रूप मानले जाते. नवसाला पावणारी देवी म्हणून सुद्धा हे देवस्थान प्रसिद्ध आहे. हे मंदिर सिंधुदुर्ग जिल्हयातील भाविकांचे मोठे श्रद्धास्थान आहे.

'''''रवळनाथ मंदिर -'''''[[File:तिर्लोट रवळनाथ मंदिर.jpg|thumb|तिर्लोट रवळनाथ मंदिर]]

    तिर्लोट येथील रवळनाथ मंदिर हे कोकणातील प्राचीन आणि जागृत देवस्थान आहे. तेथे रवळनाथाची काळ्या पाषाणातील सुबक मूर्ती मुख्य आकर्षण आहे. हे मंदिर तेथील भक्कम तटबंदी, शांत परिसर आणि पालखी सोहळ्यासाठी विशेष प्रसिद्ध आहे.

'''''गणेश मंदिर -'''''[[File:गणेश मंदिर.jpg|thumb|गणेश मंदिर]]

    तिर्लोट येथील श्री गणेश मंदिर हे कोकणातील एक जागृत आणि ऐतिहासिक ठिकाण आहे. या मंदिराची वैशिष्ट्ये म्हणजे येथील गणेशमूर्ती अत्यंत प्रसन्न आहे. हे मंदिर निसर्गरम्य परिसरात वसलेले आहे.

'''''विठ्ठल मंदिर -'''''

    तिर्लोट आंबेरी येथील विठ्ठल मंदिर हे एक जागृत देवस्थान असून येथे पंढरपूरच्या विठ्ठल-रुक्मिणीचे सात्विक रूप पाहण्यास मिळते.आषाढी एकादशी, कार्तिकी एकादशी आणि इतर पंढरीच्या वारीच्या काळात येथे विशेष पुजा, भजन आणि कीर्तनाचे आयोजन केले जाते. येथे जवळच आंबेरी खाडी आणि निसर्गरम्य परिसर आहे.

'''''हनुमान मंदिर -''''' 

    आंबेरी खाडीच्या लगत असलेले जागृत देवस्थान म्हणून प्रसिद्ध असलेले हनुमान मंदिर  तेथे प्रवेश केला की मन अगदी प्रसन्न होते.


'''जेटी -''' (Jetty)

   तिर्लोट आंबेरी जेटी नं. १, तिर्लोट आंबेरी जेटी नं. २, तिर्लोट वरचे मोहूळ जेटी नं. ३, तिर्लोट भाटवाडी जेटी नं. ४  असे वाघोटण खाडीच्या काठावर स्थित किनारपट्टी बंदर आहेत. जे स्थानिक मासेमारी, मालवाहतूक आणि प्रवासी वाहतुकीसाठी वापरले जाते. पर्यटनासाठी तर अतिशय निसर्गरम्य ठिकाण आहेत.

'''''आंबेरी पुल '''''
[[File:आंबेरी पूल.jpg|इवलेसे]]
[[File:आंबेरी खाडी व पूल.jpg|आंबेरी खाडी व पूल]]

   वाघोटण खाडीवर बांधलेला सिंधुदुर्ग व रत्‍नागिरी या दोन  जिल्ह्यांना  रस्तेमार्गे जोडणारा  ३१७ मी. लांबीचा पुल म्हणजे या भागातील नैसर्गिक सौंदर्यात  आणखी पडलेली भरच.

कोकणातील पारंपारिक संस्कृती व निसर्गाचा आनंद घेण्यासाठी आंबा व काजूच्या बागा अतिउत्तम. हे गाव देवगडचे हापूस आंबे आणि विविध प्रकारचे मासे यासाठी विशेष प्रसिद्ध आहे. आणखी वैशिष्ट्यपूर्ण बाब म्हणजे तिर्लोट हेळदेवाडीच्या पायथ्याशी वाहत असणारी बारमाही नदी.

==जवळपासची गावे==
* पुर्वेस - सौदाळे, वाघोटन.
* पश्चिमेस - खाडीपलिकडे गिर्ये, विजयदुर्ग.
* उत्तरेस - खाडीपलिकडे सागवे कात्रादेवी.
* दक्षिणेस - पडेल, पुरळ, वाडा.

==अर्थव्यवस्था==
येथील अर्थव्यवस्था प्रामुख्याने शेती आणि कोकणातील पारंपारिक व्यवसायांवर आधारित आहे. यामध्ये अर्थव्यवस्था आंबा (हापूस) आणि काजू बागायतीवर मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून आहे. शिवाय मच्छिमारी, नारळ, सुपारी, भातशेती व नाचणी इ. असे उत्पन्नाचे महत्वाचे स्रोत आहेत.

==संदर्भ==


१.https://villageinfo.in/
२.https://www.census2011.co.in/
३.http://tourism.gov.in/
४.https://www.incredibleindia.org/
५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
६.https://www.mapsofindia.com/

[[वर्ग:देवगड तालुक्यातील गावे]]
[[वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे]]</text>
      <sha1>s3yw2anofyg7514ie4a85hnhg1zf6if</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678975</id>
      <parentid>2678972</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T09:42:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dgbhosale</username>
        <id>181876</id>
      </contributor>
      <comment>/* धार्मिक आणि प्रेक्षणीय स्थळे */</comment>
      <origin>2678975</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15069" sha1="5fsyed97p2u57u8ue6dmxi6ixfhpbjd" xml:space="preserve">

{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार=गाव
|इतर_नाव=.  
| स्थानिक_नाव ='''तिर्लोट'''
| 
| शोधक_स्थान= right
| अक्षांश = 
| रेखांश = 
| उंची = 
| राज्य_नाव = महाराष्ट्र
|जवळचे_शहर=देवगड
| जिल्हा = [[सिंधुदुर्ग जिल्हा]]
|अधिकृत_भाषा=  मराठी
| नेता_पद =[[सरपंच]] 
| नेता_नाव = सौ.रितिका रामकृष्ण जुवाटकर
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष  = २०११
| लोकसंख्या_एकूण = ३०२२

| क्षेत्रफळ_आकारमान = 
| क्षेत्रफळ एकूण = तिर्लोट-६०३-५६-२४ हेक्टर 
              मोहूळगाव-३८६-४६ हेक्टर
|पिन_कोड=४१६८०७
| आरटीओ_कोड =  एमएच/०७
|संकेतस्थळ=
|कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]]
|कोरे_उत्तर_१ = 
| तळटिपा =}}

''' तिर्लोट''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] दक्षिण कोकणातील [[सिंधुदुर्ग जिल्हा|सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील]] [[देवगड तालुका|देवगड तालुक्यातील]] सतरा वाड्यांमध्ये विभागलेले एक गाव आहे. हे गाव निसर्गसंपन्न आणि पारंपारिक रितीरिवाज जपणारे कोकणातील दक्षिण किनारपट्टीच्या भागात स्थित आहे. हे गाव मुख्यत्वे कोकणातील वैशिष्ट्यपूर्ण निसर्गसौंदर्य आणि आई भावकादेवी या ग्रामदेवतेच्या जत्रेसाठी प्रसिद्ध आहे. या गावाच्या तिन्ही बाजूने पाणी असल्याने गावाचे नाव तिर्लोट पडले असे म्हणतात.

==भौगोलिक स्थान==
तिर्लोट हे गाव वा‌घोटण खाडीच्या किनाऱ्यावर वसलेले असून हे तालुक्याचे ठिकाण देवगड पासून सुमारे २४ कि.मी अंतरावर स्थित आहे. जिथे तिर्लोट व मोहूळगाव यांच्या मिळून एकूण सतरा वाड्या आहेत. हे गाव जिल्हा मुख्यालय ओरोस पासून अंदाजे ८७ कि.मी. अंतरावर आहे. तसेच रत्‍नागिरी जिल्हयाच्या सिमेला लागून असून राजापूर तालुक्यापासून सुमारे २८ कि.मी. अंतरावर आहे. गावाचा पिन कोड ४१६८०७ असा आहे.

==हवामान==
या गावचे हवामान सामान्यतः उष्ण आणि दमट आहे. कोकण किनारपट्टीजवळ असल्याने येथे हवामानात मोठा बदल जाणवत नाही. अरबी समुद्राच्या सानिध्यामुळे वर्षभर हवेत आर्द्रता जास्त असते.

==लोकजीवन==
येथील लोकजीवन प्रामुख्याने निसर्गाच्या सानिध्यात, शेती आणि बागांवर आधारित आहे. हे गाव आई भावकादेवीच्या जत्रेसाठी प्रसिद्ध आहे.

== प्रशासन==
तिर्लोट ग्रामपंचायत ही गावाच्या प्रशासनाची मुख्य संस्था आहे. गावाच्या दैनंदिन विकासकामांसाठी सरपंच आणि ग्रामपंचायत अधिकारी कार्यरत असतात.

==शिक्षण==
या गावातील शिक्षण व्यवस्थेत तिर्लोट मराठी, तिर्लोट आंबेरी व तिर्लोट मोहूळ या जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा महत्वाची भूमिका बजावतात. या शाळांमध्ये वर्ग पहिली ते सातवी पर्यतची सोय असून त्या सर्वसोयींनी युक्त अशा शाळा आहेत. गावातील मुले / मुली माध्यमिक आणि उच्चमाध्यमिक शिक्षणासाठी नजीकच्या मोठ्या गावांत तसेच देवगड शहरात जातात.

==नागरी सुविधा==
या गावात ग्रामीण भागातील मूलभूत गरजा पूर्ण करण्यासाठी रस्ते, पाणी, विज आणि स्वच्छता या सुविधांवर विशेष भर दिला आहे त्याचबरोबर गावात पोस्ट ऑफिस, प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र आहे. तसेच गावात ग्रामसचिवालय म्हणून ग्रामपंचायतीची सुसज्ज इमारत आहे.

==धार्मिक आणि प्रेक्षणीय स्थळे==
येथील शांत वातावरण, कोकणी संस्कृती आणि परिसरातील धार्मिक व पर्यटनस्थळे आकर्षणाचे केंद्र आहेत. त्यामध्ये प्रामुख्याने आई भावका देवी मंदिर, रवळनाथ मंदिर, पुरातनकालीन रामेश्वर मंदिर, ब्राह्मण देव मंदिर, गणेश मंदिर, विठ्ठल मंदिर इ. धार्मिक स्थळे प्रसिद्ध आहेत.

प्रेक्षणीय स्थळांमध्ये तिर्लोट आंबेरी जेटी नं.१, तिर्लोट आंबेरी जेटी नं.२, तिर्लोट वरचे मोहूळ जेटी नं.३, तिर्लोट भाटवाडी जेटी नं.४, तसेच सर्वांना आकर्षून घेणारा सिंधुदुर्ग व रत्‍नागिरी या जिल्ह्यांना रस्ते मार्गे जोडणारा आंबेरी पुल ज्याची लांबी ३१७ मीटर असून तो वाघोटन खाडीवर आहे. 

'''''आई भावका देवी मंदिर-''''[[File:आई भावका देवी मंदिर.jpg|thumb|आई भावका देवी मंदिर]]

    तिर्लोट गावातील आई भावका देवी मंदिर हे एक प्राचीन आणि जागृत ग्रामदैवत असून, हे स्थान श्री भगवतीचे रूप मानले जाते. नवसाला पावणारी देवी म्हणून सुद्धा हे देवस्थान प्रसिद्ध आहे. हे मंदिर सिंधुदुर्ग जिल्हयातील भाविकांचे मोठे श्रद्धास्थान आहे.

'''''रवळनाथ मंदिर -'''''[[File:तिर्लोट रवळनाथ मंदिर.jpg|thumb|तिर्लोट रवळनाथ मंदिर]]

    तिर्लोट येथील रवळनाथ मंदिर हे कोकणातील प्राचीन आणि जागृत देवस्थान आहे. तेथे रवळनाथाची काळ्या पाषाणातील सुबक मूर्ती मुख्य आकर्षण आहे. हे मंदिर तेथील भक्कम तटबंदी, शांत परिसर आणि पालखी सोहळ्यासाठी विशेष प्रसिद्ध आहे.

'''''गणेश मंदिर -'''''[[File:गणेश मंदिर.jpg|thumb|गणेश मंदिर]]

    तिर्लोट येथील श्री गणेश मंदिर हे कोकणातील एक जागृत आणि ऐतिहासिक ठिकाण आहे. या मंदिराची वैशिष्ट्ये म्हणजे येथील गणेशमूर्ती अत्यंत प्रसन्न आहे. हे मंदिर निसर्गरम्य परिसरात वसलेले आहे.

'''''विठ्ठल मंदिर -'''''

    तिर्लोट आंबेरी येथील विठ्ठल मंदिर हे एक जागृत देवस्थान असून येथे पंढरपूरच्या विठ्ठल-रुक्मिणीचे सात्विक रूप पाहण्यास मिळते.आषाढी एकादशी, कार्तिकी एकादशी आणि इतर पंढरीच्या वारीच्या काळात येथे विशेष पुजा, भजन आणि कीर्तनाचे आयोजन केले जाते. येथे जवळच आंबेरी खाडी आणि निसर्गरम्य परिसर आहे.

'''''हनुमान मंदिर -''''' 

    आंबेरी खाडीच्या लगत असलेले जागृत देवस्थान म्हणून प्रसिद्ध असलेले हनुमान मंदिर  तेथे प्रवेश केला की मन अगदी प्रसन्न होते.


'''जेटी -''' (Jetty) [[File:आंबेरी खाडी व पूल.jpg|thumb|आंबेरी खाडी व पूल]]

   तिर्लोट आंबेरी जेटी नं. १, तिर्लोट आंबेरी जेटी नं. २, तिर्लोट वरचे मोहूळ जेटी नं. ३, तिर्लोट भाटवाडी जेटी नं. ४  असे वाघोटण खाडीच्या काठावर स्थित किनारपट्टी बंदर आहेत. जे स्थानिक मासेमारी, मालवाहतूक आणि प्रवासी वाहतुकीसाठी वापरले जाते. पर्यटनासाठी तर अतिशय निसर्गरम्य ठिकाण आहेत.

'''''आंबेरी पुल '''''
[[File:आंबेरी पूल.jpg|इवलेसे]]


   वाघोटण खाडीवर बांधलेला सिंधुदुर्ग व रत्‍नागिरी या दोन  जिल्ह्यांना  रस्तेमार्गे जोडणारा  ३१७ मी. लांबीचा पुल म्हणजे या भागातील नैसर्गिक सौंदर्यात  आणखी पडलेली भरच.

कोकणातील पारंपारिक संस्कृती व निसर्गाचा आनंद घेण्यासाठी आंबा व काजूच्या बागा अतिउत्तम. हे गाव देवगडचे हापूस आंबे आणि विविध प्रकारचे मासे यासाठी विशेष प्रसिद्ध आहे. आणखी वैशिष्ट्यपूर्ण बाब म्हणजे तिर्लोट हेळदेवाडीच्या पायथ्याशी वाहत असणारी बारमाही नदी.

==जवळपासची गावे==
* पुर्वेस - सौदाळे, वाघोटन.
* पश्चिमेस - खाडीपलिकडे गिर्ये, विजयदुर्ग.
* उत्तरेस - खाडीपलिकडे सागवे कात्रादेवी.
* दक्षिणेस - पडेल, पुरळ, वाडा.

==अर्थव्यवस्था==
येथील अर्थव्यवस्था प्रामुख्याने शेती आणि कोकणातील पारंपारिक व्यवसायांवर आधारित आहे. यामध्ये अर्थव्यवस्था आंबा (हापूस) आणि काजू बागायतीवर मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून आहे. शिवाय मच्छिमारी, नारळ, सुपारी, भातशेती व नाचणी इ. असे उत्पन्नाचे महत्वाचे स्रोत आहेत.

==संदर्भ==


१.https://villageinfo.in/
२.https://www.census2011.co.in/
३.http://tourism.gov.in/
४.https://www.incredibleindia.org/
५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
६.https://www.mapsofindia.com/

[[वर्ग:देवगड तालुक्यातील गावे]]
[[वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे]]</text>
      <sha1>5fsyed97p2u57u8ue6dmxi6ixfhpbjd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678976</id>
      <parentid>2678975</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T09:43:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dgbhosale</username>
        <id>181876</id>
      </contributor>
      <comment>/* प्रशासन */</comment>
      <origin>2678976</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15161" sha1="4maz9whs56k92as0082gtsvpaprto67" xml:space="preserve">

{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार=गाव
|इतर_नाव=.  
| स्थानिक_नाव ='''तिर्लोट'''
| 
| शोधक_स्थान= right
| अक्षांश = 
| रेखांश = 
| उंची = 
| राज्य_नाव = महाराष्ट्र
|जवळचे_शहर=देवगड
| जिल्हा = [[सिंधुदुर्ग जिल्हा]]
|अधिकृत_भाषा=  मराठी
| नेता_पद =[[सरपंच]] 
| नेता_नाव = सौ.रितिका रामकृष्ण जुवाटकर
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष  = २०११
| लोकसंख्या_एकूण = ३०२२

| क्षेत्रफळ_आकारमान = 
| क्षेत्रफळ एकूण = तिर्लोट-६०३-५६-२४ हेक्टर 
              मोहूळगाव-३८६-४६ हेक्टर
|पिन_कोड=४१६८०७
| आरटीओ_कोड =  एमएच/०७
|संकेतस्थळ=
|कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]]
|कोरे_उत्तर_१ = 
| तळटिपा =}}

''' तिर्लोट''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] दक्षिण कोकणातील [[सिंधुदुर्ग जिल्हा|सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील]] [[देवगड तालुका|देवगड तालुक्यातील]] सतरा वाड्यांमध्ये विभागलेले एक गाव आहे. हे गाव निसर्गसंपन्न आणि पारंपारिक रितीरिवाज जपणारे कोकणातील दक्षिण किनारपट्टीच्या भागात स्थित आहे. हे गाव मुख्यत्वे कोकणातील वैशिष्ट्यपूर्ण निसर्गसौंदर्य आणि आई भावकादेवी या ग्रामदेवतेच्या जत्रेसाठी प्रसिद्ध आहे. या गावाच्या तिन्ही बाजूने पाणी असल्याने गावाचे नाव तिर्लोट पडले असे म्हणतात.

==भौगोलिक स्थान==
तिर्लोट हे गाव वा‌घोटण खाडीच्या किनाऱ्यावर वसलेले असून हे तालुक्याचे ठिकाण देवगड पासून सुमारे २४ कि.मी अंतरावर स्थित आहे. जिथे तिर्लोट व मोहूळगाव यांच्या मिळून एकूण सतरा वाड्या आहेत. हे गाव जिल्हा मुख्यालय ओरोस पासून अंदाजे ८७ कि.मी. अंतरावर आहे. तसेच रत्‍नागिरी जिल्हयाच्या सिमेला लागून असून राजापूर तालुक्यापासून सुमारे २८ कि.मी. अंतरावर आहे. गावाचा पिन कोड ४१६८०७ असा आहे.

==हवामान==
या गावचे हवामान सामान्यतः उष्ण आणि दमट आहे. कोकण किनारपट्टीजवळ असल्याने येथे हवामानात मोठा बदल जाणवत नाही. अरबी समुद्राच्या सानिध्यामुळे वर्षभर हवेत आर्द्रता जास्त असते.

==लोकजीवन==
येथील लोकजीवन प्रामुख्याने निसर्गाच्या सानिध्यात, शेती आणि बागांवर आधारित आहे. हे गाव आई भावकादेवीच्या जत्रेसाठी प्रसिद्ध आहे.

== प्रशासन==[[File:ग्रामसचिवालय.jpg|thumb|ग्रामसचिवालय]]
तिर्लोट ग्रामपंचायत ही गावाच्या प्रशासनाची मुख्य संस्था आहे. गावाच्या दैनंदिन विकासकामांसाठी सरपंच आणि ग्रामपंचायत अधिकारी कार्यरत असतात.

==शिक्षण==
या गावातील शिक्षण व्यवस्थेत तिर्लोट मराठी, तिर्लोट आंबेरी व तिर्लोट मोहूळ या जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा महत्वाची भूमिका बजावतात. या शाळांमध्ये वर्ग पहिली ते सातवी पर्यतची सोय असून त्या सर्वसोयींनी युक्त अशा शाळा आहेत. गावातील मुले / मुली माध्यमिक आणि उच्चमाध्यमिक शिक्षणासाठी नजीकच्या मोठ्या गावांत तसेच देवगड शहरात जातात.

==नागरी सुविधा==
या गावात ग्रामीण भागातील मूलभूत गरजा पूर्ण करण्यासाठी रस्ते, पाणी, विज आणि स्वच्छता या सुविधांवर विशेष भर दिला आहे त्याचबरोबर गावात पोस्ट ऑफिस, प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र आहे. तसेच गावात ग्रामसचिवालय म्हणून ग्रामपंचायतीची सुसज्ज इमारत आहे.

==धार्मिक आणि प्रेक्षणीय स्थळे==
येथील शांत वातावरण, कोकणी संस्कृती आणि परिसरातील धार्मिक व पर्यटनस्थळे आकर्षणाचे केंद्र आहेत. त्यामध्ये प्रामुख्याने आई भावका देवी मंदिर, रवळनाथ मंदिर, पुरातनकालीन रामेश्वर मंदिर, ब्राह्मण देव मंदिर, गणेश मंदिर, विठ्ठल मंदिर इ. धार्मिक स्थळे प्रसिद्ध आहेत.

प्रेक्षणीय स्थळांमध्ये तिर्लोट आंबेरी जेटी नं.१, तिर्लोट आंबेरी जेटी नं.२, तिर्लोट वरचे मोहूळ जेटी नं.३, तिर्लोट भाटवाडी जेटी नं.४, तसेच सर्वांना आकर्षून घेणारा सिंधुदुर्ग व रत्‍नागिरी या जिल्ह्यांना रस्ते मार्गे जोडणारा आंबेरी पुल ज्याची लांबी ३१७ मीटर असून तो वाघोटन खाडीवर आहे. 

'''''आई भावका देवी मंदिर-''''[[File:आई भावका देवी मंदिर.jpg|thumb|आई भावका देवी मंदिर]]

    तिर्लोट गावातील आई भावका देवी मंदिर हे एक प्राचीन आणि जागृत ग्रामदैवत असून, हे स्थान श्री भगवतीचे रूप मानले जाते. नवसाला पावणारी देवी म्हणून सुद्धा हे देवस्थान प्रसिद्ध आहे. हे मंदिर सिंधुदुर्ग जिल्हयातील भाविकांचे मोठे श्रद्धास्थान आहे.

'''''रवळनाथ मंदिर -'''''[[File:तिर्लोट रवळनाथ मंदिर.jpg|thumb|तिर्लोट रवळनाथ मंदिर]]

    तिर्लोट येथील रवळनाथ मंदिर हे कोकणातील प्राचीन आणि जागृत देवस्थान आहे. तेथे रवळनाथाची काळ्या पाषाणातील सुबक मूर्ती मुख्य आकर्षण आहे. हे मंदिर तेथील भक्कम तटबंदी, शांत परिसर आणि पालखी सोहळ्यासाठी विशेष प्रसिद्ध आहे.

'''''गणेश मंदिर -'''''[[File:गणेश मंदिर.jpg|thumb|गणेश मंदिर]]

    तिर्लोट येथील श्री गणेश मंदिर हे कोकणातील एक जागृत आणि ऐतिहासिक ठिकाण आहे. या मंदिराची वैशिष्ट्ये म्हणजे येथील गणेशमूर्ती अत्यंत प्रसन्न आहे. हे मंदिर निसर्गरम्य परिसरात वसलेले आहे.

'''''विठ्ठल मंदिर -'''''

    तिर्लोट आंबेरी येथील विठ्ठल मंदिर हे एक जागृत देवस्थान असून येथे पंढरपूरच्या विठ्ठल-रुक्मिणीचे सात्विक रूप पाहण्यास मिळते.आषाढी एकादशी, कार्तिकी एकादशी आणि इतर पंढरीच्या वारीच्या काळात येथे विशेष पुजा, भजन आणि कीर्तनाचे आयोजन केले जाते. येथे जवळच आंबेरी खाडी आणि निसर्गरम्य परिसर आहे.

'''''हनुमान मंदिर -''''' 

    आंबेरी खाडीच्या लगत असलेले जागृत देवस्थान म्हणून प्रसिद्ध असलेले हनुमान मंदिर  तेथे प्रवेश केला की मन अगदी प्रसन्न होते.


'''जेटी -''' (Jetty) [[File:आंबेरी खाडी व पूल.jpg|thumb|आंबेरी खाडी व पूल]]

   तिर्लोट आंबेरी जेटी नं. १, तिर्लोट आंबेरी जेटी नं. २, तिर्लोट वरचे मोहूळ जेटी नं. ३, तिर्लोट भाटवाडी जेटी नं. ४  असे वाघोटण खाडीच्या काठावर स्थित किनारपट्टी बंदर आहेत. जे स्थानिक मासेमारी, मालवाहतूक आणि प्रवासी वाहतुकीसाठी वापरले जाते. पर्यटनासाठी तर अतिशय निसर्गरम्य ठिकाण आहेत.

'''''आंबेरी पुल '''''
[[File:आंबेरी पूल.jpg|इवलेसे]]


   वाघोटण खाडीवर बांधलेला सिंधुदुर्ग व रत्‍नागिरी या दोन  जिल्ह्यांना  रस्तेमार्गे जोडणारा  ३१७ मी. लांबीचा पुल म्हणजे या भागातील नैसर्गिक सौंदर्यात  आणखी पडलेली भरच.

कोकणातील पारंपारिक संस्कृती व निसर्गाचा आनंद घेण्यासाठी आंबा व काजूच्या बागा अतिउत्तम. हे गाव देवगडचे हापूस आंबे आणि विविध प्रकारचे मासे यासाठी विशेष प्रसिद्ध आहे. आणखी वैशिष्ट्यपूर्ण बाब म्हणजे तिर्लोट हेळदेवाडीच्या पायथ्याशी वाहत असणारी बारमाही नदी.

==जवळपासची गावे==
* पुर्वेस - सौदाळे, वाघोटन.
* पश्चिमेस - खाडीपलिकडे गिर्ये, विजयदुर्ग.
* उत्तरेस - खाडीपलिकडे सागवे कात्रादेवी.
* दक्षिणेस - पडेल, पुरळ, वाडा.

==अर्थव्यवस्था==
येथील अर्थव्यवस्था प्रामुख्याने शेती आणि कोकणातील पारंपारिक व्यवसायांवर आधारित आहे. यामध्ये अर्थव्यवस्था आंबा (हापूस) आणि काजू बागायतीवर मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून आहे. शिवाय मच्छिमारी, नारळ, सुपारी, भातशेती व नाचणी इ. असे उत्पन्नाचे महत्वाचे स्रोत आहेत.

==संदर्भ==


१.https://villageinfo.in/
२.https://www.census2011.co.in/
३.http://tourism.gov.in/
४.https://www.incredibleindia.org/
५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
६.https://www.mapsofindia.com/

[[वर्ग:देवगड तालुक्यातील गावे]]
[[वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे]]</text>
      <sha1>4maz9whs56k92as0082gtsvpaprto67</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678978</id>
      <parentid>2678976</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T09:52:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dgbhosale</username>
        <id>181876</id>
      </contributor>
      <origin>2678978</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15510" sha1="5inzv8674xu8r91hkc0rpvlb57iwgsm" xml:space="preserve">

{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार=गाव
|इतर_नाव=.  
| स्थानिक_नाव ='''तिर्लोट'''
| 
| शोधक_स्थान= right
| अक्षांश = 
| रेखांश = 
| उंची = 
| राज्य_नाव = महाराष्ट्र
|जवळचे_शहर=देवगड
| जिल्हा = [[सिंधुदुर्ग जिल्हा]]
|अधिकृत_भाषा=  मराठी
| नेता_पद =[[सरपंच]] 
| नेता_नाव = सौ.रितिका रामकृष्ण जुवाटकर
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष  = २०११
| लोकसंख्या_एकूण = ३०२२

| क्षेत्रफळ_आकारमान = 
| क्षेत्रफळ एकूण = तिर्लोट-६०३-५६-२४ हेक्टर 
              मोहूळगाव-३८६-४६ हेक्टर
|पिन_कोड=४१६८०७
| आरटीओ_कोड =  एमएच/०७
|संकेतस्थळ=
|कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]]
|कोरे_उत्तर_१ = 
| तळटिपा =}}

''' तिर्लोट''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] दक्षिण कोकणातील [[सिंधुदुर्ग जिल्हा|सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील]] [[देवगड तालुका|देवगड तालुक्यातील]] सतरा वाड्यांमध्ये विभागलेले एक गाव आहे. हे गाव निसर्गसंपन्न आणि पारंपारिक रितीरिवाज जपणारे कोकणातील दक्षिण किनारपट्टीच्या भागात स्थित आहे. हे गाव मुख्यत्वे कोकणातील वैशिष्ट्यपूर्ण निसर्गसौंदर्य आणि आई भावकादेवी या ग्रामदेवतेच्या जत्रेसाठी प्रसिद्ध आहे. या गावाच्या तिन्ही बाजूने पाणी असल्याने गावाचे नाव तिर्लोट पडले असे म्हणतात.

==भौगोलिक स्थान==
तिर्लोट हे गाव वा‌घोटण खाडीच्या किनाऱ्यावर वसलेले असून हे तालुक्याचे ठिकाण देवगड पासून सुमारे २४ कि.मी अंतरावर स्थित आहे. जिथे तिर्लोट व मोहूळगाव यांच्या मिळून एकूण सतरा वाड्या आहेत. हे गाव जिल्हा मुख्यालय ओरोस पासून अंदाजे ८७ कि.मी. अंतरावर आहे. तसेच रत्‍नागिरी जिल्हयाच्या सिमेला लागून असून राजापूर तालुक्यापासून सुमारे २८ कि.मी. अंतरावर आहे. गावाचा पिन कोड ४१६८०७ असा आहे.

==हवामान==
या गावचे हवामान सामान्यतः उष्ण आणि दमट आहे. कोकण किनारपट्टीजवळ असल्याने येथे हवामानात मोठा बदल जाणवत नाही. अरबी समुद्राच्या सानिध्यामुळे वर्षभर हवेत आर्द्रता जास्त असते.

==लोकजीवन==
येथील लोकजीवन प्रामुख्याने निसर्गाच्या सानिध्यात, शेती आणि बागांवर आधारित आहे. हे गाव आई भावकादेवीच्या जत्रेसाठी प्रसिद्ध आहे.

== प्रशासन==[[File:ग्रामसचिवालय.jpg|thumb|ग्रामसचिवालय]]
तिर्लोट ग्रामपंचायत ही गावाच्या प्रशासनाची मुख्य संस्था आहे. गावाच्या दैनंदिन विकासकामांसाठी सरपंच आणि ग्रामपंचायत अधिकारी कार्यरत असतात.

==शिक्षण==
या गावातील शिक्षण व्यवस्थेत तिर्लोट मराठी, तिर्लोट आंबेरी व तिर्लोट मोहूळ या जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा महत्वाची भूमिका बजावतात. या शाळांमध्ये वर्ग पहिली ते सातवी पर्यतची सोय असून त्या सर्वसोयींनी युक्त अशा शाळा आहेत. गावातील मुले / मुली माध्यमिक आणि उच्चमाध्यमिक शिक्षणासाठी नजीकच्या मोठ्या गावांत तसेच देवगड शहरात जातात.

==नागरी सुविधा==[[File:तिर्लोट पोस्ट ऑफिस.jpg|thumb|तिर्लोट पोस्ट ऑफिस]][[File:प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र.jpg|thumb|तिर्लोट पोस्ट ऑफिस]]
या गावात ग्रामीण भागातील मूलभूत गरजा पूर्ण करण्यासाठी रस्ते, पाणी, विज आणि स्वच्छता या सुविधांवर विशेष भर दिला आहे त्याचबरोबर गावात पोस्ट ऑफिस, प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र आहे. तसेच गावात ग्रामसचिवालय म्हणून ग्रामपंचायतीची सुसज्ज इमारत आहे.

==धार्मिक आणि प्रेक्षणीय स्थळे==
येथील शांत वातावरण, कोकणी संस्कृती आणि परिसरातील धार्मिक व पर्यटनस्थळे आकर्षणाचे केंद्र आहेत. त्यामध्ये प्रामुख्याने आई भावका देवी मंदिर, रवळनाथ मंदिर, पुरातनकालीन रामेश्वर मंदिर, ब्राह्मण देव मंदिर, गणेश मंदिर, विठ्ठल मंदिर इ. धार्मिक स्थळे प्रसिद्ध आहेत.

प्रेक्षणीय स्थळांमध्ये तिर्लोट आंबेरी जेटी नं.१, तिर्लोट आंबेरी जेटी नं.२, तिर्लोट वरचे मोहूळ जेटी नं.३, तिर्लोट भाटवाडी जेटी नं.४, तसेच सर्वांना आकर्षून घेणारा सिंधुदुर्ग व रत्‍नागिरी या जिल्ह्यांना रस्ते मार्गे जोडणारा आंबेरी पुल ज्याची लांबी ३१७ मीटर असून तो वाघोटन खाडीवर आहे. 

'''''आई भावका देवी मंदिर-''''[[File:आई भावका देवी मंदिर.jpg|thumb|आई भावका देवी मंदिर]]

[[File:आई भावका देवी.jpg|thumb|आई भावका देवी]]
    तिर्लोट गावातील आई भावका देवी मंदिर हे एक प्राचीन आणि जागृत ग्रामदैवत असून, हे स्थान श्री भगवतीचे रूप मानले जाते. नवसाला पावणारी देवी म्हणून सुद्धा हे देवस्थान प्रसिद्ध आहे. हे मंदिर सिंधुदुर्ग जिल्हयातील भाविकांचे मोठे श्रद्धास्थान आहे.

'''''रवळनाथ मंदिर -'''''[[File:तिर्लोट रवळनाथ मंदिर.jpg|thumb|तिर्लोट रवळनाथ मंदिर]]

    तिर्लोट येथील रवळनाथ मंदिर हे कोकणातील प्राचीन आणि जागृत देवस्थान आहे. तेथे रवळनाथाची काळ्या पाषाणातील सुबक मूर्ती मुख्य आकर्षण आहे. हे मंदिर तेथील भक्कम तटबंदी, शांत परिसर आणि पालखी सोहळ्यासाठी विशेष प्रसिद्ध आहे.

'''''गणेश मंदिर -'''''[[File:गणेश मंदिर.jpg|thumb|गणेश मंदिर]]

    तिर्लोट येथील श्री गणेश मंदिर हे कोकणातील एक जागृत आणि ऐतिहासिक ठिकाण आहे. या मंदिराची वैशिष्ट्ये म्हणजे येथील गणेशमूर्ती अत्यंत प्रसन्न आहे. हे मंदिर निसर्गरम्य परिसरात वसलेले आहे.

'''''विठ्ठल मंदिर -'''''

    तिर्लोट आंबेरी येथील विठ्ठल मंदिर हे एक जागृत देवस्थान असून येथे पंढरपूरच्या विठ्ठल-रुक्मिणीचे सात्विक रूप पाहण्यास मिळते.आषाढी एकादशी, कार्तिकी एकादशी आणि इतर पंढरीच्या वारीच्या काळात येथे विशेष पुजा, भजन आणि कीर्तनाचे आयोजन केले जाते. येथे जवळच आंबेरी खाडी आणि निसर्गरम्य परिसर आहे.

'''''हनुमान मंदिर -''''' 

    आंबेरी खाडीच्या लगत असलेले जागृत देवस्थान म्हणून प्रसिद्ध असलेले हनुमान मंदिर  तेथे प्रवेश केला की मन अगदी प्रसन्न होते.


'''जेटी -''' (Jetty) [[File:आंबेरी खाडी व पूल.jpg|thumb|आंबेरी खाडी व पूल]]

   तिर्लोट आंबेरी जेटी नं. १, तिर्लोट आंबेरी जेटी नं. २, तिर्लोट वरचे मोहूळ जेटी नं. ३, तिर्लोट भाटवाडी जेटी नं. ४  असे वाघोटण खाडीच्या काठावर स्थित किनारपट्टी बंदर आहेत. जे स्थानिक मासेमारी, मालवाहतूक आणि प्रवासी वाहतुकीसाठी वापरले जाते. पर्यटनासाठी तर अतिशय निसर्गरम्य ठिकाण आहेत.

'''''आंबेरी पुल '''''
[[File:आंबेरी पूल.jpg|इवलेसे]]


   वाघोटण खाडीवर बांधलेला सिंधुदुर्ग व रत्‍नागिरी या दोन  जिल्ह्यांना  रस्तेमार्गे जोडणारा  ३१७ मी. लांबीचा पुल म्हणजे या भागातील नैसर्गिक सौंदर्यात  आणखी पडलेली भरच.

कोकणातील पारंपारिक संस्कृती व निसर्गाचा आनंद घेण्यासाठी आंबा व काजूच्या बागा अतिउत्तम. हे गाव देवगडचे हापूस आंबे आणि विविध प्रकारचे मासे यासाठी विशेष प्रसिद्ध आहे. आणखी वैशिष्ट्यपूर्ण बाब म्हणजे तिर्लोट हेळदेवाडीच्या पायथ्याशी वाहत असणारी बारमाही नदी.

==जवळपासची गावे==
* पुर्वेस - सौदाळे, वाघोटन.
* पश्चिमेस - खाडीपलिकडे गिर्ये, विजयदुर्ग.
* उत्तरेस - खाडीपलिकडे सागवे कात्रादेवी.
* दक्षिणेस - पडेल, पुरळ, वाडा.

==अर्थव्यवस्था==
येथील अर्थव्यवस्था प्रामुख्याने शेती आणि कोकणातील पारंपारिक व्यवसायांवर आधारित आहे. यामध्ये अर्थव्यवस्था आंबा (हापूस) आणि काजू बागायतीवर मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून आहे. शिवाय मच्छिमारी, नारळ, सुपारी, भातशेती व नाचणी इ. असे उत्पन्नाचे महत्वाचे स्रोत आहेत.

==संदर्भ==


१.https://villageinfo.in/
२.https://www.census2011.co.in/
३.http://tourism.gov.in/
४.https://www.incredibleindia.org/
५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
६.https://www.mapsofindia.com/

[[वर्ग:देवगड तालुक्यातील गावे]]
[[वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे]]</text>
      <sha1>5inzv8674xu8r91hkc0rpvlb57iwgsm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678982</id>
      <parentid>2678978</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T09:58:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dgbhosale</username>
        <id>181876</id>
      </contributor>
      <origin>2678982</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15528" sha1="nw3vw7zvfuifgt5b05qf5xaoxdzz1md" xml:space="preserve">

{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार=गाव
|इतर_नाव=.  
| स्थानिक_नाव ='''तिर्लोट'''
| 
| शोधक_स्थान= right
| अक्षांश = 
| रेखांश = 
| उंची = 
| राज्य_नाव = महाराष्ट्र
|जवळचे_शहर=देवगड
| जिल्हा = [[सिंधुदुर्ग जिल्हा]]
|अधिकृत_भाषा=  मराठी
| नेता_पद =[[सरपंच]] 
| नेता_नाव = सौ.रितिका रामकृष्ण जुवाटकर
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष  = २०११
| लोकसंख्या_एकूण = ३०२२

| क्षेत्रफळ_आकारमान = 
| क्षेत्रफळ एकूण = तिर्लोट-६०३-५६-२४ हेक्टर 
              मोहूळगाव-३८६-४६ हेक्टर
|पिन_कोड=४१६८०७
| आरटीओ_कोड =  एमएच/०७
|संकेतस्थळ=
|कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]]
|कोरे_उत्तर_१ = 
| तळटिपा =}}

''' तिर्लोट''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] दक्षिण कोकणातील [[सिंधुदुर्ग जिल्हा|सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील]] [[देवगड तालुका|देवगड तालुक्यातील]] सतरा वाड्यांमध्ये विभागलेले एक गाव आहे. हे गाव निसर्गसंपन्न आणि पारंपारिक रितीरिवाज जपणारे कोकणातील दक्षिण किनारपट्टीच्या भागात स्थित आहे. हे गाव मुख्यत्वे कोकणातील वैशिष्ट्यपूर्ण निसर्गसौंदर्य आणि आई भावकादेवी या ग्रामदेवतेच्या जत्रेसाठी प्रसिद्ध आहे. या गावाच्या तिन्ही बाजूने पाणी असल्याने गावाचे नाव तिर्लोट पडले असे म्हणतात.

==भौगोलिक स्थान==
तिर्लोट हे गाव वा‌घोटण खाडीच्या किनाऱ्यावर वसलेले असून हे तालुक्याचे ठिकाण देवगड पासून सुमारे २४ कि.मी अंतरावर स्थित आहे. जिथे तिर्लोट व मोहूळगाव यांच्या मिळून एकूण सतरा वाड्या आहेत. हे गाव जिल्हा मुख्यालय ओरोस पासून अंदाजे ८७ कि.मी. अंतरावर आहे. तसेच रत्‍नागिरी जिल्हयाच्या सिमेला लागून असून राजापूर तालुक्यापासून सुमारे २८ कि.मी. अंतरावर आहे. गावाचा पिन कोड ४१६८०७ असा आहे.

==हवामान==
या गावचे हवामान सामान्यतः उष्ण आणि दमट आहे. कोकण किनारपट्टीजवळ असल्याने येथे हवामानात मोठा बदल जाणवत नाही. अरबी समुद्राच्या सानिध्यामुळे वर्षभर हवेत आर्द्रता जास्त असते.

==लोकजीवन==
येथील लोकजीवन प्रामुख्याने निसर्गाच्या सानिध्यात, शेती आणि बागांवर आधारित आहे. हे गाव आई भावकादेवीच्या जत्रेसाठी प्रसिद्ध आहे.

== प्रशासन==[[File:ग्रामसचिवालय.jpg|thumb|ग्रामसचिवालय]]
तिर्लोट ग्रामपंचायत ही गावाच्या प्रशासनाची मुख्य संस्था आहे. गावाच्या दैनंदिन विकासकामांसाठी सरपंच आणि ग्रामपंचायत अधिकारी कार्यरत असतात.

==शिक्षण==
या गावातील शिक्षण व्यवस्थेत तिर्लोट मराठी, तिर्लोट आंबेरी व तिर्लोट मोहूळ या जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा महत्वाची भूमिका बजावतात. या शाळांमध्ये वर्ग पहिली ते सातवी पर्यतची सोय असून त्या सर्वसोयींनी युक्त अशा शाळा आहेत. गावातील मुले / मुली माध्यमिक आणि उच्चमाध्यमिक शिक्षणासाठी नजीकच्या मोठ्या गावांत तसेच देवगड शहरात जातात.

==नागरी सुविधा==[[File:तिर्लोट पोस्ट ऑफिस.jpg|thumb|तिर्लोट पोस्ट ऑफिस]][[File:प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र.jpg|thumb|प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र]]
या गावात ग्रामीण भागातील मूलभूत गरजा पूर्ण करण्यासाठी रस्ते, पाणी, विज आणि स्वच्छता या सुविधांवर विशेष भर दिला आहे त्याचबरोबर गावात पोस्ट ऑफिस, प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र आहे. तसेच गावात ग्रामसचिवालय म्हणून ग्रामपंचायतीची सुसज्ज इमारत आहे.

==धार्मिक आणि प्रेक्षणीय स्थळे==
येथील शांत वातावरण, कोकणी संस्कृती आणि परिसरातील धार्मिक व पर्यटनस्थळे आकर्षणाचे केंद्र आहेत. त्यामध्ये प्रामुख्याने आई भावका देवी मंदिर, रवळनाथ मंदिर, पुरातनकालीन रामेश्वर मंदिर, ब्राह्मण देव मंदिर, गणेश मंदिर, विठ्ठल मंदिर इ. धार्मिक स्थळे प्रसिद्ध आहेत.

प्रेक्षणीय स्थळांमध्ये तिर्लोट आंबेरी जेटी नं.१, तिर्लोट आंबेरी जेटी नं.२, तिर्लोट वरचे मोहूळ जेटी नं.३, तिर्लोट भाटवाडी जेटी नं.४, तसेच सर्वांना आकर्षून घेणारा सिंधुदुर्ग व रत्‍नागिरी या जिल्ह्यांना रस्ते मार्गे जोडणारा आंबेरी पुल ज्याची लांबी ३१७ मीटर असून तो वाघोटन खाडीवर आहे. 

'''''आई भावका देवी मंदिर-''''[[File:आई भावका देवी मंदिर.jpg|thumb|आई भावका देवी मंदिर]]

[[File:आई भावका देवी.jpg|thumb|आई भावका देवी]]
    तिर्लोट गावातील आई भावका देवी मंदिर हे एक प्राचीन आणि जागृत ग्रामदैवत असून, हे स्थान श्री भगवतीचे रूप मानले जाते. नवसाला पावणारी देवी म्हणून सुद्धा हे देवस्थान प्रसिद्ध आहे. हे मंदिर सिंधुदुर्ग जिल्हयातील भाविकांचे मोठे श्रद्धास्थान आहे.

'''''रवळनाथ मंदिर -'''''[[File:तिर्लोट रवळनाथ मंदिर.jpg|thumb|तिर्लोट रवळनाथ मंदिर]]

    तिर्लोट येथील रवळनाथ मंदिर हे कोकणातील प्राचीन आणि जागृत देवस्थान आहे. तेथे रवळनाथाची काळ्या पाषाणातील सुबक मूर्ती मुख्य आकर्षण आहे. हे मंदिर तेथील भक्कम तटबंदी, शांत परिसर आणि पालखी सोहळ्यासाठी विशेष प्रसिद्ध आहे.

'''''गणेश मंदिर -'''''[[File:गणेश मंदिर.jpg|thumb|गणेश मंदिर]]

    तिर्लोट येथील श्री गणेश मंदिर हे कोकणातील एक जागृत आणि ऐतिहासिक ठिकाण आहे. या मंदिराची वैशिष्ट्ये म्हणजे येथील गणेशमूर्ती अत्यंत प्रसन्न आहे. हे मंदिर निसर्गरम्य परिसरात वसलेले आहे.

'''''विठ्ठल मंदिर -'''''

    तिर्लोट आंबेरी येथील विठ्ठल मंदिर हे एक जागृत देवस्थान असून येथे पंढरपूरच्या विठ्ठल-रुक्मिणीचे सात्विक रूप पाहण्यास मिळते.आषाढी एकादशी, कार्तिकी एकादशी आणि इतर पंढरीच्या वारीच्या काळात येथे विशेष पुजा, भजन आणि कीर्तनाचे आयोजन केले जाते. येथे जवळच आंबेरी खाडी आणि निसर्गरम्य परिसर आहे.

'''''हनुमान मंदिर -''''' 

    आंबेरी खाडीच्या लगत असलेले जागृत देवस्थान म्हणून प्रसिद्ध असलेले हनुमान मंदिर  तेथे प्रवेश केला की मन अगदी प्रसन्न होते.


'''जेटी -''' (Jetty) [[File:आंबेरी खाडी व पूल.jpg|thumb|आंबेरी खाडी व पूल]]

   तिर्लोट आंबेरी जेटी नं. १, तिर्लोट आंबेरी जेटी नं. २, तिर्लोट वरचे मोहूळ जेटी नं. ३, तिर्लोट भाटवाडी जेटी नं. ४  असे वाघोटण खाडीच्या काठावर स्थित किनारपट्टी बंदर आहेत. जे स्थानिक मासेमारी, मालवाहतूक आणि प्रवासी वाहतुकीसाठी वापरले जाते. पर्यटनासाठी तर अतिशय निसर्गरम्य ठिकाण आहेत.

'''''आंबेरी पुल '''''
[[File:आंबेरी पूल.jpg|इवलेसे]]


   वाघोटण खाडीवर बांधलेला सिंधुदुर्ग व रत्‍नागिरी या दोन  जिल्ह्यांना  रस्तेमार्गे जोडणारा  ३१७ मी. लांबीचा पुल म्हणजे या भागातील नैसर्गिक सौंदर्यात  आणखी पडलेली भरच.

कोकणातील पारंपारिक संस्कृती व निसर्गाचा आनंद घेण्यासाठी आंबा व काजूच्या बागा अतिउत्तम. हे गाव देवगडचे हापूस आंबे आणि विविध प्रकारचे मासे यासाठी विशेष प्रसिद्ध आहे. आणखी वैशिष्ट्यपूर्ण बाब म्हणजे तिर्लोट हेळदेवाडीच्या पायथ्याशी वाहत असणारी बारमाही नदी.

==जवळपासची गावे==
* पुर्वेस - सौदाळे, वाघोटन.
* पश्चिमेस - खाडीपलिकडे गिर्ये, विजयदुर्ग.
* उत्तरेस - खाडीपलिकडे सागवे कात्रादेवी.
* दक्षिणेस - पडेल, पुरळ, वाडा.

==अर्थव्यवस्था==
येथील अर्थव्यवस्था प्रामुख्याने शेती आणि कोकणातील पारंपारिक व्यवसायांवर आधारित आहे. यामध्ये अर्थव्यवस्था आंबा (हापूस) आणि काजू बागायतीवर मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून आहे. शिवाय मच्छिमारी, नारळ, सुपारी, भातशेती व नाचणी इ. असे उत्पन्नाचे महत्वाचे स्रोत आहेत.

==संदर्भ==


१.https://villageinfo.in/
२.https://www.census2011.co.in/
३.http://tourism.gov.in/
४.https://www.incredibleindia.org/
५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
६.https://www.mapsofindia.com/

[[वर्ग:देवगड तालुक्यातील गावे]]
[[वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे]]</text>
      <sha1>nw3vw7zvfuifgt5b05qf5xaoxdzz1md</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>नाड (देवगड)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>260878</id>
    <revision>
      <id>2678852</id>
      <parentid>2624624</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T15:50:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22318-86</username>
        <id>182060</id>
      </contributor>
      <comment>नाद असे नाव आहे गावच</comment>
      <origin>2678852</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3083" sha1="tiew6t4la55n6yjv4eae7zaxqk9cszk" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार=गाव
|इतर_नाव=
| स्थानिक_नाव ='''नाद'''
| आकाशदेखावा = 
| आकाशदेखावा_शीर्षक = 
| शोधक_स्थान= right
| अक्षांश = 
| रेखांश = 
| उंची = 
| राज्य_नाव = महाराष्ट्र
|जवळचे_शहर=देवगड
| जिल्हा = [[सिंधुदुर्ग जिल्हा]]
|अधिकृत_भाषा=मराठी
| नेता_पद =[[सरपंच]] 
| नेता_नाव =
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष  = २०११
| लोकसंख्या_एकूण = 
| लोकसंख्या_घनता =
|लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = 
| क्षेत्रफळ_एकूण = 
|पिन_कोड=| एसटीडी_कोड = 
| पिन कोड = 
| आरटीओ_कोड =  एमएच/०७
|संकेतस्थळ=
|कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]]
|कोरे_उत्तर_१ = 
| तळटिपा =}}

''' नाड''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] दक्षिण कोकणातील [[सिंधुदुर्ग जिल्हा|सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील]] [[देवगड तालुका|देवगड तालुक्यातील]] एक गाव आहे.

==भौगोलिक स्थान==

==हवामान==
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे [[तांदूळ|भातशेती]] केली जाते.

==लोकजीवन==

==प्रेक्षणीय स्थळे==

==नागरी सुविधा==

==जवळपासची गावे==

==संदर्भ==

१.https://villageinfo.in/
२.https://www.census2011.co.in/
३.http://tourism.gov.in/
४.https://www.incredibleindia.org/
५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
६.https://www.mapsofindia.com/

[[वर्ग:देवगड तालुक्यातील गावे]]
[[वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे]]</text>
      <sha1>tiew6t4la55n6yjv4eae7zaxqk9cszk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678855</id>
      <parentid>2678852</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T15:53:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22318-86</username>
        <id>182060</id>
      </contributor>
      <origin>2678855</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3083" sha1="kxrncm06tyx523cpbhbu8ic8qz3sy9d" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार=गाव
|इतर_नाव=
| स्थानिक_नाव ='''नाद'''
| आकाशदेखावा = 
| आकाशदेखावा_शीर्षक = 
| शोधक_स्थान= right
| अक्षांश = 
| रेखांश = 
| उंची = 
| राज्य_नाव = महाराष्ट्र
|जवळचे_शहर=देवगड
| जिल्हा = [[सिंधुदुर्ग जिल्हा]]
|अधिकृत_भाषा=मराठी
| नेता_पद =[[सरपंच]] 
| नेता_नाव =
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष  = २०११
| लोकसंख्या_एकूण = 
| लोकसंख्या_घनता =
|लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = 
| क्षेत्रफळ_एकूण = 
|पिन_कोड=| एसटीडी_कोड = 
| पिन कोड = 
| आरटीओ_कोड =  एमएच/०७
|संकेतस्थळ=
|कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]]
|कोरे_उत्तर_१ = 
| तळटिपा =}}

''' नाद''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] दक्षिण कोकणातील [[सिंधुदुर्ग जिल्हा|सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील]] [[देवगड तालुका|देवगड तालुक्यातील]] एक गाव आहे.

==भौगोलिक स्थान==

==हवामान==
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे [[तांदूळ|भातशेती]] केली जाते.

==लोकजीवन==

==प्रेक्षणीय स्थळे==

==नागरी सुविधा==

==जवळपासची गावे==

==संदर्भ==

१.https://villageinfo.in/
२.https://www.census2011.co.in/
३.http://tourism.gov.in/
४.https://www.incredibleindia.org/
५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
६.https://www.mapsofindia.com/

[[वर्ग:देवगड तालुक्यातील गावे]]
[[वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे]]</text>
      <sha1>kxrncm06tyx523cpbhbu8ic8qz3sy9d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:संतोष गोरे</title>
    <ns>3</ns>
    <id>286003</id>
    <revision>
      <id>2678896</id>
      <parentid>2678805</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:30:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>38883</id>
      </contributor>
      <comment>/* Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications */ नवीन विभाग</comment>
      <origin>2678896</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="222355" sha1="3e9i0c20bxfmno5ksu5awoes335kc1z" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=संतोष गोरे}}

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १२:३५, ७ जुलै २०२१ (IST)

== जुन्या चर्चा ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center&quot;
|-
! चर्चा क्रमांक
! पासून
! पर्यंत
|-
|[[सदस्य:संतोष गोरे/जुनी चर्चा१|जुनी चर्चा१]]
| २०१५
| ३१ डिसेंबर २०२१
|-
|[[सदस्य:संतोष गोरे/जुनी चर्चा२|जुनी चर्चा२]]
| १ जानेवारी २०२२
| ३१ डिसेंबर २०२२
|}

== विष्णुसहस्रनाम ==

हजारो पुनर्नावासह विष्णुसहस्रनाम भगवान विष्णूचे हे एक महत्त्वाचे स्थान आहे. हे हिंदू धर्मातील सर्वात पवित्र आणि लोकप्रिय स्तोत्र आहे. विष्णू सहस्रनाम ही महाभारतात उपलब्ध असलेली सर्वात लोकप्रिय आवृत्ती आहे. पद्म पुराण किंवा मत्स्य पुराणात आणखी एक आवृत्ती उपलब्ध आहे. प्रत्येक नाव विष्णूचे असंख्य गुण दर्शवितो. अनेक हिंदू कुटुंबे पूजेच्या वेळी ते पाठ करतात. असे मानले जाते की ते ऐकणे किंवा वाचणे मानवी इच्छा पूर्ण करते. अनुशासनपर्व (महाभारत) धडा 9 ते 14,  आजोबा कुरुक्षेत्र भीष्म युधिष्ठिर शिकवण देण्यात आली होती. [[सदस्य:Goresm|'''&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 2px;color: blue&quot;&gt; संतोष&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: blue&quot;&gt; गोरे 💬&lt;/span&gt;''']] ०९:५४, ९ फेब्रुवारी २०२१ (IST)


== भाषांतर ==

नमस्कार, 

तुमची मदत हवी आहे. Section translation टूल वापरून नवीन पाने तयार करताना मला अडचण येत आहे. मागील अनेक पानांना Rahul Gandhi असे नाव येत आहे. कृपया मार्गदर्शन करावे. धन्यवाद. [[सदस्य:अमर राऊत|अमर राऊत]] ([[सदस्य चर्चा:अमर राऊत|चर्चा]]) १४:२४, १६ जानेवारी २०२३ (IST)

:कृपया [https://en.m.wikipedia.org/w/index.php?campaign=specialcx&amp;title=Special:ContentTranslation#suggestions हा दुवा] वापरा तसेच पुढील भाषांतरा करिता बुक मार्क मध्ये जतन करून ठेवा.

::याशिवाय जर शक्य असेल तर नवीन tab उघडून त्याला ऑप्शन मध्ये जाऊन desktop site ला टिचकी देऊन [https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:ContentTranslation#suggestions हा दुवा] वापरा. फक्त हे थोडे नाजूक काम असेल. [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १४:३७, १६ जानेवारी २०२३ (IST)
::आपण दिलेला दुवा वापरून [[८०वे गोल्डन ग्लोब पुरस्कार]] हा लेख तयार केला. तरीही तीच समस्या येत आहे. (तत्पूर्वी cache देखील clear केली होती.) [[सदस्य:अमर राऊत|अमर राऊत]] ([[सदस्य चर्चा:अमर राऊत|चर्चा]]) १९:३७, १६ जानेवारी २०२३ (IST)

: माझ्या बाबतीत पण समान समस्या आली होती. मी वेड चित्रपटाचे मराठीमध्ये भाषांतर केले असता शीर्षक नाव Prajakta Koli असे अचानक झाले. यामागचे कारण काय? [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १४:४४, १६ जानेवारी २०२३ (IST)

::आपल्या मोबाईलच्या सईमध्ये (cache मध्ये) जो जुना दुवा असतो, तो चुकून वापरल्या गेला की असे होते. असे होत असेल तरीही तुम्ही भाषांतर चालू असताना  ते दुरुस्त करून योग्य ते मराठी शीर्षक देऊ शकता.-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] )

:::{{साद|अमर राऊत}} तुमच्या दोघांची अडचण लक्षात घेऊन मी एक भाषांतर केले, जे की योग्य झाले. मी वरती दोन दुवे दिलेत. तर दुसरा दुवा वापरून भाषांतर करून पहा. फक्त एकच की तत्पूर्वी 'ब्राऊसर च्या पर्यायात' जाऊन desktop site वर टिचकी द्या आणि मग वरील दुव्यावर जा. तसेच भाषांतर करत असताना सर्वप्रथम वरती जे लेखनाव येते ते देखील एडिट करून घ्या. यामुळे नक्कीच तुमची समस्या दूर होईल. कृपया एक लेख अजून निर्माण करा.-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २१:१०, १६ जानेवारी २०२३ (IST)
:::{{ping| संतोष गोरे}} दुसरा दुवा वापरून [[हजारों ख्वाइशें ऐसी|एक लेख]] तयार केला आहे. आता ती समस्या नाही, पण अडचण अशी आहे की यावेळी मोबाईल फारच लोड घेतो. संकेतस्थळ उघडेपर्यंत फार वेळ वाट पहावी लागते. Section translation जसं सोईस्करपणे आणि वेगात होतं, तसं इथं आशय भाषांतर वापरताना होत नाही. असो. 
:::तुमच्या सहकार्यासाठी खूप आभार. 
:::~ [[सदस्य:अमर राऊत|अमर राऊत]] ([[सदस्य चर्चा:अमर राऊत|चर्चा]]) १४:१९, १७ जानेवारी २०२३ (IST)

:: आज पुन्हा तीच समस्या, [[पश्चिम दिल्ली जिल्हा]] पान‌ तयार करताना मराठीमध्ये शीर्षक नाव दिले होते आणि पब्लिश केल्यावर अचानक शीर्षक West Delhi झाले, मी तपासून घेतले असूनही पुन्हा तीच समस्या आली.  [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) ००:००, २९ जानेवारी २०२३ (IST)

:::{{साद|Tiven2240|label=टायविन}} यात आपली  मदत हवी आहे. [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १७:५५, २९ जानेवारी २०२३ (IST)

== 2022 Wikipedia Asian Month Organizer Update ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Dear all WAM organizers, 

Happy 2023! 

Thank you for updating the Ambassador list. We will '''start issuing the Barnstar''' to all eligible participants by late January. All ambassadors will received an additional special Barnstar. Please be sure to update '''[[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/Ambassadors|the list]]''' if you haven't done so. We also provide a '''[https://docs.google.com/document/d/1t1UEXwVkTsP5oP0sQmE74302M1SUDrlFW-kz2uTT5X0/edit?usp=sharing certificate template]''' for you to edit and print out to your participants.

Once again, thank you for organizing and participating the 2022WAM, we like to hear your comment. Much appreciate for filling, and spreading out this [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd8Jo4ixbwKS1rC6KmfC1q6wW53nmoCQATbmsMatbZ4A1RCwA/viewform?usp=sf_link '''feedback survey'''].

Look forward to seeing you again in 2023 WAM!

best,

Wikipedia Asian Month International Team
&lt;/div&gt;
&lt;!-- सदस्य:Joycewikiwiki@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joycewikiwiki/WAM2022_Post_Campaign_Mass_Message_receiver&amp;oldid=24259258 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== पाने वगळणे ==

[[Main other/doc]], [[साचा:Noping/doc]], [[चर्चा:Machindra Jayappa Galande]], [[“मोठी चोच असणारा कावळा&quot;]], [[:वर्ग:Emoji असलेले लेख]], [[:वर्ग:इ.स. 2019 मधील मृत्यू]], [[:वर्ग:इ.स.ची वर्षे]], [[:वर्ग:सदस्य माहिती]], [[:वर्ग:मुक्तछंद]] कृपया ही पाने वगळावीत. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १७:२१, २० जानेवारी २०२३ (IST)

:{{साद|Tiven2240}}, [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] यांनी सुचवलेली काही अनावश्यक पाने काढून टाकली आहेत. पैकी सुरुवातीची दोन पाने काढून टाकायची आहेत का राहू द्यावी, कृपया खुलासा करावा. [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १७:३१, २० जानेवारी २०२३ (IST)

:{{Done}} [[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) १७:३६, २० जानेवारी २०२३ (IST)

[[Meena]], [[:वर्ग:वापरकर्ता भारत]], [[:वर्ग:महाराष्ट्रातील शुद्धिकरण न केलेल्या पाण्याचा पुरवठा होणारी गावे]], [[साचा:भारताच्या शासकीय योजना]] [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) ११:१९, २१ जानेवारी २०२३ (IST)

:{{झाले}} [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ११:३८, २१ जानेवारी २०२३ (IST)

[[:वर्ग:इ.स. १९६६ मधील स्थापना]], [[:वर्ग:इ.स. १९६७ मधील स्थापना]], [[:वर्ग:प्राप्तिकरातुन बचत मिळ्णाऱ्या योजना]], [[चर्चा:विकिपीडिया प्रचालकांचा मनमानीपणा]] [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १२:४९, ४ फेब्रुवारी २०२३ (IST)

:{{झाले}} [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १६:५५, ४ फेब्रुवारी २०२३ (IST)

[[:वर्ग:इ. स. १९०१]], [[सदस्य:Kishor salvi 9]], [[सदस्य:किशोर साळवी]], [[साचा:Infobox sports competition event]], [[विकिपीडिया चर्चा:Lakhan Kumare]], [[सदस्य चर्चा:चतुर]], [[सदस्य:चतुर]] [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) २०:३६, २१ फेब्रुवारी २०२३ (IST)

:{{झाले}}-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०७:३२, २२ फेब्रुवारी २०२३ (IST)

[[२०२२-२३ स्पेन महिला तिरंगी मालिका]], [[साउथ एशिया वर्ल्ड]], [[सदस्य:मांडव्य ऋषी]], [[सदस्य चर्चा:मांडव्य ऋषी]], [[प्रा डॉ दिलीप चव्हाण]], [[नाथ (गोरक्षनाथ मंदिर)]], [[सदस्य:तुषार भांबरे]], [[सदस्य चर्चा:तुषार भांबरे]] [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १९:११, १७ मार्च २०२३ (IST)

[[विकिपीडिया:धूळपाटी/केवळ मराठी]], [[2015-17 आयसीसी विश्व क्रिकेट लीग स्पर्धा]], [[2023 मणिपूर हिंसाचार]], [[सदस्य चर्चा:کوروش میهن بان]], [[कानडगाव]], [[कॉलेज ऑफ कॉम्प्युटर सायन्स, लातूर]], [[हा खेळ सावल्यांचा]] [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) २३:२४, २७ जून २०२३ (IST)

:यातील दोन लेख वगळले असून, तीन लेखात भर घातली आहे. तर इंग्रजी आकडे असलेले पुनर्निर्देशित लेख नाव तसेच ठेवावेत असे मला वाटते.-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १२:१९, २८ जून २०२३ (IST)

[[:वर्ग:भाषाविषयक नियतकालिके]], [[गॅव्हिन मॅकेना]], [[गेविन मॅकेना]], [[गेविन मॅकेन्ना]], [[मधुराणी गोखले प्रभुलक]], [[हिंदवी]], [[बीड जिल्ह्यात क्षेत्रफळानुसार सर्वात मोठा तालुका कोणता]], [[पुरंदर जिल्हा]], [[पद्दे ब्राह्मणाची आडनावे]], [[:वर्ग:तारखेनुसार वगळावयाचे लेख]] [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १४:३८, १३ ऑगस्ट २०२३ (IST)

== Request for filling up Google Form for Feminism and Folklore 2023 ==

[[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg | logo.svg|right|frameless|300px]]
Greetings Organisers,

We appreciate your enthusiasm for '''Feminism and Folklore''' and your initiative in setting up the competition on your local wikipedia. We would want to learn more about the needs of your community and for that please fill out the google form ([https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScusayFXTzNWV-QgIiT3bRHQbAs_pVczvput2jehOcahnCdMg/viewform here]) as soon as possible so that we can plan and adapt the demands according to your specifications. By February 8, 2023, all entries for this form will be closed. Do share about the contest on your local Wikipedia. Ask your local administrator to add Feminism and Folklore to [[Mediawiki:Sitenotice]]. Create your own or see an example [[:m:User:Tiven2240/sn-fnf|on meta]]

Also a reminder regarding the prior Google form sent for Internet and Childcare Support Financial Aid ([https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSea81OO0lVgUBd551iIiENXht7BRCISYZlKyBQlemZu_j2OHQ/viewform this]). Anyone who hasn't already filled it out has until February 5, 2023 to do so.

Feel free to contact us via talkpage if you have any questions or concerns.

Thanks and Regards, 

Feminism and Folklore 2023 International Team

[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २०:११, ३० जानेवारी २०२३ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Rockpeterson@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Rockpeterson/wlf2023&amp;oldid=24455456 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== संदेश मिळाला ==

एकगठ्ठा पाठविलेला संदेश माझ्या चर्चा पानावर दिसत आहे. -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १०:२६, ७ फेब्रुवारी २०२३ (IST)

: धन्यवाद. मी प्रथमच एकगठ्ठा संदेश प्रणाली वापरली आहे. कृपया सदरील संदेश मध्ये काही बदल/सुधारणा करावयास हवी होती किंवा पुढील काळात काय अपेक्षित आहे हे सुचवावे. [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १२:२७, ७ फेब्रुवारी २०२३ (IST)

== स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३ ==

[[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३]]  या साठी पेज कसे सबमिट करायचं याचं मार्गदर्शन करा

:कृपया [https://fountain.toolforge.org/editathons/fnf2023-mr येथे जाणे] आणि submit वर टिचकी देणे. तेथे तुमचा लेखनाव टाकून सबमिट करणे.-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २०:३६, ७ फेब्रुवारी २०२३ (IST)

धन्यवाद [[सदस्य:AShiv1212|AShiv1212]] ([[सदस्य चर्चा:AShiv1212|चर्चा]]) ०७:२६, ८ फेब्रुवारी २०२३ (IST)

:या स्पर्धेत फक्त महिला चरित्रे (त्यापैकी १/२ महिला) या विषयावर लेख लिहिला तर सहभागी होता येईल का? किमान किती लेख लिहिले पाहिजेत?@[[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) २१:०५, २० फेब्रुवारी २०२३ (IST)

:{{साद|Ketaki Modak}} नमस्कार, आपण कमीत कमी एक नवीन लेख निर्माण केला किंवा असलेल्या लेखात ३,००० बाईटस पेक्षा जास्तीची भर घातली तरी चालेल. कृपया [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३]] या प्रकल्प पानावर जाऊन इतर माहिती व्यवस्थित समजून घेणे. येथे आपण पुरस्कार देखील प्राप्त करू शकता.-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०७:०१, २१ फेब्रुवारी २०२३ (IST)
::माहितीसाठी धन्यवाद.!! प्रयत्न करते. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १५:१६, २१ फेब्रुवारी २०२३ (IST)
::नमस्कार, 
::०१) मी नावनोंदणी करून As a trial 'अतिथी भगवान शंकर' नावाची लोककथा submit केली होती. पण मला ती माझ्या account वरून delete करायची आहे, ती कशी करता येईल? 
::०२) मी माझ्या अन्य चालू असलेल्या पानांमध्ये भर घालून स्पर्धेत भाग घेऊ इच्छिते, म्हणजे असलेल्या पानात भर घातल्यावर त्याची लिंक शेवटी एकदाच पाठवायची, ना? मार्गदर्शन कराल काय? [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) ०८:५५, २३ फेब्रुवारी २०२३ (IST)
::#नमस्कार, आपला लेख सदरील यादीतून हटवला आहे.
::#आपण जो नवीन लेख लिहिणार आहात किंवा लेखात भर घालणार आहात, तो ३१ मार्च पूर्वी कधीही सबमिट करू शकता. त्याला काही बंधन नाही. शक्यतो आपले लिखाण पूर्ण झाले की सबमिट करावे, जेणे करून परीक्षकांना तो तपासणे सोपे जाईल.-:[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १२:५४, २३ फेब्रुवारी २०२३ (IST)
::#:मनापासून धन्यवाद. आपण सांगितले तसे करते.  [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १४:४८, २३ फेब्रुवारी २०२३ (IST)
::#::स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य यामधील सहभाग आणि महिला संपादनेथॉन- २०२३ यातील सहभाग यामध्ये काही फरक आहे का? असेल तर काय, ते कळेल का? 
::#::स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य यामधील सहभाग - यामध्ये स्त्रियांवरील लेखन
::#::आणि 
::#::महिला संपादनेथॉन- २०२३ यामध्ये स्त्रियांनी केलेले लेखन असे अपेक्षित आहे का?
::#::कृपया मार्गदर्शन हवे आहे. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १२:०१, ४ मार्च २०२३ (IST)
::#:::दोन्ही प्रकल्प हे वेगवेगळे असून, [[विकिपीडिया:महिला संपादनेथॉन- २०२३|महिला संपादनेथॉन- २०२३]] येथील नियम तसेच परीक्षक देखील वेगवेगळे आहेत. अधिक माहितीसाठी वरील दुव्यावर टिचकी देऊन तेथील नियम समजून घेणे.- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २०:५०, ४ मार्च २०२३ (IST)
::#::::धन्यवाद. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) २२:४३, ४ मार्च २०२३ (IST)

== Wikipedia Asian Month 2022 Campaign Survey - We'd like to hear from you! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
'''Dear WAM2022 organizors and participants,'''

Once again, the WAM international team would like to hear your feedback by filling out the survey below. 
=== [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd8Jo4ixbwKS1rC6KmfC1q6wW53nmoCQATbmsMatbZ4A1RCwA/viewform?usp=sf_link Wikipedia Asian Month 2022 Survey] ===
We apologize for the permission setting that was blocking many of you from open the survey, this problem have been fixed. Please share this survey with your community. We hope to see you again with a better version in the 2023 campaign.

all the best,

The WAM International Team
&lt;/div&gt;
&lt;!-- सदस्य:Joycewikiwiki@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joycewikiwiki/WAM2022_Post_Campaign_Mass_Message_receiver&amp;oldid=24259258 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== कृपया माझी माहिती डिलीट करू नये पद्माकर कुलकर्णी ==

माझे विकिपीडिया वरील माहिती कृपया डिलीट करू नये ही आपणास विनंती आहे [[सदस्य:पद्माकर कुलकर्णी|पद्माकर कुलकर्णी]] ([[सदस्य चर्चा:पद्माकर कुलकर्णी|चर्चा]]) ००:०२, १८ मार्च २०२३ (IST)

:नमस्कार, विकिपीडिया हा एक मुक्त ज्ञानकोश असून ३२५+ भाषांत याचे लिखाण होते. सर्वत्र लिखाणाचे सारखे नियम असून त्यासाठी [[विकिपीडिया:परिचय]] आणि [[विकिपीडिया:विकिपीडिया काय नव्हे]] किमान हे दोन लेख व्यवस्थित वाचावेत. तूर्तास इतकेच सांगू इच्छितो की विकिपीडियाचा वापर हा 'सोशल मीडिया' जसेकी फेसबुक, 'वैयक्तिक ब्लॉग', '' किंवा 'आत्मचरित्र लिखाण' यासाठी करता येत नाही. 
:न [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०८:५१, १८ मार्च २०२३ (IST)
::{{साद|पद्माकर कुलकर्णी}}, कृपया लक्षात घ्यावे की आपली संपादने, आपण निर्मिलेली चुकीची पाने वारंवार हटवल्या गेली आहेत. आपल्या चर्चा पानावर तसेच येथे माझ्या चर्चा पानावर देखील आपणास सूचना देण्यात आल्या आहेत. परत एकदा सांगत आहोत की विकिपीडिया हा एक जागतिक विश्वकोश असून याचे काही नियम आहेत. विकिपीडिया चा वापर वैयक्तिक ब्लॉग अथवा सोशल मीडिया प्रमाणे करता येत नाही. कृपया आपण येथे पूर्वीच्याच अस्तित्वात असलेल्या पानांवर छोटी छोटी संपादने करत आपला सहभाग वाढवावा.- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १५:५७, ११ एप्रिल २०२३ (IST)

== विकिडाटा दुरुस्ती  ==

[[राजेश शृंगारपुरे]], [[नालासोपारा]], [[दुष्यंत वाघ]], [[बबन (चित्रपट)]], [[नाळ (चित्रपट)]], [[भारती आचरेकर]], [[आलोक राजवाडे]], [[रवी किशन]], [[गोंदिया जंक्शन रेल्वे स्थानक]], [[समीर आठल्ये]], [[चोरीचा मामला]] या पानांची विकिडेटा कलमे दुरुस्त करावीत. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) २३:०८, २६ मार्च २०२३ (IST)

:{{झाले}}- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १६:२६, २७ मार्च २०२३ (IST)

[[रेवती लेले]], [[पक पक पकाऽऽऽक]], [[धुरळा (चित्रपट)]], [[मोगरा फुलला]], [[लग्न पहावे करून]], [[असेही एकदा व्हावे]], [[धुमधडाका]], [[तू तिथं मी (चित्रपट)]], [[पछाडलेला]], [[नायका]] [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १७:१२, ४ एप्रिल २०२३ (IST)

[[सुजय डहाके]], [[देविका दफ्तरदार]], [[खडवली रेल्वे स्थानक]], [[खर्डी रेल्वे स्थानक]], [[गार्गी बॅनर्जी]], [[बाळकृष्ण शिंदे]], [[पिस्तुल्या]], [[बेफाम (चित्रपट)]] [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) २१:१९, ५ एप्रिल २०२३ (IST)

:{{झाले}}- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०७:३३, १२ एप्रिल २०२३ (IST)

[[तुषार दळवी]], [[सक्षम कुलकर्णी]], [[कुंभ रास]], [[धनु रास]], [[मकर रास]], [[सिंह रास]] [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) २०:४६, ५ मे २०२३ (IST)

[[मच्छिंद्र कांबळी]], [[निपुण धर्माधिकारी]], [[पुष्कर जोग]], [[स्वप्नील बांदोडकर]], [[त्यागराज खाडिलकर]], [[अंशू गुप्ता]] [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) २३:०८, २७ जून २०२३ (IST)

[[नितीश चव्हाण]], [[प्रदीप शर्मा]], [[अर्नाळा किल्ला]], [[चतुरंग दंडासन]] [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १२:४७, २७ ऑगस्ट २०२३ (IST)

[[आमच्यासारखे आम्हीच]], [[सरीवर सरी (चित्रपट)]], [[साडे माडे तीन (चित्रपट)]], [[अग्निहोत्र (मालिका)]], [[शेम टू शेम]], [[नवरी मिळे नवऱ्याला (चित्रपट)]] [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १५:०७, २२ नोव्हेंबर २०२३ (IST)

:{{झाले}} - [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०७:०२, २३ नोव्हेंबर २०२३ (IST)

== कार्यशाळा ==
श्री. संतोष गोरे सर 
नमस्कार,
मराठवाडा मुक्तीसंग्रामाच्या अमृतमहोत्सवी वर्षानिमित्त पीपल्स महाविद्यालय, नांदेड येथे दिय ३.४.२०२३ रोजी विकिपीडिया कार्यशाळेचे आयोजन करण्यात आले. त्यानिमित्त पान तयार करण्यात येत असताना ते आपल्याद्वारे नष्ट करण्यात येत आहे. तरी तसे करू नये ही विनंती. 

[[सदस्य:विकास कांबळे|विकास कांबळे]] ([[सदस्य चर्चा:विकास कांबळे|चर्चा]])

:{{साद|विकास कांबळे}} नमस्कार, कृपया कार्यशाळा घेतल्या नंतर पान बनवावे.-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १७:०६, २७ मार्च २०२३ (IST)

== Feminism and Folklore 2023 has been extended ==

[[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg | logo.svg|right|frameless|300px]]

Greetings Organizers,

Greetings from Feminism and Folklore International Team,

We are pleased to inform you that [[m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore]] an international writing contest on your local Wikipedia has been extended till the '''15th of April 2023'''. This is the last chance of the year to write about feminism, women biographies and gender-focused topics such as folk festivals, folk dances, folk music, folk activities, folk games, folk cuisine, folk wear, fairy tales, folk plays, folk arts, folk religion, mythology, folk artists, folk dancers, folk singers, folk musicians, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales and more

We would like to have your immense participation in the writing contest to document your local Folk culture on Wikipedia. You can also help with the translation of [[m:Feminism and Folklore 2023|project pages]] and share a word in your local language.

Organizers have been notified some instructions on mail. Please get in touch via email if you need any assistance.

Best wishes,

International Team
Feminism and Folklore.
--[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) ०९:५८, ३० मार्च २०२३ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Rockpeterson/wlf2023&amp;oldid=24803574 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== घोडसगाव  ==

[[घोडसगाव]] चे आचुक अक्षांश आणि रेखांश - 21°01'21&quot;N 76°08'49&quot;E हे आहेत, कृपया मराठी आणि ईंग्रजी विकी वर आपण हे अचूक पणे नोद्वावे.[[सदस्य:Rock Stone Gold Castle|Rock Stone Gold Castle]] ([[सदस्य चर्चा:Rock Stone Gold Castle|चर्चा]]) १५:५१, २१ एप्रिल २०२३ (IST)

:[[घोडसगाव]] लेखावरील संपादनाच्या माहितीस्तव कृपया मराठी लेख [[वानर]] तसेच इंग्रजी लेख [[:en:Gray langur|Gray langur]] हे लेख पहावेत. [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १२:५३, २२ एप्रिल २०२३ (IST)

== मराठी विकी  ==

या विकीवर लेखकांची संख्या इतकी कमी का ? मराठी विकी लेखकानं लेखनासाठी हिंदी विकी वणी  लॅपटॉप दान करते का ? [[सदस्य:Rock Stone Gold Castle|Rock Stone Gold Castle]] ([[सदस्य चर्चा:Rock Stone Gold Castle|चर्चा]]) १०:३३, २२ एप्रिल २०२३ (IST)

:{{साद|Rock Stone Gold Castle}}
:#नमस्कार, ढोबळ मानाने हिंदी भाषा ही भारत भर बोलली आणि लिहिली जाते तर मराठी भाषा ही महाराष्ट्र आणि गोवा येथे. सबब हिंदी विकिपीडियावर सदस्य संख्या मराठी पेक्षा जास्त आहे. परंतु आपणास माहीत आहे का, की मराठी विकिपीडिया हा लेख संख्येच्या हिशोबाने इतर विविध प्रांतीय विकिपीडियांना मागे टाकत एक एक पाऊल पुढे जात आहे.
:#हिंदी किंवा इतर विकिपीडियावर मोफत लॅपटॉप पुरवल्या जातो का नाही हे मला माहीत नाही. जर तसे काही असेल तर तुम्ही तो मिळवण्यास स्वतंत्र आहात.-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १२:४५, २२ एप्रिल २०२३ (IST)
== मराठी गझलसंग्रह ==
:आपण मराठी गझलसंग्रह येथून काही एन्ट्री काढून टाकल्या आहेत. त्या का काढून टाकल्या ते कळेल का? माझी सोनचाफा ( इंदुजी) हि ७९ व्या ओळीतील एन्ट्री आपण का काढून टाकली? [[सदस्य:Induji.in|Induji.in]] ([[सदस्य चर्चा:Induji.in|चर्चा]]) १७:३३, २७ एप्रिल २०२३ (IST)

:{{साद|Induji.in}}, नमस्कार आपण नक्की कोणत्या लेखाबद्दल बोलत आहात.-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १९:३६, २७ एप्रिल २०२३ (IST)

== Feminism and Folklore 2023 has ended, What's Next? ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;{{int:please-translate}}

[[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|right|350px]]

Dear {{PAGENAME}},

'''[[m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023]]''' writing competition has ended. We thank you for organizing it on your local Wikipedia and help in document folk cultures and women in folklore in different regions of the world on Wikipedia. What's next?

# Please complete the jury on or before 15th of May 2023.
# Email us on [mailto:support@wikilovesfolklore.org support@wikilovesfolklore.org] the Wiki usernames of top three users with most accepted articles in local contest.
# Write the information about the winners on the projects Meta Wiki '''[[:m:Feminism and Folklore 2023/Results|Results page]]'''
# You can also put the names of the winners on your local project page.
# We will be contacting the winners in phased manner for distribution of prizes.

Feel free to contact us via mail or [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2023|talkpage]] if you need any help, clarification or assistance.

Thanks and regards,

'''International Team'''&lt;br /&gt;
'''Feminism and Folklore'''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Rockpeterson/wlf2023&amp;oldid=24803574 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== चुकीचे पुनरनिर्देशित असलेली पान  ==

[[:en:Five_Pillars_of_Islam|Five Pillars of Islam]] या लेखाचे मराठी पुनरनिर्देशन [[इस्लाम]] या वर होत आहे, परंतु , [[इस्लाम]] हे इंग्रजी पुष्ट [[:en:Islam|Islam]]  वरून पुनरनिर्देशित होत असल्याने गोंधळ निर्माण होत आहे, [[इस्लामचे पाच आधारस्तंभ]]  नवीन पुष्ट तयार करून त्यास  [[:en:Five_Pillars_of_Islam|Five Pillars of Islam]]  ला पुनरनिर्देशित करण्याची गरज आहे. 

@[[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]]  अशा प्रकारच्या लेखांना दुरुस्त करण्यासाठी, तुम्हाला काळवण्या वैतीरिक्त अजून काय करता येईल? [[सदस्य:Mh21production|Mh21production]] ([[सदस्य चर्चा:Mh21production|चर्चा]]) २२:०२, २८ मे २०२३ (IST)

:होय, तुम्ही 'इस्लामचे पाच आधारस्तंभ' असा नवीन लेख लिहू शकता. इतर भाषेतील लेख मराठी लेखास जोडण्याच्या पद्धतीला आंतरविकीदुवा म्हणतात. ते तुम्हाला अनुभवाने जोडता येईल. तूर्तास कोणाही जाणकारास संदेश देऊन तुम्ही काम करून घेऊ शकता.- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १७:४७, २९ मे २०२३ (IST)
::धन्यवाद! [[सदस्य:Mh21production|Mh21production]] ([[सदस्य चर्चा:Mh21production|चर्चा]]) २३:२६, १ जून २०२३ (IST)

== सफर (इस्लामीक दुसरा महिना)  ==

[[सफर (इस्लामी दुसरा महिना)]] या पानावरील आपण केलेल्या बदल बद्दल येथे सांगाल?

[[सफर (इस्लामीक दुसरा महिना)]] या नावाने मी पुष्ट तयार केले होते तुम्ही ते का हटवला व तसेच वर्ग देखील हटवले  [[सदस्य:Mh21production|Mh21production]] ([[सदस्य चर्चा:Mh21production|चर्चा]]) २३:३३, १ जून २०२३ (IST)

:पान हटवले नाही, अभय नातू यांनी स्थानांतरित केले. तुम्ही निर्माण केले वर्ग हे अनावश्यक असून इंग्रजी वर्गाची नक्कल होती. तसेच अजून काही वर्गात दुरुस्ती करणे आवश्यक आहे. तूर्तास तुम्ही लिखाण करावे. वर्ग दुरुस्ती परत करता येईल. आणि हो, बरेच लेख हे भाषांतरित करताना अशुद्ध मराठीत लिहिले जात आहेत. अपेक्षा आहे तुमचे लेख आरामात वाचून, पुनर्लिखाण. कराल. [[मोहम्मद पैगंबर यांच्या बायका ]] मधील प्रस्तावना/ पाहिला परिच्छेद पहावा, तो मी दुरुस्त करण्याचा प्रयत्न केला आहे.-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०७:३३, २ जून २०२३ (IST)का
::होय, [[मोहम्मद पैगंबर यांच्या बायका]] हा लेख सध्या अपूर्ण आहे... अमराठी तर ठीक आहे परंतु वर्ग अनावश्यक आहे हे आपण कोणत्या आधारावर ठरवतात? [[सदस्य:Mh21production|Mh21production]] ([[सदस्य चर्चा:Mh21production|चर्चा]]) ०८:३९, ३ जून २०२३ (IST)
:::अनेक कारणे आहेत.
:::उदाहरणार्थ: वर्ग:अरबी भाषेतील मजकूर असलेले लेख - हा वर्ग त्याच लेखात जोडता येतो ज्यात अरबी भाषेतील विविध आयात, मोठा परिच्छेद लिहिलेला आहे. एक दोन शब्द अरबी भाषेत असतील तर त्याची गरज नाही. तसेच अनेक लेखात जर अरबी भाषेतील उतारे असतील तरच वर्ग बनवायचा असतो. त्या व्यतिरिक्त लेख नाव कसे ठेवायचे यासाठी इतर नावे तपासावित, जसे की हिंदी भाषेतील मजकूर / हिंदीतील मजकूर / हिंदी भाषेमधील मजकूर वगैरे वगैरे. हे वेगवेगळे अस्तित्वात असलेले वर्ग पाहून त्याला मिळता जुळता वर्ग बनवावा. याही पेक्षा महत्वाचे म्हणजे असा कोणता इतर वर्ग आहे का हे देखील पाहावे लागते. असे अनेक मुद्दे असतात. या करिता आपण केवळ लेख लिहावा आणि उपलब्ध असलेला वर्ग जोडावा. जर नवीन वर्गाची गरज असेल तर @[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] जोडतील.-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १२:५३, ३ जून २०२३ (IST)
::::[[सदस्य:संतोष गोरे|@संतोष गोरे]] सांगितल्या बद्दल ध्यवाद, वर्ग जोडण्या बाबत मी @अभय नातू यांना कळवीन, परंतु एक वर्ग जोडणे आवश्क आहे  &quot;इस्लामी दिनदर्शिकेचे महिने &quot; [[सदस्य:Mh21production|Mh21production]] ([[सदस्य चर्चा:Mh21production|चर्चा]]) २३:१५, ३ जून २०२३ (IST)

== Feminism and Folklore 2023 - A Heartfelt Appreciation for Your Impactful Contribution! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
[[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|center|500px]]

{{int:please-translate}}

Dear Wikimedian,

We extend our sincerest gratitude to you for making an extraordinary impact in the '''[[m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023]]''' writing competition. Your remarkable dedication and efforts have been instrumental in bridging cultural and gender gaps on Wikipedia. We are truly grateful for the time and energy you've invested in this endeavor.

As a token of our deep appreciation, we'd love to send you a special postcard. It serves as a small gesture to convey our immense thanks for your involvement in the competition. To ensure you receive this token of appreciation, kindly fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeXZaej264LOTM0WQBq9QiGGAC1SWg_pbPByD7gp3sC4j7VKQ/viewform this form] by August 15th, 2023.

Looking ahead, we are thrilled to announce that we'll be hosting Feminism and Folklore in 2024. We eagerly await your presence in the upcoming year as we continue our journey to empower and foster inclusivity.

Once again, thank you for being an essential part of our mission to promote feminism and preserve folklore on Wikipedia.

With warm regards,

'''Feminism and Folklore International Team'''.

--[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) ००:०७, २६ जुलै २०२३ (IST)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2023p&amp;oldid=25345565 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== लेख नाव बदल ==

कृपया [[उस्मानाबाद]] आणि [[जेसलमेर]] ही पाने [[धाराशिव]] आणि [[जैसलमेर]] या नावांकडे स्थानांतरित करावी. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १४:५७, ७ ऑगस्ट २०२३ (IST)

:{{झाले}} - [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १६:११, ७ ऑगस्ट २०२३ (IST)

::जसे संदेश यांनी औरंगाबाद लेखाचे छत्रपती संभाजीनगर नावास स्थानांतरण केले, तसे वरील दोन्ही लेख अजून योग्य नावास स्थानांतिरत झाले नाहीत. कृपया ते करावे, धन्यवाद. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १३:५६, ८ ऑगस्ट २०२३ (IST)

[[अ‍ॅन फ्रँक]] हा लेख सुद्धा [[ॲन फ्रँक]] या अचूक व योग्य नावाकडे स्थानांतरित करावा. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १७:१०, ११ ऑगस्ट २०२३ (IST)

[[अंदमान आणि निकोबार]] या लेखाचे [[अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह]] या बरोबर नावाकडे स्थानांतरण करावे. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) ११:५९, २६ ऑगस्ट २०२३ (IST)

:का, अंदमान आणि निकोबार बेटे ? अचूक नाव कोणते आहे?- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २१:५७, २६ ऑगस्ट २०२३ (IST)
::दोन्ही नावे योग्य आहेत, कोणत्याही एका नावाकडे स्थानांतरित करावे. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १२:४१, २७ ऑगस्ट २०२३ (IST)

== Invitation to Rejoin the [https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:Translation_task_force Healthcare Translation Task Force] ==

[[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|right|frameless|125px]]
You have been a [https://mdwiki.toolforge.org/prior/index.php medical translators within Wikipedia]. We have recently relaunched our efforts and invite you to [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php join the new process]. Let me know if you have questions. Best [[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 12:34, 13 August 2023 (UTC)
&lt;!-- सदस्य:Doc James@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_translators/10&amp;oldid=25451576 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== परतावा ==

आपण हे पृष्ठ परत करू शकता [[सुशोभन सोनू रॉय]] किंवा मी हे पृष्ठ पुन्हा तयार करू शकतो ? मराठी वृत्तपत्रांमध्येही त्यांच्या बातम्या आहेत। [[विशेष:योगदान/110.224.16.31|110.224.16.31]] १६:५४, १ सप्टेंबर २०२३ (IST)

:क्षमा असावी, सदरील व्यक्ती ही अजून लेख लिहिण्या इतपत उल्लेखनीय नाही. सबब सध्या तरी यावर लेख लिहिला जाऊ शकत नाही.- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १७:२१, १ सप्टेंबर २०२३ (IST)

== नमस्कार... ==

नमस्कार [[सदस्य:Fulabai chavan|Fulabai chavan]] ([[सदस्य चर्चा:Fulabai chavan|चर्चा]]) १४:४८, २९ सप्टेंबर २०२३ (IST)

:नमस्कार :- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १७:३५, २९ सप्टेंबर २०२३ (IST)
::दादोजी खोमणे हे मराठी पेज मी तयार केले आहे तर त्यात लोकं सारखे बदल करत आहेत....तर..ते पृष्ठ लॉक की करावे...ते मला कळेल का.. [[सदस्य:Fulabai chavan|Fulabai chavan]] ([[सदस्य चर्चा:Fulabai chavan|चर्चा]]) १६:२८, २ नोव्हेंबर २०२३ (IST)
:::नमस्कार, विकिपीडिया वरील कोणताही लेख, कोणीही संपादित करू शकतो. अशाच प्रकारे त्यात अतिरिक्त माहितीची भर टाकली जाते.- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २०:०३, २ नोव्हेंबर २०२३ (IST)

== बॉटफ्लॅग ==

[[सदस्य:CommonsDelinker]] यांस इंग्लिश विकिपीडियावर बॉटफ्लॅग दिलेला आहे, त्यानुसार मराठी विकिपीडियावर सुद्धा त्यांना बॉटफ्लॅग देण्यात यावा म्हणजे त्यांची संपादने 'अलीकडील बदल' येथे दिसणार नाहीत, धन्यवाद. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १८:४३, २० जून २०२३ (IST)

:करायला काही हरकत नाही. परंतु खरे तर याची संपादने अत्यल्प असून, याद्वारे एखाद्या लेखातून चित्र हटवल्याचे निदर्शनास येताच तिथे नवीन चित्र जोडता येते. सबब या दृष्टिकोनातून याला बॉट फ्लॅग नाही दिला तरी चालेल असे मला वाटते. तसेच @[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]], कडे बॉट फ्लॅग चा अधिकार आहे. तेव्हा त्यांनी यावर आपले मत व्यक्त करावे असे मला वाटते.- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २१:४७, ९ ऑक्टोबर २०२३ (IST)

::संतोष गोरे यांच्याशी सहमत. अद्याप या बॉटच्या कामाचा उपद्रव वाटत नाही. अधिक बदल होउन त्यामुळे इतरांचे बदल सारखे झाकले जाऊ लागले तर बॉटफ्लॅग देउयात.
::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २२:०६, ९ ऑक्टोबर २०२३ (IST)

== Invite to Join Wikipedia Asian Month 2023 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''You are receiving this message because you participated in the [[:m:Wikipedia Asian Month 2022|Wikipedia Asian Month 2022]] as an organizer or editor.''
[[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|thumb|Join the Wikipedia Asian Month 2023 ]]
&lt;big&gt;Dear all,&lt;/big&gt;

&lt;big&gt;The '''[[:m:Wikipedia Asian Month Home|Wikipedia Asian Month 2023]]'''[1] is coming !&lt;/big&gt; &lt;big&gt;The campaign start within a flexible 30 days from November to December. Following with the changes of the rules made by last year, the wish to have more people get to know Asia and Asian related topic is the same!  &lt;/big&gt;'''&lt;big&gt;Click [[:m:Wikipedia Asian Month 2023/Join an Event|&quot;Here&quot;]] to Organize/Join a WAM Event.&lt;/big&gt;'''


'''1. Propose &quot;Focus Theme&quot; related to Asia !'''

If you are based somewhere in Asia, or have specific passion on an Asian topic, please propose your &quot;Focus Theme&quot; by October 25th. The WAM international team will select 5 themes. Please propose your focus theme through [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfPLz8kvSP_0LlI4vGRHAP2ydJPnLY__1hb9-p8AsRcS2R2NQ/viewform?usp=sf_link this link][2].

'''2. Enhancing existing articles can also count as part of campaign contribution.'''

Any edits, including creating new articles or adding new content to existing articles, over 3000 bytes in total would be able to get a reward. Last year, due to this change of rules, the Programs &amp; Events Dashboard was suggested. However, according to community survey of 2022, Fountain Tool is still the best platform for tracking edit and points. You don’t need to create any Dashboard. For the tracking of editing existing article, the international team is currently designing a form. Will soon publish to the main page of WAM 2023.

'''3. More flexible campaign time'''

The contribution duration would remain 30days, but we extended the overall campaign timeline to 2 months. All organizers can decide when to start their WAM as long as the whole duration is within November 1st to December 31th. It means that you can participate in WAM based on the needs of your local community.

'''Timetable'''

* October 1st, 2023 : Publish International Campaign Page of the Year
* October 5th to 25th, 2023 : Call for focus themes of WAM 2023.
* Before 29 October, 2023: Complete '''[[:m:Wikipedia Asian Month 2023/Join an Event|Registration]]''' [3] of Each language Wikipedia.
* November 1st, UTC 00:00 to December 31th, UTC 00:00, 2023: Running the Campaign. (Find your local campaign for the actual event date.)
* January 1st to March 15th, 2024: Auditing of each language Wikipedia.
* March 30th, 2024: Deadline of reporting statistics and eligible editors to the International Team
* April 1st to May 15th, 2024: The international team distributes Barnstars and Certificates to eligible editors of each event.

For your information, the main page of Wikipedia Asian Month is currently undertaking a reconstruction for archiving purpose. For the 2023 event please bookmarked this page. We hope you will enjoy Wikipedia Asian Month! If you have any inquiry, feel free to contact us by info@asianmonth.wiki [4].
&lt;big&gt;
We look forward to your participation.

Cheers!!!

WAM 2023 International Team&lt;/big&gt;

[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikipedia_Asian_Month_2023

[2] https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfPLz8kvSP_0LlI4vGRHAP2ydJPnLY__1hb9-p8AsRcS2R2NQ/viewform?usp=sf_link

[3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikipedia_Asian_Month_2023/Join_an_Event

[4] info@asianmonth.wiki
&lt;/div&gt;
&lt;!-- सदस्य:Joycewikiwiki@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joycewikiwiki/Wikipedia_Asian_Month_2023_Message_receiver_main&amp;oldid=25753309 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

What are your plans to arrange Asian Month 2023 Marathi? I am interested to participate. [[सदस्य:Vikrantkorde|विक्रांत कोरडे]] ([[सदस्य चर्चा:Vikrantkorde|चर्चा]]) १७:२९, २१ ऑक्टोबर २०२३ (IST)

:@[[सदस्य:Vikrantkorde|विक्रांत कोरडे]], नमस्कार, आपल्या सहभाग आणि उत्कंठेबद्दल धन्यवाद. लवकरच या प्रकल्पाबद्दल मराठी विपी वर सूचना देण्यात येईल.
:cc:@[[सदस्य:Tiven2240|टायविन]] आणि @[[सदस्य:Sandesh9822|संदेश हिवाळे]] :- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १०:०३, २२ ऑक्टोबर २०२३ (IST)

== नोव्हेंबर मुखपृष्ठ सदर ==

नमस्कार,

नोव्हेंबर महिन्यात बदलून [[हंपी]] हा लेख सदर करावा असे सुचवत आहे. कृपया या लेखावर एकदा नजर घालावी व उचित बदल करावेत ही विनंती.

[[विकिपीडिया:मुखपृष्ठ_सदर_लेख_नामनिर्देशन#हंपी]]

धन्यवाद.

[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०६:१६, ३० ऑक्टोबर २०२३ (IST)

:नमस्कार, लेख विस्तृत आणि सुंदर आहे, परंतु यात लाल दुवे तसेच भाषांतरामुळे काही व्याकरणाच्या चुका देखील झाल्या आहेत. तसे प्रमाण कमीच आहे. लेख बऱ्यापैकी व्यवस्थित झाला असे वाटले की मी आपल्याला तसे कळवतो. सध्या मी थोडा व्यस्त असल्याने, काम थोडे हळू हळू होईल असे वाटते.:- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०९:३५, ३० ऑक्टोबर २०२३ (IST)
::@[[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] नमस्कार, यात आपले योगदान पण दिसून येत आहे. कृपया सदरील लेखावर एक नजर फिरवावी आणि काय कमी जास्त आहे ते सुचवावे.- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०९:४२, ३० ऑक्टोबर २०२३ (IST)

== विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३ ==

[[चित्र:Wikipedia Asian Month Logo Mr.svg|right|400px|frameless]]
प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३|विकिपीडिया आशियाई महिना ]]''' हे विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेले एक वार्षिक अभियान आहे. हे अभियान मुख्यत्वे आशिया खंडातील देश आणि तेथील संस्कृती संबंधित विषयांवरील लेखांवर लक्ष केंद्रित करते. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतलेला आहे. आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले अमूल्य योगदान द्यावे.

प्रकल्प पृष्ठ [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३|येथे]] उपलब्ध आहे. आपण ही स्पर्धा जिंकल्यास आपण '''विकिपीडिया आशियाई दूत घोषित होऊन तुम्हाला सही केलेले प्रमाणपत्र मिळेल व एक अधिक पोस्टकार्ड मिळेल''' तसेच '''डिजीटल बार्नस्टार''' देखील प्राप्त करू शकता. अधिक माहितीसाठी प्रकल्प पृष्ठ तपासा. [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३/सहभागी|येथे]] आपली नोंदणी करा आणि [https://fountain.toolforge.org/editathons/wam-mr-2023 हा दुवा] वापरून आपला लेख सादर करा.

जर तुम्हाला कोणत्या मदतीची आवश्यकता असेल तर स्थानिक आयोजक [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे ]], [[सदस्य:Sandesh9822|संदेश हिवाळे]] किंवा [[सदस्य:Tiven2240|टायविन]]  यांना संपर्क करावा.

धन्यवाद.

:'''आयोजक विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३'''
:&lt;small&gt;हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.&lt;/small&gt;
&lt;!-- सदस्य:संतोष गोरे@mrwiki ने https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%8B%E0%A4%B7_%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B0%E0%A5%87/test&amp;oldid=2341857 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== आकाराम दादा पवार यांच्या विकिपीडिया पानाच्या पुनर्स्थापनेची विनंती ==

नमस्कर,

काहि दिवसा अघोधर &quot;[[आकाराम दादा पवार]]&quot; या बद्दलच्या विकिपीडिया पानाला संदर्भांच्या अभावी हटवले आहे. मात्र, माझ्या मते, लिहिलेल्या माहितीची अचूकता सिद्ध करू शकणारे पुरेसे संदर्भ आहेत. [[आकाराम दादा पवार]] यांनी लोकांसाठी आणि देशासाठीही मोलाचे योगदान दिले आहे आणि  त्यांच्या कार्याबद्दल लोकांना माहिती असणे महत्त्वाचे आहे.

मी विनंती करते की तुम्ही विकिपीडिया वर पान पुनर्स्थापीत करा . जर आवश्यक असेल तर, माहितीला आधार देणारे अतिरिक्त संदर्भ देण्यासाठी मी तयार आहे.[[आकाराम दादा पवार]] सारख्या व्यक्तींचे सकारात्मक योगदान ओळखणे आणि त्यावर प्रकाश टाकणे महतवाचे आहे .

या विषयाकडे तुमचे लक्ष दिल्याबद्दल धन्यवाद.

[[सदस्य:Manasi.M.Pawar|Manasi.M.Pawar]] ([[सदस्य चर्चा:Manasi.M.Pawar|चर्चा]]) १३:५०, १५ डिसेंबर २०२३ (IST)

:{{साद|Manasi.M.Pawar}}, नमस्कार, आपल्या सदरील लेखावर संदेश हिवाळे यांनी  [https://mr.m.wikipedia.org/wiki/सदस्य_चर्चा:Sandesh9822 त्यांच्या चर्चा पानावर] उत्तर दिले आहे. काही शंका असतील तर तेथे पुढील चर्चा करू शकता. -[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १८:५९, १८ डिसेंबर २०२३ (IST)

== Invitation to Organize Feminism and Folklore 2024 Writing Competition ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;center&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/center&gt;

Dear {{PAGENAME}},

Hope you are doing well, Wishing you a Happy New Year!.

We extend a heartfelt invitation to you to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore 2024]]''' writing competition, which is scheduled to take place from February 1, 2024, to March 31, 2024. This year's edition of Feminism and Folklore will concentrate on feminism, women's issues, and gender-focused topics, aligning with a Wiki Loves Folklore gender gap focus and featuring a folk culture theme on Wikipedia.

This year we have created two new Tools for the Feminism and Folklore project. The tool is called '''Campwiz'''. This tool is created by the international Tech team of Wiki Loves Folkore especially crafted for Feminism and Folklore project. The tool works as same as fountain or dashboard but has extra abilities required for jury and submission of articles.   

To create a new campaign on Campwiz, organizers to follow these steps:

# Go to the tool link: &lt;nowiki&gt;https://tools.wikilovesfolklore.org/&lt;/nowiki&gt;
# Select your wiki on which you want to organize the campaign (enter the name or short code, such as &quot;{{CONTENTLANG}}&quot; for {{#language:{{PAGELANGUAGE}}}} {{SITENAME}}).
# Give your campaign a name example &quot;Feminism and Folklore 2024 on {{#language:{{PAGELANGUAGE}}}} {{SITENAME}})&quot;.
# Select the start and end dates (note: keep your start date as Feb 1 and end date as March 31).
# Provide a description for your campaign (you can briefly describe the campaign in this section).
# Make sure to keep the checkboxes ticked for &quot;Allow users to submit articles that were not created but expanded.&quot; if you want to use the campaign for expanded articles also. 
# Keep minimum added bytes as 4000 and minimum added words as 400 and click next.
# In the jury section, keep the checkboxes ticked for &quot;Allow jury members to participate in the campaign&quot; and &quot;Prevent jury members from seeing each other's votes.&quot; As per your preference.
# Under the jury search box, type the username of your jury and click on the &quot;+&quot; button to add; you can add multiple jury members.
# Click next to review and then click on save.

With this we have also created a '''Missing article tool'''. This tool identifies articles in the English Wikipedia that are absent from your native language Wikipedia. You can customize your selection criteria, and our tool will provide you with a table displaying the missing articles along with suggested titles. You also have the option to download the list in both CSV and wikitable formats.

Both tools, the Missing Article Tool and the Campwiz Tool, are now available for public use during the Feminism and Folklore campaign. You can find more information about these tools here: &lt;nowiki&gt;https://tools.wikilovesfolklore.org/&lt;/nowiki&gt;

There are also some changes in the rules and criteria's. Please go through the rules below.

# '''Minimum Length:''' The expanded or new article should have a minimum of '''''4000 bytes or 400 words''''', ensuring sufficient depth and coverage of the chosen topic. The local organizers are free to choose the minimum length criteria as per needs of their local Wikipedia and must be clearly mention on local project page.
# '''Language Quality:''' Articles should not be poorly machine-translated, ensuring that language quality and readability are maintained at a high standard.
# '''Timeline of Creation or Expansion:''' The article should be created or expanded between 1 February and 31 March, aligning with the specified contest timeline.
# '''Theme Relevance''': Articles should directly address the theme of feminism and folklore, exploring connections between gender, cultural traditions, and intangible heritage.
# '''No Orphaned Articles:''' Articles must not be orphaned, meaning they should be linked from at least one other article to ensure visibility within the Wikipedia ecosystem.
# '''No Copyright violations:''' There should be no copyright violations, and articles should adhere to local Wikipedia policies on notability, ensuring that the content meets the standards for notability.
# '''Adequate references and Citations:''' Each article should include proper references and citations following local Wikipedia policies, ensuring the reliability and credibility of the information presented.

Learn more about the contest details and prizes on our project page [[:m:Feminism and Folklore 2024|here]]. Should you require any assistance, please feel free to contact us on our meta talk page or via email.

We eagerly anticipate your enthusiastic coordination and participation in Feminism and Folklore 2024.

Thank you and Best wishes,

'''Feminism and Folklore 2024 International Team'''

--[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १२:२१, १८ जानेवारी २०२४ (IST)
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf&amp;oldid=26088038 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Thank you for being a medical contributors! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; |'''The 2023 Cure Award''' 
|-
| style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |In 2023 you '''[https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2023_(all) were one of the top medical editors in your language]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! 

Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdWfjVFbDO4ji-_qn2SsAgdCflhcOZychLnr1JUacsPaBr1eA/viewform Consider joining for 2024]''', there are no associated costs.

Additionally one of our primary efforts revolves around translation of health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating].
|}

Thanks again :-)  -- [https://mdwiki.org/wiki/User:Doc_James &lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' ०३:५५, ४ फेब्रुवारी २०२४ (IST)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- सदस्य:Doc James@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2023&amp;oldid=26173705 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== एक लेख जोडा ==

[[विकिपीडिया:मुखपृष्ठ अलीकडील मृत्यू]] या लेखात मला एक नाव जोडायचे आहे– 👉🏻[[हेगे गींगोब]]👈🏻, धन्यवाद! --[[सदस्य:Ayesha46|Ayesha46]] ([[सदस्य चर्चा:Ayesha46|चर्चा]]) ०८:१६, ५ फेब्रुवारी २०२४ (IST)

:ठीक आहे जोडूया. याच सोबत [[फेब्रुवारी ४]] मध्ये मृत्यू या मथळ्या खाली आपण सदरील लेखनाव जोडू शकता.- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २२:०८, ५ फेब्रुवारी २०२४ (IST)
::सल्ल्याबद्दल धन्यवाद, तुम्ही सांगितल्याप्रमाणे मी ते संपादन केले -- [[सदस्य:Ayesha46|Ayesha46]] ([[सदस्य चर्चा:Ayesha46|चर्चा]]) २३:००, ५ फेब्रुवारी २०२४ (IST)

== कृपया इतर संपादकांना मदत करा ==

आपण अलीकडे [[सदस्य:Sohan wankhade]] यांचे सदस्य पान (Userpage) [https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%3ASohan_wankhade&amp;diff=2326837&amp;oldid=2326800 पूर्णपणे रिक्त केले] होते [https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%3ASohan_wankhade&amp;diff=2327312&amp;oldid=2327310 ते ही अनेक वेळा]. आपले कारण &quot;विकिपीडिया चा वैयक्तिक वापर&quot; होते. मी तुमचे लक्ष [[:en:WP:UPYES|WP:UPYES]] वर आणू इच्छितो, हे धोरण प्रत्येक विकिपीडियाच्या सदस्य पानांवर लागू होते (दुर्दैवाने ते मराठी विकिपीडियावर अस्तित्वात नाही, पण तरीही मराठी विकिपीडियावर लागू होते.) त्यात स्पष्टपणे &quot;Non-article Wikipedia material such as reasonable Wikipedia humor, essays and perspectives, personal philosophy, comments on Wikipedia matters allowed&quot; लिहिले आहे. त्यामुळे तुम्ही जे केले त्याऐवजी काही मजकूर तिथेच राहू द्यायला हवे होते आणि त्याला समजावून सांगायला हवे होते. तसे, मी ते केले आहे. धन्यवाद.

(You recently had completely blanked User:Sohan wankhade's userpage multiple times. Your reason was &quot;विकिपीडिया चा वैयक्तिक वापर&quot;. I would like to bring your notice to [[:en:WP:UPYES|WP:UPYES]], a policy applicable to all wikipedias' userpages (unfortunately it doesn't exist in marathi wikipedia, but is still applicable). It clearly says &quot;Non-article Wikipedia material such as reasonable Wikipedia humor, essays and perspectives, personal philosophy, comments on Wikipedia matters allowed'. So you should rather have let some content stay there and explain him why you reduced it. By the way, I have did it. Thank you.)

[[सदस्य:ExclusiveEditor|&lt;span style=&quot;background:Orange;color:White;padding:2px;&quot;&gt;Exclusive&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;background:black; color:White; padding:2px;&quot;&gt;Editor&lt;/span&gt;]] [[सदस्य चर्चा:ExclusiveEditor|&lt;sub&gt;Notify Me!&lt;/sub&gt;]] [[सदस्य:ExclusiveEditor|ExclusiveEditor]] १९:४३, १२ फेब्रुवारी २०२४ (IST)

:{{साद|ExclusiveEditor}}नमस्कार, कृपया काही अतिरिक्त खुलासे कराल तर फार बरे होईल.
:# ''कृपया इतर संपादकांना मदत करा'' - आजपर्यंत मी कुणाकुणाला मदत केली नाही त्यांची नावे येथे नमूद करावीत.
:# ''Redundancy'' - आपण येथील संपादन सारांश मध्ये Redundancy (म्हणजे अतिरेक) असे नमूद केले आहे. मी नक्की कशाचा अतिरेक केला आहे?
:# ''ते ही अनेक वेळा'' - मी नक्की सदरील सदस्याचे सदस्य पान कितीवेळा रिकामे केले याची निश्चित संख्या येथे नमूद केल्यास अजून बरे होईल.
:# ''आणि त्याला समजावून सांगायला हवे होते. तसे, मी ते केले आहे'' - आपण Sohan wankhade यांचे चर्चा पान तपासले आहे का? उलट मी तरी त्यांना एकवेळा सूचना दिली आहे; आपण कधी आणि कुठे दिलीय?

:::: अपेक्षा आहे की योग्य आणि मुद्देसूद उत्तरे द्याल.-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २३:१८, १२ फेब्रुवारी २०२४ (IST)


तुमच्या प्रश्नाची उत्तरे:
# मी सहमत आहे की तुम्ही इतरांना मदत करण्यासाठी खरोखरच एक प्रशंसनीय काम केले आहे आणि &quot;'''कृपया इतर संपादकांना मदत करा'''&quot; हे शीर्षक अंशतः चुकीचे असू शकते, परंतु मला असे म्हणायचे आहे की फक्त या एका प्रकरणात तुम्ही User:Sohan wankhade यांशी बोलायला हवे होते.
# तुमच्या चर्चा पानावरील माझे दुसरे संपादन तांत्रिक(Technical) होते, ज्यात मी माझी 'डिझाइनशिवाय डुप्लिकेट स्वाक्षरी' काढून टाकली. त्यामुळे माझे संपादन सारांश 'Redundancy' होते आणि तुमच्याशी संबंधित नव्हते.
# मी तुमचे पहिले संपादन &quot;'''पूर्णपणे रिक्त केले'''&quot; या शब्दासह ''विकिलंक'' केले आहे आणि सोबतच '''&quot;ते ही अनेक वेळा'''&quot; तुमच्या पुन्हा रिक्त केलेल्या संपादन सोबत ''wikilink'' केले होते. अशा प्रकारे मी तुमच्या दोन्ही संपादनांचा अप्रत्यक्षपणे उल्लेख केलेले आहे.
# तुम्ही त्याला (UserːSohan Wankhade) सांगायला हवे होते की वापरकर्ता पानावर फक्त '''काही''' विकिपीडिया संबंधित नसलेल्या सामग्रीला '''परवानगी आहे'''. तुम्ही त्याच्यासाठी [[विकिपीडिया:विकिपीडिया काय नव्हे|चुकीचा धोरणात्मक लेख]] देखील जोडले आहे, कारण त्यात त्याच्या प्रकरणाचा (कविता) कुठेही उल्लेख केलेला नाही, पण स्वत: लिहिलेल्या कवितांना परवानगी नाही या निष्कर्षावर तुम्ही कसे पोहोचलात हे देखील त्याला सांगितले नाही.
# ''आपण कधी आणि कुठे दिलीय (सूचना)?''- कृपया माझे संपादन सारांश पहा: [https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:Sohan_wankhade&amp;action=history UserːSohan wankhade's history]

आणखी दोन गोष्टीː
* मी मान्य करतो की मी लिहिण्यासाठी मशिन ट्रान्सलेशन वापरतो कारण मराठीत टाईप करण्यास खूप वेळ लागतो, तथापि मला मराठी माहित आहे, आणि माझे लेखन पुरेसे वाचनीय आहे.
*मला तुमच्याशी वाद घालायचे नाही आणि तूम्ही माझे शत्रूही नाही आहात. मला फक्त तूम्च्याकडे या घटनेची नोंद करायची होती, आणि नवीन वापरकर्त्यांना ते स्वतः समस्याग्रस्त आहेत असे वाटणार नाही याची खात्री करून घ्यायची आहे कारण त्यांना असे वाटल्यास ते मदत करणार नाहीत.
(कोणतेही शब्दलेखन चुकीचे असल्यास क्षमस्व.)
[[सदस्य:ExclusiveEditor|&lt;span style=&quot;background:Orange;color:White;padding:2px;&quot;&gt;Exclusive&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;background:black; color:White; padding:2px;&quot;&gt;Editor&lt;/span&gt;]] [[सदस्य चर्चा:ExclusiveEditor|&lt;sub&gt;Notify Me!&lt;/sub&gt;]] [[सदस्य:ExclusiveEditor|ExclusiveEditor]] १५:५७, १३ फेब्रुवारी २०२४ (IST)

:* ३. ''पूर्णपणे रिक्त केले'' आणि ''ते ही अनेक वेळा'' - माफ करा, दोन वेळा (twice) आणि अनेकवेळा (multiple times) यात फरक आहे. मी सदरील सदस्याचे सप्टेंबर २०२३ मध्ये सदस्य पान केवळ दोन  वेळा रिक्त केले आणि त्याच सोबत त्यांच्या चर्चा पानावर एक सूचना टाकली होती. त्यानंतर देखील सदरील सदस्य स्वतःचे सदस्य पान पुन्हा पुन्हा संपादत होते. जास्त गंभीर सूचना दिल्यास सदस्य विकिपीडियावर येणे कमी करू शकतो, म्हणून मी त्यांच्या कडे थोडे दुर्लक्ष केले. माझ्या मते असे करणे योग्य होते.
:* ४. ''वापरकर्ता पानावर फक्त काही विकिपीडिया संबंधित नसलेल्या सामग्रीला परवानगी आहे. तुम्ही त्याच्यासाठी चुकीचा धोरणात्मक लेख देखील जोडले आहे'' - कृपया बारकाईने निरीक्षण करावे, सदरील सदस्य सात वर्षांपासून विकिपीडियावर असून या पूर्ण कार्यकाळात त्यांनी मराठी विपी वर आजपावेतो तब्बल २० संपादने केली असून ती सर्व केवळ स्वतःच्या सदस्य पानावरील आहेत. त्यांनी अजून एकही उपयुक्त संपादन केलेले नाही. याचा अर्थ सदरील सदस्य विकिपीडियाचा वापर [[अनुदिनी]] (personal blog) प्रमाणे करत आहे. यासाठी आपण त्यांच्या विकिमिडिया वरील संपादनाचा [https://commons.m.wikimedia.org/wiki/Commons:Deletion_requests/Files_uploaded_by_Sohan_wankhade हा इतिहास] पहावा. येथे त्या ठिकाणच्या प्रचालकानी Out of Scope, personal photo असा शेरा दिला आहे. हेच माझे म्हणणे मराठी विपी वरील संपदानाबाबत आहे. यासाठी मी तुम्हाला दोन दुवे देतो, इंग्रजी [[en:Wikipedia:User pages#What may I not have in my user pages?|What may I not have in my user pages?]] (तुम्हाला इंग्रजीचा सराव जास्त आहे म्हणून) आणि मराठी [[विकिपीडिया:विकिपीडिया काय नव्हे#विकिपीडिया म्हणजे ब्लॉग, वेबस्पेस पुरवठादार कंपनी, सोशल नेटवर्क संकेतस्थळ अथवा कुणाचे स्मारक संकेतस्थळ नव्हे|विकिपीडिया म्हणजे ब्लॉग, वेबस्पेस पुरवठादार कंपनी, सोशल नेटवर्क संकेतस्थळ अथवा कुणाचे स्मारक संकेतस्थळ नव्हे]]. सदरील नियम मला जास्त महत्वाचा वाटतो. माझा सारांश -  सदस्य विपिवर योगदान देत असल्यास त्याचा हेतू शुद्ध मानल्या जाऊ शकतो. अशा वेळी त्याने सदस्य पानावर माहिती चौकट साचा जोडणे, सुविचार, आपला विपत्र पत्ता देणे, फेसबुक सहित इतर समाज माध्यमांचे दुवे देणे चालू शकते (जसे की तुम्ही म्हणत आहात). परंतु जर तो केवळ सदस्य पानावर वारंवार संपादन करत असेल तर तो हेतू पूर्वक ब्लॉग प्रमाणे विपीचा दुरुपयोग करत असतो.

:: ''वि. सु. - सप्टेंबर २०२३ पासून मी सदरील सदस्यांकडे ([[सदस्य:Sohan wankhade]]) दुर्लक्ष केले होते. परंतु तुम्ही आज तब्बल सहा महिन्यांनी अनाकलनीय रित्या त्यांची बाजू मांडत आहात म्हणून आता त्यांच्यावर जास्त लक्ष दिल्या जाईल. कदाचित ते प्रतिबंधित देखील होऊ शकतील. -:[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २२:३८, १४ फेब्रुवारी २०२४ (IST)

== तुमच्या काही लेखांचे मूल्यमापन झाले ==

शेवटच्या अपडेटपासून काही नवीन सबमिशनचे मूल्यांकन केले गेले:
* [[पूनम पांडे]] (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )
कृपया लक्षात घ्या की, हे कॅम्पविझ बॉट कडून निवडलेले वैशिष्ट्य होते.
- [[सदस्य:CampWiz Bot|CampWiz Bot]] ([[सदस्य चर्चा:CampWiz Bot|चर्चा]]) ०१:०४, १४ फेब्रुवारी २०२४ (IST)

== Translation help ==
Hi, can you please translate (localize per your wiki) [[सदस्य:CampWiz Bot/wlf.json|these summaries]] in Marathi for the bot? [[सदस्य:Nokib Sarkar|Nokib Sarkar]] ([[सदस्य चर्चा:Nokib Sarkar|चर्चा]]) १२:५४, २२ फेब्रुवारी २०२४ (IST)

:Hi, as per my opinion, most of the part is already translated in Marathi. Translation of the table isn't necessary. @[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] , am I right? - [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १५:१९, २२ फेब्रुवारी २०२४ (IST)
::Just to confirm, are you talking about the edit summaries listed in [[सदस्य:CampWiz Bot/wlf.json]]? [[सदस्य:Nokib Sarkar|Nokib Sarkar]] ([[सदस्य चर्चा:Nokib Sarkar|चर्चा]]) १८:१८, २२ फेब्रुवारी २०२४ (IST)
:::Yes. I am talking about the same. Which part do you want to translate in Marathi? As per my knowledge the table is a software programming language, about which I have no idea. For more kindly get the help from @[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] or @[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]], they may help you. - [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०६:३७, २३ फेब्रुवारी २०२४ (IST)

== तुमच्या काही लेखांचे मूल्यमापन झाले ==

शेवटच्या अपडेटपासून काही नवीन सबमिशनचे मूल्यांकन केले गेले:
* [[पूनम पांडे]] (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )
कृपया लक्षात घ्या की, हे कॅम्पविझ बॉट कडून निवडलेले वैशिष्ट्य होते.
- [[सदस्य:CampWiz Bot|CampWiz Bot]] ([[सदस्य चर्चा:CampWiz Bot|चर्चा]]) ०२:०५, ३० मार्च २०२४ (IST)

== तुमच्या काही लेखांचे मूल्यमापन झाले ==

शेवटच्या अपडेटपासून काही नवीन सबमिशनचे मूल्यांकन केले गेले:
* [[सुहानी भटनागर]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )
कृपया लक्षात घ्या की, हे कॅम्पविझ बॉट कडून निवडलेले वैशिष्ट्य होते.
- [[सदस्य:CampWiz Bot|CampWiz Bot]] ([[सदस्य चर्चा:CampWiz Bot|चर्चा]]) १६:३०, २ जून २०२४ (IST)

== तुमच्या काही लेखांचे मूल्यमापन झाले ==

शेवटच्या अपडेटपासून काही नवीन सबमिशनचे मूल्यांकन केले गेले:
* [[पूनम पांडे]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )
कृपया लक्षात घ्या की, हे कॅम्पविझ बॉट कडून निवडलेले वैशिष्ट्य होते.
- [[सदस्य:CampWiz Bot|CampWiz Bot]] ([[सदस्य चर्चा:CampWiz Bot|चर्चा]]) २०:३०, २ जून २०२४ (IST)

== तुमच्या काही लेखांचे मूल्यमापन झाले ==

शेवटच्या अपडेटपासून काही नवीन सबमिशनचे मूल्यांकन केले गेले:
* [[सुहानी भटनागर]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = 91 words)
कृपया लक्षात घ्या की, हे कॅम्पविझ बॉट कडून निवडलेले वैशिष्ट्य होते.
- [[सदस्य:CampWiz Bot|CampWiz Bot]] ([[सदस्य चर्चा:CampWiz Bot|चर्चा]]) २३:३०, ८ जून २०२४ (IST)

== राजगड तालुका मॅप Add करा  ==

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/94/Velhe_tehsil_in_Pune_district.png [[विशेष:योगदान/2401:4900:550F:B8F7:75A6:5EFE:80ED:A4BA|2401:4900:550F:B8F7:75A6:5EFE:80ED:A4BA]] ०९:५१, १७ ऑगस्ट २०२४ (IST)

:{{झाले}} - [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १२:५४, १७ ऑगस्ट २०२४ (IST)

== अनंतराव थोपटे विकिपीडियावर विधानसभा सदस्य माहितीचौकट add करा. ==

अनंतराव थोपटे विकिपीडियावर विधानसभा सदस्य माहितीचौकट add करा.

[[विशेष:योगदान/2401:4900:5195:ABC6:CC09:F959:C113:F5B9|2401:4900:5195:ABC6:CC09:F959:C113:F5B9]] १४:१९, ३१ ऑगस्ट २०२४ (IST)

:प्रिय अनामिक सदस्य, प्रथम आपण सनोंद प्रवेश करून येथे चर्चा करावी. आपला ip अंकपत्ता नियमित बदलतो, तसेच सनोंद प्रवेश नसल्यास तुमच्याशी चर्चा करता येत नाही. सबब येथे सनोंद प्रवेश करून चर्चा करावी. [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १३:२८, ७ सप्टेंबर २०२४ (IST)

== अनंतराव थोपटे विकिपीडियावर विधानसभा सदस्य माहितीचौकट add करा. ==

[[अनंतराव थोपटे]] [[विशेष:योगदान/2401:4900:36C4:605A:DD7E:3A78:DE79:8176|2401:4900:36C4:605A:DD7E:3A78:DE79:8176]] १३:१६, ७ सप्टेंबर २०२४ (IST)

:प्रिय अनामिक सदस्य, प्रथम आपण सनोंद प्रवेश करून येथे चर्चा करावी. आपला ip अंकपत्ता नियमित बदलतो, तसेच सनोंद प्रवेश नसल्यास तुमच्याशी चर्चा करता येत नाही. सबब येथे सनोंद प्रवेश करून चर्चा करावी. [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १३:२८, ७ सप्टेंबर २०२४ (IST)

== विनाकारण माहिती आणि संदर्भ खोडल्याबद्दल ==

हुंडा या लेखात मी काही माहिती जोडली होती. ती माहिती खोडण्याचे काहीही सबब किंवा कारण दिलेले नाही. माहिती चुकीची होती का? याचा खुलासा आपण करावा [[सदस्य:Ranjeetrao.Deshmukh|Ranjeetrao.Deshmukh]] ([[सदस्य चर्चा:Ranjeetrao.Deshmukh|चर्चा]]) २०:५२, १३ सप्टेंबर २०२४ (IST)

:# नमस्कार, काहीतरी कारण असेल म्हणून माहिती उडवली असेल ना, मग तिथे विनाकारण हा शब्द योग्य आहे का? असो, विषय बदलायला नको.
:#आपण अनेक लेखात बशीर मोमीन कवठेकर यांची माहिती जोडली आहे. मुळात बशीर मोमीन कवठेकर या एकाच लेखात ती माहिती जोडणे अपेक्षित आहे. वेडात मराठे वीर दौडले सात हा चित्रपट बशीर मोमीन कवठेकर यांच्या कादंबरीवर आधारित आहे सबब, तिथे माहिती जोडणे ठिक आहे. परंतु आपण [[हुंडा]] आणि [[भारतातील हुंडा प्रथा]] या दोन लेखात समान मजकूर जोडलात, हे अयोग्य आहे. हुंडा हा शब्द जिथे जिथे आला तिथे लगेच एकसमान माहिती जोडणे हे अपेक्षित नाही.
:#आपण [[भारतातील हुंडा प्रथा]], [[हुंडा]], [[मराठी रंगभूमी]], [[आणीबाणी (भारत)]], [[वेडात मराठे वीर दौडले सात (चित्रपट)]], [[नाटक]], [[बशीर मोमीन (कवठेकर)]], [[इ.स. २०२१]] तसेच [[इ.स. १९४७]] या लेखात बशीर मोमीन कवठेकर यांची माहिती जोडली आहे. या पैकी [[वेडात मराठे वीर दौडले सात (चित्रपट)]], [[बशीर मोमीन (कवठेकर)]], [[इ.स. २०२१]] तसेच [[इ.स. १९४७]] या लेखात बशीर मोमीन कवठेकर यांची माहिती जोडणे हे योग्य आहे. परंतु बशीर मोमीन कवठेकर यांनी केलेले विविध कार्य प्रत्येक वेगवेगळ्या लेखात जोडण्या ऐवजी बशीर मोमीन कवठेकर या एकाच जोडणे अपेक्षित आहे. तरीही मी केवळ हुंडा आणि भारतातील हुंडा प्रथा या दोन लेखातील माहिती तितकी उडवली आहे. कृपया कवठेकर यांची योग्य ती विश्वकोशीय माहिती आपण त्यांच्या नावातील लेखात जोडताल असे अपेक्षित आहे.
:[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २२:५०, १३ सप्टेंबर २०२४ (IST)
::नमस्कार,
::आधी माहिती खोडताना त्याचे कारण दिले नव्हते म्हणूनच विनाकारण म्हटले. एखाद्याला व्याकरण आवडणार नाही, एखाद्याला भाषातले शब्द प्रयोग आवडणार नाहीत ..असं बरच काही असू शकते. त्यामुळे, विशेषता, दुसऱ्याची माहिती जेव्हा आपण खोडतो तेव्हा थोडेसे स्पष्टीकरण देणे उचितच ठरेल.
::वाचक जेव्हा विकिपीडियावर कोणताही विषय वाचतो तर तेव्हा एकसंध आणि परिपूर्ण माहिती तेथे उपलब्ध असेल तर ते वाचकास निश्चितच फायद्याचे ठरते. त्यामुळे असे माहिती किंवा संदर्भ जोडणे यात गैर काही नाही. [[सदस्य:Ranjeetrao.Deshmukh|Ranjeetrao.Deshmukh]] ([[सदस्य चर्चा:Ranjeetrao.Deshmukh|चर्चा]]) २१:१५, १७ सप्टेंबर २०२४ (IST)

== अनंतराव थोपटे विकिपीडियावर विधानसभा सदस्य माहितीचौकट add करा. ==


[[अनंतराव थोपटे]] [[सदस्य:राहुलया|राहुलया]] ([[सदस्य चर्चा:राहुलया|चर्चा]]) १४:२३, १४ सप्टेंबर २०२४ (IST)

[[अनंतराव थोपटे]] [[सदस्य:राहुलया|राहुलया]] ([[सदस्य चर्चा:राहुलया|चर्चा]]) १४:२७, १४ सप्टेंबर २०२४ (IST)

:@[[सदस्य:राहुलया|राहुलया]], नमस्कार, अनंतराव थोपटे या लेखात माहिती चौकट जोडली आहे. आपण ती व्यवस्थित भरावी. काही शंका निर्माण झाल्या तर त्या येथे विचाराव्यात. कोणतीही घाई करू नये. तसेच सदरील लेख हा भाषण किंवा व्यक्ती चरित्र लिहल्या सारखा झाला आहे. जमल्यास [[विलासराव देशमुख]] या लेखाचा अभ्यास करून त्या प्रमाणे अनंतराव थोपटे हा लेख लिहावा. भाषा शैली विश्वकोशीय असावी, ललित लिखाण किंवा भाषणा प्रमाणे नसावी. योग्य ते संदर्भ जोडावेत. विशेषणे तसेच स्तुतीसुमने टाळावीत. आणि हो चुका होऊ द्या आपण त्या हळू हळू दुरुस्त करूया.-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १८:१०, १४ सप्टेंबर २०२४ (IST)

== अनंतराव थोपटे image upload करणे  ==

&lt;nowiki&gt;https://atcbhor.com/img/founder.jpg&lt;/nowiki&gt; [[विशेष:योगदान/2401:4900:5030:448E:4CF9:B046:7915:EB80|2401:4900:5030:448E:4CF9:B046:7915:EB80]] १६:१०, १५ सप्टेंबर २०२४ (IST)

== अनंतराव थोपटे विकिपीडियावर image upload करणे ==

&lt;nowiki&gt;https:[[//atcbhor.com/img/founder.jpg&lt;/nowiki&gt;]] [[सदस्य:राहुलया|राहुलया]] ([[सदस्य चर्चा:राहुलया|चर्चा]]) १६:२६, १५ सप्टेंबर २०२४ (IST)

:@[[सदस्य:राहुलया|राहुलया]], आपण सनोंद (म्हणजे लाँग इन) करून येथे संपादने करावीत. अन्यथा ना लेख व्यवस्थित होईल ना तुम्हाला मार्गदर्शन करता येईल. यापुढे दक्षता घेणे. आणि हो अकारण चुकीची संपादने चालूच ठेवल्यास कोणताही प्रचालक सदरील लेख कायम उडवेल, सबब सूचनांकडे दुर्लक्ष करू नये. याच बरोबर कोणत्याही संकेतस्थळावरील चित्र येथे जोडता येत नाही. यासाठी विकिमिडियावर ते उपलब्ध असावे लागते, आणि तेही स्वतः काढलेले प्रताधिकार मुक्त (म्हणजे कॉपी राईट फ्री) असावे लागते.-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २२:२६, १५ सप्टेंबर २०२४ (IST)

== Join the Wikipedia Asian Month Campaign 2024 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Dear 2022 &amp; 2023 WAM Organizers,

Greetings from Wikipedia Asian Month User Group!

The [[m:Wikipedia_Asian_Month_2024|Wikipedia Asian Month Campaign 2024]] is just around the corner. We invite you to register your language for the event on the &quot;[[m:Wikipedia_Asian_Month_2024/Join_an_Event|Join an event]]&quot; page and once again become an organizer for your language's Wikipedia. Additionally, this year we have selected [[m:Wikipedia_Asian_Month_User_Group/Ambassadors|ambassadors]] for various regions in Asia. If you encounter any issues and need support, feel free to reach out to the ambassador responsible for your area or contact me for further communication. We look forward to seeing you again this year. Thank you! 
[[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|thumb|100px|right]]

[[m:User:Betty2407|Betty2407]] ([[m:User talk:Betty2407|talk]]) 11:00, 20 October 2024 (UTC) on behalf of [[m:Wikipedia_Asian_Month_2024/Team|Wikipedia Asian Month 2024 Team]]


&lt;small&gt;You received this message because you was an organizer in the previous campaigns.
- [[m:User:Betty2407/WAMMassMessagelist|Unsubscribe]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- सदस्य:Betty2407@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist&amp;oldid=27632678 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- सदस्य:Biplab Anand@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28078122 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Thank you for being a medical contributors! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; |'''The 2024 Cure Award''' 
|-
| style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! 

Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs.

Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating].
|}

Thanks again :-)  -- [[mdwiki:User:Doc_James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' ११:५४, २६ जानेवारी २०२५ (IST)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- सदस्य:Doc James@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&amp;oldid=28172893 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== मार्गदर्शन हवे ==

०१) मजकूर लिहून तो publish करत असताना, मराठी अनिवार्यता असा संदेश येत आहे. तो का? ते कळत नाहीये. कारण मजकूर मराठीमध्येच लिहीत आहे. तसा संदेश आल्यावर काय करावे?

०२) एखादा ब्लॉग official असेल तरीही त्याचा संदर्भ दिलेला चालत नाही का? (तेव्हाही 'मराठी अनिवार्यता' असा संदेश येत आहे. आणि मग dismiss करावे लागत आहे.) तुमच्या admin ला कळवा असे त्यात नमूद केले आहे. ते कोणाला व कसे कळवायचे हे कळत नाहीये.

कृपया मार्गदर्शन करावे, ही विनंती. धन्यवाद! [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १५:२५, ६ फेब्रुवारी २०२५ (IST)

:सदरील अडचण [[ज्युडिथ टायबर्ग]] साठीची आहे का? मजकूर जोडताना त्यात संदर्भ नीट जोडला होता का? कदाचित त्यात काही गल्लत झाली असेल. मराठी विकिवर ब्लॉग आणि यूट्यूब वरील विशिष्ट लिंक पोस्ट होत नाहीत. जर ब्लॉग जोडायचा असेल तर माहिती चौकट किंवा बाह्य दुवे मध्ये जोडला जाऊ शकतो, इतरत्र नाही.- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १६:००, ६ फेब्रुवारी २०२५ (IST)
::ता.क. तुम्ही संपादन करत असताना जुडिथ, थिओसिफिकल तसेच असे काही शब्द संपादन गाळणीने नेपाळी किंवा इतर भाषिक म्हणून ओळखल्या. याच सोबत वर्डप्रेसचा दुवा स्व प्रकाशित ब्लॉग म्हणून ओळखला. यावर उपाय म्हणजे इंग्रजी शब्द मराठी अक्षरात लिहिताना थोडे बहुत बदल करून लिहिणे. तसेच वर्डप्रेस किंवा इतर तत्सम दुवे जोडणे टाळावेत. - [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १६:१०, ६ फेब्रुवारी २०२५ (IST)
::०१) हो, त्याच लेखाबाबत ही अडचण येत आहे. संदर्भ म्हणून ब्लॉग जोडायचा असेल तर कसे करावे?
::०२) &lt;u&gt;काही शब्द संपादन गाळणीने नेपाळी किंवा इतर भाषिक म्हणून ओळखल्या.&lt;/u&gt; - मी काम तसेच पुढे चालू ठेवू ना? काही अडचण नाही ना? 
::०३) &lt;u&gt;तसेच वर्डप्रेस किंवा इतर तत्सम दुवे जोडणे टाळावेत....&lt;/u&gt; ते संदर्भ वगळता येण्यासारखे नाहीयेत. कारण त्यावरच अधिक authentic data उपलब्ध आहे. काय करावे?
::धन्यवाद! [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) २०:५८, ६ फेब्रुवारी २०२५ (IST)
:::इतर भाषिक शब्द म्हणून जरी सूचना आली तरीही आपण काम चालू ठेवावे. काही हरकत नाही. वर्डप्रेस, समाज माध्यमे (सोशल मीडिया) आणि इतर सर्व अनुदिनी (ब्लॉग) संदर्भ म्हणून अजिबात जोडू नका. संदर्भ लगेच नाही मिळाला तरी चालेल.- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २२:१५, ६ फेब्रुवारी २०२५ (IST)
::::ठीक. धन्यवाद!! [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १०:३९, ७ फेब्रुवारी २०२५ (IST)

== Khadaan (Marathi translation) ==

@[[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]], I was editing the Marathi version of the article Khadaan [https://mr.wikipedia.org/wiki/Special:ContentTranslation?title=Special:ContentTranslation&amp;campaign=contributions-page&amp;from=en&amp;to=mr&amp;page=Khadaan&amp;targettitle=%E0%A4%96%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%A8&amp;revision=1275487694 &lt;nowiki&gt;[1]&lt;/nowiki&gt;]. I shall be greatly obliged if you see the technical faults here and publish it.

Thank you [[सदस्य:Chachajaan|Chachajaan]] ([[सदस्य चर्चा:Chachajaan|चर्चा]]) १९:०५, १३ फेब्रुवारी २०२५ (IST)

== टूल  ==

कॉपी आहे कि नाही चेक करण्यासाठी Tool असेल तर लिंक द्या सर  [[सदस्य:AShiv1212|AShiv1212]] ([[सदस्य चर्चा:AShiv1212|चर्चा]]) १७:१४, ४ मार्च २०२५ (IST)

:https://copyvios.toolforge.org/?lang=mr
:फक्त एवढी काळजी घेणे की विकिपीडियावरून इतरत्र देखील मजकूर कॉपी पेस्ट केलेला असू शकतो. त्यामुळे इतर संकेतस्थळावरून विपी वर आलाय का विपी वरून इतरत्र गेलाय, याचा निर्णय विचार करून घ्यावा.- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १७:५३, ४ मार्च २०२५ (IST)

== नारी शक्ती पुरस्कार विजेते ==

नमस्कार,

तुम्ही नारी शक्ती पुरस्कार विजेत्यांवरील लेख तयार करीत असलेले पाहून आनंद झाला. या प्रत्येक विजेत्या आपल्या समाजासाठी उदाहरण आहेत. त्यांच्यावर लेखांद्वारे प्रकाशझोत घातल्याबद्दल धन्यवाद.

[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ००:०१, १५ मार्च २०२५ (IST)

:धन्यवाद सर.- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०६:५५, १५ मार्च २०२५ (IST)

== Files without a license ==

Hi! It seems that you are the only one that is deleting files without a license. You may have told me earlier but what is the reason that you (or someone else) does not delete all of the files in one massdelete? If it is because of the flooding of recent changes then [[:m:Meta:Flood flag]] could be a solution. Or is the reason that you are doing some checks of the files before you delete them? [[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) १७:१५, १६ मार्च २०२५ (IST)

:Hi, my english is not so fair. So kindly ignore my mistakes.
:# I have no bot as well don't know how to use it.
:# there may be flooding of in recent changes.
:# And yes I check properly every file before deleting it.
::That's why it takes more time.
:[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २३:५४, १६ मार्च २०२५ (IST)

:: Thank you! Your English is good enough for me. I'm not a native English speaker either :-) And even if I was I would not care about any errors. 
:: You do not need a bot to delete files faster. You can use a script (see tip at [[:वर्ग:उल्लेखनीयता रद्दीकरण]]). But you would still flood recent changes unless you get flood flags implemented here.
:: Checking files manually takes a lot of time. Too bad the other admins does not help you. Have you found any errors so far? If there are any known types of errors I might be able to have my bot remove the deletion template from similar files. --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) ००:१२, १७ मार्च २०२५ (IST)
:::@[[सदस्य:MGA73|MGA73]] thanks for your valuable suggestion. Still now there are two problems.
:::# it's flooding in recent changes.
:::# as an admin, I am checking each and every file before deleting.
::::So, still it will take some time from my side. Once again thanks for your support.-
:::[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १४:०३, १७ मार्च २०२५ (IST)
::::As long as more files are fixed/deleted than new files are uploaded it is good :-) I will try to move more files to Commons ([[:Category:All Wikipedia files with a different name on Wikimedia Commons ]] / [[:Category:All Wikipedia files with the same name on Wikimedia Commons]]). --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) १५:१५, १७ मार्च २०२५ (IST)

== तुमच्या काही लेखांचे मूल्यमापन झाले ==

शेवटच्या अपडेटपासून काही नवीन सबमिशनचे मूल्यांकन केले गेले:
* [[शकुंतला मजुमदार]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )
कृपया लक्षात घ्या की, हे कॅम्पविझ बॉट कडून निवडलेले वैशिष्ट्य होते.
- [[सदस्य:CampWiz Bot|CampWiz Bot]] ([[सदस्य चर्चा:CampWiz Bot|चर्चा]]) १४:३४, २६ मार्च २०२५ (IST)

== विकीडाटा कलम दुरुस्ती ==

कृपया, खालील पानांची विकीडाटा कलमे दुरुस्त करावीत.
# [[:वर्ग:गुजरात विधानसभा]]
# [[:वर्ग:महाराष्ट्र विधानसभा]]
# [[:वर्ग:महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुका]]
# [[:वर्ग:दिल्ली विधानसभा निवडणुका]]
# [[:वर्ग:बिहार विधानसभा निवडणुका]]
[[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १२:१७, २६ एप्रिल २०२५ (IST)

:{{Done}} --[[User:Sandesh9822|'''&lt;span style=&quot;background color: black; color: orange&quot;&gt;संदेश&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color: blue&quot;&gt; हिवाळे&lt;/span&gt;'''&lt;span style=&quot;color: green&quot;&gt;&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[User talk:Sandesh9822|&lt;span style=&quot;color: maroon&quot;&gt;चर्चा&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; १३:२४, २६ एप्रिल २०२५ (IST)

::# [[:वर्ग:२००२ राष्ट्रकुल खेळ]]
::# [[:वर्ग:२०१० राष्ट्रकुल खेळ]]
::# [[:वर्ग:उल्हासनगर]]
::# [[:वर्ग:कंदहार]]
::# [[:वर्ग:बीजिंग]]
::# [[:वर्ग:क्वांगचौ]]
::# [[:वर्ग:मस्कत]]
::# [[:वर्ग:जेरुसलेम]]
::# [[:वर्ग:आइसलँडमधील शहरे]]
::# [[:वर्ग:इराणमधील शहरे]]
::# [[:वर्ग:झांबियामधील शहरे]]
::# [[:वर्ग:सीरियामधील शहरे]]
::[[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १०:००, २ मे २०२५ (IST)
:::{{झाले}}- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ११:४१, ३ मे २०२५ (IST)
::::फक्त [[:वर्ग:आइसलँडमधील शहरे]] साठी अचूक वर्ग सापडला नाही. कदाचित [[:en:category:Municipalities of Iceland|Municipalities of Iceland]] असावा. @[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] नक्की सांगाल का. [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ११:४६, ३ मे २०२५ (IST)
::::: [[:वर्ग:आइसलँडमधील शहरे]] मी दुरुस्त केले आहे, फक्त [[:वर्ग:इराणमधील शहरे]] चुकीच्या पानाशी जोडले आहे. [[:en:category:Cities in Iran]] हे योग्य पान आहे. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १२:१०, ३ मे २०२५ (IST)

{{साद|संतोष गोरे}}
# [[:वर्ग:सुदानमधील शहरे]]
# [[:वर्ग:कोसोव्होमधील शहरे]]
# [[:वर्ग:कँडी]]
# [[:वर्ग:मेरठ]]
# [[:वर्ग:हंपी]]
# [[:वर्ग:आग्रा]]
# [[:वर्ग:जोरहाट]]
# [[:वर्ग:बंगळूर]]
# [[:वर्ग:जाफना]]
# [[:वर्ग:गुवाहाटी]]
# [[:वर्ग:प्रयागराज]]
# [[:वर्ग:विजयवाडा]]
# [[:वर्ग:बेळगांव]]
# [[:वर्ग:गुलबर्गा]]
# [[:वर्ग:अलीगढ]]
# [[:वर्ग:फैजाबाद]]
# [[:वर्ग:तुलूझ]]
# [[:वर्ग:नीस]]
# [[:वर्ग:बोर्दू]]
# [[:वर्ग:लेंस]]
# [[:वर्ग:कराची]]
# [[:वर्ग:नेपियर]]
# [[:वर्ग:वेलिंग्टन]]
# [[:वर्ग:विशाखापट्टणम]]
# [[:वर्ग:मोरोक्कोमधील शहरे]]
# [[:वर्ग:पनामामधील शहरे]]
# [[:वर्ग:गोवा राज्यातील शहरे व गावे]]
# [[:वर्ग:अरुणाचल प्रदेशमधील शहरे]]
# [[शहाड]]
# [[टिटवाळा]]
# [[आसनगाव बुद्रुक]]
# [[आसनगाव (डहाणू)]]
# [[पळसदरी]]
[[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) २३:०६, ४ मे २०२५ (IST)

:{{झाले}}- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २२:०९, ११ मे २०२५ (IST)

== तुमच्या काही लेखांचे मूल्यमापन झाले ==

शेवटच्या अपडेटपासून काही नवीन सबमिशनचे मूल्यांकन केले गेले:
* [[शकुंतला मजुमदार]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[सुकरी बोम्मागौडा]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )
कृपया लक्षात घ्या की, हे कॅम्पविझ बॉट कडून निवडलेले वैशिष्ट्य होते.
- [[सदस्य:CampWiz Bot|CampWiz Bot]] ([[सदस्य चर्चा:CampWiz Bot|चर्चा]]) ०६:३१, २९ एप्रिल २०२५ (IST)

== तुमच्या काही लेखांचे मूल्यमापन झाले ==

शेवटच्या अपडेटपासून काही नवीन सबमिशनचे मूल्यांकन केले गेले:
* [[सुकरी बोम्मागौडा]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[बीना शेठ लष्करी]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[वर्तिका नंदा]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[सीमा साखरे]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[नसीरा अख्तर]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[सुमिता घोष]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[अनुराधा नाईक]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[अमृता पाटील]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )
कृपया लक्षात घ्या की, हे कॅम्पविझ बॉट कडून निवडलेले वैशिष्ट्य होते.
- [[सदस्य:CampWiz Bot|CampWiz Bot]] ([[सदस्य चर्चा:CampWiz Bot|चर्चा]]) १३:३०, २९ एप्रिल २०२५ (IST)

== तुमच्या काही लेखांचे मूल्यमापन झाले ==

शेवटच्या अपडेटपासून काही नवीन सबमिशनचे मूल्यांकन केले गेले:
* [[लॉरेन पॉवेल जॉब्स]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[ए. सीमा]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[कलावती देवी]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[दर्शना गुप्ता]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[सोनिया जब्बार]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[सुनीता देवी]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[मिझो हमेईछे इन्सुइहखावम पॉल]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[अंबिका बेरी]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = )
कृपया लक्षात घ्या की, हे कॅम्पविझ बॉट कडून निवडलेले वैशिष्ट्य होते.
- [[सदस्य:CampWiz Bot|CampWiz Bot]] ([[सदस्य चर्चा:CampWiz Bot|चर्चा]]) ११:३०, ३० एप्रिल २०२५ (IST)

== तुमच्या काही लेखांचे मूल्यमापन झाले ==

शेवटच्या अपडेटपासून काही नवीन सबमिशनचे मूल्यांकन केले गेले:
* [[मिनी वासुदेवन]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[दिदी कॉन्ट्रॅक्टर]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[मुमताज काझी]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[नंदिता शाह]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[सुभा वारियर]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[मोनिका]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[निकिता ठुकराल]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[स्नेहलता नाथ]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[बीना देवी]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[चामी मुर्मू]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[लतिका ठुकराल]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[प्रियंवदा सिंग]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[पुष्पा गिरिमाजी]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[निल्झा वांगमो]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[कमल कुंभार]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[मीरा ठाकूर]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[मधु जैन]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[सीमा मेहता]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[बानो हरालू]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[दीपिका कुंडजी]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[वनस्त्री]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[लक्ष्मी गौतम]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[सुपर्णा बक्षी गांगुली]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[नंदिता कृष्णा]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[रेवण्णा उमादेवी नागराज]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[स्मिता तंडी]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[मालविका अय्यर]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[साईलक्ष्मी बालीजेपल्ली]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली)

* [[स्वराज विद्वान]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[अनोयारा खातून]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[पी. कौसल्या]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[नेहा किरपाल]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )
कृपया लक्षात घ्या की, हे कॅम्पविझ बॉट कडून निवडलेले वैशिष्ट्य होते.
- [[सदस्य:CampWiz Bot|CampWiz Bot]] ([[सदस्य चर्चा:CampWiz Bot|चर्चा]]) १६:३०, ३० एप्रिल २०२५ (IST)

:@[[सदस्य:Sandesh9822|Sandesh9822]] नमस्कार, [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२५ |स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२५]] प्रकल्पात मी जे लेख लिहिलेत ते  [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२५#नियम|नियमांना]] अनुसरून आहेत असे मला वाटते. कृपया पहिला नियम पाहावा, त्यानुसार 'लेख विस्तारित किंवा नवीन लेखात किमान ३,००० बाइट्स किंवा ३०० शब्द असणे आवश्यक आहे.' यानुसार माझे सर्व लेख आहेत. परंतु आपण काही लेख रिजेक्ट केले आहेत अशी सूचना दिसून येत आहे. खुलासा कराल का..? - [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १८:०१, ३० एप्रिल २०२५ (IST)
::नमस्कार, मी वापरत असलेल्या [https://tools.wikilovesfolklore.org/campwiz/campaign/110 या] टूलमध्ये लेखात नव्याने जोडलेली शब्दसंख्या ३०० पेक्षा कमी दाखवत आहे (नवीन लेखात किमान ३,००० बाइट्स किंवा ३०० शब्द). या कारणाने काही लेख नामंजूर केले आहेत, तथापि हा निकाल अंतिम समजू नये. टूल मधील त्रुटी शोधून लेखांना पुन्हा तपासले जाईल. --[[User:Sandesh9822|'''&lt;span style=&quot;background color: black; color: orange&quot;&gt;संदेश&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color: blue&quot;&gt; हिवाळे&lt;/span&gt;'''&lt;span style=&quot;color: green&quot;&gt;&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[User talk:Sandesh9822|&lt;span style=&quot;color: maroon&quot;&gt;चर्चा&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; १८:२७, ३० एप्रिल २०२५ (IST)

सादर केलेल्या काही लेखांची एकूण शब्दसंख्या (संदर्भातील शब्द वगळून) 300 पेक्षा कमी आढळून येत आहे. आणि असे लेख नामंजूर करण्यात आले आहेत. तथापि, माझ्याकडून मोबाईलवर संपादन करताना काही लेखांवर &quot;300 पेक्षा कमी शब्द असल्याची टीप&quot; टाकली गेली, प्रत्यक्षात ते 300 पेक्षा जास्त शब्दांचे व '''मंजूरही''' झालेले लेख आहेत. अनावश्यक ठिकाणी असलेली ती टीप काढून टाकली जाईल. --[[User:Sandesh9822|'''&lt;span style=&quot;background color: black; color: orange&quot;&gt;संदेश&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color: blue&quot;&gt; हिवाळे&lt;/span&gt;'''&lt;span style=&quot;color: green&quot;&gt;&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[User talk:Sandesh9822|&lt;span style=&quot;color: maroon&quot;&gt;चर्चा&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; २१:११, ३० एप्रिल २०२५ (IST)

:'नवीन लेखात किमान ३,००० बाइट्स किंवा ३०० शब्द असणे आवश्यक आहे.' या नियमानुसार शब्द संख्या जरी ३०० भरली नाही तरी बाईट्स च्या नियमात सर्व लेख बसतात असे मला वाटते.- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २१:५२, ३० एप्रिल २०२५ (IST)
::ठीक. मी लवकरच सर्व लेखांची पुनर्तपासनी करेन. --[[User:Sandesh9822|'''&lt;span style=&quot;background color: black; color: orange&quot;&gt;संदेश&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color: blue&quot;&gt; हिवाळे&lt;/span&gt;'''&lt;span style=&quot;color: green&quot;&gt;&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[User talk:Sandesh9822|&lt;span style=&quot;color: maroon&quot;&gt;चर्चा&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; ११:०७, ३ मे २०२५ (IST)
:::@[[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] Don't worry where the स्थिती = approved and note = ३०० पेक्षा कमी शब्दांची भर घातली. That is a system bug I feel because I am also facing the same. I will ask developer to fix it soon. [[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) १९:०९, ३ मे २०२५ (IST)

== तुमच्या काही लेखांचे मूल्यमापन झाले ==

शेवटच्या अपडेटपासून काही नवीन सबमिशनचे मूल्यांकन केले गेले:
* [[सौरभ सुमन]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = rejected; नोट = लेखाची शब्दसंख्या २६८ आहे)

* [[बसंती देवी (पर्यावरणतज्ज्ञ)]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[उत्तरा पडवार]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[मीना शर्मा]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[वासु प्रिमलानी]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[कृष्णा यादव]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[छांव फाउंडेशन]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[साधना महिला संघ]] → (Sandesh9822 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )
कृपया लक्षात घ्या की, हे कॅम्पविझ बॉट कडून निवडलेले वैशिष्ट्य होते.
- [[सदस्य:CampWiz Bot|CampWiz Bot]] ([[सदस्य चर्चा:CampWiz Bot|चर्चा]]) २१:३०, ३० एप्रिल २०२५ (IST)

== तुमच्या काही लेखांचे मूल्यमापन झाले ==

शेवटच्या अपडेटपासून काही नवीन सबमिशनचे मूल्यांकन केले गेले:
* [[बीना शेठ लष्करी]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[वर्तिका नंदा]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[सीमा साखरे]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[नसीरा अख्तर]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[सुमिता घोष]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[अनुराधा नाईक]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[अमृता पाटील]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[लॉरेन पॉवेल जॉब्स]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[ए. सीमा]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[कलावती देवी]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[दर्शना गुप्ता]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[सोनिया जब्बार]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[सुनीता देवी]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[मिझो हमेईछे इन्सुइहखावम पॉल]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[अंबिका बेरी]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = )

* [[मिनी वासुदेवन]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = मोहिमेच्या व्याप्तीत नाही.)

* [[दिदी कॉन्ट्रॅक्टर]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = मोहिमेच्या व्याप्तीत नाही.)

* [[मुमताज काझी]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = मोहिमेच्या व्याप्तीत नाही.)

* [[नंदिता शाह]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = मोहिमेच्या व्याप्तीत नाही.)

* [[सुभा वारियर]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = मोहिमेच्या व्याप्तीत नाही.)

* [[मोनिका]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = मोहिमेच्या व्याप्तीत नाही.)

* [[निकिता ठुकराल]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = मोहिमेच्या व्याप्तीत नाही.)

* [[स्नेहलता नाथ]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = मोहिमेच्या व्याप्तीत नाही.)

* [[बीना देवी]] → (Tiven2240 द्वारे मूल्यमापन; स्थिती = approved; नोट = मोहिमेच्या व्याप्तीत नाही.)
कृपया लक्षात घ्या की, हे कॅम्पविझ बॉट कडून निवडलेले वैशिष्ट्य होते.
- [[सदस्य:CampWiz Bot|CampWiz Bot]] ([[सदस्य चर्चा:CampWiz Bot|चर्चा]]) १९:३०, ३ मे २०२५ (IST)

== [[:वर्ग:Files uploaded by Archanapote]] ==

I see that you use the script to mass delete. That makes things easier :-)

One of the users with many uploads is [[User:Archanapote]]. I have asked user to add a license because user was active. But I asked in English. 

If Archanapote confirm to be the photographer and confirm a license I can fix the files with my bot. Same if any other users are active. 

If you ask any users in local language and get a reply just let me know. [[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) १९:४२, ८ मे २०२५ (IST)

:{{झाले}}- sent her a message. Let's see what happens.- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २३:५६, ८ मे २०२५ (IST)

And now that you use &quot;Files uploaded by ...&quot; to delete files I have started removing those categories from all files with a license template. That should make it easier. I can also add a non-free template to logos. --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) २०:४५, १० मे २०२५ (IST)

Removed...
* Except [[:वर्ग:Files uploaded by Rahuldeshmukh101]] that seems to be active. So Rahuldeshmukh101 should be able to add a license.
* Except [[:वर्ग:Files uploaded by Archanapote - cc]] that are all licensed Creative Commons but Archanapote could perhaps check the files.
Perhaps you can leave a note to Rahuldeshmukh101 and skip those categories for now. --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) २१:०३, १० मे २०२५ (IST)

:Thanks for your help. I need ''category:Files uploaded by...'' so that I can check and delete those files using the script to mass delete. And yes, it will be better if you make 50 to 100 files in each category.- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २१:२२, १० मे २०२५ (IST)

:: Okay. I will add a license to a number of logos first and then I can split up the files in smaller categories. Perhaps you can start with [[:वर्ग:Files uploaded by Kaustubh]]. --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) २१:३३, १० मे २०२५ (IST)

Hi! Do you mean like with [[:वर्ग:Files uploaded by Bantee]] where I put files in smaller sub categories? --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) ००:१८, १४ मे २०२५ (IST)

:Thanks, it will save my time and speed up the deletion.- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०७:०८, १४ मे २०२५ (IST)

::Okay I will make more categories like this soon. --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) १२:१७, १४ मे २०२५ (IST)

The files I nominated for deletion are in [[:वर्ग:उल्लेखनीयता रद्दीकरण]] and I have only marked files that was unused when I marked them. The Files in &quot;Files uploaded by...&quot; also included files with a license but I removed them from the categories as written above. But I came to think that some files in &quot;Files uploaded by...&quot; may be in use. So my question is if you would like only to delete unused files or if you delete all unlicensed files? Since uploaders had months and years to add a license I doubt they will add one so the files should in my opinion be deleted even if in use. --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) १७:३०, १६ मे २०२५ (IST)

:At presentI am deleting unused files, that's why I am spending more time to check every nominated file. I have no idea what to do with unlicensed used files. We will discuss it later after the  deletion of unlicensed unused files. - [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १९:५३, १६ मे २०२५ (IST)

:: In that case I will move all the unused files in subcategories of &quot;Files uploaded by...&quot; and leave the files in use in the top category. Then it will be easier for you to see which files are in use.
:: Unlicensed files is a violation of [[:wmf:Resolution:Licensing_policy]] so they should be deleted too even if they are in use. So they have to be deleted at some point too. --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) २०:०६, १६ मे २०२५ (IST)

Perhaps you could have a look at the files in [[:वर्ग:All Wikipedia files with the same name on Wikimedia Commons]]? --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) १८:४६, २२ मे २०२५ (IST)

:Those files are may be moved on commons. What to do? Do we have to delete them from mrwiki..? [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २२:४३, २२ मे २०२५ (IST)
:Just finished deleting category :Files uploaded by Maihudon. I think that this category includes files use on are.- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २२:४४, २२ मे २०२५ (IST)
::It is much easier to clean up if we delete files locally that are also on Commons. About the files in use they should be in the top category and the unused in the sub categories. The category you mention is empty? --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) २२:५९, २२ मे २०२५ (IST)
:::Emptied [[:वर्ग:All Wikipedia files with the same name on Wikimedia Commons]] - [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०८:०९, २४ मे २०२५ (IST)
::::Even [[:वर्ग:All Wikipedia files with a different name on Wikimedia Commons]] too cleared.- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०८:२४, २४ मे २०२५ (IST)
:::::Great! I added some more photos to the two categories. And I noticed that some photos were uploaded by Archanapote here and a few days later by Cherishsantosh. I do not know if it is the same user or what happend. I left a message at [[सदस्य_चर्चा:Archanapote#License,_source_and_author_on_your_uploads]]. --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) २०:५२, २४ मे २०२५ (IST)
::::::I marked the rest of the files to day and replaced the usage. So [[:वर्ग:All Wikipedia files with a different name on Wikimedia Commons]] should be ready to empty one last time. After that I will wait for the deletion of the files allready marked for deletion. When they are done we can figure out what to check next. --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) २३:२८, २५ मे २०२५ (IST)

Hello! Great work deleting files!!! I have now marked more unused and unlicensed files for deletion. I stopped again because I noticed that the bot flag seems to be expired. The files are in sub categories of [[:वर्ग:Files not in use]] and [[:वर्ग:Files uploaded by Archanapote]]. --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) २०:२६, २६ जून २०२५ (IST)

:I think [[:वर्ग:Files not in use - delete]] is having movie poster with valid license, like [[:चित्र:Adgul Madgul 01.jpeg]]. Is it so?-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०६:४२, १४ जुलै २०२५ (IST)
:: Yes the license seems valid enough. But the file is not in use. And non-free files are only allowed if they are in use. If the file was removed from an article by a mistake it can be added again. But if it file is no longer needed it should be deleted. --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) १३:१७, १४ जुलै २०२५ (IST)
:::Recently I have removed ''Category:Files not in use - delete'' from three files, as those are in use, please check. [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २१:१८, १५ जुलै २०२५ (IST)
:::: It is good that you check. I had a look at the three files and the files were added to an article after I nominated them for deletion. For example [[Special:Diff/2589153]]. So someone is checking the files that I nominate for deletion. If we could get that user to check the files before they are nominated for deletion it would be good.  --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) २१:२८, १५ जुलै २०२५ (IST)
::::: I am now adding the files to [[:वर्ग:All orphaned non-free use Wikipedia files]]. Maybe that will make our secret helper work on the files. I suggest not to delete the files now but wait a few weeks. --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) १७:३३, १६ जुलै २०२५ (IST)
::::::@[[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] could you help to add files in respective pages please? [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १७:३८, १६ जुलै २०२५ (IST)
:::::::@[[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] [[:वर्ग:All orphaned non-free use Wikipedia files]] मधील चित्रे योग्य त्या चित्रपटाच्या लेखात जोडता का, जेणेकरून ही चित्रे मराठी विकिपीडियावर तशीच ठेवता येतील.--[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १५:५९, १९ जुलै २०२५ (IST)
::::::::{{साद|संतोष गोरे}} हो जमेल तेवढे करतो नक्की. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १६:२४, १९ जुलै २०२५ (IST)
:::::::::सौम्य स्मरण. [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; ✉️&lt;/span&gt;]] ) ११:०७, २२ जुलै २०२५ (IST)
::::::::::@[[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]], केले का काम? - [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; ✉️&lt;/span&gt;]] ) ०६:२४, २८ जुलै २०२५ (IST)
:::::::::::{{साद|संतोष गोरे}} बहुतांशी सर्व छायाचित्रे योग्य त्या पानांवर जोडली आहेत, धन्यवाद. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १३:२८, २ ऑगस्ट २०२५ (IST)
::::::::::::@[[सदस्य:MGA73|MGA73]] kindly check [[:वर्ग:All orphaned non-free use Wikipedia files]] as now most of the files are added in respective pages. Remaining should be now deleted. [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; ✉️&lt;/span&gt;]] ) १४:४३, २ ऑगस्ट २०२५ (IST)
::::::::::::@[[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] and [[User:संतोष गोरे]]. I have now removed the files that are in use. --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) २३:५६, ३ ऑगस्ट २०२५ (IST)
I have added f:iles to [[:वर्ग:Files uploaded by Anna4u]]. Mane are taken from the Internet. They are all unused so I suggest to delete them. Should I add the same deletion tag as on the other files? --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) ०१:५७, १६ जुलै २०२५ (IST)

:[[:वर्ग:Files uploaded by Anna4u]] isn't available. Kindly add [[: वर्ग:files not in use - delete]]. [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; ✉️&lt;/span&gt;]] ) ०८:०६, ४ ऑगस्ट २०२५ (IST)
::Tiven2240 deleted the files so nothing left to do with those files :-) --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) ११:१५, ४ ऑगस्ट २०२५ (IST)

== 1,000 ==
I noticed we are getting closed to 1,000 in [[:वर्ग:उल्लेखनीयता रद्दीकरण]]. Next time you delete the number should get below that number! I hope you have a beer ready or maybe Solkadhi? --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) १६:१९, ३० मे २०२५ (IST)

== Feminism and Folklore 2025 - Local prize winners ==

[[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

Congratulations on your outstanding achievement in winning a local prize in the '''Feminism and Folklore 2025''' writing competition! We truly appreciate your dedication and the valuable contribution you’ve made in documenting local folk culture and highlighting women’s representation on your local Wikipedia.

To claim your prize, please complete the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdONlpmv1iTrvXnXbHPlfFzUcuF71obJKtPGkycgjGObQ4ShA/viewform?usp=dialog prize form] by July 5th, 2025. Kindly note that after this date, the form will be closed and submissions will no longer be accepted.

Please also note that all prizes will be awarded in the form of [https://www.tremendous.com/ Tremendous Vouchers] only.

If you have any questions or need assistance, feel free to contact us via your talk page or email. We're happy to help.

Warm regards,

[[:m:Feminism and Folklore 2025|FNF 2025 International Team]]

::::Stay connected [[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp; [[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
&lt;/div&gt;
--[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १५:५०, २१ जून २०२५ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&amp;oldid=28891702 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== पारितोषिक क्रमांकाबाबत ==

नमस्कार, मला स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य यामध्ये पारितोषिक मिळाले असून त्यासाठी फॉर्म भरण्यास सांगण्यात आले आहे. त्यामध्ये एक प्रश्न - तुम्हाला कितव्या क्रमांकाचे पारितोषिक आहे असा आहे. पण मला अजून तशी कोणतीही मेल किंवा संदेश मिळालेला नाही. त्यामुळे फॉर्म भरण्यात अडचण आहे. मला ते कसे कळेल, कृपया सांगू शकाल का? धन्यवाद. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) २२:२१, २१ जून २०२५ (IST)

:@[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] तसेच @[[सदस्य:Sandesh9822|Sandesh9822]], नमस्कार, अजून विजेत्यांना कोणत्याही प्रकारचा संदेश देण्यात आलेला नाही. सबब वरील प्रश्न अनुत्तरित राहतोय. -[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २३:००, २१ जून २०२५ (IST)
::Please check [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Results#Marathi_Wikipedia] [[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) ०८:१५, २२ जून २०२५ (IST)
:::@[[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]], @[[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] आणि @[[सदस्य:Vikrantkorde|Vikrantkorde]], [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२५|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२५]] प्रकल्पाचा वरील प्रमाणे निकाल जाहीर करण्यात आला आहे. कृपया नोंद घ्यावी.-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०८:३१, २२ जून २०२५ (IST)

::::[[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२५|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२५]] या पानावर देखील सदस्यांची नावे नमूद केली आहेत.--[[User:Sandesh9822|'''&lt;span style=&quot;background color: black; color: orange&quot;&gt;संदेश&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color: blue&quot;&gt; हिवाळे&lt;/span&gt;'''&lt;span style=&quot;color: green&quot;&gt;&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[User talk:Sandesh9822|&lt;span style=&quot;color: maroon&quot;&gt;चर्चा&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; १२:०१, २२ जून २०२५ (IST)
::::माहितीसाठी धन्यवाद. फॉर्ममध्ये तृतीय क्रमांकाच्या पारितोषिकाचा पर्याय दिलेला नाही. काय करावे? कृपया मार्गदर्शन कराल का? [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १८:३२, २२ जून २०२५ (IST)
:::::@[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]], @[[सदस्य:Sandesh9822|Sandesh9822]] यांचे तिसरे बक्षीस आहे की उत्तेजनार्थ? कारण तिसऱ्या बक्षिसाचा पर्याय येत नाहीये. -[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २०:३१, २२ जून २०२५ (IST)
::::::Third prize (best article) is given to @[[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]]. Sorry to type in english. [[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) ०९:१२, २३ जून २०२५ (IST)
:::::::धन्यवाद.  [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) ११:५२, २३ जून २०२५ (IST)
:::::::नमस्कार, आपले उत्तर मिळाल्यानंतर विकिपीडियाकडून आलेला फॉर्म लगेच भरून पाठविला होता. पण त्यांच्याकडून अद्यापि काहीही उत्तर आलेले नाही. उत्तर अजून येणे अपेक्षित आहे की माझ्याकडून काही राहून गेले ते समजले नाही, म्हणून येथे विचारत आहे. तसदीबद्दल दिलगीर आहे. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १२:३५, १३ जुलै २०२५ (IST)
::::::::वेळ लागतो, बहुतेक एक भेट कार्ड (गिफ्ट व्हाउचर) येते. ज्याद्वारे आपण ऑनलाईन वस्तू खरेदी करणे किंवा बिल भरणा इत्यादी करू शकतो. ईमेल आल्यावर नक्की कळेल.-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १२:४०, १३ जुलै २०२५ (IST)
:::::::::ठीक. धन्यवाद. [[सदस्य:Ketaki Modak|Ketaki Modak]] ([[सदस्य चर्चा:Ketaki Modak|चर्चा]]) १८:३२, १३ जुलै २०२५ (IST)

== Update on files ==

Hi! I think it might be easier with a new section with status on the cleanup. 

Files in the categories can be deleted because they are moved to Commons:
# [[:Category:All Wikipedia files with a different name on Wikimedia Commons ]] 
# [[:Category:All Wikipedia files with the same name on Wikimedia Commons]]

I have added files from two users to categorie:
# [[:वर्ग:Files uploaded by Anna4u]]
# [[:वर्ग:Files uploaded by Shreemarkal]]
Many are taken from the Internet. They are all unused so I suggest to delete them. Should I add the same deletion tag as on the other files (so they end up in [[:वर्ग:उल्लेखनीयता रद्दीकरण]])?

The unused non-free files have all been added to:
# [[:वर्ग:All orphaned non-free use Wikipedia files]]
Hopefully someone will help check and add to articles. If not they should be deleted later.

These files have no license:
# [[:वर्ग:Files with no license]]
There are only three options: 1) Add a free license (PD-old for example or if uploader is active and respond), 2) Add a non-free rationale/license or 3) Delete the files.

The free files can be moved to Commons if the license claim seems legit and the file seems usable. I have added them to:
# [[:वर्ग:Unidentified subjects in India]]
That will make sure the files end in a category related to India if moved to Commons. 

I have some scripts in [[सदस्य:MGA73/common.js]] that might be useful. [[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) २०:५२, १७ जुलै २०२५ (IST)

:Put your queries about files which are seemed to be downloaded from internet or having some issues on [[विकिपीडिया:चावडी/इतर चर्चा]]. Lets  etsuggestions from other admins. Tagg other admins from the list [[विकिपीडिया:प्रचालकांची यादी#विद्यमान प्रचालक|विद्यमान प्रचालक]]. This will be better.-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २२:१६, १७ जुलै २०२५ (IST)
:Files in the categories has be deleted.
:# [[:Category:All Wikipedia files with a different name on Wikimedia Commons]] 
:# [[:Category:All Wikipedia files with the same name on Wikimedia Commons]]
:[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २२:२१, १७ जुलै २०२५ (IST)
:: Thank you. I moved more files to Commons so there are more to delete :-) --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) १७:१०, १८ जुलै २०२५ (IST)
Hello again! I moved a few more to Commons (mostly different name). Perhaps you can delete them? Most of the remaining free files have no description and I think the best is to add a description before files are moved to Commons. --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) १४:२७, २० जुलै २०२५ (IST)
:I just found out that some files were never updated correctly by the wiki-software when I nominated them for deletion so they did not show up in the deletion category. I forced an update of the pages so now they show up. I also found a number of file pages with test but without a file or the file was on Commons. So there are a number of files/pages in [[:वर्ग:लवकर वगळावे विनंत्या]]. Also there are a few NowCommons again. --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) १३:३८, २५ जुलै २०२५ (IST)
::I think that you have aaded Delete template, due to which it was not showing delete request in [[:वर्ग: उल्लेखनीयता रद्दीकरण]]. Most of delete template include [[:वर्ग:लवकर वगळावे विनंत्या]]. So the files nominated for deletion could be seen here. Also you should have to add [[: वर्ग:Files not in use - delete]] for my convenience. Let it, I will definitely delete the nominated files as per my convenience. -[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; ✉️&lt;/span&gt;]] ) १६:०३, २५ जुलै २०२५ (IST)
:::I have added [[:वर्ग:Files not in use - delete]] on most of the files. The files that are on Commons but have a local description page are in use but should be deleted because the file is on Commons. I think it will be easier for you if we do not put them in the same category. We can add the other file pages to a category later. I could also add the NowCommons template instead if that makes it easier. --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) १६:४३, २५ जुलै २०२५ (IST)
::::LOL you are fast! --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) १६:४४, २५ जुलै २०२५ (IST)
:::::I added the remaining files / file pages to [[:वर्ग:Files to delete]]. --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) १६:५२, २५ जुलै २०२५ (IST)
:::::thanks, but actually I am just helping you, while you are doing hard work.-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; ✉️&lt;/span&gt;]] ) १७:०३, २५ जुलै २०२५ (IST)
Also perhaps you can add a license to:
* [[:File:Wiki.png]]
* [[:File:WikiLogo.PNG]]
The files are protected so I can't add a license. For example {{tl|Cc-by-sa-3.0}}. --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) १७:०२, २५ जुलै २०२५ (IST)

:Should I have to add template {{t|Cc-by-sa-3.0}} to above two files? [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; ✉️&lt;/span&gt;]] ) ०६:२२, २८ जुलै २०२५ (IST)

::Yes please. The second file is also on Commons as [[:c:File:Wikipedia-logo-mr.png]] so it could also be replaced and deleted. --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) १२:२९, २८ जुलै २०२५ (IST)
:::It means there is no of [[:चित्र:WikiLogo.PNG]], which is already available on commons. Should I delete it?-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; ✉️&lt;/span&gt;]] ) १३:१४, २८ जुलै २०२५ (IST)
::::Yes you can delete it. --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) १३:३२, २८ जुलै २०२५ (IST)
:::::{{झाले}} [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; ✉️&lt;/span&gt;]] ) १६:१३, २८ जुलै २०२५ (IST)

Hello! I added one file to [[:वर्ग:All Wikipedia files with the same name on Wikimedia Commons]]. If there are no response to [[विकिपीडिया:आंतरविकि_दूतावास#Status_in_cleanup_of_files_per_August_2025]] next step could perhaps be that I oprhan files from [[:वर्ग:Files with no license]] so they can be deleted. --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) २०:१७, २१ ऑगस्ट २०२५ (IST)

== स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६ ==

[[File:FNF 2026 Mr logo.png|right|400px|frameless]]
प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|विकी लव्हस फॉल्कलोर]]ची थीम लिंगभेद कमी करणे आणि लोकांवर लक्ष केंद्रित करणे यावर आधारित आहे. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे. योगदानाचा मुख्य हेतू लिंग अंतर कमी करण्यात थेट प्रभाव पाडेल.

ही स्पर्धा १ फेब्रुवारी २०२६ रोजी सुरू होऊन ३१ मार्च २०२६ रोजी समाप्त होईल. स्पर्धेतील विजेत्याला तयार केलेल्या पृष्ठांच्या संख्येच्या आधारे घोषित केले जाईल.

पहिले स्थानिक बक्षीस - २५ अमेरिकन डॉलर्स, दुसरे स्थानिक बक्षीस - २० अमेरिकन डॉलर्स, तर सर्वोत्कृष्ट निर्णायक लेखासाठी - १५ अमेरिकन डॉलर्स दिले जातील. सहभाग किंवा योगदान करताना येणाऱ्या कोणत्याही समस्यांबाबत अथवा कोणत्याही मदतीसाठी ज्युरी सदस्यांच्या ([[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] किंवा [[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]]) चर्चा पानावर संदेश लिहा.

कृपया [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६]] या पृष्ठावरील सर्व सूचना आणि नियम वाचा. तसेच [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६/नोंदणी|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६/नोंदणी]] या पानावर आपली नाव नोंदणी करून स्पर्धेत सहभागी व्हावे. तसेच [https://tools.wikilovesfolklore.org/campwiz/campaign/224/submission/new हा दुवा] वापरून तुम्ही तयार केलेला लेख सादर करावा.

:धन्यवाद.
:[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] आणि [[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]]
:आयोजक
:'''स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६'''
--[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २०:४१, ५ फेब्रुवारी २०२६ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2026&amp;oldid=30030409 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Feminism and Folklore 2026 – Community Organisers &amp; Jury ==

Hello {{PAGENAME}}!,

Thank you for taking the lead in organising '''Feminism and Folklore 2026''' in your community. We truly appreciate your efforts!

To ensure a smooth and successful campaign, please make sure you have:
* Fully completed all details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Feminism and Folklore 2026 Project Page]]:
* Started promoting the campaign within your community.
* Requested a local administrator to place a '''sitenotice''' about the campaign so users are notified.
* Used the '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/fnf/ Article List Generator Tool]''' and shared the generated article lists with your community.

=== Internet &amp; Childcare Support ===
Community organisers and jury members who require '''internet and childcare support''' (non-mandatory, opt-in, request-only support) should fill the support request form '''by 22 February 2026'''.

'''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeutXEF1yTnJfExWUYPIf6SkhcnTgul07BeI-biqT4RE_vsrA/viewform Link to the form]'''

Requests submitted after this date will not be entertained.

=== Important Participation Guidelines ===

* Minimum article size: '''3000 bytes and 300 words''' (final decision may be set by local organisers).
* If your country is not listed on the Article list generator tool, please contact us.

=== Community Engagement ===

* Keep your community active and motivated throughout the campaign.
* Share your achievements and notable articles with us so we can highlight them globally.
* In the support form, please indicate if you would like a '''quick coordination call after the campaign'''.
Let’s make '''Feminism and Folklore''', under the banner of '''#WeTogether''', help bridge the '''gender gap''' and '''folklore gap''' on Wikipedia worldwide. 🌍✊

Thank you for your collaboration!

''If someone from your community organisers or jury has missed this message feel free to share this message with them.''

Feminism and Folklore International Team.

–[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १०:४७, १६ फेब्रुवारी २०२६ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&amp;oldid=30083330 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== अलीकडील लेख ==

नमस्कार,

आपण स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६ या कार्यशाळेत भाग घेतलेला दिसले. त्यानंतर येथे अनेक लेख तयार झालेले आहेत, ते बहुधा या कार्यशाळेच्या प्रभावाने असावेत.

या लेखांमध्ये मोठे बदल पाहिजेत. अशा सत्रांतून विकिपीडियावरील संकेतांचा उल्लेख आवर्जून केला जावा ही विनंती. याजोगे नंतर त्यात बदल करीत बसण्यात वेळ जात नाही. आपण या लेखांमध्ये (नेहमीप्रमाणे) लक्ष घालून योग्य ते बदल कराल ही खात्री आहे.

असे असताही १.  ''नवीन संपादकांचे योगदान नक्कीच स्वागतार्ह आहे!'' हे घडवून आणल्याबद्दल धन्यवाद. २. इतर कार्यशाळांपेक्षा गेल्या २४-३६ तासांतील योगदान लक्षणीयतेने चांगले आहे.

[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०७:५४, ८ मार्च २०२६ (IST)

:नमस्कार, कौतुकाची थाप दिल्या बद्दल धन्यवाद. परंतु आपणास एक सांगू इच्छितो की, मी व @[[सदस्य:Tiven2240|टायविन]] यांनी [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६]] यावर कार्यशाळा घेतली आहे. याच काळात दुसरा प्रकल्प [[विकिपीडिया:महिला संपादनेथॉन- २०२६|महिला संपादनेथॉन- २०२६]] हा देखील नेहमी प्रमाणे चालू असून, त्यात मोठ्या प्रमाणावर लेख निर्मिती सुरू आहे. असो. लेख कोणतेही असोत माझे काम चालू राहील. केवळ वैयक्तिक कारणाने, सध्या मला येथे जास्त वेळ देता येत नाहीय. - [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;. संतोष गोरे .&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; ✉️&lt;/span&gt;]] ) ०९:१५, ९ मार्च २०२६ (IST)
::@[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ते आमच्या प्रकल्पातले नाहीत. धन्यवाद. [[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) १६:४८, ९ मार्च २०२६ (IST)

== Next Steps and Feedback meeting for Feminism and Folklore Organizers ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge; padding:6px;&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|center|550px|frameless]]

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot; style=&quot;padding: 1em 2em;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

Dear Organizer,

I hope this message finds you well.

First and foremost, on behalf of the International Team I want to extend my gratitude to you for your efforts in organizing the '''Feminism and Folklore 2026''' campaign on your local Wikipedia. Your contribution has been instrumental in bridging the gender and folk gap on Wikipedia, and we truly appreciate your dedication to this important cause.

As the campaign has ended I wanted to inform you about the next steps. It's time to commence the jury process using the CampWiz or Fountain tool where your campaign was hosted. Please ensure that you update the details of the jury, campaign links and the names of organizers accurately on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|sign-up page]].

Once the jury process is completed, kindly update only the top 3 winners details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Results|results page]] accordingly. The deadline for jury submission of results is '''April 30, 2026'''. However, if you find that the number of articles is high and you require more time, please don't hesitate to inform us via email or on campaign Meta Wiki talk page. We are more than willing to approve an extension if needed.

Should you encounter any issues with the tools, please feel free to reach out to us on Telegram for assistance. 

Your feedback and progress updates are crucial for us to improve the campaign and better understand your community's insights. Therefore, we kindly ask you to spare just an hour to collectively share your progress and achievements with us during our '''[[:m:Event:Feminism and Folklore 2026 Post-Campaign Office Hour|community feedback session]]'''. Your input will greatly assist us in making the campaign more meaningful and impactful.

Thank you once again for your hard work and dedication to the Feminism and Folklore campaign. Your efforts are deeply appreciated, and we look forward to hearing from you soon.

Warm regards,

[[User:Tiven2240|Tiven2240]]

on behalf of Feminism and Folklore International Team 

&lt;nowiki&gt;#WeTogether&lt;/nowiki&gt;
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
--[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १७:२७, ११ एप्रिल २०२६ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&amp;oldid=30391231 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner.

[[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026.

* You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]]

* '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST'''

With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply.

For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page.

Warm regards,
&lt;br&gt;
on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team

''This message was sent with [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) on ००:००, १२ एप्रिल २०२६ (IST)''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- सदस्य:Gnoeee@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&amp;oldid=30389801 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;</text>
      <sha1>3e9i0c20bxfmno5ksu5awoes335kc1z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:Khirid Harshad</title>
    <ns>3</ns>
    <id>295815</id>
    <revision>
      <id>2678893</id>
      <parentid>2650038</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:30:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>38883</id>
      </contributor>
      <comment>/* Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications */ नवीन विभाग</comment>
      <origin>2678893</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="177232" sha1="bdx04blso6wb7pq4iaopu7s30knu2lh" xml:space="preserve">{{स्वागत}}

== पानं स्थानांतरित करणे ==

नमस्कार, आपल्याला Tejas_Parte या खात्यावर पूर्वीच सूचना दिली होती की, कृपया पान स्थानांतरित केल्यावर wikidata वर जाऊन इंग्रजी आणि मराठी पानांचे दुवे परत जोडावेत म्हणून.

विनंती आहे की, नवीन स्थानांतर करण्या ऐवजी बिघडलेले आंतरविकिदुवे प्रथम दुरुस्त करावेत. -[[सदस्य:संतोष गोरे|'''&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 2px;color: blue&quot;&gt; संतोष&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: blue&quot;&gt; गोरे &lt;/span&gt;''']]  ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १४:४२, ८ डिसेंबर २०२१ (IST)

:नमस्कार, विनंती आहे की एक पान दुसऱ्या पानात विलीन करताना, त्यातील उपयुक्त मजकूर सुद्धा नवीन पानात स्थानांतरित करावा ही विनंती.-[[सदस्य:संतोष गोरे|'''&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 2px;color: blue&quot;&gt; संतोष&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: blue&quot;&gt; गोरे &lt;/span&gt;''']]  ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १८:४४, २ जानेवारी २०२२ (IST)

==सदस्यपाने==
नमस्कार. [[user:KiranBOT/Task 2]] मधे edits केल्याबद्दल धन्यवाद. मी माझ्या नोंदीसाठी ठेवतो. Userpages शक्यतो त्या user च्या परवानगीशिवाय edit करू नये. कृपया [[user:KiranBOT/Task 2]] नको, पण तुम्ही [[user:usernamekiran/typos]] मोकळ्या मनाने edit करा :-) धन्यावाद. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] १८:१५, ६ जानेवारी २०२२ (IST)

== एकठोक बदल ==

नमस्कार,

सर्वप्रथम, मराठी विकिपीडियावरील तुमच्या योगदानाबद्दल धन्यवाद. अलीकडे तुम्ही अनेक लेखांतून विशिष्ट प्रकारचे बदल करीत असल्याचे दिसले. असे बदल एकठोक करण्यासाठी सांगकाम्याकरवे एडब्ल्यूबी किंवा तत्सम उपकरणे वापरुन करावेत. अशाने तुमचा वेळ इतर, अधिक उपयोगी बदलांत देता येईल.

तुम्हाला सांगकामे वापरण्याचा अनुभव नसल्यास मला किंवा {{साद|Usernamekiran}} यांना कळवावे.

पु्न्हा एकदा धन्यवाद.

[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २३:२१, १६ जानेवारी २०२२ (IST)

{{साद|अभय नातू}} धन्यवाद, तुमची प्रतिक्रिया कळवल्याबद्दल. मी {{साद|Usernamekiran}} यांस आधी दोन कामे सांगितली होती. परंतु अजून काही कारणास्तव ते काम करण्यास सध्या तरी अक्षम आहेत. तरी मी इतर बदल करण्यास सुरुवात केली. तसेच तुम्ही सांगितल्याप्रमाणे एका विशिष्ट प्रकारचेच बदल मी करत आहेत यासाठी सांगकामे कसे वापरतात याचा मला अनुभव नाही याबद्दल तुम्ही सहकार्य केल्यास मला मदत होईल. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) २३:२७, १६ जानेवारी २०२२ (IST)

:तुम्हाला काय बदल अपेक्षि आहे हे कळविल्यास ते सांगकाम्याकडून करुन घेतो.
::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २३:३९, १६ जानेवारी २०२२ (IST)

{{साद|अभय नातू}}
# [[:वर्ग:वेस्ट इंडीझचे क्रिकेट खेळाडू]] यास जोडण्यात आलेली सर्व पाने [[:वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू]] या वर्गास जोडणे.
# [[खेड]] पानावरील '''खेड तालुक्यातील गावे''' विभागातील सर्व पाने [[:वर्ग:खेड तालुक्यातील गावे]] हा वर्ग काढून [[:वर्ग:खेड (रत्नागिरी) तालुक्यातील गावे]] या नव्या वर्गास जोडणे. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) २३:४६, १६ जानेवारी २०२२ (IST)

:ठीक. हे करतो. वेस्ट '''इंडीज''' बरोबर कि वेस्ट '''इंडीझ''' याबद्दल मला शंका आहे परंतु एके ठिकाणी वर्गीकरण केलेले बरे. चूक असल्यास पटकन बदलता येईल.
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २३:५१, १६ जानेवारी २०२२ (IST)
::{{ping|अभय नातू}}, Khirid Harshad, mi saddhya gaavabaher aslyamule editing shakya nahi. Pan mi udyapasun parat kaam suru karu shakto. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] ००:३३, १७ जानेवारी २०२२ (IST)

== आयर्लंड १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघाचा ध्वज ==

सर्वप्रथम आपण जे योगदान करत आहात त्याबद्दल आभार. आपणाकडे अशी विनंती आहे ही क्रिकेट मध्ये आयर्लंडचा ध्वज आहे तो १९ वर्षांखालील दुव्याला येत नाही. म्हणजे cr19|IRE असे लिहिले तर पानामध्ये {{cr19|IRE}} असे दिसते. जे योग्य नाही. कारण आयर्लंडचा जो क्रिकेट संघ आहे ते क्रिकेट बोर्डाचा ध्वज वापरतात. ह्याच साच्यात जर ध्वज उजवीकडे घेतला (cr19-rt|IRE केला तर बरोबर {{cr19-rt|IRE}} असे दिसते. फक्त डावीकडे ध्वज वेगळा दिसतोय. ही त्रुटी फक्त १९ वर्षांखालीलच्या दुव्याला येत आहे, आपणास जर जमले तर यात लक्ष्य घालून सुरळीत केले तर बरं होईल. धन्यवाद. [[सदस्य:Aditya tamhankar|Aditya tamhankar]] ([[सदस्य चर्चा:Aditya tamhankar|चर्चा]]) १२:२६, २६ जानेवारी २०२२

== इंग्लिश शीर्षके ==

नमस्कार,

तुम्ही येथील सगळ्या इंग्लिश शीर्षके असलेल्या लेखांवर पानकाढा साचा लावल्याचा दिसतो. यातील बरीचशी पाने काढण्याजोगी आहेत. पैकी ५०-६० काल मी काढली.

हे करताना सरसकट साचा लावू नये. पान कोठे वापरले गेलेले आहे हे पाहून पान काढल्यास इतरत्र उपद्रव होणार नाही ना याची खात्री करुन मगच साचा लावावा. सरसकट पाने काढल्यास अनेक इतर साचे व पाने निरुपयोगी होतील. साचा लावल्यानेही ती झालेली आहेतच.

ही शहानिशा करुन मग पानकाढा साचा लावल्यास तुमचा (सरसकट साचे लावण्यात) आणि माझा (प्रत्येक पानाची शहानिशा करुन मग पान काढण्याचा) वेळ वाया जाणार नाही.

धन्यवाद.

[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २१:१९, १ फेब्रुवारी २०२२ (IST)

{{साद|अभय नातू}}
ओके, आता ही बाब लक्षात ठेवेन माझा हेतू फक्त मराठी शीर्षके मराठी विकिपीडियावर असावीत हीच अपेक्षा होती. तसेच मी काही चर्चा पाने तसेच तुम्ही आणि किरण यांनी सांगितलेली बाब लक्षात घेतली तेव्हा कळले की काही इंग्रजी शीर्षकांची पाने जरी पुनर्निर्देशित असली तरी गरजेची आहेत कारण इतर भाषिक आणि नवीन सदस्यांना ते शोधण्यास सोपे जावे यासाठी ठेवण्यात आले आहे हे समजले आणि ते मला पटलेही. परंतु एकदा खरेच नको असलेली इंग्लिश शीर्षकांची वगळली जावीत याकरिता मी पान काढा साचा लावला, धन्यवाद. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) २१:२३, १ फेब्रुवारी २०२२ (IST)

: Irawati_Karve या पानाचे पुनर्निर्देशन इरावती कर्वे या पानाकडे केले होते. ते काढू नये. कारण विकीसोर्सवरील  tinyurl.com/irawatikarve या पानावरील नेव्हिगेशन बार वरून मराठी विकीवर येण्यासाठी हे बनविले होते. नेव्हिगेशन बारच्या लिंक्स आपोआप बनतात. त्या मराठीत लिहिता येत नाहीत. [[सदस्य:Shantanuo|Shantanuo]] ([[सदस्य चर्चा:Shantanuo|चर्चा]]) ०९:४४, ७ फेब्रुवारी २०२२ (IST)

== स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२ ==

प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2022|विकी लव्हस फॉल्कलोर]] ची थीम लिंगभेद कमी करणे आणि लोकांवर लक्ष केंद्रित करणे यावर आधारित आहे. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे.योगदानाचा मुख्य हेतू लिंग अंतर कमी करण्यात थेट प्रभाव पाडेल.

ही स्पर्धा आज २ फेब्रुवारी २०२२ रोजी सुरू झाली असून ३१ मार्च २०२२ रोजी समाप्त होईल. स्पर्धेतील विजेत्याला तयार केलेल्या पृष्ठांच्या संख्येच्या आधारे घोषित केले जाईल, पहिल्या विजेत्याला ३०० USD, द्वितीय विजेत्याला आणि तीसऱ्या विजेत्याला अनुक्रमे २०० USD आणि १०० USD दिले जातील. सहभाग किंवा योगदान करताना येणाऱ्या कोणत्याही समस्यांबाबत कोणत्याही मदतीसाठी, ज्युरी सदस्यांच्या [[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] किंवा [[सदस्य:Sandesh9822|Sandesh9822]] यांच्या चर्चा पानावर संदेश लिहा.

कृपया या पृष्ठावरील [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२#नियम|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२]] सर्व सूचना आणि नियम वाचा. या पेजवरून [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२/नोंदणी|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२/नोंदणी]] या स्पर्धेत सहभागी व्हा. आपण योगदानामध्ये सहभागी झाल्यास आपल्या मुख्य पृष्ठावर हा [[साचा:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२|साचा]] वापरा. येथून [https://fountain.toolforge.org/editathons/fnf2022 हा दुवा] तुम्ही तयार केलेला लेख सादर करावा. 

--[[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] ([[सदस्य चर्चा:Rockpeterson|चर्चा]]) ११:०१, ३ फेब्रुवारी २०२२ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlw&amp;oldid=22748073 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== एक शंका: न्यूझीलंड की न्यू झीलॅंड? ==

नमस्कार, एक शंका होती, ती तुम्हाला विचारतो आहे. न्यूझीलंड की न्यू झीलॅंड या पैकी कोणता शब्द योग्य आहे? म्हणजे समजा न्यू झीलॅंड असा वापरला तर मग इंग्लंडचे पण इंग्लॅंड व्हायला पाहिजे. आयर्लंडचे आर्यलॅंड असायला पाहिजे. माझ्यामते न्यूझीलंड हा शब्द ठिक वाटतो. उच्चार करताना देखील आपण न्यूझीलंड म्हणतो, न्यू झीलॅंड नाही. आपला अभिप्राय कळवा. [[सदस्य:Aditya tamhankar|Aditya tamhankar]] ([[सदस्य चर्चा:Aditya tamhankar|चर्चा]]) ७ फेब्रुवारी २०२२, ११:३४

{{साद|Aditya tamhankar}} तुमचा प्रश्न योग्य आहे, परंतु सध्या तरी न्यू झीलॅंड हा शब्द सर्व पानांवर वापरला जात आहे. तसेच प्रचालकांनी देखील कित्येक पानांचे न्यू झीलॅंड पानाकडे स्थलांतरण केले आहे. म्हणून न्यू झीलॅंड हा शब्द योग्य आहे, परंतु न्यूझीलंड हा शब्द अयोग्य नसून तो प्रमाणभाषेत जास्त प्रचलित शब्द आहे. ही शंका वेस्ट इंडिझ बाबात देखील होती. त्यामध्ये सुद्धा वेस्ट इंडीज हा योग्य शब्द आहे. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १४:४७, ७ फेब्रुवारी २०२२ (IST)

== संदर्भ ==

नमस्कार, आपण अनेक पानांवरील मृत दुवे उडवलेत. परंतु हे करताना कृपया विदा (archived) आवृत्ती (http://web.archive.org/ येथे) उपलब्ध आहे का ती शोधावी आणि उपलब्ध असल्यास ती जोडावी. नसेल तर किमान नवीन दुवा तरी जोडावा. आपल्याला माहीत आहे की संदर्भाविना मजकूर उडवला जाऊ शकतो.-[[सदस्य:संतोष गोरे|'''&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 2px;color: blue&quot;&gt; संतोष&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: blue&quot;&gt; गोरे &lt;/span&gt;''']]  ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०८:१९, १७ फेब्रुवारी २०२२ (IST)

{{साद|संतोष गोरे}} ठीक आहे. कृपया नकल डकव शोधण्यासाठी कोणती लिंक उपलब्ध आहे का? [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १७:१५, १६ मार्च २०२२ (IST)

नकल डकव शोधण्यासाठीची लिंक तुम्हाला माहित आहे ना...-[[सदस्य:संतोष गोरे|'''&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 2px;color: blue&quot;&gt; संतोष&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: blue&quot;&gt; गोरे &lt;/span&gt;''']]  ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २१:०४, १६ मार्च २०२२ (IST)

== मराठी विश्वकोश वरून ची नकल डकव ==

नमस्कार, कृपया vishwakosh.marathi.gov.in वरून केलेली नकल डकव हटवू नये, असे माहीत झाले आहे. त्या ऐवजी त्या लेखात '''वर्ग:मराठी विश्वकोशातून कॉपीपेस्ट मजकूर''' जोडावा.-[[सदस्य:संतोष गोरे|'''&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 2px;color: blue&quot;&gt; संतोष&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: blue&quot;&gt; गोरे &lt;/span&gt;''']]  ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०७:४५, १६ मार्च २०२२ (IST)

{{साद|संतोष गोरे}} यामागचे प्रयोजन अथवा हेतू समजू शकेल काय? कारण आतापर्यंत येथील नकल डकव हटवली जात होती म्हणून विचारले. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १७:१४, १६ मार्च २०२२ (IST)

[[साचा:कॉपीपेस्टमवि|कॉपीपेस्टमवि]] या दुव्या नुसार ४००० बाईट्स पर्यंतची मराठी विश्वकोषावरील माहिती कॉपी पेस्ट करता येईल. ही परवानगी फक्त [https://marathivishwakosh.maharashtra.gov.in/terms.html संस्थळ दुवा] या नियमाखाली marathivishwakosh.maharashtra.gov.in या संकेतस्थळा करीता आहे. [[सदस्य:संतोष गोरे|'''&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 2px;color: blue&quot;&gt; संतोष&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: blue&quot;&gt; गोरे &lt;/span&gt;''']]  ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २१:०९, १६ मार्च २०२२ (IST)

== आपली संपादने ==

नमस्कार, कृपया नोंद घ्यावी की कोणत्याही सदस्याच्या वैयक्तिक सदस्य पानावर शक्यतो संपादने करू नये. तुम्ही बऱ्याच सदस्य पानावर संपादने उलटवली आहेत. तसेच [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२/नोंदणी|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२/नोंदणी]] ही ३१ मार्च च्या रात्री १२ पर्यंत आहे, त्यामुळे कृपया तेथील नवीन नाव नोंदणी देखील उलटवू नये.-[[सदस्य:संतोष गोरे|'''&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 2px;color: blue&quot;&gt; संतोष&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: blue&quot;&gt; गोरे &lt;/span&gt;''']]  ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १८:३६, ३१ मार्च २०२२ (IST)

{{साद|संतोष गोरे}} माफ करा, परंतु जाहिरातसदृश सदस्य पानांवरची संपादने फक्त उलटवलीत आणि नोंदणीबद्दल माझ्या ध्यानात आले नाही. चुका सुधारण्याचा प्रयत्न करीन, धन्यवाद. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १९:०५, ३१ मार्च २०२२ (IST)

==copy-paste विरुद्ध पान स्थानांतरण==
नमस्कार. तुम्ही आत्ता ज्याप्रमाणे एका पानावरुन दुसऱ्या पानावर मजकूर copy-paste केला व नंतर पुनर्निर्देशन केले, तर त्या पानाचा संपादन इतिहास जुन्या पानावरच राहतो. अशा वेळेस पानांचे स्थानांतर (page move) करायला पाहिजे :-) बहुतेक सर्वसाधारण खात्यातून ते होणार नाही (केवळ प्रचालक व bot करू शकतात). जर माझ्या खात्यातून झाले नाही, तर bot च्या खात्यातून करतो.
:स्थानांतर झाले. तुमच्या खात्याला ई-मेल जोडून घेण्याची विनंती करतो. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] २२:५९, ७ एप्रिल २०२२ (IST)

* [[मिखाईल गोर्बाचेव]]. Ase karu naka. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] २३:४४, २५ नोव्हेंबर २०२२ (IST)

{{साद|Usernamekiran}} ठीक आहे आपण तो बदल पूर्ववत करुन योग्य पद्धतीने करावे, धन्यवाद. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १०:५५, २६ नोव्हेंबर २०२२ (IST)

== Translation request ==

Hello.

Thank you very much for creating the articles [[अझरबैजानच्या इतिहासाचे राष्ट्रीय संग्रहालय]] and [[अझरबैजानचे राष्ट्रीय कला संग्रहालय]]!

I will notify [[सदस्य चर्चा:अभय नातू]] to whom I sent this request.

Yours sincerely, [[सदस्य:Multituberculata|Multituberculata]] ([[सदस्य चर्चा:Multituberculata|चर्चा]]) २३:४६, २९ मे २०२२ (IST)

:Thank you very much for the new article and all the best! [[सदस्य:Multituberculata|Multituberculata]] ([[सदस्य चर्चा:Multituberculata|चर्चा]]) १७:५०, ३० मे २०२२ (IST)

==unblocked==
Hello. तुमच्यावरील ब्लॉक काढण्यात आला आहे. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] १३:०५, १५ जून २०२२ (IST)

धन्यवाद, तुमच्या प्रयत्नांमुळे हे शक्य झालं. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) ११:००, १८ जून २०२२ (IST)

== द्रुतमाघारकार ==

नमस्कार, आपण अनेक ठिकाणी '''द्रुतमाघारकार''' शब्दाला '''द्रूतमाघारकार''' वर हलवत असल्याचे दिसले. परंतु द्रुतमाघारकार हा शुद्ध तर द्रूतमाघारकार हा अशुद्ध शब्द होय. मी या विषयावर पूर्वी काम केलेले आहे, आणि सुरुवातीला मीसुद्धा अशुद्ध शब्द वापरला होता, नंतर खात्री करून घेतल्यानंतर मी तो शब्द अनेक ठिकाणांहून बदललला होता. कृपया, आपणही बदल पूर्ववत करावे. धन्यवाद.  --[[User:Sandesh9822|'''&lt;span style=&quot;background color: black; color: orange&quot;&gt;संदेश&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color: blue&quot;&gt; हिवाळे&lt;/span&gt;'''&lt;span style=&quot;color: green&quot;&gt;&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;[[User talk:Sandesh9822|&lt;span style=&quot;color: maroon&quot;&gt;चर्चा&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; ००:५२, ६ जुलै २०२२ (IST)

धन्यवाद, योग्य माहिती सांगितल्याबद्दल. नावाखाली 'द्रूतमाघारकार' शब्द दिसत असल्यामुळे मी हे बदल केले होते, परंतु ते मी 'द्रुतमाघारकार' असे पूर्ववत करतो. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १०:०२, ६ जुलै २०२२ (IST)

== पान वाचवण्यासाठी मदत करावी किंवा मार्गदर्शन करावे ==

  आपण दावे काढलेलं पान वाचवण्यासाठी मदत करावी किंवा मार्गदर्शन करावे, वरील पानांवरिल दावे खरे  सत्यप्रत आहेत. त्या ieee पेपर मध्ये सारखे नाव दिसल्या मुले तो दावा लावण्यात आला होता हे पान वाचवण्यासाठी आणि नवीन पाने तयार करण्यास मदत करावी मी इथे महाराष्ट्रातील गावातील मंदिरे बारव आणि नवीन माहिती पाने तयार करण्यासाठी प्रयन्त करत आहे  [[सदस्य:SwetaReporter|SwetaReporter]] ([[सदस्य चर्चा:SwetaReporter|चर्चा]]) २०:३७, १६ जुलै २०२२ (IST)

== भाषांतर ==

{{साद |Khirid Harshad}} नमस्कार, मला section translation साठी तुमची मदत हवी आहे. माझ्या मोबाईलवर तसा पर्याय येत नाही. यासाठी मी इंग्रजी विकिपीडियावरचे लेखही वाचले, पण उपयोग नाही झाला. तुम्ही section translation वापरून भाषांतरे करत असता. हे भाषांतर कसे करावे याबाबत कृपया मार्गदर्शन करावे. धन्यवाद. [[सदस्य:अमर राऊत|अमर राऊत]] ([[सदस्य चर्चा:अमर राऊत|चर्चा]]) ०९:३३, २० जुलै २०२२ (IST)

{{साद|अमर राऊत}} मलासुद्धा पूर्वी हा पर्याय येत नव्हता नंतर अचानक काही महिन्यांपूर्वी पाहिले तेव्हा तो पर्याय वापरता येऊ लागला. [https://mr.m.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7_%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%87 विशेष पृष्ठे]मध्ये एकदम खालच्या दिशेला [https://mr.m.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:ContentTranslation#/ भाषांतरासाठीचे पान] म्हणून पर्याय आहे. तिथे क्लिक केल्यावर इंग्लिश विकिपीडियावरील लेखाचे नाव टाकून मराठीमध्ये लेख भाषांतरित होतात. तसेच मराठी लेख इंग्लिश विकिपीडियाच्या लेखाशी विकिडेटाने आपोआप जोडले जातात. समजा तुम्हाला विशेष पृष्ठेमध्ये तो पर्याय सापडला नाही तर मी येथे लिंक दिल्या आहेत त्यावर क्लिक करून बघावे, धन्यवाद. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) ११:४४, २० जुलै २०२२ (IST)

:{{साद| Khirid Harshad}} माझ्या प्रोफाइलवरुन लिंकला गेल्यावर &quot;expand with section&quot; असा पर्याय येत नाही. तुम्ही वरती दिलेल्या लिंकवरती हा पर्याय येत आहे. परंतु इथे फक्त सुचवलेल्या पानांचेच भाषांतर करता येतंय. हव्या त्या पानाचे भाषांतर करता येत नाही. [[सदस्य:अमर राऊत|अमर राऊत]] ([[सदस्य चर्चा:अमर राऊत|चर्चा]]) १२:१९, २० जुलै २०२२ (IST)
::@[[सदस्य:अमर राऊत|अमर राऊत]] हव्या त्या पानाचे भाषांतर करता येत नाही -- यासाठी + New Translation वर क्लिक करा. ब्लू कलर चे, पानाचे मधीच एक बटन आहे त्यावर लिक करून हव्या त्या पानाचे भाषांतर करता येते [[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) १२:३३, २० जुलै २०२२ (IST)
:::{{ping|Khirid Harshad}}, {{साद|Tiven2240}} खूप खूप धन्यवाद. &quot;+नवीन भाषांतर&quot;वरती गेलं की &quot;expand with section&quot; चा पर्याय आता दिसू लागला आहे. एवढे दिवस मी प्रयत्न करत होतो, पण येत नव्हता. प्रोफाइलवरुन गेल्यानंतर येत नाही, परंतु &quot;विशेष पृष्ठे&quot; मधून येत आहे. 
:::तुमच्या दोघांचंही खूप आभार! [[सदस्य:अमर राऊत|अमर राऊत]] ([[सदस्य चर्चा:अमर राऊत|चर्चा]]) १२:४७, २० जुलै २०२२ (IST)

== अग्रवाल, अगरवाल ==

नमस्कार,

तुम्ही काही पानांचे अगरवाल पासून अग्रवाल कडे सरसकट स्थानांतरण केल्याचे दिसते आहे. हे करण्याआधी कृपया नावाचा उच्चार काय आहे याची तपासणी करुन घ्यावी. उच्चार किंवा इंग्लिश लेखन Agarwal असल्यास अगरवाल असेच ठेवावे.

धन्यवाद.

[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ११:०६, १ ऑगस्ट २०२२ (IST)

{{साद|अभय नातू}} मी चार अगरवाल पानांचे स्थानांतरण अग्रवाल येथे केले. परंतु Agarwal असूनही अनेक लेख मराठीमध्ये अग्रवाल याच नावाने उपलब्ध आहेत म्हणून मी एके ठिकाणी स्थानांतरित केले, तरी कृपया आपण एकदा तपासून घ्यावे. धन्यवाद. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) ११:१०, १ ऑगस्ट २०२२ (IST)

:''परंतु Agarwal असूनही अनेक लेख मराठीमध्ये अग्रवाल याच नावाने उपलब्ध आहेत''
:असे असल्यास ते चुकीचे आहे. Agarwal चे अगरवाल आणि Aggrawal किंवा Agrawal चे अग्रवाल येथे स्थानांतरण करावे.
:धन्यवाद.
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ११:३६, १ ऑगस्ट २०२२ (IST)

== सदस्य पान ==

नमस्कार, कृपया इतर सदस्यांच्या सदस्य पानावर त्यांची सर्वसामान्य माहिती, जसे की नाव, गाव, आवडीचे विषय; विशेष करून माहिती चौकट (जसेकी व्यक्ती, अभिनेता) ई. वर संपादने करू नयेत. जर तो मजकूर आक्षेपार्ह असेल किंवा विकिपीडिया ला अभिप्रेत नसणारा असेल तरच ती माहिती उडवावी.

धन्यवाद.-[[सदस्य:संतोष गोरे|'''&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 2px;color: blue&quot;&gt; संतोष&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: blue&quot;&gt; गोरे &lt;/span&gt;''']]  ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १९:०६, १ ऑगस्ट २०२२ (IST)

:सौम्य स्मरण. शक्यतो कोणत्याही सदस्याचे सदस्य पान किंवा चर्चा पान यात बदल करू नका. आक्षेपार्ह किंवा विकिपीडियाच्या धोरणा विरूद्ध जर लिखाण दिसेल तर त्यात बदल करणे किंवा ते उडवणे इत्यादी क्रिया कराव्यात. [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २२:४१, २० ऑक्टोबर २०२२ (IST)
::कृपया आपण वरील सूचनेचे पालन करावे ही विनंती. यापूर्वी ६ जानेवारी २०२२ रोजी आपल्या चर्चा पानावर Usernamekiran यांनी, तर ३१ मार्च २०२२ रोजी मी देखील ही सूचना आपल्याला केली होतीच. अशाने अनावश्यक वाद आणि निरर्थक चर्चेस सुरुवात होऊ शकते.
::याशिवाय एखाद्या लेखपानावरील मजकूर त्याच्या पुनर्निर्देशित पानावर स्थानांतरित करणे देखील टाळावे. अशाने एका लेखकाचे श्रेय दुसऱ्या व्यक्तीस जाण्याची शक्यता असते. जर लेख स्थानांतरित होत नसेल तर मला तसा संदेश द्यावा, पण त्यासाठी लेख स्थानांतरण करण्याचे कारण देखील तितकेच सबळ असावे असे अपेक्षित आहे.- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०७:४२, २२ मार्च २०२३ (IST)
:::कृपया कोणत्याही सदस्य पानावर शुद्धलेखन किंवा तत्सम संपादने शक्यतो पूर्व परवानगी शिवाय करू नयेत, [https://mr.m.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:MobileDiff/2268503 आपले आजचे संपादन].- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १७:०७, १३ मे २०२३ (IST)
::::{{साद|संतोष गोरे}} हो बरोबर आहे तुमचे, परंतु ते सदस्य बऱ्याच वर्षांपासून विकिपीडियावर उपलब्ध नसतील तर काय करणार, तसेच मी फक्त लिंट त्रुट्या दुरुस्त केल्या, बाकी कोणताही मोठा बदल अथवा मजकूर वगळला नाही, धन्यवाद. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) २०:५२, १३ मे २०२३ (IST)
:::::परत [https://mr.m.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:MobileDiff/2268565 हे पहा.] हे अपेक्षित नाही.- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २३:०४, १३ मे २०२३ (IST)

==पान काढा साचा==
नमस्कार. तुमच्या योगदानासाठी खूप धन्यवाद. एखाद्या पानावर &quot;पान काढा&quot; साचा टाकतेवेळेस शक्यतो त्या पानावरील मजकूर जशास तसा राहू द्यावा. केवळ अर्वाच्य शिवीगाळ, किंवा तत्सम बाब असल्यास मजकूर काढावा. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] २२:०९, ५ ऑगस्ट २०२२ (IST)

== ठाकुर, ठाकूर ==

नमस्कार,

मथळ्यात ठाकुर शब्द असलेल्या सगळ्या लेखांचे सरसकट स्थानांतरण करण्याआधी प्रत्येक नावाचे नेमके शुद्धलेखन काय आहे हे तपासून घ्यावे.

धन्यवाद.

[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०८:३२, २६ ऑगस्ट २०२२ (IST)

{{साद|अभय नातू}} Hitendra Thakur चे हितेंद्र ठाकूर तसेच अनेक लेखात &quot;ठाकूर&quot; हेच आडनाव लिहिले  गेलेले आहे म्हणून ठाकूर येथे स्थानांतरित केले, धन्यवाद. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) ०८:३७, २६ ऑगस्ट २०२२ (IST)

ठीक, परंतु फक्त हितेंद्र ठाकुर नव्हे तर इतर लेखांची सुद्धा पडताळणी करावी. -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०८:४१, २६ ऑगस्ट २०२२ (IST)

== नावे, उच्चार ==

नमस्कार,

पुन्हा एकदा आठवण की लेखांचे सरसकट स्थानांतरण करण्याआधी असलेल्या आणि प्रस्तावित शीर्षकाची पडताळणी करावी. अनेक लेखांची शीर्षके लेखकांनी संशोधन करुन आहेत ती केली आहेत. न बघता, पडताळता स्थानांतरण केल्याने चुकीची शीर्षके तर लागतातच पण इतरांचे कष्ट आणि वेळही वाया जातात.

धन्यवाद.

[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १०:२५, ११ सप्टेंबर २०२२ (IST)

{{साद|अभय नातू}} माफ करा, मी सर्वांच्या मेहनतीचा, संशोधनाचा आदर करतो. मी न बघता अथवा न पडताळता सरसकट स्थानांतरण नाही करत. स्थानांतरापूर्वी इंग्लिश, हिंदी तसेच इतर भारतीय भाषांमधील लेखाचे शीर्षक तपासून घेतो. तसेच गूगलचाही आधार घेतो, परंतु त्यावर अनेक प्रकारच्या चुका असतात. म्हणून शक्यतो इतर विकिपीडिया भाषांमधील लेखांच्या शीर्षकास आणि मराठी भाषेतील अचूक शब्दास प्राधान्य देऊन साजेसे शीर्षक तपासून स्थानांतर करतो. माझ्यामुळे काही चुका झाल्या असतील तर त्याबद्दल क्षमस्व. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १०:४८, ११ सप्टेंबर २०२२ (IST)

:या संशोधनाबद्दल धन्यवाद.
:जर तुम्ही हे बदल करताना, विशेषतः प्रसिद्ध किंवा मोठ्या लेखांची शीर्षके बदलताना प्रस्तावनेत तुमच्या संशोधनात सापडलेले संदर्भ घातले तर काहीच शंका उरणार नाही.
:तुमचे काम असेच चालू ठेवा ही विनंती.
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १०:५४, ११ सप्टेंबर २०२२ (IST)

== पानांची विनाकारण हलवाहलव कशाला? ==

मी बनवत असलेल्या पानांची विनाकारण हलवाहलव कशाला केली जात आहे? मी तशी कोनतीही विनंती केलेली नाही. कृपया पाने त्वरित पूर्ववत करावीत धन्यवाद [[सदस्य:Katyare| निनाद]] ०९:२४, १३ सप्टेंबर २०२२ (IST)

== जुन्या चर्चा ==

नमस्कार,

तुम्ही पुन्हा एकदा चर्चा पाने बदलत असल्याचे पाहिले. कृपया लोकांची चर्चा पाने, विशेषतः जुन्या चर्चा, बदलणे त्वरित थांबवावे. इतर सदस्य त्यांच्या चर्चांची काळजी घेतात.

धन्यवाद.

[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २१:००, १८ सप्टेंबर २०२२ (IST)

== लेखांची हलवाहलव लगेच थांबवा ==

नमस्कार,

तुम्ही पुन्हा एकदा एकठोक लेख हलविलेले दिसले. यांत अनेक गोंधळ घातलेले आहेत. मूळ उच्चारांच्या जवळात जवळ असलेली शीर्षके न बघताच हलवली गेली आहेत.

अलेक्झांडर अलेखिन हे एक उदाहरण. याचे रशियन लेखन Алекса́ндр Алекса́ндрович Але́хин असे आहे. याचे आंग्लीकरण Aleksándr Aleksándrovich Alékhin असे आहे आणि IPA उच्चारसंहितेनुसार हे [ɐlʲɪkˈsandr ɐlʲɪkˈsandrəvʲɪtɕ ɐˈlʲexʲɪn असे उच्चारले जाते.

तुम्ही याचा शोध न घेताच हा लेख सरळ अलेक्झांडर अलेखिन येथे हलविला. आता तुम्ही केलेल्या बदलांपैकी कोणते चूक आणि अचूक हे कळणे अशक्य आहे. तरी गेल्या २-३ दिवसांत केलेली हलवाहलव '''त्वरित '''पुन्ही मूळपदी आणावी ही '''आग्रहाची विनंती'''.

अनेकदा तुमच्याशी या संदर्भात संवाद साधला आहे. असे एकठोक बदल करण्याआधी कृपया चावडीवर संदेश टाकावा. सहकार्याचा अपेक्षेसह.

धन्यवाद.

[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २०:३३, २२ सप्टेंबर २०२२ (IST)

cc:{{साद|संतोष गोरे}}, {{साद|Tiven2240}}

== विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२ ==

[[चित्र:Wikipedia Asian Month 2022 Banner mr.svg|right|400px|frameless]]
प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२|विकिपीडिया आशियाई महिना ]]''' हे विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेले एक वार्षिक अभियान आहे. हे अभियान मुख्यत्वे आशिया खंडातील देश आणि तेथील संस्कृती संबंधित विषयांवरील लेखांवर लक्ष केंद्रित करते. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतलेला आहे. आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले अमूल्य योगदान द्यावे.

प्रकल्प पृष्ठ [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२|येथे]] उपलब्ध आहे. आपण ही स्पर्धा जिंकल्यास आपण '''विकिपीडिया आशियाई दूत घोषित होऊ शकता तसेच डिजीटल बार्नस्टार''' देखील प्राप्त करू शकता. अधिक माहितीसाठी प्रकल्प पृष्ठ तपासा. [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२/सहभागी|येथे]] आपली नोंदणी करा आणि [https://fountain.toolforge.org/editathons/wam-mr-2022 हा दुवा] वापरून आपला लेख सादर करा.

जर तुम्हाला कोणत्या मदतीची आवश्यकता असेल तर स्थानिक आयोजक [[सदस्य:Sandesh9822|संदेश हिवाळे]], [[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] किंवा [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे ]] यांना संपर्क करावा.

धन्यवाद.

:'''आयोजक विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२'''
:- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २०:२८, ७ नोव्हेंबर २०२२ (IST)

== काउंटी नाव ==

कृपया अमेरिकेतील काउंट्यांच्या लेखांची शीर्षके ''मरिन काउंटी (कॅलिफोर्निया)'' अशी राहू द्यात.

[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ११:४७, १६ नोव्हेंबर २०२२ (IST)

== WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open ==

Dear Wikimedian, 

We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. 

We also have exciting updates about the Program and Scholarships. 

The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. 

For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]].

‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. 

Regards 

[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १६:५५, १६ नोव्हेंबर २०२२ (IST) 

(on behalf of the WCI Organizing Committee)
&lt;!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&amp;oldid=24082246 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== WikiConference India 2023: Help us organize! ==

Dear Wikimedian,

You may already know that the third iteration of [[:m:WikiConference_India_2023|WikiConference India]] is happening in March 2023. We have recently opened [[:m:WikiConference_India_2023/Scholarships|scholarship applications]] and [[:m:WikiConference_India_2023/Program_Submissions|session submissions for the program]]. As it is a huge conference, we will definitely need help with organizing. As you have been significantly involved in contributing to Wikimedia projects related to Indic languages, we wanted to reach out to you and see if you are interested in helping us. We have different teams that might interest you, such as communications, scholarships, programs, event management etc. 

If you are interested, please fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdN7EpOETVPQJ6IG6OX_fTUwilh7MKKVX75DZs6Oj6SgbP9yA/viewform?usp=sf_link this form]. Let us know if you have any questions on the [[:m:Talk: WikiConference_India_2023|event talk page]]. Thank you [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २०:५१, १८ नोव्हेंबर २०२२ (IST)

(on behalf of the WCI Organizing Committee)
&lt;!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&amp;oldid=24094749 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== गाव, गांव ==

काही गावांच्या अधिकृत नावात गांव असे असण्याची शक्यता आहे. कृपया स्थानांतर करण्याआधी शहानिशा करावी.

धन्यवाद.

[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ११:२३, २४ नोव्हेंबर २०२२ (IST)

== इनामगाव ==

इनामगाव पुरातत्वीय स्थळ या मथळ्याखाली लिहिलेला लेख वगळण्यापेक्षा नवीन लेख लिहा. [[सदस्य:Ravikiran jadhav|Ravikiran jadhav]] ([[सदस्य चर्चा:Ravikiran jadhav|चर्चा]]) २३:०१, २९ नोव्हेंबर २०२२ (IST)

{{साद|Ravikiran jadhav}} [[इनामगांव (पुरातत्त्वीय उत्खनन स्थळ)]] लेखातील माहिती [[इनामगाव]] लेखात जोडलेली आहे. पुरेसे आणि अचूक संदर्भ त्यास जोडा म्हणजे स्वतंत्र लेख निर्माण करण्यासाठी पात्र ठरेल. तोपर्यंत इनामगाव लेखातच भरीव माहिती घालावी, धन्यवाद. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) २३:३३, २९ नोव्हेंबर २०२२ (IST)

== WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline ==

Dear Wikimedian,

Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]].

COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. 

Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call 

* '''WCI 2023 Open Community Call'''
* '''Date''': 3rd December 2022
* '''Time''': 1800-1900 (IST)
* '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx

Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २१:५१, २ डिसेंबर २०२२ (IST)

On Behalf of,
WCI 2023 Core organizing team.
&lt;!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&amp;oldid=24083503 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

==वर्ग हलवणे==
नमस्कार. वर्ग थेट हलवण्यामुळे wikidata वरील कलमांमध्ये गडबड होत आहे. त्यामुळे जुने वर्ग तसेच राहू द्यावेत, व नवीन वर्ग सुद्धा तयार करू नका. पान/लेखांवरील वर्ग अद्ययावत केल्यावर नवीन वर्ग तयार करून जुने वर्ग हटवल्यानंतर नवीन वर्गाची wikidata  कलम अद्ययावत करणे जास्त सोयीस्कर राहील. अशाने wikidata वरसुद्धा गोंधळ होणार नाही. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] २२:१८, ५ डिसेंबर २०२२ (IST)

{{साद|Usernamekiran}} मी स्वतः एखादे पान अथवा वर्ग हलविल्यानंतर त्यांचे विकिडेटा कलम दुरुस्त करतो, परंतु काही पाने वा वर्ग आधीच विकिडेटा कलमांशी जोडलेले असल्याने तेथे &quot;Interwiki Conflict&quot; असा संदेश येतो. यामुळे बरेच लेख नव्या कलमांशी जोडता आले नाहीत, {{साद|संतोष गोरे}} यावर उपाय काय? [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) २२:३२, ५ डिसेंबर २०२२ (IST)
:मर्ज  करणे. पाने वा वर्ग आधीच विकिडेटा कलमांशी जोडलेले aslyas june paan delete karun, navin panachi kalam jodne ha saglyat soyiskar upay ahe. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] १८:०४, ६ डिसेंबर २०२२ (IST)

== क्रिकेट पाने ==

कृपया २०२२ आफ्रिका ट्वेंटी२० चषक, जपान वि. इंडोनेशिया, महिला दक्षिण अमेरिकन अजिंक्यपद स्पर्धा, महिला पूर्व-आशिया चषक, महिला प्रशांत चषक, न्यूझीलंड वि. बांगलादेश महिला, मलेशिया क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग अ, थायलंड महिला वि. डच महिला, रवांडा वि. टांझानिया, सिंगापूर महिला वि. इंडोनेशिया महिला, स्पेन ट्वेंटी२० तिरंगी मालिका, स्पेन महिला पंचकोनी मालिका, २०२२ डेझर्ट ट्वेंटी२० चषक,  या मालिकांची पाने कृपया तयार करावीत [[सदस्य:Aditya tamhankar|Aditya tamhankar]] ([[सदस्य चर्चा:Aditya tamhankar|चर्चा]]) ०९:३५, ६ डिसेंबर २०२२ (IST)

== पुन्हा एकदा एकगठ्ठा स्थानांतरण ==

नमस्कार,

अनेकदा सूचना देउनसुद्धा तुम्ही पुन्हा एकदा फुटबॉल क्लब लेखांचे स्थानांतरण '''कोणत्याही प्रकारच्या चर्चेत इतरांचे मत न घेता केलेले आहे'''.

तुमचे मराठी विकिपीडियावरील योगदान खचितच मौल्यवान आहे परंतु पुनःपुन्हा हा प्रकार झाल्याने इतरांचा वेळ वाया जातो व निष्कारण संदिग्धता तयार होते. क्वचित यांतून निरर्थक वाद होण्याची सुद्धा शक्यता आहे.

यापुढे तुम्ही अशी स्थानांतरणे करण्याआधी येथे वेळ घालविलेल्या सदस्यांशी चर्चा करणे अत्यावश्यक आहे.

धन्यवाद.

[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २१:४६, १० डिसेंबर २०२२ (IST)

ता.क. -- जर्मन फुटबॉल क्लबांच्या लेखांचे स्थानांतरण या तक्त्यानुसार केलेत तर मोठी मदत होईल -- [https://www.importanceoflanguages.com/learn-german-alphabet/ जर्मन मूळाक्षरे] नव्हे, हे बदल तुमच्यावर सोपवू इच्छितो. कृपया हे काम करावे. पुन्हा एकदा धन्यवाद.

{{साद|usernamekiran|tiven2240|संतोष गोरे}} [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २१:४६, १० डिसेंबर २०२२ (IST)

क्षमस्व {{साद|अभय नातू}} परंतु, हा मला किरकोळ बदल वाटला म्हणून त्याचे स्थानांतरण केले, नाहीतर आता कोणताही मोठा बदल करताना मी सर्व प्रथम सर्वांची मते विचारात घेऊनच करतो. फुटबॉल क्लबचे हे बदल करण्याचे कारण म्हणजे बऱ्याच ठिकाणी एफ.सी. हाच शब्द वापरला जातो, जरी मूळ उच्चार वेगळा असला तरी आणि दुसरा म्हणजे मुख्यतः फक्त जर्मन फुटबॉल क्लबमध्ये नावे वेगळी होती बाकीच्या जागी एफ.सी. च शब्द शीर्षकामध्ये होता, धन्यवाद. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) २१:५२, १० डिसेंबर २०२२ (IST)

:माझ्या सूचनेचा सकारात्मकरीत्या विचार केलेले पाहून आनंद झाला.
:खरे म्हणजे सगळ्याच क्लबांची नावे स्थानिक उच्चारानुसार असावीत परंतु हे उपलब्ध नसल्यास इंग्लिश नावे वापरावी असा संकेत आहे.
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २१:५७, १० डिसेंबर २०२२ (IST)

== WikiConference India 2023:WCI2023 Open Community call on 18 December 2022 ==

Dear Wikimedian,

As you may know, we are hosting regular calls with the communities for [[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]. This message is for the second Open Community Call which is scheduled on the 18th of December, 2022 (Today) from 7:00 to 8:00 pm to answer any questions, concerns, or clarifications, take inputs from the communities, and give a few updates related to the conference from our end. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call.

* [WCI 2023] Open Community Call
* Date: 18 December 2022
* Time: 1900-2000  [7 pm to 8 pm] (IST)
* Google Link: https://meet.google.com/wpm-ofpx-vei

Furthermore, we are pleased to share the telegram group created for the community members who are interested to be a part of WikiConference India 2023 and share any thoughts, inputs, suggestions, or questions. Link to join the telegram group: https://t.me/+X9RLByiOxpAyNDZl. Alternatively, you can also leave us a message on the [[:m:Talk:WikiConference India 2023|Conference talk page]]. Regards [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १३:४१, १८ डिसेंबर २०२२ (IST)

&lt;small&gt;
On Behalf of,
WCI 2023 Organizing team
&lt;/small&gt;
&lt;!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&amp;oldid=24099166 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== विद्यापीठ पाने ==

तुम्ही हलविलेली विद्यापीठांची पाने लगेचच पूर्वपदास न्या.

[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १०:१४, २१ डिसेंबर २०२२ (IST)

== विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३ ==

प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2023|विकी लव्हस फॉल्कलोर]] ची थीम लिंगभेद कमी करणे आणि लोकांवर लक्ष केंद्रित करणे यावर आधारित आहे. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे.योगदानाचा मुख्य हेतू लिंग अंतर कमी करण्यात थेट प्रभाव पाडेल.

ही स्पर्धा १ फेब्रुवारी २०२३ रोजी सुरू झाली असून ३१ मार्च २०२३ रोजी समाप्त होईल. स्पर्धेतील विजेत्याला तयार केलेल्या पृष्ठांच्या संख्येच्या आधारे घोषित केले जाईल, पहिल्या विजेत्याला ३०० USD, द्वितीय विजेत्याला आणि तीसऱ्या विजेत्याला अनुक्रमे २०० USD आणि १०० USD दिले जातील. सहभाग किंवा योगदान करताना येणाऱ्या कोणत्याही समस्यांबाबत कोणत्याही मदतीसाठी, ज्युरी सदस्यांच्या [[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]] किंवा [[सदस्य:Sandesh9822|Sandesh9822]] यांच्या चर्चा पानावर संदेश लिहा.

कृपया या पृष्ठावरील [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३#नियम|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३]] सर्व सूचना आणि नियम वाचा. या पेजवरून [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३/नोंदणी|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३/नोंदणी]] या स्पर्धेत सहभागी व्हा. आपण योगदानामध्ये सहभागी झाल्यास आपल्या मुख्य पृष्ठावर हा [[साचा:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३|साचा]] वापरा. येथून [https://fountain.toolforge.org/editathons/fnf2023-mr हा दुवा] तुम्ही तयार केलेला लेख सादर करावा.
:&lt;small&gt;हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.&lt;/small&gt;
&lt;!-- सदस्य:संतोष गोरे@mrwiki ने https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%8B%E0%A4%B7_%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B0%E0%A5%87/test&amp;oldid=2236216 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== महिला आणि बाल विकास मंत्रालय ==

नमस्कार! भारता व्यतिरिक्त पण अनेक देशांमध्ये असे मंत्रालय आहे ज्याचे नाव थोडेफार ह्याच समान आहे. विनंती आहे की हा लेख परत [[महिला आणि बाल विकास मंत्रालय, भारत सरकार]] वर न्यावा. [[सदस्य:Dharmadhyaksha|धर्माध्यक्ष]] ([[सदस्य चर्चा:Dharmadhyaksha|चर्चा]]) १३:१४, ८ फेब्रुवारी २०२३ (IST)

सांगितल्याबद्दल धन्यवाद, लेख [[महिला आणि बाल विकास मंत्रालय (भारत)]] येथे स्थानांतरित केला आहे. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १३:१६, ८ फेब्रुवारी २०२३ (IST)

== रवांडा, ऱ्वांडा ==

नमस्कार,

ऱ्वांडा हे शुद्धलेखन बरोबर आहे. रवांडापासून पुनर्निर्देशने असावीत.

[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०८:४२, २० फेब्रुवारी २०२३ (IST)

:ठीक आहे, दुरूस्ती करतो. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) ०८:४४, २० फेब्रुवारी २०२३ (IST)

== Hello ==

Hey,

How can I recommend an article for deletion in this Wikipedia? [[सदस्य:Rifflay|Rifflay]] ([[सदस्य चर्चा:Rifflay|चर्चा]]) २३:५६, २६ फेब्रुवारी २०२३ (IST)

== यादवपूर विद्यापीठ ==

नमस्कार, आपण जादवपूर विद्यापीठ चे यादवपूर विद्यापीठ येथे स्थानांतरण का केले खुलासा द्याल का.-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २०:२८, ८ मार्च २०२३ (IST)

:{{साद|संतोष गोरे}} [https://en.m.wikipedia.org/wiki/File:Jadavpur_University_Logo.svg#mw-jump-to-license कृपया हे पाहावे] यानुसार जरी इंग्रजीमध्ये जादवपूर असले तरी स्थानिक भाषेत यादवपूर लिहिले आहे म्हणून बदल केला. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) २२:४४, ८ मार्च २०२३ (IST)
::{{साद|अभय नातू}} या विद्यापीठाचे संकेतस्थळ http://www.jaduniv.edu.in/ असे असून तेथे देखील Jadavpur असेच लिहिलेले आहे. तर बांगला भाषेत যাদবপুর বিশ্ববিদ্যালয় असे नाव असून ज्याचे लिप्यंतर जादवपुर असे आहे. तर उच्चार जादवपुर असा ऐकायला येतो [https://translate.google.com/?sl=bn&amp;tl=mr&amp;text=%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A6%AC%E0%A6%AA%E0%A7%81%E0%A6%B0%20%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A6%AF%E0%A6%BC&amp;op=translate पहा]. यात विशेष बाब म्हणजे &quot;য=य&quot; आणि &quot;জ=ज&quot; असा अक्षर भेद आहे. कृपया यावर आपले मत नोंदवावे.- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०९:३१, ९ मार्च २०२३ (IST)
::{{साद|संतोष गोरे}},
::मराठी विकिपीडियावरील ''शक्यतो स्थानिक उच्चाराच्या जवळीलच नाव असावे'' या संकेतानुसार '''जादवपूर''' किंवा ''जादवपुर'' असे शीर्षक योग्य आहे.
::धन्यवाद.
::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०३:४२, १० मार्च २०२३ (IST)

== Working on files ==
Hi! I noticed that you are working on files and fixing categories etc. for example with edits like [[Special:Diff/2258554]]. However, the file have no license and should be deleted. Perhaps you would like to help out cleaning up? See [[विकिपीडिया:आंतरविकि_दूतावास#Mass_deletion_of_files_or_mass_cleanup_of_files]]. --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) १८:३८, ५ एप्रिल २०२३ (IST)

:{{साद|MGA73}} How can I help for this? I don't know much about image licensing and other things, I was only correcting and moving some images to different categories. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १८:४६, ५ एप्रिल २०२३ (IST)

:: Hello! If a file have no license or no source/author (information about the photographer) you can ask the uploader if (s)he is still active. If uploader is no longer active then there are only a few options 1) Add the license if the file is copied from flickr or another website that clearly specify a free license 2) Add the license if the copyright expired 3) Add a non-free license and rationale if the file is eligble for fair use 4) Nominate the file for deletion.
:: Many of the files are unused so perhaps it would be better to add all the files to a category and then give uploaders and other users 1 month to look for files that they would like to try to save. After that then just delete all the files that were not fixed. 
:: Perhaps that could be discussed at the place where mr.wiki usually discuss important things? --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) १९:०६, ५ एप्रिल २०२३ (IST)

== इमेल ==

नमस्कार Harshad,

तुमचा इ-मेल पत्ता मला कळवाल का? पूर्णतः वैकल्पिक!

[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २३:५१, १६ एप्रिल २०२३ (IST)

== लेख हलवण्याची घाई ==

नमस्कार! विनंती आहे की संपादक लेख संपादित करत असताना कृपया लेख हलवू नका. लेख बनवल्या नंतर कदाचित आपण एक तास प्रतीक्षा करून मग ते हलवावे. 
अलीकडे, २-३ वेळा माझे संपादने गमावली आहेत कारण तुम्हाला ती त्वरित हलवण्याची घाई होती. [[सदस्य:Dharmadhyaksha|धर्माध्यक्ष]] ([[सदस्य चर्चा:Dharmadhyaksha|चर्चा]]) ११:५४, २८ एप्रिल २०२३ (IST)

:{{साद|Dharmadhyaksha}} माफ करा, लक्षात ठेवीन. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १२:०२, २८ एप्रिल २०२३ (IST)

== औरंगजेबाची कबर ==

नमस्कार, आपण करत असलेल्या  [[औरंगजेबाची कबर]]  या पानावर चे बदल बद्दल तेथे सांगाल का? [[सदस्य:Mh21production|Mh21production]] ([[सदस्य चर्चा:Mh21production|चर्चा]]) १६:१३, २९ एप्रिल २०२३ (IST)

:{{साद|Mh21production}} Tomb of Aurangzeb चे मराठी भाषांतर '''औरंगजेबाची कबर''' असे होते. तसेच आपण जे पान स्थानांतरण करीत आहात ते चुकीच्या पद्धतीने करीत आहात. मराठीमध्ये [[गोवळकोंडा]] असेच नाव असून तुम्ही हिंदी भाषेप्रमाणे [[गोलकोंडा]] करीत आहात, जे चुकीचे आहे. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १०:२४, ३० एप्रिल २०२३ (IST)

== रकात ची माहिती नमाज या पानावरच का समाविष्ट करावी? ईग्रजी व दुसऱ्या ३३ भाषेत रकात हे भाषांतर वेगळे पुष्ट आहेत. ==

ईग्रजी पुष्ट [[:en:Rak'a|Rak'a]] याचे ३३ भाषेत भाषांतर आहे, तसेच याचे मराठी पुष्ट  [[रकात]] हे आहे.  

आपण करत असलेले पुनर्निर्देशन  [[नमाज]] पुष्टावर होत आहे जे ईग्रजी पुष्ट [[:en:Salah|salah]]   भाषांतरं  १०४ भाषेत आहे.   [[सदस्य:Mh21production|Mh21production]] ([[सदस्य चर्चा:Mh21production|चर्चा]]) १६:२५, ३० एप्रिल २०२३ (IST)

== धुळपाटी  ==

नमस्कार, कृपया लक्षात घ्यावे की '''सदस्य:Abm1994/वर्तुळ (लघुपट)''' ही सदरील सदस्याची धुळपाटी असून तेथे त्यांचे लेखन चालूच होते. या व अशा धुळपाटीवर शक्यतो बदल करू नये.-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १६:५०, ५ मे २०२३ (IST)

== Translation request ==

Hello.

Can you create the article [[:en:Laacher See]], which is the third most powerful volcano in Europe after Campi Flegrei and Santorini, in Marathi Wikipedia?

Yours sincerely, [[सदस्य:Multituberculata|Multituberculata]] ([[सदस्य चर्चा:Multituberculata|चर्चा]]) १५:४२, १३ जून २०२३ (IST)

:Thank you very much for the new article! [[सदस्य:Multituberculata|Multituberculata]] ([[सदस्य चर्चा:Multituberculata|चर्चा]]) १६:१२, १३ जून २०२३ (IST)

== वर्ग हटविणे ==

नमस्कार,

तुम्ही विधानसभा मतदारसंघातून भारतातील विधानसभा मतदारसंघ हा वर्ग काढीत असलेले पाहिले.
यामागचे कारण काय?

तसेच एकगठ्ठा बदल करण्याआधी इतरांचे मत घेतले होते का? यासाठी सांगकाम्या चालवता येतो हे आपल्या लक्षात आहे का?

[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २१:४९, १९ जून २०२३ (IST)

:{{साद|अभय नातू}} काही दिवसांपूर्वी [[सदस्य:Dharmadhyaksha]] हे कर्नाटकच्या विविध विधानसभा मतदारसंघ लेखातून भारतातील विधानसभा मतदारसंघ वर्ग वगळून विकिडेटा माहितीचौकट समाविष्ट करत होते. नंतर तपासले असता समजले की त्यांचे बदल योग्य होते, कारण ते सर्व लेख आधीच कर्नाटक विधानसभा मतदारसंघ वर्गात समाविष्ट असल्यामुळे भारतातील‌ विधानसभा मतदारसंघ वर्गात असण्याची गरज नाही. तसेच त्यांनी अर्ध्याच लेखात हे बदल केले होते, म्हणून मी उरलेल्या लेखात ते बदल करत होते. तसेच यासाठी सांगकाम्या वापरता येतो माहिती आहे, परंतु मी याआधीच काही वर्ग स्थानांतरणाचे काम किरण यांस ५-६ महिन्यांपूर्वी दिले होते, पण त्यांना काम असल्यामुळे जमले नसावे म्हणून मी स्वतः हे करत होतो, धन्यवाद. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) २२:०४, १९ जून २०२३ (IST)

:ठीक. पुढील एकगठ्ठा वर्गीकरणाची कामे शक्यतो सांगकाम्याकडूनच करुन घ्यावीत.
:धन्यवाद.
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २२:१०, १९ जून २०२३ (IST)
::{{साद|अभय नातू}} सध्या फक्त थोडेच बदल बाकी आहेत, ती मी पूर्ण करतो, बाकीचे सांगकाम्याने करावयाचे स्थानांतरण तुमच्या चर्चा पानावर पाठवतो. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) २२:१२, १९ जून २०२३ (IST)

== माहिती चौकट  ==

नमस्कार, काही जिल्ह्यांच्या लेखात जोडलेली माहिती चौकट आपण उडवलेली दिसत आहे. नक्की कारण समजेल का?-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०७:४२, २२ जून २०२३ (IST)
:{{साद|संतोष गोरे}} [[धुळे जिल्हा]], [[सातारा जिल्हा]] आणि [[भंडारा जिल्हा]] या लेखांमध्ये माहितीचौकटीमध्ये असलेल्या त्रुटीमुळे [[:वर्ग:महाराष्ट्रतील जिल्हे]] हा चुकीचा वर्ग जोडला जात आहे, म्हणून माहितीचौकट वगळली. आता एकतर ती त्रुटी तुम्हाला सापडत असेल तर दुरुस्त करावी नाहीतर माहितीचौकट वगळावी, जेणेकरून लेखात चुकीचा वर्ग जोडला जाणार नाही. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १५:३४, २२ जून २०२३ (IST)
::सदरील माहिती चौकटीत बदल करता येईल, परंतु केवळ पुनर्निर्देशित वर्ग आपोआप जोडला जातोय म्हणून कोणत्याही लेखातील माहिती चौकट काढणे योग्य ठरणार नाही. मी लवकरच लॅपटॉप वरून हे काम करण्याचा प्रयत्न करतो, तोपर्यंत माहितीचौकटी परत जोडव्यात.- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०६:५६, २५ जून २०२३ (IST)
:::{{झाले}}, कृपया तपासून पहावे.- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २०:४५, २७ जून २०२३ (IST)
::::{{साद|संतोष गोरे}} धन्यवाद, तसेच कृपया [[औरंगाबाद जिल्हा]] या लेखात [[:वर्ग:महाराष्ट्रातील जिल्हे]] हा वर्ग जोडावा, कारण प्रचालकांशिवाय कोणालाही लेख संपादित करण्यास प्रतिबंध आहे. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) २३:०५, २७ जून २०२३ (IST)
:::::कृपया माहिती चौकट सारख्या गोष्टीत विना  चर्चा मोठ्या प्रमाणात बदल करू नये. आपण नुकतेच भारतीय जनता पक्ष ची माहिती चौकट उडवली आहे.-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २२:२६, ४ जुलै २०२३ (IST)

== आम आदमी पार्टी ==

नमस्कार, सदरील पक्षाचे मूळ नाव '''आम आदमी पार्टी''' असे आहे. तुम्ही त्याचे भाषांतर '''आम आदमी पक्ष''' असे केले आहे. कारण समजेल का?-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २२:१२, ४ जुलै २०२३ (IST)

:{{साद|संतोष गोरे}} जसे [[भारतीय जनता पार्टी]] मूळ नाव असूनही मराठीमध्ये [[भारतीय जनता पक्ष]] नाव होते, तसेच [[आम आदमी पक्ष]] असे केले, धन्यवाद. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) २२:१५, ४ जुलै २०२३ (IST)
::भारतीय जनता पार्टी हे भाजप चे अधिकृत नाव असून महाराष्ट्रात त्याला बोलताना भारतीय जनता पक्ष असे म्हणतात. परंतु आम आदमी पार्टी ला कुठेही आम आदमी पक्ष असे संबोधले जात नाही.-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २२:२२, ४ जुलै २०२३ (IST)
:::{{साद|संतोष गोरे}} [https://zeenews.india.com/marathi/tags/%E0%A4%86%E0%A4%AE-%E0%A4%86%E0%A4%A6%E0%A4%AE%E0%A5%80-%E0%A4%AA%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7.html १], [https://marathi.abplive.com/news/maharashtra/aam-aadmi-party-will-contest-kasba-chinchwad-by-elections-pune-latest-news-1148778/amp २], [https://www.tv9marathi.com/politics/aam-aadmi-party-becomes-national-party-know-how-to-get-national-party-status-au205-838484.html/amp ३], [https://www.lokmat.com/national/we-support-the-uniform-civil-code-but-the-aam-aadmi-party-made-it-clear-a-a601/amp/‌‌ ४] या आणि अशा अनेक ठिकाणी मराठीमध्ये आम आदमी पक्ष असा उल्लेख केला आहे या अनुषंगाने मी बदल केला, असे अजून बरेच पक्ष आहे ज्यांत पार्टी उल्लेख आहे, परंतु मी फक्त हाच लेख स्थानांतरित केला, बाकीचे नाही. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) २२:२८, ४ जुलै २०२३ (IST)
::::तुम्ही दिलेले पुरावे विचारात घेण्यासारखे आहेत. @[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]], @[[सदस्य:Sandesh9822|संदेश हिवाळे]] मला वाटते भाजप असो की आप, यांच्या अधिकृत नावात पार्टी हा शब्द आहे; पक्ष नव्हे. तर दोन्ही लेख स्थानांतरित करावे का?- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २२:३५, ४ जुलै २०२३ (IST)
:भारतीय निवडणूक आयोगाकडे या पक्षांचे काय नाव पंजीकृत (रजिस्टर्ड) आहे? जर दोन वेगळी नावे (हिंदी, इंग्लिश) असतील तर पक्ष (मराठीकृत) ठेवावे. जर एकच नाव असेल तर ते नाव येथे कायम करावे.
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०८:०५, ५ जुलै २०२३ (IST)

== स्थानांविषयी लेखांची शीर्षके ==

नमस्कार,

मराठी विकिपीडियावर स्थानांच्या लेखांची (शहर, जिल्हा, काउंटी, इ) शीर्षके '''गावनाव (जिल्हा/काउंटी/राज्य/देश)''' अशी असावीत.

इंग्लिश विकिपीडियावर हा संकेत '''गावनाव (जिल्हा/राज्य/देश)''' असा आहे परंतु मराठी/देवनागरीमध्ये अशा लिखाणाने अधिक संभ्रम निर्माण होऊ शकतो.

तरी तुम्ही स्थानांतरित केलेले लेख पुन्हा मूळ पदावर आणावेत आणि हातासरशी दिसतील तसे इतरही लेख '''गावनाव (जिल्हा/काउंटी/राज्य/देश)''' या संकेतात आणावे.

धन्यवाद.

[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २२:५४, २३ सप्टेंबर २०२३ (IST)

: माझे असे मत आहे की, सध्या फक्त काउंटी सोडून बाकीचे सर्व शहरे तुम्ही सांगितल्याप्रमाणे स्थानांतरित करुया, फक्त आधी मी सर्व शहरांची शीर्षके राज्यानुसार एकसमान पद्धतीने आणतो. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) ००:०३, ३० सप्टेंबर २०२३ (IST)

== नमस्कार ==

नमस्कार [[सदस्य:Fulabai chavan|Fulabai chavan]] ([[सदस्य चर्चा:Fulabai chavan|चर्चा]]) १५:१७, २९ सप्टेंबर २०२३ (IST)

: नमस्कार. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) ००:०३, ३० सप्टेंबर २०२३ (IST)

== lewis, louis, स्थान नावे, इ. ==

नमस्कार,

lewis चा उच्चार लुइस होतो तर Louis चा उच्चार लुई (फ्रेंच व तत्सम भाषा) किंवा लुईस (इंग्लिश) होतो. तुम्ही केलेले काही बदल मी परतवले आहेत. इतर परतवावेत.

तसेच स्थानलेखांचे स्थानांतरण करताना जी नावे निःसंदिग्ध आहेत त्यांना नाव (काउंटी/जिल्हा/देश) असे करू नयेत, उदा - श्रीव्हपोर्ट. संदिग्ध नावे या संकेताखाली असावीत, उदा - सान लुइस पोतोसी हे मेक्सिकोचे राज्य आणि शहर सुद्धा.

धन्यवाद.

[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २०:३४, ९ ऑक्टोबर २०२३ (IST)

== आपली संपादने ==

नमस्कार, कृपया लक्षात घ्यावे की आपल्या संपदानाने इतर सदस्यांना काम करण्यात अडथळा येऊ देऊ नये, त्यांना प्रोत्साहन मिळावे असेच सहकार्य करावे. [https://mr.m.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%B9%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%B0_%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%82%E0%A4%AD_%E0%A4%AC%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%A1%E0%A5%80&amp;action=history हे पहा], यात आपण निर्माणाधीन लेखात दुरुस्ती केल्याचे दिसून येत आहे.कृपया लक्षात घ्यावे की, निर्माणाधीन साचा हा लेख निर्मितीत इतर कोणीही ढवळाढवळ करू नये  याच साठी लावला जातो. तसेही मुळात एखादा सदस्य संपादने करत असताना त्यात आपण काहीही बदल करू नये. यामुळे एकतर त्यांचे स्वारस्य कमी होते, तसेच त्यांचे चालू संपादन रद्द होऊ शकते. [https://mr.m.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:MobileDiff/2337964 हे पहा] येथे आपण दृतमाघार ऐवजी संपादन करून दुरुस्ती करावयास हवी. यामुळे सदरील सदस्यास प्रोत्साहन मिळते. त्यांना कुणीतरी मदत केल्याचे त्यांना सुख लाभते, जे की दृतमाघार मध्ये लाभत नाही. असो, आपण जाणते आहात, आपला संपादनाचा व्याप देखील मोठा आहे, याचे निश्चितच कौतुक आहे म्हणून हा प्रपंच केला.- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १९:४२, १८ ऑक्टोबर २०२३ (IST)

== विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३ ==

[[चित्र:Wikipedia Asian Month Logo Mr.svg|right|400px|frameless]]
प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३|विकिपीडिया आशियाई महिना ]]''' हे विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेले एक वार्षिक अभियान आहे. हे अभियान मुख्यत्वे आशिया खंडातील देश आणि तेथील संस्कृती संबंधित विषयांवरील लेखांवर लक्ष केंद्रित करते. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतलेला आहे. आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले अमूल्य योगदान द्यावे.

प्रकल्प पृष्ठ [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३|येथे]] उपलब्ध आहे. आपण ही स्पर्धा जिंकल्यास आपण '''विकिपीडिया आशियाई दूत घोषित होऊन तुम्हाला सही केलेले प्रमाणपत्र मिळेल व एक अधिक पोस्टकार्ड मिळेल''' तसेच '''डिजीटल बार्नस्टार''' देखील प्राप्त करू शकता. अधिक माहितीसाठी प्रकल्प पृष्ठ तपासा. [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३/सहभागी|येथे]] आपली नोंदणी करा आणि [https://fountain.toolforge.org/editathons/wam-mr-2023 हा दुवा] वापरून आपला लेख सादर करा.

जर तुम्हाला कोणत्या मदतीची आवश्यकता असेल तर स्थानिक आयोजक [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे ]], [[सदस्य:Sandesh9822|संदेश हिवाळे]] किंवा [[सदस्य:Tiven2240|टायविन]]  यांना संपर्क करावा.

धन्यवाद.

:'''आयोजक विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३'''
:&lt;small&gt;हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.&lt;/small&gt;
&lt;!-- सदस्य:संतोष गोरे@mrwiki ने https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%8B%E0%A4%B7_%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B0%E0%A5%87/test&amp;oldid=2341857 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== फ्रांस, फ्रान्स ==

नमस्कार,

फ्रांस हा उच्चार मूळ उच्चाराशी अधिक जवळचा असल्याने हे बदल करू नयेत.

तुम्ही सुचवलेली पुनर्वर्गीकरण सुरू केले आहे.

[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १०:१७, २३ मार्च २०२४ (IST)

:{{साद|अभय नातू}} तुमचे मत ग्राह्य धरतो, तरी फ्रान्स आणि फ्रांस ह्यांच्या उच्चारात फार फरक नाही, तसेच फ्रान्स हा शब्द सर्वाधिक प्रचलित आहे जो जास्तीकरुन वापरला जात आहे, म्हणून माझे असे मत आहे की फ्रांसचे फ्रान्स करणे उचित ठरेल. आपले मत कळवावे, धन्यवाद. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १०:२०, २३ मार्च २०२४ (IST)

ता.क. फ्रान्स.... कडून फ्रांस.... कडे पुनर्निर्देशन जरुर करावे.

:''फ्रान्स आणि फ्रांस ह्यांच्या उच्चारात फार फरक नाही,'' 
:आहे :-)
:फ्रान्स = फ्रा न् स. यातील न चा उच्चार अनुनासिक नाही.
:फ्रांस मधील न् चा उच्चार अनुनासिक आहे. मूळ उच्चार फ्राँस च्या जवळ असला तरीही मराठीशी अधिक जवळ म्हणून फ्रांस ग्राह्य धरावा.

तत्सम उदाहरणे - मांस वि. मान्स; पुस्त'''कांत''' वि. रमा'''कांत''', इ.

[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १०:२७, २३ मार्च २०२४ (IST)

:{{साद|अभय नातू}} ठीक आहे, परंतु बहुतांशी लेख शीर्षक अथवा लेखांमध्ये पूर्वीपासून फ्रान्स हा शब्द वापरला गेलेला आहे, जो बहुतांशी सर्वमान्य शब्द आहे, मग त्याचे काय करावे? परिणामी सर्वठिकाणी फ्रांस हा बदल करावा लागेल. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १०:३१, २३ मार्च २०२४ (IST)

:होय, फ्रांसकडे बदल करावा. लेखांतून सांगकाम्याद्वारे बदल करता येतील. -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १०:३२, २३ मार्च २०२४ (IST)

== धुळपाटी/नीलिमा क्षत्रिय  ==

धुळपाटी/नीलिमा क्षत्रिय हा लेख पुर्ववत मुख्य विकिपिडीयावर नीलिमा क्षत्रिय याच नावाने हलवावा. [[सदस्य:राजेन्द्र क्षत्रिय|राजेन्द्र क्षत्रिय]] ([[सदस्य चर्चा:राजेन्द्र क्षत्रिय|चर्चा]]) १३:२८, १६ जुलै २०२४ (IST)

== Why rollback? ==

Hello. You rollbacked my edits on [[इस्माइल हनीयेह]], can you just tell me why you did it. Actually I am not a Marathi speaker and I updated the informations in the page using Google translator. So please tell me what was wrong there. Thanks. [[सदस्य:Tanvir 360|Tanvir 360]] ([[सदस्य चर्चा:Tanvir 360|चर्चा]]) १९:४३, ३१ जुलै २०२४ (IST)

: {{साद|Tanvir 360}} It was done by mistakely, reverted the same, Thank you. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) ०९:०४, १ ऑगस्ट २०२४ (IST)

== Translation request ==

Hello, Khirid Harshad.

Can you translate and upload the article about the prominent Turkish economist [[:en:Dani Rodrik]] in Marathi Wikipedia?

Yours sincerely, [[सदस्य:Oirattas|Oirattas]] ([[सदस्य चर्चा:Oirattas|चर्चा]]) १४:३७, २ सप्टेंबर २०२४ (IST)

:Thank you very much for the new article! [[सदस्य:Oirattas|Oirattas]] ([[सदस्य चर्चा:Oirattas|चर्चा]]) १६:२८, २ सप्टेंबर २०२४ (IST)

== Translation request  ==

Hello, Khirid Harshad.

This is my last request for this year.

Can you create the article [[:en:Phlegraean Fields]], which is Europe's only [[:en:supervolcano|supervolcano]] and which is [[:simple:Dormant volcano|dormant]], in Marathi Wikipedia? Can you use (and transliterate) the Italian title, ''Campi Flegrei'', not the English title of the article, since the volcano is not located in an English-speaking country?

Yours sincerely, [[सदस्य:Oirattas|Oirattas]] ([[सदस्य चर्चा:Oirattas|चर्चा]]) ११:४८, ५ सप्टेंबर २०२४ (IST)

:Thank you very much for the new article! [[सदस्य:Oirattas|Oirattas]] ([[सदस्य चर्चा:Oirattas|चर्चा]]) २२:३९, १२ सप्टेंबर २०२४ (IST)

== वर्गातील बदल ==

मला वाटते आपण @[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] यांना विचारल्याशिवाय वर्गात बदल करू नये. वर्ग आणि त्यातील उपवर्ग हा एक नाजूक आणि क्लिष्ट विषय आहे. [https://mr.m.wikipedia.org/w/index.php?title=इ.स._२०१४_मधील_मराठी_चित्रपटांची_यादी&amp;curid=150333&amp;diff=2485105&amp;oldid=2203110 हे पहा], आता [[इ.स. २०१४ मधील मराठी चित्रपटांची यादी]] या लेखात ''वर्षानुसार मराठी चित्रपटांच्या याद्या'' तसेच ''इ.स. २०१४ मधील चित्रपट'' असे दोन वर्ग असल्यास काय हरकत आहे? उलट माझ्या मते असे जास्तच उपयुक्त ठरेल. -[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १०:१०, ८ ऑक्टोबर २०२४ (IST)

:{{साद|संतोष गोरे}} उपवर्ग वगळल्याचे कारण असे की उदाहरणादाखल [[इ.स. २०१४ मधील मराठी चित्रपटांची यादी]] यात [[:वर्ग:इ.स. २०१४ मधील मराठी चित्रपट]] उपवर्ग जोडून हा वर्ग [[:वर्ग:इ.स. २०१४ मधील चित्रपट]] यास जोडणे योग्य ठरेल, तरी हे काम वेळखाऊ असल्याकारणाने टप्प्याटप्प्याने करायचे मी ठरविले आहे. तुम्ही यास मदत केली तर उत्तमच, धन्यवाद. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) ११:४४, ८ ऑक्टोबर २०२४ (IST)
::हे बरोबर आहे. विशिष्ट वर्षांमधील विशिष्ट भाषेतील चित्रपटांची यादी त्या वर्षीच्या त्या भाषेच्या चित्रपट वर्गात वर्गीकृत करावी.
::असे करताना ''नामसूची'' ऐवजी ''यादी'' हा शब्द वापरावा. मराठी विकिपीडिया वरील भाषा क्लिष्ट न करता सोपी/सुटसुटीत पण अचूक असावी.
::हा संकेत इतर ठिकाणीही वापरावा. शंका असल्यास चावडीवर किंवा जाणकारांना विचारावे.
::धन्यवाद.
::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २१:०२, ८ ऑक्टोबर २०२४ (IST)

== Not आसामी, It's असमीया भाषा ==

@[[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] “आसामी” म्हणजे गुन्हेगार व्यक्ती. हे आसामीमध्ये অসমীয়া (Axomiya) लिहिलेले आहे आणि इंग्रजीमध्ये Assamese लिहिले आहे. माझ्या लक्षात आले की, @[[सदस्य:দিব্য দত্ত|দিব্য দত্ত]] ने अनेक वेळा ते बदलण्याचा प्रयत्न केला होता. पण मराठी विकिपीडियाने ते का स्वीकारले नाही? ~[[सदस्य:Kandarpajit Kallol|Kandarpajit Kallol]] ([[सदस्य चर्चा:Kandarpajit Kallol|चर्चा]]) १७:३२, १३ डिसेंबर २०२४ (IST)

:@[[सदस्य:Kandarpajit Kallol|Kandarpajit Kallol]] मराठीमध्ये एकाच शब्दाचे अनेक अर्थ निघतात, त्यामुळे आसामी हा द्व्यर्थी शब्द होतो. तसेच बाकीच्या भाषेत &quot;असमीया&quot; वापरले म्हणून तोच शब्द बरोबर असे ठरत नाही. मराठी भाषेचे आपले असे वेगळे शब्द आहेत जसे कन्नडा, कर्नाटका हे मराठीत कन्नड, कर्नाटक म्हणून वापरतात. तसेच आसामची आसामी हा शब्द चपखल बसतो. तरी @[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] आणि @[[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] यांनी आपले मत मांडावे. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) २३:२८, १३ डिसेंबर २०२४ (IST)

:{{साद|Kandarpajit Kallol}}
:माझ्या वाचनात ''आसामी'' शब्दाचा अर्थ '''व्यक्ती''', '''माणूस''' असा होतो. ''गुन्हेगार व्यक्ती'' नव्हे.
:मला वाटते तुम्हील वर लिहिलेल्या आसामी भाषेतील शब्दाचा उच्चार ''अहोमिया'' असा होतो. तरी ''आसामी'' (शक्यतो), ''असमिया'' किंवा ''अहोमिया'' हे शब्द वापरलेले चालतील. लेख-शीर्षकांमध्ये प्रमाणीकरण म्हणून आसामी ठेवावे.
:धन्यवाद.
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०२:२०, १४ डिसेंबर २०२४ (IST)
:# असे दिसून येते की तुम्ही अमराठी आहात.
:# मराठी भाषेत आसामी शब्दाचा अर्थ गुन्हेगार व्यक्ती होत नाही; निदान मी तरी तसे कुठे वाचले नाही.
:# मराठी भाषेत बहुतेक ठिकाणी आसामी असाच शब्द येतो.
:# [https://www.pmindia.gov.in/mr/news_updates/%E0%A4%AE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A5%80-%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%80-%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%95%E0%A5%83%E0%A4%A4-%E0%A4%86%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%80/ पी एम इंडियाच्या मराठी आवृत्ती मध्ये] आसामी असाच उल्लेख दिसून येतो.
:# मराठी विश्वकोशात मात्र असमिया असा उल्लेख येतो तसेच त्याचे विश्लेषण देखील दिसून येते. हे पहा [https://vishwakosh.marathi.gov.in/26956/ १], [https://vishwakosh.marathi.gov.in/category/language-literature/indian-language-literature/asamia-language/ २], [https://marathivishwakosh.org/tag/%E0%A4%85%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE-%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%AF/ ३].
:माझ्यामते मराठी विकिपीडियावर लेख नाव असमिया असे असावे, तर पुनर्निर्देशन आसामी असे ठेवावे. -[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०७:१९, १४ डिसेंबर २०२४ (IST)
::@[[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]], मी आसाममधून बोलत आहे. ते दुरुस्त केल्याबद्दल धन्यवाद. ~ [[सदस्य:Kandarpajit Kallol|Kandarpajit Kallol]] ([[सदस्य चर्चा:Kandarpajit Kallol|चर्चा]]) ०७:३९, १४ डिसेंबर २०२४ (IST)
:::@[[सदस्य:Usernamekiran|Usernamekiran]] आपले मत काय आहे. मराठी व्याकरणावर तुमचा चांगला अभ्यास आहे. यावर देखील तुमचे मत अपेक्षित आहे-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०७:५६, १४ डिसेंबर २०२४ (IST)
::::{{re|Kandarpajit Kallol}} मला दुसऱ्या भाषांबद्दल कल्पना नाही, पण मराठीमध्ये &quot;असामी&quot; ह्या शब्दाचा अर्थ &quot;व्यक्ती&quot; असा होतो.  [[असा मी असामी]], [https://www.goodreads.com/book/show/12374843-asa-mi-asami good reads]. मी इंटरनेट पूर्वीच्या काळात शालेय विद्यार्थी होतो, तेव्हा आम्हाला एक फार अनुभवी, आणि मराठीचे अभ्यासक शिक्षक होते. त्यांनी सांगितले होते कि &quot;आसामी&quot; म्हणजे आसाम राज्याचा रहिवाशी (गुजरात - गुजराती), तर &quot;असामी&quot; म्हणजे व्यक्ती (त्यांनी हे सुद्धा शिकवले कि &quot;व्यक्ती&quot; साठी &quot;आसामी&quot; हा शब्द वापरणे चुकीचे आहे) . Sugar ह्या शब्दाचा इंग्रजीमध्ये &quot;साखर&quot; असा अर्थ होतो, पण रोमानियन भाषेमध्ये त्याचा अर्थ &quot;बाळ&quot; असा होतो. इंग्रजीमधील &quot;gift&quot; ह्या शब्दाचा अर्थ &quot;भेटवस्तू&quot; असा होतो, पण जर्मन भाषेत त्याचा अर्थ &quot;विष&quot; होतो. त्यामुळे दुसऱ्या भाषेमध्ये एखाद्या शब्दाचा अर्थ काय निघतो, ह्यावर चर्चा करण्यात जास्त अर्थ नाही. इतर भाषेमध्ये &quot;असामी&quot; किंवा &quot;आसामी&quot; ह्या शब्दांचा काहीही अर्थ असो, मराठी मध्ये ते &quot;व्यक्ती&quot;, आणि &quot;आसामचा नागरिक&quot; असा अर्थ होतो. राहिली बाब &quot;असमिया&quot; भाषेची: जवळपास सगळेच मराठी व्यक्ती, वृत्तपत्र, स्त्रोत हे &quot;आसामी भाषा&quot; अशा शब्दप्रयोग करतात. आपण सर्वसाधारणपणे प्रचलित असणारी नावे वापरतो, उदाहरणार्थ [[बिल गेट्स]], आणि आसामी भाषेवरील [[:as:বিল গেট্‌ছ]] हे &quot;William Gates&quot; असं नाव वापरत नाहीत. त्याचप्रमाणे मराठी विकिपीडियावर &quot;असमिया&quot; ऐवजी &quot;आसामी&quot; वापरलेले जास्त योग्य राहील. असमिया हा शब्द वापरून मराठी वाचकाला संभ्रमात पाडू नये. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] २३:२६, १४ डिसेंबर २०२४ (IST)
:::::तुमच्या अभिप्रायाबद्दल धन्यवाद. 
:::::आसामी (आसामी लिपीत: অসমীয়া ভাষা; लिप्यंतरण: असमीया भाषा) — मला आशा आहे की तुम्ही असे लिहायला हरकत नाही. ~ [[सदस्य:Kandarpajit Kallol|Kandarpajit Kallol]] ([[सदस्य चर्चा:Kandarpajit Kallol|चर्चा]]) ००:२८, १५ डिसेंबर २०२४ (IST)
::::::অসমীয়া or Assamese or असमीया is a name of a language. It is a noun. You should not change it to आसामी৷ [[सदस्य:দিব্য দত্ত|দিব্য দত্ত]] ([[सदस्य चर्चा:দিব্য দত্ত|चर्चा]]) ०९:५७, ४ जानेवारी २०२५ (IST)

== ब्राझील/ब्राझिल ==

नमस्कार,

ब्राझिल हा अधिक शुद्ध उच्चार आहे. पूर्वी तयार केलेले ब्राझील या नावाचे लेख आणि वर्ग सुधारणे गरजेचे आहे.

तुम्ही इतक्यात केलेल बदल परतवावेत ही विनंती.

धन्यवाद.

[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०६:२०, २७ डिसेंबर २०२४ (IST)

:{{झाले}} [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) २२:२९, ३१ डिसेंबर २०२४ (IST)

== राजधानी एक्सप्रेस ==

नमस्कार,

भारतीय रेल्वेवरील सगळ्या राजधानी एक्सप्रेस नवी दिल्ली पर्यंत धावतात. यासाठी वेगळे दिब्रुगढ-नवी दिल्ली राजधानी एक्सप्रेस, मुंबई-नवी दिल्ली राजधानी एक्सप्रेस असे लिहिण्याची आवश्यकता नाही. तरी आपण आत्ता केलेले बदल उलटवावेत ही विनंती. तुम्ही तयार केलेल्या शीर्षकांपासून पुनर्निर्देशने असावीत. अर्थात याला अपवाद आहेत, उदा. मुंबई-हजरत निझामुद्दीन राजधानी एक्सप्रेस.

अजून एक माहिती म्हणजे बव्हंश राजधानी एक्सप्रेस राज्यांच्या राजधानीपासून नवी दिल्लीला धावतात. म्हणूनच यांचे नामकरण राजधानी एक्सप्रेस असे केले गेले. मोजकी राज्ये याला अपवाद आहेत.

धन्यवाद

[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १२:१३, २८ डिसेंबर २०२४ (IST)

== इ.स. १९८४ ==

Hello. Why did you cancel edit? [[सदस्य:Eurohunter|Eurohunter]] ([[सदस्य चर्चा:Eurohunter|चर्चा]]) २०:३०, २८ डिसेंबर २०२४ (IST)

:{{साद|Eurohunter}} It's Marathi wikipedia, so add here only Marathi language content, don't add English wikipage links here, Thank you. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) २०:३२, २८ डिसेंबर २०२४ (IST)
:: Link to English Wikipedia was only added to edit description as there in no article yet in Marathi language, so link to Marathi Wikipedia was linking just to Marathi Wikipedia. It only used original name in Latin alphabet. Why not to transliterate it to Marathi alphabet (Devanagari) instead? [[सदस्य:Eurohunter|Eurohunter]] ([[सदस्य चर्चा:Eurohunter|चर्चा]]) २०:३८, २८ डिसेंबर २०२४ (IST)

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- सदस्य:Biplab Anand@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28078122 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

==  वर्ग:इ.स. २०२३ मधील बंगाली चित्रपट ==

नमस्कार,

आपल्या शीर्षक संकेतानुसार ''वर्ग:इ.स. अबक मधील कखग चित्रपट'' असे शीर्षक योग्य आहे, तरी ''वर्ग:इ.स. २०२३ मधील बंगाली चित्रपट'' चे पुनर्निर्देशन हटवावे. तसेच इतर ठिकाणी वेगळी शीर्षके आढळल्यास ती बदलण्यास मदत करावी.

धन्यवाद.

[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २१:४१, १० फेब्रुवारी २०२५ (IST)

== बदल उलटवा  ==

नमस्कार, मी याच्या मध्ये बदल (साचा:माहितीचौकट पंतप्रधान) कार्यकाळ 2 मध्ये उपराष्ट्रपती याचा कार्यकाळ दिसत नसल्यामुळे बदल करायचा प्रयत्न केला पण त्याच्या मध्ये त्रुटी खूप आहेत.


कृपया विनंती आहे &lt;nowiki&gt;[[साचा:माहितीचौकट पदाधिकारी]]&lt;/nowiki&gt; मध्ये मी केलेलं बदल सर्व उलटवा  [[सदस्य:AShiv1212|AShiv1212]] ([[सदस्य चर्चा:AShiv1212|चर्चा]]) १२:३१, २१ मार्च २०२५ (IST)

:आणि क्षमस्व 🙏 अतिशय शहाणपण करायच्या प्रयत्नात असे माझ्याकडून घडलेल आहे. [[सदस्य:AShiv1212|AShiv1212]] ([[सदस्य चर्चा:AShiv1212|चर्चा]]) १२:३२, २१ मार्च २०२५ (IST)
::धन्यवाद 🙏 [[सदस्य:AShiv1212|AShiv1212]] ([[सदस्य चर्चा:AShiv1212|चर्चा]]) १२:३४, २१ मार्च २०२५ (IST)
::{{झाले}} काही हरकत नाही, माणूस चुकांमधूनच शिकत जातो. तसेच काही नवीन बदल केल्याशिवाय योग्य की अयोग्य हेसुद्धा समजत नाही, धन्यवाद. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १२:३५, २१ मार्च २०२५ (IST)

== चर्चा पाने काढणे ==

नमस्कार,

जुन्या आणि/किंवा आता अकार्यरत सदस्यांच्या चर्चापानांवर (अनेकदा मोठा) इतिहास असतो. यांमधून अनेक वाद, मुद्दे व इतर मजकूर आढळून येतो. अगदी पुनर्निर्देशनांमागे सुद्धा कारणे आणि इतिहास असतो, उद. - Maihu Don यांचे चर्चा पान.
अशा पानांना ०+ मोल असते तरी अशी पाने काढू नयेत.

धन्यवाद

[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०१:२८, १८ मे २०२५ (IST)

== Accenture  ==

चुकीचं नाव का टाकत आहे मूर्खा? [[सदस्य:Khandeshputra42|Khandeshputra42]] ([[सदस्य चर्चा:Khandeshputra42|चर्चा]]) १२:०४, २० मे २०२५ (IST)

:@[[सदस्य:Khandeshputra42|Khandeshputra42]] भाषेची मर्यादा पाळून तुम्हाला हा प्रश्न विचारता येत होता. सक्त ताकीद, परत पुन्हा मर्यादेचे उल्लंघन करू नये, अन्यथा येथे कायम प्रतिबंधित व्हाल. - [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १२:४८, २० मे २०२५ (IST)
:{{साद|Khandeshputra42}} नाव बदलताना कारण स्पष्ट नमूद केले होते. Accenture जरी स्पेलिंग असले तरी उच्चारताना ॲक्सेंचर न बोलता ॲसेंचर बोलतो, कारण एक C हा silent आहे जो उच्चारत नाही. {{साद|अभय नातू}} आपले मत कळवावे, धन्यवाद. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) ००:४१, २१ मे २०२५ (IST)
::C silent नाही आहे. गुगल मॅपवर Pdc3b search करून त्यात कंपनीच्या इमारतीवर मराठीत काय नाव लिहीलेले आहे ते वाचा असेंचर आहे की अॅक्सेंचर. तसेच युट्युब वर त्यांचे अधिकृत व्हिडीओ बघा(छपरी लोकांचे नाही) कंपनीचे स्वताःचे व्हिडीओ की ते काय उच्चार करीत आहेत आणि नाव पुर्ववत अॅक्सेंचर असे करा. [[सदस्य:Khandeshputra42|Khandeshputra42]] ([[सदस्य चर्चा:Khandeshputra42|चर्चा]]) ००:५८, २१ मे २०२५ (IST)
:::भावा,
:::पहिले, आपली भाषा आवर. मोकाट सुटल्यागत वाटतीया.

:::असो, नमस्कार.

:::दुसरे, गूगल मॅप हे क्राउडसोर्स्ड आहे, जसे &quot;छपरी&quot; लोकांचे यूट्यूब व्हिडिओ असतात ना, अगदी तसेच. जर संदर्भच द्यायचा तर मूळ कंपनीच्या संकेतस्थळावरुन (उच्चाराचा, इंग्लिश शुद्धलेखनाचा संदर्भ नव्हे) द्यावा. तरी या गूगल वरील चित्राचा थेट संदर्भ (दुवा किंवा चित्र) देउन आपले मत मांडले असते तर त्याने तुमच्याबद्दलचे मत खूप अधिक चांगले झाले असते. आता असा संदर्भ द्यावा ही विनंती.

:::तिसरे, मूळ उच्चार सापडल्यावर इतर उच्चारांपासून पुनर्निर्देशने तयार करावीत. मी स्वतः असे एक केले आहे.  इतर उच्चार तु्म्हाला माहिती असतील तर ते सुद्धा करावेत. जर मूळ उच्चाराबद्दल प्रश्न, शंका किंवा आक्षेप असतील तर त्याबद्दल येथील इतरांना विचारावे.

:::चौथे, देवनागरी (मराठी/हिंदी) मधील इतर भाषीय शब्दांचे उच्चार नेमकेच असतील याची खात्री नसते.

:::या विशिष्ट बाबतीत मी स्वतः ''ॲक्सेंचर, ॲक्सेंच्यर आणि ॲक्सेंचुअर'' हे उच्चार सर्रास वापरलेले पाहिले/ऐकले आहेत.
:::असो. मराठी विकिपीडियावरील तुमच्या योगदानाबद्दल धन्यवाद आणि पुढेही मोठी भर घालाल ही आशा.

:::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०२:०५, २१ मे २०२५ (IST)
::::@[[सदस्य:Khandeshputra42|Khandeshputra42]], सदरील संकेतस्थळावर देवनागरी लिपीत मला नाव सापडले नाही. आपण शोधून ती लिंक येथे दिल्यास बरे होईल. इतर संकेतस्थळावरील काही उच्चार [https://marathi.economictimes.com/business-news/it-services-company-accenture-will-layoff-19-thousand-employees/articleshow/98945629.cms एक्सेंचर (इकॉनॉमिक टाइम्स)] , [https://www.loksatta.com/business/finance/19000-accenture-employees-likely-to-lose-their-jobs-due-to-recession-amy-95-3541057 ॲक्सेंच्युअर (लोकसत्ता)] असे देखील आहेत. [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०७:२७, २१ मे २०२५ (IST)
:::::@[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]]@[[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] स्वताः ॲक्सेंचरच्या इमारतीवर ॲक्सेंचर असे नाव लिहीलेले आहे. मी अगोदरच सांगितलं की गुगल मॅपवर जाऊन pdc3b सर्च करा. तिथे लोकांनी इमारतीचे फोटो पोस्ट केलेले आहेत, त्यात तुम्हाला नाव दिसेल. गुगल मॅप क्राऊड सोर्स आहे पण इमारत तर क्राऊड सोर्स नाही आहे ना जिथे कोणीही काहीही लिहून येईल. तुम्ही ॲक्सेंचरच्या ceo julie sweet चे व्हिडीओ युट्युबवर बघु शकतात, त्या काय उच्चार करीत आहे. 
:::::राहिली गोष्ट लिंकची तर त्याही देतो. खालिल ४ लिंक्स कॉपी करून ब्राऊझरवर सर्च करा.
:::::images.app.goo.gl/5xhQ6WR7pu1yzdv7A
:::::images.app.goo.gl/4RcF9EUy5xdrXv1QA
:::::images.app.goo.gl/DY5soeVu4y92cWB58
:::::images.app.goo.gl/EaKNyTddFEeKCRv39
:::::खाली वर्तमानपत्रांच्याही लिंक देतो.
:::::https://pudhari.news/amp/story/job-cuts-accenture-to-make-big-job-cuts-will-be-cutting-around-19000-jobs
:::::https://www.lokmat.com/business/news/resignation-session-it-companies-accenture-infosys-viprot-attrition-rate-high-a653/ [[सदस्य:Khandeshputra42|Khandeshputra42]] ([[सदस्य चर्चा:Khandeshputra42|चर्चा]]) ०८:४३, २१ मे २०२५ (IST)
::::::नमस्कार @[[सदस्य:Khandeshputra42|Khandeshputra42]],
::::::हे जाउन पहा, ते जाउन पहा हे सांगणे म्हणजे संदर्भ देणे नव्हे. जर तुम्ही एखादा दावा (assertion) करीत आहात तर त्याला संदर्भ तुम्ही देणे आवश्यक आहे.
::::::असो. इमारत (इमारतीचे नाव) क्राउडसोर्स्ड नाही पण हे नुसते सांगण्याने होत नाही. आत्ता दिलेले दुवे आधीच दिले असते तर वादच टळला असता. आणि जी भाषा वापरली त्याने तर तुमच्या हेतू आणि रोखाबद्दलच शंका होणे साहजिक आहे.
::::::आता पुराव्याबद्दलच म्हणले तर हे पहा - [https://www.google.com/search?q=accenture+pronunciation&amp;sca_esv=8ebadbd3a96f64b8&amp;sxsrf=AHTn8zodgaNmI4c75OCOIbyf69fCkr1y9Q%3A1747797956448&amp;source=hp&amp;ei=xEctaOOfGbPI0PEPx8S04Qc&amp;iflsig=ACkRmUkAAAAAaC1V1Ggm-F8a2MQsedg0g11scYAGzp1m&amp;oq=accenture+pron&amp;gs_lp=Egdnd3Mtd2l6Ig5hY2NlbnR1cmUgcHJvbioCCAAyBRAAGIAEMgUQABiABDIFEAAYgAQyBRAAGIAEMgUQABiABDIFEAAYgAQyBRAAGIAEMgUQABiABDIFEAAYgAQyBRAAGIAESLUeUABY3xZwAHgAkAEAmAFroAHuCKoBBDEzLjG4AQPIAQD4AQGYAg6gArMJwgIKECMYgAQYJxiKBcICBBAjGCfCAg0QLhiABBjlBBgnGIoFwgIREC4YgAQYsQMY0QMYgwEYxwHCAgsQABiABBixAxiDAcICDhAuGIAEGLEDGNEDGMcBwgILEC4YgAQY0QMYxwHCAgUQLhiABMICCBAAGIAEGLEDwgIUEC4YgAQYsQMY0QMYgwEYxwEYyQPCAggQABiABBiSA8ICCxAAGIAEGJIDGIoFwgILEC4YgAQYsQMYgwHCAgsQLhiABBjHARivAcICDhAuGIAEGLEDGIMBGIoFwgIREC4YgAQY1AIYxwEYjgUYrwHCAgsQLhiABBixAxjUAsICERAuGIAEGLEDGNEDGMcBGMkDwgIREC4YgAQYkgMYxwEYjgUYrwHCAg4QLhiABBjHARiOBRivAZgDAJIHBDEzLjGgB9efAbIHBDEzLjG4B7MJ&amp;sclient=gws-wiz गूगलवरील उच्चाराचा दुवा]. येथे एक्सेंचर (uhk·'''sen'''·chr) असे स्पष्ट ऐकू येते. शिवाय नावाची व्युत्पत्ती पाहता ''On 1 January 2001, Andersen Consulting adopted the name, &quot;Accenture&quot;. The word &quot;Accenture&quot; was derived from &quot;Accent on the future&quot;.'' हे सापडते. आता accent चा उच्चार ॲक्सेंट होतो कि ॲसेंट?
::::::मथितार्थ काय तर एकाच शब्दाचे किंवा विशेषनामाचे अनेक उच्चार असू शकतात. त्यांबद्दल थोडी शहानिशा करुन मगच ''शस्त्र'' उचलून वार करावा ही आग्रहवजा विनंती. काहीही झाले तरी येथे एकमेकांशी '''आदरानेच''' बोलले जावे हा आग्रह नव्हे, नियमच आहे.
::::::असो. आपण सुज्ञ आहात. पुढे काय करावे हे समजून घ्यालच.
::::::धन्यवाद.
::::::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०९:०३, २१ मे २०२५ (IST)
::::::cc: @[[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]], @[[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]], @[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०९:०३, २१ मे २०२५ (IST)

::::::ता.क. मी तुमच्या उच्चाराच्या दाव्याशी सहमत आहे हे लक्षात घ्यावे. माझ्या वरील संदेशाचा उद्देश मराठी विकिपीडियावर संवाद साधताना आणि चर्चा (किंवा वादसुद्धा) करताना कसे करावे याचे उदाहरण दिलेले आहे.

== इ.स.पू. वर्षांची पाने ==

नमस्कार,

दिसते आहे की रातोरात कोणी तरी येथे येउन भाराभर रिकामी पाने टाकून गेलेले आहे. या पानांना अगदी मर्यादित उपयुक्तता आहे, तरी अशी पाने मी वगळत आहे. जेव्हा इ.स.पू.च्या एखाद्या विशिष्ट वर्षासाठी लेख लागेल तेव्हा तो तयार केला जाईल.

तरी या पानांवर तुमचा मौल्यवान वेळ घालवू नका ही विनंती.

धन्यवाद.

[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २२:३८, ३१ मे २०२५ (IST)

== Categories Files uploaded by... ==

Hello!

I noticed that you added [[:वर्ग:Files uploaded by चित्रयादी/बहिर्जी नाईक]] to a few files. It is correct that the files were uploaded by that user. However I have been using the categories for files that does not have a valid license template and therefore should be deleted.

The files in [[:वर्ग:Files uploaded by Archanapote]] could be saved if [[सदस्य:Archanapote]] add a source/author and license. Same with the other files if the uploader is still active.

The only esception I can think of is [[:वर्ग:Files uploaded by Archanapote - cc]]. Those file have a license. I think I created to separate the files from those that did not have a license. [[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) १४:११, १८ जून २०२५ (IST)

== इ.स. २०२५ मधील चित्रपट ==

नमस्कार, इ.स. २०२५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी हा लेख तुम्ही स्थानांतरित करुन हिंदी शब्द का गाळलात? भाषावार चित्रपटांच्या यादीचे लेख असताना तुम्ही सदर लेख इ.स. २०२५ मधील चित्रपट असा हलविला. काय कारण?  [[सदस्य:Aditya tamhankar|Aditya tamhankar]] ([[सदस्य चर्चा:Aditya tamhankar|चर्चा]]) १२:११, ८ ऑगस्ट २०२५ (IST)

:{{साद|Aditya tamhankar}} मराठी विकिपीडियावर वर्षानुसार चित्रपटांच्या याद्यांचे लेख आधीच भरपूर आहेत, एक तर ते लिखाण सुरू करुन अर्धवट सोडले जातात, अद्ययावत होत नाही आणि त्यात भर म्हणून भाषेनुसार वेगळे लेख निर्माण झाले तर नुसता संचय साठेल, त्यापेक्षा '''इ.स. २०२५ मधील चित्रपट''' ह्या एका शीर्षकाखाली जमेल तेवढ्या सर्व भाषांच्या चित्रपटांची यादी करता येईल असे मला वाटते, म्हणून नाव स्थानांतरित केले. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १५:५९, ८ ऑगस्ट २०२५ (IST)
::तुमचा मुद्दा पटला मला. आणखी एक विचारायचे होते. बऱ्याच चित्रपटांच्या लेखांवर चित्रपटांचे पोस्टर्स नाहीएत. उदा. छावा मध्ये. ते कसे टाकता येतील?  [[सदस्य:Aditya tamhankar|Aditya tamhankar]] ([[सदस्य चर्चा:Aditya tamhankar|चर्चा]]) १२:१८, १४ ऑगस्ट २०२५ (IST)
:::{{साद|संतोष गोरे}}, {{साद|अभय नातू}} मराठी विकिपीडियावर नवीन चित्रे टाकण्यासाठी (जे कॉमन्सवर नाहीत) काय करता येईल कृपया सांगावे? [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १५:१७, २२ ऑगस्ट २०२५ (IST)
::::अशी चित्रे शक्यतो कॉमन्सवरच घालावीत. तेथे नियम, संकेतांकडे आवर्जून लक्ष दिले जाते, ज्यायोगे पुढे अशा चित्रांबद्दल प्रश्न निर्माण होत नाहीत. -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २०:३३, २२ ऑगस्ट २०२५ (IST)

== आमदार वर्ग ==

नमस्कार,

आमदारांचे वर्ग तयार करताना मुद्दाम '''वडाळाचे आमदार''' असे लिहिलेले आहे. प्रत्येक मतदारसंघाच्या नावानुसार त्याला प्रत्यय लावल्यास गोंधळ होण्याचा संभव आहे.

[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २३:५४, ३ सप्टेंबर २०२५ (IST)

== ऱ्होडेशिया, झिम्बाब्वे ऱ्होडेशिया ==

नमस्कार,

ऱ्होडेशिया, झिम्बाब्वे ऱ्होडेशिया हे दोन वेगवेगळे देश होते. यातील झिम्बाब्वे ऱ्होडेशिया हा देश जेमतेम १ वर्ष अस्तित्त्वात होता.

कृपया योग्य ते बदल करावेत.

धन्यवाद.

[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १९:१४, ७ सप्टेंबर २०२५ (IST)

== प्यार तूने क्या किया ==

नमस्कार! &quot;प्यार तूने क्या किया&quot; नावेचा चित्रपट आणि दूरदर्शन मालिका देखील आहे. तरी आपण [[प्यार तूने क्या किया]] ला परत् [[प्यार तूने क्या किया (चित्रपट)]] ला हलवावे. [[सदस्य:Dharmadhyaksha|धर्माध्यक्ष]] ([[सदस्य चर्चा:Dharmadhyaksha|चर्चा]]) १०:००, १९ सप्टेंबर २०२५ (IST)

== रेल्वे स्थानके ==

नमस्कार,

तुम्ही सागरसंगम रेल्वे स्थानक या लेखाचे पुनर्निर्देशन केलेले दिसले पण कारण कळले नाही. कृपया सांगाल?

धन्यवाद.

[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २१:४९, ३ डिसेंबर २०२५ (IST)

:{{साद|अभय नातू}} बंदर मार्गावर अशा कोणत्याही स्थानकाचे काम चालू नाहीये, हे फक्त एक प्रस्तावित स्थानक आहे, त्यामुळे हे पान पुनर्निर्देशित केले. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) ०१:१८, ४ डिसेंबर २०२५ (IST)
::ठीक. जेव्हा या प्रस्तावित स्थानकाबद्दल जुजबी माहिती उपलब्ध होईल तेव्हा हा लेख पुनरुज्जीवित करता येईल.
::धन्यवाद. -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०१:४४, ४ डिसेंबर २०२५ (IST)

== निर्माणाधीन लेख ==

नमस्कार, विकिपीडियावर लेख निर्माण करतेवेळेस दोन प्रकारचे साचे लावले जातात, पैकी एक {{t|काम चालू}} हा असून, यात इतर संपादक लेख संपादन करू शकतात. तर दुसरा साचा {{t|निर्माणाधीन}} असून, यात कोणीही कोणत्याही प्रकारचा बदल करू नये असे अपेक्षित आहे. हा साचा लावलेल्या लेखाबद्दल काही शंका असल्यास, संबंधित संपादकास संदेश देऊन चर्चा करावी. तुम्ही निर्माणाधीन साचा लावलेल्या अनेक लेखात बदल केल्याचे दिसून येते. ज्यामुळे संबंधित संपादकाने काम थांबवले असावे. सबब सहकार्य करावे ही विनंती.-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; ✉️&lt;/span&gt;]] ) १०:१३, २० जानेवारी २०२६ (IST)

:{{साद|संतोष गोरे}} कोणत्या निर्माणाधीन लेखात बदल झाला आहे कृपया काही उदाहरणे सांगाल का? बहुतांशी मी त्या लेखात मोठे बदल केले नसावे. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १७:३३, २७ जानेवारी २०२६ (IST)
::१. [[गोलु_(उत्सव)]] सुरुवात: ९ सप्टेंबर २०२५,
::::तुम्ही केलेली बदल १० सप्टेंबर २०२५ आणि १७ सप्टेंबर २०२५
::२. [[कुंभमेळा ( प्रयागराज)]] सुरुवात  २२ फेब्रुवारी २०२५,
::::तुम्ही स्थानांतर केले
:::::[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=कुंभमेळा_(_प्रयागराज)&amp;action=history त्याचा इतिहास] त्याच दिवशी म्हणजे २२ फेब्रुवारी २०२५ 
:::::: [https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=कुंभमेळा_(प्रयागराज)&amp;action=history परत पुनर्निर्देशन केले] – [[२०२५ प्रयाग महाकुंभमेळा]] १ मार्च २०२५
::; हे काही उदाहरण आहेत.
::[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; ✉️&lt;/span&gt;]] ) १८:१२, २७ जानेवारी २०२६ (IST)
:::{{साद|संतोष गोरे}} गोलु (उत्सव) ह्या लेखाचे शीर्षक १० सप्टेंबरला योग्य केले, तसेच १७ सप्टेंबर रोजी सुद्धा किरकोळ बदल केलेत, जे लेखात कुठेही हानी पोहोचवत नाहीत. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १८:२९, २७ जानेवारी २०२६ (IST)
::::तसे नाही म्हणता येणार. मुळात {{t|काम चालू}} साचा लावला असता, त्यात तुम्ही सहकार्य अथवा बदल करू शकता. या उलट {{t|निर्माणाधीन}} साचा लावला असता, त्या लेखात केवळ मूळ संपादक काम करू शकतो.- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; ✉️&lt;/span&gt;]] ) २१:०३, २७ जानेवारी २०२६ (IST)

== स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६ ==

[[File:FNF 2026 Mr logo.png|right|400px|frameless]]
प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|विकी लव्हस फॉल्कलोर]]ची थीम लिंगभेद कमी करणे आणि लोकांवर लक्ष केंद्रित करणे यावर आधारित आहे. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे. योगदानाचा मुख्य हेतू लिंग अंतर कमी करण्यात थेट प्रभाव पाडेल.

ही स्पर्धा १ फेब्रुवारी २०२६ रोजी सुरू होऊन ३१ मार्च २०२६ रोजी समाप्त होईल. स्पर्धेतील विजेत्याला तयार केलेल्या पृष्ठांच्या संख्येच्या आधारे घोषित केले जाईल.

पहिले स्थानिक बक्षीस - २५ अमेरिकन डॉलर्स, दुसरे स्थानिक बक्षीस - २० अमेरिकन डॉलर्स, तर सर्वोत्कृष्ट निर्णायक लेखासाठी - १५ अमेरिकन डॉलर्स दिले जातील. सहभाग किंवा योगदान करताना येणाऱ्या कोणत्याही समस्यांबाबत अथवा कोणत्याही मदतीसाठी ज्युरी सदस्यांच्या ([[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] किंवा [[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]]) चर्चा पानावर संदेश लिहा.

कृपया [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६]] या पृष्ठावरील सर्व सूचना आणि नियम वाचा. तसेच [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६/नोंदणी|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६/नोंदणी]] या पानावर आपली नाव नोंदणी करून स्पर्धेत सहभागी व्हावे. तसेच [https://tools.wikilovesfolklore.org/campwiz/campaign/224/submission/new हा दुवा] वापरून तुम्ही तयार केलेला लेख सादर करावा.

:धन्यवाद.
:[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] आणि [[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]]
:आयोजक
:'''स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६'''
--[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २०:४१, ५ फेब्रुवारी २०२६ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2026&amp;oldid=30030409 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner.

[[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026.

* You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]]

* '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST'''

With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply.

For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page.

Warm regards,
&lt;br&gt;
on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team

''This message was sent with [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) on ००:००, १२ एप्रिल २०२६ (IST)''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- सदस्य:Gnoeee@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&amp;oldid=30389801 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;</text>
      <sha1>bdx04blso6wb7pq4iaopu7s30knu2lh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>साचा:झी मराठी रात्री १०.३०च्या मालिका</title>
    <ns>10</ns>
    <id>302340</id>
    <revision>
      <id>2678992</id>
      <parentid>2612086</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T10:33:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22601-15</username>
        <id>182085</id>
      </contributor>
      <origin>2678992</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1470" sha1="d4qntvahx4g8xdy0uy4j3yh53u831m4" xml:space="preserve">{{Navbox
| name = झी मराठी रात्री १०.३०च्या मालिका
| title = [[झी मराठी]] रात्री १०.३०च्या मालिका
| listclass = hlist
| state = {{{state|autocollapse}}}
| image = 
| group1 =
| list1 =
* [[शुभं करोति (मालिका)|शुभं करोति]],
* [[गुंतता हृदय हे]],
* [[आभास हा]],
* [[दिल दोस्ती दुनियादारी]],
* [[रात्रीस खेळ चाले]],
* [[१०० डेझ (मालिका)|१०० डेझ]],
* [[दिल दोस्ती दोबारा]],
* [[जागो मोहन प्यारे]],
* [[ग्रहण (मालिका)|ग्रहण]],
* [[नाममात्र]],
* [[बाजी (मालिका)|बाजी]],
* [[रात्रीस खेळ चाले २]],
* [[देवमाणूस]],
* [[ती परत आलीये]],
* [[देवमाणूस २]],
* [[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]],
* [[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]],
* [[तुला जपणार आहे]],
* [[देवमाणूस - मधला अध्याय]]
}}
&lt;noinclude&gt;
{{collapsible option}}
[[वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d4qntvahx4g8xdy0uy4j3yh53u831m4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>बोत्स्वाना महिला क्रिकेट संघाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>306536</id>
    <revision>
      <id>2678871</id>
      <parentid>2678595</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:17:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2678871</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35650" sha1="tqv8xjuo6906nw466nv1yt4jr34yqdl" xml:space="preserve">खालील यादी बोत्स्वाना महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. बोत्स्वानाने २० ऑगस्ट २०१८ रोजी लेसोथो विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| बोत्स्वानाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1158344.html ४६९] || २० ऑगस्ट २०१८ || {{crw|LES}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}} || rowspan=6 | [[२०१८ बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन महिला टी२०आ मालिका|२०१८ बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन महिला ट्वेंटी२० चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1158347.html ४७२] || २० ऑगस्ट २०१८ || {{crw|MWI}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1158350.html ४७५] || २१ ऑगस्ट २०१८ || {{crw|MOZ}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1158352.html ४७७] || २३ ऑगस्ट २०१८ || {{crw|SLE}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|SLE}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1158358.html ४८५] || २४ ऑगस्ट २०१८ || {{crw|NAM}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|NAM}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1158360.html ४८९] || २५ ऑगस्ट २०१८ || {{crw|MOZ}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}}
|-  
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1179016.html ६०५] || १ एप्रिल २०१९ || {{crw|NAM}} || {{flagicon|NAM}} [[युनायटेड क्रिकेट मैदान]], [[विन्डहोक]] || {{crw|NAM}} || rowspan=10 |  
|-  
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1179610.html ६०६] || २ एप्रिल २०१९ || {{crw|NAM}} || {{flagicon|NAM}} [[युनायटेड क्रिकेट मैदान]], [[विन्डहोक]] || {{crw|NAM}}
|-  
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1179611.html ६०७] || २ एप्रिल २०१९ || {{crw|NAM}} || {{flagicon|NAM}} [[युनायटेड क्रिकेट मैदान]], [[विन्डहोक]] || {{crw|NAM}}
|-  
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1179017.html ६०८] || ३ एप्रिल २०१९ || {{crw|NAM}} || {{flagicon|NAM}} [[युनायटेड क्रिकेट मैदान]], [[विन्डहोक]] || {{crw|NAM}}
|-  
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1179018.html ६०९] || ३ एप्रिल २०१९ || {{crw|NAM}} || {{flagicon|NAM}} [[युनायटेड क्रिकेट मैदान]], [[विन्डहोक]] || {{crw|NAM}}
|-  
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1207657.html ८०३] || २ डिसेंबर २०१९ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|KEN}}
|-  
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1207658.html ८०४] || ३ डिसेंबर २०१९ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}}
|-  
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1207659.html ८०५] || ३ डिसेंबर २०१९ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|KEN}}
|-  
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1207661.html ८०८] || ५ डिसेंबर २०१९ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|KEN}}
|-  
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1207662.html ८०९] || ६ डिसेंबर २०१९ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|KEN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1265213.html ८९६] || ६ जून २०२१ || {{crw|RWA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} || rowspan=4 | [[२०२१ क्विबुका महिला ट्वेंटी२० स्पर्धा]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1265215.html ८९८] || ७ जून २०२१ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|KEN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1265218.html ९०१] || ८ जून २०२१ || {{crw|NAM}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|NAM}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1265222.html ९०५] || १० जून २०२१ || {{crw|NGR}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|NGR}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1275106.html ९५०] || ९ सप्टेंबर २०२१ || {{crw|Swaziland}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}} || rowspan=5 | [[२०२१ महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आफ्रिका पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1275110.html ९५४] || १० सप्टेंबर २०२१ || {{crw|MOZ}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1275117.html ९६०] || १२ सप्टेंबर २०२१ || {{crw|ZIM}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|ZIM}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1275124.html ९६८] || १४ सप्टेंबर २०२१ || {{crw|RWA}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|RWA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1275128.html ९७३] || १६ सप्टेंबर २०२१ || {{crw|TAN}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|TAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318374.html १०९४] || ९ जून २०२२ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|RWA}} [[इंटीग्रेटेड पॉलिटेक्नीक प्रादेशिक विद्यालय मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|KEN}} || rowspan=8 | [[२०२२ क्विबुका महिला ट्वेंटी२० स्पर्धा]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318377.html १०९७] || १० जून २०२२ || {{crw|TAN}} || {{flagicon|RWA}} [[इंटीग्रेटेड पॉलिटेक्नीक प्रादेशिक विद्यालय मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318383.html ११०३] || ११ जून २०२२ || {{crw|NGA}} || {{flagicon|RWA}} [[इंटीग्रेटेड पॉलिटेक्नीक प्रादेशिक विद्यालय मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|NGA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318386.html ११०६] || १२ जून २०२२ || {{crw|BRA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|BRA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318391.html ११११] || १४ जून २०२२ || {{crw|GER}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|BOT}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318393.html १११३] || १५ जून २०२२ || {{crw|RWA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318397.html १११७] || १६ जून २०२२ || {{crw|UGA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318401.html ११२५] || १७ जून २०२२ || {{crw|GER}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|GER}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1380688.html १४७२] || १० जून २०२३ || {{crw|RWA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} || rowspan=8 | [[२०२३ क्विबुका महिला टी-२० स्पर्धा|२०२३ क्विबुका महिला ट्वेंटी२० स्पर्धा]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1380689.html १४७३] || १० जून २०२३ || {{crw|UGA}} || {{flagicon|RWA}} [[इंटीग्रेटेड पॉलिटेक्नीक प्रादेशिक विद्यालय मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1380692.html १४७६] || ११ जून २०२३ || {{crw|NGA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|NGA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1380696.html १४८०] || १२ जून २०२३ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|KEN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1380698.html १४८३] || १४ जून २०२३ || {{crw|UGA}} || {{flagicon|RWA}} [[इंटीग्रेटेड पॉलिटेक्नीक प्रादेशिक विद्यालय मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1380703.html १४८८] || १५ जून २०२३ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || बरोबरीत
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1380705.html १४९०] || १५ जून २०२३ || {{crw|NGA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|BOT}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1380706.html १४९१] || १६ जून २०२३ || {{crw|RWA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1394917.html १५७८] || २ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|KEN}} || rowspan=5 | [[२०२३ आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता#विभाग दोन|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आफ्रिका डिव्हिजन दोन पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1394922.html १५८९] || ३ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|LES}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1394927.html १६१२] || ५ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|MWI}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1394929.html १६१९] || ६ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|SLE}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1394932.html १६४५] || ८ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|KEN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1411262.html १७०८] || ९ डिसेंबर २०२३ || {{crw|TAN}} || {{flagicon|UGA}} [[एंटेबी क्रिकेट ओव्हल]], [[युगांडा|एंटेबी]] || {{crw|TAN}} || rowspan=3 | [[क्रिकेट|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आफ्रिका डिव्हिजन एक पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1411266.html १७१४] || ११ डिसेंबर २०२३ || {{crw|ZIM}} || {{flagicon|UGA}} [[एंटेबी क्रिकेट ओव्हल]], [[युगांडा|एंटेबी]] || {{crw|ZIM}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1411269.html १७१७] || १३ डिसेंबर २०२३ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|UGA}} [[एंटेबी क्रिकेट ओव्हल]], [[युगांडा|एंटेबी]] || {{crw|KEN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429622.html १८३०] || २२ एप्रिल २०२४ || {{crw|LES}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}} || rowspan=7 | [[२०२४ बीसीए कलहारी महिला टी२०आ स्पर्धा|२०२४ बोत्स्वाना महिला ट्वेंटी२० तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429625.html १८३३] || २२ एप्रिल २०२४ || {{crw|MOZ}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429626.html १८३४] || २३ एप्रिल २०२४ || {{crw|RWA}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|RWA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429628.html १८३६] || २३ एप्रिल २०२४ || {{crw|MOZ}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429631.html १८४१] || २५ एप्रिल २०२४ || {{crw|LES}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429632.html १८४४] || २५ एप्रिल २०२४ || {{crw|RWA}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|RWA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429635.html १८४९] || २६ एप्रिल २०२४ || {{crw|RWA}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|RWA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1435620.html १८९५] || ३० मे २०२४ || {{crw|UGA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}} || rowspan=7 | [[२०२४ क्विबुका महिला टी-२० स्पर्धा|२०२४ क्विबुका महिला ट्वेंटी२० स्पर्धा]]&lt;ref name=&quot;NonT20I&quot; group=&quot;n&quot;&gt;या आवृत्तीमध्ये झिम्बाब्वे अ संघाने देखील भाग घेतलेला. बोत्स्वानाने झिम्बाब्वे अ सोबत खेळलेल्या सामन्याला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० दर्जा नसल्याने तो सामना या यादीत समाविष्ट केलेला नाही.&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1435624.html १८९७] || ३१ मे २०२४ || {{crw|CMR}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|BOT}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1435626.html १८९९] || १ जून २०२४ || {{crw|RWA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1435632.html १९०४] || ३ जून २०२४ || {{crw|NGA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|NGA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1435639.html १९१०] || ५ जून २०२४ || {{crw|MWI}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट 'ब' मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|BOT}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1435645.html १९१४] || ७ जून २०२४ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट 'ब' मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|KEN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1435647.html १९१६] || ८ जून २०२४ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|KEN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477662.html २२४९] || २६ एप्रिल २०२५ || {{crw|ESW}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}} || rowspan=7 | [[२०२५ बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन महिला ट्वेंटी२० चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477665.html २२५२] || २६ एप्रिल २०२५ || {{crw|MOZ}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477668.html २२५३] || २७ एप्रिल २०२५ || {{crw|SLE}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|SLE}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477670.html २२५५] || २७ एप्रिल २०२५ || {{crw|MOZ}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477664.html २२५९] || २९ एप्रिल २०२५ || {{crw|ESW}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477674.html २२६०] || २९ एप्रिल २०२५ || {{crw|SLE}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|SLE}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477673.html २२६४] || ३० एप्रिल २०२५ || {{crw|SLE}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|SLE}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494125.html २४०७] || २० जुलै २०२५ || {{crw|ESW}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}} || rowspan=5 | [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता|२०२६ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आफ्रिका डिव्हिजन १ पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494128.html २४१२] || २१ जुलै २०२५ || {{crw|MOZ}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494134.html २४१९] || २३ जुलै २०२५ || {{crw|SLE}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|SLE}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494137.html २४२२] || २४ जुलै २०२५ || {{crw|RWA}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|RWA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494140.html २४२६] || २६ जुलै २०२५ || {{crw|MWI}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528317.html २७०१] || ६ एप्रिल २०२६ || {{crw|BRA}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BRA}} || rowspan=8 | [[२०२६ बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन महिला ट्वेंटी२० चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528320.html २७०४] || ६ एप्रिल २०२६ || {{crw|LES}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528322.html २७०६] || ७ एप्रिल २०२६ || {{crw|MOZ}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MOZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528325.html २७०९] || ८ एप्रिल २०२६ || {{crw|MWI}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528328.html २७१२] || ८ एप्रिल २०२६ || {{crw|ZAM}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528332.html २७१६] || १० एप्रिल २०२६ || {{crw|BRA}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BRA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528336.html २७२०] || ११ एप्रिल २०२६ || {{crw|MOZ}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529786.html २७२३] || ११ एप्रिल २०२६ || {{crw|BRA}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BRA}}
|}

==नोंदी==
{{reflist|group=n}}
{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:बोत्स्वानामधील क्रिकेट]]</text>
      <sha1>tqv8xjuo6906nw466nv1yt4jr34yqdl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ब्राझिल महिला क्रिकेट संघाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>306542</id>
    <revision>
      <id>2678869</id>
      <parentid>2678594</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:15:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2678869</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30442" sha1="5vum63uukj4w85eg0eea5tju2ze45ga" xml:space="preserve">खालील यादी ब्राझिल महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. ब्राझिलने २३ ऑगस्ट २०१८ रोजी मेक्सिको विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सूची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| ब्राझिलने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1160713.html ४८१] || २३ ऑगस्ट २०१८ || {{crw|MEX}} || {{flagicon|Colombia}} [[कोलंबिया|लॉस पिनॉल पोलो मैदान क्र.१]], [[कोलंबिया|मॉस्‍कइरा]] || {{crw|BRA}} || rowspan=5 | [[२०१८ दक्षिण अमेरिकन महिला क्रिकेट चॅम्पियनशिप|२०१८ दक्षिण अमेरिकन क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1160714.html ४८२] || २३ ऑगस्ट २०१८ || {{crw|Chile}} || {{flagicon|Colombia}} [[कोलंबिया|लॉस पिनॉल पोलो मैदान क्र.२]], [[कोलंबिया|मॉस्‍कइरा]] || {{crw|BRA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1160716.html ४८७] || २४ ऑगस्ट २०१८ || {{crw|MEX}} || {{flagicon|Colombia}} [[कोलंबिया|लॉस पिनॉल पोलो मैदान क्र.२]], [[कोलंबिया|मॉस्‍कइरा]] || {{crw|BRA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1160717.html ४९१] || २५ ऑगस्ट २०१८ || {{crw|Chile}} || {{flagicon|Colombia}} [[कोलंबिया|लॉस पिनॉल पोलो मैदान क्र.२]], [[कोलंबिया|मॉस्‍कइरा]] || {{crw|BRA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1161804.html ४९३] || २६ ऑगस्ट २०१८ || {{crw|Chile}} || {{flagicon|Colombia}} [[कोलंबिया|लॉस पिनॉल पोलो मैदान क्र.२]], [[कोलंबिया|मॉस्‍कइरा]] || {{crw|BRA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200214.html ७७६] || ३ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|Chile}} || {{flagicon|Peru}} [[लिमा|लिमा क्रिकेट आणि फुटबॉल मैदान]], [[लिमा]] || {{crw|BRA}} || rowspan=5 | [[२०१९ दक्षिण अमेरिकन क्रिकेट चॅम्पियनशिप – महिला स्पर्धा|२०१९ दक्षिण अमेरिकन क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200216.html ७७८] || ४ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|Peru}} || {{flagicon|Peru}} [[लिमा|लिमा क्रिकेट आणि फुटबॉल मैदान]], [[लिमा]] || {{crw|BRA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200218.html ७८१] || ४ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|ARG}} || {{flagicon|Peru}} [[लिमा|लिमा क्रिकेट आणि फुटबॉल मैदान]], [[लिमा]] || {{crw|BRA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200221.html ७८४] || ५ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|MEX}} || {{flagicon|Peru}} [[लिमा|लिमा क्रिकेट आणि फुटबॉल मैदान]], [[लिमा]] || {{crw|BRA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200223.html ७८६] || ६ ऑक्टोबर २०१९ || {{crw|ARG}} || {{flagicon|Peru}} [[लिमा|लिमा क्रिकेट आणि फुटबॉल मैदान]], [[लिमा]] || {{crw|BRA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1282927.html ९८४] || १८ ऑक्टोबर २०२१ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|Mexico}} [[रिफोर्मा ॲथलेटिक क्लब मैदान]], [[मेहिको (राज्य)|नौकालपन]] || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || rowspan=6 | [[२०२१ महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका पात्रता|२०२३ आय.सी.सी. हिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1282929.html ९८६] || १९ ऑक्टोबर २०२१ || {{crw|ARG}} || {{flagicon|Mexico}} [[रिफोर्मा ॲथलेटिक क्लब मैदान]], [[मेहिको (राज्य)|नौकालपन]] || {{crw|BRA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1282932.html ९८९] || २१ ऑक्टोबर २०२१ || {{crw|CAN}} || {{flagicon|Mexico}} [[रिफोर्मा ॲथलेटिक क्लब मैदान]], [[मेहिको (राज्य)|नौकालपन]] || {{crw|BRA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1282934.html ९९१] || २२ ऑक्टोबर २०२१ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|Mexico}} [[रिफोर्मा ॲथलेटिक क्लब मैदान]], [[मेहिको (राज्य)|नौकालपन]] || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1282936.html ९९३] || २४ ऑक्टोबर २०२१ || {{crw|ARG}} || {{flagicon|Mexico}} [[रिफोर्मा ॲथलेटिक क्लब मैदान]], [[मेहिको (राज्य)|नौकालपन]] || {{crw|BRA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1282937.html ९९४] || २५ ऑक्टोबर २०२१ || {{crw|CAN}} || {{flagicon|Mexico}} [[रिफोर्मा ॲथलेटिक क्लब मैदान]], [[मेहिको (राज्य)|नौकालपन]] || {{crw|BRA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318375.html १०९५] || ९ जून २०२२ || {{crw|NGA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|NGA}} || rowspan=8 | [[२०२२ क्विबुका महिला ट्वेंटी२० स्पर्धा]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318378.html १०९८] || १० जून २०२२ || {{crw|RWA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318380.html ११००] || ११ जून २०२२ || {{crw|GER}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|BRA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318386.html ११०६] || १२ जून २०२२ || {{crw|BOT}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|BRA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318392.html १११२] || १४ जून २०२२ || {{crw|UGA}} || {{flagicon|RWA}} [[इंटीग्रेटेड पॉलिटेक्नीक प्रादेशिक विद्यालय मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}}  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318396.html १११६] || १५ जून २०२२ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|RWA}} [[इंटीग्रेटेड पॉलिटेक्नीक प्रादेशिक विद्यालय मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|KEN}}  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318400.html ११२०] || १६ जून २०२२ || {{crw|TAN}} || {{flagicon|RWA}} [[इंटीग्रेटेड पॉलिटेक्नीक प्रादेशिक विद्यालय मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1318402.html ११२६] || १७ जून २०२२ || {{crw|NGA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|NGA}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339544.html १२७७] || १४ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|Peru}} || {{flagicon|BRA}} [[रियो दि जानेरो (राज्य)|साओ फर्नांडो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[रियो दि जानेरो (राज्य)|इटागुआ]] || {{crw|BRA}} || rowspan=2 | [[२०२२ महिला दक्षिण अमेरिकन क्रिकेट चॅम्पियनशिप|२०२२ दक्षिण अमेरिकी क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339546.html १२८०] || १५ ऑक्टोबर २०२२ || {{crw|ARG}} || {{flagicon|BRA}} [[रियो दि जानेरो (राज्य)|साओ फर्नांडो क्रिकेट क्लब मैदान]], [[रियो दि जानेरो (राज्य)|इटागुआ]] || {{crw|BRA}} 
|-  
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1381431.html १४९५] || १७ जून २०२३ || {{crw|ARG}} || {{flagicon|Brazil}} [[मिनास जेराईस|पोकोस ओव्हल]], [[मिनास जेराईस|पोकोस दे कालदास]] || {{crw|BRA}} || rowspan=5 | 
|-  
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1381432.html १४९६] || १७ जून २०२३ || {{crw|ARG}} || {{flagicon|Brazil}} [[मिनास जेराईस|पोकोस ओव्हल]], [[मिनास जेराईस|पोकोस दे कालदास]] || {{crw|BRA}}
|-  
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1381433.html १४९७] || १८ जून २०२३ || {{crw|ARG}} || {{flagicon|Brazil}} [[मिनास जेराईस|पोकोस ओव्हल]], [[मिनास जेराईस|पोकोस दे कालदास]] || {{crw|BRA}}
|- 
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1381434.html १४९८] || १९ जून २०२३ || {{crw|ARG}} || {{flagicon|Brazil}} [[मिनास जेराईस|पोकोस ओव्हल]], [[मिनास जेराईस|पोकोस दे कालदास]] || {{crw|BRA}}
|-  
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1381435.html १४९९] || १९ जून २०२३ || {{crw|ARG}} || {{flagicon|Brazil}} [[मिनास जेराईस|पोकोस ओव्हल]], [[मिनास जेराईस|पोकोस दे कालदास]] || {{crw|BRA}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1395008.html १६०४] || ४ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|CAN}} || {{flagicon|USA}} [[लिओ मॅग्नस क्रिकेट संकुल]], [[लॉस एंजेलस]] || {{crw|CAN}} || rowspan=6 | [[क्रिकेट|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1395009.html १६१५] || ५ सप्टेंबर २०२३ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|USA}} [[लिओ मॅग्नस क्रिकेट संकुल]], [[लॉस एंजेलस]] || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1395012.html १६३५] || ७ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|ARG}} || {{flagicon|USA}} [[लिओ मॅग्नस क्रिकेट संकुल]], [[लॉस एंजेलस]] || {{crw|BRA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1395013.html १६४८] || ८ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|CAN}} || {{flagicon|USA}} [[लिओ मॅग्नस क्रिकेट संकुल]], [[लॉस एंजेलस]] || {{crw|CAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1395016.html १६५६] || १० सप्टेंबर २०२३ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|USA}} [[लिओ मॅग्नस क्रिकेट संकुल]], [[लॉस एंजेलस]] || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1395017.html १६५९] || ११ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|ARG}} || {{flagicon|USA}} [[लिओ मॅग्नस क्रिकेट संकुल]], [[लॉस एंजेलस]] || {{crw|BRA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1451295.html २०४१] || २६ सप्टेंबर २०२४ || {{crw|MEX}} || {{flagicon|Brazil}} [[मिनास जेराईस|पोकोस ओव्हल]], [[पोकोस डी काल्डास]] || {{crw|BRA}} || rowspan=4 | [[२०२४ महिला दक्षिण अमेरिकन चॅम्पियनशिप|२०२४ महिला दक्षिण अमेरिकन क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1451298.html २०४६] || २७ सप्टेंबर २०२४ || {{crw|ARG}} || {{flagicon|Brazil}} [[मिनास जेराईस|पोकोस ओव्हल]], [[पोकोस डी काल्डास]] || {{crw|BRA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1451299.html २०४९] || २८ सप्टेंबर २०२४ || {{crw|CAY}} || {{flagicon|Brazil}} [[मिनास जेराईस|पोकोस ओव्हल]], [[पोकोस डी काल्डास]] || {{crw|BRA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1451302.html २०५४] || २९ सप्टेंबर २०२४ || {{crw|ARG}} || {{flagicon|Brazil}} [[मिनास जेराईस|पोकोस ओव्हल]], [[पोकोस डी काल्डास]] || {{crw|BRA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1474982.html २१९२] || १० मार्च २०२५ || {{crw|ARG}} || {{flagicon|ARG}} [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{crw|BRA}} || rowspan=6 | [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक अमेरिका पात्रता स्पर्धा|२०२६ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1474983.html २१९५] || ११ मार्च २०२५ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|ARG}} [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1474986.html २२०५] || १३ मार्च २०२५ || {{crw|CAN}} || {{flagicon|ARG}} [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{crw|CAN}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1474988.html २२१२] || १४ मार्च २०२५ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|ARG}} [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1474989.html २२१५] || १६ मार्च २०२५ || {{crw|CAN}} || {{flagicon|ARG}} [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{crw|CAN}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1474991.html २२१७] || १७ मार्च २०२५ || {{crw|ARG}} || {{flagicon|ARG}} [[क्लब सान अल्बानो]], [[बुर्झाको]] || {{crw|BRA}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487696.html २३२६] || ३ जून २०२५ || {{crw|MWI}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट 'ब' मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|BRA}} || rowspan=7 | [[२०२५ क्विबुका महिला टी-२० स्पर्धा|२०२५ क्विबुका महिला ट्वेंटी२० स्पर्धा]]&lt;ref name=&quot;NonT20I&quot; group=&quot;n&quot;&gt;या आवृत्तीमध्ये झिम्बाब्वे XI संघाने देखील भाग घेतलेला. ब्राझिलने झिम्बाब्वे XI सोबत खेळलेल्या सामन्याला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० दर्जा नसल्याने तो सामना या यादीत समाविष्ट केलेला नाही.&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487699.html २३३१] || ४ जून २०२५ || {{crw|NGA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|BRA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487709.html २३४४] || ७ जून २०२५ || {{crw|UGA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487714.html २३५१] || ८ जून २०२५ || {{crw|TAN}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट 'ब' मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487720.html २३५६] || १० जून २०२५ || {{crw|RWA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट 'ब' मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487723.html २३६१] || ११ जून २०२५ || {{crw|CMR}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|BRA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487728.html २३६७] || १२ जून २०२५ || {{crw|SLE}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट 'ब' मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|BRA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500635.html २४६५] || ३१ ऑगस्ट २०२५ || {{crw|IOM}} || {{flagicon|ENG}} [[लीड्स|न्यू फ्रॅन्ली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[लीड्स]] || {{crw|BRA}} || rowspan=4 | [[२०२५ युनायटेड किंग्डम महिला तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500636.html २४६८] || १ सप्टेंबर २०२५ || {{crw|IOM}} || {{flagicon|ENG}} [[लीड्स|न्यू फ्रॅन्ली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[लीड्स]] || {{crw|BRA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500640.html २४७६] || ३ सप्टेंबर २०२५ || {{crw|JER}} || {{flagicon|ENG}} [[लीड्स|न्यू फ्रॅन्ली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[लीड्स]] || {{crw|BRA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500641.html २४७९] || ४ सप्टेंबर २०२५ || {{crw|JER}} || {{flagicon|ENG}} [[लीड्स|न्यू फ्रॅन्ली क्रिकेट क्लब मैदान]], [[लीड्स]] || {{crw|BRA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528317.html २७०१] || ६ एप्रिल २०२६ || {{crw|BOT}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BRA}} || rowspan=8 | [[२०२६ बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन महिला ट्वेंटी२० चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528321.html २७०५] || ७ एप्रिल २०२६ || {{crw|MWI}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BRA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528324.html २७०८] || ७ एप्रिल २०२६ || {{crw|MOZ}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BRA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528326.html २७१०] || ८ एप्रिल २०२६ || {{crw|ZAM}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BRA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528330.html २७१४] || ९ एप्रिल २०२६ || {{crw|LES}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BRA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528332.html २७१६] || १० एप्रिल २०२६ || {{crw|BOT}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BRA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528334.html २७१८] || १० एप्रिल २०२६ || {{crw|MOZ}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BRA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529786.html २७२३] || ११ एप्रिल २०२६ || {{crw|BOT}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BRA}}
|}

==नोंदी==
{{reflist|group=n}}
{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:ब्राझिलमधील क्रिकेट]]</text>
      <sha1>5vum63uukj4w85eg0eea5tju2ze45ga</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>इंडोनेशिया क्रिकेट संघाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>318359</id>
    <revision>
      <id>2678876</id>
      <parentid>2678599</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:23:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2678876</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34742" sha1="6cyn58x6ze4c0dh5suieiuiil0ejmhd" xml:space="preserve">खालील यादी इंडोनेशिया क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. इंडोनेशियाने ९ ऑक्टोबर २०२२ रोजी जपान विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.
 

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| इंडोनेशियाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1333930.html १८१०] || ९ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|JPN}} || {{flagicon|JPN}} [[जपान|सानो क्रिकेट मैदान]], [[जपान|सानो]] || {{cr|JPN}} || rowspan=3 |  
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1333931.html १८१३] || १० ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|JPN}} || {{flagicon|JPN}} [[जपान|सानो क्रिकेट मैदान]], [[जपान|सानो]] || {{cr|JPN}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1333932.html १८१४] || ११ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|JPN}} || {{flagicon|JPN}} [[जपान|सानो क्रिकेट मैदान]], [[जपान|सानो]] || {{cr|IDN}}
|-  style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336951.html १८२१] || १५ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|KOR}} || {{flagicon|JPN}} [[जपान|सानो क्रिकेट मैदान]], [[जपान|सानो]] || {{cr|IDN}} || rowspan=4 | [[२०२२-२३ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पूर्व आशिया-प्रशांत पात्रता|२०२४ आय.सी.सी. पुरूष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पूर्व आशिया-प्रशांत 'ब' पात्रता]]
|-  style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336953.html १८२४] || १६ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|JPN}} || {{flagicon|JPN}} [[जपान|सानो क्रिकेट मैदान]], [[जपान|सानो]] || {{cr|JPN}}
|-  style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336955.html १८२९] || १८ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|JPN}} || {{flagicon|JPN}} [[जपान|सानो क्रिकेट मैदान]], [[जपान|सानो]] || {{cr|IDN}}
|-  style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336956.html १८३१] || १८ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|KOR}} || {{flagicon|JPN}} [[जपान|सानो क्रिकेट मैदान]], [[जपान|सानो]] || {{cr|IDN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1370796.html २०५०] || १ मे २०२३ || {{cr|THA}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|ए.झेड समुह क्रिकेट मैदान]], [[पनॉम पेन]] || {{cr|IDN}} || rowspan=3 | [[२०२३ दक्षिण पूर्व आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – पुरुषांची स्पर्धा#टी-२०|२०२३ दक्षिण-पूर्व आशियाई खेळ]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1370797.html २०५१] || २ मे २०२३ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|ए.झेड समुह क्रिकेट मैदान]], [[पनॉम पेन]] || {{cr|MAS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1370798.html २०६५] || ११ मे २०२३ || {{cr|SIN}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|ए.झेड समुह क्रिकेट मैदान]], [[पनॉम पेन]] || {{cr|SIN}}
|-  
| ११ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1407714.html २३४९] || २० नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|CAM}}|| {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}} || rowspan=12 | 
|-  
| १२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1407715.html २३५०] || २० नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|CAM}}|| {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}}
|-  
| १३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1407716.html २३५१] || २१ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|CAM}}|| {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|CAM}}
|-  
| १४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1407717.html २३५२] || २१ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|CAM}}|| {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}}
|-  
| १५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1407718.html २३५३] || २२ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|CAM}}|| {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|CAM}}
|-  
| १६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1407719.html २३५७] || २३ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|CAM}}|| {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|PHI}} 
|-  
| १७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412530.html २४१६] || २२ डिसेंबर २०२३ || {{cr|PHI}}|| {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|PHI}} 
|-  
| १८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412531.html २४१७] || २३ डिसेंबर २०२३ || {{cr|PHI}}|| {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}} 
|-  
| १९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412532.html २४१८] || २३ डिसेंबर २०२३ || {{cr|PHI}}|| {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}} 
|-  
| २० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412533.html २४१९] || २४ डिसेंबर २०२३ || {{cr|PHI}}|| {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|PHI}} 
|-  
| २१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412534.html २४२०] || २४ डिसेंबर २०२३ || {{cr|PHI}}|| {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || टाय
|-  
| २२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412535.html २४२१] || २६ डिसेंबर २०२३ || {{cr|PHI}}|| {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|PHI}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1418181.html २४४४] || १ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|BHU}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|IDN}} || rowspan=4 | [[२०२४ एसीसी पुरुष चॅलेंजर चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1418185.html २४४८] || ३ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|CAM}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|CAM}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1418188.html २४५१] || ५ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|SAU}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|SAU}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1418192.html २४५५] || ७ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|THA}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|THA}}
|-  
| २७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1431607.html २५८४] || १ मे २०२४ || {{cr|THA}}|| {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|THA}} || rowspan=6 | 
|-  
| २८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1431608.html २५८५] || २ मे २०२४ || {{cr|THA}}|| {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}}
|-  
| २९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1431609.html २५८७] || ४ मे २०२४ || {{cr|THA}}|| {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}}
|-  
| ३० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1431610.html २५८८] || ५ मे २०२४ || {{cr|THA}}|| {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|THA}}
|-  
| ३१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1431611.html २५९०] || ६ मे २०२४ || {{cr|THA}}|| {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|THA}}
|-  
| ३२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1450766.html २८६१] || २५ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|JPN}} || {{flagicon|KOR}} [[येओनहुई क्रिकेट ग्राउंड|येओनहुई क्रिकेट मैदान]], [[इंचियोन]] || {{cr|JPN}}
|-  style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1450769.html २८७१] || २८ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|KOR}} || {{flagicon|KOR}} [[येओनहुई क्रिकेट ग्राउंड|येओनहुई क्रिकेट मैदान]], [[इंचियोन]] || {{cr|IDN}} || rowspan=6 | [[२०२४ आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक उप-प्रादेशिक पात्रता ब|२०२६ आय.सी.सी. पुरूष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पूर्व आशिया-प्रशांत 'ब' पात्रता]]
|-  style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1450770.html २८७३] || २९ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|PHI}} || {{flagicon|KOR}} [[येओनहुई क्रिकेट ग्राउंड|येओनहुई क्रिकेट मैदान]], [[इंचियोन]] || {{cr|PHI}}
|-  style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1450772.html २८८२] || १ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|JPN}} || {{flagicon|KOR}} [[येओनहुई क्रिकेट ग्राउंड|येओनहुई क्रिकेट मैदान]], [[इंचियोन]] || {{cr|JPN}}
|-  style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1450775.html २८८७] || २ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|KOR}} || {{flagicon|KOR}} [[येओनहुई क्रिकेट ग्राउंड|येओनहुई क्रिकेट मैदान]], [[इंचियोन]] || {{cr|IDN}}
|-  style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1450776.html २८९१] || ४ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|PHI}} || {{flagicon|KOR}} [[येओनहुई क्रिकेट ग्राउंड|येओनहुई क्रिकेट मैदान]], [[इंचियोन]] || {{cr|IDN}}
|-  style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1450779.html २८९५] || ५ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|JPN}} || {{flagicon|KOR}} [[येओनहुई क्रिकेट ग्राउंड|येओनहुई क्रिकेट मैदान]], [[इंचियोन]] || {{cr|JPN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1453912.html २९१३] || १९ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|MDV}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[गेलेफू]] || {{cr|MDV}} || rowspan=5 | [[२०२४ भूतान चौरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1453914.html २९१९] || २० ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|THA}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[गेलेफू]] || {{cr|THA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1453916.html २९२४] || २२ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|BHU}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1453917.html २९२७] || २३ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|THA}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[गेलेफू]] || {{cr|THA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1453919.html २९३२] || २४ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|BHU}} || {{flagicon|BHU}} [[गेलेफू|गेलेफू आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[गेलेफू]] || {{cr|BHU}}
|-  
| ४४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1456867.html २९४४] || १२ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|MYA}}|| {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}} || rowspan=19 | 
|-  
| ४५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1456868.html २९४५] || १३ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|MYA}}|| {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}}
|-  
| ४६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1456869.html २९५१] || १५ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|MYA}}|| {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}}
|-  
| ४७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1456870.html २९५३] || १६ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|MYA}}|| {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}}
|-  
| ४८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1456871.html २९५७] || १७ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|MYA}}|| {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}}
|-  
| ४९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1456872.html २९६०] || १९ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|MYA}}|| {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}}
|-  
| ५० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1471822.html ३०९३] || १९ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|BHR}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदयाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|BHR}}  
|-  
| ५१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1471823.html ३०९४] || २० फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|BHR}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदयाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|BHR}}
|-  
| ५२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1471824.html ३०९७] || २२ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|BHR}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदयाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}}
|-  
| ५३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1471825.html ३०९९] || २३ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|BHR}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदयाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|BHR}}
|-  
| ५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1471826.html ३१०२] || २४ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|BHR}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदयाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|BHR}} 
|-  
| ५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488319.html ३२१९] || ११ जून २०२५ || {{cr|CAM}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|CAM}}  
|-  
| ५६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488320.html ३२२१] || १२ जून २०२५ || {{cr|CAM}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|CAM}}
|-  
| ५७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488321.html ३२२२] || १२ जून २०२५ || {{cr|CAM}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|CAM}}
|-  
| ५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488322.html ३२२८] || १४ जून २०२५ || {{cr|CAM}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}}
|-  
| ५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488323.html ३२२९] || १४ जून २०२५ || {{cr|CAM}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || अनिर्णित
|-  
| ६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488324.html ३२३४] || १५ जून २०२५ || {{cr|CAM}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|CAM}}
|-  
| ६१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1488325.html ३२३५] || १५ जून २०२५ || {{cr|CAM}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|CAM}}
|-  
| ६२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490239.html ३२४२] || १६ जून २०२५ || {{cr|CAM}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490870.html ३२७८] || ६ जुलै २०२५ || {{cr|PHI}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|PHI}} || rowspan=8 | [[२०२५ उदयोन्मुख पूर्व आशिया तिरंगी मालिका (जुलै)|२०२५ इंडोनेशिया तिरंगी मालिका (जुलै)]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490872.html ३२८२] || ७ जुलै २०२५ || {{cr|PHI}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490873.html ३२८५] || ८ जुलै २०२५ || {{cr|KOR}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490875.html ३२९०] || ९ जुलै २०२५ || {{cr|KOR}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490876.html ३२९३] || १० जुलै २०२५ || {{cr|PHI}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|PHI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490878.html ३३०४] || १२ जुलै २०२५ || {{cr|KOR}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|KOR}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490880.html ३३१०] || १३ जुलै २०२५ || {{cr|PHI}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|PHI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490881.html ३३११] || १३ जुलै २०२५ || {{cr|KOR}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508269.html ३५५८] || ६ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|MYA}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}} || rowspan=8 | [[२०२५ उदयोन्मुख पूर्व आशिया तिरंगी मालिका (नोव्हेंबर)|२०२५ इंडोनेशिया तिरंगी मालिका (नोव्हेंबर)]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508270.html ३५५९] || ६ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|TLS}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508272.html ३५६३] || ८ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|TLS}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508273.html ३५६४] || ८ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|MYA}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508275.html ३५६९] || ११ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|MYA}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508276.html ३५७०] || ११ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|TLS}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508278.html ३५७५] || १३ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|TLS}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1508279.html ३५७६] || १३ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|MYA}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}}
|-  
| ७९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510178.html ३५८०] || १८ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|BHR}} || {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|BHR}} || rowspan=3 |
|-  
| ८० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510179.html ३५८२] || १९ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|BHR}} || {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|BHR}}
|-  
| ८१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510180.html ३५८४] || २१ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|BHR}} || {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|BHR}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513824.html ३६१८] || ९ डिसेंबर २०२५ || {{cr|THA}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|IDN}} || rowspan=4 | [[२०२५ दक्षिण पूर्व आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – पुरुषांची स्पर्धा#टी-२०|२०२५ दक्षिण-पूर्व आशियाई खेळ]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513826.html ३६२४] || १० डिसेंबर २०२५ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513829.html ३६२८] || ११ डिसेंबर २०२५ || {{cr|PHI}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|PHI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513830.html ३६३२] || १२ डिसेंबर २०२५ || {{cr|SIN}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्डथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|SIN}}
|-  
| ८६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515542.html ३६४६] || २३ डिसेंबर २०२५ || {{cr|CAM}} || {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}} || rowspan=15 |
|-  
| ८७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515543.html ३६४८] || २३ डिसेंबर २०२५ || {{cr|CAM}} || {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}}
|-  
| ८८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515544.html ३६४९] || २४ डिसेंबर २०२५ || {{cr|CAM}} || {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}}
|-  
| ८९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515545.html ३६५१] || २५ डिसेंबर २०२५ || {{cr|CAM}} || {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}}
|-  
| ९० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515546.html ३६५२] || २६ डिसेंबर २०२५ || {{cr|CAM}} || {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || अनिर्णित
|-  
| ९१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1517208.html ३६५४] || २६ डिसेंबर २०२५ || {{cr|CAM}} || {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}}
|-  
| ९२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515547.html ३६५५] || २७-२८ डिसेंबर २०२५ || {{cr|CAM}} || {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}}
|-  
| ९३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515548.html ३६५७] || २७-२८ डिसेंबर २०२५ || {{cr|CAM}} || {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}}
|-  
| ९४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1515549.html ३६५८] || २९ डिसेंबर २०२५ || {{cr|CAM}} || {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}}
|-  
| ९५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529787.html ३८०४] || ७ एप्रिल २०२६ || {{cr|SWE}} || {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|SWE}}
|-  
| ९६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529788.html ३८०५] || ७ एप्रिल २०२६ || {{cr|SWE}} || {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|SWE}}
|-  
| ९७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529789.html ३८०९] || ९ एप्रिल २०२६ || {{cr|SWE}} || {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|SWE}}
|-  
| ९८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529790.html ३८१०] || ९ एप्रिल २०२६ || {{cr|SWE}} || {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|SWE}}
|-  
| ९९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529791.html ३८१३] || ११ एप्रिल २०२६ || {{cr|SWE}} || {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|SWE}}
|-  
| १०० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529792.html ३८१४] || ११ एप्रिल २०२६ || {{cr|SWE}} || {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|SWE}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|-  
| १०१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529793.html] || १३ एप्रिल २०२६ || {{cr|SWE}} || {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || TBD || rowspan=2 |
|- 
| १०२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529794.html] || १३ एप्रिल २०२६ || {{cr|SWE}} || {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || TBD
|}

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:इंडोनेशिया क्रिकेट|टी२०]]</text>
      <sha1>6cyn58x6ze4c0dh5suieiuiil0ejmhd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>फुलांचे आध्यात्मिक अर्थ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>324508</id>
    <revision>
      <id>2678878</id>
      <parentid>2676650</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:24:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>685</id>
      </contributor>
      <comment>ALTHAEA_ROSEA_-_TORÀ_-_IB-737_(Malva_reial).JPG या चित्राऐवजी ALTCEA_ROSEA_-_TORÀ_-_IB-737_(Malva_reial).jpg चित्र वापरले.</comment>
      <origin>2678878</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="109754" sha1="nulhp6miqjx6noda11szwu2gsokrnjj" xml:space="preserve">== इतिहास ==
श्रीमाताजी ऊर्फ [[मीरा अल्फासा]], या श्रीअरविंद आश्रमात त्यांना भेटायला येणाऱ्या साधकांशी संवाद साधण्याचे एक माध्यम म्हणून फुलांचा उपयोग करत असत. अगदी सुरुवातीच्या काळापासूनच त्यांनी फुलांचे आध्यात्मिक अर्थ सांगायला सुरुवात केली होती. अशा रीतीने फुलांची जणू काही एक भाषाच तयार झाली आणि या भाषेच्या माध्यमातून श्रीमाताजी साधकांशी संवाद साधत असत. त्यांनी फुलांना आध्यात्मिक भावसूचक, गुणसूचक नावे दिली होती. 

== ग्रंथसंपदा ==

* १९७३ मध्ये प्रकाशित झालेल्या  Flowers and Their Messages या पुस्तकामध्ये एकंदर ८७९ फुलांचे आध्यात्मिक अर्थ देण्यात आले आहेत. 

* इ. स. २००० मध्ये The Spiritual Significance of Flowers या नावाने आणखी एक पुस्तक प्रकाशित केले गेले, त्यामध्ये फुलांच्या शास्त्रीय नावांची भर घालण्यात आली आहे तसेच आणखी १९ फुलांचे अर्थ नव्याने देण्यात आले आहेत.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+
!क्र.
!शास्त्रीय नाव
!आध्यात्मिक अर्थ
!आध्यात्मिक अर्थ (इंग्रजी)
!प्रचलित नाव
!छायाचित्र
|-
|०३७
|[[:en:Abutilon_indicum|Abutilon indicum]] ''(L) Sweet., Malvaceae.'' 
Chinese lantern, Flowering maple, Parlor maple, Indian mallow
|मानसिक अभिवचन
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/mental-promise/ Mental Promise]
|[[पेटारी]]
|[[चित्र:Indian abutilon Abutilon indicum 3268.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|४१०
|''Arrhostoxylum costatum, Acanthaceae''
|वीराला उचित कृती
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/bases-of-spiritual-life/heroic-action/ Heroic Action]
|रुएलिया किंवा जंगली पेटुनिया
|[[चित्र:Ruellia elegans - Red Ruellia at Peravoor 2018 (7).jpg|इवलेसे]]
|-
|६७४
|[[:en:Artabotrys_hexapetalus|Artabotrys hexapetalus]] ''(L. f.) Bhand'' (Climbing Lang-lang)
|निर्मळ मन
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/mind/clear-mind/ Clear Mind]
|हिरवा चाफा, हरि चंपा
|[[चित्र:Artabotrys hexapetalus02.JPG|इवलेसे]]
|-
|४०७
|''[[:en:Amaranthus_caudatus|Amaranthus caudatus L]]., Amaranthaceae.''
Love-lies-bleeding, Velvet flower, Tassel flower
|कृतीमधील निर्भयता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/bases-of-spiritual-life/fearlessness-in-action/ Fearlessness in Action]
|राजगिरा, उनाडभाजी
|[[चित्र:Love-Lies-Bleeding, Tassel Flower (Amaranthus caudatus).jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|८०७
|''Foeniculum vulgare Mill, Umbelliferae.''[[:en:Fennel|Fennel]]
|रक्तामध्ये प्रकाश
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/light-in-the-blood/ Light in the blood]
|बडीशेप
|[[चित्र:Fennel flower heads.jpg|इवलेसे]]
|-
|६४१
|''[[:en:Neolamarckia_cadamba|Anthocephalus cadamba]] (Roxb.) Miq., Rubiaceae''
Kadam tree
|अतिमानसिक सूर्य
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/supramental-sun/ Supramental Sun]
|कदंब, निपा (संस्कृत) &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=The spirit of Auroville|last=Huta Hindocha|publisher=Havyavahana Trust|year=2002|isbn=|pages=}}&lt;/ref&gt;
|[[चित्र:Cadamba tree Neolamarckia cadamba fruit by Raju Kasambe DSCN5650.JPG 09.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|६८८
|''[[:en:Asclepias_curassavica|Asclepias curassavica]] L., Asclepiadaceae''
Blood flower, Swallow wort, Matal, Indian root
|भौतिक मनाने अतिमानसिक प्रकाशाला 
दिलेला प्रतिसाद
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/mind/response-of-the-physical-mind-to-the-supramental-light/ Response of the Physical Mind to the Supramental Light]
|पिवळा चित्रक / हळदीकुंकू
|[[चित्र:31 Halad-Kumku.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|५११
|''Asparagus L. sp., Liliaceae.''
|आत्मसमर्पणातून उदयाला येणारे सौंदर्य
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/spiritual-attainments/beauty-arising-from-consecration/ Beauty Arising from Consecration]
|[[शतावरी]]
|[[चित्र:Asparagus racemosus - Satawari flowers - at Peravoor 2018 (13).jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|२०१
|''Atalantia monophylla Correa., Rutaceae''
Country gooseberry
|इच्छाविरहितता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/absence-of-desire/ Absence of Desire]
|माकडलिंबू
|[[चित्र:Atalantia monophylla 02.JPG|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|६३४
|[[:en:Barringtonia_asiatica|Barringtonia asiatica]] ''(L.) Kurz., Lecythidaceae''
|अतिमानसिक कृती
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/supramental-action/ Supramental Action]
|समुद्रफूल
|[[चित्र:Barringtonia asiatica - twin flower.JPG|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|३४१
|''Begonia L. Spp., Begoniaceae.''
[[:en:Begonia|Begonia]]
|संतुलन
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/balance/balance/ Balance]
|काप्रू
|[[चित्र:Petals 0016.jpg|इवलेसे]]
|-
|०४७
|''[[:en:Bixa_orellana|Bixa orellana]] L., Bixaceae.''
Annatto, Lipstick tree, Achiote
|एक नवीन जगत्
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/new-world/ New World]
|शेंदरी, लटकान, सिंधुरी 
|[[चित्र:Bixa.jpg|इवलेसे]]
|-
|०२४
|[[:en:Bougainvillea|Bougainvillea]] ''Comm. Ex Juss., Nyctaginaceae.''
Bougainvillea
|संरक्षण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/protection/ Protection]
|बोगनवेल
|[[चित्र:Bougainvillea, Behbahan.jpg|इवलेसे]]
|-
|०११
|''[[:en:Brownea_coccinea|Brownea coccinea]] Jacq. Corr. Murr., Leguminosae.'' Scarlet flame bean
|विश्वावर अधिराज्य गाजविणारे ईश्वरी प्रेम
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine-love-governing-the-world/ Divine Love Governing the World]
|लाल झुंबर
|[[चित्र:Brownea coccinea (2206468097).jpg|इवलेसे]]
|-
|०५७
|''[[:en:Iris_domestica|Belamcanda chinensis]] (L.) DC., Iridaceae''
Blackberry lily, Leopard lily
|ईश्वराविषयी आत्मीयता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/attachment-to-the-divine/ Attachment to the Divine]
|लेपर्ड लिली
|[[चित्र:Iris domestica 2007-08-11 02.jpg|इवलेसे]]
|-
|६३६
|''Butea monosperma (Lam.) Taub [ B. Frondosa Roxb. Ex willd.], Leguminosae, Papilionoideae,'' Flame of the forest, Dhak, Palas
|अतिमानसिक साक्षात्काराचा आरंभ
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/beginning-of-the-supramental-realisation/ Beginning of the Supramental Realisation]
|पळस
|[[चित्र:STS 001 Butea monosperma.jpg|इवलेसे|पळस]]
|-
|७८
|''Canna indica L., Cannacceae.'' Indian-shot, Queensland, Arrowroot, Achira
|ईश्वराशी सख्यत्व
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/friendship-with-the-divine/ Friendship with the Divine]
|सर्वजया
|[[चित्र:Cinnamon-bellied flowerpiercer (Diglossa baritula) male on Indian shot (Canna indica) Finca El Pilar.jpg|इवलेसे]]
|-
|२७६
|''Dianthus caryophyllus L., Caryophyllaceae.''
Carnation, Clove pink
|सहयोग
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/collaboration/ Collaboration]
|कार्नेशन, देवाचे फूल
|[[चित्र:Dianthus caryophyllus CFPC Malea 1zz.jpg|इवलेसे]]
|-
|६९०
|''Castanospermum australe A. Cunn. &amp; C. Fraser., Leguminosae, Papilionoideae''
Moreton Bay chestnut, Australian chestnut, Black bean
|जडभौतिकामध्ये कार्यकारी असलेले 'ज्योतिर्मय मन'
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/mind/mind-of-light-acting-in-matter/ Mind of Light Acting in Matter]
|[[ब्लॅक बीनस् (वनस्पती)|ब्लॅक बीनस्]]
|[[चित्र:Castanospermum australe 7th Brigade Park Chermside P1070738.jpg|इवलेसे]]
|-
|०६०
|''Cattleya spp., Orchidaceae,'' Orchid
|जीवनाची साध्यपूर्ती
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/the-aim-of-existence-is-realised/ The Aim of Existence is Realised]
|[[ऑर्किड]] (पांढरा रंग)
|[[चित्र:Many white orchids.jpg|इवलेसे]]
|-
|४३४
|''Celosia argentea L. Plumosa Group., Amaranthaceae.''
Feathered amaranth
|अभिव्यक्तीचा सुकाळ
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/bases-of-spiritual-life/abundant-expression/ Abundant Expression]
|मयूरशिखा, [[मोरशिखा]], [[मयूरशिख]]
(सोनेरी पिवळा रंग)
|[[चित्र:Celosia argentea var. plumosa Fresh Look Yellow 1zz.jpg|इवलेसे|मयूरशिखा]]
|-
|७७६
|[[:en:Combretum_fruticosum|Combretum fruticosum]] ''(Loefl.)'' ''Stuwz., Combretaceae''
Burning bush
|जीवनामध्ये कृतीचे संघटन
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/organisation-of-action-in-life/ Organisation of Action in Life]
|पिळुकी किंवा उक्षी (संभाव्य नावे)
|[[चित्र:Combretum fruticosum 246446513.jpg|इवलेसे]]
|-
|५५८
|[[:en:Couroupita_guianensis|Couroupita guianensis]] ''Aubl., Lecythidaceae''
Cannonball tree
|समृद्धी
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/spiritual-attainments/prosperity/ Prosperity] &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|[[कैलाशपती|कैलासपती]]
|[[चित्र:Kailasapati (Marathi- कैलासपती) (753214931).jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|८५४
|''[[:en:Cucurbita_maxima|Cucurbita maxima]] Duchesne ex Lam., Cucurbitaceae.''Autumn squash, Winter squash, Pumpkin
|विपुलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/collaboration-of-nature/abundance/ Abundance]
|लाल भोपळ्याचे फूल
|[[चित्र:Pumpkin flowers - geograph.org.uk - 7559488.jpg|इवलेसे]]
|-
|०५३
|''Dahlia Cav., Compositae,'' [[:en:Dahlia|Dahlia]]
|अतिमानवता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/superhumanity/ Superhumanity]
|[[डेलिया]] (पांढरा)
|[[चित्र:55 Delia White.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|४९४
|''[[:en:Delonix_regia|Delonix regia]] (Bojer) ref., Leguminosae, Caesalpinioideae''
Flamboyant, Peacock flower, Flame tree, Royal poinciana
|साक्षात्कार
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/spiritual-attainments/realisation/ Realisation]
|[[गुलमोहर]]
|[[चित्र:Delonix regia 4226.jpg|इवलेसे|गुलमोहर]]
|-
|६२
|''[[:en:Dendrobium_moschatum|Dendrobium moschatum]] Swartz., Orchidaceae''
Orchid
|परमेश्वराबद्दलची मानसिक आसक्ती
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/mental-attachment-to-the-divine/ Mental Attachment to the Divine]
|[[ऑर्किड]] (सोनेरी केशरी)
|[[चित्र:Dendrobium moschatum (Ecological Botanical Gardens 2015 - 05).jpg|इवलेसे|ऑर्किड (सोनेरी केशरी)]]
|-
|२०३
|''[[:en:Eucalyptus|Eucalyptus]] L'Herit. Spp., Myrtaceae'' Eucalptus, Australlian gum, Gum tree, Ironbark, Stringybark
|अहंकाराचे निर्मूलन
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/abolition-of-the-ego/ Abolition of the Ego]
|[[निलगिरी (वनस्पती)|निलगिरी]]
|[[चित्र:Eucalyptus tereticornis flowers, capsules, buds and foliage.jpeg|इवलेसे|निलगिरी]]
|-
|०४४
|''[[:en:Galanthus_nivalis|Galanthus nivalis]] L. 'Viridapicis'., Amaryllidaceae.''Snowdrop, European snowdrop
|पुनरुज्जीवनाचे अभिवचन
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/promise-of-renewal/ Promise of Renewal]
|गॅलॅन्थस
|[[चित्र:Galanthus nivalis close-up aka.jpg|इवलेसे]]
|-
|७१९
|''[[:en:Gazania|Gazania]] Gaertn. spp., Compositae,'' Treasure flower 
|स्पष्टतेच्या शोधात
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/seeking-for-clarity/ Seeking for clarity]
|[https://marathivishwakosh.org/41399/ गेझनिया]
|[[चित्र:Gazania rigens cultivar in Conques.jpg|इवलेसे|गेझनिया]]
|-
|५७२
|''[[:en:Hibiscus_×_rosa-sinensis|Hibiscus rosa-sinensis]] L., Malvaceae.'' Chinese hibiscus, Hawaiian hibiscus, Rose-of-China
|भौतिकामधील अतिमानसिक सौंदर्य
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/power/supramental-beauty-in-the-physical/ Supramental Beauty in the physical]
|केशरी जास्वंद
|[[चित्र:Cayena (Hibiscus rosa-sinensis), Icod de los Vinos, Tenerife, España, 2012-12-13, DD 01.jpg|इवलेसे|केशरी जास्वंद]]
|-
|५०५
|''[[:en:Gomphrena_globosa|Gomphrena globosa]] L., Amaranthaceae.'' Globe amaranth, Bachelor's button
|अमर्त्यत्व
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/spiritual-attainments/immortality/ Immortality]
|गुल-ए-मखमल (पांढरा रंग)
|[[चित्र:White Globe Amaranth Flower Gomphrena Globosa 千日紅 センニチコウ (223201665).jpeg|इवलेसे|गुलमखमल]]
|-
|८७६
|''[[:en:Gossypium|Gossypium]] L. Spp, Malvaceae.,'' Cotton
|भौतिक समृद्धी
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/awakening-in-matter/material-abundance/ Material Abundance]
|कार्पास, [[कापूस|कपाशी]]
|[[चित्र:Cotton flower.jpg|इवलेसे|कपाशी]]
|-
|००३
|''[[:en:Hedychium_coronarium|Hedychium J.G. Koening]]., Zingiberaceae.'' Ginger lily, Garland lily
|सत्-चित्-आनंद
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/sachchidananda/ Sachchidananda]
|[[सोनटक्का]]
|[[चित्र:White garland-lily 04.jpg|इवलेसे|सोनटक्का]]
|-
|६३८
|''Helichrysum bracteatum (Vent.) Andrews., Compositae''
Strawflower, Golden everlasting, Yellow paper daisy
|पृथ्वीवर अतिमानसिक अमरत्व
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/supramental-immortality-upon-earth/ Supramental Immortality upon Earth] &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|पेपर डेझी
|[[चित्र:Xerochrysum bracteatum, golden everlasting flower or strawflower at Mannavan Shola, Anamudi Shola National Park, Kerala (27).jpg|इवलेसे]]
|-
|५६६
|''[[:en:Hibiscus_mutabilis|Hibiscus mutabilis]] L., Malvaceae.'' Cotton rose, Confederate rose mallow
|ईश्वरी कृपा 
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/power/divine-grace/ The Divine Grace]
|पुष्करिणी, स्थलकमल
|[[चित्र:Hibiscus mutabilis (2).JPG|इवलेसे|पुष्करिणी, स्थलकमल]]
|-
|५७४
|''Hibiscus rosa-sinensis L., Malvaceae.'' Chinese hibiscus, Hawaiian hibiscus, Rose-of-China
|अतिमानसिक प्रेमाचे सौंदर्य
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/power/beauty-of-supramental-love/ Beauty of Supramental love]
|जास्वंद (गुलाबी)
|[[चित्र:Juba kusum athonba (326908991).jpg|इवलेसे|जास्वंद (गुलाबी)]]
|-
|०३६
|''Hibiscus rosa-sinensis L. 'Deddie Ann', Malvaceae.'' Chinese hibiscus, Hawaiian hibiscus, Rose-of-China
|नव-निर्मितीचे सौंदर्य
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/power/beauty-of-the-new-creation/ Beauty of the New Creation]
|[[जास्वंद]]
|[[चित्र:Sleepy Hibiscus (Hibiscus furcellatus) (8058834522).jpg|इवलेसे|जास्वंद]]
|-
|१२५
|[[:en:Hoya_carnosa|Hoya Carnosa]]  ''(L. f.) R. Br., Asclepiadaceae.Wax plant, Honey plant''
|सामूहिक अभीप्सेची शक्ती
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/power-of-collective-aspiration/ Power of Collective Aspiration]
|अंबरी (होया कार्नोसा)
|[[चित्र:NKN-2007-06-13 114250 Hoya Carnosa (Yvan Leduc author for Wikipedia).jpg|इवलेसे]]
|-
|७७३
|''[[:en:Acanthus_montanus|Acanthus montanns]] (Nees) Anderson., Acanthaceae''
Mountain thistle, Acanthe rose
|ईश्वराच्या पहिल्या संपर्काने जागृत होणाऱ्या भावना
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/the-emotions-awake-to-the-first-contact-with-the-divine/ The Emotions Awake To The First Contact With The Divine]
|तालीमखाना
|[[चित्र:112 Kolshinda, Talimkhana.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|३१३
|''[[:en:Vittadinia_cuneata|Vittadinia cuneata]] (V. australis hort.), Compositae'' Creeping daisy
|समग्र साधेपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/bases-of-spiritual-life/integral-simplicity/ Integral Simplicity]
|डेझी (पांढरा रंग)
|[[चित्र:Bellis perennis-fully bloomed flower.jpg|इवलेसे|डेझी ]]
|-
|६०९
|''[[:en:Hibiscus_×_rosa-sinensis|Hibiscus rosa-sinensis]] L., Malvaceae.'' Chinese hibiscus, Hawaiian hibiscus, Rose-of-China
|सौंदर्यपूर्ण शक्ती
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/power/aesthetic-power/ Aesthetic Power]
|[[जास्वंद]] (लाल)
|[[चित्र:Hibiscus or China rose.jpg|इवलेसे|लाल जास्वंद]]
|-
|४२२
|''[[:en:Ixora_pavetta|Ixora pavetta]] Andrews. [I.arborea Sm.], Rubiaceae'' Torch tree
|सरळपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/bases-of-spiritual-life/straightforwardness/ Straightforward­ness]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Torchwood%20Tree.html गोरवीकटगी]
नेमाली, नेवली (संस्कृत)
|[[चित्र:Ixora pavetta, AJT Johnsingh. 0200921 120457.jpg|इवलेसे|गोरवीकटगी]]
|-
|३०२
|''[[:en:Jasmine|Jasminum]] L. Spp., Oleaceae.''Jasmine, Jessamine
|शुद्धता, निर्मळता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/purity/purity/ Purity]
|[https://marathivishwakosh.org/16485/ जास्मिन], [[मोगरा]]
|[[चित्र:Earleaf jasmine (Jasminum elongatum) flowers.jpg|इवलेसे|मोगरा]]
|-
|८३५
|''[[:en:Jatropha_podagrica|Jatropha podagarica]] Hook., Euphorbiaceae.'' Gout plant, Tartogo, [https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Australian%20Bottle%20Plant.html Australian bottle plant]
|अतिमानसिक कृतीला अवचेतनेकडून मिळालेला पहिला प्रतिसाद
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/subconscient/first-response-of-the-subconscient-to-the-supramental-action/ First Response of the Subconscient to the Supramental Action]
|
|[[चित्र:Jatropha podagrica flower in Ishigaki, Okinawa.jpg|इवलेसे]]
|-
|७७२
|''Lagenaria siceraria (Molina) Standl., Cucurbitaceae.'' White-flowered gourd, Bottle gourd, [[:en:Calabash|Calabash]] gourd, Hercules' club
|भावनिक समृद्धी
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/emotional-abundance/ Emotional Abundance]
|[https://mr.wikipedia.org/s/bao दुधी भोपळ्याचे फूल]
|[[चित्र:Lagenaria siceraria kz03.jpg|इवलेसे]]
|-
|८१५
|''[[:en:Lantana|Lantana]] L. Spp, Verbenaceae'' Shrub verbena
|पेशींमधील भावनिक सौंदर्य
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/emotional-beauty-in-the-cells/ Emotional Beauty in the Cells]
|टणटणी, घाणेरी
|[[चित्र:Lantana montevidensis.JPG|इवलेसे|घाणेरी]]
|-
|११६
|''[[:en:Leonotis_nepetifolia|Leonotis nepetifolia]] (L.) R. Br., Labiatae.''
|आरोहण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/ascension/ Ascension]
|दीपमाळ
|[[चित्र:24 Dipmal.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|३३१
|''[[:en:Erysimum_cheiri|Erysimum cheiri]] (L.) [Cheiranthus Cheiri L.], Cruciferae Wallflower, English wallflower''
|आशावाद
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/bases-of-spiritual-life/optimism/ Optimism]
|[[अबोली]]
|[[चित्र:Crossandra infundibuliformis at Periya 2019 (5).jpg|इवलेसे|अबोली]]
|-
|०१६
|''[[:en:Malvaviscus_arboreus|Malvaviscus arboreus]] Cav. var. mexicana Schildl., Malvaceae.'' Turk's cap
|ईश्वरी सांभाळ
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine-solicitude/ Divine Solicitude]
|मिरची जास्वंद
|[[चित्र:Malvaviscus arboreus 2.jpg|इवलेसे|मिरची जास्वंद]]
|-
|०५५
|''Memecylon tinctorium L., Melastomaceae.'' Ironwood
|चमत्कार
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/miracle/ Miracle]
|अंजनी (निळा व गुलाबी रंग)
|[[चित्र:Memecylon umbellatum (95009).jpg|इवलेसे|अंजनी]]
|-
|०१३
|''Michelia alba DeCondolle., Magnoliaceae.'' [[:en:Magnolia_champaca|Champaca]], Fragrant champaca
|ईश्वरी हास्य
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine-smile/ Divine Smile]
|चंपा, [[चाफा]] (सोनचाफा)
|[[चित्र:Michelia champaca2.JPG|इवलेसे|चाफा]]
|-
|५००
|''[[:en:Millingtonia|Millingtonia hortensis]] L., Bignoniaceae'' Indian cork tree, Tree jasmine
|रूपांतरण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/spiritual-attainments/transformation/ Transformation]
|बुचाची फुले
|[[चित्र:Drooping flowers of Indian cork tree.jpg|इवलेसे|बुचाची फुले]]
|-
|२४५
|''[[:en:Mimusops_elengi|Mimusops elengi]] L., Sapotaceae.'' Spanish cherry Medlar, Tanjong tree
|परिपूर्ती, सिद्धी
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/accomplishment/ Accomplishment]
|[[बकुळ|बकुळीची फुले]]
|[[चित्र:Maulsari (Mimusops elengi) in Hyderabad W IMG 7161.jpg|इवलेसे|बकुळीची फुले]]
|-
|०१८
|''[[:en:Mirabilis_jalapa|Mirabilis jalapa]] L., Nyctaginaceae.'' Marvel of Peru, Four-o'clock, False jalap, Beauty of the night
|दिलासा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/solace/ Solace]
|[[गुलबक्षी]]
|[[चित्र:Jalapa - Nyctaginaceae.jpg|इवलेसे|गुलबक्षी ]]
|-
|०१९
|''Mirabilis jalapa L., Nyctaginaceae.'' Marvel of Peru, Four-o'clock, False jalap, Beauty of the night
|मनातील दिलासा 
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/solace-in-the-mind/ Solace in the Mind]
|गुलबक्षी (पिवळा रंग)
|[[चित्र:Four o'clock (Mirabilis jalapa) yellow-flowered.jpg|इवलेसे|पिवळी गुलबक्षी]]
|-
|०२०
|''Mirabilis jalapa L., Nyctaginaceae.'' Marvel of Peru, Four-o'clock, False jalap, Beauty of the night
|प्राणातील दिलासा  
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/solace-in-the-vital/ Solace in the Vital]
|गुलबक्षी 
|[[चित्र:Mirabilis jalapa 2019-09-01 4253.jpg|इवलेसे]]
|-
|०२१
|''Mirabilis jalapa L., Nyctaginaceae.'' Marvel of Peru, Four-o'clock, False jalap, Beauty of the night
|पूर्ण दिलासा 
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/integral-solace/ Integral Solace]
|गुलबक्षी (पांढरा रंग)
|[[चित्र:Mirabilis jalapa, Burdwan, West Bengal, India 02 01 2013 (3).jpg|इवलेसे]]
|-
|०५६
|''[[:en:Myrtus_communis|Myrtus communis]] L., Myrtaceae.'' Myrtle, Greek myrtle, Swedish myrtle
|केवळ ईश्वरासाठीच जगणे
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/to-live-only-for-the-divine/ To Live Only For the Divine]
|विलायती मेंदी, फिरंगी मेथी, गंधमालती
|[[चित्र:Arrayan - Myrtus communis (9611744016).jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|००१
|''[[:en:Nelumbo_nucifera|Nelumbo nucifera]]. 'Alba'., Nymphaeaceae Sacred lotus, East Indian lotus''
|अदिती - दिव्य चेतना
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/aditi-the-divine-consciousness/ Aditi - the Divine Consciousness]
|[[कमळ]] (श्वेत कमळ)
|[[चित्र:Nelumbo nucifera (white flower) Md Sharif Hossain Sourav.jpg|इवलेसे|कमळ]]
|-
|००२
|''[[:en:Nelumbo_nucifera|Nelumbo nucifera Gaertn]]., Nymphaeaceae'' Sacred lotus, East Indian lotus
|अवतार
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/avatar-the-supreme-manifest-on-earth-in-a-body/ Avatar- the Supreme Manifested in a Body upon Earth]
|अरविंद 
|[[चित्र:अरविंद.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|७३०
|''[[:en:Nerium|Nerium]] oleander L., Apocynaceae.'' Oleander, Rosebay
|मिथ्यत्वाचे समर्पण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/surrender-of-all-falsehood/ Surrender of All Falsehood]
|[[कण्हेर]]
|[[चित्र:Nerium oleander pink.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|११८
|''[[:en:Nyctanthes_arbor-tristis|Nyctanthes arbor-tristis]] L., Verbenaceae.'' Night jasmine, Tree of sadness
|[[अभीप्सा]]
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/aspiration/ Aspiration]
|प्राजक्त, [[पारिजातक]], शेफाली
|[[चित्र:(Nyctanthes arbor-tristis) flower at Madhurawada 01.JPG|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|१४०
|''[[:en:Ocimum_tenuiflorum|Ocimum tenuiflorum]] L. [O. Sanctum L.]., Labiatae.''
Holy basil, Krishna tulsi, Ram tulsi, Tulsi
|भक्ती
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/devotion/ Devotion]
|[[तुळस]]
|[[चित्र:കൃഷ്ണതുളസി.JPG|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|०१२
|''[[:en:Operculina_turpethum|Operculina turpethum]] (L.) Silver Manso., Convolvulaceae.''
Wooden rose
|ईश्वरी कृपेची हाक
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/call-of-the-divine-grace/ Call of the Divine Grace]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Transparent%20Wood%20Rose.html नासोत्तर] (Nasottar)
|[[चित्र:Fruits of Operculina turpethum in Shiraho, Ishigaki Island.jpg|इवलेसे]]
|-
|६५७
|''[[:en:Pandanus_tectorius|Pandanus tectorius]] Parkins., [https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Himalayan%20Screw%20Pine.html Pandanaceae]'' Pandanus palm, Thatch screw pine 
|आध्यात्मिक गंध
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/spiritual-perfume/ Spiritual perfume]
|[[केवडा]], केतकी
|[[चित्र:Pandanus tectorius (5187733419) (2).jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|३७५
|''Petunia Xhybrida hort. Vilm.-Andr., Solanaceae.''
Petunia
|कृतीमधील उत्साह
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/enthusiasm/enthusiasm-in-action/ Enthusiasm in Action]
|पेटुनिया
|
|-
|२५२
|''[[:en:Passiflora_vitifolia|Passiflora vitifolia]] HBK., Passifloraceae.'' [https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Perfumed%20Passion%20Flower.html Passion flower]
|ईश्वरी कार्याचे साधन बनण्याची इच्छा बाळगणारी शक्ती
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/work/power-aspiring-to-become-an-instrument-for-the-divine-work/ Power aspiring to become an instrument for the divine work]
|रक्तवर्णी कृष्णकमळ
|[[चित्र:Passiflora vitifolia 3zz.jpg|इवलेसे|रक्त कृष्णकमळ]]
|-
|००५
|''[[:en:Plumbago_auriculata|Plumbago auriculata 'Alba]]'., Plumbaginaceae.''
Cape leadwort
|ईश्वरी सान्निध्याच्या शोधात असणारी चेतना 
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/presence/ Consciousness seeking for the presence]
|[[चित्रक]]
|[[चित्र:Flor - Quintana Roo - México-4.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|६६८
|''[[:en:Plumeria_obtusa|Plumeria obtusa]] L., Apocynaceae.'' Frangipani, Temple tree, Nosegay, West Indian jasmine, Pagoda tree
|व्यक्तीच्या प्रत्येक घटकामध्ये मानसिक परिपूर्णत्व
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/perfect-psychological-perfection/ Psychological Perfection in all parts of the being].
|चंपा,  पांढरा [[चाफा]]
|[[चित्र:Plumeria obtusa or the Singapore graveyard flower (Image 1 of 2) in Jamshedpur, India.jpg|इवलेसे|पांढरा चाफा]]
|-
|६६४
|''[[:en:Plumeria_rubra|Plumeria rubra]] L., Apocynaceae.'' Frangipani, Temple tree, Nosegay, West Indian jasmine, Pagoda tree
|मानसिक परिपूर्णत्व
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/psychological-perfection/ Psychological Perfection]
|[[चाफा]]
|[[चित्र:Plumeria-0006-Zachi-Evenor.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|०४८
|''[[:en:Polianthes_tuberosa|Polianthes tuberosa]] L., Agavaceae.''
Tuberose
|नव-निर्मिती 
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/new-creation/ New Creation]
|[[निशिगंध]], गुलछडी
|[[चित्र:Polianthes tuberosa flower.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|०१४
|''[[:en:Portulaca_grandiflora|Portulaca grandiflora]] Hook., Portulacaceae.'' Rose moss, Sun plant, Eleven-o'clock
|श्रीअरविंदांची करुणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/sri-aurobindo-compassion/ Sri Aurobindo's Compassion]
|नोनिया
|[[चित्र:Portulaca grandiflora cultivar 5Dsr 4082.jpg|इवलेसे|नोनिया]]
|-
|००७
|''[[:en:Pomegranate|Punica granatum]] L., Punicaceae.'' Pomegranate
|[[खाल्डियन लोककथा|दिव्य प्रेम]]
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine-love/ Divine Love]
|[[डाळिंब|डाळिंबा]]&lt;nowiki/&gt;चे फूल
|[[चित्र:Punica granatum flower.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|५१३
|''[[:en:Rhododendron|Rhododendron]] L. Spp., Ericaceae'' Azalea, Rhododendron
|सौंदर्याची रेलचेल
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/spiritual-attainments/abundance-of-beauty/ Abundance of Beauty]
|ऱ्‍होडोडेंड्रॉन 
|[[चित्र:Half geopende bloem van Rhododendron ponticum.jpg|इवलेसे]]
|-
|१०३
|''[[:en:Rosa|Rosa]] L., Rosaceae.'' Rose
|मानवी वासनाविकारांचे ईश्वरविषयक प्रेमामध्ये रूपांतर
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/human-passions-changed-into-love-for-the-divine/ Human passions changed into love for the Divine]
|लाल [[गुलाब]]
|[[चित्र:Rosa Red Chateau on black background.jpg|इवलेसे|लाल गुलाब]]
|-
|०२२
|''[[:en:Scabiosa_atropurpurea|Scabiosa atropurpurea]] L., Dipsacaceae.'' Mournful widow, Sweet scabius, Pincushion flower, Egyptian rose
|आशीर्वाद
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/blessings/ Blessings]
|पिनकुशन फ्लॉवर, इजिप्शियन गुलाब
|[[चित्र:Scabiosa atropurpurea maritima (pincushion flowers).jpg|इवलेसे]]
|-
|४९३
|''[[:en:Sesbania_grandiflora|Sesbania grandiflora]] (L.) Poir., Leguminosae, Papilionoideae'' Scarlet wistaria tree, Vegetable humming-bird
|साक्षात्काराचा आरंभ
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/spiritual-attainments/beginning-of-realisation/ Beginning of Realisation]
|हादगा / [[अगस्ता]]
|[[चित्र:Hoa so đũa trắng.jpg|इवलेसे|अगस्ता]]
|-
|०५४
|''Strophanthus DC. Spp., Apocynaceae.Mimosa''
|आविष्करणाचे किरणोत्सर्जन
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/radiation-of-the-manifestation/ Radiation of the Manifestation]
|अगस्त्यमाला
|[[चित्र:Strophanthus gratus 5.jpg|इवलेसे]]
|-
|३१०
|''[[:en:Tabernaemontana|Stemmadenia litoralis]] (HBK) Allorge. [S. Galleottiana (rich.) Miers], Apocynaceae.''
|कृतीमधील शुद्धता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/purity/purity-in-action/ Purity in Action]
|
|[[चित्र:Jazmín - Huevos de perro (Stemmadenia litoralis) (15185545961).jpg|इवलेसे]]
|-
|६९८
|''[[:en:Tabernaemontana_divaricata|Tabernaemontana divaricata]] (L.) R. Br. Ex Roem. &amp; Schult., Apocynaceae.'' Crape jasmine, Crape gardenia, Pinwheel flower, East Indian rosebay
|मानसिक शुद्धता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/mind/mental-purity/ Mental Purity]
|[[तगर (फूल)|तगर]]
|[[चित्र:Tabernaemontana divaricata 3280.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|६७१
|''[[:en:Cascabela_thevetia|Thevetia peruviana]] (Pers.) Schum., Apocynaceae.'' Yellow oleander, Be-still tree
|मन
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/mind/mind/ Mind]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Mexican%20Oleander.html बिट्टीची फुले] (पिवळा रंग)
|[[चित्र:Cascabela thevetia kz01.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|००४
|[[:en:Tradescantia_spathacea|Tradescantia spathacea]]. White
|ईश्वरी उपस्थिती
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine-presence/ Divine Presence]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Moses%20in%20the%20Cradle.html ट्रेडस्कॅन्टिया स्पाथेसिया]
|[[चित्र:Starr 080607-7174 Tradescantia spathacea.jpg|इवलेसे]]
|-
|०३५
|''[[:en:Viscum_album|Viscum album]] L., Loranthaceae.'' Mistletoe
|चैतन्याची खूण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/sign-of-the-spirit/ Sign of the Spirit]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Common%20Mistletoe.html विस्कम अल्बम]
|[[चित्र:Viscum album kz20.jpg|इवलेसे]]
|-
|०४५
|''[[:en:Leucanthemum_×_superbum|Leucanthemum Xsuperbum]] (J. Ingram) Bergmans [Chrysanthemum Xsuperbum Bergmans ex J. Ingram.]., Compositae.'' Shasta daisy
|सर्जक शब्द
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/creative-word/ Creative Word]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Shasta%20Daisy.html डेझी]
|[[चित्र:Leucanthemum × superbum.001 - Burela.jpg|इवलेसे|डेझी]]
|-
|१३०
|''[[:en:Zephyranthes|Zephyranthes Herb]]., Amaryllidaceae.'' Zephyr flower, Fairy lily, Rain lily
|प्रार्थना
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/prayer/ Prayer] &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|[[लिली]]
|[[चित्र:Zephyranthes candida.jpg|इवलेसे|लिलीची फुले]]
|-
|२२६
|''[[:en:Zinnia_elegans|Zinnia elegans]] Jacq., Compositae.'' Common zinnia, Youth-and-old-age
|सहनशक्ती
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/endurance/endurance/ Endurance]
|झिनिया
|[[चित्र:Elegant zinnia 2.jpeg|इवलेसे|झिनिया]]
|-
|३२१
|''[[:en:Passiflora_incarnata|Passiflora L. Incarnata]] Xcincinnata 'Incense', Passifloraceae.''
Passion flower
|निश्चल-नीरवता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/bases-of-spiritual-life/silence/ Silence]
|[[कृष्णकमळ]]
|[[चित्र:Purple Passionflower - Flickr - rittyrats.jpg|इवलेसे|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Soi%20Fah%20Passion%20Flower.html कृष्णकमळ]]]
|-
|७४५
|''[[:en:Achimenes_grandiflora|Achimenes grandiflora]] Schiede., Gesneriaceae.'' Monkey-faced pansy, Orchid pansy, Japanese pansy, Cupid's bower
|प्राणामधील निश्चल-नीरवता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/vital/silence-in-the-vital/ Silence in the Vital]
|
|[[चित्र:Achimenes grandiflora1scott.zona.jpg|इवलेसे]]
|-
|३२२
|''[[:en:Passiflora_foetida|Passiflora foetida]], Passifloraceae.'' Running pop, Love-in-a-mist, Wild water lemon
|समग्र निश्चल-नीरवता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/bases-of-spiritual-life/integral-silence/ Integral Silence]
|वेल-घाणी?
|[[चित्र:Passiflora feotida.jpg|इवलेसे]]
|-
|३२३
|[[:en:Linaria_maroccana|Linaria Maroccana]] ''Hook. f., Scrophulariacea.'' Toadflax, Spurred snapdragon
|बोलकी नीरवता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/bases-of-spiritual-life/expressive-silence/ Expressive Silence]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Toadflax.html अधिक माहिती] (इंग्रजी)
|[[चित्र:Linaria maroccana (cultivars) 1DS-II 2-0146.jpg|इवलेसे]]
|-
|६७८
|''[[:en:Eranthemum_pulchellum|Eranthemum pulchellum]] Andr., Acanthaceae'' Blue sage
|मनामध्ये निश्चल-निरवतेविषयी असलेली अभीप्सा / आस
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/mind/aspiration-for-silence-in-the-mind/ Aspiration for Silence in the mind]
|(हिंदी) [https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Blue%20Sage.html गुलशाम]
दशमूळी किंवा जंगली अबोली, रान अबोली
|[[चित्र:Eranthemum Nervosum.jpg|इवलेसे]]
|-
|८७७
|[[:en:Proiphys_amboinensis|Proiphys amboinesis]] ''(L.) Herb. [Eurycles Sylvestris Salisb. Ex Schult. &amp; schult. f.], Amaryllidaceae'' Brisbane lily
|आध्यात्मिकतेबद्दलची आस
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/awakening-in-matter/silver/ Silver]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Cardwell%20Lily.html कार्डवेल लिली आणि नॉर्दर्न ख्रिसमस लिली]
|[[चित्र:Cardwell lily.jpg|इवलेसे]]
|-
|३१३
|''[[:en:Vittadinia_cuneata|Vittadinia cuneata]] (V. australis hort.), Compositae'' Creeping daisy
|समग्र साधेपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/bases-of-spiritual-life/integral-simplicity/ Integral simplicity]
|डेझी (पांढरा रंग)
|[[चित्र:Vittadinia cuneata var cuneata head6 QNR - Flickr - Macleay Grass Man.jpg|इवलेसे]]
|-
|२८४
|''[[:en:Catharanthus_roseus|Catharanthus roseus]] (L.) G. Don. [Vinca rosea l.]., Apocynaceae., Apocynaceae.'' Madagascar periwinkle, Old maid, Cayenne jasmine, Rose periwinkle
|अखंडितपणे चाललेली प्रग्रती
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/uninterrupted-but-spasmodic-progress/ Uninterrupted spamodic progress]
|[[सदाफुली]]
[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Periwinkle.html अधिक माहितीसाठी]
|[[चित्र:Catharanthus roseus (Pink Madagascar Periwinkle).jpg|इवलेसे|सदाफुली]]
|-
|७९०
|''[[:en:Mimosa_pudica|Mimosa pudica]] L., Leguminosae, Mimosoideae''
Sensitive plant, Touch-me-not, Shame plant, Live-and-die, Humble plant
|प्राणिक संवेदनशीलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/vital-sensitivity/ Vital sensitivity]
|[[लाजाळू]], लाजवंती
[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Touch%20Me%20Not.html अधिक माहितीसाठी]
|[[चित्र:Mimosa pudica in September month 3.jpg|इवलेसे|लाजाळू]]
|-
|६९७
|''[[:en:Butter_daisy|Melampodium paludosum]] HBK, Compositae''
|खऱ्या मानसिक प्रामाणिकपणाचा उदय
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/mind/birth-of-true-mental-sincerity/ Birth of true mental sincerity]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Butter%20Daisy.html बटर डेझी]
|[[चित्र:Melampodium paludosum 'Million Gold' 2.jpg|इवलेसे]]
|-
|०१६
|''[[:en:Malvaviscus_arboreus|Malvaviscus arboreus]] Cav. var. mexicana Schildl., Malvaceae.''
Turk's cap
|ईश्वरी अनुध्यान
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine-solicitude/ Divine Solicitude] 
|[[जास्वंद]] (लाल रंग)
[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Sleeping%20Hibiscus.html अधिक माहितीसाठी]
|[[चित्र:Malvaviscus6.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|०१७
|''[[:en:Malvaviscus_arboreus|Malvaviscus arboreus]] Cav. var. mexicana Schildl., Malvaceae.'' Turk's cap
|योग्य रितीने आकलन झालेले ईश्वरी अनुध्यान
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine-solicitude-rightly-understood/ Divine Solicitude rightly understood]
|[[जास्वंद]] (गुलाबी रंग)
[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Sleeping%20Hibiscus.html अधिक माहितीसाठी]
|[[चित्र:Flower Hibiscus rosa-sinensis 1.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|६९२
|''[[:en:Thymophylla_tenuiloba|Thymophylla tenuiloba]] (Dc.) Small. [Dysodia tenuiloba(DC.) B.L. Robinson]., Compositae'' Golden fleece, Dahlberg daisy
|मानसिक साधेपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/mind/mental-simplicity/ Mental Simplicity]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Dahlberg%20Daisy.html अधिक माहितीसाठी]
|[[चित्र:Thymophylla tenuiloba.JPG|इवलेसे]]
|-
|७४९
|''[[:en:Oxalis|Oxalis]] L. Spp., Oxalidaceae.'' Sorrel, Shamrock
|प्राणामधील विनम्र साधेपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/vital/candid-simplicity-in-the-vital/ Candid simplicity in the vital]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Large-Flowered%20Pink%20Sorrel.html अधिक माहितीसाठी]
|[[चित्र:Large-flowered Pink Sorrel (Oxalis debilis) (15488025556).jpg|इवलेसे]]
|-
|२९०
|''[[:en:Aster_amellus|Aster amellus]] L., Compositae.'' Italian aster
|साधा प्रामाणिकपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/bases-of-spiritual-life/simple-sincerity/ Simple sincerity]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Italian%20Aster.html इटालियन ॲस्टर] (पांढरा रंग)
|[[चित्र:Aster amellus flower (38).jpg|इवलेसे]]
|-
|६९६
|''[[:en:Goldenrod|Solidago L]]. Spp., Goldenrod''
|मानसिक प्रामाणिकपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/mind/mental-sincerity/ Mental Sincerity]
|गोल्डन रॉड, [https://marathivishwakosh.org/12705/ पिवळी डेझी]
|[[चित्र:Solidago virgaurea, Golden Rod - geograph.org.uk - 4233648.jpg|इवलेसे]]
|-
|२९१
|''[[:en:Aster_amellus|Aster amellus]] L., Compositae.'' Italian aster
|भावनिक प्रामाणिकपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/bases-of-spiritual-life/emotional-sincerity/ Emotional Sincerity]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Italian%20Aster.html इटालियन ॲस्टर] (फिकट जांभळा रंग)
|[[चित्र:Asteraceae - Aster amellus.JPG|इवलेसे]]
|-
|२९२
|''[[:en:Aster_amellus|Aster amellus]] L., Compositae.'' Italian aster
|प्राणामधील प्रामाणिकपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/bases-of-spiritual-life/sincerity-in-the-vital/ Sincerity in the Vital]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Italian%20Aster.html इटालियन ॲस्टर] (निळा रंग)
|[[चित्र:Aster amellus flower (11).jpg|इवलेसे]]
|-
|२५४
|''[[:en:Phlox_drummondii|Phlox drummondii]] Hook., Polemoniaceae.'' Annual phlox, Drummond phlox
|कार्यातील कुशलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/work/skill-in-work/ Skill in work]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Annual%20Phlox.html अधिक माहितीसाठी]
|[[चित्र:Phlox at lalbagh7382.JPG|इवलेसे]]
|-
|२५५
|''[[:en:Phlox_drummondii|Phlox drummondii]] Hook., Polemoniaceae.'' Annual phlox, Drummond phlox
|अंतरात्मिक कार्यातील कुशलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/work/skill-in-psychic-work/ Skill in psychic work]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Annual%20Phlox.html अधिक माहितीसाठी]
|[[चित्र:Phlox drummondii - Archer FL 02.jpg|इवलेसे]]
|-
|२५६
|''[[:en:Phlox_drummondii|Phlox drummondii]] Hook., Polemoniaceae.'' Annual phlox, Drummond phlox (Yellow)
|मानसिक कार्यातील कुशलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/work/skill-in-mental-work/ Skill in mental work]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Annual%20Phlox.html अधिक माहितीसाठी]
|[[चित्र:Flox - Phlox drummondii (1).jpg|इवलेसे]]
|-
|२५७
|[[:en:Phlox_drummondii|''Phlox drummondii'']] ''Hook., Polemoniaceae.'' 
Annual phlox, Drummond phlox 
|कार्यामधील भावनिक कुशलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/work/emotional-skill-in-work/ Emotional skill in work]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Annual%20Phlox.html अधिक माहितीसाठी]
(पांढरा रंग)
|[[चित्र:Phlox drummondii-anna park-yercaud-salem-India.JPG|इवलेसे]]
|-
|२५८
|[[:en:Phlox_drummondii|''Phlox drummondii'']] ''Hook., Polemoniaceae.'' Annual phlox, Drummond phlox
|प्राणिक कार्यामधील कुशलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/work/skill-in-vital-work/ Skill in vital work]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Annual%20Phlox.html अधिक माहितीसाठी]
|[[चित्र:福祿考(金山海棠) Phlox drummondii -香港北區公園 North District Park, Hong Kong- (9207627744).jpg|इवलेसे]]
|-
|२५९
|''[[:en:Phlox_drummondii|Phlox drummondii]] Hook., Polemoniaceae.'' Annual phlox, Drummond phlox (Carmine red flowers).
|कार्यामधील शारीरिक कुशलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/work/physical-skill-in-work/ Physical skill in work]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Annual%20Phlox.html अधिक माहितीसाठी]
|[[चित्र:Phlox drummondii - 25984291501.jpg|इवलेसे]]
|-
|२६०
|''[[:en:Phlox_drummondii|Phlox drummondii]] Hook., Polemoniaceae.'' Annual phlox, Drummond phlox (Bright red)
|भौतिक कार्यातील कुशलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/work/skill-in-material-work/ Skill in Material work]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Annual%20Phlox.html अधिक माहितीसाठी]
|
|-
|२६१
|''[[:en:Phlox_drummondii|Phlox drummondii]] Hook., Polemoniaceae.'' Annual phlox, Drummond phlox 
(Small White)
|समग्र कार्यातील कुशलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/work/skill-in-integral-work/ Skill in integral work]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Annual%20Phlox.html अधिक माहितीसाठी]
|[[चित्र:Phlox drummondii-2.JPG|इवलेसे]]
|-
|२६२
|[[:en:Phlox_drummondii|''Phlox drummondii'']] ''i Hook., Polemoniaceae.''
Annual phlox, Drummond phlox (Pink colour)
|कलात्मक कार्य
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/work/artistic-work/ Artistic work]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Annual%20Phlox.html अधिक माहितीसाठी]
|[[चित्र:Phlox drummondii-14.JPG|इवलेसे]]
|-
|२६३
|[[:en:Phlox_drummondii|''Phlox drummondii'']] ''Hook., Polemoniaceae.'' Annual phlox, Drummond phlox, Star phlox 
|कार्यातील तेजस्वी कुशलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/work/radiating-skill-in-work/ Radiating skill in work]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Annual%20Phlox.html अधिक माहितीसाठी]
|[[चित्र:Phlox drummondii-tnau-yercaud-salem-India.JPG|इवलेसे]]
|-
|५२०
|''[[:en:Prunus_serrulata|Prunus serrulata]] Lindl., Rosaceae.'' Oriental cherry, Japanese flowering cherry
|सौंदर्याचे हास्य
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/spiritual-attainments/smile-of-beauty/ Smile of beauty]
|जपानी चेरी
[https://www.missouribotanicalgarden.org/PlantFinder/PlantFinderDetails.aspx?kempercode=a915#:~:text=Prunus%20serrulata%2C%20commonly%20called%20Japanese,tall%20in%20its%20native%20habitat. अधिक माहितीसाठी] (इंग्रजी)
|[[चित्र:Cerisier du Japon (Prunus serrulata) (3).jpg|इवलेसे]]
|-
|५८१
|''[[:en:Hibiscus_micranthus|Hibiscus micranthus]] L., Malvaceae.'' Hibiscus
|चिरंतन हास्य
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/power/eternal-smile/ Eternal smile]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Tiny%20Flower%20Hibiscus.html अधिक माहितीसाठी] (इंग्रजी)
|[[चित्र:Hibiscus micranthus - Tiny Flower Hibiscus at Theni (4).jpg|इवलेसे]]
|-
|०१३
|''Michelia alba DeCondolle., Magnoliaceae.'' [[:en:Magnolia_champaca|Champaca]], Fragrant champaca
|ईश्वरी हास्य
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine-smile/ Divine smile]
|[https://marathivishwakosh.org/15483/ पांढरा चाफा (मराठी)]
[[चाफा]] (विकिपीडिया)

[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/White%20Champa.html अधिक माहितीसाठी] (इंग्रजी)
|[[चित्र:White Champaca April 2009.JPG|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|११७
|''[[:en:Delphinium|Delphinium]] L. Spp., Ranunclaceae.'' Larkspur
|आकाशरोहण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/soaring/ Soaring]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Kashmir%20Larkspur.html अधिक माहितीसाठी] (इंग्रजी)
|[[चित्र:Delphinium 'Summer Skies' Ostróżka 2022-06-12 03.jpg|इवलेसे]]
|-
|१०६
|''[[:en:Rosa_canina|Rosa canina]] L., Rosaceae.'' Dog rose, Common brier, Dog brier, Eglantine
|प्रकृतीचे अंतरात्मिक आकाशरोहण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/psychic-soaring-of-nature/ Psychic soaring of Nature]
|[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Dog%20Rose.html अधिक माहितीसाठी] (इंग्रजी)
|[[चित्र:Divlja ruza cvijet 270508.jpg|इवलेसे]]
|-
|०१८
|''[[:en:Mirabilis_jalapa|Mirabilis jalapa]] L., Nyctaginaceae.'' Marvel of Peru, Four-o'clock, False jalap, Beauty of the night
|सांत्वन
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/solace/ Solace]
|[[गुलबक्षी]] (मराठी) 
[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Four%20O'clock.html अधिक माहितीसाठी] (इंग्रजी)
|[[चित्र:Mirabilis jalapa 'bicolor'-IMG 9208.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|७५२
|''[[:en:Amaranthus_caudatus|Amaranthus caudatus]] L., Amaranthaceae.'' Love-lies-bleeding, Velvet flower, Tassel flower
|प्राणामधील प्रदीप्त सामर्थ्य
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/vital/illumined-strength-in-the-vital/ Illumined strength in the vital]
|[[राजगिरा]] (मराठी)
[https://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Love%20Lies%20Bleeding.html अधिक माहितीसाठी] (इंग्रजी)
|[[चित्र:3836 - Amaranthus caudatus (Zieramaranth).JPG|इवलेसे]]
|-
|११९
|Alcea rosea (Hollyhock)
|प्राणाचे समग्र अर्पण
|Integral offering of the vital
|
|[[चित्र:Alcea rosea sl24.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे|204x204अंश]]
|-
|१२३
|Solenostemon scutellarioides (Coleus)
|प्राणामधील सामर्थ्य
|Strength in the vital
|
|
|-
|१२४
|Chrysanthemum
|विशेष तपशीलवर ऊर्जा
|Specialised detailed energy
|
|
|-
|१२५
|Asparagus densiflorus 'Sprengeri' 
|आध्यात्मिक वाणी
|Spiritual Speech
|
|
|-
|१२६
|Terminalia catappa (Tropical Almond)
|आध्यात्मिक अभीप्सा
|Spiritual Aspiration
|
|
|-
|१२७
|Leontopodium alpinum (Edelweiss)
|आध्यात्मिक सौंदर्य
|Spiritual Beauty
|
|
|-
|१२८
|Pelargonium (Geranium)
|आध्यात्मिक आनंद
|Spiritual Happiness
|
|
|-
|१२९
|Salvia (Sage)
|आध्यात्मिकतेविषयी अभीप्सा
|Aspiration for spirituality
|
|
|-
|१३०
|Salvia leucantha (Mexican Bush Sage)
|स्वतःचे आध्यात्मिकीकरण होऊ देण्यासाठी प्राणाची संमती
|The vital consenting to be spiritualised.
|
|
|-
|१३१
|Salvia spendens (Scarlet Sage)
|स्वतःचे आध्यात्मिकीकरण होऊ देण्यासाठी जडद्रव्याची संमती
|Matter consenting to be spiritualised
|
|
|-
|१३२
|Dendrophthoe fatcata (Honey Suckled mistletoe)
|
|Mental Spirit of imitation
|
|
|-
|१३३
|Hiptage benghalensis (Hiptage)
|आध्यात्मिक यश
|Spiritual success
|
|
|-
|१३४
|[[:en:Pandanus_tectorius|Pandanus tectorius (Pandanus Palm)]]
|आध्यात्मिक सुगंध
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/parts-of-the-being/spiritual-perfume/ Spiritual perfume]
|केवडा
|[[चित्र:Hīnano - panoramio (1).jpg|इवलेसे|केवडा]]
|-
|१३५
|Russelia sarmentosa (Antiqua Sage)
|भौतिकामध्ये आध्यात्मिक अभीप्सा
|Spiritual aspiration in the physical
|
|
|-
|१३६
|Petrea volubilis (Purple Wreath)
|उपचाराची आध्यात्मिक  शक्ती
|Spiritual power of healing
|
|[[चित्र:Petrea volubilis 001.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|१३७
|Citharexylum (Fiddle Wood)
|आध्यात्मिक आरोहण
|Spiritual Assension
|
|
|-
|१३८
|Tithonia rotundifolia (Mexican Sunflower)
|पूर्णपणे ईश्वराभिमुख झालेली शारीर-चेतना
|Physical consciousness turned entirely towards the Divine
|
|
|-
|१३९
|Psidium guajava (Common Guava)
|स्थैर्य
|Steadfastness
|
|
|-
|१४०
|Areca Catechu (Betal palm)
|स्थिर प्राणिकता
|Steadfast Vitality
|
|
|-
|१४१
|Bombax ceiba (Red silk cotton tree)
|जडभौतिक चेतनेमध्ये असलेले
सघन स्थैर्य 
|Solid steadfastness in the material consciousness
|काटेसावर
|[[चित्र:Bombax ceiba flower 74 Sunbury St Geebung IMGP8725.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे]]
|-
|१४२
|Ixora pavetta (Torch Tree)
|स्पष्टवक्तेपणा
|Straightforwardness
|
|
|-
|१४३
|Scabiosa autropurpurea (Pincushion flower)
|जडभौतिक जगाला दिलेले आशीर्वाद
|Blessings on the material world
|
|
|-
|१४४
|Pimpinella major (Grater Burnet-saxifrage)
|रक्तामधील विशुद्धता
|Purity in the blood
|
|
|-
|१४५
|Vanda tessellata
|ईश्वराबद्दल तपशिलवार ओढ
|Detailed Attachment for the Divine
|
|
|-
|१४६
|Ylang Ylang (Cananga odrata)
|योग्य बोध किंवा धारणा (सत्याचा अपलाप न करणारा बोध)
|Correct Perception
|हिरवा चाफा
|
|-
|१४७
|Italian Yellow Jasmin
([[:en:Chrysojasminum_humile|Jesminum humile]])
|योग्य स्वयं-मूल्यमापन
|Correct Self-evaluation
|पिवळी चमेली किंवा इटालियन चमेली
|
|-
|१४८
|African Violet (Saintpaulia ionantha)
|सुयोग्य गतीविधी
|Correct Movements
|आफ्रिकन व्हायोलेट
|
|-
|१४९
|Helianthus
|अतिमानसिक प्रकाशाकडे वळलेली चेतना
|Consciousness turned towards the supramental Light
|[https://mr.wikipedia.org/s/5mj सूर्यफूल]
|[[चित्र:Sunflower sky backdrop.jpg|इवलेसे|सूर्यफूल]]
|-
|१५०
|[[:en:Rosa_chinensis|Rosa chinensis]] (Viridiflora)
|ईश्वराबद्दलच्या प्रेमातील लाजाळूपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/timidity-in-attachment-to-the-divine/ Timidity in Attachment to the Divine]
|दुहेरी गुलाब
|[[चित्र:Rosa chinensis.jpg|इवलेसे|रोजा चिनेन्सिस]]
|-
|१५१
|''Rosa L., Rosaceae.''
|ईश्वराबद्दलच्या प्रेमातील विनम्रता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/humility-in-the-love-for-the-divine/ Humility in the love for the Divine]
|जांभळा किंवा अंजिरी गुलाब 
|
|-
|१५२
|''Rosa chinensis Jacq., Rosaceae.''China rose, Bengal rose
|ईश्वराप्रति कोमल प्रेम
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/tenderness-for-the-divine/ Tenderness for the Divine]
|फिकट गुलाबी गुलाब
|
|-
|१५३
|''Rosa L., Rosaceae.''
|ईश्वराबद्दलचा स्नेह
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/affection-for-the-divine/ Affection for the Divine]
|शुभ्र छटा असलेला गुलाब
|
|-
|१५४
|[[:en:Holly|Holly (Ilex)]] (''Aquifoliaceae)''
|धैर्ययुक्त सदिच्छा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/bases-of-spiritual-life/courageous-goodwill/ Courageous Goodwill]
|मारंडी, वागाटी
|[[चित्र:Ilex-aquifolium (Europaeische Stechpalme-1).jpg|इवलेसे|मारंडी, वागाटी]]
|-
|१५५
|''Rosa L., Rosaceae.''
|ईश्वराप्रति प्रेम
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/love-for-the-divine/ Love for the Divine]
|विविध रंगी गुलाब
|
|-
|१५६
|''Rosa L., Rosaceae.''
|ईश्वराबद्दल सर्वांगीण प्रेम
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/integral-love-for-the-divine/ Integral love for the Divine]
|शुभ्र गुलाब
|
|-
|१५७
|''Rosa L., Rosaceae.''
|आंतरात्मिक प्रेम
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/psychic-love/ Psychic Love] 
|लालसर गुलाबी रंगाचा गुलाब
|
|-
|१५८
|''Rosa L., Rosaceae.''
|ईश्वराविषयी प्रज्वलित प्रेम
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/flaming-love-for-the-divine/ Flaming love for the Divine]
|नारिंगी रंगाचा गुलाब
|
|-
|१५९
|''Rosa L. 'Edward'., Rosaceae.''
|समर्पण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/surrender/surrender/ Surrender]
|दुहेरी गुलाबी रंगाचा गुलाब
|
|-
|१६०
|''Rosa L., Rosaceae.''
|प्रेमपूर्ण समर्पण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/surrender/loving-surrender/ Loving Surrender]
|दुहेरी गुलाबी रंगाचा गुलाब
|
|-
|१६१
|''[[:en:Rosa_chinensis|Rosa chinensis Jacq]]. 'Minima'., Rosaceae.'' Fairy rose, Pygmy rose
|तपशिलासह समर्पण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/surrender/detailed-surrender/ Detailed surrender]
|
|[[चित्र:Rosa chinensis.jpg|इवलेसे|रोसा चिनेन्सिस जॅक]]
|-
|१६२
|''Rosa L. 'Prosperity'., Rosaceae.''
|शुद्ध आध्यात्मिक समर्पण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/surrender/pure-spiritual-surrender/ Pure spiritual surrender]
|
|
|-
|१६३
|''Rosa L. 'Paul Neyron'., Rosaceae.''
|परिपूर्ण समर्पण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/surrender/perfect-surrender/ Perfect surrender]
|
|[[चित्र:Rose, Paul Nryron, バラ, ポール ネイロン, (12249233866).jpg|इवलेसे|रोझ, पॉल न्रिरॉन]]
|-
|१६४
|''Rosa L., Rosaceae.''
|मानसिक समर्पण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/surrender/mental-surrender/ Mental surrender]
|पिवळसर नारिंगी रंगाचा गुलाब
|
|-
|१६५
|''Rosa L., Rosaceae.''
|ईश्वराप्रति मानसिक प्रेम
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/mental-love-for-the-divine/ Mental love for the Divine]
|पिवळ्या रंगाचा गुलाब
|
|-
|१६६
|''Rosa L., Rosaceae.''
|आंतरात्मिक प्रभावाखालील मानसिक प्रेम
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/mental-love-under-the-psychic-influence/ Mental love under the psychic influence]
|गुलाब
|
|-
|१६७
|''Rosa L., Rosaceae.''
|मानवी उत्कट भावनांचे ईश्वराबद्दलच्या प्रेमात परिवर्तन
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/human-passions-changed-into-love-for-the-divine/ Human Passions Changed into Love for the Divine]
|लाल गुलाब
|
|-
|१६८
|''Rosa L., Rosaceae.''
|ईश्वराप्रति असलेल्या प्रेमाने प्रकृतीमध्ये साधलेला समतोल
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/balance-of-the-nature-in-the-love-for-the-divine/ Balance of the nature in the love for the Divine]
|दुहेरी रंगाचा गुलाब
|
|-
|१६९
|''Rosa L., Rosaceae.''
|ईश्वराच्या सेवेत समर्पित सौंदर्य
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/beauty-offers-itself-in-service-to-the-divine/ Beauty offers itself in service to the Divine]
|गुलाब
|
|-
|१७०
|''[[:en:Rosa_canina|Rosa canina L., Rosaceae.]]''Dog rose, Common brier, Dog brier, Eglantine
|प्रकृतीची आंतरात्मिक भरारी
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/psychic-soaring-of-nature/ Psychic soaring of Nature]
|फिकट गुलाबी रंगाचा गुलाब
|[[चित्र:Divlja ruza cvijet 270508.jpg|इवलेसे|डॉग रोझ]]
|-
|१७१
|''Rosa L. 'Father's Day'., Rosaceae.''
|ईश्वराबद्दल अतिमानसिक ओढ
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/supramental-attachment-to-the-divine/ Supramental attachment to the Divine]
|
|
|-
|१७२
|''Rosa Xrehderana Blackb., Rosaceae.''
Polyantha rose
|ईश्वराशी सायुज्य
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/communion-with-the-divine/ Communion with the Divine]
|गुलाब
|
|-
|१७३
|''Rosa L., Rosaceae.''
|ईश्वराकडून मिळणारे प्रेम
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/divine/love-from-the-divine/ Love from the Divine]
|गुलाबी व पिवळे गुलाबाचे फूल
|
|-
|१७४
|''Drimiopsis kirkii Bak., Liliaceae.''
|ईश्वराप्रत जाणारा मार्ग
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/road-to-the-divine/ Road to the Divine]
|लिलियासी.
|
|-
|१७५
|''[[:en:Coffea|Coffea L., Rubiaceae.]]''
|परिपूर्ण मार्ग
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/perfect-path/ Perfect path]
|कॉफीची फुले
|[[चित्र:Coffee Flowers.JPG|इवलेसे|कॉफीची फुले]]
|-
|१७६
|''[[:en:Jacquemontia_pentanthos|Jacquemontia pentantha]](Jacq.) G. Don., Convolvulaceae.''
|आशा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/hope/ Hope] 
|
|[[चित्र:Jacquemontia pentanthos from Trivandrum, Kerala.jpg|इवलेसे]]
|-
|१७७
|''[[:en:Chloris_barbata|Chloris barbata Sw., Gramineae]].''
Finger-grass
|पश्चात्ताप
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/repentance/ Repentance]
|गोंडवेल, गोश्या,मेसी
|[[चित्र:Swollen fingergrass.jpg|इवलेसे|गोंडवेल]]
|-
|१७८
|''Cordyline terminalis (L). Kunth., Agavaceae.''
Ti, Good-luck plant, Hawaiian good-luck plant
|मार्गच्युत झालेली व्यक्ती 
पुन्हा परतून मार्गावर येणे
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/return/ Return]
|विलेती चमेली
|[[चित्र:Carey (Cordyline fruticosa) - Flickr - Alejandro Bayer.jpg|इवलेसे|विलेती चमेली]]
|-
|१७९
|''Lupinus L.spp., Leguminosae, Papilionoideae''
|परमेश्वराकडे जाण्याच्या मार्गावरील टप्पे
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/stages-to-the-supreme/ Stages to the Supreme]
|
|
|-
|१८०
|''Cleome hasslerana Chodat., Capparaceae.''
Spider flower, Spider plant
|अभीप्सेचा उत्साह, जोम
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/elan-of-aspiration/ Elan of aspiration]
|
|
|-
|१८१
|''Acer L.spp., Aceraceae.''
Maple
|अभीप्सेची ज्वाला
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/flame-of-aspiration/ Flame of Aspiration]
|मॅपल
|
|-
|१८२
|''Spathiphyllum Schoot., Araceae.''
Peace lily, Spathe Flower
|विशुद्धतेची आस
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/aspiration-for-purity/ Aspiration for purity]
|[https://marathivishwakosh.org/43837/ नागफणा]
|[[चित्र:Spathiphyllum cochlearispathum RTBG.jpg|इवलेसे|नागफणा]]
|-
|१८३
|''Aerva tomentosa Forsk., Amaranthaceae.''
|परिपूर्ण अमर्त्यतेची आस
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/aspiration-for-integral-immortality/ Aspiration for integral immortality]
|
|
|-
|१८४
|''Vernonia. Eleagnaefolia DC., Compositae.''
Curtain creeper
|दिव्य चेतनेविषयीची अभीप्सा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/aspiration-for-the-divine-consciousness/ Aspiration for the Divine Consciousness] 
|पडदा वेल, वरनोनिया वेल
|[[चित्र:Vernonia elaeagnifolia flowers Kewarra 4799.jpg|इवलेसे|पडदा वेल]]
|-
|१८५
|''Capparis brevispina'' ''DC., Capparidaceae.''
''Thorn Straggler''
|तिहेरी अभीप्सा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/triple-aspiration/ Triple aspiration]
|अर्दांडा, झिरिस, इंडियन केपर
|
|-
|१८६
|''[[:en:Ixora_chinensis|Ixora chinensis Lam]].'' ''Rubiaceae. Ixora''
|आंतरात्मिक अभीप्सा, ओढ
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/psychic-aspiration/ Psychic aspiration]
|चायनीज इक्सोरा,चायनीज रंगेली,बकाणे, बकावळी
|[[चित्र:1. Chinese ixora.jpg|इवलेसे]]
|-
|१८७
|''[[:en:Ixora_coccinea|Ixora coccinea L]]., Rubiaceae.'' Jungle geranium, Flame of the woods, Jungle flame, Burning love
|मानसिक अभीप्सा, ओढ
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/mental-aspiration/ Mental aspiration]
|जंगल जीरॅनियम , जंगलाची ज्योत किंवा जंगलाची ज्वाला किंवा पेंडकुली
|[[चित्र:West Indian Jasmine -- Ixora (yellow).jpg|इवलेसे]]
|-
|१८८
|''Ixora coccinea L., Rubiaceae.''
Jungle geranium, Flame of the woods, Jungle flame, Burning love
|जडभौतिकातील अभीप्सा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/aspiration-in-the-physical/ Aspiration In The Physical]
|इक्सोरा
|[[चित्र:Ixora Coccinea.jpg|इवलेसे]]
|-
|१८९
|''Ixora javanica (Blume) DC. [I. Singaporensis hort.]., Rubiaceae.''
|अतिमानासिक प्रकाशासाठी जडभौतिकामध्ये असणारी
अभीप्सा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/aspiration-in-the-physical-for-the-supramental-light/ Aspiration in the Physical for The Supramental Light]
|इक्सोरा (केशरी रंग)
|
|-
|१९०
|''[[:en:Zephyranthes|Zephyranthes Herb]]., Amaryllidaceae.'' Zephyr flower, Fairy lily, Rain lily
|प्रार्थना
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/prayer/ Prayer]
|कळवंटी, लिली
|[[चित्र:Zephyranthes candida in Bangladesh.jpg|इवलेसे|कळवंटी]]
|-
|१९१
|''Zephyranthes Herb., Amaryllidaceae.'' Zephyr flower, Fairy lily, Rain lily
|आंतरात्मिक अभीप्सा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/psychic-prayer/ Psychic prayer]
|गुलाबी रंगाची लिली
|[[चित्र:Zephyranthes sps.jpg|इवलेसे]]
|-
|१९२
|''Zephyranthes Herb., Amaryllidaceae.'' Zephyr flower, Fairy lily, Rain lily
|मानसिक अभीप्सा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/mental-prayer/ Mental prayer]
|पिवळ्या रंगाची लिली
|[[चित्र:Starr 021019-0003 Zephyranthes citrina.jpg|इवलेसे]]
|-
|१९३
|''Zephyranthes Herb., Amaryllidaceae.''
Zephyr flower, Fairy lily, Rain lily
|प्राणिक अभीप्सा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/vital-prayer/ Vital prayer]
|
|
|-
|१९४
|''Zephyranthes Herb., Amaryllidaceae.''Zephyr flower, Fairy lily, Rain lily
|परिपूर्ण अभीप्सा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/integral-prayer/ Integral Prayer] 
|
|
|-
|१९५
|''Sternbergia lutea (L.) Roem. &amp; Schult., Amaryllidaceae.''
Winter daffodil, Lily of the field
|अतिमानसिक आवाहन
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/supramental-invocation/ Supramental invocation]
|
|[[चित्र:Sternbergia lutea MILAN.jpg|इवलेसे]]
|-
|१९६
|''[[:en:Wrightia_tinctoria|Wrightia tinctoria]] R. Br., Apocynaceae.''
Pala indigo plant
|धार्मिक विचार
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/religious-thought/ Religious thought]
|इंद्रजौ, कपूर, दुधी
|[[चित्र:Wrightia tinctoria in Hyderabad W IMG 7505.jpg|इवलेसे|दुधी]]
|-
|१९७
|''Leucas aspera Spreng, Labiatae.''
|खरी उपासना
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/true-worship/ True worship]
|द्रोणपुष्पी
|[[चित्र:Leucas aspera 01.jpg|इवलेसे]]
|-
|१९८
|''[[:en:Cordia_sebestena|Cordia sebestena]] L., Boraginaceae.'' Geiger tree
|पूजन
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/adoration/ Adoration]
|शेंदरी भोकर
|[[चित्र:2013.06-406-015ap Geiger tree=scarlet cordia(Cordia sebestena(Boraginaceae) Dakar,SN sat01jun2013-1052h.jpg|इवलेसे|शेंदरी भोकर]]
|-
|१९९
|''[[:en:Aegle_marmelos|Aegle marmelos]] (L.) Correa., Rutaceae.'' Bael tree, Bengal quince
|भक्तिमय दृष्टिकोन
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/devotional-attitude/ Devotional attitude]
|[https://mr.wikipedia.org/s/47t बेल]
|[[चित्र:Bael (Aegle marmelos) tree at Narendrapur W IMG 4116.jpg|इवलेसे]]
|-
|२००
|''[[:en:Ocimum_americanum|Ocimum americanum]] L. [O. Canum sims.]., Labiatae.''
Hoary basil
|विजयाचा उत्साह
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/conquering-fervour/ Conquering fervour] 
|काळी तुळस
|
|-
|२०१
|''Ocimum basilicum L., Labiate.''
Common basil, Sweet basil
|ईश्वरी ऐक्याचा आनंद
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/joy-of-union-with-the-divine/ Joy of Union with the Divine]
|राम तुळस
|[[चित्र:Sweet Basil (Ocimum basilicum) 3.jpg|इवलेसे|राम तुळस]]
|-
|२०२
|''[[:en:Saponaria_officinalis|Saponaria officinalis]] L., Caryophyllaceae.''
Soap-Wort, Bouncing bet
|कृपेचा सुयोग्य उपयोग
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/right-use-of-the-granted-grace/ Right use of the granted Grace]
|कावळा साबण
|[[चित्र:Saponaria-officinalis-flower.jpg|इवलेसे|कावळा साबण, साबणवीड]]
|-
|२०३
|''[[:en:Solanum_seaforthianum|Solanum seaforthianum]] Andr., Solanaceae.'' St. Vincent lilac, Glycine, Italian jasmine
|केवळ ईश्वरामध्येच आधार शोधणे
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/seeking-for-support-only-in-the-divine/ Seeking for support only in the Divine]
|ब्रॅझिलियन नाइट्सहेड किंवा कंद्याची वेल
|[[चित्र:Solanum seaforthianum 1DS-II 1-7326.jpg|इवलेसे]]
|-
|२०४
|''[[:en:Alcea_rosea|Alcea rosea L]]., Malvaceae.''
Hollyhock (Dark purple, almost black)
|तमोमयतेचे अर्पण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/offering/offering-of-all-obscurities/ Offering of all Obscurities]
|हॉलीहॉक (गडद जांभळा)
|[[चित्र:Alcea rosea nigra.JPG|इवलेसे]]
|-
|२०५
|''Alcea rosea L., Malvaceae.''
Hollyhock (Light pink)
|अंतरात्मिक अर्पण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/offering/psychic-offering/ Psychic offering]
|हॉलीहॉक (गुलाबी रंग)
|[[चित्र:Alcea rosea01.jpg|इवलेसे]]
|-
|२०६
|''Alcea rosea L., Malvaceae.''
Hollyhock (Lavender pink)
|भावनांचे अर्पण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/offering/offering-of-the-emotions/ Offering of the emotions]
|हॉलीहॉक (गुलाबीसर- जांभळा  रंग)
|[[चित्र:Alcea rosea 150881125.jpg|इवलेसे]]
|-
|२०७
|''Alcea rosea L., Malvaceae.''
Hollyhock
|प्राणिक अस्तित्वाचे अर्पण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/offering/offering-of-the-vital/ Offering of the vital]
|हॉलीहॉक (गडद लाल
रंग)
|[[चित्र:ALTCEA ROSEA - TORÀ - IB-737 (Malva reial).jpg|इवलेसे]]
|-
|२०८
|''Alcea rosea L., Malvaceae.''
Hollyhock
|प्राणिक अस्तित्वाचे समग्र अर्पण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/offering/integral-offering-of-the-vital/ Integral offering of the vital]
|हॉलीहॉक (शुभ्र पांढरा
रंग व मध्यभागी जांभळा)
|[[चित्र:Alcea July 2011-1.jpg|इवलेसे]]
|-
|२०९
|''Alcea rosea L., Malvaceae.''
Hollyhock
|भौतिक प्राणाचे अर्पण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/offering/offering-of-the-material-vital/ Offering of the material vital]
|हॉलीहॉक (लालसर जांभळा रंग)
|[[चित्र:Alcea July 2011-2.jpg|इवलेसे]]
|-
|२१०
|''Alcea rosea L., Malvaceae.''
Hollyhock
|अत्यंत भौतिक प्राणाचे अर्पण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/offering/offering-of-the-most-material-vital/ Offering of the most material vital]
|हॉलीहॉक (काळसर लाल रंग)
|[[चित्र:Alcea rosea 142067539.jpg|इवलेसे]]
|-
|२११
|''Alcea rosea L., Malvaceae.''
Hollyhock
|शारीर-अस्तित्वाचे अर्पण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/offering/offering-of-the-physical/ Offering of the Physical]
|हॉलीहॉक (लाल रंग)
|[[चित्र:Кобона, мальва (штокроза) в саду 04.jpg|इवलेसे]]
|-
|२१२
|''Alcea rosea L., Malvaceae.''
Hollyhock
|अस्तित्वाच्या दोन घटकांचे एकत्रितपणे केलेले अर्पण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/offering/combined-offering-of-two-parts-of-the-being/ Combined offering of two parts of the being]
|हॉलीहॉक (दुरंगी)
|[[चित्र:Hollyhock and bee 2022.jpg|इवलेसे]]
|-
|२१३
|''Alcea rosea L., Malvaceae.''
Hollyhock
|समग्रतया केलेले अर्पण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/offering/integral-offering/ Integral offering]
|हॉलीहॉक (पांढरा रंग)
|[[चित्र:Alcea rosea (372251886).jpg|इवलेसे]]
|-
|२१४
|''Ipomoea tricolor 'Pearly Gates'., Convolvulaceae.''
[[:en:Morning_glory|Morning glory]]
|विनाअट समग्रतया केलेले अर्पण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/offering/unconditional-integral-offering/ Unconditional integral offering]
|निलपुष्पी किंवा कलादाना, वरधारा
|[[चित्र:MorningGlory5.jpg|इवलेसे]]
|-
|२१५
|''[[:en:Ipomoea_alba|Ipomoea alba L., Convolvulaceae]].''
Moonflower, Belle de nuit
|संपूर्ण आत्मदान
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/entire-self-giving/ Entire self-giving]
|गुलचांदी किंवा सकनकळी
|[[चित्र:Moonflower (Ipomoea alba) (6616135915).jpg|इवलेसे|गुलचांदी]]
|-
|२१६
|''Lycianthes rantonnei Carr. [Solanum rantonnetii Carr. Ex Lescuy.]., Solanaceae.'' Blue potato bush
|स्मरण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/remembrance/ Remembrance]
|निळा बटाटा किंवा निळी बटाटी
|[[चित्र:Lycianthes rantonnetii 20140806.jpg|इवलेसे|निळा बटाटा किंवा निळी बटाटी]]
|-
|२१७
|''Lonicera japonica Thunb., Caprifoliaceae.''
Japanese honeysuckle
|ईश्वराचे नित्य स्मरण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/constant-remembrance-of-the-divine/ Constant remembrance of the Divine]
|कापूर भेंडी
|[[चित्र:Lonicera japonica, 2021-10-02, South Side.jpg|इवलेसे|कापूरभेंडी]]
|-
|२१८
|''[[:en:Lobelia_erinus|Lobelia erinns L]]. 'Cambridge Blue'., Campanulaceae.''
Edging lobelia
|(योगी) श्रीअरविंद यांचे स्मरण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/remembrance-of-sri-aurobindo/ Remembrance of Sri Aurobindo]
|
|[[चित्र:Lobelia close-up (aka).jpg|इवलेसे|केंब्रिज ब्लू]]
|-
|२१९
|''[[:en:Clarkia_unguiculata|Clarkia unguiculata Lindl]]. 'Rosea plena'., Onagraceae.''
Farewell to spring, Godetia
|आनंददायी स्मरण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/glad-remembrance/ Glad remembrance]
|
|[[चित्र:Clarkia unguiculata 2022-07-14 7294.jpg|इवलेसे]]
|-
|२२०
|''[[:en:Myosotis_sylvatica|Myosotis sylvatica]] Ehrh. Ex Hoffm., Boraginaceae.''
Garden forget-me-not
|चिरस्मरण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/lasting-remembrance/ Lasting remembrance]
|
|[[चित्र:Wood Forget-Me-Not (Myosotis sylvatica) - Guelph, Ontario 2017-06-03.jpg|इवलेसे]]
|-
|२२१
|''[[:en:Lamprocapnos|Dicentra spectabilis]] (L.) Lem., Papaveraceae.''
Bleeding heart
|भावनिक स्मरण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/emotional-remembrance/ Emotional remembrance]
|
|[[चित्र:Dicentra-spectabilis.jpg|इवलेसे]]
|-
|२२२
|''[[:en:Cynoglossum_amabile|Cynoglossum amabile Stapf]]. &amp; J.R. Drumm., Boraginaceae.''
Chinese forget-me-not
|अवचेतनातून सुरू असलेले स्मरण
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/subconscient-remembrance/ Subconscient remembrance]
|
|[[चित्र:Starr 070320-5753 Cynoglossum amabile.jpg|इवलेसे]]
|-
|२२३
|''[[:en:Barleria|Barleria L., Acanthaceae]]''
|खुलेपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/opening/opening/ Opening]
|कोरांटी
|[[चित्र:60 Koranti.jpg|इवलेसे|कोरांटी]]
|-
|२२४
|''Barleria prionitis L., Acanthaceae''
|मानसिक खुलेपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/opening/mental-opening/ Mental opening]
|वज्रादांति, पिवळी कोरांटी
|[[चित्र:61 Koranti Yellow.jpg|इवलेसे]]
|-
|२२५
|''Barleria cristata L., Acanthaceae''
|भावनिक खुलेपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/opening/emotional-opening/ Emotional opening]
|
|[[चित्र:Striped Philippine Violet.jpg|इवलेसे]]
|-
|२२६
|''Barleria cristata L., Acanthaceae''
|भावनिक प्राणाचा खुलेपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/opening/opening-of-the-emotional-vital/ Opening of the emotional Vital]
|जांभळसर रंगाची कोरांटी
|[[चित्र:Barleria cristata flower in Tropical and Subtropical Arboretum, Ocean Expo Park, Motobu, Okinawa.jpg|इवलेसे]]
|-
|२२७
|''Barleria L. sp., Acanthaceae''
|अतिमानसिक प्रकाशाप्रत प्राणाचा खुलेपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/opening/vital-opening-to-the-supramental-light/ Vital opening to the Supramental Light]
|
|[[चित्र:Kurantakah (Sanskrit- कुरण्टकः) (15321114842).jpg|इवलेसे]]
|-
|२२८
|''Barleria cristata L., Acanthaceae''
|ईश्वराप्रत समग्र अस्तित्वाचा खुलेपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/opening/integral-opening-of-the-being-to-the-divine/ Integral opening of the being to the Divine] 
|जांभळट
पांढरी कोरांटी
|[[चित्र:Pandhari Koranti (Marathi- पांढरी कोरांटी) (2066451692).jpg|इवलेसे|'''पांढरी कोरांटी''']]
|-
|२२९
|''Thunbergia kirkii Hook. f., Acanthaceae''
|श्रीअरविंदांच्या शक्तीप्रत खुलेपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/opening/opening-to-sri-aurobindo-force/ Opening to Sri Aurobindo's Force]
|
|[[चित्र:Thunbergia 2.jpg|इवलेसे]]
|-
|२३०
|''[[:en:Thunbergia_erecta|Thunbergia erecta]] (Benth.) Anderson., Acanthaceae''
King's mantle, Bush clock vine
|दिव्य प्रकाशाप्रत खुलेपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/opening/opening-to-the-light/ Opening to the Light]
|नीळघंटी, नीलकंठी
|[[चित्र:Thunbergia erecta Prague 2011 1.jpg|इवलेसे]]
|-
|२३१
|''Thunbergia erecta (Benth.) Anderson., Acanthaceae''
King's mantle, Bush clock vine
|दिव्य प्रकाशाप्रत उच्च प्राणाचा खुलेपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/opening/opening-of-the-higher-vital-to-the-light/ Opening of the higher vital to the Light]
|
|[[चित्र:Thunbergia erecta-bunga-Raflinoer32.jpg|इवलेसे]]
|-
|२३२
|''Thunbergia erecta (Benth.) Anderson., Acanthaceae''
King's mantle, Bush clock vine
|दिव्य प्रकाशाप्रत भौतिक प्राणाचा खुलेपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/opening/opening-of-the-material-vital-to-the-light/ Opening of the material vital to the Light]
|
|
|-
|२३३
|''Thunbergia erecta (Benth.) Anderson. 'Alba'., Acanthaceae''
King's mantle, Bush clock vine, December flower
|दिव्य प्रकाशाप्रत समग्र खुलेपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/opening/integral-opening-to-the-light/ Integral opening to the Light]
|
|[[चित्र:Thunbergia erecta.jpg|इवलेसे]]
|-
|२३४
|''[[:en:Gladiolus|Gladiolus Xhortulanus]] L.H. Bailey., Iridaceae.''
Garden gladiolus
|ग्रहणशीलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/receptivity/receptivity/ Receptivity]
|''ग्लॅडिओलस'' 
|[[चित्र:Asparagales - Gladiolus sp. 2 - 2011.08.07.jpg|इवलेसे]]
|-
|२३५
|''Gladiolus Xhortulanus L.H. Bailey., Iridaceae.''
Garden gladiolus
|अंतरात्मिक ग्रहणशीलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/receptivity/psychic-receptivity/ Psychic Receptivity]
|लालसर गुलाबी ग्लॅडिओलस 
|[[चित्र:Starr-110307-2493-Gladiolus dalenii-flowers-Kula Botanical Garden-Maui (24451316043).jpg|इवलेसे]]
|-
|२३६
|''Gladiolus Xhortulanus L.H. Bailey., Iridaceae.''
Garden gladiolus
|अतिमानसिकीकारण झालेल्या अंतरात्म्याची ग्रहणशीलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/receptivity/receptivity-of-the-supramentalised-psychic/ Receptivity of the supramentalised psychic]
|दुरंगी ग्लॅडिओलस
|[[चित्र:Gladiolus ' Georgiy Pobedonosets'.jpg|इवलेसे]]
|-
|२३७
|''Gladiolus Xhortulanus L.H. Bailey., Iridaceae.''
Garden gladiolus
|मानसिक ग्रहणशीलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/receptivity/mental-receptivity/ Mental receptivity]
|ग्लॅडिओलस (पिवळा रंग)
|[[चित्र:A bunch of gladiolus flowers growing on a stalk.jpg|इवलेसे]]
|-
|२३८
|''Gladiolus Xhortulanus L.H. Bailey., Iridaceae.''
Garden gladiolus
|भावनिक ग्रहणशीलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/receptivity/emotional-receptivity/ Emotional receptivity]
|ग्लॅडिओलस (फिकट गुलाबी रंग)
|[[चित्र:Gladiolus 'Alfred Nobel'.jpg|इवलेसे]]
|-
|२३९
|''Gladiolus Xhortulanus L.H. Bailey., Iridaceae.''
Garden gladiolus
|प्राणिक ग्रहणशीलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/receptivity/vital-receptivity/ Vital receptivity]
|ग्लॅडिओलस (गडद लाल रंग)
|[[चित्र:Starr-110307-2262-Gladiolus sp-flowers-Kula Botanical Garden-Maui (24710234989).jpg|इवलेसे]]
|-
|२४०
|''Gladiolus Xhortulanus L.H. Bailey., Iridaceae.''
Garden gladiolus
|शारीरिक ग्रहणशीलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/receptivity/physical-receptivity/ Physical receptivity]
|ग्लॅडिओलस (लाल रंग)
|[[चित्र:Red garden gladiolus.jpg|इवलेसे]]
|-
|२४१
|''Gladiolus Xhortulanus L.H. Bailey., Iridaceae.''
Garden gladiolus
|समग्र ग्रहणशीलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/receptivity/integral-receptivity/ Integral receptivity]
|ग्लॅडिओलस (पांढरा रंग)
|[[चित्र:Gladiolus elliotii 1DS-II 6782.jpg|इवलेसे]]
|-
|२४२
|''Gladiolus Xhortulanus L.H. Bailey., Iridaceae.''
Garden gladiolus
|बहुविध ग्रहणशीलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/receptivity/manifold-receptivity/ Manifold receptivity]
|ग्लॅडिओलस (अनेकरंगी)
|[[चित्र:Gladiolus dalenii flowers bud black Ooty Jul25 A7CR 06143.jpg|इवलेसे]]
|-
|२४३
|''Gladiolus Xhortulanus L.H. Bailey., Iridaceae.''
Garden gladiolus
|अतिमानसिकीकरण झालेली ग्रहणशीलता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/receptivity/supramentalised-receptivity/ Supramentalised Receptivity]
|ग्लॅडिओलस (केशरी रंग)
|[[चित्र:Closeup of Gladiolus blossoms.jpg|इवलेसे]]
|-
|२४४
|''[[:en:Sinningia_speciosa|Sinningia speciosa (Lodd.)]] Hiern., Gesneriaceae.''
Florists' gloxinia, Gloxinia, Brazilian gloxinia, Violet slipper gloxinia
|अस्तित्व विशाल होणे
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/broadening-of-the-being/ Broadening of the being]
|[https://www.loksatta.com/lokprabha/gloxinia-1080522/ अधिक माहिती]
|[[चित्र:Florada da Gloxínia.jpg|इवलेसे|ग्लॉक्सिनिया]]
|-
|२४५
|''Sinningia speciosa (Lodd.) Hiern., Gesneriaceae.''
Florists' gloxinia, Gloxinia, Brazilian gloxinia, Violet slipper gloxinia
|सुसंघटीत भावनिक विशालता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/organised-emotional-broadening/ Organised emotional Broadening]
|
|
|-
|२४६
|''Sinningia speciosa (Lodd.) Hiern., Gesneriaceae.''
Florists' gloxinia, Gloxinia, Brazilian gloxinia, Violet slipper gloxinia
|सर्वाधिक भौतिक प्राणाचे विशाल होणे
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/broadening-of-the-most-material-vital/ Broadening of the most Material Vital]
|
|
|-
|२४७
|''Tulipa L., Liliaceae.''
Tulip
|बहर
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/blossoming/ Blossoming]
|
|[[चित्र:Münster, Wolbeck, Johannes Blumenfelder, Tulpen -- 2021 -- 7839.jpg|इवलेसे]]
|-
|२४८
|''[[:en:Euphorbia_milii|Euphorbia milii]] Desmoul., Euphorbiaceae.''
Crown of thorns, Christ thorn
|एकाग्रता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/concentration/ Concentration]
|
|[[चित्र:Euphorbia milii Grenada.jpg|इवलेसे]]
|-
|२४९
|''Datura L., Solanaceae.''
Thorn apple
|तपस्या
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/tapasya/ Tapasya]
|धोतरा
|[[चित्र:Datura innoxia sl26.jpg|इवलेसे|धोतरा]]
|-
|२५०
|''Datura L., Solanaceae.''
Thorn apple
|मानसिक तपस्या
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/mental-tapasya/ Mental tapasya]
|
|[[चित्र:Nabalu Sabah Brugmansia-01.jpg|इवलेसे]]
|-
|२५१
|''Datura L., Solanaceae.''
Thorn apple
|प्राणिक तपस्या
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/vital-tapasya/ Vital tapasya]
|
|[[चित्र:Solanales - Brugmansia × candida - 19.jpg|इवलेसे]]
|-
|२५२
|''Datura L., Solanaceae.''
Thorn apple
|समग्र तपस्या
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/integral-tapasya/ Integral tapasya]
|दुहेरी धोतरा
|
|-
|२५३
|''Brugmansia suaveolens (Humb. &amp; Bonpl. Ex Wild ) Berchit. &amp; Presl., Solanaceae.''
Angel's trumpet
|परिपूर्ण तपस्या
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/perfect-tapasya/ Perfect tapasya]
|
|[[चित्र:Brugmansia 24.jpg|इवलेसे]]
|-
|२५४
|''Ipomoea cairica (L.) Sweet., Convolvulaceae.''
Railway creeper
|अदिव्य असणाऱ्या सर्व गोष्टींपासून निर्लिप्तता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/detachment-from-all-that-is-not-the-divine/ Detachment from all that is not the Divine]
|
|[[चित्र:Ipomoea cairica - John Barkla - 1216205.jpeg|इवलेसे]]
|-
|२५५
|''Tectona grandis L. f., Verbenaceae.''
Teak, Indian oak, Saga, Saigun
|इच्छावासनांचा परित्याग
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/renunciation-of-desires/ Renunciation of desires]
|साग
|[[चित्र:Tectona grandis L.f. (51345406545).jpg|इवलेसे]]
|-
|२५६
|''Angelonia salicariifolia Humb. &amp; Bonpl., Scrophulariaceae.''
|भावनिक इच्छांचा
परित्याग
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/renunciation-of-emotional-desires/ Renunciation of emotional desires]
|(पांढरा रंग)
|
|-
|२५७
|''[[:en:Angelonia_salicariifolia|Angelonia salicariifolia Humb. &amp; Bonpl]]., Scrophulariaceae.''
|प्राणिक इच्छांचा
परित्याग
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/renunciation-of-vital-desires/ Renunciation of vital desires]
|(जांभळा रंग)
|[[चित्र:Angelonia salicariifolia Humb. &amp; Bonpl. (8290282345).jpg|इवलेसे]]
|-
|२५८
|''Angelonia salicariifolia Humb. &amp; Bonpl., Scrophulariaceae.''
|प्राणिक इच्छांचा संपूर्णतया केलेला परित्याग
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/integral-renunciation-of-vital-desires/ Integral renunciation of vital desires]
|
|
|-
|२५९
|''Atalantia monophylla Correa., Rutaceae''
Country gooseberry
|इच्छावासनांचा अभाव
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/absence-of-desire/ Absence of desire]
|
|[[चित्र:Conchocarpus sp., Rutaceae, Atlantic forest, northeastern Bahia, Brazil (9150787008).jpg|इवलेसे]]
|-
|२६०
|''Beaumontia jerdoniana Wight., Apocynaceae.''
Nepal trumpet flower, Herald's trumpet, Easter lily vine
|निस्वार्थीपणा
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/unselfishness/ Unselfishness]
|टेंटू 
|[[चित्र:หิรัญญิการ์ Beaumontia grandiflora Wall. FAMILY APOCYNACEAE (9).jpg|इवलेसे]]
|-
|२६१
|''Eucalyptus L'Herit. Spp., Myrtaceae''
Eucalptus, Australlian gum, Gum tree, Ironbark, Stringybark
|अहंकाराचे निर्मूलन
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/abolition-of-the-ego/ Abolition of the ego]
|निलगिरी
|[[चित्र:Zizigium sp.jpg|इवलेसे]]
|-
|२६२
|''Citrus limon (L.) Burm. f., Rutaceae.''
Lemon
|शुद्धता
|[https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/road-to-the-divine/chastity/ Chastity]
|लिंबू
|[[चित्र:Lemon blossoms in Israel.jpg|इवलेसे|लिंबू]]
|}

== बाह्य दुवे ==
http://www.blossomlikeaflower.com/

https://motherandsriaurobindo.in/The-Mother/spiritual-significance-of-flowers/

== संदर्भ ==
Flowers and their spiritual significance, ISBN - 9788170600282

[[वर्ग:निसर्ग]]
[[वर्ग:फुले]]
[[वर्ग:सह्याद्रीतील फुले]]</text>
      <sha1>nulhp6miqjx6noda11szwu2gsokrnjj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>इ.स. २०२३ मधील चित्रपट</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331571</id>
    <revision>
      <id>2678844</id>
      <parentid>2678765</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T15:43:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khirid Harshad</username>
        <id>138639</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Khirid Harshad ने लेख [[२०२३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी]] वरुन [[इ.स. २०२३ मधील चित्रपट]] ला हलविला</comment>
      <origin>2678765</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5675" sha1="n8sefnncap55tot29g0d1gghivbzotw" xml:space="preserve">२०२३ मध्ये रिलीज झालेल्या किंवा शेड्यूल केलेल्या [[बॉलीवूड|हिंदी चित्रपटांची]] ही यादी आहे.

== बॉक्स ऑफिस कलेक्शन ==
२०२३ मध्ये प्रदर्शित झालेले सर्वाधिक कमाई करणारे हिंदी चित्रपट, जगभरातील बॉक्स ऑफिसच्या एकूण कमाईनुसार, खालीलप्रमाणे आहेत.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto; margin:auto;&quot;
|+2023 ची जगभरातील सर्वाधिक कमाई
! रँक
! शीर्षक
! उत्पादन कंपनी
! वितरक
! जगभरातील सकल
! संदर्भ
|-
! style=&quot;text-align:center;&quot; | १
| ''[[पठाण (चित्रपट)|पठाण]]''
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | यशराज फिल्म्स
| {{INRConvert|1050.30|c}} 
| &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/pathaan/box-office/|title=Pathaan Box Office|work=[[बॉलिवूड हंगामा]]|language=en|access-date=26 January 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;boxoffww&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/box-office-collections/worldwide/2023/|title=Bollywood Top Grossers Worldwide 2023|website=Bollywood Hungama|access-date=26 January 2023}}&lt;/ref&gt;
|-
! २
| style=&quot;text-align:left; background:#9fc;&quot; | ''[[द केरळ स्टोरी]]'' *
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | सूर्यप्रकाश चित्रे
| {{INRConvert|242.63|c}} 
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/the-kerala-story/box-office/|title=The Kerala Story Box Office|website=Bollywood Hungama|access-date=16 May 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;boxoffww&quot; /&gt;
|-
! style=&quot;text-align:center;&quot; | ३
| ''तू झुठी में मक्का''
|
| यशराज फिल्म्स
| {{INRConvert|220.10|c}} 
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/tu-jhoothi-main-makkaar/box-office/#bh-movie-box-office|title=Tu Jhoothi Main Makkaar Box Office|website=Bollywood Hungama|access-date=26 March 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;boxoffww&quot; /&gt;
|-
! style=&quot;text-align:center;&quot; | ४
| style=&quot;text-align:left; background:#9fc;&quot; | ''[[किसी का भाई किसी की जान]]'' *
| सलमान खान फिल्म्स
| [[झी स्टुडियोझ|झी स्टुडिओज]]
| {{INRConvert|182.44|c}} 
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/kisi-ka-bhai-kisi-ki-jaan/box-office/#bh-movie-box-office|title=Kisi Ka Bhai Kisi Ki Jaan Box Office|website=Bollywood Hungama|access-date=4 May 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;boxoffww&quot; /&gt;
|-
! style=&quot;text-align:center;&quot; | ५
| ''भोला'' 
|
|
| {{INRConvert|111.64|c}} 
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/bholaa/box-office/#bh-movie-box-office|title=Bholaa Box Office|website=Bollywood Hungama|access-date=2 May 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;boxoffww&quot; /&gt;
|-
! style=&quot;text-align:center;&quot; | ६
| ''शेहजादा'' 
|
| [[ए ए फिल्म्स|एए फिल्म्स]]
| {{INRConvert|47.43|c}} 
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/shehzada-2/box-office/|title=Shehzada Box Office Collection|website=Bollywood Hungama|access-date=19 February 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;boxoffww&quot; /&gt;
|-
! style=&quot;text-align:center;&quot; | ७
| ''श्रीमती चॅटर्जी विरुद्ध नॉर्वे''
| Emmay मनोरंजन
[[झी स्टुडियोझ|झी स्टुडिओज]]
| [[झी स्टुडियोझ|झी स्टुडिओज]]
| {{INRConvert|36.53|c}} 
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/mrs-chatterjee-vs-norway/box-office/|title=Mrs. Chatterjee Vs Norway Office|website=Bollywood Hungama|access-date=21 March 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;boxoffww&quot; /&gt;
|-
! style=&quot;text-align:center;&quot; | ८
| ''सेल्फी'' 
|
| स्टार स्टुडिओ
| {{INRConvert|23.63|c}} 
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/selfiee/box-office/|title=Selfiee Box Office|website=Bollywood Hungama|access-date=26 February 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;boxoffww&quot; /&gt;
|-
! style=&quot;text-align:center;&quot; | ९
| style=&quot;text-align:left; background:#9fc;&quot; | ''IB71'' * 
|
| [[रिलायन्स एंटरटेनमेंट]]
| {{INRConvert|18.07|c}} 
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/ib-71/box-office/|title=IB 71 Box Office|website=Bollywood Hungama|access-date=17 May 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;boxoffww&quot; /&gt;
|-
! style=&quot;text-align:center;&quot; | १०
| ''गुमराह'' 
|
| पेन मरुधर एंटरटेनमेंट
| {{INRConvert|10.68|c}} 
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/gumraah-2/box-office/|title=Gumraah Box Office|website=Bollywood Hungama|access-date=10 April 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;boxoffww&quot; /&gt;
|}

== संदर्भ ==

[[वर्ग:इ.स. २०२३ मधील हिंदी चित्रपट|*]]</text>
      <sha1>n8sefnncap55tot29g0d1gghivbzotw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678847</id>
      <parentid>2678844</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T15:44:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khirid Harshad</username>
        <id>138639</id>
      </contributor>
      <comment>removed [[Category:इ.स. २०२३ मधील हिंदी चित्रपट]] - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2678847</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5713" sha1="8ek3m0ecfdi7yfajqb70pqsh0d71tzp" xml:space="preserve">२०२३ मध्ये रिलीज झालेल्या किंवा शेड्यूल केलेल्या [[बॉलीवूड|हिंदी चित्रपटांची]] ही यादी आहे.

== बॉक्स ऑफिस कलेक्शन ==
२०२३ मध्ये प्रदर्शित झालेले सर्वाधिक कमाई करणारे हिंदी चित्रपट, जगभरातील बॉक्स ऑफिसच्या एकूण कमाईनुसार, खालीलप्रमाणे आहेत.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto; margin:auto;&quot;
|+2023 ची जगभरातील सर्वाधिक कमाई
! रँक
! शीर्षक
! उत्पादन कंपनी
! वितरक
! जगभरातील सकल
! संदर्भ
|-
! style=&quot;text-align:center;&quot; | १
| ''[[पठाण (चित्रपट)|पठाण]]''
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | यशराज फिल्म्स
| {{INRConvert|1050.30|c}} 
| &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/pathaan/box-office/|title=Pathaan Box Office|work=[[बॉलिवूड हंगामा]]|language=en|access-date=26 January 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;boxoffww&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/box-office-collections/worldwide/2023/|title=Bollywood Top Grossers Worldwide 2023|website=Bollywood Hungama|access-date=26 January 2023}}&lt;/ref&gt;
|-
! २
| style=&quot;text-align:left; background:#9fc;&quot; | ''[[द केरळ स्टोरी]]'' *
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | सूर्यप्रकाश चित्रे
| {{INRConvert|242.63|c}} 
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/the-kerala-story/box-office/|title=The Kerala Story Box Office|website=Bollywood Hungama|access-date=16 May 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;boxoffww&quot; /&gt;
|-
! style=&quot;text-align:center;&quot; | ३
| ''तू झुठी में मक्का''
|
| यशराज फिल्म्स
| {{INRConvert|220.10|c}} 
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/tu-jhoothi-main-makkaar/box-office/#bh-movie-box-office|title=Tu Jhoothi Main Makkaar Box Office|website=Bollywood Hungama|access-date=26 March 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;boxoffww&quot; /&gt;
|-
! style=&quot;text-align:center;&quot; | ४
| style=&quot;text-align:left; background:#9fc;&quot; | ''[[किसी का भाई किसी की जान]]'' *
| सलमान खान फिल्म्स
| [[झी स्टुडियोझ|झी स्टुडिओज]]
| {{INRConvert|182.44|c}} 
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/kisi-ka-bhai-kisi-ki-jaan/box-office/#bh-movie-box-office|title=Kisi Ka Bhai Kisi Ki Jaan Box Office|website=Bollywood Hungama|access-date=4 May 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;boxoffww&quot; /&gt;
|-
! style=&quot;text-align:center;&quot; | ५
| ''भोला'' 
|
|
| {{INRConvert|111.64|c}} 
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/bholaa/box-office/#bh-movie-box-office|title=Bholaa Box Office|website=Bollywood Hungama|access-date=2 May 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;boxoffww&quot; /&gt;
|-
! style=&quot;text-align:center;&quot; | ६
| ''शेहजादा'' 
|
| [[ए ए फिल्म्स|एए फिल्म्स]]
| {{INRConvert|47.43|c}} 
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/shehzada-2/box-office/|title=Shehzada Box Office Collection|website=Bollywood Hungama|access-date=19 February 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;boxoffww&quot; /&gt;
|-
! style=&quot;text-align:center;&quot; | ७
| ''श्रीमती चॅटर्जी विरुद्ध नॉर्वे''
| Emmay मनोरंजन
[[झी स्टुडियोझ|झी स्टुडिओज]]
| [[झी स्टुडियोझ|झी स्टुडिओज]]
| {{INRConvert|36.53|c}} 
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/mrs-chatterjee-vs-norway/box-office/|title=Mrs. Chatterjee Vs Norway Office|website=Bollywood Hungama|access-date=21 March 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;boxoffww&quot; /&gt;
|-
! style=&quot;text-align:center;&quot; | ८
| ''सेल्फी'' 
|
| स्टार स्टुडिओ
| {{INRConvert|23.63|c}} 
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/selfiee/box-office/|title=Selfiee Box Office|website=Bollywood Hungama|access-date=26 February 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;boxoffww&quot; /&gt;
|-
! style=&quot;text-align:center;&quot; | ९
| style=&quot;text-align:left; background:#9fc;&quot; | ''IB71'' * 
|
| [[रिलायन्स एंटरटेनमेंट]]
| {{INRConvert|18.07|c}} 
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/ib-71/box-office/|title=IB 71 Box Office|website=Bollywood Hungama|access-date=17 May 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;boxoffww&quot; /&gt;
|-
! style=&quot;text-align:center;&quot; | १०
| ''गुमराह'' 
|
| पेन मरुधर एंटरटेनमेंट
| {{INRConvert|10.68|c}} 
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/gumraah-2/box-office/|title=Gumraah Box Office|website=Bollywood Hungama|access-date=10 April 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;boxoffww&quot; /&gt;
|}

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:प्रदर्शन वर्षानुसार चित्रपट]]</text>
      <sha1>8ek3m0ecfdi7yfajqb70pqsh0d71tzp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678848</id>
      <parentid>2678847</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T15:44:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khirid Harshad</username>
        <id>138639</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2678848</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5787" sha1="0jc5zuc3u4tpk90m458nvvjt87fukbz" xml:space="preserve">२०२३ मध्ये रिलीज झालेल्या किंवा शेड्यूल केलेल्या [[बॉलीवूड|हिंदी चित्रपटांची]] ही यादी आहे.

== बॉक्स ऑफिस कलेक्शन ==
२०२३ मध्ये प्रदर्शित झालेले सर्वाधिक कमाई करणारे हिंदी चित्रपट, जगभरातील बॉक्स ऑफिसच्या एकूण कमाईनुसार, खालीलप्रमाणे आहेत.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:auto; margin:auto;&quot;
|+2023 ची जगभरातील सर्वाधिक कमाई
! रँक
! शीर्षक
! उत्पादन कंपनी
! वितरक
! जगभरातील सकल
! संदर्भ
|-
! style=&quot;text-align:center;&quot; | १
| ''[[पठाण (चित्रपट)|पठाण]]''
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | यशराज फिल्म्स
| {{INRConvert|1050.30|c}} 
| &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/pathaan/box-office/|title=Pathaan Box Office|work=[[बॉलिवूड हंगामा]]|language=en|access-date=26 January 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;boxoffww&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/box-office-collections/worldwide/2023/|title=Bollywood Top Grossers Worldwide 2023|website=Bollywood Hungama|access-date=26 January 2023}}&lt;/ref&gt;
|-
! २
| style=&quot;text-align:left; background:#9fc;&quot; | ''[[द केरळ स्टोरी]]'' *
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | सूर्यप्रकाश चित्रे
| {{INRConvert|242.63|c}} 
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/the-kerala-story/box-office/|title=The Kerala Story Box Office|website=Bollywood Hungama|access-date=16 May 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;boxoffww&quot; /&gt;
|-
! style=&quot;text-align:center;&quot; | ३
| ''तू झुठी में मक्का''
|
| यशराज फिल्म्स
| {{INRConvert|220.10|c}} 
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/tu-jhoothi-main-makkaar/box-office/#bh-movie-box-office|title=Tu Jhoothi Main Makkaar Box Office|website=Bollywood Hungama|access-date=26 March 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;boxoffww&quot; /&gt;
|-
! style=&quot;text-align:center;&quot; | ४
| style=&quot;text-align:left; background:#9fc;&quot; | ''[[किसी का भाई किसी की जान]]'' *
| सलमान खान फिल्म्स
| [[झी स्टुडियोझ|झी स्टुडिओज]]
| {{INRConvert|182.44|c}} 
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/kisi-ka-bhai-kisi-ki-jaan/box-office/#bh-movie-box-office|title=Kisi Ka Bhai Kisi Ki Jaan Box Office|website=Bollywood Hungama|access-date=4 May 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;boxoffww&quot; /&gt;
|-
! style=&quot;text-align:center;&quot; | ५
| ''भोला'' 
|
|
| {{INRConvert|111.64|c}} 
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/bholaa/box-office/#bh-movie-box-office|title=Bholaa Box Office|website=Bollywood Hungama|access-date=2 May 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;boxoffww&quot; /&gt;
|-
! style=&quot;text-align:center;&quot; | ६
| ''शेहजादा'' 
|
| [[ए ए फिल्म्स|एए फिल्म्स]]
| {{INRConvert|47.43|c}} 
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/shehzada-2/box-office/|title=Shehzada Box Office Collection|website=Bollywood Hungama|access-date=19 February 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;boxoffww&quot; /&gt;
|-
! style=&quot;text-align:center;&quot; | ७
| ''श्रीमती चॅटर्जी विरुद्ध नॉर्वे''
| Emmay मनोरंजन
[[झी स्टुडियोझ|झी स्टुडिओज]]
| [[झी स्टुडियोझ|झी स्टुडिओज]]
| {{INRConvert|36.53|c}} 
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/mrs-chatterjee-vs-norway/box-office/|title=Mrs. Chatterjee Vs Norway Office|website=Bollywood Hungama|access-date=21 March 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;boxoffww&quot; /&gt;
|-
! style=&quot;text-align:center;&quot; | ८
| ''सेल्फी'' 
|
| स्टार स्टुडिओ
| {{INRConvert|23.63|c}} 
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/selfiee/box-office/|title=Selfiee Box Office|website=Bollywood Hungama|access-date=26 February 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;boxoffww&quot; /&gt;
|-
! style=&quot;text-align:center;&quot; | ९
| style=&quot;text-align:left; background:#9fc;&quot; | ''IB71'' * 
|
| [[रिलायन्स एंटरटेनमेंट]]
| {{INRConvert|18.07|c}} 
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/ib-71/box-office/|title=IB 71 Box Office|website=Bollywood Hungama|access-date=17 May 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;boxoffww&quot; /&gt;
|-
! style=&quot;text-align:center;&quot; | १०
| ''गुमराह'' 
|
| पेन मरुधर एंटरटेनमेंट
| {{INRConvert|10.68|c}} 
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/gumraah-2/box-office/|title=Gumraah Box Office|website=Bollywood Hungama|access-date=10 April 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;boxoffww&quot; /&gt;
|}

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:प्रदर्शन वर्षानुसार चित्रपट]]
[[वर्ग:इ.स. २०२३ मधील चित्रपट]]</text>
      <sha1>0jc5zuc3u4tpk90m458nvvjt87fukbz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>स्वरगंधर्व सुधीर फडके (चित्रपट)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>348060</id>
    <revision>
      <id>2678923</id>
      <parentid>2635851</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T02:44:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>अभय नातू ने लेख [[स्वरगंधर्व सुधीर फडके]] वरुन [[स्वरगंधर्व सुधीर फडके (चित्रपट)]] ला हलविला: निःसंदिग्ध शीर्षक</comment>
      <origin>2635851</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12798" sha1="a6rk92wkl6nzuov1uuh522kl0kuo2gi" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट चित्रपट
| नाव = स्वरगंधर्व सुधीर फडके
| छायाचित्र = 
| चित्र रुंदी = 
| चित्र शीर्षक =
| निर्मिती वर्ष = २०२३
| भाषा = मराठी
| इतर भाषा =
| देश = [[भारत]] 
| निर्मिती = रीडिफाईन प्रॉडक्शन
| दिग्दर्शन = योगेश देशपांडे
| कथा = 
| पटकथा = 
| संवाद = 
| संकलन = 
| छाया = 
| कला = 
| गीते = 
| संगीत = सुधीर फडके 
| ध्वनी = श्रीधर फडके
| पार्श्वगायन = 
| नृत्यदिग्दर्शन = 
| वेशभूषा = 
| रंगभूषा = 
| साहस दृष्ये = 
| ऍनिमेशन = 
| विशेष दृक्परिणाम = 
| प्रमुख कलाकार = [[सुनील बर्वे]], [[मृण्मयी देशपांडे]], सागर तळाशीकर, [[शरद पोंक्षे]], [[अविनाश नारकर]], सुखदा खांडकेकर, अपूर्वा मोडक, धीरेश जोशी
| प्रदर्शन तारीख = १ मे, २०२४
| वितरक= 
| अवधी = 
| पुरस्कार = 
| निर्मिती_खर्च = 
| उत्पन्न = 
| संकेतस्थळ दुवा =  
| तळटिपा = 
| imdb_id = 
| amg_id =
}}
'''स्वरगंधर्व सुधीर फडके''' हा मराठी संगीत दिग्दर्शक आणि गायक [[सुधीर फडके]] यांच्यावर आधारित आगामी [[मराठी चलचित्रपट|मराठी चरित्रात्मक चित्रपट]] आहे. या चित्रपटाचे दिग्दर्शन योगेश देशपांडे यांचे असून रीडिफाईन प्रॉडक्शन ने या चित्रपटाची निर्मिती केली आहे. या चित्रपटात [[सुनील बर्वे]], आदिश वैद्य, [[शरद पोंक्षे]], [[मृण्मयी देशपांडे]], सागर तळाशीकर, अपूर्वा मोडक, [[अविनाश नारकर]] यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://zeenews.india.com/marathi/entertainment/watch-swargandharva-sudhir-phadke-s-2-nd-teaser-movie-will-release-on-this-day/789949 |title='स्वरगंधर्व सुधीर फडके'चा दुसरा टीझर प्रदर्शित, 'या' दिवशी होणार प्रदर्शित |date=2024-03-11|website=Zee 24 Taas |language=mr |access-date=2024-03-23}}&lt;/ref&gt;

== पात्र ==
* [[सुधीर फडके]] यांच्या भूमिकेत [[सुनील बर्वे]]&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://www.loksatta.com/manoranjan/marathi-cinema/sunil-barve-play-babuji-role-in-swargandharva-sudhir-phadke-movie-pps-98-3839267/ |title=सुनील बर्वे साकारणार सुधीर फडकेंची भूमिका; म्हणाले, &quot;आजपासून तुमचं...&quot; |date=2023-08-07 |website=लोकसत्ता |language=mr |access-date=2024-03-23}}&lt;/ref&gt;
** तरुण सुधीर फडकेच्या भूमिकेत आदिश वैद्य
* ललिताबाई फडकेच्या भूमिकेत [[मृण्मयी देशपांडे]]
* [[गजानन दिगंबर माडगूळकर|ग.दि.माडगूळकरांच्या]] भूमिकेत सागर तळाशीकर
* [[केशव बळीराम हेडगेवार]] यांच्या भूमिकेत [[शरद पोंक्षे]]
* [[राजा परांजपे]] यांच्या भूमिकेत मिलिंद फाटक 
* [[माणिक वर्मा|माणिक वर्माच्या]] भूमिकेत सुखदा खांडकेकर
* [[विनायक दामोदर सावरकर|वीर सावरकरांच्या]] भूमिकेत धीरेश जोशी
* [[आशा भोसले]] यांच्या भूमिकेत अपूर्वा मोडक.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://marathi.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/bollywood-news/sunil-barve-to-play-main-role-in-singer-composer-sudhir-phadke-biopic/articleshow/102178191.cms |title=सुधीर फडके यांचा बायोपिक, सुनील बर्वे बाबूजींच्या तर हा अभिनेता दिसणार हेडगेवारांच्या भूमिकेत |website=महाराष्ट्र टाइम्स |language=mr |access-date=2024-03-23}}&lt;/ref&gt;

== निर्मिती ==
२५ जुलै २०२३ रोजी फडके यांच्या जयंतीनिमित्त [[मुंबई|मुंबईतील]] स्वातंत्र्य वीर सावरकर स्मृती सभागृहात झालेल्या कार्यक्रमात या चित्रपटाची अधिकृत घोषणा करण्यात आली. [[उत्तर प्रदेशचे राज्यपाल|उत्तर प्रदेशचे माजी राज्यपाल]] [[राम नाईक]] प्रमुख पाहुणे म्हणून उपस्थित होते. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://www.loksatta.com/manoranjan/marathi-cinema/swaragandharva-sudhir-phadke-marathi-biopic-second-teaser-out-now-avn-93-4254862/ |title=&quot;बाबूजी, तुमच्या स्वरातील आर्ततेला सलाम...&quot;, 'स्वरगंधर्व सुधीर फडके' चित्रपटाचा नवा टीझर प्रदर्शित |date=2024-03-11 |website=लोकसत्ता |language=mr |access-date=2024-03-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; बाबूजीच्या (सुधीर फडकेच्या) भूमिकेसाठी [[सुनील बर्वे]]च्या नावाची 
घोषणा करण्यात आली. युवा फडकेच्या भूमिकेत आदिश वैद्य या चित्रपटाद्वारे [[मराठी चलचित्रपट|मराठी चित्रपटसृष्टीत]] पदार्पण करत आहे.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{स्रोत बातमी |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/i-am-very-excited-about-my-role-says-tv-actor-adish-vaidya-who-will-play-sudhir-phadke-in-a-marathi-film/articleshow/102859708.cms |title=I am very excited about my role, says TV actor Adish Vaidya who will play Sudhir Phadke in a Marathi film |date=2023-08-19|work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |issn=0971-8257 |access-date=2024-03-23}}&lt;/ref&gt; योगेश देशपांडे म्हणाले: &quot;प्रसिद्ध व्यक्तीचे जीवन पडद्यावर चित्रित करणे हे खरोखरच एक आव्हानात्मक काम आहे, त्यासाठी सखोल संशोधन आवश्यक आहे. 'बाबूजी' या नावाने ओळखले जाणारे [[सुधीर फडके]] [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्राच्या]] हृदयात एक विशेष स्थान आहे. त्यांच्या जीवनात, त्यांना जवळून ओळखणाऱ्यांच्या भेटीगाठींमधून मी त्यांच्या जीवनाचे पडद्यावर चित्रण करण्याचा प्रयत्न सुरू केला, केवळ त्यांच्या संगीत पराक्रमालाच नव्हे तर त्यांच्या प्रतिष्ठित गाण्यांमागील खडतर प्रवासालाही आदरांजली&quot;.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

== प्रदर्शन ==
चित्रपटाचा चित्रपटाचा टीझर २१ जानेवारी २०२४ रोजी प्रदर्शित झाला, तर &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://saamtv.esakal.com/entertainment/marathi-film-sunil-barve-and-mrunmayee-deshpande-swargandharv-sudhir-phadke-movie-teaser-released-pvm91 |title=Swargandharv Sudhir Phadke: माझ्या आयुष्याच्या खडतर प्रवासात..., 'स्वरगंधर्व सुधीर फडके' चित्रपटाचा टीझर रिलीज |last=More |first=Priya |date=2024-01-22 |website=Saam TV |language=mr |access-date=2024-03-23}}&lt;/ref&gt; दुसरा टीझर ११ मार्च २०२४ रोजी प्रदर्शित झाला. निर्मात्यांनी या १ मिनिट १५ सेकंदाच्या टीझरसह रिलीजची तारीख जाहीर केली. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://marathi.timesnownews.com/entertainment/swaragandharva-sudhir-phadke-movie-release-date-and-new-teaser-out-watch-video-article-108390359 |title='स्वरगंधर्व सुधीर फडके'चा नवा Teaser आऊट; महाराष्ट्र दिनी प्रदर्शित होणार चित्रपट, निर्मात्यांची घोषणा |date=2024-03-11|website=Times Now |language=mr |access-date=2024-03-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/upcoming-marathi-movie-swaragandharva-sudhir-phadke-teaser-is-out-141710148690108.html |title=Sudhir Phadke: आजवरचा सर्वात मोठा स्वरमयी बायोपिक, 'स्वरगंधर्व सुधीर फडके'चा टीझर प्रदर्शित |last=Borade |first=Aarti Vilas |website=Hindustan Times |language=mr |access-date=2024-03-23 |archive-date=2024-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240323172014/https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/upcoming-marathi-movie-swaragandharva-sudhir-phadke-teaser-is-out-141710148690108.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; हा चित्रपट १ मे २०२४ रोजी [[महाराष्ट्र दिन|महाराष्ट्र दिनानिमित्त]] थिएटरमध्ये प्रदर्शित झाला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://marathi.abplive.com/entertainment/sudhir-phadke-biopic-swargandharva-sudhir-phadke-marathi-movie-will-release-on-1-may-maharashtra-din-sunil-barve-mrunmayee-deshpande-adish-vaidya-detail-marathi-news-1263799|title=पदोपदी सोसलेल्या जाणीवेतून ती आर्तता माझ्या स्वरात उतरते...., स्वरगंधर्वांच्या सप्तसुरांचा प्रवास रुपेरी पडद्यावर, 'स्वरगंधर्व सुधीर फडके' 'या' दिवशी होणार रिलीज|date=2024-03-11|website=[[ABP Majha]]|language=mr|access-date=2024-03-23}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे ==
[https://www.marathifilm.in/2024/03/swargandharva-sudhir-phadke-cast-and.html?m=1 Swargandharva Sudhir Phadke Cast and Crew]

[[वर्ग:इ.स. २०२४ मधील मराठी चित्रपट]]</text>
      <sha1>a6rk92wkl6nzuov1uuh522kl0kuo2gi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:Vishalchandak005</title>
    <ns>3</ns>
    <id>364127</id>
    <revision>
      <id>2678888</id>
      <parentid>2619300</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:30:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>38883</id>
      </contributor>
      <comment>/* Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications */ नवीन विभाग</comment>
      <origin>2678888</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7866" sha1="3m0b26v097ragmo8gkpvvnfxf7wwi1k" xml:space="preserve">{{स्वागत}}

== आपले योगदान ==

नमस्कार, मराठी विकिपीडियावर आपल्याला पाहून आम्हाला आनंद झाला. आपले योगदान स्तुत्य असून, असेच योगदान देत राहाल अशी अपेक्षा आहे. सध्या काही लेखात ([[कृती सेनॉन]], [[सिंधू पाणी करार]], [[जेडी व्हान्स]] वगैरे) आपण भाषांतरित मजकूर घातलेला दिसतोय. त्यात मूळ लेखातील संदर्भ (citation) जसेच्या तसे (या मराठी लेखात) जोडणे देखील अपेक्षित आहे. कारण संदर्भाशिवाय कोणताही लेख अपूर्ण असतो. काही शंका असल्यास चर्चा करावी. - [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०९:११, २६ एप्रिल २०२५ (IST)

:आपण केलेल्या मार्गदर्शना बद्द्द्ल धन्यवाद. नक्कीच मी माझे काम सुधारण्याचा प्रयत्न करीन. कृपया असेच लक्ष असू द्यावे जेणे करून मराठी भाषा व मराठी अस्मिता  याचा विस्तार जागतिक स्तरावर करता येईल. [[सदस्य:Vishalchandak005|Vishalchandak005]] ([[सदस्य चर्चा:Vishalchandak005|चर्चा]]) १२:४२, २६ एप्रिल २०२५ (IST)
::पान [[कृती सेनॉन ]] पहावे. त्यातील [[कृती सेनॉन#आरंभीचे आयुष्य|आरंभीचे आयुष्य]] या परिच्छेदात मी इंग्लिश विकिपीडिया वरून दोन संदर्भ जोडले आहेत. तसेच योग्य त्या ठिकाणी याप्रमाणे संदर्भ जोडावेत.- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १९:३७, २६ एप्रिल २०२५ (IST)
:::@[[सदस्य:Vishalchandak005|Vishalchandak005]],
:::पुन्हा एकदा भाषांतरित मजकुरात सुधारणा करुन त्या दुवे, संदर्भ, इ. घालण्याची आठवण.
:::धन्यवाद.
:::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०२:५९, ३ ऑक्टोबर २०२५ (IST)
::::नक्कीच.. thank you for your Valuable opinion.  [[सदस्य:Vishalchandak005|Vishalchandak005]] ([[सदस्य चर्चा:Vishalchandak005|चर्चा]]) १२:१९, ४ ऑक्टोबर २०२५ (IST)
:::::उत्तर दिलेत पण पुन्हा तुम्ही त्याच कृती केलेल्या दिसत आहे. वरील @[[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] यांची सूचना वाचावी व नंतरच इतर बदल करावेत.
:::::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०९:२२, ८ ऑक्टोबर २०२५ (IST)
::::::please guide for same what and how [[विशेष:योगदान/&amp;#126;2025-27822-67|&amp;#126;2025-27822-67]] ([[सदस्य चर्चा:&amp;#126;2025-27822-67|talk]]) १६:५८, ८ ऑक्टोबर २०२५ (IST)
:::::::@[[सदस्य:Vishalchandak005|Vishalchandak005]] नमस्कार, कदाचित मी काय सांगितले ते तुम्हाला समजले नसावे असे दिसते. [https://mr.m.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A5%83%E0%A4%A4%E0%A5%80_%E0%A4%B8%E0%A5%87%E0%A4%A8%E0%A5%89%E0%A4%A8&amp;diff=prev&amp;oldid=2560550 कृपया हे पहा] निळ्या रंगात जो संदर्भ जोडला आहे तो इंग्लिश लेख Kriti Sanon येथून जसाच्या तसा कॉपी करून मराठी लेख कृती सेनॉन यात योग्य त्या ठिकाणी पेस्ट केला आहे. अशाच प्रकारे तुम्ही इंग्लिश लेखातील संदर्भ मराठी भाषांतरित लेखात जोडाल अशी अपेक्षा आहे. काही शंका असल्यास बिनधास्त विचारणे, नक्कीच मदत मिळेल.-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; ✉️&lt;/span&gt;]] ) २१:००, ८ ऑक्टोबर २०२५ (IST)

== Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner.

[[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026.

* You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]]

* '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST'''

With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply.

For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page.

Warm regards,
&lt;br&gt;
on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team

''This message was sent with [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) on ००:००, १२ एप्रिल २०२६ (IST)''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- सदस्य:Gnoeee@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&amp;oldid=30389801 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;</text>
      <sha1>3m0b26v097ragmo8gkpvvnfxf7wwi1k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>देवमाणूस - मधला अध्याय</title>
    <ns>0</ns>
    <id>364739</id>
    <revision>
      <id>2678991</id>
      <parentid>2655607</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T10:32:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22601-15</username>
        <id>182085</id>
      </contributor>
      <origin>2678991</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5785" sha1="rghx0uy1svzecr50twjok3q09n0htwp" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम
| कार्यक्रम = देवमाणूस - मधला अध्याय
| चित्र = 
| लोगो_चित्र_शीर्षक = 
| उपशीर्षक = 
| प्रकार = 
| निर्माता = [[श्वेता शिंदे]] , संजय खांबे
| निर्मिती संस्था = [[वज्र प्रोडक्शन]]
| दिग्दर्शक = राजू सावंत
| क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = 
| सूत्रधार = 
| कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]]
| पंच = 
| आवाज = 
| अभिवाचक = 
| थीम संगीत संगीतकार = 
| शीर्षकगीत = 
| अंतिम संगीत = 
| संगीतकार = 
| देश = [[भारत]]
| भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]]
| वर्ष संख्या = 
| एपिसोड संख्या = 
| कार्यकारी निर्माता = 
| सुपरवायझिंग निर्माता = 
| असोसिएट निर्माता = 
| सह निर्माता = 
| कथा संकलन = 
| संकलन = 
| स्थळ = सातारा 
| कॅमेरा = 
| चालण्याचा वेळ = * दररोज रात्री १० वाजता
* दररोज रात्री १०.३० वाजता (१३ एप्रिलपासून)
| वाहिनी = [[झी मराठी]]
| चित्र प्रकार = 
| ध्वनी प्रकार = 
| पहिला भाग = 
| प्रथम प्रसारण = २ जून २०२५
| शेवटचे प्रसारण = चालू
| आधी = [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]]
| नंतर = [[तुला जपणार आहे]]
| सारखे = [[देवमाणूस]], [[देवमाणूस २]]
}}

'''देवमाणूस - मधला अध्याय''' ही [[झी मराठी]] वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे. ही मालिका देवमाणूसच्या पहिल्या व दुसऱ्या पर्वाच्या मधला भाग आहे.

== पर्व ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! दिनांक !! वेळ
|-
| [[देवमाणूस|१]] || ३१ ऑगस्ट २०२० – १५ ऑगस्ट २०२१ || rowspan=&quot;2&quot;| रात्री १०.३०
|-
| [[देवमाणूस २|२]] || १९ डिसेंबर २०२१ – १० सप्टेंबर २०२२
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ || २ जून २०२५ – ११ एप्रिल २०२६ || रात्री १०
|-
| १३ एप्रिल २०२६ – चालू || रात्री १०.३०
|}

== कलाकार ==
* [[किरण गायकवाड]] - अजितकुमार देव (गोपाळ)
* [[माधव अभ्यंकर]] - हिम्मत देशमुख (अप्पा)
* सोनम म्हसवेकर - लतिका सुभाष जगदाळे / लतिका गोपाळ देशमुख (लाली)
* [[रुक्मिणी सुतार]] - नरू देशमुख / सरू पाटील
* रोहित भोसले - सुधाकर हिम्मत देशमुख
* प्रेरणा बादणे - शामल सुधाकर देशमुख
* दुर्गावती स्वामी - फुला हिम्मत देशमुख
* अपर्णा क्षेमकल्याणी - रंजना हिम्मत देशमुख
* अर्णव तौर - ऋतिक सुधाकर देशमुख
* शिवन्या शिंदे - हौसा हिम्मत देशमुख (हॅश)
* ऐश्वर्या मल्लिकार्जुन - मनीषा मकरंद देसाई
* चैतन्य चंद्रात्रे - मकरंद देसाई (मॅक)
* [[मिलिंद शिंदे (अभिनेता)|मिलिंद शिंदे]] - मार्तंड जामकर
* कादंबरी खेडकर - आर्या जामकर
* एकता डांगर - गंगा गुप्ता
* अंकुश मांडेकर - बाबू पाटील
* प्रदीप कोथमिरे - सुभाष जगदाळे
* मृणाल साळुंखे - शालिनी
* अवधूत माळी - साकेत
* अनिल राबाडे - पक्या
* ओमकार भोसले - लकी
* सूरज भोसले - खुसपुटे (झुंजार)
* अतिश हरेल - मंग्या
* सुमंत शिंदे - जित्या
* सायली शिर्के - माधुरी
* गौतमी पाटील

== बाह्य दुवे ==
{{झी मराठी रात्री १०च्या मालिका}}
{{झी मराठी रात्री १०.३०च्या मालिका}}

[[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]]
[[वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]]</text>
      <sha1>rghx0uy1svzecr50twjok3q09n0htwp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>कमळी (मालिका)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>365155</id>
    <revision>
      <id>2678913</id>
      <parentid>2677567</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T21:06:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22334-40</username>
        <id>182066</id>
      </contributor>
      <comment>Krushna to क्रिशा</comment>
      <origin>2678913</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5895" sha1="4lseve4do6phvkpqgfg7uj0tf39ipnl" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम
| कार्यक्रम = कमळी
| चित्र = 
| लोगो_चित्र_शीर्षक = 
| उपशीर्षक = 
| प्रकार = 
| निर्माता = सुबोध खानोलकर
| निर्मिती संस्था = ओशन फिल्म्स कंपनी
| दिग्दर्शक = 
| क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = 
| सूत्रधार = 
| कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]]
| पंच = 
| आवाज = 
| अभिवाचक = 
| थीम संगीत संगीतकार = 
| शीर्षकगीत = 
| अंतिम संगीत = 
| संगीतकार = 
| देश = [[भारत]]
| भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]]
| वर्ष संख्या = 
| एपिसोड संख्या = 
| कार्यकारी निर्माता = 
| सुपरवायझिंग निर्माता = 
| असोसिएट निर्माता = 
| सह निर्माता = 
| कथा संकलन = 
| संकलन = 
| स्थळ = 
| कॅमेरा = 
| चालण्याचा वेळ = दररोज रात्री ९ वाजता
| वाहिनी = [[झी मराठी]]
| चित्र प्रकार = 
| ध्वनी प्रकार = 
| पहिला भाग = 
| प्रथम प्रसारण = ३० जून २०२५
| शेवटचे प्रसारण = चालू
| आधी = [[सनई चौघडे (मालिका)|सनई चौघडे]]
| नंतर = [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]]
| सारखे = 
}}

'''कमळी''' ही [[झी मराठी]] वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे. या मालिकेची मूळ कथा [[झी तेलुगू]]वरील '''मुत्याला मुग्गू''' या तेलुगू मालिकेवर आधारित आहे.

== कलाकार ==
* विजया बाबर - कमळी मोहिते / कमळी राजन महाजन
* निखिल दामले - हृषी सतीश इनामदार
* केतकी कुलकर्णी - अनिका राजन महाजन
* [[इला भाटे]] - अन्नपूर्णा सदानंद महाजन
* [[आशा शेलार]] - कामिनी महाजन
* [[सारिका नवाथे]] - नयनतारा सतीश इनामदार
* प्रदीप पंडित - सदानंद महाजन
* सुषमा मुरुडकर - रागिणी राजन महाजन
* अनिकेत केळकर - राजन सदानंद महाजन
* योगिनी चौक - गौरी राजन महाजन / सरोज मोहिते
* महेश जोशी - सतीश इनामदार
* क्रांती मोरे - प्राजक्ता सतीश इनामदार
* सई कल्याणकर - राधिका रोहित इनामदार
* अधोक्षज कऱ्हाडे - रोहित सतीश इनामदार
* क्रिशा काकडे - नायशा रोहित इनामदार
* साक्षी सुभाष - निलांबरी घोरपडे (निंगी)
* आदित्य भोसले - बंड्या घोरपडे
* अभिषेक कुलकर्णी - सायबा
* [[आर्या आंबेकर]] - अनामिका
* दीपकार पारकर / दीपेश ठाकरे - चरण
* कमलानंद पाटील - रिहान
* स्वप्नील परजणे - करण
* अर्चना तांदळे - वर्षा
* नंदिनी साळवी - अदिती
* संजय गोसावी - शंभू
* प्रथमेश साळवी
* सोहम पवार
* देवांशी धामणकर
* रेणुका चौधरी
* प्रज्ञेश डिंगोरकर
* [[विजय गोखले]]
* सागर कोरडे
* अवधूत जोशी
* विघ्नेश जोशी

== पुनर्निर्मिती ==
{|class=&quot;wikitable&quot;
! भाषा
! नाव
! वाहिनी
! प्रकाशित
|-
| [[तेलुगू]]
| मुत्याला मुग्गू
| [[झी तेलुगू]]
| ७ मार्च २०१६ - २२ ऑगस्ट २०१९
|-
| [[तमिळ]]
| अळागिया तमिळ मगल
| [[झी तमिळ]]
| २८ ऑगस्ट २०१७ - १४ जून २०१९
|-
| [[कन्नड]]
| कमली
| [[झी कन्नडा]]
| २८ मे २०१८ - ७ ऑक्टोबर २०२२
|-
| [[मल्याळम]]
| कबानी
| [[झी केरळम]]
| ११ मार्च २०१९ - २७ मार्च २०२०
|-
| [[हिंदी]]
| सरू
| [[झी टीव्ही]]
| १२ मे २०२५ - चालू
|}

== बाह्य दुवे ==
{{झी मराठी रात्री ९च्या मालिका}}

[[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]]
[[वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]]</text>
      <sha1>4lseve4do6phvkpqgfg7uj0tf39ipnl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>पुणे मेट्रो स्थानकांची यादी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>367991</id>
    <revision>
      <id>2678818</id>
      <parentid>2623680</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T14:14:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22209-16</username>
        <id>182048</id>
      </contributor>
      <comment>/* कार्यरत */</comment>
      <origin>2678818</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32624" sha1="hvkb0v8ebwq2vqwm3255m0r722uuw2s" xml:space="preserve">[[File:Pune_Metro_Map_2025.jpg|इवलेसे|400x400अंश|पुणे मेट्रो रेल्वे नकाशा]]

ही [[पुणे मेट्रो|पुणे मेट्रोच्या]] सर्व स्थानकांची यादी आहे, जी भारतातील [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] [[पुणे]] शहराला सेवा देणारी एक [[जलद परिवहन|जलद वाहतूक]] व्यवस्था आहे. पुणे मेट्रो ही भारतातील १५ वी मेट्रो प्रणाली आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://themetrorailguy.com/2022/03/06/pics-pune-metro-phase-1-inaugurated-by-pm-modi/|title=(Pics) Pune Metro Phase 1 Inaugurated by PM Modi|date=6 March 2022|website=The Metro Rail Guy|access-date=7 March 2022}}&lt;/ref&gt;

हे [[महा मेट्रो|महाराष्ट्र मेट्रो रेल्वे कॉर्पोरेशन लिमिटेड]]द्वारे बांधले आणि चालवले जात आहे, ज्याचे उद्घाटन आणि लोकांसाठी चालू ६ मार्च २०२२ रोजी केले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatoday.in/india/story/pm-modi-shares-handwritten-note-on-inauguration-of-pune-metro-rail-project-1921365-2022-03-06|title=PM Modi inaugurates Pune metro rail project, shares handwritten note|date=6 March 2022|website=India Today|access-date=21 March 2022}}&lt;/ref&gt;

== मेट्रो स्थानके ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;30%&quot;
|style=&quot;background-color:#AFEEEE&quot;|†
|टर्मिनल स्थानक
|-
|style=&quot;background-color:#FFFF99&quot;|*
|स्थानांतरण स्थानक
|-
|style=&quot;background-color:#F5DEB3&quot;|††
|[[भारतीय रेल्वे]] / आंतरराज्य बस टर्मिनल्सला स्थानांतरण स्थानक
|-
|style=&quot;background-color:#F0E68C&quot;|#*
|[[भारतीय रेल्वे]] / आंतरराज्य बस टर्मिनल्सला टर्मिनल आणि स्थानांतरण स्थानक
|}

=== कार्यरत ===
{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: left;&quot; style=font-size:95%; width=&quot;100%&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;5%&quot;|क्रमांक
! colspan=&quot;2&quot; width=&quot;29%&quot;|मेट्रो स्थानक
! rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;19%&quot;|मार्गिका
! rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;12%&quot;|सुरुवात
! rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;8%&quot;|स्थान
! rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;24%&quot;|नोंदी
! rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;5%&quot;|संदर्भ
|-
![[इंग्लिश भाषा|इंग्लिश]]
![[मराठी भाषा|मराठी]]
|-
!१
|align=&quot;center&quot;|Anand Nagar (Pune)
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|आनंद नगर (पुणे)}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (पुणे मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|६ मार्च २०२२
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/pune/pune-metro-commuters-pmc-7827740/|title=Pune Metro helps commuters escape heat, road traffic|newspaper=द इंडियन एक्सप्रेस|date=21 March 2022|access-date=21 March 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
!२
|align=&quot;center&quot;|Bopodi
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|बोपोडी}}
|align=&quot;center&quot;|[[जांभळी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|जांभळी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|१ ऑगस्ट २०२३
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!३
|align=&quot;center&quot;|Bund Garden
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|बंड गार्डन}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (पुणे मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|६ मार्च २०२४
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!४
|align=&quot;center&quot;|Chhatrapati Sambhaji Udyan
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|छत्रपती संभाजी उद्यान}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (पुणे मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|१ ऑगस्ट २०२३
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!५
| style=&quot;background-color:#F5DEB3&quot; align=&quot;center&quot;|Dapodi††
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|दापोडी}}
|align=&quot;center&quot;|[[जांभळी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|जांभळी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|१ ऑगस्ट २०२३
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|[[दापोडी रेल्वे स्थानक]] येथे अदलाबदल
|
|-
!६
|align=&quot;center&quot;|Deccan Gymkhana
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|डेक्कन जिमखाना}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (पुणे मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|१ ऑगस्ट २०२३
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!७
| style=&quot;background-color:#FFFF99&quot; align=&quot;center&quot;|District Court*
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|जिल्हा न्यायालय}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (पुणे मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका]]&lt;br&gt;[[जांभळी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|जांभळी मार्गिका]]&lt;br&gt;[[गुलाबी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|१ ऑगस्ट २०२३&lt;br&gt;बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत&lt;br&gt;भूमिगत
|
|
|-
!८
|align=&quot;center&quot;|Garware College
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|गरवारे महाविद्यालय}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (पुणे मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|६ मार्च २०२२
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|&lt;ref name=&quot;htimes1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/cities/pune-news/pune-metro-to-start-operations-from-3pm-today-101646490577256.html|title=Pune Metro to start operations from 3pm today|publisher=Hindustan Times|date=6 March 2022|access-date=21 March 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
!९
|align=&quot;center&quot;|Kalyani Nagar
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|कल्याणी नगर}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (पुणे मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|६ मार्च २०२४
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!१०
|style=&quot;background-color:#F5DEB3&quot; align=&quot;center&quot;|Kasarwadi††
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|कासारवाडी}}
|align=&quot;center&quot;|[[जांभळी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|जांभळी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|६ मार्च २०२२
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|[[कासारवाडी रेल्वे स्थानक]] येथे अदलाबदल
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/pune/pune-metro-stations-name-is-creating-confusion-must-be-changed-say-commuters-7817708/|title=Pune Metro station's name is creating confusion, must be changed, say commuters|newspaper=द इंडियन एक्सप्रेस|date=15 March 2022|access-date=21 March 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
!११
|align=&quot;center&quot;|Kasba Peth
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|कसबा पेठ}}
|align=&quot;center&quot;|[[जांभळी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|जांभळी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|२९ सप्टेंबर २०२४
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत 
|
|
|-
!१२
|style=&quot;background-color:#F5DEB3&quot; align=&quot;center&quot;|Khadki††
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|खडकी}}
|align=&quot;center&quot;|[[जांभळी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|जांभळी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|२१ जून २०२५
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|[[खडकी रेल्वे स्थानक]] येथे अदलाबदल
|
|-
!१३
|align=&quot;center&quot;|Mahatma Phule Mandai
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|महात्मा फुले मंडई}}
|align=&quot;center&quot;|[[जांभळी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|जांभळी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|२९ सप्टेंबर २०२४
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत 
|
|
|-
!१४
|align=&quot;center&quot;|Mangalwar Peth
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|मंगळवार पेठ}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (पुणे मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|१ ऑगस्ट २०२३
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!१५
|align=&quot;center&quot;|Nashik Phata
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|नाशिक फाटा}}
|align=&quot;center&quot;|[[जांभळी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|जांभळी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|६ मार्च २०२२
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/pune/following-clamour-pune-metro-to-rename-bhosari-and-budhwar-peth-stations-7825634/|title=Following clamour, Pune Metro to rename Bhosari and Budhwar Peth stations|newspaper=द इंडियन एक्सप्रेस|date=20 March 2022|access-date=21 March 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
!१६
|align=&quot;center&quot;|Paud Phata
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|पौड फाटा}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (पुणे मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|६ मार्च २०२२
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!१७
| style=&quot;background-color:#AFEEEE&quot; align=&quot;center&quot;|PCMC Bhavan†
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका भवन}}
|align=&quot;center&quot;|[[जांभळी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|जांभळी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|६ मार्च २०२२
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|&lt;ref name=&quot;htimes1&quot;/&gt;
|-
!१८
|align=&quot;center&quot;|Phugewadi
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|फुगेवाडी}}
|align=&quot;center&quot;|[[जांभळी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|जांभळी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|६ मार्च २०२२
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/phugewadi-metro-station-nearly-90-complete/articleshow/84103008.cms|title=Pune: Phugewadi Metro station nearly 90% complete|work=The Times of India|date=4 July 2021|access-date=21 March 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
!१९
|align=&quot;center&quot;|PMC Bhavan
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|पुणे महानगरपालिका भवन}}		
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (पुणे मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|१ ऑगस्ट २०२३
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!२०
|style=&quot;background-color:#F5DEB3&quot; align=&quot;center&quot;|Pune Railway Station††
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|पुणे रेल्वे स्थानक}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (पुणे मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|१ ऑगस्ट २०२३
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|[[पुणे जंक्शन रेल्वे स्थानक]] येथे अदलाबदल
|
|-
!२१
| style=&quot;background-color:#AFEEEE&quot; align=&quot;center&quot;|Ramwadi†
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|रामवाडी}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (पुणे मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|६ मार्च २०२४
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!२२
|align=&quot;center&quot;|Ruby Hall Clinic
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|रुबी हॉल क्लिनिक}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (पुणे मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|१ ऑगस्ट २०२३
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!२३
|align=&quot;center&quot;|Sant Tukaram Nagar
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|संत तुकाराम नगर}}
|align=&quot;center&quot;|[[जांभळी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|जांभळी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|६ मार्च २०२२
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.freepressjournal.in/mumbai/good-news-for-punekars-citys-first-metro-station-sant-tukaram-nagar-is-ready|title=Good news for Punekars: City's first metro station, Sant Tukaram Nagar, is ready|publisher=The Free Press Journal|date=9 February 2021|access-date=21 March 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
!२४
| style=&quot;background-color:#F5DEB3&quot; align=&quot;center&quot;|Shivaji Nagar††
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|शिवाजी नगर}}
|align=&quot;center&quot;|[[जांभळी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|जांभळी मार्गिका]]&lt;br&gt;[[गुलाबी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|१ ऑगस्ट २०२३&lt;br&gt;बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत
|align=&quot;center&quot;|[[शिवाजी नगर रेल्वे स्थानक]] येथे अदलाबदल
|
|-
!२५
|align=&quot;center&quot;|SNDT College
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|एसएनडीटी महाविद्यालय}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (पुणे मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|६ मार्च २०२२
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/pune-nal-stop-flyover-to-open-for-vehicular-traffic-on-sunday/articleshow/90138662.cms|title=Pune: Nal Stop flyover to open for vehicular traffic on Sunday|work=The Times of India|date=11 March 2022|access-date=21 March 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
!२६
| style=&quot;background-color:#F0E68C&quot; align=&quot;center&quot;|Swargate#*
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|स्वारगेट}}
|align=&quot;center&quot;|[[जांभळी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|जांभळी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|२९ सप्टेंबर २०२४
|align=&quot;center&quot;|भूमिगत 
|
|
|-
!२७
| style=&quot;background-color:#AFEEEE&quot; align=&quot;center&quot;|Vanaz†
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|वनाझ}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (पुणे मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|६ मार्च २०२२
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/cities/pune-news/vanazgarware-metro-route-receives-cmrs-certification-ahead-of-pm-s-visit-101646065664086.html|title=Vanaz-Garware metro route receives CMRS certification ahead of PM's visit
|publisher=The Hindustan Times|date=28 February 2022|access-date=21 March 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
!२८
|align=&quot;center&quot;|Yerwada
|align=&quot;center&quot;|{{मेट्रो|येरवडा}}
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (पुणे मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|२१ ऑगस्ट २०२४
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|}

=== बांधकामाधीन ===
{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: left;&quot; style=font-size:95%; width=&quot;100%&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;5%&quot;|क्रमांक
! colspan=&quot;2&quot; width=&quot;29%&quot;|मेट्रो स्थानक
! rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;19%&quot;|मार्गिका
! rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;12%&quot;|सुरुवात
! rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;8%&quot;|स्थान
! rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;24%&quot;|नोंदी
! rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;5%&quot;|संदर्भ
|-
![[इंग्लिश भाषा|इंग्लिश]]
![[मराठी भाषा|मराठी]]
|-
!१
|align=&quot;center&quot;|Agriculture College
|align=&quot;center&quot;|कृषी महाविद्यालय
|align=&quot;center&quot;|[[गुलाबी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!२
| style=&quot;background-color:#F5DEB3&quot; align=&quot;center&quot;|Akurdi††
|align=&quot;center&quot;|आकुर्डी
|align=&quot;center&quot;|[[जांभळी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|जांभळी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|[[आकुर्डी रेल्वे स्थानक]] येथे अदलाबदल
|
|-
!३
|align=&quot;center&quot;|Bakori Phata
|align=&quot;center&quot;|बकोरी फाटा
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (पुणे मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!४
|align=&quot;center&quot;|Balaji Nagar
|align=&quot;center&quot;|बालाजी नगर
|align=&quot;center&quot;|[[जांभळी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|जांभळी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!५
|align=&quot;center&quot;|Balewadi Phata
|align=&quot;center&quot;|बालेवाडी फाटा
|align=&quot;center&quot;|[[गुलाबी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!६
|align=&quot;center&quot;|Balewadi Stadium
|align=&quot;center&quot;|बालेवाडी स्टेडियम
|align=&quot;center&quot;|[[गुलाबी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!७
|align=&quot;center&quot;|Baner
|align=&quot;center&quot;|बाणेर
|align=&quot;center&quot;|[[गुलाबी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!८
|align=&quot;center&quot;|Baner Gaon
|align=&quot;center&quot;|बाणेर गाव
|align=&quot;center&quot;|[[गुलाबी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!९
|align=&quot;center&quot;|Bhakti Shakti
|align=&quot;center&quot;|भक्ती शक्ती
|align=&quot;center&quot;|[[जांभळी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|जांभळी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!१०
|align=&quot;center&quot;|Bibwewadi
|align=&quot;center&quot;|बिबवेवाडी
|align=&quot;center&quot;|[[जांभळी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|जांभळी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!११
|align=&quot;center&quot;|Chandni Chowk
|align=&quot;center&quot;|चांदणी चौक
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (पुणे मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!१२
| style=&quot;background-color:#F5DEB3&quot; align=&quot;center&quot;|Chinchwad††
|align=&quot;center&quot;|चिंचवड
|align=&quot;center&quot;|[[जांभळी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|जांभळी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|align=&quot;center&quot;|[[चिंचवड रेल्वे स्थानक]] येथे अदलाबदल
|
|-
!१३
|align=&quot;center&quot;|Dohler
|align=&quot;center&quot;|डोहलर
|align=&quot;center&quot;|[[गुलाबी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!१४
|align=&quot;center&quot;|Hinjawadi
|align=&quot;center&quot;|हिंजवडी
|align=&quot;center&quot;|[[गुलाबी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!१५
|align=&quot;center&quot;|Indian Agricultural Research Institute
|align=&quot;center&quot;|भारतीय कृषी संशोधन संस्था
|align=&quot;center&quot;|[[गुलाबी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!१६
|align=&quot;center&quot;|Infosys Phase 2
|align=&quot;center&quot;|इन्फोसिस टप्पा २
|align=&quot;center&quot;|[[गुलाबी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!१७
|align=&quot;center&quot;|Katraj
|align=&quot;center&quot;|कात्रज
|align=&quot;center&quot;|[[जांभळी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|जांभळी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!१८
|align=&quot;center&quot;|Kharadi Bypass
|align=&quot;center&quot;|खराडी बायपास
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (पुणे मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!१९
|align=&quot;center&quot;|Kothrud Bus Depot
|align=&quot;center&quot;|कोथरूड बस डेपो
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (पुणे मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!२०
|align=&quot;center&quot;|Laxmi Nagar
|align=&quot;center&quot;|लक्ष्मी नगर
|align=&quot;center&quot;|[[गुलाबी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!२१
|align=&quot;center&quot;|Market Yard
|align=&quot;center&quot;|मार्केट यार्ड
|align=&quot;center&quot;|[[जांभळी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|जांभळी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!२२
|align=&quot;center&quot;|Megapolis Circle
|align=&quot;center&quot;|मेगापोलिस सर्कल
|align=&quot;center&quot;|[[गुलाबी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!२३
|align=&quot;center&quot;|N.I.C.M.A.R.
|align=&quot;center&quot;|एन.आय.सी.एम.ए.आर.
|align=&quot;center&quot;|[[गुलाबी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!२४
|align=&quot;center&quot;|Nigdi
|align=&quot;center&quot;|निगडी
|align=&quot;center&quot;|[[जांभळी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|जांभळी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!२५
|align=&quot;center&quot;|Padmavati
|align=&quot;center&quot;|पद्मावती
|align=&quot;center&quot;|[[जांभळी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|जांभळी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!२६
|align=&quot;center&quot;|Pall India
|align=&quot;center&quot;|पॉल इंडिया
|align=&quot;center&quot;|[[गुलाबी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!२७
|align=&quot;center&quot;|Quadron
|align=&quot;center&quot;|क्वाड्रोन
|align=&quot;center&quot;|[[गुलाबी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!२८
|align=&quot;center&quot;|Ram Nagar
|align=&quot;center&quot;|राम नगर
|align=&quot;center&quot;|[[गुलाबी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!२९
|align=&quot;center&quot;|Range Hills
|align=&quot;center&quot;|रेंज हिल्स
|align=&quot;center&quot;|[[जांभळी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|जांभळी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!३०
|align=&quot;center&quot;|Reserve Bank of India
|align=&quot;center&quot;|रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया
|align=&quot;center&quot;|[[गुलाबी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!३१
|align=&quot;center&quot;|Sakal Nagar
|align=&quot;center&quot;|सकाळ नगर
|align=&quot;center&quot;|[[गुलाबी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!३२
|align=&quot;center&quot;|Savitribai Phule Pune University
|align=&quot;center&quot;|सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ
|align=&quot;center&quot;|[[गुलाबी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!३३
|align=&quot;center&quot;|Shivaji Chowk (Pune)
|align=&quot;center&quot;|शिवाजी चौक (पुणे)
|align=&quot;center&quot;|[[गुलाबी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!३४
|align=&quot;center&quot;|Siddharth Nagar
|align=&quot;center&quot;|सिद्धार्थ नगर
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (पुणे मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!३५
|align=&quot;center&quot;|Somnath Nagar
|align=&quot;center&quot;|सोमनाथ नगर
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (पुणे मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!३६
|align=&quot;center&quot;|Tuljabhavani Nagar
|align=&quot;center&quot;|तुळजाभवानी नगर
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (पुणे मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!३७
|align=&quot;center&quot;|Ubale Nagar
|align=&quot;center&quot;|उबाळे नगर
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (पुणे मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!३८
|align=&quot;center&quot;|Upper Kharadi Road
|align=&quot;center&quot;|अप्पर खराडी रस्ता
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (पुणे मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!३९
|align=&quot;center&quot;|Viman Nagar
|align=&quot;center&quot;|विमान नगर
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (पुणे मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!४०
|align=&quot;center&quot;|Vithalwadi
|align=&quot;center&quot;|विठ्ठलवाडी
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (पुणे मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!४१
|align=&quot;center&quot;|Wagheshwar Temple
|align=&quot;center&quot;|वाघेश्वर मंदिर
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (पुणे मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!४२
|align=&quot;center&quot;|Wagholi
|align=&quot;center&quot;|वाघोली
|align=&quot;center&quot;|[[ॲक्वा मार्गिका (पुणे मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!४३
|align=&quot;center&quot;|Wakad Chowk
|align=&quot;center&quot;|वाकड चौक
|align=&quot;center&quot;|[[गुलाबी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|-
!४४
|align=&quot;center&quot;|Wipro Technologies
|align=&quot;center&quot;|विप्रो तंत्रज्ञान
|align=&quot;center&quot;|[[गुलाबी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका]]
|align=&quot;center&quot;|बांधकामाधीन
|align=&quot;center&quot;|उन्नत
|
|
|}

== सांख्यिकी ==
{| class=&quot;₠wikitable&quot; width=&quot;35%&quot;
|मेट्रो स्थानकांची एकूण संख्या
| width=&quot;5%&quot; align=&quot;center&quot; |&lt;span style=&quot;font-size:125%;&quot;&gt;'''७२'''&lt;/span&gt;
|-
|कार्यरत मेट्रो स्थानकांची एकूण संख्या
| width=&quot;5%&quot; align=&quot;center&quot; |&lt;span style=&quot;font-size:125%;&quot;&gt;'''२८'''&lt;/span&gt;
|-
|बांधकामाधीन मेट्रो स्थानकांची एकूण संख्या
| width=&quot;5%&quot; align=&quot;center&quot; |&lt;span style=&quot;font-size:125%;&quot;&gt;'''४४'''&lt;/span&gt;
|-
| width=&quot;25%&quot; |अदलाबदल स्थानकांची संख्या
| width=&quot;5%&quot; align=&quot;center&quot; |&lt;span style=&quot;font-size:125%;&quot;&gt;'''२'''&lt;/span&gt;
|-
| width=&quot;25%&quot; |उन्नत स्थानकांची संख्या
| width=&quot;5%&quot; align=&quot;center&quot; |&lt;span style=&quot;font-size:125%;&quot;&gt;'''६८'''&lt;/span&gt;
|-
| width=&quot;25%&quot; |भूमिगत स्थानकांची संख्या
| width=&quot;5%&quot; align=&quot;center&quot; |&lt;span style=&quot;font-size:125%;&quot;&gt;'''५'''&lt;/span&gt;
|-
| width=&quot;25%&quot; |जमिनीवरील स्थानकांची संख्या
| width=&quot;5%&quot; align=&quot;center&quot; |&lt;span style=&quot;font-size:125%;&quot;&gt;'''०'''&lt;/span&gt;
|}

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:पुणे मेट्रो]]</text>
      <sha1>hvkb0v8ebwq2vqwm3255m0r722uuw2s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>साचा:पुणे मेट्रो</title>
    <ns>10</ns>
    <id>368089</id>
    <revision>
      <id>2678816</id>
      <parentid>2623642</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T14:09:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22209-16</username>
        <id>182048</id>
      </contributor>
      <origin>2678816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5610" sha1="i1c8fdk46zek91q78z4ds0zc4f9op99" xml:space="preserve">{{Navbox
| name        = पुणे मेट्रो
| state       = &lt;includeonly&gt;{{{state|autocollapsed}}}&lt;/includeonly&gt;
| title       = [[पुणे मेट्रो]] [[पुणे मेट्रो स्थानकांची यादी|स्थानके]]
|listclass = hlist
| groupstyle  = text-align: right; background: transparent;
| group1      = [[जांभळी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|जांभळी मार्गिका]]
|  list1      = 
*''{{मेट्रो|कात्रज}}'',
*''{{मेट्रो|बालाजी नगर}}'',
*''{{मेट्रो|पद्मावती}}'',
*''{{मेट्रो|बिबवेवाडी}}'',
*''{{मेट्रो|मार्केट यार्ड}}'',
*{{मेट्रो|स्वारगेट}},
*{{मेट्रो|महात्मा फुले मंडई}},
*{{मेट्रो|कसबा पेठ}},
*'''{{मेट्रो|जिल्हा न्यायालय}}''',
*'''{{मेट्रो|शिवाजी नगर}}''',
*''{{मेट्रो|रेंज हिल्स}}'',
*{{मेट्रो|खडकी}},
*{{मेट्रो|बोपोडी}},
*{{मेट्रो|दापोडी}},
*{{मेट्रो|फुगेवाडी}},
*{{मेट्रो|कासारवाडी}},
*{{मेट्रो|नाशिक फाटा}},
*{{मेट्रो|संत तुकाराम नगर}},
*{{मेट्रो|पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका भवन}},
*''{{मेट्रो|चिंचवड}}'',
*''{{मेट्रो|आकुर्डी}}'',
*''{{मेट्रो|निगडी}}'',
*''{{मेट्रो|भक्ती शक्ती}}''
| group2      = [[ॲक्वा मार्गिका (पुणे मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका]]
|  list2      = 
*''{{मेट्रो|चांदणी चौक}}'',
*''{{मेट्रो|कोथरूड बस डेपो}}'',
*{{मेट्रो|वनाझ}},
*{{मेट्रो|आनंद नगर (पुणे)}},
*{{मेट्रो|पौड फाटा}},
*{{मेट्रो|एसएनडीटी महाविद्यालय}},
*{{मेट्रो|गरवारे महाविद्यालय}},
*{{मेट्रो|डेक्कन जिमखाना}},
*{{मेट्रो|छत्रपती संभाजी उद्यान}},
*{{मेट्रो|पुणे महानगरपालिका भवन}},
*'''{{मेट्रो|जिल्हा न्यायालय}}''',
*{{मेट्रो|मंगळवार पेठ}},
*{{मेट्रो|पुणे रेल्वे स्थानक}},
*{{मेट्रो|रुबी हॉल क्लिनिक}},
*{{मेट्रो|बंड गार्डन}},
*{{मेट्रो|येरवडा}},
*{{मेट्रो|कल्याणी नगर}},
*{{मेट्रो|रामवाडी}},
*''{{मेट्रो|विमान नगर}}'',
*''{{मेट्रो|सोमनाथ नगर}}'',
*''{{मेट्रो|खराडी बायपास}}'',
*''{{मेट्रो|तुळजा भवानी नगर}}'',
*''{{मेट्रो|उबाळे नगर}}'',
*''{{मेट्रो|अप्पर खराडी रस्ता}}'',
*''{{मेट्रो|वाघेश्वर मंदिर}}'',
*''{{मेट्रो|वाघोली}}'',
*''{{मेट्रो|सिद्धार्थ नगर}}'',
*''{{मेट्रो|बकोरी फाटा}}'',
*''{{मेट्रो|विठ्ठलवाडी}}''
| group3      = [[गुलाबी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका]]
|  list3      = 
*''{{मेट्रो|मेगापोलिस सर्कल}}'',
*''{{मेट्रो|क्वाड्रोन}}'',
*''{{मेट्रो|इन्फोसिस टप्पा २}}'',
*''{{मेट्रो|डोहलर}}'',
*''{{मेट्रो|विप्रो तंत्रज्ञान}}'',
*''{{मेट्रो|पॉल इंडिया}}'',
*''{{मेट्रो|शिवाजी चौक}}'',
*''{{मेट्रो|हिंजवडी}}'',
*''{{मेट्रो|वाकड चौक}}'',
*''{{मेट्रो|बालेवाडी स्टेडियम}}'',
*''{{मेट्रो|एन.आय.सी.एम.ए.आर.}}'',
*''{{मेट्रो|राम नगर (पुणे)}}'',
*''{{मेट्रो|लक्ष्मी नगर}}'',
*''{{मेट्रो|बालेवाडी फाटा}}'',
*''{{मेट्रो|बाणेर गाव}}'',
*''{{मेट्रो|बाणेर}}'',
*''{{मेट्रो|भारतीय कृषी संशोधन संस्था}}'',
*''{{मेट्रो|सकाळ नगर}}'',
*''{{मेट्रो|सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ}}'',
*''{{मेट्रो|रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया}}'',
*''{{मेट्रो|कृषी महाविद्यालय}}'',
*'''{{मेट्रो|शिवाजी नगर}}''',
*'''{{मेट्रो|जिल्हा न्यायालय}}'''
}}&lt;noinclude&gt;
[[वर्ग:पुणे मेट्रो]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i1c8fdk46zek91q78z4ds0zc4f9op99</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>वडजल</title>
    <ns>0</ns>
    <id>371887</id>
    <revision>
      <id>2678811</id>
      <parentid>2666335</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T13:23:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22298-94</username>
        <id>182050</id>
      </contributor>
      <comment>/* नागरी सुविधा */</comment>
      <origin>2678811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5173" sha1="bnjukbnz6wjdozyvxguwm7s850353mf" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार=गाव
|इतर_नाव=
| स्थानिक_नाव ='''वडजल'''
| आकाशदेखावा = 
| आकाशदेखावा_शीर्षक = 
| शोधक_स्थान= right
| अक्षांश = 
| रेखांश = 
| उंची = 
| राज्य_नाव = महाराष्ट्र
|जवळचे_शहर= माण
| जिल्हा = [[सातारा जिल्हा]]
|अधिकृत_भाषा=मराठी
| नेता_पद =[[सरपंच]] 
| नेता_नाव =
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष  = २०११
| लोकसंख्या_एकूण = 
| लोकसंख्या_घनता =
|लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = 
| क्षेत्रफळ_एकूण = 
|पिन_कोड=| एसटीडी_कोड = 
| पिन कोड = 
| आरटीओ_कोड =  एमएच/११
|संकेतस्थळ=
|कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]]
|कोरे_उत्तर_१ = 
| तळटिपा =}}

वडजल हे भारतातील [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[सातारा]] जिल्ह्यातील [[माण तालुका|माण]] तालुक्यातील एक गाव आहे. येथील [[वडजाई देवी मंदिर|वडजाई]] देवीचे जागृत स्थान असलेले मंदिर प्रसिद्ध आहे. वडजल गावची वडजाई देवी प्रामुख्याने सरदार काटकर तसेच अनेक घरण्याची [[कुलदैवत|कुलदेवी]] असल्याने हे तीर्थक्षेत्र भाविकांचे श्रद्धास्थान आहे.

==भौगोलिक स्थान==
==हवामान==
येथील वार्षिक तापमान साधारणपणे १५ अंश सेल्सियस ते ४० अंश सेल्सियस दरम्यान असते.येथे उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.उन्हाळ्यात कमाल तापमान ४० डिग्री सेल्सियसपेक्षा जास्त असते आणि सामान्यत: उन्हाळ्यातील तापमान ३८ ते ४५ डिग्री सेल्सियस दरम्यान असते.हिवाळ्याच्या हंगामात तापमान १५ अंश सेल्सियस ते २८ अंश सेल्सियसपर्यंत असते.जून ते सप्टेंबर मध्ये पाऊस पडतो.पावसाचे प्रमाण कमी असते.हिवाळा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी दरम्यान असतो.

== लोकजीवन ==

=== वडजाई देवी ===
{{माहितीचौकट हिंदू दैवत
|नाव = श्री वडजाई देवी मंदिर, वडजल (सातारा)
|चित्र = Shri Vadjai Devi, Vadjal (Satara).jpg
|चित्र रुंदी = 220px
|तळटिपा=श्री वडजाई देवीचा गाभाऱ्यातील स्वयंभू जागृत तांदळा (वडजल)}}
येथील वडजाई देवीचे मंदिर प्रसिद्ध आहे. जागृत देवता समजली जाणारी ही देवी सरदार काटकर तसेच अनेक घराण्यांची कुलदेवी आहे.

==प्रेक्षणीय स्थळे==
==नागरी सुविध==
==जवळपासची गावे==
कुकुडवाड,गटेवाडी,शिवाजीनगर,कारंडेवाडी,नरवणे,

==संदर्भ==
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }}

[[वर्ग:माण तालुक्यातील गावे]]
[[वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे]]</text>
      <sha1>bnjukbnz6wjdozyvxguwm7s850353mf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678812</id>
      <parentid>2678811</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T13:24:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22298-94</username>
        <id>182050</id>
      </contributor>
      <comment>/* भौगोलिक स्थान */</comment>
      <origin>2678812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5291" sha1="mfnj3whxnwhsi2pyg5x38ltpweb94i1" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार=गाव
|इतर_नाव=
| स्थानिक_नाव ='''वडजल'''
| आकाशदेखावा = 
| आकाशदेखावा_शीर्षक = 
| शोधक_स्थान= right
| अक्षांश = 
| रेखांश = 
| उंची = 
| राज्य_नाव = महाराष्ट्र
|जवळचे_शहर= माण
| जिल्हा = [[सातारा जिल्हा]]
|अधिकृत_भाषा=मराठी
| नेता_पद =[[सरपंच]] 
| नेता_नाव =
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष  = २०११
| लोकसंख्या_एकूण = 
| लोकसंख्या_घनता =
|लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = 
| क्षेत्रफळ_एकूण = 
|पिन_कोड=| एसटीडी_कोड = 
| पिन कोड = 
| आरटीओ_कोड =  एमएच/११
|संकेतस्थळ=
|कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]]
|कोरे_उत्तर_१ = 
| तळटिपा =}}

वडजल हे भारतातील [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[सातारा]] जिल्ह्यातील [[माण तालुका|माण]] तालुक्यातील एक गाव आहे. येथील [[वडजाई देवी मंदिर|वडजाई]] देवीचे जागृत स्थान असलेले मंदिर प्रसिद्ध आहे. वडजल गावची वडजाई देवी प्रामुख्याने सरदार काटकर तसेच अनेक घरण्याची [[कुलदैवत|कुलदेवी]] असल्याने हे तीर्थक्षेत्र भाविकांचे श्रद्धास्थान आहे.

==भौगोलिक स्थान==
वडजल गावाचे क्षेत्रफळ सुमारे 1259.16 हेक्टर आहे.

==हवामान==
येथील वार्षिक तापमान साधारणपणे १५ अंश सेल्सियस ते ४० अंश सेल्सियस दरम्यान असते.येथे उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.उन्हाळ्यात कमाल तापमान ४० डिग्री सेल्सियसपेक्षा जास्त असते आणि सामान्यत: उन्हाळ्यातील तापमान ३८ ते ४५ डिग्री सेल्सियस दरम्यान असते.हिवाळ्याच्या हंगामात तापमान १५ अंश सेल्सियस ते २८ अंश सेल्सियसपर्यंत असते.जून ते सप्टेंबर मध्ये पाऊस पडतो.पावसाचे प्रमाण कमी असते.हिवाळा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी दरम्यान असतो.

== लोकजीवन ==

=== वडजाई देवी ===
{{माहितीचौकट हिंदू दैवत
|नाव = श्री वडजाई देवी मंदिर, वडजल (सातारा)
|चित्र = Shri Vadjai Devi, Vadjal (Satara).jpg
|चित्र रुंदी = 220px
|तळटिपा=श्री वडजाई देवीचा गाभाऱ्यातील स्वयंभू जागृत तांदळा (वडजल)}}
येथील वडजाई देवीचे मंदिर प्रसिद्ध आहे. जागृत देवता समजली जाणारी ही देवी सरदार काटकर तसेच अनेक घराण्यांची कुलदेवी आहे.

==प्रेक्षणीय स्थळे==
==नागरी सुविध==
==जवळपासची गावे==
कुकुडवाड,गटेवाडी,शिवाजीनगर,कारंडेवाडी,नरवणे,

==संदर्भ==
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }}

[[वर्ग:माण तालुक्यातील गावे]]
[[वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे]]</text>
      <sha1>mfnj3whxnwhsi2pyg5x38ltpweb94i1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>साचा:पुणे मेट्रो मार्ग</title>
    <ns>10</ns>
    <id>372431</id>
    <revision>
      <id>2678817</id>
      <parentid>2623681</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T14:10:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22209-16</username>
        <id>182048</id>
      </contributor>
      <origin>2678817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8802" sha1="bnl7qgti59c74ta4zeoljbaeilotytm" xml:space="preserve">{{routemap
| inline      = &lt;includeonly&gt;1&lt;/includeonly&gt;
| title       = पुणे मेट्रो
| collapse    = &lt;includeonly&gt;yes&lt;/includeonly&gt;
| navbar      = पुणे मेट्रो मार्ग
| map =
! !leer\exKBHFa violet\leer~~{{मेट्रो|भक्ती शक्ती}} ([[जांभळी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|जांभळी मार्गिका]])
([[गुलाबी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका]])~~{{मेट्रो|मेगापोलिस सर्कल}}~~! !exKBHFa pink\exBHF violet\leer~~{{मेट्रो|निगडी}}
{{मेट्रो|क्वाड्रोन}}~~! !exBHF pink\exBHF violet\leer~~{{मेट्रो|आकुर्डी}} {{rint|mumbai|suburban|link=आकुर्डी रेल्वे स्थानक}}
{{मेट्रो|इन्फोसिस टप्पा २}}~~! !exBHF pink\exBHF violet\leer~~{{मेट्रो|चिंचवड}} {{rint|mumbai|suburban|link=चिंचवड रेल्वे स्थानक}}
! !exSTR pink\STR violet\leer
{{मेट्रो|डोहलर}}~~! !exBHF pink\STR violet\exKBHFa cyan~~{{मेट्रो|विठ्ठलवाडी}} ([[ॲक्वा मार्गिका (पुणे मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका]])
{{मेट्रो|विप्रो तंत्रज्ञान}}~~! !exBHF pink\STR violet\exBHF cyan~~{{मेट्रो|बकोरी फाटा}}
{{मेट्रो|पॉल इंडिया}}~~! !exBHF pink\STR violet\exBHF cyan~~{{मेट्रो|सिद्धार्थ नगर}}
{{मेट्रो|शिवाजी चौक (पुणे)}}~~! !exBHF pink\STR violet\exBHF cyan~~{{मेट्रो|वाघोली}}
{{मेट्रो|हिंजवडी}}~~! !exBHF pink\STR violet\exBHF cyan~~{{मेट्रो|वाघेश्वर मंदिर}}
{{मेट्रो|वाकड चौक}}! !exBHF pink\STR violet\exBHF cyan~~{{मेट्रो|अप्पर खराडी रस्ता}}
! !exSTR pink\STR violet\exSTR cyan
! !exSTR pink\BHF violet\exSTR cyan~~{{मेट्रो|पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका भवन}}
! !exSTR pink\BHF violet\exSTR cyan~~{{मेट्रो|संत तुकाराम नगर}} {{rint|bus|1|link=महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ}}
! !exSTR pink\BHF violet\exSTR cyan~~{{मेट्रो|नाशिक फाटा}}
! !exSTR pink\BHF violet\exSTR cyan~~{{मेट्रो|कासारवाडी}} {{rint|mumbai|suburban|link=कासारवाडी रेल्वे स्थानक}}
! !exSTR pink\BHF violet\exSTR cyan~~{{मेट्रो|फुगेवाडी}}
! !exSTR pink\STR violet\exSTR cyan
{{मेट्रो|बालेवाडी स्टेडियम}}~~! !exBHF pink\STR violet\exBHF cyan~~{{मेट्रो|उबाळे नगर}}
{{मेट्रो|एन.आय.सी.एम.ए.आर.}}~~! !exBHF pink\STR violet\exBHF cyan~~{{मेट्रो|तुळजाभवानी नगर}}
{{मेट्रो|रामनगर (पुणे)}}~~! !exBHF pink\STR violet\exBHF cyan~~{{मेट्रो|खराडी बायपास}}
{{मेट्रो|लक्ष्मी नगर (पुणे)}}~~! !exBHF pink\STR violet\exBHF cyan~~{{मेट्रो|सोमनाथ नगर}}
{{मेट्रो|बालेवाडी फाटा}}! !exBHF pink\STR violet\exBHF cyan~~{{मेट्रो|विमान नगर}}
! !exSTR pink\STR violet\exSTR cyan
! !exSTR pink\BHF violet\exSTR cyan~~{{मेट्रो|दापोडी}} {{rint|mumbai|suburban|link=दापोडी रेल्वे स्थानक}}
! !exSTR pink\BHF violet\exSTR cyan~~{{मेट्रो|बोपोडी}}
! !exSTR pink\BHF violet\exSTR cyan~~{{मेट्रो|खडकी}} {{rint|mumbai|suburban|link=खडकी रेल्वे स्थानक}}
! !exSTR pink\exBHF violet\exSTR cyan~~{{मेट्रो|रेंज हिल्स}}
! !exSTR pink\STR violet\exSTR cyan
{{मेट्रो|बाणेर गाव}}~~! !exBHF pink\STR violet\BHF cyan~~{{मेट्रो|रामवाडी}}
{{मेट्रो|बाणेर}}~~! !exBHF pink\STR violet\BHF cyan~~{{मेट्रो|कल्याणी नगर}}
{{मेट्रो|भारतीय कृषी संशोधन संस्था}}~~! !exBHF pink\STR violet\BHF cyan~~{{मेट्रो|येरवडा}}
{{मेट्रो|सकाळ नगर}}~~! !exBHF pink\STR violet \BHF cyan~~{{मेट्रो|बंड गार्डन}}
{{मेट्रो|सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ}}~~! !exBHF pink\STR violet\BHF cyan~~{{मेट्रो|रुबी हॉल क्लिनिक}}
{{मेट्रो|रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया}}~~! !exBHF pink\STR violet\BHF cyan~~{{मेट्रो|पुणे रेल्वे स्थानक}} {{rint|mumbai|suburban|link=पुणे जंक्शन रेल्वे स्थानक}} {{rint|bus|1|link=महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ}}
{{मेट्रो|कृषी महाविद्यालय}}~~! !exBHF pink\STR violet\BHF cyan~~{{मेट्रो|मंगळवार पेठ}}
exSTR pink\STR violet\STR cyan
([[गुलाबी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका]]) {{मेट्रो|शिवाजी नगर}}~~! !exBHF pink\BHF violet\STR cyan~~{{मेट्रो|शिवाजी नगर}} {{rint|mumbai|suburban|link=शिवाजी नगर रेल्वे स्थानक}} {{rint|bus|1|link=महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ}} ([[जांभळी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|जांभळी मार्गिका]])
exSTR pink\STR violet!~STRc2 cyan\STR3 cyan
({{BSsplit|जांभळी|मार्गिका|जांभळी मार्गिका (पुणे मेट्रो)}}, {{BSsplit|ॲक्वा|मार्गिका|ॲक्वा मार्गिका (पुणे मेट्रो)}}, {{BSsplit|गुलाबी|मार्गिका|गुलाबी मार्गिका (पुणे मेट्रो)}}) {{मेट्रो|जिल्हा न्यायालय}}~~! !STRc2 cyan!~exSTRl pink\exENDEeq pink!~INT3+1 cyan!~STR violet!~lvINT\STRc4 cyan
STR+1 cyan\STRc4 cyan!~STR violet\leer
{{मेट्रो|पुणे महानगरपालिका भवन}}~~! !BHF cyan\BHF violet\leer~~{{मेट्रो|कसबा पेठ}}
{{मेट्रो|छत्रपती संभाजी उद्यान}}~~! !BHF cyan\BHF violet\leer~~{{मेट्रो|महात्मा फुले मंडई}}
{{मेट्रो|डेक्कन जिमखाना}}~~! !BHF cyan\BHF violet\leer~~{{मेट्रो|स्वारगेट}} {{rint|bus|1|link=महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ }}
{{मेट्रो|गरवारे महाविद्यालय}}~~! !BHF cyan\exBHF violet\leer~~{{मेट्रो|मार्केट यार्ड}}
{{मेट्रो|एसएनडीटी महाविद्यालय}}~~! !BHF cyan\exBHF violet\leer~~{{मेट्रो|बिबवेवाडी}}
{{मेट्रो|पौड फाटा}}~~! !BHF cyan\exBHF violet\leer~~{{मेट्रो|पद्मावती}}
{{मेट्रो|आनंद नगर (पुणे)}}~~! !BHF cyan\exBHF violet\leer~~{{मेट्रो|बालाजी नगर}}
{{मेट्रो|वनाझ}}~~! !BHF cyan\exKBHFe violet\leer~~{{मेट्रो|कात्रज}} ([[जांभळी मार्गिका (पुणे मेट्रो)|जांभळी मार्गिका]])
{{मेट्रो|कोथरूड डेपो}}~~! !exBHF cyan\leer\leer
([[ॲक्वा मार्गिका (पुणे मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका]]) {{मेट्रो|चांदणी चौक}}! !exKBHFe cyan\leer\leer
}}&lt;noinclude&gt;
[[वर्ग:पुणे मेट्रो]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bnl7qgti59c74ta4zeoljbaeilotytm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>लेसोथो महिला क्रिकेट संघाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>373856</id>
    <revision>
      <id>2678875</id>
      <parentid>2678598</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:23:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2678875</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14681" sha1="pm8k4woaurxtmwgd1jia5m5q00lizd6" xml:space="preserve">खालील यादी लेसोथो महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. लेसोथोने २० ऑगस्ट २०१८ रोजी बोत्स्वाना विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| लेसोथोने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1158344.html ४६९] || २० ऑगस्ट २०१८ || {{crw|BOT}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}} || rowspan=6 | [[२०१८ बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन महिला टी२०आ मालिका|२०१८ बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन महिला ट्वेंटी२० चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1158349.html ४७४] || २१ ऑगस्ट २०१८ || {{crw|MOZ}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MOZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1158351.html ४७६] || २१ ऑगस्ट २०१८ || {{crw|MWI}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MWI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1158354.html ४७९] || २३ ऑगस्ट २०१८ || {{crw|NAM}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|NAM}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1158356.html ४८३] || २४ ऑगस्ट २०१८ || {{crw|SLE}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|SLE}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1158359.html ४८८] || २५ ऑगस्ट २०१८ || {{crw|MWI}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MWI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1394918.html १५७९] || २ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|MWI}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MWI}} || rowspan=3 | [[२०२३ आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता#विभाग दोन|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आफ्रिका पात्रता विभाग दोन]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1394922.html १५८९] || ३ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|BOT}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1394928.html १६१३] || ५ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|KEN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429622.html १८३०] || २२ एप्रिल २०२४ || {{crw|BOT}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}} || rowspan=7 | [[२०२४ बीसीए कलहारी महिला टी२०आ स्पर्धा|२०२४ बोत्स्वाना महिला चौरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429624.html १८३२] || २२ एप्रिल २०२४ || {{crw|RWA}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|RWA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429627.html १८३५] || २३ एप्रिल २०२४ || {{crw|MOZ}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MOZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429629.html १८३७] || २३ एप्रिल २०२४ || {{crw|RWA}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|RWA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429631.html १८४१] || २५ एप्रिल २०२४ || {{crw|BOT}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429633.html १८४५] || २५ एप्रिल २०२४ || {{crw|MOZ}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MOZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429634.html १८४८] || २६ एप्रिल २०२४ || {{crw|MOZ}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MOZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494124.html २४०६] || २० जुलै २०२५ || {{crw|RWA}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|RWA}} || rowspan=5 | [[२०२५ आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता#विभाग दोन|२०२६ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आफ्रिका पात्रता विभाग दोन]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494131.html २४१५] || २० जुलै २०२५ || {{crw|CMR}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|CMR}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494132.html २४१७] || २० जुलै २०२५ || {{crw|MWI}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MWI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494138.html २४२४] || २० जुलै २०२५ || {{crw|MOZ}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MOZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494141.html २४२७] || २० जुलै २०२५ || {{crw|ESW}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|LES}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528318.html २७०२] || ६ एप्रिल २०२६ || {{crw|MWI}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MWI}} || rowspan=7 | [[२०२६ बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन महिला ट्वेंटी२० चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528320.html २७०४] || ६ एप्रिल २०२६ || {{crw|BOT}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528323.html २७०७] || ७ एप्रिल २०२६ || {{crw|ZAM}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|LES}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528327.html २७११] || ८ एप्रिल २०२६ || {{crw|MOZ}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MOZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528330.html २७१४] || ९ एप्रिल २०२६ || {{crw|BRA}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BRA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528333.html २७१७] || १० एप्रिल २०२६ || {{crw|MWI}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MWI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528337.html २७२१] || ११ एप्रिल २०२६ || {{crw|ZAM}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|LES}}
|}


{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}</text>
      <sha1>pm8k4woaurxtmwgd1jia5m5q00lizd6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मलावी महिला क्रिकेट संघाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>374597</id>
    <revision>
      <id>2678874</id>
      <parentid>2678597</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:21:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2678874</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21766" sha1="og9j6a9y8nud3ne1cyejxyqcjqdqwg0" xml:space="preserve">खालील यादी मलावी महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. मलावीने २० ऑगस्ट २०१८ रोजी नामिबिया विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| मलावीने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1158345.html ४७०] || २० ऑगस्ट २०१८ || {{crw|NAM}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|NAM}} || rowspan=6 | [[२०१८ बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन महिला टी२०आ मालिका|२०१८ बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन महिला ट्वेंटी२० चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1158347.html ४७२] || २० ऑगस्ट २०१८ || {{crw|BOT}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1158351.html ४७६] || २१ ऑगस्ट २०१८ || {{crw|LES}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MWI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1158355.html ४८०] || २३ ऑगस्ट २०१८ || {{crw|SLE}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|SLE}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1158357.html ४८४] || २४ ऑगस्ट २०१८ || {{crw|MOZ}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MOZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1158359.html ४८८] || २५ ऑगस्ट २०१८ || {{crw|LES}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MWI}}
|- 
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1205267.html ७९०] || ६ नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|MOZ}} || {{flagicon|MWI}} [[ब्लांटायर|सेंट अँड्र्यूज आंतरराष्ट्रीय विद्यालय मैदान]], [[ब्लांटायर]] || {{crw|MWI}} || rowspan=7 | 
|- 
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1205268.html ७९१] || ६ नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|MOZ}} || {{flagicon|MWI}} [[ब्लांटायर|सेंट अँड्र्यूज आंतरराष्ट्रीय विद्यालय मैदान]], [[ब्लांटायर]] || {{crw|MOZ}} 
|- 
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1205269.html ७९२] || ७ नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|MOZ}} || {{flagicon|MWI}} [[ब्लांटायर|सेंट अँड्र्यूज आंतरराष्ट्रीय विद्यालय मैदान]], [[ब्लांटायर]] || {{crw|MWI}} 
|- 
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1205270.html ७९३] || ७ नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|MOZ}} || {{flagicon|MWI}} [[ब्लांटायर|सेंट अँड्र्यूज आंतरराष्ट्रीय विद्यालय मैदान]], [[ब्लांटायर]] || {{crw|MOZ}} 
|- 
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1205271.html ७९४] || ८ नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|MOZ}} || {{flagicon|MWI}} [[ब्लांटायर|सेंट अँड्र्यूज आंतरराष्ट्रीय विद्यालय मैदान]], [[ब्लांटायर]] || {{crw|MOZ}} 
|- 
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1205272.html ७९५] || ८ नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|MOZ}} || {{flagicon|MWI}} [[ब्लांटायर|सेंट अँड्र्यूज आंतरराष्ट्रीय विद्यालय मैदान]], [[ब्लांटायर]] || {{crw|MWI}} 
|- 
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1205273.html ७९७] || १० नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|MOZ}} || {{flagicon|MWI}} [[ब्लांटायर|सेंट अँड्र्यूज आंतरराष्ट्रीय विद्यालय मैदान]], [[ब्लांटायर]] || {{crw|MWI}}  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1394918.html १५७९] || २ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|LES}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MWI}} || rowspan=3 | [[२०२३ आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता#विभाग दोन|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आफ्रिका डिव्हिजन दोन पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1394921.html १५८८] || ३ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|KEN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1394927.html १६१२] || ५ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|BOT}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1435625.html १८९८] || ३१ मे २०२४ || {{crw|RWA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट 'ब' मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}} || rowspan=7 | [[२०२४ क्विबुका महिला टी-२० स्पर्धा|२०२४ क्विबुका महिला ट्वेंटी२० स्पर्धा]]&lt;ref name=&quot;NonT20I&quot; group=&quot;n&quot;&gt;या आवृत्तीमध्ये झिम्बाब्वे अ संघाने देखील भाग घेतलेला. मलावीने झिम्बाब्वे अ सोबत खेळलेल्या सामन्याला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० दर्जा नसल्याने तो सामना या यादीत समाविष्ट केलेला नाही.&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1435627.html १९००] || १ जून २०२४ || {{crw|KEN}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट 'ब' मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|KEN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1435630.html १९०३] || ३ जून २०२४ || {{crw|UGA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1435637.html १९०८] || ४ जून २०२४ || {{crw|CMR}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट 'ब' मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|MWI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1435639.html १९१०] || ५ जून २०२४ || {{crw|BOT}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट 'ब' मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|BOT}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1435643.html १९१२] || ७ जून २०२४ || {{crw|NGA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट 'ब' मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|NGA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1435646.html १९१५] || ८ जून २०२४ || {{crw|CMR}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट 'ब' मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|MWI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487696.html २३२६] || ३ जून २०२५ || {{crw|BRA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट 'ब' मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|BRA}} || rowspan=7 | [[२०२५ क्विबुका महिला टी-२० स्पर्धा|२०२५ क्विबुका महिला ट्वेंटी२० स्पर्धा]]&lt;ref name=&quot;NonT20I2&quot; group=&quot;n&quot;&gt;या आवृत्तीमध्ये झिम्बाब्वे XI संघाने देखील भाग घेतलेला. मलावीने झिम्बाब्वे XI सोबत खेळलेल्या सामन्याला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० दर्जा नसल्याने तो सामना या यादीत समाविष्ट केलेला नाही.&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487700.html २३३२] || ४ जून २०२५ || {{crw|TAN}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट 'ब' मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|TAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487703.html २३३५] || ५ जून २०२५ || {{crw|RWA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|RWA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487707.html २३४०] || ६ जून २०२५ || {{crw|CMR}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|MWI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487710.html २३४५] || ७ जून २०२५ || {{crw|SLE}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट 'ब' मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|SLE}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487713.html २३५०] || ८ जून २०२५ || {{crw|UGA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|UGA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1487718.html २३५५] || १० जून २०२५ || {{crw|NGA}} || {{flagicon|RWA}} [[गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान|गहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट 'ब' मैदान]], [[किगाली]] || {{crw|NGA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494126.html २४०९] || २० जुलै २०२५ || {{crw|CMR}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MWI}} || rowspan=5 | [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता|२०२६ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आफ्रिका डिव्हिजन एक पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494129.html २४१३] || २१ जुलै २०२५ || {{crw|RWA}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|RWA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494132.html २४१७] || २३ जुलै २०२५ || {{crw|LES}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MWI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494139.html २४२५] || २४ जुलै २०२५ || {{crw|SLE}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|SLE}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494140.html २४२६] || २६ जुलै २०२५ || {{crw|BOT}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528318.html २७०२] || ६ एप्रिल २०२६ || {{crw|LES}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MWI}} || rowspan=8 | [[२०२६ बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन महिला ट्वेंटी२० चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528321.html २७०५] || ७ एप्रिल २०२६ || {{crw|BRA}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BRA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528325.html २७०९] || ८ एप्रिल २०२६ || {{crw|BOT}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528329.html २७१३] || ९ एप्रिल २०२६ || {{crw|MOZ}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MWI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528331.html २७१५] || ९ एप्रिल २०२६ || {{crw|ZAM}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MWI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528333.html २७१७] || १० एप्रिल २०२६ || {{crw|LES}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MWI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528335.html २७१९] || १० एप्रिल २०२६ || {{crw|ZAM}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MWI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528338.html २७२२] || ११ एप्रिल २०२६ || {{crw|MWI}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MWI}}
|}

==नोंदी==
{{reflist|group=n}}
{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:मलावीमधील क्रिकेट|महिला टी२०]]</text>
      <sha1>og9j6a9y8nud3ne1cyejxyqcjqdqwg0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>साचा:लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)</title>
    <ns>10</ns>
    <id>375004</id>
    <revision>
      <id>2678808</id>
      <parentid>2678298</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T12:03:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22209-16</username>
        <id>182048</id>
      </contributor>
      <origin>2678808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4665" sha1="0dn06ep3fewvulcbeklqpkie6cvacu3" xml:space="preserve">{{Routemap
|inline = &lt;includeonly&gt;1&lt;/includeonly&gt;
|navbar = MM Red Line
|title = मुंबई मेट्रो
|title-bg = Red
|title-color=white
|state = collapsed
|map-title = लाल मार्गिका ७
|map =
~~{{center|किमी}}~~
exKDSTa red!~lhSTRa@f!~exKDSTa red~~ ~~ ~~डोंगरी डेपो
exhACC red ~~ ८.३३४६ ~~ {{मेट्रो|सुभाषचंद्र बोस स्टेडियम}}
\exhACC red!~STRc2\CONT3 ~~ ७.६९६ ~~ {{मेट्रो|शहीद भगतसिंग उद्यान}}
STRc2\STR3+1!~lhMSTR!~exSTR red\STRc4 ~~ ~~ {{rint|mumbai|s}} ''[[पश्चिम मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)|पश्चिम मार्ग]]''
CONT1\STRc4!~exhACC red\ ~~ ६.२६४२ ~~ {{मेट्रो|मेडतिया नगर}}
exhACC red ~~ ५.०१७१ ~~ {{मेट्रो|साईबाबा नगर}}
hKINTACCxa red ~~ ३.७१७१ ~~ {{मेट्रो|काशिगाव}}
\\XPLTaq!~hINTACC red\XPLTeq!~exhKINTACCaq green\exhCONTfq green ~~ २.७९७१ ~~ {{मेट्रो|मिरागाव}}~~''[[File:BSicon exSUBWAY-CHN.svg|18px]] [[हिरवी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|हिरवी मार्गिका १०]]''
hACC red ~~ १.९९६३ ~~ {{मेट्रो|पांडुरंगवाडी}}
hCONTgq yellow\hSTR+r yellow\hSTR red\\~~ ~~''[[File:BSicon SUBWAY-CHN.svg|18px]] [[पिवळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|पिवळी मार्गिका २अ]]''
XPLTaq!~lhBHF!~exKSTRa red!~KINTACCe yellow\XPLTeq!~hINTACC red\~~०.००००~~{{मेट्रो|दहिसर (पूर्व)}}
exhSTRl red\ehABZg+r red\
hACC red~~१.१४०४~~{{मेट्रो|ओवरीपाडा}}
hACC red~~२.१४८४~~{{मेट्रो|राष्ट्रीय उद्यान}}
hACC red~~३.२७४९~~{{मेट्रो|देवीपाडा}}
hACC red~~४.०९७२~~{{मेट्रो|मागाठाणे}}
hACC red~~५.८२४९~~{{मेट्रो|पोईसर}}
hACC red~~६.४४९२~~{{मेट्रो|आकुर्ली}}
hACC red~~७.४५६९~~{{मेट्रो|कुरार}}
hACC red~~८.३४४९~~{{मेट्रो|दिंडोशी}}
hACC red~~९.४२४९~~{{मेट्रो|आरे}}
hACC red~~११.७४३४~~{{मेट्रो|गोरेगाव (पूर्व)}}
XPLT+l\XPLTeq!~hINTACC red\~~१३.११११~~{{मेट्रो|जोगेश्वरी (पूर्व)}}
exhCONTgq pink\XPLTe!~exhINTACCq pink\hSTR red!~lhMSTRq!~exSTRq pink\exhCONTfq pink\~~ ~~{{मेट्रो|जे.व्ही.एल.आर.}} ''[[File:BSicon exSUBWAY-CHN.svg|18px]] [[गुलाबी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|गुलाबी मार्गिका ६]]''
hACC red~~१४.२९५१~~{{मेट्रो|मोगरा}}
\XPLTaq!~hKINTACCxe red\XPLT+r~~१५.५२४९~~{{मेट्रो|गुंदवली}}
\hCONTgq azure\exhSTR red!~lhMSTRq!~STRq azure\XPLTe!~hINTACCq azure\hCONTfq azure~~ ~~{{मेट्रो|पश्चिम द्रुतगती महामार्ग}} ''[[File:BSicon SUBWAY-CHN.svg|18px]] [[निळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|निळी मार्गिका १]]''
exhACC red~~१६.०८४९~~{{मेट्रो|विमानतळ वसाहत}}
exhtSTRa red
tCONTg teal\extSTR red\~~ ~~'' [[File:BSicon SUBWAY-CHN.svg|18px]] [[ॲक्वा मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|ॲक्वा मार्गिका ३]]''
XPLTaq!~extKINTACCa golden\XPLTq!~tINTACC teal\XPLTeq!~extKINTACCe red\\~~१८.९३४२~~{{मेट्रो|छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ - टी२}}~~{{rint|air|link=छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ}}
extCONTf golden\tSTR teal\\\~~ ~~''[[File:BSicon exSUBWAY-CHN.svg|18px]] [[सोनेरी मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|सोनेरी मार्गिका ८]]''
tCONTf teal\\
}}&lt;noinclude&gt;
{{railway-routemap|IN|लाल मार्गिका (मुंबई मेट्रो)|type=rapid transit line}}
[[वर्ग:मुंबई मेट्रो साचे]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0dn06ep3fewvulcbeklqpkie6cvacu3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मोझांबिक महिला क्रिकेट संघाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>375719</id>
    <revision>
      <id>2678873</id>
      <parentid>2678596</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:19:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2678873</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26452" sha1="kqlvp3366gbd78gumhmnfbvtstvtgjd" xml:space="preserve">खालील यादी मोझांबिक महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. मोझांबिकने २० ऑगस्ट २०१८ रोजी सियेरा लिओन विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| मोझांबिकने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1158346.html ४७१] || २० ऑगस्ट २०१८ || {{crw|SLE}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|SLE}} || rowspan=6 | [[२०१८ बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन महिला टी२०आ मालिका|२०१८ बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन महिला ट्वेंटी२० चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1158349.html ४७४] || २१ ऑगस्ट २०१८ || {{crw|LES}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MOZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1158350.html ४७५] || २१ ऑगस्ट २०१८ || {{crw|BOT}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1158353.html ४७८] || २३ ऑगस्ट २०१८ || {{crw|NAM}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|NAM}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1158357.html ४८४] || २४ ऑगस्ट २०१८ || {{crw|MWI}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MOZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1158360.html ४८९] || २५ ऑगस्ट २०१८ || {{crw|BOT}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1182642.html ६२४] || ५ मे २०१९ || {{crw|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[ओल्ड हरारियन स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|ZIM}} || rowspan=4 | [[२०१९ आयसीसी आफ्रिका महिला पात्रता|२०२० आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आफ्रिका पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1182646.html ६३२] || ६ मे २०१९ || {{crw|NGR}} || {{flagicon|ZIM}} [[ओल्ड हरारियन स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|NGR}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1182650.html ६३९] || ८ मे २०१९ || {{crw|RWA}} || {{flagicon|ZIM}} [[ओल्ड हरारियन स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|RWA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1182655.html ६४७] || ९ मे २०१९ || {{crw|TAN}} || {{flagicon|ZIM}} [[ताकाशिंगा क्रिकेट क्लब]], [[हरारे]] || {{crw|TAN}}
|- 
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1205267.html ७९०] || ६ नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|MWI}} || {{flagicon|MWI}} [[ब्लांटायर|सेंट अँड्र्यूज आंतरराष्ट्रीय विद्यालय मैदान]], [[ब्लांटायर]] || {{crw|MWI}} || rowspan=7 | 
|- 
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1205268.html ७९१] || ६ नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|MWI}} || {{flagicon|MWI}} [[ब्लांटायर|सेंट अँड्र्यूज आंतरराष्ट्रीय विद्यालय मैदान]], [[ब्लांटायर]] || {{crw|MOZ}} 
|- 
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1205269.html ७९२] || ७ नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|MWI}} || {{flagicon|MWI}} [[ब्लांटायर|सेंट अँड्र्यूज आंतरराष्ट्रीय विद्यालय मैदान]], [[ब्लांटायर]] || {{crw|MWI}} 
|- 
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1205270.html ७९३] || ७ नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|MWI}} || {{flagicon|MWI}} [[ब्लांटायर|सेंट अँड्र्यूज आंतरराष्ट्रीय विद्यालय मैदान]], [[ब्लांटायर]] || {{crw|MOZ}} 
|- 
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1205271.html ७९४] || ८ नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|MWI}} || {{flagicon|MWI}} [[ब्लांटायर|सेंट अँड्र्यूज आंतरराष्ट्रीय विद्यालय मैदान]], [[ब्लांटायर]] || {{crw|MOZ}} 
|- 
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1205272.html ७९५] || ८ नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|MWI}} || {{flagicon|MWI}} [[ब्लांटायर|सेंट अँड्र्यूज आंतरराष्ट्रीय विद्यालय मैदान]], [[ब्लांटायर]] || {{crw|MWI}} 
|- 
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1205273.html ७९७] || १० नोव्हेंबर २०१९ || {{crw|MWI}} || {{flagicon|MWI}} [[ब्लांटायर|सेंट अँड्र्यूज आंतरराष्ट्रीय विद्यालय मैदान]], [[ब्लांटायर]] || {{crw|MWI}}  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1275104.html ९४८] || ९ सप्टेंबर २०२१ || {{crw|RWA}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|RWA}} || rowspan=5 | [[२०२१ महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आफ्रिका पात्रता|२०२३ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आफ्रिका पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1275110.html ९५४] || १० सप्टेंबर २०२१ || {{crw|BOT}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1275114.html ९५७] || ११ सप्टेंबर २०२१ || {{crw|TAN}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|TAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1275120.html ९६४] || १३ सप्टेंबर २०२१ || {{crw|ZIM}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|ZIM}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1275126.html ९७१] || १६ सप्टेंबर २०२१ || {{crw|Swaziland}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MOZ}}
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1326716.html ११७२] || २९ जुलै २०२२ || {{crw|Swaziland}} || {{flagicon|Swaziland}} [[एञाबुलवेनी क्रिकेट मैदान]], [[स्वाझीलँड|मंझीनी]] || {{crw|MOZ}} || rowspan=6 |  
|-  
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1326717.html ११७४] || २९ जुलै २०२२ || {{crw|Swaziland}} || {{flagicon|Swaziland}} [[एञाबुलवेनी क्रिकेट मैदान]], [[स्वाझीलँड|मंझीनी]] || {{crw|MOZ}}
|-  
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1326718.html ११७६] || ३० जुलै २०२२ || {{crw|Swaziland}} || {{flagicon|Swaziland}} [[एञाबुलवेनी क्रिकेट मैदान]], [[स्वाझीलँड|मंझीनी]] || {{crw|MOZ}}
|-  
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1326719.html ११७८] || ३० जुलै २०२२ || {{crw|Swaziland}} || {{flagicon|Swaziland}} [[एञाबुलवेनी क्रिकेट मैदान]], [[स्वाझीलँड|मंझीनी]] || {{crw|MOZ}}
|-  
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1326720.html ११८०] || ३१ जुलै २०२२ || {{crw|Swaziland}} || {{flagicon|Swaziland}} [[एञाबुलवेनी क्रिकेट मैदान]], [[स्वाझीलँड|मंझीनी]] || {{crw|MOZ}}
|-  
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327074.html ११८२] || ३१ जुलै २०२२ || {{crw|Swaziland}} || {{flagicon|Swaziland}} [[एञाबुलवेनी क्रिकेट मैदान]], [[स्वाझीलँड|मंझीनी]] || {{crw|MOZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1394919.html १५८०] || २ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|ESW}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MOZ}} || rowspan=3 | [[२०२३ आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता#विभाग दोन|२०२४ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आफ्रिका विभाग दोन पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1394923.html १५९०] || ३ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|SLE}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|SLE}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1394925.html १६१०] || ५ सप्टेंबर २०२३ || {{crw|CMR}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|CMR}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429623.html १८३१] || २२ एप्रिल २०२४ || {{crw|RWA}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|RWA}} || rowspan=7 | [[२०२४ बीसीए कलहारी महिला टी२०आ स्पर्धा|२०२४ बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन महिला ट्वेंटी२० चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429625.html १८३३] || २२ एप्रिल २०२४ || {{crw|BOT}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429627.html १८३५] || २३ एप्रिल २०२४ || {{crw|LES}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MOZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429628.html १८३६] || २३ एप्रिल २०२४ || {{crw|BOT}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429630.html १८४०] || २५ एप्रिल २०२४ || {{crw|RWA}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|RWA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429633.html १८४५] || २५ एप्रिल २०२४ || {{crw|LES}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MOZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429634.html १८४८] || २६ एप्रिल २०२४ || {{crw|LES}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MOZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477663.html २२५०] || २६ एप्रिल २०२५ || {{crw|SLE}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|SLE}} || rowspan=7 | [[२०२५ बीसीए कलहारी महिला टी२०आ स्पर्धा|२०२५ बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन महिला ट्वेंटी२० चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477665.html २२५२] || २६ एप्रिल २०२५ || {{crw|BOT}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477667.html २२५४] || २७ एप्रिल २०२५ || {{crw|ESW}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MOZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477670.html २२५५] || २७ एप्रिल २०२५ || {{crw|BOT}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477666.html २२५८] || २९ एप्रिल २०२५ || {{crw|SLE}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|SLE}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477675.html २२६१] || २९ एप्रिल २०२५ || {{crw|ESW}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MOZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1477672.html २२६३] || ३० एप्रिल २०२५ || {{crw|ESW}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MOZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494127.html २४१०] || २० जुलै २०२५ || {{crw|SLE}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|SLE}} || rowspan=5 | [[२०२५ महिला टी२० विश्वचषक आफ्रिका पात्रता|२०२६ आय.सी.सी. महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आफ्रिका विभाग दोन पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494128.html २४१२] || २१ जुलै २०२५ || {{crw|BOT}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494133.html २४१८] || २३ जुलै २०२५ || {{crw|ESW}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MOZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494138.html २४२४] || २४ जुलै २०२५ || {{crw|LES}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MOZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1494142.html २४२८] || २६ जुलै २०२५ || {{crw|CMR}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|CMR}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528319.html २७०३] || ६ एप्रिल २०२६ || {{crw|ZAM}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MOZ}} || rowspan=8 | [[२०२६ बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन महिला ट्वेंटी२० चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528322.html २७०६] || ७ एप्रिल २०२६ || {{crw|BOT}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MOZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528324.html २७०८] || ७ एप्रिल २०२६ || {{crw|BRA}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BRA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528327.html २७११] || ८ एप्रिल २०२६ || {{crw|LES}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MOZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528329.html २७१३] || ९ एप्रिल २०२६ || {{crw|MWI}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MWI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528334.html २७१८] || १० एप्रिल २०२६ || {{crw|BRA}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BRA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528336.html २७२०] || ११ एप्रिल २०२६ || {{crw|BOT}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.१]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|BOT}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528338.html २७२२] || ११ एप्रिल २०२६ || {{crw|MWI}} || {{flagicon|BOT}} [[बोत्स्वाना क्रिकेट असोसिएशन ओव्हल|बोत्स्वाना ओव्हल क्र.२]], [[गॅबारोनी]] || {{crw|MWI}}
|}
{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:महिला क्रिकेट]]
[[वर्ग:मोझांबिकमधील क्रिकेट]]</text>
      <sha1>kqlvp3366gbd78gumhmnfbvtstvtgjd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सनई चौघडे (मालिका)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>376968</id>
    <revision>
      <id>2678866</id>
      <parentid>2676738</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:03:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22299-99</username>
        <id>182064</id>
      </contributor>
      <comment>/* कलाकार */</comment>
      <origin>2678866</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5651" sha1="1xb5eko5m0g1rieraliuny8f1l27v6u" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम
| कार्यक्रम = सनई चौघडे
| चित्र = 
| लोगो_चित्र_शीर्षक = 
| उपशीर्षक = 
| प्रकार = 
| निर्माता = राजू सावंत
| निर्मिती संस्था = वन डे क्रिएशन्स
| दिग्दर्शक = 
| क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = 
| सूत्रधार = 
| कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]]
| पंच = 
| आवाज = 
| अभिवाचक = 
| थीम संगीत संगीतकार = 
| शीर्षकगीत = 
| अंतिम संगीत = 
| संगीतकार = 
| देश = [[भारत]]
| भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]]
| वर्ष संख्या = 
| एपिसोड संख्या = 
| कार्यकारी निर्माता = 
| सुपरवायझिंग निर्माता = 
| असोसिएट निर्माता = 
| सह निर्माता = 
| कथा संकलन = 
| संकलन = 
| स्थळ = 
| कॅमेरा = 
| चालण्याचा वेळ = दररोज रात्री ८.३० वाजता
| वाहिनी = [[झी मराठी]]
| चित्र प्रकार = 
| ध्वनी प्रकार = 
| पहिला भाग = 
| प्रथम प्रसारण = १६ मार्च २०२६
| शेवटचे प्रसारण = चालू
| आधी = [[लक्ष्मी निवास]]
| नंतर = [[कमळी (मालिका)|कमळी]]
| सारखे = 
}}

'''सनई चौघडे''' ही [[झी मराठी]] वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे. या मालिकेची मूळ कथा [[झी तेलुगू]]वरील वरुधिनी परिणायम या तेलुगू मालिकेवर आधारित आहे.

== कलाकार ==
* चिन्मयी साळवी - शर्वरी सुभाष परब
* राज हंचनाळे - जय खानोलकर
* [[अदिती सारंगधर]] - तेजस्विनी खानोलकर
* [[मेघना एरंडे]] - प्रमिला सुभाष परब
* सुहास शिरसाट - सुभाष परब
* जुई गोगरी - आसावरी सुभाष परब
* श्वेता गायकवाड - अनुश्री सुभाष परब
* रुची नेरुरकर - मयुरी सुभाष परब
* पालवी कदम - साक्षी खानोलकर / साक्षी आकाश नाईक
* संजित पेडणेकर - गौतम खानोलकर
* [[चिन्मय मांडलेकर]] - सत्यजित पाठारे
* कश्यप परुळेकर - राजेश श्रीवास्तव
* सुमेधा दातार - उमा नाईक
* स्वराज अजय - आकाश नाईक
* मानसी नाटेकर - समायरा नाईक
* निखिलेश गोडबोले - श्री. नाईक
* राधिका चव्हाण - भानू
* निमिष कुलकर्णी - मॅक
* समता जाधव - बिंदू

== पुनर्निर्मिती ==
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! भाषा
! नाव
! वाहिनी
! प्रकाशित
|-
| [[तेलुगू]]
| वरुधिनी परिणायम
| [[झी तेलुगू]]
| ५ ऑगस्ट २०१३ - १० ऑगस्ट २०१६
|-
| [[तमिळ]]
| पुव्वे पूचूदावा
| [[झी तमिळ]]
| २४ एप्रिल २०१७ - ४ सप्टेंबर २०२१
|-
| [[कन्नड]]
| गट्टीमेळा
| [[झी कन्नडा]]
| ११ मार्च २०१९ - ५ जानेवारी २०२४
|-
| [[मल्याळम]]
| पोक्कलम वारावयी
| [[झी केरळम]]
| १ जुलै २०१९ - २६ सप्टेंबर २०२१
|-
| [[उडिया]]
| साथीरे
| [[झी सार्थक]]
| ३ ऑक्टोबर २०२२ - ३० सप्टेंबर २०२३
|-
| [[पंजाबी]]
| दिलदरियाँ
| [[झी पंजाबी]]
| १४ नोव्हेंबर २०२२ - ६ ऑक्टोबर २०२३
|-
| [[बंगाली]]
| मोन दिते चाई
| [[झी बांग्ला]]
| २ जानेवारी २०२३ - २४ मे २०२४
|-
| [[मराठी]]
| [[३६ गुणी जोडी]]
| [[झी मराठी]]
| २३ जानेवारी २०२३ - २४ डिसेंबर २०२३
|}

== बाह्य दुवे ==
{{झी मराठी रात्री ८.३०च्या मालिका}}

[[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]]
[[वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]]</text>
      <sha1>1xb5eko5m0g1rieraliuny8f1l27v6u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:अभिलाषा</title>
    <ns>3</ns>
    <id>378516</id>
    <revision>
      <id>2678858</id>
      <parentid>2675937</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T16:19:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभिलाषा</username>
        <id>181490</id>
      </contributor>
      <comment>/* स्त्रीयांचे योगदान */ नवीन विभाग</comment>
      <origin>2678858</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22352" sha1="i0d93rjqtp66wp13yseyu6z7png9be7" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=अभिलाषा}}

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १०:१०, २८ मार्च २०२६ (IST)

== स्त्रीयांचे योगदान  ==

तेव्हा पाळण्यातसुद्धा मुलींची लग्ने व्हायची. मुलगी दहा- अकरा वर्षांच्या वयात कुमारिका असली की ती घोडनवरीच समजली जायची. मुलींची वये लहान; नवरे मात्र तिशी-चाळिशीचे किंवा कधी साठी-पासष्टीचेही द्वितीय, तृतीय वर असायचे. अवघ्या बाराव्या-तेराव्या वर्षी विधवा होऊन जन्मभर हालअपेष्टा सोसणाऱ्या मुलींची संख्या कमी नव्हती. त्या काळात वरच्या समजल्या जाणाऱ्या वर्गांत विधवांना वपनाची सक्ती होती. त्यांनी पुनर्विवाह करणे हेही पाप समजले जाई. एकूणच मुलींचे आणि स्त्रियांचे आयुष्य हजार बंधनांनी जखडलेले होते. सती जाणाऱ्यांच्या मरणाइतकेच सती न जाणाऱ्या विधवांचे जगणे भयंकर होते. स्त्री कडे पाहण्याची समाजाची दृष्टीच निर्दय आणि अन्याय्य होती. शिक्षण नाही. स्वातंत्र्य नाही. आवड, इच्छा, मत-काहीही नाही. उपजीविकेचे साधन नाही आणि संमतीही नाही. सार्वजनिक जीवनात  ‘ स्थान, मान आणि संधी तर नाहीच, पण पदार्पणाची परवानगीही नाही. नव्या महाराष्ट्राच्या जडणघडणीत स्त्रियांचे योगदान अनेक प्रकारचे आहे आणि फार मोलाचे असे आहे.
स्त्रीच्या अवनतीचा हा काळ काही फार दूरचा नव्हे. अवघा दीड-दोनशे वर्षांपूर्वीचा आहे. अगदी लहानशा अशा पुढच्या कालखंडात आश्चर्यकारक प्रगतीचा टप्पा स्त्रीने गाठला आहे. स्त्रीच्या या कर्तबगारीचे महत्त्व आणि स्त्रियांचे योगदान अनेक पातळ्यांवरचे आहे. अत्यंत प्रतिकूल अशा सामाजिक, कौटुंबिक परिस्थितीला न जुमानता कधी संघर्ष तर कधी समन्वय करीत ज्या स्त्रियांनी विकासाच्या वाटा खुल्या करण्याचा ध्यास घेतला, त्यांच्यामुळे च आज एकविसाव्या शतकातल्या स्त्रियांना राजमार्गावरून चालता येत आहे. त्यांचे धैर्य, त्यांचे शहाणपण, त्यांचा निश्चय, त्यांचे कर्तृत्व आणि त्यांची तळमळ या सर्व गोष्टींचे स्त्रीधन आधुनिक स्त्री ला परंपरेने मिळाले आहे. स्त्रियांचे योगदान हे फार मोठे ठरले आहे. शिक्षणाला खऱ्या अर्थाने सुरुवात झाली असे आपण मानतो, कारण मुंबईत एलफिन्स्टन कॉलेजमधून तयार झालेल्या काही तरुणांनी आणि काही सुधारकांनी उदार इंग्रज अधिकाऱ्यांच्या मदतीने मुलींची पहिली शाळा काढली आणि पाठोपाठ बहुजन समाजातल्या मुलींसाठी पुण्यात जोतिबा फुले यांनी पूर्ण देशी अशी शाळा सुरू केली. या शाळांच्या आगेमागे निघालेल्या लहानमोठ्या शाळांमधून मुली शिकू लागल्या. त्यांचे शिक्षण म्हणजे घराबाहेरच्या खुल्या जगाशी त्यांना होणारा पहिला अद्भूत परिचय होता.
ज्ञानाच्या स्पर्शाने ज्यांच्या व्यक्तित्वाला सुंदर बहर आला अशा स्त्रियांचे दर्शन त्या काळात किती नवलाचे, किती रोमांचित करणारे असेल! रवींद्रनाथ टागोरांसारखा कवी त्या काळातच एका मराठी मुलीच्या दर्शनाने अक्षरश: भारला गेला. तिचे हसणे, तिचे बोलणे, तिचे आत्मविश्वासाने वावरणे सारेच कसे उत्फुल्ल, सुंदर होते. परदेशी शिकण्यासाठी जाणाऱ्या रवींद्रनाथांना तिकडच्या रितीरिवाजांची माहिती व्हावी, इंग्रजी बोलण्याचा सराव व्हावा आणि मुख्य म्हणजे लाजाळूपणा कमी व्हावा म्हणून आत्माराम तर्खड यांच्या घरी काही महिने रवींद्रनाथ राहिले होते. तिथे तरुण रवीला अन्नपूर्णा अॅना भेटली. तर्खडांची अॅना हुशार होती. शिकलेली, बुद्धिमान आणि चतुर होती. तिच्या सहवासात टागोरांच्या प्रतिभेला पंख मिळाले. त्यांनी तिला नलिनी हे नाव दिले आणि त्यांच्या कित्येक कवितांमध्ये नलिनी उमलत राहिली. आयुष्याच्या अखेरपर्यंत टागोर नलिनीला म्हणजेच अॅनाला आपली कविताप्रेरणा म्हणून आठवत राहिले. बंगालच्या मातीत जन्मलेल्या त्या महान भारतीय कवीच्या कवितांमध्ये अन्नपूर्णेसारख्या मराठी मुलीच्या सुसंस्कृत सहवासाचा दरवळ आहे, ही केवढी अभिमानाची गोष्ट! त्या काळात ‘स्पेक्टेटर’ सारख्या वृत्तपत्रांमधून अॅनाची काही पत्रे प्रसिद्ध झालेली दिसतात. देशाविषयीच्या अभिमानाने भरलेली, इंग्रजांच्या दुटप्पी धोरणांवर टीका करणारी पत्रे! अॅनाची भाषा, तिचे इंग्रजीवरचे प्रभुत्व, तिचा देशाभिमान आणि तिची बुद्धिमत्ता यांचे दर्शन त्या पत्रांमधून घडते.
अॅनासारख्या मुली त्या काळात मोजक्याच होत्या. रेबेका सीमियन, कार्नेलिया सोराबजी, रखमाबाई दादाजी, आनंदीबाई जोशी, कृष्णाबाई केळवकर, काशीबाई नवले, लक्ष्मीबाई राजवाडे, गंगुबाई खेडकर अशा विविध समाजस्तरांमधून आलेल्या मुली! कुणी प्रचलित रूढी प्रथांविरुद्ध जाऊन लग्ने केली, लग्ने मोडली, शिक्षण घेतले, परदेश प्रवास केले, परदेशात जाऊन वेदान्तावर व्याख्याने दिली. यांचे धाडस मोठे होते. मुलींनी शिकू नये, शिकल्याने वैधव्य येते. घरकामाचे शिक्षण त्यांना पुरेसे आहे अशी समजूत असताना निर्भय आत्मविश्वासाने काहीजणी पुढे झाल्या. भाऊ, वडील, सासरे, नवरे यांच्या साहाय्याने आणि उत्तेजनाने त्यांनी शिक्षण घेतले. त्या स्वत : तर समृद्ध झाल्याच, पण स्वत : भोवतीच्या समाजासाठी आपल्या शिक्षणाचा उपयोग केला पाहिजे या भावनेने त्यांनी काम केले. कुणी डॉक्टर होऊन दवाखाने उघडले आणि पुरुष डॉक्टरांकडे जाणे नको म्हणून आयुष्य भर दुखणे सोसणाऱ्या किंवा मरण पत्करणाऱ्या स्त्रियांना मोठा दिलासा मिळाला. कुणी शिक्षिकेचा पेशा स्वीकारला आणि मुलींच्या शिक्षणाच्या वाटा प्रशस्त करीत नेल्या. कुणी स्त्रियांच्या अखिल भारतीय स्तरावरच्या संघटना निर्माण करण्यासाठी कष्ट घेतले. सावित्रीबाई फुले, पंडिता रमाबाई, रमाबाई रानडे यांच्यासारख्या स्त्रियांचे काम आज आपल्याला परिचित आहे, पण पंढरपूरला वडिलांच्या नावाने अनाथ बालकाश्रमाचे काम पुढे नेणाऱ्या काशीबाई नवले यांच्यासारख्या सेवाभावी डॉक्टरची आठवण आपल्याला सहसा होत नाही
नवा महाराष्ट्र व स्त्रियांचे योगदान
शिक्षणाच्या प्रारंभकाळात नाना क्षेत्रांत धडाडीने काम करू लागलेल्या अनेक स्त्रियांनी दाखवलेले सामाजिक भान फार मोलाचे होते. स्वतःची प्रगती करून घेत असतानाच इतरांसाठी मदतीचा हात पुढे करण्याची जाणीव प्रकट करणाऱ्या स्त्रियांमध्ये ताराबाई मोडक, गोदावरी परुळेकर, अनुताई वाघ, बाया कर्वे, पार्वतीबाई आठवले, गंगुताई पटवर्धन अशी पुष्कळ नावे घेता येतील. कुणी बालशिक्षणाचे सकस प्रयोग केले, कुणी आदिवासींच्या विकासाचे कार्य केले, कुणी अनाथ, असहाय्य, गरजू स्त्रियांना आधार दिला. तळागाळातल्या समाजाच्या बाजूने उभ्या राहणाऱ्या आणि मूलभूत मानवी हक्कांसाठी लढा देणाऱ्या मेधा पाटकरसारख्या झुंजार कार्यकर्तीपर्यंत या सर्वांच्या कार्यामागच्या निश्चयाचा, समर्पणभावनेचा आणि कणखरपणाचा वारसा येऊन पोचला आहे.
सार्वजनिक जीवनात सर्व क्षेत्रांत आत्मविश्वासाने आणि हिरिरीने पुढे सरसावलेल्या कर्तृत्ववान स्त्रियांनी महाराष्ट्राच्या शैक्षणिक, सामाजिक विकासाला जसा हातभार लावला तसाच सांस्कृतिक विकासालाही लावला आहे. जेव्हा शिकणे हेच बाईसाठी पाप मानले जात होते तेव्हा लिहिणे किंवा गाणे किंवा नाचणे यांचा तर विचारच करता येणे शक्य नव्हते. केवळ स्त्रियांनाच कलांचे दरवाजे बंद होते असे नव्हे, तर सभ्य पुरुषांनीही गाणे-बजावणे, नाटक करणे निषिद्धच होते. तरीही लोकनिंदेचा स्वीकार करत हळूहळू स्त्रियांनी तीही क्षेत्रे आपल्या कर्तृत्वाने गाजवली.
हिराबाई बडोदेकर, मोगुबाई कुर्डीकर, केशरबाई केरकर, बाई सुंदराबाई अशा प्रारंभीच्या गायिकांनी सभ्य स्त्री-पुरुषांमध्ये गाणे पोचवले आणि कला म्हणून गाण्याला आणि कलांवत म्हणून गायिकेला प्रतिष्ठा मिळवून दिली. आकाशवाणीच्या प्रारंभाला बाई सुंदराबाईकडे संगीत विभागाचे प्रमुखपद आले आणि नव्या युगाची नांदीच झाली असे म्हटले पाहिजे. मालिनी राजूरकर, शोभा गुर्टू,वीणा सहस्त्रबुद्धे, प्रभा अत्रे, किशोरी आमोणकर आणि आशा भोसले, लता मंगेशकर यांसारखी नावे मराठी संगीतात सन्मानाने आज स्थिरपद झालेली दिसतात.
शांता आपटे, हंसा वाडकर, वनमालाबाईंपासून चित्रपट क्षेत्रात अभिनय आणि दिग्दर्शनाची स्वतंत्र मोहर उमटवणारी नावे स्मिता पाटील, सई परांजपे, माधुरी दीक्षित यांच्यापर्यंत घेता येतात आणि नाट्यक्षेत्रात तर फक्त ज्योत्स्ना भोळे किंवा जयमाला शिलेदार किंवा विजया मेहता किंवा भक्ती बर्वे किंवा प्रतिमा कुलकर्णी यांचीच नावे घेऊन थांबता येणार नाही एवढी स्त्रियांची मोठी कामगिरी नजरेत भरते.
राष्ट्रीय पातळीवरच नव्हे तर नृत्याचे आंतराष्ट्रीय पातळीवर सन्मान मिळवणाऱ्या कथकनर्तकी रोहिणी भाटे किंवा भरतनाट्यमच्या पारंपरिक शैलीचा प्रतिभाबळाने विकास घडवणाऱ्या सुचेता भिडे- चापेकर यांचे ऋण वर्तमान तरुण कलावतींवर मोठेच आहे. काशीबाई कानिटकर, रमाबाई रानडे, ताराबाई शिंदे, बहिणाबाई चौधरी, लक्ष्मीबाई टिळक आणि मालतीबाई बेडेकरांपासून इरावती कर्वे, दुर्गा भागवतांपर्यंत अनेक लेखिकांनी साहित्यक्षेत्राला जी वैचारिक आणि भावनिक समृद्धी दिली तिच्यामुळेच नव्या पिढीतल्या लेखनाची मुळे पोसली गेली आहेत.
एकूणच गेल्या दोन दशकांतल्या स्त्रियांच्या विविधांगी कामगिरीचे दर्शन अनेक अर्थांनी वैशिष्ट्यपूर्ण असे आहे. स्त्रियांनी परकीयांशी संघर्ष केला. परकीयांच्या अहंकाराशी आणि तुच्छताभावाशी संघर्ष केला. त्यांनी स्वकीयांच्या संकुचित अन्याय्य दृष्टिकोनाशी संघर्ष केला, अंध रूढीप्रथाशी संघर्ष केला. त्यांनी दडपणे झुगारली, अनिष्ट बंधने नाकारली, त्यांनी राजकीय हक्क मिळवले, सार्वजनिक क्षेत्रात संचार करण्याची मुक्तता मिळवली. साहित्य, कला, कायदा, शिक्षण, आरोग्य, क्रीडा अशा विविध क्षेत्रांमध्ये आश्चर्यकारक कर्तृत्व गाजवले. आई, बहीण, मुलगी, पत्नी, भावजय या नात्यांची जबाबदारी सांभाळत समजुतीने काम करता करता सहकारी म्हणून, सखी म्हणून, सुजाण नागरिक म्हणून त्या जगल्या. पुरुषविरोध आणि सत्ताकांक्षा याऐवजी सहृदयता आणि सामाजिक दायित्वाची जाण त्यांनी प्रकट केली.
इतिहासाच्या मंचावर उमटणारा कर्तृत्ववान स्त्रियांचा पदन्यास, त्यांचा स्वर, त्यांचे शब्द आणि त्यांची कृती यामुळे आमच्या कलेची, संस्कृतीची आणि समाजाची स्त्री कडे पाहण्याची दृष्टी बदलली. त्यांचे ऋण आमच्या वर्तमानावरच नव्हे, तर भविष्यावरही आहे [[सदस्य:अभिलाषा|अभिलाषा]] ([[सदस्य चर्चा:अभिलाषा|चर्चा]]) २१:४९, ११ एप्रिल २०२६ (IST)</text>
      <sha1>i0d93rjqtp66wp13yseyu6z7png9be7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678872</id>
      <parentid>2678858</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:17:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khirid Harshad</username>
        <id>138639</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/अभिलाषा|अभिलाषा]] ([[User talk:अभिलाषा|चर्चा]]) यांनी केलेले बदल [[User:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] यांच्या आवृत्तीकडे पूर्वपदास नेले.</comment>
      <origin>2675937</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="288" sha1="fxxtuibs0g1102vv5s8sjdvcvwc5aid" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=अभिलाषा}}

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १०:१०, २८ मार्च २०२६ (IST)</text>
      <sha1>fxxtuibs0g1102vv5s8sjdvcvwc5aid</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>गवंडी समाज</title>
    <ns>0</ns>
    <id>378726</id>
    <redirect title="गवंडीकाम" />
    <revision>
      <id>2678839</id>
      <parentid>2677627</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T15:36:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khirid Harshad</username>
        <id>138639</id>
      </contributor>
      <comment>[[गवंडीकाम]] कडे पुनर्निर्देशित</comment>
      <origin>2678839</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69" sha1="sipp0z6vzhpeyooocs4c1h03t1cwb2u" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[गवंडीकाम]]</text>
      <sha1>sipp0z6vzhpeyooocs4c1h03t1cwb2u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>चर्चा:राजाराम द्वितीय</title>
    <ns>1</ns>
    <id>378752</id>
    <revision>
      <id>2678834</id>
      <parentid>2677844</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T15:24:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22545-55</username>
        <id>182059</id>
      </contributor>
      <comment>या पानावरील सगळा मजकूर काढला</comment>
      <origin>2678834</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>फणसगांव</title>
    <ns>0</ns>
    <id>378786</id>
    <redirect title="फणसगाव" />
    <revision>
      <id>2678838</id>
      <parentid>2678133</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T15:35:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khirid Harshad</username>
        <id>138639</id>
      </contributor>
      <comment>पुनर्निर्देशन लक्ष्य [[मसुदा:फणसगांव]] पासून [[फणसगाव]] ला बदलविले</comment>
      <origin>2678838</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63" sha1="f55c4wxnjoknjd869336u8h7s2lppyi" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[फणसगाव]]</text>
      <sha1>f55c4wxnjoknjd869336u8h7s2lppyi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>निरुखे</title>
    <ns>0</ns>
    <id>378822</id>
    <redirect title="निरूखे" />
    <revision>
      <id>2678837</id>
      <parentid>2678283</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T15:33:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khirid Harshad</username>
        <id>138639</id>
      </contributor>
      <comment>[[निरूखे]] कडे पुनर्निर्देशित</comment>
      <origin>2678837</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63" sha1="j7fonc6mban2q3f3kplbl4zggxyozc4" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[निरूखे]]</text>
      <sha1>j7fonc6mban2q3f3kplbl4zggxyozc4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>स्नायू विकृती</title>
    <ns>0</ns>
    <id>378879</id>
    <redirect title="मोटर न्यूरॉन रोग" />
    <revision>
      <id>2678882</id>
      <parentid>2678788</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:29:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jonathansammy</username>
        <id>17110</id>
      </contributor>
      <comment>पुनर्निर्देशन[[मोटर न्यूरॉन रोग]] केले</comment>
      <origin>2678882</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="88" sha1="aquw1ycekkhub1w82ibxtin0mzsx62v" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन[[मोटर न्यूरॉन रोग]]</text>
      <sha1>aquw1ycekkhub1w82ibxtin0mzsx62v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मोटर न्यूरॉन रोग</title>
    <ns>0</ns>
    <id>378881</id>
    <revision>
      <id>2678877</id>
      <parentid>2678558</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:24:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jonathansammy</username>
        <id>17110</id>
      </contributor>
      <comment>बान्गला विकिपीडिया वापरून पृष्ठ संपादित केले.</comment>
      <origin>2678877</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16811" sha1="6d5341nuzs7evodb8j4s8gkmgnzkg2b" xml:space="preserve">{{Infobox medical condition
| name = स्नायू क्षीणकारी पार्श्विक काठिण्य रोग (अॅमियोट्रॉफिक लॅटरल स्क्लेरोसिस)
| synonyms = {{ubl|मोटर न्यूरॉन रोग (एमएनडी)|[[लू गेहरिग]]चा रोग|[[जाँ-मार्तँ शार्को|शार्को]]चा रोग
| image = ALS Affected neurons and muscles.png
| caption = शरीरभर [[कंकाल स्नायू|कंकाल स्नायूंमध्ये]] क्रमाक्रमाने लक्षणे निर्माण करणाऱ्या एएलएसने प्रभावित [[मज्जासंस्था|मज्जासंस्थेचे]] भाग
| field = [[स्नायुविज्ञान]]
| symptoms = '''प्रारंभिक''': [[स्पॅस्टिसिटी|स्नायू कडक होणे]], [[फॅसिकुलेशन|स्नायू थरथरणे]], हळूहळू वाढणारी अशक्तता&lt;br /&gt;'''नंतर''': [[डिसआर्थ्रिया|बोलणे]], [[डिसफेजिया|गिळणे]] आणि [[श्वसनाचा त्रास|श्वास घेण्यात]] अडचण; [[श्वसन निकामी]];
| complications = [[पडणे (अपघात)]]; [[श्वसन निकामी]]; [[न्यूमोनिया]]; [[कुपोषण]]
| onset = ४५–७५ वर्षे
| causes = अज्ञात (९०% ते ९५%), अनुवांशिक (५% ते १०%)
| risks = अनुवांशिक जोखीम घटक; वय; [[पुरुष|पुरुष लिंग]]; जड धातू; सेंद्रिय रासायनिक; धूम्रपान; विजेचा धक्का; शारीरिक व्यायाम; डोक्याला दुखापत
| diagnosis = वरच्या आणि खालच्या मोटर न्यूरॉन ऱ्हासाच्या प्रगतीशील लक्षणांवर आधारित वर्जन-निदान, जेव्हा इतर कोणतेही स्पष्टीकरण मिळत नाही. [[इलेक्ट्रोमायोग्राफी]], [[अनुवांशिक चाचणी]], आणि [[न्यूरोइमेजिंग]] चाचण्यांमधून सहायक पुरावे
| differential = [[मल्टीफोकल मोटर न्यूरोपॅथी]], [[केनेडीचा रोग]], [[आनुवंशिक स्पॅस्टिक पॅरापलेजिया]], [[मज्जातंतू संकुचन सिंड्रोम]], [[मधुमेह न्यूरोपॅथी]], [[पोस्ट-पोलिओ सिंड्रोम]], [[मायस्थेनिया ग्रॅव्हिस]], [[मल्टिपल स्क्लेरोसिस]]
| treatment = [[चालण्याची साधने]]; [[व्हीलचेअर]]; [[नॉन-इनव्हेसिव्ह व्हेंटिलेशन]]; [[गॅस्ट्रोस्टोमी नळी]]; [[संवर्धित आणि पर्यायी संवाद]]; लक्षणांचे व्यवस्थापन
| medication = [[रिल्युझोल]], [[एदारावोन]], [[सोडियम फेनिलब्युटिरेट/युर्सोडॉक्सिकोल्टॉरिन]], [[टोफर्सेन]], [[डेक्सट्रोमेथॉर्फन/क्विनिडीन]]
| prognosis = आयुर्मान अत्यंत परिवर्तनशील परंतु साधारणतः निदानानंतर २–४ वर्षे
| frequency = {{Plain list|

घटना: दरवर्षी १,००,००० व्यक्तींमागे १.६ जण
प्रादुर्भाव: जिवंत १,००,००० व्यक्तींमागे ४.४ जण
आजीवन जोखीम: ४०० व्यक्तींमागे १ जण
}}
}}

&lt;!-- व्याख्या आणि लक्षणे --&gt;
'''स्नायू क्षीणकारी पार्श्विक काठिण्य रोग''' ('''एएलएस'''), ज्याला '''मोटर न्यूरॉन रोग''' ('''एमएनडी''') किंवा—[[अमेरिका]] आणि [[कॅनडा]]मध्ये—'''लू गेहरिगचा रोग''' ('''एलजीडी''') असेही म्हणतात, हा एक दुर्मिळ, [[प्राणघातक रोग|प्राणघातक]] [[न्यूरोडीजनरेटिव्ह रोग|न्यूरोडीजनरेटिव्ह विकार]] आहे जो सामान्यतः [[कंकाल स्नायू|ऐच्छिक स्नायूं]]च्या आकुंचनावर नियंत्रण ठेवणाऱ्या वरच्या आणि खालच्या दोन्ही [[मोटर न्यूरॉन|मोटर न्यूरॉन्सच्या]] प्रगतीशील क्षतीमुळे होतो. एएलएस हा [[मोटर न्यूरॉन रोग|मोटर न्यूरॉन रोगांच्या]] व्यापक गटातील सर्वात सामान्य प्रकार आहे.
एएलएस बहुतेक वेळा सुरुवातीच्या अवस्थेत हळूहळू स्नायू [[स्पॅस्टिसिटी|कडक होणे]], [[स्नायू थरथरणे|थरथरणे]], [[स्नायू अशक्तता|अशक्तता]], आणि [[स्नायू क्षय|क्षय]] यांनी प्रकट होतो. मोटर न्यूरॉन ऱ्हास सामान्यतः तोपर्यंत चालू राहतो जोपर्यंत यांत्रिक सहाय्याशिवाय खाणे, बोलणे, हालचाल करणे आणि श्वास घेण्याची क्षमता नाहीशी होत नाही. जरी एएलएस असलेल्या केवळ १५% लोकांना पूर्ण [[फ्रंटोटेम्पोरल डिमेन्शिया]] विकसित होतो, तरी अंदाजे ५०% लोकांना विचार करण्यात आणि वागणुकीत किमान किरकोळ बदल होतात. लक्षणांपैकी कोणते प्रथम विकसित होते यावर अवलंबून, एएलएसला ''अंग-प्रारंभ'' (हात किंवा पायांमध्ये अशक्ततेने सुरू होणे) किंवा ''बल्बर-प्रारंभ'' ([[भाषणदोष|बोलण्यात]] आणि/किंवा [[गिळण्यात अडचण|गिळण्यात]] अडचणींनी सुरू होणे) असे वर्गीकृत केले जाते. श्वसन-प्रारंभ सुमारे १%–३% प्रकरणांमध्ये होतो.
&lt;!-- कारणे आणि यंत्रणा --&gt;
एएलएसच्या बहुतेक प्रकरणांमध्ये (सुमारे ९०-९५%) कोणतेही ज्ञात कारण नाही आणि ती ''छिटपुट एएलएस'' म्हणून ओळखली जातात.तथापि, [[अनुवांशिकता|अनुवांशिक]] आणि [[पर्यावरणीय घटक]] दोन्ही संबंधित असल्याचे मानले जाते. उर्वरित ५-१०% प्रकरणांना अनुवांशिक कारण असते, बहुतेक वेळा [[कौटुंबिक इतिहास (वैद्यकीय)|रोगाच्या कौटुंबिक इतिहासाशी]] संबंधित असते, आणि ती ''कौटुंबिक एएलएस'' (आनुवंशिक) म्हणून ओळखली जातात. या अनुवांशिक प्रकरणांपैकी जवळजवळ निम्मी चार विशिष्ट [[जनुक|जनुकांपैकी]] एकामध्ये रोग-उत्पादक उत्परिवर्तनांमुळे होतात. [[निदान]] एखाद्या व्यक्तीच्या [[चिन्हे आणि लक्षणे|चिन्हे आणि लक्षणांवर]] आधारित असते, आणि इतर संभाव्य कारणे वगळण्यासाठी चाचण्या केल्या जातात.
&lt;!-- उपचार, रोगनिदान आणि महामारीविज्ञान --&gt;
एएलएसवर कोणताही ज्ञात उपचार नाही. उपचाराचे उद्दिष्ट रोगाची प्रगती मंद करणे आणि लक्षणे सुधारणे हे आहे. एफडीए-मान्यताप्राप्त उपचार जे एएलएसची प्रगती मंद करतात त्यात [[रिल्युझोल]] आणि [[एदारावोन]] यांचा समावेश आहे. [[नॉन-इनव्हेसिव्ह व्हेंटिलेशन]] जीवनाचा दर्जा आणि आयुर्मान दोन्ही सुधारू शकते. [[यांत्रिक वायुवीजन]] जगण्याची वेळ वाढवू शकते परंतु रोगाची प्रगती थांबवत नाही. एक [[गॅस्ट्रोस्टोमी नळी]] वजन आणि पोषण टिकवून ठेवण्यास मदत करू शकते. मृत्यू साधारणतः श्वसनाच्या बिघाडामुळे होतो. हा रोग कोणत्याही वयाच्या व्यक्तीला प्रभावित करू शकतो, परंतु सामान्यतः ६० वर्षांच्या जवळपास सुरू होतो. सुरुवातीपासून मृत्यूपर्यंत सरासरी जगणे दोन ते चार वर्षे असते, जरी हे बदलू शकते, आणि प्रभावितांपैकी सुमारे १०% दहा वर्षांहून अधिक काळ जगतात.
&lt;!-- इतिहास --&gt;
रोगाचे वर्णन किमान १८२४ मध्ये [[चार्ल्स बेल]] यांनी केले होते. १८६९ मध्ये, लक्षणे आणि अंतर्निहित मज्जातंतू समस्यांमधील संबंध प्रथम फ्रेंच स्नायुशास्त्रज्ञ [[जाँ-मार्तँ शार्को]] यांनी वर्णन केला, ज्यांनी १८७४ मध्ये ''स्नायू क्षीणकारी पार्श्विक काठिण्य रोग'' हा शब्द वापरण्यास सुरुवात केली.
{{TOC limit|3}}
== समाज आणि संस्कृती ==
[[File:ALS Ice Bucket Challenge.ogv|thumb|upright=1.2|आइस बकेट चॅलेंज करताना एक विद्यार्थी]]
{{हे देखील पहा|मोटर न्यूरॉन रोग असलेल्या व्यक्तींची यादी}}
बेसबॉल खेळाडू [[लू गेहरिग]] आणि सैद्धांतिक भौतिकशास्त्रज्ञ [[स्टीफन हॉकिंग]] (जे या स्थितीसह इतरांपेक्षा जास्त काळ जगले) यांच्याशिवाय, इतर अनेक उल्लेखनीय व्यक्तींना एएलएस झाला आहे किंवा होता. या रोगाशी संबंधित अनेक पुस्तके लिहिली गेली आहेत आणि चित्रपटही तयार केले गेले आहेत. अमेरिकन समाजशास्त्राचे प्राध्यापक आणि एएलएस रुग्ण [[मोरी श्वार्टझ]] हे संस्मरण ''[[ट्यूजडेज विथ मोरी]]'' आणि [[ट्यूजडेज विथ मोरी (चित्रपट)|त्याच नावाच्या चित्रपटाचे]] विषय होते, आणि स्टीफन हॉकिंग हे समीक्षकांनी प्रशंसित जीवनचरित्रपट ''[[द थिअरी ऑफ एव्हरीथिंग (२०१४ चित्रपट)|द थिअरी ऑफ एव्हरीथिंग]]''चे विषय होते.
ऑगस्ट २०१४ मध्ये, एएलएस संशोधनासाठी निधी उभारण्याचे &quot;[[आइस बकेट चॅलेंज]]&quot; ऑनलाइन [[व्हायरल घटना|व्हायरल]] झाले. सहभागींनी स्वतःवर बर्फ-थंड पाण्याने भरलेली बादली ओतण्याचा व्हिडिओ तयार केला; नंतर त्यांनी इतर व्यक्तींनाही तेच करण्यास नामांकित केले. अनेक सहभागींनी [[एएलएस असोसिएशन]], [[एएलएस थेरपी डेव्हलपमेंट इन्स्टिट्यूट]], [[एएलएस सोसायटी ऑफ कॅनडा]] किंवा युनायटेड किंगडमच्या [[मोटर न्यूरॉन डिसीज असोसिएशन]]ला एएलएस संशोधनासाठी देणग्या दिल्या.
== संदर्भ ==
{{संदर्भ यादी}}
== बाह्य दुवे ==
{{Commons category-inline}}

[https://www.als.org/ ALS असोसिएशन अधिकृत संकेतस्थळ]
[https://www.als.net/ ALS थेरपी डेव्हलपमेंट इन्स्टिट्यूट]
[https://www.als-mnd.org/ ALS/MND असोसिएशनची आंतरराष्ट्रीय युती]
[https://symposium.mndassociation.org/ ALS/MND वर आंतरराष्ट्रीय परिसंवाद]

{{CNS diseases of the nervous system|state=collapsed}}
{{Amyotrophic lateral sclerosis}}
{{Portal bar | Medicine}}
{{प्राधिकरण नियंत्रण}}
[[वर्ग:स्नायू क्षीणकारी पार्श्विक काठिण्य रोग| ]]
[[वर्ग:मोटर न्यूरॉन रोग]]
[[वर्ग:दुर्मिळ रोग]]
[[वर्ग:स्नायुविज्ञानातील अनुत्तरित समस्या]]
[[वर्ग:सायटोस्केलेटल दोष]]
[[वर्ग:न्यूरोमस्क्युलर विकार]]
[[वर्ग:इडिओपॅथिक रोग]]</text>
      <sha1>6d5341nuzs7evodb8j4s8gkmgnzkg2b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678915</id>
      <parentid>2678877</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T00:36:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <origin>2678915</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16812" sha1="8wln3lvxlwnx46b08ysagv14ysu3e6b" xml:space="preserve">{{Infobox medical condition
| name = स्नायू क्षीणकारी पार्श्विक काठिण्य रोग (अॅमियोट्रॉफिक लॅटरल स्क्लेरोसिस)
| synonyms = {{ubl|मोटर न्यूरॉन रोग (एमएनडी)|[[लू गेहरिग]]चा रोग|[[जाँ-मार्तँ शार्को|शार्को]]चा रोग}}
| image = ALS Affected neurons and muscles.png
| caption = शरीरभर [[कंकाल स्नायू|कंकाल स्नायूंमध्ये]] क्रमाक्रमाने लक्षणे निर्माण करणाऱ्या एएलएसने प्रभावित [[मज्जासंस्था|मज्जासंस्थेचे]] भाग
| field = [[स्नायुविज्ञान]]
| symptoms = '''प्रारंभिक''': [[स्पॅस्टिसिटी|स्नायू कडक होणे]], [[फॅसिकुलेशन|स्नायू थरथरणे]], हळूहळू वाढणारी अशक्तता&lt;br /&gt;'''नंतर''': [[डिसआर्थ्रिया|बोलणे]], [[डिसफेजिया|गिळणे]] आणि [[श्वसनाचा त्रास|श्वास घेण्यात]] अडचण; [[श्वसन निकामी]];
| complications = [[पडणे (अपघात)]]; [[श्वसन निकामी]]; [[न्यूमोनिया]]; [[कुपोषण]]
| onset = ४५–७५ वर्षे
| causes = अज्ञात (९०% ते ९५%), अनुवांशिक (५% ते १०%)
| risks = अनुवांशिक जोखीम घटक; वय; [[पुरुष|पुरुष लिंग]]; जड धातू; सेंद्रिय रासायनिक; धूम्रपान; विजेचा धक्का; शारीरिक व्यायाम; डोक्याला दुखापत
| diagnosis = वरच्या आणि खालच्या मोटर न्यूरॉन ऱ्हासाच्या प्रगतीशील लक्षणांवर आधारित वर्जन-निदान, जेव्हा इतर कोणतेही स्पष्टीकरण मिळत नाही. [[इलेक्ट्रोमायोग्राफी]], [[अनुवांशिक चाचणी]], आणि [[न्यूरोइमेजिंग]] चाचण्यांमधून सहायक पुरावे
| differential = [[मल्टीफोकल मोटर न्यूरोपॅथी]], [[केनेडीचा रोग]], [[आनुवंशिक स्पॅस्टिक पॅरापलेजिया]], [[मज्जातंतू संकुचन सिंड्रोम]], [[मधुमेह न्यूरोपॅथी]], [[पोस्ट-पोलिओ सिंड्रोम]], [[मायस्थेनिया ग्रॅव्हिस]], [[मल्टिपल स्क्लेरोसिस]]
| treatment = [[चालण्याची साधने]]; [[व्हीलचेअर]]; [[नॉन-इनव्हेसिव्ह व्हेंटिलेशन]]; [[गॅस्ट्रोस्टोमी नळी]]; [[संवर्धित आणि पर्यायी संवाद]]; लक्षणांचे व्यवस्थापन
| medication = [[रिल्युझोल]], [[एदारावोन]], [[सोडियम फेनिलब्युटिरेट/युर्सोडॉक्सिकोल्टॉरिन]], [[टोफर्सेन]], [[डेक्सट्रोमेथॉर्फन/क्विनिडीन]]
| prognosis = आयुर्मान अत्यंत परिवर्तनशील परंतु साधारणतः निदानानंतर २–४ वर्षे
| frequency = {{Plain list|
घटना: दरवर्षी १,००,००० व्यक्तींमागे १.६ जण
प्रादुर्भाव: जिवंत १,००,००० व्यक्तींमागे ४.४ जण
आजीवन जोखीम: ४०० व्यक्तींमागे १ जण
}}}}

&lt;!-- व्याख्या आणि लक्षणे --&gt;
'''स्नायू क्षीणकारी पार्श्विक काठिण्य रोग''' ('''एएलएस'''), ज्याला '''मोटर न्यूरॉन रोग''' ('''एमएनडी''') किंवा—[[अमेरिका]] आणि [[कॅनडा]]मध्ये—'''लू गेहरिगचा रोग''' ('''एलजीडी''') असेही म्हणतात, हा एक दुर्मिळ, [[प्राणघातक रोग|प्राणघातक]] [[न्यूरोडीजनरेटिव्ह रोग|न्यूरोडीजनरेटिव्ह विकार]] आहे जो सामान्यतः [[कंकाल स्नायू|ऐच्छिक स्नायूं]]च्या आकुंचनावर नियंत्रण ठेवणाऱ्या वरच्या आणि खालच्या दोन्ही [[मोटर न्यूरॉन|मोटर न्यूरॉन्सच्या]] प्रगतीशील क्षतीमुळे होतो. एएलएस हा [[मोटर न्यूरॉन रोग|मोटर न्यूरॉन रोगांच्या]] व्यापक गटातील सर्वात सामान्य प्रकार आहे.
एएलएस बहुतेक वेळा सुरुवातीच्या अवस्थेत हळूहळू स्नायू [[स्पॅस्टिसिटी|कडक होणे]], [[स्नायू थरथरणे|थरथरणे]], [[स्नायू अशक्तता|अशक्तता]], आणि [[स्नायू क्षय|क्षय]] यांनी प्रकट होतो. मोटर न्यूरॉन ऱ्हास सामान्यतः तोपर्यंत चालू राहतो जोपर्यंत यांत्रिक सहाय्याशिवाय खाणे, बोलणे, हालचाल करणे आणि श्वास घेण्याची क्षमता नाहीशी होत नाही. जरी एएलएस असलेल्या केवळ १५% लोकांना पूर्ण [[फ्रंटोटेम्पोरल डिमेन्शिया]] विकसित होतो, तरी अंदाजे ५०% लोकांना विचार करण्यात आणि वागणुकीत किमान किरकोळ बदल होतात. लक्षणांपैकी कोणते प्रथम विकसित होते यावर अवलंबून, एएलएसला ''अंग-प्रारंभ'' (हात किंवा पायांमध्ये अशक्ततेने सुरू होणे) किंवा ''बल्बर-प्रारंभ'' ([[भाषणदोष|बोलण्यात]] आणि/किंवा [[गिळण्यात अडचण|गिळण्यात]] अडचणींनी सुरू होणे) असे वर्गीकृत केले जाते. श्वसन-प्रारंभ सुमारे १%–३% प्रकरणांमध्ये होतो.
&lt;!-- कारणे आणि यंत्रणा --&gt;
एएलएसच्या बहुतेक प्रकरणांमध्ये (सुमारे ९०-९५%) कोणतेही ज्ञात कारण नाही आणि ती ''छिटपुट एएलएस'' म्हणून ओळखली जातात.तथापि, [[अनुवांशिकता|अनुवांशिक]] आणि [[पर्यावरणीय घटक]] दोन्ही संबंधित असल्याचे मानले जाते. उर्वरित ५-१०% प्रकरणांना अनुवांशिक कारण असते, बहुतेक वेळा [[कौटुंबिक इतिहास (वैद्यकीय)|रोगाच्या कौटुंबिक इतिहासाशी]] संबंधित असते, आणि ती ''कौटुंबिक एएलएस'' (आनुवंशिक) म्हणून ओळखली जातात. या अनुवांशिक प्रकरणांपैकी जवळजवळ निम्मी चार विशिष्ट [[जनुक|जनुकांपैकी]] एकामध्ये रोग-उत्पादक उत्परिवर्तनांमुळे होतात. [[निदान]] एखाद्या व्यक्तीच्या [[चिन्हे आणि लक्षणे|चिन्हे आणि लक्षणांवर]] आधारित असते, आणि इतर संभाव्य कारणे वगळण्यासाठी चाचण्या केल्या जातात.
&lt;!-- उपचार, रोगनिदान आणि महामारीविज्ञान --&gt;
एएलएसवर कोणताही ज्ञात उपचार नाही. उपचाराचे उद्दिष्ट रोगाची प्रगती मंद करणे आणि लक्षणे सुधारणे हे आहे. एफडीए-मान्यताप्राप्त उपचार जे एएलएसची प्रगती मंद करतात त्यात [[रिल्युझोल]] आणि [[एदारावोन]] यांचा समावेश आहे. [[नॉन-इनव्हेसिव्ह व्हेंटिलेशन]] जीवनाचा दर्जा आणि आयुर्मान दोन्ही सुधारू शकते. [[यांत्रिक वायुवीजन]] जगण्याची वेळ वाढवू शकते परंतु रोगाची प्रगती थांबवत नाही. एक [[गॅस्ट्रोस्टोमी नळी]] वजन आणि पोषण टिकवून ठेवण्यास मदत करू शकते. मृत्यू साधारणतः श्वसनाच्या बिघाडामुळे होतो. हा रोग कोणत्याही वयाच्या व्यक्तीला प्रभावित करू शकतो, परंतु सामान्यतः ६० वर्षांच्या जवळपास सुरू होतो. सुरुवातीपासून मृत्यूपर्यंत सरासरी जगणे दोन ते चार वर्षे असते, जरी हे बदलू शकते, आणि प्रभावितांपैकी सुमारे १०% दहा वर्षांहून अधिक काळ जगतात.
&lt;!-- इतिहास --&gt;
रोगाचे वर्णन किमान १८२४ मध्ये [[चार्ल्स बेल]] यांनी केले होते. १८६९ मध्ये, लक्षणे आणि अंतर्निहित मज्जातंतू समस्यांमधील संबंध प्रथम फ्रेंच स्नायुशास्त्रज्ञ [[जाँ-मार्तँ शार्को]] यांनी वर्णन केला, ज्यांनी १८७४ मध्ये ''स्नायू क्षीणकारी पार्श्विक काठिण्य रोग'' हा शब्द वापरण्यास सुरुवात केली.
{{TOC limit|3}}

== समाज आणि संस्कृती ==
[[File:ALS Ice Bucket Challenge.ogv|thumb|upright=1.2|आइस बकेट चॅलेंज करताना एक विद्यार्थी]]
{{हे देखील पहा|मोटर न्यूरॉन रोग असलेल्या व्यक्तींची यादी}}
बेसबॉल खेळाडू [[लू गेहरिग]] आणि सैद्धांतिक भौतिकशास्त्रज्ञ [[स्टीफन हॉकिंग]] (जे या स्थितीसह इतरांपेक्षा जास्त काळ जगले) यांच्याशिवाय, इतर अनेक उल्लेखनीय व्यक्तींना एएलएस झाला आहे किंवा होता. या रोगाशी संबंधित अनेक पुस्तके लिहिली गेली आहेत आणि चित्रपटही तयार केले गेले आहेत. अमेरिकन समाजशास्त्राचे प्राध्यापक आणि एएलएस रुग्ण [[मोरी श्वार्टझ]] हे संस्मरण ''[[ट्यूजडेज विथ मोरी]]'' आणि [[ट्यूजडेज विथ मोरी (चित्रपट)|त्याच नावाच्या चित्रपटाचे]] विषय होते, आणि स्टीफन हॉकिंग हे समीक्षकांनी प्रशंसित जीवनचरित्रपट ''[[द थिअरी ऑफ एव्हरीथिंग (२०१४ चित्रपट)|द थिअरी ऑफ एव्हरीथिंग]]''चे विषय होते.
ऑगस्ट २०१४ मध्ये, एएलएस संशोधनासाठी निधी उभारण्याचे &quot;[[आइस बकेट चॅलेंज]]&quot; ऑनलाइन [[व्हायरल घटना|व्हायरल]] झाले. सहभागींनी स्वतःवर बर्फ-थंड पाण्याने भरलेली बादली ओतण्याचा व्हिडिओ तयार केला; नंतर त्यांनी इतर व्यक्तींनाही तेच करण्यास नामांकित केले. अनेक सहभागींनी [[एएलएस असोसिएशन]], [[एएलएस थेरपी डेव्हलपमेंट इन्स्टिट्यूट]], [[एएलएस सोसायटी ऑफ कॅनडा]] किंवा युनायटेड किंगडमच्या [[मोटर न्यूरॉन डिसीज असोसिएशन]]ला एएलएस संशोधनासाठी देणग्या दिल्या.
== संदर्भ ==
{{संदर्भ यादी}}
== बाह्य दुवे ==
{{Commons category-inline}}

[https://www.als.org/ ALS असोसिएशन अधिकृत संकेतस्थळ]
[https://www.als.net/ ALS थेरपी डेव्हलपमेंट इन्स्टिट्यूट]
[https://www.als-mnd.org/ ALS/MND असोसिएशनची आंतरराष्ट्रीय युती]
[https://symposium.mndassociation.org/ ALS/MND वर आंतरराष्ट्रीय परिसंवाद]

{{CNS diseases of the nervous system|state=collapsed}}
{{Amyotrophic lateral sclerosis}}
{{Portal bar | Medicine}}
{{प्राधिकरण नियंत्रण}}
[[वर्ग:स्नायू क्षीणकारी पार्श्विक काठिण्य रोग| ]]
[[वर्ग:मोटर न्यूरॉन रोग]]
[[वर्ग:दुर्मिळ रोग]]
[[वर्ग:स्नायुविज्ञानातील अनुत्तरित समस्या]]
[[वर्ग:सायटोस्केलेटल दोष]]
[[वर्ग:न्यूरोमस्क्युलर विकार]]
[[वर्ग:इडिओपॅथिक रोग]]</text>
      <sha1>8wln3lvxlwnx46b08ysagv14ysu3e6b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>फिलिपिन्स क्रिकेट संघाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>378889</id>
    <revision>
      <id>2678862</id>
      <parentid>2678706</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T17:51:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2678862</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11067" sha1="m24p2wnrg5afhv3rsoxxuuhh8hdn7t9" xml:space="preserve">खालील यादी फिलिपिन्स क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. फिलिपिन्सने २२ मार्च २०१९ रोजी पापुआ न्यू गिनी विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| फिलिपिन्सने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176792.html ७५६] || २२ मार्च २०१९ || {{cr|PNG}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{cr|PNG}} || rowspan=4 | [[२०१८-१९ आयसीसी ट्वेंटी२० विश्वचषक पुर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पुर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176794.html ७५९] || २३ मार्च २०१९ || {{cr|VAN}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{cr|VAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176795.html ७६०] || २३ मार्च २०१९ || {{cr|PNG}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || अनिर्णित
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176796.html ७६१] || २४ मार्च २०१९ || {{cr|VAN}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{cr|PHI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299567.html १४६८] || १८ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.२]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{cr|CAN}} || rowspan=5 | [[२०२२ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता गट अ|२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक जागतिक अ गट पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299571.html १४७४] || १९ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|NEP}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.२]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{cr|NEP}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299577.html १४८३] || २१ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.२]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{cr|OMA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299579.html १४८४] || २२ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|BHR}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.२]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{cr|BHR}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299582.html १४८९] || २४ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|GER}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.२]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{cr|GER}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1370794.html २०५२] || ३ मे २०२३ || {{cr|SIN}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|ए.झेड समुह क्रिकेट मैदान]], [[पनॉम पेन]] || {{cr|SIN}} || rowspan=2 | [[२०२३ दक्षिण पूर्व आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – पुरुषांची स्पर्धा#टी-२०|२०२३ दक्षिण-पूर्व आशियाई खेळ]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1370793.html २०६४] || १० मे २०२३ || {{cr|CAM}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|ए.झेड समुह क्रिकेट मैदान]], [[पनॉम पेन]] || {{cr|CAM}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383089.html २१५३] || २२ जुलै २०२३ || {{cr|JPN}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{cr|JPN}} || rowspan=6 | [[२०२२-२३ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पूर्व आशिया-प्रशांत पात्रता#गट ब|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383092.html २१५६] || २३ जुलै २०२३ || {{cr|PNG}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{cr|PNG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383093.html २१६३] || २५ जुलै २०२३ || {{cr|VAN}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{cr|PHI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383096.html २१७०] || २६ जुलै २०२३ || {{cr|JPN}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{cr|JPN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383098.html २१७७] || २८ जुलै २०२३ || {{cr|PNG}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{cr|PNG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383099.html २१८१] || २९ जुलै २०२३ || {{cr|VAN}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{cr|VAN}}
|-  
| १७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412530.html २४१६] || २२ डिसेंबर २०२३ || {{cr|PHI}}|| {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|PHI}} 
|-  
| १८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412531.html २४१७] || २३ डिसेंबर २०२३ || {{cr|PHI}}|| {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}} 
|-  
| १९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412532.html २४१८] || २३ डिसेंबर २०२३ || {{cr|PHI}}|| {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}} 
|-  
| २० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412533.html २४१९] || २४ डिसेंबर २०२३ || {{cr|PHI}}|| {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|PHI}} 
|-  
| २१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412534.html २४२०] || २४ डिसेंबर २०२३ || {{cr|PHI}}|| {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || टाय
|-  
| २२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412535.html २४२१] || २६ डिसेंबर २०२३ || {{cr|PHI}}|| {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|PHI}} 
|}

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}</text>
      <sha1>m24p2wnrg5afhv3rsoxxuuhh8hdn7t9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678863</id>
      <parentid>2678862</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T17:57:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2678863</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13602" sha1="6eup08jdolivt7pkd9z4eiaohh64ujd" xml:space="preserve">खालील यादी फिलिपिन्स क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. फिलिपिन्सने २२ मार्च २०१९ रोजी पापुआ न्यू गिनी विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| फिलिपिन्सने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176792.html ७५६] || २२ मार्च २०१९ || {{cr|PNG}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{cr|PNG}} || rowspan=4 | [[२०१८-१९ आयसीसी ट्वेंटी२० विश्वचषक पुर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पुर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176794.html ७५९] || २३ मार्च २०१९ || {{cr|VAN}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{cr|VAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176795.html ७६०] || २३ मार्च २०१९ || {{cr|PNG}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || अनिर्णित
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176796.html ७६१] || २४ मार्च २०१९ || {{cr|VAN}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{cr|PHI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299567.html १४६८] || १८ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.२]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{cr|CAN}} || rowspan=5 | [[२०२२ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता गट अ|२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक जागतिक अ गट पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299571.html १४७४] || १९ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|NEP}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.२]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{cr|NEP}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299577.html १४८३] || २१ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.२]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{cr|OMA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299579.html १४८४] || २२ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|BHR}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.२]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{cr|BHR}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299582.html १४८९] || २४ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|GER}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.२]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{cr|GER}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1370794.html २०५२] || ३ मे २०२३ || {{cr|SIN}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|ए.झेड समुह क्रिकेट मैदान]], [[पनॉम पेन]] || {{cr|SIN}} || rowspan=2 | [[२०२३ दक्षिण पूर्व आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – पुरुषांची स्पर्धा#टी-२०|२०२३ दक्षिण-पूर्व आशियाई खेळ]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1370793.html २०६४] || १० मे २०२३ || {{cr|CAM}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|ए.झेड समुह क्रिकेट मैदान]], [[पनॉम पेन]] || {{cr|CAM}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383089.html २१५३] || २२ जुलै २०२३ || {{cr|JPN}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{cr|JPN}} || rowspan=6 | [[२०२२-२३ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पूर्व आशिया-प्रशांत पात्रता#गट ब|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383092.html २१५६] || २३ जुलै २०२३ || {{cr|PNG}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{cr|PNG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383093.html २१६३] || २५ जुलै २०२३ || {{cr|VAN}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{cr|PHI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383096.html २१७०] || २६ जुलै २०२३ || {{cr|JPN}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{cr|JPN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383098.html २१७७] || २८ जुलै २०२३ || {{cr|PNG}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{cr|PNG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383099.html २१८१] || २९ जुलै २०२३ || {{cr|VAN}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{cr|VAN}}
|-  
| १७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412530.html २४१६] || २२ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|PHI}} || rowspan=7 |
|-  
| १८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412531.html २४१७] || २३ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}} 
|-  
| १९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412532.html २४१८] || २३ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}} 
|-  
| २० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412533.html २४१९] || २४ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|PHI}} 
|-  
| २१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412534.html २४२०] || २४ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || टाय
|-  
| २२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412535.html २४२१] || २६ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|PHI}} 
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1450767.html २८६५] || २६ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|JPN}} || {{flagicon|KOR}} [[येओनहुई क्रिकेट ग्राउंड]], [[इंचियोन]] || {{cr|JPN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1450768.html २८७०] || २८ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|JPN}} || {{flagicon|KOR}} [[येओनहुई क्रिकेट ग्राउंड]], [[इंचियोन]] || {{cr|JPN}} || rowspan=6 | [[२०२४ आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक उप-प्रादेशिक पात्रता ब|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पूर्व आशिया-प्रशांत गट ब पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1450770.html २८७३] || २९ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|KOR}} [[येओनहुई क्रिकेट ग्राउंड]], [[इंचियोन]] || {{cr|PHI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1450773.html २८८३] || १ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|KOR}} || {{flagicon|KOR}} [[येओनहुई क्रिकेट ग्राउंड]], [[इंचियोन]] || {{cr|PHI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1450774.html २८८६] || २ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|JPN}} || {{flagicon|KOR}} [[येओनहुई क्रिकेट ग्राउंड]], [[इंचियोन]] || {{cr|JPN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1450776.html २८९१] || ४ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|KOR}} [[येओनहुई क्रिकेट ग्राउंड]], [[इंचियोन]] || {{cr|IDN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1450778.html २८९४] || ५ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|KOR}} || {{flagicon|KOR}} [[येओनहुई क्रिकेट ग्राउंड]], [[इंचियोन]] || {{cr|PHI}}
|}

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}</text>
      <sha1>6eup08jdolivt7pkd9z4eiaohh64ujd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678865</id>
      <parentid>2678863</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:02:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2678865</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16152" sha1="9lfcdj4ahe6z6bp3hl808onmqkkmaro" xml:space="preserve">खालील यादी फिलिपिन्स क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. फिलिपिन्सने २२ मार्च २०१९ रोजी पापुआ न्यू गिनी विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| फिलिपिन्सने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176792.html ७५६] || २२ मार्च २०१९ || {{cr|PNG}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{cr|PNG}} || rowspan=4 | [[२०१८-१९ आयसीसी ट्वेंटी२० विश्वचषक पुर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पुर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176794.html ७५९] || २३ मार्च २०१९ || {{cr|VAN}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{cr|VAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176795.html ७६०] || २३ मार्च २०१९ || {{cr|PNG}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || अनिर्णित
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176796.html ७६१] || २४ मार्च २०१९ || {{cr|VAN}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{cr|PHI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299567.html १४६८] || १८ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.२]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{cr|CAN}} || rowspan=5 | [[२०२२ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता गट अ|२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक जागतिक अ गट पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299571.html १४७४] || १९ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|NEP}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.२]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{cr|NEP}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299577.html १४८३] || २१ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.२]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{cr|OMA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299579.html १४८४] || २२ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|BHR}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.२]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{cr|BHR}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299582.html १४८९] || २४ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|GER}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.२]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{cr|GER}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1370794.html २०५२] || ३ मे २०२३ || {{cr|SIN}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|ए.झेड समुह क्रिकेट मैदान]], [[पनॉम पेन]] || {{cr|SIN}} || rowspan=2 | [[२०२३ दक्षिण पूर्व आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – पुरुषांची स्पर्धा#टी-२०|२०२३ दक्षिण-पूर्व आशियाई खेळ]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1370793.html २०६४] || १० मे २०२३ || {{cr|CAM}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|ए.झेड समुह क्रिकेट मैदान]], [[पनॉम पेन]] || {{cr|CAM}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383089.html २१५३] || २२ जुलै २०२३ || {{cr|JPN}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{cr|JPN}} || rowspan=6 | [[२०२२-२३ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पूर्व आशिया-प्रशांत पात्रता#गट ब|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383092.html २१५६] || २३ जुलै २०२३ || {{cr|PNG}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{cr|PNG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383093.html २१६३] || २५ जुलै २०२३ || {{cr|VAN}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{cr|PHI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383096.html २१७०] || २६ जुलै २०२३ || {{cr|JPN}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{cr|JPN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383098.html २१७७] || २८ जुलै २०२३ || {{cr|PNG}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{cr|PNG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383099.html २१८१] || २९ जुलै २०२३ || {{cr|VAN}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{cr|VAN}}
|-  
| १७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412530.html २४१६] || २२ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|PHI}} || rowspan=7 |
|-  
| १८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412531.html २४१७] || २३ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}} 
|-  
| १९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412532.html २४१८] || २३ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}} 
|-  
| २० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412533.html २४१९] || २४ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|PHI}} 
|-  
| २१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412534.html २४२०] || २४ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || टाय
|-  
| २२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412535.html २४२१] || २६ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|PHI}} 
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1450767.html २८६५] || २६ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|JPN}} || {{flagicon|KOR}} [[येओनहुई क्रिकेट ग्राउंड]], [[इंचियोन]] || {{cr|JPN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1450768.html २८७०] || २८ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|JPN}} || {{flagicon|KOR}} [[येओनहुई क्रिकेट ग्राउंड]], [[इंचियोन]] || {{cr|JPN}} || rowspan=6 | [[२०२४ आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक उप-प्रादेशिक पात्रता ब|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पूर्व आशिया-प्रशांत गट ब पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1450770.html २८७३] || २९ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|KOR}} [[येओनहुई क्रिकेट ग्राउंड]], [[इंचियोन]] || {{cr|PHI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1450773.html २८८३] || १ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|KOR}} || {{flagicon|KOR}} [[येओनहुई क्रिकेट ग्राउंड]], [[इंचियोन]] || {{cr|PHI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1450774.html २८८६] || २ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|JPN}} || {{flagicon|KOR}} [[येओनहुई क्रिकेट ग्राउंड]], [[इंचियोन]] || {{cr|JPN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1450776.html २८९१] || ४ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|KOR}} [[येओनहुई क्रिकेट ग्राउंड]], [[इंचियोन]] || {{cr|IDN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1450778.html २८९४] || ५ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|KOR}} || {{flagicon|KOR}} [[येओनहुई क्रिकेट ग्राउंड]], [[इंचियोन]] || {{cr|PHI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490870.html ३२७८] || ६ जुलै २०२५ || {{cr|IDN}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|PHI}} || rowspan=8 | [[२०२५ उदयोन्मुख पूर्व आशिया तिरंगी मालिका (जुलै)|२०२५ इंडोनेशिया तिरंगी मालिका (जुलै)]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490871.html ३२८१] || ७ जुलै २०२५ || {{cr|KOR}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|PHI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490872.html ३२८२] || ७ जुलै २०२५ || {{cr|IDN}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490874.html ३२८९] || ९ जुलै २०२५ || {{cr|KOR}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|KOR}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490876.html ३२९३] || १० जुलै २०२५ || {{cr|IDN}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|PHI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490877.html ३२९४] || १० जुलै २०२५ || {{cr|KOR}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|PHI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490879.html ३३०५] || १२ जुलै २०२५ || {{cr|KOR}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|PHI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490880.html ३३१०] || १३ जुलै २०२५ || {{cr|IDN}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|PHI}}
|}

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}</text>
      <sha1>9lfcdj4ahe6z6bp3hl808onmqkkmaro</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678867</id>
      <parentid>2678865</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:06:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2678867</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17877" sha1="d7jyxf62x9amnvanzwoi31bg7vbiawx" xml:space="preserve">खालील यादी फिलिपिन्स क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. फिलिपिन्सने २२ मार्च २०१९ रोजी पापुआ न्यू गिनी विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| फिलिपिन्सने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176792.html ७५६] || २२ मार्च २०१९ || {{cr|PNG}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{cr|PNG}} || rowspan=4 | [[२०१८-१९ आयसीसी ट्वेंटी२० विश्वचषक पुर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पुर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176794.html ७५९] || २३ मार्च २०१९ || {{cr|VAN}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{cr|VAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176795.html ७६०] || २३ मार्च २०१९ || {{cr|PNG}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || अनिर्णित
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1176796.html ७६१] || २४ मार्च २०१९ || {{cr|VAN}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मॉरेस्बी]] || {{cr|PHI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299567.html १४६८] || १८ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.२]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{cr|CAN}} || rowspan=5 | [[२०२२ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता गट अ|२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक जागतिक अ गट पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299571.html १४७४] || १९ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|NEP}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.२]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{cr|NEP}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299577.html १४८३] || २१ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.२]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{cr|OMA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299579.html १४८४] || २२ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|BHR}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.२]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{cr|BHR}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299582.html १४८९] || २४ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|GER}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.२]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{cr|GER}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1370794.html २०५२] || ३ मे २०२३ || {{cr|SIN}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|ए.झेड समुह क्रिकेट मैदान]], [[पनॉम पेन]] || {{cr|SIN}} || rowspan=2 | [[२०२३ दक्षिण पूर्व आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – पुरुषांची स्पर्धा#टी-२०|२०२३ दक्षिण-पूर्व आशियाई खेळ]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1370793.html २०६४] || १० मे २०२३ || {{cr|CAM}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|ए.झेड समुह क्रिकेट मैदान]], [[पनॉम पेन]] || {{cr|CAM}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383089.html २१५३] || २२ जुलै २०२३ || {{cr|JPN}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{cr|JPN}} || rowspan=6 | [[२०२२-२३ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पूर्व आशिया-प्रशांत पात्रता#गट ब|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पूर्व आशिया-प्रशांत प्रादेशिक अंतिम फेरी पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383092.html २१५६] || २३ जुलै २०२३ || {{cr|PNG}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{cr|PNG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383093.html २१६३] || २५ जुलै २०२३ || {{cr|VAN}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{cr|PHI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383096.html २१७०] || २६ जुलै २०२३ || {{cr|JPN}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{cr|JPN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383098.html २१७७] || २८ जुलै २०२३ || {{cr|PNG}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{cr|PNG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1383099.html २१८१] || २९ जुलै २०२३ || {{cr|VAN}} || {{flagicon|PNG}} [[अमिनी पार्क]], [[पोर्ट मोरेस्बी]] || {{cr|VAN}}
|-  
| १८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412530.html २४१६] || २२ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|PHI}} || rowspan=7 |
|-  
| १९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412531.html २४१७] || २३ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}} 
|-  
| २० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412532.html २४१८] || २३ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}} 
|-  
| २१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412533.html २४१९] || २४ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|PHI}} 
|-  
| २२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412534.html २४२०] || २४ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || टाय
|-  
| २३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412535.html २४२१] || २६ डिसेंबर २०२३ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|IDN}} [[जिंबरण|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|PHI}} 
|-  
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1450767.html २८६५] || २६ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|JPN}} || {{flagicon|KOR}} [[येओनहुई क्रिकेट ग्राउंड]], [[इंचियोन]] || {{cr|JPN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1450768.html २८७०] || २८ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|JPN}} || {{flagicon|KOR}} [[येओनहुई क्रिकेट ग्राउंड]], [[इंचियोन]] || {{cr|JPN}} || rowspan=6 | [[२०२४ आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक पूर्व आशिया-पॅसिफिक उप-प्रादेशिक पात्रता ब|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पूर्व आशिया-प्रशांत गट ब पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1450770.html २८७३] || २९ सप्टेंबर २०२४ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|KOR}} [[येओनहुई क्रिकेट ग्राउंड]], [[इंचियोन]] || {{cr|PHI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1450773.html २८८३] || १ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|KOR}} || {{flagicon|KOR}} [[येओनहुई क्रिकेट ग्राउंड]], [[इंचियोन]] || {{cr|PHI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1450774.html २८८६] || २ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|JPN}} || {{flagicon|KOR}} [[येओनहुई क्रिकेट ग्राउंड]], [[इंचियोन]] || {{cr|JPN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1450776.html २८९१] || ४ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|KOR}} [[येओनहुई क्रिकेट ग्राउंड]], [[इंचियोन]] || {{cr|IDN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1450778.html २८९४] || ५ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|KOR}} || {{flagicon|KOR}} [[येओनहुई क्रिकेट ग्राउंड]], [[इंचियोन]] || {{cr|PHI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490870.html ३२७८] || ६ जुलै २०२५ || {{cr|IDN}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|PHI}} || rowspan=8 | [[२०२५ उदयोन्मुख पूर्व आशिया तिरंगी मालिका (जुलै)|२०२५ इंडोनेशिया तिरंगी मालिका (जुलै)]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490871.html ३२८१] || ७ जुलै २०२५ || {{cr|KOR}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|PHI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490872.html ३२८२] || ७ जुलै २०२५ || {{cr|IDN}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|IDN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490874.html ३२८९] || ९ जुलै २०२५ || {{cr|KOR}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|KOR}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490876.html ३२९३] || १० जुलै २०२५ || {{cr|IDN}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|PHI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490877.html ३२९४] || १० जुलै २०२५ || {{cr|KOR}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|PHI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490879.html ३३०५] || १२ जुलै २०२५ || {{cr|KOR}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|PHI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490880.html ३३१०] || १३ जुलै २०२५ || {{cr|IDN}}|| {{flagicon|IDN}} [[बाली|उदायाना क्रिकेट मैदान]], [[बाली]] || {{cr|PHI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513825.html ३६२०] || ९ डिसेंबर २०२५ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्दथाई क्रिकेट ग्राउंड|तेर्दथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|MAS}} || rowspan=4 | [[२०२५ दक्षिण पूर्व आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – पुरुषांची स्पर्धा#टी-२०|२०२५ दक्षिण-पूर्व आशियाई खेळ]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513827.html ३६२५] || १० डिसेंबर २०२५ || {{cr|SIN}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्दथाई क्रिकेट ग्राउंड|तेर्दथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|PHI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513829.html ३६२८] || ११ डिसेंबर २०२५ || {{cr|IDN}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्दथाई क्रिकेट ग्राउंड|तेर्दथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|PHI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1513832.html ३६३७] || १३ डिसेंबर २०२५ || {{cr|THA}} || {{flagicon|THA}} [[तेर्दथाई क्रिकेट ग्राउंड|तेर्दथाई क्रिकेट मैदान]], [[बँकॉक]] || {{cr|PHI}}
|}

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}</text>
      <sha1>d7jyxf62x9amnvanzwoi31bg7vbiawx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>लडाख स्काऊट्स</title>
    <ns>0</ns>
    <id>378894</id>
    <redirect title="लडाख स्काउट्स" />
    <revision>
      <id>2678860</id>
      <parentid>2678650</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T17:22:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>6858</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Fixing double redirect from [[लद्दाख स्काउट्स]] to [[लडाख स्काउट्स]]</comment>
      <origin>2678860</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82" sha1="h26r115bsmilbr00ydhg7v6u4o8o01a" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[लडाख स्काउट्स]]</text>
      <sha1>h26r115bsmilbr00ydhg7v6u4o8o01a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>२०२३ च्या हिंदी चित्रपटांची यादी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>378914</id>
    <redirect title="इ.स. २०२३ मधील चित्रपट" />
    <revision>
      <id>2678861</id>
      <parentid>2678764</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T17:22:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>6858</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Fixing double redirect from [[२०२३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी]] to [[इ.स. २०२३ मधील चित्रपट]]</comment>
      <origin>2678861</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="101" sha1="rjefz3z3zpetoapjpzyug45mlrjegnj" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[इ.स. २०२३ मधील चित्रपट]]</text>
      <sha1>rjefz3z3zpetoapjpzyug45mlrjegnj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>त्र्वॉ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>378921</id>
    <revision>
      <id>2678820</id>
      <parentid>2678793</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T14:25:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* इतिहास */</comment>
      <origin>2678820</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35030" sha1="7oiq46dc3aoeyit4wjhb0cznfmwwq1i" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
[[चित्र:Troyes_altarpiece_(detail)_Victoria_and_Albert_Museum,_London.JPG|इवलेसे|त्र्वॉ वेदीचित्र (तपशील) व्हिक्टोरिया आणि अल्बर्ट संग्रहालय, लंडन]]
'''त्र्वॉ ''' (उच्चार भेद:''त्रुआ'') हे ईशान्य [[फ्रान्स|फ्रांस]]&lt;nowiki/&gt;मधील [[ग्रांद एस्त]] प्रदेशातील [[ऑब]] [[फ्रान्सचे विभाग|विभागाचे]] राजधानी आणि एक कॉम्यिन आहे. हे शहर [[सेन नदी|सेन]] नदीवरती वसलेले आहे आणि सुमारे {{Convert|140|km|mi|abbr=on}} [[पॅरिस|पॅरिसच्या]] आग्नेयेला. हे शांपान वाइन प्रदेशात येते आणि ऑर्यां वन प्रादेशिक नैसर्गिक उद्यानाच्या जवळ आहे.

२०२३मध्ये त्र्वॉची लोकसंख्या ६२,०८८ होती  हे कॉमिनोते दॅग्लॉमेरास्यों त्र्वॉ शांपान मेत्रॉपॉलचे केंद्र आहे, जिथे अंदाजे एक लाख पंच्यात्तर हजार रहिवासी आहेत.

त्र्वॉचा विकास [[प्राचीन रोम|रोमी काळापासूनच]] झाला, जेव्हा ते '''आउगुस्तोबोना त्रिकास्सिउम''' म्हणून ओळखले जात होते. ते अनेक महामार्गांच्या, विशेषतः विया अग्रिप्पाच्या, केंद्रस्थानी वसलेले होते. या शहराला एक समृद्ध इतिहास आहे, त्रिकास्सेस जमातीपासून ते [[दुसरे महायुद्ध|दुसऱ्या महायुद्धा]]&lt;nowiki/&gt;दरम्यान २५ ऑगस्ट १९४४ रोजी शहराच्या मुक्तीपर्यंत, ज्यामध्ये कातालाउनी मैदानांची लढाई, त्र्वॉची परिषद, [[इंग्लंडचा पाचवा हेन्री|हेन्री पाचवा]] आणि फ्रांसची कात्रीन यांचा विवाह, आणि शांपानचे जत्रे, जिथे [[ख्रिश्चन धर्म|ख्रिस्ती]] जगतातून व्यापारी येत असत, यांचा समावेश आहे. त्र्वॉला एक समृद्ध स्थापत्य आणि शहरी वारसा आहे; अनेक वास्तू ऐतिहासिक स्मारके म्हणून संरक्षित आहेत, ज्यात जुन्या शहरात टिकून राहिलेल्या अर्ध्या लाकडी घरांचा (मुख्यतः १६व्या शतकातील) समावेश आहे. त्यांच्या योगदानामुळेच त्र्वॉ 'कला आणि इतिहासाचे शहर' असे घोषित करण्यात आले आहे.

१८ व्या शतकापासून पुढे, १९६० च्या दशकापर्यंत [[वस्त्रोद्योग|वस्त्र]] उत्पादन हा त्र्वॉच्या अर्थव्यवस्थेचा एक प्रमुख भाग होता. आज, त्र्वॉ हे थेट विक्रीकेंद्र आणि व्यापाराची युरोपीय राजधानी आहे, व तीन ब्रँड केंद्र आहेत.

== इतिहास ==
त्र्वॉच्या परिसरात सापडलेल्या प्रागैतिहासिक गोष्टींवरून असे सूचित होते की ही वस्ती सुमारे इ.स.पूर्व ६००मध्ये विकसित झाली असावी. शहराच्या जवळ केल्ती दफनभूमीचे ढिगारे सापडले आहेत, आणि शहराच्या हद्दीत केल्ती कलाकृतींचे उत्खननही करण्यात आले आहे. 

रोमी काळात ''आउगुस्तोबोना त्रिकास्सिउम'' नावाने ओळखले जाणाऱ्या त्र्वॉ जवळ अनेक महामार्ग एकमेकांशी छेदत होते. यांत [[रेंस]]-[[लांग्र]] आणि पुढे [[मिलान|मिलानकडे]] जाणारा [[व्हिया अग्रिप्पा]] महामार्ग होता.&lt;ref&gt;Traces of the Roman paving have been found {{Convert|3|m|2|abbr=on}} below the rue de la Ciré.&lt;/ref&gt; त्र्वॉपासूनचे इतर रोमी मार्ग [[पॉइती]], ओतों आणि [[ओर्लेयों|ओर्लेयोंकडे]] जात होते. 

हे त्रिकास्सेस लोकांचे ''शहर'' होते, ज्यांना [[ऑगस्टस|ऑगस्टसने]] सेनोनेसपासून वेगळे केले होते. सुरुवातीच्या [[रोमन साम्राज्य|रोमन साम्राज्यातील]] या गाल्लो-रोमन शहराचे काही विखुरलेले अवशेष सापडले आहेत, परंतु जलवाहिनीच्या खुणांव्यतिरिक्त इतर कोणतेही सार्वजनिक स्मारक आढळले नाही. साम्राज्याच्या उत्तरार्धात या वस्तीचा विस्तार कमी झाला होता. याला  '''त्रिकस्सिउम''' किंवा '''त्रिकास्साए''' असे संबोधले जात असे, जे फ्रांसी त्र्वॉ(Troyes)चे व्युत्पत्ती आहे.

४थ्या शतकापासून, नागरिक ख्रिस्ती झाले होते आणि [[कॅथलिक चर्च|चर्च]]&lt;nowiki/&gt;ने शहराला एका [[बिशप|बिशपचे]] पीठ बनवले होते. या शहराचे बिशप [[त्र्वॉचे लुपुस|लुपुस (लूप)]], ज्यांनी दंतकथेनुसार शहराचे [[अत्तीला]]&lt;nowiki/&gt;पासून रक्षण केले, ही कथा ऐतिहासिक तथ्यांपेक्षा अतिरंजित स्तुतीच जास्त वाटते.  संत लुपुसचे शिष्य अवेन्तिनुस(त्र्वॉचे संत अवेन्तिनुस, मृत्यु ५३७) यांनी त्र्वॉमध्ये एक मठाची स्थापना केली.&lt;ref&gt;
{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=6Hwa38EjyoAC|title=Grand livre des saints: culte et iconographie en Occident|last=Baudoin|first=Jacques|publisher=EDITIONS CREER|year=2006|isbn=9782848190419|publication-place=Nonette|page=112|language=fr|quote=Saint Aventin de Troyes (Aventinus, 4 février) Ermite natif de Bourges, attiré en Champagne par la réputation de saint Loup de Troyes († 479). Il avait installé à Troyes une communauté monastique. En 525, il racheta de l'esclavage Fidole (saint Phal), à qui il confia son monastère, et il se retira en ermite a l'Isle-au-Mont, ou il mourut en 537.|access-date=12 November 2023}}&lt;/ref&gt; 

कातालाउनी मैदानांची लढाई, जिला त्र्वॉची लढाई असेही म्हणतात, ती इ.स. ४५१ मध्ये परिसरात झाली. यात रोमी सेनापती फ्लाविउस ॲतिउस आणि विसिगॉथ राजा थेओदोरिक पहिला यांनी अत्तीलाविरुद्ध लढा दिला.

पूर्वीचे प्रमुख चर्च सध्याच्या चर्चेच्या जागेवरच होते. येथेच ८७८ मध्ये तोतऱ्या लुईने [[पोप जॉन आठवा|पोप जॉन आठव्याकडून]] पश्चिम फ्रांसियाचे राजमुकुट स्वीकारला. ९व्या शतकाच्या अखेरीस, नॉर्मनकडून शहरावर झालेल्या हल्ल्यांनंतर, शांपानच्या सरदारांनी त्र्वॉला आपली राजधानी म्हणून निवडले. १८व्या शतकाच्या अखेरीस झालेल्या [[फ्रेंच राज्यक्रांती|राज्यक्रांतीपर्यंत]] ते शांपान प्रांताची राजधानी राहिले. संत लुपुसच्या मठाने एक प्रसिद्ध ग्रंथालय आणि लेखनशाळा विकसित केली.

[[मध्य युग|मध्ययुगात]], त्र्वॉ एक महत्त्वाचे आंतरराष्ट्रीय व्यापारी केंद्र म्हणून प्रसिद्ध होते. सोन्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या 'ट्रॉय वजन' या मापन पद्धतीचे नाव या शहरावरुनच ठेवण्यात आले, जी येथेच विकसित झाली होती. &lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=The Second Book of General Ignorance|last=Lloyd|first=John|last2=Mitchison|first2=John|publisher=Faber and Faber Ltd|year=2010|isbn=978-0-571-26965-5|edition=First|location=London|page=71}}&lt;/ref&gt; शांपान कापड जत्रे आणि दूरच्या व्यापाराचे पुनरुज्जीवन, तसेच नाणी आणि पतपुरवठ्याचा नवीन विस्तार, हे त्र्वॉच्या मध्ययुगीन अर्थव्यवस्थेचे चालक घटक होते.

[[इ.स. १०४०|१०४०]] मध्ये शेलोमो यिशाकी, ज्याला 'राशी' नावाने अधिक ओळखले जाते, यांचा जन्म त्र्वॉ येथे झाला. [[बायबल]] आणि ताल्मुदचे एक प्रमुख भाष्यकार असलेल्या या रब्बी आणि तत्त्वज्ञांनी शहरात यहूदी विचारांची एक प्रभावशाली संप्रदाय स्थापन केला.

१२८५ मध्ये, जेव्हा [[फ्रान्सचा चौथा फिलिप|चौथा फिलिप]]&lt;nowiki/&gt;ने शांपान फ्रांसी राजघराण्याच्या राज्यात विलीन केला, तेव्हा या शहराने आपले अनेक पारंपरिक विशेषाधिकार कायम ठेवले. [[शंभर वर्षांचे युद्ध|शंभर वर्षांच्या युद्धादरम्यान]] इंग्रजांचा मित्र असलेला, बूर्गॉनचे ड्यूक निर्भय जाँ याने १४१७ मध्ये त्र्वॉला फ्रान्सची राजधानी म्हणून घोषित करण्यासाठी प्रयत्न केले. त्याने [[फ्रान्सचा सहावा शार्ल|शार्ल सहावा]] याची पत्नी, बायर्नची इजाबो हिच्याशी त्र्वॉमध्ये नियंत्रकाच्या कार्यालयांसह एक न्यायालय, परिषद आणि अपीलीय न्यायालय स्थापन करण्याबाबत करार केला.

२१ मे १४२० रोजी, बूर्गॉनच्या लोकांच्या ताब्यात असलेल्या या शहरात त्र्वॉचा तह झाला, ज्यानुसारे [[इंग्लंडचा पाचवा हेन्री|हेन्री पाचवा]] याचा लग्न शार्ल सहावा याची मुलगी वाल्वाची कॅथेरीन हिच्याशी ठरले. तहाच्या अटींनुसार, युवराजा(दोफें)ऐवजी हेन्री पाचवा हा फ्रान्सचा राजा म्हणून शार्लचा उत्तराधिकारी होणार होता. फ्रान्समधील प्लांटाजेनेट वर्चस्वाचा परमोच्च बिंदू १४२९ मध्ये गाठला, जेव्हा युवराज (जो नंतर [[फ्रांसचा सातवा शार्ल|सातवा शार्ल]] झाला ) आणि [[जोन ऑफ आर्क|आर्कची जोन]] यांनी सशस्त्र संघर्षाद्वारे (त्र्वॉचा वेढा) त्र्वॉ शहरावर पुन्हा फ्रांसी नियंत्रण प्रस्थापित केले.
[[चित्र:Maison_Commune_-_Hôtel_de_Ville,_Troyes_20140509_1.jpg|उजवे|इवलेसे|ओतेल द वील]]
१५२४ च्या महाग्नीने मध्ययुगीन शहराचा बराच भाग नष्ट केला, जरी शहरात विविध भागांना वेगळे करणारे असंख्य कालवे होते.

जानेवारी आणि फेब्रुवारी १८९४ च्या मोहीम दरम्यान, पुलिसांनी तेथे राहणाऱ्या [[अराजकता|अराजकतावाद्यांना]] लक्ष्य करून छापे टाकले, परंतु ते फारसे यशस्वी झाले नाहीत. &lt;ref name=&quot;:12&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|title=Les anarchistes|date=3 January 1894|work=La Dépêche|pages=2|trans-title=The anarchists}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;:22&quot;&gt;{{जर्नल स्रोत|date=2 January 1894|title=Deux mille perquisitions|journal=L'Estafette|pages=2}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;:32&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|title=Une série générale de perquisitions : résultat négatif des recherches|date=3 January 1894|work=L'Éclair|trans-title=A general series of raids: negative results}}&lt;/ref&gt;

== आकर्षणे ==
[[चित्र:Baptême_Cathédrale_de_Troyes_290308.jpg|उजवे|इवलेसे|काथेद्राल सां-प्येर-ए-सां-पोल द त्र्वॉ(१५४८) (Cathédrale Saint-Pierre-et-Saint-Paul de Troyes)]]

* खूप जुन्या शहरात अनेक अर्ध-लाकडी घरे (मुख्यतः १६ व्या शतकातील) टिकून आहेत.
* जुन्या शहरातील ''ओतेल पार्तिक्युल्येर्स'' (भव्यवाडे)
* प्लेस अलेक्झांद्र इस्रायलवरील ओतेल द वील हे ''लुई तेरावा'' शैलीचे एक शहरी उदाहरण आहे. मुख्य स्वागत कक्ष असलेल्या मध्यवर्ती ''इमारतीवर'', त्याची कंगोरेदार रचना (कॉर्निस) जोडलेल्या कोरिंथियन स्तंभांवरून लयबद्धपणे पुढे आलेली आहे; यांना खाली मजबूत, एकत्रित स्तंभांचा आधार आहे. प्रवेशद्वाराच्या वर असलेला [[फ्रान्सचा चौदावा लुई|लुई चौदाव्याचा]] पुतळा, [[फ्रेंच राज्यक्रांती|फ्रेंच राज्यक्रांतीच्या]] दहशतीचे साम्राज्याच्या काळात, १७९३ मध्ये त्याच्या कोनाड्यातून बाहेर काढून फोडण्यात आला; एकोणिसाव्या शतकात त्याच्या जागी सध्याची ''शिरस्त्राणधारी मिनेर्वा'' आणि तिचे मूळ प्रतीक बसवण्यात आले. आता &quot;लिबेर्ते, एगालिते, फ्रातेर्निते, ऊ ला मॉर्त&quot; (स्वातंत्र्य, समानता, बंधुत्व, किंवा मृत्यू) पाहणे दुर्मिळ झाले आहे. ''साल दु'' काँसेय(परिषद कक्ष) मध्ये, त्र्वॉ येथे जन्मलेल्या फ्रान्स्वा झीगार्दाँ यांनी बनवलेले लुई चौदावाचे (१६९०) एक संगमरवरी पदक या विध्वंसातून सुखरूप वाचले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.aube-champagne.com/en/poi/hotel-de-ville-de-troyes-2/|title=Hôtel de Ville de Troyes|publisher=Aube-Champagne|access-date=25 November 2024}}&lt;/ref&gt;

=== संग्रहालये ===

* आधुनिक कला संग्रहालय (Musée d'Art Moderne/मुजे दार्त मोदेर्न)
* औजारे आणि श्रमिक विचार संग्रहालय (Maison de l'outil et de la pensée ouvrière/मेजाँ द लुती ए द ला पांसे ऊव्रीएर)
* वोल्वीजां(Vauluisant) संग्रहालय:
** त्र्वॉ आणि शांपानार्देन ऐतिहासिक संग्रहालय
** विणकाम किंवा मोजेनिर्मिती संग्रहालय (Musée de la Bonneterie/मुजे द ला बॉनेत्री)
* ओतेल-द्यो-लकाँत(Hôtel-Dieu-Lecomte) औषधालय
* सां-लूप संग्रहालय (ललित कला संग्रहालय)
* दी मार्को संग्रहालय (दरवर्षी १ एप्रिल ते १ ऑक्टोबर पर्यंत खुले असते)

=== चर्च ===
[[चित्र:Troyes_Cathédrale_St._Pierre_et_Paul_Fassade_1.jpg|उजवे|इवलेसे|260x260अंश|प्रमुखचर्चेचे पश्चिमी दर्शनी भाग]]
अलीकडील युद्धांचा फटका न बसल्यामुळे, त्र्वॉमध्ये शहराच्या मध्यवर्ती भागाजवळ जुन्या धार्मिक वास्तूंचा दाट वस्ती आहे. त्यांमध्ये खालील इमारतींचा समावेश आहे:

* सां-प्येर-ए-सां-पोल प्रमुखचर्च(Saint-Pierre-et-Saint-Paul Cathedral)
* सां-नीझ्ये चर्च, गॉथिक आणि पुनर्जागरण शैलीतील असून, त्यात उल्लेखनीय शिल्पकला आहे. १८४० मध्ये याला ''&lt;nowiki/&gt;'मॉनिमां हिस्तोरीक''' (ऐतिहासिक स्मारक) म्हणून वर्गीकृत करण्यात आले.
* गॉथिक सां-अर्बेन महामंदिर (१३व्या शतकातील), जिचे छत चकचकीत कौलांनी आच्छादलेले आहे. ही महामंदिर झॅक पांतालेऑं यांनी बांधली होती, जे १२६१ मध्ये [[पोप अर्बन चौथा|'अर्बन चौथा']] या नावाने पोप म्हणून निवडले गेले होते. ही बॅसिलिका त्यांच्या वडिलांच्या कार्यशाळेच्या जागेवर बांधली गेली. १८४० मध्ये या वास्तूला ''&lt;nowiki/&gt;'मॉनिमां हिस्तोरीक''' म्हणून वर्गीकृत करण्यात आले. १९६४ मध्ये याला महामंदिर म्हणून घोषित करण्यात आले.
* सां-मादलीन चर्च. अतिशय सुरुवातीच्या गॉथिक शैलीतील, ज्याचा पूर्वेकडील भाग सुमारे १५०० मध्ये पुन्हा बांधण्यात आला. १५०८-१७ मधील फ्लॅम्बॉयंट गॉथिक शैलीतील एक अत्यंत कलात्मक दगडी पडदा, जो जां गेल्द यांनी कोरला असून त्यावर [[मार्था|संत मार्थाचा]] पुतळा आहे. उत्कृष्ट पुनर्जागरण रंगीत काचकाम. संत जां जिल्हा. १८४० मध्ये ''ऐतिहासिक स्मारक म्हणून'' वर्गीकृत.
* सां-जां चर्च, पुनर्जागरणकालीन गर्भगृह आणि [[Giraudon|गिराउदोंने]] बनवलेले मुख्य वेदीचे मंजुषा. प्रवेशद्वारावर [[फ्रांसचा नववा शार्ल|शार्ल नववा]] यांचे राजचिन्ह आहे. १८४० मध्ये '''&lt;nowiki&gt;&lt;a href=&quot;./Monument_Historique&quot; rel=&quot;mw:WikiLink&quot; data-linkid=&quot;344&quot; data-cx=&quot;{&amp;amp;quot;adapted&amp;amp;quot;:false,&amp;amp;quot;sourceTitle&amp;amp;quot;:{&amp;amp;quot;title&amp;amp;quot;:&amp;amp;quot;Monument historique&amp;amp;quot;,&amp;amp;quot;thumbnail&amp;amp;quot;:{&amp;amp;quot;source&amp;amp;quot;:&amp;amp;quot;https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d7/Logo_monument_historique_-_rouge_ombr%C3%A9%2C_encadr%C3%A9.svg/120px-Logo_monument_historique_-_rouge_ombr%C3%A9%2C_encadr%C3%A9.svg.png&amp;amp;quot;,&amp;amp;quot;width&amp;amp;quot;:80,&amp;amp;quot;height&amp;amp;quot;:80},&amp;amp;quot;description&amp;amp;quot;:&amp;amp;quot;National heritage tite designation in France&amp;amp;quot;,&amp;amp;quot;pageprops&amp;amp;quot;:{&amp;amp;quot;wikibase_item&amp;amp;quot;:&amp;amp;quot;Q916475&amp;amp;quot;},&amp;amp;quot;pagelanguage&amp;amp;quot;:&amp;amp;quot;en&amp;amp;quot;},&amp;amp;quot;targetFrom&amp;amp;quot;:&amp;amp;quot;source&amp;amp;quot;}&quot; class=&quot;mw-redirect cx-link&quot; id=&quot;mw-w&quot; title=&quot;Monument Historique&quot;&gt;मॉनिमां हिस्तोरीक'&lt;/a&gt;&lt;/nowiki&gt;'' म्हणून वर्गीकृत.
* १६व्या शतकाच्या सुरुवातीच्या काळातील गॉथिक संत-निकोलस चर्च, ज्यामध्ये एका भव्य जिन्याने पोहोचता येणारे कॅल्व्हरी चॅपलच्या आकाराचे व्यासपीठ आहे. दक्षिण प्रवेशद्वारावर, फ्रान्स्वा जांती यांनी साकारलेली दावूद आणि यशया यांची दोन शिल्पे आहेत.
* सोळाव्या शतकातील विस्तृत मूर्तिकाम असलेले संत-पांतालेऑं चर्च.
* सेंट रेमी चर्च, ज्याचा १४ व्या शतकातील मनोरा {{Convert|60|m|2|abbr=on}} उंच आहे . त्याच्या दक्षिण बाजूला असलेल्या १७ व्या शतकातील सूर्यघड्याळावर ''sicut umbra dies nostri super terram'' (&quot;पृथ्वीवरील आपले दिवस सावलीसारखे जातात&quot;) असा लॅटिन शिलालेख आहे.
* ''सां-मार्तिन-एस-विन्ये'' चर्च. यात स्थानिक कुशल काचकामगार लिनार्द गाँत्ये यांनी १७व्या शतकात बनवलेल्या रंगीत काचेच्या खिडक्या आहेत.

=== सिनेगॉग ===
[[चित्र:Troyes_synagogue.jpg|अल्ट=The Rashi Synagogue|डावे|इवलेसे|[[Rashi Synagogue of Troyes|राशी सिनेगॉग]]]]
त्र्वॉच्या राशी सिनेगॉगमध्ये यहूदी उपासना केली जाते. सध्याची वास्तू १६व्या शतकातील एका जुन्या मठाच्या जागेवर बांधली गेली आणि [[दुसरे महायुद्ध|दुसऱ्या महायुद्धात]] नष्ट झालेल्या सिनेगॉगची जागा घेतली. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.judaicultures.info/sites-patrimoine/france-15/Region-Centre/Troyes-en-France|title=Troyes in France – A Millennial Jewish History|website=judaicultures.info|access-date=February 15, 2012}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.crdp-reims.fr/cddp10/ressources/mediatheque/dossiers/lieux_cultuels/2.htm|title=Making Sense of the Forms of Places of Worship – The Synagogue|website=crdp-reims.fr|access-date=October 29, 2011}}&lt;/ref&gt; ही वास्तू [[युरोपीय प्रबोधनाचा काळ|पुनर्जागरण]] शैलीत आहे आणि २०व्या शतकात तिची पुनर्बांधणी करण्यात आली. यात १६व्या शतकातील एक अर्ध-लाकडी घर आणि १८व्या शतकातील (लुई पंधरावा शैली) दुसरे घर आहे. &lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=Troyes en Champagne|last=Didier Guy|last2=Patrick Dupré|publisher=La Maison du Boulanger|year=|isbn=978-2-913052-21-5|location=Troyes|page=124}}&lt;/ref&gt; एक सांस्कृतिक केंद्र देखील स्थापन करण्यात आले आहे. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.crdp-reims.fr/cddp10/ressources/mediatheque/dossiers/lieux_cultuels/2.htm|title=Donner sens aux formes des lieux cultuels - La synagogue|website=crdp-reims.fr|access-date=29 October 2011}}&lt;/ref&gt;

राशीच्या काळातील भावना प्रतिबिंबित करण्यासाठी सिनेगॉगला पुनर्संचयित करण्यासाठी अलीकडे नूतनीकरण करण्यात आले आहेत. फ्रान्सचे मुख्य रब्बी हाइम कोर्सिया यांच्या उपस्थितीत {{Date|September 4, 2016}} रोजी उद्घाटन झाले. &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=I.F. with R. Doumergue|url=https://france3-regions.francetvinfo.fr/grand-est/aube/troyes/troyes-la-synogogue-restauree-ete-inauguree-1078009.html|title=Troyes: the Restored Synagogue Was Inaugurated|date=September 4, 2016|work=France 3 Region|pages=|language=fr}}&lt;/ref&gt;

== लोकसंख्या ==
त्या कम्यूनच्या रहिवाशांना फ्रेंचमध्ये त्र्वॉयाँ(Troyens) म्हणतात.
{{ऐतिहासिक लोकसंख्या|1793|26751|1800|24061|1806|27196|1821|25078|1831|23740|1836|25563|1841|25469|1846|25702|1851|27376|1856|33071|1861|34613|1866|35678|1872|38113|1876|41275|1881|46067|1886|46972|1891|50330|1896|52998|1901|53146|1906|53447|1911|55486|1921|55215|1926|58321|1931|58804|1936|57961|1946|58805|1954|58819|1962|67406|1968|74898|1975|72165|1982|63579|1990|59255|1999|60958|2007|61823|2012|60009|2017|61652|2023|62088|align=none|percentages=pagr|source=EHESS&lt;ref name=ehess&gt;{{Cassini-Ehess|38334|Troyes}}&lt;/ref&gt; and INSEE (1968–2023)&lt;ref name=pophist&gt;[https://www.insee.fr/fr/statistiques/8643952?geo=COM-10387#tableau-POPREF_G1 Population municipale entre 1968 et 2023], INSEE&lt;/ref&gt;}}

== अर्थव्यवस्था ==
[[चित्र:Troyes_rue_Emile_Zola_maisons_pans_de_bois.jpg|उजवे|इवलेसे|जुन्या शहरातील घरे]]
त्र्वॉ हे कपड्यांचा ब्रँड असलेल्या लाकोस्त कंपनीच्या उत्पादन मुख्यालयाचे ठिकाण आहे. तसेच, हे चाकलेट निर्माता पास्कल काफेचेही ठिकाण आहे. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.pascal-caffet.com|title=Pascal Caffet, Meilleur Ouvrier de France pâtissier, Champion du monde des métiers du dessert|last=chocolatier|publisher=Pascal-caffet.com|access-date=2011-09-16}}&lt;/ref&gt;

== शिक्षण ==
त्र्वॉचे तंत्रज्ञान विद्यापीठ आणि व्यापारिक शाळा [[Groupe École supérieure de commerce de Troyes|ग्रुप इकोले सुपरीयूर द कॉमर्स द त्र्वॉ]] या शहरात आहेत.

== हवामान ==
{{माहितीचौकट हवामान|collapsed=Y|location=त्र्वॉ (१९९१–२०२० सरासरी)|metric first=Y|single line=Y|Jan record high C=16.2|Feb record high C=22.1|Mar record high C=26.1|Apr record high C=29.2|May record high C=33.3|Jun record high C=38.4|Jul record high C=41.8|Aug record high C=40.6|Sep record high C=35.0|Oct record high C=30.3|Nov record high C=23.0|Dec record high C=19.0|Jan high C=6.8|Feb high C=8.2|Mar high C=12.5|Apr high C=16.2|May high C=19.9|Jun high C=23.5|Jul high C=26.2|Aug high C=26.0|Sep high C=21.6|Oct high C=16.6|Nov high C=10.6|Dec high C=7.4|Jan mean C=3.6|Feb mean C=4.3|Mar mean C=7.4|Apr mean C=10.2|May mean C=14.0|Jun mean C=17.4|Jul mean C=19.8|Aug mean C=19.6|Sep mean C=15.7|Oct mean C=11.9|Nov mean C=7.1|Dec mean C=4.3|Jan low C=0.5|Feb low C=0.3|Mar low C=2.2|Apr low C=4.2|May low C=8.1|Jun low C=11.3|Jul low C=13.4|Aug low C=13.2|Sep low C=9.8|Oct low C=7.2|Nov low C=3.5|Dec low C=1.3|Jan record low C=-23.0|Feb record low C=-17.6|Mar record low C=-15.4|Apr record low C=-6.2|May record low C=-2.0|Jun record low C=0.4|Jul record low C=3.1|Aug record low C=3.0|Sep record low C=-0.4|Oct record low C=-7.0|Nov record low C=-11.1|Dec record low C=-18.0|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=48.2|Feb precipitation mm=44.2|Mar precipitation mm=45.9|Apr precipitation mm=48.3|May precipitation mm=64.9|Jun precipitation mm=52.4|Jul precipitation mm=56.4|Aug precipitation mm=53.9|Sep precipitation mm=52.4|Oct precipitation mm=63.8|Nov precipitation mm=55.3|Dec precipitation mm=58.9|unit precipitation days=1.0 mm|Jan precipitation days=10.5|Feb precipitation days=9.7|Mar precipitation days=9.5|Apr precipitation days=9.4|May precipitation days=10.2|Jun precipitation days=8.7|Jul precipitation days=7.9|Aug precipitation days=7.7|Sep precipitation days=7.9|Oct precipitation days=9.7|Nov precipitation days=10.2|Dec precipitation days=11.5|Jan sun=63.1|Feb sun=90.4|Mar sun=148.3|Apr sun=190.0|May sun=216.4|Jun sun=230.8|Jul sun=242.2|Aug sun=232.0|Sep sun=185.7|Oct sun=125.4|Nov sun=69.8|Dec sun=57.4|source=[[Meteociel]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=Normals and records for Troyes-Barberey (10) |url=https://www.meteociel.fr/obs/clim/normales_records.php?code=10030001&amp;normes=2020 |publisher=[[Meteociel]]|language=fr|access-date=6 September 2025}}&lt;/ref&gt;}}</text>
      <sha1>7oiq46dc3aoeyit4wjhb0cznfmwwq1i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678914</id>
      <parentid>2678820</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T23:47:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TheonlyPuneriintown</username>
        <id>157039</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>syntax error</comment>
      <origin>2678914</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34086" sha1="rdtxsfesf2f03c9q5vgk6ream22tb3z" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
[[चित्र:Troyes_altarpiece_(detail)_Victoria_and_Albert_Museum,_London.JPG|इवलेसे|त्र्वॉ वेदीचित्र (तपशील) व्हिक्टोरिया आणि अल्बर्ट संग्रहालय, लंडन]]
'''त्र्वॉ ''' (उच्चार भेद:''त्रुआ'') हे ईशान्य [[फ्रान्स|फ्रांस]]&lt;nowiki/&gt;मधील [[ग्रांद एस्त]] प्रदेशातील [[ऑब]] [[फ्रान्सचे विभाग|विभागाचे]] राजधानी आणि एक कॉम्यिन आहे. हे शहर [[सेन नदी|सेन]] नदीवरती वसलेले आहे आणि सुमारे {{Convert|140|km|mi|abbr=on}} [[पॅरिस|पॅरिसच्या]] आग्नेयेला. हे शांपान वाइन प्रदेशात येते आणि ऑर्यां वन प्रादेशिक नैसर्गिक उद्यानाच्या जवळ आहे.

२०२३मध्ये त्र्वॉची लोकसंख्या ६२,०८८ होती  हे कॉमिनोते दॅग्लॉमेरास्यों त्र्वॉ शांपान मेत्रॉपॉलचे केंद्र आहे, जिथे अंदाजे एक लाख पंच्यात्तर हजार रहिवासी आहेत.

त्र्वॉचा विकास [[प्राचीन रोम|रोमी काळापासूनच]] झाला, जेव्हा ते '''आउगुस्तोबोना त्रिकास्सिउम''' म्हणून ओळखले जात होते. ते अनेक महामार्गांच्या, विशेषतः विया अग्रिप्पाच्या, केंद्रस्थानी वसलेले होते. या शहराला एक समृद्ध इतिहास आहे, त्रिकास्सेस जमातीपासून ते [[दुसरे महायुद्ध|दुसऱ्या महायुद्धा]]&lt;nowiki/&gt;दरम्यान २५ ऑगस्ट १९४४ रोजी शहराच्या मुक्तीपर्यंत, ज्यामध्ये कातालाउनी मैदानांची लढाई, त्र्वॉची परिषद, [[इंग्लंडचा पाचवा हेन्री|हेन्री पाचवा]] आणि फ्रांसची कात्रीन यांचा विवाह, आणि शांपानचे जत्रे, जिथे [[ख्रिश्चन धर्म|ख्रिस्ती]] जगतातून व्यापारी येत असत, यांचा समावेश आहे. त्र्वॉला एक समृद्ध स्थापत्य आणि शहरी वारसा आहे; अनेक वास्तू ऐतिहासिक स्मारके म्हणून संरक्षित आहेत, ज्यात जुन्या शहरात टिकून राहिलेल्या अर्ध्या लाकडी घरांचा (मुख्यतः १६व्या शतकातील) समावेश आहे. त्यांच्या योगदानामुळेच त्र्वॉ 'कला आणि इतिहासाचे शहर' असे घोषित करण्यात आले आहे.

१८ व्या शतकापासून पुढे, १९६० च्या दशकापर्यंत [[वस्त्रोद्योग|वस्त्र]] उत्पादन हा त्र्वॉच्या अर्थव्यवस्थेचा एक प्रमुख भाग होता. आज, त्र्वॉ हे थेट विक्रीकेंद्र आणि व्यापाराची युरोपीय राजधानी आहे, व तीन ब्रँड केंद्र आहेत.

== इतिहास ==
त्र्वॉच्या परिसरात सापडलेल्या प्रागैतिहासिक गोष्टींवरून असे सूचित होते की ही वस्ती सुमारे इ.स.पूर्व ६००मध्ये विकसित झाली असावी. शहराच्या जवळ केल्ती दफनभूमीचे ढिगारे सापडले आहेत, आणि शहराच्या हद्दीत केल्ती कलाकृतींचे उत्खननही करण्यात आले आहे. 

रोमी काळात ''आउगुस्तोबोना त्रिकास्सिउम'' नावाने ओळखले जाणाऱ्या त्र्वॉ जवळ अनेक महामार्ग एकमेकांशी छेदत होते. यांत [[रेंस]]-[[लांग्र]] आणि पुढे [[मिलान|मिलानकडे]] जाणारा [[व्हिया अग्रिप्पा]] महामार्ग होता.&lt;ref&gt;Traces of the Roman paving have been found {{Convert|3|m|2|abbr=on}} below the rue de la Ciré.&lt;/ref&gt; त्र्वॉपासूनचे इतर रोमी मार्ग [[पॉइती]], ओतों आणि [[ओर्लेयों|ओर्लेयोंकडे]] जात होते. 

हे त्रिकास्सेस लोकांचे ''शहर'' होते, ज्यांना [[ऑगस्टस|ऑगस्टसने]] सेनोनेसपासून वेगळे केले होते. सुरुवातीच्या [[रोमन साम्राज्य|रोमन साम्राज्यातील]] या गाल्लो-रोमन शहराचे काही विखुरलेले अवशेष सापडले आहेत, परंतु जलवाहिनीच्या खुणांव्यतिरिक्त इतर कोणतेही सार्वजनिक स्मारक आढळले नाही. साम्राज्याच्या उत्तरार्धात या वस्तीचा विस्तार कमी झाला होता. याला  '''त्रिकस्सिउम''' किंवा '''त्रिकास्साए''' असे संबोधले जात असे, जे फ्रांसी त्र्वॉ(Troyes)चे व्युत्पत्ती आहे.

४थ्या शतकापासून, नागरिक ख्रिस्ती झाले होते आणि [[कॅथलिक चर्च|चर्च]]&lt;nowiki/&gt;ने शहराला एका [[बिशप|बिशपचे]] पीठ बनवले होते. या शहराचे बिशप [[त्र्वॉचे लुपुस|लुपुस (लूप)]], ज्यांनी दंतकथेनुसार शहराचे [[अत्तीला]]&lt;nowiki/&gt;पासून रक्षण केले, ही कथा ऐतिहासिक तथ्यांपेक्षा अतिरंजित स्तुतीच जास्त वाटते.  संत लुपुसचे शिष्य अवेन्तिनुस(त्र्वॉचे संत अवेन्तिनुस, मृत्यु ५३७) यांनी त्र्वॉमध्ये एक मठाची स्थापना केली.&lt;ref&gt;
{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=6Hwa38EjyoAC|title=Grand livre des saints: culte et iconographie en Occident|last=Baudoin|first=Jacques|publisher=EDITIONS CREER|year=2006|isbn=9782848190419|publication-place=Nonette|page=112|language=fr|quote=Saint Aventin de Troyes (Aventinus, 4 février) Ermite natif de Bourges, attiré en Champagne par la réputation de saint Loup de Troyes († 479). Il avait installé à Troyes une communauté monastique. En 525, il racheta de l'esclavage Fidole (saint Phal), à qui il confia son monastère, et il se retira en ermite a l'Isle-au-Mont, ou il mourut en 537.|access-date=12 November 2023}}&lt;/ref&gt; 

कातालाउनी मैदानांची लढाई, जिला त्र्वॉची लढाई असेही म्हणतात, ती इ.स. ४५१ मध्ये परिसरात झाली. यात रोमी सेनापती फ्लाविउस ॲतिउस आणि विसिगॉथ राजा थेओदोरिक पहिला यांनी अत्तीलाविरुद्ध लढा दिला.

पूर्वीचे प्रमुख चर्च सध्याच्या चर्चेच्या जागेवरच होते. येथेच ८७८ मध्ये तोतऱ्या लुईने [[पोप जॉन आठवा|पोप जॉन आठव्याकडून]] पश्चिम फ्रांसियाचे राजमुकुट स्वीकारला. ९व्या शतकाच्या अखेरीस, नॉर्मनकडून शहरावर झालेल्या हल्ल्यांनंतर, शांपानच्या सरदारांनी त्र्वॉला आपली राजधानी म्हणून निवडले. १८व्या शतकाच्या अखेरीस झालेल्या [[फ्रेंच राज्यक्रांती|राज्यक्रांतीपर्यंत]] ते शांपान प्रांताची राजधानी राहिले. संत लुपुसच्या मठाने एक प्रसिद्ध ग्रंथालय आणि लेखनशाळा विकसित केली.

[[मध्य युग|मध्ययुगात]], त्र्वॉ एक महत्त्वाचे आंतरराष्ट्रीय व्यापारी केंद्र म्हणून प्रसिद्ध होते. सोन्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या 'ट्रॉय वजन' या मापन पद्धतीचे नाव या शहरावरुनच ठेवण्यात आले, जी येथेच विकसित झाली होती. &lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=The Second Book of General Ignorance|last=Lloyd|first=John|last2=Mitchison|first2=John|publisher=Faber and Faber Ltd|year=2010|isbn=978-0-571-26965-5|edition=First|location=London|page=71}}&lt;/ref&gt; शांपान कापड जत्रे आणि दूरच्या व्यापाराचे पुनरुज्जीवन, तसेच नाणी आणि पतपुरवठ्याचा नवीन विस्तार, हे त्र्वॉच्या मध्ययुगीन अर्थव्यवस्थेचे चालक घटक होते.

[[इ.स. १०४०|१०४०]] मध्ये शेलोमो यिशाकी, ज्याला 'राशी' नावाने अधिक ओळखले जाते, यांचा जन्म त्र्वॉ येथे झाला. [[बायबल]] आणि ताल्मुदचे एक प्रमुख भाष्यकार असलेल्या या रब्बी आणि तत्त्वज्ञांनी शहरात यहूदी विचारांची एक प्रभावशाली संप्रदाय स्थापन केला.

१२८५ मध्ये, जेव्हा [[फ्रान्सचा चौथा फिलिप|चौथा फिलिप]]&lt;nowiki/&gt;ने शांपान फ्रांसी राजघराण्याच्या राज्यात विलीन केला, तेव्हा या शहराने आपले अनेक पारंपरिक विशेषाधिकार कायम ठेवले. [[शंभर वर्षांचे युद्ध|शंभर वर्षांच्या युद्धादरम्यान]] इंग्रजांचा मित्र असलेला, बूर्गॉनचे ड्यूक निर्भय जाँ याने १४१७ मध्ये त्र्वॉला फ्रान्सची राजधानी म्हणून घोषित करण्यासाठी प्रयत्न केले. त्याने [[फ्रान्सचा सहावा शार्ल|शार्ल सहावा]] याची पत्नी, बायर्नची इजाबो हिच्याशी त्र्वॉमध्ये नियंत्रकाच्या कार्यालयांसह एक न्यायालय, परिषद आणि अपीलीय न्यायालय स्थापन करण्याबाबत करार केला.

२१ मे १४२० रोजी, बूर्गॉनच्या लोकांच्या ताब्यात असलेल्या या शहरात त्र्वॉचा तह झाला, ज्यानुसारे [[इंग्लंडचा पाचवा हेन्री|हेन्री पाचवा]] याचा लग्न शार्ल सहावा याची मुलगी वाल्वाची कॅथेरीन हिच्याशी ठरले. तहाच्या अटींनुसार, युवराजा(दोफें)ऐवजी हेन्री पाचवा हा फ्रान्सचा राजा म्हणून शार्लचा उत्तराधिकारी होणार होता. फ्रान्समधील प्लांटाजेनेट वर्चस्वाचा परमोच्च बिंदू १४२९ मध्ये गाठला, जेव्हा युवराज (जो नंतर [[फ्रांसचा सातवा शार्ल|सातवा शार्ल]] झाला ) आणि [[जोन ऑफ आर्क|आर्कची जोन]] यांनी सशस्त्र संघर्षाद्वारे (त्र्वॉचा वेढा) त्र्वॉ शहरावर पुन्हा फ्रांसी नियंत्रण प्रस्थापित केले.
[[चित्र:Maison_Commune_-_Hôtel_de_Ville,_Troyes_20140509_1.jpg|उजवे|इवलेसे|ओतेल द वील]]
१५२४ च्या महाग्नीने मध्ययुगीन शहराचा बराच भाग नष्ट केला, जरी शहरात विविध भागांना वेगळे करणारे असंख्य कालवे होते.

जानेवारी आणि फेब्रुवारी १८९४ च्या मोहीम दरम्यान, पुलिसांनी तेथे राहणाऱ्या [[अराजकता|अराजकतावाद्यांना]] लक्ष्य करून छापे टाकले, परंतु ते फारसे यशस्वी झाले नाहीत. &lt;ref name=&quot;:12&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|title=Les anarchistes|date=3 January 1894|work=La Dépêche|pages=2|trans-title=The anarchists}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;:22&quot;&gt;{{जर्नल स्रोत|date=2 January 1894|title=Deux mille perquisitions|journal=L'Estafette|pages=2}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;:32&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|title=Une série générale de perquisitions : résultat négatif des recherches|date=3 January 1894|work=L'Éclair|trans-title=A general series of raids: negative results}}&lt;/ref&gt;

== आकर्षणे ==
[[चित्र:Baptême_Cathédrale_de_Troyes_290308.jpg|उजवे|इवलेसे|काथेद्राल सां-प्येर-ए-सां-पोल द त्र्वॉ(१५४८) (Cathédrale Saint-Pierre-et-Saint-Paul de Troyes)]]

* खूप जुन्या शहरात अनेक अर्ध-लाकडी घरे (मुख्यतः १६ व्या शतकातील) टिकून आहेत.
* जुन्या शहरातील ''ओतेल पार्तिक्युल्येर्स'' (भव्यवाडे)
* प्लेस अलेक्झांद्र इस्रायलवरील ओतेल द वील हे ''लुई तेरावा'' शैलीचे एक शहरी उदाहरण आहे. मुख्य स्वागत कक्ष असलेल्या मध्यवर्ती ''इमारतीवर'', त्याची कंगोरेदार रचना (कॉर्निस) जोडलेल्या कोरिंथियन स्तंभांवरून लयबद्धपणे पुढे आलेली आहे; यांना खाली मजबूत, एकत्रित स्तंभांचा आधार आहे. प्रवेशद्वाराच्या वर असलेला [[फ्रान्सचा चौदावा लुई|लुई चौदाव्याचा]] पुतळा, [[फ्रेंच राज्यक्रांती|फ्रेंच राज्यक्रांतीच्या]] दहशतीचे साम्राज्याच्या काळात, १७९३ मध्ये त्याच्या कोनाड्यातून बाहेर काढून फोडण्यात आला; एकोणिसाव्या शतकात त्याच्या जागी सध्याची ''शिरस्त्राणधारी मिनेर्वा'' आणि तिचे मूळ प्रतीक बसवण्यात आले. आता &quot;लिबेर्ते, एगालिते, फ्रातेर्निते, ऊ ला मॉर्त&quot; (स्वातंत्र्य, समानता, बंधुत्व, किंवा मृत्यू) पाहणे दुर्मिळ झाले आहे. ''साल दु'' काँसेय(परिषद कक्ष) मध्ये, त्र्वॉ येथे जन्मलेल्या फ्रान्स्वा झीगार्दाँ यांनी बनवलेले लुई चौदावाचे (१६९०) एक संगमरवरी पदक या विध्वंसातून सुखरूप वाचले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.aube-champagne.com/en/poi/hotel-de-ville-de-troyes-2/|title=Hôtel de Ville de Troyes|publisher=Aube-Champagne|access-date=25 November 2024}}&lt;/ref&gt;

=== संग्रहालये ===

* आधुनिक कला संग्रहालय (Musée d'Art Moderne/मुजे दार्त मोदेर्न)
* औजारे आणि श्रमिक विचार संग्रहालय (Maison de l'outil et de la pensée ouvrière/मेजाँ द लुती ए द ला पांसे ऊव्रीएर)
* वोल्वीजां(Vauluisant) संग्रहालय:
** त्र्वॉ आणि शांपानार्देन ऐतिहासिक संग्रहालय
** विणकाम किंवा मोजेनिर्मिती संग्रहालय (Musée de la Bonneterie/मुजे द ला बॉनेत्री)
* ओतेल-द्यो-लकाँत(Hôtel-Dieu-Lecomte) औषधालय
* सां-लूप संग्रहालय (ललित कला संग्रहालय)
* दी मार्को संग्रहालय (दरवर्षी १ एप्रिल ते १ ऑक्टोबर पर्यंत खुले असते)

=== चर्च ===
[[चित्र:Troyes_Cathédrale_St._Pierre_et_Paul_Fassade_1.jpg|उजवे|इवलेसे|260x260अंश|प्रमुखचर्चेचे पश्चिमी दर्शनी भाग]]
अलीकडील युद्धांचा फटका न बसल्यामुळे, त्र्वॉमध्ये शहराच्या मध्यवर्ती भागाजवळ जुन्या धार्मिक वास्तूंचा दाट वस्ती आहे. त्यांमध्ये खालील इमारतींचा समावेश आहे:

* सां-प्येर-ए-सां-पोल प्रमुखचर्च(Saint-Pierre-et-Saint-Paul Cathedral)
* सां-नीझ्ये चर्च, गॉथिक आणि पुनर्जागरण शैलीतील असून, त्यात उल्लेखनीय शिल्पकला आहे. १८४० मध्ये याला ''&lt;nowiki/&gt;'मॉनिमां हिस्तोरीक''' (ऐतिहासिक स्मारक) म्हणून वर्गीकृत करण्यात आले.
* गॉथिक सां-अर्बेन महामंदिर (१३व्या शतकातील), जिचे छत चकचकीत कौलांनी आच्छादलेले आहे. ही महामंदिर झॅक पांतालेऑं यांनी बांधली होती, जे १२६१ मध्ये [[पोप अर्बन चौथा|'अर्बन चौथा']] या नावाने पोप म्हणून निवडले गेले होते. ही बॅसिलिका त्यांच्या वडिलांच्या कार्यशाळेच्या जागेवर बांधली गेली. १८४० मध्ये या वास्तूला ''&lt;nowiki/&gt;'मॉनिमां हिस्तोरीक''' म्हणून वर्गीकृत करण्यात आले. १९६४ मध्ये याला महामंदिर म्हणून घोषित करण्यात आले.
* सां-मादलीन चर्च. अतिशय सुरुवातीच्या गॉथिक शैलीतील, ज्याचा पूर्वेकडील भाग सुमारे १५०० मध्ये पुन्हा बांधण्यात आला. १५०८-१७ मधील फ्लॅम्बॉयंट गॉथिक शैलीतील एक अत्यंत कलात्मक दगडी पडदा, जो जां गेल्द यांनी कोरला असून त्यावर [[मार्था|संत मार्थाचा]] पुतळा आहे. उत्कृष्ट पुनर्जागरण रंगीत काचकाम. संत जां जिल्हा. १८४० मध्ये ''ऐतिहासिक स्मारक म्हणून'' वर्गीकृत.
* सां-जां चर्च, पुनर्जागरणकालीन गर्भगृह आणि [[Giraudon|गिराउदोंने]] बनवलेले मुख्य वेदीचे मंजुषा. प्रवेशद्वारावर [[फ्रांसचा नववा शार्ल|शार्ल नववा]] यांचे राजचिन्ह आहे. १८४० मध्ये 'मॉनिमां हिस्तोरीक' म्हणून वर्गीकृत.
* १६व्या शतकाच्या सुरुवातीच्या काळातील गॉथिक संत-निकोलस चर्च, ज्यामध्ये एका भव्य जिन्याने पोहोचता येणारे कॅल्व्हरी चॅपलच्या आकाराचे व्यासपीठ आहे. दक्षिण प्रवेशद्वारावर, फ्रान्स्वा जांती यांनी साकारलेली दावूद आणि यशया यांची दोन शिल्पे आहेत.
* सोळाव्या शतकातील विस्तृत मूर्तिकाम असलेले संत-पांतालेऑं चर्च.
* सेंट रेमी चर्च, ज्याचा १४ व्या शतकातील मनोरा {{Convert|60|m|2|abbr=on}} उंच आहे . त्याच्या दक्षिण बाजूला असलेल्या १७ व्या शतकातील सूर्यघड्याळावर ''sicut umbra dies nostri super terram'' (&quot;पृथ्वीवरील आपले दिवस सावलीसारखे जातात&quot;) असा लॅटिन शिलालेख आहे.
* ''सां-मार्तिन-एस-विन्ये'' चर्च. यात स्थानिक कुशल काचकामगार लिनार्द गाँत्ये यांनी १७व्या शतकात बनवलेल्या रंगीत काचेच्या खिडक्या आहेत.

=== सिनेगॉग ===
[[चित्र:Troyes_synagogue.jpg|अल्ट=The Rashi Synagogue|डावे|इवलेसे|[[Rashi Synagogue of Troyes|राशी सिनेगॉग]]]]
त्र्वॉच्या राशी सिनेगॉगमध्ये यहूदी उपासना केली जाते. सध्याची वास्तू १६व्या शतकातील एका जुन्या मठाच्या जागेवर बांधली गेली आणि [[दुसरे महायुद्ध|दुसऱ्या महायुद्धात]] नष्ट झालेल्या सिनेगॉगची जागा घेतली. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.judaicultures.info/sites-patrimoine/france-15/Region-Centre/Troyes-en-France|title=Troyes in France – A Millennial Jewish History|website=judaicultures.info|access-date=February 15, 2012}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.crdp-reims.fr/cddp10/ressources/mediatheque/dossiers/lieux_cultuels/2.htm|title=Making Sense of the Forms of Places of Worship – The Synagogue|website=crdp-reims.fr|access-date=October 29, 2011}}&lt;/ref&gt; ही वास्तू [[युरोपीय प्रबोधनाचा काळ|पुनर्जागरण]] शैलीत आहे आणि २०व्या शतकात तिची पुनर्बांधणी करण्यात आली. यात १६व्या शतकातील एक अर्ध-लाकडी घर आणि १८व्या शतकातील (लुई पंधरावा शैली) दुसरे घर आहे. &lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=Troyes en Champagne|last=Didier Guy|last2=Patrick Dupré|publisher=La Maison du Boulanger|year=|isbn=978-2-913052-21-5|location=Troyes|page=124}}&lt;/ref&gt; एक सांस्कृतिक केंद्र देखील स्थापन करण्यात आले आहे. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.crdp-reims.fr/cddp10/ressources/mediatheque/dossiers/lieux_cultuels/2.htm|title=Donner sens aux formes des lieux cultuels - La synagogue|website=crdp-reims.fr|access-date=29 October 2011}}&lt;/ref&gt;

राशीच्या काळातील भावना प्रतिबिंबित करण्यासाठी सिनेगॉगला पुनर्संचयित करण्यासाठी अलीकडे नूतनीकरण करण्यात आले आहेत. फ्रान्सचे मुख्य रब्बी हाइम कोर्सिया यांच्या उपस्थितीत {{Date|September 4, 2016}} रोजी उद्घाटन झाले. &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=I.F. with R. Doumergue|url=https://france3-regions.francetvinfo.fr/grand-est/aube/troyes/troyes-la-synogogue-restauree-ete-inauguree-1078009.html|title=Troyes: the Restored Synagogue Was Inaugurated|date=September 4, 2016|work=France 3 Region|pages=|language=fr}}&lt;/ref&gt;

== लोकसंख्या ==
त्या कम्यूनच्या रहिवाशांना फ्रेंचमध्ये त्र्वॉयाँ(Troyens) म्हणतात.
{{ऐतिहासिक लोकसंख्या|1793|26751|1800|24061|1806|27196|1821|25078|1831|23740|1836|25563|1841|25469|1846|25702|1851|27376|1856|33071|1861|34613|1866|35678|1872|38113|1876|41275|1881|46067|1886|46972|1891|50330|1896|52998|1901|53146|1906|53447|1911|55486|1921|55215|1926|58321|1931|58804|1936|57961|1946|58805|1954|58819|1962|67406|1968|74898|1975|72165|1982|63579|1990|59255|1999|60958|2007|61823|2012|60009|2017|61652|2023|62088|align=none|percentages=pagr|source=EHESS&lt;ref name=ehess&gt;{{Cassini-Ehess|38334|Troyes}}&lt;/ref&gt; and INSEE (1968–2023)&lt;ref name=pophist&gt;[https://www.insee.fr/fr/statistiques/8643952?geo=COM-10387#tableau-POPREF_G1 Population municipale entre 1968 et 2023], INSEE&lt;/ref&gt;}}

== अर्थव्यवस्था ==
[[चित्र:Troyes_rue_Emile_Zola_maisons_pans_de_bois.jpg|उजवे|इवलेसे|जुन्या शहरातील घरे]]
त्र्वॉ हे कपड्यांचा ब्रँड असलेल्या लाकोस्त कंपनीच्या उत्पादन मुख्यालयाचे ठिकाण आहे. तसेच, हे चाकलेट निर्माता पास्कल काफेचेही ठिकाण आहे. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.pascal-caffet.com|title=Pascal Caffet, Meilleur Ouvrier de France pâtissier, Champion du monde des métiers du dessert|last=chocolatier|publisher=Pascal-caffet.com|access-date=2011-09-16}}&lt;/ref&gt;

== शिक्षण ==
त्र्वॉचे तंत्रज्ञान विद्यापीठ आणि व्यापारिक शाळा [[Groupe École supérieure de commerce de Troyes|ग्रुप इकोले सुपरीयूर द कॉमर्स द त्र्वॉ]] या शहरात आहेत.

== हवामान ==
{{माहितीचौकट हवामान|collapsed=Y|location=त्र्वॉ (१९९१–२०२० सरासरी)|metric first=Y|single line=Y|Jan record high C=16.2|Feb record high C=22.1|Mar record high C=26.1|Apr record high C=29.2|May record high C=33.3|Jun record high C=38.4|Jul record high C=41.8|Aug record high C=40.6|Sep record high C=35.0|Oct record high C=30.3|Nov record high C=23.0|Dec record high C=19.0|Jan high C=6.8|Feb high C=8.2|Mar high C=12.5|Apr high C=16.2|May high C=19.9|Jun high C=23.5|Jul high C=26.2|Aug high C=26.0|Sep high C=21.6|Oct high C=16.6|Nov high C=10.6|Dec high C=7.4|Jan mean C=3.6|Feb mean C=4.3|Mar mean C=7.4|Apr mean C=10.2|May mean C=14.0|Jun mean C=17.4|Jul mean C=19.8|Aug mean C=19.6|Sep mean C=15.7|Oct mean C=11.9|Nov mean C=7.1|Dec mean C=4.3|Jan low C=0.5|Feb low C=0.3|Mar low C=2.2|Apr low C=4.2|May low C=8.1|Jun low C=11.3|Jul low C=13.4|Aug low C=13.2|Sep low C=9.8|Oct low C=7.2|Nov low C=3.5|Dec low C=1.3|Jan record low C=-23.0|Feb record low C=-17.6|Mar record low C=-15.4|Apr record low C=-6.2|May record low C=-2.0|Jun record low C=0.4|Jul record low C=3.1|Aug record low C=3.0|Sep record low C=-0.4|Oct record low C=-7.0|Nov record low C=-11.1|Dec record low C=-18.0|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=48.2|Feb precipitation mm=44.2|Mar precipitation mm=45.9|Apr precipitation mm=48.3|May precipitation mm=64.9|Jun precipitation mm=52.4|Jul precipitation mm=56.4|Aug precipitation mm=53.9|Sep precipitation mm=52.4|Oct precipitation mm=63.8|Nov precipitation mm=55.3|Dec precipitation mm=58.9|unit precipitation days=1.0 mm|Jan precipitation days=10.5|Feb precipitation days=9.7|Mar precipitation days=9.5|Apr precipitation days=9.4|May precipitation days=10.2|Jun precipitation days=8.7|Jul precipitation days=7.9|Aug precipitation days=7.7|Sep precipitation days=7.9|Oct precipitation days=9.7|Nov precipitation days=10.2|Dec precipitation days=11.5|Jan sun=63.1|Feb sun=90.4|Mar sun=148.3|Apr sun=190.0|May sun=216.4|Jun sun=230.8|Jul sun=242.2|Aug sun=232.0|Sep sun=185.7|Oct sun=125.4|Nov sun=69.8|Dec sun=57.4|source=[[Meteociel]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=Normals and records for Troyes-Barberey (10) |url=https://www.meteociel.fr/obs/clim/normales_records.php?code=10030001&amp;normes=2020 |publisher=[[Meteociel]]|language=fr|access-date=6 September 2025}}&lt;/ref&gt;}}</text>
      <sha1>rdtxsfesf2f03c9q5vgk6ream22tb3z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678926</id>
      <parentid>2678914</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T03:47:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2678926</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34126" sha1="c7shi9qoe3gx1w40ld9o0vyul6i37r6" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
[[चित्र:Troyes_altarpiece_(detail)_Victoria_and_Albert_Museum,_London.JPG|इवलेसे|त्र्वॉ वेदीचित्र (तपशील) व्हिक्टोरिया आणि अल्बर्ट संग्रहालय, लंडन]]
'''त्र्वॉ ''' (उच्चार भेद:''त्रुआ'') हे ईशान्य [[फ्रान्स|फ्रांस]]&lt;nowiki/&gt;मधील [[ग्रांद एस्त]] प्रदेशातील [[ऑब]] [[फ्रान्सचे विभाग|विभागाचे]] राजधानी आणि एक कॉम्यिन आहे. हे शहर [[सेन नदी|सेन]] नदीवरती वसलेले आहे आणि सुमारे {{Convert|140|km|mi|abbr=on}} [[पॅरिस|पॅरिसच्या]] आग्नेयेला. हे शांपान वाइन प्रदेशात येते आणि ऑर्यां वन प्रादेशिक नैसर्गिक उद्यानाच्या जवळ आहे.

२०२३मध्ये त्र्वॉची लोकसंख्या ६२,०८८ होती  हे कॉमिनोते दॅग्लॉमेरास्यों त्र्वॉ शांपान मेत्रॉपॉलचे केंद्र आहे, जिथे अंदाजे एक लाख पंच्यात्तर हजार रहिवासी आहेत.

त्र्वॉचा विकास [[प्राचीन रोम|रोमी काळापासूनच]] झाला, जेव्हा ते '''आउगुस्तोबोना त्रिकास्सिउम''' म्हणून ओळखले जात होते. ते अनेक महामार्गांच्या, विशेषतः विया अग्रिप्पाच्या, केंद्रस्थानी वसलेले होते. या शहराला एक समृद्ध इतिहास आहे, त्रिकास्सेस जमातीपासून ते [[दुसरे महायुद्ध|दुसऱ्या महायुद्धा]]&lt;nowiki/&gt;दरम्यान २५ ऑगस्ट १९४४ रोजी शहराच्या मुक्तीपर्यंत, ज्यामध्ये कातालाउनी मैदानांची लढाई, त्र्वॉची परिषद, [[इंग्लंडचा पाचवा हेन्री|हेन्री पाचवा]] आणि फ्रांसची कात्रीन यांचा विवाह, आणि शांपानचे जत्रे, जिथे [[ख्रिश्चन धर्म|ख्रिस्ती]] जगतातून व्यापारी येत असत, यांचा समावेश आहे. त्र्वॉला एक समृद्ध स्थापत्य आणि शहरी वारसा आहे; अनेक वास्तू ऐतिहासिक स्मारके म्हणून संरक्षित आहेत, ज्यात जुन्या शहरात टिकून राहिलेल्या अर्ध्या लाकडी घरांचा (मुख्यतः १६व्या शतकातील) समावेश आहे. त्यांच्या योगदानामुळेच त्र्वॉ 'कला आणि इतिहासाचे शहर' असे घोषित करण्यात आले आहे.

१८ व्या शतकापासून पुढे, १९६० च्या दशकापर्यंत [[वस्त्रोद्योग|वस्त्र]] उत्पादन हा त्र्वॉच्या अर्थव्यवस्थेचा एक प्रमुख भाग होता. आज, त्र्वॉ हे थेट विक्रीकेंद्र आणि व्यापाराची युरोपीय राजधानी आहे, व तीन ब्रँड केंद्र आहेत.

== इतिहास ==
त्र्वॉच्या परिसरात सापडलेल्या प्रागैतिहासिक गोष्टींवरून असे सूचित होते की ही वस्ती सुमारे इ.स.पूर्व ६००मध्ये विकसित झाली असावी. शहराच्या जवळ केल्ती दफनभूमीचे ढिगारे सापडले आहेत, आणि शहराच्या हद्दीत केल्ती कलाकृतींचे उत्खननही करण्यात आले आहे. 

रोमी काळात ''आउगुस्तोबोना त्रिकास्सिउम'' नावाने ओळखले जाणाऱ्या त्र्वॉ जवळ अनेक महामार्ग एकमेकांशी छेदत होते. यांत [[रेंस]]-[[लांग्र]] आणि पुढे [[मिलान|मिलानकडे]] जाणारा [[व्हिया अग्रिप्पा]] महामार्ग होता.&lt;ref&gt;Traces of the Roman paving have been found {{Convert|3|m|2|abbr=on}} below the rue de la Ciré.&lt;/ref&gt; त्र्वॉपासूनचे इतर रोमी मार्ग [[पॉइती]], ओतों आणि [[ओर्लेयों|ओर्लेयोंकडे]] जात होते. 

हे त्रिकास्सेस लोकांचे ''शहर'' होते, ज्यांना [[ऑगस्टस|ऑगस्टसने]] सेनोनेसपासून वेगळे केले होते. सुरुवातीच्या [[रोमन साम्राज्य|रोमन साम्राज्यातील]] या गाल्लो-रोमन शहराचे काही विखुरलेले अवशेष सापडले आहेत, परंतु जलवाहिनीच्या खुणांव्यतिरिक्त इतर कोणतेही सार्वजनिक स्मारक आढळले नाही. साम्राज्याच्या उत्तरार्धात या वस्तीचा विस्तार कमी झाला होता. याला  '''त्रिकस्सिउम''' किंवा '''त्रिकास्साए''' असे संबोधले जात असे, जे फ्रांसी त्र्वॉ(Troyes)चे व्युत्पत्ती आहे.

४थ्या शतकापासून, नागरिक ख्रिस्ती झाले होते आणि [[कॅथलिक चर्च|चर्च]]&lt;nowiki/&gt;ने शहराला एका [[बिशप|बिशपचे]] पीठ बनवले होते. या शहराचे बिशप [[त्र्वॉचे लुपुस|लुपुस (लूप)]], ज्यांनी दंतकथेनुसार शहराचे [[अत्तीला]]&lt;nowiki/&gt;पासून रक्षण केले, ही कथा ऐतिहासिक तथ्यांपेक्षा अतिरंजित स्तुतीच जास्त वाटते.  संत लुपुसचे शिष्य अवेन्तिनुस(त्र्वॉचे संत अवेन्तिनुस, मृत्यु ५३७) यांनी त्र्वॉमध्ये एक मठाची स्थापना केली.&lt;ref&gt;
{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=6Hwa38EjyoAC|title=Grand livre des saints: culte et iconographie en Occident|last=Baudoin|first=Jacques|publisher=EDITIONS CREER|year=2006|isbn=9782848190419|publication-place=Nonette|page=112|language=fr|quote=Saint Aventin de Troyes (Aventinus, 4 février) Ermite natif de Bourges, attiré en Champagne par la réputation de saint Loup de Troyes († 479). Il avait installé à Troyes une communauté monastique. En 525, il racheta de l'esclavage Fidole (saint Phal), à qui il confia son monastère, et il se retira en ermite a l'Isle-au-Mont, ou il mourut en 537.|access-date=12 November 2023}}&lt;/ref&gt; 

कातालाउनी मैदानांची लढाई, जिला त्र्वॉची लढाई असेही म्हणतात, ती इ.स. ४५१ मध्ये परिसरात झाली. यात रोमी सेनापती फ्लाविउस ॲतिउस आणि विसिगॉथ राजा थेओदोरिक पहिला यांनी अत्तीलाविरुद्ध लढा दिला.

पूर्वीचे प्रमुख चर्च सध्याच्या चर्चेच्या जागेवरच होते. येथेच ८७८ मध्ये तोतऱ्या लुईने [[पोप जॉन आठवा|पोप जॉन आठव्याकडून]] पश्चिम फ्रांसियाचे राजमुकुट स्वीकारला. ९व्या शतकाच्या अखेरीस, नॉर्मनकडून शहरावर झालेल्या हल्ल्यांनंतर, शांपानच्या सरदारांनी त्र्वॉला आपली राजधानी म्हणून निवडले. १८व्या शतकाच्या अखेरीस झालेल्या [[फ्रेंच राज्यक्रांती|राज्यक्रांतीपर्यंत]] ते शांपान प्रांताची राजधानी राहिले. संत लुपुसच्या मठाने एक प्रसिद्ध ग्रंथालय आणि लेखनशाळा विकसित केली.

[[मध्य युग|मध्ययुगात]], त्र्वॉ एक महत्त्वाचे आंतरराष्ट्रीय व्यापारी केंद्र म्हणून प्रसिद्ध होते. सोन्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या 'ट्रॉय वजन' या मापन पद्धतीचे नाव या शहरावरुनच ठेवण्यात आले, जी येथेच विकसित झाली होती. &lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=The Second Book of General Ignorance|last=Lloyd|first=John|last2=Mitchison|first2=John|publisher=Faber and Faber Ltd|year=2010|isbn=978-0-571-26965-5|edition=First|location=London|page=71}}&lt;/ref&gt; शांपान कापड जत्रे आणि दूरच्या व्यापाराचे पुनरुज्जीवन, तसेच नाणी आणि पतपुरवठ्याचा नवीन विस्तार, हे त्र्वॉच्या मध्ययुगीन अर्थव्यवस्थेचे चालक घटक होते.

[[इ.स. १०४०|१०४०]] मध्ये शेलोमो यिशाकी, ज्याला 'राशी' नावाने अधिक ओळखले जाते, यांचा जन्म त्र्वॉ येथे झाला. [[बायबल]] आणि ताल्मुदचे एक प्रमुख भाष्यकार असलेल्या या रब्बी आणि तत्त्वज्ञांनी शहरात यहूदी विचारांची एक प्रभावशाली संप्रदाय स्थापन केला.

१२८५ मध्ये, जेव्हा [[फ्रान्सचा चौथा फिलिप|चौथा फिलिप]]&lt;nowiki/&gt;ने शांपान फ्रांसी राजघराण्याच्या राज्यात विलीन केला, तेव्हा या शहराने आपले अनेक पारंपरिक विशेषाधिकार कायम ठेवले. [[शंभर वर्षांचे युद्ध|शंभर वर्षांच्या युद्धादरम्यान]] इंग्रजांचा मित्र असलेला, बूर्गॉनचे ड्यूक निर्भय जाँ याने १४१७ मध्ये त्र्वॉला फ्रान्सची राजधानी म्हणून घोषित करण्यासाठी प्रयत्न केले. त्याने [[फ्रान्सचा सहावा शार्ल|शार्ल सहावा]] याची पत्नी, बायर्नची इजाबो हिच्याशी त्र्वॉमध्ये नियंत्रकाच्या कार्यालयांसह एक न्यायालय, परिषद आणि अपीलीय न्यायालय स्थापन करण्याबाबत करार केला.

२१ मे १४२० रोजी, बूर्गॉनच्या लोकांच्या ताब्यात असलेल्या या शहरात त्र्वॉचा तह झाला, ज्यानुसारे [[इंग्लंडचा पाचवा हेन्री|हेन्री पाचवा]] याचा लग्न शार्ल सहावा याची मुलगी वाल्वाची कॅथेरीन हिच्याशी ठरले. तहाच्या अटींनुसार, युवराजा(दोफें)ऐवजी हेन्री पाचवा हा फ्रान्सचा राजा म्हणून शार्लचा उत्तराधिकारी होणार होता. फ्रान्समधील प्लांटाजेनेट वर्चस्वाचा परमोच्च बिंदू १४२९ मध्ये गाठला, जेव्हा युवराज (जो नंतर [[फ्रांसचा सातवा शार्ल|सातवा शार्ल]] झाला ) आणि [[जोन ऑफ आर्क|आर्कची जोन]] यांनी सशस्त्र संघर्षाद्वारे (त्र्वॉचा वेढा) त्र्वॉ शहरावर पुन्हा फ्रांसी नियंत्रण प्रस्थापित केले.
[[चित्र:Maison_Commune_-_Hôtel_de_Ville,_Troyes_20140509_1.jpg|उजवे|इवलेसे|ओतेल द वील]]
१५२४ च्या महाग्नीने मध्ययुगीन शहराचा बराच भाग नष्ट केला, जरी शहरात विविध भागांना वेगळे करणारे असंख्य कालवे होते.

जानेवारी आणि फेब्रुवारी १८९४ च्या मोहीम दरम्यान, पुलिसांनी तेथे राहणाऱ्या [[अराजकता|अराजकतावाद्यांना]] लक्ष्य करून छापे टाकले, परंतु ते फारसे यशस्वी झाले नाहीत. &lt;ref name=&quot;:12&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|title=Les anarchistes|date=3 January 1894|work=La Dépêche|pages=2|trans-title=The anarchists}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;:22&quot;&gt;{{जर्नल स्रोत|date=2 January 1894|title=Deux mille perquisitions|journal=L'Estafette|pages=2}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;:32&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|title=Une série générale de perquisitions : résultat négatif des recherches|date=3 January 1894|work=L'Éclair|trans-title=A general series of raids: negative results}}&lt;/ref&gt;

== आकर्षणे ==
[[चित्र:Baptême_Cathédrale_de_Troyes_290308.jpg|उजवे|इवलेसे|काथेद्राल सां-प्येर-ए-सां-पोल द त्र्वॉ(१५४८) (Cathédrale Saint-Pierre-et-Saint-Paul de Troyes)]]

* खूप जुन्या शहरात अनेक अर्ध-लाकडी घरे (मुख्यतः १६ व्या शतकातील) टिकून आहेत.
* जुन्या शहरातील ''ओतेल पार्तिक्युल्येर्स'' (भव्यवाडे)
* प्लेस अलेक्झांद्र इस्रायलवरील ओतेल द वील हे ''लुई तेरावा'' शैलीचे एक शहरी उदाहरण आहे. मुख्य स्वागत कक्ष असलेल्या मध्यवर्ती ''इमारतीवर'', त्याची कंगोरेदार रचना (कॉर्निस) जोडलेल्या कोरिंथियन स्तंभांवरून लयबद्धपणे पुढे आलेली आहे; यांना खाली मजबूत, एकत्रित स्तंभांचा आधार आहे. प्रवेशद्वाराच्या वर असलेला [[फ्रान्सचा चौदावा लुई|लुई चौदाव्याचा]] पुतळा, [[फ्रेंच राज्यक्रांती|फ्रेंच राज्यक्रांतीच्या]] दहशतीचे साम्राज्याच्या काळात, १७९३ मध्ये त्याच्या कोनाड्यातून बाहेर काढून फोडण्यात आला; एकोणिसाव्या शतकात त्याच्या जागी सध्याची ''शिरस्त्राणधारी मिनेर्वा'' आणि तिचे मूळ प्रतीक बसवण्यात आले. आता &quot;लिबेर्ते, एगालिते, फ्रातेर्निते, ऊ ला मॉर्त&quot; (स्वातंत्र्य, समानता, बंधुत्व, किंवा मृत्यू) पाहणे दुर्मिळ झाले आहे. ''साल दु'' काँसेय(परिषद कक्ष) मध्ये, त्र्वॉ येथे जन्मलेल्या फ्रान्स्वा झीगार्दाँ यांनी बनवलेले लुई चौदावाचे (१६९०) एक संगमरवरी पदक या विध्वंसातून सुखरूप वाचले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.aube-champagne.com/en/poi/hotel-de-ville-de-troyes-2/|title=Hôtel de Ville de Troyes|publisher=Aube-Champagne|access-date=25 November 2024}}&lt;/ref&gt;

=== संग्रहालये ===

* आधुनिक कला संग्रहालय (Musée d'Art Moderne/मुजे दार्त मोदेर्न)
* औजारे आणि श्रमिक विचार संग्रहालय (Maison de l'outil et de la pensée ouvrière/मेजाँ द लुती ए द ला पांसे ऊव्रीएर)
* वोल्वीजां(Vauluisant) संग्रहालय:
** त्र्वॉ आणि शांपानार्देन ऐतिहासिक संग्रहालय
** विणकाम किंवा मोजेनिर्मिती संग्रहालय (Musée de la Bonneterie/मुजे द ला बॉनेत्री)
* ओतेल-द्यो-लकाँत(Hôtel-Dieu-Lecomte) औषधालय
* सां-लूप संग्रहालय (ललित कला संग्रहालय)
* दी मार्को संग्रहालय (दरवर्षी १ एप्रिल ते १ ऑक्टोबर पर्यंत खुले असते)

=== चर्च ===
[[चित्र:Troyes_Cathédrale_St._Pierre_et_Paul_Fassade_1.jpg|उजवे|इवलेसे|260x260अंश|प्रमुखचर्चेचे पश्चिमी दर्शनी भाग]]
अलीकडील युद्धांचा फटका न बसल्यामुळे, त्र्वॉमध्ये शहराच्या मध्यवर्ती भागाजवळ जुन्या धार्मिक वास्तूंचा दाट वस्ती आहे. त्यांमध्ये खालील इमारतींचा समावेश आहे:

* सां-प्येर-ए-सां-पोल प्रमुखचर्च(Saint-Pierre-et-Saint-Paul Cathedral)
* सां-नीझ्ये चर्च, गॉथिक आणि पुनर्जागरण शैलीतील असून, त्यात उल्लेखनीय शिल्पकला आहे. १८४० मध्ये याला ''&lt;nowiki/&gt;'मॉनिमां हिस्तोरीक''' (ऐतिहासिक स्मारक) म्हणून वर्गीकृत करण्यात आले.
* गॉथिक सां-अर्बेन महामंदिर (१३व्या शतकातील), जिचे छत चकचकीत कौलांनी आच्छादलेले आहे. ही महामंदिर झॅक पांतालेऑं यांनी बांधली होती, जे १२६१ मध्ये [[पोप अर्बन चौथा|'अर्बन चौथा']] या नावाने पोप म्हणून निवडले गेले होते. ही बॅसिलिका त्यांच्या वडिलांच्या कार्यशाळेच्या जागेवर बांधली गेली. १८४० मध्ये या वास्तूला ''&lt;nowiki/&gt;'मॉनिमां हिस्तोरीक''' म्हणून वर्गीकृत करण्यात आले. १९६४ मध्ये याला महामंदिर म्हणून घोषित करण्यात आले.
* सां-मादलीन चर्च. अतिशय सुरुवातीच्या गॉथिक शैलीतील, ज्याचा पूर्वेकडील भाग सुमारे १५०० मध्ये पुन्हा बांधण्यात आला. १५०८-१७ मधील फ्लॅम्बॉयंट गॉथिक शैलीतील एक अत्यंत कलात्मक दगडी पडदा, जो जां गेल्द यांनी कोरला असून त्यावर [[मार्था|संत मार्थाचा]] पुतळा आहे. उत्कृष्ट पुनर्जागरण रंगीत काचकाम. संत जां जिल्हा. १८४० मध्ये ''ऐतिहासिक स्मारक म्हणून'' वर्गीकृत.
* सां-जां चर्च, पुनर्जागरणकालीन गर्भगृह आणि [[Giraudon|गिराउदोंने]] बनवलेले मुख्य वेदीचे मंजुषा. प्रवेशद्वारावर [[फ्रांसचा नववा शार्ल|शार्ल नववा]] यांचे राजचिन्ह आहे. १८४० मध्ये 'मॉनिमां हिस्तोरीक' म्हणून वर्गीकृत.
* १६व्या शतकाच्या सुरुवातीच्या काळातील गॉथिक संत-निकोलस चर्च, ज्यामध्ये एका भव्य जिन्याने पोहोचता येणारे कॅल्व्हरी चॅपलच्या आकाराचे व्यासपीठ आहे. दक्षिण प्रवेशद्वारावर, फ्रान्स्वा जांती यांनी साकारलेली दावूद आणि यशया यांची दोन शिल्पे आहेत.
* सोळाव्या शतकातील विस्तृत मूर्तिकाम असलेले संत-पांतालेऑं चर्च.
* सेंट रेमी चर्च, ज्याचा १४ व्या शतकातील मनोरा {{Convert|60|m|2|abbr=on}} उंच आहे . त्याच्या दक्षिण बाजूला असलेल्या १७ व्या शतकातील सूर्यघड्याळावर ''sicut umbra dies nostri super terram'' (&quot;पृथ्वीवरील आपले दिवस सावलीसारखे जातात&quot;) असा लॅटिन शिलालेख आहे.
* ''सां-मार्तिन-एस-विन्ये'' चर्च. यात स्थानिक कुशल काचकामगार लिनार्द गाँत्ये यांनी १७व्या शतकात बनवलेल्या रंगीत काचेच्या खिडक्या आहेत.

=== सिनेगॉग ===
[[चित्र:Troyes_synagogue.jpg|अल्ट=The Rashi Synagogue|डावे|इवलेसे|[[Rashi Synagogue of Troyes|राशी सिनेगॉग]]]]
त्र्वॉच्या राशी सिनेगॉगमध्ये यहूदी उपासना केली जाते. सध्याची वास्तू १६व्या शतकातील एका जुन्या मठाच्या जागेवर बांधली गेली आणि [[दुसरे महायुद्ध|दुसऱ्या महायुद्धात]] नष्ट झालेल्या सिनेगॉगची जागा घेतली. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.judaicultures.info/sites-patrimoine/france-15/Region-Centre/Troyes-en-France|title=Troyes in France – A Millennial Jewish History|website=judaicultures.info|access-date=February 15, 2012}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.crdp-reims.fr/cddp10/ressources/mediatheque/dossiers/lieux_cultuels/2.htm|title=Making Sense of the Forms of Places of Worship – The Synagogue|website=crdp-reims.fr|access-date=October 29, 2011}}&lt;/ref&gt; ही वास्तू [[युरोपीय प्रबोधनाचा काळ|पुनर्जागरण]] शैलीत आहे आणि २०व्या शतकात तिची पुनर्बांधणी करण्यात आली. यात १६व्या शतकातील एक अर्ध-लाकडी घर आणि १८व्या शतकातील (लुई पंधरावा शैली) दुसरे घर आहे. &lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=Troyes en Champagne|last=Didier Guy|last2=Patrick Dupré|publisher=La Maison du Boulanger|year=|isbn=978-2-913052-21-5|location=Troyes|page=124}}&lt;/ref&gt; एक सांस्कृतिक केंद्र देखील स्थापन करण्यात आले आहे. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.crdp-reims.fr/cddp10/ressources/mediatheque/dossiers/lieux_cultuels/2.htm|title=Donner sens aux formes des lieux cultuels - La synagogue|website=crdp-reims.fr|access-date=29 October 2011}}&lt;/ref&gt;

राशीच्या काळातील भावना प्रतिबिंबित करण्यासाठी सिनेगॉगला पुनर्संचयित करण्यासाठी अलीकडे नूतनीकरण करण्यात आले आहेत. फ्रान्सचे मुख्य रब्बी हाइम कोर्सिया यांच्या उपस्थितीत {{Date|September 4, 2016}} रोजी उद्घाटन झाले. &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=I.F. with R. Doumergue|url=https://france3-regions.francetvinfo.fr/grand-est/aube/troyes/troyes-la-synogogue-restauree-ete-inauguree-1078009.html|title=Troyes: the Restored Synagogue Was Inaugurated|date=September 4, 2016|work=France 3 Region|pages=|language=fr}}&lt;/ref&gt;

== लोकसंख्या ==
त्या कम्यूनच्या रहिवाशांना फ्रेंचमध्ये त्र्वॉयाँ(Troyens) म्हणतात.
{{ऐतिहासिक लोकसंख्या|1793|26751|1800|24061|1806|27196|1821|25078|1831|23740|1836|25563|1841|25469|1846|25702|1851|27376|1856|33071|1861|34613|1866|35678|1872|38113|1876|41275|1881|46067|1886|46972|1891|50330|1896|52998|1901|53146|1906|53447|1911|55486|1921|55215|1926|58321|1931|58804|1936|57961|1946|58805|1954|58819|1962|67406|1968|74898|1975|72165|1982|63579|1990|59255|1999|60958|2007|61823|2012|60009|2017|61652|2023|62088|align=none|percentages=pagr|source=EHESS&lt;ref name=ehess&gt;{{Cassini-Ehess|38334|Troyes}}&lt;/ref&gt; and INSEE (1968–2023)&lt;ref name=pophist&gt;[https://www.insee.fr/fr/statistiques/8643952?geo=COM-10387#tableau-POPREF_G1 Population municipale entre 1968 et 2023], INSEE&lt;/ref&gt;}}

== अर्थव्यवस्था ==
[[चित्र:Troyes_rue_Emile_Zola_maisons_pans_de_bois.jpg|उजवे|इवलेसे|जुन्या शहरातील घरे]]
त्र्वॉ हे कपड्यांचा ब्रँड असलेल्या लाकोस्त कंपनीच्या उत्पादन मुख्यालयाचे ठिकाण आहे. तसेच, हे चाकलेट निर्माता पास्कल काफेचेही ठिकाण आहे. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.pascal-caffet.com|title=Pascal Caffet, Meilleur Ouvrier de France pâtissier, Champion du monde des métiers du dessert|last=chocolatier|publisher=Pascal-caffet.com|access-date=2011-09-16}}&lt;/ref&gt;

== शिक्षण ==
त्र्वॉचे तंत्रज्ञान विद्यापीठ आणि व्यापारिक शाळा [[Groupe École supérieure de commerce de Troyes|ग्रुप इकोले सुपरीयूर द कॉमर्स द त्र्वॉ]] या शहरात आहेत.

== हवामान ==
{{माहितीचौकट हवामान|collapsed=Y|location=त्र्वॉ (१९९१–२०२० सरासरी)|metric first=Y|single line=Y|Jan record high C=16.2|Feb record high C=22.1|Mar record high C=26.1|Apr record high C=29.2|May record high C=33.3|Jun record high C=38.4|Jul record high C=41.8|Aug record high C=40.6|Sep record high C=35.0|Oct record high C=30.3|Nov record high C=23.0|Dec record high C=19.0|Jan high C=6.8|Feb high C=8.2|Mar high C=12.5|Apr high C=16.2|May high C=19.9|Jun high C=23.5|Jul high C=26.2|Aug high C=26.0|Sep high C=21.6|Oct high C=16.6|Nov high C=10.6|Dec high C=7.4|Jan mean C=3.6|Feb mean C=4.3|Mar mean C=7.4|Apr mean C=10.2|May mean C=14.0|Jun mean C=17.4|Jul mean C=19.8|Aug mean C=19.6|Sep mean C=15.7|Oct mean C=11.9|Nov mean C=7.1|Dec mean C=4.3|Jan low C=0.5|Feb low C=0.3|Mar low C=2.2|Apr low C=4.2|May low C=8.1|Jun low C=11.3|Jul low C=13.4|Aug low C=13.2|Sep low C=9.8|Oct low C=7.2|Nov low C=3.5|Dec low C=1.3|Jan record low C=-23.0|Feb record low C=-17.6|Mar record low C=-15.4|Apr record low C=-6.2|May record low C=-2.0|Jun record low C=0.4|Jul record low C=3.1|Aug record low C=3.0|Sep record low C=-0.4|Oct record low C=-7.0|Nov record low C=-11.1|Dec record low C=-18.0|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=48.2|Feb precipitation mm=44.2|Mar precipitation mm=45.9|Apr precipitation mm=48.3|May precipitation mm=64.9|Jun precipitation mm=52.4|Jul precipitation mm=56.4|Aug precipitation mm=53.9|Sep precipitation mm=52.4|Oct precipitation mm=63.8|Nov precipitation mm=55.3|Dec precipitation mm=58.9|unit precipitation days=1.0 mm|Jan precipitation days=10.5|Feb precipitation days=9.7|Mar precipitation days=9.5|Apr precipitation days=9.4|May precipitation days=10.2|Jun precipitation days=8.7|Jul precipitation days=7.9|Aug precipitation days=7.7|Sep precipitation days=7.9|Oct precipitation days=9.7|Nov precipitation days=10.2|Dec precipitation days=11.5|Jan sun=63.1|Feb sun=90.4|Mar sun=148.3|Apr sun=190.0|May sun=216.4|Jun sun=230.8|Jul sun=242.2|Aug sun=232.0|Sep sun=185.7|Oct sun=125.4|Nov sun=69.8|Dec sun=57.4|source=[[Meteociel]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=Normals and records for Troyes-Barberey (10) |url=https://www.meteociel.fr/obs/clim/normales_records.php?code=10030001&amp;normes=2020 |publisher=[[Meteociel]]|language=fr|access-date=6 September 2025}}&lt;/ref&gt;}}

[[वर्ग:फ्रान्स]]</text>
      <sha1>c7shi9qoe3gx1w40ld9o0vyul6i37r6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>जिम व्हिटेकर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>378923</id>
    <revision>
      <id>2678819</id>
      <parentid>2678804</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T14:19:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>removed [[Category:गिर्यारोहक]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2678819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3007" sha1="h7dnxcq88pj34990iqo61vqkpweblvq" xml:space="preserve">'''जिम व्हिटेकर''' हे एव्हरेस्ट शिखर सर करणारे अमेरिकीतील पहिले नागरिक आहेत.
==जीवन व कारकीर्द==
जिम व्हिटेकर हे इसवी सन १९५५ पासून आर इ आय [[REI]] [[Recreational Equipment,Inc.]] या अमेरिकन कंपनीत नोकरी करीत होते.जिम व्हिटेकर हे इसवी सन १९६० मध्ये आरइआय या कंपनीत सीईओ होते. ते संचालक मंडळात होते. इसवी सन १९६३ मध्ये जेव्हा जिम व्हिटेकर यांनी एव्हरेस्ट शिखर सर केले तेव्हा आरइआय या कंपनीचे ठोकळ उत्पन्न प्रथमच एक दशलक्ष डॉलर्स इतके वाढले.वॉशिंग्टन मधील नॉर्थ कँस्केड्स राष्ट्रीय उद्यान, पसायटेन वाइल्डरनेस तसेच कँलिफोर्नियातील रेडवूड उद्यान वगैरे स्थापित करण्यासाठी त्यांनी योगदान दिले. ते अनेक गिर्यारोहकांसाठी प्रेरणास्थान होते. ते नेहमी साहस, आनंद आणि आशावाद यांनी लोकांना प्रेरणा देत असत.त्यांनी आपुलकी, नम्रता आणि निसर्गाच्या माध्यमातून लोकांना एकत्र आणण्यासाठी प्रयत्न केले.
==मृत्यू==
जिम व्हिटेकर यांचे मंगळवार दिनांक ७ एप्रिल २०२६ रोजी वयाच्या ९७ व्या वर्षी निधन झाले.मृत्यूसमयी ते अमेरिकेतील [[वॉशिंग्टन]] राज्यातील [[पोर्ट टाउनसेंड]] येथील आपल्या निवासस्थानी होते.[[लीफ व्हिटेकर]] हे त्यांचे पुत्र आहेत.
&lt;ref&gt;महाराष्ट्र टाईम्स, शुक्रवार,१० एप्रिल २०२६&lt;/ref&gt;
==संदर्भ व नोंदी==
{{संदर्भ सूची}}
[[वर्ग:अमेरिकन गिर्यारोहक]]
[[वर्ग:अमेरिकन व्यक्ती]]
[[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू ]]</text>
      <sha1>h7dnxcq88pj34990iqo61vqkpweblvq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>एअर बाल्टिक</title>
    <ns>0</ns>
    <id>378924</id>
    <redirect title="एरबाल्टिक" />
    <revision>
      <id>2678831</id>
      <timestamp>2026-04-11T15:17:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>लेखनभेद</comment>
      <origin>2678831</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="72" sha1="6g9q402ufv3hfwep8e5x64cp4hwnyzf" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[एरबाल्टिक]]</text>
      <sha1>6g9q402ufv3hfwep8e5x64cp4hwnyzf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>लुफ्थान्सा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>378925</id>
    <redirect title="लुफ्तान्सा" />
    <revision>
      <id>2678832</id>
      <timestamp>2026-04-11T15:17:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>लेखनभेद</comment>
      <origin>2678832</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="75" sha1="o59v12xqqpm2kwl7mp25hojtamlr9oo" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[लुफ्तान्सा]]</text>
      <sha1>o59v12xqqpm2kwl7mp25hojtamlr9oo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>कासाखुर्द</title>
    <ns>0</ns>
    <id>378926</id>
    <redirect title="कासा खुर्द" />
    <revision>
      <id>2678841</id>
      <timestamp>2026-04-11T15:38:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khirid Harshad</username>
        <id>138639</id>
      </contributor>
      <comment>Khirid Harshad ने पुनर्निर्देशन ठेउन लेख [[कासाखुर्द]] वरुन [[कासा खुर्द]] ला हलविला</comment>
      <origin>2678841</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73" sha1="67wwvu3z14dkquhc4aw3pmoy4td0naf" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[कासा खुर्द]]</text>
      <sha1>67wwvu3z14dkquhc4aw3pmoy4td0naf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>२०२३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>378927</id>
    <redirect title="इ.स. २०२३ मधील चित्रपट" />
    <revision>
      <id>2678845</id>
      <timestamp>2026-04-11T15:43:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khirid Harshad</username>
        <id>138639</id>
      </contributor>
      <comment>Khirid Harshad ने लेख [[२०२३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी]] वरुन [[इ.स. २०२३ मधील चित्रपट]] ला हलविला</comment>
      <origin>2678845</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="101" sha1="rjefz3z3zpetoapjpzyug45mlrjegnj" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[इ.स. २०२३ मधील चित्रपट]]</text>
      <sha1>rjefz3z3zpetoapjpzyug45mlrjegnj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>एटीआर ४२-४००</title>
    <ns>0</ns>
    <id>378928</id>
    <redirect title="एटीआर ४२" />
    <revision>
      <id>2678846</id>
      <timestamp>2026-04-11T15:44:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>असलेला लेख</comment>
      <origin>2678846</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="77" sha1="suik5usso8j2xn8kyhd1tua768ld5al" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[एटीआर ४२#४००]]</text>
      <sha1>suik5usso8j2xn8kyhd1tua768ld5al</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>लद्दाख स्काउट्स</title>
    <ns>0</ns>
    <id>378929</id>
    <redirect title="लडाख स्काउट्स" />
    <revision>
      <id>2678850</id>
      <timestamp>2026-04-11T15:46:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khirid Harshad</username>
        <id>138639</id>
      </contributor>
      <comment>Khirid Harshad ने लेख [[लद्दाख स्काउट्स]] वरुन [[लडाख स्काउट्स]] ला हलविला</comment>
      <origin>2678850</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82" sha1="h26r115bsmilbr00ydhg7v6u4o8o01a" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[लडाख स्काउट्स]]</text>
      <sha1>h26r115bsmilbr00ydhg7v6u4o8o01a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मीरागाव मेट्रो स्थानक</title>
    <ns>0</ns>
    <id>378930</id>
    <redirect title="मिरागाव मेट्रो स्थानक" />
    <revision>
      <id>2678851</id>
      <timestamp>2026-04-11T15:50:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khirid Harshad</username>
        <id>138639</id>
      </contributor>
      <comment>[[मिरागाव मेट्रो स्थानक]] कडे पुनर्निर्देशित</comment>
      <origin>2678851</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="104" sha1="5zwbzri3efgxolfw4xlgh7dvq7zx4z9" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[मिरागाव मेट्रो स्थानक]]</text>
      <sha1>5zwbzri3efgxolfw4xlgh7dvq7zx4z9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>वात्स्लाफ हावेल विमानतळ प्राग</title>
    <ns>0</ns>
    <id>378931</id>
    <redirect title="व्हात्स्लाफ हावेल विमानतळ प्राग" />
    <revision>
      <id>2678856</id>
      <timestamp>2026-04-11T15:55:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>लेखनभेद</comment>
      <origin>2678856</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="132" sha1="9ouoqw74ny99eadykmjtsznmpyyou7s" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[व्हात्स्लाफ हावेल विमानतळ प्राग]]</text>
      <sha1>9ouoqw74ny99eadykmjtsznmpyyou7s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य:अभिलाषा</title>
    <ns>2</ns>
    <id>378932</id>
    <revision>
      <id>2678857</id>
      <timestamp>2026-04-11T16:14:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभिलाषा</username>
        <id>181490</id>
      </contributor>
      <comment>माझा परिचय</comment>
      <origin>2678857</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="263" sha1="9h9v07yq9lvz2criz3ahwen4lk4wyo3" xml:space="preserve">नाव-अभिलाषा देशपांडे

मुले -3 

व्यवसाय - लेखिका 

डिजिटल पोर्टल वर अग्रेसर 

वास्तव्य -मुंबई ,महाराष्ट्र</text>
      <sha1>9h9v07yq9lvz2criz3ahwen4lk4wyo3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>फिलिपिन्स महिला क्रिकेट संघाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>378933</id>
    <revision>
      <id>2678880</id>
      <timestamp>2026-04-11T18:27:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन पान: खालील यादी फिलिपिन्स महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. फिलिपिन्सने २१ डिसेंबर २०१९ रोजी इंडोनेशिया विरुद्ध पहिला...</comment>
      <origin>2678880</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3667" sha1="tlpl4iywiajuyagp72vyo2g59nommno" xml:space="preserve">खालील यादी फिलिपिन्स महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. फिलिपिन्सने २१ डिसेंबर २०१९ रोजी इंडोनेशिया विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| फिलिपिन्सने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1209600.html ८२०] || २१ डिसेंबर २०१९ || {{crw|IDN}} || {{flagicon|PHI}} [[फिलिपिन्स|मित्रता ओव्हल]], [[फिलिपिन्स|दासमारीनास]] || {{crw|IDN}} || rowspan=10 | 
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1209601.html ८२१] || २१ डिसेंबर २०१९ || {{crw|IDN}} || {{flagicon|PHI}} [[फिलिपिन्स|मित्रता ओव्हल]], [[फिलिपिन्स|दासमारीनास]] || {{crw|IDN}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1209602.html ८२२] || २२ डिसेंबर २०१९ || {{crw|IDN}} || {{flagicon|PHI}} [[फिलिपिन्स|मित्रता ओव्हल]], [[फिलिपिन्स|दासमारीनास]] || {{crw|IDN}}
|-  
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1209603.html ८२३] || २२ डिसेंबर २०१९ || {{crw|IDN}} || {{flagicon|PHI}} [[फिलिपिन्स|मित्रता ओव्हल]], [[फिलिपिन्स|दासमारीनास]] || {{crw|IDN}}
|}

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}</text>
      <sha1>tlpl4iywiajuyagp72vyo2g59nommno</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678881</id>
      <parentid>2678880</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:29:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2678881</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5736" sha1="j9qazfy19mxgxp52nirahbzuxkmhqw0" xml:space="preserve">खालील यादी फिलिपिन्स महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. फिलिपिन्सने २१ डिसेंबर २०१९ रोजी इंडोनेशिया विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| फिलिपिन्सने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1209600.html ८२०] || २१ डिसेंबर २०१९ || {{crw|IDN}} || {{flagicon|PHI}} [[फिलिपिन्स|मित्रता ओव्हल]], [[फिलिपिन्स|दासमारीनास]] || {{crw|IDN}} || rowspan=10 | 
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1209601.html ८२१] || २१ डिसेंबर २०१९ || {{crw|IDN}} || {{flagicon|PHI}} [[फिलिपिन्स|मित्रता ओव्हल]], [[फिलिपिन्स|दासमारीनास]] || {{crw|IDN}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1209602.html ८२२] || २२ डिसेंबर २०१९ || {{crw|IDN}} || {{flagicon|PHI}} [[फिलिपिन्स|मित्रता ओव्हल]], [[फिलिपिन्स|दासमारीनास]] || {{crw|IDN}}
|-  
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1209603.html ८२३] || २२ डिसेंबर २०१९ || {{crw|IDN}} || {{flagicon|PHI}} [[फिलिपिन्स|मित्रता ओव्हल]], [[फिलिपिन्स|दासमारीनास]] || {{crw|IDN}}
|-  
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1354067.html १३३३] || २१ डिसेंबर २०२२ || {{crw|CAM}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|आय.एस.एफ. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|CAM}}  
|-  
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1354068.html १३३५] || २१ डिसेंबर २०२२ || {{crw|CAM}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|आय.एस.एफ. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|CAM}}
|-  
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1354069.html १३३७] || २२ डिसेंबर २०२२ || {{crw|CAM}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|आय.एस.एफ. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|PHI}}
|-  
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1354070.html १३३८] || २२ डिसेंबर २०२२ || {{crw|CAM}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|आय.एस.एफ. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|CAM}}
|-  
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1354071.html १३४०] || २३ डिसेंबर २०२२ || {{crw|CAM}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|आय.एस.एफ. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|CAM}}
|-  
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1354072.html १३४१] || २३ डिसेंबर २०२२ || {{crw|CAM}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|आय.एस.एफ. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|CAM}}
|}

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}</text>
      <sha1>j9qazfy19mxgxp52nirahbzuxkmhqw0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678903</id>
      <parentid>2678881</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:37:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2678903</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7902" sha1="f11j5nryghicth3d5dry4svvuty51uu" xml:space="preserve">खालील यादी फिलिपिन्स महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. फिलिपिन्सने २१ डिसेंबर २०१९ रोजी इंडोनेशिया विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| फिलिपिन्सने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1209600.html ८२०] || २१ डिसेंबर २०१९ || {{crw|IDN}} || {{flagicon|PHI}} [[फिलिपिन्स|मित्रता ओव्हल]], [[फिलिपिन्स|दासमारीनास]] || {{crw|IDN}} || rowspan=10 | 
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1209601.html ८२१] || २१ डिसेंबर २०१९ || {{crw|IDN}} || {{flagicon|PHI}} [[फिलिपिन्स|मित्रता ओव्हल]], [[फिलिपिन्स|दासमारीनास]] || {{crw|IDN}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1209602.html ८२२] || २२ डिसेंबर २०१९ || {{crw|IDN}} || {{flagicon|PHI}} [[फिलिपिन्स|मित्रता ओव्हल]], [[फिलिपिन्स|दासमारीनास]] || {{crw|IDN}}
|-  
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1209603.html ८२३] || २२ डिसेंबर २०१९ || {{crw|IDN}} || {{flagicon|PHI}} [[फिलिपिन्स|मित्रता ओव्हल]], [[फिलिपिन्स|दासमारीनास]] || {{crw|IDN}}
|-  
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1354067.html १३३३] || २१ डिसेंबर २०२२ || {{crw|CAM}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|आय.एस.एफ. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|CAM}}  
|-  
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1354068.html १३३५] || २१ डिसेंबर २०२२ || {{crw|CAM}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|आय.एस.एफ. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|CAM}}
|-  
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1354069.html १३३७] || २२ डिसेंबर २०२२ || {{crw|CAM}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|आय.एस.एफ. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|PHI}}
|-  
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1354070.html १३३८] || २२ डिसेंबर २०२२ || {{crw|CAM}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|आय.एस.एफ. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|CAM}}
|-  
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1354071.html १३४०] || २३ डिसेंबर २०२२ || {{crw|CAM}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|आय.एस.एफ. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|CAM}}
|-  
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1354072.html १३४१] || २३ डिसेंबर २०२२ || {{crw|CAM}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|आय.एस.एफ. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|CAM}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1370826.html १४२४] || १ मे २०२३ || {{crw|THA}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|ए.झेड समुह क्रिकेट मैदान]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|THA}} || rowspan=3 | [[२०२३ दक्षिण पूर्व आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – महिला स्पर्धा#टी-२०|२०२३ दक्षिण-पूर्व आशियाई खेळ]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1370821.html १४३२] || ६ मे २०२३ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|ए.झेड समुह क्रिकेट मैदान]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|MAS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1370818.html १४४०] || ११ मे २०२३ || {{crw|MYA}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|ए.झेड समुह क्रिकेट मैदान]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|MYA}}
|-  
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412527.html १७२५] || २७ डिसेंबर २०२३ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|PHI}} [[फिलिपिन्स|मित्रता ओव्हल]], [[फिलिपिन्स|दासमारीनास]] || {{crw|SIN}} || rowspan=3 |
|-  
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412528.html १७२६] || २८ डिसेंबर २०२३ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|PHI}} [[फिलिपिन्स|मित्रता ओव्हल]], [[फिलिपिन्स|दासमारीनास]] || {{crw|SIN}}
|-  
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412529.html १७२७] || २९ डिसेंबर २०२३ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|PHI}} [[फिलिपिन्स|मित्रता ओव्हल]], [[फिलिपिन्स|दासमारीनास]] || {{crw|SIN}} 
|}

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}</text>
      <sha1>f11j5nryghicth3d5dry4svvuty51uu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678904</id>
      <parentid>2678903</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:40:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2678904</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9217" sha1="b4tq4auenllteg644kfgjw194vshkei" xml:space="preserve">खालील यादी फिलिपिन्स महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. फिलिपिन्सने २१ डिसेंबर २०१९ रोजी इंडोनेशिया विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| फिलिपिन्सने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1209600.html ८२०] || २१ डिसेंबर २०१९ || {{crw|IDN}} || {{flagicon|PHI}} [[फिलिपिन्स|मित्रता ओव्हल]], [[फिलिपिन्स|दासमारीनास]] || {{crw|IDN}} || rowspan=10 | 
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1209601.html ८२१] || २१ डिसेंबर २०१९ || {{crw|IDN}} || {{flagicon|PHI}} [[फिलिपिन्स|मित्रता ओव्हल]], [[फिलिपिन्स|दासमारीनास]] || {{crw|IDN}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1209602.html ८२२] || २२ डिसेंबर २०१९ || {{crw|IDN}} || {{flagicon|PHI}} [[फिलिपिन्स|मित्रता ओव्हल]], [[फिलिपिन्स|दासमारीनास]] || {{crw|IDN}}
|-  
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1209603.html ८२३] || २२ डिसेंबर २०१९ || {{crw|IDN}} || {{flagicon|PHI}} [[फिलिपिन्स|मित्रता ओव्हल]], [[फिलिपिन्स|दासमारीनास]] || {{crw|IDN}}
|-  
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1354067.html १३३३] || २१ डिसेंबर २०२२ || {{crw|CAM}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|आय.एस.एफ. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|CAM}}  
|-  
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1354068.html १३३५] || २१ डिसेंबर २०२२ || {{crw|CAM}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|आय.एस.एफ. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|CAM}}
|-  
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1354069.html १३३७] || २२ डिसेंबर २०२२ || {{crw|CAM}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|आय.एस.एफ. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|PHI}}
|-  
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1354070.html १३३८] || २२ डिसेंबर २०२२ || {{crw|CAM}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|आय.एस.एफ. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|CAM}}
|-  
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1354071.html १३४०] || २३ डिसेंबर २०२२ || {{crw|CAM}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|आय.एस.एफ. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|CAM}}
|-  
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1354072.html १३४१] || २३ डिसेंबर २०२२ || {{crw|CAM}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|आय.एस.एफ. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|CAM}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1370826.html १४२४] || १ मे २०२३ || {{crw|THA}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|ए.झेड समुह क्रिकेट मैदान]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|THA}} || rowspan=3 | [[२०२३ दक्षिण पूर्व आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – महिला स्पर्धा#टी-२०|२०२३ दक्षिण-पूर्व आशियाई खेळ]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1370821.html १४३२] || ६ मे २०२३ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|ए.झेड समुह क्रिकेट मैदान]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|MAS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1370818.html १४४०] || ११ मे २०२३ || {{crw|MYA}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|ए.झेड समुह क्रिकेट मैदान]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|MYA}}
|-  
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412527.html १७२५] || २७ डिसेंबर २०२३ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|PHI}} [[फिलिपिन्स|मित्रता ओव्हल]], [[फिलिपिन्स|दासमारीनास]] || {{crw|SIN}} || rowspan=7 |
|-  
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412528.html १७२६] || २८ डिसेंबर २०२३ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|PHI}} [[फिलिपिन्स|मित्रता ओव्हल]], [[फिलिपिन्स|दासमारीनास]] || {{crw|SIN}}
|-  
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412529.html १७२७] || २९ डिसेंबर २०२३ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|PHI}} [[फिलिपिन्स|मित्रता ओव्हल]], [[फिलिपिन्स|दासमारीनास]] || {{crw|SIN}} 
|-  
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1464729.html २१६२] || २३ डिसेंबर २०२४ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|SIN}} [[नॅशनल स्टेडियम, सिंगापूर|नॅशनल स्टेडियम]], [[सिंगापूर]] || अनिर्णित
|-  
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1464730.html २१६३] || २४ डिसेंबर २०२४ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|SIN}} [[नॅशनल स्टेडियम, सिंगापूर|नॅशनल स्टेडियम]], [[सिंगापूर]] || {{crw|SIN}} 
|-  
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1464731.html २१६५] || २६ डिसेंबर २०२४ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|SIN}} [[नॅशनल स्टेडियम, सिंगापूर|नॅशनल स्टेडियम]], [[सिंगापूर]] || {{crw|SIN}} 
|-  
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1464732.html २१६७] || २७ डिसेंबर २०२४ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|SIN}} [[नॅशनल स्टेडियम, सिंगापूर|नॅशनल स्टेडियम]], [[सिंगापूर]] || {{crw|PHI}}
|}

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}</text>
      <sha1>b4tq4auenllteg644kfgjw194vshkei</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678921</id>
      <parentid>2678904</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T02:35:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2678921</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9314" sha1="1odlw0a39fpot7bxjig2kxn0ommttiv" xml:space="preserve">खालील यादी फिलिपिन्स महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. फिलिपिन्सने २१ डिसेंबर २०१९ रोजी इंडोनेशिया विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| फिलिपिन्सने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1209600.html ८२०] || २१ डिसेंबर २०१९ || {{crw|IDN}} || {{flagicon|PHI}} [[फिलिपिन्स|मित्रता ओव्हल]], [[फिलिपिन्स|दासमारीनास]] || {{crw|IDN}} || rowspan=10 | 
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1209601.html ८२१] || २१ डिसेंबर २०१९ || {{crw|IDN}} || {{flagicon|PHI}} [[फिलिपिन्स|मित्रता ओव्हल]], [[फिलिपिन्स|दासमारीनास]] || {{crw|IDN}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1209602.html ८२२] || २२ डिसेंबर २०१९ || {{crw|IDN}} || {{flagicon|PHI}} [[फिलिपिन्स|मित्रता ओव्हल]], [[फिलिपिन्स|दासमारीनास]] || {{crw|IDN}}
|-  
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1209603.html ८२३] || २२ डिसेंबर २०१९ || {{crw|IDN}} || {{flagicon|PHI}} [[फिलिपिन्स|मित्रता ओव्हल]], [[फिलिपिन्स|दासमारीनास]] || {{crw|IDN}}
|-  
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1354067.html १३३३] || २१ डिसेंबर २०२२ || {{crw|CAM}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|आय.एस.एफ. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|CAM}}  
|-  
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1354068.html १३३५] || २१ डिसेंबर २०२२ || {{crw|CAM}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|आय.एस.एफ. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|CAM}}
|-  
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1354069.html १३३७] || २२ डिसेंबर २०२२ || {{crw|CAM}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|आय.एस.एफ. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|PHI}}
|-  
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1354070.html १३३८] || २२ डिसेंबर २०२२ || {{crw|CAM}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|आय.एस.एफ. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|CAM}}
|-  
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1354071.html १३४०] || २३ डिसेंबर २०२२ || {{crw|CAM}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|आय.एस.एफ. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|CAM}}
|-  
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1354072.html १३४१] || २३ डिसेंबर २०२२ || {{crw|CAM}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|आय.एस.एफ. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|CAM}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1370826.html १४२४] || १ मे २०२३ || {{crw|THA}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|ए.झेड समुह क्रिकेट मैदान]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|THA}} || rowspan=3 | [[२०२३ दक्षिण पूर्व आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – महिला स्पर्धा#टी-२०|२०२३ दक्षिण-पूर्व आशियाई खेळ]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1370821.html १४३२] || ६ मे २०२३ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|ए.झेड समुह क्रिकेट मैदान]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|MAS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1370818.html १४४०] || ११ मे २०२३ || {{crw|MYA}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|ए.झेड समुह क्रिकेट मैदान]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|MYA}}
|-  
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412527.html १७२५] || २७ डिसेंबर २०२३ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|PHI}} [[फिलिपिन्स|मित्रता ओव्हल]], [[फिलिपिन्स|दासमारीनास]] || {{crw|SIN}} || rowspan=7 |
|-  
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412528.html १७२६] || २८ डिसेंबर २०२३ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|PHI}} [[फिलिपिन्स|मित्रता ओव्हल]], [[फिलिपिन्स|दासमारीनास]] || {{crw|SIN}}
|-  
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412529.html १७२७] || २९ डिसेंबर २०२३ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|PHI}} [[फिलिपिन्स|मित्रता ओव्हल]], [[फिलिपिन्स|दासमारीनास]] || {{crw|SIN}} 
|-  
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1464729.html २१६२] || २३ डिसेंबर २०२४ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|SIN}} [[नॅशनल स्टेडियम, सिंगापूर|नॅशनल स्टेडियम]], [[सिंगापूर]] || अनिर्णित
|-  
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1464730.html २१६३] || २४ डिसेंबर २०२४ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|SIN}} [[नॅशनल स्टेडियम, सिंगापूर|नॅशनल स्टेडियम]], [[सिंगापूर]] || {{crw|SIN}} 
|-  
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1464731.html २१६५] || २६ डिसेंबर २०२४ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|SIN}} [[नॅशनल स्टेडियम, सिंगापूर|नॅशनल स्टेडियम]], [[सिंगापूर]] || {{crw|SIN}} 
|-  
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1464732.html २१६७] || २७ डिसेंबर २०२४ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|SIN}} [[नॅशनल स्टेडियम, सिंगापूर|नॅशनल स्टेडियम]], [[सिंगापूर]] || {{crw|PHI}}
|}

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:फिलिपिन्स क्रिकेट|महिला टी२०]]</text>
      <sha1>1odlw0a39fpot7bxjig2kxn0ommttiv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678922</id>
      <parentid>2678921</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T02:35:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2678922</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9369" sha1="mhnsov9dm1qbie7ig0mgnbu8sq8and5" xml:space="preserve">खालील यादी फिलिपिन्स महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. फिलिपिन्सने २१ डिसेंबर २०१९ रोजी इंडोनेशिया विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| फिलिपिन्सने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1209600.html ८२०] || २१ डिसेंबर २०१९ || {{crw|IDN}} || {{flagicon|PHI}} [[फिलिपिन्स|मित्रता ओव्हल]], [[फिलिपिन्स|दासमारीनास]] || {{crw|IDN}} || rowspan=10 | 
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1209601.html ८२१] || २१ डिसेंबर २०१९ || {{crw|IDN}} || {{flagicon|PHI}} [[फिलिपिन्स|मित्रता ओव्हल]], [[फिलिपिन्स|दासमारीनास]] || {{crw|IDN}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1209602.html ८२२] || २२ डिसेंबर २०१९ || {{crw|IDN}} || {{flagicon|PHI}} [[फिलिपिन्स|मित्रता ओव्हल]], [[फिलिपिन्स|दासमारीनास]] || {{crw|IDN}}
|-  
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1209603.html ८२३] || २२ डिसेंबर २०१९ || {{crw|IDN}} || {{flagicon|PHI}} [[फिलिपिन्स|मित्रता ओव्हल]], [[फिलिपिन्स|दासमारीनास]] || {{crw|IDN}}
|-  
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1354067.html १३३३] || २१ डिसेंबर २०२२ || {{crw|CAM}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|आय.एस.एफ. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|CAM}}  
|-  
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1354068.html १३३५] || २१ डिसेंबर २०२२ || {{crw|CAM}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|आय.एस.एफ. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|CAM}}
|-  
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1354069.html १३३७] || २२ डिसेंबर २०२२ || {{crw|CAM}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|आय.एस.एफ. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|PHI}}
|-  
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1354070.html १३३८] || २२ डिसेंबर २०२२ || {{crw|CAM}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|आय.एस.एफ. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|CAM}}
|-  
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1354071.html १३४०] || २३ डिसेंबर २०२२ || {{crw|CAM}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|आय.एस.एफ. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|CAM}}
|-  
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1354072.html १३४१] || २३ डिसेंबर २०२२ || {{crw|CAM}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|आय.एस.एफ. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|CAM}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1370826.html १४२४] || १ मे २०२३ || {{crw|THA}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|ए.झेड समुह क्रिकेट मैदान]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|THA}} || rowspan=3 | [[२०२३ दक्षिण पूर्व आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – महिला स्पर्धा#टी-२०|२०२३ दक्षिण-पूर्व आशियाई खेळ]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1370821.html १४३२] || ६ मे २०२३ || {{crw|MAS}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|ए.झेड समुह क्रिकेट मैदान]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|MAS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1370818.html १४४०] || ११ मे २०२३ || {{crw|MYA}} || {{flagicon|CAM}} [[पनॉम पेन|ए.झेड समुह क्रिकेट मैदान]], [[पनॉम पेन]] || {{crw|MYA}}
|-  
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412527.html १७२५] || २७ डिसेंबर २०२३ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|PHI}} [[फिलिपिन्स|मित्रता ओव्हल]], [[फिलिपिन्स|दासमारीनास]] || {{crw|SIN}} || rowspan=7 |
|-  
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412528.html १७२६] || २८ डिसेंबर २०२३ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|PHI}} [[फिलिपिन्स|मित्रता ओव्हल]], [[फिलिपिन्स|दासमारीनास]] || {{crw|SIN}}
|-  
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412529.html १७२७] || २९ डिसेंबर २०२३ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|PHI}} [[फिलिपिन्स|मित्रता ओव्हल]], [[फिलिपिन्स|दासमारीनास]] || {{crw|SIN}} 
|-  
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1464729.html २१६२] || २३ डिसेंबर २०२४ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|SIN}} [[नॅशनल स्टेडियम, सिंगापूर|नॅशनल स्टेडियम]], [[सिंगापूर]] || अनिर्णित
|-  
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1464730.html २१६३] || २४ डिसेंबर २०२४ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|SIN}} [[नॅशनल स्टेडियम, सिंगापूर|नॅशनल स्टेडियम]], [[सिंगापूर]] || {{crw|SIN}} 
|-  
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1464731.html २१६५] || २६ डिसेंबर २०२४ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|SIN}} [[नॅशनल स्टेडियम, सिंगापूर|नॅशनल स्टेडियम]], [[सिंगापूर]] || {{crw|SIN}} 
|-  
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1464732.html २१६७] || २७ डिसेंबर २०२४ || {{crw|SIN}} || {{flagicon|SIN}} [[नॅशनल स्टेडियम, सिंगापूर|नॅशनल स्टेडियम]], [[सिंगापूर]] || {{crw|PHI}}
|}

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:फिलिपिन्स क्रिकेट|महिला टी२०]]
[[वर्ग:महिला क्रिकेट]]</text>
      <sha1>mhnsov9dm1qbie7ig0mgnbu8sq8and5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:Wikimarathi999</title>
    <ns>3</ns>
    <id>378934</id>
    <revision>
      <id>2678887</id>
      <timestamp>2026-04-11T18:30:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>38883</id>
      </contributor>
      <comment>/* Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications */ नवीन विभाग</comment>
      <origin>2678887</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1770" sha1="qrmpigy9z4hsq4msm8a6kixfduh8in4" xml:space="preserve">== Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner.

[[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026.

* You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]]

* '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST'''

With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply.

For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page.

Warm regards,
&lt;br&gt;
on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team

''This message was sent with [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) on ००:००, १२ एप्रिल २०२६ (IST)''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- सदस्य:Gnoeee@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&amp;oldid=30389801 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;</text>
      <sha1>qrmpigy9z4hsq4msm8a6kixfduh8in4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>एरबस ए३१९ निओ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>378935</id>
    <redirect title="एरबस ए३१९" />
    <revision>
      <id>2678898</id>
      <timestamp>2026-04-11T18:32:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>असलेला लेख</comment>
      <origin>2678898</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="80" sha1="sntoc813sb2lqpul0b13tbpvj47v6no" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[एरबस ए३१९#निओ]]</text>
      <sha1>sntoc813sb2lqpul0b13tbpvj47v6no</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>एरबस एसीजे३१९</title>
    <ns>0</ns>
    <id>378936</id>
    <redirect title="एरबस ए३१९" />
    <revision>
      <id>2678899</id>
      <timestamp>2026-04-11T18:33:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>असलेला लेख</comment>
      <origin>2678899</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="86" sha1="9q3p7apz2iea9d6nyispss0as9wfb7k" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[एरबस ए३१९#एसीजे]]</text>
      <sha1>9q3p7apz2iea9d6nyispss0as9wfb7k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>बोईंग ७३७-६००</title>
    <ns>0</ns>
    <id>378937</id>
    <redirect title="बोईंग ७३७" />
    <revision>
      <id>2678900</id>
      <timestamp>2026-04-11T18:34:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>असलेला लेख</comment>
      <origin>2678900</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="80" sha1="ll6h1zluaubik036697ooxk8f9awz49" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[बोईंग ७३७#६००]]</text>
      <sha1>ll6h1zluaubik036697ooxk8f9awz49</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>बोईंग ७४७-२००एम</title>
    <ns>0</ns>
    <id>378938</id>
    <redirect title="बोईंग ७४७" />
    <revision>
      <id>2678901</id>
      <timestamp>2026-04-11T18:34:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>असलेला लेख</comment>
      <origin>2678901</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="80" sha1="bi8yj5022ilxuowd98zmci3635cng3l" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[बोईंग ७४७#२००]]</text>
      <sha1>bi8yj5022ilxuowd98zmci3635cng3l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>बोईंग ७४७-४००एम</title>
    <ns>0</ns>
    <id>378939</id>
    <redirect title="बोईंग ७४७" />
    <revision>
      <id>2678902</id>
      <timestamp>2026-04-11T18:35:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>असलेला लेख</comment>
      <origin>2678902</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="80" sha1="89crsfqwxgf3iwk43djtnhku0e51dx9" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[बोईंग ७४७#४००]]</text>
      <sha1>89crsfqwxgf3iwk43djtnhku0e51dx9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>संसर्गजन्य रोगांची यादी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>378940</id>
    <revision>
      <id>2678908</id>
      <timestamp>2026-04-11T20:09:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jonathansammy</username>
        <id>17110</id>
      </contributor>
      <comment>हा लेख तयार करण्यासाठी इंग्रजी विकिपीडियामधील मजकुराचा वापर केला.</comment>
      <origin>2678908</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="83283" sha1="2seiilzbauxrkwtnckejvhj3gm61xow" xml:space="preserve">ही [[Infection|संसर्गजन्य रोगांची]] नावानुसार मांडलेली यादी आहे, त्यासोबत त्यांना कारणीभूत [[Pathogen|संसर्गजन्य घटक]], उपलब्ध असल्यास [[Vaccine|लस]] आणि त्यांची सद्य:स्थिती दिलेली आहे. यातील काही रोग [[Vaccine-preventable diseases|लसीद्वारे प्रतिबंध करण्यायोग्य रोग]] आहेत.

== यादी ==
{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
!संसर्गजन्य घटक
!सामान्य नाव
!निदान
!उपचार
!लस
|-
|''[[Acinetobacter baumannii]]''
|''[[Acinetobacter]]'' संक्रमण
|संस्कृती
|सहायक काळजी|{{No}}
|-
|''[[Actinomyces israelii]]'', ''[[Actinomyces gerencseriae]]'' आणि ''[[Propionibacterium propionicus]]''
|[[Actinomycosis|ऍक्टिनोमायकोसिस]]
|ऊतकशास्त्रीय निष्कर्ष
|[[Penicillin|पेनिसिलिन]], [[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]] आणि [[Sulfonamide (medicine)|सल्फोनामाइड्स]]|{{No}}
|-
|''[[Adenoviridae]]''
|[[Adenovirus infection|ऍडेनोव्हायरस संक्रमण]]
|[[Antigen|प्रतिजन]] शोध, [[Polymerase chain reaction|पॉलिमरेज चेन रिऍक्शन]] परीक्षा, [[Virus isolation|विषाणू एकांतीकरण]] आणि [[Serology|सेरॉलॉजी]]
|बहुतेक संक्रमण सौम्य असतात आणि कोणत्याही उपचाराची किंवा केवळ लक्षणात्मक उपचाराची गरज नसते.|{{partial|[[Adenovirus vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
|''[[Trypanosoma brucei]]''
|[[African trypanosomiasis|आफ्रिकन झोपेचा आजार]] (आफ्रिकन ट्रिपॅनोसोमियासिस)
|सूक्ष्मदर्शी परीक्षेद्वारे नमुन्यात ट्रिपॅनोसोम्सची ओळख
|''T. b. gambiense'' साठी तोंडावाटे [[Fexinidazole|फेक्सिनिडाझोल]] किंवा इंजेक्शनद्वारे [[Pentamidine|पेंटामिडिन]]. ''T. b. rhodesiense'' साठी इंजेक्शनद्वारे [[Suramin|सुरामिन]] वापरले जाते.|{{partial|[[Trypanosomiasis vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
|[[HIV|एचआयव्ही (मानवी इम्युनोडेफिशिएन्सी व्हायरस)]]
|[[HIV/AIDS|एड्स (अधिग्रहित रोगप्रतिकारशक्ती कमतरता सिंड्रोम)]]
|प्रतिपिंड चाचणी, p24 प्रतिजन चाचणी, PCR
|उपचारात सामान्यतः एक [[Non-nucleoside reverse transcriptase inhibitor|नॉन-न्यूक्लिओसाइड रिव्हर्स ट्रान्सक्रिप्टेज इनहिबिटर]] (NNRTI) आणि दोन [[Nucleoside analogue reverse transcriptase inhibitor|न्यूक्लिओसाइड ॲनालॉग रिव्हर्स ट्रान्सक्रिप्टेज इनहिबिटर]] (NRTIs) यांचा समावेश असतो|{{partial|[[HIV vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
|''[[Entamoeba histolytica]]''
|[[Amoebiasis|अमिबियासिस]]
|सूक्ष्मदर्शन
|लक्षणे असलेल्यांना अमीबाविरोधी ऊतक-सक्रिय औषध आणि लुमिनल सिस्टिसाइडल औषधाची आवश्यकता असते. लक्षणे नसलेल्यांना केवळ लुमिनल सिस्टिसाइडल औषध आवश्यक आहे.|{{No}}
|-
|''[[Anaplasma]]'' प्रजाती
|[[Anaplasmosis|ऍनाप्लाझमोसिस]]
|IgG साठी अप्रत्यक्ष इम्युनोफ्लूरेसेन्स प्रतिपिंड परीक्षा
|टेट्रासायक्लिन वर्गातील औषधे (यात [[Tetracycline|टेट्रासायक्लिन]], [[Chlortetracycline|क्लोरटेट्रासायक्लिन]], [[Oxytetracycline|ऑक्सीटेट्रासायक्लिन]], [[Rolitetracycline|रोलीटेट्रासायक्लिन]], [[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]] आणि [[Minocycline|मिनोसायक्लिन]] समाविष्ट आहेत) आणि [[Imidocarb|इमिडोकार्ब]]|{{No}}
|-
|''[[Angiostrongylus]]''
|[[Angiostrongyliasis|ऍन्जिओस्ट्रॉन्जिलियासिस]]
|कमरेचे पंक्चर, मेंदूचे इमेजिंग, सेरॉलॉजी
|ऍल्बेंडाझोल|{{No}}
|-
|''[[Anisakis]]''
|[[Anisakis#Anisakiasis|ऍनिसाकियासिस]]
|गॅस्ट्रोस्कोपिक परीक्षा किंवा हिस्टोपॅथॉलॉजिक परीक्षा
|[[Albendazole|ऍल्बेंडाझोल]]|{{No}}
|-
|''[[Bacillus anthracis]]''
|[[Anthrax|ऍन्थ्रॅक्स]]
|संस्कृती, PCR
|मोठ्या प्रमाणात शिरेद्वारे आणि तोंडावाटे प्रतिजैविके जसे [[Fluoroquinolone|फ्लुओरोक्विनोलोन्स]] ([[Ciprofloxacin|सिप्रोफ्लॉक्सासिन]]), [[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]], [[Erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]], [[Vancomycin|व्हॅन्कोमायसिन]] किंवा [[Penicillin|पेनिसिलिन]]|{{yes|[[Anthrax vaccines|होय]]}}
|-
|''[[Arcanobacterium haemolyticum]]''
|[[Arcanobacterium haemolyticum infection|''Arcanobacterium haemolyticum'' संक्रमण]]
|मानवी रक्त [[Agar|आगार]] प्लेट्सवर संस्कृती
|[[Erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]] (प्रथम पसंतीचे औषध म्हणून प्रस्तावित), [[Clindamycin|क्लिंडामायसिन]], [[Gentamicin|जेंटामायसिन]] आणि [[Cephalosporin|सेफॅलोस्पोरिन]]|{{No}}
|-
|[[Junin virus|जुनिन व्हायरस]]
|[[Argentine hemorrhagic fever|अर्जेंटाइन रक्तस्त्रावी ताप]]
|
||{{Yes}}
|-
|''[[Ascaris lumbricoides]]''
|[[Ascariasis|ऍस्केरियासिस]]
|[[Fecal smear|मलमूत्र स्मीअर]]
|[[Albendazole|ऍल्बेंडाझोल]], [[Mebendazole|मेबेंडाझोल]], [[Levamisole|लेव्हामिसोल]] आणि [[Pyrantel pamoate|पायरान्टेल पामोएट]]|{{No}}
|-
|''[[Aspergillus]]'' प्रजाती
|[[Aspergillosis|ऍस्परजिलोसिस]]
|[[Chest X-ray|छातीचा क्ष-किरण]] आणि CT, [[Microscopy|सूक्ष्मदर्शन]] [[Silver stain|सिल्व्हर स्टेनद्वारे]]
|[[Voriconazole|व्होरिकोनाझोल]] आणि शस्त्रक्रियात्मक [[Debridement|डिब्रायडमेंटसह]] [[Liposomal amphotericin B|लिपोसोमल ऍम्फोटेरिसिन बी]]|{{No}}
|-
|[[Astrovirus|''Astroviridae'']] प्रजाती
|[[Astrovirus|ऍस्ट्रोव्हायरस]] संक्रमण
|[[Electron microscopy|इलेक्ट्रॉन सूक्ष्मदर्शन]], एंझाइम-इम्युनोअसे ([[ELISA]]), [[Immunofluorescence|इम्युनोफ्लूरेसेन्स]] आणि [[Polymerase chain reaction|पॉलिमरेज चेन रिऍक्शन]]
|सहायक काळजी|{{No}}
|-
|''[[Babesia]]'' प्रजाती
|[[Babesiosis|बाबेसिओसिस]]
|[[Giemsa stain|गिम्सा-डागलेला]] [[Blood film|पातळ-फिल्म रक्त स्मीअर]]
|[[Atovaquone|अटोव्हाकोन]] आणि [[Azithromycin|अझिथ्रोमायसिन]]. जीवघेण्या प्रकरणांमध्ये, [[Exchange transfusion|एक्सचेंज ट्रान्सफ्यूजन]] केले जाते.|{{No}}
|-
|''[[Bacillus cereus]]''
|''[[Bacillus cereus]]'' संक्रमण
|संस्कृती
|[[Vancomycin|व्हॅन्कोमायसिन]]|{{No}}
|-
|अनेक जीवाणू
|[[Bacterial meningitis|जीवाणूजन्य मेंदुज्वर]]
|[[Lumbar puncture|कमरेचे पंक्चर]] (मेंदूत गाठ असल्यास किंवा [[Intracranial pressure|इंट्राक्रॅनियल दाब]] वाढलेला असल्यास विरोधित), CT किंवा MRI
|प्रतिजैविके|{{No}}
|-
|अनेक जीवाणू
|[[Bacterial pneumonia|जीवाणूजन्य न्यूमोनिया]]
|थुंकी ग्राम स्टेन आणि संस्कृती, छातीचे रेडिओग्राफी
|प्रतिजैविके|{{No}}
|-
|[[List of bacterial vaginosis microbiota|जीवाणूजन्य योनिदाहाचे सूक्ष्मजंतू]]
|[[Bacterial vaginosis|जीवाणूजन्य योनिदाह]]
|[[Gram stain|ग्राम स्टेन]] आणि व्हिफ चाचणी
|[[Metronidazole|मेट्रोनिडाझोल]] किंवा [[Clindamycin|क्लिंडामायसिन]]|{{No}}
|-
|''[[Bacteroides]]'' प्रजाती
|''[[Bacteroides]]'' संक्रमण
|
||{{No}}
|-
|''[[Balantidium coli]]''
|[[Balantidiasis|बॅलान्टिडियासिस]]
|मल परीक्षा, किंवा कोलोनोस्कोपी किंवा सिग्मोइडोस्कोपी
|[[Tetracycline|टेट्रासायक्लिन]], [[Metronidazole|मेट्रोनिडाझोल]] किंवा [[Iodoquinol|आयोडोक्विनॉल]]|{{No}}
|-
|''[[Bartonella]]''
|[[Bartonellosis|बार्टोनेलोसिस]]
|[[Microscopy|सूक्ष्मदर्शन]], [[Serology|सेरॉलॉजी]] आणि [[Polymerase chain reaction|PCR]]
|प्रतिजैविके|{{No}}
|-
|''[[Baylisascaris]]'' प्रजाती
|''[[Baylisascaris]]'' संक्रमण
|
||{{No}}
|-
|[[BK virus|बीके व्हायरस]]
|[[BK virus|बीके व्हायरस]] संक्रमण
|
||{{No}}
|-
|''[[Piedraia hortae]]''
|[[Black piedra|काळी पिएड्रा]]
|स्टेन किंवा संस्कृती
|[[Pyrithione zinc|पायरिथिओन झिंक]], [[Formaldehyde|फॉर्मल्डिहाइड]] आणि [[Salicylic acid|सॅलिसिलिक ऍसिड]] सारखे ऍन्टीफंगल शाम्पू|{{No}}
|-
|''[[Blastocystis]]'' प्रजाती
|[[Blastocystosis|ब्लास्टोसिस्टोसिस]]
|रासायनिकरित्या जतन केलेल्या मलाच्या नमुन्याची सूक्ष्मदर्शी परीक्षा
|कोणत्याही विशिष्ट उपचाराची परिणामकारकता सिद्ध करण्यासाठी वैज्ञानिक अभ्यासाचा अभाव|{{No}}
|-
|''[[Blastomyces dermatitidis]]''
|[[Blastomycosis|ब्लास्टोमायकोसिस]]
|KOH तयारी, सायटोलॉजी किंवा हिस्टोलॉजी
|[[Itraconazole|इट्राकोनाझोल]] किंवा [[Ketoconazole|केटोकोनाझोल]]|{{No}}
|-
|[[Machupo virus|माचुपो व्हायरस]]
|[[Bolivian hemorrhagic fever|बोलिव्हियन रक्तस्त्रावी ताप]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Clostridium botulinum]]''; टीप: बोटुलिझम हे ''[[Clostridium botulinum]]'' चे संक्रमण नसून [[Botulinum toxin|बोटुलिनम विष]] सेवनामुळे होते.
|[[Botulism|बोटुलिझम]] (आणि शिशु बोटुलिझम)
|[[Enzyme-linked immunosorbent assay|एंझाइम-लिंक्ड इम्युनोसॉर्बेंट परीक्षा]] (ELISAs), [[Electrochemiluminescent|इलेक्ट्रोकेमीलुमिनेसेंट]] (ECL) चाचण्या
|बोटुलिझम [[Antitoxin|अँटिटॉक्सिन]] आणि सहायक काळजी|{{No}}
|-
|[[Sabiá virus|साबिया व्हायरस]]
|[[Brazilian hemorrhagic fever|ब्राझिलियन रक्तस्त्रावी ताप]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Brucella]]'' प्रजाती
|[[Brucellosis|ब्रुसेलोसिस]]
|संस्कृती
|[[Tetracycline|टेट्रासायक्लिन]], [[Rifampicin|रिफॅम्पिसिन]] आणि [[Aminoglycoside|अमिनोग्लायकोसाइड्स]] [[Streptomycin|स्ट्रेप्टोमायसिन]] आणि [[Gentamicin|जेंटामायसिन]]|{{Yes}}
|-
|''[[Yersinia pestis]]''
|[[Bubonic plague|बुबोनिक प्लेग]]
|संस्कृती
|[[Aminoglycoside|अमिनोग्लायकोसाइड्स]] जसे [[Streptomycin|स्ट्रेप्टोमायसिन]] आणि [[Gentamicin|जेंटामायसिन]], [[Tetracycline|टेट्रासायक्लिन]] (विशेषतः [[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]]) आणि [[Fluoroquinolone|फ्लुओरोक्विनोलोन]] [[Ciprofloxacin|सिप्रोफ्लॉक्सासिन]]|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|साधारणतः ''[[Burkholderia cepacia]]'' आणि इतर ''[[Burkholderia]]'' प्रजाती
|''[[Burkholderia]]'' संक्रमण
|
||{{No}}
|-
|''[[Mycobacterium ulcerans]]''
|[[Buruli ulcer|बुरुली व्रण]]
|[[Real-time PCR|रिअल-टाइम PCR]]
|सर्वाधिक वापरली जाणारी प्रतिजैविक पद्धत म्हणजे दिवसातून एकदा तोंडावाटे [[Rifampicin|रिफॅम्पिसिन]] आणि दिवसातून दोनदा तोंडावाटे [[Clarithromycin|क्लॅरिथ्रोमायसिन]].|{{No}}
|-
|''[[Caliciviridae]]'' प्रजाती
|[[Caliciviridae|कॅलिसीव्हायरस]] संक्रमण ([[Norovirus|नोरोव्हायरस]] आणि [[Sapovirus|सॅपोव्हायरस]])
|
||{{No}}
|-
|''[[Campylobacter]]'' प्रजाती
|[[Campylobacteriosis|कॅम्पिलोबॅक्टेरिओसिस]]
|मलाची संस्कृती
|मुलांमध्ये [[Erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]] आणि प्रौढांमध्ये [[Tetracycline|टेट्रासायक्लिन]] वापरता येते.|{{No}}
|-
|साधारणतः ''[[Candida albicans]]'' आणि इतर ''[[Candida (genus)|Candida]]'' प्रजाती
|[[Candidiasis|कॅंडिडियासिस]] (मोनिलियासिस; थ्रश)
|तोंडाचा कॅंडिडियासिस: पांढरे पट्टे आणि जळजळ. योनि कॅंडिडियासिस: योनीत खाज किंवा वेदना, लैंगिक संभोगाच्या वेळी वेदना
|[[Antifungal medication|बुरशीविरोधी औषधे]]|{{No}}
|-
|''[[Capillaria philippinensis]]'' द्वारे आतड्याचा आजार, ''[[Capillaria hepatica]]'' द्वारे यकृताचा आजार आणि ''[[Capillaria aerophila]]'' द्वारे फुफ्फुसाचा आजार
|[[Capillariasis|कॅपिलेरियासिस]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Streptococcus mutans]]''
|[[Dental caries|दंत क्षय]]
|
||{{partial|[[Caries vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
|''[[Bartonella bacilliformis]]''
|[[Carrion's disease|कॅरियॉनचा रोग]]
|[[Giemsa stain|गिम्सा स्टेनसह]] परिधीय रक्त स्मीअर, कोलंबिया रक्त आगार संस्कृती, [[Immunoblot|इम्युनोब्लॉट]], अप्रत्यक्ष [[Immunofluorescence|इम्युनोफ्लूरेसेन्स]] आणि [[Polymerase chain reaction|PCR]]
|[[Fluoroquinolone|फ्लुओरोक्विनोलोन]] (जसे [[Ciprofloxacin|सिप्रोफ्लॉक्सासिन]]) किंवा प्रौढांमध्ये [[Chloramphenicol|क्लोरॅम्फेनिकॉल]] आणि मुलांमध्ये क्लोरॅम्फेनिकॉलसह [[Beta-lactam|बीटा-लॅक्टम]]|{{No}}
|-
|''[[Bartonella henselae]]''
|[[Cat-scratch disease|मांजरीच्या ओरखड्याचा आजार]]
|[[Polymerase chain reaction|पॉलिमरेज चेन रिऍक्शन]]
|[[Azithromycin|अझिथ्रोमायसिन]]|{{No}}
|-
|साधारणतः [[Group A streptococcal infection|ग्रुप A]] ''[[Streptococcus]]'' आणि ''[[Staphylococcus]]''
|[[Cellulitis|सेल्युलायटिस]]
|इतिहास आणि शारीरिक तपासणी
|पेनिसिलिनेज-प्रतिरोधक [[Semisynthetic penicillin|अर्ध-कृत्रिम पेनिसिलिन]] किंवा प्रथम पिढीचे [[Cephalosporin|सेफॅलोस्पोरिन]]|{{No}}
|-
|''[[Trypanosoma cruzi]]''
|[[Chagas disease|चागास रोग]] (अमेरिकन ट्रिपॅनोसोमियासिस)
|ताज्या [[Anticoagulant|अँटीकोआगुलंट]] रक्ताची किंवा त्याच्या [[Buffy coat|बफी कोटची]] [[Microscope|सूक्ष्मदर्शी]] परीक्षा; किंवा [[Giemsa stain|गिम्सासह]] पातळ आणि जाड [[Blood smear|रक्त स्मीअर]] तयार करून.
|[[Benznidazole|बेन्झनिडाझोल]] आणि [[Nifurtimox|निफुर्टिमॉक्स]]|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Haemophilus ducreyi]]''
|[[Chancroid|चान्क्रॉइड]]
|नैदानिक निदान
|[[Centers for Disease Control and Prevention|CDC]] शिफारस: एकच तोंडावाटे डोस (१ ग्रॅम) [[Azithromycin|अझिथ्रोमायसिन]], एकच IM डोस (२५० मि.ग्रॅ.) [[Ceftriaxone|सेफ्ट्रायॲक्सोन]], सात दिवसांसाठी दिवसातून तीन वेळा तोंडावाटे (५०० मि.ग्रॅ.) [[Erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]], किंवा तीन दिवसांसाठी दिवसातून दोनदा तोंडावाटे (५०० मि.ग्रॅ.) [[Ciprofloxacin|सिप्रोफ्लॉक्सासिन]].|{{No}}
|-
|[[Varicella zoster virus|व्हेरिसेला झोस्टर व्हायरस (VZV)]]
|[[Chickenpox|कांजिण्या]]
|कांजिण्यांचे निदान प्रामुख्याने चिन्हे आणि लक्षणांवर आधारित आहे, ज्यात सुरुवातीची विशिष्ट लक्षणे आणि नंतर वैशिष्ट्यपूर्ण [[Rash|पुरळ]] दिसतात.
|[[Aciclovir|ऍसायक्लोव्हिर]]|{{Yes|[[Varicella vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Alphavirus]]''
|[[Chikungunya|चिकुनगुन्या]]
|[[Lymphocytopenia|कमी झालेली लिम्फोसाइट संख्या]] [[Viremia|व्हायरेमियाशी]] सुसंगत. [[Serology|सेरोलॉजिकल]] निदानासाठी निश्चित प्रयोगशाळा निदान विषाणू एकांतीकरण, RT-PCR द्वारे केले जाऊ शकते.
|[[Therapy#Supportive therapy|सहायक काळजी]]|{{Yes|[[Chikungunya vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Chlamydia trachomatis]]''
|[[Chlamydia infection|क्लॅमिडीया]]
|[[Nucleic acid amplification test|न्यूक्लिइक ऍसिड ऍम्प्लिफिकेशन चाचण्या]] (NAAT), जसे [[Polymerase chain reaction|PCR]], ट्रान्सक्रिप्शन मेडिएटेड ऍम्प्लिफिकेशन (TMA) आणि DNA [[Strand displacement amplification|स्ट्रँड डिस्प्लेसमेंट ऍम्प्लिफिकेशन]] (SDA)
|[[Azithromycin|अझिथ्रोमायसिन]], [[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]], [[Erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]], लेव्होफ्लॉक्सासिन किंवा [[Ofloxacin|ऑफ्लॉक्सासिन]]|{{No}}
|-
|''[[Chlamydophila pneumoniae]]''
|''[[Chlamydophila pneumoniae]]'' संक्रमण (तैवान तीव्र श्वसन घटक किंवा TWAR)
|
||{{No}}
|-
|''[[Vibrio cholerae]]''
|[[Cholera|कॉलरा]]
|जलद [[Dipstick|डिपस्टिक]] चाचणी उपलब्ध आहे.
|[[Oral rehydration therapy|तोंडावाटे पुनर्जलन थेरपी]] (ORT)|{{yes|[[Cholera vaccine|होय]]}}
|-
|साधारणतः ''[[Fonsecaea pedrosoi]]''
|[[Chromoblastomycosis|क्रोमोब्लास्टोमायकोसिस]]
|सूक्ष्मदर्शन (KOH स्क्रेपिंग्स)
|[[Itraconazole|इट्राकोनाझोल]], एक [[Antifungal medication|ऍन्टीफंगल]] [[Azole|अझोल]], [[Flucytosine|फ्ल्युसायटोसिनसह]] किंवा त्याशिवाय तोंडावाटे दिले जाते.|{{No}}
|-
|''Batrachochytrium dendrabatidis''
|''[[Chytridiomycosis|कायट्रिडिओमायकोसिस]]''
|
||{{No}}
|-
|''[[Clonorchis sinensis]]''
|[[Clonorchiasis|क्लोनॉर्चियासिस]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Clostridioides difficile (bacteria)|Clostridioides difficile]]''
|''[[Clostridioides difficile infection|Clostridioides difficile ''कोलायटिस'']]''
|[[Colonoscopy|कोलोनोस्कोपी]] किंवा [[Sigmoidoscopy|सिग्मोइडोस्कोपी]], सायटोटॉक्सिसिटी परीक्षा, विष ELISA
|तोंडावाटे [[Vancomycin|व्हॅन्कोमायसिन]] किंवा [[Fidaxomicin|फिडॅक्सोमायसिन]]|{{No}}
|-
|''[[Coccidioides immitis]]'' आणि ''[[Coccidioides posadasii]]''
|[[Coccidioidomycosis|कोकिडिओइडोमायकोसिस]]
|
||{{No}}
|-
|[[Coltivirus|कोलोरॅडो टिक फीव्हर व्हायरस]] (CTFV)
|[[Colorado tick fever|कोलोरॅडो टिक ताप]] (CTF)
|
||{{No}}
|-
|साधारणतः [[Rhinovirus|राइनोव्हायरस]] आणि [[Coronavirus|कोरोनाव्हायरस]]
|[[Common cold|सर्दी]] (तीव्र विषाणूजन्य राइनोफॅरेंजायटिस; तीव्र कोरिझा)
|लक्षणांवर आधारित
|सहायक काळजी|{{No}}
|-
|[[Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2|SARS-CoV-2]]
|[[Coronavirus disease 2019|कोरोनाव्हायरस रोग २०१९]] (COVID-19)
|
||{{Yes|[[COVID-19 vaccine|होय]]}}
|-
|[[Coxsackie B virus|कॉक्ससॅकी बी व्हायरस]]
|[[Coxsackie B virus|कॉक्ससॅकी बी व्हायरस]] संक्रमण
|एंटेरोव्हायरस संक्रमणाचे निदान मुख्यतः [[Serological|सेरोलॉजिकल]] चाचण्यांद्वारे जसे [[ELISA]] आणि पेशी संस्कृतीतून केले जाते.
|कॉक्ससॅकी बी गटाच्या विषाणूंसाठी कोणतेही सर्वमान्य उपचार नाहीत.|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|[[PRNP]]
|[[Creutzfeldt–Jakob disease|क्रॉयट्झफेल्ड-जेकब रोग]] (CJD)
|
||{{No}}
|-
|क्रिमियन-काँगो रक्तस्त्रावी ताप विषाणू
|[[Crimean-Congo hemorrhagic fever|क्रिमियन-काँगो रक्तस्त्रावी ताप]] (CCHF)
|
||{{No}}
|-
|''[[Cryptococcus neoformans]]''
|[[Cryptococcosis|क्रिप्टोकोकोसिस]]
|[[Cerebrospinal fluid|सेरेब्रोस्पायनल फ्लुइड]] (CSF) चे [[India ink|इंडिया इंक]] परीक्षण
|[[Intravenous|शिरेद्वारे]] [[Amphotericin B|ऍम्फोटेरिसिन बी]] आणि तोंडावाटे [[Flucytosine|फ्ल्युसायटोसिन]]|{{No}}
|-
|''[[Cryptosporidium]]'' प्रजाती
|[[Cryptosporidiosis|क्रिप्टोस्पोरिडिओसिस]]
|
||{{No}}
|-
|साधारणतः ''[[Ancylostoma braziliense]]''; अनेक इतर परजीवी
|[[Cutaneous larva migrans|त्वचीय लार्व्हा मायग्रान्स]] (CLM)
|
||{{No}}
|-
|''[[Cyclospora cayetanensis]]''
|[[Cyclosporiasis|सायक्लोस्पोरियासिस]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Taenia solium]]''
|[[Cysticercosis|सिस्टिसेर्कोसिस]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Cytomegalovirus]]''
|[[Cytomegalovirus|सायटोमेगॅलोव्हायरस]] संक्रमण
|रक्त आणि मूत्र चाचण्या, बायोप्सी
|सिडोफोव्हिर, फॉस्कार्नेट, गॅन्सिक्लोव्हिर, व्हॅल्गॅन्सिक्लोव्हिर|{{partial|[[Cytomegalovirus vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
|[[Dengue fever|डेंग्यू]] विषाणू (DEN-1, DEN-2, DEN-3 आणि DEN-4) – [[Flavivirus|''Flaviviruses'']]
|[[Dengue fever|डेंग्यू ताप]]
|नैदानिक निदान
|उपचार लक्षणांवर अवलंबून असतो.|{{yes|[[Dengue vaccine|होय]]}}
|-
|[[Green algae|हिरव्या शेवाळ]] [[Desmodesmus]] armatus
|[[Desmodesmus]] संक्रमण
|
||{{No}}
|-
|''[[Dientamoeba fragilis]]''
|[[Dientamoebiasis|डिएंटामोएबियासिस]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Corynebacterium diphtheriae]]''
|[[Diphtheria|डिफ्थेरिया]]
|प्रयोगशाळा निकष: ''C. diphtheriae'' संस्कृती एकांतीकरण; हिस्टोपॅथॉलॉजिक निदान. विषारी द्रव्याचे प्रात्यक्षिक: इन विव्हो चाचण्या (गिनी पिग इनोक्युलेशन); इन विट्रो चाचणी: एलेकचे जेल प्रेसिपिटेशन चाचणी, PCR, ELISA, ICA. नैदानिक निकष: घशाच्या मागील भागाला जाड, राखाडी स्यूडोमेम्ब्रेनसह URT आजार; कमी तापमान; घसा खवखवणे.
|[[Metronidazole|मेट्रोनिडाझोल]], [[Erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]], [[Procaine penicillin G|प्रोकेन पेनिसिलिन जी]]|{{yes|[[DPT vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Diphyllobothrium]]''
|[[Diphyllobothriasis|डिफायलोबोथ्रियासिस]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Dracunculus medinensis]]''
|[[Dracunculiasis|ड्रॅक्युनक्युलियासिस]]
|
||{{No}}
|-
|[[Eastern equine encephalitis#Virus|पूर्व इक्वाइन एन्सेफलायटिस व्हायरस]]
|[[Eastern equine encephalitis|पूर्व इक्वाइन एन्सेफलायटिस]] (EEE)
|रक्त चाचण्या
|[[Corticosteroids|कॉर्टिकोस्टेरॉइड्स]], [[Anticonvulsants|ऍन्टीकन्व्हल्सेंट्स]] आणि सहायक उपाय (लक्षणांवर उपचार)|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|[[Ebola|इबोलाव्हायरस]] (EBOV)
|[[Ebola|इबोला]] [[Hemorrhagic fever|रक्तस्त्रावी ताप]]
|
||{{yes|[[Ebola vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Echinococcus]]'' प्रजाती
|[[Echinococcosis|एकिनोकोकोसिस]]
|इमेजिंग, सेरॉलॉजी चाचणी
|रसायनोपचारासह गळूंचे शस्त्रक्रियात्मक काढणे|{{No}}
|-
|''[[Ehrlichia]]'' प्रजाती
|[[Ehrlichiosis|एर्लिकिओसिस]]
|
||{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Enterobius vermicularis]]''
|[[Enterobiasis|एंटेरोबियासिस]] (पिनवर्म संक्रमण)
|
||{{No}}
|-
|''[[Enterococcus]]'' प्रजाती
|''[[Enterococcus]]'' संक्रमण
|
||{{No}}
|-
|[[Enterovirus|एंटेरोव्हायरस]] प्रजाती
|[[Enterovirus|एंटेरोव्हायरस]] संक्रमण
|
||{{No}}
|-
|''[[Rickettsia prowazekii]]''
|[[Epidemic typhus|महामारी टायफस]]
|
||{{No}}
|-
|[[Parvovirus B19]]
|[[Erythema infectiosum|एरिथेमा इन्फेक्शिओसम]] (पाचवा रोग)
|
||{{No}}
|-
|[[Human herpesvirus 6|मानवी हर्पेसव्हायरस ६]] (HHV-6) आणि [[Human herpesvirus 7|मानवी हर्पेसव्हायरस ७]] (HHV-7)
|[[Exanthem subitum|एक्झांथेमा सुबिटम]] (सहावा रोग)
|
||{{No}}
|-
|''[[Fasciola hepatica]]'' आणि ''[[Fasciola gigantica]]''
|[[Fasciolasis|फॅसिओलियासिस]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Fasciolopsis buski]]''
|[[Fasciolopsiasis|फॅसिओलॉप्सियासिस]]
|
||{{No}}
|-
|[[PRNP]]
|[[Fatal familial insomnia|घातक कौटुंबिक निद्रानाश]] (FFI)
|
||{{No}}
|-
|[[Filarioidea]] [[Taxonomic rank|महाकुल]]
|[[Filariasis|फायलेरियासिस]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Clostridium perfringens]]''
|''[[Clostridium perfringens]]'' द्वारे [[Food poisoning|अन्न विषबाधा]]
|मल चाचणी
|सहायक काळजी|{{No}}
|-
|अनेक
|[[Free-living amebic infection|मुक्त-जीवी अमीबिक संक्रमण]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Fusobacterium]]'' प्रजाती
|''[[Fusobacterium]]'' संक्रमण
|
||{{No}}
|-
|साधारणतः ''[[Clostridium perfringens]]''; इतर ''[[Clostridium]]'' प्रजाती
|[[Gas gangrene|गॅस गँगरीन]] (क्लॉस्ट्रिडियल मायोनेक्रोसिस)
|
||{{No}}
|-
|''[[Geotrichum candidum]]''
|[[Geotrichosis|जिओट्रिकोसिस]]
|
||{{No}}
|-
|[[PRNP]]
|[[Gerstmann-Sträussler-Scheinker syndrome|गेर्स्टमान-स्ट्रोसलर-श्रेंकर सिंड्रोम]] (GSS)
|
||{{No}}
|-
|''[[Giardia lamblia]]''
|[[Giardiasis|जिआर्डियासिस]]
|मलातील जीवांच्या पृष्ठभागावरील प्रतिजनांचे शोध
|उपचार नेहमीच आवश्यक नसतो. औषधे आवश्यक असल्यास, [[Metronidazole|मेट्रोनिडाझोल]], [[Tinidazole|टिनिडाझोल]], [[Secnidazole|सेक्निडाझोल]] किंवा [[Ornidazole|ऑर्निडाझोल]] सारखे [[Nitroimidazole|नायट्रोइमिडाझोल]] औषध वापरले जाते.|{{No}}
|-
|''[[Burkholderia mallei]]''
|[[Glanders|ग्लँडर्स]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Gnathostoma]] spinigerum'' आणि ''Gnathostoma hispidum''
|[[Gnathostomiasis|ग्नॅथोस्टोमियासिस]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Neisseria gonorrhoeae]]''
|[[Gonorrhea|गोनोरिया]]
|[[Gram stain|ग्राम स्टेन]] आणि [[Cell culture|संस्कृती]]
|इंजेक्शनद्वारे [[Ceftriaxone|सेफ्ट्रायॲक्सोन]] आणि तोंडावाटे [[Azithromycin|अझिथ्रोमायसिन]]|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Klebsiella granulomatis]]''
|[[Granuloma inguinale|ग्रॅन्युलोमा इंग्विनेल]] (डोनोव्हानोसिस)
|
||{{No}}
|-
|''[[Streptococcus pyogenes]]''
|[[Group A streptococcal infection|ग्रुप A स्ट्रेप्टोकोकल संक्रमण]]
|संस्कृती
|पेनिसिलिन|{{No}}
|-
|''[[Streptococcus agalactiae]]''
|[[Group B streptococcal infection|ग्रुप B स्ट्रेप्टोकोकल संक्रमण]]
|ग्राम स्टेन
|पेनिसिलिन आणि ऍम्पीसिलिन|{{No}}
|-
|''[[Haemophilus influenzae]]''
|''[[Haemophilus influenzae]]'' संक्रमण
|ग्राम स्टेन
|गंभीर प्रकरणांमध्ये रक्तप्रवाहात [[Cefotaxime|सेफोटॅक्सिम]] आणि [[Ceftriaxone|सेफ्ट्रायॲक्सोन]], कमी गंभीर प्रकरणांमध्ये [[Ampicillin|ऍम्पीसिलिन]] आणि [[Sulbactam|सल्बॅक्टम]], दुसऱ्या आणि तिसऱ्या पिढीचे [[Cephalosporins|सेफॅलोस्पोरिन]] किंवा [[Fluoroquinolones|फ्लुओरोक्विनोलोन्स]]|{{yes|[[Hib vaccine|होय]]}}
|-
|[[Enterovirus|एंटेरोव्हायरस]], मुख्यतः [[Coxsackie A|कॉक्ससॅकी A]] [[Virus|व्हायरस]] आणि [[EV-71|एंटेरोव्हायरस ७१]] (EV71)
|[[Hand, foot and mouth disease|हात, पाय आणि तोंडाचा रोग]] (HFMD)
|सादर होणाऱ्या चिन्हे आणि लक्षणांवरून सामान्यतः निदान केले जाऊ शकते. निदान अस्पष्ट असल्यास, घशातील स्वॅब किंवा मलाचा नमुना घेतला जाऊ शकतो.
|हात, पाय आणि तोंडाचा रोग एक विषाणूजन्य रोग असल्याने सामान्यतः औषधांची गरज नसते आणि तो स्वतःच बरा होतो.|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|[[Virus sin Nombre|सिन नॉम्ब्रे व्हायरस]]
|[[Hantavirus|हँटाव्हायरस]] पल्मोनरी सिंड्रोम (HPS)
|
||{{No}}
|-
|[[Heartland virus|हार्टलँड व्हायरस]]
|[[Heartland virus|हार्टलँड व्हायरस]] रोग
|
||{{No}}
|-
|''[[Helicobacter pylori]]''
|''[[Helicobacter pylori]]'' संक्रमण
|
||{{No}}
|-
|[[Escherichia coli]] O157:H7, O111 आणि O104:H4
|[[Hemolytic-uremic syndrome|हेमोलायटिक-युरेमिक सिंड्रोम]] (HUS)
|aHUS चे प्रारंभिक निदान अनेकदा प्रारंभिक, कॉम्प्लिमेंट-ट्रिगरिंग संक्रमणाच्या संदर्भात केले जाते.
|उपचारांमध्ये [[Supportive care|सहायक काळजी]] आणि [[Kidney dialysis|डायलिसिस]], [[Corticosteroids|स्टेरॉइड्स]], [[Blood transfusions|रक्त संक्रमण]] आणि [[Plasmapheresis|प्लाझ्माफेरेसिस]] यांचा समावेश असू शकतो.|{{No}}
|-
|[[Bunyaviridae]] प्रजाती
|[[Hemorrhagic fever with renal syndrome|मूत्रपिंड सिंड्रोमसह रक्तस्त्रावी ताप]] (HFRS)
|HFRS केवळ नैदानिक आधारावर निदान करणे कठीण असते आणि अनेकदा [[Serology|सेरोलॉजिकल]] पुरावे आवश्यक असतात.
|HFRS वर कोणताही उपाय नाही. उपचारांमध्ये मूत्रपिंड डायलिसिससह सहायक थेरपी समाविष्ट आहे.|{{No}}
|-
|[[Hendra virus|हेंड्रा व्हायरस]]
|[[Hendra virus|हेंड्रा व्हायरस]] संक्रमण
|
||{{No}}
|-
|[[Hepatitis A virus|हिपॅटायटिस A व्हायरस]]
|[[Hepatitis A|हिपॅटायटिस A]]
|रक्त चाचण्या
|[[Supportive care|सहायक काळजी]], [[Liver transplantation|यकृत प्रत्यारोपण]]|{{yes|[[Hepatitis A vaccine|होय]]}}
|-
|[[Hepatitis B virus|हिपॅटायटिस B व्हायरस]]
|[[Hepatitis B|हिपॅटायटिस B]]
|रक्त चाचण्या
|[[Antiviral medication|अँटीव्हायरल औषधे]] ([[Tenofovir|टेनोफोव्हिर]], [[Interferon|इंटरफेरॉन]]), [[Liver transplantation|यकृत प्रत्यारोपण]]|{{yes|[[Hepatitis B vaccine|होय]]}}
|-
|[[Hepatitis C virus|हिपॅटायटिस C व्हायरस]]
|[[Hepatitis C|हिपॅटायटिस C]]
|[[Antibodies|प्रतिपिंड]] किंवा विषाणू [[RNA]] साठी रक्त चाचणी
|अँटीव्हायरल ([[Sofosbuvir|सोफॉस्बुव्हिर]], [[Simeprevir|सिमेप्रेव्हिर]], इतर)|{{partial|[[Hepatitis C vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
|[[Hepatitis D Virus|हिपॅटायटिस D व्हायरस]]
|[[Hepatitis D|हिपॅटायटिस D]]
|इम्युनोग्लोबुलिन जी
|अँटीव्हायरल, पेगायलेटेड इंटरफेरॉन अल्फा|{{No}}
|-
|[[Hepatitis E virus|हिपॅटायटिस E व्हायरस]]
|[[Hepatitis E|हिपॅटायटिस E]]
|हिपॅटायटिस E व्हायरस (HEV)
|विश्रांती, [[Ribavirin|रिबाव्हिरिन]] (जुनाट असल्यास)|{{yes|होय}}
|-
|[[Herpes simplex virus|हर्पेस सिम्प्लेक्स व्हायरस १ आणि २]] (HSV-1 आणि HSV-2)
|[[Herpes simplex|हर्पेस सिम्प्लेक्स]]
|लक्षणांवर आधारित, [[Polymerase chain reaction|PCR]], [[Viral culture|विषाणू संस्कृती]]
|[[Aciclovir|ऍसायक्लोव्हिर]], [[Valaciclovir|व्हॅलेसायक्लोव्हिर]], [[Paracetamol|पॅरासेटामॉल]] (अॅसेटामिनोफेन), स्थानिक लिडोकेन|{{No}}
|-
|''[[Histoplasma capsulatum]]''
|[[Histoplasmosis|हिस्टोप्लाझमोसिस]]
|थुंकी ([[Bronchoalveolar lavage|ब्रॉन्कोअल्व्होलर लॅव्हेजद्वारे]]), रक्त किंवा संक्रमित अवयवांपासून नमुने
|[[Immunocompetence|रोगप्रतिकारक्षम]] व्यक्तींमध्ये, हिस्टोप्लाझमोसिस उपचाराशिवाय बरा होतो. गंभीर रोगाच्या उपचारात प्रथम [[Amphotericin B|ऍम्फोटेरिसिन बी]] आणि नंतर तोंडावाटे [[Itraconazole|इट्राकोनाझोल]] समाविष्ट आहे.|{{No}}
|-
|''[[Ancylostoma duodenale]]'' आणि ''[[Necator americanus]]''
|[[Hookworm|हुकवर्म]] संक्रमण
|
||{{partial|[[Hookworm vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
|[[Human bocavirus|मानवी बोकाव्हायरस]] (HBoV)
|[[Human bocavirus|मानवी बोकाव्हायरस]] संक्रमण
|
||{{No}}
|-
|''[[Ehrlichia ewingii]]''
|[[Human ewingii ehrlichiosis|मानवी इव्हिंगी एर्लिकिओसिस]]
|[[Polymerase chain reaction|PCR]] द्वारे निदान निश्चित केले जाऊ शकते. परिधीय रक्त स्मीअर मोरुला नावाच्या इंट्रासायटोप्लाझ्मिक समावेशांसाठी तपासले जाऊ शकते.
|[[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]]|{{No}}
|-
|''[[Anaplasma phagocytophilum]]''
|[[Human granulocytic anaplasmosis|मानवी ग्रॅन्युलोसायटिक ऍनाप्लाझमोसिस]] (HGA)
|[[Polymerase chain reaction|PCR]]
|[[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]]|{{No}}
|-
|[[Human metapneumovirus|मानवी मेटान्युमोव्हायरस]] (hMPV)
|[[Human metapneumovirus|मानवी मेटान्युमोव्हायरस]] संक्रमण
|
||{{No}}
|-
|''[[Ehrlichia chaffeensis]]''
|[[Human monocytic ehrlichiosis|मानवी मोनोसायटिक एर्लिकिओसिस]]
|[[Polymerase chain reaction|PCR]]
|[[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]]|{{No}}
|-
|[[Human papillomavirus|मानवी पॅपिलोमाव्हायरसपैकी]] एक
|[[Human papillomavirus|मानवी पॅपिलोमाव्हायरस]] (HPV) संक्रमण
|
||{{yes|[[HPV vaccine|होय]]}}
|-
|[[Human parainfluenza virus|मानवी पॅराइन्फ्लुएंझा व्हायरस]] (HPIV)
|[[Human parainfluenza virus|मानवी पॅराइन्फ्लुएंझा व्हायरस]] संक्रमण [[Croup|क्रुप]]
|
||{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|[[Human T-lymphotropic virus 1|मानवी T-लिम्फोट्रॉपिक व्हायरस १]] (HTLV-1)
|[[Human T-lymphotropic virus 1|मानवी T-लिम्फोट्रॉपिक व्हायरस १]] संक्रमण
|
||{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Hymenolepis nana]]'' आणि [[Hymenolepis diminuta]]
|[[Hymenolepiasis|हायमेनोलेपियासिस]]
|अंडी आणि परजीवींसाठी मलाची तपासणी
|[[Praziquantel|प्राझिक्वान्टेल]], [[Niclosamide|निक्लोसामाइड]]|{{No}}
|-
|[[Epstein–Barr virus|एपस्टाइन-बार व्हायरस]] (EBV)
|[[Infectious mononucleosis|एपस्टाइन-बार व्हायरस संसर्गजन्य मोनोन्यूक्लिओसिस]] (मोनो)
|निदान पद्धतींमध्ये समाविष्ट आहेत: वय (१० ते ३० वर्षे); [[Medical history|वैद्यकीय इतिहास]]; [[Physical examination|शारीरिक तपासणी]]; [[Heterophile antibody test|हेटेरोफाइल प्रतिपिंड चाचणी]]; [[Serology|सेरोलॉजिकल चाचण्या]].
|संसर्गजन्य मोनोन्यूक्लिओसिस सामान्यतः [[Self-limiting (biology)|स्व-मर्यादित]] असतो, म्हणून केवळ लक्षणात्मक किंवा सहायक उपचार वापरले जातात.|{{partial|[[Epstein–Barr vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Orthomyxoviridae]] प्रजाती
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Influenza|इन्फ्लुएंझा]] (फ्लू)
| rowspan=&quot;2&quot; |विषाणू संस्कृती, प्रतिपिंड- आणि प्रतिजन-शोध चाचण्या आणि न्यूक्लिइक ऍसिड-आधारित चाचण्या.
| rowspan=&quot;2&quot; |सौम्य किंवा मध्यम आजाराच्या प्रकरणांमध्ये उपचार सहायक असतो आणि त्यात [[Acetaminophen|एसेटामिनोफेन]] आणि [[Ibuprofen|आयबुप्रोफेन]] सारखी ताप कमी करणारी औषधे, निर्जलीकरण टाळण्यासाठी पुरेसे द्रव सेवन आणि घरी विश्रांती यांचा समावेश आहे.|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-|{{yes|[[Influenza vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Isospora belli]]''
|[[Isosporiasis|आयसोस्पोरियासिस]]
|मोठ्या वैशिष्ट्यपूर्ण आकाराच्या ऑओसिस्टचे सूक्ष्मदर्शी प्रात्यक्षिक हे निदानाचा आधार आहे.
|[[Trimethoprim-sulfamethoxazole|ट्रायमेथोप्रिम-सल्फामेथॉक्साझोल]]|{{No}}
|-
|[[Japanese encephalitis virus|जपानी एन्सेफलायटिस व्हायरस]]
|[[Japanese encephalitis|जपानी एन्सेफलायटिस]]
|सीरम आणि/किंवा [[Cerebrospinal fluid|सेरेब्रोस्पायनल फ्लुइड]] मध्ये JE व्हायरस-विशिष्ट IgM प्रतिपिंड शोधणाऱ्या उपलब्ध चाचण्या
|सहायक|{{yes|[[Japanese encephalitis vaccine|होय]]}}
|-
|अज्ञात; पुरावे सूचित करतात की ते संसर्गजन्य आहे
|[[Kawasaki disease|कावासाकी रोग]]
|लक्षणांवर आधारित, [[Echocardiogram|हृदयाचे अल्ट्रासाउंड]]
|[[Aspirin|ऍस्पिरिन]], [[Immunoglobulin|इम्युनोग्लोबुलिन]]|{{No}}
|-
|अनेक
|[[Keratitis|केरायटिस]]
|
|संसर्गजन्य केरायटिसला सामान्यतः रोगकारक नष्ट करण्यासाठी तातडीच्या प्रतिजैविक, बुरशीविरोधी किंवा अँटीव्हायरल थेरपीची आवश्यकता असते.|{{No}}
|-
|''[[Kingella kingae]]''
|''[[Kingella kingae]]'' संक्रमण
|
||{{No}}
|-
|[[PRNP]]
|[[Kuru (disease)|कुरू]]
|शवपरीक्षा
|कोणताही उपाय नाही|{{No}}
|-
|[[Lassa virus|लासा व्हायरस]]
|[[Lassa fever|लासा ताप]]
|प्रयोगशाळा चाचणी
|सहायक|{{No}}
|-
|''[[Legionella pneumophila]]''
|[[Legionellosis|लेजिओनेलोसिस]] (लेजिओनेर्स रोग)
|मूत्रातील [[Antigen test|प्रतिजन चाचणी]], [[Sputum culture|थुंकी संस्कृती]]
|प्रभावी [[Antibiotic|प्रतिजैविकांमध्ये]] बहुतेक [[Macrolide|मॅक्रोलाइड्स]], [[Tetracycline antibiotics|टेट्रासायक्लिन]], [[Ketolide|केटोलाइड्स]] आणि [[Quinolone antibiotic|क्विनोलोन्स]] समाविष्ट आहेत.|{{No}}
|-
|''[[Legionella pneumophila]]''
|[[Pontiac fever|पॉन्टियाक ताप]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Leishmania]]'' प्रजाती
|[[Leishmaniasis|लेशमानियासिस]]
|[[Amastigotes|अमास्टिगोट्स]] (लेशमान-डोनोव्हान बॉडीज) च्या प्रत्यक्ष दर्शनाद्वारे हेमॅटोलॉजी प्रयोगशाळा.
|भारत, दक्षिण अमेरिका आणि भूमध्यसागरातील व्हिसेरल लेशमानियासिससाठी, [[Liposomal amphotericin B|लिपोसोमल ऍम्फोटेरिसिन बी]] शिफारसीय उपचार आहे.|{{partial|[[Leishmaniasis vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
|''[[Mycobacterium leprae]]'' आणि ''[[Mycobacterium lepromatosis]]''
|[[Leprosy|कुष्ठरोग]]
|ज्या देशांमध्ये लोक वारंवार संक्रमित होतात, एखाद्या व्यक्तीला कुष्ठरोग आहे असे मानले जाते जर त्यांना खालीलपैकी एक चिन्ह असेल: कुष्ठरोगाशी सुसंगत त्वचेचे घाव आणि निश्चित संवेदना हानी; किंवा सकारात्मक त्वचा स्मीअर.
|[[Rifampicin|रिफॅम्पिसिन]], [[Dapsone|डॅप्सोन]], [[Clofazimine|क्लोफाझिमिन]]|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Leptospira]]'' प्रजाती
|[[Leptospirosis|लेप्टोस्पायरोसिस]]
|जीवाणूविरूद्ध [[Antibodies|प्रतिपिंड]] किंवा त्याच्या [[DNA]] साठी रक्त तपासणी
|[[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]], [[Penicillin|पेनिसिलिन]], [[Ceftriaxone|सेफ्ट्रायॲक्सोन]]|{{yes|[[Leptospirosis vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Listeria monocytogenes]]''
|[[Listeriosis|लिस्टेरिओसिस]]
|रक्त किंवा [[Cerebrospinal fluid|पाठीच्या कण्याचा द्रव]] यांची संस्कृती
|[[Ampicillin|ऍम्पीसिलिन]], [[Gentamicin|जेंटामायसिन]]|{{No}}
|-
|[[Loa loa|लोआ लोआ]]
|[[Loa loa filariasis|लोआयसिस]]
|रक्ताचे सूक्ष्मदर्शन (आदर्शतः दुपारी) [[Microfilaria|मायक्रोफायलेरेमियासाठी]], समृद्धी तंत्र, PCR, ELISA
|[[Albendazole|ऍल्बेंडाझोल]], [[Ivermectin|आयव्हरमेक्टिन]], [[Diethylcarbamazine|डायएथिलकार्बामाझिन]]
|नाही
|-
|''[[Borrelia burgdorferi]]'', ''[[Borrelia garinii]]'' आणि ''[[Borrelia afzelii]]''
|[[Lyme disease|लाइम रोग]] (लाइम बोरेलिओसिस)
|लक्षणांवर आधारित, टिक एक्सपोजर, रक्त चाचण्या
|[[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]], [[Amoxicillin|अमॉक्सिसिलिन]], [[Ceftriaxone|सेफ्ट्रायॲक्सोन]], [[Cefuroxime|सेफुरॉक्सिम]]|{{partial|[[Lyme disease vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
|''[[Wuchereria bancrofti]]'' आणि ''[[Brugia malayi]]''
|[[Lymphatic filariasis|लसीकावाहिनी फायलेरियासिस]] (एलिफंटियासिस)
|रक्ताची [[Microscopy|सूक्ष्मदर्शी परीक्षा]]
|[[Ivermectin|आयव्हरमेक्टिन]] किंवा [[Diethylcarbamazine|डायएथिलकार्बामाझिनसह]] [[Albendazole|ऍल्बेंडाझोल]]|{{No}}
|-
|[[Lymphocytic choriomeningitis|लिम्फोसायटिक कोरिओमेनिंजायटिस व्हायरस]] (LCMV)
|[[Lymphocytic choriomeningitis|लिम्फोसायटिक कोरिओमेनिंजायटिस]]
|रक्त चाचणी
|लक्षणात्मक आणि सहायक|{{No}}
|-
|''[[Plasmodium]]'' प्रजाती
|[[Malaria|मलेरिया]]
|रक्ताची तपासणी, [[Malaria antigen detection tests|प्रतिजन शोध चाचण्या]]
|[[Antimalarial medication|मलेरियाविरोधी औषधे]]|{{yes|[[Malaria vaccine|होय]]}}
|-
|[[Marburg virus|मार्बर्ग व्हायरस]]
|[[Marburg virus|मार्बर्ग]] [[Hemorrhagic fever|रक्तस्त्रावी ताप]] (MHF)
|रक्त चाचणी
|सहायक|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|[[Measles virus|गोवर व्हायरस]]
|[[Measles|गोवर]]
|गोवर विषाणूच्या संपर्कानंतर साधारणतः १० दिवसांनी [[Fever|ताप]] आणि [[Malaise|अस्वस्थता]], त्यानंतर [[Cough|खोकला]], [[Rhinitis|नासिका प्रवाह]] आणि [[Conjunctivitis|डोळ्यांची जळजळ]] वाढत जाते. कोप्लिकचे डाग दिसणे देखील निदानात्मक आहे.
|[[Supportive treatment|सहायक काळजी]]|{{yes|[[Measles vaccine|होय]]}}
|-
|[[Middle East respiratory syndrome–related coronavirus|मध्य पूर्व श्वसन सिंड्रोम संबंधित कोरोनाव्हायरस]]
|[[Middle East respiratory syndrome|मध्य पूर्व श्वसन सिंड्रोम]] (MERS)
|[[Reverse transcription polymerase chain reaction|rRT-PCR चाचणी]]
|[[Symptomatic treatment|लक्षणात्मक]] आणि [[Supportive treatment|सहायक]]|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Burkholderia pseudomallei]]''
|[[Melioidosis|मेलिओइडोसिस]] (व्हिटमोरचा रोग)
|संस्कृती माध्यमांमध्ये जीवाणू वाढवणे
|[[Ceftazidime|सेफ्टाझिडीम]], [[Meropenem|मेरोपेनम]], [[Co-trimoxazole|को-ट्रायमॉक्साझोल]]|{{No}}
|-
|अनेक
|[[Meningitis|मेंदुज्वर]]
|[[Lumbar puncture|कमरेचे पंक्चर]]
|[[Antibiotics|प्रतिजैविके]], [[Antivirals|अँटीव्हायरल]], [[Steroids|स्टेरॉइड्स]]|{{No}}
|-
|''[[Neisseria meningitidis]]''
|[[Meningococcal disease|मेनिन्गोकोकल रोग]]
|
|प्राथमिक काळजीमध्ये उपचारांमध्ये सामान्यतः [[Benzylpenicillin|बेन्झिलपेनिसिलिन]] इंट्रामस्क्युलर प्रशासन समाविष्ट असते. रुग्णालयात, IV ब्रॉड स्पेक्ट्रम तृतीय पिढीचे [[Cephalosporins|सेफॅलोस्पोरिन]] सामान्यतः पसंतीची प्रतिजैविके असतात.|{{yes|[[Meningococcal vaccine|होय]]}}
|-
|साधारणतः ''Metagonimus yokagawai''
|[[Metagonimiasis|मेटागोनिमियासिस]]
|[[Feces|मलात]] दिसणाऱ्या अंड्यांद्वारे मेटागोनिमियासिसचे निदान केले जाते.
|[[Praziquantel|प्राझिक्वान्टेल]]|{{No}}
|-
|[[Microsporidia|मायक्रोस्पोरिडिया]] फाइलम
|[[Microsporidiosis|मायक्रोस्पोरिडिओसिस]]
|PCR
|उपचारात [[Fumagillin|फुमागिलिन]] वापरले गेले आहे. आणखी एक औषध [[Albendazole|ऍल्बेंडाझोल]] आहे.|{{No}}
|-
|[[Molluscum contagiosum virus|मॉलस्कम कॉन्टेजिओसम व्हायरस]] (MCV)
|[[Molluscum contagiosum|मॉलस्कम कॉन्टेजिओसम]] (MC)
|दिसण्यावर आधारित
|[[Cimetidine|सिमेटिडाइन]], [[Podophyllotoxin|पोडोफायलोटॉक्सिन]]|{{No}}
|-
|[[Monkeypox virus|मंकीपॉक्स व्हायरस]]
|[[Mpox|एमपॉक्स]]
|विषाणू DNA साठी चाचणी
|सहायक, [[Antivirals|अँटीव्हायरल]], [[Vaccinia immune globulin|व्हॅक्सिनिया इम्यून ग्लोब्युलिन]]|{{Yes}}
|-
|[[Mumps virus|गालगुंड व्हायरस]]
|[[Mumps|गालगुंड]]
|प्रतिपिंड चाचणी, विषाणू संस्कृती आणि रिव्हर्स ट्रान्सक्रिप्शन पॉलिमरेज चेन रिऍक्शन
|[[Supportive treatment|सहायक]]|{{yes|[[Mumps vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Rickettsia typhi]]''
|[[Murine typhus|म्युरिन टायफस]] (स्थानिक टायफस)
|प्रारंभिक निदान नैदानिक संशयावर आधारित राहिले.
|सर्वात प्रभावी प्रतिजैविकांमध्ये [[Tetracycline|टेट्रासायक्लिन]] आणि [[Chloramphenicol|क्लोरॅम्फेनिकॉल]] समाविष्ट आहेत.|{{No}}
|-
|''[[Mycoplasma pneumoniae]]''
|[[Mycoplasma pneumonia|मायकोप्लाझ्मा न्यूमोनिया]]
|छातीचा क्ष-किरण, छातीचा CT, रक्त चाचणी
|[[Erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]], [[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]]|{{No}}
|-
|''[[Mycoplasma genitalium]]''
|[[Mycoplasma genitalium|मायकोप्लाझ्मा जेनिटॅलियम]] संक्रमण
|न्यूक्लिइक ऍसिड ऍम्प्लिफिकेशन चाचणी
|[[Azithromycin|अझिथ्रोमायसिन]], [[Moxifloxacin|मॉक्सिफ्लॉक्सासिन]]|{{No}}
|-
|जीवाणू ([[Actinomycosis|ऍक्टिनोमायसेटोमा]]) आणि बुरशी ([[Eumycetoma|युमायसेटोमा]]) च्या असंख्य प्रजाती
|[[Mycetoma|मायसेटोमा]]
|[[Ultrasound|अल्ट्रासाउंड]], [[Fine needle aspiration|फाइन निडल ऍस्पिरेशन]]
|[[Antibiotics|प्रतिजैविके]] किंवा [[Antifungal|बुरशीविरोधी]] औषधे|{{No}}
|-
|[[Parasite|परजीवी]] [[Diptera|डिप्टेरस]] माशी अळ्या
|[[Myiasis|मायिआसिस]]
|तपासणी आणि सेरोलॉजिक चाचणी
|मध्यवर्ती पंक्टमवर पेट्रोलियम जेली|{{No}}
|-
|बहुधा ''[[Chlamydia trachomatis]]'' आणि ''[[Neisseria gonorrhoeae]]''
|[[Neonatal conjunctivitis|नवजात नेत्रश्लेष्मलाशोथ]] (ऑप्थाल्मिया नियोनेटोरम)
|
|प्रतिजैविक मलम ([[Erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]], [[Tetracycline|टेट्रासायक्लिन]], किंवा क्वचितच [[Silver nitrate|सिल्व्हर नायट्रेट]] किंवा [[Argyrol|आर्जायरोल]])|{{No}}
|-
|[[Nipah virus|निपाह व्हायरस]]
|[[Nipah virus infection|निपाह व्हायरस संक्रमण]]
|
||{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|[[Norovirus|नोरोव्हायरस]]
|[[Norovirus|नोरोव्हायरस]]
|लक्षणांवर आधारित
|[[Supportive care|सहायक काळजी]]|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|[[PRNP]]
|(नवीन) व्हेरियंट क्रॉयट्झफेल्ड-जेकब रोग (vCJD, nvCJD)
|
||{{No}}
|-
|साधारणतः ''[[Nocardia asteroides]]'' आणि इतर ''[[Nocardia]]'' प्रजाती
|[[Nocardiosis|नोकार्डिओसिस]]
|फुफ्फुसांचे विश्लेषण करण्यासाठी छातीचा क्ष-किरण, [[Bronchoscopy|ब्रॉन्कोस्कोपी]], मेंदू/फुफ्फुस/त्वचा बायोप्सी किंवा [[Sputum culture|थुंकी संस्कृती]].
|[[Trimethoprim/sulfamethoxazole|ट्रायमेथोप्रिम/सल्फामेथॉक्साझोल]] किंवा [[Sulfonamide (medicine)|सल्फोनामाइड्सचे]] उच्च डोस|{{No}}
|-
|''[[Onchocerca volvulus]]''
|[[Onchocerciasis|ऑन्कोसर्कियासिस]] (नदी अंधत्व)
|
||{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Opisthorchis viverrini]]'' आणि ''[[Opisthorchis felineus]]''
|[[Opisthorchiasis|ऑपिस्टॉर्कियासिस]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Paracoccidioides brasiliensis]]''
|[[Paracoccidioidomycosis|पॅराकोकिडिओइडोमायकोसिस]] (दक्षिण अमेरिकन ब्लास्टोमायकोसिस)
|
||{{No}}
|-
|साधारणतः ''[[Paragonimus westermani]]'' आणि इतर ''[[Paragonimus]]'' प्रजाती
|[[Paragonimiasis|पॅरागोनिमियासिस]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Pasteurella]]'' प्रजाती
|[[Pasteurellosis|पेस्टुरेलोसिस]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Head louse|Pediculus humanus capitis]]''
|[[Pediculosis capitis|पेडिक्युलोसिस कॅपिटिस]] (डोक्यातील उवा)
|
||{{No}}
|-
|''[[Body louse|Pediculus humanus corporis]]''
|[[Pediculosis corporis|पेडिक्युलोसिस कॉर्पोरिस]] (शरीरातील उवा)
|
||{{No}}
|-
|''[[Crab louse|Pthirus pubis]]''
|[[Pediculosis pubis|पेडिक्युलोसिस प्युबिस]] (जघन उवा, खेकड्याच्या उवा)
|
||{{No}}
|-
|अनेक
|[[Pelvic inflammatory disease|श्रोणिदाह रोग]] (PID)
|लक्षणांवर आधारित, [[Ultrasound|अल्ट्रासाउंड]], [[Laparoscopic surgery|लॅपरोस्कोपिक शस्त्रक्रिया]]
|विशिष्ट पद्धतींमध्ये [[Cefoxitin|सेफॉक्सिटिन]] किंवा [[Cefotetan|सेफोटेटन]] आणि [[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]] तसेच [[Clindamycin|क्लिंडामायसिन]] आणि [[Gentamicin|जेंटामायसिन]] समाविष्ट आहेत.|{{No}}
|-
|''[[Bordetella pertussis]]''
|[[Pertussis|डांग्या खोकला]] (व्हूपिंग कफ)
|[[Nasopharyngeal swab|नासोफॅरेंजियल स्वॅब]]
|[[Erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]], [[Clarithromycin|क्लॅरिथ्रोमायसिन]] किंवा [[Azithromycin|अझिथ्रोमायसिन]]|{{yes|[[DPT vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Yersinia pestis]]''
|[[Plague (disease)|प्लेग]]
|लसिका ग्रंथी, रक्त, [[Sputum|थुंकीत]] जीवाणू शोधणे
|[[Gentamicin|जेंटामायसिन]] आणि [[Fluoroquinolone|फ्लुओरोक्विनोलोन]]|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Streptococcus pneumoniae]]''
|[[Pneumococcal infection|न्यूमोकोकल संक्रमण]]
|संस्कृती
|[[Cephalosporins|सेफॅलोस्पोरिन]] आणि फ्लुओरोक्विनोलोन जसे [[Levofloxacin|लेव्होफ्लॉक्सासिन]] आणि [[Moxifloxacin|मॉक्सिफ्लॉक्सासिन]]|{{yes|[[Pneumococcal vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Pneumocystis jirovecii]]''
|[[Pneumocystis pneumonia|न्यूमोसिस्टिस न्यूमोनिया]] (PCP)
|[[Chest X-ray|छातीचा क्ष-किरण]] आणि [[Arterial blood gas|धमनीतील ऑक्सिजन पातळी]]
|[[Trimethoprim/sulfamethoxazole|ट्रायमेथोप्रिम/सल्फामेथॉक्साझोल]]|{{No}}
|-
|अनेक
|[[Pneumonia|न्यूमोनिया]]
|लक्षणांवर आधारित, [[Chest X-ray|छातीचा क्ष-किरण]]
|[[Antibiotic|प्रतिजैविके]], [[Antiviral|अँटीव्हायरल]], [[Oxygen therapy|ऑक्सिजन थेरपी]]|{{No}}
|-
|[[Poliovirus|पोलिओव्हायरस]]
|[[Poliomyelitis|पोलिओमायलिटिस]]
|[[Feces|मलात]] विषाणू किंवा रक्तात [[Antibodies|प्रतिपिंड]] शोधणे
|[[Supportive care|सहायक काळजी]]|{{yes|[[Polio vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Prevotella]]'' प्रजाती
|''[[Prevotella]]'' संक्रमण
|
||{{No}}
|-
|साधारणतः ''[[Naegleria fowleri]]''
|[[Primary amoebic meningoencephalitis|प्राथमिक अमीबिक मेनिन्गोएन्सेफलायटिस]] (PAM)
|फ्लॅजेलेशन चाचणी
|[[Miltefosine|मिल्टेफोसिन]], [[Fluconazole|फ्ल्युकोनाझोल]], [[Amphotericin B|ऍम्फोटेरिसिन बी]], [[Posaconazole|पोसाकोनाझोल]], [[Voriconazole|व्होरिकोनाझोल]], [[Targeted temperature management|लक्षित तापमान व्यवस्थापन]]|{{No}}
|-
|[[JC virus|जेसी व्हायरस]]
|[[Progressive multifocal leukoencephalopathy|प्रोग्रेसिव्ह मल्टीफोकल ल्युकोएन्सेफलोपॅथी]]
|[[Cerebrospinal fluid|पाठीच्या कण्याच्या द्रवात]] जेसी व्हायरस [[DNA]] शोधणे, मेंदूचा CT
||{{No}}
|-
|''[[Chlamydophila psittaci]]''
|[[Psittacosis|सिटॅकोसिस]]
|संस्कृती
|[[Tetracycline|टेट्रासायक्लिन]] आणि [[Chloramphenicol|क्लोरॅम्फेनिकॉल]]|{{No}}
|-
|''[[Coxiella burnetii]]''
|[[Q fever|क्यू ताप]]
|सेरॉलॉजीवर आधारित
|[[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]], [[Tetracycline|टेट्रासायक्लिन]], [[Chloramphenicol|क्लोरॅम्फेनिकॉल]], [[Ciprofloxacin|सिप्रोफ्लॉक्सासिन]] आणि [[Ofloxacin|ऑफ्लॉक्सासिन]]|{{yes|होय}}
|-
|[[Rabies virus|रेबीज व्हायरस]]
|[[Rabies|रेबीज]]
|फ्लूरेसेंट प्रतिपिंड चाचणी (FAT)
|सहायक काळजी|{{yes|[[Rabies vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Borrelia hermsii]]'', ''[[Borrelia recurrentis]]'' आणि इतर ''[[Borrelia]]'' प्रजाती
|[[Relapsing fever|पुनरावर्ती ताप]]
|रक्त स्मीअर
|[[Tetracycline|टेट्रासायक्लिन]]-वर्गातील प्रतिजैविके|{{No}}
|-
|[[Respiratory syncytial virus|श्वसन संपेश्या विषाणू]] (RSV)
|[[Respiratory syncytial virus|श्वसन संपेश्या विषाणू]] संक्रमण
|विविध प्रयोगशाळा चाचण्या
|[[Respiratory syncytial virus vaccine|श्वसन संपेश्या विषाणू लस]]|{{Yes}}
|-
|''[[Rhinosporidium seeberi]]''
|[[Rhinosporidiosis|राइनोस्पोरिडिओसिस]]
|
||{{No}}
|-
|[[Rhinovirus|राइनोव्हायरस]]
|[[Rhinovirus|राइनोव्हायरस]] संक्रमण
|
||{{No}}
|-
|''[[Rickettsia]]'' प्रजाती
|[[Rickettsia|रिकेट्सिया]] संक्रमण
|
||{{No}}
|-
|''[[Rickettsia akari]]''
|[[Rickettsialpox|रिकेट्सियलपॉक्स]]
|
||{{No}}
|-
|[[Rift Valley fever|रिफ्ट व्हॅली ताप]] व्हायरस
|[[Rift Valley fever|रिफ्ट व्हॅली ताप]] (RVF)
|
||{{No}}
|-
|''[[Rickettsia rickettsii]]''
|[[Rocky Mountain spotted fever|रॉकी माउंटन स्पॉटेड ताप]] (RMSF)
|
||{{No}}
|-
|[[Rotavirus|रोटाव्हायरस]]
|[[Rotavirus|रोटाव्हायरस]] संक्रमण
|
||{{yes|[[Rotavirus vaccine|होय]]}}
|-
|[[Rubella virus|रुबेला व्हायरस]]
|[[Rubella|रुबेला]]
|
||{{yes|[[Rubella vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Salmonella]]'' प्रजाती
|[[Salmonellosis|साल्मोनेलोसिस]]
|
||{{No}}
|-
|[[SARS coronavirus|SARS कोरोनाव्हायरस]]
|[[Severe acute respiratory syndrome|गंभीर तीव्र श्वसन सिंड्रोम]] (SARS)
|
||{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Sarcoptes scabiei]]''
|[[Scabies|खरूज]]
|
||{{No}}
|-
|ग्रुप A ''[[Streptococcus]]'' प्रजाती
|[[Scarlet fever|स्कार्लेट ताप]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Schistosoma]]'' प्रजाती
|[[Schistosomiasis|शिस्टोसोमियासिस]]
|
|[[Praziquantel|प्राझिक्वान्टेल]]|{{partial|[[Schistosomiasis vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
|अनेक
|[[Sepsis|सेप्सिस]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Shigella]]'' प्रजाती
|[[Shigellosis|शिगेलोसिस]] (बॅसिलरी डिसेंट्री)
|
||{{No}}
|-
|[[Varicella zoster virus|व्हेरिसेला झोस्टर व्हायरस (VZV)]]
|[[Shingles|नागीण]] (हर्पेस झोस्टर)
|
||{{yes|[[Shingles vaccine|होय]]}}
|-
|[[Variola major|व्हेरिओला मेजर]] किंवा Variola minor
|[[Smallpox|देवी]] (व्हेरिओला)
|
||{{yes|[[Smallpox vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Sporothrix schenckii]]''
|[[Sporotrichosis|स्पोरोट्रिकोसिस]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Staphylococcus]]'' प्रजाती
|[[Staphylococcal food poisoning|स्टॅफिलोकोकल अन्न विषबाधा]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Staphylococcus]]'' प्रजाती
|[[Staphylococcal infection|स्टॅफिलोकोकल संक्रमण]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Strongyloides stercoralis]]''
|[[Strongyloidiasis|स्ट्रॉन्जिलॉइडियासिस]]
|
||{{No}}
|-
|[[Measles virus|गोवर व्हायरस]]
|[[Subacute sclerosing panencephalitis|सबएक्यूट स्क्लेरोझिंग पॅनेन्सेफलायटिस]]
|
||{{yes|[[Measles vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Treponema pallidum]]''
|[[Bejel|बेजेल]], [[Syphilis|सिफिलीस]] आणि [[Yaws|याव्ज]]
|
||{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Taenia (flatworm)|Taenia]]'' प्रजाती
|[[Taeniasis|टेनियासिस]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Clostridium tetani]]''
|[[Tetanus|धनुर्वात]] (लॉकजॉ)
|
||{{yes|[[DPT vaccine|होय]]}}
|-
|[[Tick-borne encephalitis virus|टिक-जन्य एन्सेफलायटिस व्हायरस]] (TBEV)
|[[Tick-borne encephalitis|टिक-जन्य एन्सेफलायटिस]]
|
||{{yes|[[Tick-borne encephalitis vaccine|होय]]}}
|-
|साधारणतः ''[[Trichophyton]]'' प्रजाती
|[[Tinea barbae|टिनिया बार्बे]] (नाभाडाची खाज)
|
||{{No}}
|-
|साधारणतः ''[[Trichophyton tonsurans]]''
|[[Tinea capitis|टिनिया कॅपिटिस]] (टाळूचा दाद)
|
||{{No}}
|-
|साधारणतः ''[[Trichophyton]]'' प्रजाती
|[[Tinea corporis|टिनिया कॉर्पोरिस]] (शरीराचा दाद)
|
||{{No}}
|-
|साधारणतः ''[[Epidermophyton floccosum]]'', ''[[Trichophyton rubrum]]'' आणि ''[[Trichophyton mentagrophytes]]''
|[[Tinea cruris|टिनिया क्रुरिस]] (जॉक इच)
|
||{{No}}
|-
|''[[Trichophyton rubrum]]''
|[[Tinea manum|टिनिया मॅनम]] (हाताचा दाद)
|
||{{No}}
|-
|साधारणतः ''[[Hortaea werneckii]]''
|[[Tinea nigra|टिनिया निग्रा]]
|
||{{No}}
|-
|साधारणतः ''[[Trichophyton]]'' प्रजाती
|[[Athlete's foot|टिनिया पेडिस]] (ऍथलीटचा पाय)
|
||{{No}}
|-
|साधारणतः ''[[Trichophyton]]'' प्रजाती
|[[Onychomycosis|टिनिया अंग्वियम]] (ऑन्यकोमायकोसिस)
|
||{{No}}
|-
|''[[Malassezia]]'' प्रजाती
|[[Tinea versicolor|टिनिया व्हर्सिकलर]] (पिटिरियासिस व्हर्सिकलर)
|
||{{No}}
|-
|''[[Staphylococcus aureus]]'' किंवा ''[[Streptococcus pyogenes]]''
|[[Toxic shock syndrome|टॉक्सिक शॉक सिंड्रोम]] (TSS)
|
||{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Toxocara canis]]'' किंवा ''[[Toxocara cati]]''
|[[Toxocariasis|टॉक्सोकेरियासिस]] (नेत्रीय लार्व्हा मायग्रान्स (OLM))
|
||{{No}}
|-
|''[[Toxocara canis]]'' किंवा ''[[Toxocara cati]]''
|[[Toxocariasis|टॉक्सोकेरियासिस]] (व्हिसेरल लार्व्हा मायग्रान्स (VLM))
|
||{{No}}
|-
|''[[Toxoplasma gondii]]''
|[[Toxoplasmosis|टॉक्सोप्लाझमोसिस]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Chlamydia trachomatis]]''
|[[Trachoma|ट्रॅकोमा]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Trichinella spiralis]]''
|[[Trichinosis|ट्रायकिनोसिस]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Trichomonas vaginalis]]''
|[[Trichomoniasis|ट्रायकोमोनियासिस]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Trichuris trichiura]]''
|[[Trichuriasis|ट्रायक्युरियासिस]] (व्हिपवर्म संक्रमण)
|
||{{No}}
|-
|साधारणतः ''[[Mycobacterium tuberculosis]]''
|[[Tuberculosis|क्षयरोग]]
|
||{{yes|[[Bacillus Calmette-Guérin|होय]]}}
|-
|''[[Francisella tularensis]]''
|[[Tularemia|टुलेरेमिया]]
|
||{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Salmonella enterica subsp. enterica]], [[Serovar|सेरोव्हार]] typhi''
|[[Typhoid fever|टायफॉइड ताप]]
|
||{{yes|[[Typhoid vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Rickettsia]]''
|[[Typhus fever|टायफस ताप]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Ureaplasma urealyticum]]''
|''[[Ureaplasma urealyticum]]'' संक्रमण
|
||{{No}}
|-
|''[[Coccidioides immitis]]'' किंवा ''[[Coccidioides posadasii]]''
|[[Valley fever|व्हॅली ताप]]
|
||{{No}}
|-
|[[Venezuelan equine encephalitis virus|व्हेनेझुएलन इक्वाइन एन्सेफलायटिस व्हायरस]]
|[[Venezuelan equine encephalitis|व्हेनेझुएलन इक्वाइन एन्सेफलायटिस]]
|
||{{No}}
|-
|[[Guanarito virus|ग्वानारिटो व्हायरस]]
|[[Venezuelan hemorrhagic fever|व्हेनेझुएलन रक्तस्त्रावी ताप]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Vibrio vulnificus]]''
|[[Vibrio vulnificus|व्हिब्रिओ व्हल्निफिकस]] संक्रमण
|
||{{No}}
|-
|''[[Vibrio parahaemolyticus]]''
|[[Vibrio parahaemolyticus|व्हिब्रिओ पॅराहिमोलिटिकस]] आंत्रशोथ
|
||{{No}}
|-
|अनेक विषाणू
|[[Viral pneumonia|विषाणूजन्य न्यूमोनिया]]
|
||{{No}}
|-
|[[West Nile virus|वेस्ट नाइल व्हायरस]]
|[[West Nile virus|वेस्ट नाइल ताप]]
|
||{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Trichosporon beigelii]]''
|[[White piedra|पांढरी पिएड्रा]] (टिनिया ब्लांका)
|
||{{No}}
|-
|''[[Yersinia pseudotuberculosis]]''
|''[[Yersinia pseudotuberculosis]]'' संक्रमण
|
||{{No}}
|-
|''[[Yersinia enterocolitica]]''
|[[Yersiniosis|येर्सिनिओसिस]]
|
||{{No}}
|-
|[[Yellow fever virus|पीत ज्वर व्हायरस]]
|[[Yellow fever|पीत ज्वर]]
|
||{{yes|[[Yellow fever vaccine|होय]]}}
|-
|[[Zeaspora|झिआस्पोरा]] बुरशी
|[[Zeaspora|झिआस्पोरा]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Zika virus|झिका व्हायरस]]''
|[[Zika fever|झिका ताप]]
|
||{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|[[Mucorales]] ऑर्डर (म्युकोर्मायकोसिस) आणि [[Entomophthorales]] ऑर्डर (एंटोमोफ्थोरामायकोसिस)
|[[Zygomycosis|झायगोमायकोसिस]]
|
||{{No}}
|}

== हे सुद्धा पहा ==

* [[Chronic diseases and cancers linked to infectious microbes|संसर्गजन्य सूक्ष्मजंतूंशी संबंधित जुनाट रोग आणि कर्करोग]]
* [[List of oncogenic bacteria|ऑन्कोजेनिक जीवाणूंची यादी]]
* {{annotated link|List of causes of death by rate|दराने मृत्यूच्या कारणांची यादी}}
* {{annotated link|List of human disease case fatality rates|मानवी रोगांच्या प्रकरण मृत्युदराची यादी}}
* {{annotated link|List of vaccine topics|लस विषयांची यादी}}

== संदर्भ ==
{{reflist}}</text>
      <sha1>2seiilzbauxrkwtnckejvhj3gm61xow</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678909</id>
      <parentid>2678908</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T20:09:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT II</username>
        <id>140753</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>शुद्धलेखन — ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#नियम_८.१|शुद्धलेखनाचा नियम ८.१]]); शुद्धलेखन — इंग्रजी colon चा मराठी विसर्ग ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#इंग्रजी colon चा मराठी विसर्ग|अधिक माहिती]])</comment>
      <origin>2678909</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="83285" sha1="m7ib0sd970yz1324b5t5sgwbjlc1kxj" xml:space="preserve">ही [[Infection|संसर्गजन्य रोगांची]] नावानुसार मांडलेली यादी आहे, त्यासोबत त्यांना कारणीभूत [[Pathogen|संसर्गजन्य घटक]], उपलब्ध असल्यास [[Vaccine|लस]] आणि त्यांची सद्यःस्थिती दिलेली आहे. यातील काही रोग [[Vaccine-preventable diseases|लसीद्वारे प्रतिबंध करण्यायोग्य रोग]] आहेत.

== यादी ==
{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
!संसर्गजन्य घटक
!सामान्य नाव
!निदान
!उपचार
!लस
|-
|''[[Acinetobacter baumannii]]''
|''[[Acinetobacter]]'' संक्रमण
|संस्कृती
|सहायक काळजी|{{No}}
|-
|''[[Actinomyces israelii]]'', ''[[Actinomyces gerencseriae]]'' आणि ''[[Propionibacterium propionicus]]''
|[[Actinomycosis|ऍक्टिनोमायकोसिस]]
|ऊतकशास्त्रीय निष्कर्ष
|[[Penicillin|पेनिसिलिन]], [[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]] आणि [[Sulfonamide (medicine)|सल्फोनामाइड्स]]|{{No}}
|-
|''[[Adenoviridae]]''
|[[Adenovirus infection|ऍडेनोव्हायरस संक्रमण]]
|[[Antigen|प्रतिजन]] शोध, [[Polymerase chain reaction|पॉलिमरेज चेन रिऍक्शन]] परीक्षा, [[Virus isolation|विषाणू एकांतीकरण]] आणि [[Serology|सेरॉलॉजी]]
|बहुतेक संक्रमण सौम्य असतात आणि कोणत्याही उपचाराची किंवा केवळ लक्षणात्मक उपचाराची गरज नसते.|{{partial|[[Adenovirus vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
|''[[Trypanosoma brucei]]''
|[[African trypanosomiasis|आफ्रिकन झोपेचा आजार]] (आफ्रिकन ट्रिपॅनोसोमियासिस)
|सूक्ष्मदर्शी परीक्षेद्वारे नमुन्यात ट्रिपॅनोसोम्सची ओळख
|''T. b. gambiense'' साठी तोंडावाटे [[Fexinidazole|फेक्सिनिडाझोल]] किंवा इंजेक्शनद्वारे [[Pentamidine|पेंटामिडिन]]. ''T. b. rhodesiense'' साठी इंजेक्शनद्वारे [[Suramin|सुरामिन]] वापरले जाते.|{{partial|[[Trypanosomiasis vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
|[[HIV|एचआयव्ही (मानवी इम्युनोडेफिशिएन्सी व्हायरस)]]
|[[HIV/AIDS|एड्स (अधिग्रहित रोगप्रतिकारशक्ती कमतरता सिंड्रोम)]]
|प्रतिपिंड चाचणी, p24 प्रतिजन चाचणी, PCR
|उपचारात सामान्यतः एक [[Non-nucleoside reverse transcriptase inhibitor|नॉन-न्यूक्लिओसाइड रिव्हर्स ट्रान्सक्रिप्टेज इनहिबिटर]] (NNRTI) आणि दोन [[Nucleoside analogue reverse transcriptase inhibitor|न्यूक्लिओसाइड ॲनालॉग रिव्हर्स ट्रान्सक्रिप्टेज इनहिबिटर]] (NRTIs) यांचा समावेश असतो|{{partial|[[HIV vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
|''[[Entamoeba histolytica]]''
|[[Amoebiasis|अमिबियासिस]]
|सूक्ष्मदर्शन
|लक्षणे असलेल्यांना अमीबाविरोधी ऊतक-सक्रिय औषध आणि लुमिनल सिस्टिसाइडल औषधाची आवश्यकता असते. लक्षणे नसलेल्यांना केवळ लुमिनल सिस्टिसाइडल औषध आवश्यक आहे.|{{No}}
|-
|''[[Anaplasma]]'' प्रजाती
|[[Anaplasmosis|ऍनाप्लाझमोसिस]]
|IgG साठी अप्रत्यक्ष इम्युनोफ्लूरेसेन्स प्रतिपिंड परीक्षा
|टेट्रासायक्लिन वर्गातील औषधे (यात [[Tetracycline|टेट्रासायक्लिन]], [[Chlortetracycline|क्लोरटेट्रासायक्लिन]], [[Oxytetracycline|ऑक्सीटेट्रासायक्लिन]], [[Rolitetracycline|रोलीटेट्रासायक्लिन]], [[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]] आणि [[Minocycline|मिनोसायक्लिन]] समाविष्ट आहेत) आणि [[Imidocarb|इमिडोकार्ब]]|{{No}}
|-
|''[[Angiostrongylus]]''
|[[Angiostrongyliasis|ऍन्जिओस्ट्रॉन्जिलियासिस]]
|कमरेचे पंक्चर, मेंदूचे इमेजिंग, सेरॉलॉजी
|ऍल्बेंडाझोल|{{No}}
|-
|''[[Anisakis]]''
|[[Anisakis#Anisakiasis|ऍनिसाकियासिस]]
|गॅस्ट्रोस्कोपिक परीक्षा किंवा हिस्टोपॅथॉलॉजिक परीक्षा
|[[Albendazole|ऍल्बेंडाझोल]]|{{No}}
|-
|''[[Bacillus anthracis]]''
|[[Anthrax|ऍन्थ्रॅक्स]]
|संस्कृती, PCR
|मोठ्या प्रमाणात शिरेद्वारे आणि तोंडावाटे प्रतिजैविके जसे [[Fluoroquinolone|फ्लुओरोक्विनोलोन्स]] ([[Ciprofloxacin|सिप्रोफ्लॉक्सासिन]]), [[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]], [[Erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]], [[Vancomycin|व्हॅन्कोमायसिन]] किंवा [[Penicillin|पेनिसिलिन]]|{{yes|[[Anthrax vaccines|होय]]}}
|-
|''[[Arcanobacterium haemolyticum]]''
|[[Arcanobacterium haemolyticum infection|''Arcanobacterium haemolyticum'' संक्रमण]]
|मानवी रक्त [[Agar|आगार]] प्लेट्सवर संस्कृती
|[[Erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]] (प्रथम पसंतीचे औषध म्हणून प्रस्तावित), [[Clindamycin|क्लिंडामायसिन]], [[Gentamicin|जेंटामायसिन]] आणि [[Cephalosporin|सेफॅलोस्पोरिन]]|{{No}}
|-
|[[Junin virus|जुनिन व्हायरस]]
|[[Argentine hemorrhagic fever|अर्जेंटाइन रक्तस्त्रावी ताप]]
|
||{{Yes}}
|-
|''[[Ascaris lumbricoides]]''
|[[Ascariasis|ऍस्केरियासिस]]
|[[Fecal smear|मलमूत्र स्मीअर]]
|[[Albendazole|ऍल्बेंडाझोल]], [[Mebendazole|मेबेंडाझोल]], [[Levamisole|लेव्हामिसोल]] आणि [[Pyrantel pamoate|पायरान्टेल पामोएट]]|{{No}}
|-
|''[[Aspergillus]]'' प्रजाती
|[[Aspergillosis|ऍस्परजिलोसिस]]
|[[Chest X-ray|छातीचा क्ष-किरण]] आणि CT, [[Microscopy|सूक्ष्मदर्शन]] [[Silver stain|सिल्व्हर स्टेनद्वारे]]
|[[Voriconazole|व्होरिकोनाझोल]] आणि शस्त्रक्रियात्मक [[Debridement|डिब्रायडमेंटसह]] [[Liposomal amphotericin B|लिपोसोमल ऍम्फोटेरिसिन बी]]|{{No}}
|-
|[[Astrovirus|''Astroviridae'']] प्रजाती
|[[Astrovirus|ऍस्ट्रोव्हायरस]] संक्रमण
|[[Electron microscopy|इलेक्ट्रॉन सूक्ष्मदर्शन]], एंझाइम-इम्युनोअसे ([[ELISA]]), [[Immunofluorescence|इम्युनोफ्लूरेसेन्स]] आणि [[Polymerase chain reaction|पॉलिमरेज चेन रिऍक्शन]]
|सहायक काळजी|{{No}}
|-
|''[[Babesia]]'' प्रजाती
|[[Babesiosis|बाबेसिओसिस]]
|[[Giemsa stain|गिम्सा-डागलेला]] [[Blood film|पातळ-फिल्म रक्त स्मीअर]]
|[[Atovaquone|अटोव्हाकोन]] आणि [[Azithromycin|अझिथ्रोमायसिन]]. जीवघेण्या प्रकरणांमध्ये, [[Exchange transfusion|एक्सचेंज ट्रान्सफ्यूजन]] केले जाते.|{{No}}
|-
|''[[Bacillus cereus]]''
|''[[Bacillus cereus]]'' संक्रमण
|संस्कृती
|[[Vancomycin|व्हॅन्कोमायसिन]]|{{No}}
|-
|अनेक जीवाणू
|[[Bacterial meningitis|जीवाणूजन्य मेंदुज्वर]]
|[[Lumbar puncture|कमरेचे पंक्चर]] (मेंदूत गाठ असल्यास किंवा [[Intracranial pressure|इंट्राक्रॅनियल दाब]] वाढलेला असल्यास विरोधित), CT किंवा MRI
|प्रतिजैविके|{{No}}
|-
|अनेक जीवाणू
|[[Bacterial pneumonia|जीवाणूजन्य न्यूमोनिया]]
|थुंकी ग्राम स्टेन आणि संस्कृती, छातीचे रेडिओग्राफी
|प्रतिजैविके|{{No}}
|-
|[[List of bacterial vaginosis microbiota|जीवाणूजन्य योनिदाहाचे सूक्ष्मजंतू]]
|[[Bacterial vaginosis|जीवाणूजन्य योनिदाह]]
|[[Gram stain|ग्राम स्टेन]] आणि व्हिफ चाचणी
|[[Metronidazole|मेट्रोनिडाझोल]] किंवा [[Clindamycin|क्लिंडामायसिन]]|{{No}}
|-
|''[[Bacteroides]]'' प्रजाती
|''[[Bacteroides]]'' संक्रमण
|
||{{No}}
|-
|''[[Balantidium coli]]''
|[[Balantidiasis|बॅलान्टिडियासिस]]
|मल परीक्षा, किंवा कोलोनोस्कोपी किंवा सिग्मोइडोस्कोपी
|[[Tetracycline|टेट्रासायक्लिन]], [[Metronidazole|मेट्रोनिडाझोल]] किंवा [[Iodoquinol|आयोडोक्विनॉल]]|{{No}}
|-
|''[[Bartonella]]''
|[[Bartonellosis|बार्टोनेलोसिस]]
|[[Microscopy|सूक्ष्मदर्शन]], [[Serology|सेरॉलॉजी]] आणि [[Polymerase chain reaction|PCR]]
|प्रतिजैविके|{{No}}
|-
|''[[Baylisascaris]]'' प्रजाती
|''[[Baylisascaris]]'' संक्रमण
|
||{{No}}
|-
|[[BK virus|बीके व्हायरस]]
|[[BK virus|बीके व्हायरस]] संक्रमण
|
||{{No}}
|-
|''[[Piedraia hortae]]''
|[[Black piedra|काळी पिएड्रा]]
|स्टेन किंवा संस्कृती
|[[Pyrithione zinc|पायरिथिओन झिंक]], [[Formaldehyde|फॉर्मल्डिहाइड]] आणि [[Salicylic acid|सॅलिसिलिक ऍसिड]] सारखे ऍन्टीफंगल शाम्पू|{{No}}
|-
|''[[Blastocystis]]'' प्रजाती
|[[Blastocystosis|ब्लास्टोसिस्टोसिस]]
|रासायनिकरित्या जतन केलेल्या मलाच्या नमुन्याची सूक्ष्मदर्शी परीक्षा
|कोणत्याही विशिष्ट उपचाराची परिणामकारकता सिद्ध करण्यासाठी वैज्ञानिक अभ्यासाचा अभाव|{{No}}
|-
|''[[Blastomyces dermatitidis]]''
|[[Blastomycosis|ब्लास्टोमायकोसिस]]
|KOH तयारी, सायटोलॉजी किंवा हिस्टोलॉजी
|[[Itraconazole|इट्राकोनाझोल]] किंवा [[Ketoconazole|केटोकोनाझोल]]|{{No}}
|-
|[[Machupo virus|माचुपो व्हायरस]]
|[[Bolivian hemorrhagic fever|बोलिव्हियन रक्तस्त्रावी ताप]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Clostridium botulinum]]''; टीप: बोटुलिझम हे ''[[Clostridium botulinum]]'' चे संक्रमण नसून [[Botulinum toxin|बोटुलिनम विष]] सेवनामुळे होते.
|[[Botulism|बोटुलिझम]] (आणि शिशु बोटुलिझम)
|[[Enzyme-linked immunosorbent assay|एंझाइम-लिंक्ड इम्युनोसॉर्बेंट परीक्षा]] (ELISAs), [[Electrochemiluminescent|इलेक्ट्रोकेमीलुमिनेसेंट]] (ECL) चाचण्या
|बोटुलिझम [[Antitoxin|अँटिटॉक्सिन]] आणि सहायक काळजी|{{No}}
|-
|[[Sabiá virus|साबिया व्हायरस]]
|[[Brazilian hemorrhagic fever|ब्राझिलियन रक्तस्त्रावी ताप]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Brucella]]'' प्रजाती
|[[Brucellosis|ब्रुसेलोसिस]]
|संस्कृती
|[[Tetracycline|टेट्रासायक्लिन]], [[Rifampicin|रिफॅम्पिसिन]] आणि [[Aminoglycoside|अमिनोग्लायकोसाइड्स]] [[Streptomycin|स्ट्रेप्टोमायसिन]] आणि [[Gentamicin|जेंटामायसिन]]|{{Yes}}
|-
|''[[Yersinia pestis]]''
|[[Bubonic plague|बुबोनिक प्लेग]]
|संस्कृती
|[[Aminoglycoside|अमिनोग्लायकोसाइड्स]] जसे [[Streptomycin|स्ट्रेप्टोमायसिन]] आणि [[Gentamicin|जेंटामायसिन]], [[Tetracycline|टेट्रासायक्लिन]] (विशेषतः [[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]]) आणि [[Fluoroquinolone|फ्लुओरोक्विनोलोन]] [[Ciprofloxacin|सिप्रोफ्लॉक्सासिन]]|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|साधारणतः ''[[Burkholderia cepacia]]'' आणि इतर ''[[Burkholderia]]'' प्रजाती
|''[[Burkholderia]]'' संक्रमण
|
||{{No}}
|-
|''[[Mycobacterium ulcerans]]''
|[[Buruli ulcer|बुरुली व्रण]]
|[[Real-time PCR|रिअल-टाइम PCR]]
|सर्वाधिक वापरली जाणारी प्रतिजैविक पद्धत म्हणजे दिवसातून एकदा तोंडावाटे [[Rifampicin|रिफॅम्पिसिन]] आणि दिवसातून दोनदा तोंडावाटे [[Clarithromycin|क्लॅरिथ्रोमायसिन]].|{{No}}
|-
|''[[Caliciviridae]]'' प्रजाती
|[[Caliciviridae|कॅलिसीव्हायरस]] संक्रमण ([[Norovirus|नोरोव्हायरस]] आणि [[Sapovirus|सॅपोव्हायरस]])
|
||{{No}}
|-
|''[[Campylobacter]]'' प्रजाती
|[[Campylobacteriosis|कॅम्पिलोबॅक्टेरिओसिस]]
|मलाची संस्कृती
|मुलांमध्ये [[Erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]] आणि प्रौढांमध्ये [[Tetracycline|टेट्रासायक्लिन]] वापरता येते.|{{No}}
|-
|साधारणतः ''[[Candida albicans]]'' आणि इतर ''[[Candida (genus)|Candida]]'' प्रजाती
|[[Candidiasis|कॅंडिडियासिस]] (मोनिलियासिस; थ्रश)
|तोंडाचा कॅंडिडियासिस: पांढरे पट्टे आणि जळजळ. योनि कॅंडिडियासिस: योनीत खाज किंवा वेदना, लैंगिक संभोगाच्या वेळी वेदना
|[[Antifungal medication|बुरशीविरोधी औषधे]]|{{No}}
|-
|''[[Capillaria philippinensis]]'' द्वारे आतड्याचा आजार, ''[[Capillaria hepatica]]'' द्वारे यकृताचा आजार आणि ''[[Capillaria aerophila]]'' द्वारे फुफ्फुसाचा आजार
|[[Capillariasis|कॅपिलेरियासिस]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Streptococcus mutans]]''
|[[Dental caries|दंत क्षय]]
|
||{{partial|[[Caries vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
|''[[Bartonella bacilliformis]]''
|[[Carrion's disease|कॅरियॉनचा रोग]]
|[[Giemsa stain|गिम्सा स्टेनसह]] परिधीय रक्त स्मीअर, कोलंबिया रक्त आगार संस्कृती, [[Immunoblot|इम्युनोब्लॉट]], अप्रत्यक्ष [[Immunofluorescence|इम्युनोफ्लूरेसेन्स]] आणि [[Polymerase chain reaction|PCR]]
|[[Fluoroquinolone|फ्लुओरोक्विनोलोन]] (जसे [[Ciprofloxacin|सिप्रोफ्लॉक्सासिन]]) किंवा प्रौढांमध्ये [[Chloramphenicol|क्लोरॅम्फेनिकॉल]] आणि मुलांमध्ये क्लोरॅम्फेनिकॉलसह [[Beta-lactam|बीटा-लॅक्टम]]|{{No}}
|-
|''[[Bartonella henselae]]''
|[[Cat-scratch disease|मांजरीच्या ओरखड्याचा आजार]]
|[[Polymerase chain reaction|पॉलिमरेज चेन रिऍक्शन]]
|[[Azithromycin|अझिथ्रोमायसिन]]|{{No}}
|-
|साधारणतः [[Group A streptococcal infection|ग्रुप A]] ''[[Streptococcus]]'' आणि ''[[Staphylococcus]]''
|[[Cellulitis|सेल्युलायटिस]]
|इतिहास आणि शारीरिक तपासणी
|पेनिसिलिनेज-प्रतिरोधक [[Semisynthetic penicillin|अर्ध-कृत्रिम पेनिसिलिन]] किंवा प्रथम पिढीचे [[Cephalosporin|सेफॅलोस्पोरिन]]|{{No}}
|-
|''[[Trypanosoma cruzi]]''
|[[Chagas disease|चागास रोग]] (अमेरिकन ट्रिपॅनोसोमियासिस)
|ताज्या [[Anticoagulant|अँटीकोआगुलंट]] रक्ताची किंवा त्याच्या [[Buffy coat|बफी कोटची]] [[Microscope|सूक्ष्मदर्शी]] परीक्षा; किंवा [[Giemsa stain|गिम्सासह]] पातळ आणि जाड [[Blood smear|रक्त स्मीअर]] तयार करून.
|[[Benznidazole|बेन्झनिडाझोल]] आणि [[Nifurtimox|निफुर्टिमॉक्स]]|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Haemophilus ducreyi]]''
|[[Chancroid|चान्क्रॉइड]]
|नैदानिक निदान
|[[Centers for Disease Control and Prevention|CDC]] शिफारस: एकच तोंडावाटे डोस (१ ग्रॅम) [[Azithromycin|अझिथ्रोमायसिन]], एकच IM डोस (२५० मि.ग्रॅ.) [[Ceftriaxone|सेफ्ट्रायॲक्सोन]], सात दिवसांसाठी दिवसातून तीन वेळा तोंडावाटे (५०० मि.ग्रॅ.) [[Erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]], किंवा तीन दिवसांसाठी दिवसातून दोनदा तोंडावाटे (५०० मि.ग्रॅ.) [[Ciprofloxacin|सिप्रोफ्लॉक्सासिन]].|{{No}}
|-
|[[Varicella zoster virus|व्हेरिसेला झोस्टर व्हायरस (VZV)]]
|[[Chickenpox|कांजिण्या]]
|कांजिण्यांचे निदान प्रामुख्याने चिन्हे आणि लक्षणांवर आधारित आहे, ज्यात सुरुवातीची विशिष्ट लक्षणे आणि नंतर वैशिष्ट्यपूर्ण [[Rash|पुरळ]] दिसतात.
|[[Aciclovir|ऍसायक्लोव्हिर]]|{{Yes|[[Varicella vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Alphavirus]]''
|[[Chikungunya|चिकुनगुन्या]]
|[[Lymphocytopenia|कमी झालेली लिम्फोसाइट संख्या]] [[Viremia|व्हायरेमियाशी]] सुसंगत. [[Serology|सेरोलॉजिकल]] निदानासाठी निश्चित प्रयोगशाळा निदान विषाणू एकांतीकरण, RT-PCR द्वारे केले जाऊ शकते.
|[[Therapy#Supportive therapy|सहायक काळजी]]|{{Yes|[[Chikungunya vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Chlamydia trachomatis]]''
|[[Chlamydia infection|क्लॅमिडीया]]
|[[Nucleic acid amplification test|न्यूक्लिइक ऍसिड ऍम्प्लिफिकेशन चाचण्या]] (NAAT), जसे [[Polymerase chain reaction|PCR]], ट्रान्सक्रिप्शन मेडिएटेड ऍम्प्लिफिकेशन (TMA) आणि DNA [[Strand displacement amplification|स्ट्रँड डिस्प्लेसमेंट ऍम्प्लिफिकेशन]] (SDA)
|[[Azithromycin|अझिथ्रोमायसिन]], [[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]], [[Erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]], लेव्होफ्लॉक्सासिन किंवा [[Ofloxacin|ऑफ्लॉक्सासिन]]|{{No}}
|-
|''[[Chlamydophila pneumoniae]]''
|''[[Chlamydophila pneumoniae]]'' संक्रमण (तैवान तीव्र श्वसन घटक किंवा TWAR)
|
||{{No}}
|-
|''[[Vibrio cholerae]]''
|[[Cholera|कॉलरा]]
|जलद [[Dipstick|डिपस्टिक]] चाचणी उपलब्ध आहे.
|[[Oral rehydration therapy|तोंडावाटे पुनर्जलन थेरपी]] (ORT)|{{yes|[[Cholera vaccine|होय]]}}
|-
|साधारणतः ''[[Fonsecaea pedrosoi]]''
|[[Chromoblastomycosis|क्रोमोब्लास्टोमायकोसिस]]
|सूक्ष्मदर्शन (KOH स्क्रेपिंग्स)
|[[Itraconazole|इट्राकोनाझोल]], एक [[Antifungal medication|ऍन्टीफंगल]] [[Azole|अझोल]], [[Flucytosine|फ्ल्युसायटोसिनसह]] किंवा त्याशिवाय तोंडावाटे दिले जाते.|{{No}}
|-
|''Batrachochytrium dendrabatidis''
|''[[Chytridiomycosis|कायट्रिडिओमायकोसिस]]''
|
||{{No}}
|-
|''[[Clonorchis sinensis]]''
|[[Clonorchiasis|क्लोनॉर्चियासिस]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Clostridioides difficile (bacteria)|Clostridioides difficile]]''
|''[[Clostridioides difficile infection|Clostridioides difficile ''कोलायटिस'']]''
|[[Colonoscopy|कोलोनोस्कोपी]] किंवा [[Sigmoidoscopy|सिग्मोइडोस्कोपी]], सायटोटॉक्सिसिटी परीक्षा, विष ELISA
|तोंडावाटे [[Vancomycin|व्हॅन्कोमायसिन]] किंवा [[Fidaxomicin|फिडॅक्सोमायसिन]]|{{No}}
|-
|''[[Coccidioides immitis]]'' आणि ''[[Coccidioides posadasii]]''
|[[Coccidioidomycosis|कोकिडिओइडोमायकोसिस]]
|
||{{No}}
|-
|[[Coltivirus|कोलोरॅडो टिक फीव्हर व्हायरस]] (CTFV)
|[[Colorado tick fever|कोलोरॅडो टिक ताप]] (CTF)
|
||{{No}}
|-
|साधारणतः [[Rhinovirus|राइनोव्हायरस]] आणि [[Coronavirus|कोरोनाव्हायरस]]
|[[Common cold|सर्दी]] (तीव्र विषाणूजन्य राइनोफॅरेंजायटिस; तीव्र कोरिझा)
|लक्षणांवर आधारित
|सहायक काळजी|{{No}}
|-
|[[Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2|SARS-CoV-2]]
|[[Coronavirus disease 2019|कोरोनाव्हायरस रोग २०१९]] (COVID-19)
|
||{{Yes|[[COVID-19 vaccine|होय]]}}
|-
|[[Coxsackie B virus|कॉक्ससॅकी बी व्हायरस]]
|[[Coxsackie B virus|कॉक्ससॅकी बी व्हायरस]] संक्रमण
|एंटेरोव्हायरस संक्रमणाचे निदान मुख्यतः [[Serological|सेरोलॉजिकल]] चाचण्यांद्वारे जसे [[ELISA]] आणि पेशी संस्कृतीतून केले जाते.
|कॉक्ससॅकी बी गटाच्या विषाणूंसाठी कोणतेही सर्वमान्य उपचार नाहीत.|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|[[PRNP]]
|[[Creutzfeldt–Jakob disease|क्रॉयट्झफेल्ड-जेकब रोग]] (CJD)
|
||{{No}}
|-
|क्रिमियन-काँगो रक्तस्त्रावी ताप विषाणू
|[[Crimean-Congo hemorrhagic fever|क्रिमियन-काँगो रक्तस्त्रावी ताप]] (CCHF)
|
||{{No}}
|-
|''[[Cryptococcus neoformans]]''
|[[Cryptococcosis|क्रिप्टोकोकोसिस]]
|[[Cerebrospinal fluid|सेरेब्रोस्पायनल फ्लुइड]] (CSF) चे [[India ink|इंडिया इंक]] परीक्षण
|[[Intravenous|शिरेद्वारे]] [[Amphotericin B|ऍम्फोटेरिसिन बी]] आणि तोंडावाटे [[Flucytosine|फ्ल्युसायटोसिन]]|{{No}}
|-
|''[[Cryptosporidium]]'' प्रजाती
|[[Cryptosporidiosis|क्रिप्टोस्पोरिडिओसिस]]
|
||{{No}}
|-
|साधारणतः ''[[Ancylostoma braziliense]]''; अनेक इतर परजीवी
|[[Cutaneous larva migrans|त्वचीय लार्व्हा मायग्रान्स]] (CLM)
|
||{{No}}
|-
|''[[Cyclospora cayetanensis]]''
|[[Cyclosporiasis|सायक्लोस्पोरियासिस]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Taenia solium]]''
|[[Cysticercosis|सिस्टिसेर्कोसिस]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Cytomegalovirus]]''
|[[Cytomegalovirus|सायटोमेगॅलोव्हायरस]] संक्रमण
|रक्त आणि मूत्र चाचण्या, बायोप्सी
|सिडोफोव्हिर, फॉस्कार्नेट, गॅन्सिक्लोव्हिर, व्हॅल्गॅन्सिक्लोव्हिर|{{partial|[[Cytomegalovirus vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
|[[Dengue fever|डेंग्यू]] विषाणू (DEN-1, DEN-2, DEN-3 आणि DEN-4) – [[Flavivirus|''Flaviviruses'']]
|[[Dengue fever|डेंग्यू ताप]]
|नैदानिक निदान
|उपचार लक्षणांवर अवलंबून असतो.|{{yes|[[Dengue vaccine|होय]]}}
|-
|[[Green algae|हिरव्या शेवाळ]] [[Desmodesmus]] armatus
|[[Desmodesmus]] संक्रमण
|
||{{No}}
|-
|''[[Dientamoeba fragilis]]''
|[[Dientamoebiasis|डिएंटामोएबियासिस]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Corynebacterium diphtheriae]]''
|[[Diphtheria|डिफ्थेरिया]]
|प्रयोगशाळा निकष: ''C. diphtheriae'' संस्कृती एकांतीकरण; हिस्टोपॅथॉलॉजिक निदान. विषारी द्रव्याचे प्रात्यक्षिक: इन विव्हो चाचण्या (गिनी पिग इनोक्युलेशन); इन विट्रो चाचणी: एलेकचे जेल प्रेसिपिटेशन चाचणी, PCR, ELISA, ICA. नैदानिक निकष: घशाच्या मागील भागाला जाड, राखाडी स्यूडोमेम्ब्रेनसह URT आजार; कमी तापमान; घसा खवखवणे.
|[[Metronidazole|मेट्रोनिडाझोल]], [[Erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]], [[Procaine penicillin G|प्रोकेन पेनिसिलिन जी]]|{{yes|[[DPT vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Diphyllobothrium]]''
|[[Diphyllobothriasis|डिफायलोबोथ्रियासिस]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Dracunculus medinensis]]''
|[[Dracunculiasis|ड्रॅक्युनक्युलियासिस]]
|
||{{No}}
|-
|[[Eastern equine encephalitis#Virus|पूर्व इक्वाइन एन्सेफलायटिस व्हायरस]]
|[[Eastern equine encephalitis|पूर्व इक्वाइन एन्सेफलायटिस]] (EEE)
|रक्त चाचण्या
|[[Corticosteroids|कॉर्टिकोस्टेरॉइड्स]], [[Anticonvulsants|ऍन्टीकन्व्हल्सेंट्स]] आणि सहायक उपाय (लक्षणांवर उपचार)|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|[[Ebola|इबोलाव्हायरस]] (EBOV)
|[[Ebola|इबोला]] [[Hemorrhagic fever|रक्तस्त्रावी ताप]]
|
||{{yes|[[Ebola vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Echinococcus]]'' प्रजाती
|[[Echinococcosis|एकिनोकोकोसिस]]
|इमेजिंग, सेरॉलॉजी चाचणी
|रसायनोपचारासह गळूंचे शस्त्रक्रियात्मक काढणे|{{No}}
|-
|''[[Ehrlichia]]'' प्रजाती
|[[Ehrlichiosis|एर्लिकिओसिस]]
|
||{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Enterobius vermicularis]]''
|[[Enterobiasis|एंटेरोबियासिस]] (पिनवर्म संक्रमण)
|
||{{No}}
|-
|''[[Enterococcus]]'' प्रजाती
|''[[Enterococcus]]'' संक्रमण
|
||{{No}}
|-
|[[Enterovirus|एंटेरोव्हायरस]] प्रजाती
|[[Enterovirus|एंटेरोव्हायरस]] संक्रमण
|
||{{No}}
|-
|''[[Rickettsia prowazekii]]''
|[[Epidemic typhus|महामारी टायफस]]
|
||{{No}}
|-
|[[Parvovirus B19]]
|[[Erythema infectiosum|एरिथेमा इन्फेक्शिओसम]] (पाचवा रोग)
|
||{{No}}
|-
|[[Human herpesvirus 6|मानवी हर्पेसव्हायरस ६]] (HHV-6) आणि [[Human herpesvirus 7|मानवी हर्पेसव्हायरस ७]] (HHV-7)
|[[Exanthem subitum|एक्झांथेमा सुबिटम]] (सहावा रोग)
|
||{{No}}
|-
|''[[Fasciola hepatica]]'' आणि ''[[Fasciola gigantica]]''
|[[Fasciolasis|फॅसिओलियासिस]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Fasciolopsis buski]]''
|[[Fasciolopsiasis|फॅसिओलॉप्सियासिस]]
|
||{{No}}
|-
|[[PRNP]]
|[[Fatal familial insomnia|घातक कौटुंबिक निद्रानाश]] (FFI)
|
||{{No}}
|-
|[[Filarioidea]] [[Taxonomic rank|महाकुल]]
|[[Filariasis|फायलेरियासिस]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Clostridium perfringens]]''
|''[[Clostridium perfringens]]'' द्वारे [[Food poisoning|अन्न विषबाधा]]
|मल चाचणी
|सहायक काळजी|{{No}}
|-
|अनेक
|[[Free-living amebic infection|मुक्त-जीवी अमीबिक संक्रमण]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Fusobacterium]]'' प्रजाती
|''[[Fusobacterium]]'' संक्रमण
|
||{{No}}
|-
|साधारणतः ''[[Clostridium perfringens]]''; इतर ''[[Clostridium]]'' प्रजाती
|[[Gas gangrene|गॅस गँगरीन]] (क्लॉस्ट्रिडियल मायोनेक्रोसिस)
|
||{{No}}
|-
|''[[Geotrichum candidum]]''
|[[Geotrichosis|जिओट्रिकोसिस]]
|
||{{No}}
|-
|[[PRNP]]
|[[Gerstmann-Sträussler-Scheinker syndrome|गेर्स्टमान-स्ट्रोसलर-श्रेंकर सिंड्रोम]] (GSS)
|
||{{No}}
|-
|''[[Giardia lamblia]]''
|[[Giardiasis|जिआर्डियासिस]]
|मलातील जीवांच्या पृष्ठभागावरील प्रतिजनांचे शोध
|उपचार नेहमीच आवश्यक नसतो. औषधे आवश्यक असल्यास, [[Metronidazole|मेट्रोनिडाझोल]], [[Tinidazole|टिनिडाझोल]], [[Secnidazole|सेक्निडाझोल]] किंवा [[Ornidazole|ऑर्निडाझोल]] सारखे [[Nitroimidazole|नायट्रोइमिडाझोल]] औषध वापरले जाते.|{{No}}
|-
|''[[Burkholderia mallei]]''
|[[Glanders|ग्लँडर्स]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Gnathostoma]] spinigerum'' आणि ''Gnathostoma hispidum''
|[[Gnathostomiasis|ग्नॅथोस्टोमियासिस]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Neisseria gonorrhoeae]]''
|[[Gonorrhea|गोनोरिया]]
|[[Gram stain|ग्राम स्टेन]] आणि [[Cell culture|संस्कृती]]
|इंजेक्शनद्वारे [[Ceftriaxone|सेफ्ट्रायॲक्सोन]] आणि तोंडावाटे [[Azithromycin|अझिथ्रोमायसिन]]|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Klebsiella granulomatis]]''
|[[Granuloma inguinale|ग्रॅन्युलोमा इंग्विनेल]] (डोनोव्हानोसिस)
|
||{{No}}
|-
|''[[Streptococcus pyogenes]]''
|[[Group A streptococcal infection|ग्रुप A स्ट्रेप्टोकोकल संक्रमण]]
|संस्कृती
|पेनिसिलिन|{{No}}
|-
|''[[Streptococcus agalactiae]]''
|[[Group B streptococcal infection|ग्रुप B स्ट्रेप्टोकोकल संक्रमण]]
|ग्राम स्टेन
|पेनिसिलिन आणि ऍम्पीसिलिन|{{No}}
|-
|''[[Haemophilus influenzae]]''
|''[[Haemophilus influenzae]]'' संक्रमण
|ग्राम स्टेन
|गंभीर प्रकरणांमध्ये रक्तप्रवाहात [[Cefotaxime|सेफोटॅक्सिम]] आणि [[Ceftriaxone|सेफ्ट्रायॲक्सोन]], कमी गंभीर प्रकरणांमध्ये [[Ampicillin|ऍम्पीसिलिन]] आणि [[Sulbactam|सल्बॅक्टम]], दुसऱ्या आणि तिसऱ्या पिढीचे [[Cephalosporins|सेफॅलोस्पोरिन]] किंवा [[Fluoroquinolones|फ्लुओरोक्विनोलोन्स]]|{{yes|[[Hib vaccine|होय]]}}
|-
|[[Enterovirus|एंटेरोव्हायरस]], मुख्यतः [[Coxsackie A|कॉक्ससॅकी A]] [[Virus|व्हायरस]] आणि [[EV-71|एंटेरोव्हायरस ७१]] (EV71)
|[[Hand, foot and mouth disease|हात, पाय आणि तोंडाचा रोग]] (HFMD)
|सादर होणाऱ्या चिन्हे आणि लक्षणांवरून सामान्यतः निदान केले जाऊ शकते. निदान अस्पष्ट असल्यास, घशातील स्वॅब किंवा मलाचा नमुना घेतला जाऊ शकतो.
|हात, पाय आणि तोंडाचा रोग एक विषाणूजन्य रोग असल्याने सामान्यतः औषधांची गरज नसते आणि तो स्वतःच बरा होतो.|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|[[Virus sin Nombre|सिन नॉम्ब्रे व्हायरस]]
|[[Hantavirus|हँटाव्हायरस]] पल्मोनरी सिंड्रोम (HPS)
|
||{{No}}
|-
|[[Heartland virus|हार्टलँड व्हायरस]]
|[[Heartland virus|हार्टलँड व्हायरस]] रोग
|
||{{No}}
|-
|''[[Helicobacter pylori]]''
|''[[Helicobacter pylori]]'' संक्रमण
|
||{{No}}
|-
|[[Escherichia coli]] O157:H7, O111 आणि O104:H4
|[[Hemolytic-uremic syndrome|हेमोलायटिक-युरेमिक सिंड्रोम]] (HUS)
|aHUS चे प्रारंभिक निदान अनेकदा प्रारंभिक, कॉम्प्लिमेंट-ट्रिगरिंग संक्रमणाच्या संदर्भात केले जाते.
|उपचारांमध्ये [[Supportive care|सहायक काळजी]] आणि [[Kidney dialysis|डायलिसिस]], [[Corticosteroids|स्टेरॉइड्स]], [[Blood transfusions|रक्त संक्रमण]] आणि [[Plasmapheresis|प्लाझ्माफेरेसिस]] यांचा समावेश असू शकतो.|{{No}}
|-
|[[Bunyaviridae]] प्रजाती
|[[Hemorrhagic fever with renal syndrome|मूत्रपिंड सिंड्रोमसह रक्तस्त्रावी ताप]] (HFRS)
|HFRS केवळ नैदानिक आधारावर निदान करणे कठीण असते आणि अनेकदा [[Serology|सेरोलॉजिकल]] पुरावे आवश्यक असतात.
|HFRS वर कोणताही उपाय नाही. उपचारांमध्ये मूत्रपिंड डायलिसिससह सहायक थेरपी समाविष्ट आहे.|{{No}}
|-
|[[Hendra virus|हेंड्रा व्हायरस]]
|[[Hendra virus|हेंड्रा व्हायरस]] संक्रमण
|
||{{No}}
|-
|[[Hepatitis A virus|हिपॅटायटिस A व्हायरस]]
|[[Hepatitis A|हिपॅटायटिस A]]
|रक्त चाचण्या
|[[Supportive care|सहायक काळजी]], [[Liver transplantation|यकृत प्रत्यारोपण]]|{{yes|[[Hepatitis A vaccine|होय]]}}
|-
|[[Hepatitis B virus|हिपॅटायटिस B व्हायरस]]
|[[Hepatitis B|हिपॅटायटिस B]]
|रक्त चाचण्या
|[[Antiviral medication|अँटीव्हायरल औषधे]] ([[Tenofovir|टेनोफोव्हिर]], [[Interferon|इंटरफेरॉन]]), [[Liver transplantation|यकृत प्रत्यारोपण]]|{{yes|[[Hepatitis B vaccine|होय]]}}
|-
|[[Hepatitis C virus|हिपॅटायटिस C व्हायरस]]
|[[Hepatitis C|हिपॅटायटिस C]]
|[[Antibodies|प्रतिपिंड]] किंवा विषाणू [[RNA]] साठी रक्त चाचणी
|अँटीव्हायरल ([[Sofosbuvir|सोफॉस्बुव्हिर]], [[Simeprevir|सिमेप्रेव्हिर]], इतर)|{{partial|[[Hepatitis C vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
|[[Hepatitis D Virus|हिपॅटायटिस D व्हायरस]]
|[[Hepatitis D|हिपॅटायटिस D]]
|इम्युनोग्लोबुलिन जी
|अँटीव्हायरल, पेगायलेटेड इंटरफेरॉन अल्फा|{{No}}
|-
|[[Hepatitis E virus|हिपॅटायटिस E व्हायरस]]
|[[Hepatitis E|हिपॅटायटिस E]]
|हिपॅटायटिस E व्हायरस (HEV)
|विश्रांती, [[Ribavirin|रिबाव्हिरिन]] (जुनाट असल्यास)|{{yes|होय}}
|-
|[[Herpes simplex virus|हर्पेस सिम्प्लेक्स व्हायरस १ आणि २]] (HSV-1 आणि HSV-2)
|[[Herpes simplex|हर्पेस सिम्प्लेक्स]]
|लक्षणांवर आधारित, [[Polymerase chain reaction|PCR]], [[Viral culture|विषाणू संस्कृती]]
|[[Aciclovir|ऍसायक्लोव्हिर]], [[Valaciclovir|व्हॅलेसायक्लोव्हिर]], [[Paracetamol|पॅरासेटामॉल]] (अॅसेटामिनोफेन), स्थानिक लिडोकेन|{{No}}
|-
|''[[Histoplasma capsulatum]]''
|[[Histoplasmosis|हिस्टोप्लाझमोसिस]]
|थुंकी ([[Bronchoalveolar lavage|ब्रॉन्कोअल्व्होलर लॅव्हेजद्वारे]]), रक्त किंवा संक्रमित अवयवांपासून नमुने
|[[Immunocompetence|रोगप्रतिकारक्षम]] व्यक्तींमध्ये, हिस्टोप्लाझमोसिस उपचाराशिवाय बरा होतो. गंभीर रोगाच्या उपचारात प्रथम [[Amphotericin B|ऍम्फोटेरिसिन बी]] आणि नंतर तोंडावाटे [[Itraconazole|इट्राकोनाझोल]] समाविष्ट आहे.|{{No}}
|-
|''[[Ancylostoma duodenale]]'' आणि ''[[Necator americanus]]''
|[[Hookworm|हुकवर्म]] संक्रमण
|
||{{partial|[[Hookworm vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
|[[Human bocavirus|मानवी बोकाव्हायरस]] (HBoV)
|[[Human bocavirus|मानवी बोकाव्हायरस]] संक्रमण
|
||{{No}}
|-
|''[[Ehrlichia ewingii]]''
|[[Human ewingii ehrlichiosis|मानवी इव्हिंगी एर्लिकिओसिस]]
|[[Polymerase chain reaction|PCR]] द्वारे निदान निश्चित केले जाऊ शकते. परिधीय रक्त स्मीअर मोरुला नावाच्या इंट्रासायटोप्लाझ्मिक समावेशांसाठी तपासले जाऊ शकते.
|[[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]]|{{No}}
|-
|''[[Anaplasma phagocytophilum]]''
|[[Human granulocytic anaplasmosis|मानवी ग्रॅन्युलोसायटिक ऍनाप्लाझमोसिस]] (HGA)
|[[Polymerase chain reaction|PCR]]
|[[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]]|{{No}}
|-
|[[Human metapneumovirus|मानवी मेटान्युमोव्हायरस]] (hMPV)
|[[Human metapneumovirus|मानवी मेटान्युमोव्हायरस]] संक्रमण
|
||{{No}}
|-
|''[[Ehrlichia chaffeensis]]''
|[[Human monocytic ehrlichiosis|मानवी मोनोसायटिक एर्लिकिओसिस]]
|[[Polymerase chain reaction|PCR]]
|[[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]]|{{No}}
|-
|[[Human papillomavirus|मानवी पॅपिलोमाव्हायरसपैकी]] एक
|[[Human papillomavirus|मानवी पॅपिलोमाव्हायरस]] (HPV) संक्रमण
|
||{{yes|[[HPV vaccine|होय]]}}
|-
|[[Human parainfluenza virus|मानवी पॅराइन्फ्लुएंझा व्हायरस]] (HPIV)
|[[Human parainfluenza virus|मानवी पॅराइन्फ्लुएंझा व्हायरस]] संक्रमण [[Croup|क्रुप]]
|
||{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|[[Human T-lymphotropic virus 1|मानवी T-लिम्फोट्रॉपिक व्हायरस १]] (HTLV-1)
|[[Human T-lymphotropic virus 1|मानवी T-लिम्फोट्रॉपिक व्हायरस १]] संक्रमण
|
||{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Hymenolepis nana]]'' आणि [[Hymenolepis diminuta]]
|[[Hymenolepiasis|हायमेनोलेपियासिस]]
|अंडी आणि परजीवींसाठी मलाची तपासणी
|[[Praziquantel|प्राझिक्वान्टेल]], [[Niclosamide|निक्लोसामाइड]]|{{No}}
|-
|[[Epstein–Barr virus|एपस्टाइन-बार व्हायरस]] (EBV)
|[[Infectious mononucleosis|एपस्टाइन-बार व्हायरस संसर्गजन्य मोनोन्यूक्लिओसिस]] (मोनो)
|निदान पद्धतींमध्ये समाविष्ट आहेत: वय (१० ते ३० वर्षे); [[Medical history|वैद्यकीय इतिहास]]; [[Physical examination|शारीरिक तपासणी]]; [[Heterophile antibody test|हेटेरोफाइल प्रतिपिंड चाचणी]]; [[Serology|सेरोलॉजिकल चाचण्या]].
|संसर्गजन्य मोनोन्यूक्लिओसिस सामान्यतः [[Self-limiting (biology)|स्व-मर्यादित]] असतो, म्हणून केवळ लक्षणात्मक किंवा सहायक उपचार वापरले जातात.|{{partial|[[Epstein–Barr vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Orthomyxoviridae]] प्रजाती
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Influenza|इन्फ्लुएंझा]] (फ्लू)
| rowspan=&quot;2&quot; |विषाणू संस्कृती, प्रतिपिंड- आणि प्रतिजन-शोध चाचण्या आणि न्यूक्लिइक ऍसिड-आधारित चाचण्या.
| rowspan=&quot;2&quot; |सौम्य किंवा मध्यम आजाराच्या प्रकरणांमध्ये उपचार सहायक असतो आणि त्यात [[Acetaminophen|एसेटामिनोफेन]] आणि [[Ibuprofen|आयबुप्रोफेन]] सारखी ताप कमी करणारी औषधे, निर्जलीकरण टाळण्यासाठी पुरेसे द्रव सेवन आणि घरी विश्रांती यांचा समावेश आहे.|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-|{{yes|[[Influenza vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Isospora belli]]''
|[[Isosporiasis|आयसोस्पोरियासिस]]
|मोठ्या वैशिष्ट्यपूर्ण आकाराच्या ऑओसिस्टचे सूक्ष्मदर्शी प्रात्यक्षिक हे निदानाचा आधार आहे.
|[[Trimethoprim-sulfamethoxazole|ट्रायमेथोप्रिम-सल्फामेथॉक्साझोल]]|{{No}}
|-
|[[Japanese encephalitis virus|जपानी एन्सेफलायटिस व्हायरस]]
|[[Japanese encephalitis|जपानी एन्सेफलायटिस]]
|सीरम आणि/किंवा [[Cerebrospinal fluid|सेरेब्रोस्पायनल फ्लुइड]] मध्ये JE व्हायरस-विशिष्ट IgM प्रतिपिंड शोधणाऱ्या उपलब्ध चाचण्या
|सहायक|{{yes|[[Japanese encephalitis vaccine|होय]]}}
|-
|अज्ञात; पुरावे सूचित करतात की ते संसर्गजन्य आहे
|[[Kawasaki disease|कावासाकी रोग]]
|लक्षणांवर आधारित, [[Echocardiogram|हृदयाचे अल्ट्रासाउंड]]
|[[Aspirin|ऍस्पिरिन]], [[Immunoglobulin|इम्युनोग्लोबुलिन]]|{{No}}
|-
|अनेक
|[[Keratitis|केरायटिस]]
|
|संसर्गजन्य केरायटिसला सामान्यतः रोगकारक नष्ट करण्यासाठी तातडीच्या प्रतिजैविक, बुरशीविरोधी किंवा अँटीव्हायरल थेरपीची आवश्यकता असते.|{{No}}
|-
|''[[Kingella kingae]]''
|''[[Kingella kingae]]'' संक्रमण
|
||{{No}}
|-
|[[PRNP]]
|[[Kuru (disease)|कुरू]]
|शवपरीक्षा
|कोणताही उपाय नाही|{{No}}
|-
|[[Lassa virus|लासा व्हायरस]]
|[[Lassa fever|लासा ताप]]
|प्रयोगशाळा चाचणी
|सहायक|{{No}}
|-
|''[[Legionella pneumophila]]''
|[[Legionellosis|लेजिओनेलोसिस]] (लेजिओनेर्स रोग)
|मूत्रातील [[Antigen test|प्रतिजन चाचणी]], [[Sputum culture|थुंकी संस्कृती]]
|प्रभावी [[Antibiotic|प्रतिजैविकांमध्ये]] बहुतेक [[Macrolide|मॅक्रोलाइड्स]], [[Tetracycline antibiotics|टेट्रासायक्लिन]], [[Ketolide|केटोलाइड्स]] आणि [[Quinolone antibiotic|क्विनोलोन्स]] समाविष्ट आहेत.|{{No}}
|-
|''[[Legionella pneumophila]]''
|[[Pontiac fever|पॉन्टियाक ताप]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Leishmania]]'' प्रजाती
|[[Leishmaniasis|लेशमानियासिस]]
|[[Amastigotes|अमास्टिगोट्स]] (लेशमान-डोनोव्हान बॉडीज) च्या प्रत्यक्ष दर्शनाद्वारे हेमॅटोलॉजी प्रयोगशाळा.
|भारत, दक्षिण अमेरिका आणि भूमध्यसागरातील व्हिसेरल लेशमानियासिससाठी, [[Liposomal amphotericin B|लिपोसोमल ऍम्फोटेरिसिन बी]] शिफारसीय उपचार आहे.|{{partial|[[Leishmaniasis vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
|''[[Mycobacterium leprae]]'' आणि ''[[Mycobacterium lepromatosis]]''
|[[Leprosy|कुष्ठरोग]]
|ज्या देशांमध्ये लोक वारंवार संक्रमित होतात, एखाद्या व्यक्तीला कुष्ठरोग आहे असे मानले जाते जर त्यांना खालीलपैकी एक चिन्ह असेल: कुष्ठरोगाशी सुसंगत त्वचेचे घाव आणि निश्चित संवेदना हानी; किंवा सकारात्मक त्वचा स्मीअर.
|[[Rifampicin|रिफॅम्पिसिन]], [[Dapsone|डॅप्सोन]], [[Clofazimine|क्लोफाझिमिन]]|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Leptospira]]'' प्रजाती
|[[Leptospirosis|लेप्टोस्पायरोसिस]]
|जीवाणूविरूद्ध [[Antibodies|प्रतिपिंड]] किंवा त्याच्या [[DNA]] साठी रक्त तपासणी
|[[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]], [[Penicillin|पेनिसिलिन]], [[Ceftriaxone|सेफ्ट्रायॲक्सोन]]|{{yes|[[Leptospirosis vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Listeria monocytogenes]]''
|[[Listeriosis|लिस्टेरिओसिस]]
|रक्त किंवा [[Cerebrospinal fluid|पाठीच्या कण्याचा द्रव]] यांची संस्कृती
|[[Ampicillin|ऍम्पीसिलिन]], [[Gentamicin|जेंटामायसिन]]|{{No}}
|-
|[[Loa loa|लोआ लोआ]]
|[[Loa loa filariasis|लोआयसिस]]
|रक्ताचे सूक्ष्मदर्शन (आदर्शतः दुपारी) [[Microfilaria|मायक्रोफायलेरेमियासाठी]], समृद्धी तंत्र, PCR, ELISA
|[[Albendazole|ऍल्बेंडाझोल]], [[Ivermectin|आयव्हरमेक्टिन]], [[Diethylcarbamazine|डायएथिलकार्बामाझिन]]
|नाही
|-
|''[[Borrelia burgdorferi]]'', ''[[Borrelia garinii]]'' आणि ''[[Borrelia afzelii]]''
|[[Lyme disease|लाइम रोग]] (लाइम बोरेलिओसिस)
|लक्षणांवर आधारित, टिक एक्सपोजर, रक्त चाचण्या
|[[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]], [[Amoxicillin|अमॉक्सिसिलिन]], [[Ceftriaxone|सेफ्ट्रायॲक्सोन]], [[Cefuroxime|सेफुरॉक्सिम]]|{{partial|[[Lyme disease vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
|''[[Wuchereria bancrofti]]'' आणि ''[[Brugia malayi]]''
|[[Lymphatic filariasis|लसीकावाहिनी फायलेरियासिस]] (एलिफंटियासिस)
|रक्ताची [[Microscopy|सूक्ष्मदर्शी परीक्षा]]
|[[Ivermectin|आयव्हरमेक्टिन]] किंवा [[Diethylcarbamazine|डायएथिलकार्बामाझिनसह]] [[Albendazole|ऍल्बेंडाझोल]]|{{No}}
|-
|[[Lymphocytic choriomeningitis|लिम्फोसायटिक कोरिओमेनिंजायटिस व्हायरस]] (LCMV)
|[[Lymphocytic choriomeningitis|लिम्फोसायटिक कोरिओमेनिंजायटिस]]
|रक्त चाचणी
|लक्षणात्मक आणि सहायक|{{No}}
|-
|''[[Plasmodium]]'' प्रजाती
|[[Malaria|मलेरिया]]
|रक्ताची तपासणी, [[Malaria antigen detection tests|प्रतिजन शोध चाचण्या]]
|[[Antimalarial medication|मलेरियाविरोधी औषधे]]|{{yes|[[Malaria vaccine|होय]]}}
|-
|[[Marburg virus|मार्बर्ग व्हायरस]]
|[[Marburg virus|मार्बर्ग]] [[Hemorrhagic fever|रक्तस्त्रावी ताप]] (MHF)
|रक्त चाचणी
|सहायक|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|[[Measles virus|गोवर व्हायरस]]
|[[Measles|गोवर]]
|गोवर विषाणूच्या संपर्कानंतर साधारणतः १० दिवसांनी [[Fever|ताप]] आणि [[Malaise|अस्वस्थता]], त्यानंतर [[Cough|खोकला]], [[Rhinitis|नासिका प्रवाह]] आणि [[Conjunctivitis|डोळ्यांची जळजळ]] वाढत जाते. कोप्लिकचे डाग दिसणे देखील निदानात्मक आहे.
|[[Supportive treatment|सहायक काळजी]]|{{yes|[[Measles vaccine|होय]]}}
|-
|[[Middle East respiratory syndrome–related coronavirus|मध्य पूर्व श्वसन सिंड्रोम संबंधित कोरोनाव्हायरस]]
|[[Middle East respiratory syndrome|मध्य पूर्व श्वसन सिंड्रोम]] (MERS)
|[[Reverse transcription polymerase chain reaction|rRT-PCR चाचणी]]
|[[Symptomatic treatment|लक्षणात्मक]] आणि [[Supportive treatment|सहायक]]|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Burkholderia pseudomallei]]''
|[[Melioidosis|मेलिओइडोसिस]] (व्हिटमोरचा रोग)
|संस्कृती माध्यमांमध्ये जीवाणू वाढवणे
|[[Ceftazidime|सेफ्टाझिडीम]], [[Meropenem|मेरोपेनम]], [[Co-trimoxazole|को-ट्रायमॉक्साझोल]]|{{No}}
|-
|अनेक
|[[Meningitis|मेंदुज्वर]]
|[[Lumbar puncture|कमरेचे पंक्चर]]
|[[Antibiotics|प्रतिजैविके]], [[Antivirals|अँटीव्हायरल]], [[Steroids|स्टेरॉइड्स]]|{{No}}
|-
|''[[Neisseria meningitidis]]''
|[[Meningococcal disease|मेनिन्गोकोकल रोग]]
|
|प्राथमिक काळजीमध्ये उपचारांमध्ये सामान्यतः [[Benzylpenicillin|बेन्झिलपेनिसिलिन]] इंट्रामस्क्युलर प्रशासन समाविष्ट असते. रुग्णालयात, IV ब्रॉड स्पेक्ट्रम तृतीय पिढीचे [[Cephalosporins|सेफॅलोस्पोरिन]] सामान्यतः पसंतीची प्रतिजैविके असतात.|{{yes|[[Meningococcal vaccine|होय]]}}
|-
|साधारणतः ''Metagonimus yokagawai''
|[[Metagonimiasis|मेटागोनिमियासिस]]
|[[Feces|मलात]] दिसणाऱ्या अंड्यांद्वारे मेटागोनिमियासिसचे निदान केले जाते.
|[[Praziquantel|प्राझिक्वान्टेल]]|{{No}}
|-
|[[Microsporidia|मायक्रोस्पोरिडिया]] फाइलम
|[[Microsporidiosis|मायक्रोस्पोरिडिओसिस]]
|PCR
|उपचारात [[Fumagillin|फुमागिलिन]] वापरले गेले आहे. आणखी एक औषध [[Albendazole|ऍल्बेंडाझोल]] आहे.|{{No}}
|-
|[[Molluscum contagiosum virus|मॉलस्कम कॉन्टेजिओसम व्हायरस]] (MCV)
|[[Molluscum contagiosum|मॉलस्कम कॉन्टेजिओसम]] (MC)
|दिसण्यावर आधारित
|[[Cimetidine|सिमेटिडाइन]], [[Podophyllotoxin|पोडोफायलोटॉक्सिन]]|{{No}}
|-
|[[Monkeypox virus|मंकीपॉक्स व्हायरस]]
|[[Mpox|एमपॉक्स]]
|विषाणू DNA साठी चाचणी
|सहायक, [[Antivirals|अँटीव्हायरल]], [[Vaccinia immune globulin|व्हॅक्सिनिया इम्यून ग्लोब्युलिन]]|{{Yes}}
|-
|[[Mumps virus|गालगुंड व्हायरस]]
|[[Mumps|गालगुंड]]
|प्रतिपिंड चाचणी, विषाणू संस्कृती आणि रिव्हर्स ट्रान्सक्रिप्शन पॉलिमरेज चेन रिऍक्शन
|[[Supportive treatment|सहायक]]|{{yes|[[Mumps vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Rickettsia typhi]]''
|[[Murine typhus|म्युरिन टायफस]] (स्थानिक टायफस)
|प्रारंभिक निदान नैदानिक संशयावर आधारित राहिले.
|सर्वात प्रभावी प्रतिजैविकांमध्ये [[Tetracycline|टेट्रासायक्लिन]] आणि [[Chloramphenicol|क्लोरॅम्फेनिकॉल]] समाविष्ट आहेत.|{{No}}
|-
|''[[Mycoplasma pneumoniae]]''
|[[Mycoplasma pneumonia|मायकोप्लाझ्मा न्यूमोनिया]]
|छातीचा क्ष-किरण, छातीचा CT, रक्त चाचणी
|[[Erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]], [[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]]|{{No}}
|-
|''[[Mycoplasma genitalium]]''
|[[Mycoplasma genitalium|मायकोप्लाझ्मा जेनिटॅलियम]] संक्रमण
|न्यूक्लिइक ऍसिड ऍम्प्लिफिकेशन चाचणी
|[[Azithromycin|अझिथ्रोमायसिन]], [[Moxifloxacin|मॉक्सिफ्लॉक्सासिन]]|{{No}}
|-
|जीवाणू ([[Actinomycosis|ऍक्टिनोमायसेटोमा]]) आणि बुरशी ([[Eumycetoma|युमायसेटोमा]]) च्या असंख्य प्रजाती
|[[Mycetoma|मायसेटोमा]]
|[[Ultrasound|अल्ट्रासाउंड]], [[Fine needle aspiration|फाइन निडल ऍस्पिरेशन]]
|[[Antibiotics|प्रतिजैविके]] किंवा [[Antifungal|बुरशीविरोधी]] औषधे|{{No}}
|-
|[[Parasite|परजीवी]] [[Diptera|डिप्टेरस]] माशी अळ्या
|[[Myiasis|मायिआसिस]]
|तपासणी आणि सेरोलॉजिक चाचणी
|मध्यवर्ती पंक्टमवर पेट्रोलियम जेली|{{No}}
|-
|बहुधा ''[[Chlamydia trachomatis]]'' आणि ''[[Neisseria gonorrhoeae]]''
|[[Neonatal conjunctivitis|नवजात नेत्रश्लेष्मलाशोथ]] (ऑप्थाल्मिया नियोनेटोरम)
|
|प्रतिजैविक मलम ([[Erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]], [[Tetracycline|टेट्रासायक्लिन]], किंवा क्वचितच [[Silver nitrate|सिल्व्हर नायट्रेट]] किंवा [[Argyrol|आर्जायरोल]])|{{No}}
|-
|[[Nipah virus|निपाह व्हायरस]]
|[[Nipah virus infection|निपाह व्हायरस संक्रमण]]
|
||{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|[[Norovirus|नोरोव्हायरस]]
|[[Norovirus|नोरोव्हायरस]]
|लक्षणांवर आधारित
|[[Supportive care|सहायक काळजी]]|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|[[PRNP]]
|(नवीन) व्हेरियंट क्रॉयट्झफेल्ड-जेकब रोग (vCJD, nvCJD)
|
||{{No}}
|-
|साधारणतः ''[[Nocardia asteroides]]'' आणि इतर ''[[Nocardia]]'' प्रजाती
|[[Nocardiosis|नोकार्डिओसिस]]
|फुफ्फुसांचे विश्लेषण करण्यासाठी छातीचा क्ष-किरण, [[Bronchoscopy|ब्रॉन्कोस्कोपी]], मेंदू/फुफ्फुस/त्वचा बायोप्सी किंवा [[Sputum culture|थुंकी संस्कृती]].
|[[Trimethoprim/sulfamethoxazole|ट्रायमेथोप्रिम/सल्फामेथॉक्साझोल]] किंवा [[Sulfonamide (medicine)|सल्फोनामाइड्सचे]] उच्च डोस|{{No}}
|-
|''[[Onchocerca volvulus]]''
|[[Onchocerciasis|ऑन्कोसर्कियासिस]] (नदी अंधत्व)
|
||{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Opisthorchis viverrini]]'' आणि ''[[Opisthorchis felineus]]''
|[[Opisthorchiasis|ऑपिस्टॉर्कियासिस]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Paracoccidioides brasiliensis]]''
|[[Paracoccidioidomycosis|पॅराकोकिडिओइडोमायकोसिस]] (दक्षिण अमेरिकन ब्लास्टोमायकोसिस)
|
||{{No}}
|-
|साधारणतः ''[[Paragonimus westermani]]'' आणि इतर ''[[Paragonimus]]'' प्रजाती
|[[Paragonimiasis|पॅरागोनिमियासिस]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Pasteurella]]'' प्रजाती
|[[Pasteurellosis|पेस्टुरेलोसिस]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Head louse|Pediculus humanus capitis]]''
|[[Pediculosis capitis|पेडिक्युलोसिस कॅपिटिस]] (डोक्यातील उवा)
|
||{{No}}
|-
|''[[Body louse|Pediculus humanus corporis]]''
|[[Pediculosis corporis|पेडिक्युलोसिस कॉर्पोरिस]] (शरीरातील उवा)
|
||{{No}}
|-
|''[[Crab louse|Pthirus pubis]]''
|[[Pediculosis pubis|पेडिक्युलोसिस प्युबिस]] (जघन उवा, खेकड्याच्या उवा)
|
||{{No}}
|-
|अनेक
|[[Pelvic inflammatory disease|श्रोणिदाह रोग]] (PID)
|लक्षणांवर आधारित, [[Ultrasound|अल्ट्रासाउंड]], [[Laparoscopic surgery|लॅपरोस्कोपिक शस्त्रक्रिया]]
|विशिष्ट पद्धतींमध्ये [[Cefoxitin|सेफॉक्सिटिन]] किंवा [[Cefotetan|सेफोटेटन]] आणि [[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]] तसेच [[Clindamycin|क्लिंडामायसिन]] आणि [[Gentamicin|जेंटामायसिन]] समाविष्ट आहेत.|{{No}}
|-
|''[[Bordetella pertussis]]''
|[[Pertussis|डांग्या खोकला]] (व्हूपिंग कफ)
|[[Nasopharyngeal swab|नासोफॅरेंजियल स्वॅब]]
|[[Erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]], [[Clarithromycin|क्लॅरिथ्रोमायसिन]] किंवा [[Azithromycin|अझिथ्रोमायसिन]]|{{yes|[[DPT vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Yersinia pestis]]''
|[[Plague (disease)|प्लेग]]
|लसिका ग्रंथी, रक्त, [[Sputum|थुंकीत]] जीवाणू शोधणे
|[[Gentamicin|जेंटामायसिन]] आणि [[Fluoroquinolone|फ्लुओरोक्विनोलोन]]|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Streptococcus pneumoniae]]''
|[[Pneumococcal infection|न्यूमोकोकल संक्रमण]]
|संस्कृती
|[[Cephalosporins|सेफॅलोस्पोरिन]] आणि फ्लुओरोक्विनोलोन जसे [[Levofloxacin|लेव्होफ्लॉक्सासिन]] आणि [[Moxifloxacin|मॉक्सिफ्लॉक्सासिन]]|{{yes|[[Pneumococcal vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Pneumocystis jirovecii]]''
|[[Pneumocystis pneumonia|न्यूमोसिस्टिस न्यूमोनिया]] (PCP)
|[[Chest X-ray|छातीचा क्ष-किरण]] आणि [[Arterial blood gas|धमनीतील ऑक्सिजन पातळी]]
|[[Trimethoprim/sulfamethoxazole|ट्रायमेथोप्रिम/सल्फामेथॉक्साझोल]]|{{No}}
|-
|अनेक
|[[Pneumonia|न्यूमोनिया]]
|लक्षणांवर आधारित, [[Chest X-ray|छातीचा क्ष-किरण]]
|[[Antibiotic|प्रतिजैविके]], [[Antiviral|अँटीव्हायरल]], [[Oxygen therapy|ऑक्सिजन थेरपी]]|{{No}}
|-
|[[Poliovirus|पोलिओव्हायरस]]
|[[Poliomyelitis|पोलिओमायलिटिस]]
|[[Feces|मलात]] विषाणू किंवा रक्तात [[Antibodies|प्रतिपिंड]] शोधणे
|[[Supportive care|सहायक काळजी]]|{{yes|[[Polio vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Prevotella]]'' प्रजाती
|''[[Prevotella]]'' संक्रमण
|
||{{No}}
|-
|साधारणतः ''[[Naegleria fowleri]]''
|[[Primary amoebic meningoencephalitis|प्राथमिक अमीबिक मेनिन्गोएन्सेफलायटिस]] (PAM)
|फ्लॅजेलेशन चाचणी
|[[Miltefosine|मिल्टेफोसिन]], [[Fluconazole|फ्ल्युकोनाझोल]], [[Amphotericin B|ऍम्फोटेरिसिन बी]], [[Posaconazole|पोसाकोनाझोल]], [[Voriconazole|व्होरिकोनाझोल]], [[Targeted temperature management|लक्षित तापमान व्यवस्थापन]]|{{No}}
|-
|[[JC virus|जेसी व्हायरस]]
|[[Progressive multifocal leukoencephalopathy|प्रोग्रेसिव्ह मल्टीफोकल ल्युकोएन्सेफलोपॅथी]]
|[[Cerebrospinal fluid|पाठीच्या कण्याच्या द्रवात]] जेसी व्हायरस [[DNA]] शोधणे, मेंदूचा CT
||{{No}}
|-
|''[[Chlamydophila psittaci]]''
|[[Psittacosis|सिटॅकोसिस]]
|संस्कृती
|[[Tetracycline|टेट्रासायक्लिन]] आणि [[Chloramphenicol|क्लोरॅम्फेनिकॉल]]|{{No}}
|-
|''[[Coxiella burnetii]]''
|[[Q fever|क्यू ताप]]
|सेरॉलॉजीवर आधारित
|[[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]], [[Tetracycline|टेट्रासायक्लिन]], [[Chloramphenicol|क्लोरॅम्फेनिकॉल]], [[Ciprofloxacin|सिप्रोफ्लॉक्सासिन]] आणि [[Ofloxacin|ऑफ्लॉक्सासिन]]|{{yes|होय}}
|-
|[[Rabies virus|रेबीज व्हायरस]]
|[[Rabies|रेबीज]]
|फ्लूरेसेंट प्रतिपिंड चाचणी (FAT)
|सहायक काळजी|{{yes|[[Rabies vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Borrelia hermsii]]'', ''[[Borrelia recurrentis]]'' आणि इतर ''[[Borrelia]]'' प्रजाती
|[[Relapsing fever|पुनरावर्ती ताप]]
|रक्त स्मीअर
|[[Tetracycline|टेट्रासायक्लिन]]-वर्गातील प्रतिजैविके|{{No}}
|-
|[[Respiratory syncytial virus|श्वसन संपेश्या विषाणू]] (RSV)
|[[Respiratory syncytial virus|श्वसन संपेश्या विषाणू]] संक्रमण
|विविध प्रयोगशाळा चाचण्या
|[[Respiratory syncytial virus vaccine|श्वसन संपेश्या विषाणू लस]]|{{Yes}}
|-
|''[[Rhinosporidium seeberi]]''
|[[Rhinosporidiosis|राइनोस्पोरिडिओसिस]]
|
||{{No}}
|-
|[[Rhinovirus|राइनोव्हायरस]]
|[[Rhinovirus|राइनोव्हायरस]] संक्रमण
|
||{{No}}
|-
|''[[Rickettsia]]'' प्रजाती
|[[Rickettsia|रिकेट्सिया]] संक्रमण
|
||{{No}}
|-
|''[[Rickettsia akari]]''
|[[Rickettsialpox|रिकेट्सियलपॉक्स]]
|
||{{No}}
|-
|[[Rift Valley fever|रिफ्ट व्हॅली ताप]] व्हायरस
|[[Rift Valley fever|रिफ्ट व्हॅली ताप]] (RVF)
|
||{{No}}
|-
|''[[Rickettsia rickettsii]]''
|[[Rocky Mountain spotted fever|रॉकी माउंटन स्पॉटेड ताप]] (RMSF)
|
||{{No}}
|-
|[[Rotavirus|रोटाव्हायरस]]
|[[Rotavirus|रोटाव्हायरस]] संक्रमण
|
||{{yes|[[Rotavirus vaccine|होय]]}}
|-
|[[Rubella virus|रुबेला व्हायरस]]
|[[Rubella|रुबेला]]
|
||{{yes|[[Rubella vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Salmonella]]'' प्रजाती
|[[Salmonellosis|साल्मोनेलोसिस]]
|
||{{No}}
|-
|[[SARS coronavirus|SARS कोरोनाव्हायरस]]
|[[Severe acute respiratory syndrome|गंभीर तीव्र श्वसन सिंड्रोम]] (SARS)
|
||{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Sarcoptes scabiei]]''
|[[Scabies|खरूज]]
|
||{{No}}
|-
|ग्रुप A ''[[Streptococcus]]'' प्रजाती
|[[Scarlet fever|स्कार्लेट ताप]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Schistosoma]]'' प्रजाती
|[[Schistosomiasis|शिस्टोसोमियासिस]]
|
|[[Praziquantel|प्राझिक्वान्टेल]]|{{partial|[[Schistosomiasis vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
|अनेक
|[[Sepsis|सेप्सिस]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Shigella]]'' प्रजाती
|[[Shigellosis|शिगेलोसिस]] (बॅसिलरी डिसेंट्री)
|
||{{No}}
|-
|[[Varicella zoster virus|व्हेरिसेला झोस्टर व्हायरस (VZV)]]
|[[Shingles|नागीण]] (हर्पेस झोस्टर)
|
||{{yes|[[Shingles vaccine|होय]]}}
|-
|[[Variola major|व्हेरिओला मेजर]] किंवा Variola minor
|[[Smallpox|देवी]] (व्हेरिओला)
|
||{{yes|[[Smallpox vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Sporothrix schenckii]]''
|[[Sporotrichosis|स्पोरोट्रिकोसिस]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Staphylococcus]]'' प्रजाती
|[[Staphylococcal food poisoning|स्टॅफिलोकोकल अन्न विषबाधा]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Staphylococcus]]'' प्रजाती
|[[Staphylococcal infection|स्टॅफिलोकोकल संक्रमण]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Strongyloides stercoralis]]''
|[[Strongyloidiasis|स्ट्रॉन्जिलॉइडियासिस]]
|
||{{No}}
|-
|[[Measles virus|गोवर व्हायरस]]
|[[Subacute sclerosing panencephalitis|सबएक्यूट स्क्लेरोझिंग पॅनेन्सेफलायटिस]]
|
||{{yes|[[Measles vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Treponema pallidum]]''
|[[Bejel|बेजेल]], [[Syphilis|सिफिलीस]] आणि [[Yaws|याव्ज]]
|
||{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Taenia (flatworm)|Taenia]]'' प्रजाती
|[[Taeniasis|टेनियासिस]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Clostridium tetani]]''
|[[Tetanus|धनुर्वात]] (लॉकजॉ)
|
||{{yes|[[DPT vaccine|होय]]}}
|-
|[[Tick-borne encephalitis virus|टिक-जन्य एन्सेफलायटिस व्हायरस]] (TBEV)
|[[Tick-borne encephalitis|टिक-जन्य एन्सेफलायटिस]]
|
||{{yes|[[Tick-borne encephalitis vaccine|होय]]}}
|-
|साधारणतः ''[[Trichophyton]]'' प्रजाती
|[[Tinea barbae|टिनिया बार्बे]] (नाभाडाची खाज)
|
||{{No}}
|-
|साधारणतः ''[[Trichophyton tonsurans]]''
|[[Tinea capitis|टिनिया कॅपिटिस]] (टाळूचा दाद)
|
||{{No}}
|-
|साधारणतः ''[[Trichophyton]]'' प्रजाती
|[[Tinea corporis|टिनिया कॉर्पोरिस]] (शरीराचा दाद)
|
||{{No}}
|-
|साधारणतः ''[[Epidermophyton floccosum]]'', ''[[Trichophyton rubrum]]'' आणि ''[[Trichophyton mentagrophytes]]''
|[[Tinea cruris|टिनिया क्रुरिस]] (जॉक इच)
|
||{{No}}
|-
|''[[Trichophyton rubrum]]''
|[[Tinea manum|टिनिया मॅनम]] (हाताचा दाद)
|
||{{No}}
|-
|साधारणतः ''[[Hortaea werneckii]]''
|[[Tinea nigra|टिनिया निग्रा]]
|
||{{No}}
|-
|साधारणतः ''[[Trichophyton]]'' प्रजाती
|[[Athlete's foot|टिनिया पेडिस]] (ऍथलीटचा पाय)
|
||{{No}}
|-
|साधारणतः ''[[Trichophyton]]'' प्रजाती
|[[Onychomycosis|टिनिया अंग्वियम]] (ऑन्यकोमायकोसिस)
|
||{{No}}
|-
|''[[Malassezia]]'' प्रजाती
|[[Tinea versicolor|टिनिया व्हर्सिकलर]] (पिटिरियासिस व्हर्सिकलर)
|
||{{No}}
|-
|''[[Staphylococcus aureus]]'' किंवा ''[[Streptococcus pyogenes]]''
|[[Toxic shock syndrome|टॉक्सिक शॉक सिंड्रोम]] (TSS)
|
||{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Toxocara canis]]'' किंवा ''[[Toxocara cati]]''
|[[Toxocariasis|टॉक्सोकेरियासिस]] (नेत्रीय लार्व्हा मायग्रान्स (OLM))
|
||{{No}}
|-
|''[[Toxocara canis]]'' किंवा ''[[Toxocara cati]]''
|[[Toxocariasis|टॉक्सोकेरियासिस]] (व्हिसेरल लार्व्हा मायग्रान्स (VLM))
|
||{{No}}
|-
|''[[Toxoplasma gondii]]''
|[[Toxoplasmosis|टॉक्सोप्लाझमोसिस]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Chlamydia trachomatis]]''
|[[Trachoma|ट्रॅकोमा]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Trichinella spiralis]]''
|[[Trichinosis|ट्रायकिनोसिस]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Trichomonas vaginalis]]''
|[[Trichomoniasis|ट्रायकोमोनियासिस]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Trichuris trichiura]]''
|[[Trichuriasis|ट्रायक्युरियासिस]] (व्हिपवर्म संक्रमण)
|
||{{No}}
|-
|साधारणतः ''[[Mycobacterium tuberculosis]]''
|[[Tuberculosis|क्षयरोग]]
|
||{{yes|[[Bacillus Calmette-Guérin|होय]]}}
|-
|''[[Francisella tularensis]]''
|[[Tularemia|टुलेरेमिया]]
|
||{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Salmonella enterica subsp. enterica]], [[Serovar|सेरोव्हार]] typhi''
|[[Typhoid fever|टायफॉइड ताप]]
|
||{{yes|[[Typhoid vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Rickettsia]]''
|[[Typhus fever|टायफस ताप]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Ureaplasma urealyticum]]''
|''[[Ureaplasma urealyticum]]'' संक्रमण
|
||{{No}}
|-
|''[[Coccidioides immitis]]'' किंवा ''[[Coccidioides posadasii]]''
|[[Valley fever|व्हॅली ताप]]
|
||{{No}}
|-
|[[Venezuelan equine encephalitis virus|व्हेनेझुएलन इक्वाइन एन्सेफलायटिस व्हायरस]]
|[[Venezuelan equine encephalitis|व्हेनेझुएलन इक्वाइन एन्सेफलायटिस]]
|
||{{No}}
|-
|[[Guanarito virus|ग्वानारिटो व्हायरस]]
|[[Venezuelan hemorrhagic fever|व्हेनेझुएलन रक्तस्त्रावी ताप]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Vibrio vulnificus]]''
|[[Vibrio vulnificus|व्हिब्रिओ व्हल्निफिकस]] संक्रमण
|
||{{No}}
|-
|''[[Vibrio parahaemolyticus]]''
|[[Vibrio parahaemolyticus|व्हिब्रिओ पॅराहिमोलिटिकस]] आंत्रशोथ
|
||{{No}}
|-
|अनेक विषाणू
|[[Viral pneumonia|विषाणूजन्य न्यूमोनिया]]
|
||{{No}}
|-
|[[West Nile virus|वेस्ट नाइल व्हायरस]]
|[[West Nile virus|वेस्ट नाइल ताप]]
|
||{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Trichosporon beigelii]]''
|[[White piedra|पांढरी पिएड्रा]] (टिनिया ब्लांका)
|
||{{No}}
|-
|''[[Yersinia pseudotuberculosis]]''
|''[[Yersinia pseudotuberculosis]]'' संक्रमण
|
||{{No}}
|-
|''[[Yersinia enterocolitica]]''
|[[Yersiniosis|येर्सिनिओसिस]]
|
||{{No}}
|-
|[[Yellow fever virus|पीत ज्वर व्हायरस]]
|[[Yellow fever|पीत ज्वर]]
|
||{{yes|[[Yellow fever vaccine|होय]]}}
|-
|[[Zeaspora|झिआस्पोरा]] बुरशी
|[[Zeaspora|झिआस्पोरा]]
|
||{{No}}
|-
|''[[Zika virus|झिका व्हायरस]]''
|[[Zika fever|झिका ताप]]
|
||{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|[[Mucorales]] ऑर्डर (म्युकोर्मायकोसिस) आणि [[Entomophthorales]] ऑर्डर (एंटोमोफ्थोरामायकोसिस)
|[[Zygomycosis|झायगोमायकोसिस]]
|
||{{No}}
|}

== हे सुद्धा पहा ==

* [[Chronic diseases and cancers linked to infectious microbes|संसर्गजन्य सूक्ष्मजंतूंशी संबंधित जुनाट रोग आणि कर्करोग]]
* [[List of oncogenic bacteria|ऑन्कोजेनिक जीवाणूंची यादी]]
* {{annotated link|List of causes of death by rate|दराने मृत्यूच्या कारणांची यादी}}
* {{annotated link|List of human disease case fatality rates|मानवी रोगांच्या प्रकरण मृत्युदराची यादी}}
* {{annotated link|List of vaccine topics|लस विषयांची यादी}}

== संदर्भ ==
{{reflist}}</text>
      <sha1>m7ib0sd970yz1324b5t5sgwbjlc1kxj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678910</id>
      <parentid>2678909</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T20:12:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jonathansammy</username>
        <id>17110</id>
      </contributor>
      <origin>2678910</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="83827" sha1="9e1l9ep3nlpcnsnq6ifm0b8ag8j5lv1" xml:space="preserve">ही [[infection|संसर्गजन्य रोगांची]] नावानुसार मांडलेली यादी आहे, त्यासोबत त्यांना कारणीभूत [[Pathogen|संसर्गजन्य घटक]], उपलब्ध असल्यास [[Vaccine|लस]] आणि त्यांची सद्य:स्थिती दिलेली आहे. यातील काही रोग [[vaccine-preventable diseases|लसीद्वारे प्रतिबंध करण्यायोग्य रोग]] आहेत.

==यादी==
{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
|-
! संसर्गजन्य घटक
! सामान्य नाव
! निदान
! उपचार
! लस
|- Teagan disease
|''[[Acinetobacter baumannii]]''
|''[[Acinetobacter]]'' संक्रमण
|संस्कृती
|सहायक काळजी
|{{No}}
|-
| ''[[Actinomyces israelii]]'', ''[[Actinomyces gerencseriae]]'' आणि ''[[Propionibacterium propionicus]]''
|[[Actinomycosis|ऍक्टिनोमायकोसिस]]
|ऊतकशास्त्रीय निष्कर्ष
|[[Penicillin|पेनिसिलिन]], [[doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]] आणि [[Sulfonamide (medicine)|सल्फोनामाइड्स]]
|{{No}}
|-
|''[[Adenoviridae]]''
|[[Adenovirus infection|ऍडेनोव्हायरस संक्रमण]]
|[[Antigen|प्रतिजन]] शोध, [[polymerase chain reaction|पॉलिमरेज चेन रिऍक्शन]] परीक्षा, [[virus isolation|विषाणू एकांतीकरण]] आणि [[serology|सेरॉलॉजी]]
|बहुतेक संक्रमण सौम्य असतात आणि कोणत्याही उपचाराची किंवा केवळ लक्षणात्मक उपचाराची गरज नसते.
|{{partial|[[Adenovirus vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
|''[[Trypanosoma brucei]]''
|[[African trypanosomiasis|आफ्रिकन झोपेचा आजार]] (आफ्रिकन ट्रिपॅनोसोमियासिस)
|सूक्ष्मदर्शी परीक्षेद्वारे नमुन्यात ट्रिपॅनोसोम्सची ओळख
|''T. b. gambiense'' साठी तोंडावाटे [[Fexinidazole|फेक्सिनिडाझोल]] किंवा इंजेक्शनद्वारे [[pentamidine|पेंटामिडिन]]. ''T. b. rhodesiense'' साठी इंजेक्शनद्वारे [[Suramin|सुरामिन]] वापरले जाते.
|{{partial|[[Trypanosomiasis vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
| [[HIV|एचआयव्ही (मानवी इम्युनोडेफिशिएन्सी व्हायरस)]]
|[[HIV/AIDS|एड्स (अधिग्रहित रोगप्रतिकारशक्ती कमतरता सिंड्रोम)]]
|प्रतिपिंड चाचणी, p24 प्रतिजन चाचणी, PCR
|उपचारात सामान्यतः एक [[non-nucleoside reverse transcriptase inhibitor|नॉन-न्यूक्लिओसाइड रिव्हर्स ट्रान्सक्रिप्टेज इनहिबिटर]] (NNRTI) आणि दोन [[Nucleoside analogue reverse transcriptase inhibitor|न्यूक्लिओसाइड ॲनालॉग रिव्हर्स ट्रान्सक्रिप्टेज इनहिबिटर]] (NRTIs) यांचा समावेश असतो
|{{partial|[[HIV vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
|''[[Entamoeba histolytica]]''
|[[Amoebiasis|अमिबियासिस]]
|सूक्ष्मदर्शन
|लक्षणे असलेल्यांना अमीबाविरोधी ऊतक-सक्रिय औषध आणि लुमिनल सिस्टिसाइडल औषधाची आवश्यकता असते. लक्षणे नसलेल्यांना केवळ लुमिनल सिस्टिसाइडल औषध आवश्यक आहे.
|{{No}}
|-
|''[[Anaplasma]]'' प्रजाती
|[[Anaplasmosis|ऍनाप्लाझमोसिस]]
|IgG साठी अप्रत्यक्ष इम्युनोफ्लूरेसेन्स प्रतिपिंड परीक्षा
|टेट्रासायक्लिन वर्गातील औषधे (यात [[tetracycline|टेट्रासायक्लिन]], [[chlortetracycline|क्लोरटेट्रासायक्लिन]], [[oxytetracycline|ऑक्सीटेट्रासायक्लिन]], [[rolitetracycline|रोलीटेट्रासायक्लिन]], [[doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]] आणि [[minocycline|मिनोसायक्लिन]] समाविष्ट आहेत) आणि [[imidocarb|इमिडोकार्ब]]
|{{No}}
|-
|''[[Angiostrongylus]]''
|[[Angiostrongyliasis|ऍन्जिओस्ट्रॉन्जिलियासिस]]
|कमरेचे पंक्चर, मेंदूचे इमेजिंग, सेरॉलॉजी
|ऍल्बेंडाझोल
|{{No}}
|-
|''[[Anisakis]]''
|[[Anisakis#Anisakiasis|ऍनिसाकियासिस]]
|गॅस्ट्रोस्कोपिक परीक्षा किंवा हिस्टोपॅथॉलॉजिक परीक्षा
|[[Albendazole|ऍल्बेंडाझोल]]
|{{No}}
|-
|''[[Bacillus anthracis]]''
|[[Anthrax|ऍन्थ्रॅक्स]]
|संस्कृती, PCR
|मोठ्या प्रमाणात शिरेद्वारे आणि तोंडावाटे प्रतिजैविके जसे [[fluoroquinolone|फ्लुओरोक्विनोलोन्स]] ([[ciprofloxacin|सिप्रोफ्लॉक्सासिन]]), [[doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]], [[erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]], [[vancomycin|व्हॅन्कोमायसिन]] किंवा [[penicillin|पेनिसिलिन]]
|{{yes|[[Anthrax vaccines|होय]]}}
|-
|''[[Arcanobacterium haemolyticum]]''
|[[Arcanobacterium haemolyticum infection|''Arcanobacterium haemolyticum'' संक्रमण]]
|मानवी रक्त [[agar|आगार]] प्लेट्सवर संस्कृती
|[[erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]] (प्रथम पसंतीचे औषध म्हणून प्रस्तावित), [[clindamycin|क्लिंडामायसिन]], [[gentamicin|जेंटामायसिन]] आणि [[cephalosporin|सेफॅलोस्पोरिन]]
|{{No}}
|-
|[[Junin virus|जुनिन व्हायरस]]
|[[Argentine hemorrhagic fever|अर्जेंटाइन रक्तस्त्रावी ताप]]
|
|
|{{Yes}}
|-
|''[[Ascaris lumbricoides]]''
|[[Ascariasis|ऍस्केरियासिस]]
|[[Fecal smear|मलमूत्र स्मीअर]]
|[[Albendazole|ऍल्बेंडाझोल]], [[mebendazole|मेबेंडाझोल]], [[levamisole|लेव्हामिसोल]] आणि [[pyrantel pamoate|पायरान्टेल पामोएट]]
|{{No}}
|-
|''[[Aspergillus]]'' प्रजाती
|[[Aspergillosis|ऍस्परजिलोसिस]]
|[[Chest X-ray|छातीचा क्ष-किरण]] आणि CT, [[microscopy|सूक्ष्मदर्शन]] [[silver stain|सिल्व्हर स्टेनद्वारे]]
|[[Voriconazole|व्होरिकोनाझोल]] आणि शस्त्रक्रियात्मक [[debridement|डिब्रायडमेंट]]सह [[liposomal amphotericin B|लिपोसोमल ऍम्फोटेरिसिन बी]]
|{{No}}
|-
|[[Astrovirus|''Astroviridae'']] प्रजाती
|[[Astrovirus|ऍस्ट्रोव्हायरस]] संक्रमण
|[[Electron microscopy|इलेक्ट्रॉन सूक्ष्मदर्शन]], एंझाइम-इम्युनोअसे ([[ELISA]]), [[immunofluorescence|इम्युनोफ्लूरेसेन्स]] आणि [[polymerase chain reaction|पॉलिमरेज चेन रिऍक्शन]]
|सहायक काळजी
|{{No}}
|-
|''[[Babesia]]'' प्रजाती
|[[Babesiosis|बाबेसिओसिस]]
|[[Giemsa stain|गिम्सा-डागलेला]] [[Blood film|पातळ-फिल्म रक्त स्मीअर]]
|[[Atovaquone|अटोव्हाकोन]] आणि [[azithromycin|अझिथ्रोमायसिन]]. जीवघेण्या प्रकरणांमध्ये, [[exchange transfusion|एक्सचेंज ट्रान्सफ्यूजन]] केले जाते.
|{{No}}
|-
|''[[Bacillus cereus]]''
|''[[Bacillus cereus]]'' संक्रमण
|संस्कृती
|[[Vancomycin|व्हॅन्कोमायसिन]]
|{{No}}
|-
|अनेक जीवाणू
|[[Bacterial meningitis|जीवाणूजन्य मेंदुज्वर]]
|[[Lumbar puncture|कमरेचे पंक्चर]] (मेंदूत गाठ असल्यास किंवा [[intracranial pressure|इंट्राक्रॅनियल दाब]] वाढलेला असल्यास विरोधित), CT किंवा MRI
|प्रतिजैविके
|{{No}}
|-
|अनेक जीवाणू
|[[Bacterial pneumonia|जीवाणूजन्य न्यूमोनिया]]
|थुंकी ग्राम स्टेन आणि संस्कृती, छातीचे रेडिओग्राफी
|प्रतिजैविके
|{{No}}
|-
| [[List of bacterial vaginosis microbiota|जीवाणूजन्य योनिदाहाचे सूक्ष्मजंतू]]
|[[Bacterial vaginosis|जीवाणूजन्य योनिदाह]]
|[[Gram stain|ग्राम स्टेन]] आणि व्हिफ चाचणी
|[[Metronidazole|मेट्रोनिडाझोल]] किंवा [[clindamycin|क्लिंडामायसिन]]
|{{No}}
|-
|''[[Bacteroides]]'' प्रजाती
|''[[Bacteroides]]'' संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
| ''[[Balantidium coli]]''
|[[Balantidiasis|बॅलान्टिडियासिस]]
|मल परीक्षा, किंवा कोलोनोस्कोपी किंवा सिग्मोइडोस्कोपी
|[[Tetracycline|टेट्रासायक्लिन]], [[metronidazole|मेट्रोनिडाझोल]] किंवा [[iodoquinol|आयोडोक्विनॉल]]
|{{No}}
|-
|''[[Bartonella]]''
|[[Bartonellosis|बार्टोनेलोसिस]]
|[[microscopy|सूक्ष्मदर्शन]], [[serology|सेरॉलॉजी]] आणि [[Polymerase chain reaction|PCR]]
|प्रतिजैविके
|{{No}}
|-
|''[[Baylisascaris]]'' प्रजाती
|''[[Baylisascaris]]'' संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|[[BK virus|बीके व्हायरस]]
|[[BK virus|बीके व्हायरस]] संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Piedraia hortae]]''
|[[Black piedra|काळी पिएड्रा]]
|स्टेन किंवा संस्कृती
|[[pyrithione zinc|पायरिथिओन झिंक]], [[formaldehyde|फॉर्मल्डिहाइड]] आणि [[salicylic acid|सॅलिसिलिक ऍसिड]] सारखे ऍन्टीफंगल शाम्पू
|{{No}}
|-
|''[[Blastocystis]]'' प्रजाती
|[[Blastocystosis|ब्लास्टोसिस्टोसिस]]
|रासायनिकरित्या जतन केलेल्या मलाच्या नमुन्याची सूक्ष्मदर्शी परीक्षा
|कोणत्याही विशिष्ट उपचाराची परिणामकारकता सिद्ध करण्यासाठी वैज्ञानिक अभ्यासाचा अभाव
|{{No}}
|-
|''[[Blastomyces dermatitidis]]''
|[[Blastomycosis|ब्लास्टोमायकोसिस]]
|KOH तयारी, सायटोलॉजी किंवा हिस्टोलॉजी
|[[Itraconazole|इट्राकोनाझोल]] किंवा [[ketoconazole|केटोकोनाझोल]]
|{{No}}
|-
| [[Machupo virus|माचुपो व्हायरस]]
|[[Bolivian hemorrhagic fever|बोलिव्हियन रक्तस्त्रावी ताप]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Clostridium botulinum]]''; टीप: बोटुलिझम हे ''[[Clostridium botulinum]]'' चे संक्रमण नसून [[botulinum toxin|बोटुलिनम विष]] सेवनामुळे होते.
|[[Botulism|बोटुलिझम]] (आणि शिशु बोटुलिझम)
|[[Enzyme-linked immunosorbent assay|एंझाइम-लिंक्ड इम्युनोसॉर्बेंट परीक्षा]] (ELISAs), [[electrochemiluminescent|इलेक्ट्रोकेमीलुमिनेसेंट]] (ECL) चाचण्या
|बोटुलिझम [[antitoxin|अँटिटॉक्सिन]] आणि सहायक काळजी
|{{No}}
|-
| [[Sabiá virus|साबिया व्हायरस]]
|[[Brazilian hemorrhagic fever|ब्राझिलियन रक्तस्त्रावी ताप]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Brucella]]'' प्रजाती
|[[Brucellosis|ब्रुसेलोसिस]]
|संस्कृती
|[[Tetracycline|टेट्रासायक्लिन]], [[rifampicin|रिफॅम्पिसिन]] आणि [[aminoglycoside|अमिनोग्लायकोसाइड्स]] [[streptomycin|स्ट्रेप्टोमायसिन]] आणि [[gentamicin|जेंटामायसिन]]
|{{Yes}}
|-
|''[[Yersinia pestis]]''
|[[Bubonic plague|बुबोनिक प्लेग]]
|संस्कृती
|[[Aminoglycoside|अमिनोग्लायकोसाइड्स]] जसे [[streptomycin|स्ट्रेप्टोमायसिन]] आणि [[gentamicin|जेंटामायसिन]], [[tetracycline|टेट्रासायक्लिन]] (विशेषतः [[doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]]) आणि [[fluoroquinolone|फ्लुओरोक्विनोलोन]] [[ciprofloxacin|सिप्रोफ्लॉक्सासिन]]
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
| साधारणतः ''[[Burkholderia cepacia]]'' आणि इतर ''[[Burkholderia]]'' प्रजाती
|''[[Burkholderia]]'' संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Mycobacterium ulcerans]]''
|[[Buruli ulcer|बुरुली व्रण]]
|[[real-time PCR|रिअल-टाइम PCR]]
|सर्वाधिक वापरली जाणारी प्रतिजैविक पद्धत म्हणजे दिवसातून एकदा तोंडावाटे [[rifampicin|रिफॅम्पिसिन]] आणि दिवसातून दोनदा तोंडावाटे [[clarithromycin|क्लॅरिथ्रोमायसिन]].
|{{No}}
|-
|''[[Caliciviridae]]'' प्रजाती
|[[Caliciviridae|कॅलिसीव्हायरस]] संक्रमण ([[Norovirus|नोरोव्हायरस]] आणि [[Sapovirus|सॅपोव्हायरस]])
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Campylobacter]]'' प्रजाती
|[[Campylobacteriosis|कॅम्पिलोबॅक्टेरिओसिस]]
|मलाची संस्कृती
|मुलांमध्ये [[Erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]] आणि प्रौढांमध्ये [[tetracycline|टेट्रासायक्लिन]] वापरता येते.
|{{No}}
|-
| साधारणतः ''[[Candida albicans]]'' आणि इतर ''[[Candida (genus)|Candida]]'' प्रजाती
|[[Candidiasis|कॅंडिडियासिस]] (मोनिलियासिस; थ्रश)
|तोंडाचा कॅंडिडियासिस: पांढरे पट्टे आणि जळजळ. योनि कॅंडिडियासिस: योनीत खाज किंवा वेदना, लैंगिक संभोगाच्या वेळी वेदना
|[[Antifungal medication|बुरशीविरोधी औषधे]]
|{{No}}
|-
| ''[[Capillaria philippinensis]]'' द्वारे आतड्याचा आजार, ''[[Capillaria hepatica]]'' द्वारे यकृताचा आजार आणि ''[[Capillaria aerophila]]'' द्वारे फुफ्फुसाचा आजार
|[[Capillariasis|कॅपिलेरियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Streptococcus mutans]]''
|[[Dental caries|दंत क्षय]]
|
|
|{{partial|[[Caries vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
|''[[Bartonella bacilliformis]]''
|[[Carrion's disease|कॅरियॉनचा रोग]]
|[[Giemsa stain|गिम्सा स्टेनसह]] परिधीय रक्त स्मीअर, कोलंबिया रक्त आगार संस्कृती, [[immunoblot|इम्युनोब्लॉट]], अप्रत्यक्ष [[immunofluorescence|इम्युनोफ्लूरेसेन्स]] आणि [[Polymerase chain reaction|PCR]]
|[[Fluoroquinolone|फ्लुओरोक्विनोलोन]] (जसे [[ciprofloxacin|सिप्रोफ्लॉक्सासिन]]) किंवा प्रौढांमध्ये [[chloramphenicol|क्लोरॅम्फेनिकॉल]] आणि मुलांमध्ये क्लोरॅम्फेनिकॉलसह [[beta-lactam|बीटा-लॅक्टम]]
|{{No}}
|-
|''[[Bartonella henselae]]''
|[[Cat-scratch disease|मांजरीच्या ओरखड्याचा आजार]]
|[[Polymerase chain reaction|पॉलिमरेज चेन रिऍक्शन]]
|[[Azithromycin|अझिथ्रोमायसिन]]
|{{No}}
|-
| साधारणतः [[Group A streptococcal infection|ग्रुप A]] ''[[Streptococcus]]'' आणि ''[[Staphylococcus]]''
|[[Cellulitis|सेल्युलायटिस]]
|इतिहास आणि शारीरिक तपासणी
|पेनिसिलिनेज-प्रतिरोधक [[semisynthetic penicillin|अर्ध-कृत्रिम पेनिसिलिन]] किंवा प्रथम पिढीचे [[cephalosporin|सेफॅलोस्पोरिन]]
|{{No}}
|-
|''[[Trypanosoma cruzi]]''
|[[Chagas disease|चागास रोग]] (अमेरिकन ट्रिपॅनोसोमियासिस)
|ताज्या [[Anticoagulant|अँटीकोआगुलंट]] रक्ताची किंवा त्याच्या [[buffy coat|बफी कोटची]] [[Microscope|सूक्ष्मदर्शी]] परीक्षा; किंवा [[Giemsa stain|गिम्सासह]] पातळ आणि जाड [[blood smear|रक्त स्मीअर]] तयार करून.
|[[Benznidazole|बेन्झनिडाझोल]] आणि [[nifurtimox|निफुर्टिमॉक्स]]
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Haemophilus ducreyi]]''
|[[Chancroid|चान्क्रॉइड]]
|नैदानिक निदान
|[[Centers for Disease Control and Prevention|CDC]] शिफारस: एकच तोंडावाटे डोस (१ ग्रॅम) [[azithromycin|अझिथ्रोमायसिन]], एकच IM डोस (२५० मि.ग्रॅ.) [[ceftriaxone|सेफ्ट्रायॲक्सोन]], सात दिवसांसाठी दिवसातून तीन वेळा तोंडावाटे (५०० मि.ग्रॅ.) [[erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]], किंवा तीन दिवसांसाठी दिवसातून दोनदा तोंडावाटे (५०० मि.ग्रॅ.) [[ciprofloxacin|सिप्रोफ्लॉक्सासिन]].
|{{No}}
|-
|[[Varicella zoster virus|व्हेरिसेला झोस्टर व्हायरस (VZV)]]
|[[Chickenpox|कांजिण्या]]
|कांजिण्यांचे निदान प्रामुख्याने चिन्हे आणि लक्षणांवर आधारित आहे, ज्यात सुरुवातीची विशिष्ट लक्षणे आणि नंतर वैशिष्ट्यपूर्ण [[rash|पुरळ]] दिसतात.
|[[Aciclovir|ऍसायक्लोव्हिर]]
|{{Yes|[[Varicella vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Alphavirus]]''
|[[Chikungunya|चिकुनगुन्या]]
|[[Lymphocytopenia|कमी झालेली लिम्फोसाइट संख्या]] [[viremia|व्हायरेमिया]]शी सुसंगत. [[Serology|सेरोलॉजिकल]] निदानासाठी निश्चित प्रयोगशाळा निदान विषाणू एकांतीकरण, RT-PCR द्वारे केले जाऊ शकते.
|[[Therapy#Supportive therapy|सहायक काळजी]]
|{{Yes|[[Chikungunya vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Chlamydia trachomatis]]''
|[[Chlamydia infection|क्लॅमिडीया]]
|[[Nucleic acid amplification test|न्यूक्लिइक ऍसिड ऍम्प्लिफिकेशन चाचण्या]] (NAAT), जसे [[polymerase chain reaction|PCR]], ट्रान्सक्रिप्शन मेडिएटेड ऍम्प्लिफिकेशन (TMA) आणि DNA [[strand displacement amplification|स्ट्रँड डिस्प्लेसमेंट ऍम्प्लिफिकेशन]] (SDA)
|[[azithromycin|अझिथ्रोमायसिन]], [[doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]], [[erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]], लेव्होफ्लॉक्सासिन किंवा [[ofloxacin|ऑफ्लॉक्सासिन]]
|{{No}}
|-
|''[[Chlamydophila pneumoniae]]''
|''[[Chlamydophila pneumoniae]]'' संक्रमण (तैवान तीव्र श्वसन घटक किंवा TWAR)
|
|
|{{No}}
|-
| ''[[Vibrio cholerae]]''
|[[Cholera|कॉलरा]]
|जलद [[dipstick|डिपस्टिक]] चाचणी उपलब्ध आहे.
|[[oral rehydration therapy|तोंडावाटे पुनर्जलन थेरपी]] (ORT)
|{{yes|[[Cholera vaccine|होय]]}}
|-
| साधारणतः ''[[Fonsecaea pedrosoi]]''
|[[Chromoblastomycosis|क्रोमोब्लास्टोमायकोसिस]]
|सूक्ष्मदर्शन (KOH स्क्रेपिंग्स)
|[[Itraconazole|इट्राकोनाझोल]], एक [[Antifungal medication|ऍन्टीफंगल]] [[azole|अझोल]], [[flucytosine|फ्ल्युसायटोसिन]]सह किंवा त्याशिवाय तोंडावाटे दिले जाते.
|{{No}}
|-
|''Batrachochytrium dendrabatidis''
|''[[Chytridiomycosis|कायट्रिडिओमायकोसिस]]''
|
|
|{{No}}
|-
| ''[[Clonorchis sinensis]]''
|[[Clonorchiasis|क्लोनॉर्चियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Clostridioides difficile (bacteria)|Clostridioides difficile]]''
|''[[Clostridioides difficile infection|Clostridioides difficile'' कोलायटिस]]''
|[[Colonoscopy|कोलोनोस्कोपी]] किंवा [[sigmoidoscopy|सिग्मोइडोस्कोपी]], सायटोटॉक्सिसिटी परीक्षा, विष ELISA
|तोंडावाटे [[Vancomycin|व्हॅन्कोमायसिन]] किंवा [[fidaxomicin|फिडॅक्सोमायसिन]]
|{{No}}
|-
| ''[[Coccidioides immitis]]'' आणि ''[[Coccidioides posadasii]]''
|[[Coccidioidomycosis|कोकिडिओइडोमायकोसिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|[[Coltivirus|कोलोरॅडो टिक फीव्हर व्हायरस]] (CTFV)
|[[Colorado tick fever|कोलोरॅडो टिक ताप]] (CTF)
|
|
|{{No}}
|-
| साधारणतः [[rhinovirus|राइनोव्हायरस]] आणि [[coronavirus|कोरोनाव्हायरस]]
|[[Common cold|सर्दी]] (तीव्र विषाणूजन्य राइनोफॅरेंजायटिस; तीव्र कोरिझा)
|लक्षणांवर आधारित
|सहायक काळजी
|{{No}}
|-
|[[Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2|SARS-CoV-2]]
|[[Coronavirus disease 2019|कोरोनाव्हायरस रोग २०१९]] (COVID-19)
|
|
|{{Yes|[[COVID-19 vaccine|होय]]}}
|-
|[[Coxsackie B virus|कॉक्ससॅकी बी व्हायरस]]
|[[Coxsackie B virus|कॉक्ससॅकी बी व्हायरस]] संक्रमण
|एंटेरोव्हायरस संक्रमणाचे निदान मुख्यतः [[serological|सेरोलॉजिकल]] चाचण्यांद्वारे जसे [[ELISA]] आणि पेशी संस्कृतीतून केले जाते.
|कॉक्ससॅकी बी गटाच्या विषाणूंसाठी कोणतेही सर्वमान्य उपचार नाहीत.
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
| [[PRNP]]
|[[Creutzfeldt–Jakob disease|क्रॉयट्झफेल्ड-जेकब रोग]] (CJD)
|
|
|{{No}}
|-
| क्रिमियन-काँगो रक्तस्त्रावी ताप विषाणू
|[[Crimean-Congo hemorrhagic fever|क्रिमियन-काँगो रक्तस्त्रावी ताप]] (CCHF)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Cryptococcus neoformans]]''
|[[Cryptococcosis|क्रिप्टोकोकोसिस]]
|[[cerebrospinal fluid|सेरेब्रोस्पायनल फ्लुइड]] (CSF) चे [[India ink|इंडिया इंक]] परीक्षण
|[[Intravenous|शिरेद्वारे]] [[Amphotericin B|ऍम्फोटेरिसिन बी]] आणि तोंडावाटे [[flucytosine|फ्ल्युसायटोसिन]]
|{{No}}
|-
|''[[Cryptosporidium]]'' प्रजाती
|[[Cryptosporidiosis|क्रिप्टोस्पोरिडिओसिस]]
|
|
|{{No}}
|-
| साधारणतः ''[[Ancylostoma braziliense]]''; अनेक इतर परजीवी
|[[Cutaneous larva migrans|त्वचीय लार्व्हा मायग्रान्स]] (CLM)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Cyclospora cayetanensis]]''
|[[Cyclosporiasis|सायक्लोस्पोरियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Taenia solium]]''
|[[Cysticercosis|सिस्टिसेर्कोसिस]]
|
|
|{{No}}
|-
| ''[[Cytomegalovirus]]''
|[[Cytomegalovirus|सायटोमेगॅलोव्हायरस]] संक्रमण
|रक्त आणि मूत्र चाचण्या, बायोप्सी
|सिडोफोव्हिर, फॉस्कार्नेट, गॅन्सिक्लोव्हिर, व्हॅल्गॅन्सिक्लोव्हिर
|{{partial|[[Cytomegalovirus vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
|[[Dengue fever|डेंग्यू]] विषाणू (DEN-1, DEN-2, DEN-3 आणि DEN-4) – [[Flavivirus|''Flaviviruses'']]
|[[Dengue fever|डेंग्यू ताप]]
|नैदानिक निदान
|उपचार लक्षणांवर अवलंबून असतो.
|{{yes|[[Dengue vaccine|होय]]}}
|-
| [[Green algae|हिरव्या शेवाळ]] [[Desmodesmus]] armatus
|[[Desmodesmus]] संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Dientamoeba fragilis]]''
|[[Dientamoebiasis|डिएंटामोएबियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Corynebacterium diphtheriae]]''
|[[Diphtheria|डिफ्थेरिया]]
|प्रयोगशाळा निकष: ''C. diphtheriae'' संस्कृती एकांतीकरण; हिस्टोपॅथॉलॉजिक निदान. विषारी द्रव्याचे प्रात्यक्षिक: इन विव्हो चाचण्या (गिनी पिग इनोक्युलेशन); इन विट्रो चाचणी: एलेकचे जेल प्रेसिपिटेशन चाचणी, PCR, ELISA, ICA. नैदानिक निकष: घशाच्या मागील भागाला जाड, राखाडी स्यूडोमेम्ब्रेनसह URT आजार; कमी तापमान; घसा खवखवणे.
|[[Metronidazole|मेट्रोनिडाझोल]], [[Erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]], [[Procaine penicillin G|प्रोकेन पेनिसिलिन जी]]
|{{yes|[[DPT vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Diphyllobothrium]]''
|[[Diphyllobothriasis|डिफायलोबोथ्रियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Dracunculus medinensis]]''
|[[Dracunculiasis|ड्रॅक्युनक्युलियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|[[Eastern equine encephalitis#Virus|पूर्व इक्वाइन एन्सेफलायटिस व्हायरस]]
|[[Eastern equine encephalitis|पूर्व इक्वाइन एन्सेफलायटिस]] (EEE)
|रक्त चाचण्या
|[[Corticosteroids|कॉर्टिकोस्टेरॉइड्स]], [[anticonvulsants|ऍन्टीकन्व्हल्सेंट्स]] आणि सहायक उपाय (लक्षणांवर उपचार)
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
| [[Ebola|इबोला]]व्हायरस (EBOV)
|[[Ebola|इबोला]] [[hemorrhagic fever|रक्तस्त्रावी ताप]]
|
|
|{{yes|[[Ebola vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Echinococcus]]'' प्रजाती
|[[Echinococcosis|एकिनोकोकोसिस]]
|इमेजिंग, सेरॉलॉजी चाचणी
|रसायनोपचारासह गळूंचे शस्त्रक्रियात्मक काढणे
|{{No}}
|-
|''[[Ehrlichia]]'' प्रजाती
|[[Ehrlichiosis|एर्लिकिओसिस]]
|
|
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Enterobius vermicularis]]''
|[[Enterobiasis|एंटेरोबियासिस]] (पिनवर्म संक्रमण)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Enterococcus]]'' प्रजाती
|''[[Enterococcus]]'' संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|[[Enterovirus|एंटेरोव्हायरस]] प्रजाती
|[[Enterovirus|एंटेरोव्हायरस]] संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Rickettsia prowazekii]]''
|[[Epidemic typhus|महामारी टायफस]]
|
|
|{{No}}
|-
| [[Parvovirus B19]]
|[[Erythema infectiosum|एरिथेमा इन्फेक्शिओसम]] (पाचवा रोग)
|
|
|{{No}}
|-
|[[Human herpesvirus 6|मानवी हर्पेसव्हायरस ६]] (HHV-6) आणि [[human herpesvirus 7|मानवी हर्पेसव्हायरस ७]] (HHV-7)
|[[Exanthem subitum|एक्झांथेमा सुबिटम]] (सहावा रोग)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Fasciola hepatica]]'' आणि ''[[Fasciola gigantica]]''
|[[Fasciolasis|फॅसिओलियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Fasciolopsis buski]]''
|[[Fasciolopsiasis|फॅसिओलॉप्सियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
| [[PRNP]]
|[[Fatal familial insomnia|घातक कौटुंबिक निद्रानाश]] (FFI)
|
|
|{{No}}
|-
|[[Filarioidea]] [[Taxonomic rank|महाकुल]]
|[[Filariasis|फायलेरियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Clostridium perfringens]]''
|''[[Clostridium perfringens]]'' द्वारे [[Food poisoning|अन्न विषबाधा]]
|मल चाचणी
|सहायक काळजी
|{{No}}
|-
|अनेक
|[[Free-living amebic infection|मुक्त-जीवी अमीबिक संक्रमण]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Fusobacterium]]'' प्रजाती
|''[[Fusobacterium]]'' संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
| साधारणतः ''[[Clostridium perfringens]]''; इतर ''[[Clostridium]]'' प्रजाती
|[[Gas gangrene|गॅस गँगरीन]] (क्लॉस्ट्रिडियल मायोनेक्रोसिस)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Geotrichum candidum]]''
|[[Geotrichosis|जिओट्रिकोसिस]]
|
|
|{{No}}
|-
| [[PRNP]]
|[[Gerstmann-Sträussler-Scheinker syndrome|गेर्स्टमान-स्ट्रोसलर-श्रेंकर सिंड्रोम]] (GSS)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Giardia lamblia]]''
|[[Giardiasis|जिआर्डियासिस]]
|मलातील जीवांच्या पृष्ठभागावरील प्रतिजनांचे शोध
|उपचार नेहमीच आवश्यक नसतो. औषधे आवश्यक असल्यास, [[metronidazole|मेट्रोनिडाझोल]], [[tinidazole|टिनिडाझोल]], [[secnidazole|सेक्निडाझोल]] किंवा [[ornidazole|ऑर्निडाझोल]] सारखे [[nitroimidazole|नायट्रोइमिडाझोल]] औषध वापरले जाते.
|{{No}}
|-
|''[[Burkholderia mallei]]''
|[[Glanders|ग्लँडर्स]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Gnathostoma]] spinigerum'' आणि ''Gnathostoma hispidum''
|[[Gnathostomiasis|ग्नॅथोस्टोमियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Neisseria gonorrhoeae]]''
|[[Gonorrhea|गोनोरिया]]
|[[Gram stain|ग्राम स्टेन]] आणि [[Cell culture|संस्कृती]]
|इंजेक्शनद्वारे [[Ceftriaxone|सेफ्ट्रायॲक्सोन]] आणि तोंडावाटे [[azithromycin|अझिथ्रोमायसिन]]
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Klebsiella granulomatis]]''
|[[Granuloma inguinale|ग्रॅन्युलोमा इंग्विनेल]] (डोनोव्हानोसिस)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Streptococcus pyogenes]]''
|[[Group A streptococcal infection|ग्रुप A स्ट्रेप्टोकोकल संक्रमण]]
|संस्कृती
|पेनिसिलिन
|{{No}}
|-
|''[[Streptococcus agalactiae]]''
|[[Group B streptococcal infection|ग्रुप B स्ट्रेप्टोकोकल संक्रमण]]
|ग्राम स्टेन
|पेनिसिलिन आणि ऍम्पीसिलिन
|{{No}}
|-
|''[[Haemophilus influenzae]]''
|''[[Haemophilus influenzae]]'' संक्रमण
|ग्राम स्टेन
|गंभीर प्रकरणांमध्ये रक्तप्रवाहात [[cefotaxime|सेफोटॅक्सिम]] आणि [[ceftriaxone|सेफ्ट्रायॲक्सोन]], कमी गंभीर प्रकरणांमध्ये [[ampicillin|ऍम्पीसिलिन]] आणि [[sulbactam|सल्बॅक्टम]], दुसऱ्या आणि तिसऱ्या पिढीचे [[cephalosporins|सेफॅलोस्पोरिन]] किंवा [[fluoroquinolones|फ्लुओरोक्विनोलोन्स]]
|{{yes|[[Hib vaccine|होय]]}}
|-
|[[Enterovirus|एंटेरोव्हायरस]], मुख्यतः [[Coxsackie A|कॉक्ससॅकी A]] [[virus|व्हायरस]] आणि [[EV-71|एंटेरोव्हायरस ७१]] (EV71)
|[[Hand, foot and mouth disease|हात, पाय आणि तोंडाचा रोग]] (HFMD)
|सादर होणाऱ्या चिन्हे आणि लक्षणांवरून सामान्यतः निदान केले जाऊ शकते. निदान अस्पष्ट असल्यास, घशातील स्वॅब किंवा मलाचा नमुना घेतला जाऊ शकतो.
|हात, पाय आणि तोंडाचा रोग एक विषाणूजन्य रोग असल्याने सामान्यतः औषधांची गरज नसते आणि तो स्वतःच बरा होतो.
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|[[Virus sin Nombre|सिन नॉम्ब्रे व्हायरस]]
|[[Hantavirus|हँटाव्हायरस]] पल्मोनरी सिंड्रोम (HPS)
|
|
|{{No}}
|-
| [[Heartland virus|हार्टलँड व्हायरस]]
|[[Heartland virus|हार्टलँड व्हायरस]] रोग
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Helicobacter pylori]]''
|''[[Helicobacter pylori]]'' संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
| [[Escherichia coli]] O157:H7, O111 आणि O104:H4
|[[Hemolytic-uremic syndrome|हेमोलायटिक-युरेमिक सिंड्रोम]] (HUS)
|aHUS चे प्रारंभिक निदान अनेकदा प्रारंभिक, कॉम्प्लिमेंट-ट्रिगरिंग संक्रमणाच्या संदर्भात केले जाते.
|उपचारांमध्ये [[supportive care|सहायक काळजी]] आणि [[Kidney dialysis|डायलिसिस]], [[Corticosteroids|स्टेरॉइड्स]], [[blood transfusions|रक्त संक्रमण]] आणि [[plasmapheresis|प्लाझ्माफेरेसिस]] यांचा समावेश असू शकतो.
|{{No}}
|-
| [[Bunyaviridae]] प्रजाती
|[[Hemorrhagic fever with renal syndrome|मूत्रपिंड सिंड्रोमसह रक्तस्त्रावी ताप]] (HFRS)
|HFRS केवळ नैदानिक आधारावर निदान करणे कठीण असते आणि अनेकदा [[Serology|सेरोलॉजिकल]] पुरावे आवश्यक असतात.
|HFRS वर कोणताही उपाय नाही. उपचारांमध्ये मूत्रपिंड डायलिसिससह सहायक थेरपी समाविष्ट आहे.
|{{No}}
|-
| [[Hendra virus|हेंड्रा व्हायरस]]
|[[Hendra virus|हेंड्रा व्हायरस]] संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
| [[Hepatitis A virus|हिपॅटायटिस A व्हायरस]]
|[[Hepatitis A|हिपॅटायटिस A]]
|रक्त चाचण्या
|[[Supportive care|सहायक काळजी]], [[liver transplantation|यकृत प्रत्यारोपण]]
|{{yes|[[Hepatitis A vaccine|होय]]}}
|-
| [[Hepatitis B virus|हिपॅटायटिस B व्हायरस]]
|[[Hepatitis B|हिपॅटायटिस B]]
|रक्त चाचण्या
|[[Antiviral medication|अँटीव्हायरल औषधे]] ([[tenofovir|टेनोफोव्हिर]], [[interferon|इंटरफेरॉन]]), [[liver transplantation|यकृत प्रत्यारोपण]]
|{{yes|[[Hepatitis B vaccine|होय]]}}
|-
| [[Hepatitis C virus|हिपॅटायटिस C व्हायरस]]
|[[Hepatitis C|हिपॅटायटिस C]]
|[[antibodies|प्रतिपिंड]] किंवा विषाणू [[RNA|RNA]] साठी रक्त चाचणी
|अँटीव्हायरल ([[sofosbuvir|सोफॉस्बुव्हिर]], [[simeprevir|सिमेप्रेव्हिर]], इतर)
|{{partial|[[Hepatitis C vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
| [[Hepatitis D Virus|हिपॅटायटिस D व्हायरस]]
|[[Hepatitis D|हिपॅटायटिस D]]
|इम्युनोग्लोबुलिन जी
|अँटीव्हायरल, पेगायलेटेड इंटरफेरॉन अल्फा
|{{No}}
|-
| [[Hepatitis E virus|हिपॅटायटिस E व्हायरस]]
|[[Hepatitis E|हिपॅटायटिस E]]
|हिपॅटायटिस E व्हायरस (HEV)
|विश्रांती, [[ribavirin|रिबाव्हिरिन]] (जुनाट असल्यास)
|{{yes|होय}}
|-
|[[Herpes simplex virus|हर्पेस सिम्प्लेक्स व्हायरस १ आणि २]] (HSV-1 आणि HSV-2)
|[[Herpes simplex|हर्पेस सिम्प्लेक्स]]
|लक्षणांवर आधारित, [[Polymerase chain reaction|PCR]], [[viral culture|विषाणू संस्कृती]]
|[[Aciclovir|ऍसायक्लोव्हिर]], [[valaciclovir|व्हॅलेसायक्लोव्हिर]], [[paracetamol|पॅरासेटामॉल]] (अॅसेटामिनोफेन), स्थानिक लिडोकेन
|{{No}}
|-
|''[[Histoplasma capsulatum]]''
|[[Histoplasmosis|हिस्टोप्लाझमोसिस]]
|थुंकी ([[bronchoalveolar lavage|ब्रॉन्कोअल्व्होलर लॅव्हेजद्वारे]]), रक्त किंवा संक्रमित अवयवांपासून नमुने
|[[Immunocompetence|रोगप्रतिकारक्षम]] व्यक्तींमध्ये, हिस्टोप्लाझमोसिस उपचाराशिवाय बरा होतो. गंभीर रोगाच्या उपचारात प्रथम [[amphotericin B|ऍम्फोटेरिसिन बी]] आणि नंतर तोंडावाटे [[itraconazole|इट्राकोनाझोल]] समाविष्ट आहे.
|{{No}}
|-
|''[[Ancylostoma duodenale]]'' आणि ''[[Necator americanus]]''
|[[Hookworm|हुकवर्म]] संक्रमण
|
|
|{{partial|[[Hookworm vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
| [[Human bocavirus|मानवी बोकाव्हायरस]] (HBoV)
|[[Human bocavirus|मानवी बोकाव्हायरस]] संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Ehrlichia ewingii]]''
|[[Human ewingii ehrlichiosis|मानवी इव्हिंगी एर्लिकिओसिस]]
|[[Polymerase chain reaction|PCR]] द्वारे निदान निश्चित केले जाऊ शकते. परिधीय रक्त स्मीअर मोरुला नावाच्या इंट्रासायटोप्लाझ्मिक समावेशांसाठी तपासले जाऊ शकते.
|[[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]]
|{{No}}
|-
|''[[Anaplasma phagocytophilum]]''
|[[Human granulocytic anaplasmosis|मानवी ग्रॅन्युलोसायटिक ऍनाप्लाझमोसिस]] (HGA)
|[[Polymerase chain reaction|PCR]]
|[[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]]
|{{No}}
|-
| [[Human metapneumovirus|मानवी मेटान्युमोव्हायरस]] (hMPV)
|[[Human metapneumovirus|मानवी मेटान्युमोव्हायरस]] संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Ehrlichia chaffeensis]]''
|[[Human monocytic ehrlichiosis|मानवी मोनोसायटिक एर्लिकिओसिस]]
|[[Polymerase chain reaction|PCR]]
|[[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]]
|{{No}}
|-
| [[human papillomavirus|मानवी पॅपिलोमाव्हायरस]]पैकी एक
|[[Human papillomavirus|मानवी पॅपिलोमाव्हायरस]] (HPV) संक्रमण
|
|
|{{yes|[[HPV vaccine|होय]]}}
|-
| [[Human parainfluenza virus|मानवी पॅराइन्फ्लुएंझा व्हायरस]] (HPIV)
|[[Human parainfluenza virus|मानवी पॅराइन्फ्लुएंझा व्हायरस]] संक्रमण [[Croup|क्रुप]]
|
|
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|[[Human T-lymphotropic virus 1|मानवी T-लिम्फोट्रॉपिक व्हायरस १]] (HTLV-1)
|[[Human T-lymphotropic virus 1|मानवी T-लिम्फोट्रॉपिक व्हायरस १]] संक्रमण
|
|
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Hymenolepis nana]]'' आणि [[Hymenolepis diminuta|Hymenolepis diminuta]]
|[[Hymenolepiasis|हायमेनोलेपियासिस]]
|अंडी आणि परजीवींसाठी मलाची तपासणी
|[[Praziquantel|प्राझिक्वान्टेल]], [[niclosamide|निक्लोसामाइड]]
|{{No}}
|-
| [[Epstein–Barr virus|एपस्टाइन-बार व्हायरस]] (EBV)
|[[Infectious mononucleosis|एपस्टाइन-बार व्हायरस संसर्गजन्य मोनोन्यूक्लिओसिस]] (मोनो)
|निदान पद्धतींमध्ये समाविष्ट आहेत: वय (१० ते ३० वर्षे); [[Medical history|वैद्यकीय इतिहास]]; [[Physical examination|शारीरिक तपासणी]]; [[heterophile antibody test|हेटेरोफाइल प्रतिपिंड चाचणी]]; [[Serology|सेरोलॉजिकल चाचण्या]].
|संसर्गजन्य मोनोन्यूक्लिओसिस सामान्यतः [[Self-limiting (biology)|स्व-मर्यादित]] असतो, म्हणून केवळ लक्षणात्मक किंवा सहायक उपचार वापरले जातात.
|{{partial|[[Epstein–Barr vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Orthomyxoviridae]] प्रजाती
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Influenza|इन्फ्लुएंझा]] (फ्लू)
| rowspan=&quot;2&quot; |विषाणू संस्कृती, प्रतिपिंड- आणि प्रतिजन-शोध चाचण्या आणि न्यूक्लिइक ऍसिड-आधारित चाचण्या.
| rowspan=&quot;2&quot; |सौम्य किंवा मध्यम आजाराच्या प्रकरणांमध्ये उपचार सहायक असतो आणि त्यात [[acetaminophen|एसेटामिनोफेन]] आणि [[ibuprofen|आयबुप्रोफेन]] सारखी ताप कमी करणारी औषधे, निर्जलीकरण टाळण्यासाठी पुरेसे द्रव सेवन आणि घरी विश्रांती यांचा समावेश आहे.
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|{{yes|[[Influenza vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Isospora belli]]''
|[[Isosporiasis|आयसोस्पोरियासिस]]
|मोठ्या वैशिष्ट्यपूर्ण आकाराच्या ऑओसिस्टचे सूक्ष्मदर्शी प्रात्यक्षिक हे निदानाचा आधार आहे.
|[[Trimethoprim-sulfamethoxazole|ट्रायमेथोप्रिम-सल्फामेथॉक्साझोल]]
|{{No}}
|-
|[[Japanese encephalitis virus|जपानी एन्सेफलायटिस व्हायरस]]
|[[Japanese encephalitis|जपानी एन्सेफलायटिस]]
|सीरम आणि/किंवा [[cerebrospinal fluid|सेरेब्रोस्पायनल फ्लुइड]] मध्ये JE व्हायरस-विशिष्ट IgM प्रतिपिंड शोधणाऱ्या उपलब्ध चाचण्या
|सहायक
|{{yes|[[Japanese encephalitis vaccine|होय]]}}
|-
| अज्ञात; पुरावे सूचित करतात की ते संसर्गजन्य आहे
|[[Kawasaki disease|कावासाकी रोग]]
|लक्षणांवर आधारित, [[Echocardiogram|हृदयाचे अल्ट्रासाउंड]]
|[[Aspirin|ऍस्पिरिन]], [[immunoglobulin|इम्युनोग्लोबुलिन]]
|{{No}}
|-
| अनेक
|[[Keratitis|केरायटिस]]
|
|संसर्गजन्य केरायटिसला सामान्यतः रोगकारक नष्ट करण्यासाठी तातडीच्या प्रतिजैविक, बुरशीविरोधी किंवा अँटीव्हायरल थेरपीची आवश्यकता असते.
|{{No}}
|-
|''[[Kingella kingae]]''
|''[[Kingella kingae]]'' संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|[[PRNP]]
|[[Kuru (disease)|कुरू]]
|शवपरीक्षा
|कोणताही उपाय नाही
|{{No}}
|-
|[[Lassa virus|लासा व्हायरस]]
|[[Lassa fever|लासा ताप]]
|प्रयोगशाळा चाचणी
|सहायक
|{{No}}
|-
|''[[Legionella pneumophila]]''
|[[Legionellosis|लेजिओनेलोसिस]] (लेजिओनेर्स रोग)
|मूत्रातील [[antigen test|प्रतिजन चाचणी]], [[sputum culture|थुंकी संस्कृती]]
|प्रभावी [[antibiotic|प्रतिजैविक]]ांमध्ये बहुतेक [[macrolide|मॅक्रोलाइड्स]], [[Tetracycline antibiotics|टेट्रासायक्लिन]], [[ketolide|केटोलाइड्स]] आणि [[Quinolone antibiotic|क्विनोलोन्स]] समाविष्ट आहेत.
|{{No}}
|-
|''[[Legionella pneumophila]]''
|[[Pontiac fever|पॉन्टियाक ताप]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Leishmania]]'' प्रजाती
|[[Leishmaniasis|लेशमानियासिस]]
|[[amastigotes|अमास्टिगोट्स]] (लेशमान-डोनोव्हान बॉडीज) च्या प्रत्यक्ष दर्शनाद्वारे हेमॅटोलॉजी प्रयोगशाळा.
|भारत, दक्षिण अमेरिका आणि भूमध्यसागरातील व्हिसेरल लेशमानियासिससाठी, [[liposomal amphotericin B|लिपोसोमल ऍम्फोटेरिसिन बी]] शिफारसीय उपचार आहे.
|{{partial|[[Leishmaniasis vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
|''[[Mycobacterium leprae]]'' आणि ''[[Mycobacterium lepromatosis]]''
|[[Leprosy|कुष्ठरोग]]
|ज्या देशांमध्ये लोक वारंवार संक्रमित होतात, एखाद्या व्यक्तीला कुष्ठरोग आहे असे मानले जाते जर त्यांना खालीलपैकी एक चिन्ह असेल: कुष्ठरोगाशी सुसंगत त्वचेचे घाव आणि निश्चित संवेदना हानी; किंवा सकारात्मक त्वचा स्मीअर.
|[[Rifampicin|रिफॅम्पिसिन]], [[dapsone|डॅप्सोन]], [[clofazimine|क्लोफाझिमिन]]
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Leptospira]]'' प्रजाती
|[[Leptospirosis|लेप्टोस्पायरोसिस]]
|जीवाणूविरूद्ध [[antibodies|प्रतिपिंड]] किंवा त्याच्या [[DNA|DNA]] साठी रक्त तपासणी
|[[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]], [[penicillin|पेनिसिलिन]], [[ceftriaxone|सेफ्ट्रायॲक्सोन]]
|{{yes|[[Leptospirosis vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Listeria monocytogenes]]''
|[[Listeriosis|लिस्टेरिओसिस]]
|रक्त किंवा [[Cerebrospinal fluid|पाठीच्या कण्याचा द्रव]] यांची संस्कृती
|[[Ampicillin|ऍम्पीसिलिन]], [[gentamicin|जेंटामायसिन]]
|{{No}}
|-
|[[Loa loa|लोआ लोआ]]
|[[Loa loa filariasis|लोआयसिस]]
|रक्ताचे सूक्ष्मदर्शन (आदर्शतः दुपारी) [[Microfilaria|मायक्रोफायलेरेमिया]]साठी, समृद्धी तंत्र, PCR, ELISA
|[[Albendazole|ऍल्बेंडाझोल]], [[Ivermectin|आयव्हरमेक्टिन]], [[Diethylcarbamazine|डायएथिलकार्बामाझिन]]
|नाही
|-
|''[[Borrelia burgdorferi]]'', ''[[Borrelia garinii]]'' आणि ''[[Borrelia afzelii]]''
|[[Lyme disease|लाइम रोग]] (लाइम बोरेलिओसिस)
|लक्षणांवर आधारित, टिक एक्सपोजर, रक्त चाचण्या
|[[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]], [[amoxicillin|अमॉक्सिसिलिन]], [[ceftriaxone|सेफ्ट्रायॲक्सोन]], [[cefuroxime|सेफुरॉक्सिम]]
|{{partial|[[Lyme disease vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
|''[[Wuchereria bancrofti]]'' आणि ''[[Brugia malayi]]''
|[[Lymphatic filariasis|लसीकावाहिनी फायलेरियासिस]] (एलिफंटियासिस)
|रक्ताची [[Microscopy|सूक्ष्मदर्शी परीक्षा]]
|[[ivermectin|आयव्हरमेक्टिन]] किंवा [[diethylcarbamazine|डायएथिलकार्बामाझिन]]सह [[Albendazole|ऍल्बेंडाझोल]]
|{{No}}
|-
|[[Lymphocytic choriomeningitis|लिम्फोसायटिक कोरिओमेनिंजायटिस व्हायरस]] (LCMV)
|[[Lymphocytic choriomeningitis|लिम्फोसायटिक कोरिओमेनिंजायटिस]]
|रक्त चाचणी
|लक्षणात्मक आणि सहायक
|{{No}}
|-
|''[[Plasmodium]]'' प्रजाती
|[[Malaria|मलेरिया]]
|रक्ताची तपासणी, [[Malaria antigen detection tests|प्रतिजन शोध चाचण्या]]
|[[Antimalarial medication|मलेरियाविरोधी औषधे]]
|{{yes|[[Malaria vaccine|होय]]}}
|-
|[[Marburg virus|मार्बर्ग व्हायरस]]
|[[Marburg virus|मार्बर्ग]] [[hemorrhagic fever|रक्तस्त्रावी ताप]] (MHF)
|रक्त चाचणी
|सहायक
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|[[Measles virus|गोवर व्हायरस]]
|[[Measles|गोवर]]
|गोवर विषाणूच्या संपर्कानंतर साधारणतः १० दिवसांनी [[fever|ताप]] आणि [[malaise|अस्वस्थता]], त्यानंतर [[cough|खोकला]], [[Rhinitis|नासिका प्रवाह]] आणि [[conjunctivitis|डोळ्यांची जळजळ]] वाढत जाते. कोप्लिकचे डाग दिसणे देखील निदानात्मक आहे.
|[[Supportive treatment|सहायक काळजी]]
|{{yes|[[Measles vaccine|होय]]}}
|-
| [[Middle East respiratory syndrome–related coronavirus|मध्य पूर्व श्वसन सिंड्रोम संबंधित कोरोनाव्हायरस]]
|[[Middle East respiratory syndrome|मध्य पूर्व श्वसन सिंड्रोम]] (MERS)
|[[Reverse transcription polymerase chain reaction|rRT-PCR चाचणी]]
|[[Symptomatic treatment|लक्षणात्मक]] आणि [[Supportive treatment|सहायक]]
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Burkholderia pseudomallei]]''
|[[Melioidosis|मेलिओइडोसिस]] (व्हिटमोरचा रोग)
|संस्कृती माध्यमांमध्ये जीवाणू वाढवणे
|[[Ceftazidime|सेफ्टाझिडीम]], [[meropenem|मेरोपेनम]], [[co-trimoxazole|को-ट्रायमॉक्साझोल]]
|{{No}}
|-
| अनेक
|[[Meningitis|मेंदुज्वर]]
|[[Lumbar puncture|कमरेचे पंक्चर]]
|[[Antibiotics|प्रतिजैविके]], [[antivirals|अँटीव्हायरल]], [[steroids|स्टेरॉइड्स]]
|{{No}}
|-
|''[[Neisseria meningitidis]]''
|[[Meningococcal disease|मेनिन्गोकोकल रोग]]
|
|प्राथमिक काळजीमध्ये उपचारांमध्ये सामान्यतः [[benzylpenicillin|बेन्झिलपेनिसिलिन]] इंट्रामस्क्युलर प्रशासन समाविष्ट असते. रुग्णालयात, IV ब्रॉड स्पेक्ट्रम तृतीय पिढीचे [[cephalosporins|सेफॅलोस्पोरिन]] सामान्यतः पसंतीची प्रतिजैविके असतात.
|{{yes|[[Meningococcal vaccine|होय]]}}
|-
| साधारणतः ''Metagonimus yokagawai''
|[[Metagonimiasis|मेटागोनिमियासिस]]
|[[feces|मलात]] दिसणाऱ्या अंड्यांद्वारे मेटागोनिमियासिसचे निदान केले जाते.
|[[Praziquantel|प्राझिक्वान्टेल]]
|{{No}}
|-
| [[Microsporidia|मायक्रोस्पोरिडिया]] फाइलम
|[[Microsporidiosis|मायक्रोस्पोरिडिओसिस]]
|PCR
|उपचारात [[Fumagillin|फुमागिलिन]] वापरले गेले आहे. आणखी एक औषध [[albendazole|ऍल्बेंडाझोल]] आहे.
|{{No}}
|-
| [[Molluscum contagiosum virus|मॉलस्कम कॉन्टेजिओसम व्हायरस]] (MCV)
|[[Molluscum contagiosum|मॉलस्कम कॉन्टेजिओसम]] (MC)
|दिसण्यावर आधारित
|[[Cimetidine|सिमेटिडाइन]], [[podophyllotoxin|पोडोफायलोटॉक्सिन]]
|{{No}}
|-
| [[Monkeypox virus|मंकीपॉक्स व्हायरस]]
|[[Mpox|एमपॉक्स]]
|विषाणू DNA साठी चाचणी
|सहायक, [[antivirals|अँटीव्हायरल]], [[vaccinia immune globulin|व्हॅक्सिनिया इम्यून ग्लोब्युलिन]]
|{{Yes}}
|-
| [[Mumps virus|गालगुंड व्हायरस]]
|[[Mumps|गालगुंड]]
|प्रतिपिंड चाचणी, विषाणू संस्कृती आणि रिव्हर्स ट्रान्सक्रिप्शन पॉलिमरेज चेन रिऍक्शन
|[[Supportive treatment|सहायक]]
|{{yes|[[Mumps vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Rickettsia typhi]]''
|[[Murine typhus|म्युरिन टायफस]] (स्थानिक टायफस)
|प्रारंभिक निदान नैदानिक संशयावर आधारित राहिले.
|सर्वात प्रभावी प्रतिजैविकांमध्ये [[tetracycline|टेट्रासायक्लिन]] आणि [[chloramphenicol|क्लोरॅम्फेनिकॉल]] समाविष्ट आहेत.
|{{No}}
|-
|''[[Mycoplasma pneumoniae]]''
|[[Mycoplasma pneumonia|मायकोप्लाझ्मा न्यूमोनिया]]
|छातीचा क्ष-किरण, छातीचा CT, रक्त चाचणी
|[[Erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]], [[doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]]
|{{No}}
|-
|''[[Mycoplasma genitalium]]''
|[[Mycoplasma genitalium|मायकोप्लाझ्मा जेनिटॅलियम]] संक्रमण
|न्यूक्लिइक ऍसिड ऍम्प्लिफिकेशन चाचणी
|[[Azithromycin|अझिथ्रोमायसिन]], [[moxifloxacin|मॉक्सिफ्लॉक्सासिन]]
|{{No}}
|-
| जीवाणू ([[actinomycosis|ऍक्टिनोमायसेटोमा]]) आणि बुरशी ([[Eumycetoma|युमायसेटोमा]]) च्या असंख्य प्रजाती
|[[Mycetoma|मायसेटोमा]]
|[[Ultrasound|अल्ट्रासाउंड]], [[fine needle aspiration|फाइन निडल ऍस्पिरेशन]]
|[[Antibiotics|प्रतिजैविके]] किंवा [[antifungal|बुरशीविरोधी]] औषधे
|{{No}}
|-
|[[Parasite|परजीवी]] [[Diptera|डिप्टेरस]] माशी अळ्या
|[[Myiasis|मायिआसिस]]
|तपासणी आणि सेरोलॉजिक चाचणी
|मध्यवर्ती पंक्टमवर पेट्रोलियम जेली
|{{No}}
|-
| बहुधा ''[[Chlamydia trachomatis]]'' आणि ''[[Neisseria gonorrhoeae]]''
|[[Neonatal conjunctivitis|नवजात नेत्रश्लेष्मलाशोथ]] (ऑप्थाल्मिया नियोनेटोरम)
|
|प्रतिजैविक मलम ([[erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]], [[tetracycline|टेट्रासायक्लिन]], किंवा क्वचितच [[silver nitrate|सिल्व्हर नायट्रेट]] किंवा [[Argyrol|आर्जायरोल]])
|{{No}}
|-
| [[Nipah virus|निपाह व्हायरस]]
|[[Nipah virus infection|निपाह व्हायरस संक्रमण]]
|
|
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|[[Norovirus|नोरोव्हायरस]]
|[[Norovirus|नोरोव्हायरस]]
|लक्षणांवर आधारित
|[[Supportive care|सहायक काळजी]]
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|[[PRNP]]
|(नवीन) व्हेरियंट क्रॉयट्झफेल्ड-जेकब रोग (vCJD, nvCJD)
|
|
|{{No}}
|-
| साधारणतः ''[[Nocardia asteroides]]'' आणि इतर ''[[Nocardia]]'' प्रजाती
|[[Nocardiosis|नोकार्डिओसिस]]
|फुफ्फुसांचे विश्लेषण करण्यासाठी छातीचा क्ष-किरण, [[bronchoscopy|ब्रॉन्कोस्कोपी]], मेंदू/फुफ्फुस/त्वचा बायोप्सी किंवा [[sputum culture|थुंकी संस्कृती]].
|[[trimethoprim/sulfamethoxazole|ट्रायमेथोप्रिम/सल्फामेथॉक्साझोल]] किंवा [[Sulfonamide (medicine)|सल्फोनामाइड्सचे]] उच्च डोस
|{{No}}
|-
|''[[Onchocerca volvulus]]''
|[[Onchocerciasis|ऑन्कोसर्कियासिस]] (नदी अंधत्व)
|
|
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Opisthorchis viverrini]]'' आणि ''[[Opisthorchis felineus]]''
|[[Opisthorchiasis|ऑपिस्टॉर्कियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Paracoccidioides brasiliensis]]''
|[[Paracoccidioidomycosis|पॅराकोकिडिओइडोमायकोसिस]] (दक्षिण अमेरिकन ब्लास्टोमायकोसिस)
|
|
|{{No}}
|-
| साधारणतः ''[[Paragonimus westermani]]'' आणि इतर ''[[Paragonimus]]'' प्रजाती
|[[Paragonimiasis|पॅरागोनिमियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Pasteurella]]'' प्रजाती
|[[Pasteurellosis|पेस्टुरेलोसिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Head louse|Pediculus humanus capitis]]''
|[[Pediculosis capitis|पेडिक्युलोसिस कॅपिटिस]] (डोक्यातील उवा)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Body louse|Pediculus humanus corporis]]''
|[[Pediculosis corporis|पेडिक्युलोसिस कॉर्पोरिस]] (शरीरातील उवा)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Crab louse|Pthirus pubis]]''
|[[Pediculosis pubis|पेडिक्युलोसिस प्युबिस]] (जघन उवा, खेकड्याच्या उवा)
|
|
|{{No}}
|-
| अनेक
|[[Pelvic inflammatory disease|श्रोणिदाह रोग]] (PID)
|लक्षणांवर आधारित, [[ultrasound|अल्ट्रासाउंड]], [[laparoscopic surgery|लॅपरोस्कोपिक शस्त्रक्रिया]]
|विशिष्ट पद्धतींमध्ये [[cefoxitin|सेफॉक्सिटिन]] किंवा [[cefotetan|सेफोटेटन]] आणि [[doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]] तसेच [[clindamycin|क्लिंडामायसिन]] आणि [[gentamicin|जेंटामायसिन]] समाविष्ट आहेत.
|{{No}}
|-
|''[[Bordetella pertussis]]''
|[[Pertussis|डांग्या खोकला]] (व्हूपिंग कफ)
|[[Nasopharyngeal swab|नासोफॅरेंजियल स्वॅब]]
|[[erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]], [[clarithromycin|क्लॅरिथ्रोमायसिन]] किंवा [[azithromycin|अझिथ्रोमायसिन]]
|{{yes|[[DPT vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Yersinia pestis]]''
|[[Plague (disease)|प्लेग]]
|लसिका ग्रंथी, रक्त, [[sputum|थुंकीत]] जीवाणू शोधणे
|[[Gentamicin|जेंटामायसिन]] आणि [[fluoroquinolone|फ्लुओरोक्विनोलोन]]
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Streptococcus pneumoniae]]''
|[[Pneumococcal infection|न्यूमोकोकल संक्रमण]]
|संस्कृती
|[[cephalosporins|सेफॅलोस्पोरिन]] आणि फ्लुओरोक्विनोलोन जसे [[levofloxacin|लेव्होफ्लॉक्सासिन]] आणि [[moxifloxacin|मॉक्सिफ्लॉक्सासिन]]
|{{yes|[[Pneumococcal vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Pneumocystis jirovecii]]''
|[[Pneumocystis pneumonia|न्यूमोसिस्टिस न्यूमोनिया]] (PCP)
|[[chest X-ray|छातीचा क्ष-किरण]] आणि [[Arterial blood gas|धमनीतील ऑक्सिजन पातळी]]
|[[trimethoprim/sulfamethoxazole|ट्रायमेथोप्रिम/सल्फामेथॉक्साझोल]]
|{{No}}
|-
| अनेक
|[[Pneumonia|न्यूमोनिया]]
|लक्षणांवर आधारित, [[chest X-ray|छातीचा क्ष-किरण]]
|[[Antibiotic|प्रतिजैविके]], [[antiviral|अँटीव्हायरल]], [[oxygen therapy|ऑक्सिजन थेरपी]]
|{{No}}
|-
| [[Poliovirus|पोलिओव्हायरस]]
|[[Poliomyelitis|पोलिओमायलिटिस]]
|[[feces|मलात]] विषाणू किंवा रक्तात [[antibodies|प्रतिपिंड]] शोधणे
|[[supportive care|सहायक काळजी]]
|{{yes|[[Polio vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Prevotella]]'' प्रजाती
|''[[Prevotella]]'' संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|साधारणतः ''[[Naegleria fowleri]]''
|[[Primary amoebic meningoencephalitis|प्राथमिक अमीबिक मेनिन्गोएन्सेफलायटिस]] (PAM)
|फ्लॅजेलेशन चाचणी
|[[Miltefosine|मिल्टेफोसिन]], [[fluconazole|फ्ल्युकोनाझोल]], [[amphotericin B|ऍम्फोटेरिसिन बी]], [[posaconazole|पोसाकोनाझोल]], [[voriconazole|व्होरिकोनाझोल]], [[targeted temperature management|लक्षित तापमान व्यवस्थापन]]
|{{No}}
|-
| [[JC virus|जेसी व्हायरस]]
|[[Progressive multifocal leukoencephalopathy|प्रोग्रेसिव्ह मल्टीफोकल ल्युकोएन्सेफलोपॅथी]]
|[[Cerebrospinal fluid|पाठीच्या कण्याच्या द्रवात]] जेसी व्हायरस [[DNA|DNA]] शोधणे, मेंदूचा CT
|
|{{No}}
|-
|''[[Chlamydophila psittaci]]''
|[[Psittacosis|सिटॅकोसिस]]
|संस्कृती
|[[tetracycline|टेट्रासायक्लिन]] आणि [[chloramphenicol|क्लोरॅम्फेनिकॉल]]
|{{No}}
|-
|''[[Coxiella burnetii]]''
|[[Q fever|क्यू ताप]]
|सेरॉलॉजीवर आधारित
|[[doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]], [[tetracycline|टेट्रासायक्लिन]], [[chloramphenicol|क्लोरॅम्फेनिकॉल]], [[ciprofloxacin|सिप्रोफ्लॉक्सासिन]] आणि [[ofloxacin|ऑफ्लॉक्सासिन]]
|{{yes|होय}}
|-
| [[Rabies virus|रेबीज व्हायरस]]
|[[Rabies|रेबीज]]
|फ्लूरेसेंट प्रतिपिंड चाचणी (FAT)
|सहायक काळजी
|{{yes|[[Rabies vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Borrelia hermsii]]'', ''[[Borrelia recurrentis]]'' आणि इतर ''[[Borrelia]]'' प्रजाती
|[[Relapsing fever|पुनरावर्ती ताप]]
|रक्त स्मीअर
|[[Tetracycline|टेट्रासायक्लिन]]-वर्गातील प्रतिजैविके
|{{No}}
|-
| [[Respiratory syncytial virus|श्वसन संपेश्या विषाणू]] (RSV)
|[[Respiratory syncytial virus|श्वसन संपेश्या विषाणू]] संक्रमण
|विविध प्रयोगशाळा चाचण्या
|[[Respiratory syncytial virus vaccine|श्वसन संपेश्या विषाणू लस]]
|{{Yes}}
|-
|''[[Rhinosporidium seeberi]]''
|[[Rhinosporidiosis|राइनोस्पोरिडिओसिस]]
|
|
|{{No}}
|-
| [[Rhinovirus|राइनोव्हायरस]]
|[[Rhinovirus|राइनोव्हायरस]] संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Rickettsia]]'' प्रजाती
|[[Rickettsia|रिकेट्सिया]] संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Rickettsia akari]]''
|[[Rickettsialpox|रिकेट्सियलपॉक्स]]
|
|
|{{No}}
|-
| [[Rift Valley fever|रिफ्ट व्हॅली ताप]] व्हायरस
|[[Rift Valley fever|रिफ्ट व्हॅली ताप]] (RVF)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Rickettsia rickettsii]]''
|[[Rocky Mountain spotted fever|रॉकी माउंटन स्पॉटेड ताप]] (RMSF)
|
|
|{{No}}
|-
| [[Rotavirus|रोटाव्हायरस]]
|[[Rotavirus|रोटाव्हायरस]] संक्रमण
|
|
|{{yes|[[Rotavirus vaccine|होय]]}}
|-
| [[Rubella virus|रुबेला व्हायरस]]
|[[Rubella|रुबेला]]
|
|
|{{yes|[[Rubella vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Salmonella]]'' प्रजाती
|[[Salmonellosis|साल्मोनेलोसिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|[[SARS coronavirus|SARS कोरोनाव्हायरस]]
|[[Severe acute respiratory syndrome|गंभीर तीव्र श्वसन सिंड्रोम]] (SARS)
|
|
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Sarcoptes scabiei]]''
|[[Scabies|खरूज]]
|
|
|{{No}}
|-
|ग्रुप A ''[[Streptococcus]]'' प्रजाती
|[[Scarlet fever|स्कार्लेट ताप]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Schistosoma]]'' प्रजाती
|[[Schistosomiasis|शिस्टोसोमियासिस]]
|
|[[Praziquantel|प्राझिक्वान्टेल]]
|{{partial|[[Schistosomiasis vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
| अनेक
|[[Sepsis|सेप्सिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Shigella]]'' प्रजाती
|[[Shigellosis|शिगेलोसिस]] (बॅसिलरी डिसेंट्री)
|
|
|{{No}}
|-
|[[Varicella zoster virus|व्हेरिसेला झोस्टर व्हायरस (VZV)]]
|[[Shingles|नागीण]] (हर्पेस झोस्टर)
|
|
|{{yes|[[Shingles vaccine|होय]]}}
|-
|[[Variola major|व्हेरिओला मेजर]] किंवा Variola minor
|[[Smallpox|देवी]] (व्हेरिओला)
|
|
|{{yes|[[Smallpox vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Sporothrix schenckii]]''
|[[Sporotrichosis|स्पोरोट्रिकोसिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Staphylococcus]]'' प्रजाती
|[[Staphylococcal food poisoning|स्टॅफिलोकोकल अन्न विषबाधा]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Staphylococcus]]'' प्रजाती
|[[Staphylococcal infection|स्टॅफिलोकोकल संक्रमण]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Strongyloides stercoralis]]''
|[[Strongyloidiasis|स्ट्रॉन्जिलॉइडियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
| [[Measles virus|गोवर व्हायरस]]
|[[Subacute sclerosing panencephalitis|सबएक्यूट स्क्लेरोझिंग पॅनेन्सेफलायटिस]]
|
|
|{{yes|[[Measles vaccine|होय]]}}
|-
| |''[[Treponema pallidum]]''
|[[Bejel|बेजेल]], [[Syphilis|सिफिलीस]] आणि [[Yaws|याव्ज]]
|
|
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Taenia (flatworm)|Taenia]]'' प्रजाती
|[[Taeniasis|टेनियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Clostridium tetani]]''
|[[Tetanus|धनुर्वात]] (लॉकजॉ)
|
|
|{{yes|[[DPT vaccine|होय]]}}
|-
|[[Tick-borne encephalitis virus|टिक-जन्य एन्सेफलायटिस व्हायरस]] (TBEV)
|[[Tick-borne encephalitis|टिक-जन्य एन्सेफलायटिस]]
|
|
|{{yes|[[Tick-borne encephalitis vaccine|होय]]}}
|-
| साधारणतः ''[[Trichophyton]]'' प्रजाती
|[[Tinea barbae|टिनिया बार्बे]] (नाभाडाची खाज)
|
|
|{{No}}
|-
| साधारणतः ''[[Trichophyton tonsurans]]''
|[[Tinea capitis|टिनिया कॅपिटिस]] (टाळूचा दाद)
|
|
|{{No}}
|-
| साधारणतः ''[[Trichophyton]]'' प्रजाती
|[[Tinea corporis|टिनिया कॉर्पोरिस]] (शरीराचा दाद)
|
|
|{{No}}
|-
| साधारणतः ''[[Epidermophyton floccosum]]'', ''[[Trichophyton rubrum]]'' आणि ''[[Trichophyton mentagrophytes]]''
|[[Tinea cruris|टिनिया क्रुरिस]] (जॉक इच)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Trichophyton rubrum]]''
|[[Tinea manum|टिनिया मॅनम]] (हाताचा दाद)
|
|
|{{No}}
|-
| साधारणतः ''[[Hortaea werneckii]]''
|[[Tinea nigra|टिनिया निग्रा]]
|
|
|{{No}}
|-
| साधारणतः ''[[Trichophyton]]'' प्रजाती
|[[Athlete's foot|टिनिया पेडिस]] (ऍथलीटचा पाय)
|
|
|{{No}}
|-
| साधारणतः ''[[Trichophyton]]'' प्रजाती
|[[Onychomycosis|टिनिया अंग्वियम]] (ऑन्यकोमायकोसिस)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Malassezia]]'' प्रजाती
|[[Tinea versicolor|टिनिया व्हर्सिकलर]] (पिटिरियासिस व्हर्सिकलर)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Staphylococcus aureus]]'' किंवा ''[[Streptococcus pyogenes]]''
|[[Toxic shock syndrome|टॉक्सिक शॉक सिंड्रोम]] (TSS)
|
|
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Toxocara canis]]'' किंवा ''[[Toxocara cati]]''
|[[Toxocariasis|टॉक्सोकेरियासिस]] (नेत्रीय लार्व्हा मायग्रान्स (OLM))
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Toxocara canis]]'' किंवा ''[[Toxocara cati]]''
|[[Toxocariasis|टॉक्सोकेरियासिस]] (व्हिसेरल लार्व्हा मायग्रान्स (VLM))
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Toxoplasma gondii]]''
|[[Toxoplasmosis|टॉक्सोप्लाझमोसिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Chlamydia trachomatis]]''
|[[Trachoma|ट्रॅकोमा]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Trichinella spiralis]]''
|[[Trichinosis|ट्रायकिनोसिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Trichomonas vaginalis]]''
|[[Trichomoniasis|ट्रायकोमोनियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Trichuris trichiura]]''
|[[Trichuriasis|ट्रायक्युरियासिस]] (व्हिपवर्म संक्रमण)
|
|
|{{No}}
|-
| साधारणतः ''[[Mycobacterium tuberculosis]]''
|[[Tuberculosis|क्षयरोग]]
|
|
|{{yes|[[Bacillus Calmette-Guérin|होय]]}}
|-
|''[[Francisella tularensis]]''
|[[Tularemia|टुलेरेमिया]]
|
|
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Salmonella enterica subsp. enterica]], [[serovar|सेरोव्हार]] typhi''
|[[Typhoid fever|टायफॉइड ताप]]
|
|
|{{yes|[[Typhoid vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Rickettsia]]''
|[[Typhus fever|टायफस ताप]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Ureaplasma urealyticum]]''
|''[[Ureaplasma urealyticum]]'' संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Coccidioides immitis]]'' किंवा ''[[Coccidioides posadasii]]''
|[[Valley fever|व्हॅली ताप]]
|
|
|{{No}}
|-
| [[Venezuelan equine encephalitis virus|व्हेनेझुएलन इक्वाइन एन्सेफलायटिस व्हायरस]]
|[[Venezuelan equine encephalitis|व्हेनेझुएलन इक्वाइन एन्सेफलायटिस]]
|
|
|{{No}}
|-
| [[Guanarito virus|ग्वानारिटो व्हायरस]]
|[[Venezuelan hemorrhagic fever|व्हेनेझुएलन रक्तस्त्रावी ताप]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Vibrio vulnificus]]''
|[[Vibrio vulnificus|व्हिब्रिओ व्हल्निफिकस]] संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Vibrio parahaemolyticus]]''
|[[Vibrio parahaemolyticus|व्हिब्रिओ पॅराहिमोलिटिकस]] आंत्रशोथ
|
|
|{{No}}
|-
| अनेक विषाणू
|[[Viral pneumonia|विषाणूजन्य न्यूमोनिया]]
|
|
|{{No}}
|-
| [[West Nile virus|वेस्ट नाइल व्हायरस]]
|[[West Nile virus|वेस्ट नाइल ताप]]
|
|
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Trichosporon beigelii]]''
|[[White piedra|पांढरी पिएड्रा]] (टिनिया ब्लांका)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Yersinia pseudotuberculosis]]''
|''[[Yersinia pseudotuberculosis]]'' संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
| ''[[Yersinia enterocolitica]]''
|[[Yersiniosis|येर्सिनिओसिस]]
|
|
|{{No}}
|-
| [[Yellow fever virus|पीत ज्वर व्हायरस]]
|[[Yellow fever|पीत ज्वर]]
|
|
|{{yes|[[Yellow fever vaccine|होय]]}}
|-
|[[Zeaspora|झिआस्पोरा]] बुरशी
|[[Zeaspora|झिआस्पोरा]]
|
|
|{{No}}
|-
| ''[[Zika virus|झिका व्हायरस]]''
|[[Zika fever|झिका ताप]]
|
|
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
| [[Mucorales]] ऑर्डर (म्युकोर्मायकोसिस) आणि [[Entomophthorales]] ऑर्डर (एंटोमोफ्थोरामायकोसिस)
|[[Zygomycosis|झायगोमायकोसिस]]
|
|
|{{No}}
|}

==हे सुद्धा पहा==
* [[Chronic diseases and cancers linked to infectious microbes|संसर्गजन्य सूक्ष्मजंतूंशी संबंधित जुनाट रोग आणि कर्करोग]]
* [[List of oncogenic bacteria|ऑन्कोजेनिक जीवाणूंची यादी]]
* {{annotated link|List of causes of death by rate|दराने मृत्यूच्या कारणांची यादी}}
* {{annotated link|List of human disease case fatality rates|मानवी रोगांच्या प्रकरण मृत्युदराची यादी}}
* {{annotated link|List of vaccine topics|लस विषयांची यादी}}

==संदर्भ==
{{reflist}}

[[वर्ग:संसर्गजन्य रोग|+]]
[[वर्ग:संसर्गजन्य रोग-संबंधित याद्या|*]]</text>
      <sha1>9e1l9ep3nlpcnsnq6ifm0b8ag8j5lv1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678911</id>
      <parentid>2678910</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T20:12:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT II</username>
        <id>140753</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>शुद्धलेखन — ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#नियम_८.१|शुद्धलेखनाचा नियम ८.१]]); शुद्धलेखन — इंग्रजी colon चा मराठी विसर्ग ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#इंग्रजी colon चा मराठी विसर्ग|अधिक माहिती]])</comment>
      <origin>2678911</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="83829" sha1="5vk9ifyfcs8c0hwu8a2xce0xig9np80" xml:space="preserve">ही [[infection|संसर्गजन्य रोगांची]] नावानुसार मांडलेली यादी आहे, त्यासोबत त्यांना कारणीभूत [[Pathogen|संसर्गजन्य घटक]], उपलब्ध असल्यास [[Vaccine|लस]] आणि त्यांची सद्यःस्थिती दिलेली आहे. यातील काही रोग [[vaccine-preventable diseases|लसीद्वारे प्रतिबंध करण्यायोग्य रोग]] आहेत.

==यादी==
{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
|-
! संसर्गजन्य घटक
! सामान्य नाव
! निदान
! उपचार
! लस
|- Teagan disease
|''[[Acinetobacter baumannii]]''
|''[[Acinetobacter]]'' संक्रमण
|संस्कृती
|सहायक काळजी
|{{No}}
|-
| ''[[Actinomyces israelii]]'', ''[[Actinomyces gerencseriae]]'' आणि ''[[Propionibacterium propionicus]]''
|[[Actinomycosis|ऍक्टिनोमायकोसिस]]
|ऊतकशास्त्रीय निष्कर्ष
|[[Penicillin|पेनिसिलिन]], [[doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]] आणि [[Sulfonamide (medicine)|सल्फोनामाइड्स]]
|{{No}}
|-
|''[[Adenoviridae]]''
|[[Adenovirus infection|ऍडेनोव्हायरस संक्रमण]]
|[[Antigen|प्रतिजन]] शोध, [[polymerase chain reaction|पॉलिमरेज चेन रिऍक्शन]] परीक्षा, [[virus isolation|विषाणू एकांतीकरण]] आणि [[serology|सेरॉलॉजी]]
|बहुतेक संक्रमण सौम्य असतात आणि कोणत्याही उपचाराची किंवा केवळ लक्षणात्मक उपचाराची गरज नसते.
|{{partial|[[Adenovirus vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
|''[[Trypanosoma brucei]]''
|[[African trypanosomiasis|आफ्रिकन झोपेचा आजार]] (आफ्रिकन ट्रिपॅनोसोमियासिस)
|सूक्ष्मदर्शी परीक्षेद्वारे नमुन्यात ट्रिपॅनोसोम्सची ओळख
|''T. b. gambiense'' साठी तोंडावाटे [[Fexinidazole|फेक्सिनिडाझोल]] किंवा इंजेक्शनद्वारे [[pentamidine|पेंटामिडिन]]. ''T. b. rhodesiense'' साठी इंजेक्शनद्वारे [[Suramin|सुरामिन]] वापरले जाते.
|{{partial|[[Trypanosomiasis vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
| [[HIV|एचआयव्ही (मानवी इम्युनोडेफिशिएन्सी व्हायरस)]]
|[[HIV/AIDS|एड्स (अधिग्रहित रोगप्रतिकारशक्ती कमतरता सिंड्रोम)]]
|प्रतिपिंड चाचणी, p24 प्रतिजन चाचणी, PCR
|उपचारात सामान्यतः एक [[non-nucleoside reverse transcriptase inhibitor|नॉन-न्यूक्लिओसाइड रिव्हर्स ट्रान्सक्रिप्टेज इनहिबिटर]] (NNRTI) आणि दोन [[Nucleoside analogue reverse transcriptase inhibitor|न्यूक्लिओसाइड ॲनालॉग रिव्हर्स ट्रान्सक्रिप्टेज इनहिबिटर]] (NRTIs) यांचा समावेश असतो
|{{partial|[[HIV vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
|''[[Entamoeba histolytica]]''
|[[Amoebiasis|अमिबियासिस]]
|सूक्ष्मदर्शन
|लक्षणे असलेल्यांना अमीबाविरोधी ऊतक-सक्रिय औषध आणि लुमिनल सिस्टिसाइडल औषधाची आवश्यकता असते. लक्षणे नसलेल्यांना केवळ लुमिनल सिस्टिसाइडल औषध आवश्यक आहे.
|{{No}}
|-
|''[[Anaplasma]]'' प्रजाती
|[[Anaplasmosis|ऍनाप्लाझमोसिस]]
|IgG साठी अप्रत्यक्ष इम्युनोफ्लूरेसेन्स प्रतिपिंड परीक्षा
|टेट्रासायक्लिन वर्गातील औषधे (यात [[tetracycline|टेट्रासायक्लिन]], [[chlortetracycline|क्लोरटेट्रासायक्लिन]], [[oxytetracycline|ऑक्सीटेट्रासायक्लिन]], [[rolitetracycline|रोलीटेट्रासायक्लिन]], [[doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]] आणि [[minocycline|मिनोसायक्लिन]] समाविष्ट आहेत) आणि [[imidocarb|इमिडोकार्ब]]
|{{No}}
|-
|''[[Angiostrongylus]]''
|[[Angiostrongyliasis|ऍन्जिओस्ट्रॉन्जिलियासिस]]
|कमरेचे पंक्चर, मेंदूचे इमेजिंग, सेरॉलॉजी
|ऍल्बेंडाझोल
|{{No}}
|-
|''[[Anisakis]]''
|[[Anisakis#Anisakiasis|ऍनिसाकियासिस]]
|गॅस्ट्रोस्कोपिक परीक्षा किंवा हिस्टोपॅथॉलॉजिक परीक्षा
|[[Albendazole|ऍल्बेंडाझोल]]
|{{No}}
|-
|''[[Bacillus anthracis]]''
|[[Anthrax|ऍन्थ्रॅक्स]]
|संस्कृती, PCR
|मोठ्या प्रमाणात शिरेद्वारे आणि तोंडावाटे प्रतिजैविके जसे [[fluoroquinolone|फ्लुओरोक्विनोलोन्स]] ([[ciprofloxacin|सिप्रोफ्लॉक्सासिन]]), [[doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]], [[erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]], [[vancomycin|व्हॅन्कोमायसिन]] किंवा [[penicillin|पेनिसिलिन]]
|{{yes|[[Anthrax vaccines|होय]]}}
|-
|''[[Arcanobacterium haemolyticum]]''
|[[Arcanobacterium haemolyticum infection|''Arcanobacterium haemolyticum'' संक्रमण]]
|मानवी रक्त [[agar|आगार]] प्लेट्सवर संस्कृती
|[[erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]] (प्रथम पसंतीचे औषध म्हणून प्रस्तावित), [[clindamycin|क्लिंडामायसिन]], [[gentamicin|जेंटामायसिन]] आणि [[cephalosporin|सेफॅलोस्पोरिन]]
|{{No}}
|-
|[[Junin virus|जुनिन व्हायरस]]
|[[Argentine hemorrhagic fever|अर्जेंटाइन रक्तस्त्रावी ताप]]
|
|
|{{Yes}}
|-
|''[[Ascaris lumbricoides]]''
|[[Ascariasis|ऍस्केरियासिस]]
|[[Fecal smear|मलमूत्र स्मीअर]]
|[[Albendazole|ऍल्बेंडाझोल]], [[mebendazole|मेबेंडाझोल]], [[levamisole|लेव्हामिसोल]] आणि [[pyrantel pamoate|पायरान्टेल पामोएट]]
|{{No}}
|-
|''[[Aspergillus]]'' प्रजाती
|[[Aspergillosis|ऍस्परजिलोसिस]]
|[[Chest X-ray|छातीचा क्ष-किरण]] आणि CT, [[microscopy|सूक्ष्मदर्शन]] [[silver stain|सिल्व्हर स्टेनद्वारे]]
|[[Voriconazole|व्होरिकोनाझोल]] आणि शस्त्रक्रियात्मक [[debridement|डिब्रायडमेंट]]सह [[liposomal amphotericin B|लिपोसोमल ऍम्फोटेरिसिन बी]]
|{{No}}
|-
|[[Astrovirus|''Astroviridae'']] प्रजाती
|[[Astrovirus|ऍस्ट्रोव्हायरस]] संक्रमण
|[[Electron microscopy|इलेक्ट्रॉन सूक्ष्मदर्शन]], एंझाइम-इम्युनोअसे ([[ELISA]]), [[immunofluorescence|इम्युनोफ्लूरेसेन्स]] आणि [[polymerase chain reaction|पॉलिमरेज चेन रिऍक्शन]]
|सहायक काळजी
|{{No}}
|-
|''[[Babesia]]'' प्रजाती
|[[Babesiosis|बाबेसिओसिस]]
|[[Giemsa stain|गिम्सा-डागलेला]] [[Blood film|पातळ-फिल्म रक्त स्मीअर]]
|[[Atovaquone|अटोव्हाकोन]] आणि [[azithromycin|अझिथ्रोमायसिन]]. जीवघेण्या प्रकरणांमध्ये, [[exchange transfusion|एक्सचेंज ट्रान्सफ्यूजन]] केले जाते.
|{{No}}
|-
|''[[Bacillus cereus]]''
|''[[Bacillus cereus]]'' संक्रमण
|संस्कृती
|[[Vancomycin|व्हॅन्कोमायसिन]]
|{{No}}
|-
|अनेक जीवाणू
|[[Bacterial meningitis|जीवाणूजन्य मेंदुज्वर]]
|[[Lumbar puncture|कमरेचे पंक्चर]] (मेंदूत गाठ असल्यास किंवा [[intracranial pressure|इंट्राक्रॅनियल दाब]] वाढलेला असल्यास विरोधित), CT किंवा MRI
|प्रतिजैविके
|{{No}}
|-
|अनेक जीवाणू
|[[Bacterial pneumonia|जीवाणूजन्य न्यूमोनिया]]
|थुंकी ग्राम स्टेन आणि संस्कृती, छातीचे रेडिओग्राफी
|प्रतिजैविके
|{{No}}
|-
| [[List of bacterial vaginosis microbiota|जीवाणूजन्य योनिदाहाचे सूक्ष्मजंतू]]
|[[Bacterial vaginosis|जीवाणूजन्य योनिदाह]]
|[[Gram stain|ग्राम स्टेन]] आणि व्हिफ चाचणी
|[[Metronidazole|मेट्रोनिडाझोल]] किंवा [[clindamycin|क्लिंडामायसिन]]
|{{No}}
|-
|''[[Bacteroides]]'' प्रजाती
|''[[Bacteroides]]'' संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
| ''[[Balantidium coli]]''
|[[Balantidiasis|बॅलान्टिडियासिस]]
|मल परीक्षा, किंवा कोलोनोस्कोपी किंवा सिग्मोइडोस्कोपी
|[[Tetracycline|टेट्रासायक्लिन]], [[metronidazole|मेट्रोनिडाझोल]] किंवा [[iodoquinol|आयोडोक्विनॉल]]
|{{No}}
|-
|''[[Bartonella]]''
|[[Bartonellosis|बार्टोनेलोसिस]]
|[[microscopy|सूक्ष्मदर्शन]], [[serology|सेरॉलॉजी]] आणि [[Polymerase chain reaction|PCR]]
|प्रतिजैविके
|{{No}}
|-
|''[[Baylisascaris]]'' प्रजाती
|''[[Baylisascaris]]'' संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|[[BK virus|बीके व्हायरस]]
|[[BK virus|बीके व्हायरस]] संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Piedraia hortae]]''
|[[Black piedra|काळी पिएड्रा]]
|स्टेन किंवा संस्कृती
|[[pyrithione zinc|पायरिथिओन झिंक]], [[formaldehyde|फॉर्मल्डिहाइड]] आणि [[salicylic acid|सॅलिसिलिक ऍसिड]] सारखे ऍन्टीफंगल शाम्पू
|{{No}}
|-
|''[[Blastocystis]]'' प्रजाती
|[[Blastocystosis|ब्लास्टोसिस्टोसिस]]
|रासायनिकरित्या जतन केलेल्या मलाच्या नमुन्याची सूक्ष्मदर्शी परीक्षा
|कोणत्याही विशिष्ट उपचाराची परिणामकारकता सिद्ध करण्यासाठी वैज्ञानिक अभ्यासाचा अभाव
|{{No}}
|-
|''[[Blastomyces dermatitidis]]''
|[[Blastomycosis|ब्लास्टोमायकोसिस]]
|KOH तयारी, सायटोलॉजी किंवा हिस्टोलॉजी
|[[Itraconazole|इट्राकोनाझोल]] किंवा [[ketoconazole|केटोकोनाझोल]]
|{{No}}
|-
| [[Machupo virus|माचुपो व्हायरस]]
|[[Bolivian hemorrhagic fever|बोलिव्हियन रक्तस्त्रावी ताप]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Clostridium botulinum]]''; टीप: बोटुलिझम हे ''[[Clostridium botulinum]]'' चे संक्रमण नसून [[botulinum toxin|बोटुलिनम विष]] सेवनामुळे होते.
|[[Botulism|बोटुलिझम]] (आणि शिशु बोटुलिझम)
|[[Enzyme-linked immunosorbent assay|एंझाइम-लिंक्ड इम्युनोसॉर्बेंट परीक्षा]] (ELISAs), [[electrochemiluminescent|इलेक्ट्रोकेमीलुमिनेसेंट]] (ECL) चाचण्या
|बोटुलिझम [[antitoxin|अँटिटॉक्सिन]] आणि सहायक काळजी
|{{No}}
|-
| [[Sabiá virus|साबिया व्हायरस]]
|[[Brazilian hemorrhagic fever|ब्राझिलियन रक्तस्त्रावी ताप]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Brucella]]'' प्रजाती
|[[Brucellosis|ब्रुसेलोसिस]]
|संस्कृती
|[[Tetracycline|टेट्रासायक्लिन]], [[rifampicin|रिफॅम्पिसिन]] आणि [[aminoglycoside|अमिनोग्लायकोसाइड्स]] [[streptomycin|स्ट्रेप्टोमायसिन]] आणि [[gentamicin|जेंटामायसिन]]
|{{Yes}}
|-
|''[[Yersinia pestis]]''
|[[Bubonic plague|बुबोनिक प्लेग]]
|संस्कृती
|[[Aminoglycoside|अमिनोग्लायकोसाइड्स]] जसे [[streptomycin|स्ट्रेप्टोमायसिन]] आणि [[gentamicin|जेंटामायसिन]], [[tetracycline|टेट्रासायक्लिन]] (विशेषतः [[doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]]) आणि [[fluoroquinolone|फ्लुओरोक्विनोलोन]] [[ciprofloxacin|सिप्रोफ्लॉक्सासिन]]
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
| साधारणतः ''[[Burkholderia cepacia]]'' आणि इतर ''[[Burkholderia]]'' प्रजाती
|''[[Burkholderia]]'' संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Mycobacterium ulcerans]]''
|[[Buruli ulcer|बुरुली व्रण]]
|[[real-time PCR|रिअल-टाइम PCR]]
|सर्वाधिक वापरली जाणारी प्रतिजैविक पद्धत म्हणजे दिवसातून एकदा तोंडावाटे [[rifampicin|रिफॅम्पिसिन]] आणि दिवसातून दोनदा तोंडावाटे [[clarithromycin|क्लॅरिथ्रोमायसिन]].
|{{No}}
|-
|''[[Caliciviridae]]'' प्रजाती
|[[Caliciviridae|कॅलिसीव्हायरस]] संक्रमण ([[Norovirus|नोरोव्हायरस]] आणि [[Sapovirus|सॅपोव्हायरस]])
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Campylobacter]]'' प्रजाती
|[[Campylobacteriosis|कॅम्पिलोबॅक्टेरिओसिस]]
|मलाची संस्कृती
|मुलांमध्ये [[Erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]] आणि प्रौढांमध्ये [[tetracycline|टेट्रासायक्लिन]] वापरता येते.
|{{No}}
|-
| साधारणतः ''[[Candida albicans]]'' आणि इतर ''[[Candida (genus)|Candida]]'' प्रजाती
|[[Candidiasis|कॅंडिडियासिस]] (मोनिलियासिस; थ्रश)
|तोंडाचा कॅंडिडियासिस: पांढरे पट्टे आणि जळजळ. योनि कॅंडिडियासिस: योनीत खाज किंवा वेदना, लैंगिक संभोगाच्या वेळी वेदना
|[[Antifungal medication|बुरशीविरोधी औषधे]]
|{{No}}
|-
| ''[[Capillaria philippinensis]]'' द्वारे आतड्याचा आजार, ''[[Capillaria hepatica]]'' द्वारे यकृताचा आजार आणि ''[[Capillaria aerophila]]'' द्वारे फुफ्फुसाचा आजार
|[[Capillariasis|कॅपिलेरियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Streptococcus mutans]]''
|[[Dental caries|दंत क्षय]]
|
|
|{{partial|[[Caries vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
|''[[Bartonella bacilliformis]]''
|[[Carrion's disease|कॅरियॉनचा रोग]]
|[[Giemsa stain|गिम्सा स्टेनसह]] परिधीय रक्त स्मीअर, कोलंबिया रक्त आगार संस्कृती, [[immunoblot|इम्युनोब्लॉट]], अप्रत्यक्ष [[immunofluorescence|इम्युनोफ्लूरेसेन्स]] आणि [[Polymerase chain reaction|PCR]]
|[[Fluoroquinolone|फ्लुओरोक्विनोलोन]] (जसे [[ciprofloxacin|सिप्रोफ्लॉक्सासिन]]) किंवा प्रौढांमध्ये [[chloramphenicol|क्लोरॅम्फेनिकॉल]] आणि मुलांमध्ये क्लोरॅम्फेनिकॉलसह [[beta-lactam|बीटा-लॅक्टम]]
|{{No}}
|-
|''[[Bartonella henselae]]''
|[[Cat-scratch disease|मांजरीच्या ओरखड्याचा आजार]]
|[[Polymerase chain reaction|पॉलिमरेज चेन रिऍक्शन]]
|[[Azithromycin|अझिथ्रोमायसिन]]
|{{No}}
|-
| साधारणतः [[Group A streptococcal infection|ग्रुप A]] ''[[Streptococcus]]'' आणि ''[[Staphylococcus]]''
|[[Cellulitis|सेल्युलायटिस]]
|इतिहास आणि शारीरिक तपासणी
|पेनिसिलिनेज-प्रतिरोधक [[semisynthetic penicillin|अर्ध-कृत्रिम पेनिसिलिन]] किंवा प्रथम पिढीचे [[cephalosporin|सेफॅलोस्पोरिन]]
|{{No}}
|-
|''[[Trypanosoma cruzi]]''
|[[Chagas disease|चागास रोग]] (अमेरिकन ट्रिपॅनोसोमियासिस)
|ताज्या [[Anticoagulant|अँटीकोआगुलंट]] रक्ताची किंवा त्याच्या [[buffy coat|बफी कोटची]] [[Microscope|सूक्ष्मदर्शी]] परीक्षा; किंवा [[Giemsa stain|गिम्सासह]] पातळ आणि जाड [[blood smear|रक्त स्मीअर]] तयार करून.
|[[Benznidazole|बेन्झनिडाझोल]] आणि [[nifurtimox|निफुर्टिमॉक्स]]
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Haemophilus ducreyi]]''
|[[Chancroid|चान्क्रॉइड]]
|नैदानिक निदान
|[[Centers for Disease Control and Prevention|CDC]] शिफारस: एकच तोंडावाटे डोस (१ ग्रॅम) [[azithromycin|अझिथ्रोमायसिन]], एकच IM डोस (२५० मि.ग्रॅ.) [[ceftriaxone|सेफ्ट्रायॲक्सोन]], सात दिवसांसाठी दिवसातून तीन वेळा तोंडावाटे (५०० मि.ग्रॅ.) [[erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]], किंवा तीन दिवसांसाठी दिवसातून दोनदा तोंडावाटे (५०० मि.ग्रॅ.) [[ciprofloxacin|सिप्रोफ्लॉक्सासिन]].
|{{No}}
|-
|[[Varicella zoster virus|व्हेरिसेला झोस्टर व्हायरस (VZV)]]
|[[Chickenpox|कांजिण्या]]
|कांजिण्यांचे निदान प्रामुख्याने चिन्हे आणि लक्षणांवर आधारित आहे, ज्यात सुरुवातीची विशिष्ट लक्षणे आणि नंतर वैशिष्ट्यपूर्ण [[rash|पुरळ]] दिसतात.
|[[Aciclovir|ऍसायक्लोव्हिर]]
|{{Yes|[[Varicella vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Alphavirus]]''
|[[Chikungunya|चिकुनगुन्या]]
|[[Lymphocytopenia|कमी झालेली लिम्फोसाइट संख्या]] [[viremia|व्हायरेमिया]]शी सुसंगत. [[Serology|सेरोलॉजिकल]] निदानासाठी निश्चित प्रयोगशाळा निदान विषाणू एकांतीकरण, RT-PCR द्वारे केले जाऊ शकते.
|[[Therapy#Supportive therapy|सहायक काळजी]]
|{{Yes|[[Chikungunya vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Chlamydia trachomatis]]''
|[[Chlamydia infection|क्लॅमिडीया]]
|[[Nucleic acid amplification test|न्यूक्लिइक ऍसिड ऍम्प्लिफिकेशन चाचण्या]] (NAAT), जसे [[polymerase chain reaction|PCR]], ट्रान्सक्रिप्शन मेडिएटेड ऍम्प्लिफिकेशन (TMA) आणि DNA [[strand displacement amplification|स्ट्रँड डिस्प्लेसमेंट ऍम्प्लिफिकेशन]] (SDA)
|[[azithromycin|अझिथ्रोमायसिन]], [[doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]], [[erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]], लेव्होफ्लॉक्सासिन किंवा [[ofloxacin|ऑफ्लॉक्सासिन]]
|{{No}}
|-
|''[[Chlamydophila pneumoniae]]''
|''[[Chlamydophila pneumoniae]]'' संक्रमण (तैवान तीव्र श्वसन घटक किंवा TWAR)
|
|
|{{No}}
|-
| ''[[Vibrio cholerae]]''
|[[Cholera|कॉलरा]]
|जलद [[dipstick|डिपस्टिक]] चाचणी उपलब्ध आहे.
|[[oral rehydration therapy|तोंडावाटे पुनर्जलन थेरपी]] (ORT)
|{{yes|[[Cholera vaccine|होय]]}}
|-
| साधारणतः ''[[Fonsecaea pedrosoi]]''
|[[Chromoblastomycosis|क्रोमोब्लास्टोमायकोसिस]]
|सूक्ष्मदर्शन (KOH स्क्रेपिंग्स)
|[[Itraconazole|इट्राकोनाझोल]], एक [[Antifungal medication|ऍन्टीफंगल]] [[azole|अझोल]], [[flucytosine|फ्ल्युसायटोसिन]]सह किंवा त्याशिवाय तोंडावाटे दिले जाते.
|{{No}}
|-
|''Batrachochytrium dendrabatidis''
|''[[Chytridiomycosis|कायट्रिडिओमायकोसिस]]''
|
|
|{{No}}
|-
| ''[[Clonorchis sinensis]]''
|[[Clonorchiasis|क्लोनॉर्चियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Clostridioides difficile (bacteria)|Clostridioides difficile]]''
|''[[Clostridioides difficile infection|Clostridioides difficile'' कोलायटिस]]''
|[[Colonoscopy|कोलोनोस्कोपी]] किंवा [[sigmoidoscopy|सिग्मोइडोस्कोपी]], सायटोटॉक्सिसिटी परीक्षा, विष ELISA
|तोंडावाटे [[Vancomycin|व्हॅन्कोमायसिन]] किंवा [[fidaxomicin|फिडॅक्सोमायसिन]]
|{{No}}
|-
| ''[[Coccidioides immitis]]'' आणि ''[[Coccidioides posadasii]]''
|[[Coccidioidomycosis|कोकिडिओइडोमायकोसिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|[[Coltivirus|कोलोरॅडो टिक फीव्हर व्हायरस]] (CTFV)
|[[Colorado tick fever|कोलोरॅडो टिक ताप]] (CTF)
|
|
|{{No}}
|-
| साधारणतः [[rhinovirus|राइनोव्हायरस]] आणि [[coronavirus|कोरोनाव्हायरस]]
|[[Common cold|सर्दी]] (तीव्र विषाणूजन्य राइनोफॅरेंजायटिस; तीव्र कोरिझा)
|लक्षणांवर आधारित
|सहायक काळजी
|{{No}}
|-
|[[Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2|SARS-CoV-2]]
|[[Coronavirus disease 2019|कोरोनाव्हायरस रोग २०१९]] (COVID-19)
|
|
|{{Yes|[[COVID-19 vaccine|होय]]}}
|-
|[[Coxsackie B virus|कॉक्ससॅकी बी व्हायरस]]
|[[Coxsackie B virus|कॉक्ससॅकी बी व्हायरस]] संक्रमण
|एंटेरोव्हायरस संक्रमणाचे निदान मुख्यतः [[serological|सेरोलॉजिकल]] चाचण्यांद्वारे जसे [[ELISA]] आणि पेशी संस्कृतीतून केले जाते.
|कॉक्ससॅकी बी गटाच्या विषाणूंसाठी कोणतेही सर्वमान्य उपचार नाहीत.
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
| [[PRNP]]
|[[Creutzfeldt–Jakob disease|क्रॉयट्झफेल्ड-जेकब रोग]] (CJD)
|
|
|{{No}}
|-
| क्रिमियन-काँगो रक्तस्त्रावी ताप विषाणू
|[[Crimean-Congo hemorrhagic fever|क्रिमियन-काँगो रक्तस्त्रावी ताप]] (CCHF)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Cryptococcus neoformans]]''
|[[Cryptococcosis|क्रिप्टोकोकोसिस]]
|[[cerebrospinal fluid|सेरेब्रोस्पायनल फ्लुइड]] (CSF) चे [[India ink|इंडिया इंक]] परीक्षण
|[[Intravenous|शिरेद्वारे]] [[Amphotericin B|ऍम्फोटेरिसिन बी]] आणि तोंडावाटे [[flucytosine|फ्ल्युसायटोसिन]]
|{{No}}
|-
|''[[Cryptosporidium]]'' प्रजाती
|[[Cryptosporidiosis|क्रिप्टोस्पोरिडिओसिस]]
|
|
|{{No}}
|-
| साधारणतः ''[[Ancylostoma braziliense]]''; अनेक इतर परजीवी
|[[Cutaneous larva migrans|त्वचीय लार्व्हा मायग्रान्स]] (CLM)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Cyclospora cayetanensis]]''
|[[Cyclosporiasis|सायक्लोस्पोरियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Taenia solium]]''
|[[Cysticercosis|सिस्टिसेर्कोसिस]]
|
|
|{{No}}
|-
| ''[[Cytomegalovirus]]''
|[[Cytomegalovirus|सायटोमेगॅलोव्हायरस]] संक्रमण
|रक्त आणि मूत्र चाचण्या, बायोप्सी
|सिडोफोव्हिर, फॉस्कार्नेट, गॅन्सिक्लोव्हिर, व्हॅल्गॅन्सिक्लोव्हिर
|{{partial|[[Cytomegalovirus vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
|[[Dengue fever|डेंग्यू]] विषाणू (DEN-1, DEN-2, DEN-3 आणि DEN-4) – [[Flavivirus|''Flaviviruses'']]
|[[Dengue fever|डेंग्यू ताप]]
|नैदानिक निदान
|उपचार लक्षणांवर अवलंबून असतो.
|{{yes|[[Dengue vaccine|होय]]}}
|-
| [[Green algae|हिरव्या शेवाळ]] [[Desmodesmus]] armatus
|[[Desmodesmus]] संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Dientamoeba fragilis]]''
|[[Dientamoebiasis|डिएंटामोएबियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Corynebacterium diphtheriae]]''
|[[Diphtheria|डिफ्थेरिया]]
|प्रयोगशाळा निकष: ''C. diphtheriae'' संस्कृती एकांतीकरण; हिस्टोपॅथॉलॉजिक निदान. विषारी द्रव्याचे प्रात्यक्षिक: इन विव्हो चाचण्या (गिनी पिग इनोक्युलेशन); इन विट्रो चाचणी: एलेकचे जेल प्रेसिपिटेशन चाचणी, PCR, ELISA, ICA. नैदानिक निकष: घशाच्या मागील भागाला जाड, राखाडी स्यूडोमेम्ब्रेनसह URT आजार; कमी तापमान; घसा खवखवणे.
|[[Metronidazole|मेट्रोनिडाझोल]], [[Erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]], [[Procaine penicillin G|प्रोकेन पेनिसिलिन जी]]
|{{yes|[[DPT vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Diphyllobothrium]]''
|[[Diphyllobothriasis|डिफायलोबोथ्रियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Dracunculus medinensis]]''
|[[Dracunculiasis|ड्रॅक्युनक्युलियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|[[Eastern equine encephalitis#Virus|पूर्व इक्वाइन एन्सेफलायटिस व्हायरस]]
|[[Eastern equine encephalitis|पूर्व इक्वाइन एन्सेफलायटिस]] (EEE)
|रक्त चाचण्या
|[[Corticosteroids|कॉर्टिकोस्टेरॉइड्स]], [[anticonvulsants|ऍन्टीकन्व्हल्सेंट्स]] आणि सहायक उपाय (लक्षणांवर उपचार)
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
| [[Ebola|इबोला]]व्हायरस (EBOV)
|[[Ebola|इबोला]] [[hemorrhagic fever|रक्तस्त्रावी ताप]]
|
|
|{{yes|[[Ebola vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Echinococcus]]'' प्रजाती
|[[Echinococcosis|एकिनोकोकोसिस]]
|इमेजिंग, सेरॉलॉजी चाचणी
|रसायनोपचारासह गळूंचे शस्त्रक्रियात्मक काढणे
|{{No}}
|-
|''[[Ehrlichia]]'' प्रजाती
|[[Ehrlichiosis|एर्लिकिओसिस]]
|
|
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Enterobius vermicularis]]''
|[[Enterobiasis|एंटेरोबियासिस]] (पिनवर्म संक्रमण)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Enterococcus]]'' प्रजाती
|''[[Enterococcus]]'' संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|[[Enterovirus|एंटेरोव्हायरस]] प्रजाती
|[[Enterovirus|एंटेरोव्हायरस]] संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Rickettsia prowazekii]]''
|[[Epidemic typhus|महामारी टायफस]]
|
|
|{{No}}
|-
| [[Parvovirus B19]]
|[[Erythema infectiosum|एरिथेमा इन्फेक्शिओसम]] (पाचवा रोग)
|
|
|{{No}}
|-
|[[Human herpesvirus 6|मानवी हर्पेसव्हायरस ६]] (HHV-6) आणि [[human herpesvirus 7|मानवी हर्पेसव्हायरस ७]] (HHV-7)
|[[Exanthem subitum|एक्झांथेमा सुबिटम]] (सहावा रोग)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Fasciola hepatica]]'' आणि ''[[Fasciola gigantica]]''
|[[Fasciolasis|फॅसिओलियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Fasciolopsis buski]]''
|[[Fasciolopsiasis|फॅसिओलॉप्सियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
| [[PRNP]]
|[[Fatal familial insomnia|घातक कौटुंबिक निद्रानाश]] (FFI)
|
|
|{{No}}
|-
|[[Filarioidea]] [[Taxonomic rank|महाकुल]]
|[[Filariasis|फायलेरियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Clostridium perfringens]]''
|''[[Clostridium perfringens]]'' द्वारे [[Food poisoning|अन्न विषबाधा]]
|मल चाचणी
|सहायक काळजी
|{{No}}
|-
|अनेक
|[[Free-living amebic infection|मुक्त-जीवी अमीबिक संक्रमण]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Fusobacterium]]'' प्रजाती
|''[[Fusobacterium]]'' संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
| साधारणतः ''[[Clostridium perfringens]]''; इतर ''[[Clostridium]]'' प्रजाती
|[[Gas gangrene|गॅस गँगरीन]] (क्लॉस्ट्रिडियल मायोनेक्रोसिस)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Geotrichum candidum]]''
|[[Geotrichosis|जिओट्रिकोसिस]]
|
|
|{{No}}
|-
| [[PRNP]]
|[[Gerstmann-Sträussler-Scheinker syndrome|गेर्स्टमान-स्ट्रोसलर-श्रेंकर सिंड्रोम]] (GSS)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Giardia lamblia]]''
|[[Giardiasis|जिआर्डियासिस]]
|मलातील जीवांच्या पृष्ठभागावरील प्रतिजनांचे शोध
|उपचार नेहमीच आवश्यक नसतो. औषधे आवश्यक असल्यास, [[metronidazole|मेट्रोनिडाझोल]], [[tinidazole|टिनिडाझोल]], [[secnidazole|सेक्निडाझोल]] किंवा [[ornidazole|ऑर्निडाझोल]] सारखे [[nitroimidazole|नायट्रोइमिडाझोल]] औषध वापरले जाते.
|{{No}}
|-
|''[[Burkholderia mallei]]''
|[[Glanders|ग्लँडर्स]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Gnathostoma]] spinigerum'' आणि ''Gnathostoma hispidum''
|[[Gnathostomiasis|ग्नॅथोस्टोमियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Neisseria gonorrhoeae]]''
|[[Gonorrhea|गोनोरिया]]
|[[Gram stain|ग्राम स्टेन]] आणि [[Cell culture|संस्कृती]]
|इंजेक्शनद्वारे [[Ceftriaxone|सेफ्ट्रायॲक्सोन]] आणि तोंडावाटे [[azithromycin|अझिथ्रोमायसिन]]
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Klebsiella granulomatis]]''
|[[Granuloma inguinale|ग्रॅन्युलोमा इंग्विनेल]] (डोनोव्हानोसिस)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Streptococcus pyogenes]]''
|[[Group A streptococcal infection|ग्रुप A स्ट्रेप्टोकोकल संक्रमण]]
|संस्कृती
|पेनिसिलिन
|{{No}}
|-
|''[[Streptococcus agalactiae]]''
|[[Group B streptococcal infection|ग्रुप B स्ट्रेप्टोकोकल संक्रमण]]
|ग्राम स्टेन
|पेनिसिलिन आणि ऍम्पीसिलिन
|{{No}}
|-
|''[[Haemophilus influenzae]]''
|''[[Haemophilus influenzae]]'' संक्रमण
|ग्राम स्टेन
|गंभीर प्रकरणांमध्ये रक्तप्रवाहात [[cefotaxime|सेफोटॅक्सिम]] आणि [[ceftriaxone|सेफ्ट्रायॲक्सोन]], कमी गंभीर प्रकरणांमध्ये [[ampicillin|ऍम्पीसिलिन]] आणि [[sulbactam|सल्बॅक्टम]], दुसऱ्या आणि तिसऱ्या पिढीचे [[cephalosporins|सेफॅलोस्पोरिन]] किंवा [[fluoroquinolones|फ्लुओरोक्विनोलोन्स]]
|{{yes|[[Hib vaccine|होय]]}}
|-
|[[Enterovirus|एंटेरोव्हायरस]], मुख्यतः [[Coxsackie A|कॉक्ससॅकी A]] [[virus|व्हायरस]] आणि [[EV-71|एंटेरोव्हायरस ७१]] (EV71)
|[[Hand, foot and mouth disease|हात, पाय आणि तोंडाचा रोग]] (HFMD)
|सादर होणाऱ्या चिन्हे आणि लक्षणांवरून सामान्यतः निदान केले जाऊ शकते. निदान अस्पष्ट असल्यास, घशातील स्वॅब किंवा मलाचा नमुना घेतला जाऊ शकतो.
|हात, पाय आणि तोंडाचा रोग एक विषाणूजन्य रोग असल्याने सामान्यतः औषधांची गरज नसते आणि तो स्वतःच बरा होतो.
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|[[Virus sin Nombre|सिन नॉम्ब्रे व्हायरस]]
|[[Hantavirus|हँटाव्हायरस]] पल्मोनरी सिंड्रोम (HPS)
|
|
|{{No}}
|-
| [[Heartland virus|हार्टलँड व्हायरस]]
|[[Heartland virus|हार्टलँड व्हायरस]] रोग
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Helicobacter pylori]]''
|''[[Helicobacter pylori]]'' संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
| [[Escherichia coli]] O157:H7, O111 आणि O104:H4
|[[Hemolytic-uremic syndrome|हेमोलायटिक-युरेमिक सिंड्रोम]] (HUS)
|aHUS चे प्रारंभिक निदान अनेकदा प्रारंभिक, कॉम्प्लिमेंट-ट्रिगरिंग संक्रमणाच्या संदर्भात केले जाते.
|उपचारांमध्ये [[supportive care|सहायक काळजी]] आणि [[Kidney dialysis|डायलिसिस]], [[Corticosteroids|स्टेरॉइड्स]], [[blood transfusions|रक्त संक्रमण]] आणि [[plasmapheresis|प्लाझ्माफेरेसिस]] यांचा समावेश असू शकतो.
|{{No}}
|-
| [[Bunyaviridae]] प्रजाती
|[[Hemorrhagic fever with renal syndrome|मूत्रपिंड सिंड्रोमसह रक्तस्त्रावी ताप]] (HFRS)
|HFRS केवळ नैदानिक आधारावर निदान करणे कठीण असते आणि अनेकदा [[Serology|सेरोलॉजिकल]] पुरावे आवश्यक असतात.
|HFRS वर कोणताही उपाय नाही. उपचारांमध्ये मूत्रपिंड डायलिसिससह सहायक थेरपी समाविष्ट आहे.
|{{No}}
|-
| [[Hendra virus|हेंड्रा व्हायरस]]
|[[Hendra virus|हेंड्रा व्हायरस]] संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
| [[Hepatitis A virus|हिपॅटायटिस A व्हायरस]]
|[[Hepatitis A|हिपॅटायटिस A]]
|रक्त चाचण्या
|[[Supportive care|सहायक काळजी]], [[liver transplantation|यकृत प्रत्यारोपण]]
|{{yes|[[Hepatitis A vaccine|होय]]}}
|-
| [[Hepatitis B virus|हिपॅटायटिस B व्हायरस]]
|[[Hepatitis B|हिपॅटायटिस B]]
|रक्त चाचण्या
|[[Antiviral medication|अँटीव्हायरल औषधे]] ([[tenofovir|टेनोफोव्हिर]], [[interferon|इंटरफेरॉन]]), [[liver transplantation|यकृत प्रत्यारोपण]]
|{{yes|[[Hepatitis B vaccine|होय]]}}
|-
| [[Hepatitis C virus|हिपॅटायटिस C व्हायरस]]
|[[Hepatitis C|हिपॅटायटिस C]]
|[[antibodies|प्रतिपिंड]] किंवा विषाणू [[RNA|RNA]] साठी रक्त चाचणी
|अँटीव्हायरल ([[sofosbuvir|सोफॉस्बुव्हिर]], [[simeprevir|सिमेप्रेव्हिर]], इतर)
|{{partial|[[Hepatitis C vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
| [[Hepatitis D Virus|हिपॅटायटिस D व्हायरस]]
|[[Hepatitis D|हिपॅटायटिस D]]
|इम्युनोग्लोबुलिन जी
|अँटीव्हायरल, पेगायलेटेड इंटरफेरॉन अल्फा
|{{No}}
|-
| [[Hepatitis E virus|हिपॅटायटिस E व्हायरस]]
|[[Hepatitis E|हिपॅटायटिस E]]
|हिपॅटायटिस E व्हायरस (HEV)
|विश्रांती, [[ribavirin|रिबाव्हिरिन]] (जुनाट असल्यास)
|{{yes|होय}}
|-
|[[Herpes simplex virus|हर्पेस सिम्प्लेक्स व्हायरस १ आणि २]] (HSV-1 आणि HSV-2)
|[[Herpes simplex|हर्पेस सिम्प्लेक्स]]
|लक्षणांवर आधारित, [[Polymerase chain reaction|PCR]], [[viral culture|विषाणू संस्कृती]]
|[[Aciclovir|ऍसायक्लोव्हिर]], [[valaciclovir|व्हॅलेसायक्लोव्हिर]], [[paracetamol|पॅरासेटामॉल]] (अॅसेटामिनोफेन), स्थानिक लिडोकेन
|{{No}}
|-
|''[[Histoplasma capsulatum]]''
|[[Histoplasmosis|हिस्टोप्लाझमोसिस]]
|थुंकी ([[bronchoalveolar lavage|ब्रॉन्कोअल्व्होलर लॅव्हेजद्वारे]]), रक्त किंवा संक्रमित अवयवांपासून नमुने
|[[Immunocompetence|रोगप्रतिकारक्षम]] व्यक्तींमध्ये, हिस्टोप्लाझमोसिस उपचाराशिवाय बरा होतो. गंभीर रोगाच्या उपचारात प्रथम [[amphotericin B|ऍम्फोटेरिसिन बी]] आणि नंतर तोंडावाटे [[itraconazole|इट्राकोनाझोल]] समाविष्ट आहे.
|{{No}}
|-
|''[[Ancylostoma duodenale]]'' आणि ''[[Necator americanus]]''
|[[Hookworm|हुकवर्म]] संक्रमण
|
|
|{{partial|[[Hookworm vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
| [[Human bocavirus|मानवी बोकाव्हायरस]] (HBoV)
|[[Human bocavirus|मानवी बोकाव्हायरस]] संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Ehrlichia ewingii]]''
|[[Human ewingii ehrlichiosis|मानवी इव्हिंगी एर्लिकिओसिस]]
|[[Polymerase chain reaction|PCR]] द्वारे निदान निश्चित केले जाऊ शकते. परिधीय रक्त स्मीअर मोरुला नावाच्या इंट्रासायटोप्लाझ्मिक समावेशांसाठी तपासले जाऊ शकते.
|[[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]]
|{{No}}
|-
|''[[Anaplasma phagocytophilum]]''
|[[Human granulocytic anaplasmosis|मानवी ग्रॅन्युलोसायटिक ऍनाप्लाझमोसिस]] (HGA)
|[[Polymerase chain reaction|PCR]]
|[[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]]
|{{No}}
|-
| [[Human metapneumovirus|मानवी मेटान्युमोव्हायरस]] (hMPV)
|[[Human metapneumovirus|मानवी मेटान्युमोव्हायरस]] संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Ehrlichia chaffeensis]]''
|[[Human monocytic ehrlichiosis|मानवी मोनोसायटिक एर्लिकिओसिस]]
|[[Polymerase chain reaction|PCR]]
|[[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]]
|{{No}}
|-
| [[human papillomavirus|मानवी पॅपिलोमाव्हायरस]]पैकी एक
|[[Human papillomavirus|मानवी पॅपिलोमाव्हायरस]] (HPV) संक्रमण
|
|
|{{yes|[[HPV vaccine|होय]]}}
|-
| [[Human parainfluenza virus|मानवी पॅराइन्फ्लुएंझा व्हायरस]] (HPIV)
|[[Human parainfluenza virus|मानवी पॅराइन्फ्लुएंझा व्हायरस]] संक्रमण [[Croup|क्रुप]]
|
|
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|[[Human T-lymphotropic virus 1|मानवी T-लिम्फोट्रॉपिक व्हायरस १]] (HTLV-1)
|[[Human T-lymphotropic virus 1|मानवी T-लिम्फोट्रॉपिक व्हायरस १]] संक्रमण
|
|
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Hymenolepis nana]]'' आणि [[Hymenolepis diminuta|Hymenolepis diminuta]]
|[[Hymenolepiasis|हायमेनोलेपियासिस]]
|अंडी आणि परजीवींसाठी मलाची तपासणी
|[[Praziquantel|प्राझिक्वान्टेल]], [[niclosamide|निक्लोसामाइड]]
|{{No}}
|-
| [[Epstein–Barr virus|एपस्टाइन-बार व्हायरस]] (EBV)
|[[Infectious mononucleosis|एपस्टाइन-बार व्हायरस संसर्गजन्य मोनोन्यूक्लिओसिस]] (मोनो)
|निदान पद्धतींमध्ये समाविष्ट आहेत: वय (१० ते ३० वर्षे); [[Medical history|वैद्यकीय इतिहास]]; [[Physical examination|शारीरिक तपासणी]]; [[heterophile antibody test|हेटेरोफाइल प्रतिपिंड चाचणी]]; [[Serology|सेरोलॉजिकल चाचण्या]].
|संसर्गजन्य मोनोन्यूक्लिओसिस सामान्यतः [[Self-limiting (biology)|स्व-मर्यादित]] असतो, म्हणून केवळ लक्षणात्मक किंवा सहायक उपचार वापरले जातात.
|{{partial|[[Epstein–Barr vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Orthomyxoviridae]] प्रजाती
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Influenza|इन्फ्लुएंझा]] (फ्लू)
| rowspan=&quot;2&quot; |विषाणू संस्कृती, प्रतिपिंड- आणि प्रतिजन-शोध चाचण्या आणि न्यूक्लिइक ऍसिड-आधारित चाचण्या.
| rowspan=&quot;2&quot; |सौम्य किंवा मध्यम आजाराच्या प्रकरणांमध्ये उपचार सहायक असतो आणि त्यात [[acetaminophen|एसेटामिनोफेन]] आणि [[ibuprofen|आयबुप्रोफेन]] सारखी ताप कमी करणारी औषधे, निर्जलीकरण टाळण्यासाठी पुरेसे द्रव सेवन आणि घरी विश्रांती यांचा समावेश आहे.
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|{{yes|[[Influenza vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Isospora belli]]''
|[[Isosporiasis|आयसोस्पोरियासिस]]
|मोठ्या वैशिष्ट्यपूर्ण आकाराच्या ऑओसिस्टचे सूक्ष्मदर्शी प्रात्यक्षिक हे निदानाचा आधार आहे.
|[[Trimethoprim-sulfamethoxazole|ट्रायमेथोप्रिम-सल्फामेथॉक्साझोल]]
|{{No}}
|-
|[[Japanese encephalitis virus|जपानी एन्सेफलायटिस व्हायरस]]
|[[Japanese encephalitis|जपानी एन्सेफलायटिस]]
|सीरम आणि/किंवा [[cerebrospinal fluid|सेरेब्रोस्पायनल फ्लुइड]] मध्ये JE व्हायरस-विशिष्ट IgM प्रतिपिंड शोधणाऱ्या उपलब्ध चाचण्या
|सहायक
|{{yes|[[Japanese encephalitis vaccine|होय]]}}
|-
| अज्ञात; पुरावे सूचित करतात की ते संसर्गजन्य आहे
|[[Kawasaki disease|कावासाकी रोग]]
|लक्षणांवर आधारित, [[Echocardiogram|हृदयाचे अल्ट्रासाउंड]]
|[[Aspirin|ऍस्पिरिन]], [[immunoglobulin|इम्युनोग्लोबुलिन]]
|{{No}}
|-
| अनेक
|[[Keratitis|केरायटिस]]
|
|संसर्गजन्य केरायटिसला सामान्यतः रोगकारक नष्ट करण्यासाठी तातडीच्या प्रतिजैविक, बुरशीविरोधी किंवा अँटीव्हायरल थेरपीची आवश्यकता असते.
|{{No}}
|-
|''[[Kingella kingae]]''
|''[[Kingella kingae]]'' संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|[[PRNP]]
|[[Kuru (disease)|कुरू]]
|शवपरीक्षा
|कोणताही उपाय नाही
|{{No}}
|-
|[[Lassa virus|लासा व्हायरस]]
|[[Lassa fever|लासा ताप]]
|प्रयोगशाळा चाचणी
|सहायक
|{{No}}
|-
|''[[Legionella pneumophila]]''
|[[Legionellosis|लेजिओनेलोसिस]] (लेजिओनेर्स रोग)
|मूत्रातील [[antigen test|प्रतिजन चाचणी]], [[sputum culture|थुंकी संस्कृती]]
|प्रभावी [[antibiotic|प्रतिजैविक]]ांमध्ये बहुतेक [[macrolide|मॅक्रोलाइड्स]], [[Tetracycline antibiotics|टेट्रासायक्लिन]], [[ketolide|केटोलाइड्स]] आणि [[Quinolone antibiotic|क्विनोलोन्स]] समाविष्ट आहेत.
|{{No}}
|-
|''[[Legionella pneumophila]]''
|[[Pontiac fever|पॉन्टियाक ताप]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Leishmania]]'' प्रजाती
|[[Leishmaniasis|लेशमानियासिस]]
|[[amastigotes|अमास्टिगोट्स]] (लेशमान-डोनोव्हान बॉडीज) च्या प्रत्यक्ष दर्शनाद्वारे हेमॅटोलॉजी प्रयोगशाळा.
|भारत, दक्षिण अमेरिका आणि भूमध्यसागरातील व्हिसेरल लेशमानियासिससाठी, [[liposomal amphotericin B|लिपोसोमल ऍम्फोटेरिसिन बी]] शिफारसीय उपचार आहे.
|{{partial|[[Leishmaniasis vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
|''[[Mycobacterium leprae]]'' आणि ''[[Mycobacterium lepromatosis]]''
|[[Leprosy|कुष्ठरोग]]
|ज्या देशांमध्ये लोक वारंवार संक्रमित होतात, एखाद्या व्यक्तीला कुष्ठरोग आहे असे मानले जाते जर त्यांना खालीलपैकी एक चिन्ह असेल: कुष्ठरोगाशी सुसंगत त्वचेचे घाव आणि निश्चित संवेदना हानी; किंवा सकारात्मक त्वचा स्मीअर.
|[[Rifampicin|रिफॅम्पिसिन]], [[dapsone|डॅप्सोन]], [[clofazimine|क्लोफाझिमिन]]
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Leptospira]]'' प्रजाती
|[[Leptospirosis|लेप्टोस्पायरोसिस]]
|जीवाणूविरूद्ध [[antibodies|प्रतिपिंड]] किंवा त्याच्या [[DNA|DNA]] साठी रक्त तपासणी
|[[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]], [[penicillin|पेनिसिलिन]], [[ceftriaxone|सेफ्ट्रायॲक्सोन]]
|{{yes|[[Leptospirosis vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Listeria monocytogenes]]''
|[[Listeriosis|लिस्टेरिओसिस]]
|रक्त किंवा [[Cerebrospinal fluid|पाठीच्या कण्याचा द्रव]] यांची संस्कृती
|[[Ampicillin|ऍम्पीसिलिन]], [[gentamicin|जेंटामायसिन]]
|{{No}}
|-
|[[Loa loa|लोआ लोआ]]
|[[Loa loa filariasis|लोआयसिस]]
|रक्ताचे सूक्ष्मदर्शन (आदर्शतः दुपारी) [[Microfilaria|मायक्रोफायलेरेमिया]]साठी, समृद्धी तंत्र, PCR, ELISA
|[[Albendazole|ऍल्बेंडाझोल]], [[Ivermectin|आयव्हरमेक्टिन]], [[Diethylcarbamazine|डायएथिलकार्बामाझिन]]
|नाही
|-
|''[[Borrelia burgdorferi]]'', ''[[Borrelia garinii]]'' आणि ''[[Borrelia afzelii]]''
|[[Lyme disease|लाइम रोग]] (लाइम बोरेलिओसिस)
|लक्षणांवर आधारित, टिक एक्सपोजर, रक्त चाचण्या
|[[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]], [[amoxicillin|अमॉक्सिसिलिन]], [[ceftriaxone|सेफ्ट्रायॲक्सोन]], [[cefuroxime|सेफुरॉक्सिम]]
|{{partial|[[Lyme disease vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
|''[[Wuchereria bancrofti]]'' आणि ''[[Brugia malayi]]''
|[[Lymphatic filariasis|लसीकावाहिनी फायलेरियासिस]] (एलिफंटियासिस)
|रक्ताची [[Microscopy|सूक्ष्मदर्शी परीक्षा]]
|[[ivermectin|आयव्हरमेक्टिन]] किंवा [[diethylcarbamazine|डायएथिलकार्बामाझिन]]सह [[Albendazole|ऍल्बेंडाझोल]]
|{{No}}
|-
|[[Lymphocytic choriomeningitis|लिम्फोसायटिक कोरिओमेनिंजायटिस व्हायरस]] (LCMV)
|[[Lymphocytic choriomeningitis|लिम्फोसायटिक कोरिओमेनिंजायटिस]]
|रक्त चाचणी
|लक्षणात्मक आणि सहायक
|{{No}}
|-
|''[[Plasmodium]]'' प्रजाती
|[[Malaria|मलेरिया]]
|रक्ताची तपासणी, [[Malaria antigen detection tests|प्रतिजन शोध चाचण्या]]
|[[Antimalarial medication|मलेरियाविरोधी औषधे]]
|{{yes|[[Malaria vaccine|होय]]}}
|-
|[[Marburg virus|मार्बर्ग व्हायरस]]
|[[Marburg virus|मार्बर्ग]] [[hemorrhagic fever|रक्तस्त्रावी ताप]] (MHF)
|रक्त चाचणी
|सहायक
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|[[Measles virus|गोवर व्हायरस]]
|[[Measles|गोवर]]
|गोवर विषाणूच्या संपर्कानंतर साधारणतः १० दिवसांनी [[fever|ताप]] आणि [[malaise|अस्वस्थता]], त्यानंतर [[cough|खोकला]], [[Rhinitis|नासिका प्रवाह]] आणि [[conjunctivitis|डोळ्यांची जळजळ]] वाढत जाते. कोप्लिकचे डाग दिसणे देखील निदानात्मक आहे.
|[[Supportive treatment|सहायक काळजी]]
|{{yes|[[Measles vaccine|होय]]}}
|-
| [[Middle East respiratory syndrome–related coronavirus|मध्य पूर्व श्वसन सिंड्रोम संबंधित कोरोनाव्हायरस]]
|[[Middle East respiratory syndrome|मध्य पूर्व श्वसन सिंड्रोम]] (MERS)
|[[Reverse transcription polymerase chain reaction|rRT-PCR चाचणी]]
|[[Symptomatic treatment|लक्षणात्मक]] आणि [[Supportive treatment|सहायक]]
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Burkholderia pseudomallei]]''
|[[Melioidosis|मेलिओइडोसिस]] (व्हिटमोरचा रोग)
|संस्कृती माध्यमांमध्ये जीवाणू वाढवणे
|[[Ceftazidime|सेफ्टाझिडीम]], [[meropenem|मेरोपेनम]], [[co-trimoxazole|को-ट्रायमॉक्साझोल]]
|{{No}}
|-
| अनेक
|[[Meningitis|मेंदुज्वर]]
|[[Lumbar puncture|कमरेचे पंक्चर]]
|[[Antibiotics|प्रतिजैविके]], [[antivirals|अँटीव्हायरल]], [[steroids|स्टेरॉइड्स]]
|{{No}}
|-
|''[[Neisseria meningitidis]]''
|[[Meningococcal disease|मेनिन्गोकोकल रोग]]
|
|प्राथमिक काळजीमध्ये उपचारांमध्ये सामान्यतः [[benzylpenicillin|बेन्झिलपेनिसिलिन]] इंट्रामस्क्युलर प्रशासन समाविष्ट असते. रुग्णालयात, IV ब्रॉड स्पेक्ट्रम तृतीय पिढीचे [[cephalosporins|सेफॅलोस्पोरिन]] सामान्यतः पसंतीची प्रतिजैविके असतात.
|{{yes|[[Meningococcal vaccine|होय]]}}
|-
| साधारणतः ''Metagonimus yokagawai''
|[[Metagonimiasis|मेटागोनिमियासिस]]
|[[feces|मलात]] दिसणाऱ्या अंड्यांद्वारे मेटागोनिमियासिसचे निदान केले जाते.
|[[Praziquantel|प्राझिक्वान्टेल]]
|{{No}}
|-
| [[Microsporidia|मायक्रोस्पोरिडिया]] फाइलम
|[[Microsporidiosis|मायक्रोस्पोरिडिओसिस]]
|PCR
|उपचारात [[Fumagillin|फुमागिलिन]] वापरले गेले आहे. आणखी एक औषध [[albendazole|ऍल्बेंडाझोल]] आहे.
|{{No}}
|-
| [[Molluscum contagiosum virus|मॉलस्कम कॉन्टेजिओसम व्हायरस]] (MCV)
|[[Molluscum contagiosum|मॉलस्कम कॉन्टेजिओसम]] (MC)
|दिसण्यावर आधारित
|[[Cimetidine|सिमेटिडाइन]], [[podophyllotoxin|पोडोफायलोटॉक्सिन]]
|{{No}}
|-
| [[Monkeypox virus|मंकीपॉक्स व्हायरस]]
|[[Mpox|एमपॉक्स]]
|विषाणू DNA साठी चाचणी
|सहायक, [[antivirals|अँटीव्हायरल]], [[vaccinia immune globulin|व्हॅक्सिनिया इम्यून ग्लोब्युलिन]]
|{{Yes}}
|-
| [[Mumps virus|गालगुंड व्हायरस]]
|[[Mumps|गालगुंड]]
|प्रतिपिंड चाचणी, विषाणू संस्कृती आणि रिव्हर्स ट्रान्सक्रिप्शन पॉलिमरेज चेन रिऍक्शन
|[[Supportive treatment|सहायक]]
|{{yes|[[Mumps vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Rickettsia typhi]]''
|[[Murine typhus|म्युरिन टायफस]] (स्थानिक टायफस)
|प्रारंभिक निदान नैदानिक संशयावर आधारित राहिले.
|सर्वात प्रभावी प्रतिजैविकांमध्ये [[tetracycline|टेट्रासायक्लिन]] आणि [[chloramphenicol|क्लोरॅम्फेनिकॉल]] समाविष्ट आहेत.
|{{No}}
|-
|''[[Mycoplasma pneumoniae]]''
|[[Mycoplasma pneumonia|मायकोप्लाझ्मा न्यूमोनिया]]
|छातीचा क्ष-किरण, छातीचा CT, रक्त चाचणी
|[[Erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]], [[doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]]
|{{No}}
|-
|''[[Mycoplasma genitalium]]''
|[[Mycoplasma genitalium|मायकोप्लाझ्मा जेनिटॅलियम]] संक्रमण
|न्यूक्लिइक ऍसिड ऍम्प्लिफिकेशन चाचणी
|[[Azithromycin|अझिथ्रोमायसिन]], [[moxifloxacin|मॉक्सिफ्लॉक्सासिन]]
|{{No}}
|-
| जीवाणू ([[actinomycosis|ऍक्टिनोमायसेटोमा]]) आणि बुरशी ([[Eumycetoma|युमायसेटोमा]]) च्या असंख्य प्रजाती
|[[Mycetoma|मायसेटोमा]]
|[[Ultrasound|अल्ट्रासाउंड]], [[fine needle aspiration|फाइन निडल ऍस्पिरेशन]]
|[[Antibiotics|प्रतिजैविके]] किंवा [[antifungal|बुरशीविरोधी]] औषधे
|{{No}}
|-
|[[Parasite|परजीवी]] [[Diptera|डिप्टेरस]] माशी अळ्या
|[[Myiasis|मायिआसिस]]
|तपासणी आणि सेरोलॉजिक चाचणी
|मध्यवर्ती पंक्टमवर पेट्रोलियम जेली
|{{No}}
|-
| बहुधा ''[[Chlamydia trachomatis]]'' आणि ''[[Neisseria gonorrhoeae]]''
|[[Neonatal conjunctivitis|नवजात नेत्रश्लेष्मलाशोथ]] (ऑप्थाल्मिया नियोनेटोरम)
|
|प्रतिजैविक मलम ([[erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]], [[tetracycline|टेट्रासायक्लिन]], किंवा क्वचितच [[silver nitrate|सिल्व्हर नायट्रेट]] किंवा [[Argyrol|आर्जायरोल]])
|{{No}}
|-
| [[Nipah virus|निपाह व्हायरस]]
|[[Nipah virus infection|निपाह व्हायरस संक्रमण]]
|
|
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|[[Norovirus|नोरोव्हायरस]]
|[[Norovirus|नोरोव्हायरस]]
|लक्षणांवर आधारित
|[[Supportive care|सहायक काळजी]]
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|[[PRNP]]
|(नवीन) व्हेरियंट क्रॉयट्झफेल्ड-जेकब रोग (vCJD, nvCJD)
|
|
|{{No}}
|-
| साधारणतः ''[[Nocardia asteroides]]'' आणि इतर ''[[Nocardia]]'' प्रजाती
|[[Nocardiosis|नोकार्डिओसिस]]
|फुफ्फुसांचे विश्लेषण करण्यासाठी छातीचा क्ष-किरण, [[bronchoscopy|ब्रॉन्कोस्कोपी]], मेंदू/फुफ्फुस/त्वचा बायोप्सी किंवा [[sputum culture|थुंकी संस्कृती]].
|[[trimethoprim/sulfamethoxazole|ट्रायमेथोप्रिम/सल्फामेथॉक्साझोल]] किंवा [[Sulfonamide (medicine)|सल्फोनामाइड्सचे]] उच्च डोस
|{{No}}
|-
|''[[Onchocerca volvulus]]''
|[[Onchocerciasis|ऑन्कोसर्कियासिस]] (नदी अंधत्व)
|
|
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Opisthorchis viverrini]]'' आणि ''[[Opisthorchis felineus]]''
|[[Opisthorchiasis|ऑपिस्टॉर्कियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Paracoccidioides brasiliensis]]''
|[[Paracoccidioidomycosis|पॅराकोकिडिओइडोमायकोसिस]] (दक्षिण अमेरिकन ब्लास्टोमायकोसिस)
|
|
|{{No}}
|-
| साधारणतः ''[[Paragonimus westermani]]'' आणि इतर ''[[Paragonimus]]'' प्रजाती
|[[Paragonimiasis|पॅरागोनिमियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Pasteurella]]'' प्रजाती
|[[Pasteurellosis|पेस्टुरेलोसिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Head louse|Pediculus humanus capitis]]''
|[[Pediculosis capitis|पेडिक्युलोसिस कॅपिटिस]] (डोक्यातील उवा)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Body louse|Pediculus humanus corporis]]''
|[[Pediculosis corporis|पेडिक्युलोसिस कॉर्पोरिस]] (शरीरातील उवा)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Crab louse|Pthirus pubis]]''
|[[Pediculosis pubis|पेडिक्युलोसिस प्युबिस]] (जघन उवा, खेकड्याच्या उवा)
|
|
|{{No}}
|-
| अनेक
|[[Pelvic inflammatory disease|श्रोणिदाह रोग]] (PID)
|लक्षणांवर आधारित, [[ultrasound|अल्ट्रासाउंड]], [[laparoscopic surgery|लॅपरोस्कोपिक शस्त्रक्रिया]]
|विशिष्ट पद्धतींमध्ये [[cefoxitin|सेफॉक्सिटिन]] किंवा [[cefotetan|सेफोटेटन]] आणि [[doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]] तसेच [[clindamycin|क्लिंडामायसिन]] आणि [[gentamicin|जेंटामायसिन]] समाविष्ट आहेत.
|{{No}}
|-
|''[[Bordetella pertussis]]''
|[[Pertussis|डांग्या खोकला]] (व्हूपिंग कफ)
|[[Nasopharyngeal swab|नासोफॅरेंजियल स्वॅब]]
|[[erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]], [[clarithromycin|क्लॅरिथ्रोमायसिन]] किंवा [[azithromycin|अझिथ्रोमायसिन]]
|{{yes|[[DPT vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Yersinia pestis]]''
|[[Plague (disease)|प्लेग]]
|लसिका ग्रंथी, रक्त, [[sputum|थुंकीत]] जीवाणू शोधणे
|[[Gentamicin|जेंटामायसिन]] आणि [[fluoroquinolone|फ्लुओरोक्विनोलोन]]
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Streptococcus pneumoniae]]''
|[[Pneumococcal infection|न्यूमोकोकल संक्रमण]]
|संस्कृती
|[[cephalosporins|सेफॅलोस्पोरिन]] आणि फ्लुओरोक्विनोलोन जसे [[levofloxacin|लेव्होफ्लॉक्सासिन]] आणि [[moxifloxacin|मॉक्सिफ्लॉक्सासिन]]
|{{yes|[[Pneumococcal vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Pneumocystis jirovecii]]''
|[[Pneumocystis pneumonia|न्यूमोसिस्टिस न्यूमोनिया]] (PCP)
|[[chest X-ray|छातीचा क्ष-किरण]] आणि [[Arterial blood gas|धमनीतील ऑक्सिजन पातळी]]
|[[trimethoprim/sulfamethoxazole|ट्रायमेथोप्रिम/सल्फामेथॉक्साझोल]]
|{{No}}
|-
| अनेक
|[[Pneumonia|न्यूमोनिया]]
|लक्षणांवर आधारित, [[chest X-ray|छातीचा क्ष-किरण]]
|[[Antibiotic|प्रतिजैविके]], [[antiviral|अँटीव्हायरल]], [[oxygen therapy|ऑक्सिजन थेरपी]]
|{{No}}
|-
| [[Poliovirus|पोलिओव्हायरस]]
|[[Poliomyelitis|पोलिओमायलिटिस]]
|[[feces|मलात]] विषाणू किंवा रक्तात [[antibodies|प्रतिपिंड]] शोधणे
|[[supportive care|सहायक काळजी]]
|{{yes|[[Polio vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Prevotella]]'' प्रजाती
|''[[Prevotella]]'' संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|साधारणतः ''[[Naegleria fowleri]]''
|[[Primary amoebic meningoencephalitis|प्राथमिक अमीबिक मेनिन्गोएन्सेफलायटिस]] (PAM)
|फ्लॅजेलेशन चाचणी
|[[Miltefosine|मिल्टेफोसिन]], [[fluconazole|फ्ल्युकोनाझोल]], [[amphotericin B|ऍम्फोटेरिसिन बी]], [[posaconazole|पोसाकोनाझोल]], [[voriconazole|व्होरिकोनाझोल]], [[targeted temperature management|लक्षित तापमान व्यवस्थापन]]
|{{No}}
|-
| [[JC virus|जेसी व्हायरस]]
|[[Progressive multifocal leukoencephalopathy|प्रोग्रेसिव्ह मल्टीफोकल ल्युकोएन्सेफलोपॅथी]]
|[[Cerebrospinal fluid|पाठीच्या कण्याच्या द्रवात]] जेसी व्हायरस [[DNA|DNA]] शोधणे, मेंदूचा CT
|
|{{No}}
|-
|''[[Chlamydophila psittaci]]''
|[[Psittacosis|सिटॅकोसिस]]
|संस्कृती
|[[tetracycline|टेट्रासायक्लिन]] आणि [[chloramphenicol|क्लोरॅम्फेनिकॉल]]
|{{No}}
|-
|''[[Coxiella burnetii]]''
|[[Q fever|क्यू ताप]]
|सेरॉलॉजीवर आधारित
|[[doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]], [[tetracycline|टेट्रासायक्लिन]], [[chloramphenicol|क्लोरॅम्फेनिकॉल]], [[ciprofloxacin|सिप्रोफ्लॉक्सासिन]] आणि [[ofloxacin|ऑफ्लॉक्सासिन]]
|{{yes|होय}}
|-
| [[Rabies virus|रेबीज व्हायरस]]
|[[Rabies|रेबीज]]
|फ्लूरेसेंट प्रतिपिंड चाचणी (FAT)
|सहायक काळजी
|{{yes|[[Rabies vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Borrelia hermsii]]'', ''[[Borrelia recurrentis]]'' आणि इतर ''[[Borrelia]]'' प्रजाती
|[[Relapsing fever|पुनरावर्ती ताप]]
|रक्त स्मीअर
|[[Tetracycline|टेट्रासायक्लिन]]-वर्गातील प्रतिजैविके
|{{No}}
|-
| [[Respiratory syncytial virus|श्वसन संपेश्या विषाणू]] (RSV)
|[[Respiratory syncytial virus|श्वसन संपेश्या विषाणू]] संक्रमण
|विविध प्रयोगशाळा चाचण्या
|[[Respiratory syncytial virus vaccine|श्वसन संपेश्या विषाणू लस]]
|{{Yes}}
|-
|''[[Rhinosporidium seeberi]]''
|[[Rhinosporidiosis|राइनोस्पोरिडिओसिस]]
|
|
|{{No}}
|-
| [[Rhinovirus|राइनोव्हायरस]]
|[[Rhinovirus|राइनोव्हायरस]] संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Rickettsia]]'' प्रजाती
|[[Rickettsia|रिकेट्सिया]] संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Rickettsia akari]]''
|[[Rickettsialpox|रिकेट्सियलपॉक्स]]
|
|
|{{No}}
|-
| [[Rift Valley fever|रिफ्ट व्हॅली ताप]] व्हायरस
|[[Rift Valley fever|रिफ्ट व्हॅली ताप]] (RVF)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Rickettsia rickettsii]]''
|[[Rocky Mountain spotted fever|रॉकी माउंटन स्पॉटेड ताप]] (RMSF)
|
|
|{{No}}
|-
| [[Rotavirus|रोटाव्हायरस]]
|[[Rotavirus|रोटाव्हायरस]] संक्रमण
|
|
|{{yes|[[Rotavirus vaccine|होय]]}}
|-
| [[Rubella virus|रुबेला व्हायरस]]
|[[Rubella|रुबेला]]
|
|
|{{yes|[[Rubella vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Salmonella]]'' प्रजाती
|[[Salmonellosis|साल्मोनेलोसिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|[[SARS coronavirus|SARS कोरोनाव्हायरस]]
|[[Severe acute respiratory syndrome|गंभीर तीव्र श्वसन सिंड्रोम]] (SARS)
|
|
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Sarcoptes scabiei]]''
|[[Scabies|खरूज]]
|
|
|{{No}}
|-
|ग्रुप A ''[[Streptococcus]]'' प्रजाती
|[[Scarlet fever|स्कार्लेट ताप]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Schistosoma]]'' प्रजाती
|[[Schistosomiasis|शिस्टोसोमियासिस]]
|
|[[Praziquantel|प्राझिक्वान्टेल]]
|{{partial|[[Schistosomiasis vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
| अनेक
|[[Sepsis|सेप्सिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Shigella]]'' प्रजाती
|[[Shigellosis|शिगेलोसिस]] (बॅसिलरी डिसेंट्री)
|
|
|{{No}}
|-
|[[Varicella zoster virus|व्हेरिसेला झोस्टर व्हायरस (VZV)]]
|[[Shingles|नागीण]] (हर्पेस झोस्टर)
|
|
|{{yes|[[Shingles vaccine|होय]]}}
|-
|[[Variola major|व्हेरिओला मेजर]] किंवा Variola minor
|[[Smallpox|देवी]] (व्हेरिओला)
|
|
|{{yes|[[Smallpox vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Sporothrix schenckii]]''
|[[Sporotrichosis|स्पोरोट्रिकोसिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Staphylococcus]]'' प्रजाती
|[[Staphylococcal food poisoning|स्टॅफिलोकोकल अन्न विषबाधा]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Staphylococcus]]'' प्रजाती
|[[Staphylococcal infection|स्टॅफिलोकोकल संक्रमण]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Strongyloides stercoralis]]''
|[[Strongyloidiasis|स्ट्रॉन्जिलॉइडियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
| [[Measles virus|गोवर व्हायरस]]
|[[Subacute sclerosing panencephalitis|सबएक्यूट स्क्लेरोझिंग पॅनेन्सेफलायटिस]]
|
|
|{{yes|[[Measles vaccine|होय]]}}
|-
| |''[[Treponema pallidum]]''
|[[Bejel|बेजेल]], [[Syphilis|सिफिलीस]] आणि [[Yaws|याव्ज]]
|
|
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Taenia (flatworm)|Taenia]]'' प्रजाती
|[[Taeniasis|टेनियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Clostridium tetani]]''
|[[Tetanus|धनुर्वात]] (लॉकजॉ)
|
|
|{{yes|[[DPT vaccine|होय]]}}
|-
|[[Tick-borne encephalitis virus|टिक-जन्य एन्सेफलायटिस व्हायरस]] (TBEV)
|[[Tick-borne encephalitis|टिक-जन्य एन्सेफलायटिस]]
|
|
|{{yes|[[Tick-borne encephalitis vaccine|होय]]}}
|-
| साधारणतः ''[[Trichophyton]]'' प्रजाती
|[[Tinea barbae|टिनिया बार्बे]] (नाभाडाची खाज)
|
|
|{{No}}
|-
| साधारणतः ''[[Trichophyton tonsurans]]''
|[[Tinea capitis|टिनिया कॅपिटिस]] (टाळूचा दाद)
|
|
|{{No}}
|-
| साधारणतः ''[[Trichophyton]]'' प्रजाती
|[[Tinea corporis|टिनिया कॉर्पोरिस]] (शरीराचा दाद)
|
|
|{{No}}
|-
| साधारणतः ''[[Epidermophyton floccosum]]'', ''[[Trichophyton rubrum]]'' आणि ''[[Trichophyton mentagrophytes]]''
|[[Tinea cruris|टिनिया क्रुरिस]] (जॉक इच)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Trichophyton rubrum]]''
|[[Tinea manum|टिनिया मॅनम]] (हाताचा दाद)
|
|
|{{No}}
|-
| साधारणतः ''[[Hortaea werneckii]]''
|[[Tinea nigra|टिनिया निग्रा]]
|
|
|{{No}}
|-
| साधारणतः ''[[Trichophyton]]'' प्रजाती
|[[Athlete's foot|टिनिया पेडिस]] (ऍथलीटचा पाय)
|
|
|{{No}}
|-
| साधारणतः ''[[Trichophyton]]'' प्रजाती
|[[Onychomycosis|टिनिया अंग्वियम]] (ऑन्यकोमायकोसिस)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Malassezia]]'' प्रजाती
|[[Tinea versicolor|टिनिया व्हर्सिकलर]] (पिटिरियासिस व्हर्सिकलर)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Staphylococcus aureus]]'' किंवा ''[[Streptococcus pyogenes]]''
|[[Toxic shock syndrome|टॉक्सिक शॉक सिंड्रोम]] (TSS)
|
|
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Toxocara canis]]'' किंवा ''[[Toxocara cati]]''
|[[Toxocariasis|टॉक्सोकेरियासिस]] (नेत्रीय लार्व्हा मायग्रान्स (OLM))
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Toxocara canis]]'' किंवा ''[[Toxocara cati]]''
|[[Toxocariasis|टॉक्सोकेरियासिस]] (व्हिसेरल लार्व्हा मायग्रान्स (VLM))
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Toxoplasma gondii]]''
|[[Toxoplasmosis|टॉक्सोप्लाझमोसिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Chlamydia trachomatis]]''
|[[Trachoma|ट्रॅकोमा]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Trichinella spiralis]]''
|[[Trichinosis|ट्रायकिनोसिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Trichomonas vaginalis]]''
|[[Trichomoniasis|ट्रायकोमोनियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Trichuris trichiura]]''
|[[Trichuriasis|ट्रायक्युरियासिस]] (व्हिपवर्म संक्रमण)
|
|
|{{No}}
|-
| साधारणतः ''[[Mycobacterium tuberculosis]]''
|[[Tuberculosis|क्षयरोग]]
|
|
|{{yes|[[Bacillus Calmette-Guérin|होय]]}}
|-
|''[[Francisella tularensis]]''
|[[Tularemia|टुलेरेमिया]]
|
|
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Salmonella enterica subsp. enterica]], [[serovar|सेरोव्हार]] typhi''
|[[Typhoid fever|टायफॉइड ताप]]
|
|
|{{yes|[[Typhoid vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Rickettsia]]''
|[[Typhus fever|टायफस ताप]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Ureaplasma urealyticum]]''
|''[[Ureaplasma urealyticum]]'' संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Coccidioides immitis]]'' किंवा ''[[Coccidioides posadasii]]''
|[[Valley fever|व्हॅली ताप]]
|
|
|{{No}}
|-
| [[Venezuelan equine encephalitis virus|व्हेनेझुएलन इक्वाइन एन्सेफलायटिस व्हायरस]]
|[[Venezuelan equine encephalitis|व्हेनेझुएलन इक्वाइन एन्सेफलायटिस]]
|
|
|{{No}}
|-
| [[Guanarito virus|ग्वानारिटो व्हायरस]]
|[[Venezuelan hemorrhagic fever|व्हेनेझुएलन रक्तस्त्रावी ताप]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Vibrio vulnificus]]''
|[[Vibrio vulnificus|व्हिब्रिओ व्हल्निफिकस]] संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Vibrio parahaemolyticus]]''
|[[Vibrio parahaemolyticus|व्हिब्रिओ पॅराहिमोलिटिकस]] आंत्रशोथ
|
|
|{{No}}
|-
| अनेक विषाणू
|[[Viral pneumonia|विषाणूजन्य न्यूमोनिया]]
|
|
|{{No}}
|-
| [[West Nile virus|वेस्ट नाइल व्हायरस]]
|[[West Nile virus|वेस्ट नाइल ताप]]
|
|
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Trichosporon beigelii]]''
|[[White piedra|पांढरी पिएड्रा]] (टिनिया ब्लांका)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Yersinia pseudotuberculosis]]''
|''[[Yersinia pseudotuberculosis]]'' संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
| ''[[Yersinia enterocolitica]]''
|[[Yersiniosis|येर्सिनिओसिस]]
|
|
|{{No}}
|-
| [[Yellow fever virus|पीत ज्वर व्हायरस]]
|[[Yellow fever|पीत ज्वर]]
|
|
|{{yes|[[Yellow fever vaccine|होय]]}}
|-
|[[Zeaspora|झिआस्पोरा]] बुरशी
|[[Zeaspora|झिआस्पोरा]]
|
|
|{{No}}
|-
| ''[[Zika virus|झिका व्हायरस]]''
|[[Zika fever|झिका ताप]]
|
|
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
| [[Mucorales]] ऑर्डर (म्युकोर्मायकोसिस) आणि [[Entomophthorales]] ऑर्डर (एंटोमोफ्थोरामायकोसिस)
|[[Zygomycosis|झायगोमायकोसिस]]
|
|
|{{No}}
|}

==हे सुद्धा पहा==
* [[Chronic diseases and cancers linked to infectious microbes|संसर्गजन्य सूक्ष्मजंतूंशी संबंधित जुनाट रोग आणि कर्करोग]]
* [[List of oncogenic bacteria|ऑन्कोजेनिक जीवाणूंची यादी]]
* {{annotated link|List of causes of death by rate|दराने मृत्यूच्या कारणांची यादी}}
* {{annotated link|List of human disease case fatality rates|मानवी रोगांच्या प्रकरण मृत्युदराची यादी}}
* {{annotated link|List of vaccine topics|लस विषयांची यादी}}

==संदर्भ==
{{reflist}}

[[वर्ग:संसर्गजन्य रोग|+]]
[[वर्ग:संसर्गजन्य रोग-संबंधित याद्या|*]]</text>
      <sha1>5vk9ifyfcs8c0hwu8a2xce0xig9np80</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678912</id>
      <parentid>2678911</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T20:13:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jonathansammy</username>
        <id>17110</id>
      </contributor>
      <origin>2678912</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="83773" sha1="3e4xkbj3jnau17nqom4h4jcig1xek72" xml:space="preserve">ही [[संसर्गजन्य रोगांची]] नावानुसार मांडलेली यादी आहे, त्यासोबत त्यांना कारणीभूत [[संसर्गजन्य घटक]], उपलब्ध असल्यास [[लस]] आणि त्यांची सद्यःस्थिती दिलेली आहे. यातील काही रोग [[लसीद्वारे प्रतिबंध करण्यायोग्य रोग]] आहेत.

==यादी==
{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
|-
! संसर्गजन्य घटक
! सामान्य नाव
! निदान
! उपचार
! लस
|- Teagan disease
|''[[Acinetobacter baumannii]]''
|''[[Acinetobacter]]'' संक्रमण
|संस्कृती
|सहायक काळजी
|{{No}}
|-
| ''[[Actinomyces israelii]]'', ''[[Actinomyces gerencseriae]]'' आणि ''[[Propionibacterium propionicus]]''
|[[Actinomycosis|ऍक्टिनोमायकोसिस]]
|ऊतकशास्त्रीय निष्कर्ष
|[[Penicillin|पेनिसिलिन]], [[doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]] आणि [[Sulfonamide (medicine)|सल्फोनामाइड्स]]
|{{No}}
|-
|''[[Adenoviridae]]''
|[[Adenovirus infection|ऍडेनोव्हायरस संक्रमण]]
|[[Antigen|प्रतिजन]] शोध, [[polymerase chain reaction|पॉलिमरेज चेन रिऍक्शन]] परीक्षा, [[virus isolation|विषाणू एकांतीकरण]] आणि [[serology|सेरॉलॉजी]]
|बहुतेक संक्रमण सौम्य असतात आणि कोणत्याही उपचाराची किंवा केवळ लक्षणात्मक उपचाराची गरज नसते.
|{{partial|[[Adenovirus vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
|''[[Trypanosoma brucei]]''
|[[African trypanosomiasis|आफ्रिकन झोपेचा आजार]] (आफ्रिकन ट्रिपॅनोसोमियासिस)
|सूक्ष्मदर्शी परीक्षेद्वारे नमुन्यात ट्रिपॅनोसोम्सची ओळख
|''T. b. gambiense'' साठी तोंडावाटे [[Fexinidazole|फेक्सिनिडाझोल]] किंवा इंजेक्शनद्वारे [[pentamidine|पेंटामिडिन]]. ''T. b. rhodesiense'' साठी इंजेक्शनद्वारे [[Suramin|सुरामिन]] वापरले जाते.
|{{partial|[[Trypanosomiasis vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
| [[HIV|एचआयव्ही (मानवी इम्युनोडेफिशिएन्सी व्हायरस)]]
|[[HIV/AIDS|एड्स (अधिग्रहित रोगप्रतिकारशक्ती कमतरता सिंड्रोम)]]
|प्रतिपिंड चाचणी, p24 प्रतिजन चाचणी, PCR
|उपचारात सामान्यतः एक [[non-nucleoside reverse transcriptase inhibitor|नॉन-न्यूक्लिओसाइड रिव्हर्स ट्रान्सक्रिप्टेज इनहिबिटर]] (NNRTI) आणि दोन [[Nucleoside analogue reverse transcriptase inhibitor|न्यूक्लिओसाइड ॲनालॉग रिव्हर्स ट्रान्सक्रिप्टेज इनहिबिटर]] (NRTIs) यांचा समावेश असतो
|{{partial|[[HIV vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
|''[[Entamoeba histolytica]]''
|[[Amoebiasis|अमिबियासिस]]
|सूक्ष्मदर्शन
|लक्षणे असलेल्यांना अमीबाविरोधी ऊतक-सक्रिय औषध आणि लुमिनल सिस्टिसाइडल औषधाची आवश्यकता असते. लक्षणे नसलेल्यांना केवळ लुमिनल सिस्टिसाइडल औषध आवश्यक आहे.
|{{No}}
|-
|''[[Anaplasma]]'' प्रजाती
|[[Anaplasmosis|ऍनाप्लाझमोसिस]]
|IgG साठी अप्रत्यक्ष इम्युनोफ्लूरेसेन्स प्रतिपिंड परीक्षा
|टेट्रासायक्लिन वर्गातील औषधे (यात [[tetracycline|टेट्रासायक्लिन]], [[chlortetracycline|क्लोरटेट्रासायक्लिन]], [[oxytetracycline|ऑक्सीटेट्रासायक्लिन]], [[rolitetracycline|रोलीटेट्रासायक्लिन]], [[doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]] आणि [[minocycline|मिनोसायक्लिन]] समाविष्ट आहेत) आणि [[imidocarb|इमिडोकार्ब]]
|{{No}}
|-
|''[[Angiostrongylus]]''
|[[Angiostrongyliasis|ऍन्जिओस्ट्रॉन्जिलियासिस]]
|कमरेचे पंक्चर, मेंदूचे इमेजिंग, सेरॉलॉजी
|ऍल्बेंडाझोल
|{{No}}
|-
|''[[Anisakis]]''
|[[Anisakis#Anisakiasis|ऍनिसाकियासिस]]
|गॅस्ट्रोस्कोपिक परीक्षा किंवा हिस्टोपॅथॉलॉजिक परीक्षा
|[[Albendazole|ऍल्बेंडाझोल]]
|{{No}}
|-
|''[[Bacillus anthracis]]''
|[[Anthrax|ऍन्थ्रॅक्स]]
|संस्कृती, PCR
|मोठ्या प्रमाणात शिरेद्वारे आणि तोंडावाटे प्रतिजैविके जसे [[fluoroquinolone|फ्लुओरोक्विनोलोन्स]] ([[ciprofloxacin|सिप्रोफ्लॉक्सासिन]]), [[doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]], [[erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]], [[vancomycin|व्हॅन्कोमायसिन]] किंवा [[penicillin|पेनिसिलिन]]
|{{yes|[[Anthrax vaccines|होय]]}}
|-
|''[[Arcanobacterium haemolyticum]]''
|[[Arcanobacterium haemolyticum infection|''Arcanobacterium haemolyticum'' संक्रमण]]
|मानवी रक्त [[agar|आगार]] प्लेट्सवर संस्कृती
|[[erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]] (प्रथम पसंतीचे औषध म्हणून प्रस्तावित), [[clindamycin|क्लिंडामायसिन]], [[gentamicin|जेंटामायसिन]] आणि [[cephalosporin|सेफॅलोस्पोरिन]]
|{{No}}
|-
|[[Junin virus|जुनिन व्हायरस]]
|[[Argentine hemorrhagic fever|अर्जेंटाइन रक्तस्त्रावी ताप]]
|
|
|{{Yes}}
|-
|''[[Ascaris lumbricoides]]''
|[[Ascariasis|ऍस्केरियासिस]]
|[[Fecal smear|मलमूत्र स्मीअर]]
|[[Albendazole|ऍल्बेंडाझोल]], [[mebendazole|मेबेंडाझोल]], [[levamisole|लेव्हामिसोल]] आणि [[pyrantel pamoate|पायरान्टेल पामोएट]]
|{{No}}
|-
|''[[Aspergillus]]'' प्रजाती
|[[Aspergillosis|ऍस्परजिलोसिस]]
|[[Chest X-ray|छातीचा क्ष-किरण]] आणि CT, [[microscopy|सूक्ष्मदर्शन]] [[silver stain|सिल्व्हर स्टेनद्वारे]]
|[[Voriconazole|व्होरिकोनाझोल]] आणि शस्त्रक्रियात्मक [[debridement|डिब्रायडमेंट]]सह [[liposomal amphotericin B|लिपोसोमल ऍम्फोटेरिसिन बी]]
|{{No}}
|-
|[[Astrovirus|''Astroviridae'']] प्रजाती
|[[Astrovirus|ऍस्ट्रोव्हायरस]] संक्रमण
|[[Electron microscopy|इलेक्ट्रॉन सूक्ष्मदर्शन]], एंझाइम-इम्युनोअसे ([[ELISA]]), [[immunofluorescence|इम्युनोफ्लूरेसेन्स]] आणि [[polymerase chain reaction|पॉलिमरेज चेन रिऍक्शन]]
|सहायक काळजी
|{{No}}
|-
|''[[Babesia]]'' प्रजाती
|[[Babesiosis|बाबेसिओसिस]]
|[[Giemsa stain|गिम्सा-डागलेला]] [[Blood film|पातळ-फिल्म रक्त स्मीअर]]
|[[Atovaquone|अटोव्हाकोन]] आणि [[azithromycin|अझिथ्रोमायसिन]]. जीवघेण्या प्रकरणांमध्ये, [[exchange transfusion|एक्सचेंज ट्रान्सफ्यूजन]] केले जाते.
|{{No}}
|-
|''[[Bacillus cereus]]''
|''[[Bacillus cereus]]'' संक्रमण
|संस्कृती
|[[Vancomycin|व्हॅन्कोमायसिन]]
|{{No}}
|-
|अनेक जीवाणू
|[[Bacterial meningitis|जीवाणूजन्य मेंदुज्वर]]
|[[Lumbar puncture|कमरेचे पंक्चर]] (मेंदूत गाठ असल्यास किंवा [[intracranial pressure|इंट्राक्रॅनियल दाब]] वाढलेला असल्यास विरोधित), CT किंवा MRI
|प्रतिजैविके
|{{No}}
|-
|अनेक जीवाणू
|[[Bacterial pneumonia|जीवाणूजन्य न्यूमोनिया]]
|थुंकी ग्राम स्टेन आणि संस्कृती, छातीचे रेडिओग्राफी
|प्रतिजैविके
|{{No}}
|-
| [[List of bacterial vaginosis microbiota|जीवाणूजन्य योनिदाहाचे सूक्ष्मजंतू]]
|[[Bacterial vaginosis|जीवाणूजन्य योनिदाह]]
|[[Gram stain|ग्राम स्टेन]] आणि व्हिफ चाचणी
|[[Metronidazole|मेट्रोनिडाझोल]] किंवा [[clindamycin|क्लिंडामायसिन]]
|{{No}}
|-
|''[[Bacteroides]]'' प्रजाती
|''[[Bacteroides]]'' संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
| ''[[Balantidium coli]]''
|[[Balantidiasis|बॅलान्टिडियासिस]]
|मल परीक्षा, किंवा कोलोनोस्कोपी किंवा सिग्मोइडोस्कोपी
|[[Tetracycline|टेट्रासायक्लिन]], [[metronidazole|मेट्रोनिडाझोल]] किंवा [[iodoquinol|आयोडोक्विनॉल]]
|{{No}}
|-
|''[[Bartonella]]''
|[[Bartonellosis|बार्टोनेलोसिस]]
|[[microscopy|सूक्ष्मदर्शन]], [[serology|सेरॉलॉजी]] आणि [[Polymerase chain reaction|PCR]]
|प्रतिजैविके
|{{No}}
|-
|''[[Baylisascaris]]'' प्रजाती
|''[[Baylisascaris]]'' संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|[[BK virus|बीके व्हायरस]]
|[[BK virus|बीके व्हायरस]] संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Piedraia hortae]]''
|[[Black piedra|काळी पिएड्रा]]
|स्टेन किंवा संस्कृती
|[[pyrithione zinc|पायरिथिओन झिंक]], [[formaldehyde|फॉर्मल्डिहाइड]] आणि [[salicylic acid|सॅलिसिलिक ऍसिड]] सारखे ऍन्टीफंगल शाम्पू
|{{No}}
|-
|''[[Blastocystis]]'' प्रजाती
|[[Blastocystosis|ब्लास्टोसिस्टोसिस]]
|रासायनिकरित्या जतन केलेल्या मलाच्या नमुन्याची सूक्ष्मदर्शी परीक्षा
|कोणत्याही विशिष्ट उपचाराची परिणामकारकता सिद्ध करण्यासाठी वैज्ञानिक अभ्यासाचा अभाव
|{{No}}
|-
|''[[Blastomyces dermatitidis]]''
|[[Blastomycosis|ब्लास्टोमायकोसिस]]
|KOH तयारी, सायटोलॉजी किंवा हिस्टोलॉजी
|[[Itraconazole|इट्राकोनाझोल]] किंवा [[ketoconazole|केटोकोनाझोल]]
|{{No}}
|-
| [[Machupo virus|माचुपो व्हायरस]]
|[[Bolivian hemorrhagic fever|बोलिव्हियन रक्तस्त्रावी ताप]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Clostridium botulinum]]''; टीप: बोटुलिझम हे ''[[Clostridium botulinum]]'' चे संक्रमण नसून [[botulinum toxin|बोटुलिनम विष]] सेवनामुळे होते.
|[[Botulism|बोटुलिझम]] (आणि शिशु बोटुलिझम)
|[[Enzyme-linked immunosorbent assay|एंझाइम-लिंक्ड इम्युनोसॉर्बेंट परीक्षा]] (ELISAs), [[electrochemiluminescent|इलेक्ट्रोकेमीलुमिनेसेंट]] (ECL) चाचण्या
|बोटुलिझम [[antitoxin|अँटिटॉक्सिन]] आणि सहायक काळजी
|{{No}}
|-
| [[Sabiá virus|साबिया व्हायरस]]
|[[Brazilian hemorrhagic fever|ब्राझिलियन रक्तस्त्रावी ताप]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Brucella]]'' प्रजाती
|[[Brucellosis|ब्रुसेलोसिस]]
|संस्कृती
|[[Tetracycline|टेट्रासायक्लिन]], [[rifampicin|रिफॅम्पिसिन]] आणि [[aminoglycoside|अमिनोग्लायकोसाइड्स]] [[streptomycin|स्ट्रेप्टोमायसिन]] आणि [[gentamicin|जेंटामायसिन]]
|{{Yes}}
|-
|''[[Yersinia pestis]]''
|[[Bubonic plague|बुबोनिक प्लेग]]
|संस्कृती
|[[Aminoglycoside|अमिनोग्लायकोसाइड्स]] जसे [[streptomycin|स्ट्रेप्टोमायसिन]] आणि [[gentamicin|जेंटामायसिन]], [[tetracycline|टेट्रासायक्लिन]] (विशेषतः [[doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]]) आणि [[fluoroquinolone|फ्लुओरोक्विनोलोन]] [[ciprofloxacin|सिप्रोफ्लॉक्सासिन]]
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
| साधारणतः ''[[Burkholderia cepacia]]'' आणि इतर ''[[Burkholderia]]'' प्रजाती
|''[[Burkholderia]]'' संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Mycobacterium ulcerans]]''
|[[Buruli ulcer|बुरुली व्रण]]
|[[real-time PCR|रिअल-टाइम PCR]]
|सर्वाधिक वापरली जाणारी प्रतिजैविक पद्धत म्हणजे दिवसातून एकदा तोंडावाटे [[rifampicin|रिफॅम्पिसिन]] आणि दिवसातून दोनदा तोंडावाटे [[clarithromycin|क्लॅरिथ्रोमायसिन]].
|{{No}}
|-
|''[[Caliciviridae]]'' प्रजाती
|[[Caliciviridae|कॅलिसीव्हायरस]] संक्रमण ([[Norovirus|नोरोव्हायरस]] आणि [[Sapovirus|सॅपोव्हायरस]])
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Campylobacter]]'' प्रजाती
|[[Campylobacteriosis|कॅम्पिलोबॅक्टेरिओसिस]]
|मलाची संस्कृती
|मुलांमध्ये [[Erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]] आणि प्रौढांमध्ये [[tetracycline|टेट्रासायक्लिन]] वापरता येते.
|{{No}}
|-
| साधारणतः ''[[Candida albicans]]'' आणि इतर ''[[Candida (genus)|Candida]]'' प्रजाती
|[[Candidiasis|कॅंडिडियासिस]] (मोनिलियासिस; थ्रश)
|तोंडाचा कॅंडिडियासिस: पांढरे पट्टे आणि जळजळ. योनि कॅंडिडियासिस: योनीत खाज किंवा वेदना, लैंगिक संभोगाच्या वेळी वेदना
|[[Antifungal medication|बुरशीविरोधी औषधे]]
|{{No}}
|-
| ''[[Capillaria philippinensis]]'' द्वारे आतड्याचा आजार, ''[[Capillaria hepatica]]'' द्वारे यकृताचा आजार आणि ''[[Capillaria aerophila]]'' द्वारे फुफ्फुसाचा आजार
|[[Capillariasis|कॅपिलेरियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Streptococcus mutans]]''
|[[Dental caries|दंत क्षय]]
|
|
|{{partial|[[Caries vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
|''[[Bartonella bacilliformis]]''
|[[Carrion's disease|कॅरियॉनचा रोग]]
|[[Giemsa stain|गिम्सा स्टेनसह]] परिधीय रक्त स्मीअर, कोलंबिया रक्त आगार संस्कृती, [[immunoblot|इम्युनोब्लॉट]], अप्रत्यक्ष [[immunofluorescence|इम्युनोफ्लूरेसेन्स]] आणि [[Polymerase chain reaction|PCR]]
|[[Fluoroquinolone|फ्लुओरोक्विनोलोन]] (जसे [[ciprofloxacin|सिप्रोफ्लॉक्सासिन]]) किंवा प्रौढांमध्ये [[chloramphenicol|क्लोरॅम्फेनिकॉल]] आणि मुलांमध्ये क्लोरॅम्फेनिकॉलसह [[beta-lactam|बीटा-लॅक्टम]]
|{{No}}
|-
|''[[Bartonella henselae]]''
|[[Cat-scratch disease|मांजरीच्या ओरखड्याचा आजार]]
|[[Polymerase chain reaction|पॉलिमरेज चेन रिऍक्शन]]
|[[Azithromycin|अझिथ्रोमायसिन]]
|{{No}}
|-
| साधारणतः [[Group A streptococcal infection|ग्रुप A]] ''[[Streptococcus]]'' आणि ''[[Staphylococcus]]''
|[[Cellulitis|सेल्युलायटिस]]
|इतिहास आणि शारीरिक तपासणी
|पेनिसिलिनेज-प्रतिरोधक [[semisynthetic penicillin|अर्ध-कृत्रिम पेनिसिलिन]] किंवा प्रथम पिढीचे [[cephalosporin|सेफॅलोस्पोरिन]]
|{{No}}
|-
|''[[Trypanosoma cruzi]]''
|[[Chagas disease|चागास रोग]] (अमेरिकन ट्रिपॅनोसोमियासिस)
|ताज्या [[Anticoagulant|अँटीकोआगुलंट]] रक्ताची किंवा त्याच्या [[buffy coat|बफी कोटची]] [[Microscope|सूक्ष्मदर्शी]] परीक्षा; किंवा [[Giemsa stain|गिम्सासह]] पातळ आणि जाड [[blood smear|रक्त स्मीअर]] तयार करून.
|[[Benznidazole|बेन्झनिडाझोल]] आणि [[nifurtimox|निफुर्टिमॉक्स]]
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Haemophilus ducreyi]]''
|[[Chancroid|चान्क्रॉइड]]
|नैदानिक निदान
|[[Centers for Disease Control and Prevention|CDC]] शिफारस: एकच तोंडावाटे डोस (१ ग्रॅम) [[azithromycin|अझिथ्रोमायसिन]], एकच IM डोस (२५० मि.ग्रॅ.) [[ceftriaxone|सेफ्ट्रायॲक्सोन]], सात दिवसांसाठी दिवसातून तीन वेळा तोंडावाटे (५०० मि.ग्रॅ.) [[erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]], किंवा तीन दिवसांसाठी दिवसातून दोनदा तोंडावाटे (५०० मि.ग्रॅ.) [[ciprofloxacin|सिप्रोफ्लॉक्सासिन]].
|{{No}}
|-
|[[Varicella zoster virus|व्हेरिसेला झोस्टर व्हायरस (VZV)]]
|[[Chickenpox|कांजिण्या]]
|कांजिण्यांचे निदान प्रामुख्याने चिन्हे आणि लक्षणांवर आधारित आहे, ज्यात सुरुवातीची विशिष्ट लक्षणे आणि नंतर वैशिष्ट्यपूर्ण [[rash|पुरळ]] दिसतात.
|[[Aciclovir|ऍसायक्लोव्हिर]]
|{{Yes|[[Varicella vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Alphavirus]]''
|[[Chikungunya|चिकुनगुन्या]]
|[[Lymphocytopenia|कमी झालेली लिम्फोसाइट संख्या]] [[viremia|व्हायरेमिया]]शी सुसंगत. [[Serology|सेरोलॉजिकल]] निदानासाठी निश्चित प्रयोगशाळा निदान विषाणू एकांतीकरण, RT-PCR द्वारे केले जाऊ शकते.
|[[Therapy#Supportive therapy|सहायक काळजी]]
|{{Yes|[[Chikungunya vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Chlamydia trachomatis]]''
|[[Chlamydia infection|क्लॅमिडीया]]
|[[Nucleic acid amplification test|न्यूक्लिइक ऍसिड ऍम्प्लिफिकेशन चाचण्या]] (NAAT), जसे [[polymerase chain reaction|PCR]], ट्रान्सक्रिप्शन मेडिएटेड ऍम्प्लिफिकेशन (TMA) आणि DNA [[strand displacement amplification|स्ट्रँड डिस्प्लेसमेंट ऍम्प्लिफिकेशन]] (SDA)
|[[azithromycin|अझिथ्रोमायसिन]], [[doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]], [[erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]], लेव्होफ्लॉक्सासिन किंवा [[ofloxacin|ऑफ्लॉक्सासिन]]
|{{No}}
|-
|''[[Chlamydophila pneumoniae]]''
|''[[Chlamydophila pneumoniae]]'' संक्रमण (तैवान तीव्र श्वसन घटक किंवा TWAR)
|
|
|{{No}}
|-
| ''[[Vibrio cholerae]]''
|[[Cholera|कॉलरा]]
|जलद [[dipstick|डिपस्टिक]] चाचणी उपलब्ध आहे.
|[[oral rehydration therapy|तोंडावाटे पुनर्जलन थेरपी]] (ORT)
|{{yes|[[Cholera vaccine|होय]]}}
|-
| साधारणतः ''[[Fonsecaea pedrosoi]]''
|[[Chromoblastomycosis|क्रोमोब्लास्टोमायकोसिस]]
|सूक्ष्मदर्शन (KOH स्क्रेपिंग्स)
|[[Itraconazole|इट्राकोनाझोल]], एक [[Antifungal medication|ऍन्टीफंगल]] [[azole|अझोल]], [[flucytosine|फ्ल्युसायटोसिन]]सह किंवा त्याशिवाय तोंडावाटे दिले जाते.
|{{No}}
|-
|''Batrachochytrium dendrabatidis''
|''[[Chytridiomycosis|कायट्रिडिओमायकोसिस]]''
|
|
|{{No}}
|-
| ''[[Clonorchis sinensis]]''
|[[Clonorchiasis|क्लोनॉर्चियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Clostridioides difficile (bacteria)|Clostridioides difficile]]''
|''[[Clostridioides difficile infection|Clostridioides difficile'' कोलायटिस]]''
|[[Colonoscopy|कोलोनोस्कोपी]] किंवा [[sigmoidoscopy|सिग्मोइडोस्कोपी]], सायटोटॉक्सिसिटी परीक्षा, विष ELISA
|तोंडावाटे [[Vancomycin|व्हॅन्कोमायसिन]] किंवा [[fidaxomicin|फिडॅक्सोमायसिन]]
|{{No}}
|-
| ''[[Coccidioides immitis]]'' आणि ''[[Coccidioides posadasii]]''
|[[Coccidioidomycosis|कोकिडिओइडोमायकोसिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|[[Coltivirus|कोलोरॅडो टिक फीव्हर व्हायरस]] (CTFV)
|[[Colorado tick fever|कोलोरॅडो टिक ताप]] (CTF)
|
|
|{{No}}
|-
| साधारणतः [[rhinovirus|राइनोव्हायरस]] आणि [[coronavirus|कोरोनाव्हायरस]]
|[[Common cold|सर्दी]] (तीव्र विषाणूजन्य राइनोफॅरेंजायटिस; तीव्र कोरिझा)
|लक्षणांवर आधारित
|सहायक काळजी
|{{No}}
|-
|[[Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2|SARS-CoV-2]]
|[[Coronavirus disease 2019|कोरोनाव्हायरस रोग २०१९]] (COVID-19)
|
|
|{{Yes|[[COVID-19 vaccine|होय]]}}
|-
|[[Coxsackie B virus|कॉक्ससॅकी बी व्हायरस]]
|[[Coxsackie B virus|कॉक्ससॅकी बी व्हायरस]] संक्रमण
|एंटेरोव्हायरस संक्रमणाचे निदान मुख्यतः [[serological|सेरोलॉजिकल]] चाचण्यांद्वारे जसे [[ELISA]] आणि पेशी संस्कृतीतून केले जाते.
|कॉक्ससॅकी बी गटाच्या विषाणूंसाठी कोणतेही सर्वमान्य उपचार नाहीत.
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
| [[PRNP]]
|[[Creutzfeldt–Jakob disease|क्रॉयट्झफेल्ड-जेकब रोग]] (CJD)
|
|
|{{No}}
|-
| क्रिमियन-काँगो रक्तस्त्रावी ताप विषाणू
|[[Crimean-Congo hemorrhagic fever|क्रिमियन-काँगो रक्तस्त्रावी ताप]] (CCHF)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Cryptococcus neoformans]]''
|[[Cryptococcosis|क्रिप्टोकोकोसिस]]
|[[cerebrospinal fluid|सेरेब्रोस्पायनल फ्लुइड]] (CSF) चे [[India ink|इंडिया इंक]] परीक्षण
|[[Intravenous|शिरेद्वारे]] [[Amphotericin B|ऍम्फोटेरिसिन बी]] आणि तोंडावाटे [[flucytosine|फ्ल्युसायटोसिन]]
|{{No}}
|-
|''[[Cryptosporidium]]'' प्रजाती
|[[Cryptosporidiosis|क्रिप्टोस्पोरिडिओसिस]]
|
|
|{{No}}
|-
| साधारणतः ''[[Ancylostoma braziliense]]''; अनेक इतर परजीवी
|[[Cutaneous larva migrans|त्वचीय लार्व्हा मायग्रान्स]] (CLM)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Cyclospora cayetanensis]]''
|[[Cyclosporiasis|सायक्लोस्पोरियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Taenia solium]]''
|[[Cysticercosis|सिस्टिसेर्कोसिस]]
|
|
|{{No}}
|-
| ''[[Cytomegalovirus]]''
|[[Cytomegalovirus|सायटोमेगॅलोव्हायरस]] संक्रमण
|रक्त आणि मूत्र चाचण्या, बायोप्सी
|सिडोफोव्हिर, फॉस्कार्नेट, गॅन्सिक्लोव्हिर, व्हॅल्गॅन्सिक्लोव्हिर
|{{partial|[[Cytomegalovirus vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
|[[Dengue fever|डेंग्यू]] विषाणू (DEN-1, DEN-2, DEN-3 आणि DEN-4) – [[Flavivirus|''Flaviviruses'']]
|[[Dengue fever|डेंग्यू ताप]]
|नैदानिक निदान
|उपचार लक्षणांवर अवलंबून असतो.
|{{yes|[[Dengue vaccine|होय]]}}
|-
| [[Green algae|हिरव्या शेवाळ]] [[Desmodesmus]] armatus
|[[Desmodesmus]] संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Dientamoeba fragilis]]''
|[[Dientamoebiasis|डिएंटामोएबियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Corynebacterium diphtheriae]]''
|[[Diphtheria|डिफ्थेरिया]]
|प्रयोगशाळा निकष: ''C. diphtheriae'' संस्कृती एकांतीकरण; हिस्टोपॅथॉलॉजिक निदान. विषारी द्रव्याचे प्रात्यक्षिक: इन विव्हो चाचण्या (गिनी पिग इनोक्युलेशन); इन विट्रो चाचणी: एलेकचे जेल प्रेसिपिटेशन चाचणी, PCR, ELISA, ICA. नैदानिक निकष: घशाच्या मागील भागाला जाड, राखाडी स्यूडोमेम्ब्रेनसह URT आजार; कमी तापमान; घसा खवखवणे.
|[[Metronidazole|मेट्रोनिडाझोल]], [[Erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]], [[Procaine penicillin G|प्रोकेन पेनिसिलिन जी]]
|{{yes|[[DPT vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Diphyllobothrium]]''
|[[Diphyllobothriasis|डिफायलोबोथ्रियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Dracunculus medinensis]]''
|[[Dracunculiasis|ड्रॅक्युनक्युलियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|[[Eastern equine encephalitis#Virus|पूर्व इक्वाइन एन्सेफलायटिस व्हायरस]]
|[[Eastern equine encephalitis|पूर्व इक्वाइन एन्सेफलायटिस]] (EEE)
|रक्त चाचण्या
|[[Corticosteroids|कॉर्टिकोस्टेरॉइड्स]], [[anticonvulsants|ऍन्टीकन्व्हल्सेंट्स]] आणि सहायक उपाय (लक्षणांवर उपचार)
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
| [[Ebola|इबोला]]व्हायरस (EBOV)
|[[Ebola|इबोला]] [[hemorrhagic fever|रक्तस्त्रावी ताप]]
|
|
|{{yes|[[Ebola vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Echinococcus]]'' प्रजाती
|[[Echinococcosis|एकिनोकोकोसिस]]
|इमेजिंग, सेरॉलॉजी चाचणी
|रसायनोपचारासह गळूंचे शस्त्रक्रियात्मक काढणे
|{{No}}
|-
|''[[Ehrlichia]]'' प्रजाती
|[[Ehrlichiosis|एर्लिकिओसिस]]
|
|
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Enterobius vermicularis]]''
|[[Enterobiasis|एंटेरोबियासिस]] (पिनवर्म संक्रमण)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Enterococcus]]'' प्रजाती
|''[[Enterococcus]]'' संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|[[Enterovirus|एंटेरोव्हायरस]] प्रजाती
|[[Enterovirus|एंटेरोव्हायरस]] संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Rickettsia prowazekii]]''
|[[Epidemic typhus|महामारी टायफस]]
|
|
|{{No}}
|-
| [[Parvovirus B19]]
|[[Erythema infectiosum|एरिथेमा इन्फेक्शिओसम]] (पाचवा रोग)
|
|
|{{No}}
|-
|[[Human herpesvirus 6|मानवी हर्पेसव्हायरस ६]] (HHV-6) आणि [[human herpesvirus 7|मानवी हर्पेसव्हायरस ७]] (HHV-7)
|[[Exanthem subitum|एक्झांथेमा सुबिटम]] (सहावा रोग)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Fasciola hepatica]]'' आणि ''[[Fasciola gigantica]]''
|[[Fasciolasis|फॅसिओलियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Fasciolopsis buski]]''
|[[Fasciolopsiasis|फॅसिओलॉप्सियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
| [[PRNP]]
|[[Fatal familial insomnia|घातक कौटुंबिक निद्रानाश]] (FFI)
|
|
|{{No}}
|-
|[[Filarioidea]] [[Taxonomic rank|महाकुल]]
|[[Filariasis|फायलेरियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Clostridium perfringens]]''
|''[[Clostridium perfringens]]'' द्वारे [[Food poisoning|अन्न विषबाधा]]
|मल चाचणी
|सहायक काळजी
|{{No}}
|-
|अनेक
|[[Free-living amebic infection|मुक्त-जीवी अमीबिक संक्रमण]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Fusobacterium]]'' प्रजाती
|''[[Fusobacterium]]'' संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
| साधारणतः ''[[Clostridium perfringens]]''; इतर ''[[Clostridium]]'' प्रजाती
|[[Gas gangrene|गॅस गँगरीन]] (क्लॉस्ट्रिडियल मायोनेक्रोसिस)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Geotrichum candidum]]''
|[[Geotrichosis|जिओट्रिकोसिस]]
|
|
|{{No}}
|-
| [[PRNP]]
|[[Gerstmann-Sträussler-Scheinker syndrome|गेर्स्टमान-स्ट्रोसलर-श्रेंकर सिंड्रोम]] (GSS)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Giardia lamblia]]''
|[[Giardiasis|जिआर्डियासिस]]
|मलातील जीवांच्या पृष्ठभागावरील प्रतिजनांचे शोध
|उपचार नेहमीच आवश्यक नसतो. औषधे आवश्यक असल्यास, [[metronidazole|मेट्रोनिडाझोल]], [[tinidazole|टिनिडाझोल]], [[secnidazole|सेक्निडाझोल]] किंवा [[ornidazole|ऑर्निडाझोल]] सारखे [[nitroimidazole|नायट्रोइमिडाझोल]] औषध वापरले जाते.
|{{No}}
|-
|''[[Burkholderia mallei]]''
|[[Glanders|ग्लँडर्स]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Gnathostoma]] spinigerum'' आणि ''Gnathostoma hispidum''
|[[Gnathostomiasis|ग्नॅथोस्टोमियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Neisseria gonorrhoeae]]''
|[[Gonorrhea|गोनोरिया]]
|[[Gram stain|ग्राम स्टेन]] आणि [[Cell culture|संस्कृती]]
|इंजेक्शनद्वारे [[Ceftriaxone|सेफ्ट्रायॲक्सोन]] आणि तोंडावाटे [[azithromycin|अझिथ्रोमायसिन]]
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Klebsiella granulomatis]]''
|[[Granuloma inguinale|ग्रॅन्युलोमा इंग्विनेल]] (डोनोव्हानोसिस)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Streptococcus pyogenes]]''
|[[Group A streptococcal infection|ग्रुप A स्ट्रेप्टोकोकल संक्रमण]]
|संस्कृती
|पेनिसिलिन
|{{No}}
|-
|''[[Streptococcus agalactiae]]''
|[[Group B streptococcal infection|ग्रुप B स्ट्रेप्टोकोकल संक्रमण]]
|ग्राम स्टेन
|पेनिसिलिन आणि ऍम्पीसिलिन
|{{No}}
|-
|''[[Haemophilus influenzae]]''
|''[[Haemophilus influenzae]]'' संक्रमण
|ग्राम स्टेन
|गंभीर प्रकरणांमध्ये रक्तप्रवाहात [[cefotaxime|सेफोटॅक्सिम]] आणि [[ceftriaxone|सेफ्ट्रायॲक्सोन]], कमी गंभीर प्रकरणांमध्ये [[ampicillin|ऍम्पीसिलिन]] आणि [[sulbactam|सल्बॅक्टम]], दुसऱ्या आणि तिसऱ्या पिढीचे [[cephalosporins|सेफॅलोस्पोरिन]] किंवा [[fluoroquinolones|फ्लुओरोक्विनोलोन्स]]
|{{yes|[[Hib vaccine|होय]]}}
|-
|[[Enterovirus|एंटेरोव्हायरस]], मुख्यतः [[Coxsackie A|कॉक्ससॅकी A]] [[virus|व्हायरस]] आणि [[EV-71|एंटेरोव्हायरस ७१]] (EV71)
|[[Hand, foot and mouth disease|हात, पाय आणि तोंडाचा रोग]] (HFMD)
|सादर होणाऱ्या चिन्हे आणि लक्षणांवरून सामान्यतः निदान केले जाऊ शकते. निदान अस्पष्ट असल्यास, घशातील स्वॅब किंवा मलाचा नमुना घेतला जाऊ शकतो.
|हात, पाय आणि तोंडाचा रोग एक विषाणूजन्य रोग असल्याने सामान्यतः औषधांची गरज नसते आणि तो स्वतःच बरा होतो.
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|[[Virus sin Nombre|सिन नॉम्ब्रे व्हायरस]]
|[[Hantavirus|हँटाव्हायरस]] पल्मोनरी सिंड्रोम (HPS)
|
|
|{{No}}
|-
| [[Heartland virus|हार्टलँड व्हायरस]]
|[[Heartland virus|हार्टलँड व्हायरस]] रोग
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Helicobacter pylori]]''
|''[[Helicobacter pylori]]'' संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
| [[Escherichia coli]] O157:H7, O111 आणि O104:H4
|[[Hemolytic-uremic syndrome|हेमोलायटिक-युरेमिक सिंड्रोम]] (HUS)
|aHUS चे प्रारंभिक निदान अनेकदा प्रारंभिक, कॉम्प्लिमेंट-ट्रिगरिंग संक्रमणाच्या संदर्भात केले जाते.
|उपचारांमध्ये [[supportive care|सहायक काळजी]] आणि [[Kidney dialysis|डायलिसिस]], [[Corticosteroids|स्टेरॉइड्स]], [[blood transfusions|रक्त संक्रमण]] आणि [[plasmapheresis|प्लाझ्माफेरेसिस]] यांचा समावेश असू शकतो.
|{{No}}
|-
| [[Bunyaviridae]] प्रजाती
|[[Hemorrhagic fever with renal syndrome|मूत्रपिंड सिंड्रोमसह रक्तस्त्रावी ताप]] (HFRS)
|HFRS केवळ नैदानिक आधारावर निदान करणे कठीण असते आणि अनेकदा [[Serology|सेरोलॉजिकल]] पुरावे आवश्यक असतात.
|HFRS वर कोणताही उपाय नाही. उपचारांमध्ये मूत्रपिंड डायलिसिससह सहायक थेरपी समाविष्ट आहे.
|{{No}}
|-
| [[Hendra virus|हेंड्रा व्हायरस]]
|[[Hendra virus|हेंड्रा व्हायरस]] संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
| [[Hepatitis A virus|हिपॅटायटिस A व्हायरस]]
|[[Hepatitis A|हिपॅटायटिस A]]
|रक्त चाचण्या
|[[Supportive care|सहायक काळजी]], [[liver transplantation|यकृत प्रत्यारोपण]]
|{{yes|[[Hepatitis A vaccine|होय]]}}
|-
| [[Hepatitis B virus|हिपॅटायटिस B व्हायरस]]
|[[Hepatitis B|हिपॅटायटिस B]]
|रक्त चाचण्या
|[[Antiviral medication|अँटीव्हायरल औषधे]] ([[tenofovir|टेनोफोव्हिर]], [[interferon|इंटरफेरॉन]]), [[liver transplantation|यकृत प्रत्यारोपण]]
|{{yes|[[Hepatitis B vaccine|होय]]}}
|-
| [[Hepatitis C virus|हिपॅटायटिस C व्हायरस]]
|[[Hepatitis C|हिपॅटायटिस C]]
|[[antibodies|प्रतिपिंड]] किंवा विषाणू [[RNA|RNA]] साठी रक्त चाचणी
|अँटीव्हायरल ([[sofosbuvir|सोफॉस्बुव्हिर]], [[simeprevir|सिमेप्रेव्हिर]], इतर)
|{{partial|[[Hepatitis C vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
| [[Hepatitis D Virus|हिपॅटायटिस D व्हायरस]]
|[[Hepatitis D|हिपॅटायटिस D]]
|इम्युनोग्लोबुलिन जी
|अँटीव्हायरल, पेगायलेटेड इंटरफेरॉन अल्फा
|{{No}}
|-
| [[Hepatitis E virus|हिपॅटायटिस E व्हायरस]]
|[[Hepatitis E|हिपॅटायटिस E]]
|हिपॅटायटिस E व्हायरस (HEV)
|विश्रांती, [[ribavirin|रिबाव्हिरिन]] (जुनाट असल्यास)
|{{yes|होय}}
|-
|[[Herpes simplex virus|हर्पेस सिम्प्लेक्स व्हायरस १ आणि २]] (HSV-1 आणि HSV-2)
|[[Herpes simplex|हर्पेस सिम्प्लेक्स]]
|लक्षणांवर आधारित, [[Polymerase chain reaction|PCR]], [[viral culture|विषाणू संस्कृती]]
|[[Aciclovir|ऍसायक्लोव्हिर]], [[valaciclovir|व्हॅलेसायक्लोव्हिर]], [[paracetamol|पॅरासेटामॉल]] (अॅसेटामिनोफेन), स्थानिक लिडोकेन
|{{No}}
|-
|''[[Histoplasma capsulatum]]''
|[[Histoplasmosis|हिस्टोप्लाझमोसिस]]
|थुंकी ([[bronchoalveolar lavage|ब्रॉन्कोअल्व्होलर लॅव्हेजद्वारे]]), रक्त किंवा संक्रमित अवयवांपासून नमुने
|[[Immunocompetence|रोगप्रतिकारक्षम]] व्यक्तींमध्ये, हिस्टोप्लाझमोसिस उपचाराशिवाय बरा होतो. गंभीर रोगाच्या उपचारात प्रथम [[amphotericin B|ऍम्फोटेरिसिन बी]] आणि नंतर तोंडावाटे [[itraconazole|इट्राकोनाझोल]] समाविष्ट आहे.
|{{No}}
|-
|''[[Ancylostoma duodenale]]'' आणि ''[[Necator americanus]]''
|[[Hookworm|हुकवर्म]] संक्रमण
|
|
|{{partial|[[Hookworm vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
| [[Human bocavirus|मानवी बोकाव्हायरस]] (HBoV)
|[[Human bocavirus|मानवी बोकाव्हायरस]] संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Ehrlichia ewingii]]''
|[[Human ewingii ehrlichiosis|मानवी इव्हिंगी एर्लिकिओसिस]]
|[[Polymerase chain reaction|PCR]] द्वारे निदान निश्चित केले जाऊ शकते. परिधीय रक्त स्मीअर मोरुला नावाच्या इंट्रासायटोप्लाझ्मिक समावेशांसाठी तपासले जाऊ शकते.
|[[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]]
|{{No}}
|-
|''[[Anaplasma phagocytophilum]]''
|[[Human granulocytic anaplasmosis|मानवी ग्रॅन्युलोसायटिक ऍनाप्लाझमोसिस]] (HGA)
|[[Polymerase chain reaction|PCR]]
|[[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]]
|{{No}}
|-
| [[Human metapneumovirus|मानवी मेटान्युमोव्हायरस]] (hMPV)
|[[Human metapneumovirus|मानवी मेटान्युमोव्हायरस]] संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Ehrlichia chaffeensis]]''
|[[Human monocytic ehrlichiosis|मानवी मोनोसायटिक एर्लिकिओसिस]]
|[[Polymerase chain reaction|PCR]]
|[[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]]
|{{No}}
|-
| [[human papillomavirus|मानवी पॅपिलोमाव्हायरस]]पैकी एक
|[[Human papillomavirus|मानवी पॅपिलोमाव्हायरस]] (HPV) संक्रमण
|
|
|{{yes|[[HPV vaccine|होय]]}}
|-
| [[Human parainfluenza virus|मानवी पॅराइन्फ्लुएंझा व्हायरस]] (HPIV)
|[[Human parainfluenza virus|मानवी पॅराइन्फ्लुएंझा व्हायरस]] संक्रमण [[Croup|क्रुप]]
|
|
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|[[Human T-lymphotropic virus 1|मानवी T-लिम्फोट्रॉपिक व्हायरस १]] (HTLV-1)
|[[Human T-lymphotropic virus 1|मानवी T-लिम्फोट्रॉपिक व्हायरस १]] संक्रमण
|
|
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Hymenolepis nana]]'' आणि [[Hymenolepis diminuta|Hymenolepis diminuta]]
|[[Hymenolepiasis|हायमेनोलेपियासिस]]
|अंडी आणि परजीवींसाठी मलाची तपासणी
|[[Praziquantel|प्राझिक्वान्टेल]], [[niclosamide|निक्लोसामाइड]]
|{{No}}
|-
| [[Epstein–Barr virus|एपस्टाइन-बार व्हायरस]] (EBV)
|[[Infectious mononucleosis|एपस्टाइन-बार व्हायरस संसर्गजन्य मोनोन्यूक्लिओसिस]] (मोनो)
|निदान पद्धतींमध्ये समाविष्ट आहेत: वय (१० ते ३० वर्षे); [[Medical history|वैद्यकीय इतिहास]]; [[Physical examination|शारीरिक तपासणी]]; [[heterophile antibody test|हेटेरोफाइल प्रतिपिंड चाचणी]]; [[Serology|सेरोलॉजिकल चाचण्या]].
|संसर्गजन्य मोनोन्यूक्लिओसिस सामान्यतः [[Self-limiting (biology)|स्व-मर्यादित]] असतो, म्हणून केवळ लक्षणात्मक किंवा सहायक उपचार वापरले जातात.
|{{partial|[[Epstein–Barr vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Orthomyxoviridae]] प्रजाती
| rowspan=&quot;2&quot; | [[Influenza|इन्फ्लुएंझा]] (फ्लू)
| rowspan=&quot;2&quot; |विषाणू संस्कृती, प्रतिपिंड- आणि प्रतिजन-शोध चाचण्या आणि न्यूक्लिइक ऍसिड-आधारित चाचण्या.
| rowspan=&quot;2&quot; |सौम्य किंवा मध्यम आजाराच्या प्रकरणांमध्ये उपचार सहायक असतो आणि त्यात [[acetaminophen|एसेटामिनोफेन]] आणि [[ibuprofen|आयबुप्रोफेन]] सारखी ताप कमी करणारी औषधे, निर्जलीकरण टाळण्यासाठी पुरेसे द्रव सेवन आणि घरी विश्रांती यांचा समावेश आहे.
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|{{yes|[[Influenza vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Isospora belli]]''
|[[Isosporiasis|आयसोस्पोरियासिस]]
|मोठ्या वैशिष्ट्यपूर्ण आकाराच्या ऑओसिस्टचे सूक्ष्मदर्शी प्रात्यक्षिक हे निदानाचा आधार आहे.
|[[Trimethoprim-sulfamethoxazole|ट्रायमेथोप्रिम-सल्फामेथॉक्साझोल]]
|{{No}}
|-
|[[Japanese encephalitis virus|जपानी एन्सेफलायटिस व्हायरस]]
|[[Japanese encephalitis|जपानी एन्सेफलायटिस]]
|सीरम आणि/किंवा [[cerebrospinal fluid|सेरेब्रोस्पायनल फ्लुइड]] मध्ये JE व्हायरस-विशिष्ट IgM प्रतिपिंड शोधणाऱ्या उपलब्ध चाचण्या
|सहायक
|{{yes|[[Japanese encephalitis vaccine|होय]]}}
|-
| अज्ञात; पुरावे सूचित करतात की ते संसर्गजन्य आहे
|[[Kawasaki disease|कावासाकी रोग]]
|लक्षणांवर आधारित, [[Echocardiogram|हृदयाचे अल्ट्रासाउंड]]
|[[Aspirin|ऍस्पिरिन]], [[immunoglobulin|इम्युनोग्लोबुलिन]]
|{{No}}
|-
| अनेक
|[[Keratitis|केरायटिस]]
|
|संसर्गजन्य केरायटिसला सामान्यतः रोगकारक नष्ट करण्यासाठी तातडीच्या प्रतिजैविक, बुरशीविरोधी किंवा अँटीव्हायरल थेरपीची आवश्यकता असते.
|{{No}}
|-
|''[[Kingella kingae]]''
|''[[Kingella kingae]]'' संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|[[PRNP]]
|[[Kuru (disease)|कुरू]]
|शवपरीक्षा
|कोणताही उपाय नाही
|{{No}}
|-
|[[Lassa virus|लासा व्हायरस]]
|[[Lassa fever|लासा ताप]]
|प्रयोगशाळा चाचणी
|सहायक
|{{No}}
|-
|''[[Legionella pneumophila]]''
|[[Legionellosis|लेजिओनेलोसिस]] (लेजिओनेर्स रोग)
|मूत्रातील [[antigen test|प्रतिजन चाचणी]], [[sputum culture|थुंकी संस्कृती]]
|प्रभावी [[antibiotic|प्रतिजैविक]]ांमध्ये बहुतेक [[macrolide|मॅक्रोलाइड्स]], [[Tetracycline antibiotics|टेट्रासायक्लिन]], [[ketolide|केटोलाइड्स]] आणि [[Quinolone antibiotic|क्विनोलोन्स]] समाविष्ट आहेत.
|{{No}}
|-
|''[[Legionella pneumophila]]''
|[[Pontiac fever|पॉन्टियाक ताप]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Leishmania]]'' प्रजाती
|[[Leishmaniasis|लेशमानियासिस]]
|[[amastigotes|अमास्टिगोट्स]] (लेशमान-डोनोव्हान बॉडीज) च्या प्रत्यक्ष दर्शनाद्वारे हेमॅटोलॉजी प्रयोगशाळा.
|भारत, दक्षिण अमेरिका आणि भूमध्यसागरातील व्हिसेरल लेशमानियासिससाठी, [[liposomal amphotericin B|लिपोसोमल ऍम्फोटेरिसिन बी]] शिफारसीय उपचार आहे.
|{{partial|[[Leishmaniasis vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
|''[[Mycobacterium leprae]]'' आणि ''[[Mycobacterium lepromatosis]]''
|[[Leprosy|कुष्ठरोग]]
|ज्या देशांमध्ये लोक वारंवार संक्रमित होतात, एखाद्या व्यक्तीला कुष्ठरोग आहे असे मानले जाते जर त्यांना खालीलपैकी एक चिन्ह असेल: कुष्ठरोगाशी सुसंगत त्वचेचे घाव आणि निश्चित संवेदना हानी; किंवा सकारात्मक त्वचा स्मीअर.
|[[Rifampicin|रिफॅम्पिसिन]], [[dapsone|डॅप्सोन]], [[clofazimine|क्लोफाझिमिन]]
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Leptospira]]'' प्रजाती
|[[Leptospirosis|लेप्टोस्पायरोसिस]]
|जीवाणूविरूद्ध [[antibodies|प्रतिपिंड]] किंवा त्याच्या [[DNA|DNA]] साठी रक्त तपासणी
|[[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]], [[penicillin|पेनिसिलिन]], [[ceftriaxone|सेफ्ट्रायॲक्सोन]]
|{{yes|[[Leptospirosis vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Listeria monocytogenes]]''
|[[Listeriosis|लिस्टेरिओसिस]]
|रक्त किंवा [[Cerebrospinal fluid|पाठीच्या कण्याचा द्रव]] यांची संस्कृती
|[[Ampicillin|ऍम्पीसिलिन]], [[gentamicin|जेंटामायसिन]]
|{{No}}
|-
|[[Loa loa|लोआ लोआ]]
|[[Loa loa filariasis|लोआयसिस]]
|रक्ताचे सूक्ष्मदर्शन (आदर्शतः दुपारी) [[Microfilaria|मायक्रोफायलेरेमिया]]साठी, समृद्धी तंत्र, PCR, ELISA
|[[Albendazole|ऍल्बेंडाझोल]], [[Ivermectin|आयव्हरमेक्टिन]], [[Diethylcarbamazine|डायएथिलकार्बामाझिन]]
|नाही
|-
|''[[Borrelia burgdorferi]]'', ''[[Borrelia garinii]]'' आणि ''[[Borrelia afzelii]]''
|[[Lyme disease|लाइम रोग]] (लाइम बोरेलिओसिस)
|लक्षणांवर आधारित, टिक एक्सपोजर, रक्त चाचण्या
|[[Doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]], [[amoxicillin|अमॉक्सिसिलिन]], [[ceftriaxone|सेफ्ट्रायॲक्सोन]], [[cefuroxime|सेफुरॉक्सिम]]
|{{partial|[[Lyme disease vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
|''[[Wuchereria bancrofti]]'' आणि ''[[Brugia malayi]]''
|[[Lymphatic filariasis|लसीकावाहिनी फायलेरियासिस]] (एलिफंटियासिस)
|रक्ताची [[Microscopy|सूक्ष्मदर्शी परीक्षा]]
|[[ivermectin|आयव्हरमेक्टिन]] किंवा [[diethylcarbamazine|डायएथिलकार्बामाझिन]]सह [[Albendazole|ऍल्बेंडाझोल]]
|{{No}}
|-
|[[Lymphocytic choriomeningitis|लिम्फोसायटिक कोरिओमेनिंजायटिस व्हायरस]] (LCMV)
|[[Lymphocytic choriomeningitis|लिम्फोसायटिक कोरिओमेनिंजायटिस]]
|रक्त चाचणी
|लक्षणात्मक आणि सहायक
|{{No}}
|-
|''[[Plasmodium]]'' प्रजाती
|[[Malaria|मलेरिया]]
|रक्ताची तपासणी, [[Malaria antigen detection tests|प्रतिजन शोध चाचण्या]]
|[[Antimalarial medication|मलेरियाविरोधी औषधे]]
|{{yes|[[Malaria vaccine|होय]]}}
|-
|[[Marburg virus|मार्बर्ग व्हायरस]]
|[[Marburg virus|मार्बर्ग]] [[hemorrhagic fever|रक्तस्त्रावी ताप]] (MHF)
|रक्त चाचणी
|सहायक
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|[[Measles virus|गोवर व्हायरस]]
|[[Measles|गोवर]]
|गोवर विषाणूच्या संपर्कानंतर साधारणतः १० दिवसांनी [[fever|ताप]] आणि [[malaise|अस्वस्थता]], त्यानंतर [[cough|खोकला]], [[Rhinitis|नासिका प्रवाह]] आणि [[conjunctivitis|डोळ्यांची जळजळ]] वाढत जाते. कोप्लिकचे डाग दिसणे देखील निदानात्मक आहे.
|[[Supportive treatment|सहायक काळजी]]
|{{yes|[[Measles vaccine|होय]]}}
|-
| [[Middle East respiratory syndrome–related coronavirus|मध्य पूर्व श्वसन सिंड्रोम संबंधित कोरोनाव्हायरस]]
|[[Middle East respiratory syndrome|मध्य पूर्व श्वसन सिंड्रोम]] (MERS)
|[[Reverse transcription polymerase chain reaction|rRT-PCR चाचणी]]
|[[Symptomatic treatment|लक्षणात्मक]] आणि [[Supportive treatment|सहायक]]
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Burkholderia pseudomallei]]''
|[[Melioidosis|मेलिओइडोसिस]] (व्हिटमोरचा रोग)
|संस्कृती माध्यमांमध्ये जीवाणू वाढवणे
|[[Ceftazidime|सेफ्टाझिडीम]], [[meropenem|मेरोपेनम]], [[co-trimoxazole|को-ट्रायमॉक्साझोल]]
|{{No}}
|-
| अनेक
|[[Meningitis|मेंदुज्वर]]
|[[Lumbar puncture|कमरेचे पंक्चर]]
|[[Antibiotics|प्रतिजैविके]], [[antivirals|अँटीव्हायरल]], [[steroids|स्टेरॉइड्स]]
|{{No}}
|-
|''[[Neisseria meningitidis]]''
|[[Meningococcal disease|मेनिन्गोकोकल रोग]]
|
|प्राथमिक काळजीमध्ये उपचारांमध्ये सामान्यतः [[benzylpenicillin|बेन्झिलपेनिसिलिन]] इंट्रामस्क्युलर प्रशासन समाविष्ट असते. रुग्णालयात, IV ब्रॉड स्पेक्ट्रम तृतीय पिढीचे [[cephalosporins|सेफॅलोस्पोरिन]] सामान्यतः पसंतीची प्रतिजैविके असतात.
|{{yes|[[Meningococcal vaccine|होय]]}}
|-
| साधारणतः ''Metagonimus yokagawai''
|[[Metagonimiasis|मेटागोनिमियासिस]]
|[[feces|मलात]] दिसणाऱ्या अंड्यांद्वारे मेटागोनिमियासिसचे निदान केले जाते.
|[[Praziquantel|प्राझिक्वान्टेल]]
|{{No}}
|-
| [[Microsporidia|मायक्रोस्पोरिडिया]] फाइलम
|[[Microsporidiosis|मायक्रोस्पोरिडिओसिस]]
|PCR
|उपचारात [[Fumagillin|फुमागिलिन]] वापरले गेले आहे. आणखी एक औषध [[albendazole|ऍल्बेंडाझोल]] आहे.
|{{No}}
|-
| [[Molluscum contagiosum virus|मॉलस्कम कॉन्टेजिओसम व्हायरस]] (MCV)
|[[Molluscum contagiosum|मॉलस्कम कॉन्टेजिओसम]] (MC)
|दिसण्यावर आधारित
|[[Cimetidine|सिमेटिडाइन]], [[podophyllotoxin|पोडोफायलोटॉक्सिन]]
|{{No}}
|-
| [[Monkeypox virus|मंकीपॉक्स व्हायरस]]
|[[Mpox|एमपॉक्स]]
|विषाणू DNA साठी चाचणी
|सहायक, [[antivirals|अँटीव्हायरल]], [[vaccinia immune globulin|व्हॅक्सिनिया इम्यून ग्लोब्युलिन]]
|{{Yes}}
|-
| [[Mumps virus|गालगुंड व्हायरस]]
|[[Mumps|गालगुंड]]
|प्रतिपिंड चाचणी, विषाणू संस्कृती आणि रिव्हर्स ट्रान्सक्रिप्शन पॉलिमरेज चेन रिऍक्शन
|[[Supportive treatment|सहायक]]
|{{yes|[[Mumps vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Rickettsia typhi]]''
|[[Murine typhus|म्युरिन टायफस]] (स्थानिक टायफस)
|प्रारंभिक निदान नैदानिक संशयावर आधारित राहिले.
|सर्वात प्रभावी प्रतिजैविकांमध्ये [[tetracycline|टेट्रासायक्लिन]] आणि [[chloramphenicol|क्लोरॅम्फेनिकॉल]] समाविष्ट आहेत.
|{{No}}
|-
|''[[Mycoplasma pneumoniae]]''
|[[Mycoplasma pneumonia|मायकोप्लाझ्मा न्यूमोनिया]]
|छातीचा क्ष-किरण, छातीचा CT, रक्त चाचणी
|[[Erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]], [[doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]]
|{{No}}
|-
|''[[Mycoplasma genitalium]]''
|[[Mycoplasma genitalium|मायकोप्लाझ्मा जेनिटॅलियम]] संक्रमण
|न्यूक्लिइक ऍसिड ऍम्प्लिफिकेशन चाचणी
|[[Azithromycin|अझिथ्रोमायसिन]], [[moxifloxacin|मॉक्सिफ्लॉक्सासिन]]
|{{No}}
|-
| जीवाणू ([[actinomycosis|ऍक्टिनोमायसेटोमा]]) आणि बुरशी ([[Eumycetoma|युमायसेटोमा]]) च्या असंख्य प्रजाती
|[[Mycetoma|मायसेटोमा]]
|[[Ultrasound|अल्ट्रासाउंड]], [[fine needle aspiration|फाइन निडल ऍस्पिरेशन]]
|[[Antibiotics|प्रतिजैविके]] किंवा [[antifungal|बुरशीविरोधी]] औषधे
|{{No}}
|-
|[[Parasite|परजीवी]] [[Diptera|डिप्टेरस]] माशी अळ्या
|[[Myiasis|मायिआसिस]]
|तपासणी आणि सेरोलॉजिक चाचणी
|मध्यवर्ती पंक्टमवर पेट्रोलियम जेली
|{{No}}
|-
| बहुधा ''[[Chlamydia trachomatis]]'' आणि ''[[Neisseria gonorrhoeae]]''
|[[Neonatal conjunctivitis|नवजात नेत्रश्लेष्मलाशोथ]] (ऑप्थाल्मिया नियोनेटोरम)
|
|प्रतिजैविक मलम ([[erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]], [[tetracycline|टेट्रासायक्लिन]], किंवा क्वचितच [[silver nitrate|सिल्व्हर नायट्रेट]] किंवा [[Argyrol|आर्जायरोल]])
|{{No}}
|-
| [[Nipah virus|निपाह व्हायरस]]
|[[Nipah virus infection|निपाह व्हायरस संक्रमण]]
|
|
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|[[Norovirus|नोरोव्हायरस]]
|[[Norovirus|नोरोव्हायरस]]
|लक्षणांवर आधारित
|[[Supportive care|सहायक काळजी]]
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|[[PRNP]]
|(नवीन) व्हेरियंट क्रॉयट्झफेल्ड-जेकब रोग (vCJD, nvCJD)
|
|
|{{No}}
|-
| साधारणतः ''[[Nocardia asteroides]]'' आणि इतर ''[[Nocardia]]'' प्रजाती
|[[Nocardiosis|नोकार्डिओसिस]]
|फुफ्फुसांचे विश्लेषण करण्यासाठी छातीचा क्ष-किरण, [[bronchoscopy|ब्रॉन्कोस्कोपी]], मेंदू/फुफ्फुस/त्वचा बायोप्सी किंवा [[sputum culture|थुंकी संस्कृती]].
|[[trimethoprim/sulfamethoxazole|ट्रायमेथोप्रिम/सल्फामेथॉक्साझोल]] किंवा [[Sulfonamide (medicine)|सल्फोनामाइड्सचे]] उच्च डोस
|{{No}}
|-
|''[[Onchocerca volvulus]]''
|[[Onchocerciasis|ऑन्कोसर्कियासिस]] (नदी अंधत्व)
|
|
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Opisthorchis viverrini]]'' आणि ''[[Opisthorchis felineus]]''
|[[Opisthorchiasis|ऑपिस्टॉर्कियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Paracoccidioides brasiliensis]]''
|[[Paracoccidioidomycosis|पॅराकोकिडिओइडोमायकोसिस]] (दक्षिण अमेरिकन ब्लास्टोमायकोसिस)
|
|
|{{No}}
|-
| साधारणतः ''[[Paragonimus westermani]]'' आणि इतर ''[[Paragonimus]]'' प्रजाती
|[[Paragonimiasis|पॅरागोनिमियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Pasteurella]]'' प्रजाती
|[[Pasteurellosis|पेस्टुरेलोसिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Head louse|Pediculus humanus capitis]]''
|[[Pediculosis capitis|पेडिक्युलोसिस कॅपिटिस]] (डोक्यातील उवा)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Body louse|Pediculus humanus corporis]]''
|[[Pediculosis corporis|पेडिक्युलोसिस कॉर्पोरिस]] (शरीरातील उवा)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Crab louse|Pthirus pubis]]''
|[[Pediculosis pubis|पेडिक्युलोसिस प्युबिस]] (जघन उवा, खेकड्याच्या उवा)
|
|
|{{No}}
|-
| अनेक
|[[Pelvic inflammatory disease|श्रोणिदाह रोग]] (PID)
|लक्षणांवर आधारित, [[ultrasound|अल्ट्रासाउंड]], [[laparoscopic surgery|लॅपरोस्कोपिक शस्त्रक्रिया]]
|विशिष्ट पद्धतींमध्ये [[cefoxitin|सेफॉक्सिटिन]] किंवा [[cefotetan|सेफोटेटन]] आणि [[doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]] तसेच [[clindamycin|क्लिंडामायसिन]] आणि [[gentamicin|जेंटामायसिन]] समाविष्ट आहेत.
|{{No}}
|-
|''[[Bordetella pertussis]]''
|[[Pertussis|डांग्या खोकला]] (व्हूपिंग कफ)
|[[Nasopharyngeal swab|नासोफॅरेंजियल स्वॅब]]
|[[erythromycin|एरिथ्रोमायसिन]], [[clarithromycin|क्लॅरिथ्रोमायसिन]] किंवा [[azithromycin|अझिथ्रोमायसिन]]
|{{yes|[[DPT vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Yersinia pestis]]''
|[[Plague (disease)|प्लेग]]
|लसिका ग्रंथी, रक्त, [[sputum|थुंकीत]] जीवाणू शोधणे
|[[Gentamicin|जेंटामायसिन]] आणि [[fluoroquinolone|फ्लुओरोक्विनोलोन]]
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Streptococcus pneumoniae]]''
|[[Pneumococcal infection|न्यूमोकोकल संक्रमण]]
|संस्कृती
|[[cephalosporins|सेफॅलोस्पोरिन]] आणि फ्लुओरोक्विनोलोन जसे [[levofloxacin|लेव्होफ्लॉक्सासिन]] आणि [[moxifloxacin|मॉक्सिफ्लॉक्सासिन]]
|{{yes|[[Pneumococcal vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Pneumocystis jirovecii]]''
|[[Pneumocystis pneumonia|न्यूमोसिस्टिस न्यूमोनिया]] (PCP)
|[[chest X-ray|छातीचा क्ष-किरण]] आणि [[Arterial blood gas|धमनीतील ऑक्सिजन पातळी]]
|[[trimethoprim/sulfamethoxazole|ट्रायमेथोप्रिम/सल्फामेथॉक्साझोल]]
|{{No}}
|-
| अनेक
|[[Pneumonia|न्यूमोनिया]]
|लक्षणांवर आधारित, [[chest X-ray|छातीचा क्ष-किरण]]
|[[Antibiotic|प्रतिजैविके]], [[antiviral|अँटीव्हायरल]], [[oxygen therapy|ऑक्सिजन थेरपी]]
|{{No}}
|-
| [[Poliovirus|पोलिओव्हायरस]]
|[[Poliomyelitis|पोलिओमायलिटिस]]
|[[feces|मलात]] विषाणू किंवा रक्तात [[antibodies|प्रतिपिंड]] शोधणे
|[[supportive care|सहायक काळजी]]
|{{yes|[[Polio vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Prevotella]]'' प्रजाती
|''[[Prevotella]]'' संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|साधारणतः ''[[Naegleria fowleri]]''
|[[Primary amoebic meningoencephalitis|प्राथमिक अमीबिक मेनिन्गोएन्सेफलायटिस]] (PAM)
|फ्लॅजेलेशन चाचणी
|[[Miltefosine|मिल्टेफोसिन]], [[fluconazole|फ्ल्युकोनाझोल]], [[amphotericin B|ऍम्फोटेरिसिन बी]], [[posaconazole|पोसाकोनाझोल]], [[voriconazole|व्होरिकोनाझोल]], [[targeted temperature management|लक्षित तापमान व्यवस्थापन]]
|{{No}}
|-
| [[JC virus|जेसी व्हायरस]]
|[[Progressive multifocal leukoencephalopathy|प्रोग्रेसिव्ह मल्टीफोकल ल्युकोएन्सेफलोपॅथी]]
|[[Cerebrospinal fluid|पाठीच्या कण्याच्या द्रवात]] जेसी व्हायरस [[DNA|DNA]] शोधणे, मेंदूचा CT
|
|{{No}}
|-
|''[[Chlamydophila psittaci]]''
|[[Psittacosis|सिटॅकोसिस]]
|संस्कृती
|[[tetracycline|टेट्रासायक्लिन]] आणि [[chloramphenicol|क्लोरॅम्फेनिकॉल]]
|{{No}}
|-
|''[[Coxiella burnetii]]''
|[[Q fever|क्यू ताप]]
|सेरॉलॉजीवर आधारित
|[[doxycycline|डॉक्सीसायक्लिन]], [[tetracycline|टेट्रासायक्लिन]], [[chloramphenicol|क्लोरॅम्फेनिकॉल]], [[ciprofloxacin|सिप्रोफ्लॉक्सासिन]] आणि [[ofloxacin|ऑफ्लॉक्सासिन]]
|{{yes|होय}}
|-
| [[Rabies virus|रेबीज व्हायरस]]
|[[Rabies|रेबीज]]
|फ्लूरेसेंट प्रतिपिंड चाचणी (FAT)
|सहायक काळजी
|{{yes|[[Rabies vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Borrelia hermsii]]'', ''[[Borrelia recurrentis]]'' आणि इतर ''[[Borrelia]]'' प्रजाती
|[[Relapsing fever|पुनरावर्ती ताप]]
|रक्त स्मीअर
|[[Tetracycline|टेट्रासायक्लिन]]-वर्गातील प्रतिजैविके
|{{No}}
|-
| [[Respiratory syncytial virus|श्वसन संपेश्या विषाणू]] (RSV)
|[[Respiratory syncytial virus|श्वसन संपेश्या विषाणू]] संक्रमण
|विविध प्रयोगशाळा चाचण्या
|[[Respiratory syncytial virus vaccine|श्वसन संपेश्या विषाणू लस]]
|{{Yes}}
|-
|''[[Rhinosporidium seeberi]]''
|[[Rhinosporidiosis|राइनोस्पोरिडिओसिस]]
|
|
|{{No}}
|-
| [[Rhinovirus|राइनोव्हायरस]]
|[[Rhinovirus|राइनोव्हायरस]] संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Rickettsia]]'' प्रजाती
|[[Rickettsia|रिकेट्सिया]] संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Rickettsia akari]]''
|[[Rickettsialpox|रिकेट्सियलपॉक्स]]
|
|
|{{No}}
|-
| [[Rift Valley fever|रिफ्ट व्हॅली ताप]] व्हायरस
|[[Rift Valley fever|रिफ्ट व्हॅली ताप]] (RVF)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Rickettsia rickettsii]]''
|[[Rocky Mountain spotted fever|रॉकी माउंटन स्पॉटेड ताप]] (RMSF)
|
|
|{{No}}
|-
| [[Rotavirus|रोटाव्हायरस]]
|[[Rotavirus|रोटाव्हायरस]] संक्रमण
|
|
|{{yes|[[Rotavirus vaccine|होय]]}}
|-
| [[Rubella virus|रुबेला व्हायरस]]
|[[Rubella|रुबेला]]
|
|
|{{yes|[[Rubella vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Salmonella]]'' प्रजाती
|[[Salmonellosis|साल्मोनेलोसिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|[[SARS coronavirus|SARS कोरोनाव्हायरस]]
|[[Severe acute respiratory syndrome|गंभीर तीव्र श्वसन सिंड्रोम]] (SARS)
|
|
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Sarcoptes scabiei]]''
|[[Scabies|खरूज]]
|
|
|{{No}}
|-
|ग्रुप A ''[[Streptococcus]]'' प्रजाती
|[[Scarlet fever|स्कार्लेट ताप]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Schistosoma]]'' प्रजाती
|[[Schistosomiasis|शिस्टोसोमियासिस]]
|
|[[Praziquantel|प्राझिक्वान्टेल]]
|{{partial|[[Schistosomiasis vaccine|संशोधनाधीन]]}}
|-
| अनेक
|[[Sepsis|सेप्सिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Shigella]]'' प्रजाती
|[[Shigellosis|शिगेलोसिस]] (बॅसिलरी डिसेंट्री)
|
|
|{{No}}
|-
|[[Varicella zoster virus|व्हेरिसेला झोस्टर व्हायरस (VZV)]]
|[[Shingles|नागीण]] (हर्पेस झोस्टर)
|
|
|{{yes|[[Shingles vaccine|होय]]}}
|-
|[[Variola major|व्हेरिओला मेजर]] किंवा Variola minor
|[[Smallpox|देवी]] (व्हेरिओला)
|
|
|{{yes|[[Smallpox vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Sporothrix schenckii]]''
|[[Sporotrichosis|स्पोरोट्रिकोसिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Staphylococcus]]'' प्रजाती
|[[Staphylococcal food poisoning|स्टॅफिलोकोकल अन्न विषबाधा]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Staphylococcus]]'' प्रजाती
|[[Staphylococcal infection|स्टॅफिलोकोकल संक्रमण]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Strongyloides stercoralis]]''
|[[Strongyloidiasis|स्ट्रॉन्जिलॉइडियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
| [[Measles virus|गोवर व्हायरस]]
|[[Subacute sclerosing panencephalitis|सबएक्यूट स्क्लेरोझिंग पॅनेन्सेफलायटिस]]
|
|
|{{yes|[[Measles vaccine|होय]]}}
|-
| |''[[Treponema pallidum]]''
|[[Bejel|बेजेल]], [[Syphilis|सिफिलीस]] आणि [[Yaws|याव्ज]]
|
|
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Taenia (flatworm)|Taenia]]'' प्रजाती
|[[Taeniasis|टेनियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Clostridium tetani]]''
|[[Tetanus|धनुर्वात]] (लॉकजॉ)
|
|
|{{yes|[[DPT vaccine|होय]]}}
|-
|[[Tick-borne encephalitis virus|टिक-जन्य एन्सेफलायटिस व्हायरस]] (TBEV)
|[[Tick-borne encephalitis|टिक-जन्य एन्सेफलायटिस]]
|
|
|{{yes|[[Tick-borne encephalitis vaccine|होय]]}}
|-
| साधारणतः ''[[Trichophyton]]'' प्रजाती
|[[Tinea barbae|टिनिया बार्बे]] (नाभाडाची खाज)
|
|
|{{No}}
|-
| साधारणतः ''[[Trichophyton tonsurans]]''
|[[Tinea capitis|टिनिया कॅपिटिस]] (टाळूचा दाद)
|
|
|{{No}}
|-
| साधारणतः ''[[Trichophyton]]'' प्रजाती
|[[Tinea corporis|टिनिया कॉर्पोरिस]] (शरीराचा दाद)
|
|
|{{No}}
|-
| साधारणतः ''[[Epidermophyton floccosum]]'', ''[[Trichophyton rubrum]]'' आणि ''[[Trichophyton mentagrophytes]]''
|[[Tinea cruris|टिनिया क्रुरिस]] (जॉक इच)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Trichophyton rubrum]]''
|[[Tinea manum|टिनिया मॅनम]] (हाताचा दाद)
|
|
|{{No}}
|-
| साधारणतः ''[[Hortaea werneckii]]''
|[[Tinea nigra|टिनिया निग्रा]]
|
|
|{{No}}
|-
| साधारणतः ''[[Trichophyton]]'' प्रजाती
|[[Athlete's foot|टिनिया पेडिस]] (ऍथलीटचा पाय)
|
|
|{{No}}
|-
| साधारणतः ''[[Trichophyton]]'' प्रजाती
|[[Onychomycosis|टिनिया अंग्वियम]] (ऑन्यकोमायकोसिस)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Malassezia]]'' प्रजाती
|[[Tinea versicolor|टिनिया व्हर्सिकलर]] (पिटिरियासिस व्हर्सिकलर)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Staphylococcus aureus]]'' किंवा ''[[Streptococcus pyogenes]]''
|[[Toxic shock syndrome|टॉक्सिक शॉक सिंड्रोम]] (TSS)
|
|
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Toxocara canis]]'' किंवा ''[[Toxocara cati]]''
|[[Toxocariasis|टॉक्सोकेरियासिस]] (नेत्रीय लार्व्हा मायग्रान्स (OLM))
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Toxocara canis]]'' किंवा ''[[Toxocara cati]]''
|[[Toxocariasis|टॉक्सोकेरियासिस]] (व्हिसेरल लार्व्हा मायग्रान्स (VLM))
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Toxoplasma gondii]]''
|[[Toxoplasmosis|टॉक्सोप्लाझमोसिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Chlamydia trachomatis]]''
|[[Trachoma|ट्रॅकोमा]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Trichinella spiralis]]''
|[[Trichinosis|ट्रायकिनोसिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Trichomonas vaginalis]]''
|[[Trichomoniasis|ट्रायकोमोनियासिस]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Trichuris trichiura]]''
|[[Trichuriasis|ट्रायक्युरियासिस]] (व्हिपवर्म संक्रमण)
|
|
|{{No}}
|-
| साधारणतः ''[[Mycobacterium tuberculosis]]''
|[[Tuberculosis|क्षयरोग]]
|
|
|{{yes|[[Bacillus Calmette-Guérin|होय]]}}
|-
|''[[Francisella tularensis]]''
|[[Tularemia|टुलेरेमिया]]
|
|
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Salmonella enterica subsp. enterica]], [[serovar|सेरोव्हार]] typhi''
|[[Typhoid fever|टायफॉइड ताप]]
|
|
|{{yes|[[Typhoid vaccine|होय]]}}
|-
|''[[Rickettsia]]''
|[[Typhus fever|टायफस ताप]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Ureaplasma urealyticum]]''
|''[[Ureaplasma urealyticum]]'' संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Coccidioides immitis]]'' किंवा ''[[Coccidioides posadasii]]''
|[[Valley fever|व्हॅली ताप]]
|
|
|{{No}}
|-
| [[Venezuelan equine encephalitis virus|व्हेनेझुएलन इक्वाइन एन्सेफलायटिस व्हायरस]]
|[[Venezuelan equine encephalitis|व्हेनेझुएलन इक्वाइन एन्सेफलायटिस]]
|
|
|{{No}}
|-
| [[Guanarito virus|ग्वानारिटो व्हायरस]]
|[[Venezuelan hemorrhagic fever|व्हेनेझुएलन रक्तस्त्रावी ताप]]
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Vibrio vulnificus]]''
|[[Vibrio vulnificus|व्हिब्रिओ व्हल्निफिकस]] संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Vibrio parahaemolyticus]]''
|[[Vibrio parahaemolyticus|व्हिब्रिओ पॅराहिमोलिटिकस]] आंत्रशोथ
|
|
|{{No}}
|-
| अनेक विषाणू
|[[Viral pneumonia|विषाणूजन्य न्यूमोनिया]]
|
|
|{{No}}
|-
| [[West Nile virus|वेस्ट नाइल व्हायरस]]
|[[West Nile virus|वेस्ट नाइल ताप]]
|
|
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
|''[[Trichosporon beigelii]]''
|[[White piedra|पांढरी पिएड्रा]] (टिनिया ब्लांका)
|
|
|{{No}}
|-
|''[[Yersinia pseudotuberculosis]]''
|''[[Yersinia pseudotuberculosis]]'' संक्रमण
|
|
|{{No}}
|-
| ''[[Yersinia enterocolitica]]''
|[[Yersiniosis|येर्सिनिओसिस]]
|
|
|{{No}}
|-
| [[Yellow fever virus|पीत ज्वर व्हायरस]]
|[[Yellow fever|पीत ज्वर]]
|
|
|{{yes|[[Yellow fever vaccine|होय]]}}
|-
|[[Zeaspora|झिआस्पोरा]] बुरशी
|[[Zeaspora|झिआस्पोरा]]
|
|
|{{No}}
|-
| ''[[Zika virus|झिका व्हायरस]]''
|[[Zika fever|झिका ताप]]
|
|
|{{partial|संशोधनाधीन}}
|-
| [[Mucorales]] ऑर्डर (म्युकोर्मायकोसिस) आणि [[Entomophthorales]] ऑर्डर (एंटोमोफ्थोरामायकोसिस)
|[[Zygomycosis|झायगोमायकोसिस]]
|
|
|{{No}}
|}

==हे सुद्धा पहा==
* [[Chronic diseases and cancers linked to infectious microbes|संसर्गजन्य सूक्ष्मजंतूंशी संबंधित जुनाट रोग आणि कर्करोग]]
* [[List of oncogenic bacteria|ऑन्कोजेनिक जीवाणूंची यादी]]
* {{annotated link|List of causes of death by rate|दराने मृत्यूच्या कारणांची यादी}}
* {{annotated link|List of human disease case fatality rates|मानवी रोगांच्या प्रकरण मृत्युदराची यादी}}
* {{annotated link|List of vaccine topics|लस विषयांची यादी}}

==संदर्भ==
{{reflist}}

[[वर्ग:संसर्गजन्य रोग|+]]
[[वर्ग:संसर्गजन्य रोग-संबंधित याद्या|*]]</text>
      <sha1>3e4xkbj3jnau17nqom4h4jcig1xek72</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>लांग्र</title>
    <ns>0</ns>
    <id>378941</id>
    <revision>
      <id>2678916</id>
      <timestamp>2026-04-12T00:59:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TheonlyPuneriintown</username>
        <id>157039</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1342703231|Langres]]&quot; पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले</comment>
      <origin>2678916</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18106" sha1="44ycbnhybxtaz7zldty18oo1mc96olo" xml:space="preserve">{{Infobox French commune|name=Langres|commune status=[[Subprefectures in France|Subprefecture]] and [[Communes of France|commune]]|image=Langres 121008 2.jpg|image flag=Flag of Langres.gif|caption=View of Langres from the southeast|image coat of arms=Blason ville fr Langres (Haute-Marne).svg|arrondissement=Langres|canton=Langres|INSEE=52269|postal code=52200|mayor=Anne Cardinal&lt;ref&gt;{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/fr/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|publisher=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=13 September 2022|language=fr}}&lt;/ref&gt;|term=2020&amp;ndash;2026|intercommunality=Grand Langres|coordinates={{coord|47.8633|5.3339|format=dms|display=inline,title}}|elevation m=475|elevation min m=327|elevation max m=475|area km2=22.33|population={{France metadata Wikidata|population_total}}|population date={{France metadata Wikidata|population_as_of}}|population footnotes={{France metadata Wikidata|population_footnotes}}}}'''लांग्र''' ([[फ्रेंच भाषा|फ्रांसी]]: Langres) हे ईशान्य [[फ्रान्स|फ्रान्समध्ये]] एक कम्यून आहे. हे कम्यून [[ग्रांद एस्त]] [[फ्रान्सचे प्रदेश|प्रदेशातील]], [[ऑत-मार्न]] [[फ्रान्सचे विभाग|विभागाचे]] उप-प्रांत आहे.

== इतिहास ==
लींगोनेस म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या रोमी संस्कृती स्वीकारलेल्या गाल्लिक जमातीची राजधानी म्हणून, त्याला आधी आन्देमातुन्नुम, नंतर लींगोनेस आणि आता लांग्र म्हटले जाते.

लांग्र हे त्याच नावाच्या चुनखडीच्या उंचवट्यावर वसलेले एक टेकडीवरी वसलेले शहर आहे. या किल्ल्यावर मूळतः लींगोनेस लोकांचे वास्तव्य होते. नंतरच्या काळात, रोमी लोकांनी या शहराला तटबंदी घातली, ज्याला त्यांनी आन्देमातुन्नुम असे नाव दिले. हे शहर बारा रोमी मार्गांच्या मोक्याच्या चौकात वसलेले होते. पहिल्या शतकातील विजयद्वार आणि संग्रहालयांमध्ये प्रदर्शित केलेल्या अनेक कलावस्तू या शहराच्या गाल्लो-रोमी इतिहासाचे अवशेष आहेत. [[:en:Migration_Period|आक्रमणांच्या(इंग्र)]] कालखंडानंतर, [[मध्य युग|मध्ययुगात]] शहराची भरभराट झाली, ज्याचे एक कारण म्हणजे तेथील बिशपांचा वाढता राजकीय प्रभाव. बिशपांच्या शांपान, बूर्गॉनचे डची, आणि [[फ्रांश-कोंते|फ्रांश-कोंते यांचा]] समावेश होता, आणि ९व्या शतकात बिशपांना नाणी पाडण्याचा आणि ई. स. ९२७ मध्ये शहराच्या लष्करी गव्हर्नरची नियुक्ती करण्याचा अधिकार मिळाला. लांग्रचे बिशप हे फ्रान्सचे ड्यूक आणि सरदार होते. १४व्या आणि १५व्या शतकातील अशांततेमुळे शहराला आपली संरक्षण व्यवस्था मजबूत करावी लागली, ज्यामुळे आजही या जुन्या शहराला तटबंदीचे स्वरूप प्राप्त झाले आहे, आणि लांग्रमध्ये राजेशाही संरक्षणाचा काळ सुरू झाला. [[युरोपीय प्रबोधनाचा काळ|प्रबोधनकाळात]], जेव्हा शहरात पुन्हा समृद्धी आणली, अनेक उत्कृष्ट नागरी, धार्मिक आणि लष्करी वास्तू बांधल्या गेल्या, ज्या आजही उभ्या आहेत. १९व्या शतकात, एका &quot;वौबां&quot; किल्ल्याचीही भर घालण्यात आली.

== आकर्षणे ==
लांग्रच्या ऐतिहासिक शहर केंद्राभोवती संरक्षक भिंती आहे, ज्याला बारा बुरुज आणि सात दरवाजे आहेत.

सें-मामेइ महामंदिर ही १२व्या शतकाच्या उत्तरार्धातील वास्तू असून ती ३ऱ्या शतकातील हुतात्मा, कायसारेआचे माम्मेस यांना समर्पित आहे.

== संस्कृती ==
लांग्र हे त्याच नावाच्या, AOC-संरक्षित चीझच्या उत्पादकांचे माहेरघर आहे. हे गाईच्या दुधापासून बनवलेले एक मऊ आणि तिखट चवीचे चीझ असून, ते त्याच्या धुतलेल्या सालीसाठी ओळखले जाते.

हे शहर अत्यंत पूर्वीपासून त्याच्या कटलरी उद्योगासाठी ओळखले जात होते. विश्वकोशकार दनीचे वडील, दिद्येर दिदेरो, हे एक येथील रहिवासी कटलरी बनवणारे होते. &lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=v1QaAAAAYAAJ&amp;q=profession+de+coutelier&amp;pg=PAI|title=Œuvres choisies de Diderot, précédées de sa vie|last=Génin|first=M.F.|date=1862|publisher=Librairie de Firmin Didot Frères, Fils et Compagnie|location=Paris|language=fr|trans-title=Selected Works of Diderot, Prefaced with his Biography}}&lt;/ref&gt;

२०१३मध्ये ' दनी दिद्येरो ज्ञानोदयाचे संग्रहालय' नावाचे एक [[युरोपीय ज्ञानोदय|युरोपीय ज्ञानोदयाचे]] संग्रहालय उघडले. १६व्या आणि १८व्या शतकातील एका खाजगी भव्यघरमध्ये उभारलेले हे संग्रहालय, तत्त्वज्ञ दनी दिदेरो यांना समर्पित आहे. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.musees-langres.fr/maison-des-lumieres-denis-diderot/|title=Maison des Lumières Denis Diderot {{!}} Musées de Langres - Maison des Lumières Denis Diderot - Musée d'Art et d'Histoire|website=www.musees-langres.fr|access-date=2022-01-24}}&lt;/ref&gt;

== गृहनिर्माण ==
ऑगस्ट २०२५ मध्ये, लांग्र नगरपालिकेने सप्टेंबर २०२५ मध्ये नावार वास्तू, जी बनान नावाने अधिक ओळखली जाते, पाडण्याची घोषणा केली &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://jhm.fr/le-grignotage-de-la-banane-commencera-en-septembre/|title=The nibbling of the Banane will begin in September|date=2025-08-01|website=jhm.fr|language=fr|access-date=2025-08-02}}&lt;/ref&gt;

== लोकसंख्या ==
{{ऐतिहासिक लोकसंख्या|1968|11001|1975|11437|1982|10468|1990|9987|1999|9586|2007|8414|2012|7905|2017|7731|2023|7421|source=INSEE&lt;ref name=pophist&gt;[https://www.insee.fr/fr/statistiques/8643952?geo=COM-52269#tableau-POPREF_G1 Population municipale entre 1968 et 2023], INSEE&lt;/ref&gt;|percentages=pagr|align=none}}

== उल्लेखनीय लोक ==
लांग्र हे या लोकांचे जन्मस्थान होते:

* निकोला रिबोन्ये (अंदाजे १५२५–१६०५), [[युरोपीय प्रबोधनाचा काळ|प्रबोधनकालीन]] वास्तुविशारद
* जान मांस (१६०६-१६७३), [[माँत्रिऑल|माँत्रिऑलच्या]] सह-संस्थापिका
* क्लोद जिलो (१६७३-१७२२), [[चित्रकार]]
* दनी दिदेरो (१७१३-१७८४), प्रबोधन युगातील तत्त्वज्ञ आणि ''&lt;nowiki/&gt;'आंसिक्लोपेदी'चे'' मुख्य संपादक.
* एत्येन जां बूशी (१७१४-१७७३), धातुशास्त्रज्ञ आणि विश्वकोशशास्त्रज्ञ
* निकोला फाले (1746-1801), नाटककार आणि पत्रकार
* जोजेफ-फिलीबेर जीरो द प्रांज (1804-1892), छायाचित्रकार आणि आरेखक
* जिल व्यॉल (१८४१-१९२३), [[भौतिकशास्त्रज्ञ]] आणि [[शोध|संशोधक]]
* गी फ्रेक्लें (जन्म १९४५), रॅली चालक
* जां ताबुरो, जे त्वानो आर्बो या टोपणनावाने ओळखले जात आणि ज्यांनी नृत्य व संगीतावर ''&lt;nowiki/&gt;'ऑर्केजोग्राफी''' नावाचे पुस्तक लिहिले.

== आंतरराष्ट्रीय संबंध ==
लांग्रचे जुळे शहर आहे:

* {{ध्वजचिन्ह|UK}} [[Beaconsfield|बीकंसफील्ड]], [[युनायटेड किंग्डम]] - १९९५ पासून&lt;ref name=&quot;Archant twinning&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.completefrance.com/language-culture/twin-towns|title=British towns twinned with French towns|website=Archant Community Media Ltd|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130705094933/http://www.completefrance.com/language-culture/twin-towns|archive-date=2013-07-05|access-date=2013-07-11}}&lt;/ref&gt;
* {{ध्वजचिन्ह|GER}} [[Ellwangen|एलवाङन]], [[जर्मनी]] - १९६४ पासून
* {{ध्वजचिन्ह|ITA}} [[Abbiategrasso|ब्येग्रास]], [[इटली]]

== हे सुद्धा पहा ==

* लांग्रचे बिशपपद
* लांग्र युद्धस्मारकात जॉर्ज सोपिक यांचे एक शिल्प आहे.

== गॅलरी ==
&lt;gallery class=&quot;center&quot;&gt;
चित्र:Langres_entry.jpg|अल्ट=Road sign announcing improvements to the Citadel of Langres| लांग्रच्या किल्ल्यातील सुधारणांची घोषणा करणारा रस्त्यावरील फलक
चित्र:Langres_-_cathédrale_Saint-Mammès_-_façade_2.jpg|अल्ट=Saint-Mammès Cathedral| सें-मामेइ महामंदिर
चित्र:Langres_-_cathédrale_Saint-Mammès_-_2.jpg|अल्ट=Saint-Mammès Cathedral| सें-मामेइ महामंदिर
चित्र:Langres_-_cathédrale_Saint-Mammès_-_7.jpg|अल्ट=Saint-Mammès Cathedral| सें-मामेइ महामंदिर
चित्र:Langres_-_cathédrale_Saint-Mammès_-_8.jpg|अल्ट=Saint-Mammès Cathedral| सें-मामेइ महामंदिर
चित्र:Langres_-_cathédrale_Saint-Mammès_-_cloitre.jpg|अल्ट=Saint-Mammès Cathedral Cloister| सें-मामेइ महामंदिर स्तंभाली
चित्र:Cloitre.Langres.png|अल्ट=Saint-Mammès Cathedral Cloister| सें-मामेइ महामंदिर स्तंभाली
चित्र:Langres_-_cathédrale_Saint-Mammès_-_12.jpg|अल्ट=Bas relief at Saint-Mammès Cathedral| सें-मामेइ महामंदिर येथील उठावशिल्प
चित्र:Langres_-_la_porte_des_Moulins_1.jpg|अल्ट=Moulins Gate| मूलें दरवाजा
चित्र:Langres_-_la_porte_des_Moulins_2.jpg|अल्ट=Moulins Gate| मूलें दरवाजा
चित्र:Langres_-_la_porte_des_Moulins_3.jpg|अल्ट=Moulins Gate| मूलें दरवाजा
चित्र:Langres_-_Remparts_2.jpg|अल्ट=Ramparts of the Citadel| किल्ल्याचे तटबंदी
चित्र:Langres_-_Rempats_et_panoramics.jpg|अल्ट=Ramparts and Funicular| तटबंदी आणि फ्युनिक्युलर
चित्र:Langres_-_Tour_Saint-Ferjeux.jpg|अल्ट=Saint-Ferjeux Tower| सें-फेर्जो बुरूज
चित्र:Langres_-_tour_de_Navarre_et_d'Orval.jpg|अल्ट=Navarre and d'Orval Tower| नावार आणि दोर्वाल बुरूज
चित्र:Langres_-_tour_de_Navarre_et_d'Orval_-_30.jpg|अल्ट=Navarre and d'Orval Tower| नावार आणि दोर्वाल बुरूज
चित्र:Langres_-_tour_de_Navarre_et_d'Orval_-_charpente_2.jpg|अल्ट=Navarre and d'Orval Tower ceiling framework| नवार आणि डी'ओर्व्हल बुरूजच्या छताची चौकट
चित्र:Langres_-_tour_de_Navarre_et_d'Orval_-_cul_de_lampe.jpg|अल्ट=Navarre and d'Orval Tower torch holder| नवार आणि डी'ओर्व्हल बुरूज मशाल धारक
चित्र:Langres_-_tour_de_Navarre_et_d'Orval_-_cule_de_lampe2.jpg|अल्ट=Navarre and d'Orval Tower torch holder| नवार आणि डी'ओर्व्हल बुरूज मशाल धारक
चित्र:Langres_-_tour_de_Navarre_et_d'Orval_-_gargouille.jpg|अल्ट=Navarre and d'Orval Tower gargoyle| नवार आणि डी'ओर्व्हल बुरूज गार्गोइल
चित्र:Langres_-_tour_de_Navarre_et_d'Orval_-_mur_7_metres.jpg|अल्ट=Navarre and d'Orval Tower| नावार आणि दोर्वाल बुरूज
चित्र:Langres_-_tour_de_Navarre_et_d'Orval_-_niveau_inferieur.jpg|अल्ट=Navarre and d'Orval Tower| नावार आणि दोर्वाल बुरूज
चित्र:Langres_-_tour_de_Navarre_et_d'Orval_-_niveau_intermediaire_2.jpg|अल्ट=Navarre and d'Orval Tower| नावार आणि दोर्वाल बुरूज
चित्र:Langres_-_tour_de_Navarre_et_d'Orval_-_puits.jpg|अल्ट=Navarre and d'Orval Tower well| नावार आणि दोर्वाल बुरूज विहीर
चित्र:Langres_-_tour_de_Navarre_et_d'Orval_-_voute_3_4.jpg|अल्ट=Navarre and d'Orval Tower vaulted arch| नावार आणि दोर्वाल बुरूजची घुमटाकार कमान
चित्र:Langres_-_Ancien_collège_Jésuite.jpg|अल्ट=Former Jesuit College| माजी जेसूट महाविद्यालय
चित्र:Langres_-_cave_Maison_Renaissance.jpg|अल्ट=Renaissance cellar| प्रबोधनकालीन तळघर
चित्र:Ln_portehoteldeville_2308.jpg|अल्ट=Entrance to City Hall| नगरभवन प्रवेशद्वार
चित्र:Langres_-_Denis_Diderot.jpg|अल्ट=Statue of Denis Diderot| दनी दिद्येरोचा पुतळा
चित्र:Langres_-_Maison_Renaissance_2.jpg|अल्ट=Renaissance period mansion| प्रबोधनकालीन काळातील भव्यघर
चित्र:Langres_-_maison_renaissance_rue_Saint_Didier.jpg|अल्ट=Renaissance period mansion| प्रबोधनकालीन भव्यघर
चित्र:Langres_-_Square_Claude-Henriot_2.jpg|अल्ट=Henriot Square| आंरियो चौक
चित्र:Langres_-_église_Saint-Martin_2.jpg|अल्ट=Saint-Martin Church| सें-मार्तें चर्च
&lt;/gallery&gt;

== संदर्भ ==
&lt;references responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;
{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे ==

* [http://www.newadvent.org/cathen/08789c.htm ''कॅथोलिक विश्वकोश'' :] लँग्रेस धर्मप्रांत
* [http://www.langres.fr/ लँग्रेशची अधिकृत वेबसाइट] (फ्रेंच भाषेत)</text>
      <sha1>44ycbnhybxtaz7zldty18oo1mc96olo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678927</id>
      <parentid>2678916</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T03:49:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2678927</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18146" sha1="4cj1kin9ph9rhrdpqrd64dsm0dgbayk" xml:space="preserve">{{Infobox French commune|name=Langres|commune status=[[Subprefectures in France|Subprefecture]] and [[Communes of France|commune]]|image=Langres 121008 2.jpg|image flag=Flag of Langres.gif|caption=View of Langres from the southeast|image coat of arms=Blason ville fr Langres (Haute-Marne).svg|arrondissement=Langres|canton=Langres|INSEE=52269|postal code=52200|mayor=Anne Cardinal&lt;ref&gt;{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/fr/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|publisher=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=13 September 2022|language=fr}}&lt;/ref&gt;|term=2020&amp;ndash;2026|intercommunality=Grand Langres|coordinates={{coord|47.8633|5.3339|format=dms|display=inline,title}}|elevation m=475|elevation min m=327|elevation max m=475|area km2=22.33|population={{France metadata Wikidata|population_total}}|population date={{France metadata Wikidata|population_as_of}}|population footnotes={{France metadata Wikidata|population_footnotes}}}}'''लांग्र''' ([[फ्रेंच भाषा|फ्रांसी]]: Langres) हे ईशान्य [[फ्रान्स|फ्रान्समध्ये]] एक कम्यून आहे. हे कम्यून [[ग्रांद एस्त]] [[फ्रान्सचे प्रदेश|प्रदेशातील]], [[ऑत-मार्न]] [[फ्रान्सचे विभाग|विभागाचे]] उप-प्रांत आहे.

== इतिहास ==
लींगोनेस म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या रोमी संस्कृती स्वीकारलेल्या गाल्लिक जमातीची राजधानी म्हणून, त्याला आधी आन्देमातुन्नुम, नंतर लींगोनेस आणि आता लांग्र म्हटले जाते.

लांग्र हे त्याच नावाच्या चुनखडीच्या उंचवट्यावर वसलेले एक टेकडीवरी वसलेले शहर आहे. या किल्ल्यावर मूळतः लींगोनेस लोकांचे वास्तव्य होते. नंतरच्या काळात, रोमी लोकांनी या शहराला तटबंदी घातली, ज्याला त्यांनी आन्देमातुन्नुम असे नाव दिले. हे शहर बारा रोमी मार्गांच्या मोक्याच्या चौकात वसलेले होते. पहिल्या शतकातील विजयद्वार आणि संग्रहालयांमध्ये प्रदर्शित केलेल्या अनेक कलावस्तू या शहराच्या गाल्लो-रोमी इतिहासाचे अवशेष आहेत. [[:en:Migration_Period|आक्रमणांच्या(इंग्र)]] कालखंडानंतर, [[मध्य युग|मध्ययुगात]] शहराची भरभराट झाली, ज्याचे एक कारण म्हणजे तेथील बिशपांचा वाढता राजकीय प्रभाव. बिशपांच्या शांपान, बूर्गॉनचे डची, आणि [[फ्रांश-कोंते|फ्रांश-कोंते यांचा]] समावेश होता, आणि ९व्या शतकात बिशपांना नाणी पाडण्याचा आणि ई. स. ९२७ मध्ये शहराच्या लष्करी गव्हर्नरची नियुक्ती करण्याचा अधिकार मिळाला. लांग्रचे बिशप हे फ्रान्सचे ड्यूक आणि सरदार होते. १४व्या आणि १५व्या शतकातील अशांततेमुळे शहराला आपली संरक्षण व्यवस्था मजबूत करावी लागली, ज्यामुळे आजही या जुन्या शहराला तटबंदीचे स्वरूप प्राप्त झाले आहे, आणि लांग्रमध्ये राजेशाही संरक्षणाचा काळ सुरू झाला. [[युरोपीय प्रबोधनाचा काळ|प्रबोधनकाळात]], जेव्हा शहरात पुन्हा समृद्धी आणली, अनेक उत्कृष्ट नागरी, धार्मिक आणि लष्करी वास्तू बांधल्या गेल्या, ज्या आजही उभ्या आहेत. १९व्या शतकात, एका &quot;वौबां&quot; किल्ल्याचीही भर घालण्यात आली.

== आकर्षणे ==
लांग्रच्या ऐतिहासिक शहर केंद्राभोवती संरक्षक भिंती आहे, ज्याला बारा बुरुज आणि सात दरवाजे आहेत.

सें-मामेइ महामंदिर ही १२व्या शतकाच्या उत्तरार्धातील वास्तू असून ती ३ऱ्या शतकातील हुतात्मा, कायसारेआचे माम्मेस यांना समर्पित आहे.

== संस्कृती ==
लांग्र हे त्याच नावाच्या, AOC-संरक्षित चीझच्या उत्पादकांचे माहेरघर आहे. हे गाईच्या दुधापासून बनवलेले एक मऊ आणि तिखट चवीचे चीझ असून, ते त्याच्या धुतलेल्या सालीसाठी ओळखले जाते.

हे शहर अत्यंत पूर्वीपासून त्याच्या कटलरी उद्योगासाठी ओळखले जात होते. विश्वकोशकार दनीचे वडील, दिद्येर दिदेरो, हे एक येथील रहिवासी कटलरी बनवणारे होते. &lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=v1QaAAAAYAAJ&amp;q=profession+de+coutelier&amp;pg=PAI|title=Œuvres choisies de Diderot, précédées de sa vie|last=Génin|first=M.F.|date=1862|publisher=Librairie de Firmin Didot Frères, Fils et Compagnie|location=Paris|language=fr|trans-title=Selected Works of Diderot, Prefaced with his Biography}}&lt;/ref&gt;

२०१३मध्ये ' दनी दिद्येरो ज्ञानोदयाचे संग्रहालय' नावाचे एक [[युरोपीय ज्ञानोदय|युरोपीय ज्ञानोदयाचे]] संग्रहालय उघडले. १६व्या आणि १८व्या शतकातील एका खाजगी भव्यघरमध्ये उभारलेले हे संग्रहालय, तत्त्वज्ञ दनी दिदेरो यांना समर्पित आहे. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.musees-langres.fr/maison-des-lumieres-denis-diderot/|title=Maison des Lumières Denis Diderot {{!}} Musées de Langres - Maison des Lumières Denis Diderot - Musée d'Art et d'Histoire|website=www.musees-langres.fr|access-date=2022-01-24}}&lt;/ref&gt;

== गृहनिर्माण ==
ऑगस्ट २०२५ मध्ये, लांग्र नगरपालिकेने सप्टेंबर २०२५ मध्ये नावार वास्तू, जी बनान नावाने अधिक ओळखली जाते, पाडण्याची घोषणा केली &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://jhm.fr/le-grignotage-de-la-banane-commencera-en-septembre/|title=The nibbling of the Banane will begin in September|date=2025-08-01|website=jhm.fr|language=fr|access-date=2025-08-02}}&lt;/ref&gt;

== लोकसंख्या ==
{{ऐतिहासिक लोकसंख्या|1968|11001|1975|11437|1982|10468|1990|9987|1999|9586|2007|8414|2012|7905|2017|7731|2023|7421|source=INSEE&lt;ref name=pophist&gt;[https://www.insee.fr/fr/statistiques/8643952?geo=COM-52269#tableau-POPREF_G1 Population municipale entre 1968 et 2023], INSEE&lt;/ref&gt;|percentages=pagr|align=none}}

== उल्लेखनीय लोक ==
लांग्र हे या लोकांचे जन्मस्थान होते:

* निकोला रिबोन्ये (अंदाजे १५२५–१६०५), [[युरोपीय प्रबोधनाचा काळ|प्रबोधनकालीन]] वास्तुविशारद
* जान मांस (१६०६-१६७३), [[माँत्रिऑल|माँत्रिऑलच्या]] सह-संस्थापिका
* क्लोद जिलो (१६७३-१७२२), [[चित्रकार]]
* दनी दिदेरो (१७१३-१७८४), प्रबोधन युगातील तत्त्वज्ञ आणि ''&lt;nowiki/&gt;'आंसिक्लोपेदी'चे'' मुख्य संपादक.
* एत्येन जां बूशी (१७१४-१७७३), धातुशास्त्रज्ञ आणि विश्वकोशशास्त्रज्ञ
* निकोला फाले (1746-1801), नाटककार आणि पत्रकार
* जोजेफ-फिलीबेर जीरो द प्रांज (1804-1892), छायाचित्रकार आणि आरेखक
* जिल व्यॉल (१८४१-१९२३), [[भौतिकशास्त्रज्ञ]] आणि [[शोध|संशोधक]]
* गी फ्रेक्लें (जन्म १९४५), रॅली चालक
* जां ताबुरो, जे त्वानो आर्बो या टोपणनावाने ओळखले जात आणि ज्यांनी नृत्य व संगीतावर ''&lt;nowiki/&gt;'ऑर्केजोग्राफी''' नावाचे पुस्तक लिहिले.

== आंतरराष्ट्रीय संबंध ==
लांग्रचे जुळे शहर आहे:

* {{ध्वजचिन्ह|UK}} [[Beaconsfield|बीकंसफील्ड]], [[युनायटेड किंग्डम]] - १९९५ पासून&lt;ref name=&quot;Archant twinning&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.completefrance.com/language-culture/twin-towns|title=British towns twinned with French towns|website=Archant Community Media Ltd|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130705094933/http://www.completefrance.com/language-culture/twin-towns|archive-date=2013-07-05|access-date=2013-07-11}}&lt;/ref&gt;
* {{ध्वजचिन्ह|GER}} [[Ellwangen|एलवाङन]], [[जर्मनी]] - १९६४ पासून
* {{ध्वजचिन्ह|ITA}} [[Abbiategrasso|ब्येग्रास]], [[इटली]]

== हे सुद्धा पहा ==

* लांग्रचे बिशपपद
* लांग्र युद्धस्मारकात जॉर्ज सोपिक यांचे एक शिल्प आहे.

== गॅलरी ==
&lt;gallery class=&quot;center&quot;&gt;
चित्र:Langres_entry.jpg|अल्ट=Road sign announcing improvements to the Citadel of Langres| लांग्रच्या किल्ल्यातील सुधारणांची घोषणा करणारा रस्त्यावरील फलक
चित्र:Langres_-_cathédrale_Saint-Mammès_-_façade_2.jpg|अल्ट=Saint-Mammès Cathedral| सें-मामेइ महामंदिर
चित्र:Langres_-_cathédrale_Saint-Mammès_-_2.jpg|अल्ट=Saint-Mammès Cathedral| सें-मामेइ महामंदिर
चित्र:Langres_-_cathédrale_Saint-Mammès_-_7.jpg|अल्ट=Saint-Mammès Cathedral| सें-मामेइ महामंदिर
चित्र:Langres_-_cathédrale_Saint-Mammès_-_8.jpg|अल्ट=Saint-Mammès Cathedral| सें-मामेइ महामंदिर
चित्र:Langres_-_cathédrale_Saint-Mammès_-_cloitre.jpg|अल्ट=Saint-Mammès Cathedral Cloister| सें-मामेइ महामंदिर स्तंभाली
चित्र:Cloitre.Langres.png|अल्ट=Saint-Mammès Cathedral Cloister| सें-मामेइ महामंदिर स्तंभाली
चित्र:Langres_-_cathédrale_Saint-Mammès_-_12.jpg|अल्ट=Bas relief at Saint-Mammès Cathedral| सें-मामेइ महामंदिर येथील उठावशिल्प
चित्र:Langres_-_la_porte_des_Moulins_1.jpg|अल्ट=Moulins Gate| मूलें दरवाजा
चित्र:Langres_-_la_porte_des_Moulins_2.jpg|अल्ट=Moulins Gate| मूलें दरवाजा
चित्र:Langres_-_la_porte_des_Moulins_3.jpg|अल्ट=Moulins Gate| मूलें दरवाजा
चित्र:Langres_-_Remparts_2.jpg|अल्ट=Ramparts of the Citadel| किल्ल्याचे तटबंदी
चित्र:Langres_-_Rempats_et_panoramics.jpg|अल्ट=Ramparts and Funicular| तटबंदी आणि फ्युनिक्युलर
चित्र:Langres_-_Tour_Saint-Ferjeux.jpg|अल्ट=Saint-Ferjeux Tower| सें-फेर्जो बुरूज
चित्र:Langres_-_tour_de_Navarre_et_d'Orval.jpg|अल्ट=Navarre and d'Orval Tower| नावार आणि दोर्वाल बुरूज
चित्र:Langres_-_tour_de_Navarre_et_d'Orval_-_30.jpg|अल्ट=Navarre and d'Orval Tower| नावार आणि दोर्वाल बुरूज
चित्र:Langres_-_tour_de_Navarre_et_d'Orval_-_charpente_2.jpg|अल्ट=Navarre and d'Orval Tower ceiling framework| नवार आणि डी'ओर्व्हल बुरूजच्या छताची चौकट
चित्र:Langres_-_tour_de_Navarre_et_d'Orval_-_cul_de_lampe.jpg|अल्ट=Navarre and d'Orval Tower torch holder| नवार आणि डी'ओर्व्हल बुरूज मशाल धारक
चित्र:Langres_-_tour_de_Navarre_et_d'Orval_-_cule_de_lampe2.jpg|अल्ट=Navarre and d'Orval Tower torch holder| नवार आणि डी'ओर्व्हल बुरूज मशाल धारक
चित्र:Langres_-_tour_de_Navarre_et_d'Orval_-_gargouille.jpg|अल्ट=Navarre and d'Orval Tower gargoyle| नवार आणि डी'ओर्व्हल बुरूज गार्गोइल
चित्र:Langres_-_tour_de_Navarre_et_d'Orval_-_mur_7_metres.jpg|अल्ट=Navarre and d'Orval Tower| नावार आणि दोर्वाल बुरूज
चित्र:Langres_-_tour_de_Navarre_et_d'Orval_-_niveau_inferieur.jpg|अल्ट=Navarre and d'Orval Tower| नावार आणि दोर्वाल बुरूज
चित्र:Langres_-_tour_de_Navarre_et_d'Orval_-_niveau_intermediaire_2.jpg|अल्ट=Navarre and d'Orval Tower| नावार आणि दोर्वाल बुरूज
चित्र:Langres_-_tour_de_Navarre_et_d'Orval_-_puits.jpg|अल्ट=Navarre and d'Orval Tower well| नावार आणि दोर्वाल बुरूज विहीर
चित्र:Langres_-_tour_de_Navarre_et_d'Orval_-_voute_3_4.jpg|अल्ट=Navarre and d'Orval Tower vaulted arch| नावार आणि दोर्वाल बुरूजची घुमटाकार कमान
चित्र:Langres_-_Ancien_collège_Jésuite.jpg|अल्ट=Former Jesuit College| माजी जेसूट महाविद्यालय
चित्र:Langres_-_cave_Maison_Renaissance.jpg|अल्ट=Renaissance cellar| प्रबोधनकालीन तळघर
चित्र:Ln_portehoteldeville_2308.jpg|अल्ट=Entrance to City Hall| नगरभवन प्रवेशद्वार
चित्र:Langres_-_Denis_Diderot.jpg|अल्ट=Statue of Denis Diderot| दनी दिद्येरोचा पुतळा
चित्र:Langres_-_Maison_Renaissance_2.jpg|अल्ट=Renaissance period mansion| प्रबोधनकालीन काळातील भव्यघर
चित्र:Langres_-_maison_renaissance_rue_Saint_Didier.jpg|अल्ट=Renaissance period mansion| प्रबोधनकालीन भव्यघर
चित्र:Langres_-_Square_Claude-Henriot_2.jpg|अल्ट=Henriot Square| आंरियो चौक
चित्र:Langres_-_église_Saint-Martin_2.jpg|अल्ट=Saint-Martin Church| सें-मार्तें चर्च
&lt;/gallery&gt;

== संदर्भ ==
&lt;references responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;
{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे ==

* [http://www.newadvent.org/cathen/08789c.htm ''कॅथोलिक विश्वकोश'' :] लँग्रेस धर्मप्रांत
* [http://www.langres.fr/ लँग्रेशची अधिकृत वेबसाइट] (फ्रेंच भाषेत)

[[वर्ग:फ्रान्स]]</text>
      <sha1>4cj1kin9ph9rhrdpqrd64dsm0dgbayk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678928</id>
      <parentid>2678927</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T03:51:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <origin>2678928</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17159" sha1="c2lacox1lq0mu5o8oaaq61mow0g4vm0" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''लांग्र''' ([[फ्रेंच भाषा|फ्रांसी]]: Langres) हे ईशान्य [[फ्रान्स|फ्रान्समध्ये]] एक कम्यून आहे. हे कम्यून [[ग्रांद एस्त]] [[फ्रान्सचे प्रदेश|प्रदेशातील]], [[ऑत-मार्न]] [[फ्रान्सचे विभाग|विभागाचे]] उप-प्रांत आहे.

== इतिहास ==
लींगोनेस म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या रोमी संस्कृती स्वीकारलेल्या गाल्लिक जमातीची राजधानी म्हणून, त्याला आधी आन्देमातुन्नुम, नंतर लींगोनेस आणि आता लांग्र म्हटले जाते.

लांग्र हे त्याच नावाच्या चुनखडीच्या उंचवट्यावर वसलेले एक टेकडीवरी वसलेले शहर आहे. या किल्ल्यावर मूळतः लींगोनेस लोकांचे वास्तव्य होते. नंतरच्या काळात, रोमी लोकांनी या शहराला तटबंदी घातली, ज्याला त्यांनी आन्देमातुन्नुम असे नाव दिले. हे शहर बारा रोमी मार्गांच्या मोक्याच्या चौकात वसलेले होते. पहिल्या शतकातील विजयद्वार आणि संग्रहालयांमध्ये प्रदर्शित केलेल्या अनेक कलावस्तू या शहराच्या गाल्लो-रोमी इतिहासाचे अवशेष आहेत. [[:en:Migration_Period|आक्रमणांच्या(इंग्र)]] कालखंडानंतर, [[मध्य युग|मध्ययुगात]] शहराची भरभराट झाली, ज्याचे एक कारण म्हणजे तेथील बिशपांचा वाढता राजकीय प्रभाव. बिशपांच्या शांपान, बूर्गॉनचे डची, आणि [[फ्रांश-कोंते|फ्रांश-कोंते यांचा]] समावेश होता, आणि ९व्या शतकात बिशपांना नाणी पाडण्याचा आणि ई. स. ९२७ मध्ये शहराच्या लष्करी गव्हर्नरची नियुक्ती करण्याचा अधिकार मिळाला. लांग्रचे बिशप हे फ्रान्सचे ड्यूक आणि सरदार होते. १४व्या आणि १५व्या शतकातील अशांततेमुळे शहराला आपली संरक्षण व्यवस्था मजबूत करावी लागली, ज्यामुळे आजही या जुन्या शहराला तटबंदीचे स्वरूप प्राप्त झाले आहे, आणि लांग्रमध्ये राजेशाही संरक्षणाचा काळ सुरू झाला. [[युरोपीय प्रबोधनाचा काळ|प्रबोधनकाळात]], जेव्हा शहरात पुन्हा समृद्धी आणली, अनेक उत्कृष्ट नागरी, धार्मिक आणि लष्करी वास्तू बांधल्या गेल्या, ज्या आजही उभ्या आहेत. १९व्या शतकात, एका &quot;वौबां&quot; किल्ल्याचीही भर घालण्यात आली.

== आकर्षणे ==
लांग्रच्या ऐतिहासिक शहर केंद्राभोवती संरक्षक भिंती आहे, ज्याला बारा बुरुज आणि सात दरवाजे आहेत.

सें-मामेइ महामंदिर ही १२व्या शतकाच्या उत्तरार्धातील वास्तू असून ती ३ऱ्या शतकातील हुतात्मा, कायसारेआचे माम्मेस यांना समर्पित आहे.

== संस्कृती ==
लांग्र हे त्याच नावाच्या, AOC-संरक्षित चीझच्या उत्पादकांचे माहेरघर आहे. हे गाईच्या दुधापासून बनवलेले एक मऊ आणि तिखट चवीचे चीझ असून, ते त्याच्या धुतलेल्या सालीसाठी ओळखले जाते.

हे शहर अत्यंत पूर्वीपासून त्याच्या कटलरी उद्योगासाठी ओळखले जात होते. विश्वकोशकार दनीचे वडील, दिद्येर दिदेरो, हे एक येथील रहिवासी कटलरी बनवणारे होते. &lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=v1QaAAAAYAAJ&amp;q=profession+de+coutelier&amp;pg=PAI|title=Œuvres choisies de Diderot, précédées de sa vie|last=Génin|first=M.F.|date=1862|publisher=Librairie de Firmin Didot Frères, Fils et Compagnie|location=Paris|language=fr|trans-title=Selected Works of Diderot, Prefaced with his Biography}}&lt;/ref&gt;

२०१३मध्ये ' दनी दिद्येरो ज्ञानोदयाचे संग्रहालय' नावाचे एक [[युरोपीय ज्ञानोदय|युरोपीय ज्ञानोदयाचे]] संग्रहालय उघडले. १६व्या आणि १८व्या शतकातील एका खाजगी भव्यघरमध्ये उभारलेले हे संग्रहालय, तत्त्वज्ञ दनी दिदेरो यांना समर्पित आहे. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.musees-langres.fr/maison-des-lumieres-denis-diderot/|title=Maison des Lumières Denis Diderot {{!}} Musées de Langres - Maison des Lumières Denis Diderot - Musée d'Art et d'Histoire|website=www.musees-langres.fr|access-date=2022-01-24}}&lt;/ref&gt;

== गृहनिर्माण ==
ऑगस्ट २०२५ मध्ये, लांग्र नगरपालिकेने सप्टेंबर २०२५ मध्ये नावार वास्तू, जी बनान नावाने अधिक ओळखली जाते, पाडण्याची घोषणा केली &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://jhm.fr/le-grignotage-de-la-banane-commencera-en-septembre/|title=The nibbling of the Banane will begin in September|date=2025-08-01|website=jhm.fr|language=fr|access-date=2025-08-02}}&lt;/ref&gt;

== लोकसंख्या ==
{{ऐतिहासिक लोकसंख्या|1968|11001|1975|11437|1982|10468|1990|9987|1999|9586|2007|8414|2012|7905|2017|7731|2023|7421|source=INSEE&lt;ref name=pophist&gt;[https://www.insee.fr/fr/statistiques/8643952?geo=COM-52269#tableau-POPREF_G1 Population municipale entre 1968 et 2023], INSEE&lt;/ref&gt;|percentages=pagr|align=none}}

== उल्लेखनीय लोक ==
लांग्र हे या लोकांचे जन्मस्थान होते:

* निकोला रिबोन्ये (अंदाजे १५२५–१६०५), [[युरोपीय प्रबोधनाचा काळ|प्रबोधनकालीन]] वास्तुविशारद
* जान मांस (१६०६-१६७३), [[माँत्रिऑल|माँत्रिऑलच्या]] सह-संस्थापिका
* क्लोद जिलो (१६७३-१७२२), [[चित्रकार]]
* दनी दिदेरो (१७१३-१७८४), प्रबोधन युगातील तत्त्वज्ञ आणि ''&lt;nowiki/&gt;'आंसिक्लोपेदी'चे'' मुख्य संपादक.
* एत्येन जां बूशी (१७१४-१७७३), धातुशास्त्रज्ञ आणि विश्वकोशशास्त्रज्ञ
* निकोला फाले (1746-1801), नाटककार आणि पत्रकार
* जोजेफ-फिलीबेर जीरो द प्रांज (1804-1892), छायाचित्रकार आणि आरेखक
* जिल व्यॉल (१८४१-१९२३), [[भौतिकशास्त्रज्ञ]] आणि [[शोध|संशोधक]]
* गी फ्रेक्लें (जन्म १९४५), रॅली चालक
* जां ताबुरो, जे त्वानो आर्बो या टोपणनावाने ओळखले जात आणि ज्यांनी नृत्य व संगीतावर ''&lt;nowiki/&gt;'ऑर्केजोग्राफी''' नावाचे पुस्तक लिहिले.

== आंतरराष्ट्रीय संबंध ==
लांग्रचे जुळे शहर आहे:

* {{ध्वजचिन्ह|UK}} [[Beaconsfield|बीकंसफील्ड]], [[युनायटेड किंग्डम]] - १९९५ पासून&lt;ref name=&quot;Archant twinning&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.completefrance.com/language-culture/twin-towns|title=British towns twinned with French towns|website=Archant Community Media Ltd|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130705094933/http://www.completefrance.com/language-culture/twin-towns|archive-date=2013-07-05|access-date=2013-07-11}}&lt;/ref&gt;
* {{ध्वजचिन्ह|GER}} [[Ellwangen|एलवाङन]], [[जर्मनी]] - १९६४ पासून
* {{ध्वजचिन्ह|ITA}} [[Abbiategrasso|ब्येग्रास]], [[इटली]]

== हे सुद्धा पहा ==

* लांग्रचे बिशपपद
* लांग्र युद्धस्मारकात जॉर्ज सोपिक यांचे एक शिल्प आहे.

== गॅलरी ==
&lt;gallery class=&quot;center&quot;&gt;
चित्र:Langres_entry.jpg|अल्ट=Road sign announcing improvements to the Citadel of Langres| लांग्रच्या किल्ल्यातील सुधारणांची घोषणा करणारा रस्त्यावरील फलक
चित्र:Langres_-_cathédrale_Saint-Mammès_-_façade_2.jpg|अल्ट=Saint-Mammès Cathedral| सें-मामेइ महामंदिर
चित्र:Langres_-_cathédrale_Saint-Mammès_-_2.jpg|अल्ट=Saint-Mammès Cathedral| सें-मामेइ महामंदिर
चित्र:Langres_-_cathédrale_Saint-Mammès_-_7.jpg|अल्ट=Saint-Mammès Cathedral| सें-मामेइ महामंदिर
चित्र:Langres_-_cathédrale_Saint-Mammès_-_8.jpg|अल्ट=Saint-Mammès Cathedral| सें-मामेइ महामंदिर
चित्र:Langres_-_cathédrale_Saint-Mammès_-_cloitre.jpg|अल्ट=Saint-Mammès Cathedral Cloister| सें-मामेइ महामंदिर स्तंभाली
चित्र:Cloitre.Langres.png|अल्ट=Saint-Mammès Cathedral Cloister| सें-मामेइ महामंदिर स्तंभाली
चित्र:Langres_-_cathédrale_Saint-Mammès_-_12.jpg|अल्ट=Bas relief at Saint-Mammès Cathedral| सें-मामेइ महामंदिर येथील उठावशिल्प
चित्र:Langres_-_la_porte_des_Moulins_1.jpg|अल्ट=Moulins Gate| मूलें दरवाजा
चित्र:Langres_-_la_porte_des_Moulins_2.jpg|अल्ट=Moulins Gate| मूलें दरवाजा
चित्र:Langres_-_la_porte_des_Moulins_3.jpg|अल्ट=Moulins Gate| मूलें दरवाजा
चित्र:Langres_-_Remparts_2.jpg|अल्ट=Ramparts of the Citadel| किल्ल्याचे तटबंदी
चित्र:Langres_-_Rempats_et_panoramics.jpg|अल्ट=Ramparts and Funicular| तटबंदी आणि फ्युनिक्युलर
चित्र:Langres_-_Tour_Saint-Ferjeux.jpg|अल्ट=Saint-Ferjeux Tower| सें-फेर्जो बुरूज
चित्र:Langres_-_tour_de_Navarre_et_d'Orval.jpg|अल्ट=Navarre and d'Orval Tower| नावार आणि दोर्वाल बुरूज
चित्र:Langres_-_tour_de_Navarre_et_d'Orval_-_30.jpg|अल्ट=Navarre and d'Orval Tower| नावार आणि दोर्वाल बुरूज
चित्र:Langres_-_tour_de_Navarre_et_d'Orval_-_charpente_2.jpg|अल्ट=Navarre and d'Orval Tower ceiling framework| नवार आणि डी'ओर्व्हल बुरूजच्या छताची चौकट
चित्र:Langres_-_tour_de_Navarre_et_d'Orval_-_cul_de_lampe.jpg|अल्ट=Navarre and d'Orval Tower torch holder| नवार आणि डी'ओर्व्हल बुरूज मशाल धारक
चित्र:Langres_-_tour_de_Navarre_et_d'Orval_-_cule_de_lampe2.jpg|अल्ट=Navarre and d'Orval Tower torch holder| नवार आणि डी'ओर्व्हल बुरूज मशाल धारक
चित्र:Langres_-_tour_de_Navarre_et_d'Orval_-_gargouille.jpg|अल्ट=Navarre and d'Orval Tower gargoyle| नवार आणि डी'ओर्व्हल बुरूज गार्गोइल
चित्र:Langres_-_tour_de_Navarre_et_d'Orval_-_mur_7_metres.jpg|अल्ट=Navarre and d'Orval Tower| नावार आणि दोर्वाल बुरूज
चित्र:Langres_-_tour_de_Navarre_et_d'Orval_-_niveau_inferieur.jpg|अल्ट=Navarre and d'Orval Tower| नावार आणि दोर्वाल बुरूज
चित्र:Langres_-_tour_de_Navarre_et_d'Orval_-_niveau_intermediaire_2.jpg|अल्ट=Navarre and d'Orval Tower| नावार आणि दोर्वाल बुरूज
चित्र:Langres_-_tour_de_Navarre_et_d'Orval_-_puits.jpg|अल्ट=Navarre and d'Orval Tower well| नावार आणि दोर्वाल बुरूज विहीर
चित्र:Langres_-_tour_de_Navarre_et_d'Orval_-_voute_3_4.jpg|अल्ट=Navarre and d'Orval Tower vaulted arch| नावार आणि दोर्वाल बुरूजची घुमटाकार कमान
चित्र:Langres_-_Ancien_collège_Jésuite.jpg|अल्ट=Former Jesuit College| माजी जेसूट महाविद्यालय
चित्र:Langres_-_cave_Maison_Renaissance.jpg|अल्ट=Renaissance cellar| प्रबोधनकालीन तळघर
चित्र:Ln_portehoteldeville_2308.jpg|अल्ट=Entrance to City Hall| नगरभवन प्रवेशद्वार
चित्र:Langres_-_Denis_Diderot.jpg|अल्ट=Statue of Denis Diderot| दनी दिद्येरोचा पुतळा
चित्र:Langres_-_Maison_Renaissance_2.jpg|अल्ट=Renaissance period mansion| प्रबोधनकालीन काळातील भव्यघर
चित्र:Langres_-_maison_renaissance_rue_Saint_Didier.jpg|अल्ट=Renaissance period mansion| प्रबोधनकालीन भव्यघर
चित्र:Langres_-_Square_Claude-Henriot_2.jpg|अल्ट=Henriot Square| आंरियो चौक
चित्र:Langres_-_église_Saint-Martin_2.jpg|अल्ट=Saint-Martin Church| सें-मार्तें चर्च
&lt;/gallery&gt;

== संदर्भ ==
&lt;references responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;
{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे ==

* [http://www.newadvent.org/cathen/08789c.htm ''कॅथोलिक विश्वकोश'' :] लँग्रेस धर्मप्रांत
* [http://www.langres.fr/ लँग्रेशची अधिकृत वेबसाइट] (फ्रेंच भाषेत)

[[वर्ग:फ्रान्स]]</text>
      <sha1>c2lacox1lq0mu5o8oaaq61mow0g4vm0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>एरोलिनियास आर्जेंटिनास</title>
    <ns>0</ns>
    <id>378942</id>
    <redirect title="एरोलिनिआस आर्जेन्तिनास" />
    <revision>
      <id>2678918</id>
      <timestamp>2026-04-12T02:26:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>लेखनभेद</comment>
      <origin>2678918</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="109" sha1="dn0eiyeyg5j9zl1icstxpzh31yv32rc" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[एरोलिनिआस आर्जेन्तिनास]]</text>
      <sha1>dn0eiyeyg5j9zl1icstxpzh31yv32rc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>फ्लाय दुबई</title>
    <ns>0</ns>
    <id>378943</id>
    <redirect title="फ्लायदुबई" />
    <revision>
      <id>2678920</id>
      <timestamp>2026-04-12T02:27:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>लेखनभेद</comment>
      <origin>2678920</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="72" sha1="nefln9f9l9we3tlru13sz4mgiy9r3v3" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[फ्लायदुबई]]</text>
      <sha1>nefln9f9l9we3tlru13sz4mgiy9r3v3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>स्वरगंधर्व सुधीर फडके</title>
    <ns>0</ns>
    <id>378944</id>
    <redirect title="स्वरगंधर्व सुधीर फडके (चित्रपट)" />
    <revision>
      <id>2678924</id>
      <timestamp>2026-04-12T02:44:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>अभय नातू ने लेख [[स्वरगंधर्व सुधीर फडके]] वरुन [[स्वरगंधर्व सुधीर फडके (चित्रपट)]] ला हलविला: निःसंदिग्ध शीर्षक</comment>
      <origin>2678924</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="128" sha1="g2fj9t0o0ox56if9wkzmzt378v7zeon" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[स्वरगंधर्व सुधीर फडके (चित्रपट)]]</text>
      <sha1>g2fj9t0o0ox56if9wkzmzt378v7zeon</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>त्रुआ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>378945</id>
    <redirect title="त्र्वॉ" />
    <revision>
      <id>2678925</id>
      <timestamp>2026-04-12T03:40:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>उच्चार भेद</comment>
      <origin>2678925</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63" sha1="6nobixb7xezgrhpd0abbn0bif8b4zcx" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[त्र्वॉ]]</text>
      <sha1>6nobixb7xezgrhpd0abbn0bif8b4zcx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:मंगेश उत्तम कांबळे</title>
    <ns>3</ns>
    <id>378946</id>
    <revision>
      <id>2678929</id>
      <timestamp>2026-04-12T03:58:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>साहाय्य चमू</username>
        <id>25365</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला</comment>
      <origin>2678929</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="320" sha1="hi3m4667bditqfbrwn8d98wteiyji9c" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=मंगेश उत्तम कांबळे}}

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ०९:२८, १२ एप्रिल २०२६ (IST)</text>
      <sha1>hi3m4667bditqfbrwn8d98wteiyji9c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>रुपाली रेपाले</title>
    <ns>0</ns>
    <id>378947</id>
    <redirect title="रुपाली रेपाळे" />
    <revision>
      <id>2678942</id>
      <timestamp>2026-04-12T07:30:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>संतोष गोरे ने लेख [[रुपाली रेपाले]] वरुन [[रुपाली रेपाळे]] ला हलविला: Misspelled title</comment>
      <origin>2678942</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82" sha1="q6f78luwsfxoj3a0eyp0bp69cz3k5be" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[रुपाली रेपाळे]]</text>
      <sha1>q6f78luwsfxoj3a0eyp0bp69cz3k5be</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>चर्चा:दहावी पंचवार्षिक योजना</title>
    <ns>1</ns>
    <id>378948</id>
    <revision>
      <id>2678985</id>
      <timestamp>2026-04-12T10:04:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22453-74</username>
        <id>182084</id>
      </contributor>
      <comment>/* दहाव्या योजनेची लक्ष्ये */ नवीन विभाग</comment>
      <origin>2678985</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1963" sha1="104t62jthuor73qr2ltvwjcikw8ktaw" xml:space="preserve">* कालावधी - १ एप्रिल २००२ ते ३१ मार्च २००७
* योजना खर्च - नियोजित खर्च =१५,२५,६३९ कोटी ₹
* प्रत्यक्ष खर्च = १६,१८,४६० कोटी ₹

== दहाव्या योजनेची लक्ष्ये ==

# जी.डी.पी.च्या वाढीच्या दराचे लक्ष्य - प्रतिवर्ष ८ टक्के
# दारिद्र्य रेषेखालील लोकसंख्येचे प्रमाण २००७ पर्यंत २१ टक्के तर २०१२ पर्यंत ११ टक्के पर्यंत कमी करणे.
# २००१ ते २०११ या दशकातील लोकसंख्या वाढीचा दर १६.२ टक्के पर्यंत कमी करणे.
# साक्षरतेचे प्रमाण २००७ पर्यंत ७५ टक्के पर्यंत तर २०१२ पर्यंत ८० टक्के पर्यंत वाढविणे.
# बालमृत्यू प्रमाण २००७ पर्यंत दर हजारी ४५ पर्यंत तर २०१२ पर्यंत दर हजारी २८ पर्यंत कमी करणे.
# माता मृत्यू प्रमाण २००७ पर्यंत दर हजारी जिवंत जन्मामागे २ तर २०१२ पर्यंत दर हजारी जिवंत जन्मामागे १ पर्यंत कमी करणे.

[[विशेष:योगदान/&amp;#126;2026-22453-74|&amp;#126;2026-22453-74]] ([[सदस्य चर्चा:&amp;#126;2026-22453-74|talk]]) १५:३४, १२ एप्रिल २०२६ (IST)</text>
      <sha1>104t62jthuor73qr2ltvwjcikw8ktaw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2678993</id>
      <parentid>2678985</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T10:33:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22601-15</username>
        <id>182085</id>
      </contributor>
      <comment>या पानावरील सगळा मजकूर काढला</comment>
      <origin>2678993</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:सागर पानपाटील</title>
    <ns>3</ns>
    <id>378949</id>
    <revision>
      <id>2678995</id>
      <timestamp>2026-04-12T11:38:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>साहाय्य चमू</username>
        <id>25365</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला</comment>
      <origin>2678995</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="307" sha1="b3olu5wzs23sw61p5rhot9yv81tme96" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=सागर पानपाटील}}

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १७:०८, १२ एप्रिल २०२६ (IST)</text>
      <sha1>b3olu5wzs23sw61p5rhot9yv81tme96</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>