पुणे जिल्हा

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="mr">
  <siteinfo>
    <sitename>विकिपीडिया</sitename>
    <dbname>mrwiki</dbname>
    <base>https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.26</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">मिडिया</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">विशेष</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">चर्चा</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">सदस्य</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">सदस्य चर्चा</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">विकिपीडिया</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">विकिपीडिया चर्चा</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">चित्र</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">चित्र चर्चा</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">मिडियाविकी</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">मिडियाविकी चर्चा</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">साचा</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">साचा चर्चा</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">सहाय्य</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">सहाय्य चर्चा</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">वर्ग</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">वर्ग चर्चा</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">दालन</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">दालन चर्चा</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">मसुदा</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">मसुदा चर्चा</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">विभाग</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">विभाग चर्चा</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>पुणे जिल्हा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3168</id>
    <revision>
      <id>2682069</id>
      <parentid>2681690</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T16:26:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24679-89</username>
        <id>182431</id>
      </contributor>
      <comment>/* तक्तायुक्त संक्षिप्त माहिती */</comment>
      <origin>2682069</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="70437" sha1="95ubb5bletqhl1io4mqoqfm2sy94yjf" xml:space="preserve">{{जिल्हा सूचना|जिल्हा_नाव=पुणे}}
{{माहितीचौकट भारतीय जिल्हा
|जिल्ह्याचे_नाव         = पुणे जिल्हा
|स्थानिक_नाव            = पुणे जिल्हा
|चित्र_नकाशा            = Pune in Maharashtra (India).svg
|राज्याचे_नाव           = महाराष्ट्र
|विभागाचे_नाव           = [[पुणे विभाग]]
|मुख्यालयाचे_नाव                = [[पुणे]]
|तालुक्यांची_नावे               = १.[[आंबेगाव तालुका|आंबेगाव]] २.[[इंदापूर तालुका|इंदापूर]] ३.[[खेड तालुका, पुणे जिल्हा|खेड]] ४.[[जुन्नर तालुका|जुन्नर]] ५.[[दौंड तालुका|दौंड]] ६.[[पुणे शहर तालुका|पुणे शहर]] ७.[[पुरंदर तालुका|पुरंदर]] ८.[[बारामती तालुका|बारामती]] ९.[[भोर तालुका|भोर]]  १०.[[मावळ तालुका|मावळ]] ११.[[मुळशी तालुका|मुळशी]] १२.[[राजगड तालुका|राजगड]] १३.[[शिरूर तालुका, पुणे जिल्हा|शिरूर]] १४.[[हवेली तालुका|हवेली]] 
|क्षेत्रफळ_वर्ग_किमी            = १५,६४२
|लोकसंख्या_एकूण         = ९९,२४,२२४
|जनगणना_वर्ष            = २००१
|लोकसंख्या_घनता         = ४६१.८५
|शहरी_लोकसंख्या         = 
|साक्षरता_दर            = ८०.७८
|लिंग_गुणोत्तर          = १.०८
|प्रमुख_शहरे            =[[पुणे]], [[पिंपरी चिंचवड]], [[सासवड]], [[जेजुरी]],[[बारामती]].
|जिल्हाधिकाऱ्यांचे_नाव          = विकास देशमुख
|लोकसभा_मतदारसंघांची_नावे        = [[पुणे लोकसभा मतदारसंघ|पुणे]], [[बारामती लोकसभा मतदारसंघ|बारामती]], [[मावळ लोकसभा मतदारसंघ|मावळ]] (रायगड जिल्ह्याचा काही भाग) [[शिरूर लोकसभा मतदारसंघ|शिरूर]].
|विधानसभा_मतदारसंघाची_नावे      = 
|खासदारांची_नावे                = [[सुप्रिया सुळे]], [[मुरलीधर मोहोळ]],  [[श्रीरंग बारणे]], [[अमोल कोल्हे]].
|पर्जन्यमान_मिमी                = ६५०
|संकेतस्थळ                      = http://pune.gov.in/
}}

'''पुणे जिल्हा''' हा पश्चिम महाराष्ट्रातील एक प्रगत जिल्हा म्हणून प्रसिद्ध आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://pune.gov.in/|title=पुणे जिल्हा|last=|पहिले नाव=|दिनांक=|संकेतस्थळ=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|ॲक्सेसदिनांक=}}&lt;/ref&gt; पुणे जिल्ह्यासंदर्भात एक म्हण  &lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;पुणे तिथे काय उणे &lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt; प्रचलित आहे .  महाराष्ट्रातील पश्चिम महाराष्ट्र विभागात असलेल्या ह्या जिल्ह्याला मोठा इतिहास आहे. पुणे शहर हे महाराष्ट्र राज्याची सांस्कृतिक राजधानी म्हणून ओळखले जाते. पुणे जिल्ह्याच्या वायव्येला [[ठाणे जिल्हा]], पश्चिमेस [[रायगड जिल्हा]], दक्षिणेस [[सातारा जिल्हा]], आग्नेयेस [[सोलापूर जिल्हा]] तर ईशान्य व पूर्वेस  [[अहिल्यानगर जिल्हा]] आहे.

== विशेष ==

अखिल विश्वासाठी पसायदान मागणाऱ्या व श्रीकृष्णाने सांगितलेली गीता प्राकृत भाषेत सोपी करून सांगणाऱ्याया  [[संत ज्ञानेश्वर]] महाराजांची संजीवन समाधी पुणे जिल्ह्यात आहे. साध्या-सरळ मराठी माणसाला अध्यात्म आणि जीवनविषयक तत्त्वज्ञान गाथेतील अभंगांच्या माध्यमातून अतिशय सुगम भाषेत सांगणाऱ्या [[संत तुकाराम|संत तुकारामांची]], पुणे जिल्हा ही जन्मभूमी व कर्मभूमी होती. हिंदवी स्वराज्याचे संस्थापक छत्रपती शिवाजी महाराज यांचा जन्म पुणे जिल्ह्यातील शिवनेरी किल्ल्यावर झाला होता.

संत ज्ञानेश्वर महाराजांची संजीवन समाधी आणि संत तुकाराम महाराजांचा जन्म व त्यांची साधना यांमुळे पुणे जिल्हा, हा महाराष्ट्रासाठी आध्यात्मिक दृष्टिकोनातून एक सात्त्विक व पवित्र ऊर्जा केंद्रच आहे. दर आषाढी एकादशीला पंढरपूरच्या विठ्ठलाचे दर्शन घेण्यासाठी ज्ञानोबा-तुकारामाच्या नावांच्या पालख्या लाखो वारकऱ्यांसह ह्याच जिल्ह्यातील देहू-आळंदीतून प्रस्थान करतात.

शिवाजी महाराजांच्या काळापासून पुण्याचे स्थान महाराष्ट्रात नेहमीच महत्त्वाचे राहिले आहे. केवळ महाराष्ट्रालाच नव्हे तर देशाला दिशा देणाऱ्या अनेक संस्थांची व व्यक्तींची खाण म्हणजे पुणे. पुणे हे संस्कृतीचे व शिक्षणाचे माहेरघर समजले जाते.  ऐतिहासिक पार्श्वभूमी असलेल्या या शहरात व जिल्ह्यात उद्योगांचा पायाही तेवढाच भक्कम आहे. एवढेच नव्हे तर पुणे हे लष्करीदृष्ट्याही महत्त्वाचे केंद्र आहे.

पुणे तिथे काय उणे असे गमतीने किंवा उपरोधानेही म्हणले जाते. परंतु पुणे शहराचा व जिल्ह्याचा सर्वांगीण विकास पाहता ते खरेच असल्याचे दिसून येते. प्रामुख्याने शिक्षणाचे, माहिती तंत्रज्ञान व अन्य उद्योगांचे देशातील मुख्य केंद्र म्हणून पुणे जिल्हा हा जोमाने वाटचाल करत आहे. पुणे शहरातील विविध स्वयंसेवी संस्था प्रसिद्ध आहे.

==तक्तायुक्त संक्षिप्त माहिती==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;2&quot; |सांख्यिकी तपशील 
|-
|'''&lt;big&gt;जिल्हा परिषद&lt;/big&gt;''' 
| '''&lt;big&gt;पुणे जिल्हा परिषद&lt;/big&gt;'''
|-
|'''पंचायत समिती (१२)'''
|१. बारामती २. मुळशी  ३. मावळ  ४. खेड ५. आंबेगाव  ६. इंदापूर   ७. वेल्हे ८. पुरंदर ९. भोर  १०. शिरुर  ११. दौंड १२. जुन्नर 
|-
|'''विधानसभा मतदारसंघ (२१)'''
|[[जुन्नर]], [[आंबेगाव]], [[खेड]]-[[आळंदी]], [[शिरूर]], [[दौंड]], [[इंदापूर]], [[बारामती]], [[पुरंदर]], [[भोर]], [[मावळ]], [[चिंचवड]], [[पिंपरी]] , [[भोसरी]], [[वडगाव शेरी]], [[शिवाजीनगर]], [[कोथरूड]], [[खडकवासला]], [[पर्वती]], [[हडपसर]], [[पुणे कॅंटॉन्मेंट]] व [[कसबा पेठ, पुणे|कसबा पेठ]].
|-
|'''उपविभागीय कार्यालये (७)'''
|१.पुणे(शहर)  २. हवेली(ग्रामीण) ३. मुळशी ४. बारामती  ५. शिरुर   ६. आंबेगाव  ७.  ८. पुरंदर
|-
|'''नगर पंचायती (००)'''
|१. कुही  २. मौदा ३. हिंगणा ४. भिवापूर  ५. पारशिवणी  ६. महादूला (ता.कामठी) ७. येरखेडा ८. कोंढाळी (ता.काटोल) ९. बहादूरा १०. कांद्री (कन्हान) ११. बिडगाव-तरोडी(खु.) -पांढुर्णा १२. वडगाव (रेल्वे) १३. तळेगाव (दाभाडे) १४. भोर
|-
|'''अपर तहसिल-१'''
|१. लोणी काळभोर २. 
|-
|'''नगर परिषदा (९'''+६)
|१. खापा, २. मोहपा,  ३. '''कळमेश्वर-'''ब्राम्हणी  ४. मोवाड ता.नरखेड ५. वानाडोंगरी ६. डिगडोह(देवी) ता.हिंगणा ७. कन्हान-पिपरी ता. पारशिवणी ८. बुटीबोरी, ९.वाडी (ब-वर्ग) &amp; ईतर ६(सावनेर, नरखेड, उमरेड, रामटेक, काटोल, कामठी)
|}

== ऐतिहासिक महत्त्वाचे ==

हिंदवी स्वराज्याचे संस्थापक व स्वराज्याचा अभिमान सर्वसामान्य मराठी माणसांत जागृत करणाऱ्या  छत्रपती शिवाजी महाराजांनी आयुष्यातील महत्त्वाचा काळ पुणे शहरात (व जिल्ह्यातही) व्यतीत केला होता. फाल्गुन वद्य तृतीया, इ.स. १६३० (संदर्भ : शहर पुणे, खंड-२ , पृष्ठ ५७६) या दिवशी छत्रपती शिवाजी महाराजांचा जन्म जिल्ह्यातील जुन्नर येथील [[शिवनेरी]] किल्ल्यावर झाला. इ.स. १६४१ पासून [[शिवाजी महाराज]] व [[जिजाबाई]] यांचे वास्तव्य अधिक काळ पुण्यात होते. [[खेड शिवापूर]] येथे व पुण्यातील [[लाल महाल]] येथे शिवाजी महाराजांचे बालपण गेले. इ.स. १६४५ मध्ये महाराजांनी तोरणा (तालुका- वेल्हा) किल्ला जिंकून स्वराज्य स्थापनेचा शुभारंभ केला. १६४५ ते १६४८ या काळात तोरण्यासह पुणे जिल्ह्यातील [[कोंढाणा]], [[राजगड]] व [[पुरंदर]] हेही गड छत्रपतींनी हस्तगत केले. पुणे शहरासह सध्याच्या पुणे जिल्ह्यातील [[जुन्नर]], [[पुरंदर]], [[भोर]], [[मावळ]], [[मुळशी]] व [[राजगड]] हे तालुके शिवकालीन इतिहासात महत्त्वाचे होते.
अखिल विश्वासाठी पसायदान मागणाऱ्या व श्रीकृष्णाने सांगितलेली गीता प्राकृत भाषेत सोपी करून सांगणाऱ्याया  [[संत ज्ञानेश्वर]] महाराजांची संजीवन समाधी पुणे जिल्ह्यात आहे. साध्या-सरळ मराठी माणसाला अध्यात्म आणि जीवनविषयक तत्त्वज्ञान गाथेतील अभंगांच्या माध्यमातून अतिशय सुगम भाषेत सांगणाऱ्या [[संत तुकाराम|संत तुकारामांची]], पुणे जिल्हा ही जन्मभूमी व कर्मभूमी होती.
* हिंदवी स्वराज्याचे संस्थापक छत्रपती शिवाजी महाराज यांचा जन्म पुणे जिल्ह्यातील शिवनेरी किल्ल्यावर झाला होता.

वानवडी येथे [[श्रीमंत सरकार महादजी शिंदे महाराज]] यांची शिंदे छत्री आहे.
अतिशय सुंदर वास्तु कलेमध्ये ही वास्तू गणली जाते.
पुणे आणि पेशवाई यांचा संबंध अतूट आहे. पेशवाईचे संस्थापक [[बाळाजी विश्वनाथ]] यांचे पुत्र थोरले बाजीराव पेशवे यांच्या काळात पेशव्यांचा पुण्याशी प्रत्यक्ष संबंध आला. बाजीराव पेशव्यांच्या १७२० ते १७४० या काळातील उज्ज्वल कारकिर्दीचे केंद्र पुणे हेच होते. बाजीरावांनी पुण्यात १७३१ मध्ये शनिवारवाडा ही भव्य, सुसज्ज, किल्लासदृश वास्तू बांधून पुण्याच्या वैभवात भर टाकली. शिवाजी राजाने महाराष्ट्राची, तर बाजीरावाने बृहन्महाराष्ट्राची निर्मिती केली, असे वंग इतिहासकार यदुनाथ सरकार म्हणतात.

[[थोरले बाजीराव पेशवे]] यांचे पुत्र [[नानासाहेब पेशवे]] यांच्या काळात (इ.स.१७४०-१७६१- कारकीर्द) पुणे हे महाराष्ट्राचेच नव्हे तर हिंदुस्थानचे सत्ता केंद्र बनले. नानासाहेबांनी पुण्याचा सर्वांगीण विस्तार व विकास केला आणि शहराची व मराठी राज्याची आर्थिक घडी नीट बसवली. पुण्याच्या सुशोभीकरणाकडे लक्ष दिले, पर्वती देवस्थान व सारसबागेची निर्मिती केली. पेठा वसवल्या, हौद, वाडे, मंदिरे, रस्ते यांचा विकास केला. [[कात्रज]] तलावातून पुणे शहरासाठी पाणी आणले. (काही इतिहासकारांच्या मते पाणी पुरवठ्याचे काम बाजीरावांनी केले.) पेशवाईतील मुत्सद्दी राजकारणी नाना फडणवीस यांचे योगदानही पुण्याच्या संदर्भात उल्लेखनीय आहे. १७७४ ते १७९५ या काळात नाना फडणवीसच पेशवाईचे सूत्रधार होते. निजाम, हैदर, टिपू, इंग्रज व फ्रेंच यांच्याशी मैत्री, लढाई व भेदनीती अशी सूत्रे वापरत त्यांनी पेशवाई टिकवण्याचा प्रयत्‍न केला. पण १८०० साली झालेल्या नानांच्या मृत्यूनंतर पेशवाईचे व पर्यायाने पुण्याचे वैभव ओसरत गेले. इ.स. १८१८ मध्ये [[मराठेशाही]]चा व [[पेशवाई]]चा अस्त झाला. पुढील काळात, १८१८मध्ये शनिवारवाड्यावर इंग्लंडचा युनियन जॅक फडकवला गेला.

== भूगोल ==

पुणे जिल्हयाचा अक्षवृत्तीय विस्तार १७ अंश ५४’ ते १० अंश २४’ उत्तर अक्षवृत्तांच्या दरम्यान आहे आणि रेखावृत्तीय विस्तार ७३ अंश १९’ ते ७५ अंश १०’ पुर्व रेखावृत्तापर्यत आहे. पुणे जिल्हयाचे भौगोलिक क्षेत्र १५.६४२ चौ. कि. मी. आहे.  पुणे जिल्हा हा क्षेत्र नुसार राज्यात दुस-या क्रमांकावर आहे तसेच राज्याचे ५.१० टक्के क्षेत्र पुणे जिल्हयाने व्यापलेले आहे. पश्चिम महाराष्ट्रात सहयाद्रीपायथ्यापाशी पुणे जिल्हा तीन भागात विभागला गेला आहे:
* ”घाटमाथा”,
* “मावळ” आणि
* “देश”. 
पुणे जिल्हा अतिशय ऊष्ण मोसमी वारे असलेल्या भूप्रदेशाचा भाग आहे आणि त्यामुळे तापमानात तसेच पर्जन्य मानातही बदल जाणवतो. पुण्याचा पश्चिम भाग हा थंड आहे तर पूर्व भाग ऊष्ण आणि कोरडा आहे.उन्हाळा  : २२°सेल्सियस ते ४१°सेल्सियस हिवाळा  :८ ° सेल्सियस ते २५° सेल्सियस पाऊस : ६५० ते ७०० मिमी

पुणे जिल्ह्याच्या '''सीमा''':

* उत्तरेस व पूर्वेस [[अहिल्यानगर जिल्हा]], 
* आग्नेयेस [[सोलापूर जिल्हा]], 
* दक्षिणेला [[सातारा जिल्हा]], 
* पश्चिमेला [[रायगड जिल्हा]]
* वायव्येला [[ठाणे जिल्हा]] आहे.

पुणे जिल्ह्यातून पुढील नद्या वाहतात. -
[[भीमा नदी]] ही जिल्हातील सर्वांत मोठी नदी आहे. [[भीमा नदी|भीमेचा]] उगम [[भीमाशंकर]] [[खेड तालुका|(ता. खेड)]] येथे होतो.

इतर '''नद्या''' पुढीलप्रमाणे:-
[[इंद्रायणी नदी]], कऱ्हा, [[कुकडी नदी]], [[घोड नदी]], [[निरानदी|निरा नदी]] , [[पवना नदी]], [[मांडवी नदी|मांडवी]], मीना, भामा, [[मुठा नदी]], [[मुळा नदी]]

पुणे जिह्यातील '''धरणे''':-

खडकवासला, पानशेत, भुशी, मुुळशी, भाटघर, [[वीरधरण|वीर धरण]], पिंपळगाव-जोग,क्वषरसगाव, टेमघर, भामा-आसखेड, येडगाव, चास-कमान, माणिकडोह, ठोकरवाडी,ज्नाञझरे, आंध्रा-vally, गुंजवणी, निरा-देवधर, उजनी, वळवण.

पहा : [[जिल्हावार नद्या]]

== प्रसिद्ध व्यक्ती ==

[[छत्रपती शिवाजी महाराज]], 
* संत ज्ञानेश्वर महाराज, 
* संत तुकाराम महाराज, 
* छत्रपती संभाजी महाराज, 
* पेशवा बाजीराव, 
* महात्मा फुले, 
सावित्रीबाई फुले, 
स्वातंत्र्यवीर सावरकर, 
गोपाळ गणेश आगरकर, 
क्रांतीवीर हुतात्मा शिवराम हरी राजगुरू, 
गोपाळ कृष्ण गोखले, 
* [[पु.ल. देशपांडे]], 
* [[प्रल्हाद केशव अत्रे]], 
* पं.[[भीमसेन जोशी]], 
लोकमान्य टिळक, 
पंडिता रमाबाई, 
राजमाता जिजाऊ.

==उद्योगधंदे==

[[महाराष्ट्र औद्योगिक विकास प्राधिकरण]] (MIDC) या संस्था जिल्ह्यात अनेक ठिकाणी आहेत. पुण्यात अनेक माहिती-तंत्रज्ञान कंपन्या आहेत. हिंजवडीतील [[राजीव गांधी इन्फोटेक पार्क]] येथे माहिती-तंत्रज्ञान संस्था एकटवल्या आहेत. पिंपरी चिंचवड ह्या पुण्याच्या जुळ्या शहरात बजाज, टेल्कोसह अनेक मोठे उद्योग आहेत, तसेच खराडी येथे इऑन, झेनसर, अमेझॉन, बार्कलेस, फायझर्व या सारख्या नामांकित आय टी पार्क देखील आहेत. [[मुंबई]] नंतर पुणे हे राज्यातील सर्वाधिक औद्योगिकदृष्ट्या विकसित शहर आहे. पुणे-मुंबई ही दोन राष्ट्रीय महत्त्वाची शहरे जोडणाऱ्या महामार्गावरील पिंपरी, चिंचवड हा परिसर औद्योगिक घनता जास्त असलेला पट्टा आहे. पुणे शहर हे मध्यवर्ती औद्योगिक केंद्र असलेल्या या जिल्ह्यात लोणी देवकर (इंदापूर), आबी, उर्से, कुरकुंभ, चाकण, जेजुरी, टाकवे, पिंपरी-चिंचवड, बारामती, बेबडओहळ, भोसरी, रांजणगाव व हिंजवडी येथे बऱ्याच औद्योगिक वसाहती आहेत.

== शिक्षण ==

* पुणे शहरातील [[पुणे विद्यापीठ]] हे जगप्रसिद्ध असून पुण्यास &quot;पूर्वेचे ऑक्सफर्ड&quot; असेही म्हणतात.
त्याचबरोबर गोखले अर्थशास्त्र व राज्यशास्त्र संस्था, डेक्कन कॉलेज पदव्युत्तर आणि संशोधन संस्था ही स्वायत्त विद्यापीठे आहेत. पुणे विद्यापीठाचे नामकरण  सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ केले आहे. सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठामध्ये जगातील सर्व देशांचे विद्यार्थी संशोधन व पदवी साठी अभ्यास करतात असतात. त्यामुळे पुणे शहरास विद्येचे माहेर घर म्हणतात. बरेचसे क्रांतिकारक तसेच स्वातंत्र्य सेनानी येथे जन्माला आले. कित्येक चळवळी येथे जन्माला आल्या. येथे थोर संत जन्मले.
* छत्रपती शिवाजी महाराज, छत्रपती संभाजी महाराज यांची जन्म ठिकाण पुणे जिल्ह्यातील अनुक्रमे जुन्नर तालुक्यातील शिवनेरी किल्ल्यावर व पुरंदर किल्ल्यावर झाला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.loksatta.com/pune-news/pune-vidyapeeth-changed-to-savitribai-phule-pune-vidyapeeth-758137/|title=पुणे विद्यापीठ नामविस्तार सोहळ्यात श्रेय घेण्याची अहमहमिका|दिनांक=2014-08-10|संकेतस्थळ=[[लोकसत्ता]]|अॅक्सेसदिनांक=2020-03-29}}&lt;/ref&gt;

== ग्रंथालये ==
पुणे जिल्ह्यातील सरकारमान्य सार्वजनिक ग्रंथालयांची संख्या ५६२ असून त्यांशिवाय संस्थांची अनेक ग्रंथालये असून इतरही बरीच खासगी ग्रंथालये आहेत.

== शेती ==


जिल्ह्यात तांबडी, तपकिरी व काळी अशी तिन्ही प्रकारची मृदा (जमीन) आढळते. पश्र्चिमेकडून पूर्वेकडे जावे तशी जमिनीची सुपिकता वाढत जाते. पूर्वेकडील बारामती व इंदापूर तालुक्यांत काळी जमीन प्रामुख्याने आढळते.

ऊस (बारामती, भोर, इंदापूर) व द्राक्षे (बारामती, इंदापूर) ही नगदी पिकेही जिल्ह्यात घेतली जातात. आंबेमोहोर हा भोर तालुक्यातील सुवासिक तांदूळ महाराष्ट्रात प्रसिद्ध आहे.

== शेतीविषयक संस्था ==

पुणे जिल्हयाचा अक्षवृत्तीय विस्तार १७ अंश ५४’ ते १० अंश २४’ उत्तर अक्षवृत्तांच्या दरम्यान आहे आणि रेखावृत्तीय विस्तार ७३ अंश १९’ ते ७५ अंश १०’ पुर्व रेखावृत्तापर्यत आहे. पुणे जिल्हयाचे भौगोलिक क्षेत्र १५.६४२ चौ. कि. मी. आहे.  पुणे जिल्हा हा क्षेत्र नुसार राज्यात दुस-या क्रमांकावर आहे तसेच राज्याचे ५.१० टक्के क्षेत्र पुणे जिल्हयाने व्यापलेले आहे. पश्चिम महाराष्ट्रात सहयाद्रीपायथ्यापाशी पुणे जिल्हा तीन भागात विभागला गेला आहे:
जिल्ह्यात तांबडी, तपकिरी व काळी अशी तिन्ही प्रकारची मृदा (माती) आढळते. पश्चिमेकडून पूर्वेकडे जावे तशी जमिनीची सुपीकता वाढत जाते. पूर्वेकडील बारामती व इंदापूर तालुक्यांतली प्रामुख्याने काळी आहे.

जिल्ह्यातील मुख्य पिकांचा तपशील व सिंचनाचे प्रमाण पुढीलप्रमाणे आहे.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! क्र. !!	तपशील  !!   क्षेत्र (हेक्टर्स) 
|-
| १ || लागवडीखालील जमीन  ||  ९९८५२२
|-
| २ || जिरायत ||  ७५६११८
|-
| ३ || बागायत || २४२४०४
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! क्र. !!	हंगाम  !!   महत्त्वाचे पीक
|-
| १ || खरीप  ||  बाजरी, तांदूळ
|-
| २ || रब्बी ||  गहू, हरभरा
|-
| ३ || खरीप व रब्बी || ज्वारी
|}

ऊस (बारामती, भोर, इंदापूर) व द्राक्षे (बारामती, इंदापूर) ही नगदी पिकेही जिल्ह्यात घेतली जातात. ‘आंबेमोहोर’ हा भोर तालुक्यातील सुवासिक तांदूळ महाराष्ट्रात प्रसिद्ध आहे. तसेच मावळ तालुक्यातील इंद्रायणी तांदूळ प्रसिद्ध आहे
पुणे जिल्ह्यात एकूण ११ साखर कारखाने आहेत. त्यांची सूची पुढे दिली आहे.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! क्र. !!	 कारखान्याचे नाव    	 !!       गाव, तालुका
|-
| १ || 	श्रीविघ्नहर सहकारी साखर कारखाना   ||	           शिरोली,  [[जुन्नर तालुका|जुन्नर]]
|-
| २ ||	संत तुकाराम महाराज सहकारी साखर कारखाना   ||     हिंजवडी, [[मुळशी तालुका|मुळशी]]
|-
| ३ ||	राजगड सहकारी साखर कारखाना   	   ||             निगडे, [[भोर तालुका|भोर]]
|-
| ४ ||	घोडगंगा सहकारी साखर कारखाना   	   ||             न्हावरे, [[शिरूर तालुका|शिरूर]]
|-
| ५ ||	भीमा सहकारी साखर कारखाना   	  ||                      मधुकरनगर, [[दौंड तालुका|दौंड]]
|-
| ६ ||	सोमेश्वर सहकारी साखर कारखाना   	  ||              सोमेश्वर, [[बारामती तालुका|बारामती]]
|-
| ७ ||	माळेगाव सहकारी साखर कारखाना   	 ||               माळेगाव, [[बारामती तालुका|बारामती]]
|-
| ८ ||	श्रीछत्रपती सहकारी साखर कारखाना   	 ||               भवानीनगर, [[इंदापूर तालुका|इंदापूर]]
|-
| ९ ||	इंदापूर सहकारी साखर कारखाना        ||                	बिजवडी, [[इंदापूर तालुका|इंदापूर]]
|-
| १० ||	यशवंत सहकारी साखर कारखाना   	||                थेऊर, [[हवेली तालुका|हवेली]]
|-
| ११ ||	भीमाशंकर सहकारी साखर कारखाना   	||                अवसरी बुद्रुक, [[आंबेगाव तालुका|आंबेगाव]]
|-
|
|
|
|}

भारतीय अ‍ॅग्रो  इंडस्ट्रीज फाउंडेशन उरळीकांचन (बाएफ) ([[हवेली तालुका|हवेली]]) व नॅशनल रिसर्च सेंटर फॉर ग्रेप्स (पुणे शहर) या कृषिविषयक संस्थाही येथे कार्यरत आहेत.

==प्रेक्षणीय स्थळे==

=== धार्मिक ===

* [[आळंदी]]: 
आळंदी (संत ज्ञानेश्र्वरांची संजीवन समाधी) व देहू (संत तुकारामांचे गाव) ही दोन महत्त्वाची तीर्थस्थळे पुणे जिल्ह्यात आहेत. आळंदी पुण्यापासून 25 कि.मी. अंतरावर आहे. आळंदी सर्वतोमुखी देवाची आळंदी म्हणून ओळखली जाते. येथे संत कवी ज्ञानेश्वर महाराज यांचे मंदिर व समाधी आहे. हे मंदिर सन 1570 मध्ये बांधण्यात आले. संत ज्ञानेश्वर महाराजांनी भगवद्गीतेचे मराठीत रूपांतर केले त्याला ज्ञानेश्वरी असे म्हणतात. आळंदीमधील विठ्ठल-रुक्मीणी मंदिर, राम मंदिर, कृष्ण मंदिर व मुक्ताई मंदिर ही आळंदी मधील आणखी काही प्रसिद्ध ठिकाणे आहेत. संत ज्ञानेश्वर महाराजांनी त्यांच्या आयुष्यातील जास्तीत जास्त काळ आळंदीतच घालवला. आषाढ महिन्यात यात्रेकरु पालखी बरोबर आळंदी ते पंढरपूर जवळजवळ 150 कि.मी. अंतर चालून जातात.प्रसिद्ध भिंत ज्यावर बसून ज्ञानेश्वर महाराज चांगदेवांना भेटायला गेले ती भिंत अजूनही आळंदी येथे आहे.

* [[अष्टविनायक|अष्टविनायकांपैकी]] ५ गणपती: 
महाराष्ट्रात श्री गणपतीच्या ८ मंदिरांना विशेष स्थान आहे. विविध जिल्ह्यांत असलेल्या या अष्टविनायकांचे दर्शन घेण्यासाठी केवळ महाराष्ट्रातूनच नव्हे, तर भारतातून गणेशभक्त येतात. 
या अष्टविनायकांपैकी ५ स्थाने पुणे जिल्ह्यात आहेत:-
# [[चिंतामणी (थेउर)]]-[[थेऊर]],
# [[महागणपती (रांजणगाव)]]-[[रांजणगाव]],
# [[मोरेश्वर (मोरगाव)]]-[[मोरगाव]],
# [[विघ्नहर (ओझर)]]-[[ओझर]], 
# [[गिरिजात्मज (लेण्याद्री)]]-[[लेण्याद्री]].

* [[जेजुरी]]: 
श्री. खंडोबा म्हणजे महाराष्ट्राचे कुलदैवत! येथील गडावर असलेले खंडोबाचे स्थान प्रसिद्ध आहे. सोमवती अमावास्या या दिवशी यात्रेला येथे लाखो भाविक येतात. लग्न झाल्यानंतर नव दांपत्याने कुलदैवताचे दर्शन घ्यावे अशी प्रथा असल्यामुळे, नव्याने लग्न झालेली जोडपी श्री खंडोबाच्या दर्शनासाठी येथे गर्दी करतात.खंडोबाचा येऽऽळकोट, येळकोट येळकोट जय मल्हार हा खंडोबाचा गजर महाराष्ट्रभर प्रसिद्ध असून, जेजुरी-गडावर दर्शन घेताना भंडारा (हळद) मोठ्या प्रमाणावर उधळला जातो. जेजुरी हे पुरंदर तालुक्यात असून पुण्यापासून ५० कि.मी. अंतरावर आहे. येथून अष्टविनायकांतील मोरगाव केवळ १५ कि.मी. अंतरावर आहे.

* [[भीमाशंकर]] : 
भारतातील १२ ज्योतिर्लिंगापैकी ५ ज्योतिर्लिंगे महाराष्ट्रात आहेत, आणि त्यांपैकी एक पुणे जिल्ह्यातील खेड तालुक्यात भीमाशंकर येथे आहे. निसर्गरम्य जंगलात, सह्याद्रीच्या कुशीत वसलेल्या या मंदिरातील श्री शंकराचे दर्शन घेण्यासाठी संपूर्ण भारतातून लाखो भाविक येतात. येथील जंगल (अभयारण्य), नागफणी कडा प्रसिद्ध असून येथूनच पुणे जिल्ह्यातील सर्वांत मोठ्या नदीचा - भीमा नदीचा - उगम होतो.

भीमाशंकर अभयारण्यात शेकरु ही मोठी खार आढळते. शेकरू (Giant Squirrel) ही खार महाराष्ट्राचा राज्य प्राणी आहे. या अभयारण्यात कारवी ही अंधारात चमकणारी वनस्पती आढळते.

उपरोक्त स्थानांबरोबरच पुण्याचे ग्रामदैवत- [[कसबा गणपती सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळ|कसबा गणपती]] व ग्रामदेवता-[[तांबडी जोगेश्वरीचे मंदिर]], [[चतुःशृंगी]]चे मंदिर, पुरंदर तालुक्यातील बोपदेव घाटातील [[कानिफनाथ मंदिर]], [[चिंचवड]] येथील नदीकाठचे गणेश मंदिर व गणेशभक्त मोरया गोसावी यांची समाधी, तसेच संत ज्ञानेश्वरांचे बंधू सोपानदेव यांची सासवड येथील समाधी, पुणे शहरातील एका दगडात कोरलेले, आठव्या शतकातील पाताळेश्र्वर (महादेवाचे) मंदिर, पुण्यातीलच पर्वती टेकडी-मंदिर, कार्ले - भाजे येथील लेणी, वानवडी येथील महादजी शिंदे यांची छत्री इत्यादी ठिकाणे उल्लेखनीय आहेत. महाराष्ट्रातील किल्ले आपल्याला इतिहासाकडे नेतातच, त्याचबरोबर पर्यटनाचा, प्रसंगी गिर्यारोहणाचा आनंद लुटण्यासाठीही साद घालतात.

* निरा नरसिंहपूर हे तीर्थक्षेत्र पुणे जिल्ह्यातील इंदापूर तालुक्यात आहे.नीरा भीमा या पवित्र संगमावर भक्त श्रेष्ठ प्रल्हादाने आपल्या आराध्य दैवताची स्थापना केली. त्याने केलेल्या वालुकामूर्तीत श्री नृसिंहांनी प्रवेश करून आपल्या भक्तांसाठी या ठिकाणी नेहमीकरिता वास्तव्य केले. त्यामुळे या क्षेत्राला श्रेष्ठ तीर्थक्षेत्राचे स्वरूप प्राप्त झाले आहे. हे दैवत श्रीलक्ष्मी नृसिंह या नावाने प्रसिद्ध आहे. सांप्रतचे श्रींचे देवालय हे उत्तुंग व भव्य असे असून पेशवे काळातील वास्तुतशिल्पाचा हा आदर्श आहे.

=== गडकिल्ले ===

#'''पर्वती''':
पर्वती ही महाराष्ट्रातील पुणे शहराच्या आग्नेय कोपऱ्यात स्थित असलेली टेकडी आहे.पुण्याच्या अनेक भागांतून ती दृष्टीस पडते. हिच्या माथ्याची समुद्रसपाटीपासूनची उंची सुमारे ६४० मीटर (२१०० फूट) आहे. सुमारे १०३ पायऱ्या चढून येथे पोहोचता येते.या पायऱ्या भव्य अशा नौबतखान्याजवळ संपतात.हिच्या माथ्यावर देवदेवेश्वर मंदिर व अन्य काही देवदेवतांची मंदिरे आहेत. मराठा साम्राज्याचे पंतप्रधान असलेल्या नानासाहेब पेशवे यांनी देवदेवेश्वर मंदिर बांधून घेतले. 
२. '''लोणावळा - खंडाळा''':
लोणावळा हे थंड हवेचे ठिकाण सहयाद्री पर्वतरांगेच्या कुशीत समुद्रसपाटीपासून सहाशे तीस मीटर उंचीवर आहे. पुण्यापासून 150 किलोमीटरवर आहे. लोणावळा, खंडाळा आणि सभोवतालचा परिसर आल्हाददायक आहे. नयनरम्य निसर्ग, किल्ले, नैसर्गिक तळी, तलाव व विविध वनस्पतींनी समृद्ध आहे. भुशी व लोणावळा ही तळी पाहण्यासारखी आहेत. येथून खंडाळा हे थंड हवेचे ठिकाण अवघ्या पाच किलोमीटरवर आहे. लोणावळयापासून पाच किलोमीटर अंतरावर मळवली या ठिकाणाहून जवळ असलेले लोहगड, तिकोणा व विसापूर हे किल्ले इतिहासप्रेमी तसेच गिर्यारोहकांचे खास आकर्षण आहेत.
३.'''सिंहगड''':
पूर्वी कोंढाणा या नावाने ओळखला जाणारा सिंहगड हा किल्ला पुण्यातील एक सुप्रसिद्ध व लोकप्रिय किल्ला आहे. हा किल्ला हवेली तालुक्यातील डोणजे गावात आहे. हा किल्ला पुणे शहरापासून ३५-४० कि.मी. अंतरावर असून तो 1290 मी. उंचीवर आहे. छत्रपती शिवाजी महराजांचा विश्वासू व शूर सरदार तानाजी मालुसरे यांचे याच ठिकाणी मुघल सत्तेशी युद्ध झाले. तानाजी मालुसरेंच्या मृत्युची बातमी ऐकुन छत्रपती शिवाजी महाराज म्हणाले ” गड आला पण सिंह गेला” त्यानंतर त्यांनी कोढाणा किल्ल्याचे नाव बदलून सिंहगड असे ठेवले.

* '''शिवनेरी किल्ला''': 
पुणे जिल्ह्यातील जुन्नर शहरात आहे. जुन्नर मध्ये शिरतानांच शिवनेरीचे दर्शन होते. महाराष्ट्राचे दैवत श्री शिवछत्रपती यांच हे जन्मस्थान आहे.छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या जन्मामुळे ‘शिवनेरी’ किल्ल्यास महाराष्ट्राच्या इतिहासात एक वेगळेच अन् अढळ स्थान आहे.या किल्ल्याला चारही बाजूंनी कठीण चढाव असून जिंकावयास कठीण असा बालेकिल्ला आहे. किल्ल्यावर शिवाई देवीचे छोटे मंदिर व जिजाबाई व बाल-शिवाजी यांच्या प्रतिमा आहेत.

'''शनिवारवाडा''':

पहिला बाजीराव पेशवा यांनी सन 1736 साली 13 खोल्यांचा पेशव्यांचा राजवाडा म्हणजेच शनिवार वाडा बांधला. हा वाडा पेशव्यांचे मुख्य ठिकाण होते. हे पुण्याच्या संस्कृतीचे प्रतिक आहे. सुरक्षिततेला जास्त प्राधान्य देऊन शनिवारवाडयाची रचना करण्यात आलेली आहे. शनिवार वाडयाचे मुख्य प्रवेशद्वार दिल्ली दरवाजा या नावाने व इतर दरवाजे गणेश, मस्तानी, जंभळ, खिडकी अशा नावांनी ओळखले जातात. शनिवार वाडयासमोर पहिल्या बाजीरावाचा घोडयावर बसलेला पुतळा आहे. शनिवारवाडयात गणेश महल, रंग महल, आरसा महल, हस्तीदंत महल, दिवाणखाना आणि कारंजे अशी अनेक ठिकाणे पाहावयास मिळतात. पेशव्यांचा इतिहास सांगणारा लाईट व म्युझिक शो शनिवार वाडयावर दररोज आयोजित केला जातो. पेशव्यांची सत्ता असलेला हा राजवाडा सन 1928 मध्ये आगीमुळे नष्ट झाला. आता फक्त राजवाडयाच्या मजबूत तटबंदी असणा-या भिंती व सुरक्षिततेसाठी अणकुचीदार टोक असणारा भक्कम दरवाजा शिल्लक आहे.

'''आगाखान पॅलेस'''
गांधी मेमोरियल सोसायटीचे आगाखान पॅलेस हे इटालियन आर्चेस व लॉन आहे. ब्रिटीशांनी या जागेचा उपयोग महात्मा गांधी, कस्तुरबा गांधी व महादेवभाई देसाई यांचेसाठी भारत झोडो आंदोलनात तुरुंग म्हणुन केला होता. कस्तुरबा व महादेवभाई यांनी याच जागेत अखेरचा श्वास घेतला त्यामुळे या ठिकाणी त्यांचे स्मरणार्थ संगमरवरी स्मारक बांधण्यात आले.

ऐतिहासिक

* [[शनिवारवाडा]] - (पुण्याच्या संस्कृतीचे प्रतीक. पहिल्या बाजीरावाने बांधलेला शनिवारवाडा ही पेशव्यांची राजधानी होती).
* [[लाल महाल]] - (दादोजी कोंडदेव यांनी बांधलेला हा महाल शनिवारवाड्याजवळ आहे. [[शिवाजी महाराज]] व [[जिजाबाई]] येथे वास्तव्यास होते).
* इतर- [[शिंदे छत्री]], [[विश्रामबाग वाडा]], [[आगाखान पॅलेस]], [[दिनकर केळकर वस्तुसंग्रहालय]].

=== तालुक्यानुसार ===

[[चित्र:Shaniwarwada.jpg|thumb|200px|शनिवारवाडा]]
# [[हवेली तालुका]] - [[देहू]](संत [[तुकाराम]] महाराज मंदिर), [[कसबा गणपती]], [[चतुःशृंगी]], [[सिंहगड किल्ला]], [[खडकवासला धरण]], [[माळशेज घाट]], [[सारस बाग]], वानवडी शिंदे छत्री, पाताळेश्र्वर मंदिर व गुहा, शनिवार वाडा, लाल महल, रामदरा मंदिर 
# [[खेड(राजगुरुनगर) तालुका]] - ([[आळंदी]] [[ज्ञानेश्वर]] समाधी), [[भीमाशंकर अभयारण्य]], [[भीमाशंकर]],[[चास कमान धरण]],[[चाकण भुईकोट किल्ला]]
# [[मावळ तालुका]] - [[लोणावळा]], [[खंडाळा]], [[राजमाची]], [[कार्ला लेणी]] [[भाजे लेणी]], [[भुशी डॅम]] भाजे कार्ला येथे भगवान बुद्धांच्या मुर्ती भग्न अवस्थेत आहेत तसेच देशाचा खरा इतिहास दडलेला आहे. 
# [[बारामती तालुका]] - [[मोरगावचा मयूरेश्वर]].  
# [[पुरंदर तालुका]] - [[जेजुरी]], [[वीर (पुरंदर)|वीर]] [[नारायणपूर]], [[सासवड]].
# [[शिरुर तालुका]] - [[वढू तुळापूर]] ([[संभाजी]] महाराजांची समाधी)
# [[राजगड तालुका]] - [[राजगड]], [[तोरणा किल्ला]], [[मढेघाट]], पानशेत धरण, वरसगाव धरण,चापेट धरण.
# [[आंबेगाव तालुका]] - [[डिंभे धरण]]
# [[भोर तालुका]] - [[बनेश्वर]] भाटघर धरण
# [[दौंड तालुका]] - [[बहादुरगड]], [[मलठण]], [[कुरकुंभ]]
# [[जुन्नर तालुका]] - [[शिवनेरी]] ([[शिवाजी]] महाराजांचे जन्मस्थान), [[ओझर]].
# मुळशी: मुळशी तालुका मध्ये छत्रपती शिवाजी महाराज स्थापित हिंदवी स्वराज्याचे पहिले पायदळ प्रमुख सरनौबत [[नरवीर पिलाजी गोळे]] यांची पवित्र समाधी पिरंगुट येथे आहे. शिवाय, जगदीश्वर मंदिर आहे. 
पुण्यापासुन जवळच केंदुर पाबळ येथे संत कान्होराज महाराजांची समाधी आहे.

* किल्ले:- पुरंदर वज्रगड, मल्हारगड(सोनोरी) ढवळगड (आंबळे). 
* मंदिरे:- खंडोबा मंदिर (जेजुरी) कानिफनाथ मंदिर,(बोपगाव)प्रति बालाजी मंदिर, (केतकावळे) श्रीनाथ मस्कोबा मंदिर (वीर) वाल्मिकी मंदीर (वाल्हे), ज्योतिर्लिंग (काटेबारस). 
* यादवकालीन व चालुक्याकालीन मंदिरे संगमेश्वर चांगावटेश्वर,सिद्धेश्वर,( सासवड) पांडेश्वर,( पांडेश्वर) नारायनेश्वर,( नारायणपूर) भुलेश्वर (माळशिरस) 
* जन्मभूमी :- शंभूराजे जन्मभूमी पुरंदर,नरवीर उमाजी नाईक जन्मभूमी भिवडी,महात्मा जोतिबा फुले जन्मभूमी (खानवडी), आचार्य अत्रे जन्मभूमी (चांबळी), लहुजी वस्ताद जन्मभूमी (नारायणपूर पेठ) माधवराव पेशवे (पुरंदर) 
* समाधी :- सरसेनापती बाजी पासलकर,गोदाजी राजे जगताप, बाळाजी विश्वनाथ भट (सासवड).

==प्रशासन==
=== तालुका मुख्यालये ===
पुणे जिल्ह्यात खालीलप्रमाणे  तालुके आहेत:

# [[हवेली तालुका|हवेली]]
# [[जुन्नर तालुका|जुन्नर]]
# [[आंबेगाव तालुका|आंबेगाव]]
# [[खेड तालुका|खेड]]
# [[शिरूर तालुका|शिरूर]]
# [[मावळ तालुका|मावळ]] (वडगाव)
# [[मुळशी तालुका|मुळशी]] (पौड) 
# [[भोर तालुका|भोर]]
# [[राजगड तालुका|राजगड]] (वेल्हे) 
# [[पुरंदर तालुका|पुरंदर]] (सासवड) 
# [[बारामती तालुका|बारामती]]
# [[इंदापूर तालुका|इंदापूर]]
# [[दौंड तालुका|दौंड]]
# [[पुणे शहर तालुका|पुणे शहर]]

=== महसूल प्रशासन ===
६ उपविभागीय कार्यालये

# हवेली: पुणे तालुका
# खेड: जुन्नर, आंबेगाव, शिरुर
# भोर: राजगड, पुरंदर
# मावळ: मुळशी
# बारामती: दौंड, इंदापूर

=== ग्रामीण राजकीय प्रशासन ===

* लोकसभा मतदारसंघ (४) : [[पुणे]] ,[[बारामती]],[[शिरूर]] व [[मावळ]].

(मावळ लोकसभा मतदारसंघात पुणे जिल्ह्यातील मावळ, चिंचवड, पिंपरी या ३ विधानसभा मतदारसंघांसह रायगड जिल्ह्यातील पनवेल, कर्जत व उरण हे ३ विधानसभा मतदारसंघ समाविष्ट आहेत.)

* विधानसभा मतदारसंघ (२१) : [[जुन्नर]], [[आंबेगाव]], [[खेड]]-[[आळंदी]], [[शिरूर]], [[दौंड]], [[इंदापूर]], [[बारामती]], [[पुरंदर]], [[भोर]], [[मावळ]], [[चिंचवड]], [[पिंपरी]] , [[भोसरी]], [[वडगाव शेरी]], [[शिवाजीनगर]], [[कोथरूड]], [[खडकवासला]], [[पर्वती]], [[हडपसर]], [[पुणे कॅंटॉन्मेंट]] व [[कसबा पेठ, पुणे|कसबा पेठ]].

* जिल्ह्यात ७५ जिल्हा परिषद मतदारसंघ असून १५० पंचायत समिती मतदारसंघ आहेत. 
** या जिल्ह्यात १,४०१ ग्रामपंचायती आहेत.

== दळणवळण ==

पुणे जिल्हा हा राज्याच्या राजधानीला व आजूबाजूच्या इतर जिल्ह्यांना रस्ते व लोहमार्गांनी जोडला आहे.एकमेकांना जोडलेल्या रस्त्यांमध्ये द्रुतगती मार्ग, राष्ट्रीय महामार्ग, राज्य महामार्ग, व मुख्य जिल्हा मार्ग यांचा समावेश होतो. जिल्ह्यामध्ये ब्रॉडगेज दुहेरी मार्ग व एकेरीमार्ग रेल्वेचे जाळे पसरलेले आहे.जिल्ह्यातील मुख्य ठिकाणावरून हवाईमार्गाने देशातील इतर मुख्य विमानतळांपर्यत व काही ठराविक आंतरराष्ट्रीय ठिकाणांशी वाहतूक व आयात-निर्यात केली जाते. जिल्हयामध्ये नद्यांना बारामाही पाणी उपलब्ध नसलेने जलमार्गाचा वापर केला जात नाही.पुणे जिल्हयातील रस्त्यांची एकूण लांबी 13,642 कि.मी. आहे. त्यातील 5,394 कि.मी. लांबीचे रस्त्यांचा पृष्ठभाग हा ज्वालाग्राही पदार्थांपासून तयार झालेला आहे, 3,554 कि.मी. रस्ते हे पाण्याने बांधलेले खडीचा पृष्ठभाग असलेले आहेत आणि 4,694 कि.मी. इतर पृष्ठभागाने बनलेले म्हणजेच खडीचा नसलेला रस्ता आहे. रस्त्याचे त्यांचे महत्त्वानुसार विभागणी केली आहे. जिल्हयातील रस्त्यांच्या एकूण लांबीपैकी 331 कि.मी. हा राष्ट्रीय महामार्ग आहे आणि 1,368 कि.मी. रस्ता राज्य महामार्ग आहे. मुख्य व इतर जिल्हा रस्ते यांची एकूण लांबी 5,388 कि.मी. असून ते सर्व तालुक्यांतून जातात. जवळजवळ सर्वंच गावे खडीचे रस्त्यांनी जोडलेली आहेत. गावातील रस्त्यांची एकूण लांबी 6,555 कि.मी. आहे

पुणे-मुंबई हा सहा पदरी द्रुतगतीमार्ग (एक्सप्रेस हायवे) महाराष्ट्राचे प्रमुख वैशिष्ट्य आहे. मुंबई - बंगलोर(राष्ट्रीय महामार्ग क्र. ४) पुणे - हैद्राबाद(राष्ट्रीय महामार्ग क्र. ९) व पुणे-नाशिक(राष्ट्रीय महामार्ग क्र. ५०) हे तीन राष्ट्रीय महामार्ग जिल्ह्यातून जातात. उपरोक्त महामार्गांबरोबरच पुणे जिल्ह्यात अनेक घाट आहेत. जिल्ह्याच्या पश्चिम सीमेवर असलेल्या घाटांमुळे  कोकण व मुंबई हे भाग पुणे जिल्ह्याला जोडले गेले, आहेत. देशाच्या आर्थिक राजधानी मुंबईला जोडणारा पुणे-मुंबई लोहमार्ग हा जिल्ह्यातील सर्वांत महत्त्वाचा लोहमार्ग आहे. ब्रिटिश काळातच हा लोहमार्ग बांधला गेलेला आहे. खंडाळा, लोणावळा ही जिल्ह्यातील निसर्गरम्य स्थाने याच मार्गावर आहेत. अनेक द्रुतगती रेल्वे गाड्या पुणे-मुंबई दरम्यान दररोज धावतात. मुंबई-कोल्हापूर हा रेल्वे मार्गही पुणे जिल्ह्यातून जातो. भारतातील अनेक मोठी शहरे पुण्याला रेल्वेच्या माध्यमातून जोडली गेली असून पुण्याजवळील खडकी हे लष्करी केंद्रही रेल्वेने जोडले गेले आहे. पुणे-दौंड-बारामती हा रुंदमापी मार्गही जिल्ह्यात असून पुणे व दौंड ही जंक्शन्स जिल्ह्यात आहे.

पुणे येथे लोहगाव विमानतळ हा राष्ट्रीय विमानतळ आहे. सध्या येथून दुबई, सिंगापूर, अबू धाबी, फ्रॅंकफर्ट आदी ठिकाणी जाणाऱ्या आंतरराष्ट्रीय सेवाही उपलब्ध आहेत.

 
==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

==बाह्य दुवे==
* {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.marathimati.net/pune-district/ | title = पुणे जिल्हा | प्रकाशक = [[मराठीमाती]] | भाषा = मराठी | access-date = 2012-06-17 | archive-date = 2012-10-01 | archive-url = https://web.archive.org/web/20121001174947/http://www.marathimati.net/pune-district/ | url-status = dead }}
*[http://pune.gov.in/ पुणे जिल्हा परिषद संकेतस्थळ]
{{भौगोलिक स्थान
|मध्य    = पुणे जिल्हा
|उत्तर     = [[अहमदनगर जिल्हा]]
|ईशान्य = [[अहमदनगर जिल्हा]]
|पूर्व      = [[अहमदनगर जिल्हा]]
|आग्नेय = [[सोलापूर जिल्हा]]
|दक्षिण     = [[सातारा जिल्हा]]
|नैऋत्य = [[सातारा जिल्हा]]
|पश्चिम      = [[रायगड जिल्हा]]
|वायव्य = [[ठाणे जिल्हा]]
}}

{{महाराष्ट्रातील जिल्हे}}
{{पुणे जिल्ह्यातील तालुके}}

[[वर्ग:पुणे जिल्हा|*]]
[[वर्ग:पुणे]]
[[वर्ग:पुणे विभागातील जिल्हे]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील जिल्हे]]</text>
      <sha1>95ubb5bletqhl1io4mqoqfm2sy94yjf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>खो-खो</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9921</id>
    <revision>
      <id>2682070</id>
      <parentid>2494835</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T16:29:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26616-82</username>
        <id>182711</id>
      </contributor>
      <origin>2682070</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16119" sha1="5jzwz9slownh8tg5uzppaet83645w25" xml:space="preserve">'''खो-खो''' हा एक पारंपरिक [[भारतीय]] मैदानी खेळ आहे. हा प्राचीन भारतातील सर्वात जुन्या मैदानी खेळांपैकी एक आहे. [[भारतीय उपखंड|भारतीय उपखंडातील]] दोन सर्वात लोकप्रिय पारंपरिक टॅग खेळांमध्ये खो-खो आणि [[कबड्डी|कबड्डीचा]] समावेश होतो.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=dZzRrg49nBAC&amp;pg=PA52|title=Student-Designed Games: Strategies for Promoting Creativity, Cooperation, and Skill Development|last=Hastie|first=Peter A.|date=2010|publisher=Human Kinetics 10%|isbn=978-1-4504-0914-8|language=en}}&lt;/ref&gt;

खो-खो दोन संघांद्वारे खेळला जातो, ज्यामध्ये पंधरापैकी बारा खेळाडू असतात. यातले नऊ खेळाडू गुडघ्यांवर बसून मैदानात प्रवेश करतात (चेझिंग टीम) ,आणि तीन अतिरिक्त (बचाव करणारा संघ) खेळाडू विरोधी संघाच्या सदस्यांचा स्पर्श टाळण्याचा प्रयत्न करतात.{{Infobox sport||team=१२; पैकी ९ मैदानात, ३ राखीव|image=Kho-kho kaa khel.gif|imagesize=300px|caption=खो-खो खेळताना मुली. चित्र: २०१३|union=|first=|registered=|category=मैदानी||ball=नाही|olympic=नाही|venue=खो खो मैदान|equipment=नाही|clubs=||nickname=}}  हा खेळ संपूर्ण [[दक्षिण आशिया|दक्षिण आशियामध्ये]] मोठ्या प्रमाणावर खेळला जातो.  [[दक्षिण आफ्रिका]] आणि [[इंग्लंड]] यांसारख्या दक्षिण आशियाच्या बाहेरील प्रदेशांमध्येही तो खेळला जातो. हा [[भारत]] आणि [[पाकिस्तान|पाकिस्तानमधील]] शाळकरी मुलांद्वारे नेहमी खेळला जातो, हा एक स्पर्धात्मक खेळ आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://tribune.com.pk/story/227684/trip-down-memory-lane-the-games-we-play|title=Trip down memory lane: The games we play...|date=2011-08-14|website=The Express Tribune|language=en|access-date=2022-04-26}}&lt;/ref&gt; खो-खो असा खेळ आहे जो तग धरण्याची क्षमता वाढविण्यास मदत करतो आणि शालेय मुलांच्या सामाजिक आणि मानसिक विकासास मदत करतो.[[चित्र:Kho_Kho_game_at_a_Government_school_in_Haryana,_India.jpg|इवलेसे|[[हरियाणा]] येथील एका सरकारी शाळेत खो-खो खेळताना विद्यार्थी. दि. ऑक्टोबर २००९]]

== *खेळाचे मैदान*==
[[चित्र:Kho_Kho_field_1.jpg|इवलेसे|खो-खो खेळपट्टीचे रेखाटन. पांढऱ्या रेषा मार्कर आहेत, काळी वर्तुळे लाकडी खांब आहेत (~ 4 फूट उंच), पिवळे बाण टीम सदस्यांचा पाठलाग करत आहेत. तर हसरे चेहरे हे बचावकर्ते आहेत.]]
* एकूण क्षेत्राची आवश्यकता 30m x 19m (सर्व बाजूंनी 1.5m रुंद असलेल्या लॉबीसह.)
* दोन्ही ध्रुवांच्या मागे 1.5m x 16m मुक्त क्षेत्रासह खेळण्याचे क्षेत्र 27m x 16m.
* ध्रुव अंतर 24m मध्यवर्ती लेन दोन ध्रुवांना जोडणारी 24m लांबी x 30cm रुंदी.
* क्रॉस लेन 8 न. मध्यवर्ती लेनला छेदत आहे. प्रत्येक लेन 16m x 35m.
* खांबाचा आकार - उंची (जमीन पातळीच्या वर - 120 सेमी ते 125 सेमी, व्यास 9-10 सेमी.)
* या खेळामध्ये संघामध्ये प्रत्येकी 12 खेळाडू (आशियाई खो - खो फेडरेशनच्या नियमांनुसार प्रत्येकी 15 खेळाडू) असलेले दोन संघ आहेत तर प्रत्यक्षात फक्त 9 खेळाडू खेळत आहेत.
* सामन्यात 4 वळणे आहेत ज्यात दोन बचाव आणि दोन चेस वळणे आहेत.
* प्रत्येक वळण 9 मिनिटांचा असतो.
* प्रत्येक पुट-आउट डिफेंडर पाठलाग करणाऱ्या संघासाठी एक गुण आणतो.
* उच्च गुण मिळवणारा संघ विजेता म्हणून घोषित केला जातो.  
* गेममध्ये संरक्षण तसेच ट्रॅकिंग कौशल्ये असतात.
* संरक्षण: सिंगल चेन, डबल चेन, रिंग गेम, डोजिंग आणि फेकिंग.
* पाठलाग करणे: धावणे, पोल डायव्ह करणे, खांबावर फसवणे (निर्णय) खो, उशीर झालेला खो, क्रॉस लेनमध्ये जाणे इ.

== व्युत्पत्ती ==
हे नाव मराठी भाषेतील खो-खो&lt;ref&gt;{{OxfordDictionaries.com|kho-kho}}&lt;/ref&gt; वरून आले आहे. &quot;खो&quot; हा शब्द एक आवाज आहे, जो खेळत असताना वापरला जातो. याला &quot;खो देणे&quot; असे म्हणतात.&lt;ref&gt;{{साइट वेब|last1=Molesworth|first1=J. टी. (जेम्स थॉमस)|शीर्षक=एक शब्दकोश, मराठी आणि इंग्रजी. 2d ed., rev. आणि enl|url=https://dsal.uchicago.edu/cgi-bin/app/molesworth_query.py?page=215|website=dsal.uchicago.edu|access-date=27 एप्रिल 2020|date=1857}}&lt;/ref&gt;

== खो - खो खेेेेळाचा इतिहास ==
[[चित्र:Kho_kho_games.png|इवलेसे|खो-खो]]
खो-खोची सुरुवात नेमकी कधी झाली हे कळणे कठीण आहे. खो खो या खेळाचा उगम महाराष्ट्राच्या या मातीतच खऱ्या अर्थाने झाला. पकडापकडीच्या खेळातून उत्क्रांती होत ह्या खेळाचा जन्म झाला असावा. विसाव्या शतकाच्या सुरुवातीला ह्या खेळात सुसूत्रता आणण्यास सुरुवात झाली. १९१४ साली पुणे जिमखाना येथे खो-खोचे नियम बनवण्यासाठी एका समितीची स्थापना झाली. १९२४ साली बडोदा जिमखान्याने खो-खोची नियमावली प्रसिद्ध केली. १९५९-६० साली भारत सरकारने [[आंध्र प्रदेश|आंध्रप्रदेशातील]] विजयवाडा येथे खो-खोची पहिली राष्ट्रीय स्पर्धा आयोजित केली. खो-खोच्या प्रतिभावंत खेळाडूंना भारत सरकारकडून पुढील पुरस्कार मिळतात.

* [[अर्जुन पुरस्कार]]
* [[एकलव्य पुरस्कार]] (पुरुषांसाठी)
* [[राणी लक्ष्मीबाई पुरस्कार]] (महिंलांसाठी)
* [[अभिमन्यू पुरस्कार]] (१८ वर्षे वयोगटाखालील मुलांसाठी)
* [[जानकी पुरस्कार]] (१६ वर्षे वयोगटाखालील मुलींसाठी)

== खेळाचे नियम  ==
खो-खोमध्ये दोन संघ असतात. प्रत्येक संघात १२ खेळाडू असतात. परंतु एका वेळेस ९ खेळाडू खेळतात. खेळ दोन भागांमध्ये विभागला जातो. दोन भागांमध्ये ५ मिनिटे विश्रांतीचा कालावधी असतो. प्रत्येक भागात पुन्हा दोन उपभाग असतात. त्यातील पहिल्या उपभागात पहिला संघ पाठलाग करतो व दुसरा संघ बचाव करतो. दुसऱ्या उपभागात पहिला संघ बचाव करतो तर दुसरा पाठलाग करतो. दोन्ही उपभगांमध्ये २ मिनिटे विश्रांतीचा काळ असतो. थोडक्यात, संपूर्ण खेळ साधारणतः ३७ मिनिटे (७+२+७+५+७+२+७) चालतो.

खेळाच्या सुरुवातीला पाठलाग करणाऱ्या संघाचे आठ खेळाडू दोन खांबांमधील आठ चौकोनांत आळीपाळीने विरुद्ध दिशांना तोंड करून बसतात. नववा खेळाडू कोणत्याही एका खांबाजवळ उभा राहतो.बचाव करणाऱ्या संघाचे तीन खेळाडू मैदानात असतात. खेळ सुरू झाल्यावर पाठलाग करणाऱ्या सघाचा नववा खेळाडू बचाव करणाऱ्या संघाच्या तीन खेळाडूंना बाद करण्याचा प्रयत्न करतो. पाठलाग करणाऱ्या खेळाडूवर खालील बंधने असतात.
* एकदा एका खांबाकडील दिशा पकडल्यावर तो आपली दिशा बदलू शकत नाही (खांबाला स्पर्श करून तो आपली दिशा बदलू शकतो)
* तो दोन खांबाना जोडणारी रेषा ओलांडू शकत नाही पळण्याची दिशा बदलण्यासाठी पकडणारा खेळाडू इतर खेळाडूंना खो देऊ शकतो. खो देण्याची प्रक्रिया पुढीलप्रमाणे घडते.
* पळणारा खेळाडू मैदानाच्या ज्या बाजूस असेल, त्या बाजूस तोंड करून बसलेल्या खेळाडूलाच तो खो देऊ शकतो
* खो देताना पळणारा खेळाडू खो दिल्या जाणाऱ्या खेळाडूच्या पाठीवर थाप मारून 'खो' असा आवाज करतो.
* खो घेतलेला खेळाडू मग, त्याचे तोंड असलेल्या बाजूस उजव्या किंवा डाव्या दिशेस (पकडण्यासाठी) पळण्यास सुरुवात करतो.
* ज्याने खो दिलेला आहे तो खेळाडू, खो घेतलेल्या खेळाडूची जागा घेतो.

वरील प्रकारे खो-खोची साखळी सुरू रहाते.

बचाव करणाऱ्या खेळाडूवर मैदानात पळताना कोणतेही निर्बंध नसतात. कोणताही बचाव करणारा खेळाडू खालील प्रकारांनी बाद होऊ शकतो
* पकडणाऱ्या खेळाडूने (बचाव करणाऱ्या खेळाडूस) तळ्हाताने स्पर्श केल्यावर
* बचाव करणारा खेळाडू मैदानाबाहेर गेल्यास
* बचाव करणारा खेळाडूने मैदानात उशीरा प्रवेश केल्यास

बचाव करणाऱ्या संघाचे तीनही खेळाडू बाद झाल्यावर पुढचे तीन खेळाडू मैदानात प्रवेश करतात. नवीन खेळाडूंनी पुढचा खो देण्याआधी मैदानात उतरणे आवश्यक असते. अन्यथा त्यांना बाद धरण्यात येते.

बाद केलेल्या प्रत्येक खेळाडूया बदली प्रतिस्पर्धी संघाला एक गुण मिळतो. पहिल्या भागाच्या अखेरीस प्रत्येक संघाचे गुण बघितले जातात. ज्या संघाचे गुण जास्त, त्या संघाची विरुद्ध संघावर दोन्ही संघांमधील गुणांच्या फरकाइतकी आघाडी धरली जाते. दुसऱ्या भागाच्या अखेरीस, जो संघ आघाडी मिळवितो तो संघ त्या आघाडीने विरुद्ध संघावर मात करतो. हा खेळ चांगला आहे.

== संदर्भयादी ==
{{संदर्भयादी}}
== बाह्य दुवे ==
* http://library.thinkquest.org/11372/data/kho-kho1.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060218011515/http://library.thinkquest.org/11372/data/kho-kho1.htm |date=2006-02-18 }}
* http://sports.indiapress.org/kho_kho.php
* {{Webarchiv | url=http://www.geocities.com/jasleen_m/kho.html | wayback=20091027103958 | text=}}


[[वर्ग:भारतीय मैदानी खेळ]]
[[वर्ग:क्रीडा]]
[[वर्ग:खोखो]]</text>
      <sha1>5jzwz9slownh8tg5uzppaet83645w25</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20584</id>
    <revision>
      <id>2682141</id>
      <parentid>2681591</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T04:55:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682141</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="119923" sha1="rilfo689ba6g1a6imvhdmbeb5t8n3iv" xml:space="preserve">{{मुखपृष्ठ सदर टीप
|तारीख = १८ मार्च
|वर्ष = २०२६
}}
{{Infobox cricket tournament main
| name                     = आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक
| image                    = ICC Men's T20 World Cup Trophy.webp
| imagesize                = 
| caption                  = '''टी२० विश्वचषक'''
| administrator            = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]
| cricket format           = [[२०-२० सामने|आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामने]]
| tournament format        = [[साखळी सामने]] व [[बाद फेरी]]
| first                    = [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]]
| last                     = [[२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]]
| participants             = २०&lt;ref&gt;{{cite web |title=आयसीसीकडून जागतिक कार्यक्रमांच्या विस्ताराची घोषणा|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2164062 |publisher=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती|आयसीसी]]|access-date=१९ एप्रिल २०२२|language=en}}&lt;/ref&gt;
| champions                = {{cr|IND}} (३रे विजेतेपद)
| most successful          = {{cr|IND}} (३ विजेतीपदे)
| most runs                = {{flagicon|IND}} [[विराट कोहली]] (१,२९२)&lt;ref name=&quot;stats3000.cricinfo.com&quot;&gt;[http://stats.espncricinfo.com/world-t20/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=89;type=trophy विक्रम – आयसीसी विश्व ट्वेन्टी२० – सर्वाधिक धावा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160101123945/http://stats.espncricinfo.com/world-t20/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=89;type=trophy |date=११ जुलै २०२४} क्रिकइन्फो&lt;/ref&gt;
| most wickets             = {{flagicon|BAN}} [[शाकिब अल हसन]] (५०)&lt;ref name=&quot;stats5000000.cricinfo.com&quot;&gt; [http://stats.espncricinfo.com/world-t20/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?id=89;type=trophy विक्रम – आयसीसी विश्व ट्वेन्टी२० – कारकिर्दीतील सर्वाधिक बळी] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160101123959/http://stats.espncricinfo.com/world-t20/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?id=89;type=trophy |date=११ जुलै २०२४}} क्रिकइन्फो&lt;/ref&gt;
}}
{{Season sidebar
| image             = [[File:ICC_Men's_T20_World_Cup_Trophy_at_COA_-_BugWarp_(20)_(cropped).jpg|250px]]
| caption           = प्रतिष्ठित आयसीसी पुरुष टी-२० विश्वचषक ट्रॉफी
| title = स्पर्धा
| list = 
* [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]]
* [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९]]
* [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१०]]
* [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]]
* [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]]
* [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]]
* [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]]
* [[२०२२ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२२]]
* [[२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२४]]
* [[२०२६ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]]
* [[२०२८ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२८]]
* [[२०३० आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०३०]]
}}
'''[[आयसीसी]] पुरुष टी२० विश्वचषक''' (पूर्वी '''आयसीसी विश्व ट्वेन्टी२०''' म्हणून ओळखली जात असे)&lt;ref&gt;{{cite web |title=विश्व टी२०चे टी२० विश्वचषक असे नामकरण |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/917529 |publisher=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती |आयसीसी]]  | language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२ |date=२३ नोव्हेंबर २०१८|archive-url=https://web.archive.org/web/20181123200931/https://www.icc-cricket.com/media-releases/917529 |archive-date=२३ नोव्हेंबर २०१८ |url-status=live}}&lt;/ref&gt; ही [[आंतरराष्ट्रीय टी२० | ट्वेंटी२० क्रिकेट]]ची आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा आहे. क्रिकेटची प्रशासकीय संस्था, [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] (आयसीसी) द्वारे आयोजित करण्यात आलेल्या या स्पर्धेत सध्या १६ संघांचा समावेश आहे, ज्यामध्ये दिलेल्या अंतिम मुदतीनुसार क्रमवारीतील अव्वल १० संघ आणि [[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|टी२० विश्वचषक पात्रता]] स्पर्धेद्वारे निवडलेल्या सहा संघांचा समावेश आहे.

सदर स्पर्धा साधारणतः दर दोन वर्षांनी आयोजित केली जाते. तथापि, स्पर्धेची २०२० आवृत्ती [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक | २०२० मध्ये ऑस्ट्रेलियामध्ये होणार होती, परंतु कोविड-१९ मुळे, स्पर्धा २०२१ पर्यंत पुढे ढकलण्यात आली]] आणि  यजमानपद भारताकडे सोपविण्यात आले. [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]] नंतर तब्बल पाच वर्षांनी २०२१ मध्ये स्पर्धा आयोजित करण्यात आली. तथापि, [[कोव्हिड-१९ महामारीचा क्रिकेटवर झालेला परिणाम|भारतातील कोविड-१९ महामारी]]मुळे, सामने [[संयुक्त अरब अमिराती]] (युएई) आणि [[ओमान]] येथे हलविण्यात आले.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=17 August 2021|title=टी२० विश्वचषक: २४ ऑक्टोबर रोजी दुबईमध्ये भारत विरुद्ध पाकिस्तान सामनारंगणार |url=https://www.thelivemirror.com/t20-world-cup-india-vs-pakistan-october-24/ | language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२|website=द लाईव्ह मिरर| | language=en-US}}&lt;/ref&gt; मे २०१६ मध्ये, आयसीसीने २०१८ मध्ये एक स्पर्धा आयोजित करण्याची कल्पना पुढे आणली, ज्यामध्ये दक्षिण आफ्रिका संभाव्य यजमान असणार होता.&lt;ref name=&quot;2018SA&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/1019437.html |title=२०१८ मध्ये टी-२० वर्ल्डकप पुनरागमन होण्याची आयसीसीला आशा  | language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२|work=इएसपीएन क्रिकइन्फो}}&lt;/ref&gt; परंतु [[२०१७ आयसीसी चॅम्पियन्स ट्रॉफी]]च्या समारोपाच्या वेळी, आयसीसीने २०१८ आवृत्तीची कल्पना वगळली.&lt;ref&gt;{{cite web|title=चॅम्पियन्स ट्रॉफी २०२१ मध्ये होणार, २०१८ मध्ये टी२० विश्वचषक स्पर्धा नाही|work=हिंदुस्थान टाइम्स|author1=मुकेश भट्ट|url=http://www.hindustantimes.com/cricket/no-icc-world-t20-in-2018-india-to-host-next-champions-trophy-in-2021/story-myhab0aP2U4ZM4n0pyVuZM.html|date=१८ जून २०१७| language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt;

२०२६ पर्यंत, दहा स्पर्धा खेळल्या गेल्या आहेत, त्यात एकूण २४ संघांनी भाग घेतला आहे आणि आतापर्यंत सहा राष्ट्रीय संघांनी टी२० विश्वचषक जिंकला आहे. [[भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|भारताने]] सर्वाधिक तीन विजय मिळवले आहेत ([[२००७ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००७]], [[२०२४ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]], [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]). [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ|वेस्ट इंडिज]] ([[२०१२ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१२]], [[२०१६ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१६]]) आणि [[इंग्लंड क्रिकेट संघ|इंग्लंड]] ([[२०१० आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१०]], [[२०२२ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]]) यांनी दोनदा जिंकले आहेत आणि [[पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|पाकिस्तान]] ([[२००९ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००९]]), [[श्रीलंका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|श्रीलंका]] ([[२०१४ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]]) आणि [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया]] ([[२०२१ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]]) यांनी प्रत्येकी एक विजेतेपद पटकावले आहे. एकूण १५ देशांनी या स्पर्धेचे आयोजन केले आहे (वेस्ट इंडिजच्या ६ बेट राष्ट्रांसह). पटकावले होते.

==इतिहास==
===पार्श्वभूमी===
२००२ मध्ये जेव्हा [[बेन्सन आणि हेजेस चषक]] संपला तेव्हा [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड|ईसीबी]]ला तिची जागा भरण्यासाठी आणखी एक एकदिवसीय स्पर्धा आवश्यक होती. कमी होत चाललेली गर्दी आणि कमी होणारे प्रायोजकत्व याला प्रतिसाद म्हणून क्रिकेट अधिकारी युवा पिढीमध्ये खेळाची लोकप्रियता वाढवण्याचा विचार करत होते. खेळाच्या दीर्घ आवृत्त्यांमुळे बंद झालेल्या हजारो चाहत्यांना वेगवान, रोमांचक क्रिकेट पोहोचवण्याचा हेतू होता. ईसीबीचे मार्केटिंग मॅनेजर स्टुअर्ट रॉबर्टसन यांनी २००१ मध्ये काउंटी अध्यक्षांना प्रति डाव २० षटकांचा प्रस्ताव दिला आणि त्यांनी नवीन स्वरूप स्वीकारण्याच्या बाजूने ११-७ मते दिली.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/cricket/6985087.stm |title=ट्वेंटी२०ची मुळे | work=बीबीसी स्पोर्ट| language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt;

;देशांतर्गत स्पर्धा
[[Image:2007t20.jpg|thumb|280px|बांगलादेश वि दक्षिण आफ्रिका २००७ सत्रामध्ये]]
१३ जून २००३ रोजी प्रथम अधिकृत ट्वेंटी२० सामने इंग्लिश काउंटींदरम्यान [[ट्वेंटी२० ब्लास्ट]] स्पर्धेमध्ये खेळले गेले.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/somerset-lose-to-warwickshire-but-twenty20-cup-is-a-great-success-at-taunton-129596 |title= सॉमरसेट वॉरविकशायरकडून हरले पण ट्वेन्टी२० चषक टॉंटन येथे मोठे यश आहे | work=इएसपीएन क्रिकइन्फो | language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt; इंग्लंडमधील ट्वेंटी-२०चा पहिला हंगाम बऱ्यापैकी यशस्वी ठरला, ज्यामध्ये [[सरे काउंटी क्रिकेट क्लब|सरे लायन्स]]ने [[वॉरविकशायर काउंटी क्रिकेट क्लब|वॉर्विकशायर बेअर्स]]चा ९ गडी राखून पराभव करून विजेतेपदावर नाव कोरले.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/twenty20-cup-2003-124121/surrey-vs-warwickshire-final-304785/full-scorecard |title= सरे वि वॉरविकशायर अंतिम सामना धावफलक | work=इएसपीएन क्रिकइन्फो | language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt; मिडलसेक्स आणि सरे यांच्यात १५ जुलै २००४ रोजी लॉर्ड्स मैदानावरील पहिल्या ट्वेंटी२० सामन्यात २७,५०९ लोकांची गर्दी झाली होती, ही १९५३ नंतरच्या वन-डे फायनल व्यतिरिक्त कोणत्याही काऊंटी क्रिकेट सामन्यासाठी सर्वात मोठी उपस्थिती होती.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.theguardian.com/sport/2009/may/25/usman-afzaal-surrey-middlesex-twenty20 |title=उस्मान अफझलने सरेला विजयी सुरुवात करून दिली परंतु अनुपस्थित चाहत्यांची चिंता वाढली|first=पॉल |last=विवर |newspaper=द गार्डियन |date=२५ मे २००९| language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt;

लवकरच इतर क्रिकेट मंडळांनी ट्वेंटी२० सामने स्वीकारल्यानंतर, अनपेक्षित गर्दीची उपस्थिती, पाकिस्तानची [[फैसल बँक टी२० चषक]] आणि कॅरेबियनमधील [[स्टॅनफोर्ड २०/२०]] स्पर्धा यांसारख्या नवीन देशांतर्गत स्पर्धा आणि फॉरमॅटमधील आर्थिक प्रोत्साहन यामुळे फॉरमॅटची लोकप्रियता वाढली.{{citation needed|date=November 2021}}

वेस्ट इंडीजच्या प्रादेशिक संघांनी [[स्टॅनफोर्ड २०/२०]] स्पर्धेत भाग घेतला. या कार्यक्रमाला दोषी फसवणूक करणारा [[ॲलन स्टॅनफोर्ड]]ने आर्थिक पाठबळ दिले होते, ज्याने त्याच्या मोठ्या पॉन्झी योजनेचे फळ म्हणून किमान US$२८,०००,००० निधी दिला होता.{{citation needed|date=November 2021}} ही स्पर्धा वार्षिक स्वरूपाची असेल असा मानस होता.{{citation needed|date=November 2021}} उद्घाटनाच्या सामन्यात [[गयाना क्रिकेट|गयाना]]ने [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]]चा ५ गडी राखून पराभव करून US$१,०००,०० रक्कम बक्षीस  म्हणून मिळविली.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cricinfo.com/stanford/content/story/256391.html|title=स्टॅनफोर्ड २०/२० स्पर्धेचे विजेतेपद गयानाकडे|publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो|date=१४ ऑगस्ट २००६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jamaicaobserver.com/sports/html/20060208T230000-0500_98302_OBS_DATES_FOR_STANFORD_TWENTY___ANNOUNCED.asp|title=स्टॅनफोर्ड ट्वेन्टी२० स्पर्धेच्या तारखा जाहीर|work=द जमैका ऑबझर्व्हर|date=९ फेब्रुवारी २००६|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20081205185816/http://www.jamaicaobserver.com/sports/html/20060208T230000-0500_98302_OBS_DATES_FOR_STANFORD_TWENTY___ANNOUNCED.asp|archive-date=५ डिसेंबर २००८}}&lt;/ref&gt; एक स्पिन-ऑफ स्पर्धा, [[स्टॅनफोर्ड सुपर सिरीज]], ऑक्टोबर २००८ मध्ये [[मिडलसेक्स काउंटी क्रिकेट क्लब|मिडलसेक्स]] आणि [[त्रिनिदाद आणि टोबॅगो राष्ट्रीय क्रिकेट संघ|त्रिनिदाद आणि टोबॅगो]], इंग्लिश आणि कॅरिबियन ट्वेंटी-२० स्पर्धांचे संबंधित विजेते आणि वेस्ट इंडीजच्या देशांतर्गत खेळाडूंमधून स्टॅनफोर्ड सुपरस्टार्स संघ तयार करण्यात आलेला संघ; यांच्या दरम्यान खेळविण्यात आली त्रिनिदाद आणि टोबॅगोने स्पर्धा जिंकून US$२८०,०० बक्षीस रक्कम मिळवली.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/stanfordtwenty20/content/story/372261.html|title=स्टॅनफोर्डसाठी मिडलसेक्सचे नेतृत्व उदलकडे |publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो |date=३ ऑक्टोबर २००८  | language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/stanfordtwenty20/content/story/375624.html |title=रामदिनच्या नेतृत्वाखाली त्रिनिदाद आणि टोबॅगोने मोठ्या पैशाच्या वैभवाकडे|first=अँड्रू|last=मॅकग्लॅशन |publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो |date=२७ ऑक्टोबर २००८| language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt;  १ नोव्हेंबर रोजी, स्टॅनफोर्ड सुपरस्टार्सने इंग्लंडशी सामना खेळला ज्यामध्ये अनेक वर्षांनंतर पाच सामन्यांपैकी पाहिला सामना असण्याची अपेक्षा होती आणि विजेत्याला प्रत्येक सामन्यात US$२०,०००,००० चे बक्षीस मिळाले.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/stanfordtwenty20/content/story/376602.html |title=गेल लीड्स सुपरस्टार्स टू मिलियन्स |publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो |first=अँड्रू|last=मॅकग्लॅशन |date=१ नोव्हेंबर २००८| language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/7895505.stm |title=यूएस टायकूनवर $८ अब्जपेक्षा जास्त फसवणुकीचा आरोप|work=बीबीसी न्यूझ |date=१७ फेब्रुवारी २००९ | language=en|access-date=२० एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt;

;आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२०
{{Main|आंतरराष्ट्रीय टी२०}}

१७ फेब्रुवारी २००५ रोजी [[ऑकलंड]]मधील [[ईडन पार्क]] येथे खेळल्या गेलेल्या पुरुषांच्या संपूर्ण आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यात [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ |ऑस्ट्रेलिया]]ने [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघ|न्यू झीलंड]]चा पराभव केला. हा खेळ हलक्या-फुलक्या पद्धतीने खेळला गेला – दोन्ही बाजू १९८० च्या दशकात परिधान केलेल्या किटमध्ये दिसल्या, न्यू झीलंड संघाने परिधान केलेल्या किट ह्या [[बेज ब्रिगेड]]ची थेट प्रत होती. बेज ब्रिगेडच्या विनंतीनुसार, काही खेळाडूंनी १९८० च्या दशकात लोकप्रिय असलेल्या मिशा/दाढी आणि केसांच्या शैली देखील ठेवल्या होत्या. ऑस्ट्रेलियाने सर्वसमावेशकपणे खेळ जिंकला, आणि जसजसा परिणाम न्यू झीलंडच्या डावाच्या अखेरीस स्पष्ट झाला, खेळाडू आणि पंचांनी गोष्टी कमी गांभीर्याने घेतल्या - ग्लेन मॅकग्राने १९८१च्या दोन्ही बाजूंमधील एकदिवसीय सामन्यातील [[ट्रेव्हर चॅपल]]च्या अंडरआर्म घटनेची गंमतीने पुनरावृत्ती केली आणि पंच [[बिली बाउडेन]] यांनी  त्याला प्रत्युत्तरात गंमतीने लाल कार्ड दाखवले (क्रिकेटमध्ये लाल कार्डे सामान्यतः वापरली जात नाहीत).

===उद्घाटन स्पर्धा===
[[File:T20 final 2009.jpg|thumb|[[लॉर्ड्स]]वर २००९च्या अंतिम सामन्यामध्ये [[शाहिद आफ्रिदी]]ला गोलंदाजी करताना [[लसिथ मलिंगा]].]]
दर दोन वर्षांनी आयसीसी विश्वचषक ट्वेंटी-२० स्पर्धा आयोजित करण्‍याचे प्रथम ठरवण्‍यात आले होते, जर त्या वर्षी [[क्रिकेट विश्वचषक]] स्पर्धा नियोजित असेल तर ट्वेंटी-२० विश्वचषक स्पर्धा एक वर्ष आधी आयोजित केली जाईल. पहिली स्पर्धा [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७ मध्ये दक्षिण आफ्रिकेत]] झाली जिथे [[भारत क्रिकेट संघ|भारताने]] [[पाकिस्तान क्रिकेट संघ|पाकिस्तानचा]] अंतिम फेरीत पराभव केला.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/8604/report/287879/india-vs-pakistan-final-icc-world-twenty20-2007-08|title=इंडिया होल्ड देअर नर्व्ह टू विन थ्रिलर|first=दिलीप|last=प्रेमचंद्रन|date=२४ सप्टेंबर २००७| language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो|}}&lt;/ref&gt; [[केन्या क्रिकेट संघ| केन्या]] आणि [[स्कॉटलंड क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]] यांना [[२००७ विश्व साखळी क्रिकेट स्पर्धा विभाग १]] द्वारे पात्रता मिळवावी लागली जी [[नैरोबी]] येथे ५० षटकांची स्पर्धा होती.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/worldcricketleague/content/story/278951.html|title=केन्या क्रश कॅनडा टू बूक फायनल प्लेस|location=नैरोबी|date=५ फेब्रुवारी २००७| language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो}}&lt;/ref&gt;  डिसेंबर २००७ मध्ये संघांची चांगली तयारी करण्यासाठी २० षटकांच्या फॉरमॅटसह पात्रता स्पर्धा आयोजित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला. ज्यामध्ये सहा संघ सहभागी झाले, त्यातील दोन [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ विश्व ट्वेंटी२०]] साठी पात्र ठरले आणि प्रत्येकाला $२५०,००० बक्षीस रक्कम मिळाली.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/325356.html |title=आयसीसी वर्ल्ड ट्वेन्टी-२० पात्रता स्पर्धा आयर्लंडमध्ये होणार|publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो |date=१३ डिसेंबर २००७| language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt; [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|दुसरी स्पर्धा]] [[पाकिस्तान क्रिकेट संघ |पाकिस्तानने]] २१ जून २००९ रोजी [[इंग्लंड]]मध्ये [[श्रीलंका क्रिकेट संघ |श्रीलंकेचा]] ८ गडी राखून पराभव केला होता. [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१० आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०]] स्पर्धा मे २०१०मध्ये [[वेस्ट इंडीज]]मध्ये आयोजित करण्यात आली होती, जिथे [[इंग्लंड क्रिकेट संघ |इंग्लंडने]] [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघ |ऑस्ट्रेलियाचा]] ७ गडी राखून पराभव केला होता. [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०]] स्पर्धेच्या अंतिम सामन्यात [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ |वेस्ट इंडीजने]] [[श्रीलंका क्रिकेट संघ|श्रीलंकेचा]] पराभव करून विजेतेपद मिळवले. आयसीसी विश्व ट्वेंटी-२० च्या अंतिम फेरीत प्रथमच यजमान राष्ट्र सहभागी झाले होते. [[आयर्लंड क्रिकेट संघ| आयर्लंड]] आणि [[अफगाणिस्तान क्रिकेट संघ|अफगाणिस्तानसह]] [[आयसीसी विश्व ट्वेंटी२० पात्रता, २०१२]] स्पर्धेमध्ये १२ स्पर्धक सहभागी होते. ही स्पर्धा आशियाई देशातील पहिला टी२० विश्वचषक स्पर्धा होती.
===१६ संघाच्या स्पर्धेमध्ये विस्तार===
[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]]च्या आवृत्तीचा विस्तार १६ संघ स्वरूपात केला जाणार होता परंतु तो पुन्हा १२ वर करण्यात आला.&lt;ref&gt;{{cite web|title=आयसीसीची कसोटी चॅम्पियनशिपसाठी सहमती|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/current/story/481373.html|publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt;  [[बांगलादेश]]मध्ये आयोजित [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]]च्या स्पर्धेत दहा [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती सदस्य देश#पूर्ण सदस्य|पूर्ण सदस्य]] आणि [[२०१३ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२० पात्रता|२०१३]]च्या आयसीसी विश्व ट्वेंटी२० पात्रता फेरीत पात्र ठरलेल्या सर्व सहा [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती सदस्य देश#सहयोगी सदस्य|सहयोगी सदस्यांसह]] १६ संघांना प्रथमच सहभागी करून घेण्यात आले होते. तथापि ८ ऑक्टोबर २०१२ रोजी [[आयसीसी पुरुष आंतरराष्ट्रीय टी२० संघ क्रमवारी]]तील अव्वल आठ पूर्ण सदस्य संघांना [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४#सुपर १० फेरी | सुपर १०]] टप्प्यात स्थान देण्यात आले. उर्वरित आठ संघ [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४#गट फेरी | गट फेरीमध्ये]] सहभागी झाले होते, ज्यामधून दोन संघ सुपर १० टप्प्यात गेले.&lt;ref name=ICC&gt;{{cite web|url=http://www.icc-cricket.com/news/2013/media-releases/75604/west-indies-to-start-world-t20-title-defence-against-india|title=वेस्ट इंडीज टू स्टार्ट वर्ल्ड टी२० टायटल डिफेन्स अगेन्स्ट इंडिया|date=२७ ऑक्टोबर २०१३|publisher=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती|आयसीसी]] | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029185415/http://www.icc-cricket.com/news/2013/media-releases/75604/west-indies-to-start-world-t20-title-defence-against-india|archive-date=२९ ऑक्टोबर २०१३}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.thedailystar.net/beta2/news/bcb-promises-stellar-t20-wc/|title=बीसीबी प्रॉमिसेस स्टेलार टी२० वर्ल्ड कप |date=७ एप्रिल २०१३|newspaper=द डेली स्टार, बांगलादेश | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt; या स्पर्धेत तीन नवीन संघांनी (नेपाळ, हाँगकाँग आणि यूएई) पदार्पण केले.

;कोविड-१९
जुलै २०२० मध्ये, ICC ने जाहीर केले की २०२० आणि २०२१ या दोन्ही आवृत्त्या महामारीमुळे प्रत्येकी एक वर्षाने पुढे ढकलण्यात आल्या आहेत.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/1733391 |title=आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक २०२० पुढे ढकलली|work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt; त्यामुळे, २०२० स्पर्धा (मूळत: ऑस्ट्रेलियाद्वारे आयोजित केली जाणार होती) [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|नोव्हेंबर २०२१]] मध्ये हलविण्यात आली आणि २०२१ स्पर्धा (मूळतः भारतात आयोजित केली जाणारी) [[२०२२ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|ऑक्टोबर २०२२]] मध्ये हलवली गेली.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/1733341 |title=पुरुष टी२० विश्वचषक पुढे ढकलण्याबाबत वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न|work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt;  २०२१ मध्ये भारत आणि २०२२ मध्ये ऑस्ट्रेलियाने यजमानपद भूषवले होते, उलट क्रमाने असले तरी ऑस्ट्रेलिया आणि भारताने स्पर्धेचे यजमानपद राखले.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=10 August 2020|title=पुरुष टी२० विश्वचषक २०२१ भारतात, २०२२ ऑस्ट्रेलियात; महिला क्रिकेट विश्वचषक पुढे ढकलला | url=https://www.icc-cricket.com/news/1749997}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=sixsports.in /&gt;  २०२१ची स्पर्धा १७ ऑक्टोबर ते १४ नोव्हेंबर २०२१ या कालावधीत ओमान आणि संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये खेळल्या गेलेल्या सामन्यांसह पार पडली.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक २०२१ चे सामने जाहीर|url=https://www.icc-cricket.com/news/2210270 | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती}}&lt;/ref&gt;
===२० संघाच्या स्पर्धेमध्ये विस्तार===
जून २०२१ मध्ये, आयसीसीने घोषित केले की २०२४, २०२६, २०२८ आणि २०३० मधील टी२० विश्वचषक स्पर्धा २० संघांचा समावेश करण्यासाठी विस्तारित केल्या जातील.&lt;ref name=sixsports.in&gt;{{Cite web|title=आयसीसीतर्फे वर्ल्डकप स्पर्धा जाहीर; २०२७ आणि २०३१ मध्ये १४ संघ|url=https://sixsports.in/icc-announces-world-cup-schedule-14-teams-in-2027-and-2031/|language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|website=सिक्स स्पोर्ट्स|archive-date=2022-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20220401040539/https://sixsports.in/icc-announces-world-cup-schedule-14-teams-in-2027-and-2031/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; संघांची ४ गटात (प्रति गट ५ संघ) विभागणी केली जाईल, प्रत्येक गटातील दोन अव्वल संघ सुपर आठमध्ये जातील.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=आयसीसीतर्फे पुरुषांच्या जागतिक स्पर्धांचा विस्तार: एकदिवसीय विश्वचषक स्पर्धेत १४ संघ, टी२० विश्वचषक स्पर्धेत २० संघ | url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-expands-men-s-world-events-odi-world-cup-to-14-teams-t20-world-cup-to-20-teams-1264847 | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|website=इएसपीएन क्रिकइन्फो| language=en}}&lt;/ref&gt; त्यांची प्रत्येकी चारच्या दोन गटात विभागणी केली जाईल, प्रत्येक गटातील दोन अव्वल संघ उपांत्य फेरीत प्रवेश करतील.

२०२४ टी२० विश्वचषक वेस्ट इंडीज आणि युनायटेड स्टेट्समध्ये आयोजित केला जाईल. यूएसने पहिल्यांदाच विश्वचषक स्पर्धेचे आयोजन केले आहे, ज्यामध्ये देशभरातील अनेक स्टेडियम एकतर नव्याने बांधले जातील किंवा क्रिकेटसाठी पुन्हा तयार केले जातील. २०२४ ची स्पर्धा भारत आणि श्रीलंका यांच्या संयुक्त विद्यमाने आयोजित केली जाईल, २०२८ मध्ये ऑस्ट्रेलिया आणि न्यू झीलंडमध्ये तसेच २०३० ची स्पर्धा इंग्लंड, वेल्स, स्कॉटलंड आणि आयर्लंडमध्ये होईल.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=यूएसए मध्ये टी२० विश्वचषक: २०२४-२०३१ आयसीसी पुरुष स्पर्धांचे यजमान जाहीर|url=https://www.icc-cricket.com/news/2354682 | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|website=www.icc-cricket.com| | language=en}}&lt;/ref&gt;

==स्वरूप==
===यजमान===
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटनेची कार्यकारी समिती ही स्पर्धा आयोजित करण्यात स्वारस्य दर्शविलेल्या राष्ट्रांकडून बोली तपासल्यानंतर स्पर्धेच्या यजमानांसाठी मतदान करते. २००७ मध्ये [[दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिके]]नंतर, [[इंग्लंड]], [[वेस्ट इंडीज]] आणि [[श्रीलंका]] यांनी अनुक्रमे २००९, २०१० आणि २०१२ मध्ये स्पर्धेचे आयोजन केले होते. २०१४ मध्ये बांगलादेशने स्पर्धेचे आयोजन केले होते.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cricinfo.com/ci-icc/content/current/story/465631.html| title =२०१४ च्या ट्वेन्टी२० विश्वचषक स्पर्धेचे यजमानपद बांगलादेशकडे|work=क्रिकइन्फो|access-date=२२ एप्रिल २०२२|}}&lt;/ref&gt; २०१६ मध्ये भारताने स्पर्धेचे यजमानपद भूषवले. पाच वर्षांच्या कालावधीनंतर, भारताने २०२१ आवृत्तीचे यजमानपदही जिंकले, परंतु कोविड-१९ महामारीमुळे हे सामने ओमान आणि युएई मध्ये खेळवले गेले. २०२२ च्या आवृत्तीचे आयोजन ऑस्ट्रेलियाकडून केले जाईल, ज्यांनी मागील वर्षी ही स्पर्धा जिंकली होती.

डिसेंबर २०१५ मध्ये, आयसीसीचे जागतिक विकास प्रमुख, टिम अँडरसन यांनी भविष्यातील स्पर्धा युनायटेड स्टेट्सद्वारे आयोजित करण्याची सूचना केली. त्यांचा असा विश्वास होता की या कार्यक्रमाचे आयोजन केल्याने देशातील खेळाच्या वाढीला चालना मिळू शकते, जिथे हा खेळ तुलनेने अस्पष्ट आहे आणि [[बेसबॉल]] सारख्या इतर खेळांच्या स्पर्धेला सामोरे जावे लागते.&lt;ref name=&quot;ndtv-t20usa2&quot;&gt;{{cite web|title=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समितीकडून युनायटेड स्टेट्सच्या भूमीवर टी-२० विश्व क्रिकेटचे लक्ष्य: अहवाल | url=http://sports.ndtv.com/cricket/news/252894-international-cricket-council-targets-world-twenty20-on-united-states-soil-report|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160107125712/http://sports.ndtv.com/cricket/news/252894-international-cricket-council-targets-world-twenty20-on-united-states-soil-report|archive-date=७ जानेवारी २०१६ | language=en|access-date=१४ जानेवारी २०१६|website=एनडीटीव्ही स्पोर्ट्स}}&lt;/ref&gt; 

२०२० मध्ये, [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|यूएसए]] आणि वेस्ट इंडीजने २०२३ नंतर टी२० विश्वचषक सह-यजमानपदासाठी स्वारस्य व्यक्त केले,&lt;ref&gt;{{Cite news|title=यूएसए लूक्स टू १९९४ फॉर टी२० वर्ल्ड कप बीड | language=en-GB|work=बीबीसी स्पोर्ट्स |url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/52885902 | access-date=२२ एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt; [[मलेशिया]] आणखी एक संभाव्य दावेदार होता.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=लव्हलेट|first=ट्रिस्टन|title=मलेशिया २०२३-३१ सायकलमध्ये टी२० क्रिकेट विश्वचषकाचे आयोजन करत आहे | url=https://www.forbes.com/sites/tristanlavalette/2020/06/26/malaysia-eyes-hosting-a-t20-cricket-world-cup-in-the-2023-31-cycle/ | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|website=फोर्ब्स}}&lt;/ref&gt; नोव्हेंबर २०२१मध्ये, आयसीसीने २०२४ ते २०३० या कालावधीत पुढील चार पुरुष टी२० विश्वचषक स्पर्धेसाठी यजमानांची पुष्टी केली.&lt;ref&gt;{{cite web|title=यूएसए टी२० विश्वचषक आयोजित करणार: २०२४-२०३१ आयसीसी पुरुष स्पर्धेच्या यजमानांची पुष्टी|url=https://www.icc-cricket.com/news/2354682 | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२|work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती}}&lt;/ref&gt;  [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|यूएसए]] आणि [[वेस्ट इंडीज]]कडे २०२४ आवृत्तीचे सह-यजमानपद, २०२६ आवृत्तीचे सह-यजमानपद [[भारत]] आणि [[श्रीलंका]], २०२८ आवृत्तीचे सह-यजमानपद [[ऑस्ट्रेलिया]] आणि [[न्यू झीलंड]] आणि २०३० आवृत्तीचे सह-यजमान [[इंग्लंड]], [[वेल्स]], [[स्कॉटलंड]] आणि [[आयर्लंड]] करणार आहेत.

{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
|+ आयसीसी क्षेत्रानुसार यजमानांचा सारांश (२००७–२०३०)
! scope=&quot;col&quot; | क्षेत्र
! scope=&quot;col&quot; | वर्ष
! scope=&quot;col&quot; | नियामक मंडळ
! scope=&quot;col&quot; | यजमान
|-
! scope=&quot;row&quot; | आफ्रिका
| [[२००७ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००७]] || [[क्रिकेट दक्षिण आफ्रिका]] || दक्षिण आफ्रिका
|-
! scope=&quot;rowgroup&quot; rowspan=&quot;2&quot; | अमेरिका
| [[२०१० आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१०]] || [[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]] || वेस्ट इंडीज
|-
| [[२०२४ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२४]] || [[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]]

[[यूएसए क्रिकेट]]
|| वेस्ट इंडीज

अमेरिका
|-
! scope=&quot;rowgroup&quot; rowspan=&quot;5&quot; | आशिया
| [[२०१२ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१२]] || [[श्रीलंका क्रिकेट]] || श्रीलंका
|-
| [[२०१४ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]] || [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड]] || बांगलादेश
|-
| [[२०१६ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१६]] || rowspan=&quot;2&quot; | [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]] || भारत
|-
| [[२०२१ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२१]] || संयुक्त अरब अमिराती

ओमान
|-
| [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]] || [[भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ]]

[[श्रीलंका क्रिकेट]]
|| भारत

श्रीलंका
|-
! scope=&quot;rowgroup&quot; rowspan=&quot;2&quot; | पूर्व आशिया-पॅसिफिक
| [[२०२२ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२२]] || [[क्रिकेट ऑस्ट्रेलिया]] || ऑस्ट्रेलिया
|-
| [[२०२८ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२८]] || [[क्रिकेट ऑस्ट्रेलिया]]

[[न्यूझीलंड क्रिकेट]]
|| ऑस्ट्रेलिया

न्यूझीलंड
|-
! scope=&quot;rowgroup&quot; rowspan=&quot;2&quot; | युरोप
| [[२००९ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००९]] || [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]] || इंग्लंड
|-
| [[२०३० पुरुष टी२० विश्वचषक|२०३०]] || [[इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड]]

[[क्रिकेट आयर्लंड]]

[[क्रिकेट स्कॉटलंड]]
|| इंग्लंड

वेल्स

आयर्लंड

स्कॉटलंड
|}

===पात्रता===
{{See also|आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता}}
[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|टी२० विश्वचषक पात्रता]] म्हणून ओळखल्या जाणार्‍या पात्रता स्पर्धेद्वारे इतर आयसीसी सदस्यांनी भरलेल्या उर्वरित जागांसह, सर्व आयसीसी संपूर्ण सदस्य स्पर्धेसाठी आपोआप पात्र ठरतात. आयसीसी सहयोगी आणि संलग्न सदस्यांसाठी ५० षटकांची लीग - पहिल्या [[विश्व साखळी क्रिकेट स्पर्धा|विश्व साखळी क्रिकेट स्पर्धेच्या]] निकालातून [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७च्या पहिल्या वर्ल्ड ट्वेंटी२०]] साठी पात्रता ठरवली गेली. [[२००७ विश्व साखळी क्रिकेट स्पर्धा विभाग १]] स्पर्धेचे दोन अंतिम स्पर्धक, [[केन्या क्रिकेट संघ | केन्या]] आणि [[स्कॉटलंड क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]], वर्षाच्या उत्तरार्धात विश्व ट्वेंटी२० साठी पात्र ठरले. [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ विश्व ट्वेंटी२०]] साठी एक वेगळी पात्रता स्पर्धा लागू करण्यात आली होती आणि तेव्हापासून ती कायम ठेवण्यात आली आहे. तथापि, विश्व ट्वेंटी२० पात्रता फेरीतून पात्र ठरलेल्या संघांची संख्या दोन ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१०]] आणि [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]] मध्ये) ते सहा ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]] आणि [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]] मध्ये) पर्यंत बदलली आहे.

===अंतिम स्पर्धा===
प्रत्येक गट टप्प्यात (प्राथमिक फेरी आणि सुपर १२ फेरी दोन्ही), संघांना खालील निकषांच्या आधारे एकमेकांविरुद्ध क्रमवारी दिली जाते:&lt;ref&gt;[http://worldtwenty20.yahoo.com/abouttwenty20/icc_world_twenty20_playing_conditions_final.pdf अंतिम विश्व ट्वेंटी20 खेळण्याच्या अटी] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080911035806/http://worldtwenty20.yahoo.com/abouttwenty20/icc_world_twenty20_playing_conditions_final.pdf |date=११ सप्टेंबर २००८}}, आयसीसी विश्व ट्वेन्टी२०&lt;/ref&gt;
# सर्वाधिक गुणसंख्या 
# समान असल्यास, सर्वाधिक विजय 
# तरीही समान असल्यास, उत्कृष्ट [[निव्वळ धावगती]]
# तरीही समान असल्यास, कमीत कमी [[स्ट्राईक रेट#गोलंदाजी  स्ट्राईक रेट|गोलंदाजी  स्ट्राईक रेट]]
# तरीही समान असल्यास, एकमेकांविरुद्धच्या सामन्याचा निकाल.

बरोबरी झाल्यास (म्हणजेच, दोन्ही संघांनी आपापल्या डावाच्या शेवटी समान धावा केल्यास), [[सुपर ओव्हर]] विजेता ठरवते. सुपर ओव्हरमध्ये पुन्हा टाय झाल्यास, त्यानंतर जोपर्यंत विजेता संघ ठरत नाही तोपर्यंत सुपर ओव्हर खेळवली जाते. तत्पूर्वी, ज्या संघाने त्यांच्या डावात सर्वाधिक चौकार मारले होते तोच विजेता ठरवला जातो.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/27844486/no-more-boundary-countback-icc-changes-super-regulations |title=Archived copy |work=इएसपीएन क्रिकइन्फो  | language=en|access-date=२२ एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt; २००७च्या स्पर्धेदरम्यान, [[बोल-आउट]]चा वापर बरोबरी झालेल्या सामन्यातील पराभवाचा निर्णय घेण्यासाठी केला गेला.&lt;ref&gt;[http://worldtwenty20.yahoo.com/abouttwenty20/playing-conditions.html प्लेइंग कंडिशन्स] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080720113337/http://worldtwenty20.yahoo.com/abouttwenty20/playing-conditions.html |date=२० जुलै २०१८}}, आयसीसी वर्ल्ड ट्वेन्टी२०&lt;/ref&gt;

==स्पर्धेचे निकाल==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%; width: 100%; text-align: center;&quot;
|-
!rowspan=2 width=5%|वर्ष
!rowspan=2 width=15%|यजमान देश
!rowspan=2 width=15%|अंतिम सामन्याचे मैदान
!colspan=3|अंतिम सामना
!rowspan=2 width=6%|संघ
|-
!width=18%|विजेता
!width=18%|निकाल
!width=18%|उपविजेता
|- 
|२००७&lt;br&gt;''[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|तपशील]]''
|{{flagicon|RSA}}&lt;br&gt;दक्षिण आफ्रिका
|[[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]&lt;br&gt;दक्षिण आफ्रिका
|{{cr|India}}&lt;br /&gt;&lt;small&gt;१५७/५ (२० षटके)&lt;/small&gt;
|'''भारत ५ धावांनी विजयी'''&lt;br&gt;[http://www.cricinfo.com/twenty20wc/engine/match/287879.html धावफलक]
|{{cr|Pakistan}}&lt;br /&gt;&lt;small&gt;१५२ सर्वबाद  (१९.३ षटके)&lt;/small&gt;
|१२
|-
|२००९&lt;br&gt;''[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|तपशील]]''
|{{flagicon|ENG}}&lt;br&gt;इंग्लंड
|[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]&lt;br&gt;इंग्लंड
|{{cr|Pakistan}}&lt;br /&gt;&lt;small&gt;१३९/२ (१८.४ षटके)&lt;/small&gt;
|'''पाकिस्तान ८ गडी राखुन विजयी'''&lt;br&gt;[http://www.cricinfo.com/wt202009/engine/current/match/356017.html धावफलक]
|{{cr|Sri Lanka}}&lt;br /&gt;&lt;small&gt;१३८/६ (२० षटके)&lt;/small&gt;
|१२
|- 
|२०१०&lt;br&gt;''[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|तपशील]]''
|{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|Guyana}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Trinidad and Tobago}}&lt;br&gt;बार्बाडोस, गयाना, सेंट लुसिया, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो
|[[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]]&lt;br&gt;बार्बाडोस
|{{cr|England}}&lt;br /&gt;&lt;small&gt;१४८/३ (१७ षटके)&lt;/small&gt;
|'''इंग्लंड ७ गडी राखुन विजयी'''&lt;br&gt;[http://www.cricinfo.com/world-twenty20-2010/engine/current/match/412703.html धावफलक]
|{{cr|Australia}}&lt;br /&gt;&lt;small&gt;१४७/६ (२० षटके)&lt;/small&gt;
|१२
|-
|२०१२&lt;br&gt;''[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|तपशील]]''
|{{flagicon|SRI}}&lt;br&gt;श्रीलंका
|[[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]]&lt;br&gt;श्रीलंका
|{{cr|WIN}}&lt;br /&gt;&lt;small&gt;१३७/६ (२० षटके)&lt;/small&gt;
|'''वेस्ट इंडीज ३६ धावांनी विजयी'''&lt;br&gt;[http://www.espncricinfo.com/icc-world-twenty20-2012/engine/current/match/533298.html धावफलक]
|{{cr|SRI}}&lt;br /&gt;&lt;small&gt;१०१ सर्वबाद (१८.४ षटके)&lt;/small&gt;
|१२
|-  
|२०१४&lt;br&gt;''[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|तपशील]]''
|{{flagicon|BAN}}&lt;br&gt;बांगलादेश
|[[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]]&lt;br&gt;बांगलादेश
|{{cr|SRI}}&lt;br /&gt;&lt;small&gt;१३४/४ (१७.५ षटके)&lt;/small&gt;
|'''श्रीलंका ६ गडी राखून विजयी'''&lt;br&gt;[http://www.espncricinfo.com/icc-world-twenty20-2014/engine/match/682965.html धावफलक]
|{{cr|IND}}&lt;br /&gt;&lt;small&gt;१३०/४ (२० षटके)&lt;/small&gt;
|१६
|-
|२०१६&lt;br&gt;''[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|तपशील]]''
|{{flagicon|IND}}&lt;br&gt;भारत
|[[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]]&lt;br&gt;भारत
|{{cr|WIN}}&lt;br /&gt;&lt;small&gt;१६१/६ (१९.४ षटके)&lt;/small&gt;
|'''वेस्ट इंडीज ४ गडी राखून विजयी'''&lt;br&gt;[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951373.html धावफलक]
|{{cr|ENG}}&lt;br /&gt;&lt;small&gt;१५५/९ (२० षटके)&lt;/small&gt;
|१६
|-  
|२०२१&lt;br&gt;''[[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|तपशील]]''
|{{flagicon|UAE}}{{flagicon|OMA}}&lt;br /&gt;[[संयुक्त अरब अमिराती]], [[ओमान]]
|[[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]]&lt;br /&gt;संयुक्त अरब अमिराती
|{{cr|AUS}}&lt;br /&gt;&lt;small&gt;१७३/२ (१८.५ षटके)&lt;/small&gt;
|'''ऑस्ट्रेलिया ८ गडी राखून विजयी'''&lt;br&gt;[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273756.html धावफलक]
|{{cr|NZ}}&lt;br /&gt;&lt;small&gt;१७२/४ (२० षटके)&lt;/small&gt;
|१६
|-
|२०२२&lt;br&gt;''[[२०२२ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|तपशील]]''
|{{flagicon|AUS}}&lt;br&gt;ऑस्ट्रेलिया
|[[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]]&lt;br&gt;ऑस्ट्रेलिया
|{{cr|ENG}}&lt;br /&gt;&lt;small&gt;१३८/५ (१९ षटके)&lt;/small&gt;
|'''इंग्लंड ५ गडी राखून विजयी'''&lt;br&gt;[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298179.html धावफलक]
|{{cr|PAK}}&lt;br /&gt;&lt;small&gt;१३७/८ (२० षटके)&lt;/small&gt;
|१६
|-  
|२०२४&lt;br&gt;''[[२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|तपशील]]''
|{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}}{{flagicon|Trinidad and Tobago}}{{flagicon|USA}}&lt;br /&gt;बार्बाडोस, सेंट लुसिया, सेंट व्हिन्सेंट आणि द ग्रेनेडाईन्स, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो, अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने
|[[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]]&lt;br&gt;बार्बाडोस
|{{cr|India}}&lt;br /&gt;&lt;small&gt;१७६/७ (२० षटके)&lt;/small&gt;
|'''भारत ७ धावांनी विजयी'''&lt;br&gt;[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415755.html धावफलक]
|{{cr|SA}}&lt;br /&gt;&lt;small&gt;१६९/८ (२० षटके)&lt;/small&gt;
|२०
|-
|२०२६&lt;br&gt;''[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|तपशील]]''
|{{flagicon|IND}}{{flagicon|SL}}&lt;br&gt;भारत, श्रीलंका
|[[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]]&lt;br&gt;भारत
|{{cr|India}}&lt;br /&gt;&lt;small&gt;२५५/५ (२० षटके)&lt;/small&gt;
|'''भारत ९६ धावांनी विजयी'''&lt;br&gt;[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512773.html धावफलक]
|{{cr|NZ}}&lt;br /&gt;&lt;small&gt;१५९ (१९ षटके)&lt;/small&gt;
|२०
|-  
|२०२८&lt;br&gt;''[[२०२८ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|तपशील]]''
|{{flagicon|AUS}}{{flagicon|NZL}}&lt;br&gt;ऑस्ट्रेलिया, न्यू झीलंड
|[[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]]&lt;br&gt;ऑस्ट्रेलिया
|TBD
|TBD
|TBD
|२०
|-
|२०३०&lt;br&gt;''[[२०३० आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|तपशील]]''
|{{flagicon|ENG}}{{flagicon|Wales}}{{flagicon|IRE|cricket}}{{flagicon|SCO}}&lt;br&gt;इंग्लंड, वेल्स, आयर्लंड, स्कॉटलंड
|[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]&lt;br&gt;इंग्लंड
|TBD
|TBD
|TBD
|२०
|}

==संघाची कामगिरी==
[[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेपर्यंत. ''संघांची क्रमवारी सर्वोत्कृष्ट निकालानुसार, नंतर विजयाची टक्केवारी, नंतर एकूण विजय, नंतर एकूण सामने, नंतर वर्णक्रमानुसार'':
{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
!rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:150px;&quot;|संघ
!colspan=3|सहभाग 
!rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:300px;&quot;|सर्वोत्कृष्ट निकाल 
!colspan=&quot;6&quot;|आकडेवारी&lt;ref name=&quot;resultsummary&quot;&gt;{{cite web| url=http://stats.espncricinfo.com/world-t20/engine/records/team/results_summary.html?id=89;type=trophy | title=नोंदी / आयसीसी विश्व टी२० / परिणाम सारांश| publisher=इएसपीएन क्रिकइन्फो | access-date= २२ एप्रिल २०२२}}&lt;/ref&gt;

|-
!width=75|एकूण 
!width=75|पहिला
!width=75|शेवटचा
!width=30|सामने
!width=30|विजय 
!width=30|पराभव 
!width=30|बरोबरी 
!width=30|अनिर्णित 
!width=30|विजय%
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|India}}
| १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor=&quot;gold&quot; | {{sort|1.2|'''विजेतेपद'''}} ([[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७]], [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]], [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])
|| ६१ || ४३ || २४ || १(१) || १ ||७३.३३
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|England}}
| १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor=&quot;gold&quot; | {{sort|1.2|'''विजेतेपद'''}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१०]], [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]]) || ६० || ३४ || २४ || ० || २ || ५८.६२
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|West Indies}}
| १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor=&quot;gold&quot; | {{sort|1.1|'''विजेतेपद'''}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]], [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]]) || ५३ || २९ || २२ || १(१) || १ || ५७.६९
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|Australia}}
| १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor=&quot;gold&quot; | {{sort|1.2|'''विजेतेपद'''}} ([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]]) ||५१||३२||१९|| ० || ० || ६२.७४
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|Pakistan}}
| १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor=&quot;gold&quot; | {{sort|1.2|'''विजेतेपद'''}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९]])
|| ५८|| ३४|| २१|| २(०) || १ || ५९.६४
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|Sri Lanka}}
| १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor=&quot;gold&quot; | {{sort|1.2|'''विजेतेपद'''}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]])
|| ६१|| ३५|| २५|| १(१) || ० || ५९.०१
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|South Africa}}
| १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor=&quot;silver&quot; | {{sort|2.1|'''उपविजेतेपद'''}} ([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]) ||५७||३८||१७|| ० || १ || ६९.६४
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|New Zealand}}
| १० || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| bgcolor=&quot;silver&quot; | {{sort|2.1|'''उपविजेतेपद'''}} ([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]], [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]) ||५५||३०|| २२|| २(०) || १ || ५५.५५
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |{{Cr|Afghanistan|२०१३}}
| ८ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१०]]|| [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| style=&quot;background:#cc9966;&quot; |{{sort|3.2|'''उपांत्यफेरी'''}} ([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]) ||३४|| १४ ||१९ || १(०) || ० ||४१.१७
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |{{Cr|Bangladesh}}
| ९ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]]|| [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]|| {{sort|4.1|सुपर ८}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]], [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]) ||४५|| १२ ||३२|| ० || १ || २७.२७
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|Ireland}}
| ९ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|4.2|सुपर ८}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९]]) || ३१ || ८ || २० || ० || ३ || २८.५७
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|USA}} ||२ ||[[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]] ||[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]||{{sort|4.2|सुपर ८}} ([[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]])||१०||३||६||१(१)||०||४०.००
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |{{Cr|Netherlands}}
| ७ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९]]|| [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|4.2|सुपर १०}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]]) || ३१|| ११ || १९ || ० || १ || ३६.६६
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|Zimbabwe}}
| ६ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|5.4|सुपर ८}} ([[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]) || २६|| ११ || १४ || ० || १ || ४४.००
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|Scotland}}
| ५ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|5.2|सुपर १२}} ([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]]) || २६ || ८ || १६ || ० || २ || ३३.३३
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |{{Cr|Namibia|2021}}
| ४ || [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|4.4|सुपर १२}} ([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]]) ||१९ || ४ ||१४|| १(१) || ० || २६.३१
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|Oman}}
| ४ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|5.4|पहिली फेरी}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]], [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]], [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]], [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]) || १४ ||२ || १० || १(०) || १ || १५.३८
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|Nepal}}
| ३ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|5.4|पहिली फेरी}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]], [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]], [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]) || १० || ३ || ७ || ० || ० || ३०.००
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|Hong Kong}}
| २ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]] || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]] || {{sort|5.3|पहिली फेरी}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]], [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]]) || ६ || १ || ५ || ० || ० || १६.६६
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |{{Cr|United Arab Emirates}}
| २ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]] || [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]|| {{sort|5.4|पहिली फेरी}} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]], [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]], [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]) || १० || २ || ८ || ० || ० || २०.००
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; |{{Cr|Papua New Guinea}}
| २ || [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]]|| [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]|| {{sort|5.4|पहिली फेरी }} ([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]], [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]) || ७ || ० || ७ || ० || ० || ०.००
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot; |{{Cr|CAN}}
|२||[[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]||[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]||{{sort|5.4|पहिली फेरी }} ([[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]], [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])|| ७ || १ || ६ || ० || ० || १४.२८
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot; |{{Cr|UGA}}
|१||[[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]] || [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]] || {{sort|5.4|पहिली फेरी }} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२०२४]])|| ४ || १ || ३ || ० || ० || २५.००
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Cr|Kenya}}
| १ || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]] || {{sort|5.4|पहिली फेरी }} ([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]]) || २ || ० || २ || ० || ० || ०.००
|-
|{{Cr|Italy}}
|१
|[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]
|[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]
|{{sort|5.4|पहिली फेरी }} ([[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])
|४
|१
|३
|०
|०
|२५.००
|-
! colspan=&quot;11&quot; |{{smalldiv|1={{Updated|८ मार्च २०२६}}&lt;br/&gt; स्रोत:[http://stats.espncricinfo.com/world-t20/engine/records/team/results_summary.html?id=89;type=trophy ईएसपीएन क्रिकइन्फो]}}
|}
''नोंदी:''
* कंसातील संख्या बरोबरी झालेल्या सामन्यांमध्ये [[सुपर ओव्हर]] आणि [[बोल-आउट]]च्या विजयांची संख्या दर्शवते, तथापि निकालाची पर्वा न करता हा अर्धा विजय मानला जातो. विजयाच्या टक्केवारीत कोणतेही परिणाम वगळले जातात आणि बरोबरी (टायब्रेकरची पर्वा न करता) अर्धा विजय म्हणून गणली जाते.

==स्पर्धेनुसार संघ निकाल==
;सूची
* {{bg|gold| '''वि''' }} — विजेते
* {{bg|silver| '''उवि''' }} — उपविजेते
* {{bg|#cc9966| '''उफे'''}} — उपांत्यफेरी
* {{bg|#BBF3BB|फे२}} — २री फेरी (सुपर ८, सुपर १० आणि सुपर १२)
* फे१ — १ली फेरी (गट फेरी)
* पा — पात्र
* × — पात्र परंतु माघार घेतली
* ×× — पात्रतेसाठी अपात्र (निलंबित)

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:90%&quot;
|-
!संघ
!{{flagicon|RSA}}&lt;br/&gt;[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]]&lt;br/&gt; &lt;small&gt;(१२)&lt;/small&gt;
!{{flagicon|ENG}}&lt;br/&gt;[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९]]&lt;br/&gt; &lt;small&gt;(१२)&lt;/small&gt;
!{{flagicon|WIN}}&lt;br/&gt;[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१०]]&lt;br/&gt; &lt;small&gt;(१२)&lt;/small&gt;
!{{flagicon|SRI}}&lt;br/&gt;[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]]&lt;br/&gt; &lt;small&gt;(१२)&lt;/small&gt;
!{{flagicon|BAN}}&lt;br/&gt;[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]]&lt;br/&gt; &lt;small&gt;(१६)&lt;/small&gt;
!{{flagicon|IND}}&lt;br/&gt;[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]]&lt;br/&gt; &lt;small&gt;(१६)&lt;/small&gt;
!{{flagicon|UAE}}&lt;br/&gt;{{flagicon|OMA}}&lt;br/&gt;[[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]]&lt;br/&gt; &lt;small&gt;(१६)&lt;/small&gt;
!{{flagicon|AUS}}&lt;br/&gt;[[२०२२ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२२]]&lt;br/&gt; &lt;small&gt;(१६)&lt;/small&gt;
!{{flagicon|WIN}}&lt;br/&gt;{{flagicon|USA}}&lt;br/&gt;[[२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२४]]&lt;br/&gt; &lt;small&gt;(२०)&lt;/small&gt;
!{{flagicon|IND}}&lt;br/&gt;{{flagicon|SRI}}&lt;br/&gt;[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]&lt;br/&gt; &lt;small&gt;(२०)&lt;/small&gt;
!{{flagicon|AUS}}&lt;br/&gt;{{flagicon|NZ}}&lt;br/&gt;[[२०२८ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२८]]&lt;br/&gt; &lt;small&gt;(२०)&lt;/small&gt;
!{{flagicon|ENG}}&lt;br/&gt;{{flagicon|Ireland|cricket}}&lt;br/&gt;{{flagicon|SCO}}&lt;br/&gt;{{flagicon|Wales}}&lt;br/&gt;[[२०३० आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०३०]]&lt;br/&gt; &lt;small&gt;(२०)&lt;/small&gt;
!सहभाग
|-
| id=AFG&quot;&quot; align=left| {{cr|AFG|२०१३}}
|—||—|| फे१ || फे१ || फे१ || style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ || style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ || style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ || style=&quot;background:#cc9966&quot; | '''उफे'''|| फे१ || || 
! ८ 
|-
| id=AUS&quot;&quot; align=left| {{cr|AUS}}
|bgcolor=&quot;#cc9966&quot;| '''उफे''' || फे१ ||bgcolor=silver|'''उवि'''||bgcolor=&quot;#cc9966&quot;| '''उफे''' || style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ || style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ || bgcolor=gold|'''वि'''|| style=&quot;border: 3px solid red; background:#BBF3BB&quot;| फे२ || style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ || फे१ || style=&quot;border: 3px solid red&quot;| पा || 
! १०
|-
| align=left| {{cr|Italy}}
| — || —|| — || — || —|| — || — || — || — || फे१ || || 
! १
|-
| align=left| {{cr|BAN}}
| फे२ || फे१ || फे१ || फे१ || style=&quot;border: 3px solid red; background:#BBF3BB&quot;| फे२ || style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ || style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ || style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ || style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ || × || || 
! ९
|-
| align=left| {{cr|CAN}}
| — || —|| — || — || —|| — || — || — || फे१ || फे१ || || 
! २ 
|-
| align=left| {{cr|ENG}}
| style=&quot;background:#BBF3BB&quot; | फे२ || style=&quot;border: 3px solid red; background:#BBF3BB&quot;| फे२ ||bgcolor=gold|'''वि'''|| style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ || style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ || bgcolor=silver|'''उवि'''||bgcolor=&quot;#cc9966&quot;| '''उफे''' || bgcolor=gold|'''वि''' || style=&quot;background:#cc9966&quot; | '''उफे'''|| bgcolor=&quot;#cc9966&quot;| '''उफे''' || || style=&quot;border: 3px solid red&quot;| पा 
! १०
|-
| align=left| {{cr|HK}}
|—||—||—||—|| फे१ || फे१ ||—|| — || — || — || ||
! २
|-
| align=left| {{cr|IND}}
|bgcolor=gold|'''वि'''|| style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ || style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ || style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ ||bgcolor=silver|'''उवि'''||style=&quot;border: 3px solid red; background:#cc9966&quot;| '''उफे''' || style=&quot;border: 3px solid red; background:#BBF3BB&quot;| फे२ || bgcolor=&quot;#cc9966&quot;| '''उफे''' || style=&quot;background:gold&quot; | '''वि'''|| style=&quot;border: 3px solid red; background:gold&quot; | '''वि''' || || 
! १० 
|-
| align=left| {{cr|IRE}}
|—|| style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ || फे१ || फे१ || फे१ || फे१ || फे१ || style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ || फे१ || फे१ || || style=&quot;border: 3px solid red&quot;| पा
! ९
|-
| align=left| {{cr|KEN}}
| फे१ ||—||—||—||—||—||—||—|| — || — || || 
! १
|-
| align=left| {{cr|NAM}}
|—||—||—||—||—||—|| style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ || फे१ || फे१ || फे१ || || 
! ४ 
|-
| align=left| {{cr|NEP}}
|—||—||—||—|| फे१ ||—||—||—|| फे१ || फे१ || || 
! ३ 
|-
| align=left| {{cr|NED}}
|—|| फे१ ||—||—|| style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ || फे१ || फे१ || style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ || फे१ || फे१ || || 
! ७ 
|-
| align=left| {{cr|NZ}}
|bgcolor=&quot;#cc9966&quot;| '''उफे''' || style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ || style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ || style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ || style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ ||bgcolor=&quot;#cc9966&quot;| '''उफे''' || bgcolor=silver|'''उवि'''|| bgcolor=&quot;#cc9966&quot;| '''उफे''' || फे१ || bgcolor=silver|'''उवि'''|| style=&quot;border: 3px solid red&quot; | पा || 
! १०
|-
| align=left| {{cr|OMA}}
|—||—||—||—||—|| फे१ || फे१ ||—|| फे१ || फे१ || || 
! ४ 
|-
| align=left| {{cr|PAK}}
|bgcolor=silver|'''उवि'''||bgcolor=gold|'''वि'''|| bgcolor=&quot;#cc9966&quot;| '''उफे''' ||bgcolor=&quot;#cc9966&quot;| '''उफे''' || style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ || style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ || bgcolor=&quot;#cc9966&quot;| '''उफे''' || bgcolor=silver|'''उवि''' || फे१ || style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२  || || 
! १० 
|-
| align=left| {{cr|PNG}}
|—||—||—||—||—||—|| फे१ || — || फे१ || — || || 
! २
|-
| align=left| {{cr|SCO}}
| फे१ || फे१ ||—||—||—|| फे१ || style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ || फे१ || फे१ || फे१ || || style=&quot;border: 3px solid red&quot;|पा
! ७ 
|-
| align=left| {{cr|SA}}
| style=&quot;border: 3px solid red; background:#BBF3BB&quot; |फे२ ||bgcolor=&quot;#cc9966&quot;| '''उफे''' || style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ || style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ ||bgcolor=&quot;#cc9966&quot;| '''उफे''' || style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ || style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ || style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ || style=&quot;background:silver&quot; | '''उवि'''|| bgcolor=&quot;#cc9966&quot;| '''उफे''' || || 
! १० 
|-
| align=left| {{cr|SL}}
| bgcolor=&quot;#cc9966&quot;| फे२ ||bgcolor=silver|'''उवि'''||bgcolor=&quot;#cc9966&quot;| '''उफे''' ||bgcolor=silver style|'''उवि'''||bgcolor=gold|'''वि'''|| style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ || style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ || style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ || फे१  || style=&quot;border: 3px solid red; background:#BBF3BB&quot;| फे२ || ||
! १०
|-
| align=left| {{cr|UAE}}
|—||—||—||—|| फे१ ||—||—|| फे१ || — || फे१ || || 
! ३ 
|-
| align=left| {{cr|UGA}}
|—||—||—||—|| — ||—||—|| — || फे१  || — || || 
! १ 
|-
| align=left| {{cr|USA}}
|—||—||—||—||—||—|| — || — || style=&quot;border: 3px solid red; background:#BBF3BB&quot;| फे२ || फे१ || || 
! २ 
|-
| align=left| {{cr|WIN}}
| फे१ ||bgcolor=&quot;#cc9966&quot;| '''उफे''' || style=&quot;border: 3px solid red; background:#BBF3BB&quot;| फे२ ||bgcolor=gold|'''वि'''|| bgcolor=&quot;#cc9966&quot;| '''उफे''' ||bgcolor=gold|'''वि'''|| style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ || फे१ || style=&quot;border: 3px solid red; background:#BBF3BB&quot;| फे२ || style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ || || 
! १० 
|-
| align=left| {{cr|ZIM}}
| फे१ || × || फे१ || फे१ || फे१ || फे१ || ×× || style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ || — || style=&quot;background:#BBF3BB&quot;| फे२ || || 
! ७ 
|}

==संघांचे पदार्पण==
पदार्पण करणारा संघ, प्रतिवर्ष वर्णक्रमानुसार.

{| class=&quot;wikitable&quot; width=55% sortable&quot; style=&quot;text-align:&quot;
|-
! वर्ष 
! पदार्पण करणारा संघ 
! एकूण
|-
| [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]]
| {{cr|AUS}}, {{cr|BAN}}, {{cr|ENG}}, {{cr|IND}}, {{cr|KEN}}, {{cr|NZ}}, {{cr|PAK}}, {{cr|SCO}}, {{cr|SA}}, {{cr|SL}}, {{cr|WIN}} आणि {{cr|ZIM}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |१२
|-
| [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९]]
| {{cr|IRE}} आणि {{cr|NED}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |२
|-
| [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१०]]
| {{cr|AFG|२०१३}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |१
|-
| [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]]
| कोणताही नाही
| style=&quot;text-align:center;&quot; |०
|-
| [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]]
| {{cr|HK}}, {{cr|NEP}} आणि {{cr|UAE}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |३
|-
| [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६]]
| {{cr|OMA}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |१
|-
| [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]]
| {{cr|NAM}} आणि {{cr|PNG}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |२
|-
| [[२०२२ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२२]]
| कोणताही
| style=&quot;text-align:center;&quot; |०
|-
| [[२०२४ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२४]]
| {{cr|CAN}}, {{cr|USA}} आणि {{cr|UGA}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |३
|-
| [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]]
| {{cr|ITA}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; | १ 
|-
| [[२०२८ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२८]]
| TBD
| style=&quot;text-align:center;&quot; |TBD
|-
| [[२०३० आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०३०]]
| TBD
| style=&quot;text-align:center;&quot; |TBD
|-
! एकूण
!
! २५
|}

==स्पर्धा विक्रम==
{{Main|आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक विक्रमांची यादी}}{{updated|९ मार्च २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! colspan=&quot;4&quot; | टी२० विश्वचषक विक्रम
|-
! colspan=&quot;4&quot; | फलंदाजी
|-
|सर्वाधिक धावा
| rowspan=&quot;2&quot; |{{cricon|IND}} [[विराट कोहली]]
|१,२९२ &lt;small&gt;([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]]–[[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]])&lt;/small&gt;
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक धावा|publisher=क्रिकइन्फो|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029165134/https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=89;type=trophy|archive-date=२९ ऑक्टोबर २०२१|access-date=२९ ऑक्टोबर २०२१}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[फलंदाजी सरासरी (क्रिकेट)|सर्वाधिक सरासरी]] &lt;small&gt;(किमान २० डाव)&lt;/small&gt; 
|५८.७२ &lt;small&gt;([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]]–[[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]])&lt;/small&gt;
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/highest_career_batting_average.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक सरासरी|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}&lt;/ref&gt;
|-
|सामन्यात सर्वाधिक धावा
| {{cricon|New Zealand}} [[ब्रॅन्डन मॅककुलम]] v {{cr|BAN}}
|१२३ &lt;small&gt;([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]])&lt;/small&gt;
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_innings.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सामन्यात सर्वाधिक धावा|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}&lt;/ref&gt;
|-
|सर्वोत्कृष्ट स्ट्राईक रेट &lt;small&gt;(किमान ५०० चेंडू)&lt;/small&gt;
|{{Cricon|ENG|name=इंग्लंड}} [[जोस बटलर]]
|१४४.१६ &lt;small&gt;([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]]–[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])&lt;/small&gt;
|&lt;ref name=&quot;espncricinfo_highest_career_batting_strike-rate_892&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/batting-highest-career-strike-rate/icc-men-s-t20-world-cup-89|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वोत्कृष्ट स्ट्राईक रेट|publisher=क्रिकइन्फो|url-status=live|access-date=११ जुलै २०२४}}&lt;/ref&gt;
|-
|सर्वाधिक ५०+ धावा
|{{cricon|India|name=भारत}} [[विराट कोहली]]
|१५ &lt;small&gt;([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]]–[[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]])&lt;/small&gt;
|&lt;ref name=&quot;espncricinfo_most-fifties-career_89&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/batting-most-fifties-career/icc-men-s-t20-world-cup-89|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक ५०+|publisher=क्रिकइन्फो|url-status=live|access-date=११ जुलै २०२४}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |सर्वाधिक शतके
|{{cricon|Pakistan}} [[साहिबजादा फरहान]]
|२ &lt;small&gt;([[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])&lt;/small&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/list_hundreds.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक शतके|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |{{cricon|West Indies}} [[ख्रिस गेल]] 
|२ &lt;small&gt;([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]]–[[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]])&lt;/small&gt;
|-
|सर्वाधिक षटकार
|६३ &lt;small&gt;([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]]–[[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]])&lt;/small&gt;
|&lt;ref name=&quot;espncricinfo_most-sixes-career_89&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/batting-most-sixes-career/icc-men-s-t20-world-cup-89|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक षटकार|publisher=क्रिकइन्फो|url-status=live|access-date=११ जुलै २०२४}}&lt;/ref&gt;
|-
|सर्वोत्कृष्ट [[भागीदारी (क्रिकेट)|भागीदारी]]
| {{cricon|Pakistan}} [[साहिबजादा फरहान]] आणि [[फखर झमान]]&lt;br&gt; वि {{cr|SRI}}
|१७६ &lt;small&gt;([[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])&lt;/small&gt;
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/fow/highest_partnerships_for_any_wicket.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वोत्कृष्ट भागीदारी|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}&lt;/ref&gt;
|-
|स्पर्धेत सर्वाधिक धावा
|{{cricon|Pakistan}} [[साहिबजादा फरहान]]
|३८३ &lt;small&gt;([[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])&lt;/small&gt;
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_series.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - स्पर्धेत सर्वाधिक धावा|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! colspan=&quot;4&quot; | गोलंदाजी
|-
|सर्वाधिक बळी
|{{cricon|BAN}} [[शाकिब अल हसन]]
|५० &lt;small&gt;([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]]–[[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]])&lt;/small&gt;
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक बळी|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}&lt;/ref&gt;
|-
|सर्वोत्कृष्ट [[गोलंदाजी सरासरी]] &lt;small&gt;(किमान ४०० चेंडू)&lt;/small&gt;
|{{cricon|दक्षिण आफ्रिका}} [[ॲनरिक नॉर्त्ये]]
|१२.६० &lt;small&gt;([[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]]–[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])&lt;/small&gt;
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/best_career_bowling_average.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वोत्कृष्ट गोलंदाजी सरासरी|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}&lt;/ref&gt;
|-
|सर्वोत्कृष्ट [[स्ट्राइक रेट]] &lt;small&gt;(किमान ४०० चेंडू)&lt;/small&gt;
|{{cricon|SRI}} [[वनिंदु हसरंगा]]
|११.७२ &lt;small&gt;([[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]]–[[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०२४]])&lt;/small&gt;
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/best_career_strike_rate.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम – सर्वोत्कृष्ट स्ट्राइक रेट|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}&lt;/ref&gt;
|-
|सर्वोत्कृष्ट [[इकॉनॉमी रेट]] &lt;small&gt;(किमान ४०० चेंडू)&lt;/small&gt;
|{{cricon|भारत}} [[जसप्रीत बुमराह]]
|५.६६ &lt;small&gt;([[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६]]–[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])&lt;/small&gt;
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/best_career_economy_rate.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वोत्कृष्ट इकॉनॉमी रेट|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}&lt;/ref&gt;
|-
|सर्वोत्तम गोलंदाजी
|{{cricon|SRI}} [[अजंता मेंडिस]] वि {{cr|ZIM}}
|६/८ &lt;small&gt;([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२]])&lt;/small&gt;
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/best_figures_innings.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वोत्तम गोलंदाजी | publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}&lt;/ref&gt;
|-
|स्पर्धेत सर्वाधिक बळी
|{{cricon|अफगाणिस्तान|variant=२०१३}} [[फझलहक फारूखी]] आणि {{cricon|भारत}} [[अर्शदीप सिंग]]
|१७ &lt;small&gt;([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०२४]])&lt;/small&gt;
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_series.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - स्पर्धेत सर्वाधिक बळी|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! colspan=&quot;4&quot; | क्षेत्ररक्षण
|-
|सर्वाधिक गडी बाद &lt;small&gt;([[यष्टीरक्षक]])&lt;/small&gt;
|{{cricon|SA}} [[क्विंटन डी कॉक]]
|३९ &lt;small&gt;([[२०१४ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]]–[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])&lt;/small&gt;
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/keeping/most_dismissals_career.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक गडी बाद|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}&lt;/ref&gt;
|-
|सर्वाधिक झेल &lt;small&gt;([[क्षेत्ररक्षण]])&lt;/small&gt;
|{{cricon|Australia}} [[डेव्हिड वॉर्नर]]
|२५ &lt;small&gt;([[२००९ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००९]]–[[२०२४ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]])&lt;/small&gt;
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/fielding/most_catches_career.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक झेल | publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! colspan=&quot;4&quot; | संघ
|-
|सर्वाधिक सांघिक धावसंख्या
|{{cr|SRI}} (वि {{cr|KEN}})
|२६०/६ &lt;small&gt;([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]])&lt;/small&gt;
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/highest_innings_totals.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक धावसंख्या |publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |सर्वात कमी धावसंख्या
|{{cr|NED}} (वि {{cr|SRI}})
|३९ &lt;small&gt;([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]])&lt;/small&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/lowest_innings_totals.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वात कमी धावसंख्या | publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}&lt;/ref&gt;
|-
|{{cr|UGA}} (वि {{cr|WIN }})
|३९ &lt;small&gt;([[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]])&lt;/small&gt;
|-
|सर्वाधिक विजय % &lt;small&gt;(किमान १० सामने)&lt;/small&gt;
|{{cr|IND }}
|७३.३३% &lt;small&gt;(सामने ६१, विजय ४३)&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]]–[[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])&lt;/small&gt;
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वाधिक विजय टक्केवारी|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}&lt;/ref&gt;
|-
|सर्वात मोठा विजय &lt;small&gt;(धावांनुसार)&lt;/small&gt;
|{{cr|SRI}} (वि {{cr|KEN}})
|१७२ &lt;small&gt;([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७]])&lt;/small&gt;
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/largest_margins.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - सर्वात मोठा विजय|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}&lt;/ref&gt;
|-
|एका सामन्यात सर्वाधिक एकूण धावा
|{{cr|IND}} v {{cr|ENG}}
|४९९/१४ &lt;small&gt;([[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]])&lt;/small&gt;
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/highest_match_aggregates.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - एका सामन्यात सर्वाधिक एकूण धावा|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}&lt;/ref&gt;
|-
|एका सामन्यात सर्वात कमी एकूण धावा
|{{cr|NED}} v {{cr|SRI}}
|७९-११ &lt;small&gt;([[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४]])&lt;/small&gt;
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/lowest_match_aggregates.html?id=89;type=trophy|title=टी२० विश्वचषक विक्रम - एका सामन्यात सर्वात कमी एकूण धावा|publisher=[[क्रिकइन्फो]]}}&lt;/ref&gt;
|-
|सर्वाधिक सलग विजय
|{{cr|IND }} आणि {{Cr|SA}}
|८ - दोन्ही [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]] मध्ये
|
|}

==संदर्भयादी==
{{संदर्भयादी}}

==बाह्य दुवे==
*[http://cricket.yahoo.com/ आयसीसी संकेतस्थळ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222213420/http://cricket.yahoo.com/ |date=2011-02-22 }}
*[http://www.cricinfo.com/wt202010/content/series/412671.html ICC World Twenty20 2010] from [[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]
*[http://www.cricket-wc.com ICC World Twenty20] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129171406/http://cricket-wc.com/ |date=2011-01-29 }} 
*[http://t20worldcupcricket.com T20 World Cup Website]

{{२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा}}
{{fb start}}
{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटन स्पर्धा}}
{{fb end}}

[[वर्ग:२०-२० क्रिकेट]]
[[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटन]]</text>
      <sha1>rilfo689ba6g1a6imvhdmbeb5t8n3iv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>लक्ष्मण माने</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23332</id>
    <revision>
      <id>2682099</id>
      <parentid>2628999</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T23:35:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24679-89</username>
        <id>182431</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2682099</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16331" sha1="mw1p9k3gyp5degku5b1u6yseggdn9j9" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट साहित्यिक
 | नाव = 
 | चित्र = 
 | चित्र_रुंदी = 
 | चित्र_शीर्षक = 
 | पूर्ण_नाव = 
 | टोपण_नाव = 
 | जन्म_दिनांक = {{जन्म दिनांक आणि वय|1949|6|1}}
 | जन्म_स्थान = फलटण
 | मृत्यू_दिनांक = 
 | मृत्यू_स्थान = 
 | शिक्षण = बी.ए.
 | कार्यक्षेत्र = लेखन, सामाजिक कार्य
 | राष्ट्रीयत्व = 
 | धर्म = [[बौद्ध धर्म]]
 | भाषा = मराठी
 | कार्यकाळ = 
 | साहित्य_प्रकार = 
 | विषय = 
 | चळवळ = 
 | संघटना =
 | प्रसिद्ध_साहित्यकृती = 
 | प्रभाव = 
 | प्रभावित = 
 | पुरस्कार = {{*}} [[साहित्य अकादमी पुरस्कार]],&lt;br&gt;{{*}} [[पद्मश्री]]
 | वडील_नाव =  बापू माने
 | आई_नाव = 
 | पती_नाव = 
 | पत्नी_नाव =  शशी माने 
 | अपत्ये = भाईशैलेंद्र (मुलगा) व समता (मुलगी)
 | स्वाक्षरी_चित्र = 
 | संकेतस्थळ_दुवा = 
 | तळटिपा = 
 }}
'''लक्ष्मण बापू माने''' (जन्मः [[१ जून]], [[इ.स. १९४९|१९४९]]) हे भारतीय सामाजिक कार्यकर्ते, [[मराठी]] भाषेतील लेखक आहेत. त्यांच्या [[उपरा]] नावाच्या साहित्यकृतीमुळे 'उपराकार' लेखक लक्ष्मण माने असेही ओळखले जातात. त्यांच्या ’'''उपरा'''’चे हिंदी रूपांतर ’'''पराया'''’ या नावाने प्रसिद्ध झाले आहे. हे आत्मचरित्र हिंदी शिवाय इंग्रजी, गुजराती, तमिळ, फ्रेंच, मल्याळम आदी भाषांतूनही अनुवादित झाले आहे.{{संदर्भ हवा}}

माने हे भारतातील मागासवर्गीय, भटक्या विमुक्तांच्या प्रश्नांचा अभ्यास करून त्यांच्यासाठी कार्य करतात. 'समाजातील उपेक्षित' या विषयावरील परिवर्तनवादी व पुरोगामी विचार ते लेखनातून व्यक्त करतात. हे महाराष्ट्र राज्याच्या विधानपरिषदेचे १९९० ते १९९६ या काळात सदस्य होते.{{संदर्भ हवा}}

==जीवन==
लक्ष्मण माने यांचा जन्म १ जून, १९४९ रोजी सोमंथळी (फलटण, महाराष्ट्र) या एका लहान गावातील [[कैकाडी]] समाजात झाला. त्यांना भाईशैलेंद्र आणि समता असे अनुक्रमे पुत्र आणि कन्या आहेत. माने [[इ.स. २००६]]च्या ऑक्टोबरमध्ये [[नवयान]] [[बौद्ध धर्म]]ाचा स्वीकार करणार होते. त्यानिमित्ताने मराठी लेखक डॉ. [[यशवंत मनोहर]] यांनी लक्ष्मण मानेंना वेळोवेळी पत्रे लिहिली. ही वीस पत्रे ’धम्मपत्रे : लक्ष्मण माने यांना’ या पुस्तकात संग्रहित करून प्रकाशित करण्यात आली आहेत. मुंबईत लक्ष्मण माने यांनी त्यांच्या ४२ पोटजातींच्या १ लाख भटक्या विमुक्त प्रवर्गातील समर्थकांसह २७ मे २००७ रोजी बौद्ध धर्म स्वीकारला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://m.divyamarathi.bhaskar.com/news/MAG-laxman-mane-writes-article-in-rashik-about-cast-of-president-5652122-NOR.html |title=संग्रहित प्रत |access-date=2018-06-29 |archive-date=2017-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170722230528/https://m.divyamarathi.bhaskar.com/news/MAG-laxman-mane-writes-article-in-rashik-about-cast-of-president-5652122-NOR.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | title=One lakh people convert to Buddhism | website=The Hindu | date=2007-05-27 | url=https://www.thehindu.com/todays-paper/One-lakh-people-convert-to-Buddhism/article14769767.ece | access-date=2025-11-12}}&lt;/ref&gt;

==कारकीर्द==

==उपक्रम==
१. क्रांतिज्योती सावित्रीबाई फुले आश्रमशाळा, करंजे, सातारा (१९८८)
२. यशवंतराव चव्हाण प्राथमिक आश्रमशाळा, भोसरी, पुणे (१९८९)
३. साथी एस्. एम्. जोशी माध्यमिक आश्रमशाळा, उकळी, सातारा (२००४)
४. यशवंतराव चव्हाण माध्यमिक आश्रमशाळा, भोसरी, पुणे (२००४)
५. राजर्षी छत्रपती शाहू प्राथमिक आश्रमशाळा,कोल्हापूर (१९९०)
६. राजर्षी छत्रपती शाहू माध्यमिक आश्रमशाळा,कोल्हापूर (२००४)
७. शारदाबाई पवार प्राथमिक आश्रमशाळा,जकातवाडी, सातारा (१९९१)
८. शारदाबाई पवार माध्यमिक आश्रमशाळा,जकातवाडी, सातारा (१९९४)
९. शारदाबाई पवार ज्युनिअर कॉलेज,जकातवाडी, सातारा (२००८)
१०. भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर प्रशाळा, सोलापूर (१९९१)
११. यशवंतराव चव्हाण इन्स्टिट्यूट ऑफ सोशल सायन्सेस, जकातवाडी, सातारा
&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=उपरा|last=माने|first=लक्ष्मण|publisher=ग्रंथाली|year=१९८०|isbn=978-93-800092-05-8|location=मुंबई|pages=१५६}}&lt;/ref&gt;

==अन्य सामाजिक कार्य==
संस्थापक, एकता शिक्षण प्रसारक संस्था (१९७५ पासून)
संस्थापक, भीमाबाई आंबेडकर प्रतिष्ठान
सचिव, महात्मा फुले समता प्रतिष्ठान
संस्थापक, सामाजिक कृतज्ञता निधी
अध्यक्ष, भटक्या-विमुक्त जमाती संघटना (१९९३ पासून)
संस्थापक आणि अध्यक्ष, इंडियन् इन्स्टिट्यूट ऑफ रिसर्च अँड डेव्हलपमेंट ऑफ नोमॅडिक अँड डि-नोटिफाइड ट्राईब्ज (१९८३)
सेनेटर, शिवाजी विद्यापीठ, कोल्हापूर (१९८४ ते १९९४)
अध्यक्ष, फुले - आंबेडकर साहित्य पंचायत (१९९० - १९९३)
संस्थापक - संपादक आणि विश्वस्त, यशवंतराव चव्हाण प्रतिष्ठान, मुंबई
सदस्य, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर चरित्रसाधने व प्रकाशन समिती (१९९०)
सदस्य, संस्कृती साहित्य मंडळ, महाराष्ट्र (२०००)
अविरोध सेनेटर, शिवाजी विद्यापीठ, कोल्हापूर (२०००)
अध्यक्ष, लक्ष्मण माने एज्युकेशनल ट्रस्ट (२००३)
&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=उपरा|last=माने|first=लक्ष्मण|publisher=ग्रंथाली|year=१९८०|isbn=978-93-80092-05-8|location=मुंबई|pages=१५६}}&lt;/ref&gt;

==मानसन्मान==
* संमेलनाध्यक्ष : अस्मितादर्श साहित्य संमेलन (१९८७)
* संमेलनाध्यक्ष : आदिवासी साहित्य संमेलन (१९८९)
* संमेलनाध्यक्ष : आंबेडकरवादी दलित साहित्य संमेलन (२००१)
* संमेलनाध्यक्ष : दुसरे राज्यव्यापी समतावादी साहित्य संमेलन, कऱ्हाड, २०/२१ डिसेंबर २०१०

== आरोप व खंडन==
सातारा जिल्ह्यातील जकातवाडी येथील
माने यांच्या संस्थेतील चतुर्थश्रेणी वर्गात काम करणाऱ्या सहा महिलांनी, माने यांनी अत्याचार केल्याची तक्रार सातारा तालुका पोलीस ठाण्यात २०१३ साली दाखल केली होती. आश्रमशाळेतील स्वयंपाकी महिलेवर २००३ ते २०१० दरम्यान माने यांनी वारंवार बलात्कार केल्याचा गुन्हा पोलीस ठाण्यात दाखल करण्यात आला होता.&lt;ref name=&quot;BusinessStandard-20130326&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.business-standard.com/article/pti-stories/noted-marathi-author-laxman-mane-booked-for-rape-113032600195_1.html|title=Noted Marathi author Laxman Mane booked for rape|date=2013-03-26|work=Business Standard|access-date=13 April 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://online3.esakal.com/NewsDetails.aspx?NewsId=4947489057659366339&amp;SectionId=12&amp;SectionName=%E0%A4%AA%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%AE%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0&amp;NewsDate=20130331&amp;NewsTitle= |title=&quot;उपरा'कार मानेंची पद्मश्री परत घ्या |access-date=2013-03-31 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305042910/http://online3.esakal.com/NewsDetails.aspx?NewsId=4947489057659366339&amp;SectionId=12&amp;SectionName=%E0%A4%AA%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%AE%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0&amp;NewsDate=20130331&amp;NewsTitle= |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.loksatta.com/maharashtra-news/after-a-week-also-laxman-mane-is-missing-90365/ आठवडय़ानंतरही लक्ष्मण माने बेपत्ता]&lt;/ref&gt; या प्रकरणात १९ ऑक्टोबर २०१६ रोजी सातारा जिल्हा सत्र न्यायालयाने निकाल देत माने यांना या आरोपांतून निर्दोष मुक्त केले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/maharashtra/satara/marathi-author-laxman-mane-acquits-all-charges-in-rape-case/articleshow/54942417.cms |title=उपरा'कार लक्ष्मण माने निर्दोष |लेखक= |दिनांक= |प्रकाशक= | संकेतस्थळ=महाराष्ट्र टाइम्स |अ‍ॅक्सेसदिनांक=९ ऑगस्ट २०२३ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}&lt;/ref&gt;

==पुस्तके==
* उद्ध्वस्त
* उपरा (आत्मकथन)
* क्रांतिपथ (कवितासंग्रह)
* खेळ साडेतीन टक्क्यांचा (लेखसंग्रह)
* पालावरचं जग (लेखसंग्रह)
* प्रकाशपुत्र (नाटक)
* बंद दरवाजा (लेखसंग्रह)
* भटक्याचं भारुड (विधानपरिषदेतील कामाचा लेखाजोखा)
* विमुक्तायन (महाराष्ट्रातील विमुक्त जमाती: एक चिकित्सक अभ्यास)

==पुरस्कार==
* आंबेडकर व्याख्याता पुरस्कार (२००५)
* न.चिं. केळकर पुरस्कार (१९८२)
* बंडो गोपाल मुकादम पुरस्कार (१९८२)
* [[पद्मश्री]] [[इ.स. २००८]]
* [[फोर्ड फाउंडेशन]]ची [[शिष्यवृती]] (१९८१)
* भारती विद्यापीठ पुरस्कार (१९८२)
* महाराष्ट्र गौरव पुरस्कार (१९९०)
* लेखकासाठीचा महाराष्ट्र फाऊंडेशन पुरस्कार (१९९८)
* समाजसेवकासाठीचा महाराष्ट्र फाऊंडेशन पुरसकार (२००६)
* [[यशवंतराव चव्हाण]] शिष्यवृत्ती (१९८८)
* [[साहित्य अकादमी पुरस्कार]] (१९८१)
* सर [[होमी भाभा]] फेलोशिप (१९८५

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{विस्तार}}

{{मराठी साहित्यिक}}

{{DEFAULTSORT:माने, लक्ष्मण}}
[[वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म]]
[[वर्ग:मराठी लेखक|माने, लक्ष्मण]]
[[वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते]]
[[वर्ग:भारतीय बौद्ध]]
[[वर्ग:धर्मांतरित बौद्ध]]
[[वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख]]
[[वर्ग:मराठी समाजसेवक]]
[[वर्ग:आंबेडकरवादी]]
[[वर्ग:भारिप बहुजन महासंघातील राजकारणी]]</text>
      <sha1>mw1p9k3gyp5degku5b1u6yseggdn9j9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682100</id>
      <parentid>2682099</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T23:35:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24679-89</username>
        <id>182431</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2682100</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16333" sha1="9gin3f1z9w8p3a3c91zkwh8onp6xswo" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट साहित्यिक
 | नाव = 
 | चित्र = 
 | चित्र_रुंदी = 
 | चित्र_शीर्षक = 
 | पूर्ण_नाव = 
 | टोपण_नाव = 
 | जन्म_दिनांक = {{जन्म दिनांक आणि वय|1949|6|1}}
 | जन्म_स्थान = फलटण
 | मृत्यू_दिनांक = 
 | मृत्यू_स्थान = 
 | शिक्षण = बी.ए.
 | कार्यक्षेत्र = लेखन, सामाजिक कार्य
 | राष्ट्रीयत्व = 
 | धर्म = [[बौद्ध धर्म]]
 | भाषा = मराठी
 | कार्यकाळ = 
 | साहित्य_प्रकार = 
 | विषय = 
 | चळवळ = 
 | संघटना =
 | प्रसिद्ध_साहित्यकृती = 
 | प्रभाव = 
 | प्रभावित = 
 | पुरस्कार = {{*}} [[साहित्य अकादमी पुरस्कार]],&lt;br&gt;{{*}} [[पद्मश्री]]
 | वडील_नाव =  बापू माने
 | आई_नाव = 
 | पती_नाव = 
 | पत्नी_नाव =  शशी माने 
 | अपत्ये = भाईशैलेंद्र (मुलगा) व समता (मुलगी)
 | स्वाक्षरी_चित्र = 
 | संकेतस्थळ_दुवा = 
 | तळटिपा = 
 }}
'''लक्ष्मण बापू माने''' (जन्मः [[१ जून]], [[इ.स. १९४९|१९४९]]) हे भारतीय सामाजिक कार्यकर्ते, [[मराठी]] भाषेतील लेखक आहेत. त्यांच्या [[उपरा]] नावाच्या साहित्यकृतीमुळे 'उपराकार' लेखक लक्ष्मण माने असेही ओळखले जातात. त्यांच्या ’'''उपरा'''’चे हिंदी रूपांतर ’'''पराया'''’ या नावाने प्रसिद्ध झाले आहे. हे आत्मचरित्र हिंदी शिवाय इंग्रजी, गुजराती, तमिळ, फ्रेंच, मल्याळम आदी भाषांतूनही अनुवादित झाले आहे.{{संदर्भ हवा}}

माने हे भारतातील मागासवर्गीय, भटक्या विमुक्तांच्या प्रश्नांचा अभ्यास करून त्यांच्यासाठी कार्य करतात. 'समाजातील उपेक्षित' या विषयावरील परिवर्तनवादी व पुरोगामी विचार ते लेखनातून व्यक्त करतात.
* हे महाराष्ट्र राज्याच्या विधानपरिषदेचे १९९० ते १९९६ या काळात सदस्य होते.{{संदर्भ हवा}}

==जीवन==
लक्ष्मण माने यांचा जन्म १ जून, १९४९ रोजी सोमंथळी (फलटण, महाराष्ट्र) या एका लहान गावातील [[कैकाडी]] समाजात झाला. त्यांना भाईशैलेंद्र आणि समता असे अनुक्रमे पुत्र आणि कन्या आहेत. माने [[इ.स. २००६]]च्या ऑक्टोबरमध्ये [[नवयान]] [[बौद्ध धर्म]]ाचा स्वीकार करणार होते. त्यानिमित्ताने मराठी लेखक डॉ. [[यशवंत मनोहर]] यांनी लक्ष्मण मानेंना वेळोवेळी पत्रे लिहिली. ही वीस पत्रे ’धम्मपत्रे : लक्ष्मण माने यांना’ या पुस्तकात संग्रहित करून प्रकाशित करण्यात आली आहेत. मुंबईत लक्ष्मण माने यांनी त्यांच्या ४२ पोटजातींच्या १ लाख भटक्या विमुक्त प्रवर्गातील समर्थकांसह २७ मे २००७ रोजी बौद्ध धर्म स्वीकारला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://m.divyamarathi.bhaskar.com/news/MAG-laxman-mane-writes-article-in-rashik-about-cast-of-president-5652122-NOR.html |title=संग्रहित प्रत |access-date=2018-06-29 |archive-date=2017-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170722230528/https://m.divyamarathi.bhaskar.com/news/MAG-laxman-mane-writes-article-in-rashik-about-cast-of-president-5652122-NOR.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | title=One lakh people convert to Buddhism | website=The Hindu | date=2007-05-27 | url=https://www.thehindu.com/todays-paper/One-lakh-people-convert-to-Buddhism/article14769767.ece | access-date=2025-11-12}}&lt;/ref&gt;

==कारकीर्द==

==उपक्रम==
१. क्रांतिज्योती सावित्रीबाई फुले आश्रमशाळा, करंजे, सातारा (१९८८)
२. यशवंतराव चव्हाण प्राथमिक आश्रमशाळा, भोसरी, पुणे (१९८९)
३. साथी एस्. एम्. जोशी माध्यमिक आश्रमशाळा, उकळी, सातारा (२००४)
४. यशवंतराव चव्हाण माध्यमिक आश्रमशाळा, भोसरी, पुणे (२००४)
५. राजर्षी छत्रपती शाहू प्राथमिक आश्रमशाळा,कोल्हापूर (१९९०)
६. राजर्षी छत्रपती शाहू माध्यमिक आश्रमशाळा,कोल्हापूर (२००४)
७. शारदाबाई पवार प्राथमिक आश्रमशाळा,जकातवाडी, सातारा (१९९१)
८. शारदाबाई पवार माध्यमिक आश्रमशाळा,जकातवाडी, सातारा (१९९४)
९. शारदाबाई पवार ज्युनिअर कॉलेज,जकातवाडी, सातारा (२००८)
१०. भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर प्रशाळा, सोलापूर (१९९१)
११. यशवंतराव चव्हाण इन्स्टिट्यूट ऑफ सोशल सायन्सेस, जकातवाडी, सातारा
&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=उपरा|last=माने|first=लक्ष्मण|publisher=ग्रंथाली|year=१९८०|isbn=978-93-800092-05-8|location=मुंबई|pages=१५६}}&lt;/ref&gt;

==अन्य सामाजिक कार्य==
संस्थापक, एकता शिक्षण प्रसारक संस्था (१९७५ पासून)
संस्थापक, भीमाबाई आंबेडकर प्रतिष्ठान
सचिव, महात्मा फुले समता प्रतिष्ठान
संस्थापक, सामाजिक कृतज्ञता निधी
अध्यक्ष, भटक्या-विमुक्त जमाती संघटना (१९९३ पासून)
संस्थापक आणि अध्यक्ष, इंडियन् इन्स्टिट्यूट ऑफ रिसर्च अँड डेव्हलपमेंट ऑफ नोमॅडिक अँड डि-नोटिफाइड ट्राईब्ज (१९८३)
सेनेटर, शिवाजी विद्यापीठ, कोल्हापूर (१९८४ ते १९९४)
अध्यक्ष, फुले - आंबेडकर साहित्य पंचायत (१९९० - १९९३)
संस्थापक - संपादक आणि विश्वस्त, यशवंतराव चव्हाण प्रतिष्ठान, मुंबई
सदस्य, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर चरित्रसाधने व प्रकाशन समिती (१९९०)
सदस्य, संस्कृती साहित्य मंडळ, महाराष्ट्र (२०००)
अविरोध सेनेटर, शिवाजी विद्यापीठ, कोल्हापूर (२०००)
अध्यक्ष, लक्ष्मण माने एज्युकेशनल ट्रस्ट (२००३)
&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=उपरा|last=माने|first=लक्ष्मण|publisher=ग्रंथाली|year=१९८०|isbn=978-93-80092-05-8|location=मुंबई|pages=१५६}}&lt;/ref&gt;

==मानसन्मान==
* संमेलनाध्यक्ष : अस्मितादर्श साहित्य संमेलन (१९८७)
* संमेलनाध्यक्ष : आदिवासी साहित्य संमेलन (१९८९)
* संमेलनाध्यक्ष : आंबेडकरवादी दलित साहित्य संमेलन (२००१)
* संमेलनाध्यक्ष : दुसरे राज्यव्यापी समतावादी साहित्य संमेलन, कऱ्हाड, २०/२१ डिसेंबर २०१०

== आरोप व खंडन==
सातारा जिल्ह्यातील जकातवाडी येथील
माने यांच्या संस्थेतील चतुर्थश्रेणी वर्गात काम करणाऱ्या सहा महिलांनी, माने यांनी अत्याचार केल्याची तक्रार सातारा तालुका पोलीस ठाण्यात २०१३ साली दाखल केली होती. आश्रमशाळेतील स्वयंपाकी महिलेवर २००३ ते २०१० दरम्यान माने यांनी वारंवार बलात्कार केल्याचा गुन्हा पोलीस ठाण्यात दाखल करण्यात आला होता.&lt;ref name=&quot;BusinessStandard-20130326&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.business-standard.com/article/pti-stories/noted-marathi-author-laxman-mane-booked-for-rape-113032600195_1.html|title=Noted Marathi author Laxman Mane booked for rape|date=2013-03-26|work=Business Standard|access-date=13 April 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://online3.esakal.com/NewsDetails.aspx?NewsId=4947489057659366339&amp;SectionId=12&amp;SectionName=%E0%A4%AA%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%AE%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0&amp;NewsDate=20130331&amp;NewsTitle= |title=&quot;उपरा'कार मानेंची पद्मश्री परत घ्या |access-date=2013-03-31 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305042910/http://online3.esakal.com/NewsDetails.aspx?NewsId=4947489057659366339&amp;SectionId=12&amp;SectionName=%E0%A4%AA%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%AE%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0&amp;NewsDate=20130331&amp;NewsTitle= |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.loksatta.com/maharashtra-news/after-a-week-also-laxman-mane-is-missing-90365/ आठवडय़ानंतरही लक्ष्मण माने बेपत्ता]&lt;/ref&gt; या प्रकरणात १९ ऑक्टोबर २०१६ रोजी सातारा जिल्हा सत्र न्यायालयाने निकाल देत माने यांना या आरोपांतून निर्दोष मुक्त केले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/maharashtra/satara/marathi-author-laxman-mane-acquits-all-charges-in-rape-case/articleshow/54942417.cms |title=उपरा'कार लक्ष्मण माने निर्दोष |लेखक= |दिनांक= |प्रकाशक= | संकेतस्थळ=महाराष्ट्र टाइम्स |अ‍ॅक्सेसदिनांक=९ ऑगस्ट २०२३ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}&lt;/ref&gt;

==पुस्तके==
* उद्ध्वस्त
* उपरा (आत्मकथन)
* क्रांतिपथ (कवितासंग्रह)
* खेळ साडेतीन टक्क्यांचा (लेखसंग्रह)
* पालावरचं जग (लेखसंग्रह)
* प्रकाशपुत्र (नाटक)
* बंद दरवाजा (लेखसंग्रह)
* भटक्याचं भारुड (विधानपरिषदेतील कामाचा लेखाजोखा)
* विमुक्तायन (महाराष्ट्रातील विमुक्त जमाती: एक चिकित्सक अभ्यास)

==पुरस्कार==
* आंबेडकर व्याख्याता पुरस्कार (२००५)
* न.चिं. केळकर पुरस्कार (१९८२)
* बंडो गोपाल मुकादम पुरस्कार (१९८२)
* [[पद्मश्री]] [[इ.स. २००८]]
* [[फोर्ड फाउंडेशन]]ची [[शिष्यवृती]] (१९८१)
* भारती विद्यापीठ पुरस्कार (१९८२)
* महाराष्ट्र गौरव पुरस्कार (१९९०)
* लेखकासाठीचा महाराष्ट्र फाऊंडेशन पुरस्कार (१९९८)
* समाजसेवकासाठीचा महाराष्ट्र फाऊंडेशन पुरसकार (२००६)
* [[यशवंतराव चव्हाण]] शिष्यवृत्ती (१९८८)
* [[साहित्य अकादमी पुरस्कार]] (१९८१)
* सर [[होमी भाभा]] फेलोशिप (१९८५

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{विस्तार}}

{{मराठी साहित्यिक}}

{{DEFAULTSORT:माने, लक्ष्मण}}
[[वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म]]
[[वर्ग:मराठी लेखक|माने, लक्ष्मण]]
[[वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते]]
[[वर्ग:भारतीय बौद्ध]]
[[वर्ग:धर्मांतरित बौद्ध]]
[[वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख]]
[[वर्ग:मराठी समाजसेवक]]
[[वर्ग:आंबेडकरवादी]]
[[वर्ग:भारिप बहुजन महासंघातील राजकारणी]]</text>
      <sha1>9gin3f1z9w8p3a3c91zkwh8onp6xswo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682109</id>
      <parentid>2682100</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T01:03:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <origin>2682109</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16306" sha1="ozx5u90ac9wjv1q8ppxvefmcnjkd0o8" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट साहित्यिक
 | नाव = 
 | चित्र = 
 | चित्र_रुंदी = 
 | चित्र_शीर्षक = 
 | पूर्ण_नाव = 
 | टोपण_नाव = 
 | जन्म_दिनांक = {{जन्म दिनांक आणि वय|1949|6|1}}
 | जन्म_स्थान = फलटण
 | मृत्यू_दिनांक = 
 | मृत्यू_स्थान = 
 | शिक्षण = बी.ए.
 | कार्यक्षेत्र = लेखन, सामाजिक कार्य
 | राष्ट्रीयत्व = 
 | धर्म = [[बौद्ध धर्म]]
 | भाषा = मराठी
 | कार्यकाळ = 
 | साहित्य_प्रकार = 
 | विषय = 
 | चळवळ = 
 | संघटना =
 | प्रसिद्ध_साहित्यकृती = 
 | प्रभाव = 
 | प्रभावित = 
 | पुरस्कार = {{*}} [[साहित्य अकादमी पुरस्कार]],&lt;br&gt;{{*}} [[पद्मश्री]]
 | वडील_नाव =  बापू माने
 | आई_नाव = 
 | पती_नाव = 
 | पत्नी_नाव =  शशी माने 
 | अपत्ये = भाईशैलेंद्र (मुलगा) व समता (मुलगी)
 | स्वाक्षरी_चित्र = 
 | संकेतस्थळ_दुवा = 
 | तळटिपा = 
 }}
'''लक्ष्मण बापू माने''' (जन्मः [[१ जून]], [[इ.स. १९४९|१९४९]]) हे भारतीय सामाजिक कार्यकर्ते, [[मराठी]] भाषेतील लेखक आहेत. त्यांच्या [[उपरा]] नावाच्या साहित्यकृतीमुळे 'उपराकार' लेखक लक्ष्मण माने असेही ओळखले जातात. त्यांच्या ’'''उपरा'''’चे हिंदी रूपांतर ’'''पराया'''’ या नावाने प्रसिद्ध झाले आहे. हे आत्मचरित्र हिंदी शिवाय इंग्रजी, गुजराती, तमिळ, फ्रेंच, मल्याळम आदी भाषांतूनही अनुवादित झाले आहे.{{संदर्भ हवा}}

माने हे भारतातील मागासवर्गीय, भटक्या विमुक्तांच्या प्रश्नांचा अभ्यास करून त्यांच्यासाठी कार्य करतात. 'समाजातील उपेक्षित' या विषयावरील परिवर्तनवादी व पुरोगामी विचार ते लेखनातून व्यक्त करतात.
* हे महाराष्ट्र राज्याच्या विधानपरिषदेचे १९९० ते १९९६ या काळात सदस्य होते.{{संदर्भ हवा}}

==जीवन==
लक्ष्मण माने यांचा जन्म १ जून, १९४९ रोजी सोमंथळी (फलटण, महाराष्ट्र) या एका लहान गावातील [[कैकाडी]] समाजात झाला. त्यांना भाईशैलेंद्र आणि समता असे अनुक्रमे पुत्र आणि कन्या आहेत. माने [[इ.स. २००६]]च्या ऑक्टोबरमध्ये [[नवयान]] [[बौद्ध धर्म]]ाचा स्वीकार करणार होते. त्यानिमित्ताने मराठी लेखक डॉ. [[यशवंत मनोहर]] यांनी लक्ष्मण मानेंना वेळोवेळी पत्रे लिहिली. ही वीस पत्रे ’धम्मपत्रे : लक्ष्मण माने यांना’ या पुस्तकात संग्रहित करून प्रकाशित करण्यात आली आहेत. मुंबईत लक्ष्मण माने यांनी त्यांच्या ४२ पोटजातींच्या १ लाख भटक्या विमुक्त प्रवर्गातील समर्थकांसह २७ मे २००७ रोजी बौद्ध धर्म स्वीकारला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://m.divyamarathi.bhaskar.com/news/MAG-laxman-mane-writes-article-in-rashik-about-cast-of-president-5652122-NOR.html |title=संग्रहित प्रत |access-date=2018-06-29 |archive-date=2017-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170722230528/https://m.divyamarathi.bhaskar.com/news/MAG-laxman-mane-writes-article-in-rashik-about-cast-of-president-5652122-NOR.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | title=One lakh people convert to Buddhism | website=The Hindu | date=2007-05-27 | url=https://www.thehindu.com/todays-paper/One-lakh-people-convert-to-Buddhism/article14769767.ece | access-date=2025-11-12}}&lt;/ref&gt;

==कारकीर्द==

==उपक्रम==
१. क्रांतिज्योती सावित्रीबाई फुले आश्रमशाळा, करंजे, सातारा (१९८८)
२. यशवंतराव चव्हाण प्राथमिक आश्रमशाळा, भोसरी, पुणे (१९८९)
३. साथी एस्. एम्. जोशी माध्यमिक आश्रमशाळा, उकळी, सातारा (२००४)
४. यशवंतराव चव्हाण माध्यमिक आश्रमशाळा, भोसरी, पुणे (२००४)
५. राजर्षी छत्रपती शाहू प्राथमिक आश्रमशाळा,कोल्हापूर (१९९०)
६. राजर्षी छत्रपती शाहू माध्यमिक आश्रमशाळा,कोल्हापूर (२००४)
७. शारदाबाई पवार प्राथमिक आश्रमशाळा,जकातवाडी, सातारा (१९९१)
८. शारदाबाई पवार माध्यमिक आश्रमशाळा,जकातवाडी, सातारा (१९९४)
९. शारदाबाई पवार ज्युनिअर कॉलेज,जकातवाडी, सातारा (२००८)
१०. भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर प्रशाळा, सोलापूर (१९९१)
११. यशवंतराव चव्हाण इन्स्टिट्यूट ऑफ सोशल सायन्सेस, जकातवाडी, सातारा
&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=उपरा|last=माने|first=लक्ष्मण|publisher=ग्रंथाली|year=१९८०|isbn=978-93-800092-05-8|location=मुंबई|pages=१५६}}&lt;/ref&gt;

==अन्य सामाजिक कार्य==
संस्थापक, एकता शिक्षण प्रसारक संस्था (१९७५ पासून)
संस्थापक, भीमाबाई आंबेडकर प्रतिष्ठान
सचिव, महात्मा फुले समता प्रतिष्ठान
संस्थापक, सामाजिक कृतज्ञता निधी
अध्यक्ष, भटक्या-विमुक्त जमाती संघटना (१९९३ पासून)
संस्थापक आणि अध्यक्ष, इंडियन् इन्स्टिट्यूट ऑफ रिसर्च अँड डेव्हलपमेंट ऑफ नोमॅडिक अँड डि-नोटिफाइड ट्राईब्ज (१९८३)
सेनेटर, शिवाजी विद्यापीठ, कोल्हापूर (१९८४ ते १९९४)
अध्यक्ष, फुले - आंबेडकर साहित्य पंचायत (१९९० - १९९३)
संस्थापक - संपादक आणि विश्वस्त, यशवंतराव चव्हाण प्रतिष्ठान, मुंबई
सदस्य, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर चरित्रसाधने व प्रकाशन समिती (१९९०)
सदस्य, संस्कृती साहित्य मंडळ, महाराष्ट्र (२०००)
अविरोध सेनेटर, शिवाजी विद्यापीठ, कोल्हापूर (२०००)
अध्यक्ष, लक्ष्मण माने एज्युकेशनल ट्रस्ट (२००३)
&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=उपरा|last=माने|first=लक्ष्मण|publisher=ग्रंथाली|year=१९८०|isbn=978-93-80092-05-8|location=मुंबई|pages=१५६}}&lt;/ref&gt;

==मानसन्मान==
* संमेलनाध्यक्ष : अस्मितादर्श साहित्य संमेलन (१९८७)
* संमेलनाध्यक्ष : आदिवासी साहित्य संमेलन (१९८९)
* संमेलनाध्यक्ष : आंबेडकरवादी दलित साहित्य संमेलन (२००१)
* संमेलनाध्यक्ष : दुसरे राज्यव्यापी समतावादी साहित्य संमेलन, कऱ्हाड, २०/२१ डिसेंबर २०१०

== आरोप व खंडन==
सातारा जिल्ह्यातील जकातवाडी येथील
माने यांच्या संस्थेतील चतुर्थश्रेणी वर्गात काम करणाऱ्या सहा महिलांनी, माने यांनी अत्याचार केल्याची तक्रार सातारा तालुका पोलीस ठाण्यात २०१३ साली दाखल केली होती. आश्रमशाळेतील स्वयंपाकी महिलेवर २००३ ते २०१० दरम्यान माने यांनी वारंवार बलात्कार केल्याचा गुन्हा पोलीस ठाण्यात दाखल करण्यात आला होता.&lt;ref name=&quot;BusinessStandard-20130326&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.business-standard.com/article/pti-stories/noted-marathi-author-laxman-mane-booked-for-rape-113032600195_1.html|title=Noted Marathi author Laxman Mane booked for rape|date=2013-03-26|work=Business Standard|access-date=13 April 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://online3.esakal.com/NewsDetails.aspx?NewsId=4947489057659366339&amp;SectionId=12&amp;SectionName=%E0%A4%AA%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%AE%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0&amp;NewsDate=20130331&amp;NewsTitle= |title=&quot;उपरा'कार मानेंची पद्मश्री परत घ्या |access-date=2013-03-31 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305042910/http://online3.esakal.com/NewsDetails.aspx?NewsId=4947489057659366339&amp;SectionId=12&amp;SectionName=%E0%A4%AA%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%AE%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0&amp;NewsDate=20130331&amp;NewsTitle= |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.loksatta.com/maharashtra-news/after-a-week-also-laxman-mane-is-missing-90365/ आठवडय़ानंतरही लक्ष्मण माने बेपत्ता]&lt;/ref&gt; या प्रकरणात १९ ऑक्टोबर २०१६ रोजी सातारा जिल्हा सत्र न्यायालयाने निकाल देत माने यांना या आरोपांतून निर्दोष मुक्त केले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/maharashtra/satara/marathi-author-laxman-mane-acquits-all-charges-in-rape-case/articleshow/54942417.cms |title=उपरा'कार लक्ष्मण माने निर्दोष |लेखक= |दिनांक= |प्रकाशक= | संकेतस्थळ=महाराष्ट्र टाइम्स |अ‍ॅक्सेसदिनांक=९ ऑगस्ट २०२३ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}&lt;/ref&gt;

==पुस्तके==
* उद्ध्वस्त
* उपरा (आत्मकथन)
* क्रांतिपथ (कवितासंग्रह)
* खेळ साडेतीन टक्क्यांचा (लेखसंग्रह)
* पालावरचं जग (लेखसंग्रह)
* प्रकाशपुत्र (नाटक)
* बंद दरवाजा (लेखसंग्रह)
* भटक्याचं भारुड (विधानपरिषदेतील कामाचा लेखाजोखा)
* विमुक्तायन (महाराष्ट्रातील विमुक्त जमाती: एक चिकित्सक अभ्यास)

==पुरस्कार==
* आंबेडकर व्याख्याता पुरस्कार (२००५)
* न.चिं. केळकर पुरस्कार (१९८२)
* बंडो गोपाल मुकादम पुरस्कार (१९८२)
* [[पद्मश्री]] [[इ.स. २००८]]
* [[फोर्ड फाउंडेशन]]ची [[शिष्यवृती]] (१९८१)
* भारती विद्यापीठ पुरस्कार (१९८२)
* महाराष्ट्र गौरव पुरस्कार (१९९०)
* लेखकासाठीचा महाराष्ट्र फाऊंडेशन पुरस्कार (१९९८)
* समाजसेवकासाठीचा महाराष्ट्र फाऊंडेशन पुरसकार (२००६)
* [[यशवंतराव चव्हाण]] शिष्यवृत्ती (१९८८)
* [[साहित्य अकादमी पुरस्कार]] (१९८१)
* सर [[होमी भाभा]] फेलोशिप (१९८५

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{मराठी साहित्यिक}}

{{DEFAULTSORT:माने, लक्ष्मण}}
[[वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म]]
[[वर्ग:मराठी लेखक|माने, लक्ष्मण]]
[[वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते]]
[[वर्ग:भारतीय बौद्ध]]
[[वर्ग:धर्मांतरित बौद्ध]]
[[वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख]]
[[वर्ग:मराठी समाजसेवक]]
[[वर्ग:आंबेडकरवादी]]
[[वर्ग:भारिप बहुजन महासंघातील राजकारणी]]</text>
      <sha1>ozx5u90ac9wjv1q8ppxvefmcnjkd0o8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682110</id>
      <parentid>2682109</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T01:03:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2682110</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16320" sha1="i4cbf1akfniet21far4vd7k3rigmmvp" xml:space="preserve">{{बदल}}
{{माहितीचौकट साहित्यिक
 | नाव = 
 | चित्र = 
 | चित्र_रुंदी = 
 | चित्र_शीर्षक = 
 | पूर्ण_नाव = 
 | टोपण_नाव = 
 | जन्म_दिनांक = {{जन्म दिनांक आणि वय|1949|6|1}}
 | जन्म_स्थान = फलटण
 | मृत्यू_दिनांक = 
 | मृत्यू_स्थान = 
 | शिक्षण = बी.ए.
 | कार्यक्षेत्र = लेखन, सामाजिक कार्य
 | राष्ट्रीयत्व = 
 | धर्म = [[बौद्ध धर्म]]
 | भाषा = मराठी
 | कार्यकाळ = 
 | साहित्य_प्रकार = 
 | विषय = 
 | चळवळ = 
 | संघटना =
 | प्रसिद्ध_साहित्यकृती = 
 | प्रभाव = 
 | प्रभावित = 
 | पुरस्कार = {{*}} [[साहित्य अकादमी पुरस्कार]],&lt;br&gt;{{*}} [[पद्मश्री]]
 | वडील_नाव =  बापू माने
 | आई_नाव = 
 | पती_नाव = 
 | पत्नी_नाव =  शशी माने 
 | अपत्ये = भाईशैलेंद्र (मुलगा) व समता (मुलगी)
 | स्वाक्षरी_चित्र = 
 | संकेतस्थळ_दुवा = 
 | तळटिपा = 
 }}
'''लक्ष्मण बापू माने''' (जन्मः [[१ जून]], [[इ.स. १९४९|१९४९]]) हे भारतीय सामाजिक कार्यकर्ते, [[मराठी]] भाषेतील लेखक आहेत. त्यांच्या [[उपरा]] नावाच्या साहित्यकृतीमुळे 'उपराकार' लेखक लक्ष्मण माने असेही ओळखले जातात. त्यांच्या ’'''उपरा'''’चे हिंदी रूपांतर ’'''पराया'''’ या नावाने प्रसिद्ध झाले आहे. हे आत्मचरित्र हिंदी शिवाय इंग्रजी, गुजराती, तमिळ, फ्रेंच, मल्याळम आदी भाषांतूनही अनुवादित झाले आहे.{{संदर्भ हवा}}

माने हे भारतातील मागासवर्गीय, भटक्या विमुक्तांच्या प्रश्नांचा अभ्यास करून त्यांच्यासाठी कार्य करतात. 'समाजातील उपेक्षित' या विषयावरील परिवर्तनवादी व पुरोगामी विचार ते लेखनातून व्यक्त करतात.
* हे महाराष्ट्र राज्याच्या विधानपरिषदेचे १९९० ते १९९६ या काळात सदस्य होते.{{संदर्भ हवा}}

==जीवन==
लक्ष्मण माने यांचा जन्म १ जून, १९४९ रोजी सोमंथळी (फलटण, महाराष्ट्र) या एका लहान गावातील [[कैकाडी]] समाजात झाला. त्यांना भाईशैलेंद्र आणि समता असे अनुक्रमे पुत्र आणि कन्या आहेत. माने [[इ.स. २००६]]च्या ऑक्टोबरमध्ये [[नवयान]] [[बौद्ध धर्म]]ाचा स्वीकार करणार होते. त्यानिमित्ताने मराठी लेखक डॉ. [[यशवंत मनोहर]] यांनी लक्ष्मण मानेंना वेळोवेळी पत्रे लिहिली. ही वीस पत्रे ’धम्मपत्रे : लक्ष्मण माने यांना’ या पुस्तकात संग्रहित करून प्रकाशित करण्यात आली आहेत. मुंबईत लक्ष्मण माने यांनी त्यांच्या ४२ पोटजातींच्या १ लाख भटक्या विमुक्त प्रवर्गातील समर्थकांसह २७ मे २००७ रोजी बौद्ध धर्म स्वीकारला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://m.divyamarathi.bhaskar.com/news/MAG-laxman-mane-writes-article-in-rashik-about-cast-of-president-5652122-NOR.html |title=संग्रहित प्रत |access-date=2018-06-29 |archive-date=2017-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170722230528/https://m.divyamarathi.bhaskar.com/news/MAG-laxman-mane-writes-article-in-rashik-about-cast-of-president-5652122-NOR.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | title=One lakh people convert to Buddhism | website=The Hindu | date=2007-05-27 | url=https://www.thehindu.com/todays-paper/One-lakh-people-convert-to-Buddhism/article14769767.ece | access-date=2025-11-12}}&lt;/ref&gt;

==कारकीर्द==

==उपक्रम==
१. क्रांतिज्योती सावित्रीबाई फुले आश्रमशाळा, करंजे, सातारा (१९८८)
२. यशवंतराव चव्हाण प्राथमिक आश्रमशाळा, भोसरी, पुणे (१९८९)
३. साथी एस्. एम्. जोशी माध्यमिक आश्रमशाळा, उकळी, सातारा (२००४)
४. यशवंतराव चव्हाण माध्यमिक आश्रमशाळा, भोसरी, पुणे (२००४)
५. राजर्षी छत्रपती शाहू प्राथमिक आश्रमशाळा,कोल्हापूर (१९९०)
६. राजर्षी छत्रपती शाहू माध्यमिक आश्रमशाळा,कोल्हापूर (२००४)
७. शारदाबाई पवार प्राथमिक आश्रमशाळा,जकातवाडी, सातारा (१९९१)
८. शारदाबाई पवार माध्यमिक आश्रमशाळा,जकातवाडी, सातारा (१९९४)
९. शारदाबाई पवार ज्युनिअर कॉलेज,जकातवाडी, सातारा (२००८)
१०. भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर प्रशाळा, सोलापूर (१९९१)
११. यशवंतराव चव्हाण इन्स्टिट्यूट ऑफ सोशल सायन्सेस, जकातवाडी, सातारा
&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=उपरा|last=माने|first=लक्ष्मण|publisher=ग्रंथाली|year=१९८०|isbn=978-93-800092-05-8|location=मुंबई|pages=१५६}}&lt;/ref&gt;

==अन्य सामाजिक कार्य==
संस्थापक, एकता शिक्षण प्रसारक संस्था (१९७५ पासून)
संस्थापक, भीमाबाई आंबेडकर प्रतिष्ठान
सचिव, महात्मा फुले समता प्रतिष्ठान
संस्थापक, सामाजिक कृतज्ञता निधी
अध्यक्ष, भटक्या-विमुक्त जमाती संघटना (१९९३ पासून)
संस्थापक आणि अध्यक्ष, इंडियन् इन्स्टिट्यूट ऑफ रिसर्च अँड डेव्हलपमेंट ऑफ नोमॅडिक अँड डि-नोटिफाइड ट्राईब्ज (१९८३)
सेनेटर, शिवाजी विद्यापीठ, कोल्हापूर (१९८४ ते १९९४)
अध्यक्ष, फुले - आंबेडकर साहित्य पंचायत (१९९० - १९९३)
संस्थापक - संपादक आणि विश्वस्त, यशवंतराव चव्हाण प्रतिष्ठान, मुंबई
सदस्य, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर चरित्रसाधने व प्रकाशन समिती (१९९०)
सदस्य, संस्कृती साहित्य मंडळ, महाराष्ट्र (२०००)
अविरोध सेनेटर, शिवाजी विद्यापीठ, कोल्हापूर (२०००)
अध्यक्ष, लक्ष्मण माने एज्युकेशनल ट्रस्ट (२००३)
&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=उपरा|last=माने|first=लक्ष्मण|publisher=ग्रंथाली|year=१९८०|isbn=978-93-80092-05-8|location=मुंबई|pages=१५६}}&lt;/ref&gt;

==मानसन्मान==
* संमेलनाध्यक्ष : अस्मितादर्श साहित्य संमेलन (१९८७)
* संमेलनाध्यक्ष : आदिवासी साहित्य संमेलन (१९८९)
* संमेलनाध्यक्ष : आंबेडकरवादी दलित साहित्य संमेलन (२००१)
* संमेलनाध्यक्ष : दुसरे राज्यव्यापी समतावादी साहित्य संमेलन, कऱ्हाड, २०/२१ डिसेंबर २०१०

== आरोप व खंडन==
सातारा जिल्ह्यातील जकातवाडी येथील
माने यांच्या संस्थेतील चतुर्थश्रेणी वर्गात काम करणाऱ्या सहा महिलांनी, माने यांनी अत्याचार केल्याची तक्रार सातारा तालुका पोलीस ठाण्यात २०१३ साली दाखल केली होती. आश्रमशाळेतील स्वयंपाकी महिलेवर २००३ ते २०१० दरम्यान माने यांनी वारंवार बलात्कार केल्याचा गुन्हा पोलीस ठाण्यात दाखल करण्यात आला होता.&lt;ref name=&quot;BusinessStandard-20130326&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.business-standard.com/article/pti-stories/noted-marathi-author-laxman-mane-booked-for-rape-113032600195_1.html|title=Noted Marathi author Laxman Mane booked for rape|date=2013-03-26|work=Business Standard|access-date=13 April 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://online3.esakal.com/NewsDetails.aspx?NewsId=4947489057659366339&amp;SectionId=12&amp;SectionName=%E0%A4%AA%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%AE%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0&amp;NewsDate=20130331&amp;NewsTitle= |title=&quot;उपरा'कार मानेंची पद्मश्री परत घ्या |access-date=2013-03-31 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305042910/http://online3.esakal.com/NewsDetails.aspx?NewsId=4947489057659366339&amp;SectionId=12&amp;SectionName=%E0%A4%AA%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%AE%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0&amp;NewsDate=20130331&amp;NewsTitle= |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.loksatta.com/maharashtra-news/after-a-week-also-laxman-mane-is-missing-90365/ आठवडय़ानंतरही लक्ष्मण माने बेपत्ता]&lt;/ref&gt; या प्रकरणात १९ ऑक्टोबर २०१६ रोजी सातारा जिल्हा सत्र न्यायालयाने निकाल देत माने यांना या आरोपांतून निर्दोष मुक्त केले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/maharashtra/satara/marathi-author-laxman-mane-acquits-all-charges-in-rape-case/articleshow/54942417.cms |title=उपरा'कार लक्ष्मण माने निर्दोष |लेखक= |दिनांक= |प्रकाशक= | संकेतस्थळ=महाराष्ट्र टाइम्स |अ‍ॅक्सेसदिनांक=९ ऑगस्ट २०२३ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}&lt;/ref&gt;

==पुस्तके==
* उद्ध्वस्त
* उपरा (आत्मकथन)
* क्रांतिपथ (कवितासंग्रह)
* खेळ साडेतीन टक्क्यांचा (लेखसंग्रह)
* पालावरचं जग (लेखसंग्रह)
* प्रकाशपुत्र (नाटक)
* बंद दरवाजा (लेखसंग्रह)
* भटक्याचं भारुड (विधानपरिषदेतील कामाचा लेखाजोखा)
* विमुक्तायन (महाराष्ट्रातील विमुक्त जमाती: एक चिकित्सक अभ्यास)

==पुरस्कार==
* आंबेडकर व्याख्याता पुरस्कार (२००५)
* न.चिं. केळकर पुरस्कार (१९८२)
* बंडो गोपाल मुकादम पुरस्कार (१९८२)
* [[पद्मश्री]] [[इ.स. २००८]]
* [[फोर्ड फाउंडेशन]]ची [[शिष्यवृती]] (१९८१)
* भारती विद्यापीठ पुरस्कार (१९८२)
* महाराष्ट्र गौरव पुरस्कार (१९९०)
* लेखकासाठीचा महाराष्ट्र फाऊंडेशन पुरस्कार (१९९८)
* समाजसेवकासाठीचा महाराष्ट्र फाऊंडेशन पुरसकार (२००६)
* [[यशवंतराव चव्हाण]] शिष्यवृत्ती (१९८८)
* [[साहित्य अकादमी पुरस्कार]] (१९८१)
* सर [[होमी भाभा]] फेलोशिप (१९८५

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{मराठी साहित्यिक}}

{{DEFAULTSORT:माने, लक्ष्मण}}
[[वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म]]
[[वर्ग:मराठी लेखक|माने, लक्ष्मण]]
[[वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते]]
[[वर्ग:भारतीय बौद्ध]]
[[वर्ग:धर्मांतरित बौद्ध]]
[[वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख]]
[[वर्ग:मराठी समाजसेवक]]
[[वर्ग:आंबेडकरवादी]]
[[वर्ग:भारिप बहुजन महासंघातील राजकारणी]]</text>
      <sha1>i4cbf1akfniet21far4vd7k3rigmmvp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682111</id>
      <parentid>2682110</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T01:04:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2682111</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16307" sha1="e7ix3q5lvmhl080o97yqsk7n9tsokca" xml:space="preserve">
{{माहितीचौकट साहित्यिक
 | नाव = 
 | चित्र = 
 | चित्र_रुंदी = 
 | चित्र_शीर्षक = 
 | पूर्ण_नाव = 
 | टोपण_नाव = 
 | जन्म_दिनांक = {{जन्म दिनांक आणि वय|1949|6|1}}
 | जन्म_स्थान = फलटण
 | मृत्यू_दिनांक = 
 | मृत्यू_स्थान = 
 | शिक्षण = बी.ए.
 | कार्यक्षेत्र = लेखन, सामाजिक कार्य
 | राष्ट्रीयत्व = 
 | धर्म = [[बौद्ध धर्म]]
 | भाषा = मराठी
 | कार्यकाळ = 
 | साहित्य_प्रकार = 
 | विषय = 
 | चळवळ = 
 | संघटना =
 | प्रसिद्ध_साहित्यकृती = 
 | प्रभाव = 
 | प्रभावित = 
 | पुरस्कार = {{*}} [[साहित्य अकादमी पुरस्कार]],&lt;br&gt;{{*}} [[पद्मश्री]]
 | वडील_नाव =  बापू माने
 | आई_नाव = 
 | पती_नाव = 
 | पत्नी_नाव =  शशी माने 
 | अपत्ये = भाईशैलेंद्र (मुलगा) व समता (मुलगी)
 | स्वाक्षरी_चित्र = 
 | संकेतस्थळ_दुवा = 
 | तळटिपा = 
 }}
'''लक्ष्मण बापू माने''' (जन्मः [[१ जून]], [[इ.स. १९४९|१९४९]]) हे भारतीय सामाजिक कार्यकर्ते, [[मराठी]] भाषेतील लेखक आहेत. त्यांच्या [[उपरा]] नावाच्या साहित्यकृतीमुळे 'उपराकार' लेखक लक्ष्मण माने असेही ओळखले जातात. त्यांच्या ’'''उपरा'''’चे हिंदी रूपांतर ’'''पराया'''’ या नावाने प्रसिद्ध झाले आहे. हे आत्मचरित्र हिंदी शिवाय इंग्रजी, गुजराती, तमिळ, फ्रेंच, मल्याळम आदी भाषांतूनही अनुवादित झाले आहे.{{संदर्भ हवा}}

माने हे भारतातील मागासवर्गीय, भटक्या विमुक्तांच्या प्रश्नांचा अभ्यास करून त्यांच्यासाठी कार्य करतात. 'समाजातील उपेक्षित' या विषयावरील परिवर्तनवादी व पुरोगामी विचार ते लेखनातून व्यक्त करतात.
* हे महाराष्ट्र राज्याच्या विधानपरिषदेचे १९९० ते १९९६ या काळात सदस्य होते.{{संदर्भ हवा}}

==जीवन==
लक्ष्मण माने यांचा जन्म १ जून, १९४९ रोजी सोमंथळी (फलटण, महाराष्ट्र) या एका लहान गावातील [[कैकाडी]] समाजात झाला. त्यांना भाईशैलेंद्र आणि समता असे अनुक्रमे पुत्र आणि कन्या आहेत. माने [[इ.स. २००६]]च्या ऑक्टोबरमध्ये [[नवयान]] [[बौद्ध धर्म]]ाचा स्वीकार करणार होते. त्यानिमित्ताने मराठी लेखक डॉ. [[यशवंत मनोहर]] यांनी लक्ष्मण मानेंना वेळोवेळी पत्रे लिहिली. ही वीस पत्रे ’धम्मपत्रे : लक्ष्मण माने यांना’ या पुस्तकात संग्रहित करून प्रकाशित करण्यात आली आहेत. मुंबईत लक्ष्मण माने यांनी त्यांच्या ४२ पोटजातींच्या १ लाख भटक्या विमुक्त प्रवर्गातील समर्थकांसह २७ मे २००७ रोजी बौद्ध धर्म स्वीकारला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://m.divyamarathi.bhaskar.com/news/MAG-laxman-mane-writes-article-in-rashik-about-cast-of-president-5652122-NOR.html |title=संग्रहित प्रत |access-date=2018-06-29 |archive-date=2017-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170722230528/https://m.divyamarathi.bhaskar.com/news/MAG-laxman-mane-writes-article-in-rashik-about-cast-of-president-5652122-NOR.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | title=One lakh people convert to Buddhism | website=The Hindu | date=2007-05-27 | url=https://www.thehindu.com/todays-paper/One-lakh-people-convert-to-Buddhism/article14769767.ece | access-date=2025-11-12}}&lt;/ref&gt;

==कारकीर्द==

==उपक्रम==
१. क्रांतिज्योती सावित्रीबाई फुले आश्रमशाळा, करंजे, सातारा (१९८८)
२. यशवंतराव चव्हाण प्राथमिक आश्रमशाळा, भोसरी, पुणे (१९८९)
३. साथी एस्. एम्. जोशी माध्यमिक आश्रमशाळा, उकळी, सातारा (२००४)
४. यशवंतराव चव्हाण माध्यमिक आश्रमशाळा, भोसरी, पुणे (२००४)
५. राजर्षी छत्रपती शाहू प्राथमिक आश्रमशाळा,कोल्हापूर (१९९०)
६. राजर्षी छत्रपती शाहू माध्यमिक आश्रमशाळा,कोल्हापूर (२००४)
७. शारदाबाई पवार प्राथमिक आश्रमशाळा,जकातवाडी, सातारा (१९९१)
८. शारदाबाई पवार माध्यमिक आश्रमशाळा,जकातवाडी, सातारा (१९९४)
९. शारदाबाई पवार ज्युनिअर कॉलेज,जकातवाडी, सातारा (२००८)
१०. भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर प्रशाळा, सोलापूर (१९९१)
११. यशवंतराव चव्हाण इन्स्टिट्यूट ऑफ सोशल सायन्सेस, जकातवाडी, सातारा
&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=उपरा|last=माने|first=लक्ष्मण|publisher=ग्रंथाली|year=१९८०|isbn=978-93-800092-05-8|location=मुंबई|pages=१५६}}&lt;/ref&gt;

==अन्य सामाजिक कार्य==
संस्थापक, एकता शिक्षण प्रसारक संस्था (१९७५ पासून)
संस्थापक, भीमाबाई आंबेडकर प्रतिष्ठान
सचिव, महात्मा फुले समता प्रतिष्ठान
संस्थापक, सामाजिक कृतज्ञता निधी
अध्यक्ष, भटक्या-विमुक्त जमाती संघटना (१९९३ पासून)
संस्थापक आणि अध्यक्ष, इंडियन् इन्स्टिट्यूट ऑफ रिसर्च अँड डेव्हलपमेंट ऑफ नोमॅडिक अँड डि-नोटिफाइड ट्राईब्ज (१९८३)
सेनेटर, शिवाजी विद्यापीठ, कोल्हापूर (१९८४ ते १९९४)
अध्यक्ष, फुले - आंबेडकर साहित्य पंचायत (१९९० - १९९३)
संस्थापक - संपादक आणि विश्वस्त, यशवंतराव चव्हाण प्रतिष्ठान, मुंबई
सदस्य, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर चरित्रसाधने व प्रकाशन समिती (१९९०)
सदस्य, संस्कृती साहित्य मंडळ, महाराष्ट्र (२०००)
अविरोध सेनेटर, शिवाजी विद्यापीठ, कोल्हापूर (२०००)
अध्यक्ष, लक्ष्मण माने एज्युकेशनल ट्रस्ट (२००३)
&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=उपरा|last=माने|first=लक्ष्मण|publisher=ग्रंथाली|year=१९८०|isbn=978-93-80092-05-8|location=मुंबई|pages=१५६}}&lt;/ref&gt;

==मानसन्मान==
* संमेलनाध्यक्ष : अस्मितादर्श साहित्य संमेलन (१९८७)
* संमेलनाध्यक्ष : आदिवासी साहित्य संमेलन (१९८९)
* संमेलनाध्यक्ष : आंबेडकरवादी दलित साहित्य संमेलन (२००१)
* संमेलनाध्यक्ष : दुसरे राज्यव्यापी समतावादी साहित्य संमेलन, कऱ्हाड, २०/२१ डिसेंबर २०१०

== आरोप व खंडन==
सातारा जिल्ह्यातील जकातवाडी येथील
माने यांच्या संस्थेतील चतुर्थश्रेणी वर्गात काम करणाऱ्या सहा महिलांनी, माने यांनी अत्याचार केल्याची तक्रार सातारा तालुका पोलीस ठाण्यात २०१३ साली दाखल केली होती. आश्रमशाळेतील स्वयंपाकी महिलेवर २००३ ते २०१० दरम्यान माने यांनी वारंवार बलात्कार केल्याचा गुन्हा पोलीस ठाण्यात दाखल करण्यात आला होता.&lt;ref name=&quot;BusinessStandard-20130326&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.business-standard.com/article/pti-stories/noted-marathi-author-laxman-mane-booked-for-rape-113032600195_1.html|title=Noted Marathi author Laxman Mane booked for rape|date=2013-03-26|work=Business Standard|access-date=13 April 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://online3.esakal.com/NewsDetails.aspx?NewsId=4947489057659366339&amp;SectionId=12&amp;SectionName=%E0%A4%AA%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%AE%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0&amp;NewsDate=20130331&amp;NewsTitle= |title=&quot;उपरा'कार मानेंची पद्मश्री परत घ्या |access-date=2013-03-31 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305042910/http://online3.esakal.com/NewsDetails.aspx?NewsId=4947489057659366339&amp;SectionId=12&amp;SectionName=%E0%A4%AA%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%AE%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0&amp;NewsDate=20130331&amp;NewsTitle= |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.loksatta.com/maharashtra-news/after-a-week-also-laxman-mane-is-missing-90365/ आठवडय़ानंतरही लक्ष्मण माने बेपत्ता]&lt;/ref&gt; या प्रकरणात १९ ऑक्टोबर २०१६ रोजी सातारा जिल्हा सत्र न्यायालयाने निकाल देत माने यांना या आरोपांतून निर्दोष मुक्त केले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/maharashtra/satara/marathi-author-laxman-mane-acquits-all-charges-in-rape-case/articleshow/54942417.cms |title=उपरा'कार लक्ष्मण माने निर्दोष |लेखक= |दिनांक= |प्रकाशक= | संकेतस्थळ=महाराष्ट्र टाइम्स |अ‍ॅक्सेसदिनांक=९ ऑगस्ट २०२३ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}&lt;/ref&gt;

==पुस्तके==
* उद्ध्वस्त
* उपरा (आत्मकथन)
* क्रांतिपथ (कवितासंग्रह)
* खेळ साडेतीन टक्क्यांचा (लेखसंग्रह)
* पालावरचं जग (लेखसंग्रह)
* प्रकाशपुत्र (नाटक)
* बंद दरवाजा (लेखसंग्रह)
* भटक्याचं भारुड (विधानपरिषदेतील कामाचा लेखाजोखा)
* विमुक्तायन (महाराष्ट्रातील विमुक्त जमाती: एक चिकित्सक अभ्यास)

==पुरस्कार==
* आंबेडकर व्याख्याता पुरस्कार (२००५)
* न.चिं. केळकर पुरस्कार (१९८२)
* बंडो गोपाल मुकादम पुरस्कार (१९८२)
* [[पद्मश्री]] [[इ.स. २००८]]
* [[फोर्ड फाउंडेशन]]ची [[शिष्यवृती]] (१९८१)
* भारती विद्यापीठ पुरस्कार (१९८२)
* महाराष्ट्र गौरव पुरस्कार (१९९०)
* लेखकासाठीचा महाराष्ट्र फाऊंडेशन पुरस्कार (१९९८)
* समाजसेवकासाठीचा महाराष्ट्र फाऊंडेशन पुरसकार (२००६)
* [[यशवंतराव चव्हाण]] शिष्यवृत्ती (१९८८)
* [[साहित्य अकादमी पुरस्कार]] (१९८१)
* सर [[होमी भाभा]] फेलोशिप (१९८५

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{मराठी साहित्यिक}}

{{DEFAULTSORT:माने, लक्ष्मण}}
[[वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म]]
[[वर्ग:मराठी लेखक|माने, लक्ष्मण]]
[[वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते]]
[[वर्ग:भारतीय बौद्ध]]
[[वर्ग:धर्मांतरित बौद्ध]]
[[वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख]]
[[वर्ग:मराठी समाजसेवक]]
[[वर्ग:आंबेडकरवादी]]
[[वर्ग:भारिप बहुजन महासंघातील राजकारणी]]</text>
      <sha1>e7ix3q5lvmhl080o97yqsk7n9tsokca</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>थायलंडचा पाचवा राम</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30426</id>
    <revision>
      <id>2682199</id>
      <parentid>2438231</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T08:08:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>साचा</comment>
      <origin>2682199</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="910" sha1="55p0leqfkgg76huby8kljx45hde1pbr" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''राम पाचवा''' ([[सप्टेंबर २०|२० सप्टेंबर]], [[इ.स. १८५३|१८५३]] - [[ऑक्टोबर २३|२३ ऑक्टोबर]], [[इ.स. १९१०|१९१०]]) [[थायलंड]]चा राजा होता.

[[चित्र:Chulalongkorn (2).jpg|thumb|डावे|राम पाचवा, थायलंड]]
याचा उल्लेख ''चुलालोंगकोर्ण'' असाही केला जातो

{{विस्तार}}

[[वर्ग:थायलंडचे राजे]]
[[वर्ग:इ.स. १८५३ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. १९१० मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:थाई बौद्ध]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>55p0leqfkgg76huby8kljx45hde1pbr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>नवापूर तालुका</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32026</id>
    <revision>
      <id>2682219</id>
      <parentid>2679893</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T10:54:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>नरेश सावे</username>
        <id>88037</id>
      </contributor>
      <origin>2682219</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15564" sha1="72d5hik6uwyznz34rqyvd370eywvhiu" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार                     = तालुका
|स्थानिक_नाव               = नवापूर
|इतर_नाव                  = 
|टोपणनाव                  = 
|राज्य_नाव                  =  महाराष्ट्र 
|अक्षांश = 21|अक्षांशमिनिटे =09 |अक्षांशसेकंद =41   
|रेखांश= 73|रेखांशमिनिटे=47 |रेखांशसेकंद= 45
|मुळ_नकाशा                = &lt;!-- only if default map not wanted --&gt;
|शोधक_स्थान                 = &lt;!-- left/right --&gt;
|मुळ_नकाशा_पट्टी            = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|आतील_नकाशा_चिन्ह          = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|नकाशा_शीर्षक               = 
|क्षेत्रफळ_एकूण               = 
|क्षेत्रफळ_आकारमान            = 
|क्षेत्रफळ_क्रमांक              = 
|क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ           = 
|क्षेत्रफळ_मेट्रो                 = 
|क्षेत्रफळ_मेट्रो_संदर्भ            = 
|उंची                   = 
|उंची_संदर्भ               = 
|समुद्री_किनारा               = 
|हवामान                   = 
|वर्षाव                     = 
|तापमान_वार्षिक             = 
|तापमान_हिवाळा             = 
|तापमान_उन्हाळा             = 
|मुख्यालय                = &lt;!-- फक्त जिल्हांसाठीच--&gt;
|मोठे_शहर                 = 
|मोठे_मेट्रो                  = 
|जवळचे_शहर                = 
|प्रांत                      = 
|विभाग                    = 
|जिल्हा                    = &lt;!-- नावे --&gt;
|लोकसंख्या_एकूण             = 
|लोकसंख्या_वर्ष               = 
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ         = 
|लोकसंख्या_घनता             = 
|लिंग_गुणोत्तर                = 
|साक्षरता                   = 
|साक्षरता_पुरुष              = 
|साक्षरता_स्त्री                 = 
|अधिकृत_भाषा                = मराठी 
|नेता_पद_१                  = 
|नेता_नाव_१                 = 
|नेता_पद_२                  = 
|नेता_नाव_२                 = 
|संसदीय_मतदारसंघ           = 
|विधानसभा_मतदारसं          = 
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१             = [[तहसील]] 
|न्यायक्षेत्र_नाव_१              = नवापूर
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२             = [[पंचायत समिती]] 
|न्यायक्षेत्र_नाव_२               = नवापूर
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३             = 
|न्यायक्षेत्र_नाव_३               = 
|कोरे_शीर्षक_१               = 
|कोरे_उत्तर_१                = 
|एसटीडी_कोड                 = 02569
|पिन_कोड                   = 425418
|आरटीओ_कोड                = 
|संकेतस्थळ                 = 
|संकेतस्थळ_नाव              = 
|दालन                      = 
|तळटिपा                   = 
|गुणक_शीर्षक             = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|स्वयंवर्गीत                 = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
}}


नवापूर''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[नंदुरबार जिल्हा|नंदुरबार जिल्ह्याचा]], गुजरातच्या सीमेवर असलेला एक तालुका व गाव आहे. 
==पार्श्वभूमी==
नवापूर रेल्वे स्थानकचा अर्धा भाग गुजरात राज्यात येतो.नवापूर हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्याचा, गुजरातच्या सीमेवर असलेला एक तालुका व शहर आहे. नवापूर ह्या शहराचे वैशिष्ट म्हणजे हे शहर प्रसिद्ध आहे  रेल्वे स्थानकसाठी कारण ह्या रेल्वे स्थानकचा अर्धा भाग गुजरात राज्यात येतो 1960 च्या महाराष्ट्र गुजरात स्थापना विभाजनानंतर नवापूर तालुका पूर्व महाराष्ट्रात आणि उच्छल हा पश्चिम भाग गुजरात राज्य असा विभाजित झाला त्यामुळे नवापूर गावासह तालुका अर्धा महाराष्ट्र व गुजरात असा विभाजित करण्यात आला. इथली प्रमुख बोली भाषा आदिवासी मावची वसावे असून गुजराती व मराठी कामकाज भाषा आहे. इथली लोकसंख्या साधारणतः 70000 ते 85000 पर्यंत आहेत.

छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या 1671 च्या साल्हेर लढाईत बागलाण प्रांत ते नवापूर पर्यंत मोरोपंत पिंगळे प्रतापराव गुर्जर यांच्या तुकडीने मुघलांना पिटाळून लावलं आणि तेव्हा मराठा राजसत्तेच्या 1818 पावेतो नवापूर हे रायगंण सुभे होते तेथें ठिंगळे सरदार यांना नेमुन चोथाई वसुली चे अधिकार मिळवले होते त्यांच्या ताब्यातील हल्डनी, दुधवे, शिर्वे, नवापूर येथे शिव कालीन मुघल गढी आणि कोंडाईबारी घाटात भामेर व रायकोट किल्ला, तापी नदी किनारी रायगडी भूईकोट किला,त्यांच्या ताब्यात होता,&lt;ref&gt;अहिल्याबाई होळकर &lt;/ref&gt;

==तालुक्यातील गावे==
[[अडळसे]] [[आमळण]] [[आमसरपाडा]] [[आंजणे]] [[अंथीपाडा]] [[बंधारे (नवापूर)]] [[बंधारफळी]] [[बंधारपाडा]] [[बारडीपाडा]] [[बारी (नवापूर)]] [[बेडकी]] [[बेडकीपाडा]] [[भडवड]] [[भामरमाळ]] [[भंगारपाडा (नवापूर)]] [[भरडू]] [[भवरे]] [[बिजादेवी]] [[बिजगाव]] [[बिळबारे]] [[बिलडा]] [[बिळगव्हाण]] [[बिळीपाडा]] [[बिळमाजेर]] [[बोकळझर]] [[बोरचाक]] [[बोरपाडा (नवापूर)]] [[बोरझर]] [[चेडा]] [[छिरवे]] [[चिखली (नवापूर)]] [[चिंचपाडा (नवापूर)]] [[चितवी]] [[चोरविहीर]] [[चौकी]] [[दापुर (नवापूर)]] 
#[[देवळीपाडा (नवापूर)]] 
#[[देवमोगरा]] 
#[[धानराट]] 
#[[ढवळीपाडा]] 
#[[धोंग]] 
#[[धुळीपाडा]] 
#[[डोगेगाव]] [[दुधवे]] [[गदाड]] 
#[[गंगापूर (नवापूर)]] [[घोडाजामणे]] [[घोगळ]] [[गोकुळनगर]] [[हळदाणी]] [[हिराफळी]] [[जामडे]] [[जामतलाव]] [[कडवण (नवापूर)]] [[कामोद (नवापूर)]] [[करंजाळी (नवापूर)]] [[करंजीबुद्रुक]] [[करंजीखुर्द]] [[करंजवेल]] [[कारेघाट]] [[कसारे]] [[केळी (नवापूर)]] 
#[[केळपाडा]] 
#[[खडकी (नवापूर)]] 
#[[खैरवे]] 
#[[खालीबारडी]] 
#[[खानापूर (नवापूर)]] 
#[[खांडबारा]] [[खारजे]] [[खाटगाव]] [[खेकाडा]] [[खोकरवाडा]] [[खोकसे]] [[खोलघर]] [[खोलविहीर]] [[कोकणीवाडा]] [[कोलदे]] [[कोथाडा]] [[कोटखांब]] [[कुकरण]] [[लक्कडकोट (नवापूर)]] [[महालकडु]] [[माळई]] [[मालवण (नवापूर)]] [[मारोड]] 
#[[मेणातलाव]] [[मेंदीपाडा]] 
#[[मोगराणी]] [[मोरकरंजे]] 
#[[मोरथुवा]] 
#[[मोठीकडवण]] 
#[[मौलीपाडा]] 
#[[नागरे]] 
#[[नागझिरी]] 
#[[नानगीपाडा]] 
#[[नंदवन]] 
#[[नवागाव (नवापूर)]] 
#[[नवली]] 
#[[नवीसावराट]] 
#[[नवापाडा (नवापूर)]] 
#[[निजामपूर (नवापूर)]] 
#[[निंबोणी (नवापूर)]] 
#[[निमदरडे]] 
#[[पालीपाडा]] 
#[[पळशी (नवापूर)]] 
#[[पळसुण]] 
#[[पांचआंबा]] 
#[[पांगरण]] 
#[[पाटी (नवापूर)]] 
#[[पायरविहीर]] 
#[[पिंपाळे]] 
#[[पिंपरण (नवापूर)]] 
#[[प्रतापपूर (नवापूर)]] 
#[[रायंगण]] 
#[[रायपूर (नवापूर)]] 
#[[सागळी]] 
#[[सालवण (नवापूर)]] 
#[[सारी]] 
#[[सावराट (नवापूर)]] 
#[[शेगावे]] 
#[[शेही]] 
#[[शेतगाव]] 
#[[शिंगारमाळ]] 
#[[श्रावणी (नवापूर)]] 
#[[सोनारेदिगर]] 
#[[सोनखडके]] 
#[[सोनपाडा]] 
#[[सुळी]] 
#[[तलावीपाडा]] 
#[[तारापूर (नवापूर)]] 
#[[तरपाडा]] 
#[[थुवा]] 
#[[तिळसर]] 
#[[तिनमौळी]] 
#[[उकळापाणी]] 
#[[उमरण]] 
#[[उमरविहीर (नवापूर)]] 
#[[उंबर्डी (नवापूर)]] 
#[[उंचीशेवडी]] 
#[[वडदेबुद्रुक]] 
#[[वडकलंबी]] 
#[[वडखुट]] 
#[[वडफाळी (नवापूर)]] 
#[[वागडे (नवापूर)]] 
#[[वारडीपाडा]] 
#[[वासाडे]] 
#[[वटवी]] 
#[[वावडी]] 
#[[विजापूर (नवापूर)]] 
#[[विसरवाडी]] 
#[[वडसतरा]] 
#[[वागाडी]] 
#[[वाकीपाडा]] 
#[[वालआमराई]] 
#[[वांझाळे]] 
#[[वाटवी]] 
#[[झामणझर]] 
#[[झामट्यावड]] 
#[[झारीपाडा]]

==भौगोलिक स्थान==
उत्तरेस तापी नदी मुळे निर्माण झालेला मेंदानी भाग पुर्व व दक्षिणेस पश्चिम घाटाचा कोंडाईबारी चरणमल डानग डोंगर रांगा उत्तरटोक असा सुपीक जमीन असलेला भु भाग

==हवामान==
==लोकजीवन==
==प्रेक्षणीय स्थळे==
नवापूर तालुक्यात अनेक छोटे धरणे मध्यम प्रकल्प आहेत भरडू,खडकी,बोरपडा,नागझरी(रंगावली),खोकसा,खेरवा,भवरे,हलदानी, त्यातील जलाशय पाहण्यासारखे आहेत,तसेच छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या 1671 च्या साल्हेर लढाईत बागलाण प्रांत ते नवापूर पर्यंत मोरोपंत पिंगळे प्रतापराव यांच्या तुकडीने मुघलांना पिटाळून लावलं आणि तेव्हा मराठा राजसत्तेच्या वेळी नवापूर हे रायगंण सुभे करून तेथें ठिंगळे सरदार यांना नेमुन चोथाई वसुली चे अधिकार मिळवले होते त्यांच्या ताब्यातील
हल्डनी, दुधवे, शिर्वे, नवापूर येथे शिव कालीन मुघल गढी आणि कोंडाईबारी घाटात रायकोट किल्ला, रायगडी भूईकोट किला,त्यांच्या ताब्यात होता, सोळा व सतराव्या शतकात ब्राहणपुर ऑरंगाबद सुरत यातील दळण वळण आणि व्यापारी मार्गावरील एक महत्वाचे ठाणे नवापूर होते 

==नागरी सुविधा==
==संदर्भ==
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }}
#https://transport.maharashtra.gov.in/

{{नंदुरबार जिल्ह्यातील तालुके}}

[[वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील तालुके]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]]</text>
      <sha1>72d5hik6uwyznz34rqyvd370eywvhiu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682220</id>
      <parentid>2682219</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T10:55:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>नरेश सावे</username>
        <id>88037</id>
      </contributor>
      <origin>2682220</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15602" sha1="gvfndsmx7bljnhbexbysjxzpy0su9pl" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार                     = तालुका
|स्थानिक_नाव               = नवापूर
|इतर_नाव                  = 
|टोपणनाव                  = 
|राज्य_नाव                  =  महाराष्ट्र 
|अक्षांश = 21|अक्षांशमिनिटे =09 |अक्षांशसेकंद =41   
|रेखांश= 73|रेखांशमिनिटे=47 |रेखांशसेकंद= 45
|मुळ_नकाशा                = &lt;!-- only if default map not wanted --&gt;
|शोधक_स्थान                 = &lt;!-- left/right --&gt;
|मुळ_नकाशा_पट्टी            = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|आतील_नकाशा_चिन्ह          = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|नकाशा_शीर्षक               = 
|क्षेत्रफळ_एकूण               = 
|क्षेत्रफळ_आकारमान            = 
|क्षेत्रफळ_क्रमांक              = 
|क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ           = 
|क्षेत्रफळ_मेट्रो                 = 
|क्षेत्रफळ_मेट्रो_संदर्भ            = 
|उंची                   = 
|उंची_संदर्भ               = 
|समुद्री_किनारा               = 
|हवामान                   = 
|वर्षाव                     = 
|तापमान_वार्षिक             = 
|तापमान_हिवाळा             = 
|तापमान_उन्हाळा             = 
|मुख्यालय                = &lt;!-- फक्त जिल्हांसाठीच--&gt;
|मोठे_शहर                 = 
|मोठे_मेट्रो                  = 
|जवळचे_शहर                = 
|प्रांत                      = 
|विभाग                    = 
|जिल्हा                    = &lt;!-- नावे --&gt;
|लोकसंख्या_एकूण             = 
|लोकसंख्या_वर्ष               = 
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ         = 
|लोकसंख्या_घनता             = 
|लिंग_गुणोत्तर                = 
|साक्षरता                   = 
|साक्षरता_पुरुष              = 
|साक्षरता_स्त्री                 = 
|अधिकृत_भाषा                = मराठी 
|नेता_पद_१                  = 
|नेता_नाव_१                 = 
|नेता_पद_२                  = 
|नेता_नाव_२                 = 
|संसदीय_मतदारसंघ           = 
|विधानसभा_मतदारसं          = 
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१             = [[तहसील]] 
|न्यायक्षेत्र_नाव_१              = नवापूर
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२             = [[पंचायत समिती]] 
|न्यायक्षेत्र_नाव_२               = नवापूर
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३             = 
|न्यायक्षेत्र_नाव_३               = 
|कोरे_शीर्षक_१               = 
|कोरे_उत्तर_१                = 
|एसटीडी_कोड                 = 02569
|पिन_कोड                   = 425418
|आरटीओ_कोड                = 
|संकेतस्थळ                 = 
|संकेतस्थळ_नाव              = 
|दालन                      = 
|तळटिपा                   = 
|गुणक_शीर्षक             = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|स्वयंवर्गीत                 = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
}}


नवापूर''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[नंदुरबार जिल्हा|नंदुरबार जिल्ह्याचा]], गुजरातच्या सीमेवर असलेला एक तालुका व गाव आहे. 
==पार्श्वभूमी==
नवापूर रेल्वे स्थानकचा अर्धा भाग गुजरात राज्यात येतो.नवापूर हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्याचा, गुजरातच्या सीमेवर असलेला एक तालुका व शहर आहे. नवापूर ह्या शहराचे वैशिष्ट म्हणजे हे शहर प्रसिद्ध आहे  रेल्वे स्थानकसाठी कारण ह्या रेल्वे स्थानकचा अर्धा भाग गुजरात राज्यात येतो 1960 च्या महाराष्ट्र गुजरात स्थापना विभाजनानंतर नवापूर तालुका पूर्व महाराष्ट्रात आणि उच्छल हा पश्चिम भाग गुजरात राज्य असा विभाजित झाला त्यामुळे नवापूर गावासह तालुका अर्धा महाराष्ट्र व गुजरात असा विभाजित करण्यात आला. इथली प्रमुख बोली भाषा आदिवासी मावची वसावे असून गुजराती व मराठी कामकाज भाषा आहे. इथली लोकसंख्या साधारणतः 70000 ते 85000 पर्यंत आहेत.

छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या 1671 च्या साल्हेर लढाईत बागलाण प्रांत ते नवापूर पर्यंत मोरोपंत पिंगळे प्रतापराव गुर्जर यांच्या तुकडीने मुघलांना पिटाळून लावलं आणि तेव्हा मराठा राजसत्तेच्या 1818 पावेतो नवापूर हे रायगंण सुभे होते तेथें ठिंगळे सरदार यांना नेमुन चोथाई वसुली चे अधिकार मिळवले होते त्यांच्या ताब्यातील हल्डनी, दुधवे, शिर्वे, नवापूर येथे शिव कालीन मुघल गढी आणि कोंडाईबारी घाटात भामेर व रायकोट किल्ला, तापी नदी किनारी रायगडी भूईकोट किला,त्यांच्या ताब्यात होता,&lt;ref&gt;अहिल्याबाई होळकर &lt;/ref&gt;

==तालुक्यातील गावे==
[[अडळसे]] [[आमळण]] [[आमसरपाडा]] [[आंजणे]] [[अंथीपाडा]] [[बंधारे (नवापूर)]] [[बंधारफळी]] [[बंधारपाडा]] [[बारडीपाडा]] [[बारी (नवापूर)]] [[बेडकी]] [[बेडकीपाडा]] [[भडवड]] [[भामरमाळ]] [[भंगारपाडा (नवापूर)]] [[भरडू]] [[भवरे]] [[बिजादेवी]] [[बिजगाव]] [[बिळबारे]] [[बिलडा]] [[बिळगव्हाण]] [[बिळीपाडा]] [[बिळमाजेर]] [[बोकळझर]] [[बोरचाक]] [[बोरपाडा (नवापूर)]] [[बोरझर]] [[चेडा]] [[छिरवे]] [[चिखली (नवापूर)]] [[चिंचपाडा (नवापूर)]] [[चितवी]] [[चोरविहीर]] [[चौकी]] [[दापुर (नवापूर)]] 
#[[देवळीपाडा (नवापूर)]] 
#[[देवमोगरा]] 
#[[धानराट]] 
#[[ढवळीपाडा]] 
#[[धोंग]] 
#[[धुळीपाडा]] 
#[[डोगेगाव]] [[दुधवे]] [[गदाड]] 
#[[गंगापूर (नवापूर)]] [[घोडाजामणे]] [[घोगळ]] [[गोकुळनगर]] [[हळदाणी]] [[हिराफळी]] [[जामडे]] [[जामतलाव]] [[कडवण (नवापूर)]] [[कामोद (नवापूर)]] [[करंजाळी (नवापूर)]] [[करंजीबुद्रुक]] [[करंजीखुर्द]] [[करंजवेल]] [[कारेघाट]] [[कसारे]] [[केळी (नवापूर)]] 
#[[केळपाडा]] 
#[[खडकी (नवापूर)]] 
#[[खैरवे]] 
#[[खालीबारडी]] 
#[[खानापूर (नवापूर)]] 
#[[खांडबारा]] 
#[[खारजे]] 
#[[खाटगाव]] 
#[[खेकाडा]] 
#[[खोकरवाडा]] 
#[[खोकसे]] 
#[[खोलघर]] 
#[[खोलविहीर]] 
#[[कोकणीवाडा]] 
#[[कोलदे]] 
#[[कोथाडा]] 
#[[कोटखांब]] 
#[[कुकरण]] 
#[[लक्कडकोट (नवापूर)]] 
#[[महालकडु]] 
#[[माळई]] 
#[[मालवण (नवापूर)]] 
#[[मारोड]] 
#[[मेणातलाव]] 
#[[मेंदीपाडा]] 
#[[मोगराणी]] 
#[[मोरकरंजे]] 
#[[मोरथुवा]] 
#[[मोठीकडवण]] 
#[[मौलीपाडा]] 
#[[नागरे]] 
#[[नागझिरी]] 
#[[नानगीपाडा]] 
#[[नंदवन]] 
#[[नवागाव (नवापूर)]] 
#[[नवली]] 
#[[नवीसावराट]] 
#[[नवापाडा (नवापूर)]] 
#[[निजामपूर (नवापूर)]] 
#[[निंबोणी (नवापूर)]] 
#[[निमदरडे]] 
#[[पालीपाडा]] 
#[[पळशी (नवापूर)]] 
#[[पळसुण]] 
#[[पांचआंबा]] 
#[[पांगरण]] 
#[[पाटी (नवापूर)]] 
#[[पायरविहीर]] 
#[[पिंपाळे]] 
#[[पिंपरण (नवापूर)]] 
#[[प्रतापपूर (नवापूर)]] 
#[[रायंगण]] 
#[[रायपूर (नवापूर)]] 
#[[सागळी]] 
#[[सालवण (नवापूर)]] 
#[[सारी]] 
#[[सावराट (नवापूर)]] 
#[[शेगावे]] 
#[[शेही]] 
#[[शेतगाव]] 
#[[शिंगारमाळ]] 
#[[श्रावणी (नवापूर)]] 
#[[सोनारेदिगर]] 
#[[सोनखडके]] 
#[[सोनपाडा]] 
#[[सुळी]] 
#[[तलावीपाडा]] 
#[[तारापूर (नवापूर)]] 
#[[तरपाडा]] 
#[[थुवा]] 
#[[तिळसर]] 
#[[तिनमौळी]] 
#[[उकळापाणी]] 
#[[उमरण]] 
#[[उमरविहीर (नवापूर)]] 
#[[उंबर्डी (नवापूर)]] 
#[[उंचीशेवडी]] 
#[[वडदेबुद्रुक]] 
#[[वडकलंबी]] 
#[[वडखुट]] 
#[[वडफाळी (नवापूर)]] 
#[[वागडे (नवापूर)]] 
#[[वारडीपाडा]] 
#[[वासाडे]] 
#[[वटवी]] 
#[[वावडी]] 
#[[विजापूर (नवापूर)]] 
#[[विसरवाडी]] 
#[[वडसतरा]] 
#[[वागाडी]] 
#[[वाकीपाडा]] 
#[[वालआमराई]] 
#[[वांझाळे]] 
#[[वाटवी]] 
#[[झामणझर]] 
#[[झामट्यावड]] 
#[[झारीपाडा]]

==भौगोलिक स्थान==
उत्तरेस तापी नदी मुळे निर्माण झालेला मेंदानी भाग पुर्व व दक्षिणेस पश्चिम घाटाचा कोंडाईबारी चरणमल डानग डोंगर रांगा उत्तरटोक असा सुपीक जमीन असलेला भु भाग

==हवामान==
==लोकजीवन==
==प्रेक्षणीय स्थळे==
नवापूर तालुक्यात अनेक छोटे धरणे मध्यम प्रकल्प आहेत भरडू,खडकी,बोरपडा,नागझरी(रंगावली),खोकसा,खेरवा,भवरे,हलदानी, त्यातील जलाशय पाहण्यासारखे आहेत,तसेच छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या 1671 च्या साल्हेर लढाईत बागलाण प्रांत ते नवापूर पर्यंत मोरोपंत पिंगळे प्रतापराव यांच्या तुकडीने मुघलांना पिटाळून लावलं आणि तेव्हा मराठा राजसत्तेच्या वेळी नवापूर हे रायगंण सुभे करून तेथें ठिंगळे सरदार यांना नेमुन चोथाई वसुली चे अधिकार मिळवले होते त्यांच्या ताब्यातील
हल्डनी, दुधवे, शिर्वे, नवापूर येथे शिव कालीन मुघल गढी आणि कोंडाईबारी घाटात रायकोट किल्ला, रायगडी भूईकोट किला,त्यांच्या ताब्यात होता, सोळा व सतराव्या शतकात ब्राहणपुर ऑरंगाबद सुरत यातील दळण वळण आणि व्यापारी मार्गावरील एक महत्वाचे ठाणे नवापूर होते 

==नागरी सुविधा==
==संदर्भ==
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }}
#https://transport.maharashtra.gov.in/

{{नंदुरबार जिल्ह्यातील तालुके}}

[[वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील तालुके]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]]</text>
      <sha1>gvfndsmx7bljnhbexbysjxzpy0su9pl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682221</id>
      <parentid>2682220</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T10:56:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>नरेश सावे</username>
        <id>88037</id>
      </contributor>
      <origin>2682221</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15638" sha1="imnpeqdix7i6r1sj0650ypejc2bef3q" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार                     = तालुका
|स्थानिक_नाव               = नवापूर
|इतर_नाव                  = 
|टोपणनाव                  = 
|राज्य_नाव                  =  महाराष्ट्र 
|अक्षांश = 21|अक्षांशमिनिटे =09 |अक्षांशसेकंद =41   
|रेखांश= 73|रेखांशमिनिटे=47 |रेखांशसेकंद= 45
|मुळ_नकाशा                = &lt;!-- only if default map not wanted --&gt;
|शोधक_स्थान                 = &lt;!-- left/right --&gt;
|मुळ_नकाशा_पट्टी            = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|आतील_नकाशा_चिन्ह          = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|नकाशा_शीर्षक               = 
|क्षेत्रफळ_एकूण               = 
|क्षेत्रफळ_आकारमान            = 
|क्षेत्रफळ_क्रमांक              = 
|क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ           = 
|क्षेत्रफळ_मेट्रो                 = 
|क्षेत्रफळ_मेट्रो_संदर्भ            = 
|उंची                   = 
|उंची_संदर्भ               = 
|समुद्री_किनारा               = 
|हवामान                   = 
|वर्षाव                     = 
|तापमान_वार्षिक             = 
|तापमान_हिवाळा             = 
|तापमान_उन्हाळा             = 
|मुख्यालय                = &lt;!-- फक्त जिल्हांसाठीच--&gt;
|मोठे_शहर                 = 
|मोठे_मेट्रो                  = 
|जवळचे_शहर                = 
|प्रांत                      = 
|विभाग                    = 
|जिल्हा                    = &lt;!-- नावे --&gt;
|लोकसंख्या_एकूण             = 
|लोकसंख्या_वर्ष               = 
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ         = 
|लोकसंख्या_घनता             = 
|लिंग_गुणोत्तर                = 
|साक्षरता                   = 
|साक्षरता_पुरुष              = 
|साक्षरता_स्त्री                 = 
|अधिकृत_भाषा                = मराठी 
|नेता_पद_१                  = 
|नेता_नाव_१                 = 
|नेता_पद_२                  = 
|नेता_नाव_२                 = 
|संसदीय_मतदारसंघ           = 
|विधानसभा_मतदारसं          = 
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१             = [[तहसील]] 
|न्यायक्षेत्र_नाव_१              = नवापूर
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२             = [[पंचायत समिती]] 
|न्यायक्षेत्र_नाव_२               = नवापूर
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३             = 
|न्यायक्षेत्र_नाव_३               = 
|कोरे_शीर्षक_१               = 
|कोरे_उत्तर_१                = 
|एसटीडी_कोड                 = 02569
|पिन_कोड                   = 425418
|आरटीओ_कोड                = 
|संकेतस्थळ                 = 
|संकेतस्थळ_नाव              = 
|दालन                      = 
|तळटिपा                   = 
|गुणक_शीर्षक             = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|स्वयंवर्गीत                 = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
}}


नवापूर''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[नंदुरबार जिल्हा|नंदुरबार जिल्ह्याचा]], गुजरातच्या सीमेवर असलेला एक तालुका व गाव आहे. 
==पार्श्वभूमी==
नवापूर रेल्वे स्थानकचा अर्धा भाग गुजरात राज्यात येतो.नवापूर हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्याचा, गुजरातच्या सीमेवर असलेला एक तालुका व शहर आहे. नवापूर ह्या शहराचे वैशिष्ट म्हणजे हे शहर प्रसिद्ध आहे  रेल्वे स्थानकसाठी कारण ह्या रेल्वे स्थानकचा अर्धा भाग गुजरात राज्यात येतो 1960 च्या महाराष्ट्र गुजरात स्थापना विभाजनानंतर नवापूर तालुका पूर्व महाराष्ट्रात आणि उच्छल हा पश्चिम भाग गुजरात राज्य असा विभाजित झाला त्यामुळे नवापूर गावासह तालुका अर्धा महाराष्ट्र व गुजरात असा विभाजित करण्यात आला. इथली प्रमुख बोली भाषा आदिवासी मावची वसावे असून गुजराती व मराठी कामकाज भाषा आहे. इथली लोकसंख्या साधारणतः 70000 ते 85000 पर्यंत आहेत.

छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या 1671 च्या साल्हेर लढाईत बागलाण प्रांत ते नवापूर पर्यंत मोरोपंत पिंगळे प्रतापराव गुर्जर यांच्या तुकडीने मुघलांना पिटाळून लावलं आणि तेव्हा मराठा राजसत्तेच्या 1818 पावेतो नवापूर हे रायगंण सुभे होते तेथें ठिंगळे सरदार यांना नेमुन चोथाई वसुली चे अधिकार मिळवले होते त्यांच्या ताब्यातील हल्डनी, दुधवे, शिर्वे, नवापूर येथे शिव कालीन मुघल गढी आणि कोंडाईबारी घाटात भामेर व रायकोट किल्ला, तापी नदी किनारी रायगडी भूईकोट किला,त्यांच्या ताब्यात होता,&lt;ref&gt;अहिल्याबाई होळकर &lt;/ref&gt;

==तालुक्यातील गावे==
[[अडळसे]] [[आमळण]] [[आमसरपाडा]] [[आंजणे]] [[अंथीपाडा]] [[बंधारे (नवापूर)]] [[बंधारफळी]] [[बंधारपाडा]] [[बारडीपाडा]] [[बारी (नवापूर)]] [[बेडकी]] [[बेडकीपाडा]] [[भडवड]] [[भामरमाळ]] [[भंगारपाडा (नवापूर)]] [[भरडू]] [[भवरे]] [[बिजादेवी]] [[बिजगाव]] [[बिळबारे]] [[बिलडा]] [[बिळगव्हाण]] [[बिळीपाडा]] [[बिळमाजेर]] [[बोकळझर]] [[बोरचाक]] [[बोरपाडा (नवापूर)]] [[बोरझर]] [[चेडा]] [[छिरवे]] [[चिखली (नवापूर)]] [[चिंचपाडा (नवापूर)]] [[चितवी]] [[चोरविहीर]] [[चौकी]] [[दापुर (नवापूर)]] 
#[[देवळीपाडा (नवापूर)]] 
#[[देवमोगरा]] 
#[[धानराट]] 
#[[ढवळीपाडा]] 
#[[धोंग]] 
#[[धुळीपाडा]] 
#[[डोगेगाव]] 
#[[दुधवे]] 
#[[गदाड]] 
#[[गंगापूर (नवापूर)]] 
#[[घोडाजामणे]] 
#[[घोगळ]] 
#[[गोकुळनगर]] 
#[[हळदाणी]] 
#[[हिराफळी]] 
#[[जामडे]] 
#[[जामतलाव]] 
#[[कडवण (नवापूर)]] 
#[[कामोद (नवापूर)]] 
#[[करंजाळी (नवापूर)]] 
#[[करंजीबुद्रुक]] 
#[[करंजीखुर्द]] 
#[[करंजवेल]] 
#[[कारेघाट]] 
#[[कसारे]] 
#[[केळी (नवापूर)]] 
#[[केळपाडा]] 
#[[खडकी (नवापूर)]] 
#[[खैरवे]] 
#[[खालीबारडी]] 
#[[खानापूर (नवापूर)]] 
#[[खांडबारा]] 
#[[खारजे]] 
#[[खाटगाव]] 
#[[खेकाडा]] 
#[[खोकरवाडा]] 
#[[खोकसे]] 
#[[खोलघर]] 
#[[खोलविहीर]] 
#[[कोकणीवाडा]] 
#[[कोलदे]] 
#[[कोथाडा]] 
#[[कोटखांब]] 
#[[कुकरण]] 
#[[लक्कडकोट (नवापूर)]] 
#[[महालकडु]] 
#[[माळई]] 
#[[मालवण (नवापूर)]] 
#[[मारोड]] 
#[[मेणातलाव]] 
#[[मेंदीपाडा]] 
#[[मोगराणी]] 
#[[मोरकरंजे]] 
#[[मोरथुवा]] 
#[[मोठीकडवण]] 
#[[मौलीपाडा]] 
#[[नागरे]] 
#[[नागझिरी]] 
#[[नानगीपाडा]] 
#[[नंदवन]] 
#[[नवागाव (नवापूर)]] 
#[[नवली]] 
#[[नवीसावराट]] 
#[[नवापाडा (नवापूर)]] 
#[[निजामपूर (नवापूर)]] 
#[[निंबोणी (नवापूर)]] 
#[[निमदरडे]] 
#[[पालीपाडा]] 
#[[पळशी (नवापूर)]] 
#[[पळसुण]] 
#[[पांचआंबा]] 
#[[पांगरण]] 
#[[पाटी (नवापूर)]] 
#[[पायरविहीर]] 
#[[पिंपाळे]] 
#[[पिंपरण (नवापूर)]] 
#[[प्रतापपूर (नवापूर)]] 
#[[रायंगण]] 
#[[रायपूर (नवापूर)]] 
#[[सागळी]] 
#[[सालवण (नवापूर)]] 
#[[सारी]] 
#[[सावराट (नवापूर)]] 
#[[शेगावे]] 
#[[शेही]] 
#[[शेतगाव]] 
#[[शिंगारमाळ]] 
#[[श्रावणी (नवापूर)]] 
#[[सोनारेदिगर]] 
#[[सोनखडके]] 
#[[सोनपाडा]] 
#[[सुळी]] 
#[[तलावीपाडा]] 
#[[तारापूर (नवापूर)]] 
#[[तरपाडा]] 
#[[थुवा]] 
#[[तिळसर]] 
#[[तिनमौळी]] 
#[[उकळापाणी]] 
#[[उमरण]] 
#[[उमरविहीर (नवापूर)]] 
#[[उंबर्डी (नवापूर)]] 
#[[उंचीशेवडी]] 
#[[वडदेबुद्रुक]] 
#[[वडकलंबी]] 
#[[वडखुट]] 
#[[वडफाळी (नवापूर)]] 
#[[वागडे (नवापूर)]] 
#[[वारडीपाडा]] 
#[[वासाडे]] 
#[[वटवी]] 
#[[वावडी]] 
#[[विजापूर (नवापूर)]] 
#[[विसरवाडी]] 
#[[वडसतरा]] 
#[[वागाडी]] 
#[[वाकीपाडा]] 
#[[वालआमराई]] 
#[[वांझाळे]] 
#[[वाटवी]] 
#[[झामणझर]] 
#[[झामट्यावड]] 
#[[झारीपाडा]]

==भौगोलिक स्थान==
उत्तरेस तापी नदी मुळे निर्माण झालेला मेंदानी भाग पुर्व व दक्षिणेस पश्चिम घाटाचा कोंडाईबारी चरणमल डानग डोंगर रांगा उत्तरटोक असा सुपीक जमीन असलेला भु भाग

==हवामान==
==लोकजीवन==
==प्रेक्षणीय स्थळे==
नवापूर तालुक्यात अनेक छोटे धरणे मध्यम प्रकल्प आहेत भरडू,खडकी,बोरपडा,नागझरी(रंगावली),खोकसा,खेरवा,भवरे,हलदानी, त्यातील जलाशय पाहण्यासारखे आहेत,तसेच छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या 1671 च्या साल्हेर लढाईत बागलाण प्रांत ते नवापूर पर्यंत मोरोपंत पिंगळे प्रतापराव यांच्या तुकडीने मुघलांना पिटाळून लावलं आणि तेव्हा मराठा राजसत्तेच्या वेळी नवापूर हे रायगंण सुभे करून तेथें ठिंगळे सरदार यांना नेमुन चोथाई वसुली चे अधिकार मिळवले होते त्यांच्या ताब्यातील
हल्डनी, दुधवे, शिर्वे, नवापूर येथे शिव कालीन मुघल गढी आणि कोंडाईबारी घाटात रायकोट किल्ला, रायगडी भूईकोट किला,त्यांच्या ताब्यात होता, सोळा व सतराव्या शतकात ब्राहणपुर ऑरंगाबद सुरत यातील दळण वळण आणि व्यापारी मार्गावरील एक महत्वाचे ठाणे नवापूर होते 

==नागरी सुविधा==
==संदर्भ==
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }}
#https://transport.maharashtra.gov.in/

{{नंदुरबार जिल्ह्यातील तालुके}}

[[वर्ग:नंदुरबार जिल्ह्यातील तालुके]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]]</text>
      <sha1>imnpeqdix7i6r1sj0650ypejc2bef3q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>एरंडोल</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32041</id>
    <revision>
      <id>2682195</id>
      <parentid>2649397</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T07:43:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Himbeerbläuling</username>
        <id>182728</id>
      </contributor>
      <comment>/* भूगोल */ wikisyntax nbsp. -nbsp???</comment>
      <origin>2682195</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6397" sha1="3jc7z3azalp236ssk0u9j2q4zx0zaw2" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार                  = तालुका
|स्थानिक_नाव             = एरंडोल
|राज्य_नाव               = महाराष्ट्र
|आकाशदेखावा             = 
|आकाशदेखावा_शीर्षक        = 
|जिल्हा                  = जळगाव 
|तालुका_नावे             = 
|अक्षांश = 20.9167
|रेखांश = 75.3333  
|क्षेत्रफळ_एकूण             = 
|उंची                 = 
| लोकसंख्या_एकूण = 31071
| लोकसंख्या = 2001
|लोकसंख्या_घनता           = 
|लिंग_गुणोत्तर              = 
|संकेतस्थळ               = 
|संकेतस्थळ_नाव            = 
}}
'''एरंडोल''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[जळगाव जिल्हा|जळगाव जिल्ह्याचा]] एक तालुका आहे.
एरंडोल शहर [[रा.म.क्र.६|रा.म.क्र.५३ (६)]] वर आहे. हे [[अंजनी नदी]]च्या काठावर वसले आहे.
==भूगोल==
एरंडोल [[पांडव|पांडवांच्या]] वेळी 'एकचक्रनगरी' या नावाने ओळखले जात होते. 
अंजनी नदीच्या किनाऱ्यावर एरंडोल हे ऐतिहासिक शहर वसलेले आहे. हे 227&amp;nbsp;मीटर सरासरी उंची आहे;  (744&amp;nbsp;[[पाऊल (लांबी)|फूट]]). अंजनी नदी शहराच्या मध्यातून जाते, आणि अंजनी धरण (~४ कि. मी.) हे शहरासाठी पाण्याचे प्रमुख स्त्रोत आहे.
[[राष्ट्रीय महामार्ग ६|राष्ट्रीय महामार्ग क्र. ५३ (६)]] पारादिप पोर्ट (पारादिप) ते हजिरा (सूरत) हा भारतातील प्रमुख राष्ट्रीय महामार्ग एरंडोल शहरातून जातो, पश्चिमेकडून सूरत, धुळे सह एरंडोल पूर्वेकडे आणि जळगाव, नागपूर जोडले आहे. जवळचे रेल्वे स्थानक ११ कि. मी. दूर धरणगाव रेल्वेस्थानक (जळगाव-उधना ताप्ती सेक्शन) हे आहे, जे की धरणगाव तालुक्यात आहे. एरंडोल तालुक्याची सीमा जळगाव, धरणगाव, पारोळा, पाचोरा, भडगाव या तालुक्यांना लागून आहे.

== वस्तीविभागणी ==
एरंडोल [[महाराष्ट्र]] राज्यातील, [[जळगाव]] जिल्ह्यातील एक [[नगर]] परिषद असलेले शहर आहे. एरंडोल शहर जे 11 वॉर्डमध्ये विभागलेले आहे त्याची निवडणुक दर 5 वर्षांनी होते.  [[२०११ भारताची जनगणना|२०११ च्या भारताचच्या जनगणनेनुसार]]  एरंडोल नगरपरिषद  एकूण लोकसंख्या जे 31.071 आहे  त्या मध्ये 15.071 महिला आहेत, तर 16,000 पुरुष आहेत .
0-6 वय असलेल्या मुलांना लोकसंख्या एरंडोल (एम सीआई ) एकूण लोकसंख्येच्या 12,60 % आहे 3916 आहे. एरंडोल नगर परिषदेत स्त्री सेक्स रेशो शिवाय, एरंडोल मध्ये लिंग गुणोत्तर सुमारे 889 एरंडोल शहर 894. साक्षरता महाराष्ट्र राज्य सरासरी तुलनेत 82,34 % राज्यातील सरासरी पेक्षा 76,67 % कमी आहे 929. राज्यातील सरासरी विरुद्ध 942 आहे . महिला साक्षरता दर 71,13 % आहे तर एरंडोल मध्ये , पुरुष साक्षरता सुमारे 81,93 % आहे.

== श्री राम मंदिर ==
गेल्या 300 वर्ष पूर्वी श्री राम [[मंदिर]] एरंडोल मध्ये, [[अंजनी नदी]] {{स्पष्टीकरण | तारीख = ते जून 2015 या}} जवळ आहे.

==हे सुद्धा पहा==
* [[अंजनी धरण]]
*

== कार्य प्रोफाइल ==
{{मट्रा}}
एकूण पैकी [[लोकसंख्या]], 11.705 काम किंवा [[व्यवसाय]] क्रियाकलाप गुंतले होते. 3.334 महिला करताना या 8.371 नर होते. जनगणना सर्वेक्षण, कार्यकर्ता व्यवसाय करते कोण व्यक्ती, नोकरी, सेवा आणि शेतकरी आणि कामगार क्रियाकलाप व्याख्या आहे. एकूण कामगार 10.93% किरकोळ कार्य गुंतले होते तर एकूण 11705 काम लोकसंख्या, 89,07% मुख्य कार्य गुंतले होते.

[[वर्ग:महाराष्ट्रातील शहरे]]</text>
      <sha1>3jc7z3azalp236ssk0u9j2q4zx0zaw2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>संजय नार्वेकर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33421</id>
    <revision>
      <id>2682216</id>
      <parentid>2412921</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T10:38:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26742-82</username>
        <id>182734</id>
      </contributor>
      <comment>चित्रपट</comment>
      <origin>2682216</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2956" sha1="s7ss01qtoqgt7adueizeru1covxrdzu" xml:space="preserve">{{विस्तार}}
{{माहितीचौकट अभिनेता
| पार्श्वभूमी_रंग = 
| नाव = संजय नार्वेकर
| चित्र = Sanjay Narvekar.jpg
| चित्र_रुंदी = 
| चित्र_शीर्षक = संजय नार्वेकर
| पूर्ण_नाव = संजय नार्वेकर
| जन्म_दिनांक =१९६२ (वय-६०) 
| जन्म_स्थान =[[सिंधुदुर्ग]], [[महाराष्ट्र]], भारत 
| मृत्यू_दिनांक = 
| मृत्यू_स्थान = 
| इतर_नावे = 
| कार्यक्षेत्र = अभिनय 
| राष्ट्रीयत्व =[[भारतीय]]
| भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]]
| कारकीर्द_काळ = 
| प्रमुख_नाटके = 
| प्रमुख_चित्रपट = 
| प्रमुख_दूरचित्रवाणी_कार्यक्रम = तुझ्या इष्काचा नादखुळा 
| पुरस्कार = 
| वडील_नाव = 
| आई_नाव = 
| पती_नाव = 
| पत्नी_नाव = 
| अपत्ये = 
| संकेतस्थळ = 
| तळटिपा = 
}}

'''संजय नार्वेकर''' हे मराठी आणि हिंदी सिनेमात तसेच मराठी नाटकात काम करणारे अभिनेते आहेत. '''वास्तव''' या हिंदी चित्रपटातील त्यांच्या '''देढ फुटीया''' या पत्राने त्यांना बरीच लोकप्रियता मिळवून दिली.त्यांच्या चश्मेबहाद्दूर,जबरदस्त,खबरदार मधिल विनोदी भूमिका खुप गाजल्या. खबरदार मारूती कांबळे 

=== प्रमुख चित्रपट===
* [[नऊ महिने नऊ दिवस (चित्रपट) |नऊ महिने नऊ दिवस]]
* टार्गेट - द लक्ष्य  
* [[अगं बाई अरेच्चा! (चित्रपट)|अगं बाई अरेच्चा!]]
* [[जबरदस्त (चित्रपट)|जबरदस्त]] 
* [[खबरदार (चित्रपट)|खबरदार]]
* [[चेकमेट (चित्रपट)|चेकमेट]] 
* [[आई नं. वन (चित्रपट)|आई नं. वन]]

[[वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते]]
[[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते]]
[[वर्ग:मराठी अभिनेते]]</text>
      <sha1>s7ss01qtoqgt7adueizeru1covxrdzu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>अलायन्स एर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>39781</id>
    <revision>
      <id>2682154</id>
      <parentid>2477781</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T06:00:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>वर्ग</comment>
      <origin>2682154</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1924" sha1="1iafkdb11gul2l3z6ir4gfjtkpesva4" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
{{गल्लत|अलायन्स एरलाइन्स}}
'''अलायन्स एर''' किंवा '''एर इंडिया रीजनल'''  ही [[भारत|भारतातील]] एक विमानवाहतूक कंपनी आहे. हिची सुरुवात ''अलायन्स एर'' या नावाने झाली.&lt;ref name=&quot;FI&quot;&gt;{{स्रोत बातमी | title= Directory: World Airlines | कृती= [[फ्लाइट इंटरनॅशनल]] | page= 73 | date= 27 March 2007}}&lt;/ref&gt; याची स्थापना १९९६ मध्ये [[इंडियन एरलाइन्स|इंडियन एरलाइन्सची]]  (नंतर २००७ मध्ये एर इंडियामध्ये विलीन झाली) उपकंपनी म्हणून करण्यात आली आणि मुख्यतः देशांतर्गत मार्ग चालवते. ही कंपनी १७० उड्डाणांसह ४२ शहरांना विमानसेवा पुरवते.&lt;ref name=&quot;Alliance Air destinations&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |title= Alliance Air destinations. |दुवा=http://www.airindia.in/alliance-air.htm |प्रकाशक= Alliance Air- Air India |accessdate=29 December 2014}}&lt;/ref&gt;

{{विस्तार}}

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

{{भारतीय विमान सेवा}}

[[वर्ग:भारतीय विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:एर इंडिया]]
[[वर्ग:स्टार अलायन्स]]
[[वर्ग:इ.स. १९९६ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>1iafkdb11gul2l3z6ir4gfjtkpesva4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682155</id>
      <parentid>2682154</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T06:05:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>वर्ग</comment>
      <origin>2682155</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4569" sha1="6rz8wdh744d5d96mb8gvkfrt0w2pqup" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
{{गल्लत|अलायन्स एरलाइन्स}}
'''अलायन्स एर''' किंवा '''एर इंडिया रीजनल'''  ही [[भारत|भारतातील]] एक विमानवाहतूक कंपनी आहे. हिची सुरुवात ''अलायन्स एर'' या नावाने झाली.&lt;ref name=&quot;FI&quot;&gt;{{स्रोत बातमी | title= Directory: World Airlines | कृती= [[फ्लाइट इंटरनॅशनल]] | page= 73 | date= 27 March 2007}}&lt;/ref&gt; याची स्थापना १९९६ मध्ये [[इंडियन एरलाइन्स|इंडियन एरलाइन्सची]]  (नंतर २००७ मध्ये एर इंडियामध्ये विलीन झाली) उपकंपनी म्हणून करण्यात आली आणि मुख्यतः देशांतर्गत मार्ग चालवते. ही कंपनी १७० उड्डाणांसह ४२ शहरांना विमानसेवा पुरवते.&lt;ref name=&quot;Alliance Air destinations&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |title= Alliance Air destinations. |दुवा=http://www.airindia.in/alliance-air.htm |प्रकाशक= Alliance Air- Air India |accessdate=29 December 2014}}&lt;/ref&gt;

{{विस्तार}}

== ताफा ==
{{As of|2025|8}}, अलायन्स एर खालील विमानांचे संचालन करते:&lt;ref&gt;{{cite magazine |title=Global Airline Guide 2025 - Alliance Air |magazine=Airliner World |date=September 2025 |page=61}}&lt;/ref&gt;

[[File:Alliance Air ATR 72-600 (VT-AIV).jpg|thumb|right|अलायन्स एरचे [[एटीआर ७२#एटीआर ७२-२१२ए|एटीआर ७२-६००]]]]

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:center;&quot;
|+ अलायन्स एरचा ताफा
|-
!विमान
!सेवेत
! खरेदीवर
!प्रवासी
!नोंदी
|-
|[[एटीआर ४२#एटीआर ४२-६००|एटीआर ४२-६००]]&lt;ref name=&quot;AW&quot;&gt;{{cite journal |title=Alliance bolsters ATR fleet |journal=Airliner World |date=April 2022 |issue=273 |page=17 }}&lt;/ref&gt;
| २ || – || ४८|| –
|-
|[[एटीआर ७२#एटीआर ७२-२१२ए|एटीआर ७२-६००]]&lt;ref name=&quot;AW&quot; /&gt;
| १८ || – || ७२ || –
|-
|[[डोर्नियर २२८]]
| १ || १ || १७ || –
|-
!एकूण
!२१ !! १ !! – ||
|}

=== निवृत्त विमाने ===
[[File:Boeing 737-2A8-Adv, Alliance Air (Indian Airlines) AN1260965.jpg|thumb|पूर्वी अलायन्स एरद्वारे संचालित [[बोईंग ७३७#७३७-२००|बोईंग ७३७-२००]]]]

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:left;&quot;
|- 
!विमान
!निवृत्त 
!नोंदी
|-
|[[बोईंग ७३७#७३७-२००|बोईंग ७३७-२००]]&lt;ref name=&quot;FG&quot;/&gt;
| २००८ || ५ विमाने [[एर इंडिया कार्गो]]साठी मालवाहू विमानात रूपांतरित केली गेली 

|-
|[[बोंबार्डियर सीआरजे७०० मालिका#सीआरजे७००|बोंबार्डियर सीआरजे७००]]&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/52404-indias-alliance-air-ends-crj-700-operations | title=India's Alliance Air ends CRJ-700 operations | work=Ch-aviation | date=15 January 2017 | access-date=19 May 2019}}&lt;/ref&gt;
| २०१७ || भाडेतत्त्वावर देणाऱ्या कंपनीला परत केली 

|-
|[[एटीआर ४२#एटीआर ४२-३००|एटीआर ४२-३००]]
| २०२० || साठवणुकीत

|}

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

{{भारतीय विमान सेवा}}

[[वर्ग:भारतीय विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:एर इंडिया]]
[[वर्ग:स्टार अलायन्स]]
[[वर्ग:इ.स. १९९६ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>6rz8wdh744d5d96mb8gvkfrt0w2pqup</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682157</id>
      <parentid>2682155</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T06:14:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* ताफा */</comment>
      <origin>2682157</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4558" sha1="ftqfsodways4pcg6r8b9hxdjv5lgnz2" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
{{गल्लत|अलायन्स एरलाइन्स}}
'''अलायन्स एर''' किंवा '''एर इंडिया रीजनल'''  ही [[भारत|भारतातील]] एक विमानवाहतूक कंपनी आहे. हिची सुरुवात ''अलायन्स एर'' या नावाने झाली.&lt;ref name=&quot;FI&quot;&gt;{{स्रोत बातमी | title= Directory: World Airlines | कृती= [[फ्लाइट इंटरनॅशनल]] | page= 73 | date= 27 March 2007}}&lt;/ref&gt; याची स्थापना १९९६ मध्ये [[इंडियन एरलाइन्स|इंडियन एरलाइन्सची]]  (नंतर २००७ मध्ये एर इंडियामध्ये विलीन झाली) उपकंपनी म्हणून करण्यात आली आणि मुख्यतः देशांतर्गत मार्ग चालवते. ही कंपनी १७० उड्डाणांसह ४२ शहरांना विमानसेवा पुरवते.&lt;ref name=&quot;Alliance Air destinations&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |title= Alliance Air destinations. |दुवा=http://www.airindia.in/alliance-air.htm |प्रकाशक= Alliance Air- Air India |accessdate=29 December 2014}}&lt;/ref&gt;

{{विस्तार}}

== ताफा ==
[[File:Alliance Air ATR 72-600 (VT-AIV).jpg|thumb|right|अलायन्स एरचे [[एटीआर ७२#एटीआर ७२-२१२ए|एटीआर ७२-६००]]]]
ऑगस्ट २०२५च्या सुमारासची अलायन्सची विमाने:&lt;ref&gt;{{cite magazine |title=Global Airline Guide 2025 - Alliance Air |magazine=Airliner World |date=September 2025 |page=61}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:center;&quot;
|+ अलायन्स एरचा ताफा
|-
!विमान
!सेवेत
! खरेदीवर
!प्रवासी
!नोंदी
|-
|[[एटीआर ४२#एटीआर ४२-६००|एटीआर ४२-६००]]&lt;ref name=&quot;AW&quot;&gt;{{cite journal |title=Alliance bolsters ATR fleet |journal=Airliner World |date=April 2022 |issue=273 |page=17 }}&lt;/ref&gt;
| २ || – || ४८|| –
|-
|[[एटीआर ७२#एटीआर ७२-२१२ए|एटीआर ७२-६००]]&lt;ref name=&quot;AW&quot; /&gt;
| १८ || – || ७२ || –
|-
|[[डोर्नियर २२८]]
| १ || १ || १७ || –
|-
!एकूण
!२१ !! १ !! – ||
|}

=== निवृत्त विमाने ===
[[File:Boeing 737-2A8-Adv, Alliance Air (Indian Airlines) AN1260965.jpg|thumb|पूर्वी अलायन्स एरद्वारे संचालित [[बोईंग ७३७#७३७-२००|बोईंग ७३७-२००]]]]

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:left;&quot;
|- 
!विमान
!निवृत्त 
!नोंदी
|-
|[[बोईंग ७३७#७३७-२००|बोईंग ७३७-२००]]&lt;ref name=&quot;FG&quot;/&gt;
| २००८ || ५ विमाने [[एर इंडिया कार्गो]]साठी मालवाहू विमानात रूपांतरित केली गेली 

|-
|[[बोंबार्डियर सीआरजे७०० मालिका#सीआरजे७००|बोंबार्डियर सीआरजे७००]]&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/52404-indias-alliance-air-ends-crj-700-operations | title=India's Alliance Air ends CRJ-700 operations | work=Ch-aviation | date=15 January 2017 | access-date=19 May 2019}}&lt;/ref&gt;
| २०१७ || भाडेतत्त्वावर देणाऱ्या कंपनीला परत केली 
|-
|[[एटीआर ४२#एटीआर ४२-३००|एटीआर ४२-३००]]
| २०२० || साठवणुकीत
|}

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

{{भारतीय विमान सेवा}}

[[वर्ग:भारतीय विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:एर इंडिया]]
[[वर्ग:स्टार अलायन्स]]
[[वर्ग:इ.स. १९९६ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>ftqfsodways4pcg6r8b9hxdjv5lgnz2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682158</id>
      <parentid>2682157</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T06:14:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT II</username>
        <id>140753</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>शुद्धलेखन — अंक व शब्दामधील जागा काढली ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#अंक व शब्दामधील जागा|अधिक माहिती]])</comment>
      <origin>2682158</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4559" sha1="fherihp32hgbxjx8ht7n93zzubj6z55" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
{{गल्लत|अलायन्स एरलाइन्स}}
'''अलायन्स एर''' किंवा '''एर इंडिया रीजनल'''  ही [[भारत|भारतातील]] एक विमानवाहतूक कंपनी आहे. हिची सुरुवात ''अलायन्स एर'' या नावाने झाली.&lt;ref name=&quot;FI&quot;&gt;{{स्रोत बातमी | title= Directory: World Airlines | कृती= [[फ्लाइट इंटरनॅशनल]] | page= 73 | date= 27 March 2007}}&lt;/ref&gt; याची स्थापना १९९६ मध्ये [[इंडियन एरलाइन्स|इंडियन एरलाइन्सची]]  (नंतर २००७ मध्ये एर इंडियामध्ये विलीन झाली) उपकंपनी म्हणून करण्यात आली आणि मुख्यतः देशांतर्गत मार्ग चालवते. ही कंपनी १७० उड्डाणांसह ४२ शहरांना विमानसेवा पुरवते.&lt;ref name=&quot;Alliance Air destinations&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |title= Alliance Air destinations. |दुवा=http://www.airindia.in/alliance-air.htm |प्रकाशक= Alliance Air- Air India |accessdate=29 December 2014}}&lt;/ref&gt;

{{विस्तार}}

== ताफा ==
[[File:Alliance Air ATR 72-600 (VT-AIV).jpg|thumb|right|अलायन्स एरचे [[एटीआर ७२#एटीआर ७२-२१२ए|एटीआर ७२-६००]]]]
ऑगस्ट २०२५ च्या सुमारासची अलायन्सची विमाने:&lt;ref&gt;{{cite magazine |title=Global Airline Guide 2025 - Alliance Air |magazine=Airliner World |date=September 2025 |page=61}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:center;&quot;
|+ अलायन्स एरचा ताफा
|-
!विमान
!सेवेत
! खरेदीवर
!प्रवासी
!नोंदी
|-
|[[एटीआर ४२#एटीआर ४२-६००|एटीआर ४२-६००]]&lt;ref name=&quot;AW&quot;&gt;{{cite journal |title=Alliance bolsters ATR fleet |journal=Airliner World |date=April 2022 |issue=273 |page=17 }}&lt;/ref&gt;
| २ || – || ४८|| –
|-
|[[एटीआर ७२#एटीआर ७२-२१२ए|एटीआर ७२-६००]]&lt;ref name=&quot;AW&quot; /&gt;
| १८ || – || ७२ || –
|-
|[[डोर्नियर २२८]]
| १ || १ || १७ || –
|-
!एकूण
!२१ !! १ !! – ||
|}

=== निवृत्त विमाने ===
[[File:Boeing 737-2A8-Adv, Alliance Air (Indian Airlines) AN1260965.jpg|thumb|पूर्वी अलायन्स एरद्वारे संचालित [[बोईंग ७३७#७३७-२००|बोईंग ७३७-२००]]]]

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:left;&quot;
|- 
!विमान
!निवृत्त 
!नोंदी
|-
|[[बोईंग ७३७#७३७-२००|बोईंग ७३७-२००]]&lt;ref name=&quot;FG&quot;/&gt;
| २००८ || ५ विमाने [[एर इंडिया कार्गो]]साठी मालवाहू विमानात रूपांतरित केली गेली 

|-
|[[बोंबार्डियर सीआरजे७०० मालिका#सीआरजे७००|बोंबार्डियर सीआरजे७००]]&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/52404-indias-alliance-air-ends-crj-700-operations | title=India's Alliance Air ends CRJ-700 operations | work=Ch-aviation | date=15 January 2017 | access-date=19 May 2019}}&lt;/ref&gt;
| २०१७ || भाडेतत्त्वावर देणाऱ्या कंपनीला परत केली 
|-
|[[एटीआर ४२#एटीआर ४२-३००|एटीआर ४२-३००]]
| २०२० || साठवणुकीत
|}

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

{{भारतीय विमान सेवा}}

[[वर्ग:भारतीय विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:एर इंडिया]]
[[वर्ग:स्टार अलायन्स]]
[[वर्ग:इ.स. १९९६ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>fherihp32hgbxjx8ht7n93zzubj6z55</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682159</id>
      <parentid>2682158</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T06:22:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* निवृत्त विमाने */</comment>
      <origin>2682159</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5352" sha1="12x1t8rvp5gt5xg0zbcfd0anvjuxm8w" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
{{गल्लत|अलायन्स एरलाइन्स}}
'''अलायन्स एर''' किंवा '''एर इंडिया रीजनल'''  ही [[भारत|भारतातील]] एक विमानवाहतूक कंपनी आहे. हिची सुरुवात ''अलायन्स एर'' या नावाने झाली.&lt;ref name=&quot;FI&quot;&gt;{{स्रोत बातमी | title= Directory: World Airlines | कृती= [[फ्लाइट इंटरनॅशनल]] | page= 73 | date= 27 March 2007}}&lt;/ref&gt; याची स्थापना १९९६ मध्ये [[इंडियन एरलाइन्स|इंडियन एरलाइन्सची]]  (नंतर २००७ मध्ये एर इंडियामध्ये विलीन झाली) उपकंपनी म्हणून करण्यात आली आणि मुख्यतः देशांतर्गत मार्ग चालवते. ही कंपनी १७० उड्डाणांसह ४२ शहरांना विमानसेवा पुरवते.&lt;ref name=&quot;Alliance Air destinations&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |title= Alliance Air destinations. |दुवा=http://www.airindia.in/alliance-air.htm |प्रकाशक= Alliance Air- Air India |accessdate=29 December 2014}}&lt;/ref&gt;

{{विस्तार}}

== ताफा ==
[[File:Alliance Air ATR 72-600 (VT-AIV).jpg|thumb|right|अलायन्स एरचे [[एटीआर ७२#एटीआर ७२-२१२ए|एटीआर ७२-६००]]]]
ऑगस्ट २०२५ च्या सुमारासची अलायन्सची विमाने:&lt;ref&gt;{{cite magazine |title=Global Airline Guide 2025 - Alliance Air |magazine=Airliner World |date=September 2025 |page=61}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:center;&quot;
|+ अलायन्स एरचा ताफा
|-
!विमान
!सेवेत
! खरेदीवर
!प्रवासी
!नोंदी
|-
|[[एटीआर ४२#एटीआर ४२-६००|एटीआर ४२-६००]]&lt;ref name=&quot;AW&quot;&gt;{{cite journal |title=Alliance bolsters ATR fleet |journal=Airliner World |date=April 2022 |issue=273 |page=17 }}&lt;/ref&gt;
| २ || – || ४८|| –
|-
|[[एटीआर ७२#एटीआर ७२-२१२ए|एटीआर ७२-६००]]&lt;ref name=&quot;AW&quot; /&gt;
| १८ || – || ७२ || –
|-
|[[डोर्नियर २२८]]
| १ || १ || १७ || –
|-
!एकूण
!२१ !! १ !! – ||
|}

=== निवृत्त विमाने ===
[[File:Boeing 737-2A8-Adv, Alliance Air (Indian Airlines) AN1260965.jpg|thumb|पूर्वी अलायन्स एरद्वारे संचालित [[बोईंग ७३७#७३७-२००|बोईंग ७३७-२००]]]]

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:left;&quot;
|- 
!विमान
!निवृत्त 
!नोंदी
|-
|[[बोईंग ७३७#७३७-२००|बोईंग ७३७-२००]]&lt;ref name=&quot;FG&quot;/&gt;
| २००८ || ५ विमाने [[एर इंडिया कार्गो]]साठी मालवाहू विमानात रूपांतरित केली गेली 

|-
|[[बोंबार्डियर सीआरजे७०० मालिका#सीआरजे७००|बोंबार्डियर सीआरजे७००]]&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/52404-indias-alliance-air-ends-crj-700-operations | title=India's Alliance Air ends CRJ-700 operations | work=Ch-aviation | date=15 January 2017 | access-date=19 May 2019}}&lt;/ref&gt;
| २०१७ || भाडेतत्त्वावर देणाऱ्या कंपनीला परत केली 
|-
|[[एटीआर ४२#एटीआर ४२-३००|एटीआर ४२-३००]]
| २०२० || साठवणुकीत
|}

== अपघात आणि दुर्घटना ==
१७ जुलै २००० रोजी [[अलायन्स एर फ्लाइट ७४१२]] हे [[बोईंग ७३७|बोईंग ७३७-२००]] प्रकारचे विमान [[पटणा विमानतळ|पटणा विमानतळावर]] उतरताना एका निवासी भागात कोसळले. या अपघातात विमानातील कर्मचारी आणि प्रवाशांसह जमिनीवरील पाच व्यक्ती अशा एकूण ६० लोकांचा मृत्यू झाला.&lt;ref&gt;{{ASN accident|id=20000717-0|title=Alliance Air Flight 7412}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

{{भारतीय विमान सेवा}}

[[वर्ग:भारतीय विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:एर इंडिया]]
[[वर्ग:स्टार अलायन्स]]
[[वर्ग:इ.स. १९९६ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>12x1t8rvp5gt5xg0zbcfd0anvjuxm8w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682163</id>
      <parentid>2682159</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T06:35:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* ताफा */</comment>
      <origin>2682163</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19886" sha1="9er9yqa7beydi8xq77ya7p5usiyxxlv" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
{{गल्लत|अलायन्स एरलाइन्स}}
'''अलायन्स एर''' किंवा '''एर इंडिया रीजनल'''  ही [[भारत|भारतातील]] एक विमानवाहतूक कंपनी आहे. हिची सुरुवात ''अलायन्स एर'' या नावाने झाली.&lt;ref name=&quot;FI&quot;&gt;{{स्रोत बातमी | title= Directory: World Airlines | कृती= [[फ्लाइट इंटरनॅशनल]] | page= 73 | date= 27 March 2007}}&lt;/ref&gt; याची स्थापना १९९६ मध्ये [[इंडियन एरलाइन्स|इंडियन एरलाइन्सची]]  (नंतर २००७ मध्ये एर इंडियामध्ये विलीन झाली) उपकंपनी म्हणून करण्यात आली आणि मुख्यतः देशांतर्गत मार्ग चालवते. ही कंपनी १७० उड्डाणांसह ४२ शहरांना विमानसेवा पुरवते.&lt;ref name=&quot;Alliance Air destinations&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |title= Alliance Air destinations. |दुवा=http://www.airindia.in/alliance-air.htm |प्रकाशक= Alliance Air- Air India |accessdate=29 December 2014}}&lt;/ref&gt;

{{विस्तार}}

== इतिहास ==
अलायन्स एरची स्थापना एप्रिल १९९६ मध्ये सरकारी मालकीच्या [[इंडियन एरलाइन्स]]ची पूर्ण मालकीची उपकंपनी म्हणून करण्यात आली.&lt;ref name=&quot;FG&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.flightglobal.com/FlightPDFArchive/2002/2002%20-%200747.PDF |title=Alliance Air |work=Flight Global |date=March 2002 |access-date=19 May 2019 |page=71}}&lt;/ref&gt; इंडियन एरलाइन्सने १२ [[बोईंग ७३७]] विमाने अलायन्स एरला [[वेट लीज|वेट लीजवर]] दिली होती.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.rediff.com/news/2000/jul/17air24.htm |title=Plane had met with an accident before |work=[[Rediff.com]] | date=17 July 2000 |access-date=19 May 2019 |author=Haridas, Neena}}&lt;/ref&gt; अलायन्स एरने १५ एप्रिल १९९६ रोजी आपले कामकाज सुरू केले. ही कंपनी इंडियन एरलाइन्ससाठी एक किफायती दरात देशभरातील लहान शहरांतील प्रवासी आणून देणारी विमानकंपनी होती.&lt;ref name=&quot;FG&quot; /&gt; १ एप्रिल १९९७ रोजी, १९९३ मध्ये इंडियन एरलाइन्समध्ये विलीन झालेल्या [[वायुदूत]]चे उड्डाण कामकाज अलायन्स एरकडे सोपवण्यात आले.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://aviationa2z.com/index.php/2023/04/15/alliance-air-marks-27th-anniversary-since-its-first-flight-exclusive/|title=Alliance Air Marks 27th Anniversary Since its First Flight|date=15 April 2023|access-date=1 June 2025|work=Aviation A2Z}}&lt;/ref&gt; २००२ मध्ये, ही एरलाइन ११ बोईंग ७३७-२०० विमानांच्या ताफ्यासह भारतातील ४४ गंतव्यस्थानांना जोडत होती.&lt;ref name=&quot;FG&quot; /&gt;

२००७ मध्ये [[भारत सरकार]]ने इंडियन एरलाइन्सचे [[एर इंडिया|एर इंडियामध्ये]] विलीनीकरण करण्याची घोषणा केली.&lt;ref&gt;{{cite press release|url=https://www.pib.gov.in/newsite/erelcontent.aspx?relid=30435&amp;reg=3&amp;lang=2|title=Legal Process for merger of Air India and Indian Airlines completed|work=[[पत्र माहिती कार्यालय]]|date=24 August 2007|access-date=1 June 2025}}&lt;/ref&gt; २०११ मध्ये विलीनीकरण पूर्ण झाल्यानंतर अलायन्स एर ही एर इंडियाची उपकंपनी बनली आणि तिचे &quot;एर इंडिया रिजनल&quot; असे नामकरण करण्यात आले.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.ch-aviation.com/news/46028-air-india-eyes-star-alliances-cpm-for-its-two-subsidiaries|title=Air India eyes Star Alliance's CPM for its two subsidiaries|date=3 May 2016|access-date=1 June 2025|work=Ch-aviation}}&lt;/ref&gt; नोव्हेंबर २०१३ मध्ये एर इंडियाने अलायन्स एरच्या जुन्या होत चाललेल्या [[बोंबार्डियर सीआरजे७०० मालिका|सीआरजे७००]] विमानांच्या जागी आठ [[एटीआर ७२]] विमाने भाड्याने घेतली.&lt;ref&gt;{{cite news |date=18 November 2013 |title=Air India to dry lease eight 72-seater ATR aircraft to Alliance Air |work= [[द इकॉनॉमिक टाइम्स]] |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/air-india-to-dry-lease-eight-72-seater-atr-aircraft-to-alliance-air/articleshow/25996052.cms |access-date=17 November 2023 }}&lt;/ref&gt; अलायन्सनेने डिसेंबर २०१४ मध्ये आपल्या ताफ्यात पहिले एटीआर ७२-६०० विमान दाखल केले,&lt;ref&gt;{{cite news |date=16 December 2014 |title=Alliance Air introduces its first ATR 72-600 |work= ATR aircraft|url=https://www.atr-aircraft.com/presspost/alliance-air-introduces-its-first-atr-72-600 |access-date=17 November 2023 }}&lt;/ref&gt; आणि २०१७ मध्ये शेवटचे सीआरजे७०० विमान ताफ्यातून बाहेर काढण्यात आले.&lt;ref&gt;{{cite news |date=15 January 2017 |title=India's Alliance Air ends CRJ-700 operations |work= Ch-aviation |url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/52404-indias-alliance-air-ends-crj-700-operations |access-date=17 November 2023 }}&lt;/ref&gt; २०१६ मध्ये, देशातील सेवा नसलेल्या आणि कमी सेवा असलेल्या विमानतळांना जोडण्यासाठी भारत सरकारच्या [[उडान]] प्रादेशिक कनेक्टिव्हिटी योजनेची सुरुवात करण्याची जबाबदारी या एरलाइनवर सोपवण्यात आली आणि एरलाइनने ऑक्टोबर २०१६ मध्ये दहा एटीआर ७२ विमानांची ऑर्डर दिली.&lt;ref&gt;{{cite news |date=26 October 2016 |title= Air India firms up orders for 10 ATR-72 planes |work= [[द न्यू इंडियन एक्सप्रेस]]|url=https://www.newindianexpress.com/nation/2016/oct/26/express-exclusive-air-india-firms-up-orders-for-10-atr-72-planes-1532073--1.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20161026231916/http://www.newindianexpress.com/nation/2016/oct/26/express-exclusive-air-india-firms-up-orders-for-10-atr-72-planes-1532073--1.html |url-status=dead |archive-date=26 October 2016 |access-date=17 November 2023 }}&lt;/ref&gt; ११ नोव्हेंबर २०१९ रोजी तिने [[चेन्नई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|चेन्नई]] ते [[जाफना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|जाफना]] या आपल्या पहिल्या आणि एकमेव नियोजित आंतरराष्ट्रीय उड्डाणाचे कामकाज सुरू केले.&lt;ref&gt;{{cite news |date=4 November 2019 |first1=V. |last1=Ayyappan |title=Alliance Air to start Chennai- Jaffna commercial flights on Nov 11 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/alliance-air-to-start-chennai-jaffna-commercial-flights-on-nov-11/articleshow/71889740.cms |work=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]] |access-date=10 October 2021 }}&lt;/ref&gt; २०१९-२० या आर्थिक वर्षात एरलाइनने ६५.०९ कोटी रुपयांचा परिचालन नफा घोषित करून पहिल्यांदाच परिचालन नफ्याची नोंद केली.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Mishra|first=Mihir|title=Alliance Air reports operating profit for the first time in FY20; net loss at Rs 201 crore|work=[[द इकॉनॉमिक टाइम्स]]|url=https://economictimes.indiatimes.com/markets/stocks/earnings/alliance-air-reports-operating-profit-for-the-first-time-in-fy20-net-loss-at-rs-201-crore/articleshow/78809062.cms?from=mdr|access-date=1 June 2025|date=8 October 2021}}&lt;/ref&gt;

८ ऑक्टोबर २०२१ रोजी एर इंडियाची विक्री [[टाटा सन्स]]ला करण्यात आली.&lt;ref&gt;{{cite news|date=8 October 2021|title=Air India: Struggling national carrier sold to Tata Sons|language=en-GB|work=[[बीबीसी न्यूज]]|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-58778274|access-date=8 October 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Air India acquisition: What Tatas will get |url=https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/air-india-acquisition-what-tatas-will-get/articleshow/86871669.cms |date=8 October 2021 |access-date=8 October 2021 |work=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]]}}&lt;/ref&gt; मात्र, अलायन्स एर या व्यवहाराचा भाग नव्हती आणि ती 'एआय असेट्स होल्डिंग लिमिटेड' (AI Assets Holding Limited) कडे हस्तांतरित करण्यात आली, जी एर इंडियाची उर्वरित मालमत्ता आणि दायित्वे सांभाळणारी सरकारी मालकीची [[विशेष उद्देश वाहन]] (SPV) संस्था आहे.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Central Government notifies M/s Alliance Air Aviation Limited as 'Designated Indian Carrier' under Central Sales Tax Act|date=21 July 2023 |url=https://www.taxscan.in/central-government-notifies-m-s-alliance-air-aviation-limited-as-designated-indian-carrier-under-central-sales-tax-act/302254/ |work=Tax Scan |access-date=1 June 2025}}&lt;/ref&gt; अलायन्स एरचे मूल्य सुमारे २०० कोटी रुपये होते,&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Mishra |first1=Mihir |title=After Air India, government set to sell Alliance Air under asset-disposal programme |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/after-air-india-govt-set-to-sell-alliance-air-under-asset-disposal-programme/articleshow/86905133.cms |work=[[द इकॉनॉमिक टाइम्स]] |access-date=10 October 2021}}&lt;/ref&gt; आणि त्या वेळी अशा बातम्या आल्या होत्या की सरकार भविष्यात ही एरलाइन देखील विकण्याचा आणि त्यातून मिळणारा पैसा उर्वरित कर्ज फेडण्यासाठी वापरण्याचा विचार करत आहे.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Another smaller government-owned airline to go under hammer |url=https://www.timesnownews.com/business-economy/companies/article/another-smaller-government-owned-airline-to-go-under-hammer/822208 |work=[[टाइम्स नाऊ]] |date=10 October 2021 |access-date=10 October 2021 }}&lt;/ref&gt; १५ एप्रिल २०२२ रोजी तिने एर इंडियापासून स्वतंत्रपणे कार्य करण्यास सुरुवात केली आणि आपले 'अलायन्स एर' हे नाव पुन्हा धारण केले.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Alliance Air no longer subsidiary of Air India; moves to own website, flight code |url=https://www.hindustantimes.com/business/alliance-air-no-longer-subsidiary-of-air-india-moves-to-own-website-flight-code-101650028436555.html |access-date=20 April 2022 |work=[[हिंदुस्तान टाइम्स]] |date=15 April 2022 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Alliance Air breaks free from Air India |url=https://www.newindianexpress.com/nation/2022/apr/14/alliance-air-breaks-free-from-air-india-2442050.html |access-date=20 April 2022 |work=[[द न्यू इंडियन एक्सप्रेस]]}}&lt;/ref&gt; सप्टेंबर २०२१ मध्ये, एरलाइनने दोन १७ आसनी [[डोर्नियर २२८]] विमाने भाड्याने घेण्यासाठी [[हिंदुस्तान एरोनॉटिक्स लिमिटेड]] (HAL) सोबत करार केला आणि ७ एप्रिल २०२२ रोजी पहिले विमान सुपूर्द करण्यात आले.&lt;ref&gt;{{cite news |date=7 April 2022 |first=Poulomi |last=Saha |title=First India-made Dornier 228 aircraft delivered to Alliance Air |url=https://www.indiatoday.in/india/story/first-india-made-dornier-228-delivered-to-alliance-air-1934852-2022-04-07 |access-date=13 April 2022 |work=[[इंडिया टुडे]]}}&lt;/ref&gt; डोर्नियर २२८, जे पूर्वी फक्त [[भारतीय सशस्त्र सेना|भारतीय सशस्त्र दलांद्वारे]] वापरले जात होते, व्यावसायिक कामकाजासाठी HAL द्वारे सुधारित केले गेले. १२ एप्रिल २०२२ रोजी अलायन्स एर नागरी विमान वाहतूक क्षेत्रात भारतीय बनावटीचे विमान वापरणारी पहिली एरलाइन ठरली.&lt;ref&gt;{{cite news |date=11 April 2022 |title=Alliance Air to launch Dornier plane on Dibrugarh-Pasighat route on Tuesday |url=https://www.livemint.com/news/india/air-alliance-to-launch-dornier-plane-on-dibrugarh-pasighat-route-on-tuesday-11649677929080.html |access-date=13 April 2022 |work=[[लाइव्ह मिंट]]}}&lt;/ref&gt; फेब्रुवारी २०२२ मध्ये, एरलाइनने [[हिमालय|हिमालयीन प्रदेशातील]] लहान विमानतळांवर सेवा देण्यासाठी दोन [[एटीआर ४२]] विमाने घेण्याचा करार केला.&lt;ref&gt;{{cite news |date=15 February 2022 |title=Alliance Air to connect challenging airfields of the Himalayas with two brand new ATR 42-600 |work=ATR aircraft|url=https://www.atr-aircraft.com/presspost/alliance-air-to-connect-challenging-airfields-of-the-himalayas-with-two-brand-new-atr-42-600/ |access-date=17 November 2023 }}&lt;/ref&gt;

== ताफा ==
[[File:Alliance Air ATR 72-600 (VT-AIV).jpg|thumb|right|अलायन्स एरचे [[एटीआर ७२#एटीआर ७२-२१२ए|एटीआर ७२-६००]]]]
ऑगस्ट २०२५ च्या सुमारासची अलायन्सची विमाने:&lt;ref&gt;{{cite magazine |title=Global Airline Guide 2025 - Alliance Air |magazine=Airliner World |date=September 2025 |page=61}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:center;&quot;
|+ अलायन्स एरचा ताफा
|-
!विमान
!सेवेत
! खरेदीवर
!प्रवासी
!नोंदी
|-
|[[एटीआर ४२#एटीआर ४२-६००|एटीआर ४२-६००]]&lt;ref name=&quot;AW&quot;&gt;{{cite journal |title=Alliance bolsters ATR fleet |journal=Airliner World |date=April 2022 |issue=273 |page=17 }}&lt;/ref&gt;
| २ || – || ४८|| –
|-
|[[एटीआर ७२#एटीआर ७२-२१२ए|एटीआर ७२-६००]]&lt;ref name=&quot;AW&quot; /&gt;
| १८ || – || ७२ || –
|-
|[[डोर्नियर २२८]]
| १ || १ || १७ || –
|-
!एकूण
!२१ !! १ !! – ||
|}

=== निवृत्त विमाने ===
[[File:Boeing 737-2A8-Adv, Alliance Air (Indian Airlines) AN1260965.jpg|thumb|पूर्वी अलायन्स एरद्वारे संचालित [[बोईंग ७३७#७३७-२००|बोईंग ७३७-२००]]]]

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:left;&quot;
|- 
!विमान
!निवृत्त 
!नोंदी
|-
|[[बोईंग ७३७#७३७-२००|बोईंग ७३७-२००]]&lt;ref name=&quot;FG&quot;/&gt;
| २००८ || ५ विमाने [[एर इंडिया कार्गो]]साठी मालवाहू विमानात रूपांतरित केली गेली 

|-
|[[बोंबार्डियर सीआरजे७०० मालिका#सीआरजे७००|बोंबार्डियर सीआरजे७००]]&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/52404-indias-alliance-air-ends-crj-700-operations | title=India's Alliance Air ends CRJ-700 operations | work=Ch-aviation | date=15 January 2017 | access-date=19 May 2019}}&lt;/ref&gt;
| २०१७ || भाडेतत्त्वावर देणाऱ्या कंपनीला परत केली 
|-
|[[एटीआर ४२#एटीआर ४२-३००|एटीआर ४२-३००]]
| २०२० || साठवणुकीत
|}

== अपघात आणि दुर्घटना ==
१७ जुलै २००० रोजी [[अलायन्स एर फ्लाइट ७४१२]] हे [[बोईंग ७३७|बोईंग ७३७-२००]] प्रकारचे विमान [[पटणा विमानतळ|पटणा विमानतळावर]] उतरताना एका निवासी भागात कोसळले. या अपघातात विमानातील कर्मचारी आणि प्रवाशांसह जमिनीवरील पाच व्यक्ती अशा एकूण ६० लोकांचा मृत्यू झाला.&lt;ref&gt;{{ASN accident|id=20000717-0|title=Alliance Air Flight 7412}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

{{भारतीय विमान सेवा}}

[[वर्ग:भारतीय विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:एर इंडिया]]
[[वर्ग:स्टार अलायन्स]]
[[वर्ग:इ.स. १९९६ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>9er9yqa7beydi8xq77ya7p5usiyxxlv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>अर्चना एरवेझ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>39782</id>
    <revision>
      <id>2682150</id>
      <parentid>2164664</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T05:42:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>माहिती</comment>
      <origin>2682150</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2782" sha1="o0sgrmbs1cx100agrs4z87f6cov936y" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''अर्चना एरवेझ''' ही [[भारत|भारतातील]] बंद पडलेली विमानवाहतूक कंपनी आहे. देशांतर्गत सेवा पुरवणारी ही कंपनी [[उदय किरण नाग]] याने १९९३मध्ये सुरू केली होती.

ही कंपनी [[बॉम्बार्डिये डॅश-८]] आणि [[लेट एल-१४०]] प्रकारची विमाने वापरत असे.

{{विस्तार}}

== गंतव्यस्थाने ==
ऑक्टोबर १९९४ च्या सुमारास, अर्चना एअरवेज खालील शहरांना विमानसेवा पुरवत होती:&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.indiatoday.in/magazine/economy/story/19941015-air-taxi-operators-cash-in-on-growing-market-for-feeder-flights-809800-1994-10-14 | work=[[India Today]] | title=Routes of success| date= 15 October 1994| access-date=27 August 2014}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! राज्य !! शहर !! विमानतळ !! नोंदी
|-
| [[चंदीगड]] || [[चंदीगड]] || [[चंदीगड विमानतळ]] || 
|-
| [[छत्तीसगड]] || [[रायपूर]] || [[रायपूर विमानतळ]] || 
|-
| [[दिल्ली]] || [[दिल्ली]] || [[इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] || मुख्य केंद्र (हब)
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | [[हिमाचल प्रदेश]] || [[धर्माशाला]] || [[गग्गल विमानतळ]] || 
|-
| [[कुलू]] || [[कुलू विमानतळ]] || 
|-
| [[शमला|शिमला]] || [[शिमला विमानतळ]] || 
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[मध्य प्रदेश]] || [[भोपाळ]] || [[राजा भोज विमानतळ]] || 
|-
| [[जबलपूर]] || [[जबलपूर विमानतळ]] || 
|-
| [[पंजाब (भारत)|पंजाब]] || [[लुधियाना]] || [[लुधियाना विमानतळ]] || 
|}

{{भारतीय विमान सेवा}}

[[वर्ग:भारतीय विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:बंद पडलेल्या विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:इ.स. १९९१ मधील निर्मिती]]
[[वर्ग:इ.स. २००० मधील समाप्ती]]</text>
      <sha1>o0sgrmbs1cx100agrs4z87f6cov936y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682151</id>
      <parentid>2682150</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T05:42:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* गंतव्यस्थाने */</comment>
      <origin>2682151</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2766" sha1="lxlvl7lx5p9hpt86vljge7i2k0r87gl" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''अर्चना एरवेझ''' ही [[भारत|भारतातील]] बंद पडलेली विमानवाहतूक कंपनी आहे. देशांतर्गत सेवा पुरवणारी ही कंपनी [[उदय किरण नाग]] याने १९९३मध्ये सुरू केली होती.

ही कंपनी [[बॉम्बार्डिये डॅश-८]] आणि [[लेट एल-१४०]] प्रकारची विमाने वापरत असे.

{{विस्तार}}

== गंतव्यस्थाने ==
ऑक्टोबर १९९४ च्या सुमारास, अर्चना एअरवेज खालील शहरांना विमानसेवा पुरवत होती:&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.indiatoday.in/magazine/economy/story/19941015-air-taxi-operators-cash-in-on-growing-market-for-feeder-flights-809800-1994-10-14 | work=[[India Today]] | title=Routes of success| date= 15 October 1994| access-date=27 August 2014}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! राज्य !! शहर !! विमानतळ !! नोंदी
|-
| [[चंदीगड]] || [[चंदीगड]] || [[चंदीगड विमानतळ]] || 
|-
| [[छत्तीसगड]] || [[रायपूर]] || [[रायपूर विमानतळ]] || 
|-
| [[दिल्ली]] || [[दिल्ली]] || [[इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] || मुख्य केंद्र (हब)
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | [[हिमाचल प्रदेश]] || [[धर्मशाला]] || [[गग्गल विमानतळ]] || 
|-
| [[कुलू]] || [[कुलू विमानतळ]] || 
|-
| [[शिमला]] || [[शिमला विमानतळ]] || 
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[मध्य प्रदेश]] || [[भोपाळ]] || [[राजा भोज विमानतळ]] || 
|-
| [[जबलपूर]] || [[जबलपूर विमानतळ]] || 
|-
| [[पंजाब (भारत)|पंजाब]] || [[लुधियाना]] || [[लुधियाना विमानतळ]] || 
|}

{{भारतीय विमान सेवा}}

[[वर्ग:भारतीय विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:बंद पडलेल्या विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:इ.स. १९९१ मधील निर्मिती]]
[[वर्ग:इ.स. २००० मधील समाप्ती]]</text>
      <sha1>lxlvl7lx5p9hpt86vljge7i2k0r87gl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682152</id>
      <parentid>2682151</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T05:45:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* गंतव्यस्थाने */</comment>
      <origin>2682152</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2853" sha1="d6hrfhpfj49uvhpu6iyylu0ixujbzvh" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''अर्चना एरवेझ''' ही [[भारत|भारतातील]] बंद पडलेली विमानवाहतूक कंपनी आहे. देशांतर्गत सेवा पुरवणारी ही कंपनी [[उदय किरण नाग]] याने १९९३मध्ये सुरू केली होती.

ही कंपनी [[बॉम्बार्डिये डॅश-८]] आणि [[लेट एल-१४०]] प्रकारची विमाने वापरत असे.

{{विस्तार}}

== गंतव्यस्थाने ==
ऑक्टोबर १९९४ च्या सुमारास, अर्चना एअरवेज खालील शहरांना विमानसेवा पुरवत होती:&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.indiatoday.in/magazine/economy/story/19941015-air-taxi-operators-cash-in-on-growing-market-for-feeder-flights-809800-1994-10-14 | work=[[India Today]] | title=Routes of success| date= 15 October 1994| access-date=27 August 2014}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! राज्य !! शहर !! विमानतळ !! नोंदी
|-
| [[चंदीगड]] || [[चंदीगड]] || [[चंदीगड विमानतळ]] || 
|-
| [[छत्तीसगड]] || [[रायपूर]] || [[रायपूर विमानतळ]] || 
|-
| [[दिल्ली]] || [[दिल्ली]] || [[इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] || मुख्य केंद्र (हब)
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | [[हिमाचल प्रदेश]] || [[धर्मशाला]] || [[गग्गल विमानतळ]] || 
|-
| [[कुलू]] || [[कुलू विमानतळ]] || 
|-
| [[शिमला]] || [[शिमला विमानतळ]] || 
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[मध्य प्रदेश]] || [[भोपाळ]] || [[राजा भोज विमानतळ]] || 
|-
| [[जबलपूर]] || [[जबलपूर विमानतळ]] || 
|-
| [[पंजाब (भारत)|पंजाब]] || [[लुधियाना]] || [[लुधियाना विमानतळ]] || 
|}

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

{{भारतीय विमान सेवा}}

[[वर्ग:भारतीय विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:बंद पडलेल्या विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:इ.स. १९९१ मधील निर्मिती]]
[[वर्ग:इ.स. २००० मधील समाप्ती]]</text>
      <sha1>d6hrfhpfj49uvhpu6iyylu0ixujbzvh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>इंडियन एरलाइन्स</title>
    <ns>0</ns>
    <id>39940</id>
    <revision>
      <id>2682212</id>
      <parentid>2597038</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T09:17:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* आर्थिक नोंदी */</comment>
      <origin>2682212</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12086" sha1="m5ake3nyyljjkeduj61a1ecmhmgy1ud" xml:space="preserve">'''इंडियन एरलाइन्स''' [[भारत|भारतातील]] अंतर्देशीय आणि आसपासच्या देशांत विमानवाहतूक करणारी कंपनी होती. ही कंपनी डिसेंबर २००५ पासून '''इंडियन''' या नावाने ओळखली जात असे. ही [[एर इंडिया]]च्या पूर्ण मालकीची उपकंपनी होती.&lt;ref&gt;{{cite news
 |url          = http://www.thehindubusinessline.com/2005/06/30/stories/2005063000250800.htm
 |date         = 30 June 2005
 |title        = Why one large airline makes economic sense
 |publisher    = द हिंदू Businessline
 |archive-url  = https://web.archive.org/web/20070930225059/http://www.thehindubusinessline.com/2005/06/30/stories/2005063000250800.htm
 |archive-date = 30 September 2007
 |url-status   = dead
 |df           = dmy-all
}}&lt;/ref&gt; २६ फेब्रुवारी, २०११ रोजी ही कंपनी एर इंडियामध्ये विलीन झाली.&lt;ref&gt;[http://home.airindia.in/SBCMS/WebPages/We-are-Changing.aspx AI/IC complete merger] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110301045018/http://home.airindia.in/SBCMS/WebPages/We-are-Changing.aspx |date=1 March 2011 }}&lt;/ref&gt; हे दिल्लीत आधारित होते आणि आशियातील शेजारील देशांना अनेक आंतरराष्ट्रीय सेवांसह प्रामुख्याने देशांतर्गत मार्गांवर केंद्रित होते.  स्वातंत्र्यपूर्व आठ देशांतर्गत विमान कंपन्यांच्या विलीनीकरणानंतर एर इंडिया लिमिटेडचा हा विभाग होता. 

{{माहितीचौकट विमान सेवा|लोगो=Indian airlines.svg|चित्र=Indian Airlines.svg|IATA='''IC'''|callsign='''INDAIR'''|ICAO='''IAC'''|सुरूवात=१ ऑगस्ट १९५३|स्थापना=१९५३|बंद=२७ फेब्रुवारी २०११|तळ=*[[छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मुंबई]]&lt;br/ &gt;
*[[इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दिल्ली]]|एलायंस=[[स्टार अलायन्स]]|मुख्यालय=[[नवी दिल्ली]]|संकेतस्थळ=[http://airindia.in/ एर इंडिया]|मुख्य व्यक्ती=राजीव बन्सल (मुख्य व्यवस्थापकीय संचालक)|फ्रिक्वंट_फ्लायर=फ्लाइंग रिटर्न्स}}{{विस्तार}}
10 डिसेंबर 2005 रोजी, इनिशियल पब्लिक ऑफरिंग (IPO) च्या तयारीसाठी तिची प्रतिमा सुधारण्याच्या कार्यक्रमाचा एक भाग म्हणून जाहिरातींच्या उद्देशाने एरलाइनला भारतीय म्हणून पुनर्ब्रँड करण्यात आले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.रीडिफ.कॉम/money/2005/dec/07ia.htm|title=IA to be called 'Indian' now|website=www.रीडिफ.कॉम|access-date=2022-10-05}}{{मृत दुवा|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; एरलाइन भारताची राष्ट्रीय परदेशी वाहक एर इंडियाशी जवळून कार्यरत होती.  अलायन्स एर ही पूर्णपणे भारतीयांच्या मालकीची उपकंपनी होती.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.thehindubusinessline.com/2005/06/30/stories/2005063000250800.htm|title=द हिंदू Business Line : Why one large airline makes economic sense|date=2007-09-30|website=web.archive.org|access-date=2022-10-05|archive-date=2007-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930225059/http://www.thehindubusinessline.com/2005/06/30/stories/2005063000250800.htm|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; 

2007 मध्ये, भारत सरकारने घोषित केले की इंडियन एरलाइन्सचे एर इंडिया लिमिटेडमध्ये विलीनीकरण केले जाईल ती तिच्या पूर्ण मालकीची उपकंपनी म्हणून.  विलीनीकरण प्रक्रियेचा एक भाग म्हणून, नॅशनल एव्हिएशन कंपनी ऑफ इंडिया लिमिटेड (आता एर इंडिया लिमिटेड म्हणतात) नावाची नवीन कंपनी स्थापन करण्यात आली, ज्यामध्ये एर इंडिया (एर इंडिया एक्सप्रेससह) आणि भारतीय (अलायन्स एरसह) दोन्ही असतील.  विलीन केले.  एकदा विलीनीकरण पूर्ण झाल्यानंतर, एर इंडिया नावाची एरलाइन - मुंबईत मुख्यालय राहील आणि 130 पेक्षा जास्त विमानांचा ताफा असेल.  विलीनीकरण 26 फेब्रुवारी 2011 रोजी पूर्ण झाले. 

== सेवा ==
[[चित्र:In flight snack indian airlines.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे|विमानात जेवण]]
भारतीयांनी चालवलेले कमी अंतराचे एरबस A320 फॅमिली एरक्राफ्ट.  यात बहुतांश क्षेत्रांवर 2 वर्ग उपलब्ध आहेत - इकॉनॉमी क्लास आणि एक्झिक्युटिव्ह क्लास.  एरबस विमानात इकॉनॉमी क्लासमध्ये साधारण ३-३ सीट होती.  प्रवाशांना मोफत जेवण देण्यात आले.  एक्झिक्युटिव्ह क्लास सीट कॉन्फिगरेशन 2-2 उदार रेक्लाइनसह होते.  दिलेले जेवण अधिक भव्य होते. 

== आर्थिक नोंदी ==
भारतीय विमान वाहतूक मंत्रालयाच्या 2004 च्या वार्षिक अहवालात लाखो भारतीय रुपयांच्या आकड्यांसह प्रकाशित केल्यानुसार इंडियन एरलाइन्सच्या नफ्याच्या ट्रेंडचा तक्ता खाली दिला आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://civilaviation.nic.in/reports/an_rep0405eng.pdf|title=Wayback Machine|date=2010-11-28|website=web.archive.org|access-date=2022-10-05|archive-date=2010-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20101128135124/http://civilaviation.nic.in/reports/an_rep0405eng.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!वर्ष
!कार्यरत 
महसूल
!कार्यरत 
नफा
|-
|2002
|₹41,015 दशलक्ष
|₹1,347 दशलक्ष
|-
|2003
|₹46,498 दशलक्ष
|₹1,251 दशलक्ष
|}

== विमानताफा ==
=== निवृत्त विमाने ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ इंडियन एरलाइन्सची निवृत्त् विमाने&lt;ref&gt;{{cite web |title=Indian Airlines fleet |url=http://aerobernie.bplaced.net/Indian%20Airlines.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220111091714/http://aerobernie.bplaced.net/Indian%20Airlines.html |archive-date=11 January 2022 |access-date=February 20, 2021 |website=aerobernie.bplaced.net}}&lt;/ref&gt;
! विमान !! एकूण !! दाखल !! निवृत्त !! नोंदी
|-
| [[एरबस ए३००#ए३००बी२|एरबस ए३००बी२-१००]] || १० || १९७६ || २००३ || 
|-
| [[एरबस ए३००#ए३००बी४|एरबस ए३००बी४-२००]] || ४ || १९८२ || २००८ || 
|-
| [[बीचक्राफ्ट १७]] || १ || १९५३ || १९६८ || 
|-
| [[बीचक्राफ्ट १८]] || १ || १९५३ || १९५७ || 
|-
| [[बोईंग ७३७-२००]] || ३१ || १९७० || १९९९ || 
|-
| [[बोईंग ७३७-२००एफ]] || ५ || १९८० || २००८ || 
|-
| [[डी हॅविललँड हेरॉन]] || ८ || १९५५ || १९६८ || 
|-
| [[डोर्नियर २२८]] || ४ || १९९७ || २००७ || 
|-
| [[डग्लस सी-४७ स्कायट्रेन]] || ५३ || rowspan=&quot;2&quot; | १९५३ || १९७८ || 
|-
| [[डग्लस सी-५४ स्कायमास्टर]] || ६ || १९७४ || 
|-
| [[फोकर एफ-२७ फ्रेंडशिप]] || १७ || १९६१ || १९९४ || 
|-
| [[हॉकर सिडली एचएस ७४८]] || १९ || १९६७ || १९९१ || 
|-
| [[लॉकहीड एल-७४९ कॉन्स्टेलेशन]] || ४ || १९६२ || १९८१ || [[एअर इंडिया]]कडून घेतले 
|-
| [[सुद एव्हिएशन कॅराव्हेल]] || १२ || १९६३ || १९७६ || 
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[टुपोलेव्ह तू-१५४#तू-१५४बी|टुपोलेव्ह तू-१५४बी]] || १ || १९८९ || १९९० || [[एरोफ्लोत]]कडून भाड्याने घेतले
|-
| १ || १९९२ || १९९३ || [[उझबेकिस्तान एअरवेज]]कडून भाड्याने घेतले आणि अपघातात नष्ट झाले&lt;ref&gt;{{cite web |title=Accident description |url=https://aviation-safety.net/database/record.php?id=19930109-1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220109062403/https://aviation-safety.net/database/record.php?id=19930109-1 |archive-date=9 January 2022 |access-date=September 5, 2013 |publisher=Aviation Safety Network}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[व्हिकर्स व्हीसी.१ व्हायकिंग]] || १२ || १९५३ || १९५९ || 
|-
| [[व्हिकर्स व्हायकाउंट|व्हिकर्स व्हायकाउंट ७००]] || १६ || १९५७ || १९७४ || 
|}

== बाह्य दुवे ==
[https://web.archive.org/*/http://www.indianairlines.in/ इंडियन एरलाइन्स] {{भारतीय विमान सेवा}}

==संदर्भ आणि नोंदी==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:भारतीय विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:भारतातील सरकारी कंपन्या]]</text>
      <sha1>m5ake3nyyljjkeduj61a1ecmhmgy1ud</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682214</id>
      <parentid>2682212</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T09:34:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* विमानताफा */</comment>
      <origin>2682214</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12952" sha1="goq9rt7uuowbb5hr1anv33x5t9ey0zy" xml:space="preserve">'''इंडियन एरलाइन्स''' [[भारत|भारतातील]] अंतर्देशीय आणि आसपासच्या देशांत विमानवाहतूक करणारी कंपनी होती. ही कंपनी डिसेंबर २००५ पासून '''इंडियन''' या नावाने ओळखली जात असे. ही [[एर इंडिया]]च्या पूर्ण मालकीची उपकंपनी होती.&lt;ref&gt;{{cite news
 |url          = http://www.thehindubusinessline.com/2005/06/30/stories/2005063000250800.htm
 |date         = 30 June 2005
 |title        = Why one large airline makes economic sense
 |publisher    = द हिंदू Businessline
 |archive-url  = https://web.archive.org/web/20070930225059/http://www.thehindubusinessline.com/2005/06/30/stories/2005063000250800.htm
 |archive-date = 30 September 2007
 |url-status   = dead
 |df           = dmy-all
}}&lt;/ref&gt; २६ फेब्रुवारी, २०११ रोजी ही कंपनी एर इंडियामध्ये विलीन झाली.&lt;ref&gt;[http://home.airindia.in/SBCMS/WebPages/We-are-Changing.aspx AI/IC complete merger] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110301045018/http://home.airindia.in/SBCMS/WebPages/We-are-Changing.aspx |date=1 March 2011 }}&lt;/ref&gt; हे दिल्लीत आधारित होते आणि आशियातील शेजारील देशांना अनेक आंतरराष्ट्रीय सेवांसह प्रामुख्याने देशांतर्गत मार्गांवर केंद्रित होते.  स्वातंत्र्यपूर्व आठ देशांतर्गत विमान कंपन्यांच्या विलीनीकरणानंतर एर इंडिया लिमिटेडचा हा विभाग होता. 

{{माहितीचौकट विमान सेवा|लोगो=Indian airlines.svg|चित्र=Indian Airlines.svg|IATA='''IC'''|callsign='''INDAIR'''|ICAO='''IAC'''|सुरूवात=१ ऑगस्ट १९५३|स्थापना=१९५३|बंद=२७ फेब्रुवारी २०११|तळ=*[[छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मुंबई]]&lt;br/ &gt;
*[[इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दिल्ली]]|एलायंस=[[स्टार अलायन्स]]|मुख्यालय=[[नवी दिल्ली]]|संकेतस्थळ=[http://airindia.in/ एर इंडिया]|मुख्य व्यक्ती=राजीव बन्सल (मुख्य व्यवस्थापकीय संचालक)|फ्रिक्वंट_फ्लायर=फ्लाइंग रिटर्न्स}}{{विस्तार}}
10 डिसेंबर 2005 रोजी, इनिशियल पब्लिक ऑफरिंग (IPO) च्या तयारीसाठी तिची प्रतिमा सुधारण्याच्या कार्यक्रमाचा एक भाग म्हणून जाहिरातींच्या उद्देशाने एरलाइनला भारतीय म्हणून पुनर्ब्रँड करण्यात आले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.रीडिफ.कॉम/money/2005/dec/07ia.htm|title=IA to be called 'Indian' now|website=www.रीडिफ.कॉम|access-date=2022-10-05}}{{मृत दुवा|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; एरलाइन भारताची राष्ट्रीय परदेशी वाहक एर इंडियाशी जवळून कार्यरत होती.  अलायन्स एर ही पूर्णपणे भारतीयांच्या मालकीची उपकंपनी होती.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.thehindubusinessline.com/2005/06/30/stories/2005063000250800.htm|title=द हिंदू Business Line : Why one large airline makes economic sense|date=2007-09-30|website=web.archive.org|access-date=2022-10-05|archive-date=2007-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930225059/http://www.thehindubusinessline.com/2005/06/30/stories/2005063000250800.htm|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; 

2007 मध्ये, भारत सरकारने घोषित केले की इंडियन एरलाइन्सचे एर इंडिया लिमिटेडमध्ये विलीनीकरण केले जाईल ती तिच्या पूर्ण मालकीची उपकंपनी म्हणून.  विलीनीकरण प्रक्रियेचा एक भाग म्हणून, नॅशनल एव्हिएशन कंपनी ऑफ इंडिया लिमिटेड (आता एर इंडिया लिमिटेड म्हणतात) नावाची नवीन कंपनी स्थापन करण्यात आली, ज्यामध्ये एर इंडिया (एर इंडिया एक्सप्रेससह) आणि भारतीय (अलायन्स एरसह) दोन्ही असतील.  विलीन केले.  एकदा विलीनीकरण पूर्ण झाल्यानंतर, एर इंडिया नावाची एरलाइन - मुंबईत मुख्यालय राहील आणि 130 पेक्षा जास्त विमानांचा ताफा असेल.  विलीनीकरण 26 फेब्रुवारी 2011 रोजी पूर्ण झाले. 

== सेवा ==
[[चित्र:In flight snack indian airlines.jpg|मध्यवर्ती|इवलेसे|विमानात जेवण]]
भारतीयांनी चालवलेले कमी अंतराचे एरबस A320 फॅमिली एरक्राफ्ट.  यात बहुतांश क्षेत्रांवर 2 वर्ग उपलब्ध आहेत - इकॉनॉमी क्लास आणि एक्झिक्युटिव्ह क्लास.  एरबस विमानात इकॉनॉमी क्लासमध्ये साधारण ३-३ सीट होती.  प्रवाशांना मोफत जेवण देण्यात आले.  एक्झिक्युटिव्ह क्लास सीट कॉन्फिगरेशन 2-2 उदार रेक्लाइनसह होते.  दिलेले जेवण अधिक भव्य होते. 

== आर्थिक नोंदी ==
भारतीय विमान वाहतूक मंत्रालयाच्या 2004 च्या वार्षिक अहवालात लाखो भारतीय रुपयांच्या आकड्यांसह प्रकाशित केल्यानुसार इंडियन एरलाइन्सच्या नफ्याच्या ट्रेंडचा तक्ता खाली दिला आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://civilaviation.nic.in/reports/an_rep0405eng.pdf|title=Wayback Machine|date=2010-11-28|website=web.archive.org|access-date=2022-10-05|archive-date=2010-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20101128135124/http://civilaviation.nic.in/reports/an_rep0405eng.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!वर्ष
!कार्यरत 
महसूल
!कार्यरत 
नफा
|-
|2002
|₹41,015 दशलक्ष
|₹1,347 दशलक्ष
|-
|2003
|₹46,498 दशलक्ष
|₹1,251 दशलक्ष
|}

== विमानताफा ==
[[File:Indian_Airlines_Airbus_A320_Vyas.jpg|thumb|इंडियन एरलाइन्सचे एरबस ए३२०-२०० जुन्या रंगात]]
[[File:Airbus_A320-231,_Indian_Airlines_JP7675627.jpg|thumb|रात्रीच्या वेळी इंडियन एरलाइन्सचे एरबस ए३२०-२३१ जुन्या रंगात]]
[[File:SINGAPORE_MARCH_2004_INDIAN_AIRLINES_AIRBUS_A320_VT-EPS_01.jpg|thumb|२००३ मधील इंडियन एरलाइन्सच्या सुवर्ण महोत्सवाचे (५० वे वर्ष) विशेष रंगरूप]]
[[File:Airbus_A320-231,_Indian_Airlines_AN1470949.jpg|thumb|२००५ मधील एरलाईनच्या अंतिम रंगातील एरबस ए३२०-२००]]=== निवृत्त विमाने ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ इंडियन एरलाइन्सची निवृत्त् विमाने&lt;ref&gt;{{cite web |title=Indian Airlines fleet |url=http://aerobernie.bplaced.net/Indian%20Airlines.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220111091714/http://aerobernie.bplaced.net/Indian%20Airlines.html |archive-date=11 January 2022 |access-date=February 20, 2021 |website=aerobernie.bplaced.net}}&lt;/ref&gt;
! विमान !! एकूण !! दाखल !! निवृत्त !! नोंदी
|-
| [[एरबस ए३००#ए३००बी२|एरबस ए३००बी२-१००]] || १० || १९७६ || २००३ || 
|-
| [[एरबस ए३००#ए३००बी४|एरबस ए३००बी४-२००]] || ४ || १९८२ || २००८ || 
|-
| [[बीचक्राफ्ट १७]] || १ || १९५३ || १९६८ || 
|-
| [[बीचक्राफ्ट १८]] || १ || १९५३ || १९५७ || 
|-
| [[बोईंग ७३७-२००]] || ३१ || १९७० || १९९९ || 
|-
| [[बोईंग ७३७-२००एफ]] || ५ || १९८० || २००८ || 
|-
| [[डी हॅविललँड हेरॉन]] || ८ || १९५५ || १९६८ || 
|-
| [[डोर्नियर २२८]] || ४ || १९९७ || २००७ || 
|-
| [[डग्लस सी-४७ स्कायट्रेन]] || ५३ || rowspan=&quot;2&quot; | १९५३ || १९७८ || 
|-
| [[डग्लस सी-५४ स्कायमास्टर]] || ६ || १९७४ || 
|-
| [[फोकर एफ-२७ फ्रेंडशिप]] || १७ || १९६१ || १९९४ || 
|-
| [[हॉकर सिडली एचएस ७४८]] || १९ || १९६७ || १९९१ || 
|-
| [[लॉकहीड एल-७४९ कॉन्स्टेलेशन]] || ४ || १९६२ || १९८१ || [[एअर इंडिया]]कडून घेतले 
|-
| [[सुद एव्हिएशन कॅराव्हेल]] || १२ || १९६३ || १९७६ || 
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[टुपोलेव्ह तू-१५४#तू-१५४बी|टुपोलेव्ह तू-१५४बी]] || १ || १९८९ || १९९० || [[एरोफ्लोत]]कडून भाड्याने घेतले
|-
| १ || १९९२ || १९९३ || [[उझबेकिस्तान एअरवेज]]कडून भाड्याने घेतले आणि अपघातात नष्ट झाले&lt;ref&gt;{{cite web |title=Accident description |url=https://aviation-safety.net/database/record.php?id=19930109-1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220109062403/https://aviation-safety.net/database/record.php?id=19930109-1 |archive-date=9 January 2022 |access-date=September 5, 2013 |publisher=Aviation Safety Network}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[व्हिकर्स व्हीसी.१ व्हायकिंग]] || १२ || १९५३ || १९५९ || 
|-
| [[व्हिकर्स व्हायकाउंट|व्हिकर्स व्हायकाउंट ७००]] || १६ || १९५७ || १९७४ || 
|}

== बाह्य दुवे ==
[https://web.archive.org/*/http://www.indianairlines.in/ इंडियन एरलाइन्स] {{भारतीय विमान सेवा}}

==संदर्भ आणि नोंदी==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:भारतीय विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:भारतातील सरकारी कंपन्या]]</text>
      <sha1>goq9rt7uuowbb5hr1anv33x5t9ey0zy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>इंडिगो</title>
    <ns>0</ns>
    <id>39943</id>
    <revision>
      <id>2682166</id>
      <parentid>2532189</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T06:53:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* ताफा */</comment>
      <origin>2682166</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32903" sha1="n3dg15whzsnpkxw502qung7hj6mjeup" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट विमान सेवा
| नाव              = इंडिगो
| चित्र             = IndiGo Airlines logo.svg
| चित्र_आकारमान     = 200px
| IATA           = 6E
| ICAO           = IGO
| callsign       = IFLY
| स्थापना            = १५ ऑगस्ट २००६
| बंद               = 
| विमानतळ         = [[इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] (दिल्ली)&lt;br /&gt;[[छत्रपती शिवाजी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] (मुंबई)&lt;br /&gt;[[केंपेगौडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] (बंगळूर)
| मुख्य_शहरे         = [[सरदार वल्लभभाई पटेल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] (अहमदाबाद)&lt;br /&gt;[[चेन्नई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] (चेन्नई)&lt;br /&gt;[[कोची आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] (कोची)&lt;br /&gt;[[नेताजी सुभाषचंद्र बोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] (कोलकाता)&lt;br /&gt;[[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] (हैदराबाद)&lt;br /&gt;[[चौधरी चरणसिंह आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] (लखनौ)
| फ्रिकवंट_फ्लायर     = 
| एलायंस           = 
| उपकंपन्या          =
| विमान संख्या     =  ८४
| मुख्य कंपनी      = 
| ब्रीदवाक्य         = 
| मुख्यालय         = [[गुरगांव]], [[हरियाणा]]
| मुख्य व्यक्ती     = राहुल भाटिया
| संकेतस्थळ        = http://www.goindigo.in
}}
[[चित्र:IndiGo Airbus A320-232; VT-IES@SIN;02.08.2012 668ey (7917210650).jpg|250 px|इवलेसे|[[सिंगापूर चांगी विमानतळ]]ावरून उड्डाण करणारे इंडिगोचे [[एरबस ए-३२०]] विमान]]
'''इंडिगो''' तथा '''इंटरग्लोब एव्हिएशन लिमिटेड''' ही [[भारत]] देशामधील एक कमी दराने विमानसेवा पुरवणारी एक विमान वाहतूक कंपनी आहे. इंडिगोचे मुख्यालय [[गुरगांव]] येथे असून मे २०१४ रोजी भारतामधील एकूण हवाई प्रवासी वाहतूकीचा ३२.३% इतका वाटा इंडिगोचा होता. ही कंपनी कमी दरात सेवा देणाऱ्या जगातील कंपन्यांमध्ये सर्वात वेगाने प्रगती करणाऱ्यांपैकी एक आहे. रोज ५३४ उड्डाणांद्वारे ३६ विमानताळांवर या कंपनीची [[ए३२०]] प्रकारची ८४ विमाने ये-जा करतात.

== इतिहास ==
[[इंटरग्लोब एन्टरप्राइझेस]]च्या [[राहुल भाटिया]] आणि [[अमेरिका]]स्थित अनिवासी भारतीय [[राकेश गंगवाल]] या दोघांनी मिळून २००६ च्या सुरुवातीस ही कंपनी उभी केली. इंडिगोमध्ये इंटरग्लोबची ५१.१२% आणि गंगवालच्या [[व्हर्जिनिया]]स्थित [[कॅलम इन्व्हेस्टमेंट]] कंपनीची ४८% गुंतवणूक आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://www.hindustantimes.com/business-news/sectorsaviation/surprise-nearly-half-of-indigo-foreign-owned/article1-823860.aspx|प्रकाशक=[[हिंदुस्तान टाइम्स]]|दिनांक=२०१२-४-१३|title=इंडिगोमध्ये निम्म्यापेक्षाही जास्तीचा समभाग परकीय कंपन्यांचा{{मृत दुवा}}|भाषा=इंग्लिश|accessdate=2014-03-12|archive-date=2013-11-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20131113035736/http://www.hindustantimes.com/business-news/SectorsAviation/Surprise-Nearly-half-of-IndiGo-foreign-owned/Article1-823860.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; २००६ च्या मध्यापर्यंत विमान सेवा सुरू करण्याच्या इराद्याने जून २००५ मध्ये या कपंनीने १०० [[एरबस ए ३२०-२००]] विमानांची मागणी नोंदविली. जवळजवळ वर्षभरानंतर २८ जुलै २००६ रोजी इंडिगोला ही विमाने मिळाली. ४ ऑगस्ट २००६ रोजी [[इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नवी दिल्ली]] ते [[गुवाहाटी वायुसेना तळ|गुवाहाटीमार्फत]] [[इंफाल विमानतळ|इंफाळपर्यंत]] पहिले उड्डाण झाले. २००६ च्या अखेरीस इंडिगोकडे सहा विमाने आली होती.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2005-06-22/news/27477022_1_rahul-bhatia-indigo-airlines-aircraft|प्रकाशक=बेनेट, कॉलमेन आणि कंपनी लि.|दिनांक=१४ फेब्रुवारी २०१२|title=इंडिगोची विमानवाहतूक लवकरच सुरू|भाषा=इंग्लिश|accessdate=2014-03-12|archive-date=2014-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20140125073647/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2005-06-22/news/27477022_1_rahul-bhatia-indigo-airlines-aircraft|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; २०१२ पर्यंत इंडिगोच्या ताफयात ५० विमाने सामील झाली.
  
यानंतर इंडिगोने दरवर्षी प्रवासीसंख्या वाढवत नेली. इतर विमान कंपन्यांच्या तुलनेत इंडिगोने प्रवाशांना दिलेल्या स्वस्त दरातील सेवेमुळे [[किंगफिशर एरलाइन्स|किंगफिशर]], [[जेट एअरवेज]] यांसारख्या कंपन्यासुद्धा स्पर्धेत मागे पडल्या.जानेवारी २०१३मध्ये जगामध्ये [[इंडोनेशिया]]तील [[लायन एअर]]नंतर इंडिगो दुसऱ्या क्रमांकावर असलेली विमान कंपनी होती.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.business-standard.com/article/companies/indigo-among-the-fastest-expanding-airlines-globally-113010200071_1.html|प्रकाशक=बिझनेस स्टॅंडर्ड.|दिनांक=११ जानेवारी २०१३|title=इंडिगोचे सर्वांत जास्त वेगवान विमान कंपनी म्हणून सर्वपरिचित|भाषा=इंग्लिश}}&lt;/ref&gt; एअरबस ए३२०-२०० जातीची विमाने वापरून इंधनवापरात बचत करणारी ही पहिली भारतीय कंपनी होती.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2013-01-28/news/36596475_1_aditya-ghosh-indigo-a320|प्रकाशक=द इकोनोमिक टाईम्स.|दिनांक=२९ जानेवारी २०१३|title=इंडिगोने इंधन बचतीसाठी एअरबस ३२० ची मागणी केली|भाषा=इंग्लिश|accessdate=2014-03-12|archive-date=2013-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20131212161638/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2013-01-28/news/36596475_1_aditya-ghosh-indigo-a320|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== गंतव्यस्थाने ==
इंडिगोची विमाने भारतात आणि भारताबाहेर रोजच्या ४५९ फेऱ्यांद्वारे ३६ शहरांकडे ये-जा करतात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://www.firstbiz.com/corporate/indigo-launches-8-new-flights-increases-flights-between-metros-38739.html|प्रकाशक=फर्स्टपोस्ट बिझनेस.|दिनांक=२ मार्च २०१३|title=इंडिगोकडे ८ नवीन विमानांचा ताबा, शहरामध्ये विमांनांची संख्या वाढली|भाषा=इंग्लिश|accessdate=2014-03-12|archive-date=2014-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20140408225410/http://www.firstbiz.com/corporate/indigo-launches-8-new-flights-increases-flights-between-metros-38739.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; पाच वर्षे देशांतर्गत सेवा केल्यानंतर जानेवारी २०११ मध्ये इंडिगोला आंतरराष्ट्रीय सेवा पुरविण्यास परवानगी मिळाली. १ सप्टेंबर, २०११ रोजी इंडिगोचे पहिले आंतरराष्ट्रीय उड्डाण [[इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नवी दिल्ली]] ते [[दुबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दुबई]] दरम्यान झाले आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|first=फिरदौस|last= हाशिम (२ सप्टेंबर २०११)|दुवा=http://www.flightglobal.com/news/articles/indigo-launches-its-first-international-flight-361551/|प्रकाशक=फलाईटग्लोबल.|दिनांक=२२ फेब्रुवारी २०१२|title=इंडिगाचे पहिले आंतरराष्ट्रीय उड्डाण|भाषा=इंग्लिश}}&lt;/ref&gt; नंतर काही दिवसांमध्ये ही सेवा नवी दिल्ली आणि [[छत्रपती शिवाजी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मुंबईपासून]] [[बॅंगकॉक विमानतळ|बँकॉक]], [[सिंगापूर चांगी विमानतळ|सिंगापूर]], [[मस्कत विमानतळ|मस्कत]] आणि [[त्रिभुवन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|काठमांडूपर्यंत]] वाढविण्यात आली.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.flightglobal.com/news/articles/indigo-to-launch-international-services-on-1-september-361075/|प्रकाशक=फलाईटगलोबल.कॉम.|दिनांक=२२ ऑगस्ट २०११.२४ ऑगस्ट २०११|title=१ सप्टेंबर २०१२ रोजी इंडिगोचे पहिले आंतरराष्ट्रीय उड्डाण|भाषा=इंग्लिश}}&lt;/ref&gt;
[[चित्र:Airbus A320-232, IndiGo Airlines JP6285306.jpg|उजवे|इवलेसे|200px|इंडिगो एरलाइन्सची एअरबस ए३२०-२३२]]

== इंडिगो रॅम्प ==
व्हीलचेरने प्रवास करणाऱ्या अपंग, विकलांग प्रवाशांना रॅम्पद्वारे विमानात विनासायास प्रवेश करता येणे हे फक्त इंडिगोच्या विमांनामध्ये शक्य आहे. संपूर्ण जगामध्ये अशी सुविधा देणारी ही एकमेव विमानवाहतूक कंपनी आहे.

== गंतव्यस्थाने ==
{{मुख्य|इंडिगो एरलाइन्स गंतव्यस्थाने}}
इंडिगोची विमाने भारतातील ८५ व जगातीलइतर ३३ शहरांना जातात. रोज २,०००पेक्षा जास्त उड्डाणे होतात यांत आठवड्यात १७४ आंतरराष्ट्रीय उड्डाणे असतात.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=4 June 2023 |title=International Expansion: A Look At IndiGo's Moves Into Africa &amp; Central Asia |url=https://simpleflying.com/indigo-africa-central-asia-expansion/ |access-date=3 July 2023 |website=Simple Flying |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=17 February 2023 |title=IndiGo is back with a bang, looking to start flights to many international destinations: CEO Pieter Elbers |work=The Economic Times |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/indigo-is-back-with-a-bang-looking-to-start-flights-to-many-international-destinations-ceo-pieter-elbers/articleshow/98000143.cms?from=mdr |access-date=3 July 2023 |issn=0013-0389}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;6E&quot;/&gt; [[दिल्ली]]तील [[इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] इंडिगोचे मुख्य ठाणे आहे.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://centreforaviation.com/profiles/airlines/indigo-6e |title=Profile on IndiGo |publisher=CAPA |access-date=19 March 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317092308/http://centreforaviation.com/profiles/airlines/indigo-6e |archive-date=17 March 2016}}&lt;/ref&gt; याशिवाय [[केंपेगौडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बेंगलुरु]]&lt;ref&gt;{{cite news |date=16 February 2016 |title=IndiGo adds to Bengaluru base |url=http://www.anna.aero/2016/02/16/indigo-adds-to-bengaluru-base/ |work=[[Anna.aero]] |access-date=3 June 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160409095339/http://www.anna.aero/2016/02/16/indigo-adds-to-bengaluru-base/ |archive-date=9 April 2016}}&lt;/ref&gt;, [[चेन्नई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|चेन्नई]], [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हैदराबाद]]&lt;ref&gt;{{cite news |date=6 August 2014 |title=IndiGo starts new domestic route from Hyderabad |url=http://www.anna.aero/2014/08/06/indigo-starts-new-domestic-route-hyderabad/ |work=[[Anna.aero]] |access-date=3 June 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160919130641/http://www.anna.aero/2014/08/06/indigo-starts-new-domestic-route-hyderabad/ |archive-date=19 September 2016}}&lt;/ref&gt;, [[नेताजी सुभाषचंद्र बोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कोलकाता]], [[छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मुंबई]] आणि [[कोची आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कोच्ची]]&lt;ref name=&quot;indigobases&quot;&gt;{{cite news |date=17 December 2014 |title=IndiGo commences seventh route to Dubai |url=http://www.anna.aero/2014/12/17/indigo-commences-7-route-to-dubai/ |work=[[Anna.aero]] |access-date=3 June 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160919130636/http://www.anna.aero/2014/12/17/indigo-commences-7-route-to-dubai/ |archive-date=19 September 2016}}&lt;/ref&gt; येथेही इंडिगोची ठाणी आहेत.

== ताफा ==
== सध्याचा ताफा ==
सप्टेंबर २०२५च्या सुमारासची इंडिगोची विमाने:&lt;ref&gt;{{cite web|title=Seat map and Aircraft information|url=https://www.goindigo.in/aircraft-and-fleet.html|publisher=IndiGo|access-date=25 November 2025|archive-date=2 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221002011009/https://www.goindigo.in/aircraft-and-fleet.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Airbus&quot;&gt;{{Cite web |date= |title=Airbus Orders and Deliveries |url=https://www.airbus.com/en/products-services/commercial-aircraft/orders-and-deliveries |access-date=25 November 2025 |website=www.airbus.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:center;&quot;
|+ इंडिगोचा ताफा
|-
! rowspan=&quot;2&quot; |विमान
! rowspan=&quot;2&quot; |सेवेत
! rowspan=&quot;2&quot; |ऑर्डर्स
! colspan=&quot;3&quot; |प्रवासी
! rowspan=&quot;2&quot; |नोंदी
|-
!&lt;abbr title=&quot;IndiGo Stretch&quot;&gt;W&lt;/abbr&gt;
!&lt;abbr title=&quot;Economy&quot;&gt;Y&lt;/abbr&gt;
!एकूण
|-
|[[एरबस ए३२०-२००]]
|२६
|&amp;mdash;
|&amp;mdash;
|१८०
|१८०
|ताफ्यातून निवृत्त केले जाणार.&lt;ref&gt;{{cite news|title=IndiGo to phase out 120 A320 ceos in 2 years; working with partners for better prices|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/indigo-to-experiment-with-new-revenue-model-eyes-additional-liquidity-worth-up-to-rs-4000-cr/articleshow/76159130.cms|date=2 June 2020|access-date=5 June 2020|newspaper=[[द इकॉनॉमिक टाइम्स]]|archive-date=16 July 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240716125716/https://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/indigo-to-experiment-with-new-revenue-model-eyes-additional-liquidity-worth-up-to-rs-4000-cr/articleshow/76159130.cms|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[एरबस ए३२०निओ]]
|२३
| rowspan=&quot;2&quot; |२३५
| rowspan=&quot;2&quot; |&amp;mdash;
|१८०
|१८०
| rowspan=&quot;2&quot; |सर्वात मोठी ऑपरेटर.&lt;ref name=&quot;Fleet&quot;&gt;{{cite report |url=https://www.airbus.com/sites/g/files/jlcbta136/files/2024-12/ods-december-2024-airbus-commercial-aircraft-pe231.xlsx |title=Airbus Orders &amp; Deliveries till December 2024 |date= |publisher=[[Airbus]] |access-date=11 December 2024 }}&lt;/ref&gt;
|-
|१५६
|१८६
|१८६
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |[[एरबस ए३२१निओ]]
|३९&lt;ref&gt;{{cite web|access-date=5 August 2024|title=IndiGo Stretch: New IndiGo Business Class|url=https://aviationa2z.com/index.php/2024/11/14/indigo-flight-with-business-class-stretch-takes-off/|website=Aviation A2Z|archive-date=26 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240526011117/https://onemileatatime.com/news/indigo-business-class/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| rowspan=&quot;3&quot; |५५८
|१२
|२०८
|२२०
| rowspan=&quot;3&quot; |दुसरी सर्वात मोठी ऑपरेटर.&lt;ref name=&quot;Fleet&quot; /&gt;
|-
|९
| rowspan=&quot;2&quot; |&amp;mdash;
|२२२
|२२२
|-
|१०५
|२३२
|२३२
|-
|[[एरबस ए३२१एक्सएलआर]]&lt;ref&gt;{{cite news|date=6 September 2023|title=India's IndiGo orders an additional ten A320Ns|url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/131511-indias-indigo-orders-an-additional-ten-a320ns|access-date=20 September 2023|publisher=ch-aviation|archive-date=20 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230920123912/https://www.ch-aviation.com/portal/news/131511-indias-indigo-orders-an-additional-ten-a320ns|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|१
|६८
|१२
|१८३
|१९५&lt;ref&gt;{{cite news|title=IndiGo confirms A321XLR will have business class|url=https://www.flightglobal.com/airlines/indigo-confirms-a321xlr-will-have-business-class-seats/162284.article|date=20 March 2025|access-date=25 November 2025|publisher=Flightglobal}}&lt;/ref&gt;
|सर्वात मोठी ऑर्डर.&lt;ref&gt;{{cite news|date=11 May 2022|title=Airbus defers A321neo(XLR) service entry to 2024|url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/115368-airbus-defers-a321neoxlr-service-entry-to-2024|access-date=19 November 2022|publisher=Ch-aviation|language=en-US|archive-date=29 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230129072442/https://www.ch-aviation.com/portal/news/115368-airbus-defers-a321neoxlr-service-entry-to-2024|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;२०२५ पासून डिलिव्हरी.&lt;ref&gt;{{cite news|title=India's IndiGo eyes Amsterdam with A321neo(XLR)s|url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/131685-indias-indigo-eyes-amsterdam-with-a321neoxlrs|date=8 September 2023|access-date=20 September 2023|publisher=Ch-aviation}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-01-07 |title=IndiGo shares glimpses of India’s first A321 XLR aircraft arrival in Delhi; here's all you need to know |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/indigo-shares-glimpses-of-indias-first-a321-xlr-aircraft-heres-all-you-need-to-know/articleshow/126386983.cms?from=mdr |access-date=2026-01-07 |work=द इकॉनॉमिक टाइम्स |issn=0013-0389}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[एरबस ए३५०-९००]]
|&amp;mdash;
|६०
| colspan=&quot;3&quot; |&lt;abbr title=&quot;To Be Announced&quot;&gt;जाहीर केले जाईल&lt;/abbr&gt;
|४० पर्यायांसह (ऑप्शन्स) ऑर्डर.&lt;ref name=&quot;IndiGo A350&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.moneycontrol.com/news/business/companies/indigo-enters-wide-body-space-by-placing-order-for-30-airbus-a350-900-aircraft-12708198.html|title=IndiGo enters wide-body space by placing order for 30 Airbus A350-900 aircraft|work=Moneycontrol|accessdate=25 April 2024|archive-date=25 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240425115429/https://www.moneycontrol.com/news/business/companies/indigo-enters-wide-body-space-by-placing-order-for-30-airbus-a350-900-aircraft-12708198.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;br /&gt;२०२७ पासून डिलिव्हरी.&lt;ref name=&quot;IndiGo A350&quot; /&gt;
|-
|[[एटीआर ७२-६००]]
|४७
|&amp;mdash;
|&amp;mdash;
|७८
|७८
|
|-
! colspan=&quot;7&quot; |इंडिगो कार्गो ताफा
|-
|[[एरबस ए३२० कुटुंब#Passenger-to-freighter (P2F)|एरबस ए३२१-२००/P2F]]
|३
|१
| colspan=&quot;3&quot; |मालवाहू (कार्गो)
|&lt;ref&gt;{{cite press release|title=IndiGo cargo inducts the first A321 P2F freighter|url=https://www.goindigo.in/press-releases/indigo-cargo-live-inducts-the-first-a321-p2f-freighter.html|publisher=IndiGo|date=4 October 2023|access-date=31 October 2023|archive-date=17 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231217104139/https://www.goindigo.in/press-releases/indigo-cargo-live-inducts-the-first-a321-p2f-freighter.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
!एकूण
!४०९
!९२२
! colspan=&quot;4&quot; |
|}

=== चित्रदालन ===
&lt;gallery class=&quot;center&quot; mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;125&quot; caption=&quot;Hover over each photo to view label detail&quot;&gt;
File:DSC_3886-VT-IFE_(10386595974).jpg|[[एरबस ए३२०-२००]]
File:IndiGo_Airbus_A320neo_F-WWDG_(to_VT-ITI)_(28915135713).jpg|[[एरबस ए३२०निओ कुटुंब|एरबस ए३२०निओ]]
File:VT-IUA INDIGO AIRBUS A321-271NX (51189999334).jpg|[[एरबस ए३२१निओ]]
File:F-WWED - ATR 72-600 - IndiGo (test in flight) (48929182202).jpg|[[एटीआर ७२-६००]]
&lt;/gallery&gt;```

=== नवीन विमानांची मागणी ===
२००५ मध्ये [[पॅरिस एर शेा]] मध्ये इंडिगोने १०० एअरबस ए३२० प्रकारच्या विमानांची मागणी नोंदविली. पूर्ण शोमध्ये ६ अब्ज [[अमेरिकन डॉलर]] इतक्या रकमेची केलेली ही मागणी विमानांच्या व्यवहारामधील विक्रम ठरली.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/4098906.stm|प्रकाशक=बीबीसी न्यूज.|दिनांक=१६ जून २००५. २०१०-८-३०|title=इंडियामधून एअरबसची ६ बिलियन डॉलरची मागणी|भाषा=इंग्लिश}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://www.airbus.com/company/corporate-social-responsibility/corporate-foundation/|प्रकाशक=एअरबस.कॉम.|दिनांक=२०१०-०८-३०|title=एअरबसची मागणी आणि पुरवठा|भाषा=इंग्लिश}}&lt;/ref&gt; ११ जानेवारी, २०११ रोजी एअरबस ए३२०ची १८० व न्यू इंजिन ऑप्शनच्या (नियो) १५० विमानांसाठीचा करार करण्यात आला. व्यापारी वाहतुकीच्या इतिहासामधील ही सर्वांत मोठी मागणी म्हणून नोंदविली गेलेली आहे. इंडिगो एअबस ए३२०निओ प्रकारची विमाने उडविणारी पहिली कंपनी आहे. या कराराची एकूण किंमत १५ अब्ज अमेरिकन डॉलरपेक्षा जास्त आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://www.bbc.co.uk/news/business-13884433|प्रकाशक=बीबीसी.|दिनांक=२३ जून २०११|title=एअरबस आणि एअरएशिया यांची २०० विमानांची मागणी|भाषा=इंग्लिश}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://www.cleartrip.com/flight-booking/indigo-airlines.html|प्रकाशक=क्लेअर ट्रिप.कॉम.|title=ऑन बोर्ड इंडिगो एरलाइन्स|भाषा=इंग्लिश}}&lt;/ref&gt;

=== सेवानिवृत्ती ===
६ वर्षापेक्षा जास्त जुनी झालेली विमाने इंडिगोमधून बाद केली जातात. ९३ विमानांपैकी अशी १६ विमाने लीझिंग कंपनीला{{मराठी शब्द सुचवा}} दिलेली आहेत.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://content.goindigo.in/Information/FAQ|प्रकाशक=बुक.गोइंडिगो.इन|दिनांक=२०१३-११-१३|title=इंडिगोचे काही प्रश्न|भाषा=इंग्लिश|accessdate=2014-03-12|archive-date=2015-04-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20150421200240/https://content.goindigo.in/Information/FAQ|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== रंगसंगती ===
इंडिगोची सर्व विमाने जांभळया आणि पांढऱ्या रंगाने रंगविलेली आहेत. विमानाचा तळभाग जांभळया रंगाने रंगविलेला असून शेपटीखाली निळसर रंगाचे पट्टे असतात. विमानाच्या पांढऱ्या पृष्ठभागावर इंडिगोचे इंग्लिश नांव मोठया अक्षरांमध्ये लिहिलेले दिसते. विमानाच्या नाकाकडील भागावर बिंदूंचे नक्षीकाम केलेले असून इंजिनावर जांभळया रंगांमध्ये गोइंडिया.इन असे वेबसाईटचे नांव ठळक अक्षरामध्ये लिहिलेले असते.

== विमानाअंतर्गत सेवा ==
इंडिगोच्या विमानांत फक्त इकॉनॉमी वर्ग असतो. यांत खाद्यपदार्थ/मनोरंजनाच्या सुविधा उपलब्ध नाहीत.

== अपघात आणि दुर्घटना ==
११ जानेवारी, २०११ रोजी विमान क्र.३३३ च्या कॅप्टन [[परमिंदर गुलाटी]]कडून [[गोवा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]ावर चुकीच्या पद्धतीने विमान उतरविले गेले.

== मान आणि सन्मान ==
इंडिगोला मिळालेले सन्मान खालीलप्रमाणे आहेत.
# एअरलाईन पॅसेंजर्स असोसिएशन ऑफ इंडियाचा सर्वोत्कृष्ट स्वस्त दरात सामान वाहतूक करणारी कंपनी&lt;ref name=&quot;domain&quot;/&gt;
# सर्वोत्कृष्ट स्वस्त दरात सामान वाहतूक करणारी कंपनीसाठीचे गॅलिलिओ एक्सप्रेस ट्रॅव्हल ॲवॉर्ड्‌स &lt;ref name=&quot;domain&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://www.domain-b.com/aero/airlines/20090901_IndiGo.html|प्रकाशक=डोमेन बी . कॉम|दिनांक=१ सप्टेंबर २००९|title=सीएनबीसी आवाज ट्रॅव्हल ॲवॉर्ड २००९ चा पुरस्कार इंडिगो विमान कंपनीला|भाषा=इंग्लिश}}&lt;/ref&gt;
# सीएनबीसी आवाज ट्रॅव्हलकडून स्वस्त दरात सामान वाहतूक करणाऱ्या सर्वोत्कृष्ट कंपनीसाठीचा ॲवॉर्ड&lt;ref name=&quot;domain&quot;/&gt;
# स्कायट्रॅक्स ॲवॉर्ड - सर्वोत्कृष्ट स्वस्त दरात सामान वाहतूक करणारी कंपनी (२०१०,११,१२,१३)&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://www.business-standard.com/article/pti-stories/indigo-wins-skytrax-awards-112071200602_1.html|प्रकाशक=बिझनेस स्टॅण्डर्ड.|दिनांक=२१ जुलै २०१२|title=इंडिगोला स्कायट्रॅक्स ॲवाॅर्ड मिळाला|भाषा=इंग्लिश}}&lt;/ref&gt;
== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी|2}}
== बाह्य दुवा ==
* [http://www.goindigo.in इंडिगोची अधिकृत वेबसाईट]

{{भारतीय विमान सेवा}}

[[वर्ग:भारतीय विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:इंडिगो|*]]</text>
      <sha1>n3dg15whzsnpkxw502qung7hj6mjeup</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682167</id>
      <parentid>2682166</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T06:53:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT II</username>
        <id>140753</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>शुद्धलेखन — अंक व शब्दामधील जागा काढली ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#अंक व शब्दामधील जागा|अधिक माहिती]])</comment>
      <origin>2682167</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32904" sha1="qs833a9547bm3xzyulk6wn2cjz9tvlc" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट विमान सेवा
| नाव              = इंडिगो
| चित्र             = IndiGo Airlines logo.svg
| चित्र_आकारमान     = 200px
| IATA           = 6E
| ICAO           = IGO
| callsign       = IFLY
| स्थापना            = १५ ऑगस्ट २००६
| बंद               = 
| विमानतळ         = [[इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] (दिल्ली)&lt;br /&gt;[[छत्रपती शिवाजी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] (मुंबई)&lt;br /&gt;[[केंपेगौडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] (बंगळूर)
| मुख्य_शहरे         = [[सरदार वल्लभभाई पटेल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] (अहमदाबाद)&lt;br /&gt;[[चेन्नई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] (चेन्नई)&lt;br /&gt;[[कोची आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] (कोची)&lt;br /&gt;[[नेताजी सुभाषचंद्र बोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] (कोलकाता)&lt;br /&gt;[[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] (हैदराबाद)&lt;br /&gt;[[चौधरी चरणसिंह आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] (लखनौ)
| फ्रिकवंट_फ्लायर     = 
| एलायंस           = 
| उपकंपन्या          =
| विमान संख्या     =  ८४
| मुख्य कंपनी      = 
| ब्रीदवाक्य         = 
| मुख्यालय         = [[गुरगांव]], [[हरियाणा]]
| मुख्य व्यक्ती     = राहुल भाटिया
| संकेतस्थळ        = http://www.goindigo.in
}}
[[चित्र:IndiGo Airbus A320-232; VT-IES@SIN;02.08.2012 668ey (7917210650).jpg|250 px|इवलेसे|[[सिंगापूर चांगी विमानतळ]]ावरून उड्डाण करणारे इंडिगोचे [[एरबस ए-३२०]] विमान]]
'''इंडिगो''' तथा '''इंटरग्लोब एव्हिएशन लिमिटेड''' ही [[भारत]] देशामधील एक कमी दराने विमानसेवा पुरवणारी एक विमान वाहतूक कंपनी आहे. इंडिगोचे मुख्यालय [[गुरगांव]] येथे असून मे २०१४ रोजी भारतामधील एकूण हवाई प्रवासी वाहतूकीचा ३२.३% इतका वाटा इंडिगोचा होता. ही कंपनी कमी दरात सेवा देणाऱ्या जगातील कंपन्यांमध्ये सर्वात वेगाने प्रगती करणाऱ्यांपैकी एक आहे. रोज ५३४ उड्डाणांद्वारे ३६ विमानताळांवर या कंपनीची [[ए३२०]] प्रकारची ८४ विमाने ये-जा करतात.

== इतिहास ==
[[इंटरग्लोब एन्टरप्राइझेस]]च्या [[राहुल भाटिया]] आणि [[अमेरिका]]स्थित अनिवासी भारतीय [[राकेश गंगवाल]] या दोघांनी मिळून २००६ च्या सुरुवातीस ही कंपनी उभी केली. इंडिगोमध्ये इंटरग्लोबची ५१.१२% आणि गंगवालच्या [[व्हर्जिनिया]]स्थित [[कॅलम इन्व्हेस्टमेंट]] कंपनीची ४८% गुंतवणूक आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://www.hindustantimes.com/business-news/sectorsaviation/surprise-nearly-half-of-indigo-foreign-owned/article1-823860.aspx|प्रकाशक=[[हिंदुस्तान टाइम्स]]|दिनांक=२०१२-४-१३|title=इंडिगोमध्ये निम्म्यापेक्षाही जास्तीचा समभाग परकीय कंपन्यांचा{{मृत दुवा}}|भाषा=इंग्लिश|accessdate=2014-03-12|archive-date=2013-11-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20131113035736/http://www.hindustantimes.com/business-news/SectorsAviation/Surprise-Nearly-half-of-IndiGo-foreign-owned/Article1-823860.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; २००६ च्या मध्यापर्यंत विमान सेवा सुरू करण्याच्या इराद्याने जून २००५ मध्ये या कपंनीने १०० [[एरबस ए ३२०-२००]] विमानांची मागणी नोंदविली. जवळजवळ वर्षभरानंतर २८ जुलै २००६ रोजी इंडिगोला ही विमाने मिळाली. ४ ऑगस्ट २००६ रोजी [[इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नवी दिल्ली]] ते [[गुवाहाटी वायुसेना तळ|गुवाहाटीमार्फत]] [[इंफाल विमानतळ|इंफाळपर्यंत]] पहिले उड्डाण झाले. २००६ च्या अखेरीस इंडिगोकडे सहा विमाने आली होती.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2005-06-22/news/27477022_1_rahul-bhatia-indigo-airlines-aircraft|प्रकाशक=बेनेट, कॉलमेन आणि कंपनी लि.|दिनांक=१४ फेब्रुवारी २०१२|title=इंडिगोची विमानवाहतूक लवकरच सुरू|भाषा=इंग्लिश|accessdate=2014-03-12|archive-date=2014-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20140125073647/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2005-06-22/news/27477022_1_rahul-bhatia-indigo-airlines-aircraft|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; २०१२ पर्यंत इंडिगोच्या ताफयात ५० विमाने सामील झाली.
  
यानंतर इंडिगोने दरवर्षी प्रवासीसंख्या वाढवत नेली. इतर विमान कंपन्यांच्या तुलनेत इंडिगोने प्रवाशांना दिलेल्या स्वस्त दरातील सेवेमुळे [[किंगफिशर एरलाइन्स|किंगफिशर]], [[जेट एअरवेज]] यांसारख्या कंपन्यासुद्धा स्पर्धेत मागे पडल्या.जानेवारी २०१३मध्ये जगामध्ये [[इंडोनेशिया]]तील [[लायन एअर]]नंतर इंडिगो दुसऱ्या क्रमांकावर असलेली विमान कंपनी होती.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.business-standard.com/article/companies/indigo-among-the-fastest-expanding-airlines-globally-113010200071_1.html|प्रकाशक=बिझनेस स्टॅंडर्ड.|दिनांक=११ जानेवारी २०१३|title=इंडिगोचे सर्वांत जास्त वेगवान विमान कंपनी म्हणून सर्वपरिचित|भाषा=इंग्लिश}}&lt;/ref&gt; एअरबस ए३२०-२०० जातीची विमाने वापरून इंधनवापरात बचत करणारी ही पहिली भारतीय कंपनी होती.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2013-01-28/news/36596475_1_aditya-ghosh-indigo-a320|प्रकाशक=द इकोनोमिक टाईम्स.|दिनांक=२९ जानेवारी २०१३|title=इंडिगोने इंधन बचतीसाठी एअरबस ३२० ची मागणी केली|भाषा=इंग्लिश|accessdate=2014-03-12|archive-date=2013-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20131212161638/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2013-01-28/news/36596475_1_aditya-ghosh-indigo-a320|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== गंतव्यस्थाने ==
इंडिगोची विमाने भारतात आणि भारताबाहेर रोजच्या ४५९ फेऱ्यांद्वारे ३६ शहरांकडे ये-जा करतात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://www.firstbiz.com/corporate/indigo-launches-8-new-flights-increases-flights-between-metros-38739.html|प्रकाशक=फर्स्टपोस्ट बिझनेस.|दिनांक=२ मार्च २०१३|title=इंडिगोकडे ८ नवीन विमानांचा ताबा, शहरामध्ये विमांनांची संख्या वाढली|भाषा=इंग्लिश|accessdate=2014-03-12|archive-date=2014-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20140408225410/http://www.firstbiz.com/corporate/indigo-launches-8-new-flights-increases-flights-between-metros-38739.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; पाच वर्षे देशांतर्गत सेवा केल्यानंतर जानेवारी २०११ मध्ये इंडिगोला आंतरराष्ट्रीय सेवा पुरविण्यास परवानगी मिळाली. १ सप्टेंबर, २०११ रोजी इंडिगोचे पहिले आंतरराष्ट्रीय उड्डाण [[इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नवी दिल्ली]] ते [[दुबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दुबई]] दरम्यान झाले आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|first=फिरदौस|last= हाशिम (२ सप्टेंबर २०११)|दुवा=http://www.flightglobal.com/news/articles/indigo-launches-its-first-international-flight-361551/|प्रकाशक=फलाईटग्लोबल.|दिनांक=२२ फेब्रुवारी २०१२|title=इंडिगाचे पहिले आंतरराष्ट्रीय उड्डाण|भाषा=इंग्लिश}}&lt;/ref&gt; नंतर काही दिवसांमध्ये ही सेवा नवी दिल्ली आणि [[छत्रपती शिवाजी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मुंबईपासून]] [[बॅंगकॉक विमानतळ|बँकॉक]], [[सिंगापूर चांगी विमानतळ|सिंगापूर]], [[मस्कत विमानतळ|मस्कत]] आणि [[त्रिभुवन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|काठमांडूपर्यंत]] वाढविण्यात आली.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.flightglobal.com/news/articles/indigo-to-launch-international-services-on-1-september-361075/|प्रकाशक=फलाईटगलोबल.कॉम.|दिनांक=२२ ऑगस्ट २०११.२४ ऑगस्ट २०११|title=१ सप्टेंबर २०१२ रोजी इंडिगोचे पहिले आंतरराष्ट्रीय उड्डाण|भाषा=इंग्लिश}}&lt;/ref&gt;
[[चित्र:Airbus A320-232, IndiGo Airlines JP6285306.jpg|उजवे|इवलेसे|200px|इंडिगो एरलाइन्सची एअरबस ए३२०-२३२]]

== इंडिगो रॅम्प ==
व्हीलचेरने प्रवास करणाऱ्या अपंग, विकलांग प्रवाशांना रॅम्पद्वारे विमानात विनासायास प्रवेश करता येणे हे फक्त इंडिगोच्या विमांनामध्ये शक्य आहे. संपूर्ण जगामध्ये अशी सुविधा देणारी ही एकमेव विमानवाहतूक कंपनी आहे.

== गंतव्यस्थाने ==
{{मुख्य|इंडिगो एरलाइन्स गंतव्यस्थाने}}
इंडिगोची विमाने भारतातील ८५ व जगातीलइतर ३३ शहरांना जातात. रोज २,०००पेक्षा जास्त उड्डाणे होतात यांत आठवड्यात १७४ आंतरराष्ट्रीय उड्डाणे असतात.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=4 June 2023 |title=International Expansion: A Look At IndiGo's Moves Into Africa &amp; Central Asia |url=https://simpleflying.com/indigo-africa-central-asia-expansion/ |access-date=3 July 2023 |website=Simple Flying |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=17 February 2023 |title=IndiGo is back with a bang, looking to start flights to many international destinations: CEO Pieter Elbers |work=The Economic Times |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/indigo-is-back-with-a-bang-looking-to-start-flights-to-many-international-destinations-ceo-pieter-elbers/articleshow/98000143.cms?from=mdr |access-date=3 July 2023 |issn=0013-0389}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;6E&quot;/&gt; [[दिल्ली]]तील [[इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] इंडिगोचे मुख्य ठाणे आहे.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://centreforaviation.com/profiles/airlines/indigo-6e |title=Profile on IndiGo |publisher=CAPA |access-date=19 March 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317092308/http://centreforaviation.com/profiles/airlines/indigo-6e |archive-date=17 March 2016}}&lt;/ref&gt; याशिवाय [[केंपेगौडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बेंगलुरु]]&lt;ref&gt;{{cite news |date=16 February 2016 |title=IndiGo adds to Bengaluru base |url=http://www.anna.aero/2016/02/16/indigo-adds-to-bengaluru-base/ |work=[[Anna.aero]] |access-date=3 June 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160409095339/http://www.anna.aero/2016/02/16/indigo-adds-to-bengaluru-base/ |archive-date=9 April 2016}}&lt;/ref&gt;, [[चेन्नई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|चेन्नई]], [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हैदराबाद]]&lt;ref&gt;{{cite news |date=6 August 2014 |title=IndiGo starts new domestic route from Hyderabad |url=http://www.anna.aero/2014/08/06/indigo-starts-new-domestic-route-hyderabad/ |work=[[Anna.aero]] |access-date=3 June 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160919130641/http://www.anna.aero/2014/08/06/indigo-starts-new-domestic-route-hyderabad/ |archive-date=19 September 2016}}&lt;/ref&gt;, [[नेताजी सुभाषचंद्र बोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कोलकाता]], [[छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मुंबई]] आणि [[कोची आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कोच्ची]]&lt;ref name=&quot;indigobases&quot;&gt;{{cite news |date=17 December 2014 |title=IndiGo commences seventh route to Dubai |url=http://www.anna.aero/2014/12/17/indigo-commences-7-route-to-dubai/ |work=[[Anna.aero]] |access-date=3 June 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160919130636/http://www.anna.aero/2014/12/17/indigo-commences-7-route-to-dubai/ |archive-date=19 September 2016}}&lt;/ref&gt; येथेही इंडिगोची ठाणी आहेत.

== ताफा ==
== सध्याचा ताफा ==
सप्टेंबर २०२५ च्या सुमारासची इंडिगोची विमाने:&lt;ref&gt;{{cite web|title=Seat map and Aircraft information|url=https://www.goindigo.in/aircraft-and-fleet.html|publisher=IndiGo|access-date=25 November 2025|archive-date=2 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221002011009/https://www.goindigo.in/aircraft-and-fleet.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Airbus&quot;&gt;{{Cite web |date= |title=Airbus Orders and Deliveries |url=https://www.airbus.com/en/products-services/commercial-aircraft/orders-and-deliveries |access-date=25 November 2025 |website=www.airbus.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:center;&quot;
|+ इंडिगोचा ताफा
|-
! rowspan=&quot;2&quot; |विमान
! rowspan=&quot;2&quot; |सेवेत
! rowspan=&quot;2&quot; |ऑर्डर्स
! colspan=&quot;3&quot; |प्रवासी
! rowspan=&quot;2&quot; |नोंदी
|-
!&lt;abbr title=&quot;IndiGo Stretch&quot;&gt;W&lt;/abbr&gt;
!&lt;abbr title=&quot;Economy&quot;&gt;Y&lt;/abbr&gt;
!एकूण
|-
|[[एरबस ए३२०-२००]]
|२६
|&amp;mdash;
|&amp;mdash;
|१८०
|१८०
|ताफ्यातून निवृत्त केले जाणार.&lt;ref&gt;{{cite news|title=IndiGo to phase out 120 A320 ceos in 2 years; working with partners for better prices|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/indigo-to-experiment-with-new-revenue-model-eyes-additional-liquidity-worth-up-to-rs-4000-cr/articleshow/76159130.cms|date=2 June 2020|access-date=5 June 2020|newspaper=[[द इकॉनॉमिक टाइम्स]]|archive-date=16 July 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240716125716/https://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/indigo-to-experiment-with-new-revenue-model-eyes-additional-liquidity-worth-up-to-rs-4000-cr/articleshow/76159130.cms|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[एरबस ए३२०निओ]]
|२३
| rowspan=&quot;2&quot; |२३५
| rowspan=&quot;2&quot; |&amp;mdash;
|१८०
|१८०
| rowspan=&quot;2&quot; |सर्वात मोठी ऑपरेटर.&lt;ref name=&quot;Fleet&quot;&gt;{{cite report |url=https://www.airbus.com/sites/g/files/jlcbta136/files/2024-12/ods-december-2024-airbus-commercial-aircraft-pe231.xlsx |title=Airbus Orders &amp; Deliveries till December 2024 |date= |publisher=[[Airbus]] |access-date=11 December 2024 }}&lt;/ref&gt;
|-
|१५६
|१८६
|१८६
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |[[एरबस ए३२१निओ]]
|३९&lt;ref&gt;{{cite web|access-date=5 August 2024|title=IndiGo Stretch: New IndiGo Business Class|url=https://aviationa2z.com/index.php/2024/11/14/indigo-flight-with-business-class-stretch-takes-off/|website=Aviation A2Z|archive-date=26 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240526011117/https://onemileatatime.com/news/indigo-business-class/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| rowspan=&quot;3&quot; |५५८
|१२
|२०८
|२२०
| rowspan=&quot;3&quot; |दुसरी सर्वात मोठी ऑपरेटर.&lt;ref name=&quot;Fleet&quot; /&gt;
|-
|९
| rowspan=&quot;2&quot; |&amp;mdash;
|२२२
|२२२
|-
|१०५
|२३२
|२३२
|-
|[[एरबस ए३२१एक्सएलआर]]&lt;ref&gt;{{cite news|date=6 September 2023|title=India's IndiGo orders an additional ten A320Ns|url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/131511-indias-indigo-orders-an-additional-ten-a320ns|access-date=20 September 2023|publisher=ch-aviation|archive-date=20 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230920123912/https://www.ch-aviation.com/portal/news/131511-indias-indigo-orders-an-additional-ten-a320ns|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|१
|६८
|१२
|१८३
|१९५&lt;ref&gt;{{cite news|title=IndiGo confirms A321XLR will have business class|url=https://www.flightglobal.com/airlines/indigo-confirms-a321xlr-will-have-business-class-seats/162284.article|date=20 March 2025|access-date=25 November 2025|publisher=Flightglobal}}&lt;/ref&gt;
|सर्वात मोठी ऑर्डर.&lt;ref&gt;{{cite news|date=11 May 2022|title=Airbus defers A321neo(XLR) service entry to 2024|url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/115368-airbus-defers-a321neoxlr-service-entry-to-2024|access-date=19 November 2022|publisher=Ch-aviation|language=en-US|archive-date=29 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230129072442/https://www.ch-aviation.com/portal/news/115368-airbus-defers-a321neoxlr-service-entry-to-2024|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;२०२५ पासून डिलिव्हरी.&lt;ref&gt;{{cite news|title=India's IndiGo eyes Amsterdam with A321neo(XLR)s|url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/131685-indias-indigo-eyes-amsterdam-with-a321neoxlrs|date=8 September 2023|access-date=20 September 2023|publisher=Ch-aviation}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-01-07 |title=IndiGo shares glimpses of India’s first A321 XLR aircraft arrival in Delhi; here's all you need to know |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/indigo-shares-glimpses-of-indias-first-a321-xlr-aircraft-heres-all-you-need-to-know/articleshow/126386983.cms?from=mdr |access-date=2026-01-07 |work=द इकॉनॉमिक टाइम्स |issn=0013-0389}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[एरबस ए३५०-९००]]
|&amp;mdash;
|६०
| colspan=&quot;3&quot; |&lt;abbr title=&quot;To Be Announced&quot;&gt;जाहीर केले जाईल&lt;/abbr&gt;
|४० पर्यायांसह (ऑप्शन्स) ऑर्डर.&lt;ref name=&quot;IndiGo A350&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.moneycontrol.com/news/business/companies/indigo-enters-wide-body-space-by-placing-order-for-30-airbus-a350-900-aircraft-12708198.html|title=IndiGo enters wide-body space by placing order for 30 Airbus A350-900 aircraft|work=Moneycontrol|accessdate=25 April 2024|archive-date=25 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240425115429/https://www.moneycontrol.com/news/business/companies/indigo-enters-wide-body-space-by-placing-order-for-30-airbus-a350-900-aircraft-12708198.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;br /&gt;२०२७ पासून डिलिव्हरी.&lt;ref name=&quot;IndiGo A350&quot; /&gt;
|-
|[[एटीआर ७२-६००]]
|४७
|&amp;mdash;
|&amp;mdash;
|७८
|७८
|
|-
! colspan=&quot;7&quot; |इंडिगो कार्गो ताफा
|-
|[[एरबस ए३२० कुटुंब#Passenger-to-freighter (P2F)|एरबस ए३२१-२००/P2F]]
|३
|१
| colspan=&quot;3&quot; |मालवाहू (कार्गो)
|&lt;ref&gt;{{cite press release|title=IndiGo cargo inducts the first A321 P2F freighter|url=https://www.goindigo.in/press-releases/indigo-cargo-live-inducts-the-first-a321-p2f-freighter.html|publisher=IndiGo|date=4 October 2023|access-date=31 October 2023|archive-date=17 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231217104139/https://www.goindigo.in/press-releases/indigo-cargo-live-inducts-the-first-a321-p2f-freighter.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
!एकूण
!४०९
!९२२
! colspan=&quot;4&quot; |
|}

=== चित्रदालन ===
&lt;gallery class=&quot;center&quot; mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;125&quot; caption=&quot;Hover over each photo to view label detail&quot;&gt;
File:DSC_3886-VT-IFE_(10386595974).jpg|[[एरबस ए३२०-२००]]
File:IndiGo_Airbus_A320neo_F-WWDG_(to_VT-ITI)_(28915135713).jpg|[[एरबस ए३२०निओ कुटुंब|एरबस ए३२०निओ]]
File:VT-IUA INDIGO AIRBUS A321-271NX (51189999334).jpg|[[एरबस ए३२१निओ]]
File:F-WWED - ATR 72-600 - IndiGo (test in flight) (48929182202).jpg|[[एटीआर ७२-६००]]
&lt;/gallery&gt;```

=== नवीन विमानांची मागणी ===
२००५ मध्ये [[पॅरिस एर शेा]] मध्ये इंडिगोने १०० एअरबस ए३२० प्रकारच्या विमानांची मागणी नोंदविली. पूर्ण शोमध्ये ६ अब्ज [[अमेरिकन डॉलर]] इतक्या रकमेची केलेली ही मागणी विमानांच्या व्यवहारामधील विक्रम ठरली.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/4098906.stm|प्रकाशक=बीबीसी न्यूज.|दिनांक=१६ जून २००५. २०१०-८-३०|title=इंडियामधून एअरबसची ६ बिलियन डॉलरची मागणी|भाषा=इंग्लिश}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://www.airbus.com/company/corporate-social-responsibility/corporate-foundation/|प्रकाशक=एअरबस.कॉम.|दिनांक=२०१०-०८-३०|title=एअरबसची मागणी आणि पुरवठा|भाषा=इंग्लिश}}&lt;/ref&gt; ११ जानेवारी, २०११ रोजी एअरबस ए३२०ची १८० व न्यू इंजिन ऑप्शनच्या (नियो) १५० विमानांसाठीचा करार करण्यात आला. व्यापारी वाहतुकीच्या इतिहासामधील ही सर्वांत मोठी मागणी म्हणून नोंदविली गेलेली आहे. इंडिगो एअबस ए३२०निओ प्रकारची विमाने उडविणारी पहिली कंपनी आहे. या कराराची एकूण किंमत १५ अब्ज अमेरिकन डॉलरपेक्षा जास्त आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://www.bbc.co.uk/news/business-13884433|प्रकाशक=बीबीसी.|दिनांक=२३ जून २०११|title=एअरबस आणि एअरएशिया यांची २०० विमानांची मागणी|भाषा=इंग्लिश}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://www.cleartrip.com/flight-booking/indigo-airlines.html|प्रकाशक=क्लेअर ट्रिप.कॉम.|title=ऑन बोर्ड इंडिगो एरलाइन्स|भाषा=इंग्लिश}}&lt;/ref&gt;

=== सेवानिवृत्ती ===
६ वर्षापेक्षा जास्त जुनी झालेली विमाने इंडिगोमधून बाद केली जातात. ९३ विमानांपैकी अशी १६ विमाने लीझिंग कंपनीला{{मराठी शब्द सुचवा}} दिलेली आहेत.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://content.goindigo.in/Information/FAQ|प्रकाशक=बुक.गोइंडिगो.इन|दिनांक=२०१३-११-१३|title=इंडिगोचे काही प्रश्न|भाषा=इंग्लिश|accessdate=2014-03-12|archive-date=2015-04-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20150421200240/https://content.goindigo.in/Information/FAQ|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== रंगसंगती ===
इंडिगोची सर्व विमाने जांभळया आणि पांढऱ्या रंगाने रंगविलेली आहेत. विमानाचा तळभाग जांभळया रंगाने रंगविलेला असून शेपटीखाली निळसर रंगाचे पट्टे असतात. विमानाच्या पांढऱ्या पृष्ठभागावर इंडिगोचे इंग्लिश नांव मोठया अक्षरांमध्ये लिहिलेले दिसते. विमानाच्या नाकाकडील भागावर बिंदूंचे नक्षीकाम केलेले असून इंजिनावर जांभळया रंगांमध्ये गोइंडिया.इन असे वेबसाईटचे नांव ठळक अक्षरामध्ये लिहिलेले असते.

== विमानाअंतर्गत सेवा ==
इंडिगोच्या विमानांत फक्त इकॉनॉमी वर्ग असतो. यांत खाद्यपदार्थ/मनोरंजनाच्या सुविधा उपलब्ध नाहीत.

== अपघात आणि दुर्घटना ==
११ जानेवारी, २०११ रोजी विमान क्र.३३३ च्या कॅप्टन [[परमिंदर गुलाटी]]कडून [[गोवा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]ावर चुकीच्या पद्धतीने विमान उतरविले गेले.

== मान आणि सन्मान ==
इंडिगोला मिळालेले सन्मान खालीलप्रमाणे आहेत.
# एअरलाईन पॅसेंजर्स असोसिएशन ऑफ इंडियाचा सर्वोत्कृष्ट स्वस्त दरात सामान वाहतूक करणारी कंपनी&lt;ref name=&quot;domain&quot;/&gt;
# सर्वोत्कृष्ट स्वस्त दरात सामान वाहतूक करणारी कंपनीसाठीचे गॅलिलिओ एक्सप्रेस ट्रॅव्हल ॲवॉर्ड्‌स &lt;ref name=&quot;domain&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://www.domain-b.com/aero/airlines/20090901_IndiGo.html|प्रकाशक=डोमेन बी . कॉम|दिनांक=१ सप्टेंबर २००९|title=सीएनबीसी आवाज ट्रॅव्हल ॲवॉर्ड २००९ चा पुरस्कार इंडिगो विमान कंपनीला|भाषा=इंग्लिश}}&lt;/ref&gt;
# सीएनबीसी आवाज ट्रॅव्हलकडून स्वस्त दरात सामान वाहतूक करणाऱ्या सर्वोत्कृष्ट कंपनीसाठीचा ॲवॉर्ड&lt;ref name=&quot;domain&quot;/&gt;
# स्कायट्रॅक्स ॲवॉर्ड - सर्वोत्कृष्ट स्वस्त दरात सामान वाहतूक करणारी कंपनी (२०१०,११,१२,१३)&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://www.business-standard.com/article/pti-stories/indigo-wins-skytrax-awards-112071200602_1.html|प्रकाशक=बिझनेस स्टॅण्डर्ड.|दिनांक=२१ जुलै २०१२|title=इंडिगोला स्कायट्रॅक्स ॲवाॅर्ड मिळाला|भाषा=इंग्लिश}}&lt;/ref&gt;
== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी|2}}
== बाह्य दुवा ==
* [http://www.goindigo.in इंडिगोची अधिकृत वेबसाईट]

{{भारतीय विमान सेवा}}

[[वर्ग:भारतीय विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:इंडिगो|*]]</text>
      <sha1>qs833a9547bm3xzyulk6wn2cjz9tvlc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682168</id>
      <parentid>2682167</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T06:55:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* सध्याचा ताफा */</comment>
      <origin>2682168</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32909" sha1="qoj7zq1ntphouinrwgafa462u79mx37" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट विमान सेवा
| नाव              = इंडिगो
| चित्र             = IndiGo Airlines logo.svg
| चित्र_आकारमान     = 200px
| IATA           = 6E
| ICAO           = IGO
| callsign       = IFLY
| स्थापना            = १५ ऑगस्ट २००६
| बंद               = 
| विमानतळ         = [[इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] (दिल्ली)&lt;br /&gt;[[छत्रपती शिवाजी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] (मुंबई)&lt;br /&gt;[[केंपेगौडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] (बंगळूर)
| मुख्य_शहरे         = [[सरदार वल्लभभाई पटेल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] (अहमदाबाद)&lt;br /&gt;[[चेन्नई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] (चेन्नई)&lt;br /&gt;[[कोची आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] (कोची)&lt;br /&gt;[[नेताजी सुभाषचंद्र बोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] (कोलकाता)&lt;br /&gt;[[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] (हैदराबाद)&lt;br /&gt;[[चौधरी चरणसिंह आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] (लखनौ)
| फ्रिकवंट_फ्लायर     = 
| एलायंस           = 
| उपकंपन्या          =
| विमान संख्या     =  ८४
| मुख्य कंपनी      = 
| ब्रीदवाक्य         = 
| मुख्यालय         = [[गुरगांव]], [[हरियाणा]]
| मुख्य व्यक्ती     = राहुल भाटिया
| संकेतस्थळ        = http://www.goindigo.in
}}
[[चित्र:IndiGo Airbus A320-232; VT-IES@SIN;02.08.2012 668ey (7917210650).jpg|250 px|इवलेसे|[[सिंगापूर चांगी विमानतळ]]ावरून उड्डाण करणारे इंडिगोचे [[एरबस ए-३२०]] विमान]]
'''इंडिगो''' तथा '''इंटरग्लोब एव्हिएशन लिमिटेड''' ही [[भारत]] देशामधील एक कमी दराने विमानसेवा पुरवणारी एक विमान वाहतूक कंपनी आहे. इंडिगोचे मुख्यालय [[गुरगांव]] येथे असून मे २०१४ रोजी भारतामधील एकूण हवाई प्रवासी वाहतूकीचा ३२.३% इतका वाटा इंडिगोचा होता. ही कंपनी कमी दरात सेवा देणाऱ्या जगातील कंपन्यांमध्ये सर्वात वेगाने प्रगती करणाऱ्यांपैकी एक आहे. रोज ५३४ उड्डाणांद्वारे ३६ विमानताळांवर या कंपनीची [[ए३२०]] प्रकारची ८४ विमाने ये-जा करतात.

== इतिहास ==
[[इंटरग्लोब एन्टरप्राइझेस]]च्या [[राहुल भाटिया]] आणि [[अमेरिका]]स्थित अनिवासी भारतीय [[राकेश गंगवाल]] या दोघांनी मिळून २००६ च्या सुरुवातीस ही कंपनी उभी केली. इंडिगोमध्ये इंटरग्लोबची ५१.१२% आणि गंगवालच्या [[व्हर्जिनिया]]स्थित [[कॅलम इन्व्हेस्टमेंट]] कंपनीची ४८% गुंतवणूक आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://www.hindustantimes.com/business-news/sectorsaviation/surprise-nearly-half-of-indigo-foreign-owned/article1-823860.aspx|प्रकाशक=[[हिंदुस्तान टाइम्स]]|दिनांक=२०१२-४-१३|title=इंडिगोमध्ये निम्म्यापेक्षाही जास्तीचा समभाग परकीय कंपन्यांचा{{मृत दुवा}}|भाषा=इंग्लिश|accessdate=2014-03-12|archive-date=2013-11-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20131113035736/http://www.hindustantimes.com/business-news/SectorsAviation/Surprise-Nearly-half-of-IndiGo-foreign-owned/Article1-823860.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; २००६ च्या मध्यापर्यंत विमान सेवा सुरू करण्याच्या इराद्याने जून २००५ मध्ये या कपंनीने १०० [[एरबस ए ३२०-२००]] विमानांची मागणी नोंदविली. जवळजवळ वर्षभरानंतर २८ जुलै २००६ रोजी इंडिगोला ही विमाने मिळाली. ४ ऑगस्ट २००६ रोजी [[इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नवी दिल्ली]] ते [[गुवाहाटी वायुसेना तळ|गुवाहाटीमार्फत]] [[इंफाल विमानतळ|इंफाळपर्यंत]] पहिले उड्डाण झाले. २००६ च्या अखेरीस इंडिगोकडे सहा विमाने आली होती.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2005-06-22/news/27477022_1_rahul-bhatia-indigo-airlines-aircraft|प्रकाशक=बेनेट, कॉलमेन आणि कंपनी लि.|दिनांक=१४ फेब्रुवारी २०१२|title=इंडिगोची विमानवाहतूक लवकरच सुरू|भाषा=इंग्लिश|accessdate=2014-03-12|archive-date=2014-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20140125073647/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2005-06-22/news/27477022_1_rahul-bhatia-indigo-airlines-aircraft|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; २०१२ पर्यंत इंडिगोच्या ताफयात ५० विमाने सामील झाली.
  
यानंतर इंडिगोने दरवर्षी प्रवासीसंख्या वाढवत नेली. इतर विमान कंपन्यांच्या तुलनेत इंडिगोने प्रवाशांना दिलेल्या स्वस्त दरातील सेवेमुळे [[किंगफिशर एरलाइन्स|किंगफिशर]], [[जेट एअरवेज]] यांसारख्या कंपन्यासुद्धा स्पर्धेत मागे पडल्या.जानेवारी २०१३मध्ये जगामध्ये [[इंडोनेशिया]]तील [[लायन एअर]]नंतर इंडिगो दुसऱ्या क्रमांकावर असलेली विमान कंपनी होती.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.business-standard.com/article/companies/indigo-among-the-fastest-expanding-airlines-globally-113010200071_1.html|प्रकाशक=बिझनेस स्टॅंडर्ड.|दिनांक=११ जानेवारी २०१३|title=इंडिगोचे सर्वांत जास्त वेगवान विमान कंपनी म्हणून सर्वपरिचित|भाषा=इंग्लिश}}&lt;/ref&gt; एअरबस ए३२०-२०० जातीची विमाने वापरून इंधनवापरात बचत करणारी ही पहिली भारतीय कंपनी होती.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2013-01-28/news/36596475_1_aditya-ghosh-indigo-a320|प्रकाशक=द इकोनोमिक टाईम्स.|दिनांक=२९ जानेवारी २०१३|title=इंडिगोने इंधन बचतीसाठी एअरबस ३२० ची मागणी केली|भाषा=इंग्लिश|accessdate=2014-03-12|archive-date=2013-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20131212161638/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2013-01-28/news/36596475_1_aditya-ghosh-indigo-a320|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== गंतव्यस्थाने ==
इंडिगोची विमाने भारतात आणि भारताबाहेर रोजच्या ४५९ फेऱ्यांद्वारे ३६ शहरांकडे ये-जा करतात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://www.firstbiz.com/corporate/indigo-launches-8-new-flights-increases-flights-between-metros-38739.html|प्रकाशक=फर्स्टपोस्ट बिझनेस.|दिनांक=२ मार्च २०१३|title=इंडिगोकडे ८ नवीन विमानांचा ताबा, शहरामध्ये विमांनांची संख्या वाढली|भाषा=इंग्लिश|accessdate=2014-03-12|archive-date=2014-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20140408225410/http://www.firstbiz.com/corporate/indigo-launches-8-new-flights-increases-flights-between-metros-38739.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; पाच वर्षे देशांतर्गत सेवा केल्यानंतर जानेवारी २०११ मध्ये इंडिगोला आंतरराष्ट्रीय सेवा पुरविण्यास परवानगी मिळाली. १ सप्टेंबर, २०११ रोजी इंडिगोचे पहिले आंतरराष्ट्रीय उड्डाण [[इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नवी दिल्ली]] ते [[दुबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दुबई]] दरम्यान झाले आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|first=फिरदौस|last= हाशिम (२ सप्टेंबर २०११)|दुवा=http://www.flightglobal.com/news/articles/indigo-launches-its-first-international-flight-361551/|प्रकाशक=फलाईटग्लोबल.|दिनांक=२२ फेब्रुवारी २०१२|title=इंडिगाचे पहिले आंतरराष्ट्रीय उड्डाण|भाषा=इंग्लिश}}&lt;/ref&gt; नंतर काही दिवसांमध्ये ही सेवा नवी दिल्ली आणि [[छत्रपती शिवाजी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मुंबईपासून]] [[बॅंगकॉक विमानतळ|बँकॉक]], [[सिंगापूर चांगी विमानतळ|सिंगापूर]], [[मस्कत विमानतळ|मस्कत]] आणि [[त्रिभुवन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|काठमांडूपर्यंत]] वाढविण्यात आली.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.flightglobal.com/news/articles/indigo-to-launch-international-services-on-1-september-361075/|प्रकाशक=फलाईटगलोबल.कॉम.|दिनांक=२२ ऑगस्ट २०११.२४ ऑगस्ट २०११|title=१ सप्टेंबर २०१२ रोजी इंडिगोचे पहिले आंतरराष्ट्रीय उड्डाण|भाषा=इंग्लिश}}&lt;/ref&gt;
[[चित्र:Airbus A320-232, IndiGo Airlines JP6285306.jpg|उजवे|इवलेसे|200px|इंडिगो एरलाइन्सची एअरबस ए३२०-२३२]]

== इंडिगो रॅम्प ==
व्हीलचेरने प्रवास करणाऱ्या अपंग, विकलांग प्रवाशांना रॅम्पद्वारे विमानात विनासायास प्रवेश करता येणे हे फक्त इंडिगोच्या विमांनामध्ये शक्य आहे. संपूर्ण जगामध्ये अशी सुविधा देणारी ही एकमेव विमानवाहतूक कंपनी आहे.

== गंतव्यस्थाने ==
{{मुख्य|इंडिगो एरलाइन्स गंतव्यस्थाने}}
इंडिगोची विमाने भारतातील ८५ व जगातीलइतर ३३ शहरांना जातात. रोज २,०००पेक्षा जास्त उड्डाणे होतात यांत आठवड्यात १७४ आंतरराष्ट्रीय उड्डाणे असतात.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=4 June 2023 |title=International Expansion: A Look At IndiGo's Moves Into Africa &amp; Central Asia |url=https://simpleflying.com/indigo-africa-central-asia-expansion/ |access-date=3 July 2023 |website=Simple Flying |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=17 February 2023 |title=IndiGo is back with a bang, looking to start flights to many international destinations: CEO Pieter Elbers |work=The Economic Times |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/indigo-is-back-with-a-bang-looking-to-start-flights-to-many-international-destinations-ceo-pieter-elbers/articleshow/98000143.cms?from=mdr |access-date=3 July 2023 |issn=0013-0389}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;6E&quot;/&gt; [[दिल्ली]]तील [[इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] इंडिगोचे मुख्य ठाणे आहे.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://centreforaviation.com/profiles/airlines/indigo-6e |title=Profile on IndiGo |publisher=CAPA |access-date=19 March 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317092308/http://centreforaviation.com/profiles/airlines/indigo-6e |archive-date=17 March 2016}}&lt;/ref&gt; याशिवाय [[केंपेगौडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बेंगलुरु]]&lt;ref&gt;{{cite news |date=16 February 2016 |title=IndiGo adds to Bengaluru base |url=http://www.anna.aero/2016/02/16/indigo-adds-to-bengaluru-base/ |work=[[Anna.aero]] |access-date=3 June 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160409095339/http://www.anna.aero/2016/02/16/indigo-adds-to-bengaluru-base/ |archive-date=9 April 2016}}&lt;/ref&gt;, [[चेन्नई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|चेन्नई]], [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हैदराबाद]]&lt;ref&gt;{{cite news |date=6 August 2014 |title=IndiGo starts new domestic route from Hyderabad |url=http://www.anna.aero/2014/08/06/indigo-starts-new-domestic-route-hyderabad/ |work=[[Anna.aero]] |access-date=3 June 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160919130641/http://www.anna.aero/2014/08/06/indigo-starts-new-domestic-route-hyderabad/ |archive-date=19 September 2016}}&lt;/ref&gt;, [[नेताजी सुभाषचंद्र बोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कोलकाता]], [[छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मुंबई]] आणि [[कोची आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कोच्ची]]&lt;ref name=&quot;indigobases&quot;&gt;{{cite news |date=17 December 2014 |title=IndiGo commences seventh route to Dubai |url=http://www.anna.aero/2014/12/17/indigo-commences-7-route-to-dubai/ |work=[[Anna.aero]] |access-date=3 June 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160919130636/http://www.anna.aero/2014/12/17/indigo-commences-7-route-to-dubai/ |archive-date=19 September 2016}}&lt;/ref&gt; येथेही इंडिगोची ठाणी आहेत.

== ताफा ==
== सध्याचा ताफा ==
सप्टेंबर २०२५ च्या सुमारासची इंडिगोची विमाने:&lt;ref&gt;{{cite web|title=Seat map and Aircraft information|url=https://www.goindigo.in/aircraft-and-fleet.html|publisher=IndiGo|access-date=25 November 2025|archive-date=2 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221002011009/https://www.goindigo.in/aircraft-and-fleet.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Airbus&quot;&gt;{{Cite web |date= |title=Airbus Orders and Deliveries |url=https://www.airbus.com/en/products-services/commercial-aircraft/orders-and-deliveries |access-date=25 November 2025 |website=www.airbus.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:center;&quot;
|+ इंडिगोचा ताफा
|-
! rowspan=&quot;2&quot; |विमान
! rowspan=&quot;2&quot; |सेवेत
! rowspan=&quot;2&quot; |ऑर्डर्स
! colspan=&quot;3&quot; |प्रवासी
! rowspan=&quot;2&quot; |नोंदी
|-
!&lt;abbr title=&quot;IndiGo Stretch&quot;&gt;W&lt;/abbr&gt;
!&lt;abbr title=&quot;Economy&quot;&gt;Y&lt;/abbr&gt;
!एकूण
|-
|[[एरबस ए३२०-२००]]
|२६
|&amp;mdash;
|&amp;mdash;
|१८०
|१८०
|ताफ्यातून निवृत्त केले जाणार.&lt;ref&gt;{{cite news|title=IndiGo to phase out 120 A320 ceos in 2 years; working with partners for better prices|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/indigo-to-experiment-with-new-revenue-model-eyes-additional-liquidity-worth-up-to-rs-4000-cr/articleshow/76159130.cms|date=2 June 2020|access-date=5 June 2020|newspaper=[[द इकॉनॉमिक टाइम्स]]|archive-date=16 July 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240716125716/https://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/indigo-to-experiment-with-new-revenue-model-eyes-additional-liquidity-worth-up-to-rs-4000-cr/articleshow/76159130.cms|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[एरबस ए३२०निओ]]
|२३
| rowspan=&quot;2&quot; |२३५
| rowspan=&quot;2&quot; |&amp;mdash;
|१८०
|१८०
| rowspan=&quot;2&quot; |सर्वात मोठी ऑपरेटर.&lt;ref name=&quot;Fleet&quot;&gt;{{cite report |url=https://www.airbus.com/sites/g/files/jlcbta136/files/2024-12/ods-december-2024-airbus-commercial-aircraft-pe231.xlsx |title=Airbus Orders &amp; Deliveries till December 2024 |date= |publisher=[[Airbus]] |access-date=11 December 2024 }}&lt;/ref&gt;
|-
|१५६
|१८६
|१८६
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |[[एरबस ए३२१निओ]]
|३९&lt;ref&gt;{{cite web|access-date=5 August 2024|title=IndiGo Stretch: New IndiGo Business Class|url=https://aviationa2z.com/index.php/2024/11/14/indigo-flight-with-business-class-stretch-takes-off/|website=Aviation A2Z|archive-date=26 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240526011117/https://onemileatatime.com/news/indigo-business-class/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| rowspan=&quot;3&quot; |५५८
|१२
|२०८
|२२०
| rowspan=&quot;3&quot; |दुसरी सर्वात मोठी ऑपरेटर.&lt;ref name=&quot;Fleet&quot; /&gt;
|-
|९
| rowspan=&quot;2&quot; |&amp;mdash;
|२२२
|२२२
|-
|१०५
|२३२
|२३२
|-
|[[एरबस ए३२१एक्सएलआर]]&lt;ref&gt;{{cite news|date=6 September 2023|title=India's IndiGo orders an additional ten A320Ns|url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/131511-indias-indigo-orders-an-additional-ten-a320ns|access-date=20 September 2023|publisher=ch-aviation|archive-date=20 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230920123912/https://www.ch-aviation.com/portal/news/131511-indias-indigo-orders-an-additional-ten-a320ns|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|१
|६८
|१२
|१८३
|१९५&lt;ref&gt;{{cite news|title=IndiGo confirms A321XLR will have business class|url=https://www.flightglobal.com/airlines/indigo-confirms-a321xlr-will-have-business-class-seats/162284.article|date=20 March 2025|access-date=25 November 2025|publisher=Flightglobal}}&lt;/ref&gt;
|सर्वात मोठी ऑर्डर.&lt;ref&gt;{{cite news|date=11 May 2022|title=Airbus defers A321neo(XLR) service entry to 2024|url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/115368-airbus-defers-a321neoxlr-service-entry-to-2024|access-date=19 November 2022|publisher=Ch-aviation|language=en-US|archive-date=29 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230129072442/https://www.ch-aviation.com/portal/news/115368-airbus-defers-a321neoxlr-service-entry-to-2024|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;२०२५ पासून डिलिव्हरी.&lt;ref&gt;{{cite news|title=India's IndiGo eyes Amsterdam with A321neo(XLR)s|url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/131685-indias-indigo-eyes-amsterdam-with-a321neoxlrs|date=8 September 2023|access-date=20 September 2023|publisher=Ch-aviation}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-01-07 |title=IndiGo shares glimpses of India’s first A321 XLR aircraft arrival in Delhi; here's all you need to know |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/indigo-shares-glimpses-of-indias-first-a321-xlr-aircraft-heres-all-you-need-to-know/articleshow/126386983.cms?from=mdr |access-date=2026-01-07 |work=द इकॉनॉमिक टाइम्स |issn=0013-0389}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[एरबस ए३५०-९००]]
|&amp;mdash;
|६०
| colspan=&quot;3&quot; |&lt;abbr title=&quot;To Be Announced&quot;&gt;जाहीर केले जाईल&lt;/abbr&gt;
|४० पर्यायांसह (ऑप्शन्स) ऑर्डर.&lt;ref name=&quot;IndiGo A350&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.moneycontrol.com/news/business/companies/indigo-enters-wide-body-space-by-placing-order-for-30-airbus-a350-900-aircraft-12708198.html|title=IndiGo enters wide-body space by placing order for 30 Airbus A350-900 aircraft|work=Moneycontrol|accessdate=25 April 2024|archive-date=25 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240425115429/https://www.moneycontrol.com/news/business/companies/indigo-enters-wide-body-space-by-placing-order-for-30-airbus-a350-900-aircraft-12708198.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;br /&gt;२०२७ पासून डिलिव्हरी.&lt;ref name=&quot;IndiGo A350&quot; /&gt;
|-
|[[एटीआर ७२-६००]]
|४७
|&amp;mdash;
|&amp;mdash;
|७८
|७८
|
|-
! colspan=&quot;7&quot; |इंडिगो कार्गो ताफा
|-
|[[एरबस ए३२० परिवार#मालवाहू|एरबस ए३२१-२००/पी२एफ]]
|३
|१
| colspan=&quot;3&quot; |मालवाहू (कार्गो)
|&lt;ref&gt;{{cite press release|title=IndiGo cargo inducts the first A321 P2F freighter|url=https://www.goindigo.in/press-releases/indigo-cargo-live-inducts-the-first-a321-p2f-freighter.html|publisher=IndiGo|date=4 October 2023|access-date=31 October 2023|archive-date=17 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231217104139/https://www.goindigo.in/press-releases/indigo-cargo-live-inducts-the-first-a321-p2f-freighter.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
!एकूण
!४०९
!९२२
! colspan=&quot;4&quot; |
|}

=== चित्रदालन ===
&lt;gallery class=&quot;center&quot; mode=&quot;packed-hover&quot; heights=&quot;125&quot; caption=&quot;Hover over each photo to view label detail&quot;&gt;
File:DSC_3886-VT-IFE_(10386595974).jpg|[[एरबस ए३२०-२००]]
File:IndiGo_Airbus_A320neo_F-WWDG_(to_VT-ITI)_(28915135713).jpg|[[एरबस ए३२०निओ कुटुंब|एरबस ए३२०निओ]]
File:VT-IUA INDIGO AIRBUS A321-271NX (51189999334).jpg|[[एरबस ए३२१निओ]]
File:F-WWED - ATR 72-600 - IndiGo (test in flight) (48929182202).jpg|[[एटीआर ७२-६००]]
&lt;/gallery&gt;```

=== नवीन विमानांची मागणी ===
२००५ मध्ये [[पॅरिस एर शेा]] मध्ये इंडिगोने १०० एअरबस ए३२० प्रकारच्या विमानांची मागणी नोंदविली. पूर्ण शोमध्ये ६ अब्ज [[अमेरिकन डॉलर]] इतक्या रकमेची केलेली ही मागणी विमानांच्या व्यवहारामधील विक्रम ठरली.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/4098906.stm|प्रकाशक=बीबीसी न्यूज.|दिनांक=१६ जून २००५. २०१०-८-३०|title=इंडियामधून एअरबसची ६ बिलियन डॉलरची मागणी|भाषा=इंग्लिश}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://www.airbus.com/company/corporate-social-responsibility/corporate-foundation/|प्रकाशक=एअरबस.कॉम.|दिनांक=२०१०-०८-३०|title=एअरबसची मागणी आणि पुरवठा|भाषा=इंग्लिश}}&lt;/ref&gt; ११ जानेवारी, २०११ रोजी एअरबस ए३२०ची १८० व न्यू इंजिन ऑप्शनच्या (नियो) १५० विमानांसाठीचा करार करण्यात आला. व्यापारी वाहतुकीच्या इतिहासामधील ही सर्वांत मोठी मागणी म्हणून नोंदविली गेलेली आहे. इंडिगो एअबस ए३२०निओ प्रकारची विमाने उडविणारी पहिली कंपनी आहे. या कराराची एकूण किंमत १५ अब्ज अमेरिकन डॉलरपेक्षा जास्त आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://www.bbc.co.uk/news/business-13884433|प्रकाशक=बीबीसी.|दिनांक=२३ जून २०११|title=एअरबस आणि एअरएशिया यांची २०० विमानांची मागणी|भाषा=इंग्लिश}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://www.cleartrip.com/flight-booking/indigo-airlines.html|प्रकाशक=क्लेअर ट्रिप.कॉम.|title=ऑन बोर्ड इंडिगो एरलाइन्स|भाषा=इंग्लिश}}&lt;/ref&gt;

=== सेवानिवृत्ती ===
६ वर्षापेक्षा जास्त जुनी झालेली विमाने इंडिगोमधून बाद केली जातात. ९३ विमानांपैकी अशी १६ विमाने लीझिंग कंपनीला{{मराठी शब्द सुचवा}} दिलेली आहेत.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://content.goindigo.in/Information/FAQ|प्रकाशक=बुक.गोइंडिगो.इन|दिनांक=२०१३-११-१३|title=इंडिगोचे काही प्रश्न|भाषा=इंग्लिश|accessdate=2014-03-12|archive-date=2015-04-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20150421200240/https://content.goindigo.in/Information/FAQ|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== रंगसंगती ===
इंडिगोची सर्व विमाने जांभळया आणि पांढऱ्या रंगाने रंगविलेली आहेत. विमानाचा तळभाग जांभळया रंगाने रंगविलेला असून शेपटीखाली निळसर रंगाचे पट्टे असतात. विमानाच्या पांढऱ्या पृष्ठभागावर इंडिगोचे इंग्लिश नांव मोठया अक्षरांमध्ये लिहिलेले दिसते. विमानाच्या नाकाकडील भागावर बिंदूंचे नक्षीकाम केलेले असून इंजिनावर जांभळया रंगांमध्ये गोइंडिया.इन असे वेबसाईटचे नांव ठळक अक्षरामध्ये लिहिलेले असते.

== विमानाअंतर्गत सेवा ==
इंडिगोच्या विमानांत फक्त इकॉनॉमी वर्ग असतो. यांत खाद्यपदार्थ/मनोरंजनाच्या सुविधा उपलब्ध नाहीत.

== अपघात आणि दुर्घटना ==
११ जानेवारी, २०११ रोजी विमान क्र.३३३ च्या कॅप्टन [[परमिंदर गुलाटी]]कडून [[गोवा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]ावर चुकीच्या पद्धतीने विमान उतरविले गेले.

== मान आणि सन्मान ==
इंडिगोला मिळालेले सन्मान खालीलप्रमाणे आहेत.
# एअरलाईन पॅसेंजर्स असोसिएशन ऑफ इंडियाचा सर्वोत्कृष्ट स्वस्त दरात सामान वाहतूक करणारी कंपनी&lt;ref name=&quot;domain&quot;/&gt;
# सर्वोत्कृष्ट स्वस्त दरात सामान वाहतूक करणारी कंपनीसाठीचे गॅलिलिओ एक्सप्रेस ट्रॅव्हल ॲवॉर्ड्‌स &lt;ref name=&quot;domain&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://www.domain-b.com/aero/airlines/20090901_IndiGo.html|प्रकाशक=डोमेन बी . कॉम|दिनांक=१ सप्टेंबर २००९|title=सीएनबीसी आवाज ट्रॅव्हल ॲवॉर्ड २००९ चा पुरस्कार इंडिगो विमान कंपनीला|भाषा=इंग्लिश}}&lt;/ref&gt;
# सीएनबीसी आवाज ट्रॅव्हलकडून स्वस्त दरात सामान वाहतूक करणाऱ्या सर्वोत्कृष्ट कंपनीसाठीचा ॲवॉर्ड&lt;ref name=&quot;domain&quot;/&gt;
# स्कायट्रॅक्स ॲवॉर्ड - सर्वोत्कृष्ट स्वस्त दरात सामान वाहतूक करणारी कंपनी (२०१०,११,१२,१३)&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://www.business-standard.com/article/pti-stories/indigo-wins-skytrax-awards-112071200602_1.html|प्रकाशक=बिझनेस स्टॅण्डर्ड.|दिनांक=२१ जुलै २०१२|title=इंडिगोला स्कायट्रॅक्स ॲवाॅर्ड मिळाला|भाषा=इंग्लिश}}&lt;/ref&gt;
== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी|2}}
== बाह्य दुवा ==
* [http://www.goindigo.in इंडिगोची अधिकृत वेबसाईट]

{{भारतीय विमान सेवा}}

[[वर्ग:भारतीय विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:इंडिगो|*]]</text>
      <sha1>qoj7zq1ntphouinrwgafa462u79mx37</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>इंडस एर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>39944</id>
    <revision>
      <id>2682174</id>
      <parentid>2116644</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T07:10:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>माहिती</comment>
      <origin>2682174</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2810" sha1="qyi2wkaxs3kb0qz622ideqbow58b2cy" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''इंडस एर''' ही [[गाझियाबाद]] येथे मुख्यालय असलेली स्वस्त प्रवासासाठी प्रसिद्ध असलेली प्रवासी विमानकंपनी होती. [[दिल्ली]]}च्या [[इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरून]] विमानाची उड्डाणे असलेली ही कंपनी २००८मध्ये बंद पडली.

== इतिहास ==
ऑक्टोबर २००५ मध्ये [[मोहन मेकिन]]चे [[बॅरन (पद)|बॅरन]] [[कपिल मोहन]] यांनी इतर भारतीय व्यावसायिकांसह इंडस एर सुरू केली.. त्यांनी [[लुफ्तान्सा]]कडून भाड्याने घेतलेल्या दोन [[बोंबार्डियर सीआरजे-२००]] विमानांचा वापर करून १४ डिसेंबर २००६ रोजी सेवा सुरू केली.&lt;ref name=&quot;FI&quot;&gt;{{cite news | title= Directory: World Airlines | work= [[Flight International]] | page= 93 | date= 2007-04-03}}&lt;/ref&gt; ही दोन सीआरजे-२००एलआर विमाने मूळ अमेरिकेतील [[इंडिपेंडन्स एर]]ची होती. कामकाज सुरू झाल्याच्या तीन महिन्यांl; एप्रिल २००७ मध्ये ही विमानसेवा बंद पडली.&lt;ref name=&quot;BS1&quot;&gt;{{cite news| url=http://www.business-standard.com/article/companies/indus-air-stops-operations-107040301079_1.html | work=[[बिझनेस स्टँडर्ड]] | title=Indus Air stops operations| date= 3 April 2007| access-date=27 August 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Sanjai |first=P R |title=Indus Air stops operations |url=https://www.business-standard.com/article/companies/indus-air-stops-operations-107040301079_1.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Mehra |first=Priyanka |title=Flying high on ads |url=https://www.livemint.com/Consumer/U11FSsWfL3EUbXl1sX4WZP/Flying-high-on-ads.html}}&lt;/ref&gt;

{{विस्तार}}

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

{{भारतीय विमान सेवा}}

[[वर्ग:भारतीय विमानवाहतूक कंपन्या]]</text>
      <sha1>qyi2wkaxs3kb0qz622ideqbow58b2cy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682187</id>
      <parentid>2682174</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T07:30:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2682187</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2887" sha1="hx8oiavmsuxp2vihoj0o0zs3bp79wb5" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''इंडस एर''' ही [[गाझियाबाद]] येथे मुख्यालय असलेली स्वस्त प्रवासासाठी प्रसिद्ध असलेली प्रवासी विमानकंपनी होती. [[दिल्ली]]}च्या [[इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरून]] विमानाची उड्डाणे असलेली ही कंपनी २००८मध्ये बंद पडली.

== इतिहास ==
ऑक्टोबर २००५ मध्ये [[मोहन मेकिन]]चे [[बॅरन (पद)|बॅरन]] [[कपिल मोहन]] यांनी इतर भारतीय व्यावसायिकांसह इंडस एर सुरू केली.. त्यांनी [[लुफ्तान्सा]]कडून भाड्याने घेतलेल्या दोन [[बोंबार्डियर सीआरजे-२००]] विमानांचा वापर करून १४ डिसेंबर २००६ रोजी सेवा सुरू केली.&lt;ref name=&quot;FI&quot;&gt;{{cite news | title= Directory: World Airlines | work= [[Flight International]] | page= 93 | date= 2007-04-03}}&lt;/ref&gt; ही दोन सीआरजे-२००एलआर विमाने मूळ अमेरिकेतील [[इंडिपेंडन्स एर]]ची होती. कामकाज सुरू झाल्याच्या तीन महिन्यांl; एप्रिल २००७ मध्ये ही विमानसेवा बंद पडली.&lt;ref name=&quot;BS1&quot;&gt;{{cite news| url=http://www.business-standard.com/article/companies/indus-air-stops-operations-107040301079_1.html | work=[[बिझनेस स्टँडर्ड]] | title=Indus Air stops operations| date= 3 April 2007| access-date=27 August 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Sanjai |first=P R |title=Indus Air stops operations |url=https://www.business-standard.com/article/companies/indus-air-stops-operations-107040301079_1.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Mehra |first=Priyanka |title=Flying high on ads |url=https://www.livemint.com/Consumer/U11FSsWfL3EUbXl1sX4WZP/Flying-high-on-ads.html}}&lt;/ref&gt;

{{विस्तार}}

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

{{भारतीय विमान सेवा}}

[[वर्ग:भारतीय विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:इ.स. २००४ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>hx8oiavmsuxp2vihoj0o0zs3bp79wb5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682188</id>
      <parentid>2682187</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T07:31:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2682188</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2961" sha1="lmxh9hdps1gusy6vgzsrjyiusmnu7xi" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''इंडस एर''' ही [[गाझियाबाद]] येथे मुख्यालय असलेली स्वस्त प्रवासासाठी प्रसिद्ध असलेली प्रवासी विमानकंपनी होती. [[दिल्ली]]}च्या [[इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरून]] विमानाची उड्डाणे असलेली ही कंपनी २००८मध्ये बंद पडली.

== इतिहास ==
ऑक्टोबर २००५ मध्ये [[मोहन मेकिन]]चे [[बॅरन (पद)|बॅरन]] [[कपिल मोहन]] यांनी इतर भारतीय व्यावसायिकांसह इंडस एर सुरू केली.. त्यांनी [[लुफ्तान्सा]]कडून भाड्याने घेतलेल्या दोन [[बोंबार्डियर सीआरजे-२००]] विमानांचा वापर करून १४ डिसेंबर २००६ रोजी सेवा सुरू केली.&lt;ref name=&quot;FI&quot;&gt;{{cite news | title= Directory: World Airlines | work= [[Flight International]] | page= 93 | date= 2007-04-03}}&lt;/ref&gt; ही दोन सीआरजे-२००एलआर विमाने मूळ अमेरिकेतील [[इंडिपेंडन्स एर]]ची होती. कामकाज सुरू झाल्याच्या तीन महिन्यांl; एप्रिल २००७ मध्ये ही विमानसेवा बंद पडली.&lt;ref name=&quot;BS1&quot;&gt;{{cite news| url=http://www.business-standard.com/article/companies/indus-air-stops-operations-107040301079_1.html | work=[[बिझनेस स्टँडर्ड]] | title=Indus Air stops operations| date= 3 April 2007| access-date=27 August 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Sanjai |first=P R |title=Indus Air stops operations |url=https://www.business-standard.com/article/companies/indus-air-stops-operations-107040301079_1.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Mehra |first=Priyanka |title=Flying high on ads |url=https://www.livemint.com/Consumer/U11FSsWfL3EUbXl1sX4WZP/Flying-high-on-ads.html}}&lt;/ref&gt;

{{विस्तार}}

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

{{भारतीय विमान सेवा}}

[[वर्ग:भारतीय विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:इ.स. २००४ मधील निर्मिती]]
[[वर्ग:इ.स. २००७ मधील समाप्ती]]</text>
      <sha1>lmxh9hdps1gusy6vgzsrjyiusmnu7xi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682196</id>
      <parentid>2682188</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T07:44:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* इतिहास */</comment>
      <origin>2682196</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3091" sha1="n6283k5wnfal40ovjy8bwuunvnw8nny" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''इंडस एर''' ही [[गाझियाबाद]] येथे मुख्यालय असलेली स्वस्त प्रवासासाठी प्रसिद्ध असलेली प्रवासी विमानकंपनी होती. [[दिल्ली]]}च्या [[इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरून]] विमानाची उड्डाणे असलेली ही कंपनी २००८मध्ये बंद पडली.

== इतिहास ==
ऑक्टोबर २००५ मध्ये [[मोहन मेकिन]]चे [[बॅरन (पद)|बॅरन]] [[कपिल मोहन]] यांनी इतर भारतीय व्यावसायिकांसह इंडस एर सुरू केली.. त्यांनी [[लुफ्तान्सा]]कडून भाड्याने घेतलेल्या दोन [[बोंबार्डियर सीआरजे-२००]] विमानांचा वापर करून १४ डिसेंबर २००६ रोजी सेवा सुरू केली.&lt;ref name=&quot;FI&quot;&gt;{{cite news | title= Directory: World Airlines | work= [[Flight International]] | page= 93 | date= 2007-04-03}}&lt;/ref&gt; ही दोन सीआरजे-२००एलआर विमाने मूळ अमेरिकेतील [[इंडिपेंडन्स एर]]ची होती. कामकाज सुरू झाल्याच्या तीन महिन्यांl; एप्रिल २००७ मध्ये ही विमानसेवा बंद पडली.&lt;ref name=&quot;BS1&quot;&gt;{{cite news| url=http://www.business-standard.com/article/companies/indus-air-stops-operations-107040301079_1.html | work=[[बिझनेस स्टँडर्ड]] | title=Indus Air stops operations| date= 3 April 2007| access-date=27 August 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Sanjai |first=P R |title=Indus Air stops operations |url=https://www.business-standard.com/article/companies/indus-air-stops-operations-107040301079_1.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Mehra |first=Priyanka |title=Flying high on ads |url=https://www.livemint.com/Consumer/U11FSsWfL3EUbXl1sX4WZP/Flying-high-on-ads.html}}&lt;/ref&gt;

== गंतव्यस्थाने&lt;ref name=&quot;FI&quot;/&gt; ==
* [[अमृतसर]]
* [[चंदीगड]]
* [[दिल्ली]]
* [[मुंबई]]

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

{{भारतीय विमान सेवा}}

[[वर्ग:भारतीय विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:इ.स. २००४ मधील निर्मिती]]
[[वर्ग:इ.स. २००७ मधील समाप्ती]]</text>
      <sha1>n6283k5wnfal40ovjy8bwuunvnw8nny</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>पद्मश्री पुरस्कार</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41284</id>
    <revision>
      <id>2682118</id>
      <parentid>2068423</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T02:29:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2682118</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4212" sha1="hzou95buewjsxrdz91dlfowpsh4gd4p" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय पुरस्कार
| पुरस्कारनाव      = पद्मश्री
| चित्र            = [[File:Padma Shri India IIIe Klasse.jpg|100px]]
| प्रकार           =  नागरी 
| वर्ग             = सामान्य
| स्थापित          = [[इ.स. १९५४|१९५४]]
| प्रथम_पुरस्कार_वर्ष  = [[इ.स. १९५४|१९५४]]
| मागील_पुरस्कार_वर्ष = [[इ.स. २०२०|२०२०]]
| एकूण            = २९१३
| सन्मानकर्ते        = &lt;br&gt;[[File:Emblem of India.svg|30px]]&lt;br/&gt;[[भारत सरकार]]
|रोख पारितोषिक =
| रोख_पुरस्कार       = 
| माहिती            = 
| पूर्व_नावे           = 
| सुलट             = 
| उलट             = 
| रिबन             = [[File:IND Padma Shri BAR.png|100px]]
| प्रथम_पुरस्कारविजेते  =   
| मागील_पुरस्कारविजेते = 
| पूर्व               =  [[भारतरत्न]] ← [[पद्मविभूषण]] ← [[पद्मभूषण]]
| पश्चात             = नाही 
}}
'''पद्मश्री''' हा [[भारतरत्न]], [[पद्मविभूषण]] आणि [[पद्मभूषण]] यांनंतर भारतीय प्रजासत्ताकाचा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार आहे. २ जानेवारी १९५४ रोजी स्थापित करण्यात आलेला हा पुरस्कार &quot;कला, शिक्षण, उद्योग, साहित्य, विज्ञान, अभिनय, औषधोपचार, समाजसेवा आणि सार्वजनिक घडामोडींसह विविध क्षेत्रांतील उल्लेखनीय योगदानासाठी&quot; प्रदान केला जातो. हा पुरस्कार [[भारत सरकार|भारत सरकारकडून]] दरवर्षी [[भारतीय प्रजासत्ताक दिन|भारताच्या प्रजासत्ताक दिनी]] दिला जातो.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/Scheme-PadmaAwards-050514.pdf |title=Padma award's schema|publisher=Ministry of Home Affairs |access-date=13 August 2014}}&lt;/ref&gt;

== विजेते ==

{| class=&quot;wikitable&quot; 
|- 
| कालखंड || विजेते
|- 
| १९५४-१९५९ || [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९५४-१९५९]]
|- 
| १९६०-१९६९ || [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९६०-१९६९]]
|- 
| १९७०-१९७९ || [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९७०-१९७९]]
|- 
| १९८०-१९८९ || [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९८०-१९८९]]
|- 
| १९९०-१९९९ || [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९९०-१९९९]]
|- 
| २०००-२००९ || [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०००-२००९]]
|- 
| २०१०-२०१९ || [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०१०-२०१९]]
|- 
| २०२०-२०२९ || [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०२०-२०२९]]
|}

{{भारतीय सम्मान व पुरस्कार}}
[[वर्ग:गृह मंत्रालय]]
[[वर्ग:भारत सरकारचे पुरस्कार]]
[[वर्ग:पद्मश्री पुरस्कार|*]]
[[वर्ग:पद्म पुरस्कार]]</text>
      <sha1>hzou95buewjsxrdz91dlfowpsh4gd4p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682120</id>
      <parentid>2682118</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T02:38:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2682120</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9031" sha1="i6gncnf2fm3ycpe7sv8vprkyhiuua23" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय पुरस्कार
| पुरस्कारनाव      = पद्मश्री
| चित्र            = [[File:Padma Shri India IIIe Klasse.jpg|100px]]
| प्रकार           =  नागरी 
| वर्ग             = सामान्य
| स्थापित          = [[इ.स. १९५४|१९५४]]
| प्रथम_पुरस्कार_वर्ष  = [[इ.स. १९५४|१९५४]]
| मागील_पुरस्कार_वर्ष = [[इ.स. २०२०|२०२०]]
| एकूण            = २९१३
| सन्मानकर्ते        = &lt;br&gt;[[File:Emblem of India.svg|30px]]&lt;br/&gt;[[भारत सरकार]]
|रोख पारितोषिक =
| रोख_पुरस्कार       = 
| माहिती            = 
| पूर्व_नावे           = 
| सुलट             = 
| उलट             = 
| रिबन             = [[File:IND Padma Shri BAR.png|100px]]
| प्रथम_पुरस्कारविजेते  =   
| मागील_पुरस्कारविजेते = 
| पूर्व               =  [[भारतरत्न]] ← [[पद्मविभूषण]] ← [[पद्मभूषण]]
| पश्चात             = नाही 
}}
'''पद्मश्री''' हा [[भारतरत्न]], [[पद्मविभूषण]] आणि [[पद्मभूषण]] यांनंतर भारतीय प्रजासत्ताकाचा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार आहे. २ जानेवारी १९५४ रोजी स्थापित करण्यात आलेला हा पुरस्कार &quot;कला, शिक्षण, उद्योग, साहित्य, विज्ञान, अभिनय, औषधोपचार, समाजसेवा आणि सार्वजनिक घडामोडींसह विविध क्षेत्रांतील उल्लेखनीय योगदानासाठी&quot; प्रदान केला जातो. हा पुरस्कार [[भारत सरकार|भारत सरकारकडून]] दरवर्षी [[भारतीय प्रजासत्ताक दिन|भारताच्या प्रजासत्ताक दिनी]] दिला जातो.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/Scheme-PadmaAwards-050514.pdf |title=Padma award's schema|publisher=Ministry of Home Affairs |access-date=13 August 2014}}&lt;/ref&gt;

==इतिहास==
[[File:Padmasree award certificate.jpeg|इवलेसे|[[के.आर. नारायणन]] यांच्या राष्ट्रपतीपदाच्या कार्यकाळात तेलगू पत्रकार [[तुर्लापती कुटुंबा राव]] यांना प्रदान करण्यात आलेले पद्मश्री प्रमाणपत्र]]
कला, शिक्षण, उद्योग, साहित्य, विज्ञान, अभिनय, औषधोपचार, समाजसेवा आणि सार्वजनिक घडामोडींसह विविध क्षेत्रांतील त्यांच्या उल्लेखनीय योगदानाची दखल घेऊन भारतीय नागरिकांना सन्मानित करण्यासाठी १९५४ मध्ये पद्म पुरस्कारांची स्थापना करण्यात आली. हे पुरस्कार अशा काही नामवंत व्यक्तींना देखील देण्यात आले आहेत ज्या भारताच्या नागरिक नव्हत्या, परंतु त्यांनी भारतासाठी विविध प्रकारे योगदान दिले होते.
निवडीच्या निकषांवर काही वर्तुळातून टीका झाली आहे, असा दावा केला जातो की विशिष्ट व्यक्तींची बाजू घेण्यासाठी अनेक अत्यंत पात्र कलाकारांना वगळण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?283756 |title=Padma's Easy Slim Zone | Vrinda Gopinath |publisher=Outlookindia.com |access-date=10 July 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Advani backs Merchant on Padma awards selection criticism|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/snooker/billiards/Advani-backs-Merchant-on-Padma-awards-selection-criticism/tpoint_articleshow/5531225.cms|access-date=1 November 2017|work=The Times of India|date=3 February 2010}}&lt;/ref&gt; भारताने आता सामान्य नागरिकांसाठी वार्षिक नागरी &quot;पद्म&quot; पुरस्कारांसाठी नामांकनाची शिफारस करण्यासाठी एक ऑनलाइन नामांकन व्यासपीठ तयार केले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.padmaawards.gov.in/SelectionGuidelines.aspx|title=Padma Awards Online Nomination|website=padmaawards.gov.in|access-date=28 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180916164054/https://www.padmaawards.gov.in/SelectionGuidelines.aspx|archive-date=16 September 2018|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
याच्या दर्शनी भागावर, [[संस्कृत|संस्कृतमध्ये]] कमळ असा अर्थ असलेला &quot;पद्म&quot; आणि 'श्री' किंवा 'श्रीमती' याच्याशी समकक्ष संस्कृत-व्युत्पन्न मानद संबोधन असलेला &quot;श्री&quot; (म्हणजेच, &quot;बहरलेले उदात्त व्यक्तिमत्व&quot;), हे शब्द [[भारतीय कमळ|कमळाच्या]] फुलाच्या वर आणि खाली [[देवनागरी|देवनागरीमध्ये]] कोरलेले आहेत. दोन्ही बाजूंकडील भौमितिक नक्षी चकाकी दिलेल्या [[कांस्य]] धातूमध्ये आहे. सर्व नक्षीकाम पांढऱ्या सोन्यात आहे.
{{as of|2025}} नुसार, ३४४८ व्यक्तींना हा पुरस्कार मिळाला आहे. २०२५ मध्ये, ११३ व्यक्तींना पद्मश्री प्रदान करण्यात आला.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=25 Jan 2025 |title=Padma Awards 2025 |url=https://www.mha.gov.in/sites/default/files/Padma_Awards2025_25012025.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125174835/https://www.mha.gov.in/sites/default/files/Padma_Awards2025_25012025.pdf |archive-date=25 January 2025 |access-date=2025-02-08 |website=www.mha.gov.in |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== विजेते ==

{| class=&quot;wikitable&quot; 
|- 
| कालखंड || विजेते
|- 
| १९५४-१९५९ || [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९५४-१९५९]]
|- 
| १९६०-१९६९ || [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९६०-१९६९]]
|- 
| १९७०-१९७९ || [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९७०-१९७९]]
|- 
| १९८०-१९८९ || [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९८०-१९८९]]
|- 
| १९९०-१९९९ || [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९९०-१९९९]]
|- 
| २०००-२००९ || [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०००-२००९]]
|- 
| २०१०-२०१९ || [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०१०-२०१९]]
|- 
| २०२०-२०२९ || [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०२०-२०२९]]
|}

{{भारतीय सम्मान व पुरस्कार}}
[[वर्ग:गृह मंत्रालय]]
[[वर्ग:भारत सरकारचे पुरस्कार]]
[[वर्ग:पद्मश्री पुरस्कार|*]]
[[वर्ग:पद्म पुरस्कार]]</text>
      <sha1>i6gncnf2fm3ycpe7sv8vprkyhiuua23</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682121</id>
      <parentid>2682120</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T02:40:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <origin>2682121</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9035" sha1="1xfp6eqpuys9j7usjd0uvue69j3kyl8" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय पुरस्कार
| पुरस्कारनाव      = पद्मश्री
| चित्र            = [[File:Padma Shri India IIIe Klasse.jpg|100px]]
| प्रकार           =  नागरी 
| वर्ग             = सामान्य
| स्थापित          = [[इ.स. १९५४|१९५४]]
| प्रथम_पुरस्कार_वर्ष  = [[इ.स. १९५४|१९५४]]
| मागील_पुरस्कार_वर्ष = [[इ.स. २०२०|२०२०]]
| एकूण            = २९१३
| सन्मानकर्ते        = &lt;br&gt;[[File:Emblem of India.svg|30px]]&lt;br/&gt;[[भारत सरकार]]
|रोख पारितोषिक =
| रोख_पुरस्कार       = 
| माहिती            = 
| पूर्व_नावे           = 
| सुलट             = 
| उलट             = 
| रिबन             = [[File:IND Padma Shri BAR.png|100px]]
| प्रथम_पुरस्कारविजेते  =   
| मागील_पुरस्कारविजेते = 
| पूर्व               =  [[भारतरत्न]] ← [[पद्मविभूषण]] ← [[पद्मभूषण]]
| पश्चात             = नाही 
}}
'''पद्मश्री''' हा [[भारतरत्न]], [[पद्मविभूषण]] आणि [[पद्मभूषण]] यांनंतर भारतीय प्रजासत्ताकाचा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार आहे. २ जानेवारी १९५४ रोजी स्थापित करण्यात आलेला हा पुरस्कार &quot;कला, शिक्षण, उद्योग, साहित्य, विज्ञान, अभिनय, औषधोपचार, समाजसेवा आणि सार्वजनिक घडामोडींसह विविध क्षेत्रांतील उल्लेखनीय योगदानासाठी&quot; प्रदान केला जातो. हा पुरस्कार [[भारत सरकार|भारत सरकारकडून]] दरवर्षी [[भारतीय प्रजासत्ताक दिन|भारताच्या प्रजासत्ताक दिनी]] दिला जातो.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/Scheme-PadmaAwards-050514.pdf |title=Padma award's schema|publisher=Ministry of Home Affairs |access-date=13 August 2014}}&lt;/ref&gt;

==इतिहास==
[[File:Padmasree award certificate.jpeg|इवलेसे|[[के.आर. नारायणन]] यांच्या राष्ट्रपतीपदाच्या कार्यकाळात तेलगू पत्रकार [[तुर्लापती कुटुंबा राव]] यांना प्रदान करण्यात आलेले पद्मश्री प्रमाणपत्र]]
कला, शिक्षण, उद्योग, साहित्य, विज्ञान, अभिनय, औषधोपचार, समाजसेवा आणि सार्वजनिक घडामोडींसह विविध क्षेत्रांतील त्यांच्या उल्लेखनीय योगदानाची दखल घेऊन भारतीय नागरिकांना सन्मानित करण्यासाठी १९५४ मध्ये पद्म पुरस्कारांची स्थापना करण्यात आली. हे पुरस्कार अशा काही नामवंत व्यक्तींना देखील देण्यात आले आहेत ज्या भारताच्या नागरिक नव्हत्या, परंतु त्यांनी भारतासाठी विविध प्रकारे योगदान दिले होते.
निवडीच्या निकषांवर काही वर्तुळातून टीका झाली आहे, असा दावा केला जातो की विशिष्ट व्यक्तींची बाजू घेण्यासाठी अनेक अत्यंत पात्र कलाकारांना वगळण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?283756 |title=Padma's Easy Slim Zone {{!}} Vrinda Gopinath |publisher=Outlookindia.com |access-date=10 July 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Advani backs Merchant on Padma awards selection criticism|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/snooker/billiards/Advani-backs-Merchant-on-Padma-awards-selection-criticism/tpoint_articleshow/5531225.cms|access-date=1 November 2017|work=The Times of India|date=3 February 2010}}&lt;/ref&gt; भारताने आता सामान्य नागरिकांसाठी वार्षिक नागरी &quot;पद्म&quot; पुरस्कारांसाठी नामांकनाची शिफारस करण्यासाठी एक ऑनलाइन नामांकन व्यासपीठ तयार केले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.padmaawards.gov.in/SelectionGuidelines.aspx|title=Padma Awards Online Nomination|website=padmaawards.gov.in|access-date=28 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180916164054/https://www.padmaawards.gov.in/SelectionGuidelines.aspx|archive-date=16 September 2018|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
याच्या दर्शनी भागावर, [[संस्कृत|संस्कृतमध्ये]] कमळ असा अर्थ असलेला &quot;पद्म&quot; आणि 'श्री' किंवा 'श्रीमती' याच्याशी समकक्ष संस्कृत-व्युत्पन्न मानद संबोधन असलेला &quot;श्री&quot; (म्हणजेच, &quot;बहरलेले उदात्त व्यक्तिमत्व&quot;), हे शब्द [[भारतीय कमळ|कमळाच्या]] फुलाच्या वर आणि खाली [[देवनागरी|देवनागरीमध्ये]] कोरलेले आहेत. दोन्ही बाजूंकडील भौमितिक नक्षी चकाकी दिलेल्या [[कांस्य]] धातूमध्ये आहे. सर्व नक्षीकाम पांढऱ्या सोन्यात आहे.
{{as of|2025}} नुसार, ३४४८ व्यक्तींना हा पुरस्कार मिळाला आहे. २०२५ मध्ये, ११३ व्यक्तींना पद्मश्री प्रदान करण्यात आला.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=25 Jan 2025 |title=Padma Awards 2025 |url=https://www.mha.gov.in/sites/default/files/Padma_Awards2025_25012025.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125174835/https://www.mha.gov.in/sites/default/files/Padma_Awards2025_25012025.pdf |archive-date=25 January 2025 |access-date=2025-02-08 |website=www.mha.gov.in |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== विजेते ==

{| class=&quot;wikitable&quot; 
|- 
| कालखंड || विजेते
|- 
| १९५४-१९५९ || [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९५४-१९५९]]
|- 
| १९६०-१९६९ || [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९६०-१९६९]]
|- 
| १९७०-१९७९ || [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९७०-१९७९]]
|- 
| १९८०-१९८९ || [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९८०-१९८९]]
|- 
| १९९०-१९९९ || [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९९०-१९९९]]
|- 
| २०००-२००९ || [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०००-२००९]]
|- 
| २०१०-२०१९ || [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०१०-२०१९]]
|- 
| २०२०-२०२९ || [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०२०-२०२९]]
|}

{{भारतीय सम्मान व पुरस्कार}}
[[वर्ग:गृह मंत्रालय]]
[[वर्ग:भारत सरकारचे पुरस्कार]]
[[वर्ग:पद्मश्री पुरस्कार|*]]
[[वर्ग:पद्म पुरस्कार]]</text>
      <sha1>1xfp6eqpuys9j7usjd0uvue69j3kyl8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>इचलकरंजी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>49498</id>
    <revision>
      <id>2682160</id>
      <parentid>2635182</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T06:23:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682160</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="92071" sha1="04lo22h9fn8977xtxor9d6efrvxou2n" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
| स्थानिक_नाव        = इचलकरंजी
| प्रकार             = शहर
| टोपणनाव           = महाराष्ट्राचे मँचेस्टर
| अक्षांश               = 16.70
| रेखांश              = 74.47
| राज्य_नाव           = महाराष्ट्र 
|आकाशदेखावा          = Rajwada.jpg
|आकाशदेखावा_शीर्षक     = राजवाडा
| जिल्हा              = [[कोल्हापूर जिल्हा|कोल्हापूर]]
| तालुका_नावे          =  [[हातकणंगले तालुका|हातकणंगले]]
| नेता_पद_१              =खासदार
| नेता_नाव_१             = [[ धैर्यशील  माने ]] 
| नेता_पद_२             =आमदार
| नेता_नाव_२             = [[ प्रकाश आवाडे]]  
| उंची              =539 
| लोकसंख्या_वर्ष          = २०११ 
| लोकसंख्या_एकूण        = २५७५७२
| लोकसंख्या_घनता        =  
| क्षेत्रफळ_आकारमान        =   
| क्षेत्रफळ_एकूण           =49.84  
| एसटीडी_कोड     = ०२३० 
| पिन_कोड        = ४१६११५/१६/१७ 
| आरटीओ_कोड = MH-०९ , MH-५१
| तळटिपा          =  
|लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_क्रमांक=१५१|अधिकृत_भाषा=[[मराठी भाषा|मराठी]]|संकेतस्थळ=https://ichalkaranjimnp.in}}
{{विकिस्रोत}}
{{कॉमन्स|File:इचलकरंजी संस्थांनचा इतिहास.pdf}}

'''इचलकरंजी शहर''' महाराष्ट्र राज्यातील [[कोल्हापूर]] जिल्ह्यामध्ये वसलेले आहे. हे शहर येथील वस्त्रोद्योगामुळे खूप नावारूपास आले आहे.या गावाला महाराष्ट्राचे [[मँचेस्टर]] म्हणून ओळखले जाते. इचलकरंजी शहरास वस्त्रोद्योग नगरी तसेच औद्योगिक शहर म्हणून ओळखले जाते.

==इतिहास==
इचलकरंजी हे [[पंचगंगा नदी]] ({{lang-mr| पंचगंगा नदी}}) काठावर वसलेले [[मराठा]] [[जहागीर]] होते. 1947 पर्यंत दोन शतके [[घोरपडे घराणे|घोरपडे घराण्याने]] येथे राज्य केले.
इचलकरंजीच्या [[मराठा राजवट|मराठा राजवटीचा]] उगम सतराव्या शतकाच्या मध्यात झाला आहे. त्या वेळी, [[जोशी]] या आडनावाची एक गरीब ब्राह्मण विधवा, सध्याच्या [[सिंधुदुर्ग जिल्हा|सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात]], [[वेंगुर्ला]] जवळील [[म्हापण]] या कोकण किनारी गावातून, डोंगराळ प्रदेशावरून पूर्वेकडे सरकली. घाट]] तिच्या सात वर्षांच्या मुलासह, [[नारो महादेव]], [[कापशी]] गावात. मराठा सेनापती [[संताजी घोरपडे]], त्या गावातले. नारो महादेवला लवकरात लवकर सेनापतींच्या घोडदळात खूप रस होता आणि एके दिवशी एका सायसने त्याला पाणी प्यायला नदीवर एका ज्वलंत घोड्यावर स्वार होण्याची परवानगी दिली. ही चोरीची राइड सावध संताजीने पाहिली, ज्याने सायसला टोमणे मारले, परंतु कोणत्याही औपचारिक प्रशिक्षणाशिवाय एवढी चांगली सायकल चालवणाऱ्या उधळपट्टीच्या मुलामध्येही ते खोलवर रस घेऊ लागले. जनरलच्या वैयक्तिक लक्षामुळे फायदा झाला. याउलट नारोने संताजींची निष्ठेने सेवा केली आणि दोघांनीही एकमेकांबद्दल आपुलकी निर्माण केली. नारोने वीरता आणि पराक्रमाने कामगिरी केली. नारो महादेवने आपली क्षमता सिद्ध केल्यामुळे, त्याला पदोन्नती देण्यात आली आणि नंतर त्याला कर गोळा करणाऱ्या जागी ([[इनाम]]चे) बक्षीस देण्यात आले. आपल्या उपकारकर्त्याबद्दल कृतज्ञता म्हणून, नारोने आपले आडनाव जोशीवरून बदलून [[घोरपडे]] केले, जे आजपर्यंत इचलकरंजीच्या राज्यकर्त्यांच्या घराण्याचे आडनाव आहे.

नारो महादेव यांचा मुलगा [[व्यंकटराव]] यांनी [[बाळाजी विश्वनाथ भट|बालाजी विश्वनाथ भट]] यांची सर्वात धाकटी कन्या अनुबाईशी विवाह केला, जी फार लवकर [[छत्रपती]] शाहू महाराजांची पंतप्रधान किंवा [[पेशवे]] झाली. पेशवे घराण्याशी असलेल्या या युतीमुळे इचलकरंजीचे राज्यकर्ते अधिकाधिक प्रसिद्ध झाले.

'द स्टोरी ऑफ इचलकरंजी' (1929) या पुस्तकात [[होरेस जॉर्ज फ्रँक्स]] यांनी वर्णन केल्याप्रमाणे चढ-उतार होते. परंतु इचलकरंजी राज्यकर्त्यांच्या घराण्याच्या स्त्रिया पुरुषांइतक्याच धैर्याने आणि चतुराईने इचलकरंजीच्या हिताचे रक्षण करण्यास आणि पुढे जाण्यास सदैव तत्पर होत्या. व्यंकटरावांच्या पत्नी [[अनुबाई]] हे याचे उत्कृष्ट उदाहरण आहे.

[[नारायणराव बाबासाहेब]] हे आठवे राज्यकर्ते होते. 1892 मध्ये ते या पदावर आरूढ झाले. प्रशासनाच्या सर्व विभागांमध्ये त्यांच्या राजवटीत प्रगतीशील उपायांचा समावेश होता. एक तरुण असताना, त्याचे खूप चांगले आणि प्रगत शिक्षण होते, त्यामुळे प्रशासकीय कामकाजात विशेष फायदेशीर ठरणारे विषय निवडायचे होते. याशिवाय, त्यांनी [[जावा]], [[मलय द्वीपकल्प]], [[सिलोन]] ([[श्रीलंका]]) आणि [[ब्रह्मदेशाला]] भेट देऊन दूरवर प्रवास केला होता. त्यांनी [[इंग्लंड]] आणि [[खंडाला]] तीन वेळा भेट दिली होती. त्यांनी आपल्या लोकांच्या सांस्कृतिक तसेच भौतिक आणि सामाजिक कल्याणामध्ये खूप रस घेतला. त्यांनी कला आणि भारतीय शास्त्रीय संगीताचा अभ्यास, मूलभूत ते प्रगत टप्प्यापर्यंत, [[पुणे]] आणि [[मुंबई]] येथील कला प्रदर्शनांमध्ये पारितोषिकेही दिली. त्यांनी महाराष्ट्रातील अनेक कला महाविद्यालयांमध्ये आणि व्यावसायिक शिक्षणासाठी परदेशात जाणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी शिष्यवृत्तीची स्थापना केली. श्रीमंत नारायणराव बाबासाहेब हे संस्कृतीचे संरक्षक आणि ज्ञानी राज्यकर्ते होते.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Goheen |first=John L. |title=Glimpses of Ichalkaranji |publisher=J L Goheen |page=41}}&lt;/ref&gt;
[[नारायणराव बाबासाहेब घोरपडे]] हे इचलकरंजी शहराला औद्योगिक शहर म्हणून विकसित करण्याची जबाबदारी होती.&lt;ref&gt;{{cite book|title=द टाइम्स ऑफ इंडिया डिरेक्टरी आणि कोण कोण आहे यासह इयरबुक}}&lt;/ref&gt; ते मुख्य प्रेरणास्थान होते. विकेंद्रित [[वस्त्रोद्योग|वस्त्र उद्योग]] तसेच सहकारी चळवळ या दोन्हींचा विकास. त्यांनी 1904 मध्ये शहरातील एक तरुण [[उद्योजक]] [[विठ्ठलराव दातार]] यांना यंत्रमाग बसवण्यासाठी प्रोत्साहित केले. दूरदृष्टी असलेल्या शासकाने विणकर आणि इतर उद्योजकांना आर्थिक मदत तसेच मोफत जमीन देऊन शाही संरक्षण दिले. डेन्मार्क आणि इतर पाश्चात्य देशांच्या भेटीदरम्यान, प्रमुखांना या देशांच्या सहकारी क्षेत्रात प्रवेश मिळाला आणि त्यांच्या यशाने ते प्रभावित झाले. भारतात परतल्यावर, त्यांनी आपल्या प्रजेच्या फायद्यासाठी, समाजाच्या समृद्धी, वाढ आणि स्व-स्थायित्व शहराच्या सूक्ष्म अर्थशास्त्र सुधारणेसाठी ही चळवळ राबविण्याचे वचन दिले.

==वस्त्रोद्योग==
'महाराष्ट्राचे मँचेस्टर' म्हणून प्रसिद्ध असलेल्या इचलकरंजीमध्ये सुमारे 1.25 लाख यंत्रमाग, 20,000 अर्ध-स्वयंचलित यंत्रमाग आणि 9,000 शटल-लेस यंत्रमाग असलेले सुमारे 25 स्पिनिंग युनिट्स आहेत, जे डिसेंबर 2018 पर्यंत चालतील, ज्याची दररोजची उलाढाल जवळपास {{INRConvert| 10|b}}.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/national/textile-mill-owners-yield-to-striking-workers-demands/article4469719.ece| title=टेक्सटाईल मिल मालकांनी संपावर असलेल्या कामगारांच्या मागण्यांना नकार दिला|date=2 मार्च 2013|access-date=3 मार्च 2013|newspaper=द हिंदू}}&lt;/ref&gt; याशिवाय असंख्य वीज आणि हात प्रक्रिया घरे. हे शहर दररोज एक कोटी मीटर धाग्याचे उत्पादन करते ज्याचा दिवसाला 45 कोटी रुपयांचा व्यवसाय होतो. एकूण उत्पादनापैकी 15 टक्के थेट निर्यात केली जाते तर 40 टक्के प्रक्रिया प्रक्रिया केल्यानंतर अप्रत्यक्ष निर्यात केली जाते. स्थानिकांच्या म्हणण्यानुसार, 50,000 हून अधिक विणकर शहरातील यंत्रमागांवर काम करून आपला उदरनिर्वाह अवलंबून आहेत.

अर्थमंत्र्यांच्या भाषणात इचलकरंजीचा उल्लेख केल्याने विणकर समुदाय भारावून गेला आणि त्यांनी या क्लस्टरचे स्वागत केले, जे त्यांना जागतिक बाजारपेठेत चांगले काम करण्यास मदत करेल असे ते म्हणतात.

1980 पूर्वी इचलकरंजी कापूस पॉपलिन, धोती आणि कापूस [[साडी]]साठी ओळखले जात असे. 1980 च्या दशकाच्या मध्यात, शहरातील विणकरांनी शालेय गणवेशासाठी डेनिम, कॅनव्हास, शिफॉन, आणि फॅब्रिक उत्पादन सुरू केले (खाकी ड्रिल). कापड जसे की [[सीअरसकर]], [[ऑक्सफोर्ड]], [[हेरिंगबोन (कापड)|हेरिंगबोन]], [[रिपस्टॉप]], [[चेंब्रे (फॅब्रिक)|चेंब्रे]], [[ट्वीड (कापड)| tweed]], आणि [[twill]] इचलकरंजी शहरात किंवा आसपास बनवलेले [[रेमंड]] भारतातील, [[अरमानी]], बनाना रिपब्लिक, [[ह्यूगो बॉस]], आणि [[पॉल स्मिथ (फॅशन डिझायनर)|पॉल स्मिथ]].&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.soktas.com. tr/en/index-en.html |title=SOKTAS |access-date=2010-08-15 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100318060058/http://http/ |archive-date=2010-03-18 }}&lt;/ref&gt;

इचलकरंजीतील उत्कृष्ट विणकरांना आउटसोर्सिंगसाठी पात्र कामगारांची उपस्थिती आणि तांत्रिक ज्ञानाची पातळी आणि सर्वोत्कृष्ट सामाजिक वातावरण हे इटालियन टेक्सटाईल प्रमुख टेसितुरा मोंटी,&lt;ref&gt;{ प्रभावित करणारे घटक होते. {साइट वेब|url=http://www.monti.it/eng/storia.html |title=Textile उत्पादन इटली &amp;#124; Tessitura Monti SpA |access-date=2010-08-17 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100819065028/http://www.monti.it/eng/ storia.html |archive-date=19 ऑगस्ट 2010}}&lt;/ref&gt; तुर्की कापड निर्माता 'Soktas', Bombay Rayon Fashions Ltd (BRFL),&lt;ref&gt;{{cite web |title=Bombay Rayon Fashions Ltd |url=http ://www.bombayrayon.com/ |access-date=2016-10-29 |website=Bombayrayon}}&lt;/ref&gt; Raymond Zambaiti Ltd (Raymond's Ltd आणि आंतरराष्ट्रीय ख्यातीचे Cotonificio Honegger S.P.A. यांचा संयुक्त उपक्रम, Gruppo Zambaiti चा भाग ),&lt;ref&gt;{{cite web |title=Raymond Luxury Cottons Ltd. – शर्टिंग फॅब्रिक्स |url=http://www.raymondindia.com/grp_zam.asp |access-date=2016-10-29 |website=Raymondindia |archive-date=2016-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161029172446/http://www.raymondindia.com/grp_zam.asp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; जर्मन मेन्सवेअर ब्रँड लिबे, बॉईज आर बॅड आणि लूटी&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.expressindia.com/latest-news/Silverwing-Apparels-launches-German-mens- wear/296841/ |title=Silverwing Apparels ने जर्मन पुरुषांचे कपडे लाँच केले – Express India |access-date=2010-09-09 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web गुंतवणुकीचे नियोजन करताना /20121010043457/http://www.expressindia.com/latest-news/Silverwing-Apparels-launches-German-mens-wear/296841/ |archive-date=10 ऑक्टोबर 2012}}&lt;/ref&gt; इ. इचलकरंजी शहराजवळ.

== साहित्य, कला ==
इचलकरंजीचे संस्थानिक श्रीमंत नारायणराव [[बाबासाहेब घोरपडे]] यांनी आपल्या कारकिर्दीत लोकहिताची अनेक कामे केली.त्यांच्याच काळात इचलकरंजीमध्ये पहिले हातमाग आणण्यात आले. त्यांच्या स्मृत्यर्थ इचलकरंजीतील नाट्यगृहाला कै.नारायणराव घोरपडे नाट्यगृह असे नाव देण्यात आले. या नाट्यगृहाजवळ त्यांचा पूर्णाकृती पुतळा सुद्धा आहे. संगीत कला जपणारे [[पंडीत बाळकृष्ण बुवा स्मृती मंदिर]] येथे आहे. सुप्रसिद्ध हिंदुस्थानी शास्त्रीय संगीत गायक पंडित [[बाळकृष्णबुवा इचलकरंजीकर]] यांच्या स्मृत्यर्थ हे बांधले गेले. १९७४ साली प्रसिद्ध साहित्यिक पु.ल.देशपांडे यांचा अध्यक्षतेखाली अखिल भारतीय साहित्य संमेलन इचलकरंजी येथे पार पडले. इचलकरंजीचे वैभव असलेल्या राजवाड्यात डी.के.टी ई. टेक्सटाईल अँड इंजिनिअरिंग इन्स्टिटयूट हे कॉलेज सुरू आहे.१८७० साली नेटिव्ह जनरल लायब्ररी या नावाने सुरू झालेले आणि आता [[आपटे वाचन मंदिर]] या नावाने ओळखले जाणारे वाचनालय महाराष्ट्रातील अतिशय जुन्या वाचनालयांपैकी एक आहे.

==भूगोल आणि हवामान==


इचलकरंजी {{Coord|16.7|N|74.47|E|}} येथे आहे.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Maps, Weather, and Airports for Ichalkaranji, India |url=http://www.fallingrain. com/world/IN/16/Ichalkaranji.html |access-date=2016-10-29 |website=Fallingrain }}{{मृत दुवा|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; त्याची सरासरी उंची ५३८&amp;nbsp;मीटर (१७६८&amp;nbsp;फूट) आहे.

इचलकरंजी, कोल्हापूरच्या पूर्वेस सुमारे अठरा मैल (29&amp;nbsp;km) पंचगंगा खोऱ्यात आहे. नदीच्या उत्तरेस. सांगली शहराच्या पश्चिमेस सतरा मैल (२७.९km).  हे हातकणंगले रेल्वे स्थानकाच्या दक्षिण-पूर्वेस सहा मैल (10&amp;nbsp;km) आहे. हे शहर सात गावांनी बनले आहे.

==नागरी प्रशासन==

1904 मध्ये नगरपरिषद म्हणून स्थापन झाले व ते 5 मे 2022 रोजीच्या सरकारी जीआरनुसार महानगरपालिकेत रूपांतर करण्यात आले, इचलकरंजी महानगरपालिकेद्वारे शहराचे नागरी प्रशासन व्यवस्थापित केले जाते. महानगरपालिका अभियांत्रिकी कामे, आरोग्य, स्वच्छता, पाणीपुरवठा, प्रशासन आणि शहरातील कर आकारणी. याचे प्रमुख नगराध्यक्ष असतात ज्यांना महानगरपालिकेचे मुख्याधिकारी आणि परिषद सदस्य मदत करतात. शहर 65 प्रभागांमध्ये विभागले गेले आहे आणि परिषद सदस्य (ज्यांना नगरसेवक म्हणूनही ओळखले जाते) इचलकरंजीच्या नागरिकांकडून दर पाच वर्षांनी निवडले जाते. नागरिक थेट महापौर निवड करतात. शहराची वाढ आणि विस्तार इचलकरंजी महानगरपरिषदेद्वारे व्यवस्थापित केला जातो ज्याचे प्रमुख महानगरपालिकेचे मुख्य अधिकारी असतात. त्याच्या क्रियाकलापांमध्ये नवीन लेआउट आणि रस्ते विकसित करणे, शहर नियोजन आणि भूसंपादन यांचा समावेश आहे. शहराचा विद्युत पुरवठा [[महावितरण|महाराष्ट्र राज्य विद्युत वितरण कंपनी लिमिटेड]] (MSEDCL) द्वारे व्यवस्थापित केला जातो.

इचलकरंजीचे नागरिक इचलकरंजी मतदारसंघातून [[महाराष्ट्र विधानसभा]] एक प्रतिनिधी निवडतात. 18 जुलै 2010 रोजी [[सुरेश हळवणकर|श्री. हाळवणकर]] यांनी आपल्या मतदारसंघातील लोकांशी संवाद साधण्यासाठी आणि त्यांच्या तक्रारींचे निराकरण करण्यासाठी 21 लेटरबॉक्सेस शहरात बसवले आहेत. त्यांच्याकडे अनेक तक्रारी आणि सूचना येत आहेत. नोव्हेंबर 2019 मध्ये इचलकरंजीतील नागरिकांनी [[प्रकाश आवाडे|श्री प्रकाश आवाडे]] यांची विधानसभेत प्रतिनिधित्व करण्यासाठी त्यांचे आमदार म्हणून पुन्हा निवड केली. इचलकरंजी शहर, मोठ्या [[हातकणंगले]] लोकसभा मतदारसंघाचा एक भाग असल्याने, 2009 पासून भारतीय संसदेचे कनिष्ठ सभागृह, [[लोकसभा]], एक सदस्य निवडून आणले. ते 2019. सध्या 2019 पासून [[शिवसेना]]चे धैर्यशील संभाजीराव माने खासदार आहेत.

शहरातील राजकारणात तीन राजकीय पक्षांचे वर्चस्व आहे: [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] (INC), [[भारतीय जनता पक्ष]] (भाजप), आणि [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]. शहर सार्वजनिक आरोग्य आणि पर्यावरणीय आणीबाणीच्या उंबरठ्यावर आहे, ज्यासाठी तत्काळ उपाययोजना करणे आवश्यक आहे.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-07-31/pune/28290877_1_sewage-treatment%20-cleanness-healthy-city |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103045623/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-07-31/pune/28290877_1_sewage-treat-treat |url-status=dead |archive-date=2012-11-03 |title=शहर स्वच्छ करण्याची योजना, केंद्रीय निधीची मागणी |date=2010-07-31 |website=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया] ] |access-date=2016-10-29 }}&lt;/ref&gt;

==लोकसंख्या==

भारताच्या जनगणनेच्या तात्पुरत्या अहवालानुसार, 2011 मध्ये इचलकरंजीची लोकसंख्या 287,570 आहे; त्यापैकी पुरुष आणि महिला अनुक्रमे 149,691 आणि 137,879 आहेत. इचलकरंजी शहराची लोकसंख्या 287,570 असली तरी; त्याची शहरी/महानगरी लोकसंख्या 325,709 आहे ज्यापैकी 169,870 पुरुष आणि 155,839 महिला आहेत. इचलकरंजीमध्ये सरासरी [[साक्षरता|साक्षरता दर]] ८५.९८% आहे,&lt;ref name=&quot;2011 Census&quot;&gt;{{cite web |title=Ichalkaranji (M Cl) |url=http://www.censusindia.gov.in/ pca/SearchDetails.aspx?Id=640455 |website=[[2011 भारताची जनगणना]] |publisher=[[भारत सरकार]] |access-date=9 ऑक्टोबर 2017 |archive-url=https://archive.today /20171009170414/http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=640455 |archive-date=9 ऑक्टोबर 2017 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; च्या राष्ट्रीय सरासरीपेक्षा जास्त 59.5%: पुरुष साक्षरता 91%, आणि महिला साक्षरता 66% आहे. इचलकरंजीमध्ये 13% लोकसंख्या 6 वर्षांपेक्षा कमी वयाची आहे. 2011 च्या जनगणनेनुसार शहराची लोकसंख्या {{formatnum:287570}} आहे, ज्यामुळे ते [https://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_cities_in_India_by_population भारतातील 151वे सर्वाधिक लोकसंख्या असलेले शहर] बनले आहे.&lt;br/&gt;
वर दर्शविल्याप्रमाणे शहराच्या लोकसंख्येमध्ये नवीन विकसित औद्योगिक आणि निवासी क्षेत्रे, इचलकरंजी (शहराचा भाग म्हणून ओळखली जाणारी) जोडलेली परंतु [[कबनूर]], यड्राव आणि कोरोची इत्यादी ग्रामपंचायती असलेली गावे वगळण्यात आली आहेत. 1985 मध्ये 'शहापूर, इचलकरंजी' गावाचा समावेश इचलकरंजी नगरपरिषदेत करण्यात आला. या शहराची लोकसंख्या 3 लाखांहून अधिक आहे.&lt;ref&gt;{{cite web |date=2010-08-20 |title=लेटरबॉक्स अजूनही जीवनरेखा आहे. कापड शहरामध्ये – DNA – इंग्रजी बातम्या आणि वैशिष्ट्ये – प्रमुख बातम्या – dnasyndication.com |url=http://3dsyndication.com/showarticle.aspx?nid=DNPUN30104 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110810202114/http://3dsyndication.com/showarticle.aspx?nid=DNPUN30104 |date=2011-08-10 }} |access-date=2016-10-29 |website=3dsyndication}&lt;/ref&gt; [[मराठी भाषा|मराठी]] ही अधिकृत आणि सर्वाधिक बोलली जाणारी भाषा आहे, परंतु [[कन्नड]] ही प्रदेशाच्या इतिहासामुळे मूळ भाषा देखील बोलली जाते. इतर बोलल्या जाणाऱ्या भाषा आहेत [[हिंदी]], [[भोजपुरी]], [[इंग्रजी भाषा|इंग्रजी]] आणि [[उर्दू]].

==व्यवसाय आणि अर्थव्यवस्था==

कापड उत्पादनांची {{INR}} 150&amp;nbsp;बिलियन विक्री आणि नाममात्र 20% निव्वळ नफा आणि शहराची 257,572 लोकसंख्या लक्षात घेता, इचलकरंजीचे [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Per_capita_income दरडोई उत्पन्न] ₹ {{formatnum:416472}} आहे, जे एक आहे देशातील सर्वोच्च. [[गृहोपयोगी उपकरणे|गृहोपयोगी वस्तू]] आणि [[जलद गतीने चालणारे उपभोग्य वस्तू]] सारख्या [[ग्राहक]] उत्पादनांची उच्च मालकी असलेल्या शहरांमध्ये इचलकरंजी देखील आहे.&lt;ref&gt;{{cite web|author=Abhay Vaidya |url=http ://articles.timesofindia.indiatimes.com/2004-03-18/pune/28341503_1_sugar-belt-pune-ranks-lists |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103045629/http:// /articles.timesofindia.indiatimes.com/2004-03-18/pune/28341503_1_sugar-belt-pune-ranks-lists |url-status=dead |archive-date=3 नोव्हेंबर 2012 |title=पुणे 'श्रीमंत' मध्ये 8 व्या क्रमांकावर आहे stakes|date=18 मार्च 2004 |work=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]] |access-date=2010-09-20}}&lt;/ref&gt;

==उद्योग==

[[कोल्हापूर]] जिल्ह्यातील नवीन [[मोटारवाहन|ऑटोमोबाईल]] विक्रीपैकी अंदाजे ४०% विक्री इचलकरंजी येथील आहे
[https://en.m.wikipedia.org/wiki/Catchment_area पाणलोट क्षेत्र]. [[मारुती सुझुकी]], [[टाटा मोटर्स]], [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Hero_MotoCorp हीरो], [[बजाज ऑटो|बजाज]], [[होंडा]] आणि [https://en.m.wikipedia.org/wiki/TVS_Motor_Company TVS मोटर] यांनी इचलकरंजीमध्ये अधिकृत विक्री आणि सेवा केंद्रे आहेत. [[मारुती सुझुकी|सुझुकी]] आणि [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Yamaha_Motor_Company यामाहा] यांची देखील त्यांची सेवा केंद्रे इचलकरंजी येथे आहेत.

इचलकरंजी हे [[महाराष्ट्र]] मधील सर्वात वेगाने वाढणाऱ्या औद्योगिक क्षेत्रांपैकी एक आहे आणि त्याला &quot;महाराष्ट्राचे मँचेस्टर&quot; असेही संबोधले जाते. भारताच्या सर्व भागातून मिश्र समुदाय असलेले हे खऱ्या अर्थाने एक कॉस्मोपॉलिटन शहर आहे. शहराची अर्थव्यवस्था प्रामुख्याने [[वस्त्रोद्योग|वस्त्र उद्योग]] द्वारे चालविली जाते. अभियांत्रिकी हा शहरातील दुसरा सर्वात मोठा उद्योग आहे. शहराच्या आजूबाजूच्या परिसरात बरीच प्रगतीशील शेती आहे. भारतातील जवळपास सर्व बँकांची शाखा शहरात आहे. शहरात उत्पादित कापड वस्तू संपूर्ण भारतात विकल्या जातात तसेच जगाच्या विविध भागात निर्यात केल्या जातात. व्यापारी आर्थिक व्यवहारांसाठी केंद्रीकृत ऑनलाइन रिअल-टाइम एक्सचेंज कोअर बँकिंग सुविधेचा वापर करतात. रिअल-टाइम ग्रॉस सेटलमेंट [[रियल टाइम ग्रॉस सेटलमेंट|आरटीजीएस]] आणि नॅशनल इलेक्ट्रॉनिक फंड ट्रान्सफर [https://en.m.wikipedia.org/wiki/National_Electronic_Funds_Transfer एनईएफटी] सारख्या [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Payment_and_settlement_systems_in_India भारतीय सेटलमेंट सिस्टम्स] सिस्टीम बँकांच्या जवळपास सर्व शाखांमध्ये देखील उपलब्ध आहे. शहर. हे सर्व असूनही शहरातील बँकर्स क्लिअरिंग हाऊस प्रत्येक कामकाजाच्या दिवशी अंदाजे १२००० [[चेक]] प्रक्रिया करतात. क्लिअरिंग हाऊस [[स्टेट बँक ऑफ इंडिया]] द्वारे व्यवस्थापित केले जाते.जून 2022 पासून CTS क्लिअरिंग सुरू झाले आहे. भारतातील बहुतेक [[विमा]] आणि कंपन्यांची कार्यालये शहरात आहेत.

===वस्त्रोद्योग===
'महाराष्ट्राचे मँचेस्टर' म्हणून प्रसिद्ध असलेल्या इचलकरंजीमध्ये सुमारे 1.25 लाख यंत्रमाग, 20,000 अर्ध-स्वयंचलित यंत्रमाग आणि 9,000 शटल-लेस यंत्रमाग असलेले सुमारे 25 स्पिनिंग युनिट्स आहेत, जे डिसेंबर 2018 पर्यंत चालतील, ज्याची दररोजची उलाढाल जवळपास 

{{INRConvert| 10|b}}.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/national/textile-mill-owners-yield-to-striking-workers-demands/article4469719.ece| title=टेक्सटाईल मिल मालकांनी संपावर असलेल्या कामगारांच्या मागण्यांना नकार दिला|date=2 मार्च 2013|access-date=3 मार्च 2013|newspaper=द हिंदू}}&lt;/ref&gt; याशिवाय असंख्य वीज आणि हात प्रक्रिया घरे. हे शहर दररोज एक कोटी मीटर धाग्याचे उत्पादन करते ज्याचा दिवसाला 45 कोटी रुपयांचा व्यवसाय होतो. एकूण उत्पादनापैकी 15 टक्के थेट निर्यात केली जाते तर 40 टक्के प्रक्रिया प्रक्रिया केल्यानंतर अप्रत्यक्ष निर्यात केली जाते. स्थानिकांच्या म्हणण्यानुसार, 50,000 हून अधिक विणकर शहरातील यंत्रमागांवर काम करून आपला उदरनिर्वाह अवलंबून आहेत.

अर्थमंत्र्यांच्या भाषणात इचलकरंजीचा उल्लेख केल्याने विणकर समुदाय भारावून गेला आणि त्यांनी या क्लस्टरचे स्वागत केले, जे त्यांना जागतिक बाजारपेठेत चांगले क
==प्रोसेसर==
1962 मध्ये डेक्कन को-ऑपरेटिव्ह [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Spinning_(textiles) स्पिनिंग] मिल लिमिटेड इचलकरंजी येथे अस्तित्वात आली, जी आशियातील पहिली सहकारी स्पिनिंग मिल होती.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ichcluster.in/about/about_ichalkaranji.html |title=Ichalkaranji Textile Development Cluster Limited |access-date=2010-08-15 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100311185651/http://www.ichcluster.in/about/about_ichalkaranji.html |archive-date=2010-03-11 }}&lt;/ref&gt; 2010 पर्यंत या प्रदेशात 20 हून अधिक आधुनिक सूतगिरण्या आहेत प्रमुख केंद्रांपैकी एक व्हा&lt;ref name=&quot;इचलकरंजीतील वस्त्रोद्योगाला चालना देण्यासाठी नवीन धोरण&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.mid-day.com/news/2010/sep/ 190910-textile-ministry-textile-parks-cotton-belt.htm|title=कॉटन बेल्टमधील कापड पार्क्स|author=विनोद कुमार मेनन|date=19 सप्टेंबर 2010|publisher=MiD DAY Infomedia|access-date=23 सप्टेंबर 20 location=Mumbai}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; भारतातील सूत गिरण्यांसाठी. यातील काही सूत गिरण्या कापसाच्या 100% निर्यातभिमुख युनिट्स सूत आहेत.

'''साइजिंग'''

सूत [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Sizing साइजिंग] ही विणण्याआधीची एक पूर्वतयारी प्रक्रिया आहे. या प्रक्रियेमुळे धाग्याला ताकद मिळते. शहरात अंदाजे १७५ आकारमान युनिट्स आहेत,&lt;br/&gt;
दिवसाचे 24 तास, आठवड्यातून 6 दिवस काम.

===अभियांत्रिकी उद्योग===
'''टाटा नॅनो'''' ही छोटी कार ''मीरा'' सारखीच आहे, ही छोटी कार 1970 मध्ये इचलकरंजी येथील शंकरराव कुलकर्णी यांनी विकसित केली होती.&lt;ref&gt;{{cite web |date=2008-01-18 |title=टाटा नॅनो शंकररावांच्या छोट्या कारच्या जवळ मीरा – द इकॉनॉमिक टाइम्स |url=http://economictimes.indiatimes.com/news/news-by-industry/auto/automobiles/Tata-Nano-closer-to-Shankarraos-small -car-Meera/articleshow/2776791.cms |access-date=2016-10-29 |website=Economictimes indiatimes }}{{मृत दुवा|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; हे शहर मूलभूत [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Instrumentation मेजरिंग इन्स्ट्रुमेंट] उत्पादन उद्योगासाठी देखील ओळखले जाते. ही चाचणी मशीन अभियांत्रिकी आणि इतर उत्पादन उद्योग, अभियांत्रिकी संस्था आणि संशोधन संस्थांमध्ये विश्लेषणासाठी वापरली जातात. ही मोजमाप यंत्रे भारतात तसेच इतर काही देशांमध्ये विकली जातात. वेगवेगळ्या कंपन्यांद्वारे शहरात उत्पादित केलेल्या मोजमाप यंत्रांमध्ये कॉम्प्रेशन टेस्टिंग मशीन, टॉर्शन टेस्टिंग मशीन, क्षैतिज साखळी आणि दोरी चाचणी मशीन, स्प्रिंग टेस्टिंग मशीन, इम्पॅक्ट टेस्टिंग मशीन, एरिकसेन टेस्टिंग मशीन, युनिव्हर्सल टेस्टिंग मशीन, रॉकवेल स्केल कडकपणा टेस्टर, ब्रिनेल स्केल कडकपणा परीक्षक, आणि संगणकीकृत विकर्स कडकपणा चाचणी.

शहराची अर्थव्यवस्था. अभियांत्रिकी वस्तू उत्पादन उद्योग (जे 1950 पासून चालू आहे) द्वारे चालविले जाते. अनेक ऑटोमोटिव्ह घटक उत्पादकांचे प्लांट शहरामध्ये किंवा त्याच्या आसपास आहेत, जे कंपन्यांचे विक्रेते आहेत जसे की:
मारुती उद्योग लिमिटेड, होंडा मोटरसायकल, बजाज ऑटो, टीव्हीएस सुझुकी, केहिन फी, [[टाटा मोटर्स]], किर्लोस्कर ब्रदर्स लिमिटेड, महिंद्रा अँड महिंद्रा, एमआयसीओ. एमेल व्हीलर्सकडे हायब्रीड थ्री-व्हीलर, ई-मोटरसायकलचे उत्पादन युनिट आहे,&lt;ref&gt;{{cite web |date=2009-12-28 |title=Emmel इलेक्ट्रिक मोटरसायकल लाँच करण्यासाठी &amp;#124; बिझनेस लाइन |url=http://www.thehindubusinessline.com/2009/12/28/stories/2009122851921100.htm |access-date=2016-10-29 |website=Thehindubusinessline}}&lt;/ref&gt; हाय-पॉवर स्कूटर , आणि इचलकरंजीतील इलेक्ट्रिक स्कूटर.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Garima Singh Neogy |url=http://www.telegraphindia.com/1100103/jsp/business/story_11936991.jsp |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303233402/http://www.telegraphindia.com/1100103/jsp/business/story_11936991.jsp |url-status=dead |archive-date=2016-03-03 |title=द टेलीग्राफ - कॅलटाकाट) &amp;#124; व्यवसाय &amp;#124; ऑटो एक्सपोमध्ये नावीन्यतेवर मोठे दावे |website=The Telegraph |location=India |date=2010-01-03 |access-date=2016-10-29 }}&lt;/ref&gt;

===शेती===

हे शहर पाच [[साखर कारखाना|शुगर रिफायनरीने]] वेढलेले आहे, दरवर्षी ते 5000000 [[टन|मेट्रिक टन]] उसावर प्रक्रिया करतात, 2009 पर्यंत उसाची किंमत ₹2600 प्रति टन होती&lt;ref&gt;{{cite news|url=http: //www.business-standard.com/india/news/farmers\-protests-in-pawar\s-home-turf-impact-sugar-supply/407497/ |title=पवारांच्या घरातील शेतकऱ्यांच्या आंदोलनाचा साखर पुरवठ्यावर परिणाम &amp;#124; Business Standard News |newspaper=Business Standard India |date=2010-09-09 |access-date=2016-10-29|last1=Jog |first1=Sanjay }}&lt;/ref&gt; ऊस उत्पादक शेतकरी स्वतः अंदाजे रु. शहराच्या अर्थव्यवस्थेसाठी 13000000000 (13&amp;nbsp;अब्ज) [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Catchment_area पाणलोट क्षेत्र]. पाचपैकी चार साखर कारखान्यांमध्ये सहवीजनिर्मिती प्रकल्प आहेत. या पाच साखर कारखान्यांपैकी सर्वात जुनी म्हणजे देशभक्त रत्नाप्पा कुंभार पंचगंगा सहकारी साखर कारखाना लिमिटेड, ज्याची स्थापना डॉ. [[रत्नाप्पा कुंभार]] यांनी केली आहे, भारतीय स्वातंत्र्य कार्यकर्ते ज्यांनी संधिबंधनाच्या अंतिम मसुद्यावर स्वाक्षरी केली आहे. भारताचे. भारतातील आघाडीच्या साखर कंपन्यांपैकी एक असलेल्या श्री रेणुका शुगर्स लिमिटेडने इचलकरंजी येथे बगासे आधारित ३० मेगावॅट सहनिर्मिती ऊर्जा प्रकल्प उभारला आहे.&lt;ref&gt;{{cite web |author= सुंदर अय्यर |date=2009-07-23 |title=देशभक्त रत्नअप्पा कुंभार पंचगंगा SSK, इचलकरंजी 30 मेगावॅट टर्बाइन स्थापित करते |url=http://www.indiaprwire.com/pressrelease/electronic-components/2009072329959.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090727094826/http://www.indiaprwire.com/pressrelease/electronic-components/2009072329959.htm |date=2009-07-27 }} |url-status=dead |archive-url=https://archive. .org/web/20090727094826/http://www.indiaprwire.com/pressrelease/electronic-components/2009072329959.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090727094826/http://www.indiaprwire.com/pressrelease/electronic-components/2009072329959.htm |date=2009-07-27 }} |archive-date=27 जुलै 2009 |access-date=2016-10-date=rewip}29 |&lt;/ref&gt;

==लोक आणि संस्कृती==

इचलकरंजी हे सांस्कृतिक उपक्रमांसाठीही प्रसिद्ध आहे आणि त्याला समृद्ध सांस्कृतिक वारसा आहे. भारताच्या विविध भागातील लोक इचलकरंजीमध्ये राहतात आणि त्यांचे सांस्कृतिक सण शांततेत साजरे करतात. इचलकरंजमध्ये विविध धर्मातील जवळपास सर्व सण साजरे केले जातात, विशेषतः दिवाळी, गणेश चतुर्थी, होळी आणि दसरा हे आकर्षण आहेत. तसेच, सुमारे 15% लोकसंख्या बिकानेर, नागौर राजस्थान येथून स्थलांतरित झाली आहे, राजस्थानातील सर्व प्रमुख सण जसे की गण गौर, तीज, होळी येथे मोठ्या आनंदाने साजरे केले जातात. रामनवमी, महेश नवमी यासारखे इतर सण सर्व समाजाच्या मोठ्या सहभागाने साजरे केले जातात.

इचलकरंजी हे महाराष्ट्रातील शास्त्रीय गायनाचे प्रणेते पंडित [[बाळकृष्णबुवा इचलकरंजीकर]] यांचे घर आहे. 1849 मध्ये जन्मलेल्या बाळकृष्णबुवा यांनी पंडित वासुदेवबुवा जोशी यांच्याकडून प्रशिक्षण घेतले, ते हद्दू-हसू खान यांच्या शाळेतील होते. रहिमत खान यांचे थोरले बंधू आणि हद्दू खान यांचे ज्येष्ठ पुत्र उस्ताद महंमद खान यांचेही त्यांना मार्गदर्शन लाभले. ग्वाल्हेरमधील प्रशिक्षणानंतर बाळकृष्णबुवा मुंबई आणि मिरजेला आले. मिरजेचे वातावरण त्याला अनुकूल वाटले म्हणून त्याला तिथेच स्थायिक व्हायचे होते. बाळकृष्णबुवांची कीर्ती आजूबाजूच्या ठिकाणांहून शिष्यांना खेचू लागली. त्यांच्या शिष्यांमध्ये गुंडबुवा, [[विष्णू दिगंबर पलुस्कर]], [[यशवंत सदाशिव मिराशी|मिराशी बुवा]], [[अनंत मनोहर जोशी]] औंध, नीळकंठबुवा जंगम, वामनबुवा चाफेकर, त्यांचा मुलगा अण्णाबुवा इचलकरंजीकर इत्यादींचा समावेश होता. त्यांची गायन शैली शुद्ध ग्वाल होती. हद्दू हसू खान विंटेजचे. [[ग्वाल्हेर संस्थान|ग्वाल्हेर घराणे]] गायकी महाराष्ट्रात आणण्यात आणि लोकप्रिय करण्यात त्यांचे योगदान उल्लेखनीय आहे. पंडित बाळकृष्णबुवा इचलकरंजीकर यांचे वयाच्या ७७ व्या वर्षी १९२६ मध्ये निधन झाले. या शहराला त्यांच्या नावावर 'गायनाचार्य पंडित [[बाळकृष्णबुवा इचलकरंजीकर]] संगीत साधना मंडळ असे नाव आहे, जे भारतीय शास्त्रीय संगीताला वाहिलेले आहे ते वर्षभर सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन करते जे समाजामध्ये सांस्कृतिक जागरूकता पसरवण्यास मदत करते.

1974 मध्ये इचलकरंजी शहराने [[अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन]] अभिमानाने, मराठी लेखकांच्या साहित्यिक चर्चांचे संमेलन भरवले. या साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष श्री.[[पुरुषोत्तम लक्ष्मण देशपांडे]] होते. त्यांच्या आद्याक्षरांनी प्रसिद्ध पु. ल. (&quot;पु. ला.&quot;) एक दिग्गज लेखक आणि चित्रपट आणि रंगमंच अभिनेता, संगीत संयोजक, हार्मोनियम वादक, गायक आणि वक्ता.

हे शहर इचलकरंजीतील 'फाय ग्रुप ऑफ इंडस्ट्रीज' च्या मालकीचे 1970 मध्ये स्थापन झालेल्या [[फाय फाउंडेशन]] चे एक चॅरिटेबल ट्रस्टचे घर आहे. FIE समुहाचे अध्यक्ष, श्री पी. डी. कुलकर्णी यांनी विविध क्षेत्रातील नामवंत व्यक्ती आणि नवोदित प्रतिभांना ओळखण्यासाठी आणि त्यांना पुरस्कार देण्यासाठी 'फाय फाउंडेशन' ट्रस्टची स्थापना केली. पुरस्कार सामान्यतः खालील क्षेत्रांमधून निवडले जातात: अभियांत्रिकी, विज्ञान आणि तंत्रज्ञान, मानवता, शिक्षण, कृषी, संगीत आणि कला, क्रीडा, साहित्य, बाल कलाकार आणि स्थानिक प्रतिभा. दिला जाणारा सर्वोच्च पुरस्कार म्हणजे '''राष्ट्रभूषण पुरस्कार'''.&lt;ref&gt;{{cite web |title=FIE Group मध्ये आपले स्वागत आहे |url=http://www.fiefoundation.org |access-date=2016-10- २९ |website=Fiefoundation}}&lt;/ref&gt; हे पुरस्कार दरवर्षी इचलकरंजी येथे जानेवारी किंवा फेब्रुवारीमध्ये आयोजित समारंभात दिले जातात. या कार्यक्रमाला उपस्थित राहिलेल्या काही प्रमुख पाहुण्यांमध्ये माननीय माजी. भारताचे पंतप्रधान श्री. [[चंद्रशेखर]], माननीय माजी. महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री श्री. [[मनोहर जोशी]], सिने अभिनेते [[दिलीप कुमार]], आणि उद्योगपती श्री [[राहुल बजाज]]. काही 'राष्ट्रभूषण' पुरस्कारप्राप्त डॉ. [[राजा रामण्णा]], [[रतन टाटा]], [[लता मंगेशकर]], [[टी.एन. शेषन|टी. एन. शेषन]], [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Brijmohan_Lall_Munjal ब्रिजमोहन लाल मुंजाल] आणि [[कमल हासन]].

मेडिकल असोसिएशन ऑफ इचलकरंजी ही इचलकरंजी आणि इचलकरंजीच्या बाहेरील भागात प्रॅक्टिस करणाऱ्या सर्व औषध प्रणालींचे पात्र आणि रीतसर नोंदणीकृत वैद्यकीय व्यावसायिकांची स्थानिक मेडिको-सामाजिक सेवा संस्था आहे. T.B सारख्या धर्मादाय संस्था स्थापन करून मोफत किंवा कमीत कमी खर्चात वैद्यकीय उपचार उपलब्ध करून देणे हे या संघटनेचे मुख्य उद्दिष्ट आहे. क्लिनिक, टी.बी. स्वच्छतागृह, जनरल हॉस्पिटल, अलायन्स हॉस्पिटल, आधार केंद्र आणि सर्व सामाजिक-वैद्यकीय उपक्रम आयोजित करणे आणि विकसित करणे आणि स्थानिक समस्यांना एकत्रितपणे तोंड देणे. म्हणून इचलकरंजी मेडिकल असोसिएशन 1975 मध्ये अस्तित्वात आली.&lt;ref&gt;{{cite web |date=2011-03-31 |title=इचलकरंजी मेडिकल असोसिएशन - आमच्याबद्दल |url=http://maicareclinic.com/aboutmai. html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100720143623/http://maicareclinic.com/aboutmai.html |archive-date=20 जुलै 2010 |access-date= 2016-10-29 |website=Maicareclinic}}&lt;/ref&gt; असोसिएशनच्या क्रियाकलापांमध्ये, वंचितांसाठी मोफत समुपदेशन, सवलतीच्या दरात एचआयव्हीसाठी एलिसा चाचणी, संधीसाधू संसर्गासाठी लक्षणात्मक उपचार, एचआयव्ही + ve वर मोफत प्रसूतीपूर्व एआरव्ही उपचार यांचा समावेश होतो. माता आणि बालक, मोफत टी.बी. एचआयव्ही रुग्णांवर उपचार, मोफत निरोध (कंडोम) पुरवठा आणि सामाजिक जागरूकता.

सेवा भारती ही शहरातील स्वयंसेवी संस्थांपैकी एक आहे, 1990 मध्ये स्थापन झालेली संस्था प्रकल्प-आधारित स्वयंसेवी संस्था म्हणून काम करते. मध्येवर्ष 1989, दिवंगत आदरणीय [[राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ]] चे संस्थापक [[केशव बळीराम हेडगेवार|के. बी. हेडगेवार]], वंचित लोकांच्या सेवेशी संबंधित काही काम इचलकरंजी शहरात सुरू केले जावे, अशी कल्पना पुढे आली. ही सेवा भारती, इचलकरंजीची प्रेरणा आहे आणि 1990 पासून संस्था गेली 20 वर्षे आरोग्य, शिक्षण आणि संबंधित क्षेत्रांमध्ये कार्यरत आहे. सेवा भारती आपल्या सेवा उपक्रमांचा (सेवा) इचलकरंजी शहरात आणि आजूबाजूच्या १२ गावांमध्ये प्रसार करण्यात यशस्वी झाली आहे, त्यापैकी दोन कर्नाटक राज्यातील आहेत.

&quot;सेवा भारती&quot; चे उपक्रम म्हणजे डॉ. हेडगेवार मोबाईल क्लिनिक जवळच्या 12 गावांना भेट देऊन, आठवड्यातून दोनदा, दरवर्षी @ 25000 रूग्णांवर उपचार करतात. पॅथॉलॉजिकल लॅब, 1993 मध्ये स्थापन झाली, जी दरवर्षी @ 5000 लाभार्थ्यांना नाममात्र दराने सेवा देते. दरवर्षी 6000 रूग्णांची ओपीडी नोंदणी होते. पॉलीक्लिनिकच्या पॅनेलवर 8 तज्ञ डॉक्टर आहेत, प्रत्येकजण गरजू रुग्णांसाठी आठवड्यातून एकदा तपासणी आणि सल्ला सेवा देतो. डेकेअर इनडोअर युनिट 24-तास रुग्णवाहिका सेवा अनुदानित दरात. रक्तदान शिबिरे. मोफत आरोग्य शिबिरे. इचलकरंजी शहरातील लालनगर झोपडपट्टीतील कुपोषित बालकांना पोषण आहार. मोफत बाल आरोग्य तपासणी शिबिरे. सप्टेंबर 1993 मध्ये [[किल्लारी]] (जि. लातूर) आणि 2001 मध्ये [[कच्छचे रण|कच्छ]] ([[गुजरात]]) येथील भूकंपग्रस्तांसाठी बचाव आणि मदत कार्य. पूरग्रस्तांसाठी 2005 आणि 2006 मध्ये मदत आणि पुनर्वसन कार्य आणि येथे वैद्यकीय उपचार कोल्हापूर जिल्ह्यात साथीच्या रोगांचा काळ. पल्स पोलिओ, महिलांसाठी विशेष आरोग्य तपासणी शिबिरे आणि सामान्य तपासणी शिबिरे यासारख्या नियतकालिक आरोग्य मोहिमांमध्ये सहभाग.

आंतरराष्ट्रीय क्लब जसे की [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Rotary_International रोटरी क्लब], [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Lions_Clubs_International लायन्स क्लब] दरवर्षी मानवतावादी सेवा प्रकल्प आयोजित करतात जे समाजासाठी फायदेशीर असतात. श्री रामकृष्ण सत्संग मंडळ, इचलकरंजी ही [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Ramakrishna_Math रामकृष्ण मठ], पुणे ही शाखा जवळच्या झोपडपट्टी भागातील शाळेत जाणाऱ्या मुलांसाठी दवाखाना आणि शिकवणी वर्ग यासारखे मानवतावादी सेवा प्रकल्प करत आहे.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http:// /www.rkmpune.org/rk_order/bhavdhara_pari/ichalkaranji.htm |title=रामकृष्ण मठ, पुणे – महाराष्ट्र भाव धारा परिषद – इचलकरंजी |access-date=2010-09-10 |url-status=dead |archive-url=https ://web.archive.org/web/20080819174139/http://www.rkmpune.org/rk_order/bhavdhara_pari/ichalkaranji.htm |archive-date=19 ऑगस्ट 2008}}&lt;/ref&gt;

== पाककृती ==
असंख्य कॅफे देखील संपूर्ण शहरात पसरलेले आहेत आणि अनेक रेस्टॉरंटमध्ये जेवणाचे पर्याय उपलब्ध आहेत.
विविध घरघुती भोजनालये घरगुती बनवलेले नॉनव्हेज मराठी जेवण आणि स्ट्रीट फूडचे पर्याय सुंदर उद्यानाजवळ (बागेत) उपलब्ध आहेत. सामान्यतः पोहे, शीरा, मिसळ पाव, भेळ, पाणीपुरी, डोसा आणि उपमा हे प्राधान्य दिलेला नाश्ता आहे.

* उल्लेखनीय लोक.                      . अब्राहम भोसले - सन 2019 पासून समाजकारणात सक्रिय असलेले इचलकरंजी टेम्पो संघटना अध्यक्ष आहेत कष्टकरी, गोरगरीब टेम्पो चालकांना न्याय मिळवून देण्यासाठी प्रयत्न करणारे त्यांना  हक्काची मजुरीवाढ मिळवून देणारे सक्षम नेतृत्व म्हणून त्यांची इचलकरंजीत ओळख आहे. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://accounts.google.com/v3/signin/identifier?continue=https%3A%2F%2Fmail.google.com%2Fmail%2Fu%2F0%2F&amp;emr=1&amp;followup=https%3A%2F%2Fmail.google.com%2Fmail%2Fu%2F0%2F&amp;ifkv=ARpgrqe4dQFdkQLq6T4R7iR76lteD5OUmtrIVevAE0FI5jgwFCBU0ZIE21tcAy6THlOvj8BZL-7s&amp;osid=1&amp;passive=1209600&amp;service=mail&amp;flowName=GlifWebSignIn&amp;flowEntry=ServiceLogin&amp;dsh=S171117913%3A1727849083204116&amp;ddm=0|title=Gmail|website=accounts.google.com|access-date=2024-10-02}}&lt;/ref&gt;==

*[https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kallappa_Awade कल्लाप्पा आवाडे], एक भारतीय राजकारणी, भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे सदस्य म्हणून महाराष्ट्रातील इचलकरंजी येथून लोकसभेवर निवडून आले.
*[[जयवंत गंगाराम आवळे|जयवंतराव आवळे]], महाराष्ट्र राज्याचे माजी सामाजिक न्याय मंत्री आणि भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे लातूर मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करणारे १५ व्या लोकसभेचे सदस्य.
*[https://en.m.wikipedia.org/wiki/Jayesh_Bugad जयेश बुगड], आंतरराष्ट्रीय स्पीड स्केटर.
*[[बाळकृष्णबुवा इचलकरंजीकर]]. हिंदुस्थानी शास्त्रीय संगीताच्या ख्याल-शैलीचे भारतीय गायक
*[https://en.m.wikipedia.org/wiki/Vikas_Kharage विकास खरागे]{{मृत दुवा|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, IAS, एक अतिशय सक्षम आणि बहुमुखी [[भारतीय प्रशासकीय सेवा|भारतीय प्रशासकीय सेवा (IAS)]] 1994 च्या बॅचच्या [[महाराष्ट्र]] संवर्गातील अधिकारी. ते मूळचे इचलकरंजी येथील असून लोकप्रिय प्रशासक आहेत. सध्या माननीय प्रधान सचिव म्हणून रुजू झाले आहेत. [[महाराष्ट्राच्या मुख्यमंत्र्यांची यादी|महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री.]]
*[[सुभाष खोत]], गणितज्ञ, सैद्धांतिक संगणक शास्त्रज्ञ आणि [https://en.m.wikipedia.org/wiki/New_York_University न्यू यॉर्क युनिव्हर्सिटी] येथील [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Courant_Institute_of_Mathematical_Sciences कोरंट इन्स्टिट्यूट ऑफ मॅथेमॅटिकल सायन्सेस] मध्ये संगणक विज्ञानाचे ज्युलियस सिल्व्हर प्राध्यापक.
*[[रत्नाप्पा कुंभार]], भारतीय राजकारणी आणि स्वातंत्र्य कार्यकर्ते. ते खासदार होते, विधान परिषदेचे सदस्य होते आणि महाराष्ट्र सरकारचे अन्न व नागरी पुरवठा मंत्री होते, त्यांना त्यांच्या सामाजिक कार्यासाठी 1985 मध्ये [[पद्मश्री पुरस्कार]] मिळाले होते.

==पायाभूत सुविधा==

शहरात 1873 पासून पाणीपुरवठ्याचे जाळे अस्तित्वात आहे.

*इंदिरा गांधी मेमोरियल हॉस्पिटल: हे 4 एसी ऑपरेशन थिएटरसह 300 बेडचे हॉस्पिटल आहे. तळमजला आणि पहिल्या मजल्यावर प्रत्येकी {{convert|40000|sqft|m2|abbr=on}} अंगभूत क्षेत्र.
*नाटक रंगभूमी : श्रीमंत नारायणराव बाबासाहेब घोरपडे नाट्यगृह. पश्चिम महाराष्ट्रातील हे एकमेवाद्वितीय नाट्यगृह आहे. 1200 लोकांसाठी आसन क्षमता. पूर्णपणे वातानुकूलित थिएटर. दक्षिण-पश्चिम महाराष्ट्रातील हे एकमेव वातानुकूलित नाट्यगृह आहे. किर्लोस्कर सल्लागार, पुणे यांनी तयार केलेल्या योजना. भूखंड क्षेत्र सुमारे १९,१२९&amp;nbsp;&lt;sup&gt;m&lt;/sup&gt; आहे.
*राजाराम स्टेडियम : काम सुरू झाले - 31 जानेवारी 1987 - काम पूर्ण झाले - 7 ऑगस्ट 2002, किंमत रु. {{formatnum:35000000}} 70 मीटर त्रिज्या असलेले क्रिकेट मैदान. प्रसिद्ध वास्तुविशारद आणि राणाजी वादक प्रताप आचलकर यांनी योजना तयार केल्या आहेत. या मैदानावर रणजी ट्रॉफीचे सामने खेळवले जातात. एकूण भूखंडाचे क्षेत्रफळ सुमारे 25436 चौरस मीटर असून सभागृहाची क्षमता 20,000 आहे.
*ऑलिम्पिक आकाराचा जलतरण तलाव: काम सुरू झाले - 16 ऑगस्ट 1992 - काम पूर्ण झाले - 23 डिसेंबर 1998, खर्च - रु. राज्यस्तरीय जलतरण स्पर्धा आयोजित केल्या आहेत&lt;ref name=&quot;महाराष्ट्राच्या इचलकरंजी येथे आयोजित निमंत्रित जलतरण स्पर्धा&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.thehindu.com/life-and-style/kids/article837874.ece| title=विजयाचे झटके|last=PATIL|first=VIJAYKUMAR |date=19 ऑक्टोबर 2010|work=द हिंदू|access-date=20 ऑक्टोबर 2010|location=इचलकरंजी}}&lt;/ref&gt; दरवर्षी. या जलतरण तलावाची देखभाल पालिका प्रशासनाकडून योग्य प्रकारे केली जाते.

''टेक्सटाईल डेव्हलपमेंट क्लस्टर'' : शहरातील पायाभूत सुविधा वाढविण्यासाठी आणि सुधारण्यासाठी नगरपरिषदेसह इचलकरंजी सहकारी औद्योगिक वसाहत, लक्ष्मी सहकारी औद्योगिक वसाहत, पार्वती औद्योगिक वसाहत आणि डीकेटीई वस्त्रोद्योग आणि अभियांत्रिकी संस्था संयुक्तपणे एकत्र येऊन स्पेशल पर्पज व्हेईकल (SPV) कंपनी स्थापन केली उदा. &quot;इचलकरंजी टेक्सटाईल डेव्हलपमेंट क्लस्टर लिमिटेड (ITDC). वैयक्तिक सदस्य प्रकल्प खर्चाच्या सुमारे 50% प्रमाणात योगदान देतील आणि उर्वरित रक्कम भारत सरकारच्या औद्योगिक प्रोत्साहन आणि धोरण विभागाच्या अनुदानातून येईल. , इंडस्ट्रियल इन्फ्रास्ट्रक्चर अपग्रेडेशन स्कीम (IIUS) अंतर्गत.

'SPV पार्श्वभूमी'

इचलकरंजी टेक्सटाईल डेव्हलपमेंट क्लस्टर (ITDC), कंपनी कायदा, 1956 अंतर्गत अंतर्भूत केलेली एक कंपनी, एक विशेष उद्देश वाहन आहे जी इचलकरंजीद्वारे IIUS अंतर्गत पायाभूत सुविधा विकास प्रकल्प हाती घेण्यासाठी प्रोत्साहन देते. एसपीव्ही कंपनीचे मुख्य उद्दिष्ट आहेत:
*टेक्सटाईल क्लस्टर तयार करण्यासाठी, लहान, मध्यम आणि मोठ्या वस्त्रोद्योग आणि सहायक उद्योगांचे स्थानिक समूह, जे संबंधित आणि पूरक उत्पादने आणि सेवांचे उत्पादन, विपणन श्रेणीत गुंतलेले आहेत.
*कापड उद्योगांसाठी पुरेसा पाणीपुरवठा, रस्ते, ड्रेनेज व्यवस्था, वीज सुविधा, सामान्य पायाभूत सुविधा जसे की वेस्ट प्रोसेसिंग प्लांट प्रदान करणे.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009%20-01-13/chennai/28009717_1_compost-yard-tambaram-waste-processing-plant |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103093324/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/200 |url-status=dead |archive-date=2012-11-03 |website=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]] |title=India News , नवीनतम खेळ, बॉलीवूड, जग, व्यवसाय आणि राजकारण बातम्या |access-date=2016-10-29 }}&lt;/ref&gt;
*बाजार, कच्च्या मालाची बँक, कॉमन प्रोसेसिंग सेंटर, औद्योगिक प्रशिक्षण केंद्र, कॉमन फॅसिलिटी सेंटर, कम्युनिकेशन सेंटर इत्यादी विकसित करणे.
*गुणवत्ता सुधारणा, सामान्य चाचणी सुविधा, संशोधन आणि विकासासाठी सुविधा उपलब्ध करून देणे
*अग्निशामक सुविधा, कॉमन फ्लुएंट ट्रीटमेंट प्लांट प्रदान करणे आणि कापड व्यापार, वाणिज्य आणि उद्योगासाठी महत्त्वपूर्ण पायाभूत सुविधांचा प्रचार आणि विकास करणे.

==मीडिया आणि संवाद==
''महासत्ता'' हे शहरातील स्थानिक वृत्तपत्र आहे, तर ''[[सकाळ]]'', ''[[पुढारी]]'', ''[[लोकसत्ता]]'' सारखी इतर मराठी वृत्तपत्रे. ''[[लोकमत]]'', ''[[केसरी (वृत्तपत्र)|केसरी]]'', [[महाराष्ट्र टाइम्स]], आणि ''[[सामना]]'' लोकप्रिय आहेत. शहरातील प्रमुख इंग्रजी दैनिके [[द टाइम्स ऑफ इंडिया]], [[द इंडियन एक्सप्रेस]] [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Business_Standard बिझनेस स्टँडर्ड] आणि [[द इकॉनॉमिक टाइम्स]] आहेत. शहरातील प्रमुख हिंदी दैनिके [[नवभारत टाईम्स]], लोकमत समाचार (लोकमत समूहाद्वारे) आणि जनभूमी समूहाची व्यापर (हिंदी).

स्टार माझा, झी मराठी, [[दूरदर्शन]] सह्याद्री, ईटीव्ही मराठी, आणि मी मराठी हे लोकप्रिय दूरचित्रवाणी वाहिन्या आहेत. इंग्रजी आणि हिंदी मनोरंजन आणि न्यूज चॅनेल्सही पाहिल्या जातात. इचलकरंजीत गेल्या काही वर्षांपासून एफएम रेडिओ सेवा सुरू आहे. जरी रेडिओ टोमॅटो (पुढारी प्रकाशन). 94.3&amp;nbsp;MHz, [[रेडिओ मिर्ची]] (98.3&amp;nbsp;MHz) [[ऑल इंडिया रेडिओ]] FM (102.7&amp;nbsp;MHz) सोबत लोकप्रियता रेटिंगमध्ये अव्वल आहे.

[https://en.m.wikipedia.org/wiki/Broadband ब्रॉडबँड इंटरनेट एक्सेस], शहरातील प्रदाता DataOne द्वारे [[भारत संचार निगम लिमिटेड|BSNL]] फिक्स्ड लाइन दूरसंचार सेवा [[ग्लोबल सिस्टम फॉर मोबाइल कम्युनिकेशन|GSM]] आणि [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Code-division_multiple_access कोड डिव्हिजन मल्टिपल एक्सेस] (CDMA) मोबाइल सेवांसोबत ऑफर केल्या जातात. सेल फोन कव्हरेज विस्तृत आहे, आणि मुख्य सेवा प्रदाते [[व्होडाफोन एस्सार]], [[भारती एअरटेल|एअरटेल]], बीएसएनएल, [[रिलायन्स कम्युनिकेशन्स]], [[आयडिया सेल्युलर]], [[एअरसेल]] आणि [[टाटा इंडिकॉम]]. अलीकडे {{when|date=July 2021}} [[वोडाफोन (भारत)|वोडाफोन]], [[भारती एअरटेल|Airtel]], [[भारत संचार निगम लिमिटेड|BSNL]], [[रिलायन्स कम्युनिकेशन्स]], [[वोडाफोन आयडिया|Idea]] द्वारे [[३जी|3G]] सेवा सुरू केली आहे. सेल्युलर, [[एअरसेल]] आणि [[टाटा इंडिकॉम]]. [[४जी|4G]] साठी [[प्रकाशवाहक तंतू|फायबर ऑप्टिक्स]] टाकण्याचे काम प्रगतीपथावर आहे.

==वाहतूक==
इचलकरंजी शेजारील शहरे आणि राष्ट्रीय महामार्गाने रस्त्याने जोडलेले आहे. [[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|MSRTC]] इचलकरंजी येथून दर 15 मिनिटांनी [[सांगली]] आणि [[कोल्हापूर]] बससेवा चालवते. सार्वजनिक वाहतूक प्रामुख्याने [[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|MSRTC]], [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Karnataka_State_Road_Transport_Corporation KSRTC] आणि खाजगी बसेसद्वारे पुरवली जाते जी महाराष्ट्र, [[कर्नाटक]] आणि आंध्र प्रदेशमधील सर्व प्रमुख स्थळांना सेवा देतात. खाजगी बस सेवा [[मुंबई]], [[पुणे]], [[नागपूर]], [[औरंगाबाद|संभाजी नगर]], [[नाशिक]], [[शिर्डी]], [[पुणे]] या प्रमुख शहरांशी जोडलेल्या आहेत. बंगलोर]], [[मंगळूर]], [[हैदराबाद]], [[सोलापूर]], [[सुरत]], [[अहमदाबाद]], [[पणजी]]. [[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|MSRTC]] इचलकरंजी ते [[कोल्हापूर]] आणि [[मिरज]] दर १५ मिनिटांनी बस सेवा पुरवते. [[मिरज]] रेल्वे जंक्शन देखील शहराशी बस सेवेद्वारे जोडलेले आहे. रेल्वे स्थानके आणि कोल्हापूर विमानतळ जवळ असूनही इचलकरंजीच रेल्वे किंवा विमानाने जोडलेले नाही.

'''सर्वात जवळचे रेल्वे स्थानक''''
* [[हातकणंगले]] – ६&amp;nbsp;किमी
* [[सांगली]] शहर – २८&amp;nbsp;किमी
*[[रुकडी]] – १२&amp;nbsp;किमी
*वळिवडे – १८&amp;nbsp;किमी
*विश्रामबाग ([[सांगली]])- २७&amp;nbsp;किमी
* [[मिरज]] जंक्शन – ३०&amp;nbsp;किमी
* [[कोल्हापूर]] शहर – ३४&amp;nbsp;किमी
* [[जयसिंगपूर]] – १५&amp;nbsp;किमी

''''जवळचे [[विमानतळ]]''''
*[[कोल्हापूर]] – ३०&amp;nbsp;किमी ([[महाराष्ट्र]]
*[[बेळगाव|बेळगाव]] – 110&amp;nbsp;किमी ([[कर्नाटक]])
*[[पुणे]] – २५०&amp;nbsp;किमी ([[महाराष्ट्र]])
*[[मुंबई]] – ३८९&amp;nbsp;किमी ([[महाराष्ट्र]])
*[[छत्रपती संभाजीनगर]]− 400&amp;nbsp;किमी([[महाराष्ट्र]])

== पुरातन वास्तू ==
इचलकरंजी शहरात अनेक पुरातन वास्तू, मंदिरे आहेत.

* पुरातन महादेव मंदिर 
* विठ्ठल मंदिर 
* मरगूबाई मंदिर 
* गद्रे दत्त मंदिर
* बिरोबा मंदिर

== चित्रदालन ==
&lt;gallery&gt;
File:MahadevTemple-Ichalkaranji-Maharashtra1.jpg|पुरातन महादेव मंदिर 
File:MahadevTemple-Ichalkaranji-Maharashtra2.jpg|पुरातन महादेव मंदिर 
File:VItthal Temple-ichalkarnji-maharshtra2.jpg|विठ्ठल मंदिर 
File:VItthal Temple-ichalkarnji-maharshtra4.jpg|विठ्ठल मंदिर 
File:VItthal Temple-ichalkarnji-maharshtra3.jpg|विठ्ठल मंदिर  
File:MaragubaiTemple -Ichalkaranji-Maharashtra1.jpg|मरगूबाई मंदिर 
File:Gadre datt mandir -ichalkaranji - Maharashtra 1.jpg|गद्रे दत्त मंदिर
File:Biroba Temple -Ichalkaranji- Maharashtra2.jpg|बिरोबा मंदिर
&lt;/gallery&gt;

==शिक्षणसंस्था==
* [[श्री.सौ.गंगामाई विद्यामंदिर]]
* [[श्रीमंत गंगामाई गर्ल्स हायस्कूल]]
* [[गोविंदराव हायस्कूल]]
* जवाहरनगर हायस्कूल, जवाहरनगर
* अशोका हायस्कूल,गणेशनगर
* दत्ताजीराव कदम कला, विज्ञान, वाणिज्य महाविद्यालय
* रमा माता विद्यामंदिर
* रवींद्रनाथ टागोर विद्यानिकेतन क्र. २७ 
* [[मणेरे हायस्कूल]]
* विनायक हायस्कूल
* [[व्यंकटराव हायस्कूल]]
* शहापूर हायस्कूल 
* शाहू हायस्कूल
* सरस्वती हायस्कूल
* नाईट काॅलेज
* मथुरा हायस्कूल

==सामाजिक संस्था==
* [[फाय फाउंडेशन]]
* [[रोटरी फाऊंडेशन]]
* मनोरंजन मंडळ (रजि.)

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}
{{विस्तार}}
{{महाराष्ट्रातील जिल्हे}}
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील शहरे]]
[[वर्ग:भारतातील संस्थाने]]
[[वर्ग:इचलकरंजी|इचलकरंजी]]
[[वर्ग:कोल्हापूर जिल्ह्यातील शहरे]]
[[वर्ग:हातकणंगले तालुक्यातील शहरे]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील प्रदूषणग्रस्त गावे]]</text>
      <sha1>04lo22h9fn8977xtxor9d6efrvxou2n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>खडक आणि पाणी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54619</id>
    <revision>
      <id>2682063</id>
      <parentid>565824</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T13:35:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2682063</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2357" sha1="fl31xxod5dqn6t7j553uipr08m9uog9" xml:space="preserve">'''खडक आणि पाणी''' हा [[गंगाधर गाडगीळ]] यांनी लिहलेला [[मराठी भाषा|मराठीतील]] समीक्षाग्रंथ आहे. [[इ.स. १९६०|१९६०]] मध्ये हा ग्रंथ प्रकाशित झाला. हा ग्रंथ प्रामुख्याने तीन भागांत विभागलेला आहे— 'तत्त्वचर्चा', 'नवकथा: दर्शन आणि समर्थन' आणि 'रसग्रहण'. 

गाडगीळ यांनी या पुस्तकातून 'नवकथे'चे स्वरूप, तिची गरज आणि आधुनिक साहित्याची नवी मूल्ये मांडली आहेत. त्यांनी साहित्यातील वास्तवता आणि सत्य यांवर सखोल भाष्य केले आहे. यात केवळ सिद्धांतांची चर्चा नाही, तर व्यंकटेश माडगूळकर, श्री. ना. पेंडसे, इंदिरा संत आणि पु. शि. रेगे यांसारख्या समकालीन लेखकांच्या साहित्याचे चिकित्सक रसग्रहणही समाविष्ट आहे. गाडगीळ यांची या ग्रंथातील समीक्षा दृष्टी ही अभ्यासू आणि परखड आहे. विशेषतः 'रसचर्चेची अडगळ' आणि 'मर्ढेकर: दुसरे केशवसुत' यांसारख्या लेखांतून त्यांची चिकित्सक वृत्ती दिसून येते. हा ग्रंथ आजही मराठी साहित्याच्या अभ्यासकांसाठी आणि समीक्षकांसाठी एक आधारभूत दस्तऐवज मानला जातो.

{{विस्तार}}
[[वर्ग:गंगाधर गाडगीळ यांचे साहित्य]]</text>
      <sha1>fl31xxod5dqn6t7j553uipr08m9uog9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>एलओटी पोलिश एरलाइन्स</title>
    <ns>0</ns>
    <id>55058</id>
    <revision>
      <id>2682200</id>
      <parentid>2680476</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T08:23:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 22 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682200</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30427" sha1="8h4s42sqht0q1mwt044h0w1h7jhflbp" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट विमान सेवा
| नाव              = एल.ओ.टी. पोलिश एरलाइन्स
| चित्र             = 
| चित्र_आकारमान     = 
| IATA           = LO
| ICAO           = LOT
| callsign       = POLOT
| स्थापना            = १ जानेवारी इ.स. १९२९ 
| बंद               = 
| विमानतळ         = [[वर्झावा चोपिन विमानतळ]]
| मुख्य_शहरे         = 
| फ्रिकवंट_फ्लायर     = ''माइल्स अँड मोअर''
| एलायंस           = [[स्टार अलायन्स]]
| उपकंपन्या          =
| विमान संख्या     =  ३६
| मुख्य कंपनी      = 
| ब्रीदवाक्य         = 
| मुख्यालय         = [[वर्झावा]], [[पोलंड]]
| मुख्य व्यक्ती     = 
| संकेतस्थळ        = http://www.lot.com/
}}
[[चित्र:LOT Polish Airlines Boeing 787-8 (SP-LRB) at Hannover Airport (2).jpg|250 px|एल.ओ.टी. पोलिश एरलाइन्सचे [[बोईंग ७८७]] विमान|इवलेसे]]
'''एल.ओ.टी. पोलिश एरलाइन्स''' ([[पोलिश भाषा|पोलिश]]: Polskie Linie Lotnicze LOT) ही [[पोलंड]] देशाची राष्ट्रीय [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे. १९२९ साली स्थापन झालेली लोत ही सध्या जगातील सर्वात जुन्या विमानकंपन्यांपैकी एक आहे.

== गंतव्यस्थाने ==
{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
|-
! देश
! शहर
! विमानतळ
! नोंदी
! संदर्भ
|-
|rowspan=&quot;1&quot;|[[अल्बानिया]]
|[[तिराना]]
|[[तिराना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ नेने तेरेझा]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|rowspan=&quot;1&quot;|[[आर्मेनिया]]
|[[येरेवान]]
|[[झ्वार्टनॉट्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|rowspan=&quot;1&quot;|[[ऑस्ट्रिया]]
|[[व्हिएन्ना]]
|[[व्हिएन्ना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|rowspan=&quot;1&quot;|[[अझरबैजान]]
|[[बाकू]]
|[[हेदार अलीयेव आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref&gt;{{cite web | url =https://300gospodarka.pl/news/nowy-azjatycki-kierunek-pll-lot-w-maju-polecimy-do-baku|title=Nowy, azjatycki kierunek PLL LOT. W maju polecimy do Baku|publisher=300gospodarka.pl| language=Polish|date=21 March 2022| accessdate =16 April 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[इजिप्त]]
|[[कैरो]]
|[[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|[[हुर्गादा]]
|[[हुर्गादा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|rowspan=&quot;1&quot;|[[आइसलंड]]
|[[रेक्याविक]]
|[[केफ्लाविक आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/241227-lons25kef|title=LOT Polish Airlines adds Iceland service in NS25|publisher=AeroRoutes|date=27 December 2024}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;1&quot;|[[आयर्लंड]]
|[[डब्लिन]]
|[[डब्लिन विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|
|-
|rowspan=&quot;1&quot;|[[इस्रायल]]
|[[तेल अवीव]]
|[[बेन गुरियन विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref&gt;{{cite news |last1=קוטלר |first1=עמית |title=המגמה החיובית נמשכת: LOT הפולנית חוזרת לישראל |url=https://passportnews.co.il/article/198392 |access-date=29 July 2025 |work=פספורטניוז |publisher=PassportNews |date=29 July 2025 |language=he}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;LO_TLV_Aug_25&quot;&gt;{{cite news |last1=קוטלר |first1=עמית |title=הבוקר: LOT הפולנית חזרה לישראל |url=https://passportnews.co.il/article/198392 |access-date=1 August 2025 |work=פספורטניוז |publisher=PassportNews |date=1 August 2025 |language=he}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;1&quot;|[[कॅनडा]]
|[[टोरोंटो]]
|[[टोरोंटो पिअर्सन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|rowspan=&quot;1&quot;|[[कॅनडा]]
|[[टोरोंटो]]
|[[टोरोंटो पिअर्सन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|rowspan=&quot;6&quot;|[[क्रोएशिया]]
|[[डुब्रोवनिक]]
|[[डुब्रोवनिक विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|[[पुला]]
|[[पुला विमानतळ]]
|हंगामी
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;pasazer lot&quot;/&gt;
|-
|[[रियेका]]
|[[रियेका विमानतळ]]
|हंगामी
|align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://avioradar.hr/index.php/en/domestic-news-from-croatia/1684-lot-schedules-new-route-to-rijeka|title = LOT schedules new route to Rijeka}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[स्प्लिट]]
|[[स्प्लिट विमानतळ]]
|हंगामी
|align=center|&lt;ref name=&quot;airlineroute.net&quot;/&gt;
|-
|[[झादार]]
|[[झादार विमानतळ]]
|हंगामी
|align=center|&lt;ref name=&quot;airlineroute.net&quot;/&gt;
|-
|[[झाग्रेब]]
|[[झाग्रेब विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[चेक प्रजासत्ताक]]
|[[ओस्ट्रावा]]
|[[लिओश यानाचेेक विमानतळ ओस्ट्रावा]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Schlappig |first1=Ben (Lucky) |title=Ostrava will get a direct flight service to Warsaw |url=https://zdopravy.cz/... }}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[प्राग]]
|[[वॅक्लाव हावेल विमानतळ प्राग]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[झेक प्रजासत्ताक]]
|[[ओस्ट्रावा]]
|[[लिओश यानाचेेक विमानतळ ओस्ट्रावा]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Schlappig |first1=Ben (Lucky) |title=Ostrava will get a direct flight service to Warsaw |url=https://zdopravy.cz/... }}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[प्राग]]
|[[वॅक्लाव हावेल विमानतळ प्राग]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[डॉमिनिकन प्रजासत्ताक]]
|[[पुएर्तो प्लाता]]
|[[ग्रेगोरिओ लुपेरॉन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|हंगामी चार्टर
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|[[पुंटा काना]]
|[[पुंटा काना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|हंगामी चार्टर
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|rowspan=&quot;1&quot;|[[फिनलंड]]
|[[रोव्हानिएमी]]
|[[रोव्हानिएमी विमानतळ]]
|हंगामी
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/...}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;4&quot;|[[फ्रान्स]]
|[[लिऑन]]
|[[लिऑन–साँ-एक्झुपेरी विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/...}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[नीस]]
|[[नीस कोत दाझूर विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|[[पॅरिस]]
|[[शार्ल द गॉल विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|[[पॅरिस]]
|[[ऑर्ली विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/...}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;7&quot;|[[जर्मनी]]
|[[बर्लिन]]
|[[बर्लिन ब्रँडेनबुर्ग विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.lot.com/...}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[ड्युसेलडॉर्फ]]
|[[ड्युसेलडॉर्फ विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;LOT resumptions&quot;/&gt;
|-
|[[फ्रँकफुर्ट]]
|[[फ्रँकफुर्ट विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|[[हॅम्बुर्ग]]
|[[हॅम्बुर्ग विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|[[म्युनिक]]
|[[म्युनिक विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|[[न्युर्नबर्ग]]
|[[न्युर्नबर्ग विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.routesonline.com/...}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[स्टुटगार्ट]]
|[[स्टुटगार्ट विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|
|-
|rowspan=&quot;6&quot;|[[ग्रीस]]
|[[अथेन्स]]
|[[अथेन्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref&gt;{{cite news|title=LOT Polish Airlines Will Return to Athens ...}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[कॉर्फू]]
|[[कॉर्फू आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|हंगामी
|align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.routesonline.com/...}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[कोस]]
|[[कोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|हंगामी
|align=center|
|-
|[[मायटिलिनी]]
|[[मायटिलिनी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|हंगामी चार्टर
|align=center|
|-
|[[ऱ्होड्स]]
|[[ऱ्होड्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|हंगामी
|align=center|
|-
|[[थेस्सालोनिकी]]
|[[थेस्सालोनिकी विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://pressoffice.lot.com/...}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;1&quot;|[[हंगेरी]]
|[[बुडापेस्ट]]
|[[बुडापेस्ट फेरेन्क लिस्ट आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|[[भारत]]
|[[दिल्ली]]
|[[इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.luchtvaartnieuws.nl/...}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[गोवा]]
|[[डाबोलीम विमानतळ]]
|हंगामी चार्टर
|align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.routesonline.com/...}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[मुंबई]]
|[[छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|
|-
|rowspan=&quot;1&quot;|[[इंडोनेशिया]]
|[[डेन्पासार]]
|[[नगुराह राय आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|हंगामी चार्टर
|align=center|
|-
|rowspan=&quot;5&quot;|[[इटली]]
|[[बोलोन्या]]
|[[बोलोन्या गुलिएल्मो मार्कोनी विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://pressoffice.lot.com/...}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[मिलान]]
|[[मिलान माल्पेन्सा विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|[[रिमिनी]]
|[[फेडेरिको फेलिनी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|हंगामी
|align=center|
|-
|[[रोम]]
|[[लिओनार्दो दा विंची–फ्युमिचिनो विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT resumptions&quot;/&gt;
|-
|[[व्हेनिस]]
|[[व्हेनिस मार्को पोलो विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT resumptions&quot;/&gt;
|-
|rowspan=&quot;1&quot;|[[जपान]]
|[[टोकियो]]
|[[नारिता आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://airlineroute.net/...}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[कझाकस्तान]]
|[[अल्माटी]]
|[[अल्माटी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|लवकरच (३१ मार्च २०२६ पासून)
|align=center|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.aeroroutes.com/...}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[अस्ताना]]
|[[नूरसुल्तान नझरबायेव आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.routesonline.com/...}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;1&quot;|[[केन्या]]
|[[मोम्बासा]]
|[[मोई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|हंगामी चार्टर
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|rowspan=&quot;1&quot;|[[लात्व्हिया]]
|[[रिगा]]
|[[रिगा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|rowspan=&quot;1&quot;|[[लेबनॉन]]
|[[बैरुत]]
|[[बैरुत–रफिक हरीरी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.routesonline.com/...}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.routesonline.com/...}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|[[लिथुआनिया]]
|[[काउनस]]
|[[काउनस विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|[[पालांगा]]
|[[पालांगा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|हंगामी
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOTtoEE&quot;/&gt;
|-
|[[व्हिल्नियस]]
|[[व्हिल्नियस चिउर्लिओनिस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|rowspan=&quot;1&quot;|[[लक्झेंबर्ग]]
|[[लक्झेंबर्ग शहर]]
|[[लक्झेंबर्ग विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|rowspan=&quot;1&quot;|[[माल्टा]]
|[[व्हॅलेट्टा]]
|[[माल्टा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/...}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;1&quot;|[[मॉरिशस]]
|[[पोर्ट लुई]]
|[[सर सिवूसागर रामगुलाम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|हंगामी चार्टर
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|rowspan=&quot;1&quot;|[[मेक्सिको]]
|[[कॅन्कून]]
|[[कॅन्कून आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|हंगामी चार्टर
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|rowspan=&quot;1&quot;|[[मोल्डोव्हा]]
|[[किशिनौ]]
|[[किशिनौ यूजेन डोगा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[मॉन्टेनेग्रो]]
|[[पोडगोरित्सा]]
|[[पोडगोरित्सा विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;pasazer lot&quot;/&gt;
|-
|[[टिवात]]
|[[टिवात विमानतळ]]
|हंगामी
|align=center|
|-
|rowspan=&quot;1&quot;|[[मोरोक्को]]
|[[माराकेश]]
|[[माराकेश मेनारा विमानतळ]]
|हंगामी
|align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/...}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;1&quot;|[[नेदरलँड्स]]
|[[ॲम्स्टरडॅम]]
|[[ॲम्स्टरडॅम विमानतळ श्चिफोल]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[उत्तर मॅसिडोनिया]]
|[[ओह्रिड]]
|[[ओह्रिड सेंट पॉल द अपॉसल विमानतळ]]
|हंगामी
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|[[स्कोप्ये]]
|[[स्कोप्ये आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.pasazer.com/...}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[नॉर्वे]]
|[[ओस्लो]]
|[[ओस्लो गार्डर्मोएन विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/275174/lot-resumes-oslo-service-in-march-2018/ |title=LOT resumes Oslo service in March 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[स्टाव्हेंगर]]
|[[स्टाव्हेंगर विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref&gt;{{cite web |date=4 September 2025 |title=LOT Polish Airlines Schedules Stavanger late-Nov 2025 Launch |url=https://www.aeroroutes.com/eng/250904-lonw25svg}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;12&quot;|[[पोलंड]]
|[[बिडगॉश्च]]
|[[बिडगॉश्च इग्नासी जान पादेरेव्स्की विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|[[ग्दान्स्क]]
|[[ग्दान्स्क लेक वावेंसा विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|[[कातोविचे]]
|[[कातोविचे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|[[क्राकोव्ह]]
|[[क्राकोव्ह जॉन पॉल दुसरा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|केंद्रित सेवा
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|[[लुब्लिन]]
|[[लुब्लिन विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref&gt;{{cite news |title=LOT Polish Airlines NW25 Lublin Operations |url=https://www.aeroroutes.com/eng/250806-lonw25luz}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[ओल्श्टिन]]
|[[ओल्श्टिन–माझुरी विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOTtoEE&quot;/&gt;
|-
|[[पॉझ्नान]]
|[[पॉझ्नान–वाविका विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|[[झेशूव्ह]]
|[[झेशूव्ह–जासिओंका विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|[[श्चेचिन]]
|[[सॉलिडॅरिटी श्चेचिन–गोलिनिओव्ह विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|[[वर्षावा]]
|[[वर्षावा चोपाँ विमानतळ]]
|मुख्य केंद्र
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|[[व्रॉत्सव]]
|[[व्रॉत्सव विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|[[झिएलोना गोरा]]
|[[झिएलोना गोरा विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|rowspan=&quot;1&quot;|[[पोर्तुगाल]]
|[[लिस्बन]]
|[[लिस्बन विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|title=LOT POLISH AIRLINES ADDS LISBON SERVICE FROM FEB 2025 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/240725-lofeb25lis}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|[[रोमानिया]]
|[[बुखारेस्ट]]
|[[हेन्री कोआंडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|[[क्लुज-नापोका]]
|[[क्लुज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|[[ओराडेआ]]
|[[ओराडेआ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|rowspan=&quot;1&quot;|[[सौदी अरेबिया]]
|[[रियाध]]
|[[किंग खालिद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://aviationweek.com/...}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;1&quot;|[[सर्बिया]]
|[[बेलग्रेड]]
|[[बेलग्रेड निकोला टेस्ला विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|rowspan=&quot;1&quot;|[[स्लोव्हाकिया]]
|[[कोसिसे]]
|[[कोसिसे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOTtoEE&quot;/&gt;
|-
|rowspan=&quot;1&quot;|[[स्लोव्हेनिया]]
|[[ल्युब्लियाना]]
|[[ल्युब्लियाना योझे पुच्निक विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.lot.com/pl/en/routemap}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;1&quot;|[[दक्षिण कोरिया]]
|[[सोल]]
|[[इंचेऑन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.breaknews.com/...}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;6&quot;|[[स्पेन]]
|[[बार्सिलोना]]
|[[होसेप तार्रादेल्लास बार्सिलोना–एल प्रत विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|
|-
|[[गिरोना]]
|[[गिरोना–कोस्ता ब्रावा विमानतळ]]
|हंगामी चार्टर
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|[[माद्रिद]]
|[[माद्रिद–बाऱ्हास विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|[[मालागा]]
|[[मालागा विमानतळ]]
|हंगामी
|align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://businessinsider.com.pl/...}}{{मृत दुवा|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[पाल्मा दे मायोर्का]]
|[[पाल्मा दे मायोर्का विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|
|-
|[[तेनेरिफे]]
|[[तेनेरिफे दक्षिण विमानतळ]]
|हंगामी
|align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/...}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[स्वीडन]]
|[[गोटेबॉर्ग]]
|[[गोटेबॉर्ग लँडव्हेटर विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|[[स्टॉकहोम]]
|[[स्टॉकहोम आर्लांडा विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[स्वित्झर्लंड]]
|[[जिनिव्हा]]
|[[जिनिव्हा विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|[[झुरिक]]
|[[झुरिक विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;LOT resumptions&quot;/&gt;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[थायलंड]]
|[[बँकॉक]]
|[[सुवर्णभूमी विमानतळ]]
|हंगामी चार्टर
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|[[फुकेट]]
|[[फुकेट आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|हंगामी चार्टर
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[तुर्की]]
|[[अंताल्या]]
|[[अंताल्या विमानतळ]]
|हंगामी चार्टर
|align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.pasazer.com/...}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;itaka.pl&quot;/&gt;
|-
|[[इस्तंबूल]]
|[[इस्तंबूल विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[युनायटेड किंग्डम]]
|[[लंडन]]
|[[लंडन सिटी विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.routesonline.com/...}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[लंडन]]
|[[हीथ्रो विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|rowspan=&quot;6&quot;|[[युनायटेड स्टेट्स]]
|[[शिकागो]]
|[[ओ'हेर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|[[लॉस एंजेलस]]
|[[लॉस एंजेलस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://atwonline.com/...}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[मायामी]]
|[[मायामी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.routesonline.com/...}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[नेवार्क]]
|[[नेवार्क लिबर्टी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|[[न्यू यॉर्क शहर]]
|[[जॉन एफ. केनेडी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|-
|[[सॅन फ्रान्सिस्को]]
|[[सॅन फ्रान्सिस्को आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|हंगामी&lt;br /&gt;६ मे २०२६ पासून
|align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://onemileatatime.com/...}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;1&quot;|[[उझबेकिस्तान]]
|[[ताश्कंद]]
|[[ताश्कंद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|align=center|
|align=center|&lt;ref&gt;{{cite news |title=LOT Polish Airlines Resumes Tashkent Flights From Feb 2024 |url=https://www.aeroroutes.com/... }}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=LOT Polish Airlines 2Q24 Tashkent Service Increase |url=https://aeroroutes.com/... }}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=LOT Polish Airlines Moves Tashkent Service to mid-March 2024 |url=https://www.aeroroutes.com/... }}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;1&quot;|[[व्हिएतनाम]]
|[[फू कॉक]]
|[[फू कॉक आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
|हंगामी चार्टर
|align=center|&lt;ref name=&quot;LOT Destinations&quot;/&gt;
|}

==बाह्य दुवे==
{{कॉमन्स|LOT|{{लेखनाव}}}}
*{{अधिकृत संकेतस्थळ|http://www.lot.com/}}

[[वर्ग:पोलंडमधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:स्टार अलायन्स]]</text>
      <sha1>8h4s42sqht0q1mwt044h0w1h7jhflbp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ऑरिन्यी एर सर्व्हिसेस</title>
    <ns>0</ns>
    <id>55251</id>
    <revision>
      <id>2682075</id>
      <parentid>1264967</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T18:06:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>संदर्भ</comment>
      <origin>2682075</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2423" sha1="kjhl86qgytxh2h6eyg3md8a183fn5p6" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''ऑरिन्यी एर सर्व्हिसेस''' [[चॅनल द्वीपसमूह|चॅनल द्वीपसमूहातील]] विमानवाहतूक कंपनी आहे.&lt;ref&gt;{{cite press release |author=&lt;!--Staff writer(s); no by-line.--&gt; |title=Hahn Air's new partner Aurigny now available in 190 markets |url=https://www.hahnair.com/en/ticketing/news/2014-10-08/hahn-air-s-new-partner-aurigny-now-available-190-markets |publisher=Hahn Air |date=8 October 2014 |access-date=18 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141018175543/https://www.hahnair.com/en/ticketing/news/2014-10-08/hahn-air-s-new-partner-aurigny-now-available-190-markets |archive-date=18 October 2014 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; हfचे मुख्यालय [[गर्न्सी विमानतळ|गर्न्सी विमानतळावर]]&lt;ref&gt;&quot;[http://www.aurigny.com/html/en/contact.asp?lang=en Contact us] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110707185344/http://www.aurigny.com/html/en/contact.asp?lang=en |date=2011-07-07 }}.&quot; Aurigny Air Services. Retrieved on 12 February 2011. &quot;Aurigny AirServices Ltd States Airport La Planque Lane Forest Guernsey, GY8 OTD Channel Islands.&quot;&lt;/ref&gt; असून ही कंपनी पूर्णपणे [[गर्न्सी]] सरकारच्या मालकीची आहे.

ऑरिन्यी एर सर्व्हिसेस चॅनल द्वीपसमूह आणि उत्तर [[फ्रांस]] तसेच [[युनायटेड किंग्डम]]मधील शहरांदरम्यान विमानसेवा पुरवते.

{{विस्तार}}

== गंतव्यस्थाने ==

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:युनायटेड किंग्डममधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:युनायटेड किंग्डममधील प्रादेशिक विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:गर्न्सी]]
[[वर्ग:इ.स. १९६४ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>kjhl86qgytxh2h6eyg3md8a183fn5p6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682078</id>
      <parentid>2682075</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T19:08:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* गंतव्यस्थाने */</comment>
      <origin>2682078</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6401" sha1="6i0ss7mr5g3vqvejm6qnddh4p6ah72g" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''ऑरिन्यी एर सर्व्हिसेस''' [[चॅनल द्वीपसमूह|चॅनल द्वीपसमूहातील]] विमानवाहतूक कंपनी आहे.&lt;ref&gt;{{cite press release |author=&lt;!--Staff writer(s); no by-line.--&gt; |title=Hahn Air's new partner Aurigny now available in 190 markets |url=https://www.hahnair.com/en/ticketing/news/2014-10-08/hahn-air-s-new-partner-aurigny-now-available-190-markets |publisher=Hahn Air |date=8 October 2014 |access-date=18 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141018175543/https://www.hahnair.com/en/ticketing/news/2014-10-08/hahn-air-s-new-partner-aurigny-now-available-190-markets |archive-date=18 October 2014 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; हfचे मुख्यालय [[गर्न्सी विमानतळ|गर्न्सी विमानतळावर]]&lt;ref&gt;&quot;[http://www.aurigny.com/html/en/contact.asp?lang=en Contact us] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110707185344/http://www.aurigny.com/html/en/contact.asp?lang=en |date=2011-07-07 }}.&quot; Aurigny Air Services. Retrieved on 12 February 2011. &quot;Aurigny AirServices Ltd States Airport La Planque Lane Forest Guernsey, GY8 OTD Channel Islands.&quot;&lt;/ref&gt; असून ही कंपनी पूर्णपणे [[गर्न्सी]] सरकारच्या मालकीची आहे.

ऑरिन्यी एर सर्व्हिसेस चॅनल द्वीपसमूह आणि उत्तर [[फ्रांस]] तसेच [[युनायटेड किंग्डम]]मधील शहरांदरम्यान विमानसेवा पुरवते.

{{विस्तार}}

== गंतव्यस्थाने ==
ऑक्टोबर २०२४च्या सुमारासची ऑरिन्यीची गंतव्यस्थाने:&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.aurigny.com/destinations |title=Destinations |website=Aurigny |access-date=२५ एप्रिल २०२० |archive-date=११ ऑगस्ट २०२० |archive-url=https://web.archive.org/web/20200811063654/https://www.aurigny.com/destinations |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto;&quot;
|-
! देश
! शहर/प्रदेश
! विमानतळ
! नोंदी
! संदर्भ
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| फ्रान्स
|[[ग्रोनोबल]]
|[[आल्प्स–इझेर विमानतळ]]
|{{Airline seasonal}}
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240802-gr1q25gnb|title=Aurigny Adds Guernsey – Grenoble Service in 1Q25|website=AeroRoutes|access-date=१६ ऑगस्ट २०२४|archive-date=१४ डिसेंबर २०२४|archive-url=https://web.archive.org/web/20241214111403/https://www.aeroroutes.com/eng/240802-gr1q25gnb|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[पॅरिस]]
|[[चार्ल्स दि गॉल विमानतळ]]
|
|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| गर्न्सी
|[[ऑल्डरनी]]
|[[ऑल्डरनी विमानतळ]]
|{{airline focus}}
|
|-
|[[गर्न्सी]]
|[[गर्न्सी विमानतळ]]
|{{Airline hub}}
|
|-
| आयर्लंड
|[[डब्लिन]]
|[[डब्लिन विमानतळ]]
|{{Airline seasonal}}
|
|-
| जर्सी
|[[जर्सी]]
|[[जर्सी विमानतळ]]
|
|&lt;ref&gt;{{cite web | title=Aurigny aims to run Guernsey-Jersey flights long-term | date=१५ नोव्हेंबर २०२५ | url=https://www.bbc.com/news/articles/cx2pzvwyxepo.amp }}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;13&quot;| युनायटेड किंगडम
|[[बर्मिंगहॅम]]
|[[बर्मिंगहॅम विमानतळ]]
|
|
|-
|[[ब्रिस्टल]]
|[[ब्रिस्टल विमानतळ]]
|
|
|-
|[[एक्झेटर]]
|[[एक्झेटर विमानतळ]]
|
|
|-
|[[एडिनबर्ग]]
|[[एडिनबर्ग विमानतळ]]
|
|
|-
|[[लीड्स]]/[[ब्रॅडफोर्ड]]
|[[लीड्स ब्रॅडफोर्ड विमानतळ]]
|{{Airline seasonal}}
|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[लंडन]]
|[[गॅटविक विमानतळ]]
|
|
|-
|[[लंडन सिटी विमानतळ]]
|
|
|-
|[[मँचेस्टर]]
|[[मँचेस्टर विमानतळ]]
|
|
|-
|[[साउथहॅम्प्टन]]
|[[साउथहॅम्प्टन विमानतळ]]
|
|
|}

=== कोडशेअर आणि इंटरलाईन करार ===
जुलै २०२२मधील ऑरिन्यीचे कोडशेर आणि इंटरलाईन करार:

* [[ब्रिटिश एरवेझ]]&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.islandfm.com/news/guernsey/aurigny-enters-partnership-with-ba/ | title=Aurigny Enters Partnership with BA | access-date=१८ जुलै २०२२ | archive-date=२ जुलै २०२२ | archive-url=https://web.archive.org/web/20220702065754/https://www.islandfm.com/news/guernsey/aurigny-enters-partnership-with-ba/ | url-status=live }}&lt;/ref&gt;
* [[एमिरेट्स (विमान कंपनी)|एमिरेट्स]]
* [[लोगनएर]]&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://www.loganair.co.uk/our-story/latest-news/2021/boost-for-regional-connectivity/ | title=Boost for Regional Connectivity | access-date=२३ एप्रिल २०२२ | archive-date=२६ मे २०२२ | archive-url=https://web.archive.org/web/20220526045001/https://www.loganair.co.uk/our-story/latest-news/2021/boost-for-regional-connectivity/ | url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:युनायटेड किंग्डममधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:युनायटेड किंग्डममधील प्रादेशिक विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:गर्न्सी]]
[[वर्ग:इ.स. १९६४ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>6i0ss7mr5g3vqvejm6qnddh4p6ah72g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682079</id>
      <parentid>2682078</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T19:08:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT II</username>
        <id>140753</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>शुद्धलेखन — अंक व शब्दामधील जागा काढली ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#अंक व शब्दामधील जागा|अधिक माहिती]])</comment>
      <origin>2682079</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6402" sha1="e50x783ztthqfvh960pfnz0enmelc2y" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''ऑरिन्यी एर सर्व्हिसेस''' [[चॅनल द्वीपसमूह|चॅनल द्वीपसमूहातील]] विमानवाहतूक कंपनी आहे.&lt;ref&gt;{{cite press release |author=&lt;!--Staff writer(s); no by-line.--&gt; |title=Hahn Air's new partner Aurigny now available in 190 markets |url=https://www.hahnair.com/en/ticketing/news/2014-10-08/hahn-air-s-new-partner-aurigny-now-available-190-markets |publisher=Hahn Air |date=8 October 2014 |access-date=18 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141018175543/https://www.hahnair.com/en/ticketing/news/2014-10-08/hahn-air-s-new-partner-aurigny-now-available-190-markets |archive-date=18 October 2014 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; हfचे मुख्यालय [[गर्न्सी विमानतळ|गर्न्सी विमानतळावर]]&lt;ref&gt;&quot;[http://www.aurigny.com/html/en/contact.asp?lang=en Contact us] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110707185344/http://www.aurigny.com/html/en/contact.asp?lang=en |date=2011-07-07 }}.&quot; Aurigny Air Services. Retrieved on 12 February 2011. &quot;Aurigny AirServices Ltd States Airport La Planque Lane Forest Guernsey, GY8 OTD Channel Islands.&quot;&lt;/ref&gt; असून ही कंपनी पूर्णपणे [[गर्न्सी]] सरकारच्या मालकीची आहे.

ऑरिन्यी एर सर्व्हिसेस चॅनल द्वीपसमूह आणि उत्तर [[फ्रांस]] तसेच [[युनायटेड किंग्डम]]मधील शहरांदरम्यान विमानसेवा पुरवते.

{{विस्तार}}

== गंतव्यस्थाने ==
ऑक्टोबर २०२४ च्या सुमारासची ऑरिन्यीची गंतव्यस्थाने:&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.aurigny.com/destinations |title=Destinations |website=Aurigny |access-date=२५ एप्रिल २०२० |archive-date=११ ऑगस्ट २०२० |archive-url=https://web.archive.org/web/20200811063654/https://www.aurigny.com/destinations |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto;&quot;
|-
! देश
! शहर/प्रदेश
! विमानतळ
! नोंदी
! संदर्भ
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| फ्रान्स
|[[ग्रोनोबल]]
|[[आल्प्स–इझेर विमानतळ]]
|{{Airline seasonal}}
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240802-gr1q25gnb|title=Aurigny Adds Guernsey – Grenoble Service in 1Q25|website=AeroRoutes|access-date=१६ ऑगस्ट २०२४|archive-date=१४ डिसेंबर २०२४|archive-url=https://web.archive.org/web/20241214111403/https://www.aeroroutes.com/eng/240802-gr1q25gnb|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[पॅरिस]]
|[[चार्ल्स दि गॉल विमानतळ]]
|
|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| गर्न्सी
|[[ऑल्डरनी]]
|[[ऑल्डरनी विमानतळ]]
|{{airline focus}}
|
|-
|[[गर्न्सी]]
|[[गर्न्सी विमानतळ]]
|{{Airline hub}}
|
|-
| आयर्लंड
|[[डब्लिन]]
|[[डब्लिन विमानतळ]]
|{{Airline seasonal}}
|
|-
| जर्सी
|[[जर्सी]]
|[[जर्सी विमानतळ]]
|
|&lt;ref&gt;{{cite web | title=Aurigny aims to run Guernsey-Jersey flights long-term | date=१५ नोव्हेंबर २०२५ | url=https://www.bbc.com/news/articles/cx2pzvwyxepo.amp }}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;13&quot;| युनायटेड किंगडम
|[[बर्मिंगहॅम]]
|[[बर्मिंगहॅम विमानतळ]]
|
|
|-
|[[ब्रिस्टल]]
|[[ब्रिस्टल विमानतळ]]
|
|
|-
|[[एक्झेटर]]
|[[एक्झेटर विमानतळ]]
|
|
|-
|[[एडिनबर्ग]]
|[[एडिनबर्ग विमानतळ]]
|
|
|-
|[[लीड्स]]/[[ब्रॅडफोर्ड]]
|[[लीड्स ब्रॅडफोर्ड विमानतळ]]
|{{Airline seasonal}}
|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[लंडन]]
|[[गॅटविक विमानतळ]]
|
|
|-
|[[लंडन सिटी विमानतळ]]
|
|
|-
|[[मँचेस्टर]]
|[[मँचेस्टर विमानतळ]]
|
|
|-
|[[साउथहॅम्प्टन]]
|[[साउथहॅम्प्टन विमानतळ]]
|
|
|}

=== कोडशेअर आणि इंटरलाईन करार ===
जुलै २०२२मधील ऑरिन्यीचे कोडशेर आणि इंटरलाईन करार:

* [[ब्रिटिश एरवेझ]]&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.islandfm.com/news/guernsey/aurigny-enters-partnership-with-ba/ | title=Aurigny Enters Partnership with BA | access-date=१८ जुलै २०२२ | archive-date=२ जुलै २०२२ | archive-url=https://web.archive.org/web/20220702065754/https://www.islandfm.com/news/guernsey/aurigny-enters-partnership-with-ba/ | url-status=live }}&lt;/ref&gt;
* [[एमिरेट्स (विमान कंपनी)|एमिरेट्स]]
* [[लोगनएर]]&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://www.loganair.co.uk/our-story/latest-news/2021/boost-for-regional-connectivity/ | title=Boost for Regional Connectivity | access-date=२३ एप्रिल २०२२ | archive-date=२६ मे २०२२ | archive-url=https://web.archive.org/web/20220526045001/https://www.loganair.co.uk/our-story/latest-news/2021/boost-for-regional-connectivity/ | url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:युनायटेड किंग्डममधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:युनायटेड किंग्डममधील प्रादेशिक विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:गर्न्सी]]
[[वर्ग:इ.स. १९६४ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>e50x783ztthqfvh960pfnz0enmelc2y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682081</id>
      <parentid>2682079</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T19:10:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* गंतव्यस्थाने */</comment>
      <origin>2682081</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6390" sha1="og8yqscjb49zpwjxal5gwaaxj0nvwr2" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''ऑरिन्यी एर सर्व्हिसेस''' [[चॅनल द्वीपसमूह|चॅनल द्वीपसमूहातील]] विमानवाहतूक कंपनी आहे.&lt;ref&gt;{{cite press release |author=&lt;!--Staff writer(s); no by-line.--&gt; |title=Hahn Air's new partner Aurigny now available in 190 markets |url=https://www.hahnair.com/en/ticketing/news/2014-10-08/hahn-air-s-new-partner-aurigny-now-available-190-markets |publisher=Hahn Air |date=8 October 2014 |access-date=18 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141018175543/https://www.hahnair.com/en/ticketing/news/2014-10-08/hahn-air-s-new-partner-aurigny-now-available-190-markets |archive-date=18 October 2014 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; हfचे मुख्यालय [[गर्न्सी विमानतळ|गर्न्सी विमानतळावर]]&lt;ref&gt;&quot;[http://www.aurigny.com/html/en/contact.asp?lang=en Contact us] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110707185344/http://www.aurigny.com/html/en/contact.asp?lang=en |date=2011-07-07 }}.&quot; Aurigny Air Services. Retrieved on 12 February 2011. &quot;Aurigny AirServices Ltd States Airport La Planque Lane Forest Guernsey, GY8 OTD Channel Islands.&quot;&lt;/ref&gt; असून ही कंपनी पूर्णपणे [[गर्न्सी]] सरकारच्या मालकीची आहे.

ऑरिन्यी एर सर्व्हिसेस चॅनल द्वीपसमूह आणि उत्तर [[फ्रांस]] तसेच [[युनायटेड किंग्डम]]मधील शहरांदरम्यान विमानसेवा पुरवते.

{{विस्तार}}

== गंतव्यस्थाने ==
ऑक्टोबर २०२४ च्या सुमारासची ऑरिन्यीची गंतव्यस्थाने:&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.aurigny.com/destinations |title=Destinations |website=Aurigny |access-date=२५ एप्रिल २०२० |archive-date=११ ऑगस्ट २०२० |archive-url=https://web.archive.org/web/20200811063654/https://www.aurigny.com/destinations |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto;&quot;
|-
! देश
! शहर/प्रदेश
! विमानतळ
! नोंदी
! संदर्भ
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| फ्रान्स
|[[ग्रोनोबल]]
|[[आल्प्स–इझेर विमानतळ]]
| मोसमी
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240802-gr1q25gnb|title=Aurigny Adds Guernsey – Grenoble Service in 1Q25|website=AeroRoutes|access-date=१६ ऑगस्ट २०२४|archive-date=१४ डिसेंबर २०२४|archive-url=https://web.archive.org/web/20241214111403/https://www.aeroroutes.com/eng/240802-gr1q25gnb|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[पॅरिस]]
|[[चार्ल्स दि गॉल विमानतळ]]
|
|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| गर्न्सी
|[[ऑल्डरनी]]
|[[ऑल्डरनी विमानतळ]]
|{{airline focus}}
|
|-
|[[गर्न्सी]]
|[[गर्न्सी विमानतळ]]
|{{Airline hub}}
|
|-
| आयर्लंड
|[[डब्लिन]]
|[[डब्लिन विमानतळ]]
| मोसमी
|
|-
| जर्सी
|[[जर्सी]]
|[[जर्सी विमानतळ]]
|
|&lt;ref&gt;{{cite web | title=Aurigny aims to run Guernsey-Jersey flights long-term | date=१५ नोव्हेंबर २०२५ | url=https://www.bbc.com/news/articles/cx2pzvwyxepo.amp }}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;13&quot;| युनायटेड किंगडम
|[[बर्मिंगहॅम]]
|[[बर्मिंगहॅम विमानतळ]]
|
|
|-
|[[ब्रिस्टल]]
|[[ब्रिस्टल विमानतळ]]
|
|
|-
|[[एक्झेटर]]
|[[एक्झेटर विमानतळ]]
|
|
|-
|[[एडिनबर्ग]]
|[[एडिनबर्ग विमानतळ]]
|
|
|-
|[[लीड्स]]/[[ब्रॅडफोर्ड]]
|[[लीड्स ब्रॅडफोर्ड विमानतळ]]
| मोसमी
|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[लंडन]]
|[[गॅटविक विमानतळ]]
|
|
|-
|[[लंडन सिटी विमानतळ]]
|
|
|-
|[[मँचेस्टर]]
|[[मँचेस्टर विमानतळ]]
|
|
|-
|[[साउथहॅम्प्टन]]
|[[साउथहॅम्प्टन विमानतळ]]
|
|
|}

=== कोडशेअर आणि इंटरलाईन करार ===
जुलै २०२२मधील ऑरिन्यीचे कोडशेर आणि इंटरलाईन करार:

* [[ब्रिटिश एरवेझ]]&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.islandfm.com/news/guernsey/aurigny-enters-partnership-with-ba/ | title=Aurigny Enters Partnership with BA | access-date=१८ जुलै २०२२ | archive-date=२ जुलै २०२२ | archive-url=https://web.archive.org/web/20220702065754/https://www.islandfm.com/news/guernsey/aurigny-enters-partnership-with-ba/ | url-status=live }}&lt;/ref&gt;
* [[एमिरेट्स (विमान कंपनी)|एमिरेट्स]]
* [[लोगनएर]]&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://www.loganair.co.uk/our-story/latest-news/2021/boost-for-regional-connectivity/ | title=Boost for Regional Connectivity | access-date=२३ एप्रिल २०२२ | archive-date=२६ मे २०२२ | archive-url=https://web.archive.org/web/20220526045001/https://www.loganair.co.uk/our-story/latest-news/2021/boost-for-regional-connectivity/ | url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:युनायटेड किंग्डममधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:युनायटेड किंग्डममधील प्रादेशिक विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:गर्न्सी]]
[[वर्ग:इ.स. १९६४ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>og8yqscjb49zpwjxal5gwaaxj0nvwr2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682082</id>
      <parentid>2682081</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T19:12:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* गंतव्यस्थाने */</comment>
      <origin>2682082</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6405" sha1="b0krx5n79hbovtirggcgkcjbt3ww6qq" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''ऑरिन्यी एर सर्व्हिसेस''' [[चॅनल द्वीपसमूह|चॅनल द्वीपसमूहातील]] विमानवाहतूक कंपनी आहे.&lt;ref&gt;{{cite press release |author=&lt;!--Staff writer(s); no by-line.--&gt; |title=Hahn Air's new partner Aurigny now available in 190 markets |url=https://www.hahnair.com/en/ticketing/news/2014-10-08/hahn-air-s-new-partner-aurigny-now-available-190-markets |publisher=Hahn Air |date=8 October 2014 |access-date=18 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141018175543/https://www.hahnair.com/en/ticketing/news/2014-10-08/hahn-air-s-new-partner-aurigny-now-available-190-markets |archive-date=18 October 2014 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; हfचे मुख्यालय [[गर्न्सी विमानतळ|गर्न्सी विमानतळावर]]&lt;ref&gt;&quot;[http://www.aurigny.com/html/en/contact.asp?lang=en Contact us] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110707185344/http://www.aurigny.com/html/en/contact.asp?lang=en |date=2011-07-07 }}.&quot; Aurigny Air Services. Retrieved on 12 February 2011. &quot;Aurigny AirServices Ltd States Airport La Planque Lane Forest Guernsey, GY8 OTD Channel Islands.&quot;&lt;/ref&gt; असून ही कंपनी पूर्णपणे [[गर्न्सी]] सरकारच्या मालकीची आहे.

ऑरिन्यी एर सर्व्हिसेस चॅनल द्वीपसमूह आणि उत्तर [[फ्रांस]] तसेच [[युनायटेड किंग्डम]]मधील शहरांदरम्यान विमानसेवा पुरवते.

{{विस्तार}}

== गंतव्यस्थाने ==
ऑक्टोबर २०२४ च्या सुमारासची ऑरिन्यीची गंतव्यस्थाने:&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.aurigny.com/destinations |title=Destinations |website=Aurigny |access-date=२५ एप्रिल २०२० |archive-date=११ ऑगस्ट २०२० |archive-url=https://web.archive.org/web/20200811063654/https://www.aurigny.com/destinations |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto;&quot;
|-
! देश
! शहर/प्रदेश
! विमानतळ
! नोंदी
! संदर्भ
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| [[फ्रांस]]
|[[ग्रेनोबल]]
|[[आल्प्स–इझेर विमानतळ]]
| मोसमी
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240802-gr1q25gnb|title=Aurigny Adds Guernsey – Grenoble Service in 1Q25|website=AeroRoutes|access-date=१६ ऑगस्ट २०२४|archive-date=१४ डिसेंबर २०२४|archive-url=https://web.archive.org/web/20241214111403/https://www.aeroroutes.com/eng/240802-gr1q25gnb|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[पॅरिस]]
| [[शार्ल दि गॉल विमानतळ]]
|
|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| [[गर्न्सी]]
|[[ऑल्डरनी]]
|[[ऑल्डरनी विमानतळ]]
|{{airline focus}}
|
|-
|[[गर्न्सी]]
|[[गर्न्सी विमानतळ]]
|{{Airline hub}}
|
|-
| [[आयर्लंड]]
|[[डब्लिन]]
|[[डब्लिन विमानतळ]]
| मोसमी
|
|-
| [[जर्सी]]
|[[जर्सी]]
|[[जर्सी विमानतळ]]
|
|&lt;ref&gt;{{cite web | title=Aurigny aims to run Guernsey-Jersey flights long-term | date=१५ नोव्हेंबर २०२५ | url=https://www.bbc.com/news/articles/cx2pzvwyxepo.amp }}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;13&quot;| [[युनायटेड किंग्डम]]
|[[बर्मिंगहॅम]]
|[[बर्मिंगहॅम विमानतळ]]
|
|
|-
|[[ब्रिस्टल]]
|[[ब्रिस्टल विमानतळ]]
|
|
|-
|[[एक्झेटर]]
|[[एक्झेटर विमानतळ]]
|
|
|-
|[[एडिनबर्ग]]
|[[एडिनबर्ग विमानतळ]]
|
|
|-
|[[लीड्स]]/[[ब्रॅडफोर्ड]]
|[[लीड्स ब्रॅडफोर्ड विमानतळ]]
| मोसमी
|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[लंडन]]
|[[गॅटविक विमानतळ]]
|
|
|-
|[[लंडन सिटी विमानतळ]]
|
|
|-
|[[मँचेस्टर]]
|[[मँचेस्टर विमानतळ]]
|
|
|-
|[[साउथहॅम्प्टन]]
|[[साउथहॅम्प्टन विमानतळ]]
|
|
|}

=== कोडशेअर आणि इंटरलाईन करार ===
जुलै २०२२मधील ऑरिन्यीचे कोडशेर आणि इंटरलाईन करार:

* [[ब्रिटिश एरवेझ]]&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.islandfm.com/news/guernsey/aurigny-enters-partnership-with-ba/ | title=Aurigny Enters Partnership with BA | access-date=१८ जुलै २०२२ | archive-date=२ जुलै २०२२ | archive-url=https://web.archive.org/web/20220702065754/https://www.islandfm.com/news/guernsey/aurigny-enters-partnership-with-ba/ | url-status=live }}&lt;/ref&gt;
* [[एमिरेट्स (विमान कंपनी)|एमिरेट्स]]
* [[लोगनएर]]&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://www.loganair.co.uk/our-story/latest-news/2021/boost-for-regional-connectivity/ | title=Boost for Regional Connectivity | access-date=२३ एप्रिल २०२२ | archive-date=२६ मे २०२२ | archive-url=https://web.archive.org/web/20220526045001/https://www.loganair.co.uk/our-story/latest-news/2021/boost-for-regional-connectivity/ | url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:युनायटेड किंग्डममधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:युनायटेड किंग्डममधील प्रादेशिक विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:गर्न्सी]]
[[वर्ग:इ.स. १९६४ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>b0krx5n79hbovtirggcgkcjbt3ww6qq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682083</id>
      <parentid>2682082</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T19:14:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* गंतव्यस्थाने */</comment>
      <origin>2682083</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6422" sha1="oja2copgcy1ykxqhx2pi99di1vnvdaz" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''ऑरिन्यी एर सर्व्हिसेस''' [[चॅनल द्वीपसमूह|चॅनल द्वीपसमूहातील]] विमानवाहतूक कंपनी आहे.&lt;ref&gt;{{cite press release |author=&lt;!--Staff writer(s); no by-line.--&gt; |title=Hahn Air's new partner Aurigny now available in 190 markets |url=https://www.hahnair.com/en/ticketing/news/2014-10-08/hahn-air-s-new-partner-aurigny-now-available-190-markets |publisher=Hahn Air |date=8 October 2014 |access-date=18 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141018175543/https://www.hahnair.com/en/ticketing/news/2014-10-08/hahn-air-s-new-partner-aurigny-now-available-190-markets |archive-date=18 October 2014 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; हfचे मुख्यालय [[गर्न्सी विमानतळ|गर्न्सी विमानतळावर]]&lt;ref&gt;&quot;[http://www.aurigny.com/html/en/contact.asp?lang=en Contact us] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110707185344/http://www.aurigny.com/html/en/contact.asp?lang=en |date=2011-07-07 }}.&quot; Aurigny Air Services. Retrieved on 12 February 2011. &quot;Aurigny AirServices Ltd States Airport La Planque Lane Forest Guernsey, GY8 OTD Channel Islands.&quot;&lt;/ref&gt; असून ही कंपनी पूर्णपणे [[गर्न्सी]] सरकारच्या मालकीची आहे.

ऑरिन्यी एर सर्व्हिसेस चॅनल द्वीपसमूह आणि उत्तर [[फ्रांस]] तसेच [[युनायटेड किंग्डम]]मधील शहरांदरम्यान विमानसेवा पुरवते.

{{विस्तार}}

== गंतव्यस्थाने ==
ऑक्टोबर २०२४ च्या सुमारासची ऑरिन्यीची गंतव्यस्थाने:&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.aurigny.com/destinations |title=Destinations |website=Aurigny |access-date=२५ एप्रिल २०२० |archive-date=११ ऑगस्ट २०२० |archive-url=https://web.archive.org/web/20200811063654/https://www.aurigny.com/destinations |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto;&quot;
|-
! देश
! शहर/प्रदेश
! विमानतळ
! नोंदी
! संदर्भ
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| [[फ्रांस]]
|[[ग्रेनोबल]]
|[[आल्प्स–इझेर विमानतळ]]
| मोसमी
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240802-gr1q25gnb|title=Aurigny Adds Guernsey – Grenoble Service in 1Q25|website=AeroRoutes|access-date=१६ ऑगस्ट २०२४|archive-date=१४ डिसेंबर २०२४|archive-url=https://web.archive.org/web/20241214111403/https://www.aeroroutes.com/eng/240802-gr1q25gnb|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[पॅरिस]]
| [[शार्ल दि गॉल विमानतळ]]
|
|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| [[गर्न्सी]]
|[[ऑल्डरनी]]
|[[ऑल्डरनी विमानतळ]]
| दुय्यम तळ
|
|-
|[[गर्न्सी]]
|[[गर्न्सी विमानतळ]]
| मुख्य तळ
|
|-
| [[आयर्लंड]]
|[[डब्लिन]]
|[[डब्लिन विमानतळ]]
| मोसमी
|
|-
| [[जर्सी]]
|[[जर्सी]]
|[[जर्सी विमानतळ]]
|
|&lt;ref&gt;{{cite web | title=Aurigny aims to run Guernsey-Jersey flights long-term | date=१५ नोव्हेंबर २०२५ | url=https://www.bbc.com/news/articles/cx2pzvwyxepo.amp }}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;13&quot;| [[युनायटेड किंग्डम]]
|[[बर्मिंगहॅम]]
|[[बर्मिंगहॅम विमानतळ]]
|
|
|-
|[[ब्रिस्टल]]
|[[ब्रिस्टल विमानतळ]]
|
|
|-
|[[एक्झेटर]]
|[[एक्झेटर विमानतळ]]
|
|
|-
|[[एडिनबर्ग]]
|[[एडिनबर्ग विमानतळ]]
|
|
|-
|[[लीड्स]]/[[ब्रॅडफोर्ड]]
|[[लीड्स ब्रॅडफोर्ड विमानतळ]]
| मोसमी
|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[लंडन]]
|[[गॅटविक विमानतळ]]
|
|
|-
|[[लंडन सिटी विमानतळ]]
|
|
|-
|[[मँचेस्टर]]
|[[मँचेस्टर विमानतळ]]
|
|
|-
|[[साउथहॅम्प्टन]]
|[[साउथहॅम्प्टन विमानतळ]]
|
|
|}

=== कोडशेअर आणि इंटरलाईन करार ===
जुलै २०२२मधील ऑरिन्यीचे कोडशेर आणि इंटरलाईन करार:

* [[ब्रिटिश एरवेझ]]&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.islandfm.com/news/guernsey/aurigny-enters-partnership-with-ba/ | title=Aurigny Enters Partnership with BA | access-date=१८ जुलै २०२२ | archive-date=२ जुलै २०२२ | archive-url=https://web.archive.org/web/20220702065754/https://www.islandfm.com/news/guernsey/aurigny-enters-partnership-with-ba/ | url-status=live }}&lt;/ref&gt;
* [[एमिरेट्स (विमान कंपनी)|एमिरेट्स]]
* [[लोगनएर]]&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://www.loganair.co.uk/our-story/latest-news/2021/boost-for-regional-connectivity/ | title=Boost for Regional Connectivity | access-date=२३ एप्रिल २०२२ | archive-date=२६ मे २०२२ | archive-url=https://web.archive.org/web/20220526045001/https://www.loganair.co.uk/our-story/latest-news/2021/boost-for-regional-connectivity/ | url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:युनायटेड किंग्डममधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:युनायटेड किंग्डममधील प्रादेशिक विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:गर्न्सी]]
[[वर्ग:इ.स. १९६४ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>oja2copgcy1ykxqhx2pi99di1vnvdaz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682084</id>
      <parentid>2682083</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T19:18:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* कोडशेअर आणि इंटरलाईन करार */</comment>
      <origin>2682084</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13132" sha1="e2y472iodi1we0uxp8yp5mz3p29t8jj" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''ऑरिन्यी एर सर्व्हिसेस''' [[चॅनल द्वीपसमूह|चॅनल द्वीपसमूहातील]] विमानवाहतूक कंपनी आहे.&lt;ref&gt;{{cite press release |author=&lt;!--Staff writer(s); no by-line.--&gt; |title=Hahn Air's new partner Aurigny now available in 190 markets |url=https://www.hahnair.com/en/ticketing/news/2014-10-08/hahn-air-s-new-partner-aurigny-now-available-190-markets |publisher=Hahn Air |date=8 October 2014 |access-date=18 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141018175543/https://www.hahnair.com/en/ticketing/news/2014-10-08/hahn-air-s-new-partner-aurigny-now-available-190-markets |archive-date=18 October 2014 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; हfचे मुख्यालय [[गर्न्सी विमानतळ|गर्न्सी विमानतळावर]]&lt;ref&gt;&quot;[http://www.aurigny.com/html/en/contact.asp?lang=en Contact us] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110707185344/http://www.aurigny.com/html/en/contact.asp?lang=en |date=2011-07-07 }}.&quot; Aurigny Air Services. Retrieved on 12 February 2011. &quot;Aurigny AirServices Ltd States Airport La Planque Lane Forest Guernsey, GY8 OTD Channel Islands.&quot;&lt;/ref&gt; असून ही कंपनी पूर्णपणे [[गर्न्सी]] सरकारच्या मालकीची आहे.

ऑरिन्यी एर सर्व्हिसेस चॅनल द्वीपसमूह आणि उत्तर [[फ्रांस]] तसेच [[युनायटेड किंग्डम]]मधील शहरांदरम्यान विमानसेवा पुरवते.

{{विस्तार}}

== गंतव्यस्थाने ==
ऑक्टोबर २०२४ च्या सुमारासची ऑरिन्यीची गंतव्यस्थाने:&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.aurigny.com/destinations |title=Destinations |website=Aurigny |access-date=२५ एप्रिल २०२० |archive-date=११ ऑगस्ट २०२० |archive-url=https://web.archive.org/web/20200811063654/https://www.aurigny.com/destinations |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto;&quot;
|-
! देश
! शहर/प्रदेश
! विमानतळ
! नोंदी
! संदर्भ
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| [[फ्रांस]]
|[[ग्रेनोबल]]
|[[आल्प्स–इझेर विमानतळ]]
| मोसमी
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240802-gr1q25gnb|title=Aurigny Adds Guernsey – Grenoble Service in 1Q25|website=AeroRoutes|access-date=१६ ऑगस्ट २०२४|archive-date=१४ डिसेंबर २०२४|archive-url=https://web.archive.org/web/20241214111403/https://www.aeroroutes.com/eng/240802-gr1q25gnb|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[पॅरिस]]
| [[शार्ल दि गॉल विमानतळ]]
|
|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| [[गर्न्सी]]
|[[ऑल्डरनी]]
|[[ऑल्डरनी विमानतळ]]
| दुय्यम तळ
|
|-
|[[गर्न्सी]]
|[[गर्न्सी विमानतळ]]
| मुख्य तळ
|
|-
| [[आयर्लंड]]
|[[डब्लिन]]
|[[डब्लिन विमानतळ]]
| मोसमी
|
|-
| [[जर्सी]]
|[[जर्सी]]
|[[जर्सी विमानतळ]]
|
|&lt;ref&gt;{{cite web | title=Aurigny aims to run Guernsey-Jersey flights long-term | date=१५ नोव्हेंबर २०२५ | url=https://www.bbc.com/news/articles/cx2pzvwyxepo.amp }}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;13&quot;| [[युनायटेड किंग्डम]]
|[[बर्मिंगहॅम]]
|[[बर्मिंगहॅम विमानतळ]]
|
|
|-
|[[ब्रिस्टल]]
|[[ब्रिस्टल विमानतळ]]
|
|
|-
|[[एक्झेटर]]
|[[एक्झेटर विमानतळ]]
|
|
|-
|[[एडिनबर्ग]]
|[[एडिनबर्ग विमानतळ]]
|
|
|-
|[[लीड्स]]/[[ब्रॅडफोर्ड]]
|[[लीड्स ब्रॅडफोर्ड विमानतळ]]
| मोसमी
|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[लंडन]]
|[[गॅटविक विमानतळ]]
|
|
|-
|[[लंडन सिटी विमानतळ]]
|
|
|-
|[[मँचेस्टर]]
|[[मँचेस्टर विमानतळ]]
|
|
|-
|[[साउथहॅम्प्टन]]
|[[साउथहॅम्प्टन विमानतळ]]
|
|
|}

=== कोडशेअर आणि इंटरलाईन करार ===
जुलै २०२२मधील ऑरिन्यीचे कोडशेर आणि इंटरलाईन करार:

* [[ब्रिटिश एरवेझ]]&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.islandfm.com/news/guernsey/aurigny-enters-partnership-with-ba/ | title=Aurigny Enters Partnership with BA | access-date=१८ जुलै २०२२ | archive-date=२ जुलै २०२२ | archive-url=https://web.archive.org/web/20220702065754/https://www.islandfm.com/news/guernsey/aurigny-enters-partnership-with-ba/ | url-status=live }}&lt;/ref&gt;
* [[एमिरेट्स (विमान कंपनी)|एमिरेट्स]]
* [[लोगनएर]]&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://www.loganair.co.uk/our-story/latest-news/2021/boost-for-regional-connectivity/ | title=Boost for Regional Connectivity | access-date=२३ एप्रिल २०२२ | archive-date=२६ मे २०२२ | archive-url=https://web.archive.org/web/20220526045001/https://www.loganair.co.uk/our-story/latest-news/2021/boost-for-regional-connectivity/ | url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== विमान ताफा ==

=== सध्याचा विमान ताफा ===
[[File:Saab340.arp.600pix.jpg|thumb|२००३ मध्ये ऑरिग्नीचे एक माजी [[साहब ३४०]] विमान, जुन्या रंगात.]]
[[File:G-JOEY.jpg|thumb|ऑरिग्नीचे माजी [[ब्रिटन-नॉर्मन ट्रायस्लँडर]] विमान 'G-JOEY' - जे १९८६ मध्ये स्थापन झालेल्या &quot;जोई क्लब&quot; आणि पुस्तक मालिकेमुळे प्रसिद्ध झाले होते - [[गर्न्सी विमानतळ|गर्न्सी विमानतळावर]] उतरताना]]
मार्च २०२६च्या सुमारासची ऑरिन्यी एरची विमाने:&lt;ref&gt;https://www.caa.co.uk/aircraft-register/g-info/search-g-info/&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:center;&quot;
|+ ऑरिन्यी एर सर्व्हिसेस विमान ताफा
|-
! विमान
! सेवेत
! खरेदीवर
! प्रवासी
! नोंदी
|-
|[[एटीआर ७२-६००]]
|६&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cn42ryjyg9lo |title=Archived copy |access-date=२२ नोव्हेंबर २०२४ |archive-date=२२ नोव्हेंबर २०२४ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241122070844/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cn42ryjyg9lo |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://guernseypress.com/news/2024/06/01/aurignys-jet-bids-the-island-a-final-farewell/ | title=Aurigny's jet bids the island a final farewell | date=१ जून २०२४ | accessdate=२ जून २०२४ | archive-date=२ जून २०२४ | archive-url=https://web.archive.org/web/20240602023713/https://guernseypress.com/news/2024/06/01/aurignys-jet-bids-the-island-a-final-farewell/ | url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|—
|७२
|३ विमानांमध्ये ClearVision™️ बाह्य धुके कॅमेरे बसवले आहेत&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://guernseypress.com/news/2022/03/23/all-of-aurignys-atrs-now-operating-fog-busting-kit/ |title=All of Aurigny's ATRs now operating fog-busting kit |date=२३ मार्च २०२२ |accessdate=२ जून २०२४ |archive-date=२ जून २०२४ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240602181856/https://guernseypress.com/news/2022/03/23/all-of-aurignys-atrs-now-operating-fog-busting-kit/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[डी हॅविलँड कॅनडा डीएचसी-६ ट्विन ऑटर]]
|—
|२&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://www.ch-aviation.com/news/155179-guernseys-aurigny-to-replace-do228s-with-damp-leased-dhc-6s | title=Guernsey's Aurigny to replace Do228s with damp-leased DHC-6s | date=२० जून २०२५ | accessdate=२० जुलै २०२५ | archive-date=२० जुलै २०२५ | archive-url=https://web.archive.org/web/20250720010023/https://www.ch-aviation.com/news/155179-guernseys-aurigny-to-replace-do228s-with-damp-leased-dhc-6s | url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|१७
|[[आयल ऑफ स्किली स्कायबस]] कडून डॅम्प लीजवर (Damp lease) घेणार&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web | url=https://guernseypress.com/news/2025/06/19/new-contract-will-see-twin-otters-flying-alderney-routes | title=New contract will see Twin Otters flying Alderney routes | date=१९ जून २०२५ | accessdate=२० जुलै २०२५ | archive-date=२४ जुलै २०२५ | archive-url=https://web.archive.org/web/20250724145816/https://guernseypress.com/news/2025/06/19/new-contract-will-see-twin-otters-flying-alderney-routes | url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|}

=== ऐतिहासिक विमान ताफा ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:center;&quot;
|+ ऑरिग्नीचा माजी विमान ताफा&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.jerseyeveningpost.com/news/2017/05/13/final-flight-nears-for-aurignys-last-trislander/|title=Final flight nears for Aurigny's last Trislander|date=१३ मे २०१७|accessdate=२ जून २०२४|archive-date=२ जून २०२४|archive-url=https://web.archive.org/web/20240602180829/https://www.jerseyeveningpost.com/news/2017/05/13/final-flight-nears-for-aurignys-last-trislander/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
! class=&quot;unsortable&quot; | विमान
! चालवलेली&lt;br /&gt;संख्या
! दाखल
! निवृत्त
|-
|[[एटीआर ४२|एटीआर ४२-५००]]
|align=center|२
|align=center|२००८
|align=center|२०२०
|-
|[[एटीआर ७२|एटीआर ७२-२०२]]
|align=center|३
|align=center|२००३
|align=center|२०१६
|-
|[[एटीआर ७२|एटीआर ७२-२११]]
|align=center|३
|align=center|२००३
|align=center|२०१४
|-
|[[एटीआर ७२|एटीआर ७२-५००]]
|align=center|३
|align=center|२००९
|align=center|२०२०
|-
|[[ब्रिटिश एरोस्पेस १४६]]
|align=center|१
|align=center|२००३
|align=center|२००४
|-
|[[ब्रिटन-नॉर्मन ट्रायस्लँडर]]
|align=center|१५
|align=center|१९७१
|align=center|२०१७
|-
|[[डी हॅविलँड कॅनडा डीएचसी-६ ट्विन ऑटर]]
|align=center|२
|align=center|१९८०
|align=center|१९८४
|-
|[[डोर्नियर २२८#२२८एनजी|डोर्नियर २२८एनजी]]
|align=center|२
|align=center|२०१५
|align=center|२०२६&lt;ref&gt;{{cite news |last=Farmer |first=Archie |date=१३ फेब्रुवारी २०२६ |title=Aurigny's Dornier aircraft touches down for final time |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c5y5g04qw28o |work=[[BBC News]] |access-date=१४ फेब्रुवारी २०२६}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[एम्ब्राएर ई-जेट परिवार|एम्ब्राएर १९५]]
|align=center|१
|align=center|२०१४
|align=center|२०२४
|-
|[[साब ३४०]]
|align=center|६
|align=center|१९९९
|align=center|२००५
|-
|[[शॉर्ट ३६०]]
|align=center|अज्ञात
|align=center|अज्ञात
|align=center|२००६
|}

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:युनायटेड किंग्डममधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:युनायटेड किंग्डममधील प्रादेशिक विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:गर्न्सी]]
[[वर्ग:इ.स. १९६४ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>e2y472iodi1we0uxp8yp5mz3p29t8jj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682085</id>
      <parentid>2682084</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T19:18:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT II</username>
        <id>140753</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>शुद्धलेखन — अंक व शब्दामधील जागा काढली ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#अंक व शब्दामधील जागा|अधिक माहिती]])</comment>
      <origin>2682085</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13133" sha1="6fp12pji7fmrts2pmkclrn7ww9apw11" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''ऑरिन्यी एर सर्व्हिसेस''' [[चॅनल द्वीपसमूह|चॅनल द्वीपसमूहातील]] विमानवाहतूक कंपनी आहे.&lt;ref&gt;{{cite press release |author=&lt;!--Staff writer(s); no by-line.--&gt; |title=Hahn Air's new partner Aurigny now available in 190 markets |url=https://www.hahnair.com/en/ticketing/news/2014-10-08/hahn-air-s-new-partner-aurigny-now-available-190-markets |publisher=Hahn Air |date=8 October 2014 |access-date=18 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141018175543/https://www.hahnair.com/en/ticketing/news/2014-10-08/hahn-air-s-new-partner-aurigny-now-available-190-markets |archive-date=18 October 2014 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; हfचे मुख्यालय [[गर्न्सी विमानतळ|गर्न्सी विमानतळावर]]&lt;ref&gt;&quot;[http://www.aurigny.com/html/en/contact.asp?lang=en Contact us] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110707185344/http://www.aurigny.com/html/en/contact.asp?lang=en |date=2011-07-07 }}.&quot; Aurigny Air Services. Retrieved on 12 February 2011. &quot;Aurigny AirServices Ltd States Airport La Planque Lane Forest Guernsey, GY8 OTD Channel Islands.&quot;&lt;/ref&gt; असून ही कंपनी पूर्णपणे [[गर्न्सी]] सरकारच्या मालकीची आहे.

ऑरिन्यी एर सर्व्हिसेस चॅनल द्वीपसमूह आणि उत्तर [[फ्रांस]] तसेच [[युनायटेड किंग्डम]]मधील शहरांदरम्यान विमानसेवा पुरवते.

{{विस्तार}}

== गंतव्यस्थाने ==
ऑक्टोबर २०२४ च्या सुमारासची ऑरिन्यीची गंतव्यस्थाने:&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.aurigny.com/destinations |title=Destinations |website=Aurigny |access-date=२५ एप्रिल २०२० |archive-date=११ ऑगस्ट २०२० |archive-url=https://web.archive.org/web/20200811063654/https://www.aurigny.com/destinations |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto;&quot;
|-
! देश
! शहर/प्रदेश
! विमानतळ
! नोंदी
! संदर्भ
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| [[फ्रांस]]
|[[ग्रेनोबल]]
|[[आल्प्स–इझेर विमानतळ]]
| मोसमी
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240802-gr1q25gnb|title=Aurigny Adds Guernsey – Grenoble Service in 1Q25|website=AeroRoutes|access-date=१६ ऑगस्ट २०२४|archive-date=१४ डिसेंबर २०२४|archive-url=https://web.archive.org/web/20241214111403/https://www.aeroroutes.com/eng/240802-gr1q25gnb|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[पॅरिस]]
| [[शार्ल दि गॉल विमानतळ]]
|
|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| [[गर्न्सी]]
|[[ऑल्डरनी]]
|[[ऑल्डरनी विमानतळ]]
| दुय्यम तळ
|
|-
|[[गर्न्सी]]
|[[गर्न्सी विमानतळ]]
| मुख्य तळ
|
|-
| [[आयर्लंड]]
|[[डब्लिन]]
|[[डब्लिन विमानतळ]]
| मोसमी
|
|-
| [[जर्सी]]
|[[जर्सी]]
|[[जर्सी विमानतळ]]
|
|&lt;ref&gt;{{cite web | title=Aurigny aims to run Guernsey-Jersey flights long-term | date=१५ नोव्हेंबर २०२५ | url=https://www.bbc.com/news/articles/cx2pzvwyxepo.amp }}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;13&quot;| [[युनायटेड किंग्डम]]
|[[बर्मिंगहॅम]]
|[[बर्मिंगहॅम विमानतळ]]
|
|
|-
|[[ब्रिस्टल]]
|[[ब्रिस्टल विमानतळ]]
|
|
|-
|[[एक्झेटर]]
|[[एक्झेटर विमानतळ]]
|
|
|-
|[[एडिनबर्ग]]
|[[एडिनबर्ग विमानतळ]]
|
|
|-
|[[लीड्स]]/[[ब्रॅडफोर्ड]]
|[[लीड्स ब्रॅडफोर्ड विमानतळ]]
| मोसमी
|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[लंडन]]
|[[गॅटविक विमानतळ]]
|
|
|-
|[[लंडन सिटी विमानतळ]]
|
|
|-
|[[मँचेस्टर]]
|[[मँचेस्टर विमानतळ]]
|
|
|-
|[[साउथहॅम्प्टन]]
|[[साउथहॅम्प्टन विमानतळ]]
|
|
|}

=== कोडशेअर आणि इंटरलाईन करार ===
जुलै २०२२मधील ऑरिन्यीचे कोडशेर आणि इंटरलाईन करार:

* [[ब्रिटिश एरवेझ]]&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.islandfm.com/news/guernsey/aurigny-enters-partnership-with-ba/ | title=Aurigny Enters Partnership with BA | access-date=१८ जुलै २०२२ | archive-date=२ जुलै २०२२ | archive-url=https://web.archive.org/web/20220702065754/https://www.islandfm.com/news/guernsey/aurigny-enters-partnership-with-ba/ | url-status=live }}&lt;/ref&gt;
* [[एमिरेट्स (विमान कंपनी)|एमिरेट्स]]
* [[लोगनएर]]&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://www.loganair.co.uk/our-story/latest-news/2021/boost-for-regional-connectivity/ | title=Boost for Regional Connectivity | access-date=२३ एप्रिल २०२२ | archive-date=२६ मे २०२२ | archive-url=https://web.archive.org/web/20220526045001/https://www.loganair.co.uk/our-story/latest-news/2021/boost-for-regional-connectivity/ | url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== विमान ताफा ==

=== सध्याचा विमान ताफा ===
[[File:Saab340.arp.600pix.jpg|thumb|२००३ मध्ये ऑरिग्नीचे एक माजी [[साहब ३४०]] विमान, जुन्या रंगात.]]
[[File:G-JOEY.jpg|thumb|ऑरिग्नीचे माजी [[ब्रिटन-नॉर्मन ट्रायस्लँडर]] विमान 'G-JOEY' - जे १९८६ मध्ये स्थापन झालेल्या &quot;जोई क्लब&quot; आणि पुस्तक मालिकेमुळे प्रसिद्ध झाले होते - [[गर्न्सी विमानतळ|गर्न्सी विमानतळावर]] उतरताना]]
मार्च २०२६ च्या सुमारासची ऑरिन्यी एरची विमाने:&lt;ref&gt;https://www.caa.co.uk/aircraft-register/g-info/search-g-info/&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:center;&quot;
|+ ऑरिन्यी एर सर्व्हिसेस विमान ताफा
|-
! विमान
! सेवेत
! खरेदीवर
! प्रवासी
! नोंदी
|-
|[[एटीआर ७२-६००]]
|६&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cn42ryjyg9lo |title=Archived copy |access-date=२२ नोव्हेंबर २०२४ |archive-date=२२ नोव्हेंबर २०२४ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241122070844/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cn42ryjyg9lo |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://guernseypress.com/news/2024/06/01/aurignys-jet-bids-the-island-a-final-farewell/ | title=Aurigny's jet bids the island a final farewell | date=१ जून २०२४ | accessdate=२ जून २०२४ | archive-date=२ जून २०२४ | archive-url=https://web.archive.org/web/20240602023713/https://guernseypress.com/news/2024/06/01/aurignys-jet-bids-the-island-a-final-farewell/ | url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|—
|७२
|३ विमानांमध्ये ClearVision™️ बाह्य धुके कॅमेरे बसवले आहेत&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://guernseypress.com/news/2022/03/23/all-of-aurignys-atrs-now-operating-fog-busting-kit/ |title=All of Aurigny's ATRs now operating fog-busting kit |date=२३ मार्च २०२२ |accessdate=२ जून २०२४ |archive-date=२ जून २०२४ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240602181856/https://guernseypress.com/news/2022/03/23/all-of-aurignys-atrs-now-operating-fog-busting-kit/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[डी हॅविलँड कॅनडा डीएचसी-६ ट्विन ऑटर]]
|—
|२&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://www.ch-aviation.com/news/155179-guernseys-aurigny-to-replace-do228s-with-damp-leased-dhc-6s | title=Guernsey's Aurigny to replace Do228s with damp-leased DHC-6s | date=२० जून २०२५ | accessdate=२० जुलै २०२५ | archive-date=२० जुलै २०२५ | archive-url=https://web.archive.org/web/20250720010023/https://www.ch-aviation.com/news/155179-guernseys-aurigny-to-replace-do228s-with-damp-leased-dhc-6s | url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|१७
|[[आयल ऑफ स्किली स्कायबस]] कडून डॅम्प लीजवर (Damp lease) घेणार&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web | url=https://guernseypress.com/news/2025/06/19/new-contract-will-see-twin-otters-flying-alderney-routes | title=New contract will see Twin Otters flying Alderney routes | date=१९ जून २०२५ | accessdate=२० जुलै २०२५ | archive-date=२४ जुलै २०२५ | archive-url=https://web.archive.org/web/20250724145816/https://guernseypress.com/news/2025/06/19/new-contract-will-see-twin-otters-flying-alderney-routes | url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|}

=== ऐतिहासिक विमान ताफा ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:center;&quot;
|+ ऑरिग्नीचा माजी विमान ताफा&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.jerseyeveningpost.com/news/2017/05/13/final-flight-nears-for-aurignys-last-trislander/|title=Final flight nears for Aurigny's last Trislander|date=१३ मे २०१७|accessdate=२ जून २०२४|archive-date=२ जून २०२४|archive-url=https://web.archive.org/web/20240602180829/https://www.jerseyeveningpost.com/news/2017/05/13/final-flight-nears-for-aurignys-last-trislander/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
! class=&quot;unsortable&quot; | विमान
! चालवलेली&lt;br /&gt;संख्या
! दाखल
! निवृत्त
|-
|[[एटीआर ४२|एटीआर ४२-५००]]
|align=center|२
|align=center|२००८
|align=center|२०२०
|-
|[[एटीआर ७२|एटीआर ७२-२०२]]
|align=center|३
|align=center|२००३
|align=center|२०१६
|-
|[[एटीआर ७२|एटीआर ७२-२११]]
|align=center|३
|align=center|२००३
|align=center|२०१४
|-
|[[एटीआर ७२|एटीआर ७२-५००]]
|align=center|३
|align=center|२००९
|align=center|२०२०
|-
|[[ब्रिटिश एरोस्पेस १४६]]
|align=center|१
|align=center|२००३
|align=center|२००४
|-
|[[ब्रिटन-नॉर्मन ट्रायस्लँडर]]
|align=center|१५
|align=center|१९७१
|align=center|२०१७
|-
|[[डी हॅविलँड कॅनडा डीएचसी-६ ट्विन ऑटर]]
|align=center|२
|align=center|१९८०
|align=center|१९८४
|-
|[[डोर्नियर २२८#२२८एनजी|डोर्नियर २२८एनजी]]
|align=center|२
|align=center|२०१५
|align=center|२०२६&lt;ref&gt;{{cite news |last=Farmer |first=Archie |date=१३ फेब्रुवारी २०२६ |title=Aurigny's Dornier aircraft touches down for final time |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c5y5g04qw28o |work=[[BBC News]] |access-date=१४ फेब्रुवारी २०२६}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[एम्ब्राएर ई-जेट परिवार|एम्ब्राएर १९५]]
|align=center|१
|align=center|२०१४
|align=center|२०२४
|-
|[[साब ३४०]]
|align=center|६
|align=center|१९९९
|align=center|२००५
|-
|[[शॉर्ट ३६०]]
|align=center|अज्ञात
|align=center|अज्ञात
|align=center|२००६
|}

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:युनायटेड किंग्डममधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:युनायटेड किंग्डममधील प्रादेशिक विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:गर्न्सी]]
[[वर्ग:इ.स. १९६४ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>6fp12pji7fmrts2pmkclrn7ww9apw11</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682086</id>
      <parentid>2682085</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T19:20:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* सध्याचा विमान ताफा */</comment>
      <origin>2682086</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13198" sha1="j3vwqn9h2a8txrsqll6lwkynp31uhsu" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''ऑरिन्यी एर सर्व्हिसेस''' [[चॅनल द्वीपसमूह|चॅनल द्वीपसमूहातील]] विमानवाहतूक कंपनी आहे.&lt;ref&gt;{{cite press release |author=&lt;!--Staff writer(s); no by-line.--&gt; |title=Hahn Air's new partner Aurigny now available in 190 markets |url=https://www.hahnair.com/en/ticketing/news/2014-10-08/hahn-air-s-new-partner-aurigny-now-available-190-markets |publisher=Hahn Air |date=8 October 2014 |access-date=18 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141018175543/https://www.hahnair.com/en/ticketing/news/2014-10-08/hahn-air-s-new-partner-aurigny-now-available-190-markets |archive-date=18 October 2014 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; हfचे मुख्यालय [[गर्न्सी विमानतळ|गर्न्सी विमानतळावर]]&lt;ref&gt;&quot;[http://www.aurigny.com/html/en/contact.asp?lang=en Contact us] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110707185344/http://www.aurigny.com/html/en/contact.asp?lang=en |date=2011-07-07 }}.&quot; Aurigny Air Services. Retrieved on 12 February 2011. &quot;Aurigny AirServices Ltd States Airport La Planque Lane Forest Guernsey, GY8 OTD Channel Islands.&quot;&lt;/ref&gt; असून ही कंपनी पूर्णपणे [[गर्न्सी]] सरकारच्या मालकीची आहे.

ऑरिन्यी एर सर्व्हिसेस चॅनल द्वीपसमूह आणि उत्तर [[फ्रांस]] तसेच [[युनायटेड किंग्डम]]मधील शहरांदरम्यान विमानसेवा पुरवते.

{{विस्तार}}

== गंतव्यस्थाने ==
ऑक्टोबर २०२४ च्या सुमारासची ऑरिन्यीची गंतव्यस्थाने:&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.aurigny.com/destinations |title=Destinations |website=Aurigny |access-date=२५ एप्रिल २०२० |archive-date=११ ऑगस्ट २०२० |archive-url=https://web.archive.org/web/20200811063654/https://www.aurigny.com/destinations |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto;&quot;
|-
! देश
! शहर/प्रदेश
! विमानतळ
! नोंदी
! संदर्भ
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| [[फ्रांस]]
|[[ग्रेनोबल]]
|[[आल्प्स–इझेर विमानतळ]]
| मोसमी
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240802-gr1q25gnb|title=Aurigny Adds Guernsey – Grenoble Service in 1Q25|website=AeroRoutes|access-date=१६ ऑगस्ट २०२४|archive-date=१४ डिसेंबर २०२४|archive-url=https://web.archive.org/web/20241214111403/https://www.aeroroutes.com/eng/240802-gr1q25gnb|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[पॅरिस]]
| [[शार्ल दि गॉल विमानतळ]]
|
|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| [[गर्न्सी]]
|[[ऑल्डरनी]]
|[[ऑल्डरनी विमानतळ]]
| दुय्यम तळ
|
|-
|[[गर्न्सी]]
|[[गर्न्सी विमानतळ]]
| मुख्य तळ
|
|-
| [[आयर्लंड]]
|[[डब्लिन]]
|[[डब्लिन विमानतळ]]
| मोसमी
|
|-
| [[जर्सी]]
|[[जर्सी]]
|[[जर्सी विमानतळ]]
|
|&lt;ref&gt;{{cite web | title=Aurigny aims to run Guernsey-Jersey flights long-term | date=१५ नोव्हेंबर २०२५ | url=https://www.bbc.com/news/articles/cx2pzvwyxepo.amp }}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;13&quot;| [[युनायटेड किंग्डम]]
|[[बर्मिंगहॅम]]
|[[बर्मिंगहॅम विमानतळ]]
|
|
|-
|[[ब्रिस्टल]]
|[[ब्रिस्टल विमानतळ]]
|
|
|-
|[[एक्झेटर]]
|[[एक्झेटर विमानतळ]]
|
|
|-
|[[एडिनबर्ग]]
|[[एडिनबर्ग विमानतळ]]
|
|
|-
|[[लीड्स]]/[[ब्रॅडफोर्ड]]
|[[लीड्स ब्रॅडफोर्ड विमानतळ]]
| मोसमी
|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[लंडन]]
|[[गॅटविक विमानतळ]]
|
|
|-
|[[लंडन सिटी विमानतळ]]
|
|
|-
|[[मँचेस्टर]]
|[[मँचेस्टर विमानतळ]]
|
|
|-
|[[साउथहॅम्प्टन]]
|[[साउथहॅम्प्टन विमानतळ]]
|
|
|}

=== कोडशेअर आणि इंटरलाईन करार ===
जुलै २०२२मधील ऑरिन्यीचे कोडशेर आणि इंटरलाईन करार:

* [[ब्रिटिश एरवेझ]]&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.islandfm.com/news/guernsey/aurigny-enters-partnership-with-ba/ | title=Aurigny Enters Partnership with BA | access-date=१८ जुलै २०२२ | archive-date=२ जुलै २०२२ | archive-url=https://web.archive.org/web/20220702065754/https://www.islandfm.com/news/guernsey/aurigny-enters-partnership-with-ba/ | url-status=live }}&lt;/ref&gt;
* [[एमिरेट्स (विमान कंपनी)|एमिरेट्स]]
* [[लोगनएर]]&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://www.loganair.co.uk/our-story/latest-news/2021/boost-for-regional-connectivity/ | title=Boost for Regional Connectivity | access-date=२३ एप्रिल २०२२ | archive-date=२६ मे २०२२ | archive-url=https://web.archive.org/web/20220526045001/https://www.loganair.co.uk/our-story/latest-news/2021/boost-for-regional-connectivity/ | url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== विमान ताफा ==

=== सध्याचा विमान ताफा ===
[[File:Saab340.arp.600pix.jpg|thumb|२००३ मध्ये ऑरिग्नीचे एक माजी [[साहब ३४०]] विमान, जुन्या रंगात.]]
[[File:G-JOEY.jpg|thumb|ऑरिग्नीचे माजी [[ब्रिटन-नॉर्मन ट्रायस्लँडर]] विमान 'G-JOEY' - जे १९८६ मध्ये स्थापन झालेल्या &quot;जोई क्लब&quot; आणि पुस्तक मालिकेमुळे प्रसिद्ध झाले होते - [[गर्न्सी विमानतळ|गर्न्सी विमानतळावर]] उतरताना]]
मार्च २०२६ च्या सुमारासची ऑरिन्यी एरची विमाने:&lt;ref&gt;https://www.caa.co.uk/aircraft-register/g-info/search-g-info/&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:center;&quot;
|+ ऑरिन्यी एर सर्व्हिसेस विमान ताफा
|-
! विमान
! सेवेत
! खरेदीवर
! प्रवासी
! नोंदी
|-
|[[एटीआर ७२-६००]]
|६&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cn42ryjyg9lo |title=Archived copy |access-date=२२ नोव्हेंबर २०२४ |archive-date=२२ नोव्हेंबर २०२४ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241122070844/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cn42ryjyg9lo |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://guernseypress.com/news/2024/06/01/aurignys-jet-bids-the-island-a-final-farewell/ | title=Aurigny's jet bids the island a final farewell | date=१ जून २०२४ | accessdate=२ जून २०२४ | archive-date=२ जून २०२४ | archive-url=https://web.archive.org/web/20240602023713/https://guernseypress.com/news/2024/06/01/aurignys-jet-bids-the-island-a-final-farewell/ | url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|—
|७२
|३ विमानांमध्ये बाहेरील धुके दिसण्यासाठी क्लियरव्हिजन™️ कॅमेरे बसवले आहेत&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://guernseypress.com/news/2022/03/23/all-of-aurignys-atrs-now-operating-fog-busting-kit/ |title=All of Aurigny's ATRs now operating fog-busting kit |date=२३ मार्च २०२२ |accessdate=२ जून २०२४ |archive-date=२ जून २०२४ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240602181856/https://guernseypress.com/news/2022/03/23/all-of-aurignys-atrs-now-operating-fog-busting-kit/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[डी हॅविलँड कॅनडा डीएचसी-६ ट्विन ऑटर]]
|—
|२&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://www.ch-aviation.com/news/155179-guernseys-aurigny-to-replace-do228s-with-damp-leased-dhc-6s | title=Guernsey's Aurigny to replace Do228s with damp-leased DHC-6s | date=२० जून २०२५ | accessdate=२० जुलै २०२५ | archive-date=२० जुलै २०२५ | archive-url=https://web.archive.org/web/20250720010023/https://www.ch-aviation.com/news/155179-guernseys-aurigny-to-replace-do228s-with-damp-leased-dhc-6s | url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|१७
|[[आयल ऑफ स्किली स्कायबस]] कडून डॅम्प लीजवर (Damp lease) घेणार&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web | url=https://guernseypress.com/news/2025/06/19/new-contract-will-see-twin-otters-flying-alderney-routes | title=New contract will see Twin Otters flying Alderney routes | date=१९ जून २०२५ | accessdate=२० जुलै २०२५ | archive-date=२४ जुलै २०२५ | archive-url=https://web.archive.org/web/20250724145816/https://guernseypress.com/news/2025/06/19/new-contract-will-see-twin-otters-flying-alderney-routes | url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|}

=== ऐतिहासिक विमान ताफा ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:center;&quot;
|+ ऑरिग्नीचा माजी विमान ताफा&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.jerseyeveningpost.com/news/2017/05/13/final-flight-nears-for-aurignys-last-trislander/|title=Final flight nears for Aurigny's last Trislander|date=१३ मे २०१७|accessdate=२ जून २०२४|archive-date=२ जून २०२४|archive-url=https://web.archive.org/web/20240602180829/https://www.jerseyeveningpost.com/news/2017/05/13/final-flight-nears-for-aurignys-last-trislander/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
! class=&quot;unsortable&quot; | विमान
! चालवलेली&lt;br /&gt;संख्या
! दाखल
! निवृत्त
|-
|[[एटीआर ४२|एटीआर ४२-५००]]
|align=center|२
|align=center|२००८
|align=center|२०२०
|-
|[[एटीआर ७२|एटीआर ७२-२०२]]
|align=center|३
|align=center|२००३
|align=center|२०१६
|-
|[[एटीआर ७२|एटीआर ७२-२११]]
|align=center|३
|align=center|२००३
|align=center|२०१४
|-
|[[एटीआर ७२|एटीआर ७२-५००]]
|align=center|३
|align=center|२००९
|align=center|२०२०
|-
|[[ब्रिटिश एरोस्पेस १४६]]
|align=center|१
|align=center|२००३
|align=center|२००४
|-
|[[ब्रिटन-नॉर्मन ट्रायस्लँडर]]
|align=center|१५
|align=center|१९७१
|align=center|२०१७
|-
|[[डी हॅविलँड कॅनडा डीएचसी-६ ट्विन ऑटर]]
|align=center|२
|align=center|१९८०
|align=center|१९८४
|-
|[[डोर्नियर २२८#२२८एनजी|डोर्नियर २२८एनजी]]
|align=center|२
|align=center|२०१५
|align=center|२०२६&lt;ref&gt;{{cite news |last=Farmer |first=Archie |date=१३ फेब्रुवारी २०२६ |title=Aurigny's Dornier aircraft touches down for final time |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c5y5g04qw28o |work=[[BBC News]] |access-date=१४ फेब्रुवारी २०२६}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[एम्ब्राएर ई-जेट परिवार|एम्ब्राएर १९५]]
|align=center|१
|align=center|२०१४
|align=center|२०२४
|-
|[[साब ३४०]]
|align=center|६
|align=center|१९९९
|align=center|२००५
|-
|[[शॉर्ट ३६०]]
|align=center|अज्ञात
|align=center|अज्ञात
|align=center|२००६
|}

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:युनायटेड किंग्डममधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:युनायटेड किंग्डममधील प्रादेशिक विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:गर्न्सी]]
[[वर्ग:इ.स. १९६४ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>j3vwqn9h2a8txrsqll6lwkynp31uhsu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682087</id>
      <parentid>2682086</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T19:21:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* विमान ताफा */</comment>
      <origin>2682087</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13195" sha1="1i3wwcoduqy0b0swqffvrxzohhkh9yc" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''ऑरिन्यी एर सर्व्हिसेस''' [[चॅनल द्वीपसमूह|चॅनल द्वीपसमूहातील]] विमानवाहतूक कंपनी आहे.&lt;ref&gt;{{cite press release |author=&lt;!--Staff writer(s); no by-line.--&gt; |title=Hahn Air's new partner Aurigny now available in 190 markets |url=https://www.hahnair.com/en/ticketing/news/2014-10-08/hahn-air-s-new-partner-aurigny-now-available-190-markets |publisher=Hahn Air |date=8 October 2014 |access-date=18 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141018175543/https://www.hahnair.com/en/ticketing/news/2014-10-08/hahn-air-s-new-partner-aurigny-now-available-190-markets |archive-date=18 October 2014 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; हfचे मुख्यालय [[गर्न्सी विमानतळ|गर्न्सी विमानतळावर]]&lt;ref&gt;&quot;[http://www.aurigny.com/html/en/contact.asp?lang=en Contact us] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110707185344/http://www.aurigny.com/html/en/contact.asp?lang=en |date=2011-07-07 }}.&quot; Aurigny Air Services. Retrieved on 12 February 2011. &quot;Aurigny AirServices Ltd States Airport La Planque Lane Forest Guernsey, GY8 OTD Channel Islands.&quot;&lt;/ref&gt; असून ही कंपनी पूर्णपणे [[गर्न्सी]] सरकारच्या मालकीची आहे.

ऑरिन्यी एर सर्व्हिसेस चॅनल द्वीपसमूह आणि उत्तर [[फ्रांस]] तसेच [[युनायटेड किंग्डम]]मधील शहरांदरम्यान विमानसेवा पुरवते.

{{विस्तार}}

== गंतव्यस्थाने ==
ऑक्टोबर २०२४ च्या सुमारासची ऑरिन्यीची गंतव्यस्थाने:&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.aurigny.com/destinations |title=Destinations |website=Aurigny |access-date=२५ एप्रिल २०२० |archive-date=११ ऑगस्ट २०२० |archive-url=https://web.archive.org/web/20200811063654/https://www.aurigny.com/destinations |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto;&quot;
|-
! देश
! शहर/प्रदेश
! विमानतळ
! नोंदी
! संदर्भ
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| [[फ्रांस]]
|[[ग्रेनोबल]]
|[[आल्प्स–इझेर विमानतळ]]
| मोसमी
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240802-gr1q25gnb|title=Aurigny Adds Guernsey – Grenoble Service in 1Q25|website=AeroRoutes|access-date=१६ ऑगस्ट २०२४|archive-date=१४ डिसेंबर २०२४|archive-url=https://web.archive.org/web/20241214111403/https://www.aeroroutes.com/eng/240802-gr1q25gnb|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[पॅरिस]]
| [[शार्ल दि गॉल विमानतळ]]
|
|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| [[गर्न्सी]]
|[[ऑल्डरनी]]
|[[ऑल्डरनी विमानतळ]]
| दुय्यम तळ
|
|-
|[[गर्न्सी]]
|[[गर्न्सी विमानतळ]]
| मुख्य तळ
|
|-
| [[आयर्लंड]]
|[[डब्लिन]]
|[[डब्लिन विमानतळ]]
| मोसमी
|
|-
| [[जर्सी]]
|[[जर्सी]]
|[[जर्सी विमानतळ]]
|
|&lt;ref&gt;{{cite web | title=Aurigny aims to run Guernsey-Jersey flights long-term | date=१५ नोव्हेंबर २०२५ | url=https://www.bbc.com/news/articles/cx2pzvwyxepo.amp }}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;13&quot;| [[युनायटेड किंग्डम]]
|[[बर्मिंगहॅम]]
|[[बर्मिंगहॅम विमानतळ]]
|
|
|-
|[[ब्रिस्टल]]
|[[ब्रिस्टल विमानतळ]]
|
|
|-
|[[एक्झेटर]]
|[[एक्झेटर विमानतळ]]
|
|
|-
|[[एडिनबर्ग]]
|[[एडिनबर्ग विमानतळ]]
|
|
|-
|[[लीड्स]]/[[ब्रॅडफोर्ड]]
|[[लीड्स ब्रॅडफोर्ड विमानतळ]]
| मोसमी
|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[लंडन]]
|[[गॅटविक विमानतळ]]
|
|
|-
|[[लंडन सिटी विमानतळ]]
|
|
|-
|[[मँचेस्टर]]
|[[मँचेस्टर विमानतळ]]
|
|
|-
|[[साउथहॅम्प्टन]]
|[[साउथहॅम्प्टन विमानतळ]]
|
|
|}

=== कोडशेअर आणि इंटरलाईन करार ===
जुलै २०२२मधील ऑरिन्यीचे कोडशेर आणि इंटरलाईन करार:

* [[ब्रिटिश एरवेझ]]&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.islandfm.com/news/guernsey/aurigny-enters-partnership-with-ba/ | title=Aurigny Enters Partnership with BA | access-date=१८ जुलै २०२२ | archive-date=२ जुलै २०२२ | archive-url=https://web.archive.org/web/20220702065754/https://www.islandfm.com/news/guernsey/aurigny-enters-partnership-with-ba/ | url-status=live }}&lt;/ref&gt;
* [[एमिरेट्स (विमान कंपनी)|एमिरेट्स]]
* [[लोगनएर]]&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://www.loganair.co.uk/our-story/latest-news/2021/boost-for-regional-connectivity/ | title=Boost for Regional Connectivity | access-date=२३ एप्रिल २०२२ | archive-date=२६ मे २०२२ | archive-url=https://web.archive.org/web/20220526045001/https://www.loganair.co.uk/our-story/latest-news/2021/boost-for-regional-connectivity/ | url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== विमान ताफा ==

=== सध्याचा विमान ताफा ===
[[File:Saab340.arp.600pix.jpg|thumb|२००३ मध्ये ऑरिग्नीचे एक माजी [[साब ३४०]] विमान, जुन्या रंगात.]]
[[File:G-JOEY.jpg|thumb|ऑरिग्नीचे माजी [[ब्रिटन-नॉर्मन ट्रायस्लँडर]] विमान 'G-JOEY' - जे १९८६ मध्ये स्थापन झालेल्या &quot;जोई क्लब&quot; आणि पुस्तक मालिकेमुळे प्रसिद्ध झाले होते - [[गर्न्सी विमानतळ|गर्न्सी विमानतळावर]] उतरताना]]
मार्च २०२६ च्या सुमारासची ऑरिन्यी एरची विमाने:&lt;ref&gt;https://www.caa.co.uk/aircraft-register/g-info/search-g-info/&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:center;&quot;
|+ ऑरिन्यी एर सर्व्हिसेस विमान ताफा
|-
! विमान
! सेवेत
! खरेदीवर
! प्रवासी
! नोंदी
|-
|[[एटीआर ७२-६००]]
|६&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cn42ryjyg9lo |title=Archived copy |access-date=२२ नोव्हेंबर २०२४ |archive-date=२२ नोव्हेंबर २०२४ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241122070844/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cn42ryjyg9lo |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://guernseypress.com/news/2024/06/01/aurignys-jet-bids-the-island-a-final-farewell/ | title=Aurigny's jet bids the island a final farewell | date=१ जून २०२४ | accessdate=२ जून २०२४ | archive-date=२ जून २०२४ | archive-url=https://web.archive.org/web/20240602023713/https://guernseypress.com/news/2024/06/01/aurignys-jet-bids-the-island-a-final-farewell/ | url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|—
|७२
|३ विमानांमध्ये बाहेरील धुके दिसण्यासाठी क्लियरव्हिजन™️ कॅमेरे बसवले आहेत&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://guernseypress.com/news/2022/03/23/all-of-aurignys-atrs-now-operating-fog-busting-kit/ |title=All of Aurigny's ATRs now operating fog-busting kit |date=२३ मार्च २०२२ |accessdate=२ जून २०२४ |archive-date=२ जून २०२४ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240602181856/https://guernseypress.com/news/2022/03/23/all-of-aurignys-atrs-now-operating-fog-busting-kit/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[डी हॅविलँड कॅनडा डीएचसी-६ ट्विन ऑटर]]
|—
|२&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://www.ch-aviation.com/news/155179-guernseys-aurigny-to-replace-do228s-with-damp-leased-dhc-6s | title=Guernsey's Aurigny to replace Do228s with damp-leased DHC-6s | date=२० जून २०२५ | accessdate=२० जुलै २०२५ | archive-date=२० जुलै २०२५ | archive-url=https://web.archive.org/web/20250720010023/https://www.ch-aviation.com/news/155179-guernseys-aurigny-to-replace-do228s-with-damp-leased-dhc-6s | url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|१७
|[[आयल ऑफ स्किली स्कायबस]] कडून डॅम्प लीजवर (Damp lease) घेणार&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web | url=https://guernseypress.com/news/2025/06/19/new-contract-will-see-twin-otters-flying-alderney-routes | title=New contract will see Twin Otters flying Alderney routes | date=१९ जून २०२५ | accessdate=२० जुलै २०२५ | archive-date=२४ जुलै २०२५ | archive-url=https://web.archive.org/web/20250724145816/https://guernseypress.com/news/2025/06/19/new-contract-will-see-twin-otters-flying-alderney-routes | url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|}

=== ऐतिहासिक विमान ताफा ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:center;&quot;
|+ ऑरिग्नीचा माजी विमान ताफा&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.jerseyeveningpost.com/news/2017/05/13/final-flight-nears-for-aurignys-last-trislander/|title=Final flight nears for Aurigny's last Trislander|date=१३ मे २०१७|accessdate=२ जून २०२४|archive-date=२ जून २०२४|archive-url=https://web.archive.org/web/20240602180829/https://www.jerseyeveningpost.com/news/2017/05/13/final-flight-nears-for-aurignys-last-trislander/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
! class=&quot;unsortable&quot; | विमान
! चालवलेली&lt;br /&gt;संख्या
! दाखल
! निवृत्त
|-
|[[एटीआर ४२|एटीआर ४२-५००]]
|align=center|२
|align=center|२००८
|align=center|२०२०
|-
|[[एटीआर ७२|एटीआर ७२-२०२]]
|align=center|३
|align=center|२००३
|align=center|२०१६
|-
|[[एटीआर ७२|एटीआर ७२-२११]]
|align=center|३
|align=center|२००३
|align=center|२०१४
|-
|[[एटीआर ७२|एटीआर ७२-५००]]
|align=center|३
|align=center|२००९
|align=center|२०२०
|-
|[[ब्रिटिश एरोस्पेस १४६]]
|align=center|१
|align=center|२००३
|align=center|२००४
|-
|[[ब्रिटन-नॉर्मन ट्रायस्लँडर]]
|align=center|१५
|align=center|१९७१
|align=center|२०१७
|-
|[[डी हॅविलँड कॅनडा डीएचसी-६ ट्विन ऑटर]]
|align=center|२
|align=center|१९८०
|align=center|१९८४
|-
|[[डोर्नियर २२८#२२८एनजी|डोर्नियर २२८एनजी]]
|align=center|२
|align=center|२०१५
|align=center|२०२६&lt;ref&gt;{{cite news |last=Farmer |first=Archie |date=१३ फेब्रुवारी २०२६ |title=Aurigny's Dornier aircraft touches down for final time |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c5y5g04qw28o |work=[[BBC News]] |access-date=१४ फेब्रुवारी २०२६}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[एम्ब्राएर ई-जेट परिवार|एम्ब्राएर १९५]]
|align=center|१
|align=center|२०१४
|align=center|२०२४
|-
|[[साब ३४०]]
|align=center|६
|align=center|१९९९
|align=center|२००५
|-
|[[शॉर्ट ३६०]]
|align=center|अज्ञात
|align=center|अज्ञात
|align=center|२००६
|}

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:युनायटेड किंग्डममधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:युनायटेड किंग्डममधील प्रादेशिक विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:गर्न्सी]]
[[वर्ग:इ.स. १९६४ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>1i3wwcoduqy0b0swqffvrxzohhkh9yc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>काबो व्हर्दे एरलाइन्स</title>
    <ns>0</ns>
    <id>55305</id>
    <revision>
      <id>2682217</id>
      <parentid>2680480</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T10:42:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682217</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13474" sha1="kmz932yfjw4y1mcckzmtnomet0qcm6k" xml:space="preserve">'''टी.ए.सी.व्ही. काबो व्हर्दे एरलाइन्स''' ({{lang-pt|Transportes Aéreos de Cabo Verde}}) ही [[पश्चिम आफ्रिका|पश्चिम आफ्रिकेमधील]] [[केप व्हर्दे]] ह्या देशाची राष्ट्रीय [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे. [[प्राइया]] येथे मुख्यालय असलेल्या टी.ए.सी.व्ही.चा प्रमुख वाहतूकतळ [[साल, केप व्हर्दे|साल]] ह्या बेटावरील आमिल्कार काब्राल आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर आहे. [[युरोपियन संघ]]ाने आफ्रिका खंडामधील बव्हंशी विमान कंपन्यांवर बंदी घातली असल्यामुळे आफ्रिकेतून [[युरोप]]ाला सेवा पुरवणारी टी.ए.सी.व्ही. ही मोजक्या आफ्रिकन कंपन्यांपैकी एक आहे.
[[चित्र:D4-CBG B757 TACV (5286438888) (3).jpg|250 px|इवलेसे|[[लिस्बन पोर्तेला विमानतळ]]ावर थांबलेले टी.ए.सी.व्ही.चे [[बोइंग ७५७]] विमान]]

== गंतव्यस्थाने ==
फेब्रुवारी २०२५ च्या सुमारास काबो व्हेर्दे एरलाइन्स खालील शहरांना विमानसेवा पुरवते:&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.caboverdeairlines.com/|title=विमान वेळापत्रक|website=caboverdeairlines.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=officialdestinations&gt;[https://www.caboverdeairlines.com/plan-my-trip/destinations.html caboverdeairlines.com - गंतव्यस्थाने] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250113144340/https://www.caboverdeairlines.com/plan-my-trip/destinations.html |date=2025-01-13 }} १८ फेब्रुवारी २०२५ रोजी मिळवले.&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! देश
! शहर
! विमानतळ
! नोंदी
|-
| [[ब्राझील]]
| [[रेसिफे]]
| [[रेसिफे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
| ६ मे २०२६ पासून सुरू होईल&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.gov.br/portos-e-aeroportos/pt-br/assuntos/noticias/2026/02/ministro-silvio-costa-filho-anuncia-novos-voos-entre-brasil-e-cabo-verde/|title=मंत्री सिल्व्हिओ कोस्टा फिलो यांनी ब्राझील आणि काबो व्हेर्दे दरम्यान नवीन उड्डाणे जाहीर केली|website=gov.br|date=५ फेब्रुवारी २०२६|language=pt}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[काबो व्हेर्दे]]
| [[बोआ व्हिस्टा, काबो व्हेर्दे|बोआ व्हिस्टा]]
| [[राबिल विमानतळ]]
| &lt;ref name=officialdestinations/&gt;
|-
| [[काबो व्हेर्दे]]
| [[मायो, काबो व्हेर्दे|मायो]]
| [[मायो विमानतळ]]
| &lt;ref name=officialdestinations/&gt;
|-
| [[काबो व्हेर्दे]]
| [[प्राया]]
| [[नेल्सन मंडेला आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
| &lt;ref name=officialdestinations/&gt;
|-
| [[काबो व्हेर्दे]]
| [[साल, काबो व्हेर्दे|साल]]
| [[अमिलकार कॅब्राल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
| मुख्य केंद्र (Hub)&lt;ref name=officialdestinations/&gt;
|-
| [[काबो व्हेर्दे]]
| [[साओ निकोलाऊ, काबो व्हेर्दे|साओ निकोलाऊ]]
| [[प्रेगुइसा विमानतळ]]
| &lt;ref name=officialdestinations/&gt;
|-
| [[काबो व्हेर्दे]]
| [[साओ व्हिसेंट, काबो व्हेर्दे|साओ व्हिसेंट]]
| [[साओ पेदेरो विमानतळ]]
| &lt;ref name=&quot;aeroroutes_230724-vrjul237m8&quot;/&gt;
|-
| [[फ्रान्स]]
| [[पॅरिस]]
| [[चार्ल्स डी गॉल विमानतळ]]
| &lt;ref name=&quot;aeroroutes_230724-vrjul237m8&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url= https://kiosquedaaviacao.pt/cabo-verde-airlines-vai-retomar-voos-para-paris/ | title= काबो व्हेर्दे एरलाइन्स पुन्हा पॅरिससाठी उड्डाणे सुरू करणार | date= २९ एप्रिल २०२३ }}&lt;/ref&gt;
|-
| [[इटली]]
| [[बर्गामो]]
| [[ओरियो अल सेरियो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
| &lt;ref&gt;{{cite web |title=काबो व्हेर्दे एरलाइन्स नोव्हेंबर २०२३ पासून इटली सेवा पुन्हा सुरू करणार |url=https://www.aeroroutes.com/eng/231009-vrnw23it |website=Aeroroutes |access-date=९ ऑक्टोबर २०२३}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[पोर्तुगाल]]
| [[लिस्बन]]
| [[लिस्बन विमानतळ]]
| &lt;ref name=&quot;aeroroutes_230724-vrjul237m8&quot;&gt;{{Cite web|last1=Liu|first1=Jim|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230724-vrjul237m8|title=काबो व्हेर्दे एरलाइन्स ७३७ मॅक्स ८ सेवेचा आराखडा|website=Aeroroutes.com|date=२४ जुलै २०२३|accessdate=३ फेब्रुवारी २०२५|language=en-ca}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[पोर्तुगाल]]
| [[पोर्तो]]
| [[पोर्तो विमानतळ]]
| &lt;ref name=aeroroutes&gt;{{cite web |title=काबो व्हेर्दे एरलाइन्स पोर्तो सेवा भर |url=https://www.aeroroutes.com/eng/250218-vrns25opo |website=Aeroroutes |access-date=१८ फेब्रुवारी २०२५}}&lt;/ref&gt;
|}

==== कोडशेर करार ====
* [[आफ्रिका वर्ल्ड एरलाइन्स]]&lt;ref&gt;https://www.flyafricaworld.com/2020/01/cabo-verde-airlines-and-africa-world-airlines-improve-air-connections-in-west-africa/{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* [[अझोरेस एरलाइन्स]]&lt;ref&gt;https://www.azoresairlines.pt/en/sata/news/sata-azores-airlines-operating-partner-of-cabo-verde-connect-services&lt;/ref&gt;
* [[टीएएजी अंगोला एरलाइन्स]]&lt;ref&gt;https://aviationweek.com/air-transport/airports-networks/cabo-verde-airlines-enter-partnership-taag-angola-airlines&lt;/ref&gt;

==== इंटरलाइन करार ====
* [[आफ्रिका वर्ल्ड एरलाइन्स]]
* [[एपीजी एरलाइन्स]]&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.apgiet.com/all-partner-airlines.html | title=सर्व भागीदार विमान कंपन्या }}&lt;/ref&gt;

== विमानताफा ==
=== सध्याचा ताफा ===
ऑगस्ट २०२५ च्या सुमारास काबो व्हेर्दे एरलाइन्सकडील विमाने :&lt;ref&gt;{{cite journal |title=ग्लोबल एरलाइन गाईड २०२५ - काबो व्हेर्दे एरलाइन्स |journal=एरलाइनर वर्ल्ड |date=सप्टेंबर २०२५ |page=५३}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;border-collapse:collapse;text-align:center&quot;
|+ काबो व्हेर्दे एरलाइन्स ताफा
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | विमान !! rowspan=&quot;2&quot; | सेवेत !! rowspan=&quot;2&quot; | मागण्या !! colspan=&quot;3&quot; | प्रवासी क्षमता !! rowspan=&quot;2&quot; | नोंदी
|-
! &lt;abbr title=&quot;व्यावसायिक श्रेणी&quot;&gt;व्या&lt;/abbr&gt; !! &lt;abbr title=&quot;किफायतशीर श्रेणी&quot;&gt;कि&lt;/abbr&gt; !! एकूण
|-
| [[एटीआर ७२|एटीआर ७२-६००]] || — || २ || — || ७० || ७० || 
|-
| [[बोईंग ७३७-७००]] || १ || — || १२ || १०८ || १२० || 
|-
| [[बोईंग ७३७ मॅक्स ८]] || १ || — || — || १७९ || १७९ || 
|-
! एकूण
! २
! २
! colspan=&quot;5&quot; | 
|}

=== निवृत्त विमाने ===
''टीएसीव्ही'' नाव असताना या विमान कंपनीने वापरलेली विमाने:
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;border-collapse:collapse;text-align:center&quot;
|+ काबो व्हेर्दे एरलाइन्सचा निवृत्त ताफा
|-
! विमान
! एकूण
! ताफ्यात आले
! निवृत्त झाले
! नोंदी
|-
| [[एटीआर ४२-३००]]
| ४
| १९९४
| २०१०
| 
|-
| [[एटीआर ४२-५००]]
| १
| rowspan=2 | २००७
| rowspan=2 | २०१७
| 
|-
| [[एटीआर ७२-५००]]
| ३
| 
|-
| [[ऑस्टर डी.५]]
| ३
| १९६२
| {{अज्ञात}}
| 
|-
| [[बोईंग ७३७-३००]]
| १
| २००२
| २००४
| 
|-
| [[बोईंग ७३७-४००]]
| १
| २०१५
| २०१५
| [[गो२स्काय]] कडून भाड्याने घेतले होते.
|-
| [[बोईंग ७३७-८००]]
| २
| २०१२
| २०१६
| 
|-
| [[बोईंग ७५७-२००]]
| ६
| १९९६
| २०२२
| 
|-
| [[ब्रिटन-नॉर्मन आयलँडर]]
| ३
| १९७१
| १९८४
| 
|-
| [[कासा सी-२१२ एव्हिओकार]]
| २
| १९९२
| १९९३
| 
|-
| [[डी हॅविलँड ड्रॅगन रॅपिड]]
| १
| १९५९
| {{अज्ञात}}
| 
|-
| [[डी हॅविलँड डव्ह]]
| ३
| १९६२
| {{अज्ञात}}
| 
|-
| [[डी हॅविलँड कॅनडा डीएचसी-६ ट्विन ऑटर]]
| २
| १९७७
| २००४
| 
|-
| [[डोर्नियर २२८]]
| १
| १९९९
| १९९९
| [[टीएसीव्ही फ्लाईट ५००२|फ्लाईट ५००२]] अपघातात नष्ट.
|-
| [[एम्ब्राएर ईएमबी १२० ब्राझिलिया]]
| १
| १९८९
| १९९४
| 
|-
| [[हॉकर सिडली एचएस ७४८]]
| २
| १९७३
| १९९८
| 
|-
|}

== अपघात आणि दुर्घटना ==
* [[टीएसीव्ही फ्लाइट ५००२]] ने ७ ऑगस्ट १९९९ रोजी सकाळी ११:४२ वाजता [[साओ पेद्रो]] येथून [[आगुस्तिनो नेतो]]साठी उड्डाण केले. उड्डाणानंतर तेरा मिनिटांनी [[सांतो अंताओ]] बेटावर पाऊस आणि धुक्यामुळे दृश्यमानता कमी झाली, ज्यामुळे विमानतळावर [[दृश्य उड्डाण नियम|व्हीएफआर]] नियमांनुसार विमान उतरवणे अशक्य झाले. वैमानिकांनी ११:५६ वाजता साओ व्हिसेंटला परत जाण्याचा निर्णय घेतला. दुपारी १२:०२ वाजता विमान सांतो अंताओ बेटावरून उडत असताना १,३७० मीटर (४,४९० फूट) उंचीवर जंगलाने वेढलेल्या डोंगरावर आदळले. या अपघातात विमानाने पेट घेतला आणि विमानातील सर्व १८ प्रवासी व कर्मचाऱ्यांचा मृत्यू झाला.&lt;ref&gt;[https://asn.flightsafety.org/asndb/323702 asn.flightsafety.org] १८ फेब्रुवारी २०२५ रोजी मिळवले.&lt;/ref&gt;

==बाह्य दुवे==
*[http://www.flytacv.com/ अधिकृत संकेतस्थळ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080612170828/http://www.flytacv.com/ |date=2008-06-12 }}

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:केप व्हर्देमधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:विमानवाहतूक कंपन्या]]</text>
      <sha1>kmz932yfjw4y1mcckzmtnomet0qcm6k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>स्टार प्रवाह</title>
    <ns>0</ns>
    <id>59039</id>
    <revision>
      <id>2682053</id>
      <parentid>2681928</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T12:14:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-25878-22</username>
        <id>182647</id>
      </contributor>
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-26285-49|~2026-26285-49]] ([[User talk:~2026-26285-49|चर्चा]])यांची आवृत्ती [[Special:Diff/2681928|2681928]] परतवली.</comment>
      <origin>2682053</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30257" sha1="hcse44nm0gqnva579mzsd1p7a482fih" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट दूरचित्रवाहिनी
|नाव             = स्टार प्रवाह
|चित्र             = Star Pravah 2023.png
|चित्रसाईज         = 
|चित्र_माहिती        = 
|चित्र२            = 
|सुरुवात           = २४ नोव्हेंबर २००८
|चित्र स्वरूप        = 
|शेवटचे_प्रसारण      = 
|चित्र_प्रकार         = 
|प्रेक्षक_संख्या       = 
|प्रेक्षक_संख्या_सध्या   = 
|प्रेक्षक_संख्या_माहिती  = 
|नेटवर्क           = स्टार इंडिया
|मालक           = [[डिझ्नी स्टार]]
|ब्रीदवाक्य          = मराठी परंपरा, मराठी प्रवाह
|देश             = [[भारत]]
|प्रसारण क्षेत्र        = [[भारत]]
|मुख्यालय          = [[मुंबई]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]]
|जुने नाव          = 
|बदललेले नाव       = 
|भगिनी वाहिनी       = [[प्रवाह पिक्चर]]
|प्रसारण वेळ         = दुपारी १ ते ३ आणि संध्या. ६.३० ते रात्री ११.३० (प्राइम टाइम)
|संकेतस्थळ          ={{URL|https://www.hotstar.com/channels/star-pravah|स्टार प्रवाह}} [[डिझ्नी+ हॉटस्टार]]वर
}}

'''स्टार प्रवाह''' ही एक [[मराठी]] दूरचित्रवाणी वाहिनी आहे, जी मराठी मनोरंजनात्मक मालिका व वास्तविक कार्यक्रम दाखवते. स्टार प्रवाह हे [[वॉल्ट डिझ्नी कंपनी इंडिया]] च्या उपकंपनी असलेल्या [[डिझ्नी स्टार]]च्या (माजी नाव ''स्टार इंडिया''), मालकीचे असून स्टार प्रवाहची सुरुवात २४ नोव्हेंबर २००८ रोजी झाली. स्टार प्रवाह एचडी १ मे २०१६ रोजी सुरू झाले. दर रविवारी [[स्टार प्रवाह महाएपिसोड]] प्रसारित केले जातात.

==इतिहास==
स्टार प्रवाह ही स्टार इंडियाची मराठी वाहिनी आहे, स्टार जलशा या बंगाली वाहिनी नंतर २४ नोव्हेंबर २००८ रोजी लाँच केले गेले आणि त्याच लोगोची कॉपी केली गेली, फक्त रंग लाल ऐवजी निळा होता. नवीन लोगो आणि ग्राफिक्स असलेली वाहिनी (बंगाली चॅनेल स्टार जलशाद्वारे १७ जून २०१२ ते १७ फेब्रुवारी २०१९ या कालावधीत वापरलेला लोगो आणि ग्राफिक्स). ३ फेब्रुवारी २०१४ रोजी वाहिनीला &quot;स्वप्नांना पंख नवे&quot; या टॅगलाइनसह रिब्रँड केले गेले. वाहिनीला परत १० ऑक्टोबर २०१६ रोजी &quot;आता थांबायचं नाय&quot; या टॅगलाइनसह रिब्रँड केले गेले. त्यानंतर परत एकदा २ डिसेंबर २०१९ रोजी &quot;मराठी परंपरा, मराठी प्रवाह!&quot; या नवीन टॅगलाइनसह, नवीन लोगो आणि ग्राफिक्ससह वाहिनीने स्वतःला रिब्रँड केले. १ मे २०१६ रोजी, स्टार प्रवाह एचडी नावाच्या वाहिनीची हाय-डेफिनिशन फीड लाँच करण्यात आले.

==पुरस्कार व सोहळे==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! सुरू झाल्याचे वर्ष || कार्यक्रमाचे नाव
|-
|२०१४-२०१८
|''येरे येरे''
|-
|२०१६
|''स्टार प्रवाह रत्न''
|-
|२०२१-चालू
|''[[स्टार प्रवाह परिवार पुरस्कार]]''
|-
|२०२१-चालू
|''स्टार प्रवाह गणेशोत्सव''
|-
|२०२२
|''स्टार प्रवाह धुमधडाका''
|-
|२०२३-चालू
|''स्टार प्रवाह ढिंचॅक दिवाळी''
|}

==प्रसारित कार्यक्रम==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! प्रसारित दिनांक
! मालिका
! वेळ
! रूपांतरण
|-
| ७ जुलै २०२५
| [[हळद रुसली कुंकू हसलं (मालिका)|हळद रुसली कुंकू हसलं]]
| दुपारी १ वाजता
|
|-
| १४ फेब्रुवारी २०२२
| [[मुरांबा (मालिका)|मुरांबा]]
| दुपारी १.३० वाजता
| हिंदी मालिका सुहानी सी एक लडकी
|-
| १५ सप्टेंबर २०२५
| लपंडाव
| दुपारी २ वाजता
|
|-
| १९ जानेवारी २०२६
| तुझ्या सोबतीने
| दुपारी २.३० वाजता
|
|-
| १५ डिसेंबर २०२५
| वचन दिले तू मला
| संध्या. ६.३० वाजता
| बंगाली मालिका गीता एल.एल.बी.
|-
| १६ डिसेंबर २०२४
| लग्नानंतर होईलच प्रेम
| संध्या. ७ वाजता
| तमिळ मालिका इरामना रोजावे २
|-
| ५ जानेवारी २०२६
| [[मी सावित्रीबाई जोतीराव फुले]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|
|-
| २३ डिसेंबर २०२४
| [[तू ही रे माझा मितवा]]
| रात्री ८ वाजता
| हिंदी मालिका [[इस प्यार को क्या नाम दूँ]]
|-
| ५ डिसेंबर २०२२
| [[ठरलं तर मग!]]
| रात्री ८.४५ वाजता
| तमिळ मालिका रोजा
|-
| १ जून २०२६
| पाठराखीण
| लवकरच...
| हिंदी मालिका बिदाई
|-
| ३० मार्च २०२६
| आनंदी
| रात्री ९.३० वाजता
| हिंदी मालिका बंदिनी
|-
| २७ एप्रिल २०२६
| बाई तुझा आशीर्वाद
| रात्री १० वाजता
| तमिळ मालिका अय्यानार थुनाई
|-
| १८ मार्च २०२४
| [[घरोघरी मातीच्या चुली (मालिका)|घरोघरी मातीच्या चुली]]
| रात्री १०.३० वाजता
| हिंदी मालिका कहानी घर घर की
|-
| २७ मे २०२४
| येड लागलं प्रेमाचं
| रात्री ११ वाजता
|
|}

==जुन्या मालिका==
# [[अग्निहोत्र (मालिका)|अग्निहोत्र]]
# [[अग्निहोत्र २]]
# [[अबोली (मालिका)|अबोली]]
# [[आई कुठे काय करते!]]
# [[कुन्या राजाची गं तू राणी]]
# [[छत्रीवाली]]
# [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर: महामानवाची गौरवगाथा]]
# [[ठिपक्यांची रांगोळी (मालिका)|ठिपक्यांची रांगोळी]]
# [[तुझं नि माझं घर श्रीमंताचं]]
# [[तुझेच मी गीत गात आहे]]
# [[थोडं तुझं आणि थोडं माझं]]
# [[दुर्वा (मालिका)|दुर्वा]]
# [[देवयानी (मालिका)|देवयानी]]
# [[नकळत सारे घडले]]
# [[पिंकीचा विजय असो!]]
# [[पुढचं पाऊल (मालिका)|पुढचं पाऊल]]
# [[प्रेमाचा गेम सेम टू सेम]]
# [[प्रेमाची गोष्ट (मालिका)|प्रेमाची गोष्ट]]
# [[फुलाला सुगंध मातीचा]]
# [[मन उधाण वाऱ्याचे]]
# [[मुलगी झाली हो]]
# [[मोलकरीण बाई - मोठी तिची सावली]]
# [[रंग माझा वेगळा]]
# [[राजा शिवछत्रपती (मालिका)|राजा शिवछत्रपती]]
# [[लग्नाची बेडी (मालिका)|लग्नाची बेडी]]
# [[लक्ष्मीच्या पाऊलांनी]]
# [[लक्ष्य (मालिका)|लक्ष्य]]
# [[लेक माझी लाडकी]]
# [[शुभविवाह (मालिका)|शुभविवाह]]
# [[स्वप्नांच्या पलिकडले]]
# [[सहकुटुंब सहपरिवार]]
# [[साधी माणसं (मालिका)|साधी माणसं]]
# [[स्वाभिमान - शोध अस्तित्वाचा]]
# [[सांग तू आहेस का?]]
# [[सुख म्हणजे नक्की काय असतं!]]
# आई आणि बाबा रिटायर होत आहेत!
# कोण होतीस तू, काय झालीस तू!
# काजळमाया
# उदे गं अंबे
# जे३ जंक्शन
# गोष्ट एका लग्नाची
# गोष्ट एका कॉलेजची
# गोष्ट एका आनंदीची
# गोष्ट एका जप्तीची
# कुकुचकू
# असे का घडले?
# जिवलगा
# जीवलगा
# चारचौघी
# कुलस्वामिनी
# कुळ स्वामिनी
# दार उघडा ना गडे
# अंतरपाट
# वचन दिले तू मला
# कशाला उद्याची बात
# ओळख - ध्यास स्वप्नांचा
# झुंज
# बंध रेशमाचे
# दोन किनारे दोघी आपण
# तुजवीण सख्या रे
# धर्मकन्या
# सुवासिनी
# अनोळखी दिशा
# मांडला दोन घडीचा डाव
# लक्ष्मी वर्सेस सरस्वती
# पंचनामा
# माधुरी मिडलक्लास
# मानसीचा चित्रकार तो
# मन धागा धागा जोडते नवा
# आम्ही दोघे राजा राणी
# आराधना
# आंबट गोड
# अरे वेड्या मना
# बे दुणे दहा
# प्रीती परी तुजवरी
# रुंजी
# लगोरी - मैत्री रिटर्न्स
# जयोस्तुते
# येक नंबर
# तू जिवाला गुंतवावे
# तुमचं आमचं सेम असतं
# छोटी मालकीण
# दुहेरी
# नकुशी तरीही हवीहवीशी
# नशीबवान
# गं सहाजणी
# गोठ
# ललित २०५
# साथ दे तू मला
# साता जल्माच्या गाठी
# शतदा प्रेम करावे
# तुझ्या इश्काचा नादखुळा
# वैजू नंबर १
# नवे लक्ष्य
# प्रेमा तुझा रंग कसा
# प्रेमा तुझा रंग कसा २
# स्पेशल ५
# जय देवा श्री गणेशा
# दख्खनचा राजा जोतिबा
# श्री गुरुदेव दत्त
# विठू माऊली
# जय भवानी जय शिवाजी

===अनुवादित मालिका===
# ५ स्टार किचन
# देवांचे देव महादेव
# महाभारत
# श्री गणेश
# [[रामायण (मालिका)|रामायण]]
# [[सत्यमेव जयते (दूरचित्रवाणी मालिका)|सत्यमेव जयते]]

==कथाबाह्य कार्यक्रम==
# [[आता होऊ दे धिंगाणा]]
# [[भांडा सौख्य भरे]]
# [[मी होणार सुपरस्टार]]
# शिट्टी वाजली रे
# आता होऊन जाऊ द्या
# आम्ही ट्रॅव्हलकर
# कॉमेडी बिमेडी
# ढाबळ एक तास टाइमपास
# ढिंका चिका - कॉमेडीचा नवा फॉर्म्युला
# एक टप्पा आऊट
# जोडी जमली रे
# जस्ट डान्स
# किचनची सुपरस्टार
# महाराष्ट्राचा डान्सिंग सुपरस्टार
# महाराष्ट्राचा नच बलिये
# मंडळ भारी आहे
# नांदा सौख्य भरे
# पोटोबा प्रसन्न
# स्टार दरबार
# सून सासू सून
# सुप्रिया सचिन शो - जोडी तुझी माझी
# विकता का उत्तर?
# विसावा - एक घर मनासारखं
# झेप

==टीआरपी==
२०२१ च्या १४ व्या आठवड्यात, स्टार प्रवाह दहा सर्वाधिक पाहिल्या गेलेल्या भारतीय पे प्लॅटफॉर्म दूरचित्रवाणी चॅनेलमध्ये 1341.11 AMAs सह दहाव्या स्थानावर सामील झाले.

{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
!rowspan=&quot;2&quot; | आठवडा आणि वर्ष
!colspan=&quot;6&quot; | BARC AMAs
|-
!मेगा सिटी
!क्रमांक
!हिंदी भाषिक मार्केट
!क्रमांक
!भारत
!क्रमांक
|-
|आठवडा ३७, २०२१
|rowspan=&quot;23&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1539.19
|5
|1556.26
|10
|-
|आठवडा ३८, २०२१
|rowspan=&quot;2&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1551.06
|9
|-
|आठवडा ४५, २०२१
|1517.06
|10
|-
|आठवडा ४६, २०२१
|1576.53
|5
|1601.66
|8
|-
|आठवडा ४७, २०२१
|1546.27
|5
|1568.70
|8
|-
|आठवडा ४८, २०२१
|rowspan=&quot;5&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1544.46
|10
|-
|आठवडा ४९, २०२१
|1552.12
|10
|-
|आठवडा १, २०२२
|1617.21
|10
|-
|आठवडा २, २०२२
|1534.71
|10
|-
|आठवडा ३, २०२२
|1513
|10
|-
|आठवडा ९, २०२२
|1471.21
|5
|1495.43
|8
|-
|आठवडा १०, २०२२
|1471.95
|5
|1497.25
|8
|-
|आठवडा ११, २०२२
|rowspan=&quot;3&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1482.54
|9
|-
|आठवडा १२, २०२२
|1492.23
|10
|-
|आठवडा १३, २०२२
|1442.28
|10
|-
|आठवडा १४, २०२२
|1487.64
|5
|1517.08
|8
|-
|आठवडा १५, २०२२
|1341.36
|5
|1363.42
|8
|-
|आठवडा १६, २०२२
|1406.77
|5
|1424.58
|9
|-
|आठवडा १७, २०२२
|rowspan=&quot;3&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1416.39
|9
|-
|आठवडा १९, २०२२
|1350.4
|10
|-
|आठवडा २१, २०२२
|1381.04
|10
|-
|आठवडा २२, २०२२
|1480.72
|5
|1507.05
|8
|-
|आठवडा २३, २०२२
|1381.56
|5
|1405.59
|9
|-
|आठवडा २४, २०२२
|291.28
|5
|1474.45
|5
|1504.76
|9
|-
|आठवडा २५, २०२२
|287.99
|5
|rowspan=&quot;5&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|-
|आठवडा २८, २०२२
|rowspan=&quot;9&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1532.94
|9
|-
|आठवडा २९, २०२२
|1504.15
|8
|-
|आठवडा ३०, २०२२
|1440.66
|10
|-
|आठवडा ३१, २०२२
|1514.69
|9
|-
|आठवडा ३२, २०२२
|1500.53
|5
|1523.61
|9
|-
|आठवडा ३३, २०२२
|1565.54
|5
|1593.55
|8
|-
|आठवडा ३४, २०२२
|1584.93
|5
|1609.75
|7
|-
|आठवडा ३५, २०२२
|colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1429.83
|10
|-
|आठवडा ३७, २०२२
|1626.5
|4
|1649.99
|6
|-
|आठवडा ३८, २०२२
|280.84
|5
|1565.88
|4
|1587.26
|6
|-
|आठवडा ३९, २०२२
|rowspan=&quot;2&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1487.64
|5
|1509.02
|7
|-
|आठवडा ४०, २०२२
|1550.58
|5
|1575.49
|7
|-
|आठवडा ४१, २०२२
|281.01
|5
|1572.55
|5
|1599.75
|8
|-
|आठवडा ४२, २०२२
|rowspan=&quot;4&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1595.63
|5
|1616.71
|7
|-
|आठवडा ४३, २०२२
|1562.95
|5
|1585.67
|7
|-
|आठवडा ४४, २०२२
|rowspan=&quot;2&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1667.66
|8
|-
|आठवडा ४५, २०२२
|1669.9
|8
|-
|आठवडा ४६, २०२२
|293.21
|5
|1639.66
|5
|1660.83
|7
|-
|आठवडा ४७, २०२२
|288.15
|5
|1640.03
|5
|1662.68
|7
|-
|आठवडा ४८, २०२२
|286.02
|5
|1651.62
|5
|1675.98
|7
|-
|आठवडा ४९, २०२२
|284.08
|5
|1616.36
|5
|1643.6
|7
|-
|आठवडा ५०, २०२२
|298.07
|5
|1602
|5
|1627.25
|7
|-
|आठवडा ५१, २०२२
|rowspan=&quot;2&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1534.69
|5
|1559
|8
|-
|आठवडा ५२, २०२२
|1585.68
|5
|1610.02
|8
|-
|आठवडा १, २०२३
|276.4
|5
|1596.73
|5
|1619.82
|7
|-
|आठवडा २, २०२३
|292.83
|4
|1624.55
|5
|1644.4
|7
|-
|आठवडा ३, २०२३
|314.32
|4
|1711.93
|5
|1732.54
|7
|-
|आठवडा ४, २०२३
|307.1
|4
|1630.69
|5
|1648.57
|7
|-
|आठवडा ५, २०२३
|303.49
|4
|1627.73
|5
|1646.8
|7
|-
|आठवडा ६, २०२३
|292.82
|4
|1603.74
|5
|1625.13
|7
|-
|आठवडा ७, २०२३
|298.62
|4
|1646.78
|5
|1672.17
|7
|-
|आठवडा ८, २०२३
|colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1222.15
|5
|1246.77
|8
|-
|आठवडा ९, २०२३
|290.3
|4
|1617.14
|4
|1638.73
|7
|-
|आठवडा १०, २०२३
|284.31
|5
|1583.58
|5
|1602.8
|8
|-
|आठवडा ११, २०२३
|rowspan=&quot;7&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1568.32
|5
|1583.43
|8
|-
|आठवडा १२, २०२३
|1586.79
|4
|1601.86
|7
|-
|आठवडा १३, २०२३
|1511.79
|4
|1526.8
|7
|-
|आठवडा १४, २०२३
|rowspan=&quot;3&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1404.25
|9
|-
|आठवडा २०, २०२३
|1379.8
|10
|-
|आठवडा २१, २०२३
|1336.04
|10
|-
|आठवडा २२, २०२३
|1432.9
|5
|1455.53
|9
|-
|आठवडा २३, २०२३
|286.07
|5
|1450.61
|5
|1475.28
|9
|-
|आठवडा २४, २०२३
|colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1391.97
|5
|1413.13
|9
|-
|आठवडा २५, २०२३
|297.47
|5
|1508.04
|5
|1529.61
|8
|-
|आठवडा २६, २०२३
|colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|rowspan=&quot;7&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1508.18
|10
|-
|आठवडा २७, २०२३
|311.63
|5
|1586.14
|9
|-
|आठवडा २८, २०२३
|305.63
|5
|1576.27
|9
|-
|आठवडा २९, २०२३
|305.11
|4
|1604.36
|9
|-
|आठवडा ३०, २०२३
|rowspan=&quot;2&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1538.86
|10
|-
|आठवडा ३१, २०२३
|1590.24
|10
|-
|आठवडा ३२, २०२३
|300.09
|4
|1560.37
|10
|-
|आठवडा ३३, २०२३
|312.78
|4
|1645.59
|5
|1666.5
|8
|-
|आठवडा ३४, २०२३
|359.56
|2
|1773.39
|3
|1793.95
|5
|-
|आठवडा ३५, २०२३
|319.48
|3
|1637.29
|5
|1656.78
|8
|-
|आठवडा ३६, २०२३
|342.24
|2
|1726.76
|4
|1749.07
|7
|-
|आठवडा ३७, २०२३
|326.07
|5
|rowspan=&quot;2&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1643.41
|9
|-
|आठवडा ३८, २०२३
|colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1493.7
|10
|-
|आठवडा ३९, २०२३
|315.15
|5
|1606.96
|5
|1628.03
|8
|-
|आठवडा ४०, २०२३
|371.71
|4
|1845.97
|3
|1868.71
|5
|-
|आठवडा ४१, २०२३
|354.49
|5
|1746.04
|4
|1765.6
|7
|-
|आठवडा ४२, २०२३
|rowspan=&quot;4&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1728.18
|4
|1748.5
|7
|-
|आठवडा ४३, २०२३
|1688.71
|5
|1709.19
|8
|-
|आठवडा ४४, २०२३
|1688.53
|5
|1709
|8
|-
|आठवडा ४५, २०२३
|1688.86
|5
|1709.35
|8
|-
|आठवडा ४६, २०२३
|314.47
|5
|colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1602.99
|9
|-
|आठवडा ४७, २०२३
|334.4
|5
|1761.59
|4
|1782.84
|6
|-
|आठवडा ४८, २०२३
|340.02
|5
|1774.83
|3
|1797.74
|5
|-
|आठवडा ४९, २०२३
|330.75
|3
|1733.14
|4
|1753.03
|6
|-
|आठवडा ५०, २०२३
|345.59
|4
|1748.28
|4
|1773.41
|6
|-
|आठवडा ५१, २०२३
|350.51
|4
|1787.22
|4
|1812.24
|6
|-
|आठवडा ५२, २०२३
|334.81
|4
|1720.19
|5
|1743.27
|7
|-
|आठवडा १, २०२४
|331.16
|4
|colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1752.61
|8
|-
|आठवडा २, २०२४
|328.3
|4
|1692.61
|5
|1717.1
|8
|-
|आठवडा ३, २०२४
|335.95
|4
|1701.59
|4
|1727.75
|7
|-
|आठवडा ४, २०२४
|313.03
|4
|1595.58
|5
|1619.65
|7
|-
|आठवडा ५, २०२४
|324.83
|4
|1639.19
|4
|1663.48
|7
|-
|आठवडा ६, २०२४
|340.76
|4
|1699.56
|3
|1729.21
|5
|-
|आठवडा ७, २०२४
|335.94
|4
|1669.05
|3
|1697.39
|5
|-
|आठवडा ८, २०२४
|330.64
|4
|colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1616.1
|7
|-
|आठवडा ९, २०२४
|328.81
|4
|1588.34
|5
|1609.17
|8
|-
|आठवडा १०, २०२४
|340.62
|4
|1674.46
|3
|1700.32
|5
|-
|आठवडा ११, २०२४
|362.68
|3
|1764.45
|3
|1793.48
|5
|-
|आठवडा १२, २०२४
|'''391.66'''
|1
|'''1917.04'''
|3
|'''1944.9'''
|5
|-
|आठवडा १३, २०२४
|343.27
|4
|1720.83
|5
|1745.54
|7
|-
|आठवडा १४, २०२४
|333.75
|4
|1678.56
|5
|1701.37
|7
|-
|आठवडा १५, २०२४
|324.31
|4
|rowspan=&quot;2&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1661.26
|8
|-
|आठवडा १६, २०२४
|300.91
|4
|1466.09
|9
|-
|आठवडा १७, २०२४
|329.14
|4
|1473.76
|5
|1497.09
|8
|-
|आठवडा १८, २०२४
|313.84
|4
|1475.98
|5
|1503.38
|8
|-
|आठवडा १९, २०२४
|308.96
|4
|rowspan=&quot;3&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1480.3
|8
|-
|आठवडा २०, २०२४
|290.19
|4
|1355.01
|10
|-
|आठवडा २१, २०२४
|303.99
|4
|1445.34
|9
|-
|आठवडा २२, २०२४
|310.75
|3
|1571.52
|5
|1599.8
|7
|-
|आठवडा २३, २०२४
|313.07
|3
|1467.74
|5
|1491.59
|7
|-
|आठवडा २४, २०२४
|331.61
|3
|colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1518.06
|9
|-
|आठवडा २५, २०२४
|318.92
|4
|1513.29
|5
|1534.75
|8
|-
|आठवडा २६, २०२४
|319.09
|5
|rowspan=&quot;2&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1524.55
|10
|-
|आठवडा २७, २०२४
|313.37
|3
|1514.53
|9
|-
|आठवडा २८, २०२४
|318.09
|3
|1491.43
|5
|1518.17
|8
|-
|आठवडा २९, २०२४
|325
|4
|rowspan=&quot;2&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1577.98
|9
|-
|आठवडा ३०, २०२४
|335.81
|4
|1602.54
|9
|-
|आठवडा ३१, २०२४
|343.55
|3
|1689.2
|5
|1711.82
|7
|-
|आठवडा ३२, २०२४
|329.03
|4
|rowspan=&quot;4&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1621.83
|9
|-
|आठवडा ३३, २०२४
|310.4
|4
|1549.35
|9
|-
|आठवडा ३४, २०२४
|296.72
|5
|1498.66
|9
|-
|आठवडा ३५, २०२४
|307.97
|5
|1681.19
|8
|-
|आठवडा ३६, २०२४
|356.7
|3
|1797.18
|4
|1838.66
|6
|-
|आठवडा ३७, २०२४
|310
|5
|1611.89
|5
|1651.56
|8
|-
|आठवडा ३८, २०२४
|318.17
|4
|rowspan=&quot;3&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1715.5
|8
|-
|आठवडा ३९, २०२४
|313.2
|5
|1661.08
|8
|-
|आठवडा ४०, २०२४
|307.53
|5
|1604.69
|8
|-
|आठवडा ४१, २०२४
|305.13
|5
|1589.28
|5
|1628.91
|8
|-
|आठवडा ४२, २०२४
|colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1568.83
|5
|1595.94
|8
|-
|आठवडा ४३, २०२४
|326.61
|4
|1675.11
|4
|1710.53
|6
|-
|आठवडा ४४, २०२४
|302.04
|4
|1605.42
|5
|1640.45
|7
|-
|आठवडा ४५, २०२४
|313.14
|4
|1632.44
|5
|1673.37
|7
|-
|आठवडा ४६, २०२४
|307.54
|4
|colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1660.51
|6
|-
|आठवडा ४७, २०२४
|329.8
|5
|1646.53
|4
|1679.54
|7
|-
|आठवडा ४८, २०२४
|325.14
|5
|1615.88
|4
|1661.67
|7
|-
|आठवडा ४९, २०२४
|339.07
|4
|1642.63
|5
|1686.13
|8
|-
|आठवडा ५०, २०२४
|320.93
|4
|1587.81
|5
|1634.79
|7
|-
|आठवडा ५१, २०२४
|326
|5
|1628.15
|5
|1672.89
|7
|-
|आठवडा ५२, २०२४
|rowspan=&quot;2&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1572
|5
|1610.61
|7
|-
|आठवडा ५३, २०२४
|colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1626.97
|8
|-
|आठवडा १, २०२५
|317.92
|5
|1550.38
|5
|1600.06
|7
|-
|आठवडा २, २०२५
|rowspan=&quot;2&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|rowspan=&quot;4&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1594.55
|9
|-
|आठवडा ३, २०२५
|1577.74
|8
|-
|आठवडा ४, २०२५
|307.77
|4
|1537.47
|9
|-
|आठवडा ५, २०२५
|292.2
|5
|1496.48
|9
|-
|आठवडा ६, २०२५
|328.06
|2
|1708.35
|4
|1757.59
|6
|-
|आठवडा ७, २०२५
|318.97
|5
|1629.34
|5
|1665.16
|7
|-
|आठवडा ८, २०२५
|293.83
|5
|rowspan=&quot;3&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1579.06
|8
|-
|आठवडा ९, २०२५
|305.16
|5
|1661.1
|9
|-
|आठवडा १०, २०२५
|colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1578.58
|9
|-
|आठवडा ११, २०२५
|334.98
|4
|1678.36
|5
|1717.9
|7
|-
|आठवडा १२, २०२५
|rowspan=&quot;4&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|rowspan=&quot;12&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1544.6
|9
|-
|आठवडा १३, २०२५
|1557.77
|9
|-
|आठवडा १४, २०२५
|1566.95
|9
|-
|आठवडा १६, २०२५
|1414.68
|10
|-
|आठवडा १९, २०२५
|259.48
|5
|rowspan=&quot;2&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|-
|आठवडा २२, २०२५
|287.04
|5
|-
|आठवडा २३, २०२५
|317.38
|5
|1535.46
|10
|-
|आठवडा २४, २०२५
|296.19
|5
|1506.47
|10
|-
|आठवडा २५, २०२५
|295.05
|5
|colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|-
|आठवडा २७, २०२५
|310.54
|5
|1512.98
|10
|-
|आठवडा २८, २०२५
|rowspan=&quot;2&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1509.22
|10
|-
|आठवडा २९, २०२५
|1522.89
|10
|-
|आठवडा ३०, २०२५
|320.26
|5
|1590.29
|5
|1646.37
|8
|-
|आठवडा ३१, २०२५
|307.31
|5
|colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1586.19
|8
|-
|आठवडा ३२, २०२५
|329.73
|3
|1591.22
|5
|1658.19
|8
|-
|आठवडा ३३, २०२५
|292.68
|5
|rowspan=&quot;5&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1602.1
|8
|-
|आठवडा ३४, २०२५
|rowspan=&quot;3&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1551.73
|9
|-
|आठवडा ३५, २०२५
|1543.83
|8
|-
|आठवडा ३६, २०२५
|1633.16
|7
|-
|आठवडा ३७, २०२५
|291.62
|5
|1606.41
|9
|-
|आठवडा ३८, २०२५
|rowspan=&quot;16&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1571.52
|5
|1627.19
|8
|-
|आठवडा ३९, २०२५
|1561.74
|5
|1624.6
|7
|-
|आठवडा ४०, २०२५
|1630.86
|4
|1693.01
|6
|-
|आठवडा ४१, २०२५
|1613.67
|4
|1670.28
|6
|-
|आठवडा ४२, २०२५
|colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1534.91
|8
|-
|आठवडा ४३, २०२५
|1521.48
|5
|1576.6
|8
|-
|आठवडा ४४, २०२५
|rowspan=&quot;10&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1503.83
|9
|-
|आठवडा ४५, २०२५
|1486.77
|8
|-
|आठवडा ४६, २०२५
|1487.1
|9
|-
|आठवडा ४७, २०२५
|1494.08
|9
|-
|आठवडा ४८, २०२५
|1455.08
|9
|-
|आठवडा ४९, २०२५
|1419.06
|9
|-
|आठवडा ५०, २०२५
|1408.11
|8
|-
|आठवडा ५१, २०२५
|1456.51
|9
|-
|आठवडा ३, २०२६
|1352.26
|10
|-
|आठवडा ५, २०२६
|1283.81
|10
|}

[[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिन्या]]
[[वर्ग:स्टार प्रवाह]]</text>
      <sha1>hcse44nm0gqnva579mzsd1p7a482fih</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>तोस्काना</title>
    <ns>0</ns>
    <id>73662</id>
    <revision>
      <id>2682062</id>
      <parentid>2505538</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T13:20:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TheonlyPuneriintown</username>
        <id>157039</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>दुवा जोडल्या</comment>
      <origin>2682062</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1899" sha1="5fua93inqrmpl106or0h85ggvnuukx5" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट राजकीय विभाग
| नाव = तोस्काना
| स्थानिकनाव = Toscana
| प्रकार = [[इटलीचे प्रदेश|इटलीचा प्रांत]]
| ध्वज = Flag of Tuscany.svg
| चिन्ह = Coat of arms of Tuscany.svg
| नकाशा = Map Region of Toscana.svg
| देश = इटली
| राजधानी = [[फ्लोरेन्स]]
| क्षेत्रफळ = २२,९९०
| लोकसंख्या = ३७,०१,२४३
| घनता = १६१
| वेबसाईट = http://www.regione.toscana.it/
}}
'''तोस्काना''' हा [[इटली]]च्या मध्य भागामधील एक [[इटलीचे प्रदेश|प्रांत]] आहे. [[फ्लोरेन्स]] ही तोस्काना प्रांताची राजधानी आहे. 

तोस्काना हे प्राचीन काळापासून इटलीतील कला, वास्तूशास्त्र इत्यादींचे माहेरघर मानले गेले आहे. [[इटलीतील रिनैसाँ]]चा उगम तोस्काना प्रांतात झाला. [[लिओनार्दो दा विंची]] व [[मायकलएंजेलो]] हे रानिसां काळातील जगप्रसिद्ध कलाकार ह्याच प्रांतातील आहेत.

कलेसोबतच तोस्कानाची [[वाईन]]देखील जगप्रसिद्ध आहे.

{{इटलीचे प्रांत}}

[[वर्ग:इटलीचे प्रदेश]]
[[वर्ग:तोस्काना प्रदेश|*]]</text>
      <sha1>5fua93inqrmpl106or0h85ggvnuukx5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सुवर्णदुर्ग</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83399</id>
    <revision>
      <id>2682072</id>
      <parentid>2623076</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T17:58:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* किल्ल्याविषयी */</comment>
      <origin>2682072</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12545" sha1="0rjsfeqqdgwa15ecsdme7snboo52yl3" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट किल्ला
| नाव = सुवर्णदुर्ग
|चित्र = [[File:Fortification of Suvarnadurga.jpg|thumb|Fortification of Suvarnadurga]]
|चित्रशीर्षक = सुवर्णदुर्ग
|चित्ररुंदी = 500
| उंची = 1400
| प्रकार =  जलदुर्ग
| श्रेणी = सोपी
| ठिकाण = [[रत्‍नागिरी जिल्हा]], [[महाराष्ट्र]]
| डोंगररांग = 5000
| अवस्था = चांगली
| गाव = [[दापोली]], हर्णे
}}

'''सुवर्णदुर्ग''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील एक  किल्ला आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=rMPyDwAAQBAJ&amp;pg=PT193&amp;dq=%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A4%A6%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%97+%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B2%E0%A4%BE&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjp8ZrI_buDAxWryTgGHbNLD_UQ6AF6BAgLEAI#v=onepage&amp;q=%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A4%A6%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%97%20%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B2%E0%A4%BE&amp;f=false|title=मराठ्यांची बखर|date=2020-02-19|publisher=Saptarshee Prakashan|language=mr}}&lt;/ref&gt; [[दापोली (निःसंदिग्धीकरण)|दापोली]] शहरापासून [[हर्णे]] गावातून या किल्ल्यावर जाण्यासाठी जलवाहतूक सुविधा उपलब्ध आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.esakal.com/tourism/suvarnadurg-fort-tourism-world-level-in-dapoli-konkan-sbk97|title=पर्यटनातून कोकणचा 'सुवर्णदुर्ग' आता जगभरात पोचणार|date=2021-11-05|website=[[सकाळ (वृत्तपत्र)|सकाळ]]|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt;

==जागतिक वारसा स्थळ==
[[छत्रपती शिवाजी महाराज|छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या]] पदस्पर्शाने पवित्र झालेल्या ह्या किल्ल्याला [[जागतिक वारसा स्थळ]] म्हणून [[युनेस्को|युनेस्कोचे]] [[मानांकन]] मिळाले आहे.&lt;ref&gt;महाराष्ट्र टाईम्स, बुधवार,२३ जुलै २०२५&lt;/ref&gt;
==भौगोलिक स्थान==
[[File:Entrance to Suvarnadurg.JPG|thumb|प्रवेशद्वार]]
[[हर्णे बंदर]] प्राचीन काळापासून प्रसिद्ध आहे. [[सुवर्णदुर्ग]]&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://talukadapoli.com/places/harnai-suvarnadurg/|title=सुवर्णदुर्ग|last=दापोली|पहिले नाव=तालुका|दिनांक=2018-11-30|संकेतस्थळ=Taluka Dapoli|भाषा=en-US|ॲक्सेसदिनांक=2019-03-31|archive-date=2019-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331162712/https://talukadapoli.com/places/harnai-suvarnadurg/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; या जलदुर्गामुळे हर्णे बंदराला ऐतिहासिक महत्त्वही प्राप्त झालेले आहे. सुवर्णदुर्ग किल्ल्याच्या रक्षणासाठी हर्णेच्या सागरी किनाऱ्यावर तीन किनारी किल्ल्यांची उभारणी करण्यात आलेली आहे. ते तीन [[दुर्ग]] म्हणजे [[कनकदुर्ग]],&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://talukadapoli.com/places/kanakdurg-harnai/|title=कनकदुर्ग, हर्णे|last=दापोली|पहिले नाव=तालुका|दिनांक=2018-12-21|संकेतस्थळ=Taluka Dapoli|भाषा=en-US|ॲक्सेसदिनांक=2019-03-31}}&lt;/ref&gt; [[फत्तेगड|फत्तेदुर्ग]] आणि [[गोवागड]].&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://talukadapoli.com/places/goa-fort-harnai/|title=गोवा किल्ला, हर्णे|last=दापोली|पहिले नाव=तालुका|दिनांक=2018-12-22|संकेतस्थळ=Taluka Dapoli|भाषा=en-US|ॲक्सेसदिनांक=2019-03-31}}&lt;/ref&gt;

== राष्ट्रीय संरक्षित स्मारक ==
[[File:Entrance of Suvarnadurga.jpg|thumb|मुख्य प्रवेशद्वार]]
भारत सरकारने या किल्ल्याला दिनांक २१ जून, इ.स. १९१० रोजी [[महाराष्ट्रातील संरक्षित स्मारके|महाराष्ट्रातील राष्ट्रीय संरक्षित स्मारक]] म्हणून घोषित केलेले आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा=http://www.asimumbaicircle.com/Gazette%20Notification/Ratnagiri/1.pdf | प्रकाशक=आर्किओलॉजीकल सर्व्हे ऑफ इंडिया, मुंबई सर्कल | भाषा=इंग्लिश | title=गॅझेट नोटिफिकेशन | ॲक्सेसदिनांक=११ ऑक्टोबर, इ.स. २०१३ | archive-date=2016-03-07 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160307072437/http://www.asimumbaicircle.com/Gazette%20Notification/Ratnagiri/1.pdf | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==कसे जाल?==
[[मुंबई]] [[गोवा]] महामार्गावर असणाऱ्या [[खेड]] फाट्यावरून [[दापोली]] आणि पुढे दापोलीहून बसने हर्णेला जाण्यासाठी बससेवा आहे. [[हर्णे]] बस स्थानकावरून साधारण १०-१५ मिनिटांत पायी [[हर्णे]] बंदर गाठता येते. मुंबई एअरपोर्ट वरून २५० किलोमीटर अंतर हर्णे बंदर आहे मुंबईवरून रेल्वे येण्याची सोय आहे मुंबई ते खेड रेल्वे स्थानक येऊन नंतर बसने दापोली नंतर दापोली मधून बसने हर्णे बंदर जाता येते.बंदरावरून किल्ल्यात जाण्यासाठी स्थानिक मच्छीमार संघटनेने छोटे पडाव ठेवले आहेत. होडीतून सुवर्णदुर्गावर जाण्यासाठी साधारण २० मिनिटे लागतात.

==किल्ल्याविषयी==
[[चित्र:Suvarnadurg as seen from afar.jpeg|200px|इवलेसे|डावे|किनाऱ्यावरुन दिसणारा सुवर्णदुर्ग]]
दुर्गाचे प्रवेशद्वार पूर्व दिशेला असून उत्तराभिमुख आहे. हे प्रशस्त प्रवेशद्वार छत्रपती शिवाजी महाराजांनी बांधून घेतले आहे. महाद्वाराजवळ पोहोचताच पायरीवर कासवाची प्रतिमा कोरलेली आहे. उजव्या बाजूला तटबंदीवर हनुमानाची मूर्ती कोरलेली आहे. ही मूर्ती  अर्वाचीन असावी. प्रवेशद्वारातून आत शिरताच पहारेकऱ्यांच्या दोन देवड्या दिसतात. या देवड्यांच्या दोन्ही बाजूने तटबंदीवर जाण्यासाठी दगडी पायऱ्या आहेत. डाव्या हाताने पुढे गेल्यावर बांधीव [[विहीर]] आणि पुढे राजवाड्याचे दगडी चौथरे आहेत. किल्ल्यात दक्षिणेकडे भक्कम बांधणीचे एक कोठार आहे. सुवर्णदुर्गाच्या भक्कम तटबंदीवरून शेवाळ्याने हिरवे पडलेले पाणी असलेल्या विहिरी आणि पडझड झालेले वाड्याचे अवशेष दिसतात.

दुर्गाच्या पश्चिम तटाकडे एक  चोरदरवाजा आजही सुस्थितीत असलेला दिसतो. गडावर सात विहिरी आहेत, पण कुठेही मंदिर नाही. प्रसिद्ध दर्यासारंग [[कान्होजी आंग्रे]] यांची कुलदेवता कालंबिका देवी हिचे इथले देऊळ कान्होजीने केव्हातरी सुवर्णदुर्गावरून हलवून देवीची स्थापना [[अलिबाग]]च्या हिराकोटामध्ये  केली होती असे मानले जाते. [[इ.स. १६६०]] मध्ये [[शिवाजी महाराज|शिवाजी महाराजांनी]] हा किल्ला [[आदिलशाही]]कडून जिंकून घेतला आणि किल्ल्याच्या डागडुजीसाठी आणि पुनर्रचनेसाठी दहा हजार दोन रुपये खर्च केले असा ऐतिहासिक कागदपत्रांत उल्लेख आहे.

==चित्रदालन==
&lt;gallery&gt;
File:Ruins at Suvarnadurga.jpg|वास्तूचे अवशेष
File:Structure and sea view from Suvarnadurga.jpg|किल्ल्याची तटबंदी आणि समुद्राचे दृश्य 
File:Cannon at Suvarnadurga.jpg|किल्ल्यावर असलेली तोफ
&lt;/gallery&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

==बाह्य दुवे==
*[http://maharashtratimes.indiatimes.com/articleshow/4561879.cms  महाराष्ट्र टाइम्स - सागरकुशीतला सुवर्णदुर्ग]{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (मराठी)
*[http://www.maharashtratourism.gov.in/MTDC/HTML/MaharashtraTourism/TouristDelight/Forts/Forts.aspx?strpage=SuvarnadurgFort.html  सुवर्णदुर्ग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120420220103/http://www.maharashtratourism.gov.in/MTDC/HTML/MaharashtraTourism/TouristDelight/Forts/Forts.aspx?strpage=SuvarnadurgFort.html |date=2012-04-20 }} (इंग्रजी)

{{महाराष्ट्रातील किल्ले}}

[[वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्हा]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील राष्ट्रीय संरक्षित स्मारके]]</text>
      <sha1>0rjsfeqqdgwa15ecsdme7snboo52yl3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682073</id>
      <parentid>2682072</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T17:58:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT II</username>
        <id>140753</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>शुद्धलेखन — योग्य उकार ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#योग्य उकार|अधिक माहिती]])</comment>
      <origin>2682073</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12545" sha1="b51m365fepmq16p63r5ksujjij9ktxr" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट किल्ला
| नाव = सुवर्णदुर्ग
|चित्र = [[File:Fortification of Suvarnadurga.jpg|thumb|Fortification of Suvarnadurga]]
|चित्रशीर्षक = सुवर्णदुर्ग
|चित्ररुंदी = 500
| उंची = 1400
| प्रकार =  जलदुर्ग
| श्रेणी = सोपी
| ठिकाण = [[रत्‍नागिरी जिल्हा]], [[महाराष्ट्र]]
| डोंगररांग = 5000
| अवस्था = चांगली
| गाव = [[दापोली]], हर्णे
}}

'''सुवर्णदुर्ग''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील एक  किल्ला आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=rMPyDwAAQBAJ&amp;pg=PT193&amp;dq=%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A4%A6%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%97+%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B2%E0%A4%BE&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjp8ZrI_buDAxWryTgGHbNLD_UQ6AF6BAgLEAI#v=onepage&amp;q=%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A4%A6%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%97%20%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B2%E0%A4%BE&amp;f=false|title=मराठ्यांची बखर|date=2020-02-19|publisher=Saptarshee Prakashan|language=mr}}&lt;/ref&gt; [[दापोली (निःसंदिग्धीकरण)|दापोली]] शहरापासून [[हर्णे]] गावातून या किल्ल्यावर जाण्यासाठी जलवाहतूक सुविधा उपलब्ध आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.esakal.com/tourism/suvarnadurg-fort-tourism-world-level-in-dapoli-konkan-sbk97|title=पर्यटनातून कोकणचा 'सुवर्णदुर्ग' आता जगभरात पोचणार|date=2021-11-05|website=[[सकाळ (वृत्तपत्र)|सकाळ]]|access-date=2024-01-01}}&lt;/ref&gt;

==जागतिक वारसा स्थळ==
[[छत्रपती शिवाजी महाराज|छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या]] पदस्पर्शाने पवित्र झालेल्या ह्या किल्ल्याला [[जागतिक वारसा स्थळ]] म्हणून [[युनेस्को|युनेस्कोचे]] [[मानांकन]] मिळाले आहे.&lt;ref&gt;महाराष्ट्र टाईम्स, बुधवार,२३ जुलै २०२५&lt;/ref&gt;
==भौगोलिक स्थान==
[[File:Entrance to Suvarnadurg.JPG|thumb|प्रवेशद्वार]]
[[हर्णे बंदर]] प्राचीन काळापासून प्रसिद्ध आहे. [[सुवर्णदुर्ग]]&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://talukadapoli.com/places/harnai-suvarnadurg/|title=सुवर्णदुर्ग|last=दापोली|पहिले नाव=तालुका|दिनांक=2018-11-30|संकेतस्थळ=Taluka Dapoli|भाषा=en-US|ॲक्सेसदिनांक=2019-03-31|archive-date=2019-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331162712/https://talukadapoli.com/places/harnai-suvarnadurg/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; या जलदुर्गामुळे हर्णे बंदराला ऐतिहासिक महत्त्वही प्राप्त झालेले आहे. सुवर्णदुर्ग किल्ल्याच्या रक्षणासाठी हर्णेच्या सागरी किनाऱ्यावर तीन किनारी किल्ल्यांची उभारणी करण्यात आलेली आहे. ते तीन [[दुर्ग]] म्हणजे [[कनकदुर्ग]],&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://talukadapoli.com/places/kanakdurg-harnai/|title=कनकदुर्ग, हर्णे|last=दापोली|पहिले नाव=तालुका|दिनांक=2018-12-21|संकेतस्थळ=Taluka Dapoli|भाषा=en-US|ॲक्सेसदिनांक=2019-03-31}}&lt;/ref&gt; [[फत्तेगड|फत्तेदुर्ग]] आणि [[गोवागड]].&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://talukadapoli.com/places/goa-fort-harnai/|title=गोवा किल्ला, हर्णे|last=दापोली|पहिले नाव=तालुका|दिनांक=2018-12-22|संकेतस्थळ=Taluka Dapoli|भाषा=en-US|ॲक्सेसदिनांक=2019-03-31}}&lt;/ref&gt;

== राष्ट्रीय संरक्षित स्मारक ==
[[File:Entrance of Suvarnadurga.jpg|thumb|मुख्य प्रवेशद्वार]]
भारत सरकारने या किल्ल्याला दिनांक २१ जून, इ.स. १९१० रोजी [[महाराष्ट्रातील संरक्षित स्मारके|महाराष्ट्रातील राष्ट्रीय संरक्षित स्मारक]] म्हणून घोषित केलेले आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा=http://www.asimumbaicircle.com/Gazette%20Notification/Ratnagiri/1.pdf | प्रकाशक=आर्किओलॉजीकल सर्व्हे ऑफ इंडिया, मुंबई सर्कल | भाषा=इंग्लिश | title=गॅझेट नोटिफिकेशन | ॲक्सेसदिनांक=११ ऑक्टोबर, इ.स. २०१३ | archive-date=2016-03-07 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160307072437/http://www.asimumbaicircle.com/Gazette%20Notification/Ratnagiri/1.pdf | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==कसे जाल?==
[[मुंबई]] [[गोवा]] महामार्गावर असणाऱ्या [[खेड]] फाट्यावरून [[दापोली]] आणि पुढे दापोलीहून बसने हर्णेला जाण्यासाठी बससेवा आहे. [[हर्णे]] बस स्थानकावरून साधारण १०-१५ मिनिटांत पायी [[हर्णे]] बंदर गाठता येते. मुंबई एअरपोर्ट वरून २५० किलोमीटर अंतर हर्णे बंदर आहे मुंबईवरून रेल्वे येण्याची सोय आहे मुंबई ते खेड रेल्वे स्थानक येऊन नंतर बसने दापोली नंतर दापोली मधून बसने हर्णे बंदर जाता येते.बंदरावरून किल्ल्यात जाण्यासाठी स्थानिक मच्छीमार संघटनेने छोटे पडाव ठेवले आहेत. होडीतून सुवर्णदुर्गावर जाण्यासाठी साधारण २० मिनिटे लागतात.

==किल्ल्याविषयी==
[[चित्र:Suvarnadurg as seen from afar.jpeg|200px|इवलेसे|डावे|किनाऱ्यावरून दिसणारा सुवर्णदुर्ग]]
दुर्गाचे प्रवेशद्वार पूर्व दिशेला असून उत्तराभिमुख आहे. हे प्रशस्त प्रवेशद्वार छत्रपती शिवाजी महाराजांनी बांधून घेतले आहे. महाद्वाराजवळ पोहोचताच पायरीवर कासवाची प्रतिमा कोरलेली आहे. उजव्या बाजूला तटबंदीवर हनुमानाची मूर्ती कोरलेली आहे. ही मूर्ती  अर्वाचीन असावी. प्रवेशद्वारातून आत शिरताच पहारेकऱ्यांच्या दोन देवड्या दिसतात. या देवड्यांच्या दोन्ही बाजूने तटबंदीवर जाण्यासाठी दगडी पायऱ्या आहेत. डाव्या हाताने पुढे गेल्यावर बांधीव [[विहीर]] आणि पुढे राजवाड्याचे दगडी चौथरे आहेत. किल्ल्यात दक्षिणेकडे भक्कम बांधणीचे एक कोठार आहे. सुवर्णदुर्गाच्या भक्कम तटबंदीवरून शेवाळ्याने हिरवे पडलेले पाणी असलेल्या विहिरी आणि पडझड झालेले वाड्याचे अवशेष दिसतात.

दुर्गाच्या पश्चिम तटाकडे एक  चोरदरवाजा आजही सुस्थितीत असलेला दिसतो. गडावर सात विहिरी आहेत, पण कुठेही मंदिर नाही. प्रसिद्ध दर्यासारंग [[कान्होजी आंग्रे]] यांची कुलदेवता कालंबिका देवी हिचे इथले देऊळ कान्होजीने केव्हातरी सुवर्णदुर्गावरून हलवून देवीची स्थापना [[अलिबाग]]च्या हिराकोटामध्ये  केली होती असे मानले जाते. [[इ.स. १६६०]] मध्ये [[शिवाजी महाराज|शिवाजी महाराजांनी]] हा किल्ला [[आदिलशाही]]कडून जिंकून घेतला आणि किल्ल्याच्या डागडुजीसाठी आणि पुनर्रचनेसाठी दहा हजार दोन रुपये खर्च केले असा ऐतिहासिक कागदपत्रांत उल्लेख आहे.

==चित्रदालन==
&lt;gallery&gt;
File:Ruins at Suvarnadurga.jpg|वास्तूचे अवशेष
File:Structure and sea view from Suvarnadurga.jpg|किल्ल्याची तटबंदी आणि समुद्राचे दृश्य 
File:Cannon at Suvarnadurga.jpg|किल्ल्यावर असलेली तोफ
&lt;/gallery&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

==बाह्य दुवे==
*[http://maharashtratimes.indiatimes.com/articleshow/4561879.cms  महाराष्ट्र टाइम्स - सागरकुशीतला सुवर्णदुर्ग]{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (मराठी)
*[http://www.maharashtratourism.gov.in/MTDC/HTML/MaharashtraTourism/TouristDelight/Forts/Forts.aspx?strpage=SuvarnadurgFort.html  सुवर्णदुर्ग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120420220103/http://www.maharashtratourism.gov.in/MTDC/HTML/MaharashtraTourism/TouristDelight/Forts/Forts.aspx?strpage=SuvarnadurgFort.html |date=2012-04-20 }} (इंग्रजी)

{{महाराष्ट्रातील किल्ले}}

[[वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्हा]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील राष्ट्रीय संरक्षित स्मारके]]</text>
      <sha1>b51m365fepmq16p63r5ksujjij9ktxr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>अभिजात यामिकीमधल्या समीकरणांची यादी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>130998</id>
    <revision>
      <id>2682115</id>
      <parentid>2165707</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T01:58:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682115</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5380" sha1="cghoa3e0fy2vp3mep4jmxhi6rq1hjr5" xml:space="preserve">[[अभिजात यामिकी]] ही [[भौतिकी]]ची एक शाखा असून मोठ्या पदार्थांच्या गतीचा अभ्यास करते..&lt;ref&gt;{{Harvnb|Mayer|Sussman|Wisdom|2001|p=xiii}}&lt;/ref&gt;

पुढील समीकरणे [[न्यूटनियन यामिकी]] आणि इतर यामिकी (जसे [[हॅमिल्टनियन यामिकी]] आणि [[लॅंग्रेजियन यामिकी]]) ह्या [[विश्लेषक यामिकी]]तून घेतलेली आहेत.

==अभिजात यामिकी==
===वस्तूमान आणि जडत्व===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; width=&quot;100&quot; | परिमाण (सामान्य नावे) 
! scope=&quot;col&quot; width=&quot;100&quot; | (सामन्य) चिन्हे 
! scope=&quot;col&quot; width=&quot;300&quot; | व्याख्यित समीकरण
! scope=&quot;col&quot; width=&quot;125&quot; | एसआय एकक
! scope=&quot;col&quot; width=&quot;100&quot; | मिती
|-
| रेषीय, पृष्ठ, आकारमानीय वस्तुमान घनता
| रेषीयसाठी ''λ'' किंवा ''μ'' (विशेषतः [[ध्वनिकी]] साठी खाली पहा), पृष्ठासाठी ''σ'', आकारमानासाठी ''ρ''. 
| &lt;math&gt; m = \int \lambda \mathrm{d} \ell&lt;/math&gt;
&lt;math&gt; m = \iint \sigma \mathrm{d} S &lt;/math&gt;

&lt;math&gt; m = \iiint \rho \mathrm{d} V \,\!&lt;/math&gt;
| किग्रॅ मी&lt;sup&gt;&amp;minus;''न''&lt;/sup&gt;, ''न'' = १, २, ३ 
| [व][लां]&lt;sup&gt;&amp;minus;''न''&lt;/sup&gt;
|-
| वस्तुमानाचा जोर&lt;ref&gt;http://www.ltcconline.net/greenl/courses/202/multipleIntegration/MassMoments.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230926123815/http://www.ltcconline.net/greenl/courses/202/multipleIntegration/MassMoments.htm |date=2023-09-26 }}, ''Section: Moments and center of mass''&lt;/ref&gt; 
| '''m''' (सामान्य नाव नाही) 
| वस्तुमानबिंदू: &lt;br /&gt;
&lt;math&gt; \mathbf{m} = \mathbf{r}m \,\!&lt;/math&gt; 

अक्षसापेक्ष विविक्त वस्तुमान &lt;math&gt; x_i \,\!&lt;/math&gt;: &lt;br /&gt;
&lt;math&gt; \mathbf{m} = \sum_{i=1}^N \mathbf{r}_\mathrm{i} m_i \,\!&lt;/math&gt; 

अक्षसापेक्ष अखंड वस्तुमान &lt;math&gt; x_i \,\!&lt;/math&gt;: &lt;br /&gt;
&lt;math&gt; \mathbf{m} = \int \rho \left ( \mathbf{r} \right ) x_i \mathrm{d} \mathbf{r} \,\!&lt;/math&gt;
|| किग्रॅ मी 
|| [व][लां]
|-
| [[वस्तुमानकेंद्र]] || '''r'''&lt;sub&gt;com&lt;/sub&gt; 
(इतर चिन्हेही वापरली जातात.)
|| ''i''&lt;sup&gt;th&lt;/sup&gt; वस्तुमानाचा जोर &lt;math&gt; \mathbf{m}_\mathrm{i} = \mathbf{r}_\mathrm{i} m_i \,\!&lt;/math&gt;

विविक्त वस्तुमान:&lt;br /&gt;
&lt;math&gt; \mathbf{r}_\mathrm{com} = \frac{1}{M}\sum_i \mathbf{r}_\mathrm{i} m_i = \frac{1}{M}\sum_i \mathbf{m}_\mathrm{i} \,\!&lt;/math&gt;

अखंड वस्तुमान: &lt;br /&gt;
&lt;math&gt; \mathbf{r}_\mathrm{com} = \frac{1}{M}\int \mathrm{d}\mathbf{m} = \frac{1}{M}\int \mathbf{r} \mathrm{d}m = \frac{1}{M}\int \mathbf{r} \rho \mathrm{d}V \,\!&lt;/math&gt;
|| m
|| [लां]
|-
| द्वि-पदार्थ संक्षेपित वस्तुमान
|| ''m''&lt;sub&gt;१२&lt;/sub&gt;, ''μ'' वस्तुमानांची जोडी = ''m''&lt;sub&gt;१&lt;/sub&gt; आणि ''m''&lt;sub&gt;२&lt;/sub&gt;
|| &lt;math&gt; \mu = \left (m_1m_2 \right )/\left ( m_1 + m_2 \right) \,\!&lt;/math&gt;
|| किग्रॅ
|| [व]
|-
| जडत्वाचा जोर (जजो)
|| ''I'' 
|| विविक्त वस्तुमान:&lt;br /&gt;
&lt;math&gt; I = \sum_i \mathbf{m}_\mathrm{i} \cdot \mathbf{r}_\mathrm{i} = \sum_i \left | \mathbf{r}_\mathrm{i} \right | ^2 m \,\!&lt;/math&gt;

अखंड वस्तुमान: &lt;br /&gt;
&lt;math&gt; I = \int \left | \mathbf{r} \right | ^2 \mathrm{d} m = \int \mathbf{r} \cdot \mathrm{d} \mathbf{m}  = \int \left | \mathbf{r} \right | ^2 \rho \mathrm{d}V \,\!&lt;/math&gt;
|| किग्रॅ मी&lt;sup&gt;२&lt;/sup&gt; 
|| [व][लां]&lt;sup&gt;२&lt;/sup&gt;
|-
|}

===गतिकीची साधित परिमाणे===

==नोंद==
{{संदर्भयादी}}

==संदर्भ==
*{{citation|title=Mathematical Methods of Classical Mechanics|last=Arnold|first=Vladimir I.|publisher=Springer|year=1989|isbn=978-0-387-96890-2|edition=2nd}}
*{{citation|title=Classical Mechanics|last1=Berkshire|last2=Kibble|first1=Frank H.|first2=T. W. B.|edition=5th|publisher=Imperial College Press|year=2004|isbn=978-1-86094-435-2}}
*{{citation|title=Structure and Interpretation of Classical Mechanics|last1=Mayer|last2=Sussman|last3=Wisdom|first1=Meinhard E.|first2=Gerard J.|first3=Jack|publisher=MIT Press|year=2001|isbn=978-0-262-19455-6}}

==बाह्य दुवे==
*[http://www.astro.uvic.ca/~tatum/classmechs.html अभिजात यामिकीवरील तास]
*[http://scienceworld.wolfram.com/biography/Newton.html न्यूटनचे जीवनचरित्र]

[[वर्ग:अभिजात यामिकी]]
[[वर्ग:अभिजात यामिकीतील समीकरणे]]
[[वर्ग:भौतिकीतील समीकरणे]]</text>
      <sha1>cghoa3e0fy2vp3mep4jmxhi6rq1hjr5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>आद्यामान प्रांत</title>
    <ns>0</ns>
    <id>143522</id>
    <revision>
      <id>2682138</id>
      <parentid>2635012</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T04:31:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682138</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2374" sha1="81lntld27i52mualfw7irqvin5alupj" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट राजकीय विभाग
| नाव = आद्यामान प्रांत
| स्थानिकनाव =Adıyaman ili
| प्रकार = [[तुर्कस्तानचे प्रांत|तुर्कस्तानचा प्रांत]]
| ध्वज = 
| चिन्ह =
| नकाशा = Adiyaman in Turkey.svg
| देश = तुर्कस्तान
| राजधानी = [[आद्यामान]]
| क्षेत्रफळ = ७,८७१
| लोकसंख्या =५,९५,२६१
| घनता = ८२.४
| वेबसाईट = [http://www.adiyaman.gov.tr/ adiyaman.gov.tr]
}}
[[चित्र:Adıyaman districts.png|300 px|इवलेसे|आद्यामान प्रांतामधील जिल्ह्यांचा विस्तृत नकाशा (तुर्की भाषा)]]
'''आद्यामान''' ([[तुर्की भाषा|तुर्की]]: Adıyaman ili; [[कुर्दी भाषा|कुर्दी]]: parêzgeh Adiyeman/پارێزگای ئادیەمان)  हा [[तुर्कस्तान]] देशामधील एक [[तुर्कस्तानचे प्रांत|प्रांत]] आहे. तुर्कस्तानच्या दक्षिण भागात वसलेल्या ह्या प्रांताची लोकसंख्या सुमारे ६ लाख आहे. [[आद्यामान]] ह्याच नावाचे शहर ह्या प्रांताची राजधानी आहे. 

==बाह्य दुवे==
{{कॉमन्स वर्ग|Adıyaman Province|{{लेखनाव}}}}
*[http://www.adiyaman.gov.tr/ अधिकृत संकेतस्थळ]
*[https://www.adiyaman.bel.tr/BELEDIYE-BASKANI Abdurrahman Tutdere]{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}  [https://www.harbisohbet.com.tr/adiyaman-sohbet/ Adıyaman] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250325131052/https://www.harbisohbet.com.tr/adiyaman-sohbet/ |date=2025-03-25 }} – नवीन महापौर

{{तुर्कस्तानचे प्रांत}}

[[वर्ग:तुर्कस्तानचे प्रांत]]</text>
      <sha1>81lntld27i52mualfw7irqvin5alupj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>अण्णा भाऊ साठे</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145561</id>
    <revision>
      <id>2682107</id>
      <parentid>2646040</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T00:56:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682107</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38656" sha1="iumx78cor7gfsu4ld2b64cy1t85lmz5" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट साहित्यिक
 | नाव = तुकाराम भाऊराव साठे
 | चित्र = Annabhau Sathe 2002 stamp of India.jpg
 | चित्र_रुंदी = 
 | चित्र_title = 
 | पूर्ण_नाव = तुकाराम भाऊराव साठे
 | टोपण_नाव = अण्णाभाऊ साठे
 | जन्म_दिनांक = [[ऑगस्ट १]], [[इ.स. १९२०]]
 | जन्म_स्थान = वाटेगाव, [[वाळवा तालुका|वाळवा]], [[सांगली जिल्हा]] 
 | मृत्यू_दिनांक = {{मृत्यू दिनांक आणि वय|1969|7|18|1920|8|1}}
 | मृत्यू_स्थान = 
 | शिक्षण = अल्पशिक्षित 
 | कार्यक्षेत्र = लेखक, साहित्यिक 
 | राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय लोक|भारतीय]] [[चित्र:Flag of India.svg|18px]]
 | धर्म =हिंदू 
 | भाषा = मराठी
 | कार्यकाळ = 
 | साहित्य_प्रकार = शाहिर, कथा, कादंबरीकार 
 | विषय = 
 | चळवळ = [[संयुक्त महाराष्ट्र चळवळ]]
 | संघटना =
 | प्रसिद्ध_साहित्यकृती = [[फकिरा]] 
 | प्रभाव =  [[बाबासाहेब आंबेडकर]], [[श्रीपाद अमृत डांगे]], [[कार्ल मार्क्स]], साने गुरुजी
 | प्रभावित = 
 | पुरस्कार = 
 | वडील_नाव = भाऊराव साठे
 | आई_नाव = वालुबाई साठे
 | पती_नाव = 
 | पत्नी_नाव = कोंडाबाई साठे&lt;br&gt; जयवंता साठे
 | अपत्ये = मधुकर, शांता आणि शकुंतला
 | स्वाक्षरी_चित्र = 
 | संकेतस्थळ_दुवा = 
 | तळटिपा = 
 }}
'''तुकाराम भाऊराव साठे''' ([[१ ऑगस्ट ]], [[इ.स. १९२०|१९२०]]— [[१८ जुलै ]], [[इ.स. १९६९|१९६९]]) हे '''अण्णा भाऊ साठे'''{{efn|साठेंचे नाव &quot;तुकाराम&quot; उर्फ &quot;अण्णा&quot; होते; तर त्यांच्या वडीलांचे नाव &quot;भाऊ&quot; होते. त्यामुळे &quot;अण्णा&quot; व &quot;भाऊ&quot; या दोन नावांना एकत्रित &quot;अण्णाभाऊ&quot; असे लिहिणे चूकीचे आहे.}} म्हणून ओळखले जाणारे एक मराठी [[समाजसुधारक]], [[कवी|लोककवी]] आणि [[लेखक]] होते.&lt;ref name=&quot;Jamdhade&quot;&gt;{{जर्नल स्रोत
|दुवा =http://www.the-criterion.com/V5/n3/Dipak.pdf
|title =The Subaltern Writings in India: An Overview of Dalit Literature
|last =Jamdhade
|first =Dipak Shivaji
|volume=5
|issue=3
|date =June 2014
|journal =The Criterion
|access-date =2015-04-05
}}&lt;/ref&gt; साठे हे हिंदू [[मातंग]] समाजामध्ये जन्मलेले होते. त्यांचे लेखन सामाजिक आणि राजकीयदृष्ट्या कृतिशीलतेवर आधारलेले होते.&lt;ref name=&quot;Prasad2007&quot;&gt;{{स्रोत पुस्तक|first=S. K. |last=Paul |chapter=Dalitism: Its Growth and Evaluation|title=Dalit Literature: A Critical Exploration|दुवा=https://books.google.com/books?id=Bg0rOOqvBMkC|year=2007|publisher=Sarup &amp; Sons|isbn=978-81-7625-817-3 |page=36 |editor1-first=Amar Nath |editor1-last=Prasad |editor2-first=M. B. |editor2-last=Gaijan}}&lt;/ref&gt; साठे हे सुरुवातीस मार्क्सवादी प्रवृत्तीचे होते, सुरुवातीला त्यांच्यावर साम्यवादी विचारसरणीचा प्रभाव होता.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.forwardpress.in/2019/04/the-history-of-marathi-ambedkarite-literature/|title=The history of Marathi Ambedkarite Literature|first= जे वी|last=पवार|date=13 April 2019|website=Forward Press}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://books.google.com/books/about/The_Life_and_Work_of_Annabhau_Sathe.html?id=d3qcYgEACAAJ|title=The Life and Work of Annabhau Sathe: A Marxist-Ambedkarite Mosaic|first=Milind|last=Awad|date=1 August 2010|publisher=Gaur Publishers &amp; Distributors|via=Google Books}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://books.google.co.in/books?id=vjsHCwAAQBAJ&amp;pg=PT319&amp;lpg=PT319&amp;dq=annabhau+sathe+ambedkarite&amp;source=bl&amp;ots=PQEx6qfPy1&amp;sig=ACfU3U1Y2e5cmxaImHOClRm1TIPOWpW7ew&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwih2cOguL_jAhUIWysKHbmzAYg4KBDoATACegQICBAB|title=Today's Pasts: A Memoir|first=Bhisham|last=Sahni|date=10 November 2015|publisher=Penguin UK|via=Google Books}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/vishesh-news/feature-article-on-folk-singer-anna-bhau-sathe-on-occasion-of-113-jubilee-162493/|title=आजही अण्णा भाऊ..|date=1 August 2013}}&lt;/ref&gt;  त्यांनी प्रामाणिक साहित्य लिहिले. दलित म्हटले की, हिंदू मराठा, ब्राह्मण विरोधी असे लेखन असते. देवांना शिव्या देऊन लपून त्यांचीच पूजा करणे असा दुपट्टी पण त्यांच्या कडे नव्हते त्यांचा हिंदू धर्मावर प्रचंड लोभ होता.श्री हरी विठ्ठलाचे ते भक्त होते. त्यांनी देव मानले. [[संयुक्त महाराष्ट्र चळवळ|संयुक्त महाराष्ट्र चळवळीत]] देखील त्यांनी महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली होती.

अण्णा भाऊ साठे यांचे साहित्य हे परिवर्तनाला दिशा व चालना देणारे ठरले आहे. महाराष्ट्राच्या एकूणच जडणघडणीत आणि परिवर्तनात या साहित्याचे योगदान हे महत्त्वपूर्ण मानले जाते. आजही मोठ्या संख्येने विद्यार्थी व अभ्यासक हे त्यांच्या या साहित्याचा संशोधनात्मक अभ्यास करताना दिसतात. [[संयुक्त महाराष्ट्र चळवळ]] लोकमानसात रुजविण्याचे काम शाहीर अण्णा भाऊ साठे, शाहीर अमर शेख आणि शाहीर द.न. गव्हाणकर यांनी केले. [[मुंबई]], [[मराठवाडा]], [[विदर्भ]], [[कोकण]], [[पश्चिम महाराष्ट्र]] तसेच सीमाभागातील अनेक ठिकाणी शाहिरांनी आपल्या लालबावटा कलापथकाचे कार्यक्रम सादर केले. फकिरा या कादंबरीत त्यांनी श्री हरी विठ्ठल यांच्या भक्तीचा महिमा मानला आहे.

== वैयक्तिक जीवन ==
अण्णा भाऊ साठेंचा जन्म १ ऑगस्ट १९२० रोजी [[सांगली जिल्हा|सांगली]] जिल्ह्यातील वाळवा तालुक्यातील वाटेगाव या गावी झाला. त्यांच्या वडिलांचे नाव भाऊराव साठे व आईचे नाव वालुबाई साठे होते. साठे हे शाळेत शिकलेले नाही, केवळ दीड दिवस ते शाळेत गेले. त्यांनी शाळा सोडून दिली. त्यांनी दोन लग्न केलीत, त्यांची पहिली पत्नी कोंडाबाई साठे तर दुसरी जयवंता साठे ह्या होत. त्यांना एकूण तीन अपत्ये होती - मधुकर, शांता आणि शकुंतला.

==राजकारण==
साठे पहिल्यांदा [[श्रीपाद अमृत डांगे|कॉ. श्रीपाद अमृत डांगे]] यांच्या कम्युनिस्ट विचारसरणीने प्रभावित झाले.&lt;ref name=&quot;Gaikwad&quot;/&gt; १९४४ मध्ये [[दत्ता गवाणकर]] आणि [[अमर शेख]] या शाहिरांच्या सोबत त्यांनी लालबावटा कला पथक स्थापन केले. याद्वारे त्यांनी अनेक सरकारी निर्णयांना आव्हान दिले होते. ते १९४० च्या दशकामध्ये कार्यरत राहिले आणि तेविया अब्राम्स यांच्यानुसार, भारतातील [[साम्यवाद|साम्यवादा]]च्या आधी स्वातंत्र्याच्या नंतरची &quot;१९५० च्या दशकातील सर्वात रोमांचक नाटकीय घटना&quot; होती.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक |first=Tevia |last=Abrams |chapter=Tamasha |pages=282, 288 |title=Indian Theatre: Traditions of Performance |editor1-first=Farley P. |editor1-last=Richmond |editor2-first=Darius L. |editor2-last=Swann |editor3-first=Phillip B. |editor3-last=Zarrilli |publisher=Motilal Banarsidass |year=1993 |isbn=978-8-12080-981-9 |दुवा=https://books.google.co.uk/books?id=OroCOEqkVg4C&amp;pg=PA282}}&lt;/ref&gt; भारतीय स्वातंत्र्य्यानंतर उच्चवर्णीयांचे भारतावरील शासन त्यांना मान्य नव्हते म्हणून त्यांनी १६ ऑगस्ट १९४७ रोजी [[मुंबई]] येथे वीस हजार लोकांचा मोर्चा काढला आणि त्या मोर्च्यातील घोषणा होती, &quot;ये आझादी झूठी है, देश कि जनता भूखी है!&quot; इंडियन पीपल्स थिएटर असोसिएशनमध्येही ते एक महत्त्वपूर्ण व्यक्तिमत्त्व होते, जी [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]ाची एक सांस्कृतिक शाखा होती&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक |first=Binayak |last=Bhattacharya |chapter=The Left Encounter: Progressive Voices of Nationalism and Indian Cinema to the 1950s |pages=26, 38 |title=Salaam Bollywood: Representations and Interpretations |editor1-first=Vikrant |editor1-last=Kishore |editor2-first=Amit |editor2-last=Sarwal |editor3-first=Parichay |editor3-last=Patra |publisher=Routledge |year=2016 |isbn=978-1-31723-286-5 |दुवा=https://books.google.co.uk/books?id=wQLeCwAAQBAJ&amp;pg=PA38}}&lt;/ref&gt; आणि [[संयुक्त महाराष्ट्र चळवळ]]ीमध्ये, ज्याने भाषिक विभागातून वेगळे मराठीभाषी राज्य (बॉम्बे राज्य) निर्माण करण्याची मागणी केली होती.&lt;ref name=&quot;wani&quot;/&gt;

साठे यांनी कमुनिष्ट शिकवणुकींना अनुसरत आपल्या हिंदू मातंग कार्याकडे वळले आणि हिंदू मातंग व कामगारांच्या जीवनातील अनुभवांना प्रकट करण्यासाठी त्यांच्या कथांचा वापर केला.&quot;&lt;ref name=&quot;Gaikwad&quot;/&gt; यातून त्यांनी जागतिक संरचनांमध्ये समाजाला आणि कामगार वर्गांचे महत्त्व स्पष्ट केले. या काळातील बहुतांश दलित राजकारणी यांचे मतांचे ,लेखकांच्या विपरित, साठेंचे कार्य  [[मार्क्सवाद]]ाच्या प्रभावाखाली होते.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक |title=Language and Civilization Change in South Asia |editor-first=Clarence |editor-last=Maloney |publisher=BRILL |year=1978 |isbn=978-9-00405-741-8 |first=Eleanor |last=Zelliot |authorlink=Eleanor Zelliot |chapter=Dalit: New Cultural Context for an Old Marathi Word |pages=78, 82 |दुवा=https://books.google.co.uk/books?id=M_oUAAAAIAAJ&amp;pg=PA78}}&lt;/ref&gt;

त्यांनी म्हणले आहे की,  लेखकांना सध्याच्या सांसारिक व सर्व समाजातील अत्याचारांपासून माझ्या समाजाला मुक्त करणे आणि त्यांचे संरक्षण करण्याची जबाबदारी देण्यात आली आहे. कारण दीर्घकालीन पारंपरिक श्रद्धांना त्वरित नष्ट केले जाऊ शकत नाही.त्यांचा देवावर विश्वास होता.&lt;ref name=&quot;Gaikwad&quot;/&gt;

== लेखन साहित्य ==
साठे यांनी मराठी भाषेत ३५ कादंबऱ्या लिहिल्या. त्यामध्ये ''[[फकिरा]]'' (१९५९) समाविष्ट आहे, जिला इ.स. १९६१ मध्ये [[महाराष्ट्र शासन|राज्य सरकारच्या]] उत्कृष्ट कादंबरीचा पुरस्कार मिळाला आहे. साठेंच्या लघु कथांचा संग्रह १५ आहे, ज्यामध्ये मोठ्या संख्येने बऱ्याच भारतीय भाषांमध्ये आणि २७ अ-भारतीय भाषांमध्ये भाषांतरित केल्या गेल्या आहेत. कादंबरी आणि लघुकथा यांच्याव्यतिरिक्त साठे यांनी नाटक, रशियातील भ्रमंती, १२ पटकथा आणि मराठी पोवाडा शैलीतील १० गाणी लिहिली.&lt;ref name=&quot;Jamdhade&quot;/&gt;

साठेंच्या [[पोवाडा]] आणि [[लावणी]] यांसारख्या लोककथात्मक कथा शैलींच्या वापराने लोकांमध्ये ते लोकप्रिय बनले व त्यांचे कार्य अनेक समुदायांपर्यंत पोहोचण्यास मदत झाली. ‘फकिरामध्ये, साठेंनी आपल्या समुदायाला पूर्ण भुखमरीपासून वाचवण्यासाठी ग्रामीण रूढिवादी प्रणाली आणि ब्रिटिश शासनाच्या विरुद्ध विद्रोह करणाऱ्या नायक फकिराला चित्रित केले.&lt;ref name=&quot;Jamdhade&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/mumbai-news/anna-bhau-sathe-birth-anniversary-1128319/|title=साहित्यसम्राट लोकशाहीर अण्णा भाऊ साठे यांची जयंती|date=1 August 2016}}&lt;/ref&gt; नायक आणि त्याच्या समुदायाला नंतर ब्रिटिश अधिकारी द्वारे अटक आणि छळ दिला जातो, आणि अखेरीस फकिराला फाशी देऊन ठार मारले जाते.&lt;ref name=&quot;Gaikwad&quot;&gt;{{जर्नल स्रोत
| दुवा= http://www.the-criterion.com/V4/n1/Baliram.pdf
| title      =Manifestation of Caste and Class in Anna Bhau Sathe’s Fakira and Baburao Bagul’s Jenvha Mi Jaat Chorli Hoti
| last       =Gaikwad
| first      =B. N.
| date       =February 2013
|volume=4
| issue=1
| journal  =The Criterion
| access-date=2015-04-05
}}&lt;/ref&gt;

मुंबई मधील शहरी पर्यावरणाने त्यांच्या लिखाणावर लक्षणीय प्रभाव टाकला. त्यांनी तो डायस्टोपियन परिवाराच्या रूपात दाखवला.. त्यांनी त्यांच्या &quot;मुंबईची लावणी&quot; आणि &quot;मुंबईचा गिरणीकामगार&quot; या दोन गाण्यांतून मुंबईला 'दुर्व्यवहारी, शोषणकारी, असमान और अन्यायपूर्ण' असे म्हणले आहे..&lt;ref name=&quot;wani&quot;&gt;{{स्रोत पुस्तक |title=Fantasy of Modernity |first=Aarti |last=Wani |publisher=Cambridge University Press |year=2016 |pages=27-28 |isbn=978-1-10711-721-1 |दुवा=https://books.google.co.uk/books?id=A6kwCwAAQBAJ&amp;pg=PA27}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://marathivishwakosh.org/18482/|title=अण्णा भाऊ साठे (Annabhau Sathe)|last=ओव्हाळ|पहिले नाव=प्रभाकर|दिनांक=३१ जुलै २०१९|संकेतस्थळ=marathivishwakosh.org|ॲक्सेसदिनांक=१ ऑगस्ट २०१९|archive-date=2019-08-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20190802131734/https://marathivishwakosh.org/18482/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

अण्णा भाऊच्या जाण्या अगोदरच त्यांच्या कादंबऱ्या, पोवाडे रशिया मध्ये पोहचले होते. 'लेनिनग्राडचा पोवाडा' तर तेथे लोकप्रिय झाला होता, अण्णा भाऊ जेव्हा लेनिनग्राडला पोहचले तेव्हा तेथे ज्यांनी 'चित्रा' कादंबरी रशियन भाषेत अनुवादित केली होती 'प्रा. तातिया कातेनिना' त्यांना भेटल्या, त्या अस्सल मराठी बोलत होत्या.

मार्क्सवादाचा प्रखर निखारा रथ क्रांतीचा न थांबणार दलित जनांचा अजिंक्यतारा झारशाहीच्या ठिकऱ्या केल्या रोवून झेंडा लाल...

कॉम्रेड लेनिन यांच्यावर वरील शब्दांची उधळण करणाऱ्या अण्णा भाऊनी लेनिनग्राड मध्ये करेन्स्की सरकारला अटक झालेली खोली व प्रथम सोवियत स्थापन झालेले स्थळ पाहिले. कॉम्रेड लेनिन यांच्या खोलीत प्रवेश केल्यानंतर अण्णा भाऊंना ऑक्टोबर क्रांतीचा पिता तेथे नसल्याचं दुःख झालं, त्यांचे डोळे भरून आले परंतु कॉम्रेड लेनिन यांची खोली पाहिली यातच ते समाधानी होतात. १९४२ ला हिटलरच्या नाझी आक्रमकांनी लेनिनग्राडला वेढा दिला यावेळीच्या दैदिप्यमान लढ्याच स्मारक अण्णा भाऊ पाहतात व त्यांच्या शब्दात हे स्मारक वाचकांच्या डोळ्यापुढे आहे तसं उभकरतात. त्यात ते म्हणतात, &quot;कडेवर मूल घेऊन एक स्त्री असून, समोर कॉम्रेड लेनिन उभे आहेत. मागे दगडावर लेनिनग्राडसाठी मरणाऱ्या वीरांची नावे कोरली आहेत. फुलझाडाच्या ताटव्यात चार फुट उंचीचे चबुतरे उभे असून, त्यावर फक्त 'एकोणिसशे बेचाळीस' अशी अक्षरे दिसत आहेत आणि पहिल्याच प्रवेशद्वाराजवळ एक अग्रिकुंड धगधगत आहे. ती आग आज कित्येक दिवस जळत असून, जगाच्या अंतापर्यंत जळणार आहे. ती आग म्हणजे महान लेनिनग्राडसाठी, रशियन भूभीसाठी, समाजवादासाठी ज्यांनी प्राण अर्पण केला त्यांची स्मृती आहे.&quot;[21]

==साठेंनी लिहिलेली पुस्तके==
# अकलेची गोष्ट (लोकनाट्य, १९४५)
# अमृत
# आघात
# आबी (कथासंग्रह)
# आवडी (कादंबरी) 
# इनामदार (नाटक, १९५८) 
# कापऱ्या चोर (लोकनाट्य)
# कृष्णाकाठच्या कथा (कथासंग्रह)
# खुळंवाडा (कथासंग्रह)
# गजाआड (कथासंग्रह)
# गुऱ्हाळ
# गुलाम (कादंबरी) 
# चंदन (कादंबरी) 
# चिखलातील कमळ (कादंबरी) 
# चित्रा (कादंबरी, १९४५)  
# चिरानगरची भुतं (कथासंग्रह), १९७८) 
# नवती (कथासंग्रह)
# निखारा (कथासंग्रह)
# जिवंत काडतूस (कथासंग्रह)
# तारा
# देशभक्त घोटाळे (लोकनाट्य, १९४६)
# पाझर (कादंबरी) 
# पिसाळलेला माणूस (कथासंग्रह)
# पुढारी मिळाला (लोकनाट्य, १९५२)
# पेंग्याचं लगीन (नाटक)
# फकिरा (कादंबरी, १९५९)  
# फरारी (कथासंग्रह)
# मथुरा (कादंबरी) 
# माकडीचा माळ (कादंबरी, १९६३)  
# रत्ना (कादंबरी) 
# रानगंगा (कादंबरी) 
# रूपा (कादंबरी) 
# बरबाद्या कंजारी (कथासंग्रह, १९६०) 
# बेकायदेशीर (लोकनाट्य, १९४७)
# माझी मुंबई (लोकनाट्य)
# मूक मिरवणूक(लोकनाट्य)
# रानबोका
# लोकमंत्र्यांचा दौरा (लोकनाट्य, १९५२)
# वारणेचा वाघ (कादंबरी, १९६८)  
# वैजयंता (कादंबरी) 
# वैर (कादंबरी) 
# शेटजींचे इलेक्शन (लोकनाट्य, १९४६)
* संघर्ष
# सुगंधा
# सुलतान (नाटक)

=== प्रवासवर्णन ===
# कविता आणि माझा रशियाचा प्रवास

===काव्ये===
* अण्णा भाऊ साठे यांचे पोवाडे व लावण्या

==साठेंच्या लेखनावर आधारित चित्रपट==
# वैजयंता (१९६१, कादंबरी – वैजयंता)
# टिळा लावते मी रक्ताचा (१९६९, कादंबरी – आवडी)
# डोंगरची मैना (१९६९, कादंबरी – माकडीचा माळ)
# मुरली मल्हारीरायाची (१९६९, कादंबरी – चिखलातील कमळ)
# वारणेचा वाघ (१९७०, कादंबरी – वारणेचा वाघ)
# अशी ही साताऱ्याची तऱ्हा (१९७४, कादंबरी – अलगूज)
# फकिरा (कादंबरी – फकिरा) 

== साठेंवरील पुस्तके ==
* अण्णाभाऊंचा संदेश (विनिमय पब्लिकेशन्स)
* अण्णा भाऊ सांगून गेले (विलास रणसुभे) 
* अण्णा भाऊ साठे (मराठी कवी) – लेखक: बजरंग कोरडे, अनुवाद : विलास गिते, प्रकाशन : साहित्य अकादमी
* अण्णा भाऊ साठे (बालवाङ्मय, लेखक - बाबुराव गुरव)  
* अण्णा भाऊ साठे (हिंदी, प्रा. रतनलाल सोनग्रा)  
* अण्णा भाऊ साठे  (डाॅ. संजीवनी सुनील पाटील)
* अण्णा भाऊ साठे : चरित्र आणि कार्य – विजयकुमार जोखे, नालंदा प्रकाशन&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bookganga.com/eBooks/Books/Details/4698727319491679503|title=अण्णा भाऊ साठे चरित्र आणि कार्य-Anna Bhau Sathe Charitra Ani Karya by Vijaykumar Jokhe - Nag - Nalanda Prakashan - BookGanga.com|website=www.bookganga.com}}&lt;/ref&gt;
* अण्णा भाऊ साठे विचारधन (विठ्ठल साठे)  
* अण्णाभाऊ साठे व्यक्ती आणि वाङ्मय ( प्रा.डाॅ. अंबादास सगट)  
* अण्णा भाऊ साठेलिखित 'फकीरा'ची समीक्षा (डाॅ. [[श्रीपाल सबनीस]])
* क्रांतिकारी अण्णाभाऊ साठे (प्रा. गौतम निकम)  
* समाज सुधारक लोकशाहीर अण्णा भाऊ साठे (संपादित, संपादक - ॲड. महेंद्र साठे)
* अण्णा भाऊ साठे : प्रातिनिधिक कथा (संपादक - डाॅ. एस.एम. भोसले)
* अण्णा भाऊंचा रशियाचा प्रवास -लेखक डॉ. प्रविण सुरेखा मच्छिंद्र मस्तुद


== वारसा ==
[[चित्र:Annabhau_Sathe_2019_stamp_of_India_2.jpg|इवलेसे|२०१९ च्या टपाल तिकिटावर अण्णाभाऊ साठे ]]
[[चित्र:Anna_bhau_sathe.jpg|इवलेसे|अण्णाभाऊ साठेंचा पुतळा]]
साठे हे खरे सुधारक होते..आणि विशेषतः ते त्यांच्या समाजाचे प्रतीक बनले आहेत. लोकशाहीर अण्णाभाऊ साठे डेव्हलपमेंट कॉर्पोरेशनची स्थापना १९८५ मध्ये हिंदू मातंग समाजातीललोकांसाठी करण्यात आली. तसेच मानव हक्क अभियानाच्या (एक हिंदू मातंग संस्था) स्थानिक शाखांमध्ये महिला &lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=From the Margins to the Mainstream: Institutionalising Minorities in South Asia|last=Waghmore|first=Suryakant|publisher=SAGE Publications|year=2016|isbn=978-9-35150-622-5|editor-last=Gorringe|editor-first=Hugo|page=151|chapter=Challenging Normalised Exclusion: Humour and Hopeful Rationality in Dalit Politics|editor-last2=Jeffery|editor-first2=Roger|editor-last3=Waghmore|editor-first3=Suryakant|chapter-url=https://books.google.com/books?id=N18lDAAAQBAJ&amp;pg=PT151}}&lt;/ref&gt; अण्णाभाऊ साठे प्रामाणिक साहित्यिक व राजकारणीही पण हिंदू मातंग समाज बहुसंख्य नसल्याने ते थोडे मागे पडले.. पण कुठल्याही समाज सुधारक मध्ये सर्व श्रेष्ठ होते..ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=PPenAwAAQBAJ&amp;pg=PA34|title=Civility against Caste: Dalit Politics and Citizenship in Western India|last=Waghmore|first=Suryakant|publisher=SAGE Publications|year=2013|isbn=978-8-13211-886-2|pages=34, 57, 71–72}}&lt;/ref&gt;  &lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=PPenAwAAQBAJ&amp;pg=PA152|title=Civility against Caste: Dalit Politics and Citizenship in Western India|last=Waghmore|first=Suryakant|publisher=SAGE Publications|year=2013|isbn=978-8-13211-886-2|page=152}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=Devnath|first=Shiva|url=http://www.mid-day.com/articles/mumbai-24-year-old-woman-stabbed-to-death-in-broad-daylight/17269152|title=Mumbai: 24-year-old woman stabbed to death in broad daylight|date=25 May 2016|work=Mid-day|access-date=31 July 2017}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; {{quote box
| border = 2px
| align = right
| bgcolor = Cornsilk
| title = 
| halign = center
| quote = &lt;poem&gt;
“अण्णा भाऊंच्या गोष्टींत अथवा लिखाणात विनोद नसतो, असं नाही; पण त्यांचा प्रकृतीधर्म आहे गंभीर लेखकाचा. ज्यांन फार भोगलं आहे, सात पडद्यांतून नव्हे, तर समोरासमोर जीवनातल्या क्रूर सत्याचं ज्याला दर्शन घडलं आहे. अशा पोटतिडकीने लिहणाऱ्या साहित्यिकाचा आत्मा त्यांना लाभला आहे. म्हणून साहजिकच त्यांच्या गोष्टी मोठ्या वैशिट्यपूर्ण असतात. म्हणून तत्कालीन सर्व बड्या कथाकारांपेक्षा ते निराळे आहेत. या लेखकाला प्रतिभेचे देणं लाभलं आहे. जीवनात आग ओकणाऱ्या हरतर्हेच्या गोष्टींच्या अनुभव त्यांच्या गाठी आहे. त्यांच्या मनात एकप्रकारचा पीळ आहे. ते अन्यायाविरुद्ध बंड उभारणाऱ्या वृत्तीचा पूजक आहे.”
&lt;/poem&gt;
| salign = right
| author = '''[[वि.स. खांडेकर]]''' &lt;br /&gt; साहित्यिक
| source = &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.krushirang.com/maharashtra/2020/07/18/15889/|title=लोकशाहीर अण्णाभाऊ म्हणजे अन्यायाविरुद्ध बंड पुकारणारे अनुभवसिद्ध लेखक..!|first=Team|last=Krushirang|access-date=2020-07-19|archive-date=2020-07-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20200719072035/http://www.krushirang.com/maharashtra/2020/07/18/15889/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
}}

* १ ऑगस्ट २००१ रोजी भारतीय पोस्टाने ₹४ च्या टपाल तिकिटावर साठेंचे चित्र ठेवले होते. साठेंच्या जन्मशताब्दी वर्षाच्या निमित्ताने १ ऑगस्ट २०१९ रोजी हे टपाल तिकीट वितरित करण्यात आले.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.esakal.com/maharashtra/cm-devendra-fadnavis-speech-annabhau-sathe-birth-anniversary-programme-203867|title=अण्णाभाऊ खऱ्या अर्थाने वंचितांचा आवाज होते: मुख्यमंत्री &amp;#124; eSakal|website=www.esakal.com}}&lt;/ref&gt;
* [[पुणे|पुण्यातील]] लोकशाहीर अण्णा भाऊ साठे स्मारक आणि [[मुंबई]]&lt;nowiki/&gt;च्या [[कुर्ला]]&lt;nowiki/&gt;मधील एका उड्डाणपुलासह अनेक इमारतींना त्यांचे नाव देण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Lokshahir Annabhay Sathe Smarak|publisher=Pune Metropolitan Corporation|accessdate=2017-07-31|दुवा=https://pmc.gov.in/en/lokshahir-annabhau-sathe-smarak}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=Devnath|first=Shiva|title=Mumbai: 24-year-old woman stabbed to death in broad daylight|date=25 May 2016|work=Mid-day|accessdate=2017-07-31|दुवा=http://www.mid-day.com/articles/mumbai-24-year-old-woman-stabbed-to-death-in-broad-daylight/17269152}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

==हे सुद्धा पहा==
* [[लहुजी राघोजी साळवे]]

==संदर्भ व टीप==
{{Notelist}}
{{संदर्भयादी}}

==बाह्य दुवे==
* [https://mr.vikaspedia.in/education/apala-maharashtra/92e93993e93093e93794d91f94d930-92a94d93093893f92794d926-93594d92f91594d924940/90592394d92393e92d93e90a-93893e920947 अण्णा भाऊ साठे (विकासपीडिया)]
* [https://www.bbc.com/marathi/india-45023973 अण्णा भाऊ साठे : 'मी फकिराच्या लुटीच्या पैशातून घुटी पिलेला कलावंत']
* [http://www.bookganga.com/eBooks/Books?AID=5241365494351078754 अण्णा भाऊ साठेंनी लिहिलेली पुस्तके]
* [http://prahaar.in/annabhau-sathe/ अण्णा भाऊ साठे – एक जबरदस्त साहित्यिक] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160719135312/http://prahaar.in/annabhau-sathe/ |date=2016-07-19 }}

{{कॉमन्स वर्ग|Annabhau Sathe|अण्णा भाऊ साठे}}

{{मराठी साहित्यिक}}	
{{मराठी कवी}}

{{DEFAULTSORT:साठे, अण्णा भाऊ}}
[[वर्ग:अण्णा भाऊ साठे| ]]
[[वर्ग:मराठी लेखक]]
[[वर्ग:मराठी कवी]]
[[वर्ग:शाहीर]]
[[वर्ग:संयुक्त महाराष्ट्र चळवळ]]
[[वर्ग:इ.स. १९२० मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. १९६९ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती]]
[[वर्ग:दलित व्यक्ती]]
[[वर्ग:कादंबरीकार]]
[[वर्ग:आंबेडकरवादी]]
[[वर्ग:मार्क्सवादी]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>iumx78cor7gfsu4ld2b64cy1t85lmz5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>एर युरोपा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>166536</id>
    <revision>
      <id>2682065</id>
      <parentid>2682029</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T14:40:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* निवृत्त विमाने */</comment>
      <origin>2682065</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13285" sha1="0j1drf2fgrdskh0pr6j9g9dynym5r63" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट विमान सेवा
| नाव              = एर युरोपा
| चित्र             = Air_Europa_Logo.png
| चित्र_आकारमान     = 200 px
| IATA           = UX
| ICAO           = AEA
| callsign       = EUROPA
| स्थापना            = १९८६
| सुरुवात            = 
| बंद               = 
| विमानतळ         = [[अदोल्फो सुआरेझ माद्रिद–बाराहास विमानतळ]] ([[माद्रिद]])
| मुख्य_शहरे         = [[बार्सिलोना–एल प्रात विमानतळ]] ([[बार्सिलोना]])&lt;br /&gt;[[तेनेरीफ]]
| फ्रिकवंट_फ्लायर     = 
| एलायंस           = [[स्कायटीम]]
| उपकंपन्या          = 
| विमान संख्या     =  ४७
| मुख्य कंपनी      = 
| ब्रीदवाक्य         = ''Your travel companion''
| मुख्यालय         = [[मायोर्का]], [[बालेआरिक द्वीपसमूह]]
| मुख्य व्यक्ती     = 
| संकेतस्थळ        = [http://www.aireuropa.com/ www.aireuropa.com]
}}
[[चित्र:Boeing 737-883, Air Europa JP6608033.jpg|250 px|इवलेसे|[[लियोनार्दो दा विन्ची-फ्युमिचिनो विमानतळ|रोम विमानतळ]]ावरील एर युरोपाचे [[बोइंग ७३७]] विमान]]
'''एर युरोपा''' ({{lang-es|Air Europa Líneas Aéreas, S.A.U.}}) ही [[स्पेन]] देशामधील [[आयबेरिया (विमान कंपनी)|आयबेरिया]] व व्ह्युएलिंग खालोखाल तिसऱ्या क्रमांकाची मोठी [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे. [[भूमध्य समुद्र]]ामधील [[मायोर्का]] बेटावर मुख्यालय असलेली एर युरोपा प्रामुख्याने [[युरोप]], [[उत्तर अमेरिका]], [[दक्षिण अमेरिका]], [[कॅरिबियन]] व [[कॅनरी द्वीपसमूह]] येथे प्रवासी विमानसेवा पुरवते.

२००७ सालापासून एर युरोपा [[स्कायटीम]] समूहाचा सदस्य आहे.

== विमान ताफा ==
[[File:Boeing 787-8 ‘EC-MIG’ Air Europa (27188864746).jpg|thumb|200px|एर युरोपाचे [[बोईंग ७८७|बोईंग ७८७-८]]]]
[[File:Air Europa B737-800 (EC-JHK) @ ZRH, May 2011.jpg|thumb|200px|[[स्कायटीम]] विशेष रंगात असलेले एर युरोपाचे [[बोईंग ७३७ नेक्स्ट जनरेशन|बोईंग ७३७-८००]]]]
[[File:Air_Europe_Embraer_195_EC-LCQ.jpg|thumb|200px|विमान कंपनीच्या जुन्या रंगात रंगवलेले एर युरोपाचे [[एम्ब्रेयर ई१९५]]]]
[[File:Airbus A330-343 ‘EC-MHL’ Air Europa (27223009785).jpg|thumb|200px|एर युरोपाचे एक माजी [[एरबस ए३३०-३००]]]]

=== सध्याचा विमान ताफा ===
नोव्हेंबर २०२५ च्या सुमारासची एर युरोपाची विमाने:&lt;ref&gt;{{cite magazine |title=Global Airline Guide 2025 - Air Europa |magazine=Airliner World |date=सप्टेंबर २०२५ |page=७५}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Spain's Air Europa to add five B787-9s, ten B737 MAX&quot;&gt;{{cite web |title=Spain's Air Europa to add five B787-9s, ten B737 MAX |url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/118966-spains-air-europa-to-add-five-b787-9s-ten-b737-max |publisher=ch-aviation GmbH |date=१ सप्टेंबर २०२२ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730133955/https://www.ch-aviation.com/portal/news/118966-spains-air-europa-to-add-five-b787-9s-ten-b737-max |archive-date=३० जुलै २०२३ |access-date=२ सप्टेंबर २०२२ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |title=Commercial |url=https://www.boeing.com/commercial#orders-deliveries |access-date=२०२५-१२-१० |website=www.boeing.com |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:center;&quot;
|+ एर युरोपा विमान ताफा
|- style=&quot;background:#00b2e3; color:white;&quot;
!rowspan=&quot;2&quot;|विमान
!rowspan=&quot;2&quot;|सेवेत
!rowspan=&quot;2&quot;|आदेश
!colspan=&quot;3&quot;|प्रवासी&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Seats {{!}} Air Europa Spain |url=https://www.aireuropa.com/us/en/aea/aexperience/services/seats.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250131094746/https://www.aireuropa.com/us/en/aea/aexperience/services/seats.html |archive-date=३१ जानेवारी २०२५ |access-date=२०२५-१०-०९ |website=us |language=en |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
!rowspan=&quot;2&quot;|नोंदी
|- style=&quot;background:#00b2e3; color:white;&quot;
!&lt;abbr title=&quot;Clase Business&quot;&gt;जे&lt;/abbr&gt;
!&lt;abbr title=&quot;Clase Turista&quot;&gt;वाय&lt;/abbr&gt;
!एकूण
|-
|[[एरबस ए३५०|एरबस ए३५०-९००]]
|&amp;mdash;
|४०
| colspan=&quot;3&quot; |अद्याप जाहीर व्हायचे आहे
|&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Varley |first=Len |date=२०२६-०१-२२ |title=Air Europa Formalises Order with Airbus for up to 40 A350-900s |url=https://aviationsourcenews.com/air-europa-formalises-order-with-airbus-for-up-to-40-a350-900s/ |access-date=२०२६-०१-२४ |website=AviationSource News |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[बोईंग ७३७-८००]]
|१४
|&amp;mdash;
|&amp;mdash;
|१८६
|१८६
|
|-
|[[बोईंग ७३७ मॅक्स ८]]
|४
|१६
|&amp;mdash;
|१८९
|१८९
|मे २०२५ पासून वितरण सुरू.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Spain's Air Europa takes delivery of first B737-8|url=https://www.ch-aviation.com/news/154090-spains-air-europa-takes-delivery-of-first-b737-8|date=२६ मे २०२५|website=ch-aviation |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[बोईंग ७८७-८]]
|११
|&amp;mdash;
|२२
|२७४
|२९६
|
|-
|[[बोईंग ७८७-९]]
|१८
|&amp;mdash;
|३२
|३०७ 
|३३९&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/275280/air-europa-schedules-787-9-argentina-service-in-march-2018/|title=Air Europa schedules 787-9 Argentina service in March 2018|date=२०१७|work=Routesonline|access-date=२०१७-१०-१८|language=en-GB}}&lt;/ref&gt;
|
|-
!एकूण
!४७
!५६
!colspan=&quot;4&quot; class=''unsortable''|
|}

=== निवृत्त विमाने ===
एर युरोपाने यापूर्वी खालील विमाने चालवली होती:
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:center;&quot;
|+ एर युरोपा निवृत्त विमान ताफा
|- style=&quot;background:#00b2e3; color:white;&quot;
!विमान
!सुरुवात
!निवृत्त
!नोंदी
|-
|[[एरबस ए३३०-२००]]&lt;ref name=&quot;Spain's Air Europa to add five B787-9s, ten B737 MAX&quot; /&gt;
|२००६
|२०२१
|
|-
|[[एरबस ए३३०-३००]]&lt;ref name=&quot;Spain's Air Europa to add five B787-9s, ten B737 MAX&quot; /&gt;
|२०१३
|२०२१
|
|-
|[[एरबस ए३४०-२००]]
|२००५
|२००६
|
|-
|[[एटीआर ४२-३००]]
|१९९६
|१९९७
|
|-
|[[बोईंग ७३७-३००]]
|१९८६
|२००३
|
|-
|[[बोईंग ७३७-४००]]
|१९९४
|२००५
|
|-
|[[बोईंग ७३७-६००]]
|२००३
|२००४
|
|-
|[[बोईंग ७५७-२००]]
|१९८७
|१९९८
|
|-
|[[बोईंग ७६७-२००]]
|१९९६
|२००१
|
|-
|[[बोईंग ७६७-३००ईआर]]
|२०००
|२०१२
|
|-
|[[ब्रिटिश एरोस्पेस एटीपी]]
|१९९६
|२००१
|
|-
|[[एम्ब्राएर ईआरजे १४५|एम्ब्राएर ईआरजे-१४५]]
|२०१२
|२०१७
|
|-
|[[एम्ब्राएर ई१९५]]
|२००८
|२०१७
|[[एर युरोपा एक्सप्रेस]] या उपकंपनीकडे हस्तांतरित.
|}

== अपघातांच्या घटना ==
[[File:Air Europa, EC-MTI, Boeing 787-9 Dreamliner.jpg|thumb|ईसी-एमटीआय (EC-MTI), हे विमान उड्डाण ०४५ च्या घटनेत समाविष्ट होते, नोव्हेंबर २०२२ मधील छायाचित्र]]
* १ जुलै २०२४ रोजी एर [[युरोपा फ्लाइट ०४५]] हे ईसी-एमटीआय (EC-MTI) नोंदणी असलेल्या [[बोईंग ७८७-९|बोईंग ७८७-९ ड्रीमलायनर]] प्रकारचे विमान &lt;ref name=&quot;ASN045&quot;/&gt; [[स्पेन]]मधील [[माद्रिद-बाराहास विमानतळ|माद्रिद]] येथून [[उरुग्वे]]मधील [[कारास्को आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|माँटेव्हिडिओ]] कडे जाणारे नियोजित उड्डाण होते. [[अटलांटिक महासागर|अटलांटिक महासागरावरून]] प्रवास करत असताना यूटीसी वेळेनुसार पहाटे ०४:५० वाजता ३६,००० फूट उंचीवर विमानाला [[वातावरणातील खळबळ|तीव्र हवेच्या लाटांचा (severe turbulence)]] सामना करावा लागला. या घटनेनंतर विमान ब्राझीलमधील [[नाताल, रिओ ग्रांदे दो नॉर्ते|नाताल]] येथील [[ग्रेटर नाताल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ग्रेटर नाताल आंतरराष्ट्रीय विमानतळाकडे]] वळवण्यात आले, जिथे पहाटे ०५:३२ वाजता विमानाचे [[तात्काळ लँडिंग|सुरक्षित लँडिंग]] झाले. विमानातील ३३६ लोकांपैकी ४० जण जखमी झाले, ज्यांना रुग्णालयात दाखल करावे लागले. तसेच, विमानाचे अंतर्गत भाग मोठ्या प्रमाणावर खराब झाले होते ज्यासाठी दुरुस्तीची आवश्यकता होती. जखमींपैकी तीन प्रवासी आणि एका कर्मचाऱ्याला गंभीर दुखापत झाली होती.&lt;ref name=&quot;ASN045&quot;&gt;{{Cite web |last=Ranter |first=Harro |title=Accident Boeing 787-9 Dreamliner EC-MTI, Monday 1 July 2024 |url=https://asn.flightsafety.org/wikibase/390624 |access-date=२०२४-१२-२५ |website=asn.flightsafety.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |title=Accident: Europa B789 over Atlantic on Jul 1st 2024, severe turbulence injures 30 |author=Hradecky, S. |website=[[The Aviation Herald]] |year=२०२४ |url=https://avherald.com/h?article=51a96a28 |access-date=३० सप्टेंबर २०२४}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=40 people injured after Air Europa flight experiences heavy turbulence, diverted to Brazil |url=https://abcnews.go.com/International/air-europa-flight-turbulence/story?id=111595157 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240703110116/https://abcnews.go.com/International/air-europa-flight-turbulence/story?id=111595157 |archive-date=३ जुलै २०२४ |access-date=३ जुलै २०२४ |website=[[ABC News (United States)|ABC News]]}}&lt;/ref&gt;

==बाह्य दुवे==
* [http://www.aireuropa.com/ अधिकृत संकेतस्थळ]
{{कॉमन्स|Air Europa|एर युरोपा}}

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

{{स्कायटीम}}

[[वर्ग:स्पेनमधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:स्कायटीम]]</text>
      <sha1>0j1drf2fgrdskh0pr6j9g9dynym5r63</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682066</id>
      <parentid>2682065</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T14:42:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* अपघातांच्या घटना */</comment>
      <origin>2682066</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13265" sha1="spedqb6wx42yfylm0ea7khmwstwfbpd" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट विमान सेवा
| नाव              = एर युरोपा
| चित्र             = Air_Europa_Logo.png
| चित्र_आकारमान     = 200 px
| IATA           = UX
| ICAO           = AEA
| callsign       = EUROPA
| स्थापना            = १९८६
| सुरुवात            = 
| बंद               = 
| विमानतळ         = [[अदोल्फो सुआरेझ माद्रिद–बाराहास विमानतळ]] ([[माद्रिद]])
| मुख्य_शहरे         = [[बार्सिलोना–एल प्रात विमानतळ]] ([[बार्सिलोना]])&lt;br /&gt;[[तेनेरीफ]]
| फ्रिकवंट_फ्लायर     = 
| एलायंस           = [[स्कायटीम]]
| उपकंपन्या          = 
| विमान संख्या     =  ४७
| मुख्य कंपनी      = 
| ब्रीदवाक्य         = ''Your travel companion''
| मुख्यालय         = [[मायोर्का]], [[बालेआरिक द्वीपसमूह]]
| मुख्य व्यक्ती     = 
| संकेतस्थळ        = [http://www.aireuropa.com/ www.aireuropa.com]
}}
[[चित्र:Boeing 737-883, Air Europa JP6608033.jpg|250 px|इवलेसे|[[लियोनार्दो दा विन्ची-फ्युमिचिनो विमानतळ|रोम विमानतळ]]ावरील एर युरोपाचे [[बोइंग ७३७]] विमान]]
'''एर युरोपा''' ({{lang-es|Air Europa Líneas Aéreas, S.A.U.}}) ही [[स्पेन]] देशामधील [[आयबेरिया (विमान कंपनी)|आयबेरिया]] व व्ह्युएलिंग खालोखाल तिसऱ्या क्रमांकाची मोठी [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे. [[भूमध्य समुद्र]]ामधील [[मायोर्का]] बेटावर मुख्यालय असलेली एर युरोपा प्रामुख्याने [[युरोप]], [[उत्तर अमेरिका]], [[दक्षिण अमेरिका]], [[कॅरिबियन]] व [[कॅनरी द्वीपसमूह]] येथे प्रवासी विमानसेवा पुरवते.

२००७ सालापासून एर युरोपा [[स्कायटीम]] समूहाचा सदस्य आहे.

== विमान ताफा ==
[[File:Boeing 787-8 ‘EC-MIG’ Air Europa (27188864746).jpg|thumb|200px|एर युरोपाचे [[बोईंग ७८७|बोईंग ७८७-८]]]]
[[File:Air Europa B737-800 (EC-JHK) @ ZRH, May 2011.jpg|thumb|200px|[[स्कायटीम]] विशेष रंगात असलेले एर युरोपाचे [[बोईंग ७३७ नेक्स्ट जनरेशन|बोईंग ७३७-८००]]]]
[[File:Air_Europe_Embraer_195_EC-LCQ.jpg|thumb|200px|विमान कंपनीच्या जुन्या रंगात रंगवलेले एर युरोपाचे [[एम्ब्रेयर ई१९५]]]]
[[File:Airbus A330-343 ‘EC-MHL’ Air Europa (27223009785).jpg|thumb|200px|एर युरोपाचे एक माजी [[एरबस ए३३०-३००]]]]

=== सध्याचा विमान ताफा ===
नोव्हेंबर २०२५ च्या सुमारासची एर युरोपाची विमाने:&lt;ref&gt;{{cite magazine |title=Global Airline Guide 2025 - Air Europa |magazine=Airliner World |date=सप्टेंबर २०२५ |page=७५}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Spain's Air Europa to add five B787-9s, ten B737 MAX&quot;&gt;{{cite web |title=Spain's Air Europa to add five B787-9s, ten B737 MAX |url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/118966-spains-air-europa-to-add-five-b787-9s-ten-b737-max |publisher=ch-aviation GmbH |date=१ सप्टेंबर २०२२ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730133955/https://www.ch-aviation.com/portal/news/118966-spains-air-europa-to-add-five-b787-9s-ten-b737-max |archive-date=३० जुलै २०२३ |access-date=२ सप्टेंबर २०२२ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |title=Commercial |url=https://www.boeing.com/commercial#orders-deliveries |access-date=२०२५-१२-१० |website=www.boeing.com |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:center;&quot;
|+ एर युरोपा विमान ताफा
|- style=&quot;background:#00b2e3; color:white;&quot;
!rowspan=&quot;2&quot;|विमान
!rowspan=&quot;2&quot;|सेवेत
!rowspan=&quot;2&quot;|आदेश
!colspan=&quot;3&quot;|प्रवासी&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Seats {{!}} Air Europa Spain |url=https://www.aireuropa.com/us/en/aea/aexperience/services/seats.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250131094746/https://www.aireuropa.com/us/en/aea/aexperience/services/seats.html |archive-date=३१ जानेवारी २०२५ |access-date=२०२५-१०-०९ |website=us |language=en |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
!rowspan=&quot;2&quot;|नोंदी
|- style=&quot;background:#00b2e3; color:white;&quot;
!&lt;abbr title=&quot;Clase Business&quot;&gt;जे&lt;/abbr&gt;
!&lt;abbr title=&quot;Clase Turista&quot;&gt;वाय&lt;/abbr&gt;
!एकूण
|-
|[[एरबस ए३५०|एरबस ए३५०-९००]]
|&amp;mdash;
|४०
| colspan=&quot;3&quot; |अद्याप जाहीर व्हायचे आहे
|&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Varley |first=Len |date=२०२६-०१-२२ |title=Air Europa Formalises Order with Airbus for up to 40 A350-900s |url=https://aviationsourcenews.com/air-europa-formalises-order-with-airbus-for-up-to-40-a350-900s/ |access-date=२०२६-०१-२४ |website=AviationSource News |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[बोईंग ७३७-८००]]
|१४
|&amp;mdash;
|&amp;mdash;
|१८६
|१८६
|
|-
|[[बोईंग ७३७ मॅक्स ८]]
|४
|१६
|&amp;mdash;
|१८९
|१८९
|मे २०२५ पासून वितरण सुरू.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Spain's Air Europa takes delivery of first B737-8|url=https://www.ch-aviation.com/news/154090-spains-air-europa-takes-delivery-of-first-b737-8|date=२६ मे २०२५|website=ch-aviation |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[बोईंग ७८७-८]]
|११
|&amp;mdash;
|२२
|२७४
|२९६
|
|-
|[[बोईंग ७८७-९]]
|१८
|&amp;mdash;
|३२
|३०७ 
|३३९&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/275280/air-europa-schedules-787-9-argentina-service-in-march-2018/|title=Air Europa schedules 787-9 Argentina service in March 2018|date=२०१७|work=Routesonline|access-date=२०१७-१०-१८|language=en-GB}}&lt;/ref&gt;
|
|-
!एकूण
!४७
!५६
!colspan=&quot;4&quot; class=''unsortable''|
|}

=== निवृत्त विमाने ===
एर युरोपाने यापूर्वी खालील विमाने चालवली होती:
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:center;&quot;
|+ एर युरोपा निवृत्त विमान ताफा
|- style=&quot;background:#00b2e3; color:white;&quot;
!विमान
!सुरुवात
!निवृत्त
!नोंदी
|-
|[[एरबस ए३३०-२००]]&lt;ref name=&quot;Spain's Air Europa to add five B787-9s, ten B737 MAX&quot; /&gt;
|२००६
|२०२१
|
|-
|[[एरबस ए३३०-३००]]&lt;ref name=&quot;Spain's Air Europa to add five B787-9s, ten B737 MAX&quot; /&gt;
|२०१३
|२०२१
|
|-
|[[एरबस ए३४०-२००]]
|२००५
|२००६
|
|-
|[[एटीआर ४२-३००]]
|१९९६
|१९९७
|
|-
|[[बोईंग ७३७-३००]]
|१९८६
|२००३
|
|-
|[[बोईंग ७३७-४००]]
|१९९४
|२००५
|
|-
|[[बोईंग ७३७-६००]]
|२००३
|२००४
|
|-
|[[बोईंग ७५७-२००]]
|१९८७
|१९९८
|
|-
|[[बोईंग ७६७-२००]]
|१९९६
|२००१
|
|-
|[[बोईंग ७६७-३००ईआर]]
|२०००
|२०१२
|
|-
|[[ब्रिटिश एरोस्पेस एटीपी]]
|१९९६
|२००१
|
|-
|[[एम्ब्राएर ईआरजे १४५|एम्ब्राएर ईआरजे-१४५]]
|२०१२
|२०१७
|
|-
|[[एम्ब्राएर ई१९५]]
|२००८
|२०१७
|[[एर युरोपा एक्सप्रेस]] या उपकंपनीकडे हस्तांतरित.
|}

== अपघातांच्या घटना ==
[[File:Air Europa, EC-MTI, Boeing 787-9 Dreamliner.jpg|thumb|ईसी-एमटीआय (EC-MTI), हे विमान उड्डाण ०४५ च्या घटनेत समाविष्ट होते, नोव्हेंबर २०२२ मधील छायाचित्र]]
* १ जुलै २०२४ रोजी एर [[युरोपा फ्लाइट ०४५]] हे ईसी-एमटीआय (EC-MTI) नोंदणी असलेल्या [[बोईंग ७८७-९|बोईंग ७८७-९ ड्रीमलायनर]] प्रकारचे विमान &lt;ref name=&quot;ASN045&quot;/&gt; [[स्पेन]]मधील [[माद्रिद-बाराहास विमानतळ|माद्रिद]] येथून [[उरुग्वे]]मधील [[कारास्को आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|माँटेव्हिडिओ]] कडे जाणारे नियोजित उड्डाण होते. [[अटलांटिक महासागर|अटलांटिक महासागरावरून]] प्रवास करत असताना यूटीसी वेळेनुसार पहाटे ०४:५० वाजता ३६,००० फूट उंचीवर विमानाला [[वातावरणातील खळबळ|तीव्र हवेच्या लाटांचा]] सामना करावा लागला. या घटनेनंतर विमान ब्राझीलमधील [[नाताल, रिओ ग्रांदे दो नॉर्ते|नाताल]] येथील [[ग्रेटर नाताल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ग्रेटर नाताल आंतरराष्ट्रीय विमानतळाकडे]] वळवण्यात आले, जिथे पहाटे ०५:३२ वाजता विमानाचे [[तात्काळ लँडिंग|सुरक्षित लँडिंग]] झाले. विमानातील ३३६ लोकांपैकी ४० जण जखमी झाले, ज्यांना रुग्णालयात दाखल करावे लागले. तसेच, विमानाचे अंतर्गत भाग मोठ्या प्रमाणावर खराब झाले होते ज्यासाठी दुरुस्तीची आवश्यकता होती. जखमींपैकी तीन प्रवासी आणि एका कर्मचाऱ्याला गंभीर दुखापत झाली होती.&lt;ref name=&quot;ASN045&quot;&gt;{{Cite web |last=Ranter |first=Harro |title=Accident Boeing 787-9 Dreamliner EC-MTI, Monday 1 July 2024 |url=https://asn.flightsafety.org/wikibase/390624 |access-date=२०२४-१२-२५ |website=asn.flightsafety.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |title=Accident: Europa B789 over Atlantic on Jul 1st 2024, severe turbulence injures 30 |author=Hradecky, S. |website=[[The Aviation Herald]] |year=२०२४ |url=https://avherald.com/h?article=51a96a28 |access-date=३० सप्टेंबर २०२४}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=40 people injured after Air Europa flight experiences heavy turbulence, diverted to Brazil |url=https://abcnews.go.com/International/air-europa-flight-turbulence/story?id=111595157 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240703110116/https://abcnews.go.com/International/air-europa-flight-turbulence/story?id=111595157 |archive-date=३ जुलै २०२४ |access-date=३ जुलै २०२४ |website=[[ABC News (United States)|ABC News]]}}&lt;/ref&gt;

==बाह्य दुवे==
* [http://www.aireuropa.com/ अधिकृत संकेतस्थळ]
{{कॉमन्स|Air Europa|एर युरोपा}}

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

{{स्कायटीम}}

[[वर्ग:स्पेनमधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:स्कायटीम]]</text>
      <sha1>spedqb6wx42yfylm0ea7khmwstwfbpd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682067</id>
      <parentid>2682066</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T14:45:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* विमान ताफा */</comment>
      <origin>2682067</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13282" sha1="mfvb1epf8ikbdg6exwa4v13phjsu3wd" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट विमान सेवा
| नाव              = एर युरोपा
| चित्र             = Air_Europa_Logo.png
| चित्र_आकारमान     = 200 px
| IATA           = UX
| ICAO           = AEA
| callsign       = EUROPA
| स्थापना            = १९८६
| सुरुवात            = 
| बंद               = 
| विमानतळ         = [[अदोल्फो सुआरेझ माद्रिद–बाराहास विमानतळ]] ([[माद्रिद]])
| मुख्य_शहरे         = [[बार्सिलोना–एल प्रात विमानतळ]] ([[बार्सिलोना]])&lt;br /&gt;[[तेनेरीफ]]
| फ्रिकवंट_फ्लायर     = 
| एलायंस           = [[स्कायटीम]]
| उपकंपन्या          = 
| विमान संख्या     =  ४७
| मुख्य कंपनी      = 
| ब्रीदवाक्य         = ''Your travel companion''
| मुख्यालय         = [[मायोर्का]], [[बालेआरिक द्वीपसमूह]]
| मुख्य व्यक्ती     = 
| संकेतस्थळ        = [http://www.aireuropa.com/ www.aireuropa.com]
}}
[[चित्र:Boeing 737-883, Air Europa JP6608033.jpg|250 px|इवलेसे|[[लियोनार्दो दा विन्ची-फ्युमिचिनो विमानतळ|रोम विमानतळ]]ावरील एर युरोपाचे [[बोइंग ७३७]] विमान]]
'''एर युरोपा''' ({{lang-es|Air Europa Líneas Aéreas, S.A.U.}}) ही [[स्पेन]] देशामधील [[आयबेरिया (विमान कंपनी)|आयबेरिया]] व व्ह्युएलिंग खालोखाल तिसऱ्या क्रमांकाची मोठी [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे. [[भूमध्य समुद्र]]ामधील [[मायोर्का]] बेटावर मुख्यालय असलेली एर युरोपा प्रामुख्याने [[युरोप]], [[उत्तर अमेरिका]], [[दक्षिण अमेरिका]], [[कॅरिबियन]] व [[कॅनरी द्वीपसमूह]] येथे प्रवासी विमानसेवा पुरवते.

२००७ सालापासून एर युरोपा [[स्कायटीम]] समूहाचा सदस्य आहे.

== विमान ताफा ==
[[File:Boeing 787-8 ‘EC-MIG’ Air Europa (27188864746).jpg|thumb|200px|एर युरोपाचे [[बोईंग ७८७|बोईंग ७८७-८]]]]
[[File:Air Europa B737-800 (EC-JHK) @ ZRH, May 2011.jpg|thumb|200px|[[स्कायटीम]] विशेष रंगसंगतीतील एर युरोपाचे [[बोईंग ७३७ नेक्स्ट जनरेशन|बोईंग ७३७-८००]]]]
[[File:Air_Europe_Embraer_195_EC-LCQ.jpg|thumb|200px|विमान कंपनीच्या जुन्या रंगसंगीतील एर युरोपाचे [[एम्ब्राएर ई१९५]]]]
[[File:Airbus A330-343 ‘EC-MHL’ Air Europa (27223009785).jpg|thumb|200px|एर युरोपाचे एक निवृत्त झालेले [[एरबस ए३३०-३००]]]]

=== सध्याचा विमान ताफा ===
नोव्हेंबर २०२५ च्या सुमारासची एर युरोपाची विमाने:&lt;ref&gt;{{cite magazine |title=Global Airline Guide 2025 - Air Europa |magazine=Airliner World |date=सप्टेंबर २०२५ |page=७५}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Spain's Air Europa to add five B787-9s, ten B737 MAX&quot;&gt;{{cite web |title=Spain's Air Europa to add five B787-9s, ten B737 MAX |url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/118966-spains-air-europa-to-add-five-b787-9s-ten-b737-max |publisher=ch-aviation GmbH |date=१ सप्टेंबर २०२२ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230730133955/https://www.ch-aviation.com/portal/news/118966-spains-air-europa-to-add-five-b787-9s-ten-b737-max |archive-date=३० जुलै २०२३ |access-date=२ सप्टेंबर २०२२ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |title=Commercial |url=https://www.boeing.com/commercial#orders-deliveries |access-date=२०२५-१२-१० |website=www.boeing.com |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:center;&quot;
|+ एर युरोपा विमान ताफा
|- style=&quot;background:#00b2e3; color:white;&quot;
!rowspan=&quot;2&quot;|विमान
!rowspan=&quot;2&quot;|सेवेत
!rowspan=&quot;2&quot;|आदेश
!colspan=&quot;3&quot;|प्रवासी&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Seats {{!}} Air Europa Spain |url=https://www.aireuropa.com/us/en/aea/aexperience/services/seats.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250131094746/https://www.aireuropa.com/us/en/aea/aexperience/services/seats.html |archive-date=३१ जानेवारी २०२५ |access-date=२०२५-१०-०९ |website=us |language=en |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
!rowspan=&quot;2&quot;|नोंदी
|- style=&quot;background:#00b2e3; color:white;&quot;
!&lt;abbr title=&quot;Clase Business&quot;&gt;जे&lt;/abbr&gt;
!&lt;abbr title=&quot;Clase Turista&quot;&gt;वाय&lt;/abbr&gt;
!एकूण
|-
|[[एरबस ए३५०|एरबस ए३५०-९००]]
|&amp;mdash;
|४०
| colspan=&quot;3&quot; |अद्याप जाहीर व्हायचे आहे
|&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Varley |first=Len |date=२०२६-०१-२२ |title=Air Europa Formalises Order with Airbus for up to 40 A350-900s |url=https://aviationsourcenews.com/air-europa-formalises-order-with-airbus-for-up-to-40-a350-900s/ |access-date=२०२६-०१-२४ |website=AviationSource News |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[बोईंग ७३७-८००]]
|१४
|&amp;mdash;
|&amp;mdash;
|१८६
|१८६
|
|-
|[[बोईंग ७३७ मॅक्स ८]]
|४
|१६
|&amp;mdash;
|१८९
|१८९
|मे २०२५ पासून वितरण सुरू.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Spain's Air Europa takes delivery of first B737-8|url=https://www.ch-aviation.com/news/154090-spains-air-europa-takes-delivery-of-first-b737-8|date=२६ मे २०२५|website=ch-aviation |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[बोईंग ७८७-८]]
|११
|&amp;mdash;
|२२
|२७४
|२९६
|
|-
|[[बोईंग ७८७-९]]
|१८
|&amp;mdash;
|३२
|३०७ 
|३३९&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/275280/air-europa-schedules-787-9-argentina-service-in-march-2018/|title=Air Europa schedules 787-9 Argentina service in March 2018|date=२०१७|work=Routesonline|access-date=२०१७-१०-१८|language=en-GB}}&lt;/ref&gt;
|
|-
!एकूण
!४७
!५६
!colspan=&quot;4&quot; class=''unsortable''|
|}

=== निवृत्त विमाने ===
एर युरोपाने यापूर्वी खालील विमाने चालवली होती:
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:center;&quot;
|+ एर युरोपा निवृत्त विमान ताफा
|- style=&quot;background:#00b2e3; color:white;&quot;
!विमान
!सुरुवात
!निवृत्त
!नोंदी
|-
|[[एरबस ए३३०-२००]]&lt;ref name=&quot;Spain's Air Europa to add five B787-9s, ten B737 MAX&quot; /&gt;
|२००६
|२०२१
|
|-
|[[एरबस ए३३०-३००]]&lt;ref name=&quot;Spain's Air Europa to add five B787-9s, ten B737 MAX&quot; /&gt;
|२०१३
|२०२१
|
|-
|[[एरबस ए३४०-२००]]
|२००५
|२००६
|
|-
|[[एटीआर ४२-३००]]
|१९९६
|१९९७
|
|-
|[[बोईंग ७३७-३००]]
|१९८६
|२००३
|
|-
|[[बोईंग ७३७-४००]]
|१९९४
|२००५
|
|-
|[[बोईंग ७३७-६००]]
|२००३
|२००४
|
|-
|[[बोईंग ७५७-२००]]
|१९८७
|१९९८
|
|-
|[[बोईंग ७६७-२००]]
|१९९६
|२००१
|
|-
|[[बोईंग ७६७-३००ईआर]]
|२०००
|२०१२
|
|-
|[[ब्रिटिश एरोस्पेस एटीपी]]
|१९९६
|२००१
|
|-
|[[एम्ब्राएर ईआरजे १४५|एम्ब्राएर ईआरजे-१४५]]
|२०१२
|२०१७
|
|-
|[[एम्ब्राएर ई१९५]]
|२००८
|२०१७
|[[एर युरोपा एक्सप्रेस]] या उपकंपनीकडे हस्तांतरित.
|}

== अपघातांच्या घटना ==
[[File:Air Europa, EC-MTI, Boeing 787-9 Dreamliner.jpg|thumb|ईसी-एमटीआय (EC-MTI), हे विमान उड्डाण ०४५ च्या घटनेत समाविष्ट होते, नोव्हेंबर २०२२ मधील छायाचित्र]]
* १ जुलै २०२४ रोजी एर [[युरोपा फ्लाइट ०४५]] हे ईसी-एमटीआय (EC-MTI) नोंदणी असलेल्या [[बोईंग ७८७-९|बोईंग ७८७-९ ड्रीमलायनर]] प्रकारचे विमान &lt;ref name=&quot;ASN045&quot;/&gt; [[स्पेन]]मधील [[माद्रिद-बाराहास विमानतळ|माद्रिद]] येथून [[उरुग्वे]]मधील [[कारास्को आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|माँटेव्हिडिओ]] कडे जाणारे नियोजित उड्डाण होते. [[अटलांटिक महासागर|अटलांटिक महासागरावरून]] प्रवास करत असताना यूटीसी वेळेनुसार पहाटे ०४:५० वाजता ३६,००० फूट उंचीवर विमानाला [[वातावरणातील खळबळ|तीव्र हवेच्या लाटांचा]] सामना करावा लागला. या घटनेनंतर विमान ब्राझीलमधील [[नाताल, रिओ ग्रांदे दो नॉर्ते|नाताल]] येथील [[ग्रेटर नाताल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ग्रेटर नाताल आंतरराष्ट्रीय विमानतळाकडे]] वळवण्यात आले, जिथे पहाटे ०५:३२ वाजता विमानाचे [[तात्काळ लँडिंग|सुरक्षित लँडिंग]] झाले. विमानातील ३३६ लोकांपैकी ४० जण जखमी झाले, ज्यांना रुग्णालयात दाखल करावे लागले. तसेच, विमानाचे अंतर्गत भाग मोठ्या प्रमाणावर खराब झाले होते ज्यासाठी दुरुस्तीची आवश्यकता होती. जखमींपैकी तीन प्रवासी आणि एका कर्मचाऱ्याला गंभीर दुखापत झाली होती.&lt;ref name=&quot;ASN045&quot;&gt;{{Cite web |last=Ranter |first=Harro |title=Accident Boeing 787-9 Dreamliner EC-MTI, Monday 1 July 2024 |url=https://asn.flightsafety.org/wikibase/390624 |access-date=२०२४-१२-२५ |website=asn.flightsafety.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |title=Accident: Europa B789 over Atlantic on Jul 1st 2024, severe turbulence injures 30 |author=Hradecky, S. |website=[[The Aviation Herald]] |year=२०२४ |url=https://avherald.com/h?article=51a96a28 |access-date=३० सप्टेंबर २०२४}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=40 people injured after Air Europa flight experiences heavy turbulence, diverted to Brazil |url=https://abcnews.go.com/International/air-europa-flight-turbulence/story?id=111595157 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240703110116/https://abcnews.go.com/International/air-europa-flight-turbulence/story?id=111595157 |archive-date=३ जुलै २०२४ |access-date=३ जुलै २०२४ |website=[[ABC News (United States)|ABC News]]}}&lt;/ref&gt;

==बाह्य दुवे==
* [http://www.aireuropa.com/ अधिकृत संकेतस्थळ]
{{कॉमन्स|Air Europa|एर युरोपा}}

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

{{स्कायटीम}}

[[वर्ग:स्पेनमधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:स्कायटीम]]</text>
      <sha1>mfvb1epf8ikbdg6exwa4v13phjsu3wd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>इजिप्तएर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>166849</id>
    <revision>
      <id>2682161</id>
      <parentid>2677838</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T06:26:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682161</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="89316" sha1="lm0s6yf6b6dos3utax5gbdeh47140cs" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट विमान सेवा
| नाव              = इजिप्तएर
| चित्र             = 
| चित्र_आकारमान     = 
| IATA           = MS
| ICAO           = MSR
| callsign       = EGYPTAIR
| स्थापना            = ७ जून १९३२ (मिस्र एरलाइन्स ह्या नावाने)
| सुरुवात            = १९३३
| बंद               = 
| विमानतळ         = [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
| मुख्य_शहरे         = [[अलेक्झांड्रिया]], [[लुक्सोर]], हुर्गादा, [[शर्म अल-शेख]]
| फ्रिकवंट_फ्लायर     = ''माइल्स अँड स्माईल''
| एलायंस           = [[स्टार अलायन्स]]
| उपकंपन्या          =
| विमान संख्या     =  ८०
| मुख्य कंपनी      = 
| ब्रीदवाक्य         = ''Enjoy the Sky''
| मुख्यालय         = [[कैरो]], [[इजिप्त]]
| मुख्य व्यक्ती     = 
| संकेतस्थळ        = http://www.egyptair.com/
}}
[[चित्र:Boeing 737-866, EgyptAir JP6786434.jpg|250 px|[[इस्तंबूल अतातुर्क विमानतळ]]ावर थांबलेले इजिप्तएरचे [[बोईंग ७३७]] विमान|इवलेसे]]
'''इजिप्तएर''' ([[अरबी भाषा|अरबी]]: مصر للطيران) ही [[इजिप्त]] देशाची राष्ट्रीय [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ide.go.jp/English/Data/Africa_file/Company/egypt02.html|title=इजिप्त एयर - कंपनी प्रोफाइल आणि इतिहास  |प्रकाशक=आईडीई.गो.जेपी |दिनांक=९ जून २०१६| प्राप्त दिनांक=}}&lt;/ref&gt; १९३३ साली स्थापन झालेली इजिप्तएर [[मध्य पूर्व]], [[आफ्रिका]], [[युरोप]] इत्यादी खंडांमधील ७५ शहरांना विमानसेवा पुरवते. इजिप्तएर ११ जुलै २००८ पासून [[स्टार अलायन्स]]ची सदस्य आहे.

इजिप्त एर ही इजिप्त देशाची ध्वजवाहक विमानवाहतूक कंपनी आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |title=इजिप्त एयरने नुकसान भरपाईसाठी पुनर्रचना योजना आखली आहे |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=१५ जून २०१४ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2014-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140624101846/http://centreforaviation.com/analysis/egyptair-plans-further-restructuring-as-losses-mount-but-outlook-may-brighten-as-egypt-stabilises-172745 |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; या कंपनीचे मुख्यालय [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] येथे आहे. इजिप्तएर [[मध्य पूर्व]], [[युरोप]], [[आफ्रिका]], [[आशिया]] आणि [[अमेरिका (खंड)|अमेरिकेतील]] ७५ पेक्षा अधिक ठिकाणी प्रवाशांना विमान सेवा देते.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.ch-aviation.com/portal/airline/MS |title=इजिप्त एयर - एयरलाईनची माहिती  |प्रकाशक=सीएच-एविएशन .कॉम |दिनांक=१३ जुलै २०१६ | प्राप्त दिनांक=}}&lt;/ref&gt;

==इतिहास==
=== सुरुवातीची वर्षे: मिस्र एरवर्क (१९३२–१९४९) ===
[[एरवर्क सर्व्हिसेस|एरवर्क]]चे अध्यक्ष [[ॲलन मंट्झ]] १९३१मध्ये इजिप्तला गेलेले असताना त्यांनी '''मिस्र एरवर्क''' (अरबी भाषेत 'मिस्र' ({{lang|ar|مصر}}) नावाने विमानकंपनी सुरू करण्याची खटपट सुरू केली. ३१ डिसेंबर १९३१ रोजी सरकारने या मिस्र एरवर्कला हवाई वाहतूक सुरू करण्यासाठी विशेष अधिकार प्रदान केले.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} ७ जून १९३२ रोजी ''इजिप्शियन तरुणांमध्ये विमान वाहतुकीची आवड निर्माण करण्यासाठी'' मिस्र एरवर्कचा '''मिस्र एरलाइन्स''' नावाचा एक विभाग स्थापन करण्यात आला.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मिस्र एरलाइन्स त्या काळाची जगातील सातवी विमान वाहतूक कंपनी होती.&lt;ref name=&quot;Egyptair - 'pioneer of air travel'&quot;&gt;{{cite news|title= Egyptair – 'pioneer of air travel' |work=[[BBC News]] |date=7 May 2002 |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm|archive-url= https://web.archive.org/web/20140202120135/http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |archive-date=2 February 2014}}&lt;/ref&gt; मिस्र एरवर्कचे मुख्यालय [[कैरो]]मधील हॅलिओपोलिस येथील '''अलमाझा विमानतळ''' (Almaza Aerodrome) येथे होते.&lt;ref&gt;''[[Flight International]]''. २८ एप्रिल १९३८. पान. [http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1938/1938%20-%201198.html ४१६] ([https://web.archive.org/web/20141006155431/http://www.flightglobal.com/FlightPDFArchive/1938/1938%20-%201198.PDF संचयित]). &quot;MISR AIRWORK, S.A.E., Almaza Aerodrome, Heliopolis.&quot;&lt;/ref&gt;

या कंपनीच्या सुरुवातीच्या २०,००० [[इजिप्शियन पाउंड]] इतक्या भांडवलाचा ८५% हिस्सा [[बँक मिस्र]]कडे, १०% हिस्सा एरवर्क सर्व्हिसेस कडे आणि उरलेला ५% हिस्सा इजिप्शियन खाजगी गुंतवणूकदारांमध्ये वाटलेला होता. कंपनीचे कामकाज जुलै १९३३ मध्ये सुरू झाले. कंपनीच्या पहिल्या सेवा [[कैरो]] ते [[अलेक्झांड्रिया]] आणि [[मर्सा मात्रुह]] दरम्यान होत्या. या साठी [[डी हॅविलँड डी.एच.८४ ड्रॅगन]] विमानांचा वापर केला जात असे.  त्याच वर्षी ऑगस्टमध्ये कैरो-अलेक्झांड्रिया विमान सेवा दिवसातून  दोनदा करण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३३ च्या उत्तरार्धात कैरो-[[आस्वान]] दरम्यान आठवड्यातून दोनदा विमान सेवा सुरू झाली. ही [[अश्युत]] आणि [[लुक्सोर]] येथे थांबत असे.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} १९३४ मध्ये कैरो पासून [[बुर सैद|पोर्ट सैद]] मार्गे [[लिडा (इजिप्त)|लिडा]], [[हैफा]] आणि [[गाझा]] पर्यंत नवीन मार्ग सुरू झाले. ३ ऑगस्ट १९३५ रोजी, [[डी हॅविलँड डी.एच.८६]] विमानांसह [[सायप्रस]]मधील [[निकोसिया]]पर्यंत एक प्रायोगिक सेवा सुरू करण्यात आली; ही त्याच वर्षी २० ऑक्टोबर पर्यंत टिकली.{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} अलेक्झांड्रिया-पोर्ट सैद-कैरो-[[मिनिया (इजिप्त)|मिनिया]]-अश्युत हा मार्ग १९३५ च्या उत्तरार्धात सुरू झाला.&lt;ref name=&quot;Flight1936-23&quot;&gt;{{cite magazine|title=Commercial Aviation – A Misr Airwork Extension |magazine=[[Flight (magazine)|Flight]] |volume=XXIX |number=1410 |date=2 January 1936 |page=23 |url=http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1936/1936%20-%200047.html |archive-url=https://archive.today/20131214174625/http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1936/1936%20-%200047.html |archive-date=14 December 2013 |quote=A new service has been opened by Misr Airwork between Alexandria, Port Said, Cairo, Minia and {{sic|Assuit}} for the benefit of the cotton fraternity and to enable passengers to redirect from Alexandria to Palestine. This is made possible by the connection at Port Said with the Cairo-Haifa service. The Upper Egypt service will not be immediately reopened since the international situation has played havoc with the tourist industry. }}&lt;/ref&gt;
 १९३५ मध्ये या विमान कंपनीने ६,९९० प्रवासी आणि २१,८३० किग्रॅ मालाची वाहतूक केली; त्या वर्षात कंपनीच्या या नियमित विमान सेवांनी एकूण ४,१९,४६७ मैल प्रवास केला होता.&lt;ref name=&quot;Flight1936-314&quot;&gt;{{cite magazine|title=Commercial Aviation – Misr Airwork's Year |magazine=[[Flight (magazine)|Flight]] |volume=XXIX |number=1421 |date=19 March 1936 |page=314 |url=http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1936/1936%20-%200723.html |archive-url=https://archive.today/20131229144945/http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1936/1936%20-%200723.html |archive-date=29 December 2013 }}&lt;/ref&gt;


सप्टेंबर १९३९ मध्ये [[दुसरे महायुद्ध]] सुरू झाल्यावर इजिप्शियन सरकारने कंपनीचे सर्व मार्ग आपल्या ताब्यात घेतले. १९४० मध्ये [[बैरुत]] आणि [[पॅलेस्टाईन]] पर्यंत विमान सेवा सुरू करण्यात आली. १९४४ मध्ये तीन [[अॅव्हरो अॅनसन|अॅव्हरो १९]] विमानांचा ताफ्यात समावेश करण्यात आला. १९४५ च्या उत्तरार्धात झालेल्या तीन अपघातांमुळे ताफ्याचे नूतनीकरण करण्यासाठी संप पुकारण्यात आला आणि यामुळे फेब्रुवारी १९४६ पासून कामकाज पूर्णपणे ठप्प झाले;{{sfnp|Guttery|1998|p=51}} मे महिन्यात सेवा पुन्हा सुरू झाली आणि १९४६ च्या अखेरीस ताफ्यात चार [[अॅव्हरो अॅनसन]], एक [[एटी-११ कानसान|बीच एटी-११]], पाच [[बीचक्राफ्ट मॉडेल १८|बीच सी-४५]], चार [[डी हॅविलँड डी.एच.८९ ड्रॅगन रॅपिड]] आणि दोन [[नॉर्थ अमेरिकन एटी-६ टेक्सन]] विमानांचा समावेश होता.{{sfnp|Guttery|1998|p=५१–५२}} दोस्त राष्ट्रांचे प्रादेशिक विमान विल्हेवाट केंद्र इजिप्तमध्येच असल्याने या कंपनीला उरलेल्या लष्करी विमानांच्या खरेदीत मोठा फायदा झाला. १९४७ मध्ये आणखी दोन बीच सी-४५ विमाने घेतली आणि १९४८ मध्ये [[व्हिकर्स व्हायकिंग]] विमानांचा समावेश करण्यात आला. मे १९४९ मध्ये कंपनीचे सर्व भांडवल आणि विमाने सरकारने ताब्यात घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=५२}} इजिप्शियन सरकार एकमेव भागधारक बनल्यानंतर कंपनीने आपले नाव बदलून '''मिस्रएर एसएई'''  असे केले.

=== मिस्रएर (१९४९–१९५७) ===
मिस्रएरने आपल्या पूर्ववर्ती कंपनीच्या सगळ्या मार्गांवर विमान सेवा सुरू ठेवली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} १९५१ मध्ये लांब पल्ल्याच्या मार्गांवर वापरण्यासाठी तीन [[एसएनकेएएसई लँग्युडोक]] विमाने खरेदी करण्यात आली.&lt;ref name=&quot;Flight1951-633&quot;&gt;{{cite magazine|title=Brevities |magazine=[[Flight (magazine)|Flight]] |volume=LX |number=2234 |date=16 November 1951 |page=633 |url=http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1951/1951%20-%202302.html |archive-url=https://archive.today/20140114234134/http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1951/1951%20-%202302.html |archive-date=14 January 2014 |quote=The Egyptian airline, Misrair, is reported to have purchased three Languedoc 161s. Two more machines of this type will be acquired next year. }}&lt;/ref&gt; या विमानांनी [[जिनिव्हा]], [[खार्तूम]] आणि [[तेहरान]]ला जाणाऱ्या उड्डाणांमध्ये विकर्स व्हायकिंग विमानांची जागा घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}}

१ डिसेंबर १९५२ रोजी, मिस्रएरने आपली देशांतर्गत स्पर्धक कंपनी [[सर्व्हिसेस एरिअन्स इंटरनॅशनल डी'इजिप्त]] ही कंपनी विकत घेतली आणि त्याचे कामकाज बंद केले. त्या कंपनीचा फायद्यात असलेला कैरो-[[ट्युनिस]] हा मार्ग मिस्रएरने स्वतःच्या मार्गजाळ्यात समाविष्ट करून घेतला.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}}

१९५४ च्या सुरुवातीला मिस्रएरने तीन [[व्हिकर्स व्हायकाउंट]] विमाने खरेदी केली.&lt;ref name=&quot;Flight1954-414&quot;&gt;{{cite magazine|title=Civil aviation – Viscounts for Egypt |magazine=[[Flight (magazine)|Flight]] |volume=65 |number=2358 |date=2 April 1954 |page=414 |url=http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1954/1954%20-%200906.html |archive-url=https://archive.today/20140114234012/http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1954/1954%20-%200906.html |archive-date=14 January 2014 }}&lt;/ref&gt; त्या वर्षात या कंपनीने ६४,५३९ प्रवाशांची वाहतूक केली. मार्च १९५५ पर्यंत मिस्रएरच्या ताफ्यात एक बीचक्राफ्ट, तीन लँग्युडोक आणि सात व्हायकिंग विमाने होती.&lt;ref name=&quot;Flight1955-307&quot;&gt;{{cite magazine|title= World airline directory – Misrair S.A.E.|magazine= [[Flight (magazine)|Flight]]|volume= 67|number= 2407|date= 11 March 1955|page= 307|url= http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1955/1955%20-%200307.html|archive-url= https://web.archive.org/web/20131103124332/http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1955/1955%20-%200307.html|archive-date= 3 November 2013|df= dmy-all}}&amp;nbsp;&lt;/ref&gt; त्यानंतर [[डग्लस डीसी-३]] विमाने खरेदी करून ती देशांतर्गत मार्गांवर आणि शेजारील अरब देशांमध्ये तैनात करण्यात आली. पहिल्या दोन व्हायकाउंट विमानां डिसेंबर १९५५ मध्ये मिळाली आणि मार्च १९५६ मध्ये प्रत्यक्ष सेवेत दाखल झाली.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} आठ महिन्यांनंतर १ नोव्हेंबर १९५६ रोजी [[सुएझ संकट|सुएझ संकटा]]दरम्यान [[रॉयल एर फोर्स]]ने केलेल्या हवाई हल्ल्यात [[अलमाझा विमानतळ|अलमाझा विमानतळावर]] उभे असलेले एक व्हायकाउंट विमान (नोंदणी क्र. एसयू-एआयसी) पूर्णपणे नष्ट झाले.&lt;ref name=&quot;Flight1957-203&quot;&gt;{{cite magazine|title=More Viscounts for Egypt |magazine=[[Flight (magazine)|Flight]] |volume=72 |number=2533 |date=9 August 1957 |page=203 |url=http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1957/1957%20-%201113.html |archive-url=https://archive.today/20140115014023/http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1957/1957%20-%201113.html |archive-date=15 January 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Unlawful interference, Vickers 739 Viscount SU-AIC, 1 October 1956 |url=https://asn.flightsafety.org/wikibase/334619 |website=Aviation-Safety Network |access-date=30 November 2024}}&lt;/ref&gt; १९५५ मध्ये वाहतूक केलेल्या प्रवाशांची संख्या ७७,०५० पर्यंत वाढली होती.&lt;ref name=&quot;Flight1956-475&quot;&gt;{{cite magazine|title=World airline directory – Misrair S.A.E.{{--}}Egyptian Airlines |magazine=[[Flight (magazine)|Flight]] |volume=69 |number=2465 |date=20 April 1956 |page=475 |url=http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1956/1956%20-%200475.html |archive-url=https://www.webcitation.org/6NZyAppFP?url=http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1956/1956%20-%200475.html |archive-date=22 February 2014 }}&lt;/ref&gt; फेब्रुवारी १९५७ मध्ये, मिस्रएरचे नाव बदलून '''युनायटेड अरब एरलाइन्स''' असे करण्यात आले.{{sfnp|Guttery|1998|p=52}} त्या वर्षाच्या शेवटी ६,००,००० ते ८,००,००० पाउंड खर्चाने करून आणखी दोन व्हायकाउंट विमाने आणि सुटे भाग खरेदी करण्यात आले.

=== युनायटेड अरब एरलाइन्स (१९५७–१९७१) ===
१ फेब्रुवारी १९५८ रोजी इजिप्त आणि [[सिरिया]]ने मिळून [[युनायटेड अरब रिपब्लिक]]ची स्थापना केल्यानंतर त्याच वर्षी मार्च महिन्यात मिस्रएरचे नाव बदलून '''युनायटेड अरब एरलाइन्स''' असे करण्यात आले.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} ७ जुलै रोजी [[कैरो]]–[[ॲथेन्स]]–[[रोम]]–[[झुरिच]] विमान सेवा सुरू झाली. २३ डिसेंबर रोजी [[सिरियन एरवेझ]]चे युनायटेड अरब एरलाइन्समध्ये विलीनीकरण झाले. सिरियन कंपनीचे सर्व मार्ग व उपकरणे यूएएने सामावून घेतली.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} मार्च १९६० पर्यंत या कंपनीत ५७९ कर्मचारी कार्यरत होते. त्यावेळी ताफ्यात एक [[बीच मॉडेल १८]], चार [[डीसी-३]], सहा [[व्हिकर्स व्हायकिंग]] आणि सहा [[व्हिकर्स व्हायकाउंट]] विमानांचा समावेश होता.&lt;ref name=&quot;Flight1960-504/5&quot;&gt;{{plainlist|
* {{allow wrap|{{cite magazine|title= Airlines of the World{{--}}Misrair SAE{{spaced ndash}}United Arab Airlines&amp;nbsp;(page&amp;nbsp;504)|magazine=[[Flight (magazine)|Flight]]|volume= 77|number= 2665|date= 8 April 1960|url= http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1960/1960%20-%200504.html|archive-url= https://www.webcitation.org/6LhJ2o3HG?url=http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1960/1960%20-%200504.html|archive-date= 7 December 2013 }} }}
* {{allow wrap|{{cite magazine|title= Airlines of the World{{--}}Misrair SAE{{spaced ndash}}United Arab Airlines&amp;nbsp;(page&amp;nbsp;505)|magazine= Flight|url= http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1960/1960%20-%200505.html |archive-url=https://www.webcitation.org/6DZQWDBV2?url=http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1960/1960%20-%200505.html|archive-date= 10 January 2013 }} }}
}}&lt;/ref&gt; १० एप्रिल रोजी एका विस्काउंट विमानाला [[भूमध्य समुद्र|भूमध्य समुद्रात]] अपघात झाला, ज्यात १७ प्रवासी आणि ३ कर्मचारी मारले गेले.{{sfnp|Guttery|1998|p=55}} ९ जून रोजी पहिले [[डी हॅविलँड कॉमेट ४सी]] विमान ताफ्यात दाखल झाले.&lt;ref name=&quot;Flight1960-588/9&quot;&gt;{{plainlist|
* {{allow wrap|{{cite magazine|title= Misrair 1960 (page 588)|first= John|last= Stroud|magazine=[[Flight (magazine)|Flight]]|volume= 78|number= 2691|date= 7 October 1960|url= http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1960/1960%20-%202252.html|archive-url= https://www.webcitation.org/6LhFJYffy?url=http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1960/1960%20-%202252.html|archive-date= 7 December 2013}}}}
* {{allow wrap|{{cite magazine|title= Misrair 1960 (page 589)|magazine= Flight|url= http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1960/1960%20-%202255.html|archive-url= https://www.webcitation.org/6LhFga1ul?url=http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1960/1960%20-%202255.html|archive-date= 7 December 2013}}}}
}}&lt;/ref&gt; याच वर्षाच्या १६ जुलैपासून या प्रकारच्या दोन विमानांद्वारे सेवा सुरू झाली. ऑक्टोबर १९६० पर्यंत या कंपनीने कॉमेट विमानांचा वापर कैरो–[[बेलग्रेड]]–[[प्राग]], कैरो–रोम–[[लंडन]], कैरो–[[जेद्दा]] आणि कैरो–[[खार्तूम]] या मार्गांवर सुरू केला होता.&lt;ref name=&quot;Flight1960-588/9&quot;/&gt; तर डीसी-३ विमाने कैरो–[[अलेक्झांड्रिया]]–[[मर्सा मात्रुह]], कैरो–[[अश्युत]]–[[लुक्सोर]], कैरो–लुक्सोर–[[आस्वान]] आणि कैरो–[[पोर्ट सईद]]–अलेक्झांड्रिया मार्गांवर वापरली जात होती. तसेच कैरो आणि अलेक्झांड्रिया दरम्यानच्या थेट विमान प्रवासासाठी व्हायकाउंट विमानांचा वापर होत असे. नोव्हेंबर १९६० मध्ये आणखी दोन कॉमेट विमानांची मागणी नोंदवण्यात आली.&lt;ref name=&quot;Flight1960-855&quot;&gt;{{cite magazine|title=Air commerce – Breaking-even on the Comets |magazine=[[Flight (magazine)|Flight]] |volume=78 |number=2698 |date=25 November 1960 |page=855 |url=http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1960/1960%20-%202787.html |archive-url=https://archive.today/20131207221154/http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1960/1960%20-%202787.html |archive-date=7 December 2013 }}&lt;/ref&gt; ऑक्टोबर १९६१ मध्ये सीरियाने यूएएमधून अंग काढून घेतले आणि सिरियाच्या सरकारने [[दमास्कस]]मध्ये [[सिरियन अरब एरवेझ]]ची स्थापना केली; त्यानंतर पूर्वी ताब्यात घेतलेले मार्ग आणि विमाने नवीन कंपनीला परत करण्यात आली.&lt;ref name=&quot;FI1963-542&quot;&gt;{{cite magazine|title=World airline survey{{--}}Syrian Arab Airways |magazine=[[Flight International]] |volume=83 |number=2822 |date=11 April 1963 |page=542 |url=http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1963/1963%20-%200564.html |archive-url=https://www.webcitation.org/6LhPnW4xI?url=http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1963/1963%20-%200564.html |archive-date=7 December 2013 }}&lt;/ref&gt;

[[File:United Arab Airlines Comet Soderstrom.jpg|thumb|१९६८ मध्ये [[जिनिव्हा विमानतळ|जिनिव्हा विमानतळावरून]] उड्डाण करणारे युनायटेड अरब एरलाइन्सचे कॉमेट ४सी विमान.]]

१९६१ च्या सुरुवातीला अजून दोन कॉमेट विमाने मागवण्यात आली. एप्रिल १९६१ मध्ये [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स]]कडून तीन [[डग्लस डीसी-६]] विमाने खरेदी करण्यात आली. १२ जून रोजी कैरो–[[लागोस]] मार्गाचा विस्तार [[आक्रा]]पर्यंत करण्यात आला आणि २१ जूनपासून [[मॉस्को]]ला सेवा सुरू झाली. [[बोईंग]] कंपनीकडून [[बोईंग ७०७-३२०|बोईंग ७०७-३२०बी]] खरेदी करण्याचा करार झाला होता, परंतु कंपनीला अर्थसाह्य न मिळाल्याने हा व्यवहार फसला.{{sfnp|Guttery|1998|p=55–56}} १ नोव्हेंबर रोजी [[कराची]] आणि [[मुंबई]]साठी नवीन विमान सेवा सुरू झाली. डिसेंबरमध्ये सहाव्या आणि सातव्या कॉमेट विमानांची मागणी नोंदवण्यात आली, जी एप्रिल १९६२ मध्ये ताफ्यात दाखल झाली.{{sfnp|Guttery|1998|p=56}} तसेच १९६१ मध्ये कैरो–[[निकोसिया]] मार्ग पुन्हा सुरू करण्यात आला, जो १९५६ च्या [[सुएझ संकट|सुएझ संकटापासून]] बंद होता. मे १९६२ मध्ये [[मुंबई]] सेवेचा विस्तार [[बँकॉक]] आणि [[हाँग काँग]] मार्गे [[तोक्यो]]पर्यंत करण्यात आला.&lt;ref name=&quot;FI1963-546&quot;&gt;{{cite magazine|title=World airline survey{{--}}United Arab Airlines{{spaced ndash}}UAA |magazine=[[Flight International]] |volume=83 |number=2822 |date=11 April 1963 |page=546 |url=http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1963/1963%20-%200568.html |archive-url=https://www.webcitation.org/6LhSLHyEq?url=http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1963/1963%20-%200568.html |archive-date=8 December 2013 }}&lt;/ref&gt;

१६ मे १९६२ रोजी [[हेलिओपोलिस (इजिप्त)|हेलिओपोलिस]] येथे झालेल्या डीसी-३ विमान अपघातात ३ कर्मचाऱ्यांचा मृत्यू झाला, तर १९ जुलै रोजी बँकॉक येथे झालेल्या कॉमेट विमान अपघातात २६ जणांचा बळी गेला. ऑगस्ट १९६२ मध्ये आणखी दोन कॉमेट विमाने घेण्यात आली. १५ फेब्रुवारी १९६३ रोजी [[बगदाद]]चा विमान मार्ग तीन वर्षांनंतर पुन्हा सुरू झाला, परंतु इजिप्त, [[इराक]] आणि सिरियामधील राजकीय तणावामुळे तो फार काळ टिकला नाही. १ एप्रिल १९६३ रोजी [[झिम्बाब्वे|ऱ्होडेशिया]]ला नवीन सेवा सुरू झाली. १२ मे १९६३ रोजी अलेक्झांड्रिया जवळ झालेल्या डीसी-३ अपघातात २७ प्रवासी आणि ४ कर्मचारी मारले गेले. २८ जुलै १९६३ रोजी मुंबईजवळ समुद्रात एक कॉमेट विमान कोसळून ६२ जणांचा मृत्यू झाला. तोक्योसाठी पुरेशी विमाने नसल्यामुळे तो मार्ग बंद करण्यात आला. १९६४ मध्ये नऊ कॉमेट विमानांचा ताफा पूर्ण झाला. त्याच वर्षी [[पॅन ॲम]] आणि [[नॉर्थवेस्ट ओरिएंट]]कडून प्रत्येकी तीन ''डग्लस डीसी-६बी'' विमाने खरेदी करण्यात आली, ज्यांनी देशांतर्गत मार्गावर विस्काउंट विमानांची जागा घेतली. देशांतर्गत सेवेसाठी २३ लाख डॉलर्स खर्च करून सात [[अँतोनोव्ह एन-२४]] विमाने मागवण्यात आली.{{sfnp|Guttery|1998|p=56}}

[[File:United Arab Airlines Ilyushin Il-62 Volpati-1.jpg|thumb|१९७१ मध्ये पॅरिसमधील विमानतळावर उभे असलेले युनायटेड अरब एरलाइन्सचे [[इल्यूशिन इल-६२]] विमान.]]

१४ जानेवारी १९७० रोजी कैरोहून [[अदिस अबाबा]]ला जाणारे एक कॉमेट ४सी विमान उतरताना कोसळले. सुदैवाने विमानातील १४ प्रवाशांपैकी कोणीही गंभीर जखमी झाले नाही. ३० जानेवारी १९७० रोजी लुक्सोर येथे एका अँटोनोव्ह एन-२४ विमानाची चाके आणि प्रणाली निकामी झाली. १९ फेब्रुवारी रोजी [[म्युन्शेन]] येथे एका विमानाला उड्डाण करताना अपघात झाला. मार्च १९७० पर्यंत युनायटेड अरब एरलाइन्समध्ये ७,८१० कर्मचारी होते; ताफ्यात सात अँतोनोव्ह एन-२४बी, तीन बोईंग ७०७-३६६सी, सहा कॉमेट ४सी आणि तीन [[आयएल-१८]] विमाने होती.&lt;ref name=&quot;FI1970-508&quot;&gt;{{cite magazine|title=World airlines 1970 – United Arab Airlines (UAA) |magazine=[[Flight International]] |volume=97 |number=3185 |date=26 March 1970 |page=508 |url=http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1970/1970%20-%200558.html |archive-url=https://archive.today/20130103055702/http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1970/1970%20-%200558.html |archive-date=3 January 2013 }}&lt;/ref&gt; २ जानेवारी १९७१ रोजी त्रिपोली येथे झालेल्या कॉमेट विमान अपघातात ८ प्रवासी आणि ८ कर्मचारी मारले गेले.{{sfnp|Guttery|1998|p=57}} २३ मे १९७१ रोजी दोन '''इल्यूशिन इल-६२''' विमाने खरेदी करण्याची घोषणा झाली. जून १९७१ पासून ही विमाने युरोपीय मार्गांवर आणि ९ जुलैपासून आशियाई मार्गांवर वापरली जाऊ लागली.

१० ऑक्टोबर १९७१ रोजी देशाचे नाव बदलून ''अरब रिपब्लिक ऑफ इजिप्त'' झाल्यामुळे विमान कंपनीचे नावही बदलून '''इजिप्तएर''' असे करण्यात आले.&lt;ref name=&quot;FI1971-677&quot;&gt;{{cite magazine|title=Air Transport |magazine=[[Flight International]] |volume=100 |number=3268 |date=28 October 1971 |page=677 |url=http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1971/1971%20-%202249.html |archive-url=https://archive.today/20130123223132/http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1971/1971%20-%202249.html |archive-date=23 January 2013 |quote=Egyptair is the new name of United Arab Airlines, adopted on October 10. The change follows the adoption by Egypt of the official name Arab Republic of Egypt, in place of [[United Arab Republic]]. The airline's flight prefix code, MS (unchanged), dates from an earlier period when it was known as Misrair. }}&lt;/ref&gt;

=== मालकी आणि रचना ===
इजिप्तएर ही पूर्णपणे इजिप्त सरकारच्या मालकीची कंपनी आहे.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Young |first=Kathryn M. |url=http://atwonline.com/it-distribution/egyptair-contracts-sabre-help-implement-transformation-plan |title=Egyptair contracts Sabre to help implement transformation plan |date=20 December 2014}}&lt;/ref&gt; २००२ मध्ये सात उपकंपन्यांसह [[इजिप्तएर होल्डिंग कंपनी]]ची स्थापना करण्यात आली. यात नंतर आणखी दोन कंपन्यांची भर पडली.&lt;ref name=&quot;Report 2011&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |title=Annual Report 2010–2011 |year=2012}}&lt;/ref&gt;

इजिप्त एरचे मुख्य कार्यालय [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील]] प्रशासकीय इमारतीच्या तळमजल्यावर आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |title=इजिप्त एयर - हवाई प्रवासचे प्रणेते |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग.कॉम |दिनांक=७ मे २००२ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-18 |archive-date=2014-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202120135/http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/500341.stm |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

या अंतर्गत तीन विमान वाहतूक कंपन्या कार्यरत आहेत, ज्या एकाच हवाई संचलन प्रमाणपत्राखाली काम करतात, परंतु त्यांचे व्यवस्थापन आणि नफा-तोटा खाती स्वतंत्र आहेत:
&lt;div style=&quot;column-count: 3; column-gap: 20px;&quot;&gt;
* इजिप्तएर एरलाइन्स (मुख्य विमान कंपनी)
* [[इजिप्तएर कार्गो]] (मालवाहू सेवा)
* [[इजिप्तएर एक्सप्रेस]] (प्रादेशिक सेवा)
* इजिप्तएर मेंटेनन्स अँड इंजिनिअरिंग (देखभाल आणि अभियांत्रिकी)&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |title=इजिप्तएयर - वार्षिक अहवाल २०१०-२०११ |प्रकाशक=वेब.आर्काइव.ऑर्ग |दिनांक=३० ऑक्टोबर २०१३ |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2016-10-19 |archive-date=2013-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131030055331/http://www.egyptair.com/English/Pages/AnnualReports.aspx?Year=2010-2011 |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; 
* इजिप्तएर ग्राउंड सर्व्हिसेस (जमिनीवरील सेवा)
* इजिप्तएर इन-फ्लॉईट सर्व्हिसेस (विमानांतर्गत खानपान सेवा)
* इजिप्तएर टुरिझम अँड ड्युटी फ्री शॉप्स (पर्यटन आणि करमुक्त दुकाने)
* इजिप्तएर मेडिकल सर्व्हिसेस (वैद्यकीय सेवा)
* इजिप्तएर सप्लिमेंटरी इंडस्ट्रिज (पूरक उद्योग)
&lt;/div&gt;

=== उपकंपन्या ===
&lt;div style=&quot;column-count: 3; column-gap: 20px;&quot;&gt;
* [[एर कैरो]] (६०%)&lt;ref name=&quot;CAPA&quot;&gt;{{cite web|title=Egypt Air Holding Company|url=http://centreforaviation.com/profiles/airline-groups/egypt-air-holding-company|website=CAPA Centre for Aviation}}&lt;/ref&gt;
* स्मार्ट एव्हिएशन कंपनी (१३.३३%)
* [[एर साइनाई]] (१००%)&lt;ref name=&quot;CAPA&quot; /&gt;
* इजिप्त एरो मॅनेजमेंट सर्व्हिस (५०%)
* एलएसजी स्काय शेफ्स कॅटरिंग इजिप्त (७०%)&lt;ref&gt;{{cite web|title=LSG Sky Chefs Catering Egypt established Joint Venture Agreement signed by Egyptair, EAS and LSG Sky Chefs|url=http://www.lsgskychefs.com/media/news/lsg-sky-chefs-catering-egypt-established/|website=[[LSG Sky Chefs]]|date=15 January 2009}}&lt;/ref&gt;
* सीआयएएफ-लीझिंग (२०%)&lt;ref&gt;{{cite web|title=shareholder|url=http://ciafleasing.com/shareholder.html|website=ciafleasing|archive-url=https://web.archive.org/web/20190122074002/http://www.ciafleasing.com/shareholder.html}}&lt;/ref&gt;
&lt;/div&gt;

== बोधचिन्ह ==
या विमान कंपनीचे बोधचिन्ह [[होरस (देवता)|होरस]] हे आहे. प्राचीन [[इजिप्शियन दंतकथा|इजिप्शियन पुराणकथेनुसार]] होरस &quot;पंख असलेला सूर्यदेव&quot; हा एक [[आकाश देवता|आकाश देव]] आहे. होरस सहसा [[ससाणा]] किंवा ससाण्याचे डोके असलेला माणूस अशा रूपात दर्शविला जातो.

या बोधचिह्नाचा प्रथम वापर १९७० च्या दशकाच्या सुरुवातीस करण्यात आला. मूळ रूपात हे बोधचिन्ह सोनेरी पार्श्वभूमीवर लाल डोके आणि निळ्या पंखांसह रेखाटलेले होते.&lt;ref name=&quot;airlinegeeks.com&quot;&gt;{{Cite web |author=Ian McMurtry |date=30 May 2019 |title=Logo Lineage Part 6: North African Flare |url=https://airlinegeeks.com/2019/05/30/logo-lineage-part-6-north-african-flare/ |website=AirlineGeeks |language=en}}&lt;/ref&gt; विमानांच्या इंजिनसह इतर भागांवरही हे चिन्ह रंगवले जात असे. इजिप्तएरला आपल्या सुरुवातीच्या काळात विमानांवर उष्ण रंगांची छटा राखायची असल्याने अशा रंगांची निवड करण्यात आली होती.&lt;ref name=&quot;airlinegeeks.com&quot;/&gt;

== गंतव्यस्थाने ==
{{मुख्य लेख|इजिप्तएरच्या गंतव्यस्थानांची यादी}}
ऑगस्ट २०२२ पर्यंत, इजिप्तएर ५६ देशांमधील ८१ गंतव्यस्थानांवर आपली सेवा पुरवते.&lt;ref name=&quot;flightconnections.com&quot;&gt;{{Cite web |title=Egyptair Flights and Destinations – FlightConnections |url=https://www.flightconnections.com/route-map-egyptair-ms |access-date=2022-08-08 |website=www.flightconnections.com |language=en}}&lt;/ref&gt; Egyptair is a member of [[Star Alliance]].&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Home |url=https://www.staralliance.com/en/ |access-date=2022-08-08 |website=www.staralliance.com |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;
=== विमान संघटना  ===
[[File:Boeing_737-866,_EgyptAir_JP7280355.jpg|thumb|[[स्टार अलायन्स]]च्या विशेष रंगात असलेले इजिप्तएरचे [[बोईंग ७३७ नेक्स्ट जनरेशन|बोईंग ७३७-८००]] विमान.]]

ऑक्टोबर २००७ मध्ये [[स्टार अलायन्स]]च्या मुख्य कार्यकारी मंडळाने इजिप्तएरला आपल्या संघटनात स्वीकारले. या संघटनेत सामील होणारी ही पहिली [[अरब देश|अरब देशातील]] आणि [[साउथ आफ्रिकन एरवेझ]]नंतर दुसरी आफ्रिकन विमान कंपनी आहे.&lt;ref name=&quot;Government scraps Egyptair privatisation&quot;&gt;{{cite news|title= Government scraps Egyptair privatisation|url= http://www.flightglobal.com/news/articles/government-scraps-egyptair-privatisation-220046/|work= [[Flightglobal]]|date= 4 December 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20131214204954/http://www.flightglobal.com/news/articles/government-scraps-egyptair-privatisation-220046/|archive-date= 14 December 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Star Alliance entry to fuel Egyptair expansion&quot;&gt;{{cite news|title= Star Alliance entry to fuel Egyptair expansion|first= Graham|last= Dunn|work= [[Flightglobal]]|date= 23 October 2007|url= http://www.flightglobal.com/news/articles/star-alliance-entry-to-fuel-egyptair-expansion-218854/|archive-url= https://web.archive.org/web/20131214192840/http://www.flightglobal.com/news/articles/star-alliance-entry-to-fuel-egyptair-expansion-218854/|archive-date= 14 December 2013}}&lt;/ref&gt; [[कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर]] ११ जुलै २००८ रोजी झालेल्या एका सोहळ्यात, ही कंपनी या संघटनेची २१ वी सदस्य बनली.&lt;ref name=&quot;Egyptair formally joins Star Alliance&quot;&gt;{{cite news|last= Kaminski-Morrow|first= David|title= Egyptair formally joins Star Alliance|url= http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-formally-joins-star-alliance-225271/|work= [[Flightglobal]]|date= 11 July 2008|location= London|archive-url= https://web.archive.org/web/20131213153713/http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-formally-joins-star-alliance-225271/|archive-date= 13 December 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Egyptair becomes 21st member of Star Alliance&quot;&gt;{{cite press release|title= Egyptair becomes 21st member of Star Alliance|publisher= Star Alliance|date= 11 July 2008|url= http://www.staralliance.com/en/press/egyptair-joining-release-final-prp/|archive-url= https://web.archive.org/web/20131216074550/http://www.staralliance.com/en/press/egyptair-joining-release-final-prp/|archive-date= 16 December 2013}}&lt;/ref&gt;

ऑक्टोबर २०२० मध्ये इजिप्तएरने [[घाना]] आणि इजिप्त सरकार बरोबर गुंतवणुक करु घानामध्ये एक राष्ट्रीय विमान कंपनी स्थापन करण्यासाठी करार केला.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Saied|first=Mohamed|date=28 October 2020|title=Ghana signs joint airline deal with Egypt, bypassing Ethiopia|url=https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2020/10/egypt-ghana-ethiopia-deal-airline-gerd-dispute.html|website=Al-Monitor}}&lt;/ref&gt;

=== कोडशेर करार&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.egyptair.com/en/about-egyptair/Pages/code-share-partners.aspx |title=Egyptair Code Share Partners}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;CAPA Egyptair profile&quot;&gt;{{cite web|url=http://centreforaviation.com/profiles/airlines/egyptair-ms |title=Profile on Egyptair |website=CAPA}}&lt;/ref&gt; ===

&lt;div style=&quot;column-count: 3; column-gap: 20px;&quot;&gt;
* [[एजियन एरलाइन्स]]
* [[एर कैरो]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.arabianaerospace.aero/egyptair-and-air-cairo-sign-codeshare-agreement.html|title=Egyptair and Air Cairo sign codeshare agreement|date=1 September 2020}}&lt;/ref&gt;
* [[एर कॅनडा]]
* [[एर चायना]]
* [[एर इंडिया]]
* [[एशियाना एरलाइन्स]]
* [[ऑस्ट्रियन एरलाइन्स]]
* [[एव्हियांका]]
* [[ब्रुसेल्स एरलाइन्स]]
* [[इथिओपियन एरलाइन्स]]
* [[इतिहाद एरवेझ]]&lt;ref&gt;{{cite news|title= Etihad Airways, Egyptair to expand codeshare|first= Kurt|last= Hofmann|publisher= Air Transport World|date= 17 April 2018}}&lt;/ref&gt;
* [[गल्फ एर]]
* [[केन्या एरवेझ]]&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Clark|first1=Oliver|title=Egyptair and Kenya Airways begin cross-alliance codeshare|publisher=Flightglobal|date=2 June 2017}}&lt;/ref&gt;
* [[लॉट पोलिश एरलाइन्स]]&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Liu|first1=Jim|title=EGYPTAIR / LOT Polish Airlines begins codeshare partnership from Nov 2017|work=Routesonline|date=22 November 2017}}&lt;/ref&gt;
* [[लुफ्तान्सा]]
* [[रॉयल एर मारोक]]
* [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स]]
* [[शेन्झेन एरलाइन्स]]
* [[सिंगापूर एरलाइन्स]]
* [[साउथ आफ्रिकन एरवेझ]]
* [[स्विस इंटरनॅशनल एर लाइन्स]]
* [[टॅप एर पोर्तुगाल]]&lt;ref name=&quot;TAP Portugal, Egyptair expand codeshare&quot;&gt;{{cite news|last1=Hofmann|first1=Kurt|title=TAP Portugal, Egyptair expand codeshare|publisher=Air Transport World|date=3 April 2018}}&lt;/ref&gt;
* [[थाई एरवेझ इंटरनॅशनल]]
* [[टर्किश एरलाइन्स]]
* [[युक्रेन इंटरनॅशनल एरलाइन्स]]
* [[युनायटेड एरलाइन्स]]
&lt;/div&gt;

=== इंटरलाईन करार ===
&lt;div style=&quot;column-count: 3; column-gap: 20px;&quot;&gt;
* [[फ्लायनास]]&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.flynas.com/en/media-center/news-updates/new-agreement-with-egyptair | title=Flynas signs agreement with EGYPTAIR to add new destinations in Europe and Africa | date=2018 }}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* [[हान एर]]&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.hahnair.com/en/partner-carriers | title=Partner Carriers | website=Hahnair }}&lt;/ref&gt;
&lt;/div&gt;
याव्यतिरिक्त, तांत्रिक सहाय्य, प्रशिक्षण आणि मार्ग विस्तारासाठी कंपनीची [[सेबा इंटरकॉन्टिनेंटल]] सोबत भागीदारी आहे.

=== कतार मार्गांचे तात्पुरते निलंबन ===
२०१७ मधील कतार राजनैतिक संकटामुळे, इजिप्शियन सरकारच्या सूचनेनुसार इजिप्तएरने [[कतार]]मधील [[दोहा]] येथील [[हमाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हमाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळासाठी]] आपली उड्डाणे स्थगित केली होती.&lt;ref&gt;{{cite web|title=SUSPENSION OF FLIGHTS BETWEEN CAIRO AND DOHA WITH EFFECT FROM 6 JUNE 2017|url=http://www.egyptair.com/en/about-egyptair/news-and-press/Pages/Suspension%20of%20flights%20between%20Cairo%20and%20Doha%20with%20effect%20from%206%20June%202017.aspx|website=Egyptair}}&lt;/ref&gt;

२०२१ मध्ये इजिप्तने कतारसोबत [[अल-उला करार]]  केल्यानंतर इजिप्तएरने साडेतीन वर्षांचा बहिष्कार संपवून दोहाला पुन्हा विमान सेवा सुरू केली.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=19 January 2021 |title=Qatar Airways, EgyptAir resume flights to Cairo, Doha after end of boycott |website=Ahram Online}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 January 2021 |title=EgyptAir makes 1st flight to Doha following restoration of ties |website=Dailynewsegypt}}&lt;/ref&gt;

== विमानताफा ==
जुलै २०२५ च्या सुमारास इजिप्तएरकडे खालील विमाने होती:&lt;ref&gt;{{cite web |title=Egyptair fleet |url=https://www.flightradar24.com/data/airlines/ms-msr/fleet |website= Flightradar24 AB}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; margin:auto;&quot;
|+ इजिप्तएर विमान ताफा
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | विमान
! rowspan=&quot;2&quot; | सेवेत
! rowspan=&quot;2&quot; | मागण्या
! colspan=&quot;3&quot; | प्रवासी क्षमता&lt;ref name=&quot;MS-layout&quot;&gt;{{cite web |title=Fleet |url=https://www.egyptair.com/en/about-egyptair/fleet/Pages/default.aspx |website=EGYPTAIR}}&lt;/ref&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; | नोंदी
|-
! व्यावसायिक
! इकॉनॉमी
! एकूण
|-
|{{nowrap|[[एरबस ए३२० निओ]]}}
|८
|—
|१६
|१२६
|१४२
|
|-
|{{nowrap|[[एरबस ए३२१ निओ]]}}
|७
|—
|१६
|१६६
|१८२
|
|-
|{{nowrap|[[एरबस ए३३०-२००]]}}
|५
|—
|२४
|२४४
|२६८
|२ विमानांचे मालवाहू विमानात रूपांतर केले जाणार.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=14 November 2023 |title=EgyptAir to grow widebody freighter fleet |url=https://cargofacts.com/allposts/carriers/egyptair-to-grow-widebody-freighter-fleet/ |website=Cargo Facts}}&lt;/ref&gt;
|-
|{{nowrap|[[एरबस ए३३०-३००]]}}
|४
|—
|३६
|२६५
|३०१
|
|-
|{{nowrap|[[एरबस ए३५०-९००]]}}
|२
|१४&lt;ref&gt;{{Cite press release|date=2023-11-13 |title=EGYPTAIR announces order for 10 A350-900s to meet growing demand |url=https://www.airbus.com/en/newsroom/press-releases/2023-11-egyptair-announces-order-for-10-a350-900s-to-meet-growing-demand |website=www.airbus.com}}&lt;/ref&gt;
|३०
|३१०
|३४०
|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|{{nowrap|[[बोईंग ७३७-८००]]}}
|rowspan=&quot;2&quot;|३०
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|२४
|१२०
|१४४
|rowspan=&quot;2&quot;|
|-
|१६
|१३८
|१५४
|-
|{{nowrap|[[बोईंग ७३७ मॅक्स ८]]}}
|—
|१८&lt;ref&gt;{{Cite press release|date=13 November 2023|title=Air Lease Corporation Announces Lease Placement of 18 New Boeing 737-8 Aircraft with EGYPTAIR|url=https://airleasecorp.com/press/air-lease-corporation-announces-lease-placement-of-18-new-boeing-737-8-aircraft-with-egyptair|website=airleasecorp.com}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|colspan=&quot;3&quot;|—
|
|-
|{{nowrap|[[बोईंग ७७७-३०० ईआर]]}}
|५
|—
|४९
|२९७
|३४६
|
|- 
|{{nowrap|[[बोईंग ७८७-९]]}}
|८
|—
|३०
|२७९
|३०९
|
|-
!एकूण
!६८
!३२
!colspan=&quot;5&quot;|
|}

=== छायाचित्र दालन ===
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
File:Airbus A320-251N (cn 9473, SU-GFJ) 2024-08-15 Andre Gerwing Collection ID 021636.jpg|[[एरबस ए३२० निओ]]
File:Airbus A321-251NX (cn 11581, SU-GFW) 2024-07-24 Andre Gerwing Collection ID 020869.jpg|[[एरबस ए३२१ निओ]]
File:EgyptAir, Airbus A330-243, SU-GCG (14232022237).jpg|[[एरबस ए३३०-२००]]
File:SU-GDS (8230916018).jpg|[[एरबस ए३३०-३००]]
File:EgyptAir Boeing 737-800 SU-GEB MAN 2013-12-29.png|[[बोईंग ७३७-८००]]
File:EgyptAir Boeing 777-300ER SU-GDO BKK 2012-6-14.png|[[बोईंग ७७७-३०० ईआर]]
File:SU-GET@PEK (20190821150927).jpg|[[बोईंग ७८७-९]]
&lt;/gallery&gt;

=== ताफ्याचा विस्तार आणि विकास ===
जून १९९५ मध्ये, इजिप्तएरने तीन [[एरबस ए३४०]] विमानांची मागणी नोंदवली.&lt;ref name=&quot;Egyptair Buys A340&quot;&gt;{{cite news|date= 26 July 1995|title= Egyptair Buys A340|url= http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-buys-a340-26087/ |work=[[Flightglobal]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20140116124821/http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-buys-a340-26087/ |archive-date=16 January 2014}}&lt;/ref&gt; यातील पहिले २६० आसनी विमान १९९६ च्या उत्तरार्धात ताफ्यात दाखल झाले. तसेच १९९५ मध्ये कंपनीने ४० कोटी डॉलर्स खर्च करून तीन ३०८ आसनी [[बोईंग ७७७-२००]] विमाने खरेदी केली.&lt;ref name=&quot;Orders grow for 777s but 1995 deliveries show decline&quot;&gt;{{cite news|date= 30 August 1995|title= Orders grow for 777s but 1995 deliveries show decline|url= http://www.flightglobal.com/news/articles/orders-grow-for-777s-but-1995-deliveries-show-decline-21312/|work= [[Flightglobal]]|archive-url= https://web.archive.org/web/20140116124831/http://www.flightglobal.com/news/articles/orders-grow-for-777s-but-1995-deliveries-show-decline-21312/|archive-date= 16 January 2014}}&lt;/ref&gt; ही विमाने [[एरबस ए३००]] आणि [[बोईंग ७६७-२००]] विमानांची जागा घेण्यासाठी घेण्यात आली होती.&lt;ref name=&quot;Egyptair introduces the A340-200&quot;&gt;{{cite news|title= Egyptair introduces the A340-200|work= [[Flightglobal]]|date= 1 January 1997|url= http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-introduces-the-a340-200-2817/|archive-url= https://web.archive.org/web/20140116124834/http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-introduces-the-a340-200-2817/|archive-date= 16 January 2014}}&lt;/ref&gt;

[[एरबस ए३००-६०० आर]] ताफ्याऐवजी नवीन विमाने आणण्यासाठी, कंपनीने २००३ मध्ये सात [[एरबस ए३३०-२००]] विमानांची मागणी नोंदवली.&lt;ref name=&quot;Marketplace&quot;&gt;{{cite news|title= Marketplace|work= [[Flightglobal]]|date= 8 April 2003|url= http://www.flightglobal.com/news/articles/marketplace-163907/|quote= Egyptair has ordered seven Airbus A330-200s to be delivered from June 2004 for operation on routes within the Middle East and to Europe, replacing A300-600Rs.|archive-url= https://web.archive.org/web/20140116184945/http://www.flightglobal.com/news/articles/marketplace-163907/|archive-date= 16 January 2014}}&lt;/ref&gt; या विमानांच्या इंजिनसाठी रोल्स-रॉइस कंपनीशी १५ कोटी डॉलर्सचा करार करण्यात आला होता.&lt;ref name=&quot;Egyptair chooses Trent 700 for new A330 order&quot;&gt;{{cite news|title= Egyptair chooses Trent 700 for new A330 order|work= [[Flightglobal]] |date=18 June 2003|url= http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-chooses-trent-700-for-new-a330-order-167462/|archive-url= https://web.archive.org/web/20140116183526/http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-chooses-trent-700-for-new-a330-order-167462/ |archive-date=16 January 2014}}&lt;/ref&gt; ऑगस्ट २०१० मध्ये पहिले [[एरबस ए३३०-३००]] विमान ताफ्यात समाविष्ट करण्यात आले.&lt;ref name=&quot;Egyptair in talks to defer A330-300 deliveries&quot;&gt;{{cite news|title= Egyptair in talks to defer A330-300 deliveries|first= David|last= Kaminski-Morrow|location= London|agency= [[Flight International]]|publisher= [[Flightglobal]]|date= 1 March 2011|url= http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-in-talks-to-defer-a330-300-deliveries-353789/|quote= The flag carrier took delivery of the first of five Rolls-Royce Trent-powered A330-300s last August, having brought forward their introduction.|archive-url= https://web.archive.org/web/20150103205915/http://www.flightglobal.com/news/articles/egyptair-in-talks-to-defer-a330-300-deliveries-353789/|archive-date= 3 January 2015|df= dmy-all}}&amp;nbsp;&lt;/ref&gt;

इजिप्तएरचे बोईंग कंपनीसोबतचे व्यावसायिक संबंध १९६८ मध्ये [[बोईंग ७०७]] विमानापासून सुरू झाले.&lt;ref name=&quot;Boeing Delivers 50th Airplane to EGYPTAIR&quot;&gt;{{cite press release|title= Boeing Delivers 50th Airplane to EGYPTAIR|publisher= Boeing|date= 17 June 2011|url= http://boeing.mediaroom.com/index.php?s=20295&amp;item=1787#assets_117|archive-url= https://web.archive.org/web/20140116114840/http://boeing.mediaroom.com/index.php?s=20295&amp;item=1787|archive-date= 16 January 2014}}&lt;/ref&gt; मार्च २०१० मध्ये कंपनीने आपले पहिले ३४६ आसनी [[बोईंग ७७७-३०० ईआर]] विमान भाडेतत्त्वावर घेतले.&lt;ref name=&quot;Boeing Delivers EGYPTAIR's First 777-300ER for Long-Haul Fleet Upgrade&quot;&gt;{{cite press release|title= Boeing Delivers EGYPTAIR's First 777-300ER for Long-Haul Fleet Upgrade|publisher= Boeing|date= 9 March 2010|url= http://boeing.mediaroom.com/index.php?s=20295&amp;item=1111#assets_117|archive-url= https://web.archive.org/web/20140116114843/http://boeing.mediaroom.com/index.php?s=20295&amp;item=1111|archive-date= 16 January 2014}}&lt;/ref&gt;

२०१६ मध्ये इजिप्तएरने ८६ कोटी डॉलर्सच्या कराराद्वारे आणखी नऊ [[बोईंग ७३७-८००]] विमानांची मागणी नोंदवली.&lt;ref name=&quot;Egyptair is customer for nine Boeing 737-800s&quot;&gt;{{cite news|title= Egyptair is customer for nine Boeing 737-800s|first1= Alan|last1= Dron|publisher= [[Air Transport World]]|date= 13 July 2016|url= http://atwonline.com/airframes/egyptair-customer-nine-boeing-737-800s|archive-url= https://web.archive.org/web/20160722170417/http://atwonline.com/airframes/egyptair-customer-nine-boeing-737-800s|archive-date= 22 July 2016|df= dmy-all}}&amp;nbsp;&lt;/ref&gt; २०१९ च्या दुबई एरशोमध्ये १५ एरबस विमानांच्या मागणीत बदल करून सात [[ए३२१ निओ]] आणि आठ [[ए३२० निओ]] विमाने निश्चित करण्यात आली. फेब्रुवारी २०२६ मध्ये कंपनीने आपले पहिले ३४० आसनी [[एरबस ए३५०-९००]] विमान प्राप्त केले.&lt;ref name=&quot;EGYPTAIR takes delivery of its first of 16 Airbus A350-900 aircraft&quot;&gt;{{cite press release|title= EGYPTAIR takes delivery of its first of 16 Airbus A350-900 aircraft|publisher= Airbus|date= 9 February 2026|url= https://www.airbus.com/en/newsroom/press-releases/2026-02-egyptair-takes-delivery-of-its-first-of-16-airbus-a350-900-aircraft|archive-url= https://web.archive.org/web/20260214182540/https://www.airbus.com/en/newsroom/press-releases/2026-02-egyptair-takes-delivery-of-its-first-of-16-airbus-a350-900-aircraft|archive-date= 14 February 2026}}&lt;/ref&gt;

=== ऐतिहासिक ताफा ===
[[File:SU-GAO B767-366ER Egypt Air FRA 29AUG99 (6763083211).jpg|thumb|१९९९ मध्ये फ्रँकफर्ट विमानतळावर असलेले इजिप्तएरचे [[बोईंग ७६७-३०० ईआर]] विमान.]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; margin:auto;&quot;
|+ इजिप्तएरचा ऐतिहासिक ताफा
|- style=&quot;background:#082567; color:white;&quot;
!&lt;span style=&quot;color:black&quot;&gt;विमान&lt;/span&gt;
!&lt;span style=&quot;color:black&quot;&gt;सुरू झाले&lt;/span&gt;
!&lt;span style=&quot;color:black&quot;&gt;निवृत्त झाले&lt;/span&gt;
!&lt;span style=&quot;color:black&quot;&gt;नोंदी&lt;/span&gt;
|-
|[[एरबस ए२२०|एरबस ए२२०-३००]]
| २०१९
| २०२४&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.aviationbusinessme.com/airlines/egyptair-sells-12-airbus-a220s|title=EgyptAir to sell 12 Airbus A220 aircraft to Azzora |date=3 April 2024}}&lt;/ref&gt;
|
|-
|[[एरबस ए३०० बी४]]
| १९७७
| १९९८
|
|-
|[[एरबस ए३००|एरबस ए३००-६००]]
| १९८८
| २००९
|
|-
|[[एरबस ए३२१|एरबस ए३२१-२००]]
| १९९७
| २०१८
|
|-
|[[एरबस ए३४०|एरबस ए३४०-२००]]
| १९९६
| २०१५
|
|-
|[[एरबस ए३४०|एरबस ए३४०-३००]]
| १९९५
| १९९७
|
|-
|[[एटीआर ४२|एटीआर ४२-५००]]
| २००३
| २००३
|
|-
|[[बोईंग ७३७ क्लासिक|बोईंग ७३७-५००]]
| १९९७
| २०१५
|
|-
|[[बोईंग ७४७|बोईंग ७४७-१००]]
| १९८३
| १९८४
|
|-
|[[बोईंग ७४७|बोईंग ७४७-२००]]
| १९८४
| १९८९
|
|-
|[[बोईंग ७४७|बोईंग ७४७-३००]]
| १९८८
| २००५
|
|-
|[[बोईंग ७६७|बोईंग ७६७-२०० ईआर]]
| १९८४
| १९९७
|
|-
|[[बोईंग ७६७|बोईंग ७६७-३०० ईआर]]
| १९८९
| २००१
|
|-
|[[बोईंग ७७७|बोईंग ७७७-२०० ईआर]]
| १९९७
| २०१८&lt;ref name=&quot;EgyptAir to retire 25 aircraft in 2018&quot;&gt;{{cite news |title=EgyptAir to retire 25 aircraft in 2018 |date=8 July 2017}}&lt;/ref&gt;
|
|-
|[[डग्लस डीसी-८|डग्लस डीसी-८-२०]]
| १९७८
| १९७९
|
|-
|[[डग्लस डीसी-८|डग्लस डीसी-८-३०]]
| १९७८
| १९७९
|
|-
|[[डग्लस डीसी-८|डग्लस डीसी-८-६२]]
| १९८५
| १९८९
|
|-
|[[इल्यूशिन इल-६२]]
| १९७१
| —
|
|-
|[[लॉकहीड एल-१०११ ट्रायस्टार]]
| १९८९
| १९९०
|
|-
|[[मॅकडोनेल डग्लस डीसी-९|मॅकडोनेल डग्लस डीसी-९-३०]]
| १९७१
| १९७३
|
|-
|[[तुपोलेव्ह तू-१५४]]
| १९७३
| १९७४
|
|}

== अपघात आणि दुर्घटना ==
* २२ डिसेंबर १९५१ रोजी, मिस्रएरचे [[एसएनसीएएसई लँग्युडोक|एसएनसीएएसई लँग्युडोक]] (नोंदणी: SU-AHH) इराणमधील [[तेहरान]]च्या पश्चिमेला [[१९५१ मिस्रएर एसएनसीएएसई लँग्युडोक अपघात|कोसळले]]. या अपघातात विमानातील सर्व २० लोकांचा मृत्यू झाला. हे विमान [[बगदाद]], इराक येथून तेहरानला जाणारे आंतरराष्ट्रीय अनुसूचित प्रवासी उड्डाण होते.&lt;ref name=&quot;ASN221251&quot;&gt;{{cite web|last=Ranter|first=Harro|title=SU-AHH Accident description|url=http://aviation-safety.net/database/record.php?id=19211222-0|access-date=27 February 2014|website=aviation-safety.net|publisher=Aviation Safety Network}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=ILN050152&gt;{{cite journal |title=WORLD EVENTS IN EUROPE, ASIA AND AMERICA: A MISCELLANY OF NEWS |journal=Illustrated London News |issue=5881 |page=25 |date=5 January 1952}}&lt;/ref&gt;
* ३० जुलै १९५२ रोजी, मिस्रएरचे [[एसएनसीएएसई लँग्युडोक|एसएनसीएएसई लँग्युडोक]] (नोंदणी: SU-AHX) [[कैरो]] येथील [[अल्माझा हवाई तळ|अल्माझा हवाई तळावर]] लँडिंग करताना चाके न उघडल्यामुळे (wheels-up landing) मोठ्या प्रमाणात खराब झाले. हे विमान सुदानमधील [[खार्तूम विमानतळ|खार्तूम]]ला जात होते, परंतु इंजिन क्रमांक १ मध्ये आग लागल्याने ते कैरोला परतले होते.&lt;ref name=ASN300752&gt;{{cite web |url=http://aviation-safety.net/database/record.php?id=19520730-0 |title=SU-AHX Accident description |publisher=Aviation Safety Network |access-date=28 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140305020512/http://aviation-safety.net/database/record.php?id=19520730-0 |archive-date=5 March 2014}}&lt;/ref&gt;
* १५ डिसेंबर १९५३ रोजी, मिस्रएरचे [[व्हिकर्स व्हायकिंग १बी|व्हिकर्स व्हायकिंग]] (नोंदणी: SU-AFK) कैरो येथील अल्माझा विमानतळावरून उड्डाण केल्यानंतर काही वेळातच कोसळले. यामध्ये विमानातील सहाही जणांचा (५ कर्मचारी, १ प्रवासी) मृत्यू झाला.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Crash of Vickers 634 Viking 1B in Cairo; 15 Dec 1953 |url=https://www.baaa-acro.com/index.php/crash/crash-vickers-634-viking-1b-cairo-6-killed |website=Bureau of Aircraft Accidents Archives}}&lt;/ref&gt;
* १ नोव्हेंबर १९५६ रोजी, [[सुएझ संकट|सुएझ संकटादरम्यान]] रॉयल एर फोर्सने (RAF) केलेल्या हवाई हल्ल्यात अल्माझा विमानतळावर उभे असलेले मिस्रएरचे [[व्हिकर्स व्हायकाउंट|व्हिकर्स व्हायकाउंट]] (नोंदणी: SU-AIC) नष्ट झाले.&lt;ref name=&quot;Flight1957-203&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Unlawful interference, Vickers 739 Viscount SU-AIC, 1 October 1956 |url=https://asn.flightsafety.org/wikibase/334619 |website=Aviation-Safety Network}}&lt;/ref&gt;
* २९ सप्टेंबर १९६० रोजी, युनायटेड अरब एरलाइन्स फ्लाइट ७३८ ([[व्हिकर्स व्हायकाउंट|व्हिकर्स व्हायकाउंट]], नोंदणी: SU-AKW) इटलीतील एल्बा जवळ भूमध्य समुद्रात कोसळले. यामध्ये विमानातील २१ जणांचा मृत्यू झाला.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Accident Vickers 739B Viscount SU-AKW, 29 September 1960 |url=https://asn.flightsafety.org/wikibase/333709 |website=Aviation-Safety Network}}&lt;/ref&gt;
* १९ जुलै १९६२ रोजी, [[युनायटेड अरब एरलाइन्स फ्लाइट ८६९ (१९६२)|युनायटेड अरब एरलाइन्स फ्लाइट ८६९]] ([[डी हॅविलँड कॉमेट|डी हॅविलँड कॉमेट]], नोंदणी: SU-AMW) थायलंडमधील [[खाओ याई नॅशनल पार्क|खाओ याई]] डोंगरावर कोसळले ([[कंट्रोल्ड फ्लाईट इनटू टेरेन|सीएफआयटी]]). यात १८ प्रवासी आणि ८ कर्मचाऱ्यांचा मृत्यू झाला.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Accident de Havilland Comet SU-AMW, 19 July 1962 |url=https://asn.flightsafety.org/asndb/333281 |website=Aviation-Safety Network}}&lt;/ref&gt;
* २८ जुलै १९६३ रोजी, [[युनायटेड अरब एरलाइन्स फ्लाइट ८६९ (१९६३)|युनायटेड अरब एरलाइन्स फ्लाइट ८६९]] ([[डी हॅविलँड कॉमेट|डी हॅविलँड कॉमेट]], नोंदणी: SU-ALD) भारतातील [[मुंबई विमानतळ|मुंबई विमानतळावर]] उतरत असताना समुद्रात कोसळले. विमानातील ६३ प्रवासी आणि कर्मचाऱ्यांचा मृत्यू झाला.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Accident - de Havilland Comet SU-ALD, 28 July 1963 |url=https://asn.flightsafety.org/wikibase/333061 |website=Aviation-Safety Network}}&lt;/ref&gt;
* १८ मार्च १९६६ रोजी, [[युनायटेड अरब एरलाइन्स फ्लाइट ७४९|युनायटेड अरब एरलाइन्स फ्लाइट ७४९]] ([[अँटोनोव्ह एएन-२४|अँटोनोव्ह एएन-२४]]) कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर उतरताना कोसळले. यात ३० जणांचा मृत्यू झाला.
* २० मार्च १९६९ रोजी, युनायटेड अरब एरलाइन्सचे [[इल्यूशिन इल-१८|इल्यूशिन इल-१८]] (नोंदणी: SU-APC) [[१९६९ अस्वान इल्यूशिन इल-१८ अपघात|अस्वान विमानतळावर उतरताना कोसळले]]. विमानातील १०५ पैकी १०० जणांचा या आपत्तीत मृत्यू झाला.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Ranter|first=Harro|title=ASN Aircraft accident Ilyushin Il-18D SU-APC Aswan Airport (ASW)|url=https://aviation-safety.net/database/record.php?id=19690320-0|website=aviation-safety.net}}&lt;/ref&gt;
* १९ मार्च १९७२ रोजी, [[इजिप्तएर फ्लाइट ७६३|इजिप्तएर फ्लाइट ७६३]] ([[डग्लस डीसी-९|डग्लस डीसी-९-३२]], नोंदणी: YU-AHR) येमेनमधील [[एडन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|एडन आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर]] उतरत असताना डोंगरावर कोसळले. विमानातील ३० जणांचा मृत्यू झाला.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Ranter|first=Harro|title=ASN Aircraft accident McDonnell Douglas DC-9-32 YU-AHR Aden International Airport (ADE)|url=https://aviation-safety.net/database/record.php?id=19720319-3|website=aviation-safety.net}}&lt;/ref&gt;
* २९ जानेवारी १९७३ रोजी, [[इजिप्तएर फ्लाइट ७४१|इजिप्तएर फ्लाइट ७४१]] ([[इल्यूशिन इल-१८|इल्यूशिन इल-१८]], नोंदणी: SU-AOV) निकोसिया आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर उतरताना कोसळले. विमानातील ३७ जणांचा मृत्यू झाला.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Ranter|first=Harro|title=ASN Aircraft accident Ilyushin Il-18D SU-AOV Nicosia Airport (NIC)|url=https://aviation-safety.net/database/record.php?id=19730129-0|website=aviation-safety.net}}&lt;/ref&gt;
* १० जुलै १९७४ रोजी, इजिप्तएरचे [[१९७४ इजिप्तएर तुपोलेव्ह तू-१५४ अपघात|तुपोलेव्ह तू-१५४ प्रशिक्षण फ्लाइट]] कैरो विमानतळाजवळ कोसळले. यात चार सोव्हिएत प्रशिक्षक आणि इजिप्तएरच्या दोन वैमानिकांचा मृत्यू झाला.
* २५ डिसेंबर १९७६ रोजी, [[इजिप्तएर फ्लाइट ८६४|इजिप्तएर फ्लाइट ८६४]] ([[बोईंग ७०७|बोईंग ७०७]], नोंदणी: SU-AXA) थायलंडमधील बँकॉक येथील एका औद्योगिक संकुलावर कोसळले. विमानातील ५२ जण आणि जमिनीवरील १९ जणांचा यात मृत्यू झाला.&lt;ref name=&quot;airdisaster&quot;&gt;{{cite web|last=Ranter|first=Harro|title=Egyptair 864|url=http://aviation-safety.net/database/record.php?id=19761225-0|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20131030054729/http://aviation-safety.net/database/record.php?id=19761225-0|archive-date=30 October 2013|access-date=1 November 2009|website=aviation-safety.net|publisher=Aviation Safety Network}}&lt;/ref&gt;
* १७ ऑक्टोबर १९८२ रोजी, इजिप्तएर फ्लाइट ७७१ ([[बोईंग ७०७]], नोंदणी: SU-APE) स्वित्झर्लंडमधील जिनिव्हा विमानतळावर उतरताना कोसळले. यात कोणतीही जीवितहानी झाली नाही, परंतु विमान दुरुस्ती पलीकडे खराब झाले.
* १० ऑक्टोबर १९८५ रोजी, [[अकिले लाउरो अपहरण|अकिले लाउरो अपहरणास]] जबाबदार असलेल्या व्यक्तींना घेऊन जाणारे इजिप्तएरचे [[बोईंग ७३७|बोईंग ७३७]] (फ्लाइट २८४३) अमेरिकन लढाऊ विमानांनी अडवले आणि इटलीतील [[सिगोनेला]] येथे उतरवण्यास भाग पाडले.&lt;ref name=Bohn&gt;{{cite book|title=The Achille Lauro Hijacking: Lessons in the Politics and Prejudice of Terrorism|author=Michael K. Bohn|publisher=Potomac Books, Inc.|location=Washington, D.C.|year=2004}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Leone&gt;{{cite web|title=27 years ago today, the Achille Lauro incident: when the U.S. Navy forced an Egyptair Boeing 737 off course|date=10 October 2012|publisher=The Aviationist|url=https://theaviationist.com/2012/10/10/achille-lauro/|author=Dario Leone}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Leone/&gt;
* २३ नोव्हेंबर १९८५ रोजी, [[इजिप्तएर फ्लाइट ६४८|इजिप्तएर फ्लाइट ६४८]] ([[बोईंग ७३७|बोईंग ७३७]]) चे [[अबू निदाल]] या दहशतवादी गटाच्या तीन जणांनी अपहरण करून ते [[माल्टा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|माल्टा]] येथे नेले. विमानातील इजिप्शियन स्काय मार्शलने एका अपहरणकर्त्याला गोळ्या घातल्या, परंतु त्यानंतर तो स्वतःही मारला गेला. वाटाघाटी अपयशी ठरल्यानंतर इजिप्शियन सैन्याने विमानात प्रवेश केला. यावेळी झालेल्या चकमकीत ५९ प्रवासी आणि २ कर्मचारी ठार झाले.
* २१ सप्टेंबर १९८७ रोजी, इजिप्तएरचे [[एरबस ए३००|एरबस ए३००]] (नोंदणी: SU-BCA) लक्सर आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर प्रशिक्षण फ्लाइट दरम्यान कोसळले. विमानातील पाचही कर्मचाऱ्यांचा मृत्यू झाला. ही एरबस ए३०० प्रकारच्या विमानाची पहिली प्राणघातक दुर्घटना होती.
* ३१ ऑक्टोबर १९९९ रोजी, [[इजिप्तएर फ्लाइट ९९०|इजिप्तएर फ्लाइट ९९०]] ([[बोईंग ७६७|बोईंग ७६७]], नोंदणी: SU-GAP) न्यू यॉर्कहून कैरोला जात असताना अटलांटिक महासागरात कोसळले. विमानातील सर्व २१७ प्रवासी ठार झाले. अमेरिकन अधिकाऱ्यांनी वैमानिक [[जमिल अल-बतौती|जमिल अल-बतौती]] याने मुद्दाम विमान कोसळवल्याचा संशय व्यक्त केला, परंतु इजिप्शियन अधिकाऱ्यांनी हा दावा फेटाळून लावला.&lt;ref name=&quot;airsafe990&quot;&gt;{{cite web|date=7 September 2007 |url=http://www.airsafe.com/flt990.htm |title=Egyptair Flight 990 Accident Information |access-date=12 November 2007 |archive-url=https://archive.today/20120720000106/http://www.airsafe.com/flt990.htm |archive-date=20 July 2012 }}&lt;/ref&gt;
* ७ मे २००२ रोजी, [[इजिप्तएर फ्लाइट ८४३|इजिप्तएर फ्लाइट ८४३]] ([[बोईंग ७३७-५००|बोईंग ७३७-५००]]) ट्युनिशियातील [[ट्युनिस]] येथे उतरत असताना मुसळधार पाऊस आणि धुळीच्या वादळामुळे कोसळले. विमानातील ६४ पैकी १५ जणांचा मृत्यू झाला.&lt;ref name=&quot;casaGR&quot;&gt;{{cite web|url=http://casa.gov.au/fsa/2002/jul/9-11.pdf |title=Flight Safety Australia July/August 2002 – Globewatch |publisher=[[Civil Aviation Safety Authority]] |access-date=12 November 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090226205756/http://casa.gov.au/fsa/2002/jul/9-11.pdf |archive-date=26 February 2009 }}&lt;/ref&gt;
* २९ जुलै २०११ रोजी, [[इजिप्तएर फ्लाइट ६६७|इजिप्तएर फ्लाइट ६६७]] ([[बोईंग ७७७-२०० ईआर|बोईंग ७७७-२०० ईआर]]) मध्ये कैरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर कॉकपिटमध्ये आग लागल्याने विमानाचे मोठे नुकसान झाले. शॉर्ट सर्किटमुळे ही आग लागल्याचे निष्पन्न झाले. सर्व प्रवासी आणि कर्मचारी सुखरूप बाहेर पडले, परंतु विमान दुरुस्ती पलीकडे खराब झाले.
* २९ मार्च २०१६ रोजी, [[इजिप्तएर फ्लाइट १८१|इजिप्तएर फ्लाइट १८१]] ([[एरबस ए३२०|एरबस ए३२०]], नोंदणी: SU-GCB) अलेक्झांड्रियाहून कैरोला जात असताना अपहरण करण्यात आले. विमान सायप्रसच्या [[लार्नाका आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|लार्नाका]] येथे उतरवण्यात आले. तेथे अपहरणकर्त्याने आत्मसमर्पण केले आणि सर्व ओलीस सुखरूप सुटले.&lt;ref name=ASN290316&gt;{{cite web |url=https://aviation-safety.net/database/record.php?id=20160329-0 |title=SU-GCB description |publisher=Aviation Safety Network |access-date=30 March 2016}}&lt;/ref&gt;
* १९ मे २०१६ रोजी, [[इजिप्तएर फ्लाइट ८०४|इजिप्तएर फ्लाइट ८०४]] ([[एरबस ए३२०|एरबस ए३२०]], नोंदणी: SU-GCC) पॅरिसहून कैरोला जात असताना भूमध्य समुद्रात कोसळले. विमानातील ६६ जणांचा मृत्यू झाला.&lt;ref name=&quot;Egyptair Airbus A320 lost from radar over Mediterranean Sea&quot;&gt;{{cite news|title= Egyptair Airbus A320 lost from radar over Mediterranean Sea|first1= Jens|last1= Flottau|first2= Victoria|last2= Moores|publisher= [[Air Transport World]]|date= 19 May 2016|url= http://atwonline.com/safety/egyptair-airbus-a320-lost-radar-over-mediterranean-sea|archive-url= https://web.archive.org/web/20160519221130/http://atwonline.com/safety/egyptair-airbus-a320-lost-radar-over-mediterranean-sea|archive-date= 19 May 2016|df= dmy-all}}&amp;nbsp;&lt;/ref&gt; २०२२ मधील एका फ्रेंच तपासणीनुसार, वैमानिकाच्या सिगारेटच्या धुराचा गळती होत असलेल्या ऑक्सिजन मास्कशी संपर्क आल्यामुळे कॉकपिटमध्ये आग लागून हा अपघात झाला. असे असता ३० ऑक्टोबर २०२४ रोजी इजिप्शियन नागरी विमान वाहतूक प्राधिकरणाने प्रसिद्ध केलेल्या अहवालानुसार ही दुर्घटना कॉकपिटच्या मागील भागातील गॅलीमध्ये स्फोट झाल्यामुळे घडली.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Oxygen fire in cockpit study - Accident to the A320 registered SU_GCC on 19 May 2016 |url=https://bea.aero/fileadmin/documents/etudes/feucockpitEN/BEA2016-0293_OXYGEN-FIRE_study.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20241206115543/https://bea.aero/fileadmin/documents/etudes/feucockpitEN/BEA2016-0293_OXYGEN-FIRE_study.pdf |archive-date=6 December 2024 |archive-format=PDF |access-date=4 May 2025 |website=Bureau of Enquiry and Analysis for Civil Aviation Safety }}&lt;/ref&gt;

==बाह्य दुवे==
{{कॉमन्स|مصر للطيران|इजिप्तएर}}
* {{अधिकृत संकेतस्थळ|http://www.egyptair.com/}}

== संदर्भ आणि नोंदी==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:इजिप्तमधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:स्टार अलायन्स]]
[[वर्ग:इ.स. १९३३ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>lm0s6yf6b6dos3utax5gbdeh47140cs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>उझबेकिस्तान एरवेझ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177559</id>
    <revision>
      <id>2682169</id>
      <parentid>2678491</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T06:57:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682169</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13388" sha1="8ysai4cw4cuib04l7no00k7tl0taqzv" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट विमान सेवा
| नाव              = उझबेकिस्तान एरवेझ
| चित्र             = 
| चित्र_आकारमान     = 200 px
| IATA           = HY
| ICAO           = UZB
| callsign       = UZBEKISTAN
| स्थापना            = २८ जानेवारी १९९२
| सुरुवात            = ३१ मे १९९२
| बंद               = 
| विमानतळ         = [[ताश्कंद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ([[ताश्कंद]])
| मुख्य_शहरे         = 
| फ्रिकवंट_फ्लायर     = ''उझ एर प्लस''
| एलायंस           = 
| उपकंपन्या          = 
| विमान संख्या     =  ३४
| गंतव्यस्थाने       = ५८
| मुख्य कंपनी      = 
| ब्रीदवाक्य         = ''National airline of Uzbekistan''
| मुख्यालय         = [[ताश्कंद]], [[उझबेकिस्तान]]
| मुख्य व्यक्ती     = 
| संकेतस्थळ        = http://www.uzairways.com
}}
[[चित्र:Uzbekistan Airways Boeing 767-300ER UK-67002 PEK 2012-10-30.png|250 px|इवलेसे|[[बीजिंग राजधानी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]ावरील उझबेकिस्तान एरवेझचे [[बोइंग ७६७]] विमान]]
'''उझबेकिस्तान एरवेझ''' ({{lang-uz|Ўзбекистон Ҳаво Йўллари}}; {{lang-ru|''Узбекские Авиалинии''}}) ही [[मध्य आशिया]]च्या [[उझबेकिस्तान]] देशाची राष्ट्रीय [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे. १९९१ साली [[सोव्हिएत संघ]]ाचे विघटन होऊन उझबेकिस्तान देशाची निर्मिती झाल्यानंतर राष्ट्राघ्यक्ष [[इस्लाम करिमोव]] ह्याने १९९२ साली [[एरोफ्लोत]]च्या एका विभागातून ह्या कंपनीची निर्मिती केली. उझबेकिस्तान एरवेझचे मुख्यालय [[ताश्कंद]] येथे असून तिचा मुख्य वाहतूकतळ [[ताश्कंद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]ावर आहे.

== विमानताफा ==
===सध्याचा ताफा===
नोव्हेंबर २०२५ च्या सुमारास उझबेकिस्तान एरवेझ कडे असलेली विमाने:&lt;ref name=&quot;Uzbekistan Airways mulls order for fourteen B787-8s - report&quot;&gt;{{Cite web |title=Uzbekistan Airways mulls order for fourteen B787-8s - report |url=https://www.ch-aviation.com/news/149931-uzbekistan-airways-mulls-order-for-fourteen-b787-8s-report|website=ch-aviation.com|archive-url= https://web.archive.org/web/20250223225846/https://www.ch-aviation.com/news/149931-uzbekistan-airways-mulls-order-for-fourteen-b787-8s-report|archive-date= 23 February 2025}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;border-collapse:collapse; text-align:center; margin:auto;&quot;
|+ उझबेकिस्तान एरवेझचा ताफा
|-
!rowspan=&quot;2&quot; |विमान
!rowspan=&quot;2&quot; |सेवेत
!rowspan=&quot;2&quot; | मागण्या
!colspan=&quot;3&quot; |प्रवासी&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.uzairways.com/en/services/our-fleet-and-seat-configuration|title=Uzbekistan Airways Fleet|publisher=/uzbekistan Airways|access-date=28 August 2018|archive-date=11 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151011082407/https://www.uzairways.com/en/services/our-fleet-and-seat-configuration|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
!rowspan=&quot;2&quot; |नोंदी
|-
!&lt;abbr title=&quot;Business&quot;&gt;J&lt;/abbr&gt;
!&lt;abbr title=&quot;Economy&quot;&gt;Y&lt;/abbr&gt;
!एकूण
|-
|[[एरबस ए३२०|एरबस ए३२०-२००]]
|९
|—
|१२
|१३८
|१५०&lt;ref name=&quot;aircraft-news-0717&quot;&gt;{{cite news|title= Aircraft News|publisher= [[Air Transport World]]|url= http://atwonline.com/aircraft-engines-components/news/aircraft-news-0717|date= 19 July 2010|archive-url= https://web.archive.org/web/20120616080412/http://atwonline.com/aircraft-engines-components/news/aircraft-news-0717|archive-date= 16 June 2012|url-status= dead|quote= Uzbekistan Airways received its first A320, configured in a two-class cabin layout seating 150 passengers, 12 in business and 138 in economy. It is the first of 10 A320s ordered directly from Airbus as part of the carrier’s strategic fleet modernization program. The A320 will make its first commercial flight today from Tashkent to Baku.}}&lt;/ref&gt;

|
|-
|[[एरबस ए३२०नियो]]
|१०
|—
|१२
|१३८
|१५०
|
|-
|[[एरबस ए३२१एलआर]]
|५
|—
|१६
|१७२
|१८८&lt;ref&gt;{{Cite web|last=uz|first=Kun|title=Uzbekistan Airways receives first Airbus A321neo (LR) aircraft|url=https://kun.uz/en/news/2022/02/15/uzbekistan-airways-receives-first-airbus-a321neo-lr-aircraft|access-date=2022-02-15|website=Kun.uz|language=en}}&lt;/ref&gt;
|
|-
|[[एरबस ए३२१नियो]]
|—
|१४&lt;ref name=&quot;Airbus_Order_Uzbek&quot;&gt;{{cite web |date=20 January 2023 |title=Uzbekistan Airways orders 12 A320neo Family aircraft |url=https://www.airbus.com/en/newsroom/press-releases/2023-01-uzbekistan-airways-orders-12-a320neo-family-aircraft |access-date=25 March 2023 |website=www.airbus.com |location=Tashkent}}&lt;/ref&gt;
| colspan=&quot;3&quot; |&lt;abbr title=&quot;To be announced&quot;&gt;TBA&lt;/abbr&gt;
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |{{nowrap|[[बोईंग ७६७|बोईंग ७६७-३००ईआर]]}}
| rowspan=&quot;2&quot; |६
| rowspan=&quot;2&quot; |—
|१५
|२३२
|२४७
| rowspan=&quot;2&quot; |
|-
|१८
|२४६
|२६४
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[बोईंग ७८७ ड्रीमलायनर|बोईंग ७८७-८]]
| rowspan=&quot;2&quot; |७
| rowspan=&quot;2&quot; |—
| rowspan=&quot;2&quot; |२४
|२२२
|२४६
| rowspan=&quot;2&quot; |
|-
|२४६
|२७०&lt;ref name=&quot;Третий Dreamliner НАК прибыл в Ташкेंट&quot;&gt;{{Cite news |date=2018-05-18 |title=Третий Dreamliner НАК прибыл в Ташкेंट |url=https://www.gazeta.uz/ru/2018/05/18/dreamliner/ |access-date=2018-05-18 |work=Газета.uz |language=ru-UZ}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[बोईंग ७८७ ड्रीमलायनर|बोईंग ७८७-९]]
|—
|२२
| colspan=&quot;3&quot; |&lt;abbr title=&quot;To be announced&quot;&gt;TBA&lt;/abbr&gt;
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Uzbekistan Airways Orders up to 22 Boeing 787 Dreamliners, Airline's Largest-ever Purchase |url=https://investors.boeing.com/investors/news/press-release-details/2025/Uzbekistan-Airways-Orders-up-to-22-Boeing-787-Dreamliners-Airlines-Largest-ever-Purchase/default.aspx |access-date=2025-09-23 |website=investors.boeing.com |language=en-CA}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite press release|title=Uzbekistan Airways finalizes order for eight more Boeing planesUzbekistan Airways Finalizes Order for Eight More Boeing 787 Dreamliners|url=https://boeing.mediaroom.com/2025-11-06-Uzbekistan-Airways-Finalizes-Order-for-Eight-More-Boeing-787-Dreamliners|website=boeing.mediaroom.com}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[लेट एल-४१० टर्बोलेट]]
|४&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Uzbekistan Airways receives delivery of fourth LET L-410 light aircraft|url=https://tashkenttimes.uz/national/14974-uzbekistan-airways-receives-delivery-of-fourth-let-l-410-light-aircraft|access-date=2022-04-08|website=tashkenttimes.uz|language=en}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|—
|—
|१९
|१९
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/128756-uzbekistan-airways-orders-22-let-410uvp-e20s|title=Uzbekistan Airways orders 2+2 Let 410UVP-E20s|date=19 June 2023|website=ch-aviation}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://www.uzdaily.com/en/post/82044|title=Uzbekistan Airways receives new aircraft LET L-410|date=15 July 2023|publisher=Uzdaily}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Uzbekistan Airways Begins LET L-410 Operations From late-July 2023 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/230720-hyjul23skd |access-date=23 July 2023 |work=AeroRoutes |date=20 July 2023 |language=en-CA}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; colspan=&quot;7&quot; |{{anchor|Cargo_fleet}}उझबेकिस्तान एरवेजचा मालवाहू (कार्गो) ताफा
|-
|[[बोईंग ७६७|बोईंग ७६७-३००बीसीएफ]]
|२
|—
| colspan=&quot;3&quot; class=&quot;unsortable&quot; |{{center|१=&lt;abbr title=&quot;बैठक व्यवस्था नाही, मालवाहू संरचना&quot;&gt;कार्गो&lt;/abbr&gt;}}
|
|-
|[[इलयुशिन आयएल-७६टीडी]]
|२
|—
| colspan=&quot;3&quot; class=&quot;unsortable&quot; |{{center|१=&lt;abbr title=&quot;बैठक व्यवस्था नाही, मालवाहू संरचना&quot;&gt;कार्गो&lt;/abbr&gt;}}
|
|-
!एकूण
!४५
!३६
! colspan=&quot;4&quot; |
|}

याशिवाय ही विमानकंपनी अतिमहत्वाच्या व्यक्तींसाठी दोन [[एरबस ए३२०]] आणि एक [[पिलेटस पीसी-२४]] चालवते.&lt;ref name=&quot;Uzbekistan Airways mulls order for fourteen B787-8s - report&quot; /&gt;

=== पूर्वीची विमाने ===
{{Div col|colwidth=30em}}
* [[एरबस ए३००|एरबस ए३००-६००एफ]]&lt;ref name=&quot;ch-aviation&quot;&gt;{{cite web|title=Uzbekistan Airways Fleet |publisher=ch-aviation GmbH |url=http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&amp;cha=HY |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150609010919/http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&amp;cha=HY |archive-date=9 June 2015}}&lt;/ref&gt;
* [[एरबस ए३१०|एरबस ए३१०-३००]]&lt;ref name=&quot;Uzbekistan Airways operates its last A310-300 flight&quot;&gt;{{cite web|title=Uzbekistan Airways operates its last A310-300 flight |url=http://www.ch-aviation.ch/portal/news/20913-uzbekistan-airways-operates-its-last-a310-300-flight |work=ch-aviation |archive-url=https://web.archive.org/web/20130914060211/http://www.ch-aviation.ch/portal/news/20913-uzbekistan-airways-operates-its-last-a310-300-flight |archive-date=14 September 2013 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* [[अँतोनोव्ह एन-२४|अँतोनोव्ह एन-२४बी]]&lt;ref name=&quot;FI2000&quot;&gt;{{cite journal|title=World Airline Directory – Uzbekistan Airways |journal=[[Flight International]] |issn=0015-3710 |volume=157 |number=4721 |page=107 |date=28 March – 3 April 2001 |url=http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/2000/2000%20-%200979.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131109173650/http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/2000/2000%20-%200979.html |archive-date=9 November 2013}}&amp;nbsp;&lt;/ref&gt;
* [[अँतोनोव्ह एन-२४|अँतोनोव्ह एन-२४आरव्ही]]&lt;ref name=&quot;FI2000&quot; /&gt;
* [[ब्रिटिश एरोस्पेस १४६|एव्हरो आरजे२८५]]&lt;ref name=&quot;FI2000&quot; /&gt;
* [[बोईंग ७५७-२००]]&lt;ref name=&quot;FI2000&quot; /&gt;
* [[इलयुशिन आयएल-६२]]&lt;ref name=&quot;FI2000&quot; /&gt;
* [[इलयुशिन आयएल-६२|इलयुशिन आयएल-६२एम]]&lt;ref name=&quot;FI2000&quot; /&gt;
* [[इलयुशिन आयएल-७६|इलयुशिन आयएल-७६टी]]&lt;ref name=&quot;FI2000&quot; /&gt;
* [[इलयुशिन आयएल-८६]]&lt;ref name=&quot;FI2000&quot; /&gt;
* [[इलयुशिन आयएल-११४|इलयुशिन आयएल-११४-१००]]&lt;ref name=&quot;Uzbekistan Airways orders 2+2 Let 410UVP-E20s&quot;&gt;{{cite web |last1=Nadalet |first1=Ivan |title=Uzbekistan Airways orders 2+2 Let 410UVP-E20s |url=https://www.ch-aviation.com/news/128756-uzbekistan-airways-orders-22-let-410uvp-e20s |website=www.ch-aviation.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20240128165129/https://www.ch-aviation.com/news/128756-uzbekistan-airways-orders-22-let-410uvp-e20s |archive-date=28 January 2024 |date=19 June 2023 |access-date=28 January 2024 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
* [[तुपोलेव्ह टीयू-१५४|तुपोलेव्ह टीयू-१५४बी]]&lt;ref name=&quot;FI2000&quot; /&gt;
* [[तुपोलेव्ह टीयू-१५४|तुपोलेव्ह टीयू-१५४एम]]&lt;ref name=&quot;FI2000&quot; /&gt;
* [[याकोवलेव्ह याक-४०]]&lt;ref name=&quot;FI2000&quot; /&gt;
{{div col end}}

== बाह्य दुवे ==
* [http://www.uzairways.com/en अधिकृत संकेतस्थळ]
{{कॉमन्स वर्ग|Uzbekistan Airways|उझबेकिस्तान एरवेझ}}

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:उझबेकिस्तानमधील विमानवाहतूक कंपन्या]]</text>
      <sha1>8ysai4cw4cuib04l7no00k7tl0taqzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>एशियाना एरलाइन्स</title>
    <ns>0</ns>
    <id>178953</id>
    <revision>
      <id>2682204</id>
      <parentid>2680477</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T08:37:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682204</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34781" sha1="7udsnk8977aelps6o6w8aoe1xxwap03" xml:space="preserve">{{पुनर्लेखन}}
{{माहितीचौकट विमान सेवा
| नाव              = एशियाना एरलाइन्स
| चित्र             = Asiana_Airlines.svg
| चित्र_आकारमान     = 
| IATA           = OZ
| ICAO           = AAR
| callsign       = ASIANA
| स्थापना            = १७ फेब्रुवारी १९८८
| सुरुवात            = 
| बंद               = 
| विमानतळ         = [[इंचॉन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
| मुख्य_शहरे         = [[बुसान]]&lt;br /&gt;[[जेजू]]
| फ्रिकवंट_फ्लायर     = ''एशियाना क्लब''
| एलायंस           = [[स्टार अलायन्स]]
| उपकंपन्या          = एर बुसान
| विमान संख्या     =  ८५
| गंतव्यस्थाने       = १०८
| मुख्य कंपनी      = 
| ब्रीदवाक्य         = ''아름다운 사람들''
| मुख्यालय         = [[सोल]], [[दक्षिण कोरिया]]
| मुख्य व्यक्ती     = 
| संकेतस्थळ        =
}}
[[चित्र:HL7506 (8775276413).jpg|250 px|[[नारिता आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]ावर थांबलेले एशियाना एरलाइन्सचे [[बोईंग ७६७]] विमान|इवलेसे]]
'''एशियाना एरलाइन्स''' ([[कोरियन भाषा|कोरियन]]: 아시아나항공) ही [[दक्षिण कोरिया]] देशामधील एक प्रमुख [[विमान वाहतूक कंपनी]] आहे. [[कोरियन एर]] खालोखाल दक्षिण कोरियामधील दुसऱ्या क्रमांकाची मोठी विमान कंपनी असलेली एशियाना एरलाइन्स कोरियामधील १४ तर जगातील ९० शहरांना प्रवासी विमानसेवा पुरवते.

[[सोल]] येथे एशियाना एरलाइन्सचे प्रधान कार्यालय आहे. ह्या एरलाइन्सचा देशांतर्गत वाहतूकीचा हब गिम्पो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आणि आंतरराष्ट्रीय वाहतूकीचा हब [[इंचॉन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] येथे आहे. इतर एरलाइन्स सोबतच ही एरलाइन्स स्वदेशात १४ ठिकाणी आणि परदेशात ९० ठिकाणी प्रवाश्यांची वाहतूक करते. शिवाय संपूर्ण आशिया, युरोप, उत्तर अमेरिका, आणि ओशियाणा या देशात मालवाहातूक करते.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://kr.flyasiana.com/C/en/main.do|प्रकाशक=फ्लाईसीअना.कॉम|दिनांक=२१-०७-१५|title=फॉर फॉरेनर्स रेसिडींग इन कोरेंआ|भाषा=इंग्लिश|accessdate=2015-07-21|archive-date=2015-07-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150723044528/http://kr.flyasiana.com/C/en/main.do|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; डिसेंबर २०१४पर्यंत या एरलाइन्सचे कार्यालयातील कर्मचारी, विमान सेवक, वैमानिक हे बहुतेक सेवुलचेच होते आणि त्यांची संख्या १०१८३ होती. एशियाना एरलाइन्स ही एर बुसानची सर्वात मोठी भागीदार आहे. एर बुसण ही बुसण मेट्रोपोलिटोण शहरातील प्रादेशिक एकत्रित वाहन व्यवस्था सांभाळणारी कमी खर्च असणारी सेवा आहे.अलीकडे एशियाना एरलाइन्स साऊथ  कोरियाच्या राष्ट्रीय फूट बॉल टीम आणि अध्यक्षीय कप २०१५ला स्पॉन्सर करते.

==इतिहास ==
एशियाना एरलाइन्सची स्थापना १७ फेब्रुवारी १९८८ रोजी झाली. हांजिन समुहाबरोबर कामकाज असणारी कोरियन एर सन १९६९ मध्ये खाजगी कंपनी होती. तिची साऊथ कोरियात एकाधिकारशाही एशियाना एरलाइन्सची स्थापना होईपर्यंत कायम होती. एशियाना एरलाइन्सची स्थापना देशात खुली अर्थ व्यवस्था धोरण राबविले म्हणून नाही तर देशात स्पर्धात्मक परिस्थिति निर्माण झाली म्हणून झाली॰&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=https://books.google.co.kr/books?id=khlPn५ut९G4C&amp;lpg=PR१९&amp;dq=Flying%२०high%३A%२०liberalizing%२०civil%२०aviation%२०in%२०the%२०Asia%२०Pacific&amp;pg=PR4#v=onepage&amp;q=Asiana&amp;f=false|प्रकाशक=इनस्टीटूट ऑफ साऊथेस्ट एसियन स्टडी|दिनांक=२१-०७-१५ |title=आशिया प्यासिफिक एर ट्रानसपोर्ट : चालेनजसं ऐण्ड पॉलिसी रेफॉरमस|भाषा=इंग्लिश}}&lt;/ref&gt; हिची स्थापना कुम्हो असीयांना ग्रुप (सध्याचा कुम्हो ग्रुप) ने केली. मुळात सेऊल एर इंटरनॅशनल ही त्या ग्रुपची ओळख होती. एशियाना एर लाइन्सची स्थापना १७ फेब्रुवरी १९८८ रोजी झाली पण प्रत्यक्षात डिसेंबर १९८८ मध्ये बूसान पर्यंत विमान उड्डाणाने सुरुवात झाली.सन २००७ पर्यंत कंपनीची मालकी खाजगी गुंतवणूकदार (३०.५३%), कुम्हो ऊध्योग (२९.५१%), कुम्हो पेट्रोकेमिकल (१५.०५%), फॉरेन इन्व्हेस्टर्स  ( ११.०९%), कोरिया डेवलपमेंट बँक ( ७.१८%), इतर %.८३%)  असी होती.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=https://en.wikipedia.org/wiki/Flight_International|प्रकाशक=फ्लाइट  इंटरनॅशनल|दिनांक=२१-०७-१५ |title=डिरेक्टरी:वर्ल्ड एरलाइन्स|भाषा=इंग्लिश}}&lt;/ref&gt;

==नियमित सेवा प्रारंभ ==
डिसेंबर १९८८ मध्ये बोईंग ७३७ क्लासिक विमानाने बूसान आणि ग्वाङ्ग्जु पर्यंत उड्डाण करून सेवा प्रारंभ झाला.
सन १९८९ मध्ये एशियाना एरलाइन्स ने जेजू शहर,ग्वाङ्ग्जु,आणि डाएगू साथी नियमित सेवा सुरू केल्या. त्याच वर्षी एशियनाने जपानमधील सेंदाई साथी इंटरनॅशनल चार्टर्ड विमान सेवा सुरू केली.
सन १९९० मध्ये एसियानाणे पहिली वेळापत्रकानुसार टोकयो, नागोया,सेंदाई,आणि फुकुओका साठी एर सेवा सुरू केल्या. याच वर्षी असियनाकडे ९ बोईंग ७४७-४००s, १० बोईंग ७६७-३००s, ८ बोईंग ७३७-४००s, ही विमाने होती. वियन्ना,ब्रुसेल्स,होनोलुलू साठी ही एर सेवा सुरू केल्या. 
सन १९९१ मध्ये एशियनाने बँकॉक,सिंगापूर,हाँग काँग आणि ताईपेई साथी सेवा सुरू केल्या.
डिसेंबर १९९१ मध्ये बोईंग ७४७-४०० कोंबीचे सहायाने ट्रान्स पॅसिफिक विमान सेवा लॉस एंजिल्स पर्यंत सुरू केली.
सन १९९३ मध्ये एशियनाने व्हिएतनाम देश्यात “होची मिनह सिटी” साठी एर सेवा सुरू केली. 
जागतिक विमान वाहतूक विस्तार आणि उच्चतम संघटन 
एशियन एरलाइन्सची स्थापना सन १९८८ मध्ये झाली तरीसुद्धा या छोट्याश्या कालावधीत जागतिक पातळीवर या कार्यात फार मोठी झेप घेतली. देश्याच्या अध्यक्षांचे ध्येय धोरणाचे अनुसार ही एरलाइन काम करू लागली.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=http://flyasiana.com/about/introduce/history०६.asp#topGlobal०१ १९९९~१९९4|प्रकाशक= फ्लाईसीअना.कॉम|दिनांक=२१-०७-१५ |title=हिस्टरी/इनट्रोडकशन अँड हिस्टरी/अबाऊट अस/एसियाना|भाषा=इंग्लिश}}{{मृत दुवा}}&lt;/ref&gt; डिसेंबर १९९९ मध्ये KOSDAGचे यादीत ही समाविष्ट झाली. दि.२८-१-२००३ रोजी ही एर लाइन प्रशिद्धी प्राप्त एर लाइन्स संघटनाची सभासद झाली आणि आपल्या विमान सेवेचे जगाच्या कानाकोपऱ्यात जाले पसरविले. 
सन २००४मध्ये या एरलाइन्सने आपल्या विमान ताफ्यात एयरबस A३३० आणि बोईंग ७७७-२००ER समाविष्ट केले आणि आपले मार्ग चायनाच्या मुख्य ठिकाणाकडे विस्तारले. सध्या ही एर लाइन्स २३ देश्यातील ९१ मार्गावर ७१ शहरांना इंटरनॅशनल सेवा आणि स्वदेश्यात १२ शहरांना १४मार्गावर विमान सेवा पुरविते. याशिवाय १४देशयात २९ शहरात २८ मार्गावर इंटरनॅशनल मालवाहू सेवा एशियाना कार्गो मार्फत पुरविते॰ सन २०१२ मध्ये एशियाना एर लाइन्सचे उत्पन्न US$५.३ बिलियन होते.

==कंपनीची नवीन ओळख==
फेब्रुवरी २००६ मध्ये एशियाना एर लाइन कंपनीने कुमहो एशियाना ग्रुप सारख्या इतर पेरेंट कंपन्याशी एकसुत्रता राखण्याच्या दृष्टीने स्वताहाचा चेहरा परिवर्तन केले. प्रथम वर्ग,व्यवसाय वर्ग,किफाइति वर्ग असे जे प्रवासाचे वर्ग होते त्यात बदल करून त्याला प्रथम, व्यवसाय,प्रवास  वर्ग असे अनुक्रमे नामकरण बदल केले. त्या अनुक्रमाणेच त्या वर्गांना पिवळा,नीला,तांबडा रंग दिले. सर्व विमान सेवकांना नवीन पोशाख दिले.

==भविष्यकालीन विकास== 
एशियाना एर लाइन्सने सन २००० पासून कंपनीचे परिवर्तनाकडे तसेच ज्यासटीत ज्यास्त सेवा देणेकडे लक्ष केन्द्रित केले होते. असियनाची सन २०१३ पर्यंत प्रतेक आठवड्यास ९० (४५ एऊन-जाऊन) प्रवाशी विमाने धावत होती. असियनाची सध्याची ८३ विमानांची असणारी सेवा वाढवून ती मे २०१४मध्ये प्राप्त होणाऱ्या एर बस A३८० चे सहाय्याने  ८५ करण्याची योजना होती. विमान सेवेतील कर्मचारी वर्गाला विस्वासात घेऊन सुरक्षा व्यवस्था सुधारण्याचा मानस होता.

==लक्षणीय यश== 
. १९९० चे मध्यंतरी एर कं.ने प्रदूषण विरहित सेवा प्रदान करण्याचा निर्णय घेतला आणि 
इकडे लक्ष केन्द्रित केले. त्यासंबंधाने सन १९९५ मध्ये विमानातील धूम्रपान, सिगारेट विक्री बंद केली.
. ISOचे नियमावलीतील कसोटीस एशियाना पात्र ठरली आणि असियनांला सन १९९६ मध्ये प्रथम वर्ग सर्टिफिकेशन ISO १४००१ आवार्ड दिला.
सन २००१ मध्ये प्रदूषण मंत्रालयाने एशियाना एर लाइन्सला ‘ विमान सेवा व्यवसायात मित्रत्व जपणारी, प्रदूषण मुक्त करणारी’ पहिती विमान कंपनी म्हणून गौरव केला.
प्रदूषण मुक्त वातावरण असावे असे वाटणाऱ्या इतर विमान कंपन्यांनी याची दाखल घेतली आणि प्रदूषण कमी कसे करता येईल याची माहिती मिळवून या उपक्रमात सामील होणाराणा आधारभूत सुविधा प्राप्त करून देणेची तसेच सहभागी करून तेथेच सेवा देणेची कार्यवाही केली.
१७-२-२००९ रोजी AIR TRANSPORT WORLD (ATW) ने एशियाना कंपनीला “ एरलाइन ऑफ द एर “ आवार्ड दिला की जो एर लाइन उध्योगात अतीशय मानाचा मानला जातो.
सन २०१० चे जागतिक विमान सेवा अवॉर्ड मध्ये SKYTRAX ने मे २०१० मध्ये एशियाना विमान कंपनीला जगातील “उत्कृष्ट विमान कंपनी “ हा किताब बहाल केला.
सन २०११ आणि २०१२ सालात कतार विमान कंपनी नंतर एशियाना विमान कंपनीने जगात दुसरे स्थान प्राप्त केले होते.

==सारांश== 
असियनाच्या सेवा जगाच्या चार खंडात उत्कृष्ट विकासलेल्या आहेत. तिचे नेटवर्कही सर्व दूर पोहचलेले आहे. त्यात चीन, जपान, दक्षिण पूर्व, मध्य एशिया, यांचा समावेश आहे. उत्तर अमेरिका,यूरोपमधील शहरातुनही एशियाना एरलाइन्स ने सेवा दिलेली आहे. ही एकमेव विमान सेवा कंपनी आहे जीने विमान प्रवाशी नवीन नवीन मार्ग शोधून विकशीत केलेले आहे.ज्यात सेवुल आणि तास्कंद, अलमट्टी, सीईम रीप, फोम पेंच,कोरारे यांचा समावेश आहे. सिवाय नियमित प्रवास मार्गात प्रवाश्यांच्या मागणीप्रमाणे आणि आकर्षणाप्रमाणे या कंपनीने ऋतु मानाप्रमाणे मार्ग तयार केले आहेत त्यात बृनेरी,न्हा ट्रांग, किकीहर,झङ्ग्जियाजी यांचा समावेश आहे. तसेच मालवाहातूक सेवाही दिलेली आहे. विशेषतः युरोप, अमेरिका, येथे असियनाचे सुंदर नेट वर्क आहे. एशियाना युरोप,बृसेल्स,मिलान,ओसलो,व्हिएन्ना,अमेरिका,अटलांटा, डलास,मियामी,पोर्टलंड,यांना येणे जाणे या दोन्ही सेवा देऊ शकत नाही. 
जुलै २०१३ मध्ये नियमित प्रवाशी सेवा जकार्ता, आणि देनपासर, इंडोनेशिया, साठी चालू केलेली आहे. सेवुल आणि वुकसी दरम्यान प्रवाशी सेवा चालू करण्याचे नियोजन आहे.
कोरिया, मंगोलीयाकडून कायदेशीर प्रवाशी हक्क प्राप्त झाले तर मे २०१४मध्ये बार्शीलोणीयासाठी विमान सेवा देण्याचे कंपनीचे जोरदार प्रयत्न चालू आहेत. त्यासाठी आवश्यक ती गुंतवणूक करणे चालू आहे.

==कायदेशीर भागीदारी करार==
एशियाना एर लाइन कंपनी प्रशिद्ध विमांन कंपनीच्या संघटनेची घटक आहे तरी सुद्धा एप्रिल २०१४मध्ये या कंपनीने खालील विमान कंपन्याशी कायदेशीर भागीदारी करार करण्याचे ठरविलेले आहे.
एर अस्ताना, एर बूसान,( सहाय्यक), एर मकायू,चायना ( स्काय टीम) सौथर्ण एर लाइन्स , एटीहाड एर वेझ, जेटब्ल्यु एयरवेज, म्यानमार एयरवेज इंटरनॅशनल, कुयान्तास, कतार एयरवेज, S७ एरलाइन्स, शांडोंग एरलाइन्स, श्रीलंकांनाईर्लीनेस.

== ताफा ==
=== सध्याचा ताफा ===
ऑगस्ट २०२६ च्या सुमारास एशियाना एरलाइन्सकडील विमाने:&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://flyasiana.com/C/KR/EN/contents/about-the-aircraft|title=Fleet Guide|publisher=Asiana Airlines}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://atis.koca.go.kr/ATIS/aircraft/forwardPage.do?pageUrl=aircraftRegStat01|script-title=ko:항공기 등록현황|publisher=Ministry of Land, Infrastructure and Transport of the Republic of Korea|language=ko}}&lt;/ref&gt;  
या विमानांचा ताफा, एशियाना एरलाइन्स आणि कोरियन एअर यांच्या विलीनीकरणानंतर कोरियन एअर ताफ्यात समाविष्ट होणार आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://aviationweek.com/air-transport/airports-networks/merging-korean-majors-begin-transition-becoming-single-carrier|title=Merging Korean Majors Begin Transition To Becoming A Single Carrier |website=aviationweek.com}}&lt;/ref&gt;{{better source needed|date=September 2025}}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:0.5em auto;text-align:center&quot;
|+ एशियाना एरलाइन्स ताफा
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | विमानप्रकार
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:60px;&quot; | सेवेत
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:25px;&quot; | ऑर्डर्स
! colspan=&quot;5&quot; | प्रवासी क्षमता
! rowspan=&quot;2&quot; | नोंदी
|-
! style=&quot;width:25px;&quot; | &lt;abbr title=&quot;बिझनेस सूट&quot;&gt;सी+&lt;/abbr&gt;
! style=&quot;width:25px;&quot; | &lt;abbr title=&quot;बिझनेस&quot;&gt;सी&lt;/abbr&gt;
! style=&quot;width:25px;&quot; | &lt;abbr title=&quot;प्रीमियम इकॉनॉमी&quot;&gt;डब्ल्यू&lt;/abbr&gt;
! style=&quot;width:25px;&quot; | &lt;abbr title=&quot;इकॉनॉमी&quot;&gt;वाय&lt;/abbr&gt;
! style=&quot;width:40px;&quot; | एकूण
|-
|[[एरबस ए३२१‑२००]]
|११
|—
|—
|१२
|—
|१६२
|१७४
|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[एरबस ए३२१निओ]]
|rowspan=&quot;2&quot;|१३
|rowspan=&quot;2&quot;|१२&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Wenzel |first1=Nick |date=1 August 2019 |title=Asiana Airlines receives first Airbus A321neo |url=https://www.ifn.news/posts/asiana-airlines-receives-first-airbus-a321neo/ |access-date=11 December 2019 |website=International Flight Network |archive-date=2022-12-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221229181239/https://www.ifn.news/posts/asiana-airlines-receives-first-airbus-a321neo/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|१२
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|१६८
|१८०
|rowspan=&quot;2&quot;|
|-
|८
|१८०
|१८८
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[एरबस ए३३०‑३००]]
|rowspan=&quot;2&quot;|१४
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|rowspan=&quot;2&quot;|३०
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|२६०
|२९०
|rowspan=&quot;2&quot;|
|-
|२६८
|२९८
|-
|[[एरबस ए३५०‑९००]]
|१५
|१५&lt;ref name=a350orders/&gt;
|—
|२८
|३६
|२४७
|३११
|२०२५ पासून वितरण.&lt;ref name=a350orders&gt;{{Cite web |url=https://www.airbus.com/sites/... |title=March 2024 Airbus Commercial Aircraft Sales |website=Airbus |date=March 2024}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[एरबस ए३८०‑८००]]
|६
|—
|१२
|६६
|—
|४१७
|४९५
|२०३० पूर्वी निवृत्त होणार.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Asiana's Airbus A380 set for early retirement|url=https://www.executivetraveller.com/...}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|[[बोईंग ७७७‑२००ईआर]]
|rowspan=&quot;3&quot;|९
|rowspan=&quot;3&quot;|—
|rowspan=&quot;3&quot;|—
|२२
|rowspan=&quot;3&quot;|—
|२७८
|३००
|rowspan=&quot;3&quot;|
|-
|२४
|२७७
|३०१
|-
|२४
|२७८
|३०२
|-
! एकूण
!६८
!२७
! colspan=&quot;6&quot; |
|}

=== चित्रदालन ===
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; caption=&quot;एशियाना एरलाइन्सकडील विमाने&quot;&gt;
File:HL8004@PEK (20180528161232).jpg|[[एरबस ए३२१‑२००]]
File:HL8398@PEK (20230613093101).jpg|[[एरबस ए३२१निओ]]
File:HL8259@PEK (20180820144945).jpg|[[एरबस ए३३०‑३००]]
File:HL7579 Asiana Airlines.jpg|[[एरबस ए३५०‑९००]]
File:HL7626 LAX (24089875332).jpg|[[एरबस ए३८०‑८००]]
File:HL8284@PEK (20190108152455).jpg|[[बोईंग ७७७‑२००ईआर]]
&lt;/gallery&gt;

=== निवृत्त विमाने ===
एशियाना एरलाइन्सने पूर्वी खालील प्रकारची विमाने वापरली आहेत:&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://atis.koca.go.kr/ATIS/aircraft/forwardPage.do?pageUrl=aircraftRegStat08|script-title=ko:연도별 도입 현황|publisher=Ministry of Land, Infrastructure and Transport|language=ko}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://atis.koca.go.kr/ATIS/aircraft/forwardPage.do?pageUrl=aircraftRegStat09|script-title=ko:연도별 말소 현황|publisher=Ministry of Land, Infrastructure and Transport|language=ko}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:0.5em auto;text-align:center&quot;
|+ एशियाना एरलाइन्सची निवृत्त विमाने
|-
! विमानप्रकार
! एकूण
! सेवेत दाखल
! सेवेतून निवृत्त
! बदललेले विमान
! नोंदी
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|[[एरबस ए३२०‑२००]]
|७
|२००५
|२०२४
|rowspan=&quot;२&quot;|[[एरबस ए३२१निओ]]
|
|-
|३
|२००६
|२०१४
|उपकंपनी [[एअर बुसान]] कडे हस्तांतरित
|-
|१
|२००७
|२०१५
|काहीही नाही
|[[एशियाना एरलाइन्स फ्लाइट १६२]] म्हणून कोसळले
|-
|[[एरबस ए३२१‑१००]]
|४
|१९९८
|२०२१
|rowspan=&quot;४&quot;|[[एरबस ए३२१निओ]]
|
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|[[एरबस ए३२१‑२००]]
|४
|rowspan=&quot;3&quot;|२०००
|२०२०
|
|-
|१२
|२०१७
|उपकंपनी [[एअर बुसान]] कडे हस्तांतरित
|-
|६
|२०१८
|उपकंपनी [[एअर सोल]] कडे हस्तांतरित
|-
|[[एरबस ए३३०‑३००]]
|१
|२००४
|२०२५
|काहीही नाही
|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[बोईंग ७३७‑४००]]
|२२
|rowspan=&quot;2&quot;|१९८८
|rowspan=&quot;2&quot;|२०१३
|rowspan=&quot;4&quot;|[[एरबस ए३२० कुटुंब]]
|
|-
|४
|उपकंपनी [[एअर बुसान]] कडे हस्तांतरित
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|[[बोईंग ७३७‑५००]]
|३
|rowspan=&quot;3&quot;|१९९२
|rowspan=&quot;2&quot;|२००८
|
|-
|३
|उपकंपनी [[एअर बुसान]] कडे हस्तांतरित
|-
|१
|१९९३
|काहीही नाही
|[[एशियाना एरलाइन्स फ्लाइट ७३३]] म्हणून कोसळले
|-
|[[बोईंग ७४७‑४००]]
|३
|१९९३
|२०२४
|[[एरबस ए३५०‑९००]]&lt;br /&gt;[[एरबस ए३८०‑८००]]
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://koreajoongangdaily.joins.com/...}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;fleetRenewal&quot;&gt;{{cite news|url=https://news.mt.co.kr/...}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[बोईंग ७४७‑४००बीडीएसएफ]]
|२
|rowspan=&quot;2&quot;|२००७
|२०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|काहीही नाही
|
|-
|५
|२०२५
|[[एअर इंचॉन]] कडे हस्तांतरित
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|[[बोईंग ७४७‑४००एफ]]
|२
|१९९६
|२००९
|rowspan=&quot;3&quot;|काहीही नाही
|
|-
|१
|२००६
|२०११
|[[एशियाना एरलाइन्स फ्लाइट ९९१]] म्हणून कोसळले
|-
|६
|१९९६
|२०२५
|[[एअर इंचॉन]] कडे हस्तांतरित
|-
|[[बोईंग ७४७‑४००एम]]
|६
|१९९१
|२०१७
|[[एरबस ए३५०‑९००]]&lt;br /&gt;[[एरबस ए३८०‑८००]]
|मालवाहतूक रूपांतरणानंतर एशियाना कार्गो कडे हस्तांतरित
|-
|[[बोईंग ७६७‑३००]]
|९
|१९९०
|२०२५
|[[एरबस ए३३०‑३००]]
|
|-
|[[बोईंग ७६७‑३००ईआर]]
|९
|१९९१
|२००६
|[[एरबस ए३३०‑३००]]
|
|-
|[[बोईंग ७६७‑३००एफ]]
|१
|१९९६
|२०२५
|काहीही नाही
|[[एअर इंचॉन]] कडे हस्तांतरित
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[बोईंग ७७७‑२००ईआर]]
|३
|२००१
|२०१७
|[[एरबस ए३५०‑९००]]
|
|-
|१
|२००६
|२०१३
|काहीही नाही
|[[एशियाना एरलाइन्स फ्लाइट २१४]] म्हणून कोसळले
|-
|}

==विमानातील सेवा==
एशियाना एरलाइन्सचे  विमानात ५ बैठक श्रेणी आहेत त्यानुसार वेगवेगळ्या सेवा दिल्या जातात. तसेच कोणत्या प्रकारचे विमान आहे आणि प्रवाशी मार्ग कोणता आहे त्याप्रमाणे सेवा असतात&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://www.cleartrip.com/flight-booking/asiana-airlines.html|प्रकाशक=क्लिरट्रिप.कॉम.|दिनांक=२१-०७-१५|title=एशियाना विमानातील सेवा|भाषा=इंग्लिश|accessdate=2015-07-21|archive-date=2017-12-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20171202052506/https://www.cleartrip.com/flight-booking/asiana-airlines.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. मनोरंजन व्यवस्थाही त्याप्रमाणेच राहाते. 
फर्स्ट सूट वर्ग &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://flyasiana.com/service/article/article_sleep/article_sleep02.asp|प्रकाशक=फ्लाईसीअना.कॉम|दिनांक=२१-०७-१५|title=फर्स्टक्लास/क्लासेस ऑफ सर्विस/इनफ्लाइट सर्विसेस/सर्विसेस/एशियाना एरलाइन्स|भाषा=इंग्लिश|accessdate=2015-07-21|archive-date=2013-03-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20130317001701/http://flyasiana.com/service/article/article_sleep/article_sleep02.asp|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; आणि फर्स्ट वर्ग मुख्यतः शेउल आणि लॉस एंजिल्स, न्यू यॉर्क सिटी, शिकागो आणि फ्रॅंकफर्ट कडे जाणाऱ्या विमानातच आहेत.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://flyasiana.com/service/article/upgrade/upgrade01.asp|प्रकाशक=फ्लाईसीअना.कॉम|दिनांक=२१-०७-१५|title=फ्लाइटस बाय रुट टायप/स्टेट-ऑफ-द-आर्ट इन-फ्लाइट अमेनिटीईस एयरक्राफ्ट/इनफ्लाइट सर्विसेस/सर्विसेस/एशियाना एरलाइन्स|भाषा=इंग्लिश|accessdate=2015-07-21|archive-date=2013-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20131020012326/http://flyasiana.com/service/article/upgrade/upgrade01.asp|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

==बाह्य दुवे==
{{कॉमन्स|Asiana Airlines|एशियाना एरलाइन्स}}
*[http://flyasiana.com/ अधिकृत संकेतस्थळ]

[[वर्ग:दक्षिण कोरियामधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:स्टार अलायन्स]]</text>
      <sha1>7udsnk8977aelps6o6w8aoe1xxwap03</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>इझीजेट</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180706</id>
    <revision>
      <id>2682088</id>
      <parentid>2503312</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T19:27:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>साचा</comment>
      <origin>2682088</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15458" sha1="fw3ld1b692i57cn542gnz3nafn3vt08" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''ईझी जेट''' ही [[युनायटेड किंग्डम]]मधील विमानवाहतूक कंपनी आहे. [[लंडन ल्यूटन विमानतळ|लंडन-ल्यूटन विमानतळावरून]] विमानसेवा देणारी ही सगळ्यात मोठी कंपनी आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://uk.reuters.com/business/quotes/companyProfile?symbol=EZJ.L|ॲक्सेसदिनांक=०२ सप्टेबर २०१५|प्रकाशक=रॉयटर्स डॉट कॉम|title=ईझी जेटची सविस्तर माहिती|भाषा=इंग्लिश|archive-date=2015-10-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20151005074650/http://uk.reuters.com/business/quotes/companyProfile?symbol=EZJ.L|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ईझी जेट ही विमान कंपनी देशांतर्गत व  ३२ परदेशांत मिळून ७०० गंतव्यस्थानांना जाण्यासाठी विमान सेवा पुरवते.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://www.easyjet.com/EN/Routemap/|ॲक्सेसदिनांक=०२ सप्टेबर २०१५|प्रकाशक=ईझी जेट.कॉम|title=गंतव्यस्थानांचा नकाशा|भाषा=इंग्लिश|archive-date=2019-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20191226103409/http://www.easyjet.com/EN/Routemap/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;(&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://www.cleartrip.com/flight-booking/easyjet-airlines.html|अ‍ॅक्सेसदिनांक=०२ सप्टेबर २०१५|प्रकाशक=क्लियरट्रिप.कॉम|title=ईझी जेट विमानाची माहिती|भाषा=इंग्लिश|archive-date=2015-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20150626195020/http://www.cleartrip.com/flight-booking/easyjet-airlines.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ईझी जेट [[लंडन स्टॉक मार्केट]]मध्ये नोंदणी असून हे समभाग एफटीएसई १००चा भाग आहेत. ३० सप्टेंबर २०१४ अखेर ईझी जेट मध्ये ८,९०० पेक्षा अधिक कर्मचारी काम करीत होते. बव्हंशी [[एरबस ए३१९]] प्रकारच्या विमानांचा ताफा असलेल्या ईझी जेटची युरोपात २४ ठाणी आहेत. त्यात सर्वात मोठे [[लंडन गॅटविक विमानतळ|गॅटविक]] येथे आहे. ईझी जेटने २०१४मध्ये साडे सहा कोटीहून अधिक प्रवाशांची वाहतूक केली होती. Ryanair [[रायनएर]] या किफायतशीर प्रवास देणाऱ्या कंपंनीनंतर ईझी जेटचा किफायतशीर सेवेत दुसरा नंबर आहे.

==इतिहास==
ईझी जेटची स्थापना सन १९९५ मध्ये झाली. सर स्टेलिओस हाजी-लोंनौ या ग्रीक क्य्पृओत या  व्यावसायिकाने सुरुवातीला दोन मोठी बोइंग 737-200 भाडे तत्त्वाने घेऊन [[लंडन]] लुटन ते ग्लासगो आणि ईडनबर्ग असी चालू केली. एप्रिल १९९६ मध्ये त्यांनी पहिले स्व-मालकीचे ईझी [[जेट विमान]] आंतरराष्ट्रीय मार्गावर ॲमस्टरडॅमकडे रवाना केले. ईझी जेटकडे विमान वाहतूक दाखला नसल्याने ऑक्टोबर १९९७ पर्यंत GB विमानमार्ग आणि नंतर एर Foyle मार्फत विमान सेवा चालू होती.

५ नोव्हेंबर २००० रोजी लंडन स्टॉक एक्सचेंज मध्ये ईझी जेट कंपनीची नोंदणी झाली. ऑक्टोबर २००४ मध्ये FL संघटनेचे मालक इकेलंदाइर आणि स्टर्लिंग यांनी ईझी जेटचे ८.४% समभाग खरेदी केले.  सन २००५ पयंत FL ने हप्त्याहप्त्याने ईझी जेटचे समभाग १६.९9% पर्यंत वाढविले.  युनायटेड किंग्डमची वाहतूक व्यवस्था इंधनाच्या चढ्या भावांमुळे अडचणीत आली. त्यामुळे एप्रिल २००६ मध्ये भीतीपोटी FL ने माघार घेतली आणि ईझी जेटचे गुंतवणुकीवर १४ कोटी डॉलर नफा कमवून ते समभाग ३२.५ कोटी डॉलरला विकले.  नोव्हेंबर २००५ मध्ये म्हणजे १० वर्षांनंतर ईझी जेट ने रॉय वेबस्टर यांना CEO पदावरून कमी केले आणि त्या ठिकाणी RAC पीएलसी ॲन्ड्‌ऱ्यू हॅरिसन यांची CEO म्हणून नेमणूक केली. वाहतूक व्यवस्थेत गुंतवणूक करणारे ईझी जेटचे संस्थापक सर स्टेलिऑस हाजी-लोंनौ आणि कुटुंबीय यांचे जुलै २०१४ पर्यंत ईझी ग्रुप होल्डिंग लिमिटेडमध्ये मोठ्या प्रमाणात म्हणजेच ३४.६२% समभाग होते.

ईझी जेटची सन १९९५मध्ये स्थापना झाली पण इतर संघटनांचे सामिलीकरणाने आणि ताबा मिळाल्याने विकास अतिशय जलद होत गेला. ईझी जेट ही किफायतशीर प्रवास देणारी असल्याने प्रवाशांचा ओघ वाढतच राहिला. इतर संघटित कंपन्यांबरोबर ईझी जेट स्वित्झर्लंडमध्ये  २०० पेक्षा जादा विमाने चालवू लागली.

==विस्तार आणि फायदा== 
ईझी जेटची स्थापना झाल्यापासूनच अतिशय वेगाने विकास झाला सर्व [[युरोप]] खंडात आणि युनायटेड किंग्डममध्ये मागणी वाढली. यामुळे ईझी जेटने GB विमान कंपनीसह अनेक प्रतिस्पर्धी विमान कंपन्या खरेदी केल्या.

मार्च १९९८, ईझी जेटने स्विस चार्टर एर लाईनच्या TEA विमानतळाचे 3० लाख स्विस फ्रँक देऊन ४०% भाग खरेदी केले. या विमान मार्गाचे नाव ईझी जेट स्वित्झलंड केले आणि १ एप्रिल १९९९ रोजी विमान सेवेचे विशेष हक्क चालू केले. त्याचबरोबर मुख्य कार्यालयाचे ठिकाण जिनिव्हा आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर नेले.

ईझी जेटचे हे युनायटेड किंग्डमबाहेरील पहिले नवीन ठाणे झाले. सन २००२ मध्ये लंडन-स्टॅंस्टेडचे ठाणे Go ३७.४ कोटी पाऊंडांना खरेदी केले.. ईझी जेटची ब्रिस्टॉल येथे GO, ईस्ट मिडलॅंड आणि लंडन-स्टॅंस्टेड, ही तीन नवीन विमानतळ ठाणी झाली. ईझी जेटची  GO विमानतळ ताब्यात आल्याने बोईंग 737-300 चीसंख्या दुप्पट झाली.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/1990691.stm|अ‍ॅक्सेसदिनांक=२ सप्टेबर २०१५|प्रकाशक=वेब सायटेशन डॉट ओआर्‌जी|title=ईझी जेटला खरेदीसाठी £374m|भाषा=इंग्लिश|archive-date=2015-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20150927085746/http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/1990691.stm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

सन २००२ मध्ये ईझी जेटचे गॅटविक विमानतळावर ठाणे सुरू झाले. आणि त्यानंतर २००३ आणि २००७ मध्ये जर्मनी, फ्रान्स,  इटली, आणि स्पेन येथे ठाणी सुरू झाली. ईझी जेटचा युरोप खंडात जम बसला. २००७ मध्ये युरोप खंडातील इतर कोणत्याही विमानसेवेपेक्षा आम्ही प्रत्येक दिवशी जादा विमानसेवा देतो, असा ईझी जेटने दावा केला.

२५ ऑक्टोबर २००७ रोजी ब्लण्ड ग्रुपच्या जीबी विमान कंपनीचे सर्व समभाग ईझी जेटने १०.३ कोटी पाऊंड देऊन खरेदी केले व हे पाऊंड लंडनमधील गॅटविक विमानतळावरील ठाण्याच्या विकासासाठी वापरले. त्याचबरोबर मॅंचेस्टर विमानतळावर एक नवीन ठाणे चालू केले. 
 
जून २०११ मध्ये ईझी जेटने दक्षिण लंडन विमानतळावर एक ठाणे चालू केले आणि तेथून अलिकांते, ॲमस्टरडॅम, बार्सिलोना, बेलफास्ट,, फारो, मलागा, जर्सी, पालमा दे माजोरका आणि इबिझा या ठिकाणांसाठी विमानसेवा देण्याचे ठरवले.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/transport/8578833/EasyJet-to-open-new-base-at-Southend.html|अ‍ॅक्सेसदिनांक=०२ सप्टेबर २०१५  |प्रकाशक=टेलिग्राफ डॉट यूके |title= ईझी जेटची नवीन शाखा साउथएन्ड उघडली आहे|भाषा=इंग्लिश}}&lt;/ref&gt;

मार्च २०१३ मध्ये ईझी जेट आणि त्यांचे चीफ फायनॅन्शियल ऑफिसर(CFO) ख्रिस केनेडी यांनी विमान मार्गाच्या जाहिरातीसाठी लंडन-गॅटविक ते थेट मॉस्को या विमान मार्गाचे उद्‌घाटन केले.

सन २०१४ मध्ये ईझीजेटने युरोपातील २३वे केंद्र हॅंबुर्ग येथे 3 ए 319 या विमानाची व १५ नवीन हवाई मार्गांची सोय केली. त्यापूर्वी ६ मार्ग चालू होतेच. शिवाय नेपल्स येथे एक लहानसे ठाणे उघडले. या ठाण्यात सध्या दोन विमाने ठेवणे आणि ठाण्यातून २० हवाई मार्ग चालू करणे ही योजना असावी असे वाटते.

==व्यवसाय डावपेच== 
ईझी जेटने साऊथ-वेस्ट विमान कंपनीच्या व्यवसायाच्या कामकाज पद्धती चालू करण्याचे ठरविले. त्या डावपेचात खर्च कमी करण्यासाठी एकमेकाशी जुळवून जाणारी विमाने विकणेचे नाही, सेवार्थ दिले जाणारे आहार, मोठी विमाने वापरात आणणे,  विमानाचा परतीचा प्रवास ताबडतोब चालू करणे, जादा सेवेसाठी सेवा शुल्क घेणे, व्यवसायातील खर्च कमी करणे या बाबींचा समावेश होता.  त्यांची विमाने १२ वर्षे जुनी तर ईझी जेटची ५ वर्षे जुनी होती.

ईझी जेटचे स्वरूप आणि चलनवलन दूरचित्रवाणीवरील ITV चॅनेलवर airline मालिकेत लंडन-ल्य़ूटन आणि त्यांच्या इतर विमानंतळांवर प्रक्षेपित केले जाते.

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:युनायटेड किंग्डममधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:इ.स. १९९५ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>fw3ld1b692i57cn542gnz3nafn3vt08</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>एर नामिबिया</title>
    <ns>0</ns>
    <id>186054</id>
    <revision>
      <id>2682198</id>
      <parentid>2680475</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T08:06:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682198</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23030" sha1="76gooar7q3oe9dkmi0q5j5jud5hf6y5" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''एर नामिबिया''' तथा '''एर नामिबिया प्रायव्हेट लिमिटेड''' ही नामिबियामधील मुख्य विमानवाहतूक कंपनी होती.&lt;ref name=&quot;Namibia Set To Establish New National Airline&quot;&gt;{{cite news
 |title=Namibia Set To Establish New National Airline
 |url=https://simpleflying.com/namibia-new-national-airline/
 |publisher=Simple Flying
 |date=10 September 2021
 |access-date=20 April 2026
 }}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; तिचे मुख्यालय देशाची राजधानी [[विंडहोक]] येथे होते.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Air Namibia – Contact Us
 |url=http://www.airnamibia.com.na/contact-us
 |publisher=Air Namibia
 |access-date=15 July 2011
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121018194344/http://www.airnamibia.com.na/contact-us
 |archive-date=18 October 2012
 |url-status=usurped
 |df=dmy-all
}}&lt;/ref&gt;

कंपनी देशांतर्गत, प्रादेशिक आणि आंतरराष्ट्रीय अशा नियोजित प्रवासी व मालवाहतूक सेवा चालवत होती. तिचे आंतरराष्ट्रीय मुख्य ठाणे [[विंडहोक होसेआ कुटाको आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] येथे तर देशांतर्गत ठाणे [[विंडहोक इरोस विमानतळ|विंडहोक इरोस विमानतळ]] येथे होते.

डिसेंबर २०१३पासून ही [[विमान वाहतूक कंपनी]] पूर्णपणे [[नामिबिया सरकार]]च्या मालकीची होती.&lt;ref name=&quot;Corporate Profile&quot;&gt;{{cite web
 |title=Corporate Profile – Air Namibia
 |url=https://www.airnamibia.com/about-us/corporate-profile/
 |publisher=Air Namibia
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201112002005/https://www.airnamibia.com/about-us/corporate-profile/
 |archive-date=12 November 2020
 |access-date=20 April 2026
}}&lt;/ref&gt;

ही कंपनी [[आंतरराष्ट्रीय हवाई वाहतूक संघटना]] आणि [[आफ्रिकन विमानकंपन्यांची संघटना]] या दोन्ही संस्थांची सदस्य होती.

=== नामिबिया एर म्हणून नव्याने सुरुवात ===
एर नामिबिया बंद केल्यानंतर नामिबिया सरकारने नवीन राष्ट्रीय ध्वजवाहक स्थापन करण्याची योजना जाहीर केली. एर नामिबिया पुन्हा सुरू करणे किंवा त्याच नावाचा वापर सुरू ठेवायला स्पष्ट नकार दिला. २०२४ मध्ये &quot;[[नामिबिया एर]]&quot; हे नाव अधिकृतरीत्या मंजूर करण्यात आले.&lt;ref&gt;{{Cite news
 |title=Namibia to launch new flag carrier, not revive Air Namibia
 |url=https://www.ch-aviation.com/news/157772-namibia-to-launch-new-flag-carrier-not-revive-air-namibia
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251119191414/https://www.ch-aviation.com/news/157772-namibia-to-launch-new-flag-carrier-not-revive-air-namibia
 |archive-date=2025-11-19
 |access-date=2026-02-19
 |work=ch-aviation
 |language=en-US
 |url-status=live
 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
 |last=TTJ
 |date=2025-09-05
 |title=Namibia plans new national airline, rules out reviving Air Namibia
 |url=https://traveltradejournal.com/namibia-plans-new-national-airline-rules-out-reviving-air-namibia/
 |access-date=2026-02-19
 |website=Travel Trade Journal
 |language=en-US
}}&lt;/ref&gt;

नवीन कंपनी जून ते डिसेंबर २०२६ दरम्यान काम सुरू करण्याची अपेक्षा आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Namibia Set To Establish New National Airline {{!}} Aviation Week Network
 |url=https://aviationweek.com/air-transport/airlines-lessors/namibia-set-establish-new-national-airline
 |access-date=2026-02-19
 |website=aviationweek.com
}}&lt;/ref&gt;


== ताफा ==
[[File:Airbus_A330-200_Air_Namibia_(NMB)_F-WWYC_-_MSN_1451_-_Will_be_V5-ANO_(9716408773).jpg|thumb|एर नामिबिया [[एरबस ए३३०‑२००]]]]
[[File:Air_Namibia_ERJ-135_Breidenstein-1.jpg|thumb|एर नामिबिया [[एम्ब्राएर ईआरजे १४५ कुटुंब|एम्ब्राएर ईआरजे १३५ईआर]]]]

=== अंतिम ताफा ===
ऑगस्ट २०१९ पर्यंत एर नामिबियाच्या ताफ्यात खालील विमानप्रकार होते:&lt;ref&gt;{{cite journal
 |title=Global Airline Guide 2019 (Part One)
 |journal=Airliner World
 |issue=October 2019
 |page=21
}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:auto;border-collapse:collapse;text-align:center&quot;
|+ एर नामिबिया ताफा
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | विमानप्रकार
! rowspan=&quot;2&quot; | सेवेत
! rowspan=&quot;2&quot; | ऑर्डर्स
! colspan=&quot;3&quot; | प्रवासी क्षमता
! rowspan=&quot;2&quot; | नोंदी
|-
! सी
! वाय
! एकूण
|-
| [[एरबस ए३१९‑१००]]
| ४
| —
| १६
| ९६
| ११२&lt;ref name=&quot;Namibia: National Airline Enters New Era&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Namibia: New Air Namibia Plane Arrives&quot; /&gt;
|
|-
| [[एरबस ए३३०‑२००]]
| २
| —
| ३०
| २१४
| २४४&lt;ref name=&quot;Namibia: Air Namibia Introduces New Planes&quot; /&gt;
|
|-
| [[एम्ब्राएर ईआरजे परिवार|एम्ब्राएर ईआरजे १३५ईआर]]
| ४
| २&lt;ref name=&quot;aerospace&quot;&gt;{{cite web
 |url=http://www.africanaerospace.aero/air-namibia-approves-acquisition-of-six-embraer-airliners.html
 |title=Air Namibia approves acquisition of six Embraer airliners.
 |publisher=Africanaerospace.aero
 |date=10 August 2017
}}&lt;/ref&gt;
| —
| ३७
| ३७
|
|-
| [[एम्ब्राएर ईआरजे परिवार|एम्ब्राएर ईआरजे १४५ईआर]]
| —
| ४&lt;ref name=&quot;aerospace&quot;/&gt;
| —
| ५०
| ५०
|
|-
! एकूण
! १०
! ६
! colspan=&quot;5&quot; |
|}

=== निवृत्त विमाने&lt;ref name=&quot;ATDB&quot; /&gt; ===
[[File:Air Namibia Boeing 747-400 V5-NMA FRA 2001-7-26.png|thumb|एर नामिबिया [[बोईंग ७४७‑४००]] २००१ मध्ये [[फ्रांकफुर्ट विमानतळ]]ावरून उड्डाण करताना.]]

{{Div col|colwidth=22em}}
* [[एरबस ए३४०‑३००]]&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Our Fleet
 |publisher=Air Namibia
 |url=http://www.airnamibia.aero/about/our-fleet/
 |archive-url=https://archive.today/20131103205631/http%3A%2F%2Fwww.airnamibia.aero%2Fabout%2Four-fleet%2F
 |archive-date=3 November 2013
 |url-status=live
}}&lt;/ref&gt;
* [[एटीआर ४२]]&lt;ref name=&quot;Good business&quot; /&gt;
* [[बीचक्राफ्ट १९००डी]]&lt;ref name=&quot;Air Namibia exploite son premier Embraer ERJ-135&quot; /&gt;
* [[बोईंग ७२७]]&lt;ref name=&quot;Good business&quot; /&gt;
* [[बोईंग ७३७‑२००]]
* [[बोईंग ७३७‑२००सी]]
* [[बोईंग ७३७‑५००]]
* [[बोईंग ७३७‑८००]]
* [[बोईंग ७४७एसपी]]&lt;ref&gt;{{cite news
 |title=Air Namibia leases SAA 747SP
 |url=http://www.flightglobal.com/articles/1999/05/19/51324/air-namibia-leases-saa-747sp.html
 |agency=Flight International
 |publisher=Flightglobal.com
 |date=19 May 1999
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121104144044/http://www.flightglobal.com/news/articles/air-namibia-leases-saa-747sp-51324/
 |archive-date=4 November 2012
 |access-date=5 July 2012
 |url-status=live
}}&lt;/ref&gt;
* [[बोईंग ७४७‑४००]]
* [[बोईंग ७४७‑४०० कॉम्बी]]&lt;ref name=&quot;Namibia boosts cargo with 747 Combi&quot; /&gt;
* [[बोईंग ७६७‑३००ईआर]]
* [[सेस्ना १८२]]&lt;ref name=&quot;FI1981&quot; /&gt;
* [[सेस्ना २१०]]&lt;ref name=&quot;FI1985&quot; /&gt;
* [[सेस्ना ३१०]]&lt;ref name=&quot;FI1985&quot; /&gt;
* [[सेस्ना ४०२]]&lt;ref name=&quot;FI1985&quot; /&gt;
* [[सेस्ना ४०४ टायटन|सेस्ना ४०४]]&lt;ref name=&quot;FI1985&quot; /&gt;
* [[सेस्ना ४१४]]&lt;ref name=&quot;FI1985&quot; /&gt;
* [[कॉन्व्हेर ५८०]]{{sfnp|Guttery|1998|p=136}}
* [[डग्लस सी‑४७ए]]
* [[डग्लस सी‑४७बी]]
* [[डग्लस सी‑५४ए]]
* [[डग्लस सी‑५४बी]]
* [[डीएचसी‑८‑३००]]
* [[डग्लस डीसी‑४]]
* [[डग्लस डीसी‑६बी]]
* [[फेअरचाइल्ड हिलर एफएच‑२२७]]{{sfnp|Guttery|1998|p=136}}
* [[फोकर एफ‑२८‑३०००]]
* [[फोकर एफ‑२८‑४०००]]
* [[एचएस ७४८ सिरीज २ए]]
* [[आयपीटीएन सीएन‑२३५|इंडोनेशियन एरोस्पेस सीएन‑२३५]]&lt;ref name=&quot;Air Namibia works new strategy&quot; /&gt;
* [[मॅकडॉनेल डग्लस एमडी‑११]]&lt;ref name=&quot;FI2004-69&quot; /&gt;
* [[पायपर पीए‑३१ नावा‍हो]]&lt;ref name=&quot;FI1981&quot; /&gt;
* [[पायपर पीए‑३४ सेनेका]]&lt;ref name=&quot;FI1985&quot; /&gt;
{{div col end}}

==इतिहास==
या विमान कंपनीचा इतिहास नोव्हेंबर १९४६ मध्ये [[साउथ वेस्ट एर ट्रान्सपोर्ट]]च्या स्थापनेपासून सुरू होतो. या कंपनीने १९४९मध्ये [[ग्रूटफाँटेन]] ते [[विंडहोक]] दरम्यान नियमित विमानसेवा सेवा सुरू केली. त्यानंतर लगेचच मालवाहतुक सेवाही सुरू केली.

{{मट्रा|इंग्रजी}}
1950 मध्ये या विमान कंपनीने आऊट आफ्रिका विमान मार्गावर खान पण व्यवस्था ही चालू केली. सन १९५८मध्ये ऱ्यान नवीओंस ही सात आणि दे हॅविलॅंड ड्रॅगन रॅपिड एक या विमान तांड्याच्या सेवा मार्गाच्या नेटवर्कमध्ये ग्रूत्फोंतें, त्सुमेब, ओटीजीवरोङ्गो, औटजो, स्वकोप्मुंड, वलविस बे आणि विन्धोएक यांचा समावेश केला.

साऊथ वेस्ट विमान कंपनीची (आफ्रिकन्स: स्वीडिश लगडियन्स) निर्मिती करण्यासाठी अलीकडील साधारण तीन वर्षांत स्थापन झालेली ओर्यक्ष एव्हिएशन ही लहानशी विमान कंपनी २६-३-१९५९ रोजी SWAT मध्ये समाविष्ट झाली. IATAचे सदस्यत्व त्याच वेळी या विमान कंपनीने मिळविले.

या कंपनीने दोन केसस्ना 205s खरेदी केली. डिसेंबर १९६२मध्ये त्यांचा समावेश विमान तांड्यात झाला. नवीओंस विमानाची जागा यांनी घेतली. सन १९६३मध्ये राजकीय सेवा देणारी नामीबिया एर ही विमान कंपनी सन १९६६मध्ये स्वीडिश लगडियन्सची दुय्यम कंपनी झाली. सन १९६९मध्ये सफमरीन यांनी या स्वीडिश विमान कंपनीचे ५०% शेअर्स खरेदी केले. अंततः: कंपनीच्या कामकाजातील सहभाग इतका गतिमान झाला की तो ८५% झाला. फेब्रुवारी १९७०मध्ये या स्वीडिश विमान सेवेत ४ अझतेक्स, १ बीव्हरर, ३ चेरोकिस, १ केसस्ना १८२, एक केसस्ना 205, 1 केसस्ना 206, 1 केसस्ना 402, 3 DC-3s आणि 5 कोमांचेस असा विमानाचा समावेश होता. त्यावेळी या विमान कंपनीचे 45 कर्मचारी होते. सन 1974 मध्ये ग्रूत्फोंतें आणि त्सुमेब येथे खनिज वाहतूक करनेसांठी फाईर्चिल्ड – हिल्लर FH-227 खरेदी केले आणि कोंवैर 580ची खरेदी नोंदणी केली.

1 डिसेंबर 1978 रोजी स्वीडीश विमान कंपनी नामीबिया विमान कंपनीत समाविष्ट झाली. सन 1982 मध्ये दक्षिण-पछिम आफ्रिकन सरकार या कंपनीचे प्रमुख भाग धारक झाले. सन 1986 मध्ये वरील घटनेने दक्षिण-पश्चिम आफ्रिका राष्ट्रीय परिवहन संघाची निर्मिती झाली आणि नामीब एरने देश्यातील सर्व विमान वाहतूक चालविणेची जबाबदारी स्वीकारली. सन 1987 मध्ये ही एर लाइन या देश्याची ध्वजधारी विमान वाहतूक कंपनी दर्शली गेली. त्या वर्षी दोन 19-आसनी बीच 1900स विमाने खरेदी केली. सन 1988 मध्ये नामिबियन स्टेट-ओनड होल्डिंग कंपनी ट्रान्सनामिब असी कायदेशीर नोंदणी झाली. 6 ऑगष्ट 1989 रोजी यांनी बोइंग 737-200 साऊथ आफ्रिकन एरवेझ कडून भाडे कराराने घेतले आणि विन्धोएक-जोहान्सबर्ग या मार्गावर जेट एर उद्घाटन केले. त्याच वर्षी ऑक्टोबर मध्ये बीच 1900हे तिसरे विमानाची यांनी आपल्या विमान तांड्यात नोंदणी केली.

सन 1990 आणि 1991 मध्ये अनुक्रमे लुसाका आणि लुआंडा साठी विमान सेवा सुरू केल्या. ऑक्टोबर 1991 मध्ये राष्ट्राच्या स्वातंत्र्याचे स्मरण होऊन या विमान कंपनीने ख्रिस्ती वारसा जपण्यासाठी सध्याचे नाव एर नामीबिया धारण केले.

==सेवा==
सन 1990चे सुरुवातीस युरोप साठी विन्धोएक - फ्रॅंकफर्ट ही लांब पल्याची विमान सेवा&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.cleartrip.com/flight-booking/air-namibia-airlines.html |title=एर नामिबिया सेवा |प्रकाशक=क्लेअरट्रिप.कॉम |दिनांक=१४ ऑक्टोबर २०१५ |accessdate=2015-10-14 |archive-date=2015-10-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151022085852/http://www.cleartrip.com/flight-booking/air-namibia-airlines.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; सुरू केली ती सन 1991 मध्ये बोइंग 747SP या विमानाचा वापर करून आठवड्यातून दोन वेळ उड्डाण सुरू झाली आणि सन 1992 मध्ये या उड्डाण सेवेत विना थांबा लंडन मार्गाचा समावेश केला. सन 1993 मध्ये फ्रॅंकफर्ट पर्यंत चालू असणारी आठवड्यातून दोन वेळ उड्डाण सेवा सुद्धा लंडन पर्यंत वाढविली. सन 1998 मध्ये नामीबियन सरकारने US$ 3,700,000 (सन 2015 मध्ये $5,353,593) देऊन एर नामिबिया, ट्रान्सनामीब मध्ये समाविष्ट  करण्याचा धोका पत्करला.

==गंतव्य ठिकाण सेवा==
एप्रिल 2000 मध्ये एर नामीबिया एक बोइंग 727-100, 2 आधुनिक बोइंग 737-200, एक बोइंग 747-400 कोंबी आणि 3 रायथेओण बीच C ही केप टाऊन, फ्रॅंकफर्ट, जोहान्सबर्ग, लंडन,लुआंडा, लुडेरित्झ, लूसाका, मौन, मोकुटी लॉज, म्पचा,,ओंडांगवा, ओरांजेमुंड, स्वकोप्मुंड, विक्टोरिया फाल्ल्स, वाल्वीस बे, आणि विन्धोएक या ठिकाणासाठी सेवा पुरवीत आहे. त्याच वर्षी ही विमान कंपनी आफ्रिकन एर लाइन्स संघटना&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=http://afraa.org/index.php/events/item/58-air-namibia/58-air-namibia |title=एर नामिबिया |प्रकाशक=अफरा.ऑर्ग |दिनांक=३१ जुलै २०१३ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१४ ऑक्टोबर २०१५ |archive-date=2015-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151017010001/http://afraa.org/index.php/events/item/58-air-namibia/58-air-namibia |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; मध्ये सामील झाली. सप्टेंबर 2013 मध्ये एर नामीबिया ने टौलौसे मध्ये पहिली एर बस A330-200 घेतली. या वेळी यांचे एकूण कर्मचारी 418 होते. ऑक्टोबर 2013 रोजी आफ्रिका आणि युरोप या देश्यातील 17 विमानतळ आणि 16 गंतव्य ठिकाणे यां विमान मार्गांचा उड्डाण सेवेत समावेश होता त्यापैकी 8 अंतरदेशीय ठिकाणे होती. ऑगस्ट 2013 रोजी एर नामीबियाची बरीचशी उड्डाण सेवा साऊथ आफ्रिकेकडे विन्धोएक-जोहान्संबर्ग आणि विन्धोएक-केप टाऊन या विस्तृत अश्या प्रादेशिक मार्गावर पसरविलेली होती.

==सहभाग==
जुलै 2013 रोजी एर नामीबियाने सध्या उड्डाण&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=http://allafrica.com/stories/201301240463.html |title=
नामिबिया: एर साठी उड्डाणे युनायटेड किंग्डम पर्यंत कमी |प्रकाशक=ऑल आफ्रीका.कॉम  |दिनांक=२४ जानेवारी २०१३ | अ‍ॅक्सेसदिनांक = १४ ऑक्टोबर २०१५}}&lt;/ref&gt; सेवा करीत असलेल्या केनया एरवेझ बरोबर (जोहान्सबर्ग-नैरोबी-जोहान्सबर्ग, लुसाका-नैरोबी-लुसाका) हे कायदेशीर सहभाग करार&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.namibiansun.com/business/code-sharing-connects-namibia-kenya.55501 |title=कोड शेअरिंग केन्या नामिबिया कनेक्ट |प्रकाशक=नमिबिअन्सुन.कॉम |दिनांक=३१ जुलै २०१३ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१४ ऑक्टोबर २०१५ |archive-date=2015-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151016190634/http://www.namibiansun.com/business/code-sharing-connects-namibia-kenya.55501 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; केले.

== सध्याचा विमान ताफा ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! विमान
! संख्या
|-
| [[एरबस ए३१९-१००]]
| ४
|-
| [[एरबस ए३१९-२००]]
| २
|-
| एम्ब्राएर ईआरजे १३५
| ४
|}

==संदर्भ:==

[[वर्ग:नामिबियामधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:इंग्रजी आकडे असणारे लेख]]</text>
      <sha1>76gooar7q3oe9dkmi0q5j5jud5hf6y5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ब्रिटिश ओव्हरसीझ एरवेझ कॉर्पोरेशन</title>
    <ns>0</ns>
    <id>189329</id>
    <revision>
      <id>2682089</id>
      <parentid>2250962</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T19:32:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>वर्ग</comment>
      <origin>2682089</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3244" sha1="m2pp4xhu5jz3oszk4izpxwyf826e24g" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''ब्रिटिश ओव्हरसीझ एरवेझ कंपनी''' ही एक [[ब्रिटन|ब्रिटिश]] विमानवाहतूक कंपनी होती. हिची रचना [[इ.स. १९३९|१९३९मध्ये]] [[इंपिरियल एअरवेज]] आणि [[ब्रिटिश एअरवेज लिमिटेड]] या दोन कंपन्या एकत्र होऊन झाली. १९७४मध्ये [[ब्रिटिश युरोपियन एअरवेज]] ही कंपनी यात विलीन होऊन [[ब्रिटिश एअरवेज]]ची रचना झाली.

== इतिहास ==
[[दुसरे महायुद्ध]] सुरू झाल्यावर इंपिरियल एअरवेज आणि ब्रिटिश एअरवेज लिमिटेड या दोन कंपन्यांनी सुरक्षेसाठी आपले तळ [[लंडन]]मधून [[ब्रिस्टॉल]] येथे हलवले व त्याचवेळी एकत्र धंदा करण्याचा करार केला. [[युनायटेड किंग्डम]]च्या [[युनायटेड किंग्डमची संसद|संसदेने]] [[२४ नोव्हेंबर]], इ.स. १९३९ रोजी एक कायदा पारित केला आणि त्यावेळी वेगवेगळ्या असलेल्या या दोन कंपन्यांना एकत्र करून ब्रिटिश ओव्हरसीझ एअरवेज कंपनीची निर्मिती केली व तिला राष्ट्रीय विमानवाहतूक कंपनीचा दर्जा दिला. युद्धादरम्यान लांब पल्ल्याच्या विमानांची कमतरता असूनही या कंपनीने युनायटेड किंग्डमच्या जगभर पसरलेल्या वसाहती आणि [[अक्ष राष्ट्रे|अक्ष राष्ट्रांत]] सामील नसलेल्या देशांशी वाहतूक सुरूच ठेवली होती. आपल्या हयातीदरम्यान या कंपनीने ४० पेक्षा अधिक प्रकारच्या विमानांचा वापर केला.

== हे सुद्धा पहा ==
* [[ब्रिटिश एरवेझ]]

[[वर्ग:बंद पडलेल्या विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:युनायटेड किंग्डममधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:इ.स. १९३९ मधील निर्मिती]]
[[वर्ग:इ.स. १९७४ मधील समाप्ती]]</text>
      <sha1>m2pp4xhu5jz3oszk4izpxwyf826e24g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682090</id>
      <parentid>2682089</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T19:41:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* इतिहास */</comment>
      <origin>2682090</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22819" sha1="cgh8dcjga20lx4dytslhzihdnv1067s" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''ब्रिटिश ओव्हरसीझ एरवेझ कंपनी''' ही एक [[ब्रिटन|ब्रिटिश]] विमानवाहतूक कंपनी होती. हिची रचना [[इ.स. १९३९|१९३९मध्ये]] [[इंपिरियल एअरवेज]] आणि [[ब्रिटिश एअरवेज लिमिटेड]] या दोन कंपन्या एकत्र होऊन झाली. १९७४मध्ये [[ब्रिटिश युरोपियन एअरवेज]] ही कंपनी यात विलीन होऊन [[ब्रिटिश एअरवेज]]ची रचना झाली.

== इतिहास ==
[[दुसरे महायुद्ध]] सुरू झाल्यावर इंपिरियल एअरवेज आणि ब्रिटिश एअरवेज लिमिटेड या दोन कंपन्यांनी सुरक्षेसाठी आपले तळ [[लंडन]]मधून [[ब्रिस्टॉल]] येथे हलवले व त्याचवेळी एकत्र धंदा करण्याचा करार केला. [[युनायटेड किंग्डम]]च्या [[युनायटेड किंग्डमची संसद|संसदेने]] [[२४ नोव्हेंबर]], इ.स. १९३९ रोजी एक कायदा पारित केला आणि त्यावेळी वेगवेगळ्या असलेल्या या दोन कंपन्यांना एकत्र करून ब्रिटिश ओव्हरसीझ एअरवेज कंपनीची निर्मिती केली व तिला राष्ट्रीय विमानवाहतूक कंपनीचा दर्जा दिला. युद्धादरम्यान लांब पल्ल्याच्या विमानांची कमतरता असूनही या कंपनीने युनायटेड किंग्डमच्या जगभर पसरलेल्या वसाहती आणि [[अक्ष राष्ट्रे|अक्ष राष्ट्रांत]] सामील नसलेल्या देशांशी वाहतूक सुरूच ठेवली होती. आपल्या हयातीदरम्यान या कंपनीने ४० पेक्षा अधिक प्रकारच्या विमानांचा वापर केला.

== गंतव्यस्थाने ==
कंपनी चालू असतानाची गंतव्यस्थाने:&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.flickr.com/photos/milliemotts/5311498234/|title=boac routes|date=31 December 2010|access-date=7 January 2017|archive-date=15 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211215034243/https://www.flickr.com/photos/milliemotts/5311498234/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://airchive.com/html/timetable-and-route-maps/uk-ireland-airlines-timetables-route-maps-and-history/1950-british-overseas-airways-corporation-boac-timetables-route-maps-and-history/7258|title=1950 - British Overseas Airways Corporation (BOAC) Timetables, Route Maps and History.|access-date=7 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170108093852/http://airchive.com/html/timetable-and-route-maps/uk-ireland-airlines-timetables-route-maps-and-history/1950-british-overseas-airways-corporation-boac-timetables-route-maps-and-history/7258|archive-date=8 January 2017|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.timetableimages.com/ttimages/ba2.htm|title=BOAC - British Overseas Airways Corporation|access-date=7 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170202010620/http://www.timetableimages.com/ttimages/ba2.htm|archive-date=2 February 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=BOAC July - Oct 1972 Network |url=https://www.aeroroutes.com/history/bajul72 |website=Aeroroutes |access-date=10 September 2022}}&lt;/ref&gt;

{{Div col|colwidth=}}
*[[आबादान]], इराण – [[आबादान आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] 
*[[अ‍ॅबर्डीन]] – [[अ‍ॅबर्डीन विमानतळ]]
*[[अबू धाबी]] – [[अल बतीन एक्झिक्युटिव्ह विमानतळ]]
*[[आक्रा]] – [[आक्रा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[ॲडलेड]] – [[ॲडलेड विमानतळ]]
*[[एडन]] – [[एडन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[अलेक्झांड्रिया]] – [[अलेक्झांड्रिया आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (इजिप्त)|अलेक्झांड्रिया आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[अम्मान]] – [[अम्मान सिव्हिल विमानतळ]]
*[[अ‍ॅमस्टरडॅम]] – [[शिफोल विमानतळ]]
*[[अँकरेज]], अलास्का – [[टेड स्टीव्हन्स अँकरेज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[सेंट जॉन्स, अँटिगा आणि बर्बुडा|अँटिगा]] – [[कुलिज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[अराक, इराण|अराक]] – [[अराक विमानतळ]]
*[[अस्मारा]] – [[योहानिस चौथा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[ऑकलंड]] – [[ऑकलंड विमानतळ]]
*[[बगदाद]] – [[बगदाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[बहरीन]] – [[बहरीन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[बंदर लेंगेह]] – [[बंदर लेंगेह विमानतळ]]
*[[बँकॉक]] – [[डॉन मुएंग आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[बँजुल]] – [[बँजुल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[बार्सिलोना]] – [[बार्सिलोना–एल प्रात विमानतळ]]
*[[बसरा]] – [[बसरा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[बेरूत]] – [[बेरूत आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[बेलफास्ट]] – [[बेलफास्ट आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[बर्म्युडा]] – [[बर्म्युडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[बर्मिंगहॅम]] – [[बर्मिंगहॅम विमानतळ]]
*[[ब्लँ टायर]] – [[चिलेका आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[बोगोटा]] – [[एल डोराडो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[मुंबई|बॉम्बे]] – [[सहार आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[बोर्दू]] – [[बोर्दू–मेरिग्नॅक विमानतळ]]
*[[बॉस्टन]] – [[लोगन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[बोवेन, क्वीन्सलँड|बोवेन]] – [[बोवेन विमानतळ]]
*[[ब्रिजटाउन]] – [[सीवेल विमानतळ]]
*[[ब्रिस्बेन]] – [[ब्रिस्बेन विमानतळ]]
*[[ब्युनोस आयर्स]] – [[एझेझा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[बुशेहर]] – [[बुशेहर विमानतळ]]
*[[कैरो]] – [[पेन एअरफील्ड]]
*[[कोलकाता|कलकत्ता]] – [[नेताजी सुभाषचंद्र बोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दमदम विमानतळ]]
*[[कराकस]] – [[सिमॉन बोलिव्हार आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (व्हेनेझुएला)|सिमॉन बोलिव्हार आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[कासाब्लांका]] – [[मोहम्मद पाचवा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[शिकागो]] – [[शिकागो ओ'हेअर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[चितगाव]] - [[चितगाव विमानतळ]]
*[[कोलंबो]] – [[रतमलाना विमानतळ]]
*[[कोलंबो]] – [[बंदरनायके आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[ढाका|डक्का]] – [[तेजगाव विमानतळ]]
*[[डकार]] – [[डकार-यॉफ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[दमास्कस]] – [[दमास्कस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[दार एस सलाम]] – [[दार एस सलाम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[डार्विन, नॉर्दर्न टेरिटरी|डार्विन]] – [[डार्विन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[दिल्ली]] – [[सफदरजंग विमानतळ]]
*[[डेन्व्हर]] – [[स्टॅपल्टन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[डेट्रॉईट]] – [[डेट्रॉईट मेट्रोपॉलिटन वेन काउंटी विमानतळ]]
*[[धाहरान]] – [[धाहरान आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[दोहा]] – [[दोहा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[दुबई]] – [[दुबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[डब्लिन]] – [[डब्लिन विमानतळ]]
*[[डर्बन]] – [[लुई बोथा विमानतळ]]
*[[ड्युसेलडॉर्फ]] – [[ड्युसेलडॉर्फ विमानतळ]]
*[[एडिनबर्ग]] – [[एडिनबर्ग विमानतळ]]
*[[एंटेबे]] – [[एंटेबे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[फ्रँकफर्ट]] – [[फ्रँकफर्ट ॲम मेन विमानतळ]]
*[[फ्रीपोर्ट, बहामास|फ्रीपोर्ट]] – [[ग्रँड बहामा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[फ्रीटाऊन]] – [[लुंगी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|फ्रीटाऊन-लुंगी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[गँडर, न्यूफाउंडलँड आणि लॅब्राडोर|गँडर]] – [[गँडर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[जॉर्जटाउन, गयाना|जॉर्जटाउन]] – [[चेड्डी जगन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|टायमेहरी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[ग्लासगो]] – [[ग्लासगो प्रेस्टविक विमानतळ]]
*[[ब्रिटिश हाँगकाँग|हाँगकाँग]] – [[कै टाक विमानतळ]]
*[[होनोलुलू]] – [[डॅनियल के. इनौये आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|जॉन रॉजर्स विमानतळ]]
*[[इस्तंबूल]] – [[इस्तंबूल अतातुर्क विमानतळ]]
*[[जकार्ता]] – [[हलीम परदनाकुसुमा विमानतळ]]
*[[जेद्दाह]] – [[कंदारा विमानतळ]]
*[[जोहान्सबर्ग]] – [[जॅन स्मट्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[कलँग]] – [[कलँग विमानतळ]]
*[[कंपाला]] – [[एंटेबे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[कानो (शहर)|कानो]] – [[अमिनू कानो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[कराची]] – [[जिन्ना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[खार्तूम]] – [[खार्तूम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[किंग्स्टन, जमैका|किंग्स्टन]] – [[पॅलिसाडोस विमानतळ]]
*[[कुआलालंपूर]] – [[सुबांग विमानतळ]]
*[[कुवेत]] – [[कुवेत आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[लागोस]] – [[लागोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[लास पालमास]] – [[गांडो विमानतळ]]
*[[लिमा]] – [[जॉर्ज चावेझ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[लिस्बन]] – [[पोर्टेला आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[लिव्हिंगस्टोन, झांबिया|लिव्हिंगस्टोन]] – [[लिव्हिंगस्टोन विमानतळ]]
*[[लंडन]] – [[हिथ्रो विमानतळ]]
*[[लॉस एंजेलस]] – [[लॉस एंजेलस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[लुसाका]] – [[लुसाका आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[लक्सर]] – [[लक्सर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[माद्रिद]] – [[माद्रिद–बाराजास विमानतळ]]
*[[माल्टा]] – [[माल्टा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[मँचेस्टर]] – [[मँचेस्टर विमानतळ|मँचेस्टर रिंगवे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[मनिला]] – [[निनॉय ॲक्विनो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मनिला आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[मार्सेल]] – [[मार्सेल प्रोव्हन्स विमानतळ]]
*[[मॉरिशस]] – [[प्लेसेन्स विमानतळ]] 
*[[मेलबर्न]] – [[एसेंडन विमानतळ]]
*[[मेक्सिको सिटी]] – [[मेक्सिको सिटी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[मायामी]] – [[मायामी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[माँटेगो बे]] – [[माँटेगो बे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[माँटेव्हिडिओ]] – [[करास्को आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[माँट्रियल]] – [[माँट्रियल–डोर्व्हल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[मॉस्को]] – [[मॉस्को व्नुकोवो विमानतळ]]
*[[नादी, फिजी|नादी]] – [[नादी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[नैरोबी]] – [[जोमो केन्याटा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[नासाऊ, बहामास|नासाऊ]] – [[नासाऊ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[न्यू यॉर्क शहर]] – [[आइडलवाइल्ड आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[न्दोला]] – [[सायमन म्वंसा काप्वेप्वे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (जुना)|न्दोला विमानतळ]]
*[[निकोसिया]] – [[निकोसिया आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[नुआदिबू]] – [[नुआदिबू आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[ओसाका]] – [[ओसाका आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[पर्थ]] – [[पर्थ विमानतळ]]
*[[फिलाडेल्फिया]] – [[फिलाडेल्फिया आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[पोर्ट ऑफ स्पेन]] – [[पियारको आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[प्राग]] – [[प्राग रुझीने विमानतळ]]
*[[रंगून]] – [[यांगून आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|रंगून आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[रेसिफे]] – [[रेसिफे/गुआरारापेस–गिल्बर्टो फ्रेयरे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[रेनफ्रू]] - [[रेनफ्रू विमानतळ]]
*[[रिओ दि जानेरो]] – [[रिओ दि जानेरो–गालेओ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[रोम]] – [[रोम चॅम्पिनो विमानतळ]]
*[[व्हिएक्स-फोर्ट|सेंट लुसिया]] – [[हेवानोरा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[हरारे|सॅलिसबरी]] – [[हरारे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सॅलिसबरी विमानतळ]]
*[[सॅन फ्रान्सिस्को]] – [[सॅन फ्रान्सिस्को आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[सँटियागो]] – [[लॉस सेरिलोस विमानतळ]]
*[[साओ पावलो]] – [[काँगोन्हास-साओ पावलो विमानतळ]]
*[[सिॲटल]] – [[सिॲटल–टाकोमा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[सोल]] – [[गिम्पो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[माहे, सेशेल्स|सेशेल्स]] – [[सेशेल्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[शांघाय]] – [[शांघाय हाँगकियाओ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[शॅनन, आयर्लंड|शॅनन]] – [[शॅनन विमानतळ]]
*[[सिंगापूर]] – [[पाय लेबार एअर बेस|सिंगापूर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[साउथहॅम्प्टन]] – [[साउथहॅम्प्टन विमानतळ]]
*[[स्टॉकहोम]] – [[स्टॉकहोम ब्रोमा विमानतळ]]
*[[सुरबाया]] – [[जुआंडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[सिडनी]] – [[सिडनी विमानतळ]]
*[[तेहरान]] – [[तेहरान मेहराबाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[तेल अवीव]] – [[बेन गुरियन विमानतळ|लोड विमानतळ]]
*[[टोक्यो]] – [[हानेडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[टोराँटो]] – [[टोराँटो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[त्रिनिदाद]] – [[पियार्को आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[त्रिपोली, लिबिया|त्रिपोली]] – [[त्रिपोली इद्रिस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[व्हँकुव्हर]] – [[व्हँकुव्हर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[व्हिक्टोरिया फॉल्स, झिम्बाब्वे|व्हिक्टोरिया फॉल्स]] – [[व्हिक्टोरिया फॉल्स विमानतळ]]
*[[व्हिएन्ना]] – [[व्हिएन्ना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[वॉशिंग्टन, डी.सी.]] – [[डलेस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[झुरिच]] – [[झुरिच विमानतळ]]
*[[मस्कत]] – [[बैत अल-फलाज विमानतळ]]
{{Div col end}}

== हे सुद्धा पहा ==
* [[ब्रिटिश एरवेझ]]

[[वर्ग:बंद पडलेल्या विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:युनायटेड किंग्डममधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:इ.स. १९३९ मधील निर्मिती]]
[[वर्ग:इ.स. १९७४ मधील समाप्ती]]</text>
      <sha1>cgh8dcjga20lx4dytslhzihdnv1067s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682139</id>
      <parentid>2682090</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T04:43:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* गंतव्यस्थाने */</comment>
      <origin>2682139</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22821" sha1="f65zt3zjbc8xpu990027gk1dvajfwdp" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''ब्रिटिश ओव्हरसीझ एरवेझ कंपनी''' ही एक [[ब्रिटन|ब्रिटिश]] विमानवाहतूक कंपनी होती. हिची रचना [[इ.स. १९३९|१९३९मध्ये]] [[इंपिरियल एअरवेज]] आणि [[ब्रिटिश एअरवेज लिमिटेड]] या दोन कंपन्या एकत्र होऊन झाली. १९७४मध्ये [[ब्रिटिश युरोपियन एअरवेज]] ही कंपनी यात विलीन होऊन [[ब्रिटिश एअरवेज]]ची रचना झाली.

== इतिहास ==
[[दुसरे महायुद्ध]] सुरू झाल्यावर इंपिरियल एअरवेज आणि ब्रिटिश एअरवेज लिमिटेड या दोन कंपन्यांनी सुरक्षेसाठी आपले तळ [[लंडन]]मधून [[ब्रिस्टॉल]] येथे हलवले व त्याचवेळी एकत्र धंदा करण्याचा करार केला. [[युनायटेड किंग्डम]]च्या [[युनायटेड किंग्डमची संसद|संसदेने]] [[२४ नोव्हेंबर]], इ.स. १९३९ रोजी एक कायदा पारित केला आणि त्यावेळी वेगवेगळ्या असलेल्या या दोन कंपन्यांना एकत्र करून ब्रिटिश ओव्हरसीझ एअरवेज कंपनीची निर्मिती केली व तिला राष्ट्रीय विमानवाहतूक कंपनीचा दर्जा दिला. युद्धादरम्यान लांब पल्ल्याच्या विमानांची कमतरता असूनही या कंपनीने युनायटेड किंग्डमच्या जगभर पसरलेल्या वसाहती आणि [[अक्ष राष्ट्रे|अक्ष राष्ट्रांत]] सामील नसलेल्या देशांशी वाहतूक सुरूच ठेवली होती. आपल्या हयातीदरम्यान या कंपनीने ४० पेक्षा अधिक प्रकारच्या विमानांचा वापर केला.

== गंतव्यस्थाने ==
कंपनी चालू असतानाची गंतव्यस्थाने:&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.flickr.com/photos/milliemotts/5311498234/|title=boac routes|date=31 December 2010|access-date=7 January 2017|archive-date=15 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211215034243/https://www.flickr.com/photos/milliemotts/5311498234/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://airchive.com/html/timetable-and-route-maps/uk-ireland-airlines-timetables-route-maps-and-history/1950-british-overseas-airways-corporation-boac-timetables-route-maps-and-history/7258|title=1950 - British Overseas Airways Corporation (BOAC) Timetables, Route Maps and History.|access-date=7 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170108093852/http://airchive.com/html/timetable-and-route-maps/uk-ireland-airlines-timetables-route-maps-and-history/1950-british-overseas-airways-corporation-boac-timetables-route-maps-and-history/7258|archive-date=8 January 2017|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.timetableimages.com/ttimages/ba2.htm|title=BOAC - British Overseas Airways Corporation|access-date=7 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170202010620/http://www.timetableimages.com/ttimages/ba2.htm|archive-date=2 February 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=BOAC July - Oct 1972 Network |url=https://www.aeroroutes.com/history/bajul72 |website=Aeroroutes |access-date=10 September 2022}}&lt;/ref&gt;

{{Div col|colwidth=22em}}
*[[आबादान]], इराण – [[आबादान आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[अ‍ॅबर्डीन]] – [[अ‍ॅबर्डीन विमानतळ]]
*[[अबू धाबी]] – [[अल बतीन एक्झिक्युटिव्ह विमानतळ]]
*[[आक्रा]] – [[आक्रा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[ॲडलेड]] – [[ॲडलेड विमानतळ]]
*[[एडन]] – [[एडन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[अलेक्झांड्रिया]] – [[अलेक्झांड्रिया आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (इजिप्त)|अलेक्झांड्रिया आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[अम्मान]] – [[अम्मान सिव्हिल विमानतळ]]
*[[अ‍ॅमस्टरडॅम]] – [[शिफोल विमानतळ]]
*[[अँकरेज]], अलास्का – [[टेड स्टीव्हन्स अँकरेज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[सेंट जॉन्स, अँटिगा आणि बर्बुडा|अँटिगा]] – [[कुलिज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[अराक, इराण|अराक]] – [[अराक विमानतळ]]
*[[अस्मारा]] – [[योहानिस चौथा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[ऑकलंड]] – [[ऑकलंड विमानतळ]]
*[[बगदाद]] – [[बगदाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[बहरीन]] – [[बहरीन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[बंदर लेंगेह]] – [[बंदर लेंगेह विमानतळ]]
*[[बँकॉक]] – [[डॉन मुएंग आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[बँजुल]] – [[बँजुल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[बार्सिलोना]] – [[बार्सिलोना–एल प्रात विमानतळ]]
*[[बसरा]] – [[बसरा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[बेरूत]] – [[बेरूत आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[बेलफास्ट]] – [[बेलफास्ट आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[बर्म्युडा]] – [[बर्म्युडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[बर्मिंगहॅम]] – [[बर्मिंगहॅम विमानतळ]]
*[[ब्लँ टायर]] – [[चिलेका आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[बोगोटा]] – [[एल डोराडो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[मुंबई|बॉम्बे]] – [[सहार आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[बोर्दू]] – [[बोर्दू–मेरिग्नॅक विमानतळ]]
*[[बॉस्टन]] – [[लोगन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[बोवेन, क्वीन्सलँड|बोवेन]] – [[बोवेन विमानतळ]]
*[[ब्रिजटाउन]] – [[सीवेल विमानतळ]]
*[[ब्रिस्बेन]] – [[ब्रिस्बेन विमानतळ]]
*[[ब्युनोस आयर्स]] – [[एझेझा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[बुशेहर]] – [[बुशेहर विमानतळ]]
*[[कैरो]] – [[पेन एअरफील्ड]]
*[[कोलकाता|कलकत्ता]] – [[नेताजी सुभाषचंद्र बोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दमदम विमानतळ]]
*[[कराकस]] – [[सिमॉन बोलिव्हार आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (व्हेनेझुएला)|सिमॉन बोलिव्हार आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[कासाब्लांका]] – [[मोहम्मद पाचवा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[शिकागो]] – [[शिकागो ओ'हेअर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[चितगाव]] - [[चितगाव विमानतळ]]
*[[कोलंबो]] – [[रतमलाना विमानतळ]]
*[[कोलंबो]] – [[बंदरनायके आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[ढाका|डक्का]] – [[तेजगाव विमानतळ]]
*[[डकार]] – [[डकार-यॉफ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[दमास्कस]] – [[दमास्कस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[दार एस सलाम]] – [[दार एस सलाम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[डार्विन, नॉर्दर्न टेरिटरी|डार्विन]] – [[डार्विन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[दिल्ली]] – [[सफदरजंग विमानतळ]]
*[[डेन्व्हर]] – [[स्टॅपल्टन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[डेट्रॉईट]] – [[डेट्रॉईट मेट्रोपॉलिटन वेन काउंटी विमानतळ]]
*[[धाहरान]] – [[धाहरान आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[दोहा]] – [[दोहा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[दुबई]] – [[दुबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[डब्लिन]] – [[डब्लिन विमानतळ]]
*[[डर्बन]] – [[लुई बोथा विमानतळ]]
*[[ड्युसेलडॉर्फ]] – [[ड्युसेलडॉर्फ विमानतळ]]
*[[एडिनबर्ग]] – [[एडिनबर्ग विमानतळ]]
*[[एंटेबे]] – [[एंटेबे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[फ्रँकफर्ट]] – [[फ्रँकफर्ट ॲम मेन विमानतळ]]
*[[फ्रीपोर्ट, बहामास|फ्रीपोर्ट]] – [[ग्रँड बहामा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[फ्रीटाऊन]] – [[लुंगी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|फ्रीटाऊन-लुंगी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[गँडर, न्यूफाउंडलँड आणि लॅब्राडोर|गँडर]] – [[गँडर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[जॉर्जटाउन, गयाना|जॉर्जटाउन]] – [[चेड्डी जगन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|टायमेहरी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[ग्लासगो]] – [[ग्लासगो प्रेस्टविक विमानतळ]]
*[[ब्रिटिश हाँगकाँग|हाँगकाँग]] – [[कै टाक विमानतळ]]
*[[होनोलुलू]] – [[डॅनियल के. इनौये आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|जॉन रॉजर्स विमानतळ]]
*[[इस्तंबूल]] – [[इस्तंबूल अतातुर्क विमानतळ]]
*[[जकार्ता]] – [[हलीम परदनाकुसुमा विमानतळ]]
*[[जेद्दाह]] – [[कंदारा विमानतळ]]
*[[जोहान्सबर्ग]] – [[जॅन स्मट्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[कलँग]] – [[कलँग विमानतळ]]
*[[कंपाला]] – [[एंटेबे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[कानो (शहर)|कानो]] – [[अमिनू कानो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[कराची]] – [[जिन्ना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[खार्तूम]] – [[खार्तूम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[किंग्स्टन, जमैका|किंग्स्टन]] – [[पॅलिसाडोस विमानतळ]]
*[[कुआलालंपूर]] – [[सुबांग विमानतळ]]
*[[कुवेत]] – [[कुवेत आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[लागोस]] – [[लागोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[लास पालमास]] – [[गांडो विमानतळ]]
*[[लिमा]] – [[जॉर्ज चावेझ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[लिस्बन]] – [[पोर्टेला आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[लिव्हिंगस्टोन, झांबिया|लिव्हिंगस्टोन]] – [[लिव्हिंगस्टोन विमानतळ]]
*[[लंडन]] – [[हिथ्रो विमानतळ]]
*[[लॉस एंजेलस]] – [[लॉस एंजेलस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[लुसाका]] – [[लुसाका आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[लक्सर]] – [[लक्सर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[माद्रिद]] – [[माद्रिद–बाराजास विमानतळ]]
*[[माल्टा]] – [[माल्टा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[मँचेस्टर]] – [[मँचेस्टर विमानतळ|मँचेस्टर रिंगवे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[मनिला]] – [[निनॉय ॲक्विनो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मनिला आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[मार्सेल]] – [[मार्सेल प्रोव्हन्स विमानतळ]]
*[[मॉरिशस]] – [[प्लेसेन्स विमानतळ]]
*[[मेलबर्न]] – [[एसेंडन विमानतळ]]
*[[मेक्सिको सिटी]] – [[मेक्सिको सिटी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[मायामी]] – [[मायामी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[माँटेगो बे]] – [[माँटेगो बे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[माँटेव्हिडिओ]] – [[करास्को आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[माँट्रियल]] – [[माँट्रियल–डोर्व्हल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[मॉस्को]] – [[मॉस्को व्नुकोवो विमानतळ]]
*[[नादी, फिजी|नादी]] – [[नादी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[नैरोबी]] – [[जोमो केन्याटा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[नासाऊ, बहामास|नासाऊ]] – [[नासाऊ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[न्यू यॉर्क शहर]] – [[आइडलवाइल्ड आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[न्दोला]] – [[सायमन म्वंसा काप्वेप्वे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (जुना)|न्दोला विमानतळ]]
*[[निकोसिया]] – [[निकोसिया आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[नुआदिबू]] – [[नुआदिबू आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[ओसाका]] – [[ओसाका आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[पर्थ]] – [[पर्थ विमानतळ]]
*[[फिलाडेल्फिया]] – [[फिलाडेल्फिया आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[पोर्ट ऑफ स्पेन]] – [[पियारको आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[प्राग]] – [[प्राग रुझीने विमानतळ]]
*[[रंगून]] – [[यांगून आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|रंगून आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[रेसिफे]] – [[रेसिफे/गुआरारापेस–गिल्बर्टो फ्रेयरे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[रेनफ्रू]] - [[रेनफ्रू विमानतळ]]
*[[रिओ दि जानेरो]] – [[रिओ दि जानेरो–गालेओ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[रोम]] – [[रोम चॅम्पिनो विमानतळ]]
*[[व्हिएक्स-फोर्ट|सेंट लुसिया]] – [[हेवानोरा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[हरारे|सॅलिसबरी]] – [[हरारे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|सॅलिसबरी विमानतळ]]
*[[सॅन फ्रान्सिस्को]] – [[सॅन फ्रान्सिस्को आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[सँटियागो]] – [[लॉस सेरिलोस विमानतळ]]
*[[साओ पावलो]] – [[काँगोन्हास-साओ पावलो विमानतळ]]
*[[सिॲटल]] – [[सिॲटल–टाकोमा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[सोल]] – [[गिम्पो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[माहे, सेशेल्स|सेशेल्स]] – [[सेशेल्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[शांघाय]] – [[शांघाय हाँगकियाओ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[शॅनन, आयर्लंड|शॅनन]] – [[शॅनन विमानतळ]]
*[[सिंगापूर]] – [[पाय लेबार एअर बेस|सिंगापूर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[साउथहॅम्प्टन]] – [[साउथहॅम्प्टन विमानतळ]]
*[[स्टॉकहोम]] – [[स्टॉकहोम ब्रोमा विमानतळ]]
*[[सुरबाया]] – [[जुआंडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[सिडनी]] – [[सिडनी विमानतळ]]
*[[तेहरान]] – [[तेहरान मेहराबाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[तेल अवीव]] – [[बेन गुरियन विमानतळ|लोड विमानतळ]]
*[[टोक्यो]] – [[हानेडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[टोराँटो]] – [[टोराँटो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[त्रिनिदाद]] – [[पियार्को आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[त्रिपोली, लिबिया|त्रिपोली]] – [[त्रिपोली इद्रिस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[व्हँकुव्हर]] – [[व्हँकुव्हर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[व्हिक्टोरिया फॉल्स, झिम्बाब्वे|व्हिक्टोरिया फॉल्स]] – [[व्हिक्टोरिया फॉल्स विमानतळ]]
*[[व्हिएन्ना]] – [[व्हिएन्ना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[वॉशिंग्टन, डी.सी.]] – [[डलेस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
*[[झुरिच]] – [[झुरिच विमानतळ]]
*[[मस्कत]] – [[बैत अल-फलाज विमानतळ]]
{{Div col end}}

== हे सुद्धा पहा ==
* [[ब्रिटिश एरवेझ]]

[[वर्ग:बंद पडलेल्या विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:युनायटेड किंग्डममधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:इ.स. १९३९ मधील निर्मिती]]
[[वर्ग:इ.स. १९७४ मधील समाप्ती]]</text>
      <sha1>f65zt3zjbc8xpu990027gk1dvajfwdp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>अक्षय महाराज भोसले</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195349</id>
    <revision>
      <id>2682106</id>
      <parentid>2674824</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T00:29:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682106</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25748" sha1="0o01jkvsu1hr5bnujg1utdbd4jw9jxa" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट हिंदू संत 
| नाव = अक्षय महाराज भोसले, बिजवडीकर 
| चित्र =
| मूळ_पूर्ण_नाव = अक्षय चंद्रकांत भोसले  
| जन्म_दिनांक = २६ ऑक्टोबर
| जन्म_स्थान = [[बिजवडी]]
| मृत्यू_दिनांक =
| मृत्यू_स्थान = 
| समाधिमंदिर = 
| उपास्यदैवत = [[विठ्ठल]]
| गुरू = प.पू.श्रीगुरू प्रमोद महाराज जगताप, प.पू.श्रीगुरू [[चैतन्य महाराज देगलूरकर]]
| पंथ = [[वारकरी संप्रदाय]]
| शिष्य = 
| साहित्यरचना = [[मासिक - वैष्णव दर्शन]]
| भाषा = [[मराठी भाषा]]
| कार्य = [[कीर्तन]],[[प्रवचन]]
| वडील_नाव = चंद्रकांत गुलाबराव भोसले 
| आई_नाव = धनश्री 
| पत्नी_नाव = प्रिया 
| अपत्ये = सुवीरा 
| वचन = 
| संबंधित_तीर्थक्षेत्रे = [[आळंदी]], [[पंढरपूर]], [[गोंदवले]]
| विशेष = ज्ञानेश्वरी, तुकारामगाथा, श्रीमद्भगवद्गीता, श्रीमद्भागवत यांचे अभ्यासक 
| स्वाक्षरी_चित्र = 
| तळटिपा = 
|चित्र_शीर्षक=अक्षयमहाराज भोसले}}

प्रदेशाध्यक्ष: धर्मवीर आध्यात्मिक सेना&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.sarkarnama.in/maharashtra/paschim-maharashtra/akshay-maharaj-bhosle-as-the-regional-president-of-dharmaveer-spiritual-sena-chief-minister-gave-the-responsibility-ub73|title=धर्मवीर आध्यात्मिक सेनेच्या प्रदेशाध्यक्षपदी अक्षयमहाराज भोसले; मुख्यमंत्र्यांनी दिली जबाबदारी|website=Sarkarnama|language=mr|access-date=2022-12-16}}&lt;/ref&gt;, संपादक : '''[[मासिक - वैष्णव दर्शन]]''' ( ओळख [[संत]] साहित्याची - [[वारकरी संप्रदाय]]  मुखपत्र )&lt;ref&gt;fb.com/vaishnavdarshn&lt;/ref&gt;, 
संस्थापक / अध्यक्ष : '''[[वारकरी संप्रदाय]] युवा मंच, महाराष्ट्र''' &lt;ref&gt;varkariyuva.blogspot.in&lt;/ref&gt;
कार्यकारी संचालक : '''[[महा एनजीओ फेडरेशन]]'''&lt;ref&gt;https://www.facebook.com/MahaNGOFederation/&lt;/ref&gt;

'''ह.भ.प.अक्षयमहाराज भोसले''' यांचा जन्म [[सातारा]] जिल्ह्यातील [[माण]] तालुक्यातील [[बिजवडी]]  या गावचा . लहानपणीच मातु:श्री धनश्री यांच्याकडून आध्यात्मिक संस्काराचे बाळकडू . शालेय प्राथमिक शिक्षण ज्ञानमंदिर प्राथमिक विद्यालय , [[पवई]] येथे तर माध्यमिक शिक्षण अनुक्रमे तेरणा महाविद्यालय , [[कोपरखैराणे]] व [[रयत शिक्षण संस्था]]  वाशी गाव येथील विद्यालयात . महाविद्यालयीन शिक्षण हे भारती विद्यापीठ अभियांत्रिकी महाविद्यालय  ,खारघर येथे . बालवयात मातु:श्री मुळे ब्रह्मलीन सद्गुरू बेळगावच्या कृष्णभक्त श्री कलावती देवी यांच्या सत्संगाची आवड . नियमित बलोपासना तथा आदि संत वाड्मयाचे वाचन मनन .शालेय शिक्षण घेतानाच देगलूरकर परंपरेचे निष्ठावंत तथा वै.श्रीधुंडामहाराज देगलूरकर यांचे शिष्य श्रीप्रमोदमहाराज जगताप यांच्या कीर्तनाचा बालमनावर परिणाम . गळ्यात पवित्र तुळशीची माळ धारण . शास्त्रीय गायन तथा पखवाज वादन यांचे शिक्षण . प.पू.श्रीगुरू ह.भ.प.[[चैतन्य महाराज देगलूरकर]], प.पू.श्रीगुरू ह.भ.प. प्रमोदमहाराज जगताप यांचे पारमार्थिक क्षेत्रात प्रमुख मार्गदर्शन .सद्गुरू प.पू. [[बाबामहाराज सातारकर]] यांच्या कीर्तन श्रवणाची आवड .सन २०१४ पासून  '''[[मासिक - वैष्णव दर्शन|मासिक वैष्णव दर्शन]]''' ( ओळख [[संत]] साहित्याची - [[वारकरी संप्रदाय]]  मुखपत्र ) याचे मुख्य संपादक म्हणून कार्यरत . इंटरनेटच्या माध्यमातून [[वारकरी संप्रदाय]] व त्यातील [[संत]][[साहित्य]] जगापुढे आणण्यासाठी प्रयत्नशील . नियमित पणे [[वारकरी संप्रदाय]]युवा मंचच्या [[ब्लॉग]] द्वारे लिखाण . [[वारकरी संप्रदाय]] संदर्भात अनेक मुलाखती . [[पंढरपूर]] [[वारी]] दरम्यान [[दूरदर्शन-सह्याद्री]] &lt;ref&gt;https://www.youtube.com/watch?v=Cbjpvr3zxak&lt;/ref&gt;.ऋषी पंचमी निमित्त [[दूरदर्शन-सह्याद्री]] वरील मुलाखत &lt;ref&gt;https://www.youtube.com/watch?v=FgaldxVQlVI&lt;/ref&gt;वाहिनीवर अनेक मुलाखती . [[वारी]] आणि सोशल मिडिया यांवरील [[झी २४ तास]] &lt;ref&gt;https://www.youtube.com/watch?v=qm_LGHPXRY8&lt;/ref&gt;वरील विशेष मुलाखत . [[वारकरी संप्रदाय]] व त्यातील कार्याविषयी [[लोकमत]],[[प्रहार (वृत्तपत्र)]]&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://prahaar.in/wari-on-social-media/ |title=संग्रहित प्रत |access-date=2016-09-20 |archive-date=2016-07-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160707185255/http://prahaar.in/wari-on-social-media/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;,[[सकाळ (वृत्तपत्र)]],[[पुढारी (दैनिक)]] आदींद्वारा लेख तथा कार्याचा गौरव विवध वृत्त प्रसिद्ध . महाराष्ट्रातील विविध भागात अखंड हरीनाम सप्ताहांचे आयोजन प्रामुख्याने श्रीक्षेत्र [[गोंदवले]] खुर्द येथील गोकुळ अष्टमी उत्सव , [[खारघर]]- ओवे गाव , बिजवडी [[माण]] , मोगराळे , [[फलटण]],[[म्हसवड]],[[उरळी कांचन]] येथील [[रामनवमी]]उत्सव तथा नाम यज्ञ उत्सव . कीर्तनाच्या माध्यमातून [[महाराष्ट्र]] तथा अन्य राज्यात ही [[स्त्री]]शिक्षण,[[व्यसन]]मुक्ती  , [[अंधश्रद्धा]]&lt;ref&gt;http://www.mid-day.com/articles/mans-warkaris-hold-kirtan-to-protest-against-delay-in-arrest-of-dabholkars-murderers/15110067{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; निर्मुलनाचे कार्य उत्तुंग कार्य . [[वारकरी संप्रदाय]]युवा मंचच्या माध्यमातून उच्च शिक्षित तथा सुसंस्कारिक युवांचे संघटन .  '''[[मासिक - वैष्णव दर्शन]]'''च्या माध्यमातून अनेक विशेष अंकांचे प्रकाशन . सातारा जिल्ह्यातील भव्य आशा असणाऱ्या आई महोत्सवचे जनक . सोशल मिडियाच्या माध्यमातून वारीची माहिती जगभरात पोहचवण्यासाठी ''' अक्षयवारी '''&lt;ref&gt;fb.com/akshaywarii&lt;/ref&gt;ची निर्मिती . व्हाट्सअप्पच्या माध्यमातून नियमित हाजरो लोकांना आपल्या स्मार्टफोन वर आपल्या शेकडो सहकाऱ्यांच्या मदतीने संत साहित्यिची माहिती पोहचवणारे व्यक्तिमत्त्व . '''[[ वारकरी संप्रदाय ]]''' [[आंदोलन]] सक्रिय व महत्त्वपूर्ण सहभाग

==वारकरी संप्रदायासाठी कलेले विशेष कार्य ==

'''वारकरी दिंडीस प्रत्येकी २०,००० रु देण्याची मुख्य संकल्पना अक्षयमहाराज भोसले यांनी तत्कालीन मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्याकडे मांडून पाठपुरावा केला. जवळपास १५०० दिंडीस जवळपास ३ कोटी निधी सुपूर्द''' 

'''श्रीक्षेत्र भंडारा डोंगर येथील संत तुकाराममहाराज भव्य मंदिरास उप मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांचेकडून रु ५ कोटी मदत उपलब्ध करून देण्यात मोठी मदत''' &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://mahasamvad.in/159262/ |title=संग्रहित प्रत |access-date=2025-09-14 |archive-date=2025-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250425175734/https://mahasamvad.in/159262/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

'''वारकरी वाहनांना टोल माफी''' &lt;ref&gt;https://www.tv9marathi.com/maharashtra/mumbai/cm-eknath-shinde-important-restrictions-over-pandharpur-ashadhi-wari-2023-948914.html&lt;/ref&gt;

'''वारकरी विमा छत्र योजना''' मृत वारकरी बांधवास प्रत्येकी ५ लक्ष मदत&lt;ref&gt;https://marathi.abplive.com/news/maharashtra/ashadhi-wari-2023-insurance-cover-for-the-warkari-by-maharashtra-government-1186045&lt;/ref&gt;

'''वारकरी गुरुकुल संघाच्या सोबत ३५० पेक्षा अधिक गुरुकुल संघटना बांधणी करून सर्व संस्थाना मुख्यमंत्री  एकनाथ शिंदे यांचे पाठबळ''' &lt;ref&gt;https://x.com/mieknathshinde/status/1908439289429447140&lt;/ref&gt;

'''महाराष्ट्र शासनाकडे पाठवपुरवा करून राज्यातील १८००  भजन मंडळास प्रत्येकी २५,००० रु व्यावसायिक अनुदान देण्याबाबत यश'''

==संपादन केलेले विशेष अंक==

'''कार्तिक वारी विशेष अंक''' , आळंदी &lt;br /&gt;
जागतिक महिला दिनानिमित्त '''स्त्रीसंत विशेष अंक '''&lt;br /&gt;
वै.प.पू.सद्गुरू '''श्रीधुंडामहाराज''' देगलूरकर '''सद्गुरू विशेष अंक '''&lt;br /&gt;
'''श्री भगवान दत्तात्रय''' जयंती विशेष अंक &lt;br /&gt;
'''महाशिवरात्री''' विशेषअंक &lt;br /&gt;
श्रीसंत '''माणकोजीमहाराज बोधले''' चरित्रपर विशेष अंक &lt;br /&gt;
वै.प.पू.सद्गुरू '''श्रीभानुदासमहाराज देगलूरकर''' '''सकला पढिये भानु''' स्मृति ग्रंथ &lt;br /&gt;
वै.प.पू.सद्गुरू '''जगन्नाथमहाराज मोगराळेकर स्मृति ग्रंथ''' &lt;br /&gt;
ह.भ.प.गोविंदबाबा वाहाळकर , नवी मुंबई  यांचा  '''सहस्रचंद्रदर्शन''' -  कार्यगौरव ग्रंथ &lt;br /&gt;
'''रजतोत्सव''' - कल्याण वारकरी सेवा मंडळ &lt;br /&gt;
'''नाथसंकेत''' - संत नरहरीनाथ संस्थान , देऊळगाव राजा , '''बुलडाणा'''&lt;br /&gt;
'''सुवर्ण शेखर''' - [[शेखर मुंदडा]] यांच्या सुवर्ण महोत्सव प्रसंगी. '''बेंगळूर'''&lt;br /&gt;

==आंदोलने==

* पंढरीच्या मठातील धरपकडीवर आक्षेप! &lt;ref&gt;https://www.esakal.com/satara/akshaymaharaj-bhosale-criticizes-pandharpur-temple-incident-satara-marathi-news-411973&lt;/ref&gt;

*सरकारला दारु हवी आहे मात्र देवळे नको&lt;ref&gt;https://www.esakal.com/satara/akshaymaharaj-bhosale-demands-reopen-temples-maharashtra-335825&lt;/ref&gt;

* कोरोनासोबत जगायला शिका म्हणणारे वारक-यांच्या प्रश्नावर मूग गिळून गप्प&lt;ref&gt;https://www.esakal.com/satara/akshaymaharaj-bhosale-bandatatya-karadkar-tukaram-beej-satara-marathi-news-423969&lt;/ref&gt;

* पंढरपूर मंदिर अधिकारी भजनास परवानगी नाकरल्या बद्दल अधिकारी वर्गाबाबत आंदोलन&lt;ref&gt;https://www.esakal.com/satara/solapur-officials-bhajan-kirtana-ough-question-authorities-aak11&lt;/ref&gt;
==पुरस्कार==
* ज्ञानमंदिर प्राथमिक विद्यालय , पवई तर्फे '''आदर्श विद्यार्थी''' गुणगौरव पुरस्कार .
* सन २०१५चा संत गाडगे बाबा सेवा आश्रम सामाजिक संस्था यांचा '''वारकरीरत्न''' पुरस्कार.&lt;ref&gt;http://varkariyuva.blogspot.in/2015/06/blog-post_29.html&lt;/ref&gt;
* सन २०१५ श्रीमंत '''श्रीरघुनाथराजे नाईक निंबाळकर''' -  २०१५ [[फलटण संस्थान]] यांच्याकडून विशेष सन्मान .
* सन २०१६चा स्वरकुल सामजिक संस्थेच्या वतीने  '''महाराष्ट्र विभूषण''' पुरस्कार .&lt;ref&gt;https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1072636446123821&amp;set=a.130980873622721.37711.100001324275400&amp;type=3&amp;theater&lt;/ref&gt;
* सन २०१६ राम नवमी उत्सव उरळीकांचन येथे '''नागरी विशेष सन्मान''' .
* सन २०१६ मा.श्री.प्रभाकर देशमुख (आय.ए.एस.) व मा.श्री.तानाजी सत्रे (आय.ए.एस.)यांच्या हस्ते नवी मुंबई येथे  '''विशेष सन्मान'''.
*सन २०१६ '''श्रीसंत मुक्ताई संस्थान , मुक्ताईनगर''' जळगाव यांच्यावतीने श्री तुळशी अर्चन सोहळ्यात विशेष सन्मान .
*सन २०१७ सुदर्शन वाहिनी , दिल्ली यांच्याकडून '''स्वामी विवेकानंद समाजरत्न पुरस्कार''' .
*सन २०१७ '''मा.धर्मवीर श्रीआनंद दिघे साहेब''' यांची स्मृती असणारे '''आनंद चॅरिटेबल ट्रस्ट , ठाणे''' ( खासदार मा.श्रीराजन विचारे ) यांच्या  तर्फे युवा पिढी मध्ये सामाजिक तथा आध्यत्मिक कार्यात भरीव योगदानासत्त्व भव्य सत्कार व  '''नवरत्न पुरस्कार''' मा.राज्यमंत्री संजय राठोड यांच्याहस्ते .!
*सन २०१७ '''आर्ट ऑफ लिव्हिंग''' यांच्यावतीने '''आध्यत्मिक गुरू''' '''श्री श्री रविशंकर''' यांच्या शुभ हस्ते '''यंग आचिव्हर्स''' ने गौरव .!
*सन २०१७ प्रसिद्ध उद्योजक श्रीमोहन म्हात्रे यांच्याहस्ते ओवे -
खारघर ग्रामस्थांच्या वतीने विशेष सन्मान ..!
*मनुष्यबळ विकास लोकसेवा अकॅडमी यांच्यावतीने पद्मश्री डॉ.विजयकुमार शहा यांच्या शुभहस्ते राजर्षी श्रीशाहूमहाराज स्मारक , कोल्हापूर येथे भारतज्योती प्रतिभा सन्मान पुरस्काराने गौरव ...!

[[वर्ग:संदर्भांचे इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे]]
&lt;references /&gt;

== बाह्यदुवे ==
&lt;ref&gt;https://www.esakal.com/paschim-maharashtra/try-solve-problem-drought-through-literature-akshay-bhosale-192152&lt;/ref&gt;
* &lt;ref&gt;https://sanatanprabhat.org/marathi/486254.html&lt;/ref&gt;
* &lt;ref&gt;https://www.lokmat.com/satara/administration-should-not-wait-outbreak-warakaris-akshay-maharaj-bhosale-a713/&lt;/ref&gt;
* &lt;ref&gt;https://m.dailyhunt.in/news/india/marathi/sanatan+prabhat+marathi-epaper-sntptm/pandharapuramadhye+rajakiy+melave+chalatat+mag+payi+vari+ka+nako+h+bh+p+akshay+maharaj+bhosale-newsid-n289493060&lt;/ref&gt;
* &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://www.saamana.com/dahisar-varkari-sculpture-varkari-opposed/ |title=संग्रहित प्रत |access-date=2021-11-10 |archive-date=2021-10-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211018053656/https://www.saamana.com/dahisar-varkari-sculpture-varkari-opposed/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://www.navshakti.co.in/protest-against-demolition-of-warkari-sculpture-at-dahisar/ |title=संग्रहित प्रत |access-date=2021-11-10 |archive-date=2021-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211110064243/https://www.navshakti.co.in/protest-against-demolition-of-warkari-sculpture-at-dahisar/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* &lt;ref&gt;https://www.sarkarnama.in/rajya/ministers-should-worship-vithuraya-home-akshay-maharaj-65683&lt;/ref&gt;
* &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://phaltanrakshak.in/1149/ |title=संग्रहित प्रत |access-date=2021-11-10 |archive-date=2021-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211110115833/https://phaltanrakshak.in/1149/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* &lt;ref&gt;https://www.esakal.com/paschim-maharashtra/try-solve-problem-drought-through-literature-akshay-bhosale-192152&lt;/ref&gt;
* &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://prahaar.in/%E0%A4%95%E0%A5%80%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%A8%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0-%E0%A4%85%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%AF-%E0%A4%AD%E0%A5%8B%E0%A4%B8%E0%A4%B2%E0%A5%87-%E0%A4%AF%E0%A4%BE/ |title=संग्रहित प्रत |access-date=2021-11-10 |archive-date=2021-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211110062723/https://prahaar.in/%E0%A4%95%E0%A5%80%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%A8%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0-%E0%A4%85%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%AF-%E0%A4%AD%E0%A5%8B%E0%A4%B8%E0%A4%B2%E0%A5%87-%E0%A4%AF%E0%A4%BE/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* &lt;ref&gt;https://www.purogamisandesh.in/news/20732{{मृत दुवा|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://punemirror.indiatimes.com/pune/others/kirtankars-sing-abhang-to-drought-hit-farmers/articleshow/69909128.cms |title=संग्रहित प्रत |access-date=2021-11-10 |archive-date=2021-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211110062723/https://punemirror.indiatimes.com/pune/others/kirtankars-sing-abhang-to-drought-hit-farmers/articleshow/69909128.cms |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://punemirror.indiatimes.com/pune/civic/warkari-sect-demands-a-gathering-in-unlock-3-0/articleshow/77268520.cms |title=संग्रहित प्रत |access-date=2021-11-10 |archive-date=2021-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211110062723/https://punemirror.indiatimes.com/pune/civic/warkari-sect-demands-a-gathering-in-unlock-3-0/articleshow/77268520.cms |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* &lt;ref&gt;https://www.navarashtra.com/satara-news-marathi/society-should-support-to-martyr-jawans-family-says-chetana-sinha-nrka-199373/&lt;/ref&gt;
* &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://tarunbharat.com/dailynews/1027234 |title=संग्रहित प्रत |access-date=2021-11-10 |archive-date=2021-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211110064914/https://tarunbharat.com/dailynews/1027234 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* &lt;ref&gt;https://www.sudarshannews.in/news-detail.aspx?id=17830&lt;/ref&gt;
* &lt;ref&gt;https://maharashtratimes.com/maharashtra/pune-news/narendra-dabholkar/articleshow/30738771.cms&lt;/ref&gt;
* &lt;ref&gt;https://www.esakal.com/satara/akshaymaharaj-bhosale-demands-reopen-temples-maharashtra-335825&lt;/ref&gt;
* &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://drushtinews24.com/?p=1800 |title=संग्रहित प्रत |access-date=2021-11-10 |archive-date=2021-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211110062728/https://drushtinews24.com/?p=1800 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* &lt;ref&gt;https://www.saamtv.com/maharashtra/satara-marathi-news-vilasbaba-javal-bandatatya-karadkar-police-shekhar-sinh&lt;/ref&gt;
* &lt;ref&gt;https://www.lokmat.com/jalgaon/distribution-rations-muktai-temple-servants-a688/&lt;/ref&gt;
* &lt;ref&gt;https://www.weeklysadhana.in/view_article/rajabhau-avasak-on-samatechi-dindi&lt;/ref&gt;
* &lt;ref&gt;https://maharashtratimes.com/maharashtra/mumbai-news/expect-discussion-from-the-government-regarding-wari/articleshow/75520587.cms&lt;/ref&gt;
* &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=https://www.pandharpurlive.in/News-Updates-in-Pandharpur-Live-1741 |title=संग्रहित प्रत |access-date=2021-11-10 |archive-date=2021-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211110110319/https://www.pandharpurlive.in/News-Updates-in-Pandharpur-Live-1741 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* &lt;ref&gt;http://snehkruti.blogspot.com/2018/07/blog-post.html&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==</text>
      <sha1>0o01jkvsu1hr5bnujg1utdbd4jw9jxa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>कॅथे ड्रॅगन</title>
    <ns>0</ns>
    <id>202234</id>
    <revision>
      <id>2682230</id>
      <parentid>2678584</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T11:51:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682230</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22778" sha1="ou2ggp29s8dvpb81pddss3hzd82up5n" xml:space="preserve">'''हॉंगकॉंग ड्रॅगनएर एरलाइन्स लिमिटेड''' ही [[हाँग काँग]]स्थित आंतरराष्ट्रीय विमानवाहतूक कंपनी आहे. ही कंपनी '''कॅथे ड्रॅगन''' नावाने धंदा करते. या कंपनीचे पूर्वीचे नाव '''ड्रॅगनएर''' होते&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी    |दुवा=http://www.worldairlineawards.com/Awards/airline_award_winners_2014.html    |title=दि वर्ल्ड'स  बेस्ट एरलाईन्स इन २०१४    |प्रकाशक=वर्ल्डएरलाइनअवॉर्ड्स.कॉम    |दिनांक=१६ फेब्रुवारी २०१७    |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१६ फेब्रुवारी २०१७    |archive-date=2016-11-12    |archive-url=https://web.archive.org/web/20161112121005/http://www.worldairlineawards.com/Awards/airline_award_winners_2014.html    |url-status=dead    }}&lt;/ref&gt; संपूर्णपणे [[कॅथे पॅसिफिक]]च्या मालकी असलेल्या कॅथे ड्रॅगनचे कॉर्पोरेट मुख्यालय कॅथे ड्रॅगन हाऊस आणि मुख्य केंद्र [[हाँग काँग आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] येथे आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=https://www.dragonair.com/ka/en_HK/about-us/contact-us/worldwide-offices/worldwide-office-details.HK.html |title=हेड ऑफिस -  हाँग काँग ऑफिस  |प्रकाशक=ड्रॅगनएर.कॉम     |दिनांक=१६ फेब्रुवारी २०१७ | अ‍ॅक्सेसदिनांक=}}&lt;/ref&gt; ३० ऑक्टोबर २०१३ च्या माहितीनुसार ही विमानकंपनी [[आशिया]]तील ४४ शहरे आणि १३ देशांमध्ये प्रवासी सेवा पुरवित आहे. तसेच कंपनीची ३ मित्रकंपन्यांद्वारे इतर मार्गांवर सेवा देते. कॅथे ड्रॅगनकडे [[एरबस]]च्या ४१ विमानांचा ताफा आहे, ज्यात [[ए-३२०]], [[ए-३२१]], [[ए-३३०]] आणि [[बोईंग]]च्या [[बोईंग ७४७|७४७]] (कार्गो) विमानांचा समावेश आहे. कॅथे ड्रॅगन ही [[वन वर्ल्ड]] विमानसंघाची संलग्न सदस्य आहे. या कंपनीची स्थापना २४ मे, १९८५ रोजी चाओ कुआंग पीउ यांनी केली. ते सध्या कंपनीचे मानद अध्यक्ष आहेत. जुलै १९८५ मध्ये हवाई वाहतुकीचे प्रमाणपत्र मिळाल्यावर कंपनीने पहिल्यांदा [[कोटा किनाबलु]], [[मलेशिया]] या शहराला पहिले उड्डाण केले. २०१० पर्यंत ड्रॅगनएर आणि तिची मुख्य कंपनी कॅथे पॅसिफिकच्या मिळून १,३८,००० उड्डाणे, जवळपास २ कोटी ७० लाख प्रवाशांची आणि १.८ अब्ज कि.ग्रॅ. पेक्षा जास्त मालाची वाहतूक झालेली होती.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=https://www.cathaypacific.com/cx/en_HK/about-us/press-room/press-release/2010/cathay-pacific-releases-combined-traffic-figures-for-december-2009.html |title= कॅथे पॅसिफिक रिलिझेस कॉम्बिनेड ट्रॅफिक फिगर्स फॉर डिसेंबर २००९  |प्रकाशक=कॅथेपॅसिफिक .कॉम|दिनांक=१२ जानेवारी २०१०  | अ‍ॅक्सेसदिनांक=१६ फेब्रुवारी २०१७}}&lt;/ref&gt;

==इतिहास==
===सुरुवातीचा काळ===
विमान कंपनीची स्थापना हॉंगकॉंगमध्ये २४मे १९८५ रोजी कुआंग पिउ चाओ, जे सध्याचे मानद अध्यक्ष आहेत; यांच्या पुढाकाराने हॉंगकॉंग-मकाऊ इंटरनॅशनल इन्व्हेस्टमेंट कंपनीची उपकंपनी म्हणून झाली होती. जुलै,१९८५ मध्ये हॉंगकॉंग सरकारकडून हवाई वाहतूक प्रमाणपत्र मिळाल्यावर, [[बोईंग ७३७|बोईंग ७३७-२००]] सह काई टाक आंतरराष्ट्रीय विमानतळ ते मलेशियामधील कोटा किनाबलु आंतरराष्ट्रीय विमानतळपर्यंतच्या सेवेसह कंपनी कार्यरत झाली. १९८६ मध्ये फूकेट, [[थायलंड]] तसेच मेनलॅंड चायना मधील ६ दुय्यम दर्जाच्या शहरांमध्ये कंपनीची नियमितपणे चार्टर तत्त्वावर सेवा सुरू झाली. १९८७ साली कंपनीने, आंतरराष्ट्रीय हवाई वाहतूक संघटनेची सदस्य असणारी पहिली हॉंगकॉंग स्थित कंपनी होण्याचा मान मिळविला.

गेल्या ४० वर्षात हॉंगकॉंगची सगळ्यात मोठी विमानकंपनी, कॅथे पॅसिफिक साठी ड्रॅगनएर पहिली स्थानिक प्रतिस्पर्धी कंपनी होती; आणि तेव्हापासूनच कॅथे पॅसिफिकने, ड्रॅगनएरचे फ्लाईट स्लॉटस ब्लॉक करण्यासाठी निकराचे प्रयत्न केले. जानेवारी १९८७ मध्ये कंपनीने दोन लांब पल्ल्याचे McDonnell Douglas MD-11 विमाने घेऊन विस्तार केला. नंतर हॉंगकॉंगच्या हवाई वाहतूक लायसेन्सिंग ऑथोरिटीच्या समोर झालेल्या सुनावणीनंतर हॉंगकॉंगच्या सरकारने एक मार्ग एक कंपनी हे धोरण लागू केले. जे कि २००१ पर्यंत लागू होते. कंपनीला स्पर्धेत टिकून राहण्यासाठी प्रभावशील मार्ग मिळत नव्हते. कंपनीसाठी सगळ्यात नुकसानदायक बाब ही होती कि, हॉंगकॉंगचे तेव्हाचे आर्थिक सचिव सर जॉन ब्रेम्रीज, हे कॅथे पॅसिफिकचे माजी अध्यक्ष होते.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.fundinguniverse.com/company-histories/hong-kong-dragon-airlines-ltd-history/ |title= हाँग काँग एरलाइनस लिमिटेड हिस्टरी  |प्रकाशक=फंडिंगयुनिव्हर्स.कॉम  |दिनांक= | अ‍ॅक्सेसदिनांक=१६ फेब्रुवारी २०१७}}&lt;/ref&gt; नंतर काही काळाने कॅथे पॅसिफिकने जगातील इतर भागातील बाजारपेठ मिळवण्यावर लक्ष केंद्रित केले व अविकसित मेनलॅंड चायना ड्रॅगनएरसाठी सोडून दिला. कमी फायदेशीर मार्ग स्वीकारणे भाग पडल्यामुळे कंपनीने मेनलॅंड वर लक्ष केंद्रित केले.

जानेवारी १९९० मध्ये कॅथे पॅसिफिक, स्वायर ग्रुप आणि CITIC पॅसिफिकने कंपनीचे ८९% शेअर्स घेतले, ज्यात CITIC पॅसिफिकचा हिस्सा ३८% होता; त्याचवेळी कंपनीचे अध्यक्ष कुआंग पिउ चाओ ह्यांच्या परिवाराचा हिस्सा २२% वरून ६% झाला. मालकीत बदल झाल्याच्या परिणामास्तव कॅथे पॅसिफिकचे दोन मार्ग बीजिंग आणि [[शांघाय]] हे ड्रॅगनएरला मिळाले. तसेच Lockheed L-1011 TriStar भाडेतत्त्वावर मिळाले. मार्च १९९३ मध्ये कंपनीच्या विमान ताफ्यात पहिले एरबस A-३२० सामील झाले आणि डिसेंबर पर्यंत त्यांच्याकडे एकूण ६ A-३२० विमाने होती.

२८ सप्टेंबर २००६ रोजी, कॅथे पॅसिफिक, स्वायर ग्रुप, CITIC पॅसिफिक, एर चायना, आणि चायना राष्ट्रीय विमानचालन महामंडळ गट यांच्यात झालेल्या शेअर्सच्या पुनर्गठन नंतर, ड्रॅगनएर ही कॅथे पॅसिफिकची संपूर्ण मालकी असलेली उपकंपनी झाली.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=https://www.cleartrip.com/flight-booking/dragonair-airlines.html |title=ड्रॅगनएर एरलाईन्स सर्विसेस |प्रकाशक=क्लियरट्रिप.कॉम |दिनांक= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१६ फेब्रुवारी २०१७ |archive-date=2013-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130913173338/http://www.cleartrip.com/flight-booking/dragonair-airlines.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

जानेवारी २०१६ मध्ये, कॅथे पॅसिफिकने ड्रॅगनएरचे नाव बदलून कॅथे ड्रॅगन करीत असल्याचे घोषित केले.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=https://www.dragonair.com/ka/en_HK/cathaydragon/introduction.html |title= टू अवॉर्ड-विंनिंग एरलाईन्स, वन एन्हान्सड ट्रॅव्हल एक्सपेरियन्स - ड्रॅगन एर इज नाऊ कॅथे ड्रॅगन |प्रकाशक=ड्रॅगनएर.कॉम |दिनांक= | अ‍ॅक्सेसदिनांक=१६ फेब्रुवारी २०१७}}&lt;/ref&gt; कॅथे ड्रॅगन हे नाव २१ नोव्हेंबर २०१६ पासून कार्यरत झाले.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.travelerstoday.com/articles/27434/20161123/dragonair-now-called-cathay-dragon.htm |title=ड्रॅगनएर इज नाऊ कॉल्ड कॅथे ड्रॅगन  |प्रकाशक=ट्रॅव्हलर्सटुडे.कॉम |दिनांक=२३ नोव्हेंबर २०१६  | अ‍ॅक्सेसदिनांक=}}&lt;/ref&gt;

== विमानताफा ==
=== विलीनीकरणापूर्वीचा ताफा ===
कॅथे ड्रॅगनकडे फक्त एरबस कंपनीची विमाने होती. यांत अरुंद आणि रुंद अशा दोन्ही प्रकारच्या विमानांचा समावेश होता.:&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.cathaypacific.com/cx/en_KR/travel-information/flying-with-us/aircraft-and-fleet/cathaydragon-airbus/a330.html |title=कॅथे ड्रॅगन एरबस ताफा |language=mr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |title=ग्लोबल एरलाइन्स मार्गदर्शक २०१९ (भाग १) |journal=एरलायनर वर्ल्ड |volume=ऑक्टोबर २०१९ |page=१५ |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=कॅथे पॅसिफिकने ड्रॅगन ब्रँड बंद केला |author=डेव्हिड केसी |date=२१ ऑक्टोबर २०२० |url=https://aviationweek.com/air-transport/airports-networks/analysis-cathay-pacific-slays-dragon-brand |publisher=ॲव्हिएशन वीक नेटवर्क |access-date=९ एप्रिल २०२६}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:left; width:70%;&quot;
|+ कॅथे ड्रॅगन ताफा
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | विमान
! rowspan=&quot;2&quot; | सेवेत
! rowspan=&quot;2&quot; | मागण्या
! colspan=&quot;4&quot; | प्रवासी क्षमता
! rowspan=&quot;2&quot; | नोंदी
|-
! &lt;abbr title=&quot;प्रथम श्रेणी&quot;&gt;प्र&lt;/abbr&gt;
! &lt;abbr title=&quot;व्यावसायिक श्रेणी&quot;&gt;व्या&lt;/abbr&gt;
! &lt;abbr title=&quot;किफायतशीर श्रेणी&quot;&gt;कि&lt;/abbr&gt;
! एकूण
|-
| [[एरबस ए३२०-२००]]
| १०&lt;ref name=&quot;मागण्यावितरण&quot; /&gt;
| —
| —
| ८
| १५६
| १६४
| कामकाज बंद झाल्यानंतर सर्व विमाने निवृत्त करण्यात आली. ३ विमाने [[कॅथे पॅसिफिक ताफा|मूळ एरलाइन्सकडे]] हस्तांतरित करण्यात आली. ८ विमाने [[कोविड-१९ साथ]]ीच्या दरम्यान [[ॲलिस स्प्रिंग्स विमानतळ|ॲलिस स्प्रिंग्स]] येथे साठवून ठेवली होती. या विमानांच्या जागी [[एरबस ए३२१निओ]] विमाने येणार होती. ३ विमाने अजूनही [[एचके एक्सप्रेस]] कडून सेवेत आहेत.
|-
| [[एरबस ए३२१|एरबस ए३२१-२००]]
| ७&lt;ref name=&quot;मागण्यावितरण&quot; /&gt;
| —
| —
| २४
| १४८
| १७२
| कामकाज बंद झाल्यानंतर ३ विमाने निवृत्त करण्यात आली. ५ विमाने [[कॅथे पॅसिफिक ताफा|मूळ एरलाइन्सकडे]] हस्तांतरित करण्यात आली. ३ विमाने [[कोविड-१९ साथ]]ीच्या दरम्यान [[ॲलिस स्प्रिंग्स विमानतळ|ॲलिस स्प्रिंग्स]] येथे साठवून ठेवली होती. या विमानांच्या जागी [[एरबस ए३२१निओ]] विमाने येणार होती. २ विमाने अजूनही [[एचके एक्सप्रेस]] कडून सेवेत आहेत.
|-
| [[एरबस ए३२१निओ]]
| —
| १६&lt;ref&gt;{{cite news |title=एचके एक्सप्रेस कॅथे ड्रॅगनच्या ए३२१निओ मागण्यांपैकी अर्ध्या घेणार |author=फ्लाईटग्लोबल |date=८ नोव्हेंबर २०१९ |url=https://www.flightglobal.com/news/articles/hk-express-to-take-half-of-cathay-dragons-a321neo-o-462086/ |publisher=फ्लाईटग्लोबल |access-date=८ नोव्हेंबर २०१९}}&lt;/ref&gt;
| —
| १२
| १९०
| २०२
| विमानांच्या मागण्या [[कॅथे पॅसिफिक ताफा|मूळ एरलाइन्सकडे]] वर्ग करण्यात आल्या.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.airbus.com/newsroom/press-releases/en/2017/09/cathay-pacific-finalises-order-for-32-a321neo-aircraft.html |title=कॅथे पॅसिफिकने ३२ ए३२१निओ विमानांची मागणी निश्चित केली |publisher=एरबस.कॉम |date=१३ सप्टेंबर २०१७}}&lt;/ref&gt; ही विमाने [[एरबस ए३२०-२००]] आणि [[एरबस ए३२१|एरबस ए३२१-२००]] ची जागा घेणार होती.
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | [[एरबस ए३३०|एरबस ए३३०-३००]]
| rowspan=&quot;3&quot; | १८&lt;ref name=&quot;मागण्यावितरण&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.aircraft.airbus.com/market/orders-deliveries/ |title=मागण्या आणि वितरण |publisher=एरबस |date=३१ जुलै २०१९ |access-date=१० ऑगस्ट २०१९ |archive-url=https://web.archive.org/web/20171010134850/http://www.aircraft.airbus.com/market/orders-deliveries/ |archive-date=१० ऑक्टोबर २०१७ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| rowspan=&quot;3&quot; | २
| ८
| ४२
| २३०
| २८०
| rowspan=&quot;3&quot; | सर्व विमाने [[कॅथे पॅसिफिक ताफा|मूळ एरलाइन्सकडे]] हस्तांतरित करण्यात आली.
|-
| —
| ४२
| २६५
| ३०७
|-
| —
| २४
| २९३
| ३१७
|-
! एकूण
! ३५
! १८
! colspan=&quot;5&quot; |
|}

=== निवृत्त विमाने ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; margin:auto;&quot;
|+ कॅथे ड्रॅगनचा निवृत्त ताफा
|-
! विमान
! एकूण
! ताफ्यात सामील झाल्याचे वर्ष
! निवृत्त झाल्याचे वर्ष
! नोंदी
|-
| [[एरबस ए३००|एरबस ए३००बी४-२००एफ]]
| {{अज्ञात}}
| {{अज्ञात}}
| {{अज्ञात}}
| 
|-
| [[एरबस ए३२०|एरबस ए३२०-२००]]
| १८
| १९९३
| २०२०
| विमानांची जुनी तुकडी निवृत्त करण्यात आली.
|-
| [[एरबस ए३२१|एरबस ए३२१-२००]]
| १
| १९९९
| २०२०
| 
|-
| [[एरबस ए३३०|एरबस ए३३०-३००]]
| २१
| १९९५
| २०२०
| विमानांची जुनी तुकडी निवृत्त करण्यात आली.&lt;br /&gt; यात जगातील पहिल्या ए३३०-३०० (नोंदणी: बी-एचएलजे) विमानाचा समावेश आहे. &lt;br /&gt; ६ विमाने [[कॅथे पॅसिफिक]] कडून हस्तांतरित करण्यात आली होती.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=ग्लोबल एरलाइन गाईड २०१६ (भाग १) |journal=एरलायनर वर्ल्ड |issue=ऑक्टोबर २०१६ |page=१५ |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=कॅथे पॅसिफिकने कॅथे ड्रॅगन एरलाइन बंद केली |author=डॅनी ली |date=२१ ऑक्टोबर २०२० |url=https://www.scmp.com/news/hong-kong/transport/article/3106336/cathay-pacific-shut-down-cathay-dragon-and-lay-6000-staff |publisher=साउथ चायना मॉर्निंग पोस्ट |access-date=९ एप्रिल २०२६ }}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
| [[बोईंग ७३७|बोईंग ७३७–२००]]
| ६
| १९८५
| १९९३
| 
|-
| [[बोईंग ७४७|बोईंग ७४७-२००एफ]]
| १
| २००१
| २००९
| 
|-
| [[बोईंग ७४७|बोईंग ७४७-३००एसएफ]]
| ३
| २००१
| २०१०
| 
|-
| [[बोईंग ७४७-४००|बोईंग ७४७-४००बीसीएफ]]
| ४
| २००६
| २०१०
| [[कॅथे पॅसिफिक]] कडील मालवाहू विमाने.
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[लॉकहीड एल-१०११ ट्रायस्टार]]
| १
| rowspan=&quot;2&quot; | १९९०
| rowspan=&quot;2&quot; | १९९५
| 
|-
| २
| [[कॅथे पॅसिफिक]] कडून भाड्याने घेतलेले.
|}

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:हाँग काँगमधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:इ.स. १९८५ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>ou2ggp29s8dvpb81pddss3hzd82up5n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>व्हर्जिन अटलांटिक</title>
    <ns>0</ns>
    <id>212997</id>
    <revision>
      <id>2682143</id>
      <parentid>1766041</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T05:11:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>माहिती</comment>
      <origin>2682143</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6391" sha1="gxy1goctxwq89y29dw5s4rs0b66uf1m" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''व्हर्जिन अटलांटिक''' ही एक ब्रिटिश विमानवाहतूक कंपनी आहे. [[इंग्लंड]]च्या दक्षिण भागातील [[क्रॉली, इंग्लंड|क्रॉली]] शहरात मुख्यालय असलेल्या या कंपनीचे मुख्य तळ [[लंडन हीथ्रो]], [[लंडन गॅटविक]] आणि [[मँचेस्टर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मँचेस्टर आंतरराष्ट्रीय विमानतळांवर]] आहेत. येथून व्हर्जिन अटलांटिक जगातील मोठ्या शहरांना विमानसेवा पुरवते.

व्हर्जिन अटलांटिकची ५१% मालकी [[व्हर्जिन अटलांटिक लिमिटेड]] या वेगळ्या कंपनीकडे तर ४९% मालकी [[डेल्टा एर लाइन्स]]कडे आहे.

२०१२ साली व्हर्जिन अटलांटिकने ५४ लाख प्रवाशांची ने-आण केली होती.

== करार ==
=== कोडशेर करार&lt;ref name=&quot;PTNR&quot;&gt;{{cite web |title=Our partner airlines |url=https://flywith.virginatlantic.com/gb/en/before-you-book/partner-airlines.html |publisher=Virgin Atlantic |access-date=20 April 2022}}&lt;/ref&gt; ===
{{div col|colwidth=30em}}
* [[एरोमेक्सिको]]
* [[एर फ्रान्स]] {{small|(संयुक्त उपक्रम भागीदार)}}
* [[एर न्यूझीलंड]]
* [[चायना ईस्टर्न एरलाइन्स]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://aviationweek.com/air-transport/airports-networks/virgin-atlantic-china-eastern-unveil-codeshare-routes |title=Virgin Atlantic, China Eastern Unveil Codeshare Routes |publisher=Aviation Week |date=30 January 2024 |access-date=30 January 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[डेल्टा एर लाइन्स]] {{small|(संयुक्त उपक्रम भागीदार)}}
* [[एल अल]]&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Scheer |first1=Steven |title=Israel's El Al, UK's Virgin Atlantic sign code share deal for London flights |url=https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/israels-el-al-uks-virgin-atlantic-sign-code-share-deal-london-flights-2024-06-03/ |access-date=4 June 2024 |publisher=Reuters |date=3 June 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[इंडिगो]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/220823-vs6ecodeshare|title=Virgin Atlantic/IndiGo Begins Codeshare Partnership From late-Aug 2022|website=AeroRoutes}}&lt;/ref&gt;
* [[केन्या एरवेज]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.aeroroutes.com/eng/240319-vskqcodeshare |title=Virgin Atlantic begins Kenya Airways codeshare from late_March 2024 |access-date=19 March 2024 |work=AeroRoutes}}&lt;/ref&gt;
* [[केएलएम]] {{small|(संयुक्त उपक्रम भागीदार)}}
* [[कोरियन एर]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://airlinergs.com/virgin-atlantic-to-launch-codeshare-with-korean-air/ |title=Virgin Atlantic to Launch Codeshare with Korean Air |publisher=ARGS |date=24 March 2023 |access-date=24 March 2023 |archive-date=25 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230325065754/https://airlinergs.com/virgin-atlantic-to-launch-codeshare-with-korean-air/ |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* [[लॅटॅम एरलाइन्स]]
* [[मिडल इस्ट एरलाइन्स]]
* [[सौदिया]]
* [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स]]
* [[सिंगापूर एरलाइन्स]]
* [[टीयुआय एरवेज]]&lt;ref&gt;{{Cite web |title=TUI Airline Partners |url=https://www.tui.co.uk/flight/airline-partners |access-date=22 March 2025 |website=TUI |archive-date=16 February 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250216022504/https://www.tui.co.uk/flight/airline-partners |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* [[व्हिएतनाम एरलाइन्स]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.aeroroutes.com/eng/231106-vnvscodeshare |title=Vietnam Airlines add Virgin Atlantic codeshare from mid-Dec 2023 |website=AeroRoutes |date=6 November 2023}}&lt;/ref&gt;
* [[व्हर्जिन ऑस्ट्रेलिया]]
* [[वेस्टजेट]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.aeroroutes.com/eng/250219-vswscodeshare |title=Virgin Atlantic Modifies WestJet Codeshare Partnership in NS25 |website=AeroRoutes}}&lt;/ref&gt;
{{Div col end}}

=== इंटरलाईन करार ===
&lt;ref name=&quot;PTNR&quot;/&gt;
{{div col|colwidth=30em}}
* [[एजियन एरलाइन्स]]
* [[एर लिंगस]]
* [[एर इंडिया]]
* [[एर माल्टा]]
* [[एर सर्बिया]]
* [[एरलिंक]]
* [[ब्रिटिश एरवेज]]
* [[बल्गेरिया एर]]
* [[कॅरिबियन एरलाइन्स]]
* [[फ्लायदुबई]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=Interline baggage allowance and rules|url=https://www.flydubai.com/en/flying-with-us/baggage/interline-partners-baggage-rules|website=Flydubai}}&lt;/ref&gt;
* [[हवाईयन एरलाइन्स]]
* [[हाँगकाँग एरलाइन्स]]
* [[आइसलँडएर]]
* [[आयटीए एरवेज]]
* [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स]]
* [[टॅप एर पोर्तुगाल]]
* [[तारोम]]
* [[टर्किश एरलाइन्स]]
* [[शामेनएर]]&lt;ref&gt;{{cite web |title=Xiamen Air, Our SkyTeam partner |url=https://www.virginatlantic.com/en-US/flying-club/airline-partners/xiamen-air |website=Virgin Atlantic}}&lt;/ref&gt;
{{Div col end}}

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:युनायटेड किंग्डममधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:स्कायटीम]]
[[वर्ग:इ.स. १९८४ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>gxy1goctxwq89y29dw5s4rs0b66uf1m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682144</id>
      <parentid>2682143</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T05:11:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT II</username>
        <id>140753</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>शुद्धलेखन — शहराचे अचूक नाव ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#शहराचे अचूक नाव|अधिक माहिती]])</comment>
      <origin>2682144</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6392" sha1="3h4s6ouysttcs1l8c75msc4g7830y26" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''व्हर्जिन अटलांटिक''' ही एक ब्रिटिश विमानवाहतूक कंपनी आहे. [[इंग्लंड]]च्या दक्षिण भागातील [[क्रॉली, इंग्लंड|क्रॉली]] शहरात मुख्यालय असलेल्या या कंपनीचे मुख्य तळ [[लंडन हीथ्रो]], [[लंडन गॅटविक]] आणि [[मँचेस्टर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मँचेस्टर आंतरराष्ट्रीय विमानतळांवर]] आहेत. येथून व्हर्जिन अटलांटिक जगातील मोठ्या शहरांना विमानसेवा पुरवते.

व्हर्जिन अटलांटिकची ५१% मालकी [[व्हर्जिन अटलांटिक लिमिटेड]] या वेगळ्या कंपनीकडे तर ४९% मालकी [[डेल्टा एर लाइन्स]]कडे आहे.

२०१२ साली व्हर्जिन अटलांटिकने ५४ लाख प्रवाशांची ने-आण केली होती.

== करार ==
=== कोडशेर करार&lt;ref name=&quot;PTNR&quot;&gt;{{cite web |title=Our partner airlines |url=https://flywith.virginatlantic.com/gb/en/before-you-book/partner-airlines.html |publisher=Virgin Atlantic |access-date=20 April 2022}}&lt;/ref&gt; ===
{{div col|colwidth=30em}}
* [[एरोमेक्सिको]]
* [[एर फ्रान्स]] {{small|(संयुक्त उपक्रम भागीदार)}}
* [[एर न्यू झीलंड]]
* [[चायना ईस्टर्न एरलाइन्स]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://aviationweek.com/air-transport/airports-networks/virgin-atlantic-china-eastern-unveil-codeshare-routes |title=Virgin Atlantic, China Eastern Unveil Codeshare Routes |publisher=Aviation Week |date=30 January 2024 |access-date=30 January 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[डेल्टा एर लाइन्स]] {{small|(संयुक्त उपक्रम भागीदार)}}
* [[एल अल]]&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Scheer |first1=Steven |title=Israel's El Al, UK's Virgin Atlantic sign code share deal for London flights |url=https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/israels-el-al-uks-virgin-atlantic-sign-code-share-deal-london-flights-2024-06-03/ |access-date=4 June 2024 |publisher=Reuters |date=3 June 2024}}&lt;/ref&gt;
* [[इंडिगो]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/220823-vs6ecodeshare|title=Virgin Atlantic/IndiGo Begins Codeshare Partnership From late-Aug 2022|website=AeroRoutes}}&lt;/ref&gt;
* [[केन्या एरवेज]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.aeroroutes.com/eng/240319-vskqcodeshare |title=Virgin Atlantic begins Kenya Airways codeshare from late_March 2024 |access-date=19 March 2024 |work=AeroRoutes}}&lt;/ref&gt;
* [[केएलएम]] {{small|(संयुक्त उपक्रम भागीदार)}}
* [[कोरियन एर]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://airlinergs.com/virgin-atlantic-to-launch-codeshare-with-korean-air/ |title=Virgin Atlantic to Launch Codeshare with Korean Air |publisher=ARGS |date=24 March 2023 |access-date=24 March 2023 |archive-date=25 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230325065754/https://airlinergs.com/virgin-atlantic-to-launch-codeshare-with-korean-air/ |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* [[लॅटॅम एरलाइन्स]]
* [[मिडल इस्ट एरलाइन्स]]
* [[सौदिया]]
* [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स]]
* [[सिंगापूर एरलाइन्स]]
* [[टीयुआय एरवेज]]&lt;ref&gt;{{Cite web |title=TUI Airline Partners |url=https://www.tui.co.uk/flight/airline-partners |access-date=22 March 2025 |website=TUI |archive-date=16 February 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250216022504/https://www.tui.co.uk/flight/airline-partners |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* [[व्हिएतनाम एरलाइन्स]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.aeroroutes.com/eng/231106-vnvscodeshare |title=Vietnam Airlines add Virgin Atlantic codeshare from mid-Dec 2023 |website=AeroRoutes |date=6 November 2023}}&lt;/ref&gt;
* [[व्हर्जिन ऑस्ट्रेलिया]]
* [[वेस्टजेट]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.aeroroutes.com/eng/250219-vswscodeshare |title=Virgin Atlantic Modifies WestJet Codeshare Partnership in NS25 |website=AeroRoutes}}&lt;/ref&gt;
{{Div col end}}

=== इंटरलाईन करार ===
&lt;ref name=&quot;PTNR&quot;/&gt;
{{div col|colwidth=30em}}
* [[एजियन एरलाइन्स]]
* [[एर लिंगस]]
* [[एर इंडिया]]
* [[एर माल्टा]]
* [[एर सर्बिया]]
* [[एरलिंक]]
* [[ब्रिटिश एरवेज]]
* [[बल्गेरिया एर]]
* [[कॅरिबियन एरलाइन्स]]
* [[फ्लायदुबई]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=Interline baggage allowance and rules|url=https://www.flydubai.com/en/flying-with-us/baggage/interline-partners-baggage-rules|website=Flydubai}}&lt;/ref&gt;
* [[हवाईयन एरलाइन्स]]
* [[हाँगकाँग एरलाइन्स]]
* [[आइसलँडएर]]
* [[आयटीए एरवेज]]
* [[स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स]]
* [[टॅप एर पोर्तुगाल]]
* [[तारोम]]
* [[टर्किश एरलाइन्स]]
* [[शामेनएर]]&lt;ref&gt;{{cite web |title=Xiamen Air, Our SkyTeam partner |url=https://www.virginatlantic.com/en-US/flying-club/airline-partners/xiamen-air |website=Virgin Atlantic}}&lt;/ref&gt;
{{Div col end}}

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:युनायटेड किंग्डममधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:स्कायटीम]]
[[वर्ग:इ.स. १९८४ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>3h4s6ouysttcs1l8c75msc4g7830y26</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>अनुभूती डबा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>221384</id>
    <revision>
      <id>2682114</id>
      <parentid>2591285</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T01:23:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682114</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3592" sha1="ptzfj5i1nxn0w24b4wgom97gzc05c54" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
[[File:Anubhuti Coach.jpg|thumb|पश्चिम रेल्वेवरील मुंबई सेंट्रल येथे अनुभूती डबा]]
'''अनुभूती डबा''' किंवा '''अनुभूती कोच'''  हा [[भारतीय रेल्वे]]मध्ये वापरला जाणारा एक प्रकारचा प्रवासी लक्झरी LHB कोच आहे. या डब्यात अनेक अत्याधुनिक सोयीसुविधा उपलब्ध आहेत. हे डबे शताब्दी आणि राजधानी एक्स्प्रेस गाड्यांमध्ये जोडले जात आहेत. 

पश्चिम रेल्वेला १२ डिसेंबर २०१७ रोजी मुंबई सेंट्रल-अहमदाबाद शताब्दी एक्सप्रेससाठी पहिला अनुभूती रेल्वे कोच मिळाला.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.mid-day.com/articles/mumbai-ahmedabad-shatabdi-express-to-soon-get-anubhuti-luxury-coach/18818187|title=Mid-Day Mumbai|date=2017-12-12}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; मध्य रेल्वेने २५ डिसेंबर २०१७ पासून पुणे-सिकंदराबाद शताब्दी एक्सप्रेसला अनुभूती कोचसह वाढवले.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/anubhuti-ac-chair-for-shatabdi/article22277934.ece |title=Anubhuti AC chair for Shatabdi |date=26 December 2017 |work=[[द हिंदू]]}}&lt;/ref&gt; दक्षिण रेल्वे चेन्नई सेंट्रल-कोइम्बतूर शताब्दी एक्सप्रेसमध्ये अनुभूती कोच जोडलेले आहेत.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/shatabdi-express-to-be-augmented-with-anubhuti-coach-from-jan-26/article22484106.ece|title=Shatabdi Express to be augmented with 'Anubhuti' coach from Jan. 26|author=Staff Reporter|date=21 January 2018|via=www.thehindu.com|newspaper=द हिंदू}}&lt;/ref&gt;

== रचना ==
५६ आसन क्षमता असलेले हे अत्याधुनिक LHB डबे आहेत, ज्यात अर्गोनॉमिकली डिझाइन केलेले कुशन सीट्स, एलसीडी स्क्रीन, मॉड्यूलर टॉयलेट्स आणि स्टायलिश इंटीरियर्स आहेत, २०१४ च्या रेल्वे बजेटमध्ये घोषित केले गेले आहेत, रायबरेली कोच फॅक्टरीमध्ये तयार केले जाणार आहेत. त्यांना स्वयंचलित दरवाजे बसवलेले आहेत, आतील भाग आणि प्रकाश व्यवस्था सौंदर्यपूर्ण पद्धतीने वातावरण वाढवण्यासाठी तयार केली जाईल.


{{भारतीय रेल्वे}}

[[वर्ग:भारतीय रेल्वे]]</text>
      <sha1>ptzfj5i1nxn0w24b4wgom97gzc05c54</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:Padmakar gadage</title>
    <ns>3</ns>
    <id>228014</id>
    <revision>
      <id>2682058</id>
      <parentid>2681462</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T12:18:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khirid Harshad</username>
        <id>138639</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-25635-05|~2026-25635-05]] ([[User talk:~2026-25635-05|चर्चा]]) यांनी केलेले बदल [[User:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] यांच्या आवृत्तीकडे पूर्वपदास नेले.</comment>
      <origin>1587886</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="285" sha1="n47mykly53tx1evhkqvly9evoustlj1" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=Padmakar gadage}}

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १२:२७, १८ एप्रिल २०१८ (IST)</text>
      <sha1>n47mykly53tx1evhkqvly9evoustlj1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>अदी गोदरेज</title>
    <ns>0</ns>
    <id>232320</id>
    <revision>
      <id>2682112</id>
      <parentid>2330047</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T01:04:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682112</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8991" sha1="ih4hxuqkkuffhlu4zp3y6tt00ygrauc" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट व्यक्ती
| चौकट_रुंदी = 
| नाव आदि गोदरेज
| चित्र = File:ABG 04.jpg|thumb|ABG 04
| चित्र_आकारमान = 
| चित्रशीर्षक = आदि गोदरेज
| चित्रशीर्षक_पर्याय = 
| जन्मनाव = 
| जन्म_दिनांक =  ३ एप्रिल १९४२ (वय ८१) 
| जन्म_स्थान = मुंबई
| मृत्यू_दिनांक = 
| मृत्यू_स्थान = 
| मृत्यू_कारण = 
| कलेवर_सापडलेले_स्थान = 
| चिरविश्रांतिस्थान = 
| चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = 
| निवासस्थान = [[मुंबई]]
| राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]]
| नागरिकत्व = भारतीय
| शिक्षण = ‘एम.आय.टी. स्लोअन स्कूल, जॉन कॅनन स्कूल 
| व्यवसाय  = गोदरेज समूह उद्योगाचे अध्यक्ष
| कारकीर्द_काळ = 
| प्रसिद्ध_कामे = 
| मूळ_गाव =
| उंची = 
| वजन = 
| ख्याती = भारतातील अत्यंत यशस्वी उद्योजक
| धर्म = पारसी 
| जोडीदार = परमेश्वर गोदरेज 
| अपत्ये = [[निसा गोदरेज]], [[तान्या दुबाश]] 
| वडील = 
| आई = 
| पुरस्कार = }}
'''आदि गोदरेज'''(जन्म ३ एप्रिल १९४२) हे भारतातील प्रसिद्ध उद्योगपति आणि प्रसिद्ध औद्योगिक घराने गोदरेज समूह उद्योगाचे अध्यक्ष आहेत. आदि गोदरेज हे भारतातील अब्जाधीश उद्योगपतीपैकी एक आहे. आदि गोदरेज हे अनेक भारतीय उद्योग संघटनांचे अध्यक्षही होते. २०११ पासून ते इंडियन स्कूल ऑफ़ बिझनेस बोर्डाचे अध्यक्ष आहेत, तसेच कॉन्फ़ेडरेशन ऑफ़ इंडियन इंडस्ट्रीचे पूर्व अध्यक्ष होते. २०१८ पर्यंत, आदि गोदरेज यांची संपत्ती २.९ अब्ज डॉलर्स इतकी आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.forbes.com/profile/adi-godrej/#1dc09fbd7867|title=Adi Godrej|work=Forbes|access-date=2018-08-24|language=en}}&lt;/ref&gt;

==सुरुवातीचे जीवन==

आदि गोदरेज यांचा जन्म ३ एप्रिल १९४२ रोजी मुंबई येथे झाला. गोदरेज यांनी कॅथेड्रल आणि जॉन कॉनन स्कूल येथून आपले महाविद्यालयीन शिक्षण पूर्ण केले, तर एम.आय.टी. स्लोअन स्कूल ऑफ मॅनेजमेंट येथून एमबीए पूर्ण केले आणि एच एल कॉलेजमधून पदवी प्राप्त केली. त्यांचा व्यवस्थापनाच्या अभ्यासचा वेळेस ते पाई लैम्ब्डा फाई आणि ताऊ बीटा पाई यांचे सदस्य होते.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=http://dx.doi.org/10.1093/omo/9781561592630.013.3000000051|title=Pi Kappa Lambda|date=2018-03-26|publisher=Oxford University Press|series=Oxford Music Online}}&lt;/ref&gt; १९६३ मध्ये त्यांनी तो अभ्यासक्रम पूर्ण केला.

==कारकीर्द==

अमेरिका मध्ये एमबीए पूर्ण केल्यानंतर ते भारतात परत आले, व त्यांनी आपल्या पारिवारिक व्यवसाया मध्ये सामील झाले. त्यांनी व्यवस्थापन संरचना आधुनिकीकरण केले आणि अंमलबजावणी प्रक्रियेत सुधारणा केली. आदि गोदरेज यांनी गोदरेज समूहाला नव्या उंचीवर नेऊन ठेवले. त्यांचे भाऊ नादिर गोदरेज हे गोदरेज इंडस्ट्रीजचे व्यवस्थापकीय संचालक आणि गोदरेज एग्रोवेटचे अध्यक्ष आहेत. त्यांचे चुलत भाऊ जमशेद गोदरेज हे गोदरेज अँड बॉयसचे व्यवस्थापकीय संचालक आहेत. त्यांनी मिळून गोदरेज इंडस्ट्रीजचा विकास केला. ते अनेक भारतीय व्यापार व औद्योगिक संस्था आणि संघटनांचे अध्यक्ष आहेत.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.itshindi.com/adi-godrej.html|title=आदि गोदरेज की जीवनी -|date=2015-09-07|work=It's Hindi|access-date=2018-08-24|language=en-US}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.amarujala.com/wiki/adi-godrej|title=आदि गोदरेज - Amarujala|work=Amar Ujala|access-date=2018-08-24}}&lt;/ref&gt;

==पुरस्कार==
*राजीव गांधी पुरस्कार - २००२
*द अमेरिकन इंडिया फाउंडेशन लीडरशिप इन फिलान्थ्रोप्य अवार्ड - २०१०
*‘इंटरप्रेन्योर ऑफ़ द इयर’ पुरस्कार - एशिया पसिफ़िक इंटरप्रेन्योरशिप सन्मान २०१०
*‘बेस्ट बिजनेसमैन ऑफ़ द इयर’ पुरस्कार जी.क्यू मेन ऑफ़ द इयर अवार्ड्स २०१०
*जेआरडी टाटा कॉर्पोरेट लीडरशिप सन्मान - २०१० एआईएमए
*मैनेजमेंट ऑफ़ द इयर पुरस्कार २०१० - २०११ बॉम्बे मैनेजमेंट एसोसिएशन 
*किम्प्रो प्लैटिनम स्टैण्डर्ड अवार्ड फॉर बिज़नस - २०११
*अर्न्स्ट एंड यंग इंटरप्रेन्योर ऑफ़ द इयर २०१२
*[[पद्म भूषण]] - २०१२

==वैयक्तिक जीवन==
गोदरेज यांनी सामाजिक कार्यकर्त्या [[परमेश्वर गोदरेज]] यांचाशी विवाह केला. २०१६ मध्ये परमेश्वर गोदरेज यांचे निधन झाले. अदी गोदरेज मुंबई मध्ये राहतात. त्यांना [[तान्या दुबाश]], [[निसा गोदरेज]] आणि [[पिरोजशा गोदरेज]] ही तीन मुले आहेत.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.bhaskar.com/maharashtra/pune/news/MH-PUN-HMU-interesting-facts-about-adi-godrej-news-hindi-5437448-PHO.html|title=17 साल की उम्र में छोड़ना पड़ा घर, आज हैं 26 हजार करोड़ रुपए के मालिक|last=|first=|date=|work=Dainik Bhaskar|access-date=2018-08-24|archive-url=|archive-date=|dead-url=|language=hi}}&lt;/ref&gt;

==संदर्भ आणि नोंदी==

[[वर्ग:भारतीय उद्योगपती]]
[[वर्ग:इ.स. १९४२ मधील जन्म]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>ih4hxuqkkuffhlu4zp3y6tt00ygrauc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:अभिलाषा देशपांडे</title>
    <ns>3</ns>
    <id>243387</id>
    <revision>
      <id>2682057</id>
      <parentid>2681493</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T12:18:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khirid Harshad</username>
        <id>138639</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/अभिलाषा|अभिलाषा]] ([[User talk:अभिलाषा|चर्चा]]) यांनी केलेले बदल [[User:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] यांच्या आवृत्तीकडे पूर्वपदास नेले.</comment>
      <origin>2680049</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="304" sha1="fdn0sm373tzxscqlkjte2mxwbapaohr" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=अभिलाषा देशपांडे}}

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ०६:१४, २९ मे २०१९ (IST)</text>
      <sha1>fdn0sm373tzxscqlkjte2mxwbapaohr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>अ.ना. देशपांडे</title>
    <ns>0</ns>
    <id>245882</id>
    <revision>
      <id>2682098</id>
      <parentid>2580154</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T23:34:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682098</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1785" sha1="dlpxcze1nfc7pz6no6zmrmjollfpd4h" xml:space="preserve">{{संदर्भहीन लेख}}
प्रा. डाॅ. अ.ना. देशपांडे हे विदर्भातील एक प्रसिद्ध लेखक आहेत.  

==अ.ना. देशपांडे यांनी लिहिलेली पुस्तके==
* आधुनिक मराठी वाङ्&amp;zwnj;मयाचा इतिहास भाग १, [[२ (संख्या)|२]] (सहलेखक : वसंत कृष्ण वऱ्हाडपांडे).
* प्राचीन मराठी वाङ्&amp;zwnj;मयाचा इतिहास भाग १ ते ७ (सहलेखक : म.रा. जोशी)
* महानुभाव संतांची सामाजिक आणि वाङ्&amp;zwnj;मयीन कामगिरी  
* ज्ञानेश्वरी अध्याय ९ वा अध्याय
*नवे मनाचे श्लोक (श्री मेहेर बाबांच्या जीवनावर रचित ८१ नवे मनाचे श्लोक - प्रा. डाॅ. अ.ना. देशपांडे)
*नवे मनाचे श्लोक (प्रा. डाॅ. अ.ना. देशपांडे, हिंदी अनुवाद निकेत काळे) 
*https://www.nagpuruniversity.ac.in/links/department_of_marathi.htm{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*जातिवंत प्रतिभेचा वाङ्मयेतिहासकार (डॉ. उल्हास मोगलेवार) 
*https://maharashtratimes.com/editorial/ravivar-mata/a-n-deshpande/articleshow/46731118.cms

[[वर्ग:मराठी लेखक]]</text>
      <sha1>dlpxcze1nfc7pz6no6zmrmjollfpd4h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>अनुज सैनी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>254673</id>
    <revision>
      <id>2682113</id>
      <parentid>2650379</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T01:19:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682113</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8553" sha1="7owy6qgpgcqjhuhvcnys80fwlxvlf5s" xml:space="preserve">{{Infobox person|नाव=अनुज सैनी|जन्म_दिनांक=३० एप्रिल १९९५|जन्म_स्थान=नवी दिल्ली|निवासस्थान=मुंबई|नागरिकत्व=भारतीय|पेशा=अभिनेता}}

'''अनुज सैनी''' (जन्म [[एप्रिल ३०|३० एप्रिल]] [[इ.स. १९९५|१९९५]] - [[मुंबई]] , महाराष्ट्र) हा एक भारतीय अभिनेता आणि मॉडेल आहे जो जाहिरातींमध्ये त्याच्या कामांसाठी ओळखला जातो.&lt;ref name=&quot;mid-day.com&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.mid-day.com/articles/anuj-saini-on-his-experience-of-working-with-jacqueline-fernandez/22676226|title=Anuj Saini on his experience of working with Jacqueline Fernandez|दिनांक=2020-03-16|संकेतस्थळ=mid-day|भाषा=en|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-19}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.cinestorytellers.com/entertainment/news/anuj-saini-the-rising-star-making-a-mark-in-indian-advertising-and-beyond|title=Anuj Saini: The Rising Star Making a Mark in Indian Advertising and Beyond|last=Storytellers|first=Cine|date=2023-07-17|website=Cine Storytellers|language=en|access-date=2023-09-19}}{{मृत दुवा|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; अनुजने नेव्हिया, गोइबिबो, केएफसी, स्प्राइट आणि अमूल या ब्रँडसाठी दूरचित्रवाणी जाहिरातींमध्ये अभिनेता म्हणून काम केले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://news.abplive.com/lifestyle/here-is-how-anuj-saini-is-carving-is-own-path-in-indian-advertisement-landscape-972999|title=Here\'s how Anuj Saini is carving is own path in India\'s advertisement landscape|last=Bureau|first=ABP News|date=2019-04-24|website=ABP Live|language=en|access-date=2021-02-26}}&lt;/ref&gt; अनुजने आलिया भट्ट सोबत हीरो मोटोकॉर्प टीव्हीसीमध्येही काम केले आहे. आणि पंकज कपूर यांच्यासमवेत स्प्राइट (पेय) टीव्हीसी. नुकताच तो &quot;मेरे अँगने में&quot; म्युझिक व्हिडिओमध्ये दिसला &lt;ref name=&quot;mid-day.com&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.filmibeat.com/television/news/2020/asim-riaz-jacqueline-fernandez-song-mere-angne-mein-is-disappointing-another-classic-ruined-295957.html|title=Asim Riaz &amp; Jacqueline Fernandez’s Song Mere Angne Mein Is Disappointing; Another Classic Ruined!|last=Lekhaka|दिनांक=2020-03-09|संकेतस्थळ=https://www.filmibeat.com|भाषा=en|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-19}}&lt;/ref&gt;

== अभिनय कारकीर्द ==
अनुज सैनी यांनी २०१९ मध्ये संगीत व्हिडिओमधून अभिनेता म्हणून पदार्पण केले. टी-सीरिज निर्मित धवानी भानुशालीच्या सिंगल &quot;वास्ते सॉन्ग&quot; मध्ये तिची लव्ह इंटरेस्ट म्हणून दाखविली होती&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.republicworld.com/entertainment-news/music/vaaste-dilbar-duo-dhvani-bhanushali-tanishk-bagchi-come-together-for-an-original-this-time-and-the-chartbuster-has-already-hit-a-milestone|title='Vaaste’{{!}} ‘Dilbar’ duo Dhvani Bhanushali-Tanishk Bagchi come together for an original this time and the chartbuster has already hit a milestone|संकेतस्थळ=Republic World|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/music/news/dhvani-bhanushali-releases-new-single-vaaste/articleshow/68767017.cms|title=Dhvani Bhanushali releases new single, 'Vaaste' - टाइम्स ऑफ इंडिया|संकेतस्थळ=द टाइम्स ऑफ इंडिया|भाषा=en|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-19}}&lt;/ref&gt;. त्याच वर्षी तो शुभ्रा घोषसमवेत &quot;काश मुजे&quot; गाण्यात दिसला. ऑक्टोबर २०१८  मध्ये तो सहकारी अभिनेत्री आलिया भट्ट सोबत एका जाहिरातीमध्ये दिसला होता&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.dailyhawker.com/bollywood/alia-is-really-approachable-down-to-earth-anuj-saini/|title=Alia is really approachable &amp; down to earth: Anuj Saini|last=user|दिनांक=2018-10-29|संकेतस्थळ=Daily Hawker|भाषा=en-US|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-19|archive-date=2021-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210413074745/https://www.dailyhawker.com/bollywood/alia-is-really-approachable-down-to-earth-anuj-saini/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://in.style.yahoo.com/am-blessed-alia-bhatt-anuj-215019958.html|title=I Am Blessed To Work With Alia Bhatt: Anuj Saini|संकेतस्थळ=in.style.yahoo.com|भाषा=en-IN|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-19|archive-date=2019-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331192850/https://in.style.yahoo.com/am-blessed-alia-bhatt-anuj-215019958.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://photogallery.indiatimes.com/celebs/celeb-themes/actor-anuj-saini-bags-an-ad-with-alia-bhatt-says-she-is-the-best-by-far-in-the-industry/articleshow/66318011.cms|title=Actor Anuj Saini bags an ad with Alia Bhatt says she is the best by far in the industry|संकेतस्थळ=photogallery.indiatimes.com|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-19}}&lt;/ref&gt; . सन २०२० मध्ये टी-सीरियस निर्मित &quot;मेरे एंगेने में&quot; गाण्यात अनुज जॅकलिन फर्नांडिज आणि असीम रियाझसोबत दिसला होता. या गाण्या नंतर त्याला ओळख मिळाली&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://m.dailyhunt.in/news/india/english/news+patrolling-epaper-newspatr/actor+anuj+saini+a+star+in+making+to+watch+out+for-newsid-100673984|title=Actor Anuj Saini, a star in making to watch out for.. - News Patrolling|संकेतस्थळ=Dailyhunt|भाषा=en|ॲक्सेसदिनांक=2020-04-19}}&lt;/ref&gt; .

== वैयक्तिक जीवन ==
त्याने इंजिनिअर होण्यासाठी करिअरचे प्रशिक्षण सुरुवातीला दिले होते पण पंकज कपूर सोबत एका स्प्राइट कमर्शियलमध्ये हजेरी लावल्यानंतर त्यांचे लक्ष लागले.

== फिल्मोग्राफी ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!संगीत व्हिडिओ
!वर्ष
|-
|वास्ते
|२०१९
|-
|काश मुझे
|२०१९
|-
|मेरे अँगने में
|२०२०
|-
|लॉक डाउन इन यू
|२०२०
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!चित्रपट
!वर्ष
|-
|गांधीजींवर अशीर्षकांकित फिल्म
|चित्रीकरण चालू
|}

== बाह्य दुवे ==
[[imdbname:10604736|अनुज सैनी इमडीबीवर]]

== संदर्भ ==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>7owy6qgpgcqjhuhvcnys80fwlxvlf5s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>अभिषेक अर्चना श्रीवास्तव</title>
    <ns>0</ns>
    <id>255603</id>
    <revision>
      <id>2682117</id>
      <parentid>2410207</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T02:10:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682117</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7946" sha1="nlxa4ydp65u7g8o564xgieesh2nqgyh" xml:space="preserve">'''अभिषेक अर्चना श्रीवास्तव'''  ([[८ फेब्रुवारी]], [[इ.स. १९९६|१९९६]]:[[अलाहाबाद]], [[उत्तर प्रदेश]].&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://zeenews.india.com/hindi/entertainment/actor-anwar-khan-will-be-featured-in-abhishek-archana-srivastava-sarkar-ali%E2%80%99s-youtube-project/671954|title=एक्टर अनवर खान जल्द ही इस प्रोजेक्ट में आएंगे नज़र, प्रोड्यूसर अभिषेक और सरकार अली के साथ करेंगे काम|date=2020-04-15|website=Zee News Hindi|access-date=2020-05-20}}&lt;/ref&gt; हिंदी चित्रपट निर्माता आहे. याने 'तुम कहो तो' म्युझिक व्हिडिओ आणि ''कुटुंब द फॅमिली'' (२०१७) हा चित्रपट निर्माण केले आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.imdb.com/name/nm10956765/|title=Abhishek Archana Srivastava|website=IMDb|access-date=2020-05-20}}&lt;/ref&gt; झी म्यूझिक कंपनी अंतर्गत रिलीज झालेल्या 'तुम कहो तो' गाणे हिट झाले.संगीत व्हिडिओ ४ दिवसांसाठी यू ट्यूब च्या शीर्ष ५०  ट्रेंडिंग यादीवर होता आणि तो #८  पर्यंत गेला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.mid-day.com/articles/after-tum-kaho-toh-abhishek-archana-srivastava-joins-hands-with-sarkar-ali-to-launch-shivanshu-mishra/22636227|title=After Tum Kaho Toh, Abhishek Archana Srivastava joins hands with Sarkar Ali to launch Shivanshu Mishra|date=2020-02-22|website=mid-day|language=en|access-date=2020-05-20}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.newsx.com/entertainment/producer-abhishek-archana-srivastava-to-have-4-consecutive-releases-of-music-videos-by-zee-music-company-starting-from-september-end.html|title=Producer Abhishek Archana Srivastava to have 4 consecutive releases of music videos by Zee Music Company starting from September-end|date=2020-09-24|website=NewsX|language=en|access-date=2021-01-05|archive-date=2020-12-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20201202163532/https://www.newsx.com/entertainment/producer-abhishek-archana-srivastava-to-have-4-consecutive-releases-of-music-videos-by-zee-music-company-starting-from-september-end.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== शिक्षण ==
अभिषेकने आपले शालेय शिक्षण अलाहाबाद पब्लिक स्कूलमधून केले. त्यांनी अलाहाबाद विद्यापीठातून मास कम्युनिकेशनची पदवी कायम ठेवली.

== कारकीर्द ==
कुटुंब द फॅमिली (२०१७) चित्रपटासाठी अभिषेक श्रीवास्तव सहकारी निर्माता होते. या चित्रपटात [[राजपाल यादव]], [[आलोक नाथ]], शिवंशु मिश्रा आणि शशांक प्रजापती यांनी मुख्य भूमिका साकारली होती. २०२० मध्ये त्यांनी झी म्यूझिक कंपनीच्या बॅनरखाली रिलीज झालेल्या 'तुम कहो थो' हे गाणे तयार केले. या गाण्याला प्रचंड यश मिळालं आणि ते यूट्यूब ट्रेंडिंग लिस्टमध्ये होते.त्याच्या आगामी प्रोजेक्टमध्ये म्युझिक व्हिडिओ हिफायझतचा शूट लोणावालाच्या ठिकाणी होणार आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.mid-day.com/articles/businessmen-abhishek-archana-srivastava-and-rahul-salonia-to-come-together-for-three-music-videos-soon/22777264|title=Businessmen Abhishek Archana Srivastava and Rahul Salonia to come together for three music videos soon|date=2020-05-11|website=mid-day|language=en|access-date=2020-05-20}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; त्याच्या आगामी प्रकल्पांपैकी एक विनोदी चित्रपट देखील आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.tellychakkar.com/tv/tv-news/amir-siddiqui-abhishek-archana-srivastava-and-shrutika-gaokkar-bag-new-project-200629|title=Amir Siddiqui, Abhishek Archana Srivastava and Shrutika Gaokkar bag a new project|last=Team|first=Tellychakkar|website=Tellychakkar.com|language=en|access-date=2021-01-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.tellychakkar.com/tv/tv-news/shivanshu-mishra-abhishek-archana-srivastava-and-tapasya-agnihotri-bag-music-video-200630|title=Shivanshu Mishra, Abhishek Archana Srivastava and Tapasya Agnihotri bag a music video|last=Team|first=Tellychakkar|website=Tellychakkar.com|language=en|access-date=2021-02-28|archive-date=2021-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210605101314/https://www.tellychakkar.com/tv/tv-news/shivanshu-mishra-abhishek-archana-srivastava-and-tapasya-agnihotri-bag-music-video-200630|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== वैयक्तिक जीवन ==
अभिषेक अर्चना श्रीवास्तव यांचा जन्म उत्तर प्रदेशच्या [[अलाहाबाद]] येथे झाला. अर्चना श्रीवास्तव आणि कै. प्रदीपकुमार श्रीवास्तव यांचे त्यांचे पालक आहेत. त्याची आई प्रयागराज उच्च न्यायालयात अतिरिक्त न्यायाधीश आहेत.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.iwmbuzz.com/music/news-music/producers-abhishek-archana-srivastava-ayush-saroj-jaiswals-next-music-video-soch-lo/2019/11/16|title=Producers Abhishek Archana Srivastava and Ayush Saroj Jaiswal’s next music video ‘Soch Lo’|last=Team|first=Author: Editorial|date=2019-11-16|website=IWMBuzz|language=en-US|access-date=2021-02-28}}&lt;/ref&gt;

== फिल्मोग्राफी ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+गाणी
!नाव
!वर्ष
|-
|तुम कहो तोह
|२०१९
|-
|लल्ला लल्ला लोरी
|२०२०
|-
|हिफाझात
|२०२०
|-
|डायनामाइट
|२०२०
|-
|सॉरी
|२०२०
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+चित्रपट
!नाव
!वर्ष
|-
!कुटंब द फॅमिली
!२०१७
|}

== बाह्य दुवे ==
[[imdbname:10956765|अभिषेक श्रीवास्तव आयएमडीबीवर]]

== संदर्भ ==
&lt;references /&gt;

{{DEFAULTSORT:श्रीवास्तव, अभिषेक अर्चना}}
[[वर्ग:हिंदी चित्रपट निर्माते]]
[[वर्ग:इ.स. १९९६ मधील जन्म]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>nlxa4ydp65u7g8o564xgieesh2nqgyh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>उभयलैंगिक स्वाभिमान ध्वज</title>
    <ns>0</ns>
    <id>257705</id>
    <revision>
      <id>2682175</id>
      <parentid>2680468</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T07:16:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682175</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8611" sha1="84uk1v1frorndpg678w68m39y2wz4yy" xml:space="preserve">[[चित्र:The_bisexual_pride_flag_(3673713584).jpg|इवलेसे|उभयलैंगिक स्वाभिमान ध्वज]]
[[चित्र:Bisexual_Pride_Flag.svg|इवलेसे|उभयलैंगिक स्वाभिमान ध्वज]]
{{एलजीबीटी चिन्हे}}

'''उभयलैंगिक स्वाभिमान ध्वज''' उभयलैंगिक समुदायाला त्याचे स्वतःचे प्रतीक  एलजीबीटी समुदायाच्या समलिंगी अभिमान ध्वजाशी तुल्य प्रतीक म्हणून १९९८ मध्ये मायकल पेजने तैयार केला होते. संपूर्ण समाजात आणि एलजीबीटीक्यू समुदायामध्ये उभयलैंगिक लोकांची दृश्यमानता वाढविणे हेया ध्वजाचे उद्दीष्ट होते. ५ डिसेंबर,१९९८ रोजी बायकॅफेच्या पहिल्या वर्धापन दिन पार्टी &lt;ref name=&quot;flagspot&quot; /&gt; मध्ये प्रथम उभयलैंगिक स्वाभिमान ध्वजाचे अनावरण करण्यात आले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.wright.edu/counseling/SafezoneSymbols.html |title=संग्रहित प्रत |access-date=2020-06-29 |archive-date=2013-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131020163051/http://www.wright.edu/counseling/SafezoneSymbols.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;  

वर निवडलेले रंग म्हणून वापरले गेले: गुलाबी समान लैंगिक आकर्षणासाठी आहे, निळा भिन्न लैंगिक आकर्षणासाठी आहे, आणि जांभळा म्हणजे लिंगाच्या  वर्णपटा मधील आकर्षणाचे प्रतिनिधित्व करणे.

== अभिकल्प आणि रंग ==
पेजने विद्यमान उभयलैंगिक चिन्हावरून रंग घेतले आणि त्याला स्वतःचे फिरकी दिले, असे म्हणत :

{{cquote|उभयलिंगी स्वाभिमान ध्वज डिसाइन, मी 'बायांगल्स' च्या रंगांच्या आणि अतिव्यापन होणाऱ्या पॅटर्न  चा निवड केला.&lt;ref name=biflag&gt;{{cite web|url=http://www.biflag.com/Activism.asp |title=History, Bi Activism, Free Graphics |publisher=BiFlag.com |date=1998-12-05 |accessdate=2020-04-20 | archive-url=https://web.archive.org/web/20010801185547/http://biflag.com/Activism.asp | archive-date=2001-08-01 | url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}

[[चित्र:Bi_triangles.svg|मध्यवर्ती|इवलेसे| बायांगल्स]]

बायांगल्स किंवा उभयलैंगिक त्रिकोण, अस्पष्ट मूळ असलेल्या उभयलैंगिक समुदायासाठी आणखी एक प्रतीक आहेत. उभयलिंगीपणासाठी चंद्रकोर चंद्र हे आणखी एक प्रतीक आहे जे मुद्दाम गुलाबी त्रिकोणाची प्रतिमा टाळते.&lt;ref name=&quot;glossary&quot;&gt;{{cite web|url=http://mashable.com/2014/06/13/lgbt-pride-symbols/|title=A Storied Glossary of Iconic LGBT Flags and Symbols|last1=Petronzio|first1=Matt|date=June 13, 2014|website=Mashable|publisher=Mashable, Inc.|accessdate=October 24, 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;algbtical&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.algbtical.org/2A%20SYMBOLS.htm|title=Pride Symbols and Icons|website=Association for Lesbian, Gay, Bisexual, and Transgender Issues in Counseling of Alabama|publisher=ALGBTICAL|accessdate=October 24, 2015|archive-date=2017-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20170704003535/http://www.algbtical.org/2A%20SYMBOLS.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

पेज गुलाबी, लॅव्हेंडर आणि निळा (गुणोत्तर 2: 1: 2) ध्वज &lt;ref name=&quot;flagspot&quot;/&gt; अर्थ वर्णन करते:&lt;ref name=&quot;flagspot&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://flagspot.net/flags/qq-bi.html|title=BiPride Flag|last=Young|first=Randy|date=June 6, 2015|website=Flagspot|publisher=Flags of the World|access-date=October 24, 2015}}&lt;/ref&gt; गुलाबी रंग केवळ त्याच लैंगिक लैंगिक आकर्षणाचे प्रतिनिधित्व करतो (समलिंगी आणि समलिंगी). निळा केवळ (सरळ) विरुद्ध लिंगाकडे लैंगिक आकर्षण दर्शवितो आणि परिणामी आच्छादित रंग जांभळा दोन्ही लिंग (द्वि) मध्ये लैंगिक आकर्षण दर्शवितो. &quot;

पेजने ध्वजच्या अर्थाचे सखोल शब्दात वर्णन करते, असे सांगते की &quot;उभयलिंगीय अभिमान ध्वजाचे प्रतीकात्मकता समजून घेण्याची कळ म्हणजे रंगाच्या जांभळ्या रंगाचे पिक्सल 'रिअल जगात' प्रमाणेच गुलाबी आणि निळ्या रंगात लक्ष न देता मिसळले जातात. समलिंगी / समलिंगी आणि सरळ दोन्ही समुदायात द्विपक्षीय लोक लक्ष न घेता एकत्र करतात. &quot; &lt;ref name=&quot;glossary&quot;/&gt;

ध्वज भिन्न लांबीरुंदीचे प्रमाणांमध्ये वापरला जातो. २:३ आणि ३:५ अनेकदा वापरले जातात, इतर बऱ्याच ध्वजांसह; (आता बंद) संकेतस्थळावर  biflag.com ३:४ वर &quot;मूळ उभयलैंगिक स्वाभिमान ध्वज&quot;चे &quot;अचूक ... प्रमाण&quot; म्हणून निर्दिष्ट केले गेले होते.  

पट्ट्यावरील रंग आणि रुंदी, वरपासून खालपर्यंत, गुलाबी (४०%), जांभळा (२०%) आणि निळे (४०%) आहेत.  डिझाइनरने दिलेला अचूक रंग: पीएमएस 226, 258 आणि 286.&lt;ref name=&quot;flagspot&quot;/&gt; त्यांची अंदाजे HTML मूल्ये # D60270, # 9B4F96, # 0038A8;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://goffgrafix.com/pantone-rgb-200.php|title=Pantone color conversion chart at goffgrafix.com|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20161112033659/http://goffgrafix.com/pantone-rgb-200.php|archive-date=November 12, 2016|access-date=May 20, 2012}}&lt;/ref&gt; त्यांची अंदाजे आरजीबी मूल्ये अनुक्रमे (214,2,112), (155,79,150) आणि (0,56,168) आहेत.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://hex.colorrrs.com/ |title=HEX to RBG Conversion Tool at Colorrrs.com |access-date=2020-06-29 |archive-date=2020-04-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200423094956/https://hex.colorrrs.com/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; हे पेटंट केलेले नाही, ट्रेडमार्क केलेले आहे किंवा सेवा चिन्हांकित केलेली नाही.

.

== हे सुद्धा पहा ==

* [[आंतरलैंगिकतेचा ध्वज]]

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}


[[वर्ग:लैंगिकतेचे ध्वज]]</text>
      <sha1>84uk1v1frorndpg678w68m39y2wz4yy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>अराइझ इंडिया</title>
    <ns>0</ns>
    <id>263350</id>
    <revision>
      <id>2682119</id>
      <parentid>2496074</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T02:30:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682119</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4915" sha1="6g533fx3cuj0mrbrpuskno6rwmcxmc0" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट कंपनी|नाव=अराईज इंडीया लिमिटेड|उत्पादने=एलईडी टीव्ही, गृह उपकरणे, स्वयंपाकघरातील उपकरणे, इनव्हर्टर आणि बॅटरी, पंप|कर्मचारी संख्या=३०००|assets=|equity=|market cap=|operating_income=|net_income=|महसूल={{increase}}{{INRConvert|12.5|b}}|उद्योगक्षेत्र=ग्राहकांसाठी इलेक्ट्रॉनिक्स उत्पादने|लोगो=Arise_India_Ltd_-_Company_Logo.jpg|महत्त्वाच्या व्यक्ती=अविनाश जैन (चेरमन)&lt;br&gt;अमित जैन (सी ई ओ)|मुख्यालय देश=[[भारत]]|मुख्यालय शहर=[[दिल्ली]]|सेवांतर्गत प्रदेश=[[भारत]]|संस्थापक=अविनाश जैन&lt;br/&gt; अमित जैन|स्थापना=१९९५|पोटकंपनी=|प्रकार=खाजगी|homepage=[http://www.ariseindialtd.com AriseIndialtd.com]}}

'''अराईज इंडिया लिमिटेड''' ही [[दिल्ली]], [[भारत]] येथे स्थित इलेक्ट्रिकल/ इलेक्ट्रॉनिक्स  वस्तूंची उत्पादक कंपनी आहे. ही कंपनी दूरचित्रवाणी, इनव्हर्टर (यूपीएस आणि साईनवेव्ह), वॉटर पंप (मोनोब्लॉक, सबमर्सिबल आणि सेंट्रीफ्यूगल), होम आणि किचन उपकरणे (मिक्सर ग्राइंडर, इंडक्शन कुक टॉप, ज्युसर मिक्सर ग्राइंडर्स, वॉटर हीटर आणि स्मार्ट) यासह विविध उत्पादनांचे उत्पादन करते. तसेच अँडॉईडवर आधारित दूरदर्शन सेट देखील बनवतात.

अविनाश जैन हे कंपनीचे अध्यक्ष व एमडी आहेत. त्यांनी आपला भाऊ अमित जैन यांच्यासह कंपनीच्या विकासाचे नेतृत्व केले. &lt;ref&gt;{{cite news|title=How Avinash Jain's improvisation helped Arise India grow into a Rs 855 crore company|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2013-07-08/news/40443352_1_crore-company-rs-2-lakh-business-idea|accessdate=6 July 2014|publisher=The Economic Times|archive-date=2013-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20130712043618/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2013-07-08/news/40443352_1_crore-company-rs-2-lakh-business-idea|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Arise India enters LED TV segment|url=http://www.thehindubusinessline.com/companies/arise-india-enters-led-tv-segment/article5003962.ece|accessdate=6 July 2014|publisher=thehindubusinessline.com}}&lt;/ref&gt; अराईज इंडिया लि. चे भारतात ३००० हून अधिक कर्मचारी व ४५ कार्यालये आहेत. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/slideshows/biz-entrepreneurship/ten-enterprise-ideas-that-yielded-over-rs-100-crore-turnover/avinash-jains-arise-india-a-rs-855-crore-company/slideshow/21136891.cms|title=Ten enterprise ideas that yielded over Rs 100 crore turnover|website=The Economic Times|access-date=2018-01-27}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; याचे कॉर्पोरेट कार्यालय दिल्लीच्या द्वारका येथे असून हरियाणा आणि हिमाचल प्रदेशात दोन विशेष उत्पादन प्रकल्प आहेत. कंपनीचे भारतात ६००० हून अधिक वितरक आणि १,००,००० विक्रेते आहेत.

== संदर्भ ==
&lt;references /&gt;

[[वर्ग:ग्राहक इलेक्ट्रॉनिक्स ब्रँड]]
[[वर्ग:भारतातील इलेक्ट्रॉनिक्स कंपन्या]]
[[वर्ग:भारतीय ब्रँड]]
[[वर्ग:मोबाइल फोन उत्पादक]]
[[वर्ग:१९९५ मध्ये स्थापन झालेल्या भारतीय कंपन्या]]</text>
      <sha1>6g533fx3cuj0mrbrpuskno6rwmcxmc0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>अंश पंडित</title>
    <ns>0</ns>
    <id>268931</id>
    <revision>
      <id>2682105</id>
      <parentid>2588296</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T00:15:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682105</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4544" sha1="dvgja0njzxbixqcgcibp1d2cdakjj8u" xml:space="preserve">'''अंश पंडित''' ( २९ सप्टेंबर १९९९ - [[उत्तर प्रदेश|उत्तर प्रदेश, भारत]]) हा एक [[भारतीय]] अभिनेता आहे जो अलिगड, राजाकुमारा, धडक, दोस्ती के साइड इफेक्ट्स आणि गिन्नी वेड्स सनी या चित्रपटांसाठी प्रसिद्ध आहे&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://newsable.asianetnews.com/entertainment/actor-ansh-pandit-calls-sushant-singh-rajput-an-achiever-from-a-small-town-qcd99i|title=Actor Ansh Pandit calls Sushant Singh Rajput an achiever from a small town|website=Asianet News Network Pvt Ltd|language=en|access-date=2020-11-18}}&lt;/ref&gt;. सन २०१५ मध्ये त्याला सिने पुरस्काराकडून सर्वोत्कृष्ट बाल पदार्पण पुरस्कार देण्यात आले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.mid-day.com/articles/ansh-pandit-alias-pranav-kumar-from-gaziabaad-is-all-set-for-a-web-series/23034242|title=Ansh Pandit alias Pranav Kumar from Gaziabaad is all set for a web series|date=2020-10-10|website=mid-day|language=en|access-date=2020-11-18}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== मागील जीवन आणि शिक्षण ==
अंश याचा जन्म २९ सप्टेंबर १९९९ रोजी उत्तर प्रदेश येथे झाला. त्याने आपले प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण डी.ए.व्ही. पब्लिक स्कूल, दिल्ली येथून पूर्ण केले. दिल्लीत अनेक नाटकांमध्ये बालकलाकार म्हणून त्यानी भूमिका साकारली.

== चित्रपट कारकीर्द ==
२०१५ मध्ये अलिगड या चित्रपटाद्वारे त्याने हिंदी चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केले होते जिथे त्यानी हिमेशची भूमिका साकारली होती. त्याच वर्षी त्याला सर्वोत्कृष्ट बाल पदार्पणाचा पुरस्कार मिळाला. २०१७ मध्ये तोराजाकुमारा नावाच्या कन्नड चित्रपटात दिसला होता. पुढच्या वर्षी २०१८ मध्ये त्यानी शशांक खेतान दिग्दर्शित धडक या चित्रपटात काम केले जिथे त्यानी प्रीतमची भूमिका साकारली होती. वर्ष २०१९-२०२० मध्ये त्यानी दोस्ती के साइड इफेक्ट आणि गिन्नी वेड्स सनी हे चित्रपट केले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.exchange4media.com/marketing-news/pyaar-tune-kya-new-season-launched-with-dearlove-campaign-108783.html|title=Pyaar tune Kya new season launched with #DearLove campaign - Exchange4media|website=Indian Advertising Media &amp; Marketing News – exchange4media|language=en|access-date=2020-11-18}}&lt;/ref&gt;

== चित्रपट ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!चित्रपट
!भूमिका
!वर्ष
|-
|अलिगड
|हिमेश
|२०१५
|-
|राजाकुमारा
|श्रेयस
|२०१७
|-
|धडक
|प्रीतम
|२०१८
|-
|दोस्ती के साइड इफेक्ट्स
|
|२०१९
|-
|गिन्नी वेड्स सनी
|राज
|२०२०
|}

== पुरस्कार ==
सिने पुरस्कारचा सर्वोत्कृष्ट बाल पदार्पण कलाकार (२०१९)

== बाह्य दुवे ==
[[imdbname:11648938|अंश पंडित]] आयएमडीबीवर

== संदर्भ ==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>dvgja0njzxbixqcgcibp1d2cdakjj8u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>अभिषेक अग्रवाल</title>
    <ns>0</ns>
    <id>269345</id>
    <revision>
      <id>2682116</id>
      <parentid>2650382</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T02:06:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682116</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5799" sha1="j08yb86cvn4u63iyhkb9p4zpffwz77c" xml:space="preserve">{{बदल}}
{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
{{गल्लत|अभिषेक अगरवाल}}
'''अभिषेक अग्रवाल''' ([[१३ एप्रिल]], [[१९९८]]:[[रायगड जिल्हा|रायगड, छत्तीसगड]] -) हा एक भारतीय अभिनेता आहे जो आयलँड सिटी, सिलेक्शन डे, ताजमहल १९९८, जीनियस आणि गुजरात ११ सारख्या चित्रपटांमधील भूमिकांसाठी प्रसिद्ध आहे&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.mid-day.com/articles/abhishek-agrawal-spotted-training-with-famous-bollywood-actor-varun-dhawan-at-bodyscupltor-gym-juhu-mumbai/22718261|title=Abhishek Agrawal spotted training with famous Bollywood actor Varun Dhawan at Bodyscupltor gym Juhu, Mumbai|date=2020-04-07|website=mid-day|language=en|access-date=2020-11-28}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://ventsmagazine.com/2020/06/04/fashion-model-advocate-of-healthy-lifestyle-abhishek-agrawal-is-a-performer-in-front-of-as-well-as-behind-a-camera/|title=FASHION MODEL &amp; ADVOCATE OF HEALTHY LIFESTYLE, ABHISHEK AGRAWAL, IS A PERFORMER IN FRONT OF AS WELL AS BEHIND A CAMERA|date=2020-06-04|website=Vents Magazine|language=en-US|access-date=2020-11-28}}&lt;/ref&gt;.

== मागील जीवन आणि शिक्षण ==
अग्रवालने आपल्या मॉडेलिंग कारकीर्दीची सुरुवात २०१७ मध्ये भारतात केली होती. २०१९ मध्ये तो अभिनयाच्या अभ्यासासाठी युनायटेड किंगडमला गेला. त्यानी मुंबईच्या नरसी मोंजी इन्स्टिट्यूट ऑफ मॅनेजमेंट स्टडीजमधून स्नातक पदवी मिळविली. पुढे त्यानी लंडनच्या वेस्टमिन्स्टर विद्यापीठातून पदव्युत्तर शिक्षण घेतले&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.edmchicago.com/fitness-and-modeling-work-together-to-create-superstars/|title=Fitness and Modeling Work Together to Create Superstars|last=Alibabic|first=Lana|date=2020-06-29|website=EDM Chicago|language=en-US|access-date=2020-11-28}}&lt;/ref&gt;.

== अभिनय कारकीर्द ==
२०१५ साली अभिषेकने बॉलीवूड इंडस्ट्रीमध्ये डेब्यू -आयलँड सिटी चित्रपटातून बाल कलाकार म्हणून पदार्पण केले जेथे त्याने स्टीफनची भूमिका साकारली. २०१८ मध्ये त्याने जीनियस या चित्रपटात काम केले. त्याच वर्षी तो नेटिफ्लिक्स ची मालिका - सिलेक्शन डे मध्ये काम केले . वर्ष २०१९ मध्ये त्यानी अर्जुन पटियाला आणि गुजरात ११ चित्रपट केले. २०२० मध्ये तो ताजमहाल १९९८ मध्ये आणि आर्या नावाच्या वेबसिरीजमध्ये दिसला&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://in.style.yahoo.com/model-abhishek-agrawal-inspires-fans-080000444.html|title=Model Abhishek Agrawal Inspires Fans To Stay Fit &amp; Make The Most Of The Quarantine|website=in.style.yahoo.com|language=en-IN|access-date=2020-11-28|archive-date=2020-12-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20201206203308/https://in.style.yahoo.com/model-abhishek-agrawal-inspires-fans-080000444.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://in.style.yahoo.com/abhishek-agrawal-breaking-stereotypes-fitness-141432873.html|title=Abhishek Agrawal is breaking stereotypes and is a fitness enthusiast with the sky as the limit.|website=in.style.yahoo.com|language=en-IN|access-date=2020-11-28|archive-date=2020-12-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20201209022543/https://in.style.yahoo.com/abhishek-agrawal-breaking-stereotypes-fitness-141432873.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

== चित्रपट ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!चित्रपट
!वर्ष
!भूमिका
|-
|आयलँड सिटी
|२०१५
|स्टीफन
|-
|रेवा
|२०१८
|अभि
|-
|जीनियस
|२०१८
|हिमांशू
|-
|सिलेक्शन डे
|२०१८
|आदित्य
|-
|अर्जुन पटियाला
|२०१९
|राजेश
|-
|गुजरात ११
|२०१९
|ऋषी
|-
|ताजमहल १९८९
|२०२०
|यश
|}

== बाह्य दुवे ==
[[imdbname:12099737|अभिषेक अग्रवाल]] आयएमडीबीवर 

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT:अग्रवाल, अभिषेक}}
[[वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते]]
[[वर्ग:इ.स. १९९८ मधील जन्म]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>j08yb86cvn4u63iyhkb9p4zpffwz77c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>अंकित शॉ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>270109</id>
    <revision>
      <id>2682102</id>
      <parentid>2551167</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T23:49:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682102</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7589" sha1="eq9rd0xqva9fz9nrfx4vue9fz3f3aiu" xml:space="preserve">{{बदल}}{{माहितीचौकट व्यक्ती|नाव=अंकित शॉ|जन्म_दिनांक=२२ जून १९९६|जन्म_स्थान=कोलकत्ता, भारत|पेशा=अभिनेता,दूरदर्शनचा पत्रकार,होस्ट}}

'''अंकित शॉ''' ( [[जून २२|२२ जून]] [[इ.स. १९९६|१९९६]] [[कोलकाता|कोलकत्ता]], भारत) हा एक भारतीय बंगाली [[अभिनेता]], दूरदर्शनचा [[पत्रकार]] आणि होस्ट आहे&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.ibtimes.sg/meet-ankit-shaw-most-awarded-stylish-wedding-anchor-india-53000|title=Meet Ankit Shaw the most Awarded and Stylish wedding Anchor of India|date=2020-11-01|website=www.ibtimes.sg|language=en|access-date=2020-12-11}}&lt;/ref&gt;. टेडएक्स विक्रमशिलाने त्याला सर्वोत्कृष्ट सभापती म्हणून सन्मानित केले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://nettv4u.com/celebrity/hindi/tv-actor/ankit-shah|title=Hindi Tv Actor Ankit Shah Biography, News, Photos, Videos|website=nettv4u|language=en|access-date=2021-01-07}}&lt;/ref&gt; २०२० मध्ये त्याला पश्चिम बंगालच्या रुबरू मिस्टर इंडिया फेसची उपाधी मिळाली. राष्ट्रीय अल्पसंख्याक कल्याण ट्रस्टने त्याला हंगामातील सर्वोत्कृष्ट अँकर म्हणून गौरविले&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.mid-day.com/articles/ankit-shaw-speaks-about-breaking-stereotypes-says-a-true-artist-steps-out-of-his-comfort-zone/23066248|title=Ankit Shaw Speaks About Breaking Stereotypes, Says 'A True Artist Steps Out Of His Comfort Zone'|date=2020-10-28|website=mid-day|language=en|access-date=2020-12-11}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== मागील जीवन आणि शिक्षण ==
अंकितचा जन्म पश्चिम बंगालच्या कोलकाता येथे झाला होता.त्यांचे प्राथमिक शिक्षण सेंट जॉन हायस्कूल व माध्यमिक शिक्षण सिस्टर निवेदिता इन्स्टिट्यूट मधून झाले. त्याने आयएलएएडीमधून पत्रकारिता व चित्रपट निर्मितीचे पदव्युत्तर शिक्षण पूर्ण केले. २०२० मध्ये त्याने जाधवपूर विद्यापीठातून पत्रकारिता आणि मास कम्युनिकेशन विषयात पदव्युत्तर शिक्षण घेतले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://yahoomagazine.com/know-about-indias-best-host-tv-presenter-ankit-shaws-life-and-background-details-and-why-he-is-loved-by-bhojpuri-superstars/|title=Know about India’s Best Host &amp; Tv Presenter Ankit Shaw’s Life and Background Details and why he is loved by Bhojpuri Superstars.|date=2020-10-30|website=Yahoo Magazine|language=en-US|access-date=2021-01-07|archive-date=2021-01-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210109055926/https://yahoomagazine.com/know-about-indias-best-host-tv-presenter-ankit-shaws-life-and-background-details-and-why-he-is-loved-by-bhojpuri-superstars/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== कारकीर्द ==

==== अभिनय ====
अंकितने ब्योमकेश या मालिकेद्वारे बंगाली चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केले. २०१६ मध्ये त्यांनी लव एक्सप्रेस सिनेमात सिडची भूमिका केली होती.त्याच वर्षी तत्याने अंगार नावाचा चित्रपट केला. २०१९ मध्ये तो पासवर्ड या चित्रपटात अंकित दिसला.

==== दूरचित्रवाणी रिपोर्टर आणि अँकर ====
अंकितने आपल्या कारकीर्दीची सुरुवात टेलीव्हिजन रिपोर्टर म्हणून केली. सुरुवातीला झी टीव्ही, साहित्य टाइम्स, भारत बाहुबली टीव्ही, तझा टीव्ही या नावाच्या दूरचित्रवाणी वाहिन्यांसाठी त्याने पत्रकार म्हणून काम केले.२०१९ मध्ये तो कॉर्पोरेट-रेड कार्पेटवर भोजपुरी सिनेमा स्क्रीन आणि स्टेज अवॉर्ड्ससाठी अँकर होते. स्टार स्पोर्ट्स प्रो कबड्डी जुनियर, प्रो कबड्डी रेड ऑन, बिग डॅडी बास्केटबॉल लीग येथे त्याने अँकरिंग केले. झी टीव्ही पुरस्कार २०१९ मध्ये तो होस्ट होता

== चित्रपट ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!चित्रपट
!भूमिका
!वर्ष
|-
|बोमकेश
|ह्रतिक
|२०१५
|-
|अंगार
|हँरी
|२०१६
|-
|लव एक्सप्रेस 
|सिद
|२०१६
|-
|पास्वर्ड
|आदर्श
|२०१९
|}

== पुरस्कार&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.imdb.com/name/nm11979974/|title=Ankit Shaw|website=IMDb|access-date=2020-12-11}}&lt;/ref&gt; ==

* डान्स के नन्हे उस्ताद चे सर्वात स्टायलिश एम्सी (२०१८)
* टेडएक्स विक्रमशिला द्वारे सर्वोत्कृष्ट सभापती (२०१९)
* साहित्य टाइम्स टीव्ही द्वारे हंगामातील सर्वोत्कृष्ट अँकर (२०१९)
* आयएचआरसीसीओ मधील सर्वाधिक स्टायलिश अँकर (२०२०)
* सोशल बझ कडून सर्वात स्टाइलिश व्यक्तिमत्व पुरस्कार (२०२०)

== बाह्य दुवे ==
[[imdbname:11979974|अंकित शॉ आयएमडीबीवर]] 

[https://www.ted.com/talks/ankit_shaw_breaking_stereotypes_from_ashes_to_empire अंकित शॉ टेडएक्स] 

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते]]</text>
      <sha1>eq9rd0xqva9fz9nrfx4vue9fz3f3aiu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>आकृती काकर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>270153</id>
    <revision>
      <id>2682132</id>
      <parentid>2642433</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T04:13:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682132</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3260" sha1="b8z2i6mlujo9hv2icxxiabv8pybfzba" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट }}
'''अक्रिती काकर''' (जन्म [[ऑगस्ट ७|७ ऑगस्ट]] [[इ.स. १९८६|१९८६]] - [[दिल्ली|दिल्ली, भारत]]) ही एक भारतीय [[गायक|गायिका]] आहे&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Singer-Akriti-Kakar-in-Jhalak-Dikhhla-Jaa/articleshow/37575960.cms|title=Singer Akriti Kakar in Jhalak Dikhhla Jaa - टाइम्स ऑफ इंडिया|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया|language=en|access-date=2020-12-12}}&lt;/ref&gt;. ती झी बांगलाच्या सा रे गा मा पा: लि'ल चॅम्प्सवर न्यायाधीश होती&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/bengali/sa-re-ga-ma-pa-2020-contestant-amit-talukders-struggle-leaves-everyone-emotional-judge-mika-singh-gifts-his-mobile/articleshow/78360196.cms|title=Sa Re Ga Ma Pa 2020: Contestant Amit Talukdar’s struggle leaves everyone emotional; Judge Mika Singh gifts his mobile - टाइम्स ऑफ इंडिया|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया|language=en|access-date=2020-12-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.mid-day.com/articles/a-sound-venture/77255|title=A sound venture|date=2010-04-05|website=mid-day|language=en|access-date=2020-12-12}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== वैयक्तिक जीवन ==
काकर हिचा जन्म दिल्लीत झाला. तिला दोन बहिणी आहेत, सुकृति काकर आणि प्रकृति काकर, जो व्यावसायिक प्लेबॅक गायक देखील आहे&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://photogallery.indiatimes.com/events/mumbai/akritis-album-launch/Singer-Akriti-Shankar-Mahadevan/articleshow/5792948.cms|title=Singer Akriti with Shankar Mahadevan at the launch of her music album at Le Sutra, Mumbai - Photogallery|website=photogallery.indiatimes.com|access-date=2020-12-12}}&lt;/ref&gt;.

== गाणी ==

* बोला जय ना
* रोंगीला रे सोम
* मधुबाला
* दुई दीवाना
* माशा अल्लाह
* धिंका चिका
* शोलोना
* भूल गया सब कुछ
* बाहों के दरमियान
* बत्ती गुल
* मिस कॉल
* पिया बसंती
* मोयना चोलट चोलट
* इई अशिकु
* सावरे नैनो
* इश्काबोनर बीबीइस्की उसकी

== बाह्य दुवे ==
[[imdbname:2277816|अक्रिती काकर आयएमडीबीवर]] 

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:भारतीय गायिका]]
[[वर्ग:इ.स. १९८६ मधील जन्म]]</text>
      <sha1>b8z2i6mlujo9hv2icxxiabv8pybfzba</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>कोविड-१९ लस</title>
    <ns>0</ns>
    <id>277095</id>
    <revision>
      <id>2682074</id>
      <parentid>2547654</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T18:02:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Wingstem</username>
        <id>157534</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>2682074</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4022" sha1="18615f50y7xqzh1ut11ax7k35joa9cm" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''कोव्हिड ‑ १९ लस''' ही लस गंभीर तीव्र श्वसन सिंड्रोम [[कोरोनाव्हायरस]] (एसएआरएस-कोव्ह-२), कोरोनव्हायरस आजार उद्भवणारी व्हायरस विरुद्ध रोग प्रतिकारशक्ती प्रदान करण्याच्या उद्देशाने लस आहे. कोव्हिड ‑ १९ पसरण्यापूर्वी, कोरोनाव्हायरसची रचना आणि कार्य याबद्दल गंभीर ज्ञान होते ज्यामुळे गंभीर तीव्र श्वसन सिंड्रोम (एसएआरएस) आणि [[मध्यपूर्व|मध्य पूर्व]] श्वसन सिंड्रोम (एमईआरएस) सारख्या रोगांना कारणीभूत होते, ज्यामुळे २०२० च्या सुरुवातीस लस तंत्रज्ञानाच्या वेगवान विकासास सक्षम केले गेले.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|last1=Li|first1=Yen-Der|last2=Chi|first2=Wei-Yu|last3=Su|first3=Jun-Han|last4=Ferrall|first4=Louise|last5=Hung|first5=Chien-Fu|last6=Wu|first6=T.-C.|title=Coronavirus vaccine development: from SARS and MERS to COVID-19|जर्नल=Journal of Biomedical Science|दिनांक=20 डिसेंबर 2020|volume=27|doi=10.1186/s12929-020-00695-2|दुवा=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7749790|अॅक्सेसदिनांक=१५ मार्च २०२१|issn=1021-7770}}&lt;/ref&gt; १० जानेवारी २०२० रोजी, एसएआरएस-कोव्ही -२ अनुवांशिक क्रम डेटा [[जीआयएसएआयडी]]द्वारे सामायिक केला गेला आणि १९ मार्च पर्यंत जागतिक औषधनिर्माण उद्योगाने [[कोरोनाव्हायरस रोग २०१९|कोव्हिड-१९]] च्या संबंधीत प्रमुख बांधिलकी जाहीर केली.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|last1=Charm|first1=Neil|title=No one is safe unless everyone is safe {{!}} BusinessWorld|दुवा=https://www.bworldonline.com/no-one-is-safe-unless-everyone-is-safe/|अॅक्सेसदिनांक=15 मार्च 2021}}&lt;/ref&gt;

मार्च २०२१ पर्यंत ३०८ लसी उमेदवार विकासाच्या विविध टप्प्यात होते, ७३ क्लिनिकल रिसर्चमध्ये, फेज-१ च्या चाचण्यांमध्ये २४, फेज-२ च्या चाचणी मध्ये ३३ आणि फेज-३ च्या विकासात १६ उमेदवार होते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|title=COVID-19 vaccine tracker|दुवा=https://vac-lshtm.shinyapps.io/ncov_vaccine_landscape/|संकेतस्थळ=vac-lshtm.shinyapps.io|अॅक्सेसदिनांक=15 मार्च 2021}}&lt;/ref&gt; तिसऱ्या टप्प्यातील चाचण्यांमध्ये, कोव्हिड-१९ लसींमध्ये रोगसूचक संसर्ग रोखण्यासाठी कार्यक्षमता ९५% पर्यंत दर्शविली गेली आहे.

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:कोरोनाव्हायरस]]
[[वर्ग:लशी]]</text>
      <sha1>18615f50y7xqzh1ut11ax7k35joa9cm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मनोरंजनाचा अधिकमास</title>
    <ns>0</ns>
    <id>279042</id>
    <revision>
      <id>2682122</id>
      <parentid>2679065</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T03:24:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-25878-22</username>
        <id>182647</id>
      </contributor>
      <comment>/* १३ एप्रिल २०२६ ते चालू */</comment>
      <origin>2682122</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52611" sha1="a1gh11f2xsda19iiebrizuqg858mvb9" xml:space="preserve">'''मनोरंजनाचा अधिकमास''' अंतर्गत [[झी मराठी]], [[कलर्स मराठी]], [[स्टार प्रवाह]] वाहिन्यांतर्फे दरवर्षी कोणत्याही महिन्याच्या दर रविवारी मालिकांचे प्रक्षेपण करण्यात येते.

= [[झी मराठी]] भाग १ =
== मे २०१३ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ
|-
| [[तू तिथे मी]]
|
* सोम-शनि संध्या. ७ वाजता
* दर रविवारी दुपारी १ वाजता
|-
| [[राधा ही बावरी]]
|
* सोम-शनि संध्या. ७.३० वाजता
* दर रविवारी दुपारी १.३० वाजता
|-
| [[उंच माझा झोका]]
|
* सोम-शनि रात्री ८ वाजता
* दर रविवारी दुपारी २ वाजता
|-
| [[मला सासू हवी]]
|
* सोम-शनि रात्री ८.३० वाजता
* दर रविवारी दुपारी २.३० वाजता
|}

== मे २०१४ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! माहिती
|-
| [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]]
| संध्या. ६.३० वाजता
| rowspan=&quot;2&quot;|
|-
| [[तू तिथे मी]] / [[जय मल्हार]]
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[जावई विकत घेणे आहे]]
| संध्या. ७.३० वाजता
| १८ मे सोडून
|-
| [[होणार सून मी ह्या घरची]]
| रात्री ८ वाजता
| rowspan=&quot;3&quot;|
|-
| [[जुळून येती रेशीमगाठी]]
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| [[एका लग्नाची तिसरी गोष्ट]]
| रात्री ९ वाजता
|}

== मे २०१६ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! माहिती
|-
| [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]]
| संध्या. ६.३० वाजता
| rowspan=&quot;6&quot;| २९ मे सोडून
|-
| [[जय मल्हार]]
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[नांदा सौख्य भरे]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[पसंत आहे मुलगी (मालिका)|पसंत आहे मुलगी]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[माझे पती सौभाग्यवती]]
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| [[काहे दिया परदेस]]
| रात्री ९ वाजता
|}

== मे २०१७ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ
|-
| [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]]
| संध्या. ६.३० वाजता
|-
| [[लागिरं झालं जी]]
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[तुझ्यात जीव रंगला]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[माझ्या नवऱ्याची बायको]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[खुलता कळी खुलेना]]
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| [[काहे दिया परदेस]]
| रात्री ९ वाजता
|}

== मे २०१८ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ
|-
| [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]]
| संध्या. ६.३० वाजता
|-
| [[लागिरं झालं जी]]
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[तुझ्यात जीव रंगला]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[माझ्या नवऱ्याची बायको]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[तुझं माझं ब्रेकअप]]
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| [[स्वराज्यरक्षक संभाजी]]
| रात्री ९ वाजता
|}

== ऑक्टोबर २०२० ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ
|-
| [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]]
| संध्या. ६.३० वाजता
|-
| [[लाडाची मी लेक गं!]]
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[तुझ्यात जीव रंगला]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[माझ्या नवऱ्याची बायको]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[अग्गंबाई सासूबाई]]
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| [[माझा होशील ना]]
| रात्री ९ वाजता
|}

== मे २०२२ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! माहिती
|-
| [[महा मिनिस्टर]]
| संध्या. ६ वाजता
| rowspan=&quot;6&quot;| २९ मे सोडून
|-
| [[मन झालं बाजिंद]]
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[मन उडु उडु झालं]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[तू तेव्हा तशी]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[माझी तुझी रेशीमगाठ]]
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| [[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]]
| रात्री ९ वाजता
|}

== सप्टेंबर २०२२ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ
|-
| [[अप्पी आमची कलेक्टर]]
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[तू चाल पुढं]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[तू तेव्हा तशी]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[माझी तुझी रेशीमगाठ]] / [[दार उघड बये (मालिका)|दार उघड बये]]
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| [[नवा गडी नवं राज्य]]
| रात्री ९ वाजता
|}

= [[झी मराठी]] भाग २ =
== १८ मार्च ते २३ जून २०२४ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! माहिती
|-
| [[अप्पी आमची कलेक्टर]]
| संध्या. ७ वाजता
| rowspan=&quot;4&quot;| ७ एप्रिल आणि १६ जून सोडून
|-
| [[पारू (मालिका)|पारू]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[सारं काही तिच्यासाठी]]
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| [[शिवा (मालिका)|शिवा]]
| रात्री ९ वाजता
| rowspan=&quot;3&quot;| ७ एप्रिल आणि २२-२३ जून सोडून
|-
| [[पुन्हा कर्तव्य आहे]]
| रात्री ९.३० वाजता
|-
| [[नवरी मिळे हिटलरला]]
| रात्री १० वाजता
|-
| [[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]]
| रात्री १०.३० वाजता
| ७ एप्रिल सोडून
|}

== २४ जून ते २२ सप्टेंबर २०२४ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! माहिती
|-
| [[सारं काही तिच्यासाठी]]
| संध्या. ६.३० वाजता
| २८ जुलै, १८ आणि २५ ऑगस्ट, १५-२२ सप्टेंबर सोडून
|-
| [[अप्पी आमची कलेक्टर]]
| संध्या. ७ वाजता
| २८ जुलै, २५ ऑगस्ट आणि १५ सप्टेंबर सोडून
|-
| [[पारू (मालिका)|पारू]]
| संध्या. ७.३० वाजता
| २८ जुलै, १८ आणि २५ ऑगस्ट, ८ आणि १५ सप्टेंबर सोडून
|-
| [[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]]
| रात्री ८ वाजता
| २८ जुलै, १८ आणि २५ ऑगस्ट, १५ सप्टेंबर सोडून
|-
| [[लाखात एक आमचा दादा]]
| रात्री ८.३० वाजता
| २४-३० जून, १-६ आणि २८ जुलै, १८ आणि २५ ऑगस्ट, १५ सप्टेंबर सोडून
|-
| [[नवरी मिळे हिटलरला]]
| रात्री १० वाजता
| २८ जुलै, १८ आणि २५ ऑगस्ट, ७-८, १४-१५, २१-२२ सप्टेंबर सोडून
|-
| [[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]]
| रात्री १०.३० वाजता
| २८ जुलै, १८ आणि २५ ऑगस्ट, १५ सप्टेंबर सोडून
|}

== २३ सप्टेंबर ते २२ डिसेंबर २०२४ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! माहिती
|-
| [[सावळ्याची जणू सावली]]
| संध्या. ७ वाजता
| २०, २६-२७ ऑक्टोबर आणि ३ नोव्हेंबर सोडून
|-
| [[पारू (मालिका)|पारू]]
| संध्या. ७.३० वाजता
| rowspan=&quot;3&quot;| २६-२७ ऑक्टोबर आणि ३ नोव्हेंबर सोडून
|-
| [[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[लाखात एक आमचा दादा]]
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| [[शिवा (मालिका)|शिवा]]
| रात्री ९ वाजता
| २६-२७ ऑक्टोबर, ३ नोव्हेंबर आणि २२ डिसेंबर सोडून
|-
| [[पुन्हा कर्तव्य आहे]]
| रात्री ९.३० वाजता
| rowspan=&quot;2&quot;| २८-२९ सप्टेंबर, ५-६, १२-१३, १९-२०, २६-२७ ऑक्टोबर आणि ३ नोव्हेंबर सोडून
|-
| [[नवरी मिळे हिटलरला]]
| रात्री १० वाजता
|}

== २३ डिसेंबर २०२४ ते १६ मार्च २०२५ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! माहिती
|-
| [[सावळ्याची जणू सावली]]
| संध्या. ७ वाजता
| १२ जानेवारी, १६ फेब्रुवारी, ८ आणि १५-१६ मार्च सोडून
|-
| [[पारू (मालिका)|पारू]]
| संध्या. ७.३० वाजता
| rowspan=&quot;2&quot;| १२ जानेवारी, २ आणि १६ फेब्रुवारी, ८ आणि १५-१६ मार्च सोडून
|-
| [[लक्ष्मी निवास]]
| रात्री ८ ते ९ (एक तास)
|-
| [[शिवा (मालिका)|शिवा]]
| रात्री ९ वाजता
| rowspan=&quot;2&quot;| १२ जानेवारी, १६ फेब्रुवारी, ८ आणि १५-१६ मार्च सोडून
|-
| [[लाखात एक आमचा दादा]]
| रात्री ९.३० वाजता
|-
| [[नवरी मिळे हिटलरला]]
| रात्री १० वाजता
| १२ जानेवारी, २ आणि १६ फेब्रुवारी, ८ आणि १५-१६ मार्च सोडून
|}

== १७ मार्च ते १३ एप्रिल २०२५ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! माहिती
|-
| [[सावळ्याची जणू सावली]]
| संध्या. ७ वाजता
| ३० मार्च आणि १३ एप्रिल सोडून
|-
| [[पारू (मालिका)|पारू]]
| संध्या. ७.३० वाजता
| ३० मार्च सोडून
|-
| [[लक्ष्मी निवास]]
| रात्री ८ ते ९ (एक तास)
| ३० मार्च आणि १३ एप्रिल सोडून
|-
| [[शिवा (मालिका)|शिवा]]
| रात्री ९ वाजता
| ३० मार्च सोडून
|-
| [[चल भावा सिटीत]]
| रात्री ९.३० वाजता
|
|}

== १४ एप्रिल ते ३१ मे २०२५ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! माहिती
|-
| [[लाखात एक आमचा दादा]]
| दुपारी १२ आणि संध्या. ६.३०
| rowspan=&quot;2&quot;|
|-
| [[सावळ्याची जणू सावली]]
| दुपारी १२.३० आणि संध्या. ७
|-
| [[पारू (मालिका)|पारू]]
| दुपारी १ आणि संध्या. ७.३०
| १८ मे सोडून
|-
| [[लक्ष्मी निवास]]
| दुपारी १.३० आणि रात्री ८
|
|-
| [[शिवा (मालिका)|शिवा]]
| दुपारी २.३० आणि रात्री ९
| १८ मे सोडून
|-
| [[चल भावा सिटीत]]
| रात्री ९.३० वाजता
|
|-
| [[तुला जपणार आहे]]
| दुपारी ३ आणि रात्री १०.३०
| १८ आणि २५ मे सोडून
|}

== जून २०२५ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! माहिती
|-
| [[लाखात एक आमचा दादा]]
| संध्या. ६.३० वाजता
| rowspan=&quot;2&quot;| १ आणि २८ जून सोडून
|-
| [[सावळ्याची जणू सावली]]
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[पारू (मालिका)|पारू]]
| संध्या. ७.३० वाजता
| rowspan=&quot;4&quot;| १, ८ आणि २८ जून सोडून
|-
| [[लक्ष्मी निवास]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[शिवा (मालिका)|शिवा]]
| रात्री ९ वाजता
|-
| [[देवमाणूस - मधला अध्याय]]
| रात्री १० वाजता
|}

== जुलै २०२५ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! माहिती
|-
| [[लाखात एक आमचा दादा]]
| संध्या. ६.३० वाजता
| फक्त ६ जुलै
|-
| [[सावळ्याची जणू सावली]]
| संध्या. ७ वाजता
| १३ जुलै सोडून
|-
| [[पारू (मालिका)|पारू]]
| संध्या. ७.३० वाजता
| rowspan=&quot;2&quot;| २० जुलै सोडून
|-
| [[लक्ष्मी निवास]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[कमळी (मालिका)|कमळी]]
| रात्री ९ वाजता
| rowspan=&quot;2&quot;| २६-२७ जुलै सोडून
|-
| [[शिवा (मालिका)|शिवा]]
| रात्री ९.३० वाजता
|-
| [[देवमाणूस - मधला अध्याय]]
| रात्री १० वाजता
|
|}

== ऑगस्ट २०२५ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! माहिती
|-
| [[लक्ष्मी निवास]]
| रात्री ८ वाजता
| ३, १७ आणि ३१ ऑगस्ट सोडून
|-
| [[देवमाणूस - मधला अध्याय]]
| रात्री १० वाजता
| ३०-३१ ऑगस्ट सोडून
|}

== १ सप्टेंबर ते ४ ऑक्टोबर २०२५ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! माहिती
|-
| [[लाखात एक आमचा दादा]]
| संध्या. ६ वाजता
| rowspan=&quot;2&quot;|
|-
| [[सावळ्याची जणू सावली]]
| संध्या. ६.३० वाजता
|-
| [[पारू (मालिका)|पारू]]
| संध्या. ७ वाजता
| २१ आणि २८ सप्टेंबर सोडून
|-
| [[वीण दोघांतली ही तुटेना]]
| संध्या. ७.३० वाजता
| rowspan=&quot;2&quot;| २८ सप्टेंबर सोडून
|-
| [[लक्ष्मी निवास]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[कमळी (मालिका)|कमळी]]
| रात्री ९ वाजता
|
|-
| [[तुला जपणार आहे]]
| रात्री १०.३० वाजता
| २८ सप्टेंबर सोडून
|}

== ५ ऑक्टोबर ते १४ डिसेंबर २०२५ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! माहिती
|-
| [[सावळ्याची जणू सावली]]
| संध्या. ६.३० वाजता
| ११-१२ ऑक्टोबर आणि ३० नोव्हेंबर सोडून
|-
| [[पारू (मालिका)|पारू]]
| संध्या. ७ वाजता
| rowspan=&quot;4&quot;| ५, ११-१२ ऑक्टोबर सोडून
|-
| [[वीण दोघांतली ही तुटेना]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[लक्ष्मी निवास]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[कमळी (मालिका)|कमळी]]
| रात्री ९ वाजता
|-
| [[तुला जपणार आहे]]
| रात्री १०.३० वाजता
| ११ ऑक्टोबर, १६, २३, ३० नोव्हेंबर आणि ७, १४ डिसेंबर सोडून
|}

== १५ डिसेंबर २०२५ ते १८ जानेवारी २०२६ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! माहिती
|-
| [[सावळ्याची जणू सावली]]
| संध्या. ६.३० वाजता
| २१ डिसेंबर सोडून
|-
| [[पारू (मालिका)|पारू]]
| संध्या. ७ वाजता
| २१, २८ डिसेंबर, ३-४-५ आणि १८ जानेवारी सोडून
|-
| [[वीण दोघांतली ही तुटेना]]
| संध्या. ७.३० वाजता
| २१, २८ डिसेंबर आणि १८ जानेवारी सोडून
|-
| [[लक्ष्मी निवास]]
| रात्री ८ वाजता
| २१, २८ डिसेंबर आणि ५ जानेवारी सोडून
|-
| [[कमळी (मालिका)|कमळी]]
| रात्री ९ वाजता
| २८ डिसेंबर आणि १८ जानेवारी सोडून
|-
| [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]]
| रात्री ९.३० वाजता
|
|-
| [[देवमाणूस - मधला अध्याय]]
| रात्री १० वाजता
| ११ आणि १८ जानेवारी सोडून
|}

== १९ जानेवारी ते १५ मार्च २०२६ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! माहिती
|-
| [[सावळ्याची जणू सावली]]
| संध्या. ६.३० वाजता
| ८ आणि १४ मार्च सोडून
|-
| [[शुभ श्रावणी]]
| संध्या. ७ वाजता
| rowspan=&quot;2&quot;| १४ मार्च सोडून
|-
| [[वीण दोघांतली ही तुटेना]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[लक्ष्मी निवास]]
| रात्री ८ वाजता
| rowspan=&quot;3&quot;| १४ फेब्रुवारी आणि १४ मार्च सोडून
|-
| [[कमळी (मालिका)|कमळी]]
| रात्री ९ वाजता
|-
| [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]]
| रात्री ९.३० वाजता
|-
| [[देवमाणूस - मधला अध्याय]]
| रात्री १० वाजता
| १५ फेब्रुवारी आणि १४ मार्च सोडून
|}

== १६ मार्च ते १२ एप्रिल २०२६ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! माहिती
|-
| [[सावळ्याची जणू सावली]]
| संध्या. ६.३० वाजता
| २२ मार्च सोडून
|-
| [[शुभ श्रावणी]]
| संध्या. ७ वाजता
| ५ आणि १२ एप्रिल सोडून
|-
| [[वीण दोघांतली ही तुटेना]]
| संध्या. ७.३० वाजता
| rowspan=&quot;2&quot;| २२ मार्च, ५ आणि १२ एप्रिल सोडून
|-
| [[लक्ष्मी निवास]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[सनई चौघडे (मालिका)|सनई चौघडे]]
| रात्री ८.३० वाजता
| २२ मार्च सोडून
|-
| [[कमळी (मालिका)|कमळी]]
| रात्री ९ वाजता
|
|-
| [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]]
| रात्री ९.३० वाजता
| २२ मार्च, ५ आणि १२ एप्रिल सोडून
|-
| [[देवमाणूस - मधला अध्याय]]
| रात्री १० वाजता
| ५ आणि १२ एप्रिल सोडून
|}

== १३ एप्रिल २०२६ ते चालू ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! माहिती
|-
| [[शुभ श्रावणी]]
| संध्या. ६.३० वाजता
| rowspan=&quot;5&quot;|
|-
| [[वीण दोघांतली ही तुटेना]]
| संध्या. ७.१५ वाजता
|-
| [[दीप ज्योती (मालिका)|दीप ज्योती]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[सनई चौघडे (मालिका)|सनई चौघडे]]
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| [[कमळी (मालिका)|कमळी]]
| रात्री ९ वाजता
|-
| [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]]
| रात्री ९.३० वाजता
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ मे सोडून
|-
| [[देवमाणूस - मधला अध्याय]]
| रात्री १०.१५ वाजता
|}

= [[कलर्स मराठी]] =
== ऑगस्ट २०२१ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ
|-
| [[राजा राणीची गं जोडी]]
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[बाळूमामाच्या नावानं चांगभलं]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| बायको अशी हव्वी
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| [[सुंदरा मनामध्ये भरली]]
| रात्री ९ वाजता
|-
| [[जीव माझा गुंतला]]
| रात्री ९.३० वाजता
|}

== ऑक्टोबर २०२१ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ
|-
| सोन्याची पावलं
| संध्या. ६.३० वाजता
|-
| [[राजा राणीची गं जोडी]]
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[बाळूमामाच्या नावानं चांगभलं]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[जीव माझा गुंतला]]
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| [[सुंदरा मनामध्ये भरली]]
| रात्री ९ वाजता
|}

== नोव्हें-डिसें २०२१ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! नोंदी
|-
| सोन्याची पावलं
| संध्या. ६.३० वाजता
| rowspan=&quot;6&quot;| ७ नोव्हेंबर आणि २६ डिसेंबर सोडून
|-
| [[राजा राणीची गं जोडी]]
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[बाळूमामाच्या नावानं चांगभलं]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[जीव माझा गुंतला]]
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| [[सुंदरा मनामध्ये भरली]]
| रात्री ९ वाजता
|}

== जाने-फेब्रु २०२२ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! नोंदी
|-
| सोन्याची पावलं
| संध्या. ६.३० वाजता
| rowspan=&quot;8&quot;| २ जानेवारी आणि २७ फेब्रुवारी सोडून
|-
| [[राजा राणीची गं जोडी]]
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[बाळूमामाच्या नावानं चांगभलं]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[जीव माझा गुंतला]]
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| [[सुंदरा मनामध्ये भरली]]
| रात्री ९ वाजता
|-
| तुझ्या रूपाचं चांदणं
| रात्री ९.३० वाजता
|-
| आई मायेचं कवच
| रात्री १० वाजता
|}

== जून-१७ जुलै २०२२ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! नोंदी
|-
| [[राजा राणीची गं जोडी]]
| संध्या. ६.३० वाजता
| rowspan=&quot;6&quot;|
|-
| योगयोगेश्वर जय शंकर
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[बाळूमामाच्या नावानं चांगभलं]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[जीव माझा गुंतला]]
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| [[सुंदरा मनामध्ये भरली]]
| रात्री ९ वाजता
|-
| [[भाग्य दिले तू मला]]
| रात्री ९.३० वाजता
| rowspan=&quot;3&quot;| जुलै सोडून
|-
| आई मायेचं कवच
| रात्री १० वाजता
|-
| लेक माझी दुर्गा
| रात्री १०.३० वाजता
|}

== जून २०२३ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ
|-
| [[जीव माझा गुंतला]]
| संध्या. ६.३० वाजता
|-
| योगयोगेश्वर जय शंकर
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[बाळूमामाच्या नावानं चांगभलं]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[काव्यांजली - सखी सावली]]
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| [[रमा राघव]]
| रात्री ९ वाजता
|-
| [[भाग्य दिले तू मला]]
| रात्री ९.३० वाजता
|-
| पिरतीचा वणवा उरी पेटला
| रात्री १० वाजता
|-
| [[सुंदरा मनामध्ये भरली]]
| रात्री १०.३० वाजता
|}

== जुलै-१३ ऑगस्ट २०२३ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! नोंदी
|-
| [[जीव माझा गुंतला]]
| संध्या. ६.३० वाजता
| rowspan=&quot;8&quot;| ३० जुलै सोडून
|-
| योगयोगेश्वर जय शंकर
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[बाळूमामाच्या नावानं चांगभलं]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[काव्यांजली - सखी सावली]]
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| पिरतीचा वणवा उरी पेटला
| रात्री १० वाजता
|-
| [[कस्तुरी (मालिका)|कस्तुरी]]
| रात्री १०.३० वाजता
|-
| [[सुंदरा मनामध्ये भरली]]
| रात्री ११ वाजता
|}

== ऑक्टोबर २०२३ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! नोंदी
|-
| सिंधुताई माझी माई
| संध्या. ७ वाजता
| rowspan=&quot;4&quot;| १ ऑक्टोबर सोडून
|-
| [[बाळूमामाच्या नावानं चांगभलं]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[काव्यांजली - सखी सावली]]
| रात्री ८.३० वाजता
|}

== ८ एप्रिल ते ९ जून २०२४ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! नोंदी
|-
| इंद्रायणी
| संध्या. ७ वाजता
| rowspan=&quot;4&quot;| ५ मे सोडून
|-
| [[बाळूमामाच्या नावानं चांगभलं]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[काव्यांजली - सखी सावली]] / [[अबीर गुलाल (मालिका)|अबीर गुलाल]]
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| [[रमा राघव]]
| रात्री ९ वाजता
| फक्त १४ आणि २१ एप्रिल
|-
| पिरतीचा वणवा उरी पेटला
| रात्री १० वाजता
| १४, २१ एप्रिल आणि ५ मे सोडून
|}

== १० जून ते २८ जुलै २०२४ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! नोंदी
|-
| [[बाळूमामाच्या नावानं चांगभलं]]
| संध्या. ६.३० वाजता
| rowspan=&quot;5&quot;| २१ जुलै सोडून
|-
| इंद्रायणी
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[अंतरपाट (मालिका)|अंतरपाट]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[अबीर गुलाल (मालिका)|अबीर गुलाल]]
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| पिरतीचा वणवा उरी पेटला
| रात्री १० वाजता
| २१ आणि २८ जुलै सोडून
|}

== २९ जुलै ते ५ ऑक्टोबर २०२४ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ
|-
| सुख कळले
| संध्या. ६.३० वाजता
|-
| इंद्रायणी
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[अंतरपाट (मालिका)|अंतरपाट]] / दुर्गा
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[अबीर गुलाल (मालिका)|अबीर गुलाल]]
| रात्री ८.३० वाजता
|}

== ७ ऑक्टोबर २०२४ ते ९ फेब्रुवारी २०२५ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ
|-
| इंद्रायणी
| संध्या. ७ वाजता
|-
| दुर्गा / पिंगा गं पोरी पिंगा
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[अबीर गुलाल (मालिका)|अबीर गुलाल]] / अशोक मा.मा.
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| आई तुळजाभवानी
| रात्री ९ वाजता
|-
| लय आवडतेस तू मला
| रात्री ९.३० वाजता
|}

== १३ एप्रिल ते २५ मे २०२५ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! नोंदी
|-
| इंद्रायणी
| दुपारी १ आणि संध्या. ७
| rowspan=&quot;2&quot;|
|-
| पिंगा गं पोरी पिंगा
| दुपारी १.३० आणि संध्या. ७.३०
|-
| [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]]
| दुपारी २ आणि रात्री ८
| १८ मे सोडून
|-
| अशोक मा.मा.
| दुपारी २.३० आणि रात्री ८.३०
|
|-
| आई तुळजाभवानी
| दुपारी ३ आणि रात्री ९
| १८ मे सोडून
|-
| लय आवडतेस तू मला
| दुपारी ३.३० आणि रात्री ९.३०
|
|}

== १ जून २०२५ ते १० जानेवारी २०२६ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ
|-
| इंद्रायणी
| दुपारी १ आणि संध्या. ७
|-
| पिंगा गं पोरी पिंगा
| दुपारी १.३० आणि संध्या. ७.३०
|-
| [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]]
| दुपारी २ आणि रात्री ८
|-
| अशोक मा.मा.
| दुपारी २.३० आणि रात्री ८.३०
|-
| आई तुळजाभवानी
| दुपारी ३ आणि रात्री ९
|}

== ११ जानेवारी ते १ मार्च २०२६ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ
|-
| इंद्रायणी
| संध्या. ६.३० वाजता
|-
| आई तुळजाभवानी
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[बिग बॉस मराठी ६]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| पिंगा गं पोरी पिंगा
| रात्री ११ वाजता
|}

== २ ते २२ मार्च २०२६ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ
|-
| आई तुळजाभवानी
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[बिग बॉस मराठी ६]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| पिंगा गं पोरी पिंगा
| रात्री ११ वाजता
|}

== २३ मार्च २०२६ ते चालू ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ
|-
| [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]]
| संध्या. ६.३० वाजता
|-
| मी जिंकून घेईन सारं
| संध्या. ७ वाजता
|-
| मोहिनी - प्रेमाची फिल्मी कहाणी
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[बिग बॉस मराठी ६]]
| रात्री ८ वाजता
|}

= [[स्टार प्रवाह]] =
== ऑगस्ट-सप्टेंबर २०१९ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! टिपा
|-
| विठूमाऊली
| संध्या. ७ वाजता
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ ऑगस्ट ते ८ सप्टेंबर
|-
| श्री गुरुदेव दत्त
| संध्या. ७.३० वाजता
|}

== जाने-फेब्रुवारी २०२० ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! टिपा
|-
| विठूमाऊली
| संध्या. ७ वाजता
| rowspan=&quot;4&quot;| १९ जानेवारी ते ९ फेब्रुवारी
|-
| [[आई कुठे काय करते!]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| प्रेमाचा गेम सेम टू सेम
| रात्री ८ वाजता
|-
| मोलकरीण बाई
| रात्री ८.३० वाजता
|}

== एप्रिल-मे २०२२ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! टिपा
|-
| [[स्वाभिमान - शोध अस्तित्वाचा]]
| संध्या. ६.३० वाजता
| rowspan=&quot;5&quot;| ३ एप्रिल आणि १ मे सोडून
|-
| [[सहकुटुंब सहपरिवार]]
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[आई कुठे काय करते!]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[रंग माझा वेगळा]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[फुलाला सुगंध मातीचा]]
| रात्री ८.३० वाजता
|}

== मार्च २०२५ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! टिपा
|-
| [[साधी माणसं]]
| दुपारी १ वाजता
| rowspan=&quot;4&quot;| फक्त २३ आणि ३० मार्च
|-
| [[मुरांबा (मालिका)|मुरांबा]]
| दुपारी १.३० वाजता
|-
| [[शुभविवाह (मालिका)|शुभविवाह]]
| दुपारी २ वाजता
|-
| आई आणि बाबा रिटायर होत आहेत!
| दुपारी २.३० वाजता
|-
| [[प्रेमाची गोष्ट (मालिका)|प्रेमाची गोष्ट]]
| संध्या. ६.३० वाजता
| rowspan=&quot;2&quot;| १६ मार्च सोडून
|-
| लग्नानंतर होईलच प्रेम
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[घरोघरी मातीच्या चुली (मालिका)|घरोघरी मातीच्या चुली]]
| संध्या. ७.३० वाजता
| rowspan=&quot;2&quot;|
|-
| [[ठरलं तर मग!]]
| रात्री ८.१५ वाजता
|}

== एप्रिल-मे २०२५ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! टिपा
|-
| [[प्रेमाची गोष्ट (मालिका)|प्रेमाची गोष्ट]]
| दुपारी १ वाजता
| rowspan=&quot;2&quot;| १३ एप्रिल, १८ मे सोडून
|-
| [[मुरांबा (मालिका)|मुरांबा]]
| दुपारी १.३० वाजता
|-
| [[शुभविवाह (मालिका)|शुभविवाह]]
| दुपारी २ वाजता
| १८ मे सोडून
|-
| आई आणि बाबा रिटायर होत आहेत!
| दुपारी २.३० वाजता
| १३ एप्रिल, १८ मे सोडून
|-
| [[साधी माणसं]]
| संध्या. ६.३० वाजता
| rowspan=&quot;5&quot;| १८ मे सोडून
|-
| लग्नानंतर होईलच प्रेम
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[घरोघरी मातीच्या चुली (मालिका)|घरोघरी मातीच्या चुली]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| कोण होतीस तू, काय झालीस तू!
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[ठरलं तर मग!]]
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| येड लागलं प्रेमाचं
| रात्री १० वाजता
| २० एप्रिल सोडून
|-
| [[तू ही रे माझा मितवा]]
| रात्री १०.३० वाजता
| १८ मे सोडून
|-
| [[अबोली (मालिका)|अबोली]]
| रात्री ११ वाजता
|
|}

== १ जून ते २६ ऑक्टोबर २०२५ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! टिपा
|-
| [[साधी माणसं]]
| दुपारी १२ आणि संध्या. ६.३०
| rowspan=&quot;8&quot;| ८ जून, २४ ऑगस्ट आणि १२ ऑक्टोबर सोडून
|-
| लग्नानंतर होईलच प्रेम
| दुपारी १२.३० आणि संध्या. ७
|-
| [[घरोघरी मातीच्या चुली (मालिका)|घरोघरी मातीच्या चुली]]
| दुपारी १ आणि संध्या. ७.३०
|-
| कोण होतीस तू, काय झालीस तू!
| दुपारी १.३० आणि रात्री ८
|-
| [[ठरलं तर मग!]]
| दुपारी २ आणि रात्री ८.३०
|-
| येड लागलं प्रेमाचं
| दुपारी २.३० आणि रात्री १०
|-
| [[तू ही रे माझा मितवा]]
| दुपारी ३ आणि रात्री १०.३०
|-
| [[अबोली (मालिका)|अबोली]]
| दुपारी ३.३० आणि रात्री ११
|}

== २७ ऑक्टोबर ते १६ नोव्हेंबर २०२५ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ
|-
| [[साधी माणसं]]
| दुपारी १२ आणि संध्या. ६.३०
|-
| लग्नानंतर होईलच प्रेम
| दुपारी १२.३० आणि संध्या. ७
|-
| [[घरोघरी मातीच्या चुली (मालिका)|घरोघरी मातीच्या चुली]]
| दुपारी १ आणि संध्या. ७.३०
|-
| [[तू ही रे माझा मितवा]]
| दुपारी १.३० आणि रात्री ८
|-
| [[ठरलं तर मग!]]
| दुपारी २ आणि रात्री ८.३०
|-
| येड लागलं प्रेमाचं
| दुपारी २.३० आणि रात्री १०
|-
| काजळमाया
| दुपारी ३ आणि रात्री १०.३०
|-
| कोण होतीस तू, काय झालीस तू!
| दुपारी ३.३० आणि रात्री ११
|}

== १७ नोव्हेंबर २०२५ ते ११ जानेवारी २०२६ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! टिपा
|-
| [[साधी माणसं]]
| दुपारी १२ आणि संध्या. ६.३०
| rowspan=&quot;5&quot;|
|-
| लग्नानंतर होईलच प्रेम
| दुपारी १२.३० आणि संध्या. ७
|-
| [[घरोघरी मातीच्या चुली (मालिका)|घरोघरी मातीच्या चुली]]
| दुपारी १ आणि संध्या. ७.३०
|-
| [[तू ही रे माझा मितवा]]
| दुपारी १.३० आणि रात्री ८
|-
| [[ठरलं तर मग!]]
| दुपारी २ आणि रात्री ८.३०
|-
| येड लागलं प्रेमाचं
| दुपारी २.३० आणि रात्री १०
| २८ डिसेंबर आणि ४ जानेवारी सोडून
|-
| कोण होतीस तू, काय झालीस तू!
| दुपारी ३ आणि रात्री १०.३०
|
|-
| काजळमाया
| दुपारी ३.३० आणि रात्री ११
| २३, ३० नोव्हेंबर आणि ३१ डिसेंबर सोडून
|}

== १२ जानेवारी ते १५ फेब्रुवारी २०२६ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ
|-
| [[साधी माणसं]]
| दुपारी १२ आणि संध्या. ६.३०
|-
| लग्नानंतर होईलच प्रेम
| दुपारी १२.३० आणि संध्या. ७
|-
| मी सावित्रीबाई जोतीराव फुले
| दुपारी १ आणि संध्या. ७.३०
|-
| [[तू ही रे माझा मितवा]]
| दुपारी १.३० आणि रात्री ८
|-
| [[ठरलं तर मग!]]
| दुपारी २ आणि रात्री ८.३०
|-
| तुझ्या सोबतीने
| दुपारी २.३० आणि रात्री १०
|-
| [[घरोघरी मातीच्या चुली (मालिका)|घरोघरी मातीच्या चुली]]
| दुपारी ३ आणि रात्री १०.३०
|-
| येड लागलं प्रेमाचं
| दुपारी ३.३० आणि रात्री ११
|}

== १६ फेब्रुवारी ते २९ मार्च २०२६ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! टिपा
|-
| [[हळद रुसली कुंकू हसलं (मालिका)|हळद रुसली कुंकू हसलं]]
| दुपारी १ वाजता
| १५, २२ आणि २९ मार्च सोडून
|-
| [[मुरांबा (मालिका)|मुरांबा]]
| दुपारी १.३० वाजता
| २२ आणि २९ मार्च सोडून
|-
| लपंडाव
| दुपारी २ वाजता
| १५ आणि २९ मार्च सोडून
|-
| नशीबवान
| दुपारी २.३० वाजता
| १५, २२ आणि २९ मार्च सोडून
|-
| [[साधी माणसं]]
| संध्या. ६.३० वाजता
| १५ आणि २२ मार्च सोडून
|-
| लग्नानंतर होईलच प्रेम
| संध्या. ७ वाजता
| rowspan=&quot;2&quot;| २२ मार्च सोडून
|-
| मी सावित्रीबाई जोतीराव फुले
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[तू ही रे माझा मितवा]]
| रात्री ८ वाजता
| rowspan=&quot;2&quot;| १५ आणि २२ मार्च सोडून
|-
| [[ठरलं तर मग!]]
| रात्री ८.४५ वाजता
|-
| वचन दिले तू मला
| रात्री १० वाजता
| २१-२२ फेब्रुवारी, १५ आणि २२ मार्च सोडून
|-
| [[घरोघरी मातीच्या चुली (मालिका)|घरोघरी मातीच्या चुली]]
| रात्री १०.३० वाजता
| १५ आणि २२ मार्च सोडून
|-
| येड लागलं प्रेमाचं
| रात्री ११ वाजता
| १५ मार्च सोडून
|}

== ३० मार्च २०२६ ते चालू ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ
|-
| तुझ्या सोबतीने
| दुपारी १२ आणि संध्या. ६.३०
|-
| लग्नानंतर होईलच प्रेम
| दुपारी १२.३० आणि संध्या. ७
|-
| मी सावित्रीबाई जोतीराव फुले
| दुपारी १ आणि संध्या. ७.३०
|-
| [[तू ही रे माझा मितवा]]
| दुपारी १.३० आणि रात्री ८
|-
| [[ठरलं तर मग!]]
| दुपारी २ आणि रात्री ८.३०
|-
| वचन दिले तू मला
| दुपारी २.३० आणि रात्री १०
|-
| [[घरोघरी मातीच्या चुली (मालिका)|घरोघरी मातीच्या चुली]]
| दुपारी ३ आणि रात्री १०.३०
|-
| येड लागलं प्रेमाचं
| दुपारी ३.३० आणि रात्री ११
|}

[[वर्ग:झी मराठी]]
[[वर्ग:कलर्स मराठी]]
[[वर्ग:स्टार प्रवाह]]</text>
      <sha1>a1gh11f2xsda19iiebrizuqg858mvb9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682123</id>
      <parentid>2682122</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T03:29:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-25878-22</username>
        <id>182647</id>
      </contributor>
      <origin>2682123</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="54135" sha1="8lxleth1hf1nvovh5we1nojmw4pvj80" xml:space="preserve">'''मनोरंजनाचा अधिकमास''' अंतर्गत [[झी मराठी]], [[कलर्स मराठी]], [[स्टार प्रवाह]] वाहिन्यांतर्फे दरवर्षी कोणत्याही महिन्याच्या दर रविवारी मालिकांचे प्रक्षेपण करण्यात येते.

= [[झी मराठी]] भाग १ =
== मे २०१३ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ
|-
| [[तू तिथे मी]]
|
* सोम-शनि संध्या. ७ वाजता
* दर रविवारी दुपारी १ वाजता
|-
| [[राधा ही बावरी]]
|
* सोम-शनि संध्या. ७.३० वाजता
* दर रविवारी दुपारी १.३० वाजता
|-
| [[उंच माझा झोका]]
|
* सोम-शनि रात्री ८ वाजता
* दर रविवारी दुपारी २ वाजता
|-
| [[मला सासू हवी]]
|
* सोम-शनि रात्री ८.३० वाजता
* दर रविवारी दुपारी २.३० वाजता
|}

== मे २०१४ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! माहिती
|-
| [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]]
| संध्या. ६.३० वाजता
| rowspan=&quot;2&quot;|
|-
| [[तू तिथे मी]] / [[जय मल्हार]]
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[जावई विकत घेणे आहे]]
| संध्या. ७.३० वाजता
| १८ मे सोडून
|-
| [[होणार सून मी ह्या घरची]]
| रात्री ८ वाजता
| rowspan=&quot;3&quot;|
|-
| [[जुळून येती रेशीमगाठी]]
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| [[एका लग्नाची तिसरी गोष्ट]]
| रात्री ९ वाजता
|}

== मे २०१६ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! माहिती
|-
| [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]]
| संध्या. ६.३० वाजता
| rowspan=&quot;6&quot;| २९ मे सोडून
|-
| [[जय मल्हार]]
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[नांदा सौख्य भरे]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[पसंत आहे मुलगी (मालिका)|पसंत आहे मुलगी]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[माझे पती सौभाग्यवती]]
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| [[काहे दिया परदेस]]
| रात्री ९ वाजता
|}

== मे २०१७ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ
|-
| [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]]
| संध्या. ६.३० वाजता
|-
| [[लागिरं झालं जी]]
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[तुझ्यात जीव रंगला]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[माझ्या नवऱ्याची बायको]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[खुलता कळी खुलेना]]
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| [[काहे दिया परदेस]]
| रात्री ९ वाजता
|}

== मे २०१८ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ
|-
| [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]]
| संध्या. ६.३० वाजता
|-
| [[लागिरं झालं जी]]
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[तुझ्यात जीव रंगला]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[माझ्या नवऱ्याची बायको]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[तुझं माझं ब्रेकअप]]
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| [[स्वराज्यरक्षक संभाजी]]
| रात्री ९ वाजता
|}

== ऑक्टोबर २०२० ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ
|-
| [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]]
| संध्या. ६.३० वाजता
|-
| [[लाडाची मी लेक गं!]]
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[तुझ्यात जीव रंगला]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[माझ्या नवऱ्याची बायको]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[अग्गंबाई सासूबाई]]
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| [[माझा होशील ना]]
| रात्री ९ वाजता
|}

== मे २०२२ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! माहिती
|-
| [[महा मिनिस्टर]]
| संध्या. ६ वाजता
| rowspan=&quot;6&quot;| २९ मे सोडून
|-
| [[मन झालं बाजिंद]]
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[मन उडु उडु झालं]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[तू तेव्हा तशी]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[माझी तुझी रेशीमगाठ]]
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| [[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]]
| रात्री ९ वाजता
|}

== सप्टेंबर २०२२ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ
|-
| [[अप्पी आमची कलेक्टर]]
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[तू चाल पुढं]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[तू तेव्हा तशी]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[माझी तुझी रेशीमगाठ]] / [[दार उघड बये (मालिका)|दार उघड बये]]
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| [[नवा गडी नवं राज्य]]
| रात्री ९ वाजता
|}

= [[झी मराठी]] भाग २ =
== १८ मार्च ते २३ जून २०२४ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! माहिती
|-
| [[अप्पी आमची कलेक्टर]]
| संध्या. ७ वाजता
| rowspan=&quot;4&quot;| ७ एप्रिल आणि १६ जून सोडून
|-
| [[पारू (मालिका)|पारू]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[सारं काही तिच्यासाठी]]
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| [[शिवा (मालिका)|शिवा]]
| रात्री ९ वाजता
| rowspan=&quot;3&quot;| ७ एप्रिल आणि २२-२३ जून सोडून
|-
| [[पुन्हा कर्तव्य आहे]]
| रात्री ९.३० वाजता
|-
| [[नवरी मिळे हिटलरला]]
| रात्री १० वाजता
|-
| [[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]]
| रात्री १०.३० वाजता
| ७ एप्रिल सोडून
|}

== २४ जून ते २२ सप्टेंबर २०२४ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! माहिती
|-
| [[सारं काही तिच्यासाठी]]
| संध्या. ६.३० वाजता
| २८ जुलै, १८ आणि २५ ऑगस्ट, १५-२२ सप्टेंबर सोडून
|-
| [[अप्पी आमची कलेक्टर]]
| संध्या. ७ वाजता
| २८ जुलै, २५ ऑगस्ट आणि १५ सप्टेंबर सोडून
|-
| [[पारू (मालिका)|पारू]]
| संध्या. ७.३० वाजता
| २८ जुलै, १८ आणि २५ ऑगस्ट, ८ आणि १५ सप्टेंबर सोडून
|-
| [[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]]
| रात्री ८ वाजता
| २८ जुलै, १८ आणि २५ ऑगस्ट, १५ सप्टेंबर सोडून
|-
| [[लाखात एक आमचा दादा]]
| रात्री ८.३० वाजता
| २४-३० जून, १-६ आणि २८ जुलै, १८ आणि २५ ऑगस्ट, १५ सप्टेंबर सोडून
|-
| [[नवरी मिळे हिटलरला]]
| रात्री १० वाजता
| २८ जुलै, १८ आणि २५ ऑगस्ट, ७-८, १४-१५, २१-२२ सप्टेंबर सोडून
|-
| [[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]]
| रात्री १०.३० वाजता
| २८ जुलै, १८ आणि २५ ऑगस्ट, १५ सप्टेंबर सोडून
|}

== २३ सप्टेंबर ते २२ डिसेंबर २०२४ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! माहिती
|-
| [[सावळ्याची जणू सावली]]
| संध्या. ७ वाजता
| २०, २६-२७ ऑक्टोबर आणि ३ नोव्हेंबर सोडून
|-
| [[पारू (मालिका)|पारू]]
| संध्या. ७.३० वाजता
| rowspan=&quot;3&quot;| २६-२७ ऑक्टोबर आणि ३ नोव्हेंबर सोडून
|-
| [[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[लाखात एक आमचा दादा]]
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| [[शिवा (मालिका)|शिवा]]
| रात्री ९ वाजता
| २६-२७ ऑक्टोबर, ३ नोव्हेंबर आणि २२ डिसेंबर सोडून
|-
| [[पुन्हा कर्तव्य आहे]]
| रात्री ९.३० वाजता
| rowspan=&quot;2&quot;| २८-२९ सप्टेंबर, ५-६, १२-१३, १९-२०, २६-२७ ऑक्टोबर आणि ३ नोव्हेंबर सोडून
|-
| [[नवरी मिळे हिटलरला]]
| रात्री १० वाजता
|}

== २३ डिसेंबर २०२४ ते १६ मार्च २०२५ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! माहिती
|-
| [[सावळ्याची जणू सावली]]
| संध्या. ७ वाजता
| १२ जानेवारी, १६ फेब्रुवारी, ८ आणि १५-१६ मार्च सोडून
|-
| [[पारू (मालिका)|पारू]]
| संध्या. ७.३० वाजता
| rowspan=&quot;2&quot;| १२ जानेवारी, २ आणि १६ फेब्रुवारी, ८ आणि १५-१६ मार्च सोडून
|-
| [[लक्ष्मी निवास]]
| रात्री ८ ते ९ (एक तास)
|-
| [[शिवा (मालिका)|शिवा]]
| रात्री ९ वाजता
| rowspan=&quot;2&quot;| १२ जानेवारी, १६ फेब्रुवारी, ८ आणि १५-१६ मार्च सोडून
|-
| [[लाखात एक आमचा दादा]]
| रात्री ९.३० वाजता
|-
| [[नवरी मिळे हिटलरला]]
| रात्री १० वाजता
| १२ जानेवारी, २ आणि १६ फेब्रुवारी, ८ आणि १५-१६ मार्च सोडून
|}

== १७ मार्च ते १३ एप्रिल २०२५ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! माहिती
|-
| [[सावळ्याची जणू सावली]]
| संध्या. ७ वाजता
| ३० मार्च आणि १३ एप्रिल सोडून
|-
| [[पारू (मालिका)|पारू]]
| संध्या. ७.३० वाजता
| ३० मार्च सोडून
|-
| [[लक्ष्मी निवास]]
| रात्री ८ ते ९ (एक तास)
| ३० मार्च आणि १३ एप्रिल सोडून
|-
| [[शिवा (मालिका)|शिवा]]
| रात्री ९ वाजता
| ३० मार्च सोडून
|-
| [[चल भावा सिटीत]]
| रात्री ९.३० वाजता
|
|}

== १४ एप्रिल ते ३१ मे २०२५ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! माहिती
|-
| [[लाखात एक आमचा दादा]]
| दुपारी १२ आणि संध्या. ६.३०
| rowspan=&quot;2&quot;|
|-
| [[सावळ्याची जणू सावली]]
| दुपारी १२.३० आणि संध्या. ७
|-
| [[पारू (मालिका)|पारू]]
| दुपारी १ आणि संध्या. ७.३०
| १८ मे सोडून
|-
| [[लक्ष्मी निवास]]
| दुपारी १.३० आणि रात्री ८
|
|-
| [[शिवा (मालिका)|शिवा]]
| दुपारी २.३० आणि रात्री ९
| १८ मे सोडून
|-
| [[चल भावा सिटीत]]
| रात्री ९.३० वाजता
|
|-
| [[तुला जपणार आहे]]
| दुपारी ३ आणि रात्री १०.३०
| १८ आणि २५ मे सोडून
|}

== जून २०२५ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! माहिती
|-
| [[लाखात एक आमचा दादा]]
| संध्या. ६.३० वाजता
| rowspan=&quot;2&quot;| १ आणि २८ जून सोडून
|-
| [[सावळ्याची जणू सावली]]
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[पारू (मालिका)|पारू]]
| संध्या. ७.३० वाजता
| rowspan=&quot;4&quot;| १, ८ आणि २८ जून सोडून
|-
| [[लक्ष्मी निवास]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[शिवा (मालिका)|शिवा]]
| रात्री ९ वाजता
|-
| [[देवमाणूस - मधला अध्याय]]
| रात्री १० वाजता
|}

== जुलै २०२५ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! माहिती
|-
| [[लाखात एक आमचा दादा]]
| संध्या. ६.३० वाजता
| फक्त ६ जुलै
|-
| [[सावळ्याची जणू सावली]]
| संध्या. ७ वाजता
| १३ जुलै सोडून
|-
| [[पारू (मालिका)|पारू]]
| संध्या. ७.३० वाजता
| rowspan=&quot;2&quot;| २० जुलै सोडून
|-
| [[लक्ष्मी निवास]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[कमळी (मालिका)|कमळी]]
| रात्री ९ वाजता
| rowspan=&quot;2&quot;| २६-२७ जुलै सोडून
|-
| [[शिवा (मालिका)|शिवा]]
| रात्री ९.३० वाजता
|-
| [[देवमाणूस - मधला अध्याय]]
| रात्री १० वाजता
|
|}

== ऑगस्ट २०२५ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! माहिती
|-
| [[लक्ष्मी निवास]]
| रात्री ८ वाजता
| ३, १७ आणि ३१ ऑगस्ट सोडून
|-
| [[देवमाणूस - मधला अध्याय]]
| रात्री १० वाजता
| ३०-३१ ऑगस्ट सोडून
|}

== १ सप्टेंबर ते ४ ऑक्टोबर २०२५ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! माहिती
|-
| [[लाखात एक आमचा दादा]]
| संध्या. ६ वाजता
| rowspan=&quot;2&quot;|
|-
| [[सावळ्याची जणू सावली]]
| संध्या. ६.३० वाजता
|-
| [[पारू (मालिका)|पारू]]
| संध्या. ७ वाजता
| २१ आणि २८ सप्टेंबर सोडून
|-
| [[वीण दोघांतली ही तुटेना]]
| संध्या. ७.३० वाजता
| rowspan=&quot;2&quot;| २८ सप्टेंबर सोडून
|-
| [[लक्ष्मी निवास]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[कमळी (मालिका)|कमळी]]
| रात्री ९ वाजता
|
|-
| [[तुला जपणार आहे]]
| रात्री १०.३० वाजता
| २८ सप्टेंबर सोडून
|}

== ५ ऑक्टोबर ते १४ डिसेंबर २०२५ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! माहिती
|-
| [[सावळ्याची जणू सावली]]
| संध्या. ६.३० वाजता
| ११-१२ ऑक्टोबर आणि ३० नोव्हेंबर सोडून
|-
| [[पारू (मालिका)|पारू]]
| संध्या. ७ वाजता
| rowspan=&quot;4&quot;| ५, ११-१२ ऑक्टोबर सोडून
|-
| [[वीण दोघांतली ही तुटेना]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[लक्ष्मी निवास]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[कमळी (मालिका)|कमळी]]
| रात्री ९ वाजता
|-
| [[तुला जपणार आहे]]
| रात्री १०.३० वाजता
| ११ ऑक्टोबर, १६, २३, ३० नोव्हेंबर आणि ७, १४ डिसेंबर सोडून
|}

== १५ डिसेंबर २०२५ ते १८ जानेवारी २०२६ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! माहिती
|-
| [[सावळ्याची जणू सावली]]
| संध्या. ६.३० वाजता
| २१ डिसेंबर सोडून
|-
| [[पारू (मालिका)|पारू]]
| संध्या. ७ वाजता
| २१, २८ डिसेंबर, ३-४-५ आणि १८ जानेवारी सोडून
|-
| [[वीण दोघांतली ही तुटेना]]
| संध्या. ७.३० वाजता
| २१, २८ डिसेंबर आणि १८ जानेवारी सोडून
|-
| [[लक्ष्मी निवास]]
| रात्री ८ वाजता
| २१, २८ डिसेंबर आणि ५ जानेवारी सोडून
|-
| [[कमळी (मालिका)|कमळी]]
| रात्री ९ वाजता
| २८ डिसेंबर आणि १८ जानेवारी सोडून
|-
| [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]]
| रात्री ९.३० वाजता
|
|-
| [[देवमाणूस - मधला अध्याय]]
| रात्री १० वाजता
| ११ आणि १८ जानेवारी सोडून
|}

== १९ जानेवारी ते १५ मार्च २०२६ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! माहिती
|-
| [[सावळ्याची जणू सावली]]
| संध्या. ६.३० वाजता
| ८ आणि १४ मार्च सोडून
|-
| [[शुभ श्रावणी]]
| संध्या. ७ वाजता
| rowspan=&quot;2&quot;| १४ मार्च सोडून
|-
| [[वीण दोघांतली ही तुटेना]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[लक्ष्मी निवास]]
| रात्री ८ वाजता
| rowspan=&quot;3&quot;| १४ फेब्रुवारी आणि १४ मार्च सोडून
|-
| [[कमळी (मालिका)|कमळी]]
| रात्री ९ वाजता
|-
| [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]]
| रात्री ९.३० वाजता
|-
| [[देवमाणूस - मधला अध्याय]]
| रात्री १० वाजता
| १५ फेब्रुवारी आणि १४ मार्च सोडून
|}

== १६ मार्च ते १२ एप्रिल २०२६ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! माहिती
|-
| [[सावळ्याची जणू सावली]]
| संध्या. ६.३० वाजता
| २२ मार्च सोडून
|-
| [[शुभ श्रावणी]]
| संध्या. ७ वाजता
| ५ आणि १२ एप्रिल सोडून
|-
| [[वीण दोघांतली ही तुटेना]]
| संध्या. ७.३० वाजता
| rowspan=&quot;2&quot;| २२ मार्च, ५ आणि १२ एप्रिल सोडून
|-
| [[लक्ष्मी निवास]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[सनई चौघडे (मालिका)|सनई चौघडे]]
| रात्री ८.३० वाजता
| २२ मार्च सोडून
|-
| [[कमळी (मालिका)|कमळी]]
| रात्री ९ वाजता
|
|-
| [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]]
| रात्री ९.३० वाजता
| २२ मार्च, ५ आणि १२ एप्रिल सोडून
|-
| [[देवमाणूस - मधला अध्याय]]
| रात्री १० वाजता
| ५ आणि १२ एप्रिल सोडून
|}

== १३ एप्रिल २०२६ ते चालू ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! माहिती
|-
| [[शुभ श्रावणी]]
| संध्या. ६.३० वाजता
| rowspan=&quot;5&quot;|
|-
| [[वीण दोघांतली ही तुटेना]]
| संध्या. ७.१५ वाजता
|-
| [[दीप ज्योती (मालिका)|दीप ज्योती]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[सनई चौघडे (मालिका)|सनई चौघडे]]
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| [[कमळी (मालिका)|कमळी]]
| रात्री ९ वाजता
|-
| [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]]
| रात्री ९.३० वाजता
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ मे सोडून
|-
| [[देवमाणूस - मधला अध्याय]]
| रात्री १०.१५ वाजता
|}

= [[कलर्स मराठी]] =
== ऑगस्ट २०२१ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ
|-
| [[राजा राणीची गं जोडी]]
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[बाळूमामाच्या नावानं चांगभलं]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| बायको अशी हव्वी
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| [[सुंदरा मनामध्ये भरली]]
| रात्री ९ वाजता
|-
| [[जीव माझा गुंतला]]
| रात्री ९.३० वाजता
|}

== ऑक्टोबर २०२१ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ
|-
| सोन्याची पावलं
| संध्या. ६.३० वाजता
|-
| [[राजा राणीची गं जोडी]]
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[बाळूमामाच्या नावानं चांगभलं]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[जीव माझा गुंतला]]
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| [[सुंदरा मनामध्ये भरली]]
| रात्री ९ वाजता
|}

== नोव्हें-डिसें २०२१ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! नोंदी
|-
| सोन्याची पावलं
| संध्या. ६.३० वाजता
| rowspan=&quot;6&quot;| ७ नोव्हेंबर आणि २६ डिसेंबर सोडून
|-
| [[राजा राणीची गं जोडी]]
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[बाळूमामाच्या नावानं चांगभलं]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[जीव माझा गुंतला]]
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| [[सुंदरा मनामध्ये भरली]]
| रात्री ९ वाजता
|}

== जाने-फेब्रु २०२२ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! नोंदी
|-
| सोन्याची पावलं
| संध्या. ६.३० वाजता
| rowspan=&quot;8&quot;| २ जानेवारी आणि २७ फेब्रुवारी सोडून
|-
| [[राजा राणीची गं जोडी]]
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[बाळूमामाच्या नावानं चांगभलं]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[जीव माझा गुंतला]]
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| [[सुंदरा मनामध्ये भरली]]
| रात्री ९ वाजता
|-
| तुझ्या रूपाचं चांदणं
| रात्री ९.३० वाजता
|-
| आई मायेचं कवच
| रात्री १० वाजता
|}

== जून-१७ जुलै २०२२ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! नोंदी
|-
| [[राजा राणीची गं जोडी]]
| संध्या. ६.३० वाजता
| rowspan=&quot;6&quot;|
|-
| योगयोगेश्वर जय शंकर
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[बाळूमामाच्या नावानं चांगभलं]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[जीव माझा गुंतला]]
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| [[सुंदरा मनामध्ये भरली]]
| रात्री ९ वाजता
|-
| [[भाग्य दिले तू मला]]
| रात्री ९.३० वाजता
| rowspan=&quot;3&quot;| जुलै सोडून
|-
| आई मायेचं कवच
| रात्री १० वाजता
|-
| लेक माझी दुर्गा
| रात्री १०.३० वाजता
|}

== जून २०२३ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ
|-
| [[जीव माझा गुंतला]]
| संध्या. ६.३० वाजता
|-
| योगयोगेश्वर जय शंकर
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[बाळूमामाच्या नावानं चांगभलं]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[काव्यांजली - सखी सावली]]
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| [[रमा राघव]]
| रात्री ९ वाजता
|-
| [[भाग्य दिले तू मला]]
| रात्री ९.३० वाजता
|-
| पिरतीचा वणवा उरी पेटला
| रात्री १० वाजता
|-
| [[सुंदरा मनामध्ये भरली]]
| रात्री १०.३० वाजता
|}

== जुलै-१३ ऑगस्ट २०२३ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! नोंदी
|-
| [[जीव माझा गुंतला]]
| संध्या. ६.३० वाजता
| rowspan=&quot;8&quot;| ३० जुलै सोडून
|-
| योगयोगेश्वर जय शंकर
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[बाळूमामाच्या नावानं चांगभलं]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[काव्यांजली - सखी सावली]]
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| पिरतीचा वणवा उरी पेटला
| रात्री १० वाजता
|-
| [[कस्तुरी (मालिका)|कस्तुरी]]
| रात्री १०.३० वाजता
|-
| [[सुंदरा मनामध्ये भरली]]
| रात्री ११ वाजता
|}

== ऑक्टोबर २०२३ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! नोंदी
|-
| सिंधुताई माझी माई
| संध्या. ७ वाजता
| rowspan=&quot;4&quot;| १ ऑक्टोबर सोडून
|-
| [[बाळूमामाच्या नावानं चांगभलं]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[काव्यांजली - सखी सावली]]
| रात्री ८.३० वाजता
|}

== ८ एप्रिल ते ९ जून २०२४ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! नोंदी
|-
| इंद्रायणी
| संध्या. ७ वाजता
| rowspan=&quot;4&quot;| ५ मे सोडून
|-
| [[बाळूमामाच्या नावानं चांगभलं]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[काव्यांजली - सखी सावली]] / [[अबीर गुलाल (मालिका)|अबीर गुलाल]]
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| [[रमा राघव]]
| रात्री ९ वाजता
| फक्त १४ आणि २१ एप्रिल
|-
| पिरतीचा वणवा उरी पेटला
| रात्री १० वाजता
| १४, २१ एप्रिल आणि ५ मे सोडून
|}

== १० जून ते २८ जुलै २०२४ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! नोंदी
|-
| [[बाळूमामाच्या नावानं चांगभलं]]
| संध्या. ६.३० वाजता
| rowspan=&quot;5&quot;| २१ जुलै सोडून
|-
| इंद्रायणी
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[अंतरपाट (मालिका)|अंतरपाट]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[अबीर गुलाल (मालिका)|अबीर गुलाल]]
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| पिरतीचा वणवा उरी पेटला
| रात्री १० वाजता
| २१ आणि २८ जुलै सोडून
|}

== २९ जुलै ते ५ ऑक्टोबर २०२४ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ
|-
| सुख कळले
| संध्या. ६.३० वाजता
|-
| इंद्रायणी
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[अंतरपाट (मालिका)|अंतरपाट]] / दुर्गा
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[अबीर गुलाल (मालिका)|अबीर गुलाल]]
| रात्री ८.३० वाजता
|}

== ७ ऑक्टोबर २०२४ ते ९ फेब्रुवारी २०२५ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ
|-
| इंद्रायणी
| संध्या. ७ वाजता
|-
| दुर्गा / पिंगा गं पोरी पिंगा
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[अबीर गुलाल (मालिका)|अबीर गुलाल]] / अशोक मा.मा.
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| आई तुळजाभवानी
| रात्री ९ वाजता
|-
| लय आवडतेस तू मला
| रात्री ९.३० वाजता
|}

== १३ एप्रिल ते २५ मे २०२५ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! नोंदी
|-
| इंद्रायणी
| दुपारी १ आणि संध्या. ७
| rowspan=&quot;2&quot;|
|-
| पिंगा गं पोरी पिंगा
| दुपारी १.३० आणि संध्या. ७.३०
|-
| [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]]
| दुपारी २ आणि रात्री ८
| १८ मे सोडून
|-
| अशोक मा.मा.
| दुपारी २.३० आणि रात्री ८.३०
|
|-
| आई तुळजाभवानी
| दुपारी ३ आणि रात्री ९
| १८ मे सोडून
|-
| लय आवडतेस तू मला
| दुपारी ३.३० आणि रात्री ९.३०
|
|}

== १ जून २०२५ ते १० जानेवारी २०२६ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ
|-
| इंद्रायणी
| दुपारी १ आणि संध्या. ७
|-
| पिंगा गं पोरी पिंगा
| दुपारी १.३० आणि संध्या. ७.३०
|-
| [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]]
| दुपारी २ आणि रात्री ८
|-
| अशोक मा.मा.
| दुपारी २.३० आणि रात्री ८.३०
|-
| आई तुळजाभवानी
| दुपारी ३ आणि रात्री ९
|}

== ११ जानेवारी ते १ मार्च २०२६ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ
|-
| इंद्रायणी
| संध्या. ६.३० वाजता
|-
| आई तुळजाभवानी
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[बिग बॉस मराठी ६]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| पिंगा गं पोरी पिंगा
| रात्री ११ वाजता
|}

== २ ते २२ मार्च २०२६ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ
|-
| आई तुळजाभवानी
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[बिग बॉस मराठी ६]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| पिंगा गं पोरी पिंगा
| रात्री ११ वाजता
|}

== २३ मार्च २०२६ ते चालू ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ
|-
| [[जय जय स्वामी समर्थ (मालिका)|जय जय स्वामी समर्थ]]
| संध्या. ६.३० वाजता
|-
| मी जिंकून घेईन सारं
| संध्या. ७ वाजता
|-
| मोहिनी - प्रेमाची फिल्मी कहाणी
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[बिग बॉस मराठी ६]]
| रात्री ८ वाजता
|}

= [[स्टार प्रवाह]] =
== ऑगस्ट-सप्टेंबर २०१९ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! टिपा
|-
| विठूमाऊली
| संध्या. ७ वाजता
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ ऑगस्ट ते ८ सप्टेंबर
|-
| श्री गुरुदेव दत्त
| संध्या. ७.३० वाजता
|}

== जाने-फेब्रुवारी २०२० ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! टिपा
|-
| विठूमाऊली
| संध्या. ७ वाजता
| rowspan=&quot;4&quot;| १९ जानेवारी ते ९ फेब्रुवारी
|-
| [[आई कुठे काय करते!]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| प्रेमाचा गेम सेम टू सेम
| रात्री ८ वाजता
|-
| मोलकरीण बाई
| रात्री ८.३० वाजता
|}

== एप्रिल-मे २०२२ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! टिपा
|-
| [[स्वाभिमान - शोध अस्तित्वाचा]]
| संध्या. ६.३० वाजता
| rowspan=&quot;5&quot;| ३ एप्रिल आणि १ मे सोडून
|-
| [[सहकुटुंब सहपरिवार]]
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[आई कुठे काय करते!]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[रंग माझा वेगळा]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[फुलाला सुगंध मातीचा]]
| रात्री ८.३० वाजता
|}

== मार्च २०२५ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! टिपा
|-
| [[साधी माणसं]]
| दुपारी १ वाजता
| rowspan=&quot;4&quot;| फक्त २३ आणि ३० मार्च
|-
| [[मुरांबा (मालिका)|मुरांबा]]
| दुपारी १.३० वाजता
|-
| [[शुभविवाह (मालिका)|शुभविवाह]]
| दुपारी २ वाजता
|-
| आई आणि बाबा रिटायर होत आहेत!
| दुपारी २.३० वाजता
|-
| [[प्रेमाची गोष्ट (मालिका)|प्रेमाची गोष्ट]]
| संध्या. ६.३० वाजता
| rowspan=&quot;2&quot;| १६ मार्च सोडून
|-
| लग्नानंतर होईलच प्रेम
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[घरोघरी मातीच्या चुली (मालिका)|घरोघरी मातीच्या चुली]]
| संध्या. ७.३० वाजता
| rowspan=&quot;2&quot;|
|-
| [[ठरलं तर मग!]]
| रात्री ८.१५ वाजता
|}

== एप्रिल-मे २०२५ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! टिपा
|-
| [[प्रेमाची गोष्ट (मालिका)|प्रेमाची गोष्ट]]
| दुपारी १ वाजता
| rowspan=&quot;2&quot;| १३ एप्रिल, १८ मे सोडून
|-
| [[मुरांबा (मालिका)|मुरांबा]]
| दुपारी १.३० वाजता
|-
| [[शुभविवाह (मालिका)|शुभविवाह]]
| दुपारी २ वाजता
| १८ मे सोडून
|-
| आई आणि बाबा रिटायर होत आहेत!
| दुपारी २.३० वाजता
| १३ एप्रिल, १८ मे सोडून
|-
| [[साधी माणसं]]
| संध्या. ६.३० वाजता
| rowspan=&quot;5&quot;| १८ मे सोडून
|-
| लग्नानंतर होईलच प्रेम
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[घरोघरी मातीच्या चुली (मालिका)|घरोघरी मातीच्या चुली]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| कोण होतीस तू, काय झालीस तू!
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[ठरलं तर मग!]]
| रात्री ८.३० वाजता
|-
| येड लागलं प्रेमाचं
| रात्री १० वाजता
| २० एप्रिल सोडून
|-
| [[तू ही रे माझा मितवा]]
| रात्री १०.३० वाजता
| १८ मे सोडून
|-
| [[अबोली (मालिका)|अबोली]]
| रात्री ११ वाजता
|
|}

== १ जून ते २६ ऑक्टोबर २०२५ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! टिपा
|-
| [[साधी माणसं]]
| दुपारी १२ आणि संध्या. ६.३०
| rowspan=&quot;8&quot;| ८ जून, २४ ऑगस्ट आणि १२ ऑक्टोबर सोडून
|-
| लग्नानंतर होईलच प्रेम
| दुपारी १२.३० आणि संध्या. ७
|-
| [[घरोघरी मातीच्या चुली (मालिका)|घरोघरी मातीच्या चुली]]
| दुपारी १ आणि संध्या. ७.३०
|-
| कोण होतीस तू, काय झालीस तू!
| दुपारी १.३० आणि रात्री ८
|-
| [[ठरलं तर मग!]]
| दुपारी २ आणि रात्री ८.३०
|-
| येड लागलं प्रेमाचं
| दुपारी २.३० आणि रात्री १०
|-
| [[तू ही रे माझा मितवा]]
| दुपारी ३ आणि रात्री १०.३०
|-
| [[अबोली (मालिका)|अबोली]]
| दुपारी ३.३० आणि रात्री ११
|}

== २७ ऑक्टोबर ते १६ नोव्हेंबर २०२५ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ
|-
| [[साधी माणसं]]
| दुपारी १२ आणि संध्या. ६.३०
|-
| लग्नानंतर होईलच प्रेम
| दुपारी १२.३० आणि संध्या. ७
|-
| [[घरोघरी मातीच्या चुली (मालिका)|घरोघरी मातीच्या चुली]]
| दुपारी १ आणि संध्या. ७.३०
|-
| [[तू ही रे माझा मितवा]]
| दुपारी १.३० आणि रात्री ८
|-
| [[ठरलं तर मग!]]
| दुपारी २ आणि रात्री ८.३०
|-
| येड लागलं प्रेमाचं
| दुपारी २.३० आणि रात्री १०
|-
| काजळमाया
| दुपारी ३ आणि रात्री १०.३०
|-
| कोण होतीस तू, काय झालीस तू!
| दुपारी ३.३० आणि रात्री ११
|}

== १७ नोव्हेंबर २०२५ ते ११ जानेवारी २०२६ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! टिपा
|-
| [[साधी माणसं]]
| दुपारी १२ आणि संध्या. ६.३०
| rowspan=&quot;5&quot;|
|-
| लग्नानंतर होईलच प्रेम
| दुपारी १२.३० आणि संध्या. ७
|-
| [[घरोघरी मातीच्या चुली (मालिका)|घरोघरी मातीच्या चुली]]
| दुपारी १ आणि संध्या. ७.३०
|-
| [[तू ही रे माझा मितवा]]
| दुपारी १.३० आणि रात्री ८
|-
| [[ठरलं तर मग!]]
| दुपारी २ आणि रात्री ८.३०
|-
| येड लागलं प्रेमाचं
| दुपारी २.३० आणि रात्री १०
| २८ डिसेंबर आणि ४ जानेवारी सोडून
|-
| कोण होतीस तू, काय झालीस तू!
| दुपारी ३ आणि रात्री १०.३०
|
|-
| काजळमाया
| दुपारी ३.३० आणि रात्री ११
| २३, ३० नोव्हेंबर आणि ३१ डिसेंबर सोडून
|}

== १२ जानेवारी ते १५ फेब्रुवारी २०२६ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ
|-
| [[साधी माणसं]]
| दुपारी १२ आणि संध्या. ६.३०
|-
| लग्नानंतर होईलच प्रेम
| दुपारी १२.३० आणि संध्या. ७
|-
| [[मी सावित्रीबाई जोतीराव फुले]]
| दुपारी १ आणि संध्या. ७.३०
|-
| [[तू ही रे माझा मितवा]]
| दुपारी १.३० आणि रात्री ८
|-
| [[ठरलं तर मग!]]
| दुपारी २ आणि रात्री ८.३०
|-
| तुझ्या सोबतीने
| दुपारी २.३० आणि रात्री १०
|-
| [[घरोघरी मातीच्या चुली (मालिका)|घरोघरी मातीच्या चुली]]
| दुपारी ३ आणि रात्री १०.३०
|-
| येड लागलं प्रेमाचं
| दुपारी ३.३० आणि रात्री ११
|}

== १६ फेब्रुवारी ते २९ मार्च २०२६ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ !! टिपा
|-
| [[हळद रुसली कुंकू हसलं (मालिका)|हळद रुसली कुंकू हसलं]]
| दुपारी १ वाजता
| १५, २२ आणि २९ मार्च सोडून
|-
| [[मुरांबा (मालिका)|मुरांबा]]
| दुपारी १.३० वाजता
| २२ आणि २९ मार्च सोडून
|-
| लपंडाव
| दुपारी २ वाजता
| १५ आणि २९ मार्च सोडून
|-
| नशीबवान
| दुपारी २.३० वाजता
| १५, २२ आणि २९ मार्च सोडून
|-
| [[साधी माणसं]]
| संध्या. ६.३० वाजता
| १५ आणि २२ मार्च सोडून
|-
| लग्नानंतर होईलच प्रेम
| संध्या. ७ वाजता
| rowspan=&quot;2&quot;| २२ मार्च सोडून
|-
| [[मी सावित्रीबाई जोतीराव फुले]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[तू ही रे माझा मितवा]]
| रात्री ८ वाजता
| rowspan=&quot;2&quot;| १५ आणि २२ मार्च सोडून
|-
| [[ठरलं तर मग!]]
| रात्री ८.४५ वाजता
|-
| वचन दिले तू मला
| रात्री १० वाजता
| २१-२२ फेब्रुवारी, १५ आणि २२ मार्च सोडून
|-
| [[घरोघरी मातीच्या चुली (मालिका)|घरोघरी मातीच्या चुली]]
| रात्री १०.३० वाजता
| १५ आणि २२ मार्च सोडून
|-
| येड लागलं प्रेमाचं
| रात्री ११ वाजता
| १५ मार्च सोडून
|}

== ३० मार्च ते २६ एप्रिल २०२६ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ
|-
| तुझ्या सोबतीने
| दुपारी १२ आणि संध्या. ६.३०
|-
| लग्नानंतर होईलच प्रेम
| दुपारी १२.३० आणि संध्या. ७
|-
| [[मी सावित्रीबाई जोतीराव फुले]]
| दुपारी १ आणि संध्या. ७.३०
|-
| [[तू ही रे माझा मितवा]]
| दुपारी १.३० आणि रात्री ८
|-
| [[ठरलं तर मग!]]
| दुपारी २ आणि रात्री ८.३०
|-
| वचन दिले तू मला
| दुपारी २.३० आणि रात्री १०
|-
| [[घरोघरी मातीच्या चुली (मालिका)|घरोघरी मातीच्या चुली]]
| दुपारी ३ आणि रात्री १०.३०
|-
| येड लागलं प्रेमाचं
| दुपारी ३.३० आणि रात्री ११
|}

== २७ एप्रिल ते ३१ मे २०२६ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! मालिका !! वेळ
|-
| [[हळद रुसली कुंकू हसलं (मालिका)|हळद रुसली कुंकू हसलं]]
| दुपारी १ वाजता
|-
| [[मुरांबा (मालिका)|मुरांबा]]
| दुपारी १.३० वाजता
|-
| लपंडाव
| दुपारी २ वाजता
|-
| तुझ्या सोबतीने
| दुपारी २.३० वाजता
|-
| वचन दिले तू मला
| संध्या. ६.३० वाजता
|-
| लग्नानंतर होईलच प्रेम
| संध्या. ७ वाजता
|-
| [[मी सावित्रीबाई जोतीराव फुले]]
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| [[तू ही रे माझा मितवा]]
| रात्री ८ वाजता
|-
| [[ठरलं तर मग!]]
| रात्री ८.४५ वाजता
|-
| बाई तुझा आशीर्वाद
| रात्री १० वाजता
|-
| [[घरोघरी मातीच्या चुली (मालिका)|घरोघरी मातीच्या चुली]]
| रात्री १०.३० वाजता
|-
| येड लागलं प्रेमाचं
| रात्री ११ वाजता
|}

[[वर्ग:झी मराठी]]
[[वर्ग:कलर्स मराठी]]
[[वर्ग:स्टार प्रवाह]]</text>
      <sha1>8lxleth1hf1nvovh5we1nojmw4pvj80</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>झी चित्रमंदिर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>279045</id>
    <revision>
      <id>2682076</id>
      <parentid>2676697</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T18:46:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26597-07</username>
        <id>182716</id>
      </contributor>
      <comment>It should be in English.</comment>
      <origin>2682076</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9585" sha1="hurn0v17uiramh144h77emiswf5p1oh" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट दूरचित्रवाहिनी
|नाव             = Zee Chitramandir
|चित्र             = Zee Chitramandir 2025.svg
|चित्रसाईज         = 200px
|चित्र२            = Zee Chitramandir logo.png
|सुरुवात           = 1st April 2021
|शेवटचे_प्रसारण      = 31st March 2026
|चित्र_प्रकार         = 
|प्रेक्षक_संख्या        = 
|प्रेक्षक_संख्या_सध्या    =
|प्रेक्षक_संख्या_माहिती   = 
|नेटवर्क            = [[झी एंटरटेनमेंट एंटरप्राइजेस]]
|मालक            = 
|ब्रीदवाक्य          = 
|देश             = [[भारत]]
|प्रसारण क्षेत्र        = 
|मुख्यालय          = 
|जुने नाव          = 
|बदललेले नाव       = 
|भगिनी वाहिनी       = [[Zee Marathi]]&lt;nowiki&gt;, [Zee Yuva]], &lt;/nowiki&gt;[[Zee Talkies]], [[Zee 24 Taas]], [[Zee Wajwa]]
|प्रसारण वेळ         = 
|संकेतस्थळ          = 
}}

Zee Chitramandir was a free-to-air Marathi channel of Zee Entertainment Enterprises that airs old serials from Zee Marathi channel. It shutdown on 31st March 2026.

== पूर्व प्रसारित मालिका ==
{|class=&quot;wikitable sortable&quot;
!प्रसारित दिनांक
!मालिका
!वेळ
!अंतिम दिनांक
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ नोव्हेंबर २०२१
|''[[स्वराज्यरक्षक संभाजी]]''
|रात्री ८ वाजता
|१८ फेब्रुवारी २०२३
|-
|''[[जय मल्हार]]''
|रात्री ९ वाजता
|२५ मार्च २०२३
|-
|४ जुलै २०२२
|''[[तुझ्यात जीव रंगला]]''
|संध्या. ७ वाजता
|२४ मे २०२४
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|२० फेब्रुवारी २०२३
|''[[लागिरं झालं जी]]''
|रात्री ८ वाजता
|१५ फेब्रुवारी २०२४
|-
|''[[रात्रीस खेळ चाले]]''
|रात्री १० वाजता
|१ जुलै २०२३
|-
|२७ मार्च २०२३
|''[[माझ्या नवऱ्याची बायको]]''
|रात्री ९ वाजता
|१९ जानेवारी २०२५
|-
|१४ एप्रिल २०२३
|''[[जय भीम: एका महानायकाची गाथा]]''
|रात्री ११ वाजता
|३१ मार्च २०२६
|-
|rowspan=&quot;4&quot;|३ जुलै २०२३
|''[[वहिनीसाहेब]]''
|दुपारी १ वाजता
|५ जुलै २०२४
|-
|''[[भाग्यलक्ष्मी (मालिका)|भाग्यलक्ष्मी]]''
|दुपारी २ वाजता
|१५ फेब्रुवारी २०२४
|-
|''[[तू तिथे मी]]''
|संध्या. ७ वाजता
|५ जून २०२४
|-
|''[[रात्रीस खेळ चाले २]]''
|rowspan=&quot;2&quot;|रात्री १०.३० वाजता
|२५ जानेवारी २०२४
|-
|२६ जानेवारी २०२४
|''[[रात्रीस खेळ चाले ३]]''
|२४ मे २०२४
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|१६ फेब्रुवारी २०२४
|''[[कुंकू (मालिका)|कुंकू]]''
|दुपारी १.३० वाजता
|१९ जानेवारी २०२५
|-
|''[[होणार सून मी ह्या घरची]]''
|रात्री ८ वाजता
|५ ऑक्टोबर २०२५
|-
|१५ एप्रिल २०२४
|''रामायण''
|संध्या. ६ वाजता
|१८ जून २०२४
|-
|६ जून २०२४
|''[[तुला पाहते रे]]''
|संध्या. ७ वाजता
|१६ फेब्रुवारी २०२५
|-
|rowspan=&quot;7&quot;|८ जुलै २०२४
|''[[मिसेस मुख्यमंत्री]]''
|संध्या. ६.३० वाजता
|२ मे २०२५
|-
|''[[तू चाल पुढं]]''
|संध्या. ७.३० वाजता
|५ ऑक्टोबर २०२५
|-
|''[[माझी तुझी रेशीमगाठ]]''
|रात्री ८.३० वाजता
|rowspan=&quot;3&quot;|७ सप्टेंबर २०२५
|-
|''[[नवा गडी नवं राज्य]]''
|रात्री ९ वाजता
|-
|''[[काहे दिया परदेस]]''
|रात्री ९.३० वाजता
|-
|''[[देवमाणूस]]''
|रात्री १० वाजता
|१५ मे २०२५
|-
|''[[दार उघड बये (मालिका)|दार उघड बये]]''
|रात्री १०.३० वाजता
|२४ जून २०२५
|-
|२३ डिसेंबर २०२४
|''[[जाऊ बाई गावात]]''
|दुपारी २.३० वाजता
|२३ जानेवारी २०२५
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|२० जानेवारी २०२५
|''[[येऊ कशी तशी मी नांदायला]]''
|दुपारी १२.३० वाजता
|३१ जुलै २०२५
|-
|''[[असंभव (मालिका)|असंभव]]''
|दुपारी २ वाजता
|१९ ऑक्टोबर २०२५
|-
|१७ फेब्रुवारी २०२५
|''[[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]]''
|रात्री ८ वाजता
|३१ मार्च २०२६
|-
|४ मे २०२५
|''[[मन उडु उडु झालं]]''
|संध्या. ६.३० वाजता
|५ ऑक्टोबर २०२५
|-
|१६ मे २०२५
|''[[देवमाणूस २]]''
|रात्री १० वाजता
|१६ जानेवारी २०२६
|-
|२५ जून २०२५
|''[[माझा होशील ना]]''
|रात्री १०.३० वाजता
|rowspan=&quot;7&quot;|३१ मार्च २०२६
|-
|१ ऑगस्ट २०२५
|''[[जुळून येती रेशीमगाठी]]''
|दुपारी १२.३० वाजता
|-
|८ सप्टेंबर २०२५
|''[[शिवा (मालिका)|शिवा]]''
|रात्री ९ वाजता
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|६ ऑक्टोबर २०२५
|''[[अप्पी आमची कलेक्टर]]''
|संध्या. ६.३० वाजता
|-
|''[[लाखात एक आमचा दादा]]''
|संध्या. ७ वाजता
|-
|''[[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]]''
|संध्या. ७.३० वाजता
|-
|१७ जानेवारी २०२६
|''[[जागो मोहन प्यारे]]''
|रात्री १० वाजता
|}

== वेळेत बदल ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!प्रसारित दिनांक
!जुनी वेळ
!मालिका
!नवी वेळ
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|१८ एप्रिल २०२२
|संध्या. ७ वाजता
|''[[जय मल्हार]]''
|रात्री ९ वाजता
|-
|रात्री ८.३० वाजता
|''[[स्वराज्यरक्षक संभाजी]]''
|रात्री ८ वाजता
|-
|१४ एप्रिल २०२३
|रात्री १० वाजता
|rowspan=&quot;2&quot;|''[[रात्रीस खेळ चाले]]''
|रात्री ११ वाजता
|-
|५ मे २०२३
|रात्री ११ वाजता
|रात्री १०.३० वाजता
|-
|३ जुलै २०२३
|संध्या. ७ वाजता
|rowspan=&quot;2&quot;|''[[तुझ्यात जीव रंगला]]''
|दुपारी ३ वाजता
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|१६ फेब्रुवारी २०२४
|दुपारी ३ वाजता
|दुपारी २.३० वाजता
|-
|दुपारी १ वाजता
|''[[वहिनीसाहेब]]''
|दुपारी १२.३० वाजता
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|८ जुलै २०२४
|रात्री ९ वाजता
|''[[माझ्या नवऱ्याची बायको]]''
|दुपारी १२.३० वाजता
|-
|रात्री १० वाजता
|''[[जय भीम: एका महानायकाची गाथा]]''
|रात्री ११ वाजता
|-
|१७ फेब्रुवारी २०२५
|रात्री ८ वाजता
|''[[होणार सून मी ह्या घरची]]''
|संध्या. ७ वाजता
|-
|१ ऑगस्ट २०२५
|दुपारी १.३० वाजता
|''[[असंभव (मालिका)|असंभव]]''
|दुपारी २ वाजता
|}

[[वर्ग:झी प्रादेशिक वाहिन्या]]
[[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिन्या]]</text>
      <sha1>hurn0v17uiramh144h77emiswf5p1oh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682077</id>
      <parentid>2682076</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T19:02:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26586-49</username>
        <id>182718</id>
      </contributor>
      <comment>बदल हवाच</comment>
      <origin>2682077</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9631" sha1="ege7nswwts04kdwwirpyk8sf3hrh2qr" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट दूरचित्रवाहिनी
|नाव             = Zee Chitramandir
|चित्र             = Zee Chitramandir 2025.svg
|चित्रसाईज         = 200px
|चित्र२            = Zee Chitramandir logo.png
|सुरुवात           = 1st April 2021
|शेवटचे_प्रसारण      = 31st March 2026
|चित्र_प्रकार         = 
|प्रेक्षक_संख्या        = 
|प्रेक्षक_संख्या_सध्या    =
|प्रेक्षक_संख्या_माहिती   = 
|नेटवर्क            = [[झी एंटरटेनमेंट एंटरप्राइजेस]]
|मालक            = 
|ब्रीदवाक्य          = 
|देश             = [[भारत]]
|प्रसारण क्षेत्र        = 
|मुख्यालय          = 
|जुने नाव          = 
|बदललेले नाव       = 
|भगिनी वाहिनी       = [[झी मराठी]] , [[झी टॉकीज]] , [[झी युवा]] , [[झी वाजवा]] , [[झी २४ तास]]
|प्रसारण वेळ         = 
|संकेतस्थळ          = 
}}

Zee Chitramandir was a free-to-air Marathi channel of Zee Entertainment Enterprises that airs old serials from Zee Marathi channel. It shutdown on 31st March 2026.

== पूर्व प्रसारित मालिका ==
{|class=&quot;wikitable sortable&quot;
!प्रसारित दिनांक
!मालिका
!वेळ
!अंतिम दिनांक
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ नोव्हेंबर २०२१
|''[[स्वराज्यरक्षक संभाजी]]''
|रात्री ८ वाजता
|१८ फेब्रुवारी २०२३
|-
|''[[जय मल्हार]]''
|रात्री ९ वाजता
|२५ मार्च २०२३
|-
|४ जुलै २०२२
|''[[तुझ्यात जीव रंगला]]''
|संध्या. ७ वाजता
|२४ मे २०२४
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|२० फेब्रुवारी २०२३
|''[[लागिरं झालं जी]]''
|रात्री ८ वाजता
|१५ फेब्रुवारी २०२४
|-
|''[[रात्रीस खेळ चाले]]''
|रात्री १० वाजता
|१ जुलै २०२३
|-
|२७ मार्च २०२३
|''[[माझ्या नवऱ्याची बायको]]''
|रात्री ९ वाजता
|१९ जानेवारी २०२५
|-
|१४ एप्रिल २०२३
|''[[जय भीम: एका महानायकाची गाथा]]''
|रात्री ११ वाजता
|३१ मार्च २०२६
|-
|rowspan=&quot;4&quot;|३ जुलै २०२३
|''[[वहिनीसाहेब]]''
|दुपारी १ वाजता
|५ जुलै २०२४
|-
|''[[भाग्यलक्ष्मी (मालिका)|भाग्यलक्ष्मी]]''
|दुपारी २ वाजता
|१५ फेब्रुवारी २०२४
|-
|''[[तू तिथे मी]]''
|संध्या. ७ वाजता
|५ जून २०२४
|-
|''[[रात्रीस खेळ चाले २]]''
|rowspan=&quot;2&quot;|रात्री १०.३० वाजता
|२५ जानेवारी २०२४
|-
|२६ जानेवारी २०२४
|''[[रात्रीस खेळ चाले ३]]''
|२४ मे २०२४
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|१६ फेब्रुवारी २०२४
|''[[कुंकू (मालिका)|कुंकू]]''
|दुपारी १.३० वाजता
|१९ जानेवारी २०२५
|-
|''[[होणार सून मी ह्या घरची]]''
|रात्री ८ वाजता
|५ ऑक्टोबर २०२५
|-
|१५ एप्रिल २०२४
|''रामायण''
|संध्या. ६ वाजता
|१८ जून २०२४
|-
|६ जून २०२४
|''[[तुला पाहते रे]]''
|संध्या. ७ वाजता
|१६ फेब्रुवारी २०२५
|-
|rowspan=&quot;7&quot;|८ जुलै २०२४
|''[[मिसेस मुख्यमंत्री]]''
|संध्या. ६.३० वाजता
|२ मे २०२५
|-
|''[[तू चाल पुढं]]''
|संध्या. ७.३० वाजता
|५ ऑक्टोबर २०२५
|-
|''[[माझी तुझी रेशीमगाठ]]''
|रात्री ८.३० वाजता
|rowspan=&quot;3&quot;|७ सप्टेंबर २०२५
|-
|''[[नवा गडी नवं राज्य]]''
|रात्री ९ वाजता
|-
|''[[काहे दिया परदेस]]''
|रात्री ९.३० वाजता
|-
|''[[देवमाणूस]]''
|रात्री १० वाजता
|१५ मे २०२५
|-
|''[[दार उघड बये (मालिका)|दार उघड बये]]''
|रात्री १०.३० वाजता
|२४ जून २०२५
|-
|२३ डिसेंबर २०२४
|''[[जाऊ बाई गावात]]''
|दुपारी २.३० वाजता
|२३ जानेवारी २०२५
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|२० जानेवारी २०२५
|''[[येऊ कशी तशी मी नांदायला]]''
|दुपारी १२.३० वाजता
|३१ जुलै २०२५
|-
|''[[असंभव (मालिका)|असंभव]]''
|दुपारी २ वाजता
|१९ ऑक्टोबर २०२५
|-
|१७ फेब्रुवारी २०२५
|''[[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]]''
|रात्री ८ वाजता
|३१ मार्च २०२६
|-
|४ मे २०२५
|''[[मन उडु उडु झालं]]''
|संध्या. ६.३० वाजता
|५ ऑक्टोबर २०२५
|-
|१६ मे २०२५
|''[[देवमाणूस २]]''
|रात्री १० वाजता
|१६ जानेवारी २०२६
|-
|२५ जून २०२५
|''[[माझा होशील ना]]''
|रात्री १०.३० वाजता
|rowspan=&quot;7&quot;|३१ मार्च २०२६
|-
|१ ऑगस्ट २०२५
|''[[जुळून येती रेशीमगाठी]]''
|दुपारी १२.३० वाजता
|-
|८ सप्टेंबर २०२५
|''[[शिवा (मालिका)|शिवा]]''
|रात्री ९ वाजता
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|६ ऑक्टोबर २०२५
|''[[अप्पी आमची कलेक्टर]]''
|संध्या. ६.३० वाजता
|-
|''[[लाखात एक आमचा दादा]]''
|संध्या. ७ वाजता
|-
|''[[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]]''
|संध्या. ७.३० वाजता
|-
|१७ जानेवारी २०२६
|''[[जागो मोहन प्यारे]]''
|रात्री १० वाजता
|}

== वेळेत बदल ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!प्रसारित दिनांक
!जुनी वेळ
!मालिका
!नवी वेळ
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|१८ एप्रिल २०२२
|संध्या. ७ वाजता
|''[[जय मल्हार]]''
|रात्री ९ वाजता
|-
|रात्री ८.३० वाजता
|''[[स्वराज्यरक्षक संभाजी]]''
|रात्री ८ वाजता
|-
|१४ एप्रिल २०२३
|रात्री १० वाजता
|rowspan=&quot;2&quot;|''[[रात्रीस खेळ चाले]]''
|रात्री ११ वाजता
|-
|५ मे २०२३
|रात्री ११ वाजता
|रात्री १०.३० वाजता
|-
|३ जुलै २०२३
|संध्या. ७ वाजता
|rowspan=&quot;2&quot;|''[[तुझ्यात जीव रंगला]]''
|दुपारी ३ वाजता
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|१६ फेब्रुवारी २०२४
|दुपारी ३ वाजता
|दुपारी २.३० वाजता
|-
|दुपारी १ वाजता
|''[[वहिनीसाहेब]]''
|दुपारी १२.३० वाजता
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|८ जुलै २०२४
|रात्री ९ वाजता
|''[[माझ्या नवऱ्याची बायको]]''
|दुपारी १२.३० वाजता
|-
|रात्री १० वाजता
|''[[जय भीम: एका महानायकाची गाथा]]''
|रात्री ११ वाजता
|-
|१७ फेब्रुवारी २०२५
|रात्री ८ वाजता
|''[[होणार सून मी ह्या घरची]]''
|संध्या. ७ वाजता
|-
|१ ऑगस्ट २०२५
|दुपारी १.३० वाजता
|''[[असंभव (मालिका)|असंभव]]''
|दुपारी २ वाजता
|}

[[वर्ग:झी प्रादेशिक वाहिन्या]]
[[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिन्या]]</text>
      <sha1>ege7nswwts04kdwwirpyk8sf3hrh2qr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682108</id>
      <parentid>2682077</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T01:00:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>Restored revision 2676323 by [[Special:Contributions/Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[User talk:Khirid Harshad|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>2682108</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9925" sha1="fm5zchzl2zeyt2hwp08qu0s0xe2ox76" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट दूरचित्रवाहिनी
|नाव             = झी चित्रमंदिर
|चित्र             = Zee Chitramandir 2025.svg
|चित्रसाईज         = 200px
|चित्र२            = Zee Chitramandir logo.png
|सुरुवात           = ९ एप्रिल २०२१
|शेवटचे_प्रसारण      = 
|चित्र_प्रकार         = 
|प्रेक्षक_संख्या        = 
|प्रेक्षक_संख्या_सध्या    =
|प्रेक्षक_संख्या_माहिती   = 
|नेटवर्क            = [[झी एंटरटेनमेंट एंटरप्राइजेस]]
|मालक            = 
|ब्रीदवाक्य          = 
|देश             = [[भारत]]
|प्रसारण क्षेत्र        = 
|मुख्यालय          = 
|जुने नाव          = 
|बदललेले नाव       = 
|भगिनी वाहिनी       = [[झी मराठी]], [[झी युवा]], [[झी टॉकीज]], [[झी २४ तास]], [[झी वाजवा]]
|प्रसारण वेळ         = 
|संकेतस्थळ          = 
}}

'''झी चित्रमंदिर''' ही [[झी एंटरटेनमेंट एंटरप्राइजेस]]ची मराठीमधील फ्री टू एर वाहिनी असून ज्यावर [[झी मराठी]] वाहिनीवरील जुन्या मालिकांचे प्रसारण केले जाते.

== प्रसारित मालिका ==
{|class=&quot;wikitable sortable&quot;
!प्रसारित दिनांक
!मालिका
!वेळ
|-
|१ ऑगस्ट २०२५
|''[[जुळून येती रेशीमगाठी]]''
|दुपारी १२.३० वाजता
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|६ ऑक्टोबर २०२५
|''[[अप्पी आमची कलेक्टर]]''
|संध्या. ६.३० वाजता
|-
|''[[लाखात एक आमचा दादा]]''
|संध्या. ७ वाजता
|-
|''[[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]]''
|संध्या. ७.३० वाजता
|-
|१७ फेब्रुवारी २०२५
|''[[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]]''
|रात्री ८ वाजता
|-
|८ सप्टेंबर २०२५
|''[[शिवा (मालिका)|शिवा]]''
|रात्री ९ वाजता
|-
|१७ जानेवारी २०२६
|''[[जागो मोहन प्यारे]]''
|रात्री १० वाजता
|-
|२५ जून २०२५
|''[[माझा होशील ना]]''
|रात्री १०.३० वाजता
|-
|१४ एप्रिल २०२३
|''[[जय भीम: एका महानायकाची गाथा]]''
|रात्री ११ वाजता
|}

== पूर्व प्रसारित मालिका ==
{|class=&quot;wikitable sortable&quot;
!प्रसारित दिनांक
!मालिका
!वेळ
!अंतिम दिनांक
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ नोव्हेंबर २०२१
|''[[स्वराज्यरक्षक संभाजी]]''
|रात्री ८ वाजता
|१८ फेब्रुवारी २०२३
|-
|''[[जय मल्हार]]''
|रात्री ९ वाजता
|२५ मार्च २०२३
|-
|४ जुलै २०२२
|''[[तुझ्यात जीव रंगला]]''
|संध्या. ७ वाजता
|२४ मे २०२४
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|२० फेब्रुवारी २०२३
|''[[लागिरं झालं जी]]''
|रात्री ८ वाजता
|१५ फेब्रुवारी २०२४
|-
|''[[रात्रीस खेळ चाले]]''
|रात्री १० वाजता
|१ जुलै २०२३
|-
|२७ मार्च २०२३
|''[[माझ्या नवऱ्याची बायको]]''
|रात्री ९ वाजता
|१९ जानेवारी २०२५
|-
|rowspan=&quot;4&quot;|३ जुलै २०२३
|''[[वहिनीसाहेब]]''
|दुपारी १ वाजता
|५ जुलै २०२४
|-
|''[[भाग्यलक्ष्मी (मालिका)|भाग्यलक्ष्मी]]''
|दुपारी २ वाजता
|१५ फेब्रुवारी २०२४
|-
|''[[तू तिथे मी]]''
|संध्या. ७ वाजता
|५ जून २०२४
|-
|''[[रात्रीस खेळ चाले २]]''
|rowspan=&quot;2&quot;|रात्री १०.३० वाजता
|२५ जानेवारी २०२४
|-
|२६ जानेवारी २०२४
|''[[रात्रीस खेळ चाले ३]]''
|२४ मे २०२४
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|१६ फेब्रुवारी २०२४
|''[[कुंकू (मालिका)|कुंकू]]''
|दुपारी १.३० वाजता
|१९ जानेवारी २०२५
|-
|''[[होणार सून मी ह्या घरची]]''
|रात्री ८ वाजता
|५ ऑक्टोबर २०२५
|-
|१५ एप्रिल २०२४
|''रामायण''
|संध्या. ६ वाजता
|१८ जून २०२४
|-
|६ जून २०२४
|''[[तुला पाहते रे]]''
|संध्या. ७ वाजता
|१६ फेब्रुवारी २०२५
|-
|rowspan=&quot;7&quot;|८ जुलै २०२४
|''[[मिसेस मुख्यमंत्री]]''
|संध्या. ६.३० वाजता
|२ मे २०२५
|-
|''[[तू चाल पुढं]]''
|संध्या. ७.३० वाजता
|५ ऑक्टोबर २०२५
|-
|''[[माझी तुझी रेशीमगाठ]]''
|रात्री ८.३० वाजता
|rowspan=&quot;3&quot;|७ सप्टेंबर २०२५
|-
|''[[नवा गडी नवं राज्य]]''
|रात्री ९ वाजता
|-
|''[[काहे दिया परदेस]]''
|रात्री ९.३० वाजता
|-
|''[[देवमाणूस]]''
|रात्री १० वाजता
|१५ मे २०२५
|-
|''[[दार उघड बये (मालिका)|दार उघड बये]]''
|रात्री १०.३० वाजता
|२४ जून २०२५
|-
|२३ डिसेंबर २०२४
|''[[जाऊ बाई गावात]]''
|दुपारी २.३० वाजता
|२३ जानेवारी २०२५
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|२० जानेवारी २०२५
|''[[येऊ कशी तशी मी नांदायला]]''
|दुपारी १२.३० वाजता
|३१ जुलै २०२५
|-
|''[[असंभव (मालिका)|असंभव]]''
|दुपारी २ वाजता
|१९ ऑक्टोबर २०२५
|-
|४ मे २०२५
|''[[मन उडु उडु झालं]]''
|संध्या. ६.३० वाजता
|५ ऑक्टोबर २०२५
|-
|१६ मे २०२५
|''[[देवमाणूस २]]''
|रात्री १० वाजता
|१६ जानेवारी २०२६
|}

== वेळेत बदल ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!प्रसारित दिनांक
!जुनी वेळ
!मालिका
!नवी वेळ
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|१८ एप्रिल २०२२
|संध्या. ७ वाजता
|''[[जय मल्हार]]''
|रात्री ९ वाजता
|-
|रात्री ८.३० वाजता
|''[[स्वराज्यरक्षक संभाजी]]''
|रात्री ८ वाजता
|-
|१४ एप्रिल २०२३
|रात्री १० वाजता
|rowspan=&quot;2&quot;|''[[रात्रीस खेळ चाले]]''
|रात्री ११ वाजता
|-
|५ मे २०२३
|रात्री ११ वाजता
|रात्री १०.३० वाजता
|-
|३ जुलै २०२३
|संध्या. ७ वाजता
|rowspan=&quot;2&quot;|''[[तुझ्यात जीव रंगला]]''
|दुपारी ३ वाजता
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|१६ फेब्रुवारी २०२४
|दुपारी ३ वाजता
|दुपारी २.३० वाजता
|-
|दुपारी १ वाजता
|''[[वहिनीसाहेब]]''
|दुपारी १२.३० वाजता
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|८ जुलै २०२४
|रात्री ९ वाजता
|''[[माझ्या नवऱ्याची बायको]]''
|दुपारी १२.३० वाजता
|-
|रात्री १० वाजता
|''[[जय भीम: एका महानायकाची गाथा]]''
|रात्री ११ वाजता
|-
|१७ फेब्रुवारी २०२५
|रात्री ८ वाजता
|''[[होणार सून मी ह्या घरची]]''
|संध्या. ७ वाजता
|-
|१ ऑगस्ट २०२५
|दुपारी १.३० वाजता
|''[[असंभव (मालिका)|असंभव]]''
|दुपारी २ वाजता
|}

[[वर्ग:झी प्रादेशिक वाहिन्या]]
[[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिन्या]]</text>
      <sha1>fm5zchzl2zeyt2hwp08qu0s0xe2ox76</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682177</id>
      <parentid>2682108</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T07:18:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khirid Harshad</username>
        <id>138639</id>
      </contributor>
      <origin>2682177</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9924" sha1="gbf3n8qu9s8k96xpvt2lklh1dvxflay" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट दूरचित्रवाहिनी
|नाव             = झी चित्रमंदिर
|चित्र             = Zee Chitramandir 2025.svg
|चित्रसाईज         = 200px
|चित्र२            = Zee Chitramandir logo.png
|सुरुवात           = १ एप्रिल २०२१
|शेवटचे_प्रसारण      = ३१ मार्च २०२६
|चित्र_प्रकार         = 
|प्रेक्षक_संख्या        = 
|प्रेक्षक_संख्या_सध्या    =
|प्रेक्षक_संख्या_माहिती   = 
|नेटवर्क            = [[झी एंटरटेनमेंट एंटरप्राइजेस]]
|मालक            = 
|ब्रीदवाक्य          = 
|देश             = [[भारत]]
|प्रसारण क्षेत्र        = 
|मुख्यालय          = 
|जुने नाव          = 
|बदललेले नाव       = 
|भगिनी वाहिनी       = [[झी मराठी]], [[झी युवा]], [[झी टॉकीज]], [[झी २४ तास]], [[झी वाजवा]]
|प्रसारण वेळ         = 
|संकेतस्थळ          = 
}}

'''झी चित्रमंदिर''' ही [[झी एंटरटेनमेंट एंटरप्राइजेस]]ची मराठीमधील फ्री टू एर वाहिनी असून ज्यावर [[झी मराठी]] वाहिनीवरील जुन्या मालिकांचे प्रसारण केले जाते.

== पूर्व प्रसारित मालिका ==
{|class=&quot;wikitable sortable&quot;
!प्रसारित दिनांक
!मालिका
!वेळ
!अंतिम दिनांक
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ नोव्हेंबर २०२१
|''[[स्वराज्यरक्षक संभाजी]]''
|रात्री ८ वाजता
|१८ फेब्रुवारी २०२३
|-
|''[[जय मल्हार]]''
|रात्री ९ वाजता
|२५ मार्च २०२३
|-
|४ जुलै २०२२
|''[[तुझ्यात जीव रंगला]]''
|संध्या. ७ वाजता
|२४ मे २०२४
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|२० फेब्रुवारी २०२३
|''[[लागिरं झालं जी]]''
|रात्री ८ वाजता
|१५ फेब्रुवारी २०२४
|-
|''[[रात्रीस खेळ चाले]]''
|रात्री १० वाजता
|१ जुलै २०२३
|-
|२७ मार्च २०२३
|''[[माझ्या नवऱ्याची बायको]]''
|रात्री ९ वाजता
|१९ जानेवारी २०२५
|-
|१४ एप्रिल २०२३
|''[[जय भीम: एका महानायकाची गाथा]]''
|रात्री ११ वाजता
|३१ मार्च २०२६
|-
|rowspan=&quot;4&quot;|३ जुलै २०२३
|''[[वहिनीसाहेब]]''
|दुपारी १ वाजता
|५ जुलै २०२४
|-
|''[[भाग्यलक्ष्मी (मालिका)|भाग्यलक्ष्मी]]''
|दुपारी २ वाजता
|१५ फेब्रुवारी २०२४
|-
|''[[तू तिथे मी]]''
|संध्या. ७ वाजता
|५ जून २०२४
|-
|''[[रात्रीस खेळ चाले २]]''
|rowspan=&quot;2&quot;|रात्री १०.३० वाजता
|२५ जानेवारी २०२४
|-
|२६ जानेवारी २०२४
|''[[रात्रीस खेळ चाले ३]]''
|२४ मे २०२४
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|१६ फेब्रुवारी २०२४
|''[[कुंकू (मालिका)|कुंकू]]''
|दुपारी १.३० वाजता
|१९ जानेवारी २०२५
|-
|''[[होणार सून मी ह्या घरची]]''
|रात्री ८ वाजता
|५ ऑक्टोबर २०२५
|-
|१५ एप्रिल २०२४
|''रामायण''
|संध्या. ६ वाजता
|१८ जून २०२४
|-
|६ जून २०२४
|''[[तुला पाहते रे]]''
|संध्या. ७ वाजता
|१६ फेब्रुवारी २०२५
|-
|rowspan=&quot;7&quot;|८ जुलै २०२४
|''[[मिसेस मुख्यमंत्री]]''
|संध्या. ६.३० वाजता
|२ मे २०२५
|-
|''[[तू चाल पुढं]]''
|संध्या. ७.३० वाजता
|५ ऑक्टोबर २०२५
|-
|''[[माझी तुझी रेशीमगाठ]]''
|रात्री ८.३० वाजता
|rowspan=&quot;3&quot;|७ सप्टेंबर २०२५
|-
|''[[नवा गडी नवं राज्य]]''
|रात्री ९ वाजता
|-
|''[[काहे दिया परदेस]]''
|रात्री ९.३० वाजता
|-
|''[[देवमाणूस]]''
|रात्री १० वाजता
|१५ मे २०२५
|-
|''[[दार उघड बये (मालिका)|दार उघड बये]]''
|रात्री १०.३० वाजता
|२४ जून २०२५
|-
|२३ डिसेंबर २०२४
|''[[जाऊ बाई गावात]]''
|दुपारी २.३० वाजता
|२३ जानेवारी २०२५
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|२० जानेवारी २०२५
|''[[येऊ कशी तशी मी नांदायला]]''
|दुपारी १२.३० वाजता
|३१ जुलै २०२५
|-
|''[[असंभव (मालिका)|असंभव]]''
|दुपारी २ वाजता
|१९ ऑक्टोबर २०२५
|-
|१७ फेब्रुवारी २०२५
|''[[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]]''
|रात्री ८ वाजता
|३१ मार्च २०२६
|-
|४ मे २०२५
|''[[मन उडु उडु झालं]]''
|संध्या. ६.३० वाजता
|५ ऑक्टोबर २०२५
|-
|१६ मे २०२५
|''[[देवमाणूस २]]''
|रात्री १० वाजता
|१६ जानेवारी २०२६
|-
|२५ जून २०२५
|''[[माझा होशील ना]]''
|रात्री १०.३० वाजता
|rowspan=&quot;7&quot;|३१ मार्च २०२६
|-
|१ ऑगस्ट २०२५
|''[[जुळून येती रेशीमगाठी]]''
|दुपारी १२.३० वाजता
|-
|८ सप्टेंबर २०२५
|''[[शिवा (मालिका)|शिवा]]''
|रात्री ९ वाजता
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|६ ऑक्टोबर २०२५
|''[[अप्पी आमची कलेक्टर]]''
|संध्या. ६.३० वाजता
|-
|''[[लाखात एक आमचा दादा]]''
|संध्या. ७ वाजता
|-
|''[[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]]''
|संध्या. ७.३० वाजता
|-
|१७ जानेवारी २०२६
|''[[जागो मोहन प्यारे]]''
|रात्री १० वाजता
|}

== वेळेत बदल ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!प्रसारित दिनांक
!जुनी वेळ
!मालिका
!नवी वेळ
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|१८ एप्रिल २०२२
|संध्या. ७ वाजता
|''[[जय मल्हार]]''
|रात्री ९ वाजता
|-
|रात्री ८.३० वाजता
|''[[स्वराज्यरक्षक संभाजी]]''
|रात्री ८ वाजता
|-
|१४ एप्रिल २०२३
|रात्री १० वाजता
|rowspan=&quot;2&quot;|''[[रात्रीस खेळ चाले]]''
|रात्री ११ वाजता
|-
|५ मे २०२३
|रात्री ११ वाजता
|रात्री १०.३० वाजता
|-
|३ जुलै २०२३
|संध्या. ७ वाजता
|rowspan=&quot;2&quot;|''[[तुझ्यात जीव रंगला]]''
|दुपारी ३ वाजता
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|१६ फेब्रुवारी २०२४
|दुपारी ३ वाजता
|दुपारी २.३० वाजता
|-
|दुपारी १ वाजता
|''[[वहिनीसाहेब]]''
|दुपारी १२.३० वाजता
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|८ जुलै २०२४
|रात्री ९ वाजता
|''[[माझ्या नवऱ्याची बायको]]''
|दुपारी १२.३० वाजता
|-
|रात्री १० वाजता
|''[[जय भीम: एका महानायकाची गाथा]]''
|रात्री ११ वाजता
|-
|१७ फेब्रुवारी २०२५
|रात्री ८ वाजता
|''[[होणार सून मी ह्या घरची]]''
|संध्या. ७ वाजता
|-
|१ ऑगस्ट २०२५
|दुपारी १.३० वाजता
|''[[असंभव (मालिका)|असंभव]]''
|दुपारी २ वाजता
|}

[[वर्ग:झी प्रादेशिक वाहिन्या]]
[[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिन्या]]</text>
      <sha1>gbf3n8qu9s8k96xpvt2lklh1dvxflay</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>साळापुरी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>284758</id>
    <revision>
      <id>2682218</id>
      <parentid>2667960</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T10:48:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26742-52</username>
        <id>182735</id>
      </contributor>
      <origin>2682218</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6005" sha1="cbnvz61j8akyezt38qma780ib6ovlh1" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार=गाव
|इतर_नाव=
| स्थानिक_नाव ='''साळापुरी'''
| आकाशदेखावा = 
| आकाशदेखावा_शीर्षक = 
| शोधक_स्थान= right
| अक्षांश = 
| रेखांश = 
| उंची = 
| राज्य_नाव = महाराष्ट्र
|जवळचे_शहर= परभणी
| जिल्हा = [[परभणी जिल्हा]]
|अधिकृत_भाषा=मराठी
| नेता_पद =[[सरपंच]] 
| नेता_नाव =सौ मिराताई अंगदराव घाटगे
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष  = २०११
| लोकसंख्या_एकूण = 
| लोकसंख्या_घनता =
|लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = 
| क्षेत्रफळ_एकूण = 
|पिन_कोड=431521| एसटीडी_कोड = 
| पिन कोड =431521 
| आरटीओ_कोड =  एमएच/22
|संकेतस्थळ=
|कोरे_शीर्षक_१ =मराठी
|कोरे_उत्तर_१ = 
| तळटिपा =}}

'''साळापुरी''' हे [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[परभणी तालुका|परभणी तालुक्यातील]] एक गाव आहे.
==भौगोलिक स्थान==
==हवामान==
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे.येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळ्याचा मोसम असतो.पावसाळ्यात दिवसा तापमान ३१ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान ५५५ मिमी असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून मध्य हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४१ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.

==लोकजीवन==
साळापुरी गावातील बहुतांश लोक शेती करतात.शेतात मुख्यतः सोयाबीन, कापूस, ऊस, ज्वारी, गहू, हरभरा, तुर ही प्रमुख पिके घेतली जातात. गावच्या बाजुने गोदावरी नदी असल्याने तिचा सिंचनासाठी खुप फायदा होतो. त्या बरोबर जायकवाडी धरणाच्या डाव्या कालव्यातून पाटपाणी येते.शेत शिवारात विहीरी व बोअरवेल ची संख्या मोठ्या प्रमाणात आहे. बहुतांश शेतकऱ्यांना सिंचनासाठी सोयीसुविधा आहेत. 
       या गावातील लोक धार्मिक आहेत. हिंदू धर्मातील लोक आपले सण श्री साळेश्वर मंदिरात साजरे करतात. गावात दरवर्षी अखंड हरिनाम सप्ताह साजरा केला जातो. त्या बरोबर महाशिवरात्रि ला ग्रामदैवत श्री साळेश्वर महादेव ला संपूर्ण गावातील लोक अभिषेक करतात व रात्री महादेवाची पालखी गावातील मुख्य रस्त्यावर निघते. 
==प्रेक्षणीय स्थळे==
==नागरी सुविधा==
==जवळपासची गावे==
==संदर्भ==
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }}

[[वर्ग:परभणी तालुक्यातील गावे]]
[[वर्ग:परभणी जिल्ह्यातील गावे]]</text>
      <sha1>cbnvz61j8akyezt38qma780ib6ovlh1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>देवगाव (पेठ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>286894</id>
    <revision>
      <id>2682223</id>
      <parentid>2660903</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T11:10:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>नरेश सावे</username>
        <id>88037</id>
      </contributor>
      <comment>/* लोकजीवन */</comment>
      <origin>2682223</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5030" sha1="s34kktj5afmuy8prl6i9dhml6ollcnw" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार=गाव
|इतर_नाव=
| स्थानिक_नाव ='''देवगाव'''
| आकाशदेखावा = 
| आकाशदेखावा_शीर्षक = 
| शोधक_स्थान= right
| अक्षांश = 
| रेखांश = 
| उंची = 
| राज्य_नाव = महाराष्ट्र
|जवळचे_शहर= पेठ
| जिल्हा = [[नाशिक जिल्हा]]
|अधिकृत_भाषा=मराठी
| नेता_पद =[[सरपंच]] 
| नेता_नाव =
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष  = २०११
| लोकसंख्या_एकूण = 
| लोकसंख्या_घनता =
|लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = 
| क्षेत्रफळ_एकूण = 
|पिन_कोड=| एसटीडी_कोड = 
| पिन कोड = 
| आरटीओ_कोड =  एमएच/
|संकेतस्थळ=
|कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]]
|कोरे_उत्तर_१ = 
| तळटिपा =}}

'''देवगाव''' हे [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] [[नाशिक जिल्हा|नाशिक जिल्ह्यातील]] [[पेठ तालुका|पेठ तालुक्यातील]] एक गाव आहे.
==भौगोलिक स्थान==
==हवामान==
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० [[सेल्सियस]]पर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २,००० मिमी पर्यंत असते.

==लोकजीवन==
शंभर टक्के आदिवासींचे लोक वस्ती असणारे गाव.गावात कोकणा व कोळी जमातीचे लोक अनेक वर्षांपासून गुण्यागोविंदानं राहतात.गावालगत पाडा होता.येथे महाले,जाधव ही कुटुंब राहत होते.काही स्थलांतरीत तेथे आले.गावात राऊत,चौधरी,गायकवाड,भुसारे,महाले बहिरम,इंपाळ,सहाळे,बेंडकुळे असे परीवार आहेत. बहुतांश कोकणा शेती करतात.गावात जि.प.ही 7वी पर्यत शाळा आहे. शिक्षक,पोलीस,कंडक्टर,बैक मेनेजर,Doctor,अभियंते,फार्मासिस्ट असे उच्च शिक्षणात गती घेणारी मुल आहेत.नोकरी करणारी कुटुंब नाशिकला स्तलांतरीत झालीत.काही होटल,कापड किराणा असे.व्यवसाय करत आहे.==

==प्रेक्षणीय स्थळे==
==नागरी सुविधा==
==जवळपासची गावे==
==संदर्भ==
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }}
[[वर्ग:पेठ तालुक्यातील गावे]]
[[वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे]]</text>
      <sha1>s34kktj5afmuy8prl6i9dhml6ollcnw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682224</id>
      <parentid>2682223</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T11:10:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>नरेश सावे</username>
        <id>88037</id>
      </contributor>
      <comment>/* लोकजीवन */</comment>
      <origin>2682224</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5028" sha1="oyom8coljslj9no4cir9ld39u642qr4" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार=गाव
|इतर_नाव=
| स्थानिक_नाव ='''देवगाव'''
| आकाशदेखावा = 
| आकाशदेखावा_शीर्षक = 
| शोधक_स्थान= right
| अक्षांश = 
| रेखांश = 
| उंची = 
| राज्य_नाव = महाराष्ट्र
|जवळचे_शहर= पेठ
| जिल्हा = [[नाशिक जिल्हा]]
|अधिकृत_भाषा=मराठी
| नेता_पद =[[सरपंच]] 
| नेता_नाव =
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष  = २०११
| लोकसंख्या_एकूण = 
| लोकसंख्या_घनता =
|लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = 
| क्षेत्रफळ_एकूण = 
|पिन_कोड=| एसटीडी_कोड = 
| पिन कोड = 
| आरटीओ_कोड =  एमएच/
|संकेतस्थळ=
|कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]]
|कोरे_उत्तर_१ = 
| तळटिपा =}}

'''देवगाव''' हे [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] [[नाशिक जिल्हा|नाशिक जिल्ह्यातील]] [[पेठ तालुका|पेठ तालुक्यातील]] एक गाव आहे.
==भौगोलिक स्थान==
==हवामान==
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० [[सेल्सियस]]पर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २,००० मिमी पर्यंत असते.

==लोकजीवन==
शंभर टक्के आदिवासींचे लोक वस्ती असणारे गाव.गावात कोकणा व कोळी जमातीचे लोक अनेक वर्षांपासून गुण्यागोविंदानं राहतात.गावालगत पाडा होता.येथे महाले,जाधव ही कुटुंब राहत होते.काही स्थलांतरीत तेथे आले.गावात राऊत,चौधरी,गायकवाड,भुसारे,महाले बहिरम,इंपाळ,सहाळे,बेंडकुळे असे परीवार आहेत. बहुतांश कोकणा शेती करतात.गावात जि.प.ही 7वी पर्यत शाळा आहे. शिक्षक,पोलीस,कंडक्टर,बैक मेनेजर,Doctor,अभियंते,फार्मासिस्ट असे उच्च शिक्षणात गती घेणारी मुल आहेत.नोकरी करणारी कुटुंब नाशिकला स्तलांतरीत झालीत.काही होटल,कापड किराणा असे.व्यवसाय करत आहे.

==प्रेक्षणीय स्थळे==
==नागरी सुविधा==
==जवळपासची गावे==
==संदर्भ==
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }}
[[वर्ग:पेठ तालुक्यातील गावे]]
[[वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे]]</text>
      <sha1>oyom8coljslj9no4cir9ld39u642qr4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>काशिका कपूर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>292728</id>
    <revision>
      <id>2682222</id>
      <parentid>2642356</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T11:08:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682222</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3646" sha1="hpu3ws8tqpyjbgkd11v82ii9ojwnd58" xml:space="preserve">{{बदल}}
'''काशिका कपूर''' (जन्म [[फेब्रुवारी १८|१८ फेब्रुवारी]] [[इ.स. २००२|२००२]] [[मुंबई|मुंबई, महाराष्ट्र]]) एक भारतीय अभिनेत्री आणि राष्ट्रीय स्तरावरील बास्केटबॉल खेळाडू आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/adaalat-actress-kashika-kapoor-is-now-eyeing-reality-shows/articleshow/82776838.cms|title='Adaalat' actress Kashika Kapoor is now eyeing reality shows - टाइम्स ऑफ इंडिया|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया|language=en|access-date=2021-10-10}}&lt;/ref&gt; ती फ्री फायरमध्ये मोको हे पात्र साकारण्यासाठी ओळखली जाते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/i-am-super-excited-about-my-tollywood-debut-kashika-kapoor/articleshow/86809231.cms|title=I am super excited about my Tollywood debut: Kashika Kapoor - टाइम्स ऑफ इंडिया|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया|language=en|access-date=2021-10-10}}&lt;/ref&gt;

== मागील जीवन आणि शिक्षण ==
काशिकाचा जन्म मुंबईत झाला. तिच्या शालेय दिवसात ती राष्ट्रीय स्तरावर बास्केटबॉल आणि टेनिस खेळली. तिने जमनाबाई नरसी शाळेतून शालेय शिक्षण पूर्ण केले आणि सध्या  एन.एम.आय.एन.एस , मुंबई या विद्यापीठ,येथून बी.बी.ए चे शिक्षण घेत आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.mid-day.com/lifestyle/infotainment/article/social-media-star-kashika-kapoor-become-the-first-indian-face-of-an-international-video-game-titled-free-fire-23194300|title=Social media star Kashika Kapoor become the first Indian face of an International Video Game titled Free Fire|date=2021-09-28|website=www.mid-day.com|language=en|access-date=2021-10-10}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 

== कारकीर्द ==

== फिल्मोग्राफी ==
वेदिक्स ब्रँड (कव्हर गर्ल) - २०१९

बालाजी नाचो टीव्ही जाहिरात (मुख्य लीड) - २०२०

ओ मेरे दिल के चेन - सा रे गा मा म्युझिक व्हिडिओ (मुख्य लीड) - २०२१

आंतरराष्ट्रीय व्हिडिओ गेम फ्रीफायरचा चेहरा (मोको म्हणून) - २०२१ 

ट्रू लव्ह (चित्रपट) - २०२१ 

== बाह्य दुवे ==
[[imdbname:12245548|काशिका कपूर]] आयएमडीबीवर 

== संदर्भ ==
&lt;references /&gt;

{{DEFAULTSORT:कपूर, काशिका}}
[[वर्ग:भारतीय मॉडेल]]
[[वर्ग:इ.स. २००२ मधील जन्म]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>hpu3ws8tqpyjbgkd11v82ii9ojwnd58</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>झी मराठी महाएपिसोड</title>
    <ns>0</ns>
    <id>293246</id>
    <revision>
      <id>2682052</id>
      <parentid>2678408</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T12:13:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-25878-22</username>
        <id>182647</id>
      </contributor>
      <origin>2682052</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46263" sha1="2on1osj3tl9nnrwkydl99laevel0ooh" xml:space="preserve">= एक तासांचे विशेष भाग १ =
== जुलै २००९ ते जून २०१२ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] !! [[कुंकू (मालिका)|कुंकू]] !! [[कुलवधू (मालिका)|कुलवधू]] !! [[एकाच ह्या जन्मी जणू]] !! [[लज्जा (मालिका)|लज्जा]] !! [[आभास हा]] !! [[एका लग्नाची दुसरी गोष्ट]] !! [[शुभं करोति (मालिका)|शुभं करोति]]
|-
| २५ जुलै २००९
|
|
| रात्री ८
|
|
|
|
|
|-
| ६ मार्च २०१०
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|-
| १७ एप्रिल २०१०
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|-
| १४ ऑगस्ट २०१०
|
|
|
|
|
|
|
| रात्री ९
|-
| २३ ऑक्टोबर २०१०
|
|
|
|
| रात्री ८.३०
|
|
|
|-
| १५ जून २०११
| संध्या. ६
|
|
|
|
|
|
|
|-
| १८ ऑक्टोबर २०११
|
|
|
| रात्री ८
|
|
|
|
|-
| ४ डिसेंबर २०११
|
|
|
|
|
| संध्या. ६
|
|
|-
| १८ डिसेंबर २०११
|
|
|
| संध्या. ६
|
|
|
|
|-
| १९ फेब्रुवारी २०१२
| संध्या. ६
|
|
|
|
|
|
|
|-
| १ ते ३ मार्च २०१२
|
|
|
|
|
|
| रात्री ८
|
|-
| २४ मार्च २०१२
|
|
|
|
|
|
| रात्री ८.३०
|
|}

== जुलै २०१२ ते जून २०१४ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] !! [[तू तिथे मी]] !! [[जय मल्हार]] !! [[राधा ही बावरी]] !! [[उंच माझा झोका]] !! [[होणार सून मी ह्या घरची]] !! [[मला सासू हवी]] !! [[जुळून येती रेशीमगाठी]] !! [[अजूनही चांदरात आहे]] !! [[एका लग्नाची तिसरी गोष्ट]]
|-
| ९ सप्टेंबर २०१२
|
| संध्या. ७
|
|
| रात्री ८
|
|
|
| रात्री ९
|
|-
| २१ ऑक्टोबर २०१२
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
| रात्री ८
|
| रात्री ९
|
|-
| १६ डिसेंबर २०१२
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
| रात्री ८
|
| रात्री ९
|
|-
| २७ जानेवारी २०१३
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
| रात्री ८
|
|
|
|-
| ९-१६-२३ फेब्रुवारी २०१३
|
|
|
|
|
|
| रात्री ८.३०
|
|
|
|-
| २४ फेब्रुवारी २०१३
|
| संध्या. ७
|
| रात्री ८
|
|
| रात्री ९
|
|
|
|-
| २४ मार्च २०१३
|
| संध्या. ७
|
| रात्री ८
|
|
| रात्री ९
|
|
|
|-
| २१ एप्रिल २०१३
|
| संध्या. ७
|
| रात्री ८
|
|
| रात्री ९
|
|
|
|-
| १६ जून २०१३
|
| संध्या. ७
|
| रात्री ८
|
|
| रात्री ९
|
|
|
|-
| ११ ऑगस्ट २०१३
|
| संध्या. ७
|
| रात्री ८
|
| रात्री ९
|
|
|
|
|-
| ७ सप्टेंबर २०१३
|
|
|
|
|
| रात्री ८
|
|
|
|
|-
| १५ सप्टेंबर २०१३
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
| दुपारी २ आणि रात्री ९
|
|
|
|-
| ९ ते १२ ऑक्टोबर २०१३
|
|
|
|
|
|
| रात्री ८.३०
|
|
|
|-
| २० ऑक्टोबर २०१३
| संध्या. ६
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| १७ नोव्हेंबर २०१३
|
| संध्या. ७
|
| रात्री ८
|
|
|
|
|
| रात्री ९
|-
| २२ डिसेंबर २०१३
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|
| रात्री ८
|
| रात्री ९
|-
| २ मार्च २०१४
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|
| रात्री ८
|
| रात्री ९
|-
| १८ मे २०१४
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|}

== जुलै २०१४ ते जून २०१६ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] !! [[जय मल्हार]] !! [[जावई विकत घेणे आहे]] !! [[नांदा सौख्य भरे]] !! [[होणार सून मी ह्या घरची]] !! [[पसंत आहे मुलगी (मालिका)|पसंत आहे मुलगी]] !! [[जुळून येती रेशीमगाठी]] !! [[माझे पती सौभाग्यवती]] !! [[का रे दुरावा]] !! [[दिल दोस्ती दुनियादारी]]
|-
| २७ जुलै २०१४
|
|
| संध्या. ७
|
| रात्री ८
|
| रात्री ९
|
|
|
|-
| ३ ऑक्टोबर २०१४
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| १२ ऑक्टोबर २०१४
|
|
|
|
| संध्या. ७
|
| रात्री ८
|
| रात्री ९
|
|-
| २० ऑक्टोबर २०१४
|
|
|
|
| रात्री ८
|
|
|
|
|
|-
| २२ मार्च २०१५
| संध्या. ६
| संध्या. ७
|
|
| रात्री ८
|
|
|
|
| रात्री ९
|-
| २५ एप्रिल २०१५
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| २५ मे २०१५
|
|
|
|
| रात्री ८
|
|
|
|
|
|-
| १९ जुलै २०१५
| संध्या. ७
| रात्री ८
|
|
|
|
|
|
| रात्री ९
|
|-
| २७ जुलै २०१५
|
|
|
|
| रात्री ८
|
|
|
|
|
|-
| ३० ऑगस्ट २०१५
| संध्या. ७
|
|
| रात्री ८
| रात्री ९
|
|
|
|
|
|-
| २७ सप्टेंबर २०१५
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
|
|
|
| दुपारी २ आणि रात्री ९
|
|-
| २२ ऑक्टोबर २०१५
| संध्या. ६
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| २५ ऑक्टोबर २०१५
|
|
|
| संध्या. ७
| रात्री ८
|
|
| रात्री ९
|
|
|-
| २९ नोव्हेंबर २०१५
|
| संध्या. ७
|
|
| रात्री ८
|
|
| रात्री ९
|
|
|-
| १४ फेब्रुवारी २०१६
|
|
|
| संध्या. ७
|
| रात्री ८
|
| रात्री ९
|
|
|-
| २७ मार्च २०१६
|
| संध्या. ७
|
| रात्री ८
|
|
|
|
| रात्री ९
|
|-
| २७ जून २०१६
|
|
|
|
|
| रात्री ८
|
|
|
|
|}

== जुलै २०१६ ते जून २०१७ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] !! [[जय मल्हार]] !! [[नांदा सौख्य भरे]] !! [[तुझ्यात जीव रंगला]] !! [[पसंत आहे मुलगी (मालिका)|पसंत आहे मुलगी]] !! [[माझ्या नवऱ्याची बायको]] !! [[खुलता कळी खुलेना]] !! [[काहे दिया परदेस]] !! [[दिल दोस्ती दोबारा]]
|-
| १७ जुलै २०१६
|
| संध्या. ७
|
|
| रात्री ८
|
|
| रात्री ९
|
|-
| २१ ऑगस्ट २०१६
| संध्या. ७
|
| रात्री ८
|
|
|
| रात्री ९
|
|
|-
| ६ सप्टेंबर २०१६
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|-
| २५ सप्टेंबर २०१६
| संध्या. ७
| रात्री ८
|
|
|
| रात्री ९
|
|
|
|-
| ८ ऑक्टोबर २०१६
|
|
|
|
|
|
|
| रात्री ९
|
|-
| २५ डिसेंबर २०१६
|
|
|
| संध्या. ७
|
| रात्री ८
| रात्री ९
|
|
|-
| १९ फेब्रुवारी २०१७
|
|
|
|
|
|
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ६
|}

== जुलै २०१७ ते जून २०१९ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[जाडूबाई जोरात]] !! [[आम्ही सारे खवय्ये]] !! [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] !! [[लागिरं झालं जी]] !! [[तुझ्यात जीव रंगला]] !! [[माझ्या नवऱ्याची बायको]] !! [[तुझं माझं ब्रेकअप]] !! [[तुला पाहते रे]] !! [[स्वराज्यरक्षक संभाजी]] !! [[जागो मोहन प्यारे]] !! [[ग्रहण (मालिका)|ग्रहण]]
|-
| १७ सप्टेंबर २०१७
| संध्या. ६
|
| संंध्या. ७
|
|
|
|
|
|
| रात्री ८
|
|-
| २६ नोव्हेंबर २०१७
|
|
| संंध्या. ७
|
| रात्री ८
|
| रात्री ९
|
|
|
|
|-
| १५ एप्रिल २०१८
|
|
|
|
|
| संंध्या. ७
|
|
| रात्री ८
|
| रात्री ९
|-
| २२ जुलै २०१८
|
|
|
| संंध्या. ७
| रात्री ८
|
|
|
| रात्री ९
|
|
|-
| २३ जुलै २०१८
|
| दुपारी १
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| २ सप्टेंबर २०१८
|
|
| संंध्या. ७
| रात्री ८
|
| रात्री ९
|
|
|
|
|
|-
| १३-१८ सप्टेंबर २०१८
|
| दुपारी १
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| १०-१८ ऑक्टोबर २०१८
|
| दुपारी १
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| २१ ऑक्टोबर २०१८
|
|
|
|
|
|
|
| रात्री ९
|
|
|
|-
| १० नोव्हेंबर २०१८
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| रात्री ९.३०
|
|-
| ९ डिसेंबर २०१८
|
|
|
|
|
|
|
| रात्री ८
| रात्री ९
|
|
|-
| ६ जानेवारी २०१९
|
|
|
| संंध्या. ७
| रात्री ८
| रात्री ९
|
|
|
|
|
|-
| १९ मे २०१९
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|
| रात्री ८
| रात्री ९
|
|
|}

== जुलै २०१९ ते जून २०२१ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] !! [[घेतला वसा टाकू नको]] !! [[मिसेस मुख्यमंत्री]] !! [[तुझ्यात जीव रंगला]] !! [[कारभारी लयभारी]] !! [[माझ्या नवऱ्याची बायको]] !! [[येऊ कशी तशी मी नांदायला]] !! [[अग्गंबाई सासूबाई]] !! [[स्वराज्यरक्षक संभाजी]] !! [[माझा होशील ना]] !! [[देवमाणूस]]
|-
| १५ ऑगस्ट २०१९
| संध्या. ६
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| १३ सप्टेंबर २०१९
| संध्या. ६
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| २७ ऑक्टोबर २०१९
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
|
|
|
| दुपारी २ आणि रात्री ९
|
|
|-
| १५ डिसेंबर २०१९
|
|
| संध्या. ७
| रात्री ८
|
| रात्री ९
|
|
|
|
|
|-
| १ नोव्हेंबर २०२०
|
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
|
|
| दुपारी २ आणि रात्री ९
|
|-
| १३ डिसेंबर २०२०
|
|
|
|
| संध्या. ७
| रात्री ८
|
|
|
| रात्री ९
|
|-
| १७ जानेवारी २०२१
|
|
|
|
|
|
|
| रात्री ८
|
|
| रात्री ९
|-
| ७ फेब्रुवारी २०२१
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
| दुपारी २ आणि रात्री ९
|
|
|
|
|
|-
| २१ फेब्रुवारी २०२१
|
|
|
|
|
|
| रात्री ८
| रात्री ९
|
|
|
|-
| १८ एप्रिल २०२१
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
|}

= एक तासांचे विशेष भाग २ =
== जुलै २०२१ ते एप्रिल २०२२ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[मन झालं बाजिंद]] !! [[मन उडु उडु झालं]] !! [[येऊ कशी तशी मी नांदायला]] !! [[तू तेव्हा तशी]] !! [[माझी तुझी रेशीमगाठ]] !! [[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]] !! [[सा रे ग म प:लिटील चॅम्प्स]] !! [[किचन कल्लाकार]] !! [[देवमाणूस २]] !! [[रात्रीस खेळ चाले ३]]
|-
| ३१ ऑक्टोबर २०२१
|
| संध्या. ७
|
|
| रात्री ८
| रात्री ९
| रात्री १०
|
|
|
|-
| २१ नोव्हेंबर २०२१
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
|
|
| दुपारी २ आणि रात्री ९
|
|
|
|
|-
| १९ डिसेंबर २०२१
| संध्या. ७
|
| रात्री ८
|
|
|
|
|
| रात्री ९
|
|-
| २६ डिसेंबर २०२१
|
|
|
|
|
|
|
|
| रात्री ९
| रात्री १०
|-
| २ जानेवारी २०२२
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| ९ जानेवारी २०२२
|
| संध्या. ७
|
|
|
| रात्री ८
|
| रात्री ९
| रात्री १०
|
|-
| ६ फेब्रुवारी २०२२
|
|
|
|
| रात्री ८
| रात्री ९
|
|
|
|
|-
| १३ फेब्रुवारी २०२२
|
| रात्री ८
|
|
|
| रात्री ९
|
|
|
|
|-
| २० फेब्रुवारी २०२२
| संध्या. ७
|
|
|
|
| रात्री ८
|
|
| रात्री ९
|
|-
| ६ मार्च २०२२
| संध्या. ७
|
|
|
|
| रात्री ८
|
|
| रात्री ९
|
|-
| २० मार्च २०२२
|
|
|
| रात्री ८
| रात्री ९
|
|
|
|
|
|-
| १० एप्रिल २०२२
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
|
|
|
|
|
|-
| १७ एप्रिल २०२२
|
| संध्या. ७
|
| रात्री ८
|
| रात्री ९
|
|
| रात्री १०
|
|}

== मे ते ऑक्टोबर २०२२ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[सत्यवान सावित्री (मालिका)|सत्यवान सावित्री]] !! [[मन उडु उडु झालं]] !! [[तू तेव्हा तशी]] !! [[माझी तुझी रेशीमगाठ]] !! [[नवा गडी नवं राज्य]] !! [[चला हवा येऊ द्या]] !! [[बँड बाजा वरात]] !! [[बस बाई बस]] !! [[देवमाणूस २]] !! [[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]]
|-
| ८ मे २०२२
|
|
|
|
|
| रात्री ९.३०
|
|
|
|
|-
| ५ जून २०२२
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
| रात्री ८
|
|-
| १२ जून २०२२
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| १९ जून २०२२
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
|
|
|
|
|
|
|-
| २४ जुलै २०२२
|
| संध्या. ७
|
| रात्री ८
|
|
| रात्री ९
|
|
|
|-
| ३१ जुलै २०२२
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
|
|
|
|
|
|
|-
| १४ ऑगस्ट २०२२
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
|
|
| दुपारी २ आणि रात्री ९
|
|
|-
| २५ सप्टेंबर २०२२
|
|
|
|
| रात्री ९
|
|
|
|
|
|-
| ९ ऑक्टोबर २०२२
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| दुपारी २ आणि रात्री ९
|}

== नोव्हेंबर २०२२ ते फेब्रुवारी २०२३ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] !! [[माझी तुझी रेशीमगाठ]] !! [[अप्पी आमची कलेक्टर]] !! [[तू चाल पुढं]] !! [[हृदयी प्रीत जागते]] !! [[दार उघड बये (मालिका)|दार उघड बये]] !! [[नवा गडी नवं राज्य]] !! [[लोकमान्य (मालिका)|लोकमान्य]] !! [[अगं अगं सूनबाई काय म्हणता सासूबाई?]] !! [[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]]
|-
| १३ नोव्हेंबर २०२२
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
| रात्री ८
|
|
|
|-
| २० नोव्हेंबर २०२२
|
|
| संध्या. ७
|
|
| रात्री ८
|
|
|
|
|-
| २७ नोव्हेंबर २०२२
|
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
| रात्री ८
|-
| ११ डिसेंबर २०२२
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
| रात्री ८
|-
| १ जानेवारी २०२३
|
|
|
|
|
|
| रात्री ९
|
|
|
|-
| ८ जानेवारी २०२३
|
|
|
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|-
| १५ जानेवारी २०२३
| दुपारी १२ आणि संध्या. ६
| दुपारी १ आणि संध्या. ७
| दुपारी २ आणि रात्री ८
|
|
|
|
|
|
|
|-
| २२ जानेवारी २०२३
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| २९ जानेवारी २०२३
|
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
|
|
| दुपारी २ आणि रात्री ९
|
|-
| ५ फेब्रुवारी २०२३
|
|
|
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
|
|-
| १२ फेब्रुवारी २०२३
|
|
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|-
| १९ फेब्रुवारी २०२३
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
| दुपारी २ आणि रात्री ९
|
|}

== मार्च ते मे २०२३ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[यशोदा - गोष्ट श्यामच्या आईची]] !! [[लवंगी मिरची (मालिका)|लवंगी मिरची]] !! [[३६ गुणी जोडी]] !! [[अप्पी आमची कलेक्टर]] !! [[तू चाल पुढं]] !! [[दार उघड बये (मालिका)|दार उघड बये]] !! [[नवा गडी नवं राज्य]] !! [[चला हवा येऊ द्या]] !! [[लोकमान्य (मालिका)|लोकमान्य]] !! [[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]] !! [[तू तेव्हा तशी]]
|-
| ५ मार्च २०२३
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| १२ मार्च २०२३
|
|
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
| दुपारी १ आणि रात्री ८
| दुपारी २ आणि रात्री ९
|
|
|
|
|-
| १९ मार्च २०२३
|
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
| दुपारी २ आणि रात्री ९
|
|-
| २६ मार्च २०२३
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ६
|-
| २ एप्रिल २०२३
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
|
|
|
|
|-
| १६ एप्रिल २०२३
|
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
| रात्री ८
| रात्री ९
|
|-
| २३ एप्रिल २०२३
| दुपारी १२ आणि संध्या. ६
|
| दुपारी १ आणि संध्या. ७
|
| दुपारी २ आणि रात्री ८
|
|
|
|
|
|
|-
| ७ मे २०२३
| संध्या. ६
|
|
| संध्या. ७
|
|
| रात्री ८
| रात्री ९
|
|
|
|-
| १४ मे २०२३
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ६
| दुपारी १ आणि संध्या. ७
|
|
| दुपारी २ आणि रात्री ८
|
|
|
|
|
|}

== जून ते डिसेंबर २०२३ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[३६ गुणी जोडी]] !! [[अप्पी आमची कलेक्टर]] !! [[तू चाल पुढं]] !! [[सारं काही तिच्यासाठी]] !! [[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]] !! [[दार उघड बये (मालिका)|दार उघड बये]] !! [[नवा गडी नवं राज्य]] !! [[लोकमान्य (मालिका)|लोकमान्य]] !! [[लवंगी मिरची (मालिका)|लवंगी मिरची]] !! [[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]]
|-
| ४ जून २०२३
|
| दुपारी १ आणि संध्या. ७
|
|
|
|
| दुपारी २ आणि रात्री ८
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ६
|
|-
| ११ जून २०२३
|
|
| संध्या. ७
|
| रात्री ८
|
|
|
| रात्री १०
|
|-
| १८ जून २०२३
|
|
|
|
|
|
|
|
| रात्री १०
|
|-
| २५ जून २०२३
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|
|
| रात्री १०
| रात्री ८
|-
| २ जुलै २०२३
|
|
|
|
|
|
|
|
| रात्री १०
|
|-
| ९ जुलै २०२३
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
|
|
| दुपारी २ आणि रात्री १०
|
|-
| १६ जुलै २०२३
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
| दुपारी २ आणि रात्री १०
|
|-
| २३ जुलै २०२३
|
|
| संध्या. ७
|
|
| रात्री ८
|
| संध्या. ६
| रात्री १०
|
|-
| ३० जुलै २०२३
|
|
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
| दुपारी २ आणि रात्री १०
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|-
| २० ऑगस्ट २०२३
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
|
|
|
| दुपारी २ आणि रात्री १०
|-
| ३ सप्टेंबर २०२३
| दुपारी २ आणि रात्री १०
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
|
|
|
|
|-
| १० सप्टेंबर २०२३
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
|
|
|
|-
| १२ नोव्हेंबर २०२३
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
|
|
|
| दुपारी २ आणि रात्री ९
|
|
|
|-
| १९ नोव्हेंबर २०२३
|
|
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
|
|
|-
| २६ नोव्हेंबर २०२३
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| रात्री ८
|-
| १७ डिसेंबर २०२३
|
| संध्या. ७
| रात्री ८
|
|
|
|
|
|
|
|-
| २४ डिसेंबर २०२३
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|}

== जानेवारी ते डिसेंबर २०२४ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[अप्पी आमची कलेक्टर]] !! [[सारं काही तिच्यासाठी]] !! [[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]] !! [[शिवा (मालिका)|शिवा]] !! [[पुन्हा कर्तव्य आहे]] !! [[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]]
|-
| ७ जानेवारी २०२४
|
| संध्या. ७
| रात्री ८
|
|
|
|-
| २१ जानेवारी २०२४
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|-
| २८ जानेवारी २०२४
|
| संध्या. ७
| रात्री ८
|
|
|
|-
| ४ फेब्रुवारी २०२४
|
| संध्या. ७
| रात्री ८
|
|
|
|-
| २५ फेब्रुवारी २०२४
| संध्या. ७
|
|
|
|
| रात्री ८
|-
| ३ मार्च २०२४
|
| संध्या. ७
| रात्री ८
|
|
|
|-
| १० मार्च २०२४
| संध्या. ७
|
|
|
|
| रात्री ८
|-
| २८ जुलै २०२४
|
|
|
| संध्या. ७
| रात्री ८
|
|-
| १८ ऑगस्ट २०२४
| संध्या. ७
|
|
| रात्री ८
| रात्री १०
|
|-
| ८ सप्टेंबर २०२४
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|-
| २२ डिसेंबर २०२४
|
|
|
|
| रात्री ९
|
|}

== जानेवारी ते सप्टेंबर २०२५ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]] !! [[लाखात एक आमचा दादा]] !! [[सावळ्याची जणू सावली]] !! [[पारू (मालिका)|पारू]] !! [[शिवा (मालिका)|शिवा]] !! [[कमळी (मालिका)|कमळी]] !! [[नवरी मिळे हिटलरला]] !! [[देवमाणूस - मधला अध्याय]] !! [[तुला जपणार आहे]]
|-
| २ फेब्रुवारी २०२५
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
| दुपारी २ आणि रात्री ९
|
|
|
|
|-
| ३० मार्च २०२५
| दुपारी १२ आणि रात्री १०
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| ६ एप्रिल २०२५
| दुपारी १२ आणि संध्या. ६
|
|
|
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री १०.३०
|
|
|-
| १३ एप्रिल २०२५
|
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७.३०
| दुपारी १ आणि रात्री ८.३०
|
|
|
| दुपारी २ आणि रात्री १०.३०
|-
| २७ एप्रिल २०२५
| दुपारी १२
|
|
|
|
|
| दुपारी १
|
| दुपारी २ आणि रात्री १०.३०
|-
| १८ मे २०२५
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ६.३०
| दुपारी १ आणि संध्या. ७.३०
|
|
|
|
|
|
|-
| २५ मे २०२५
| दुपारी १२ आणि संध्या. ६
|
|
|
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री १०.३०
|
|
|-
| ८ जून २०२५
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
|
|
|
|
|
|-
| १३ जुलै २०२५
|
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
|
|
|-
| २० जुलै २०२५
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|-
| २७ जुलै २०२५
|
|
|
|
|
|
|
| दुपारी २ आणि रात्री १०
|
|-
| ३ ऑगस्ट २०२५
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
| दुपारी २ आणि रात्री १०
|-
| १० ऑगस्ट २०२५
|
|
|
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
|-
| २४ ऑगस्ट २०२५
|
|
|
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
|-
| २१ सप्टेंबर २०२५
|
|
| संध्या. ६.३०
|
|
|
|
|
|
|}

== ऑक्टोबर २०२५ ते मार्च २०२६ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[आम्ही सारे खवय्ये]] !! [[सावळ्याची जणू सावली]] !! [[शुभ श्रावणी]] !! [[वीण दोघांतली ही तुटेना]] !! [[सनई चौघडे (मालिका)|सनई चौघडे]] !! [[कमळी (मालिका)|कमळी]] !! [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]] !! [[देवमाणूस - मधला अध्याय]] !! [[तुला जपणार आहे]]
|-
| १२ ऑक्टोबर २०२५
|
|
|
|
|
|
| दुपारी २
| दुपारी १
| दुपारी १२ आणि रात्री १०.३०
|-
| १९ ऑक्टोबर २०२५
| दुपारी १२
|
|
|
|
|
| दुपारी २
| दुपारी १
|
|-
| २६ ऑक्टोबर २०२५
|
|
|
|
|
|
| दुपारी २
| दुपारी १
|
|-
| २, ९, १६, २३, ३० नोव्हेंबर २०२५
|
|
|
|
|
|
| दुपारी २
| दुपारी १
|
|-
| ७, १४ डिसेंबर २०२५
|
|
|
|
|
|
| दुपारी २
| दुपारी १
|
|-
| २१ डिसेंबर २०२५
|
|
|
|
|
| दुपारी १२ आणि रात्री १०.३०
| दुपारी २ आणि संध्या. ६
| दुपारी १
|
|-
| २८ डिसेंबर २०२५
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ६
|
|
|
|
| दुपारी २
| दुपारी १ आणि रात्री १०
|
|-
| ३-४ जानेवारी २०२६
|
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|-
| ११ जानेवारी २०२६
|
|
|
|
|
|
| रात्री ९.३०
|
|
|-
| १८ जानेवारी २०२६
|
| दुपारी १ आणि संध्या. ७
|
|
|
|
| दुपारी २ आणि रात्री ९
|
|
|-
| ७ फेब्रुवारी २०२६
|
|
|
|
|
|
|
|
| रात्री १०.३०
|-
| १४ फेब्रुवारी २०२६
|
|
| रात्री ९
|
|
|
|
| रात्री १०
|
|-
| १५ मार्च २०२६
| दुपारी १२
| दुपारी १
| दुपारी २
| संध्या. ७
|
| रात्री ९
| रात्री १०
| रात्री ११
| दुपारी ३
|-
| २२ मार्च २०२६
|
|
| दुपारी १२
|
|
| दुपारी १
|
| दुपारी २
|
|-
| ५ एप्रिल २०२६
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
| दुपारी २ आणि रात्री ९
|
|
| दुपारी ३ आणि रात्री १०
|-
| १२ एप्रिल २०२६
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
| दुपारी २ आणि रात्री ९
|
|
|
|}

= दोन तासांचे विशेष भाग =
== जुलै २०१३ ते डिसेंबर २०१८ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] !! [[जय मल्हार]] !! [[नांदा सौख्य भरे]] !! [[तुझ्यात जीव रंगला]] !! [[उंच माझा झोका]] !! [[होणार सून मी ह्या घरची]] !! [[पसंत आहे मुलगी (मालिका)|पसंत आहे मुलगी]] !! [[माझ्या नवऱ्याची बायको]] !! [[काहे दिया परदेस]] !! [[स्वराज्यरक्षक संभाजी]]
|-
| १४ जुलै २०१३
|
|
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|-
| २० ऑक्टोबर २०१३
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|-
| ३० मार्च २०१४
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| १७ ऑगस्ट २०१४
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| ३ मे २०१५
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| १३ डिसेंबर २०१५
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|-
| २४ जानेवारी २०१६
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|-
| १७ एप्रिल २०१६
|
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
|-
| ९ ऑक्टोबर २०१६
|
|
|
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|
|-
| ८ जानेवारी २०१७
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| १५ जानेवारी २०१७
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| ५ मार्च २०१७
|
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|-
| ३० एप्रिल २०१७
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| १३ ऑगस्ट २०१७
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| २४ सप्टेंबर २०१७
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|-
| १७ डिसेंबर २०१७
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|-
| २९ जुलै २०१८
|
|
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|
|
|-
| १९ ऑगस्ट २०१८
|
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|-
| २१ ऑक्टोबर २०१८
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| २५ नोव्हेंबर २०१८
|
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|}

== जानेवारी २०१९ ते सप्टेंबर २०२१ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] !! [[मिसेस मुख्यमंत्री]] !! [[माझ्या नवऱ्याची बायको]] !! [[येऊ कशी तशी मी नांदायला]] !! [[तुला पाहते रे]] !! [[माझा होशील ना]] !! [[चला हवा येऊ द्या]] !! [[झिंग झिंग झिंगाट]] !! [[भागो मोहन प्यारे]] !! [[देवमाणूस]]
|-
| १३ जानेवारी २०१९
|
|
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|-
| १० फेब्रुवारी २०१९
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| २१ एप्रिल २०१९
|
|
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|
|
|-
| २२ सप्टेंबर २०१९
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| २४ नोव्हेंबर २०१९
|
|
|
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|
|-
| १६ फेब्रुवारी २०२०
|
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
|-
| १४ फेब्रुवारी २०२१
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|-
| ७ मार्च २०२१
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|-
| २१ मार्च २०२१
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|-
| १८ जुलै २०२१
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| १५ ऑगस्ट २०२१
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|-
| २२ ऑगस्ट २०२१
|
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|}

== ऑक्टोबर २०२१ ते जून २०२५ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[मन झालं बाजिंद]] !! [[तू तेव्हा तशी]] !! [[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]] !! [[माझी तुझी रेशीमगाठ]] !! [[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]] !! [[खुपते तिथे गुप्ते]] !! [[चला हवा येऊ द्या]] !! [[लोकमान्य (मालिका)|लोकमान्य]] !! [[देवमाणूस २]] !! [[तुला जपणार आहे]]
|-
| १७ ऑक्टोबर २०२१
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| २६ डिसेंबर २०२१
|
|
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
|
|
|-
| १२ जून २०२२
|
|
|
| रात्री ८
|
|
|
|
|
|
|-
| १७ जुलै २०२२
|
|
|
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|
|-
| ६ नोव्हेंबर २०२२
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| २२ जानेवारी २०२३
|
|
|
|
|
|
|
| रात्री ८
|
|
|-
| ४ जून २०२३
|
|
|
|
|
| रात्री ९
|
|
|
|
|-
| १ ऑक्टोबर २०२३
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|-
| ३१ डिसेंबर २०२३
|
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
|-
| ८ जून २०२५
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| दुपारी २ आणि रात्री ९
|}

== जुलै २०२५ ते चालू ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[वीण दोघांतली ही तुटेना]] !! [[कमळी (मालिका)|कमळी]] !! [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]]
|-
| २८ सप्टेंबर २०२५
|
|
| संध्या. ७
|-
| ५ जानेवारी २०२६
| संध्या. ७
|
|
|-
| १४ फेब्रुवारी २०२६
| संध्या. ७
|
|
|-
| ३ मे २०२६
|
| दुपारी १ आणि रात्री ९
|
|}

= विशेष भाग =
== दीड तासांचे विशेष भाग ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[अप्पी आमची कलेक्टर]] !! [[जाऊ बाई गावात]] !! [[रात्रीस खेळ चाले ३]]
|-
| ३१ डिसेंबर २०१९
|
|
| रात्री १०.३०
|-
| २५ डिसेंबर २०२२
| संध्या. ७
|
|
|-
| १४ जानेवारी २०२४
|
| रात्री ८
|
|}

== अडीच तासांचे विशेष भाग ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[अग्गंबाई सासूबाई]] !! [[सा रे ग म प: लिटील चॅम्प्स]]
|-
| १९ जानेवारी २०२०
| संध्या. ७
|
|-
| २४ मे २०२०
|
| संध्या. ७
|-
| १ ऑगस्ट २०२१
|
| संध्या. ७
|}

== तीन तासांचे विशेष भाग ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[चला हवा येऊ द्या]] !! [[भागो मोहन प्यारे]]
|-
| २२ डिसेंबर २०१९
|
| संध्या. ७
|-
| ८ ऑगस्ट २०२१
| संध्या. ७
|
|-
| २७ फेब्रुवारी २०२२
| रात्री ९
|
|}

== महासंगम ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! दिनांक !! मालिका / कार्यक्रम !! वेळ
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ५-११ नोव्हेंबर २०२३
| [[चला हवा येऊ द्या]]
| rowspan=&quot;2&quot;| रात्री ९ ते १०.३०
|-
| [[सा रे ग म प: लिटील चॅम्प्स]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २०-२६ नोव्हेंबर २०२३
| [[सारं काही तिच्यासाठी]]
| rowspan=&quot;2&quot;| संध्या. ७.३० ते रात्री ८.३०
|-
| [[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २८ ऑक्टोबर-२ नोव्हेंबर २०२४
| [[सावळ्याची जणू सावली]]
| rowspan=&quot;2&quot;| संध्या. ७ ते रात्री ८
|-
| [[पारू (मालिका)|पारू]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २५-३० नोव्हेंबर २०२४
| [[लाखात एक आमचा दादा]]
| rowspan=&quot;2&quot;| रात्री ८.३० ते ९.३०
|-
| [[शिवा (मालिका)|शिवा]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २६ जानेवारी-१ फेब्रुवारी २०२५
| [[पारू (मालिका)|पारू]]
| rowspan=&quot;2&quot;| संध्या. ७.३० ते रात्री ९
|-
| [[लक्ष्मी निवास]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ७-१२ एप्रिल २०२५
| [[लाखात एक आमचा दादा]]
| rowspan=&quot;2&quot;| संध्या. ६.३० ते ७.३०
|-
| [[सावळ्याची जणू सावली]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १२-१७ मे २०२५
| [[पारू (मालिका)|पारू]]
| rowspan=&quot;2&quot;| संध्या. ७ ते रात्री ८
|-
| [[सावळ्याची जणू सावली]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २७ जुलै-२ ऑगस्ट २०२५
| [[पारू (मालिका)|पारू]]
| rowspan=&quot;2&quot;| संध्या. ७.३० ते रात्री ९
|-
| [[लक्ष्मी निवास]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १३-१९ ऑक्टोबर २०२५
| [[सावळ्याची जणू सावली]]
| rowspan=&quot;2&quot;| संध्या. ६.३० ते ७.३०
|-
| [[पारू (मालिका)|पारू]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १०-१४ नोव्हेंबर २०२५
| [[कमळी (मालिका)|कमळी]]
| rowspan=&quot;2&quot;| रात्री ९ ते १०
|-
| [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ११-१७ जानेवारी २०२६
| [[लक्ष्मी निवास]]
| rowspan=&quot;2&quot;| रात्री ८ ते ९.३०
|-
| [[कमळी (मालिका)|कमळी]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १-२ मे २०२६
| [[कमळी (मालिका)|कमळी]]
| rowspan=&quot;2&quot;| रात्री ९ ते १०.१५
|-
| [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]]
|}

[[वर्ग:झी मराठी]]
[[वर्ग:याद्या]]</text>
      <sha1>2on1osj3tl9nnrwkydl99laevel0ooh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682071</id>
      <parentid>2682052</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T16:29:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-25878-22</username>
        <id>182647</id>
      </contributor>
      <comment>/* महासंगम */</comment>
      <origin>2682071</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46037" sha1="gd1j261dct6db4ixoba9h1a8ia38st8" xml:space="preserve">= एक तासांचे विशेष भाग १ =
== जुलै २००९ ते जून २०१२ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] !! [[कुंकू (मालिका)|कुंकू]] !! [[कुलवधू (मालिका)|कुलवधू]] !! [[एकाच ह्या जन्मी जणू]] !! [[लज्जा (मालिका)|लज्जा]] !! [[आभास हा]] !! [[एका लग्नाची दुसरी गोष्ट]] !! [[शुभं करोति (मालिका)|शुभं करोति]]
|-
| २५ जुलै २००९
|
|
| रात्री ८
|
|
|
|
|
|-
| ६ मार्च २०१०
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|-
| १७ एप्रिल २०१०
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|-
| १४ ऑगस्ट २०१०
|
|
|
|
|
|
|
| रात्री ९
|-
| २३ ऑक्टोबर २०१०
|
|
|
|
| रात्री ८.३०
|
|
|
|-
| १५ जून २०११
| संध्या. ६
|
|
|
|
|
|
|
|-
| १८ ऑक्टोबर २०११
|
|
|
| रात्री ८
|
|
|
|
|-
| ४ डिसेंबर २०११
|
|
|
|
|
| संध्या. ६
|
|
|-
| १८ डिसेंबर २०११
|
|
|
| संध्या. ६
|
|
|
|
|-
| १९ फेब्रुवारी २०१२
| संध्या. ६
|
|
|
|
|
|
|
|-
| १ ते ३ मार्च २०१२
|
|
|
|
|
|
| रात्री ८
|
|-
| २४ मार्च २०१२
|
|
|
|
|
|
| रात्री ८.३०
|
|}

== जुलै २०१२ ते जून २०१४ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] !! [[तू तिथे मी]] !! [[जय मल्हार]] !! [[राधा ही बावरी]] !! [[उंच माझा झोका]] !! [[होणार सून मी ह्या घरची]] !! [[मला सासू हवी]] !! [[जुळून येती रेशीमगाठी]] !! [[अजूनही चांदरात आहे]] !! [[एका लग्नाची तिसरी गोष्ट]]
|-
| ९ सप्टेंबर २०१२
|
| संध्या. ७
|
|
| रात्री ८
|
|
|
| रात्री ९
|
|-
| २१ ऑक्टोबर २०१२
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
| रात्री ८
|
| रात्री ९
|
|-
| १६ डिसेंबर २०१२
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
| रात्री ८
|
| रात्री ९
|
|-
| २७ जानेवारी २०१३
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
| रात्री ८
|
|
|
|-
| ९-१६-२३ फेब्रुवारी २०१३
|
|
|
|
|
|
| रात्री ८.३०
|
|
|
|-
| २४ फेब्रुवारी २०१३
|
| संध्या. ७
|
| रात्री ८
|
|
| रात्री ९
|
|
|
|-
| २४ मार्च २०१३
|
| संध्या. ७
|
| रात्री ८
|
|
| रात्री ९
|
|
|
|-
| २१ एप्रिल २०१३
|
| संध्या. ७
|
| रात्री ८
|
|
| रात्री ९
|
|
|
|-
| १६ जून २०१३
|
| संध्या. ७
|
| रात्री ८
|
|
| रात्री ९
|
|
|
|-
| ११ ऑगस्ट २०१३
|
| संध्या. ७
|
| रात्री ८
|
| रात्री ९
|
|
|
|
|-
| ७ सप्टेंबर २०१३
|
|
|
|
|
| रात्री ८
|
|
|
|
|-
| १५ सप्टेंबर २०१३
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
| दुपारी २ आणि रात्री ९
|
|
|
|-
| ९ ते १२ ऑक्टोबर २०१३
|
|
|
|
|
|
| रात्री ८.३०
|
|
|
|-
| २० ऑक्टोबर २०१३
| संध्या. ६
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| १७ नोव्हेंबर २०१३
|
| संध्या. ७
|
| रात्री ८
|
|
|
|
|
| रात्री ९
|-
| २२ डिसेंबर २०१३
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|
| रात्री ८
|
| रात्री ९
|-
| २ मार्च २०१४
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|
| रात्री ८
|
| रात्री ९
|-
| १८ मे २०१४
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|}

== जुलै २०१४ ते जून २०१६ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] !! [[जय मल्हार]] !! [[जावई विकत घेणे आहे]] !! [[नांदा सौख्य भरे]] !! [[होणार सून मी ह्या घरची]] !! [[पसंत आहे मुलगी (मालिका)|पसंत आहे मुलगी]] !! [[जुळून येती रेशीमगाठी]] !! [[माझे पती सौभाग्यवती]] !! [[का रे दुरावा]] !! [[दिल दोस्ती दुनियादारी]]
|-
| २७ जुलै २०१४
|
|
| संध्या. ७
|
| रात्री ८
|
| रात्री ९
|
|
|
|-
| ३ ऑक्टोबर २०१४
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| १२ ऑक्टोबर २०१४
|
|
|
|
| संध्या. ७
|
| रात्री ८
|
| रात्री ९
|
|-
| २० ऑक्टोबर २०१४
|
|
|
|
| रात्री ८
|
|
|
|
|
|-
| २२ मार्च २०१५
| संध्या. ६
| संध्या. ७
|
|
| रात्री ८
|
|
|
|
| रात्री ९
|-
| २५ एप्रिल २०१५
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| २५ मे २०१५
|
|
|
|
| रात्री ८
|
|
|
|
|
|-
| १९ जुलै २०१५
| संध्या. ७
| रात्री ८
|
|
|
|
|
|
| रात्री ९
|
|-
| २७ जुलै २०१५
|
|
|
|
| रात्री ८
|
|
|
|
|
|-
| ३० ऑगस्ट २०१५
| संध्या. ७
|
|
| रात्री ८
| रात्री ९
|
|
|
|
|
|-
| २७ सप्टेंबर २०१५
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
|
|
|
| दुपारी २ आणि रात्री ९
|
|-
| २२ ऑक्टोबर २०१५
| संध्या. ६
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| २५ ऑक्टोबर २०१५
|
|
|
| संध्या. ७
| रात्री ८
|
|
| रात्री ९
|
|
|-
| २९ नोव्हेंबर २०१५
|
| संध्या. ७
|
|
| रात्री ८
|
|
| रात्री ९
|
|
|-
| १४ फेब्रुवारी २०१६
|
|
|
| संध्या. ७
|
| रात्री ८
|
| रात्री ९
|
|
|-
| २७ मार्च २०१६
|
| संध्या. ७
|
| रात्री ८
|
|
|
|
| रात्री ९
|
|-
| २७ जून २०१६
|
|
|
|
|
| रात्री ८
|
|
|
|
|}

== जुलै २०१६ ते जून २०१७ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] !! [[जय मल्हार]] !! [[नांदा सौख्य भरे]] !! [[तुझ्यात जीव रंगला]] !! [[पसंत आहे मुलगी (मालिका)|पसंत आहे मुलगी]] !! [[माझ्या नवऱ्याची बायको]] !! [[खुलता कळी खुलेना]] !! [[काहे दिया परदेस]] !! [[दिल दोस्ती दोबारा]]
|-
| १७ जुलै २०१६
|
| संध्या. ७
|
|
| रात्री ८
|
|
| रात्री ९
|
|-
| २१ ऑगस्ट २०१६
| संध्या. ७
|
| रात्री ८
|
|
|
| रात्री ९
|
|
|-
| ६ सप्टेंबर २०१६
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|-
| २५ सप्टेंबर २०१६
| संध्या. ७
| रात्री ८
|
|
|
| रात्री ९
|
|
|
|-
| ८ ऑक्टोबर २०१६
|
|
|
|
|
|
|
| रात्री ९
|
|-
| २५ डिसेंबर २०१६
|
|
|
| संध्या. ७
|
| रात्री ८
| रात्री ९
|
|
|-
| १९ फेब्रुवारी २०१७
|
|
|
|
|
|
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ६
|}

== जुलै २०१७ ते जून २०१९ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[जाडूबाई जोरात]] !! [[आम्ही सारे खवय्ये]] !! [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] !! [[लागिरं झालं जी]] !! [[तुझ्यात जीव रंगला]] !! [[माझ्या नवऱ्याची बायको]] !! [[तुझं माझं ब्रेकअप]] !! [[तुला पाहते रे]] !! [[स्वराज्यरक्षक संभाजी]] !! [[जागो मोहन प्यारे]] !! [[ग्रहण (मालिका)|ग्रहण]]
|-
| १७ सप्टेंबर २०१७
| संध्या. ६
|
| संंध्या. ७
|
|
|
|
|
|
| रात्री ८
|
|-
| २६ नोव्हेंबर २०१७
|
|
| संंध्या. ७
|
| रात्री ८
|
| रात्री ९
|
|
|
|
|-
| १५ एप्रिल २०१८
|
|
|
|
|
| संंध्या. ७
|
|
| रात्री ८
|
| रात्री ९
|-
| २२ जुलै २०१८
|
|
|
| संंध्या. ७
| रात्री ८
|
|
|
| रात्री ९
|
|
|-
| २३ जुलै २०१८
|
| दुपारी १
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| २ सप्टेंबर २०१८
|
|
| संंध्या. ७
| रात्री ८
|
| रात्री ९
|
|
|
|
|
|-
| १३-१८ सप्टेंबर २०१८
|
| दुपारी १
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| १०-१८ ऑक्टोबर २०१८
|
| दुपारी १
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| २१ ऑक्टोबर २०१८
|
|
|
|
|
|
|
| रात्री ९
|
|
|
|-
| १० नोव्हेंबर २०१८
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| रात्री ९.३०
|
|-
| ९ डिसेंबर २०१८
|
|
|
|
|
|
|
| रात्री ८
| रात्री ९
|
|
|-
| ६ जानेवारी २०१९
|
|
|
| संंध्या. ७
| रात्री ८
| रात्री ९
|
|
|
|
|
|-
| १९ मे २०१९
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|
| रात्री ८
| रात्री ९
|
|
|}

== जुलै २०१९ ते जून २०२१ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] !! [[घेतला वसा टाकू नको]] !! [[मिसेस मुख्यमंत्री]] !! [[तुझ्यात जीव रंगला]] !! [[कारभारी लयभारी]] !! [[माझ्या नवऱ्याची बायको]] !! [[येऊ कशी तशी मी नांदायला]] !! [[अग्गंबाई सासूबाई]] !! [[स्वराज्यरक्षक संभाजी]] !! [[माझा होशील ना]] !! [[देवमाणूस]]
|-
| १५ ऑगस्ट २०१९
| संध्या. ६
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| १३ सप्टेंबर २०१९
| संध्या. ६
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| २७ ऑक्टोबर २०१९
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
|
|
|
| दुपारी २ आणि रात्री ९
|
|
|-
| १५ डिसेंबर २०१९
|
|
| संध्या. ७
| रात्री ८
|
| रात्री ९
|
|
|
|
|
|-
| १ नोव्हेंबर २०२०
|
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
|
|
| दुपारी २ आणि रात्री ९
|
|-
| १३ डिसेंबर २०२०
|
|
|
|
| संध्या. ७
| रात्री ८
|
|
|
| रात्री ९
|
|-
| १७ जानेवारी २०२१
|
|
|
|
|
|
|
| रात्री ८
|
|
| रात्री ९
|-
| ७ फेब्रुवारी २०२१
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
| दुपारी २ आणि रात्री ९
|
|
|
|
|
|-
| २१ फेब्रुवारी २०२१
|
|
|
|
|
|
| रात्री ८
| रात्री ९
|
|
|
|-
| १८ एप्रिल २०२१
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
|}

= एक तासांचे विशेष भाग २ =
== जुलै २०२१ ते एप्रिल २०२२ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[मन झालं बाजिंद]] !! [[मन उडु उडु झालं]] !! [[येऊ कशी तशी मी नांदायला]] !! [[तू तेव्हा तशी]] !! [[माझी तुझी रेशीमगाठ]] !! [[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]] !! [[सा रे ग म प:लिटील चॅम्प्स]] !! [[किचन कल्लाकार]] !! [[देवमाणूस २]] !! [[रात्रीस खेळ चाले ३]]
|-
| ३१ ऑक्टोबर २०२१
|
| संध्या. ७
|
|
| रात्री ८
| रात्री ९
| रात्री १०
|
|
|
|-
| २१ नोव्हेंबर २०२१
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
|
|
| दुपारी २ आणि रात्री ९
|
|
|
|
|-
| १९ डिसेंबर २०२१
| संध्या. ७
|
| रात्री ८
|
|
|
|
|
| रात्री ९
|
|-
| २६ डिसेंबर २०२१
|
|
|
|
|
|
|
|
| रात्री ९
| रात्री १०
|-
| २ जानेवारी २०२२
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| ९ जानेवारी २०२२
|
| संध्या. ७
|
|
|
| रात्री ८
|
| रात्री ९
| रात्री १०
|
|-
| ६ फेब्रुवारी २०२२
|
|
|
|
| रात्री ८
| रात्री ९
|
|
|
|
|-
| १३ फेब्रुवारी २०२२
|
| रात्री ८
|
|
|
| रात्री ९
|
|
|
|
|-
| २० फेब्रुवारी २०२२
| संध्या. ७
|
|
|
|
| रात्री ८
|
|
| रात्री ९
|
|-
| ६ मार्च २०२२
| संध्या. ७
|
|
|
|
| रात्री ८
|
|
| रात्री ९
|
|-
| २० मार्च २०२२
|
|
|
| रात्री ८
| रात्री ९
|
|
|
|
|
|-
| १० एप्रिल २०२२
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
|
|
|
|
|
|-
| १७ एप्रिल २०२२
|
| संध्या. ७
|
| रात्री ८
|
| रात्री ९
|
|
| रात्री १०
|
|}

== मे ते ऑक्टोबर २०२२ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[सत्यवान सावित्री (मालिका)|सत्यवान सावित्री]] !! [[मन उडु उडु झालं]] !! [[तू तेव्हा तशी]] !! [[माझी तुझी रेशीमगाठ]] !! [[नवा गडी नवं राज्य]] !! [[चला हवा येऊ द्या]] !! [[बँड बाजा वरात]] !! [[बस बाई बस]] !! [[देवमाणूस २]] !! [[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]]
|-
| ८ मे २०२२
|
|
|
|
|
| रात्री ९.३०
|
|
|
|
|-
| ५ जून २०२२
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
| रात्री ८
|
|-
| १२ जून २०२२
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| १९ जून २०२२
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
|
|
|
|
|
|
|-
| २४ जुलै २०२२
|
| संध्या. ७
|
| रात्री ८
|
|
| रात्री ९
|
|
|
|-
| ३१ जुलै २०२२
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
|
|
|
|
|
|
|-
| १४ ऑगस्ट २०२२
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
|
|
| दुपारी २ आणि रात्री ९
|
|
|-
| २५ सप्टेंबर २०२२
|
|
|
|
| रात्री ९
|
|
|
|
|
|-
| ९ ऑक्टोबर २०२२
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| दुपारी २ आणि रात्री ९
|}

== नोव्हेंबर २०२२ ते फेब्रुवारी २०२३ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] !! [[माझी तुझी रेशीमगाठ]] !! [[अप्पी आमची कलेक्टर]] !! [[तू चाल पुढं]] !! [[हृदयी प्रीत जागते]] !! [[दार उघड बये (मालिका)|दार उघड बये]] !! [[नवा गडी नवं राज्य]] !! [[लोकमान्य (मालिका)|लोकमान्य]] !! [[अगं अगं सूनबाई काय म्हणता सासूबाई?]] !! [[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]]
|-
| १३ नोव्हेंबर २०२२
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
| रात्री ८
|
|
|
|-
| २० नोव्हेंबर २०२२
|
|
| संध्या. ७
|
|
| रात्री ८
|
|
|
|
|-
| २७ नोव्हेंबर २०२२
|
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
| रात्री ८
|-
| ११ डिसेंबर २०२२
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
| रात्री ८
|-
| १ जानेवारी २०२३
|
|
|
|
|
|
| रात्री ९
|
|
|
|-
| ८ जानेवारी २०२३
|
|
|
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|-
| १५ जानेवारी २०२३
| दुपारी १२ आणि संध्या. ६
| दुपारी १ आणि संध्या. ७
| दुपारी २ आणि रात्री ८
|
|
|
|
|
|
|
|-
| २२ जानेवारी २०२३
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| २९ जानेवारी २०२३
|
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
|
|
| दुपारी २ आणि रात्री ९
|
|-
| ५ फेब्रुवारी २०२३
|
|
|
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
|
|-
| १२ फेब्रुवारी २०२३
|
|
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|-
| १९ फेब्रुवारी २०२३
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
| दुपारी २ आणि रात्री ९
|
|}

== मार्च ते मे २०२३ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[यशोदा - गोष्ट श्यामच्या आईची]] !! [[लवंगी मिरची (मालिका)|लवंगी मिरची]] !! [[३६ गुणी जोडी]] !! [[अप्पी आमची कलेक्टर]] !! [[तू चाल पुढं]] !! [[दार उघड बये (मालिका)|दार उघड बये]] !! [[नवा गडी नवं राज्य]] !! [[चला हवा येऊ द्या]] !! [[लोकमान्य (मालिका)|लोकमान्य]] !! [[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]] !! [[तू तेव्हा तशी]]
|-
| ५ मार्च २०२३
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| १२ मार्च २०२३
|
|
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
| दुपारी १ आणि रात्री ८
| दुपारी २ आणि रात्री ९
|
|
|
|
|-
| १९ मार्च २०२३
|
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
| दुपारी २ आणि रात्री ९
|
|-
| २६ मार्च २०२३
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ६
|-
| २ एप्रिल २०२३
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
|
|
|
|
|-
| १६ एप्रिल २०२३
|
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
| रात्री ८
| रात्री ९
|
|-
| २३ एप्रिल २०२३
| दुपारी १२ आणि संध्या. ६
|
| दुपारी १ आणि संध्या. ७
|
| दुपारी २ आणि रात्री ८
|
|
|
|
|
|
|-
| ७ मे २०२३
| संध्या. ६
|
|
| संध्या. ७
|
|
| रात्री ८
| रात्री ९
|
|
|
|-
| १४ मे २०२३
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ६
| दुपारी १ आणि संध्या. ७
|
|
| दुपारी २ आणि रात्री ८
|
|
|
|
|
|}

== जून ते डिसेंबर २०२३ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[३६ गुणी जोडी]] !! [[अप्पी आमची कलेक्टर]] !! [[तू चाल पुढं]] !! [[सारं काही तिच्यासाठी]] !! [[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]] !! [[दार उघड बये (मालिका)|दार उघड बये]] !! [[नवा गडी नवं राज्य]] !! [[लोकमान्य (मालिका)|लोकमान्य]] !! [[लवंगी मिरची (मालिका)|लवंगी मिरची]] !! [[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]]
|-
| ४ जून २०२३
|
| दुपारी १ आणि संध्या. ७
|
|
|
|
| दुपारी २ आणि रात्री ८
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ६
|
|-
| ११ जून २०२३
|
|
| संध्या. ७
|
| रात्री ८
|
|
|
| रात्री १०
|
|-
| १८ जून २०२३
|
|
|
|
|
|
|
|
| रात्री १०
|
|-
| २५ जून २०२३
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|
|
| रात्री १०
| रात्री ८
|-
| २ जुलै २०२३
|
|
|
|
|
|
|
|
| रात्री १०
|
|-
| ९ जुलै २०२३
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
|
|
| दुपारी २ आणि रात्री १०
|
|-
| १६ जुलै २०२३
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
| दुपारी २ आणि रात्री १०
|
|-
| २३ जुलै २०२३
|
|
| संध्या. ७
|
|
| रात्री ८
|
| संध्या. ६
| रात्री १०
|
|-
| ३० जुलै २०२३
|
|
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
| दुपारी २ आणि रात्री १०
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|-
| २० ऑगस्ट २०२३
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
|
|
|
| दुपारी २ आणि रात्री १०
|-
| ३ सप्टेंबर २०२३
| दुपारी २ आणि रात्री १०
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
|
|
|
|
|-
| १० सप्टेंबर २०२३
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
|
|
|
|-
| १२ नोव्हेंबर २०२३
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
|
|
|
| दुपारी २ आणि रात्री ९
|
|
|
|-
| १९ नोव्हेंबर २०२३
|
|
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
|
|
|-
| २६ नोव्हेंबर २०२३
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| रात्री ८
|-
| १७ डिसेंबर २०२३
|
| संध्या. ७
| रात्री ८
|
|
|
|
|
|
|
|-
| २४ डिसेंबर २०२३
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|}

== जानेवारी ते डिसेंबर २०२४ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[अप्पी आमची कलेक्टर]] !! [[सारं काही तिच्यासाठी]] !! [[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]] !! [[शिवा (मालिका)|शिवा]] !! [[पुन्हा कर्तव्य आहे]] !! [[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]]
|-
| ७ जानेवारी २०२४
|
| संध्या. ७
| रात्री ८
|
|
|
|-
| २१ जानेवारी २०२४
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|-
| २८ जानेवारी २०२४
|
| संध्या. ७
| रात्री ८
|
|
|
|-
| ४ फेब्रुवारी २०२४
|
| संध्या. ७
| रात्री ८
|
|
|
|-
| २५ फेब्रुवारी २०२४
| संध्या. ७
|
|
|
|
| रात्री ८
|-
| ३ मार्च २०२४
|
| संध्या. ७
| रात्री ८
|
|
|
|-
| १० मार्च २०२४
| संध्या. ७
|
|
|
|
| रात्री ८
|-
| २८ जुलै २०२४
|
|
|
| संध्या. ७
| रात्री ८
|
|-
| १८ ऑगस्ट २०२४
| संध्या. ७
|
|
| रात्री ८
| रात्री १०
|
|-
| ८ सप्टेंबर २०२४
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|-
| २२ डिसेंबर २०२४
|
|
|
|
| रात्री ९
|
|}

== जानेवारी ते सप्टेंबर २०२५ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]] !! [[लाखात एक आमचा दादा]] !! [[सावळ्याची जणू सावली]] !! [[पारू (मालिका)|पारू]] !! [[शिवा (मालिका)|शिवा]] !! [[कमळी (मालिका)|कमळी]] !! [[नवरी मिळे हिटलरला]] !! [[देवमाणूस - मधला अध्याय]] !! [[तुला जपणार आहे]]
|-
| २ फेब्रुवारी २०२५
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
| दुपारी २ आणि रात्री ९
|
|
|
|
|-
| ३० मार्च २०२५
| दुपारी १२ आणि रात्री १०
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| ६ एप्रिल २०२५
| दुपारी १२ आणि संध्या. ६
|
|
|
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री १०.३०
|
|
|-
| १३ एप्रिल २०२५
|
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७.३०
| दुपारी १ आणि रात्री ८.३०
|
|
|
| दुपारी २ आणि रात्री १०.३०
|-
| २७ एप्रिल २०२५
| दुपारी १२
|
|
|
|
|
| दुपारी १
|
| दुपारी २ आणि रात्री १०.३०
|-
| १८ मे २०२५
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ६.३०
| दुपारी १ आणि संध्या. ७.३०
|
|
|
|
|
|
|-
| २५ मे २०२५
| दुपारी १२ आणि संध्या. ६
|
|
|
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री १०.३०
|
|
|-
| ८ जून २०२५
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|
|
|
|
|
|
|-
| १३ जुलै २०२५
|
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
|
|
|-
| २० जुलै २०२५
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
|-
| २७ जुलै २०२५
|
|
|
|
|
|
|
| दुपारी २ आणि रात्री १०
|
|-
| ३ ऑगस्ट २०२५
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
| दुपारी २ आणि रात्री १०
|-
| १० ऑगस्ट २०२५
|
|
|
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
|-
| २४ ऑगस्ट २०२५
|
|
|
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
|-
| २१ सप्टेंबर २०२५
|
|
| संध्या. ६.३०
|
|
|
|
|
|
|}

== ऑक्टोबर २०२५ ते मार्च २०२६ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[आम्ही सारे खवय्ये]] !! [[सावळ्याची जणू सावली]] !! [[शुभ श्रावणी]] !! [[वीण दोघांतली ही तुटेना]] !! [[सनई चौघडे (मालिका)|सनई चौघडे]] !! [[कमळी (मालिका)|कमळी]] !! [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]] !! [[देवमाणूस - मधला अध्याय]] !! [[तुला जपणार आहे]]
|-
| १२ ऑक्टोबर २०२५
|
|
|
|
|
|
| दुपारी २
| दुपारी १
| दुपारी १२ आणि रात्री १०.३०
|-
| १९ ऑक्टोबर २०२५
| दुपारी १२
|
|
|
|
|
| दुपारी २
| दुपारी १
|
|-
| २६ ऑक्टोबर २०२५
|
|
|
|
|
|
| दुपारी २
| दुपारी १
|
|-
| २, ९, १६, २३, ३० नोव्हेंबर २०२५
|
|
|
|
|
|
| दुपारी २
| दुपारी १
|
|-
| ७, १४ डिसेंबर २०२५
|
|
|
|
|
|
| दुपारी २
| दुपारी १
|
|-
| २१ डिसेंबर २०२५
|
|
|
|
|
| दुपारी १२ आणि रात्री १०.३०
| दुपारी २ आणि संध्या. ६
| दुपारी १
|
|-
| २८ डिसेंबर २०२५
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ६
|
|
|
|
| दुपारी २
| दुपारी १ आणि रात्री १०
|
|-
| ३-४ जानेवारी २०२६
|
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|-
| ११ जानेवारी २०२६
|
|
|
|
|
|
| रात्री ९.३०
|
|
|-
| १८ जानेवारी २०२६
|
| दुपारी १ आणि संध्या. ७
|
|
|
|
| दुपारी २ आणि रात्री ९
|
|
|-
| ७ फेब्रुवारी २०२६
|
|
|
|
|
|
|
|
| रात्री १०.३०
|-
| १४ फेब्रुवारी २०२६
|
|
| रात्री ९
|
|
|
|
| रात्री १०
|
|-
| १५ मार्च २०२६
| दुपारी १२
| दुपारी १
| दुपारी २
| संध्या. ७
|
| रात्री ९
| रात्री १०
| रात्री ११
| दुपारी ३
|-
| २२ मार्च २०२६
|
|
| दुपारी १२
|
|
| दुपारी १
|
| दुपारी २
|
|-
| ५ एप्रिल २०२६
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
| दुपारी २ आणि रात्री ९
|
|
| दुपारी ३ आणि रात्री १०
|-
| १२ एप्रिल २०२६
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
| दुपारी १ आणि रात्री ८
| दुपारी २ आणि रात्री ९
|
|
|
|}

= दोन तासांचे विशेष भाग =
== जुलै २०१३ ते डिसेंबर २०१८ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] !! [[जय मल्हार]] !! [[नांदा सौख्य भरे]] !! [[तुझ्यात जीव रंगला]] !! [[उंच माझा झोका]] !! [[होणार सून मी ह्या घरची]] !! [[पसंत आहे मुलगी (मालिका)|पसंत आहे मुलगी]] !! [[माझ्या नवऱ्याची बायको]] !! [[काहे दिया परदेस]] !! [[स्वराज्यरक्षक संभाजी]]
|-
| १४ जुलै २०१३
|
|
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|-
| २० ऑक्टोबर २०१३
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|-
| ३० मार्च २०१४
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| १७ ऑगस्ट २०१४
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| ३ मे २०१५
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| १३ डिसेंबर २०१५
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|-
| २४ जानेवारी २०१६
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|-
| १७ एप्रिल २०१६
|
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
|-
| ९ ऑक्टोबर २०१६
|
|
|
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|
|-
| ८ जानेवारी २०१७
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| १५ जानेवारी २०१७
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| ५ मार्च २०१७
|
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|-
| ३० एप्रिल २०१७
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| १३ ऑगस्ट २०१७
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| २४ सप्टेंबर २०१७
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|-
| १७ डिसेंबर २०१७
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|-
| २९ जुलै २०१८
|
|
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|
|
|-
| १९ ऑगस्ट २०१८
|
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|-
| २१ ऑक्टोबर २०१८
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| २५ नोव्हेंबर २०१८
|
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|}

== जानेवारी २०१९ ते सप्टेंबर २०२१ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]] !! [[मिसेस मुख्यमंत्री]] !! [[माझ्या नवऱ्याची बायको]] !! [[येऊ कशी तशी मी नांदायला]] !! [[तुला पाहते रे]] !! [[माझा होशील ना]] !! [[चला हवा येऊ द्या]] !! [[झिंग झिंग झिंगाट]] !! [[भागो मोहन प्यारे]] !! [[देवमाणूस]]
|-
| १३ जानेवारी २०१९
|
|
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|-
| १० फेब्रुवारी २०१९
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| २१ एप्रिल २०१९
|
|
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|
|
|-
| २२ सप्टेंबर २०१९
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| २४ नोव्हेंबर २०१९
|
|
|
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|
|-
| १६ फेब्रुवारी २०२०
|
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
|-
| १४ फेब्रुवारी २०२१
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|-
| ७ मार्च २०२१
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|-
| २१ मार्च २०२१
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|-
| १८ जुलै २०२१
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| १५ ऑगस्ट २०२१
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|-
| २२ ऑगस्ट २०२१
|
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|}

== ऑक्टोबर २०२१ ते जून २०२५ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[मन झालं बाजिंद]] !! [[तू तेव्हा तशी]] !! [[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]] !! [[माझी तुझी रेशीमगाठ]] !! [[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]] !! [[खुपते तिथे गुप्ते]] !! [[चला हवा येऊ द्या]] !! [[लोकमान्य (मालिका)|लोकमान्य]] !! [[देवमाणूस २]] !! [[तुला जपणार आहे]]
|-
| १७ ऑक्टोबर २०२१
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| २६ डिसेंबर २०२१
|
|
|
|
| दुपारी १२ आणि संध्या. ७
|
|
|
|
|
|-
| १२ जून २०२२
|
|
|
| रात्री ८
|
|
|
|
|
|
|-
| १७ जुलै २०२२
|
|
|
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|
|-
| ६ नोव्हेंबर २०२२
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| २२ जानेवारी २०२३
|
|
|
|
|
|
|
| रात्री ८
|
|
|-
| ४ जून २०२३
|
|
|
|
|
| रात्री ९
|
|
|
|
|-
| १ ऑक्टोबर २०२३
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
|
|
|
|
|-
| ३१ डिसेंबर २०२३
|
|
|
|
|
|
| संध्या. ७
|
|
|
|-
| ८ जून २०२५
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| दुपारी २ आणि रात्री ९
|}

== जुलै २०२५ ते चालू ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[वीण दोघांतली ही तुटेना]] !! [[कमळी (मालिका)|कमळी]] !! [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]]
|-
| २८ सप्टेंबर २०२५
|
|
| संध्या. ७
|-
| ५ जानेवारी २०२६
| संध्या. ७
|
|
|-
| १४ फेब्रुवारी २०२६
| संध्या. ७
|
|
|-
| ३ मे २०२६
|
| दुपारी १ आणि रात्री ९
|
|}

= विशेष भाग =
== दीड तासांचे विशेष भाग ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[अप्पी आमची कलेक्टर]] !! [[जाऊ बाई गावात]] !! [[रात्रीस खेळ चाले ३]]
|-
| ३१ डिसेंबर २०१९
|
|
| रात्री १०.३०
|-
| २५ डिसेंबर २०२२
| संध्या. ७
|
|
|-
| १४ जानेवारी २०२४
|
| रात्री ८
|
|}

== अडीच तासांचे विशेष भाग ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[अग्गंबाई सासूबाई]] !! [[सा रे ग म प: लिटील चॅम्प्स]]
|-
| १९ जानेवारी २०२०
| संध्या. ७
|
|-
| २४ मे २०२०
|
| संध्या. ७
|-
| १ ऑगस्ट २०२१
|
| संध्या. ७
|}

== तीन तासांचे विशेष भाग ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! !! [[चला हवा येऊ द्या]] !! [[भागो मोहन प्यारे]]
|-
| २२ डिसेंबर २०१९
|
| संध्या. ७
|-
| ८ ऑगस्ट २०२१
| संध्या. ७
|
|-
| २७ फेब्रुवारी २०२२
| रात्री ९
|
|}

== महासंगम ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! दिनांक !! मालिका / कार्यक्रम !! वेळ
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ५-११ नोव्हेंबर २०२३
| [[चला हवा येऊ द्या]]
| rowspan=&quot;2&quot;| रात्री ९ ते १०.३०
|-
| [[सा रे ग म प: लिटील चॅम्प्स]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २०-२६ नोव्हेंबर २०२३
| [[सारं काही तिच्यासाठी]]
| rowspan=&quot;2&quot;| संध्या. ७.३० ते रात्री ८.३०
|-
| [[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २८ ऑक्टोबर-२ नोव्हेंबर २०२४
| [[सावळ्याची जणू सावली]]
| rowspan=&quot;2&quot;| संध्या. ७ ते रात्री ८
|-
| [[पारू (मालिका)|पारू]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २५-३० नोव्हेंबर २०२४
| [[लाखात एक आमचा दादा]]
| rowspan=&quot;2&quot;| रात्री ८.३० ते ९.३०
|-
| [[शिवा (मालिका)|शिवा]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २६ जानेवारी-१ फेब्रुवारी २०२५
| [[पारू (मालिका)|पारू]]
| rowspan=&quot;2&quot;| संध्या. ७.३० ते रात्री ९
|-
| [[लक्ष्मी निवास]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ७-१२ एप्रिल २०२५
| [[लाखात एक आमचा दादा]]
| rowspan=&quot;2&quot;| संध्या. ६.३० ते ७.३०
|-
| [[सावळ्याची जणू सावली]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १२-१७ मे २०२५
| [[पारू (मालिका)|पारू]]
| rowspan=&quot;2&quot;| संध्या. ७ ते रात्री ८
|-
| [[सावळ्याची जणू सावली]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २७ जुलै-२ ऑगस्ट २०२५
| [[पारू (मालिका)|पारू]]
| rowspan=&quot;2&quot;| संध्या. ७.३० ते रात्री ९
|-
| [[लक्ष्मी निवास]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १३-१९ ऑक्टोबर २०२५
| [[सावळ्याची जणू सावली]]
| rowspan=&quot;2&quot;| संध्या. ६.३० ते ७.३०
|-
| [[पारू (मालिका)|पारू]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १०-१४ नोव्हेंबर २०२५
| [[कमळी (मालिका)|कमळी]]
| rowspan=&quot;2&quot;| रात्री ९ ते १०
|-
| [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ११-१७ जानेवारी २०२६
| [[लक्ष्मी निवास]]
| rowspan=&quot;2&quot;| रात्री ८ ते ९.३०
|-
| [[कमळी (मालिका)|कमळी]]
|}

[[वर्ग:झी मराठी]]
[[वर्ग:याद्या]]</text>
      <sha1>gd1j261dct6db4ixoba9h1a8ia38st8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सन मराठी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>297010</id>
    <revision>
      <id>2682051</id>
      <parentid>2679818</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T12:10:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-25878-22</username>
        <id>182647</id>
      </contributor>
      <origin>2682051</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15280" sha1="ackl62kzruvay15ljw41iejcgd8e57p" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट दूरचित्रवाहिनी
|नाव             = सन मराठी
|चित्र             = 
|चित्रसाईज         = 
|चित्रमाहिती         = 
|चित्र२साईज        = 
|चित्र२माहिती        = 
|सुरुवात           = १७ ऑक्टोबर २०२१
|शेवटचे_प्रसारण      = 
|चित्र_प्रकार         = 
|प्रेक्षक_संख्या        = 
|प्रेक्षक_संख्या_सध्या    = 
|प्रेक्षक_संख्या_माहिती   = 
|नेटवर्क            = 
|मालक            = सन समूह
|ब्रीदवाक्य          = सोहळा नात्यांचा
|देश              = [[भारत]]
|प्रसारण क्षेत्र        = 
|मुख्यालय          = [[मुंबई]], [[महाराष्ट्र]]
|जुने नाव          = 
|बदललेले नाव       = 
|भगिनी वाहिनी       = 
|प्रसारण वेळ        = संध्या. ६.३० ते रात्री ११ (प्राइम टाइम)
|संकेतस्थळ         = 
}}

'''सन मराठी''' ही सन टीव्ही नेटवर्कच्या मालकीचे मराठी भाषेतील मोफत प्रसारण असणारी दूरचित्रवाणी वाहिनी आहे. या वाहिनीचे प्रथम प्रसारण १७ ऑक्टोबर २०२१ रोजी करण्यात आले. सन मराठी ही सन समूहाची बिगरदक्षिण भारतीय बाजारपेठेतील दुसरी आणि पश्चिम भारतीय बाजारपेठेतील पहिली वाहिनी आहे. या वाहिनीचे घोषवाक्य &quot;सोहळा नात्यांचा&quot; असे आहे. महिन्यांच्या प्रत्येक रविवारी [[सन मराठी महाएपिसोड]] प्रसारित केले जातात.

== प्रसारित कार्यक्रम ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! प्रसारित दिनांक
! मालिका
! वेळ
|-
| १४ ऑक्टोबर २०२४
| सोहळा सख्यांचा
| संध्या. ६.३० वाजता
|-
| २१ एप्रिल २०२५
| हुकुमाची राणी ही
| संध्या. ७ वाजता
|-
| १० मार्च २०२५
| सखा माझा पांडुरंग
| संध्या. ७.३० वाजता
|-
| २९ सप्टेंबर २०२५
| इन्स्पेक्टर मंजू
| रात्री ८ वाजता
|-
| १३ जानेवारी २०२५
| जुळली गाठ गं
| रात्री ८.४५ वाजता
|-
| ५ जानेवारी २०२६
| तू अनोळखी तरी सोबती
| रात्री ९.३० वाजता
|-
| १ डिसेंबर २०२५
| मी संसार माझा रेखिते
| रात्री १०.१५ वाजता
|}

== पूर्व प्रसारित कार्यक्रम ==
=== मालिका ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! प्रसारित दिनांक
! मालिका
! वेळ
! शेवटचे प्रसारण
! रूपांतरण
|-
| rowspan=&quot;5&quot;| १७ ऑक्टोबर २०२१
| आभाळाची माया
| संध्या. ७ वाजता
| १२ नोव्हेंबर २०२२
| तमिळ मालिका वनाथाई पोला
|-
| जाऊ नको दूर... बाबा
| संध्या. ७.३० वाजता
| ४ नोव्हेंबर २०२३
| तेलुगू मालिका पौर्णामी
|-
| कन्यादान
| रात्री ८.३० वाजता
| ४ मे २०२४
| बंगाली मालिका कन्यादान
|-
| संत गजानन शेगावीचे
| रात्री ९ वाजता
| ५ नोव्हेंबर २०२३
|
|-
| सुंदरी
| रात्री १० वाजता
| २९ जून २०२४
| कन्नड मालिका सुंदरी
|-
| ३० मे २०२२
| माझी माणसं
| संध्या. ६.३० वाजता
| १ जून २०२४
| तमिळ मालिका कायल
|-
| १४ नोव्हेंबर २०२२
| शाब्बास सूनबाई 
| संध्या. ७ वाजता
| १५ जुलै २०२३
| तमिळ मालिका इथरनीचाल
|-
| २० फेब्रुवारी २०२३
| प्रेमास रंग यावे
| रात्री ९.३० वाजता
| ९ मार्च २०२५
| तमिळ मालिका आनंदारागम
|-
| १७ जुलै २०२३
| क्षेत्रपाल श्री देव वेतोबा
| संध्या. ७ वाजता
| १४ जानेवारी २०२४
|
|-
| १४ ऑगस्ट २०२३
| सावली होईन सुखाची
| रात्री ११ वाजता
| ८ जून २०२५
|
|-
| ६ नोव्हेंबर २०२३
| नवी जन्मेन मी
| रात्री १०.३० वाजता
| १० सप्टेंबर २०२५
| तमिळ मालिका सिंगापेन्ने
|-
| ११ डिसेंबर २०२३
| तुझी माझी जमली जोडी
| रात्री १०.३० वाजता
| १३ जुलै २०२५
| तमिळ मालिका इलाक्किया
|-
| १५ जानेवारी २०२४
| मुलगी पसंत आहे!
| संध्या. ७ वाजता
| १९ एप्रिल २०२५
|
|-
| १८ मार्च २०२४
| कॉन्स्टेबल मंजू
| रात्री ८ वाजता
| २७ सप्टेंबर २०२५
|
|-
| ६ मे २०२४
| आदिशक्ती
| रात्री १० वाजता
| ३० नोव्हेंबर २०२५
| कन्नड मालिका शांभवी
|-
| १ जुलै २०२४
| तिकळी
| रात्री १०.३० वाजता
| ५ जानेवारी २०२५
|
|-
| १४ जुलै २०२५
| तुझ्यासाठी तुझ्यासंगं
| रात्री १० वाजता
| १९ एप्रिल २०२६
|
|}

=== अनुवादित मालिका ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! प्रसारित दिनांक
! मालिका
! वेळ
! शेवटचे प्रसारण
! अनुवादित
|-
| १७ ऑक्टोबर २०२१
| नंदिनी (सोम-शनि)
| रात्री १०.३० वाजता
| ११ मार्च २०२३
| तमिळ मालिका नंदिनी
|-
| १४ मार्च २०२२
| जय हनुमान (सोम-शनि)
| संध्या. ६ वाजता
| ११ जून २०२२
| कन्नड मालिका जय हनुमान
|-
| १३ मार्च २०२३
| नेत्रा (सोम-शनि)
| रात्री १०.३० वाजता
| ५ ऑगस्ट २०२३
| तेलुगू मालिका नेत्रा
|-
| ७ ऑगस्ट २०२३
| पापनाशिनी गंगा (दर रविवारी)
| रात्री १० वाजता
| १४ जानेवारी २०२४
| हिंदी मालिका पापनाशिनी गंगा
|-
| २० ऑक्टोबर २०२४
| अनामिका (दर रविवारी)
| रात्री १० वाजता
| १७ नोव्हेंबर २०२४
| तमिळ मालिका अनामिका
|}

=== कथाबाह्य कार्यक्रम ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! प्रसारित दिनांक
! कार्यक्रम
! वेळ
! शेवटचे प्रसारण
|-
| १ डिसेंबर २०२२
| श्री सच्चिदानंद सद्गुरू साईनाथ महाराज
| दररोज सकाळी ७.३० वाजता
| ३० नोव्हेंबर २०२३
|-
| ८ मे २०२३
| गुरुकिल्ली भविष्याची
| दररोज सकाळी ८ वाजता
| १५ ऑगस्ट २०२३
|-
| ८ जानेवारी २०२४
| वसा संस्कृतीचा, वारसा कीर्तनाचा
| दररोज सकाळी ७.३० वाजता
| २६ फेब्रुवारी २०२४
|-
| २५ फेब्रुवारी २०२४
| लावणी महाराष्ट्राची
| दर रविवारी रात्री ९ वाजता
| १९ मे २०२४
|-
| ४ ऑगस्ट २०२४
| होऊ दे चर्चा... कार्यक्रम आहे घरचा!
| दर रविवारी रात्री ९ वाजता
| १३ ऑक्टोबर २०२४
|-
| १५ ऑगस्ट २०२५
| लागे कीर्तनाची गोडी
| दररोज सकाळी ८ वाजता
| ४ मार्च २०२६
|}

== वेळेत बदल ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! प्रसारित दिनांक
! जुनी वेळ
! मालिका
! नवी वेळ
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३० मे २०२२
| रात्री ८ वाजता
| आभाळाची माया
| संध्या. ७ वाजता
|-
| संध्या. ७ वाजता
| सुंदरी
| रात्री १० वाजता
|-
| २० फेब्रुवारी २०२३
| रात्री ९.३० वाजता
| नंदिनी
| रात्री १०.३० वाजता
|-
| ८ ऑक्टोबर २०२३
| रात्री १०.३० वाजता
| पापनाशिनी गंगा
| रात्री १० वाजता (दर रविवारी)
|-
| १८ मार्च २०२४
| रात्री ८ वाजता
| माझी माणसं
| संध्या. ६.३० वाजता
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ११ नोव्हेंबर २०२४
| रात्री १० वाजता
| तिकळी
| रात्री १०.३० वाजता
|-
| रात्री १०.३० वाजता
| तुझी माझी जमली जोडी
| रात्री १० वाजता
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १३ जानेवारी २०२५
| रात्री ८.३० वाजता
| आदिशक्ती
| रात्री ९ वाजता
|-
| रात्री ९ वाजता
| सावली होईन सुखाची
| रात्री १०.३० वाजता
|-
| १० मार्च २०२५
| संध्या. ७.३० वाजता
| नवी जन्मेन मी
| रात्री ९.३० वाजता
|-
| rowspan=&quot;4&quot;| २६ मे २०२५
| रात्री ९ वाजता
| आदिशक्ती
| रात्री ९.३० वाजता
|-
| रात्री ९.३० वाजता
| नवी जन्मेन मी
| रात्री १० वाजता
|-
| रात्री १० वाजता
| तुझी माझी जमली जोडी
| रात्री १०.३० वाजता
|-
| रात्री १०.३० वाजता
| सावली होईन सुखाची
| रात्री ११ वाजता
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १४ जुलै २०२५
| रात्री ९.३० वाजता
| आदिशक्ती
| रात्री १० वाजता
|-
| रात्री १० वाजता
| नवी जन्मेन मी
| रात्री १०.३० वाजता
|-
| १ डिसेंबर २०२५
| रात्री ९.३० वाजता
| तुझ्यासाठी तुझ्यासंगं
| रात्री १० वाजता
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २१ एप्रिल २०२६
| रात्री ९ वाजता
| तू अनोळखी तरी सोबती
| रात्री ९.३० वाजता
|-
| रात्री ९.३० वाजता
| मी संसार माझा रेखिते
| रात्री १०.३० वाजता
|}

== मेळा मनोरंजनाचा ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! तारीख
! स्थळ
! प्रसारित दिनांक
|-
| ५ जून २०२२
| [[नाशिक]]
| १० जुलै २०२२
|-
| ३१ जुलै २०२२
| [[अमरावती]]
| ४ सप्टेंबर २०२२
|-
| १५ जानेवारी २०२३
| [[कोल्हापूर]]
| १९ फेब्रुवारी २०२३
|-
| १९ मार्च २०२२
| [[छत्रपती संभाजीनगर]]
| ७ मे २०२३
|-
| ९ एप्रिल २०२३
| [[सोलापूर]]
| २१ मे २०२३
|-
| १० डिसेंबर २०२३
| [[कोल्हापूर]]
| ३१ डिसेंबर २०२३
|-
| २४ मार्च २०२४
| [[अहिल्यानगर]]
| ५ मे २०२४
|-
| ८ डिसेंबर २०२४
| [[कोल्हापूर]]
| २९ डिसेंबर २०२४
|-
| १६ फेब्रुवारी २०२५
| [[नाशिक]]
| १६ मार्च २०२५
|-
| ८ मे २०२५
| [[मिरा-भाईंदर]]
| २२ जून २०२५
|-
| १ जुलै २०२५
| [[पुणे]]
| २७ जुलै २०२५
|}

== बाह्य दुवे ==
[https://www.sunnetwork.in/Default.aspx?Lang=marathi/ सन मराठीचे अधिकृत संकेतस्थळ]

{{मराठी दूरचित्रवाहिन्या}}

[[वर्ग:सन मराठी]]
[[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिन्या]]</text>
      <sha1>ackl62kzruvay15ljw41iejcgd8e57p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ऑव्हेर्न्य-रोन-आल्प</title>
    <ns>0</ns>
    <id>298925</id>
    <revision>
      <id>2682211</id>
      <parentid>2011998</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T09:04:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682211</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3834" sha1="3ki8hqdcl4mj6pzdc9vxy4ciuzt31tk" xml:space="preserve">{{Maplink|type=shape|text=ऑव्हेर्न्य-रोन-आल्प प्रदेशाचे नकाशावरील स्थान|display=title}}
{{माहितीचौकट राजकीय विभाग
| नाव = ऑव्हेर्न्य-रोन-आल्प
| स्थानिकनाव = Auvergne-Rhône-Alpes
| प्रकार = [[फ्रान्सचे प्रदेश|फ्रान्सचा प्रदेश]]
| ध्वज = Flag_of_the_region_Auvergne-Rhône-Alpes.svg
| चिन्ह = Blason_Auvergne-Rhône-Alpes.svg
| नकाशा = Auvergne-Rhône-Alpes_in_France_2016.svg
| देश = फ्रान्स
| राजधानी = [[ल्यों]]
| क्षेत्रफळ = ६९,७११
| लोकसंख्या = ८०,४२,९३६
| घनता = १२०
| वेबसाईट = [http://auvergnerhonealpes.fr/ auvergnerhonealpes.fr]
}}
'''ऑव्हेर्न्य-रोन-आल्प''' ({{lang-fr|Auvergne-Rhône-Alpes}} {{ध्वनी-मदतीविना|Fr-Paris-Auvergne-Rhône-Alpes.ogg|उच्चार}}; आर्पितान: Ôvèrgne-Rôno-Ârpes; [[ऑक्सितान भाषा|ऑक्सितान]]: Auvèrnhe Ròse Aups; {{lang-it|Alvernia-Rodano-Alpi}}) हा [[फ्रान्स]] देशाच्या [[फ्रान्सचे प्रदेश|१८ प्रदेशांपैकी]] एक प्रशासकीय प्रदेश आहे. हा प्रदेश फ्रान्सच्या मध्य दक्षिणपूर्व भागात असून त्याच्या पूर्वेस [[इटली]] तर ईशान्येस [[स्वित्झर्लंड]] देश आहेत. २०१६ साली [[ऑव्हेर्न्य]] व [[रोन-आल्प]] हे दोन प्रदेश एकत्रित करून ऑव्हेर्न्य-रोन-आल्प प्रशासकीय प्रदेशाची निर्मिती करण्यात आली. क्षेत्रफळानुसार व लोकसंख्येनुसार ह्या प्रदेशाचा फ्रान्समध्ये अनुक्रमे तिसरा व दुसरा क्रमांक लागतो.

== विभाग ==
ऑव्हेर्न्य-रोन-आल्प प्रशासकीय प्रदेश खालील बारा [[फ्रान्सचे विभाग|विभागांमध्ये]] विभागला गेला आहे.
*[[आल्ये]] (Allier)
*[[कांतॅल]] (Cantal)
*[[ऑत-लावार]] (Haute-Loire)
*[[पुय-दे-दोम]] (Puy-de-Dôme)
*[[एन, फ्रान्स|एन]]
*[[आर्देश]]
*[[द्रोम]]
*[[इझेर]]
*[[लावार]]
*[[रोन]]
*[[साव्वा]]
*[[ऑत-साव्वा]]

== प्रमुख शहरे ==
* [[ल्यों]] (1,622,331; मुख्यालय)
* [[ग्रेनोबल]] (510,368)
* [[सेंत-एत्येन]] (372,308)
* [[क्लेरमॉं-फेरॉं]] (264,704)
* [[चांबेरी]] (186,355)


== बाह्य दुवे ==
*[http://auvergnerhonealpes.fr/ अधिकृत संकेतस्थळ]{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{commons|Auvergne-Rhône-Alpes|ऑव्हेर्न्य-रोन-आल्प}}

{{फ्रान्सचे प्रदेश}}

[[वर्ग:ऑव्हेर्न्य-रोन-आल्प| ]]
[[वर्ग:फ्रान्सचे प्रदेश]]</text>
      <sha1>3ki8hqdcl4mj6pzdc9vxy4ciuzt31tk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>उत्कर्ष देव</title>
    <ns>0</ns>
    <id>300527</id>
    <revision>
      <id>2682170</id>
      <parentid>2642829</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T07:00:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682170</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4638" sha1="qop6wd2kliekaht796f1y8w39bbcgry" xml:space="preserve">{{मट्रा}}
उत्कर्ष देव (जन्म २८ जून १९९२ अहमदाबाद, गुजरात) हा एक भारतीय वकील आणि राजकारणी आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatoday.in/impact-feature/story/advocate-utkarsh-dave-sets-his-touchstone-through-his-constant-challenging-advocacy-1920609-2022-03-04|title=Advocate Utkarsh Dave sets his touchstone through his constant challenging advocacy|last=DelhiMarch 4|first=IMPACT FEATURE india today digital New|last2=March 4|first2=2022UPDATED:|website=India Today|language=en|access-date=2022-03-07|last3=Ist|first3=2022 12:12}}&lt;/ref&gt; २०१८ मध्ये त्यांना अहमदाबाद शहरातील गुन्हेगारीचे उच्चाटन करण्याच्या कार्यासाठी सामाजिक कल्याण पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://tv9gujarati.com/gujarat/ahmedabad/selfless-service-a-young-lawyer-from-ahmedabad-went-to-amreli-and-shiyalbet-and-delivered-1000-ration-kits-together-with-friends-will-build-a-house-for-100-people-274402.html|title=અમદાવાદનો યુવા વકીલ અમરેલી અને શિયાળબેટ જઈને પહોંચાડી આવ્યો 1000 રાશનકીટ|last=Gujarati|first=TV9|date=2021-06-02|website=TV9 Gujarati|language=gu|access-date=2022-02-23}}&lt;/ref&gt; २०१० मध्ये तो राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ आर.एस.एस मध्ये सामील झाला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.mid-day.com/brand-media/article/sources-claims-prominent-advocate-utkarsh-dave-has-deep-roots-in-rashtriya-swayamsevak-sangh-rss-23213184|title=Sources claims prominent advocate Utkarsh Dave has deep roots in Rashtriya Swayamsevak Sangh (RSS)|date=2022-02-07|website=www.mid-day.com|language=en|access-date=2022-02-23}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 

== मागील जीवन आणि शिक्षण ==
देव यांनी त्यांचे प्राथमिक शिक्षण सेंट स्टीफन्स शाळेतून केले आणि सेंट झेवियर्स कॉलेज अहमदाबादमधून अर्थशास्त्राची पदवी घेतली. त्यांनी गुजरात विद्यापीठातून एलएलबी आणि एलएलएम केले. २०१५ पासून ते नार्कोटिक्स कंट्रोल ब्युरोशी जोडले गेले, जेव्हा श्री हरिओम गांधी गुजरातचे झोनल डायरेक्टर होते. २०१८ मध्ये त्यांनी ग्रामीण भागातील शाळांना आरोग्यदायी आहार देण्याचे उद्दिष्ट असलेल्या निरोगी कॅम्पस या मोहिमेसह आपली राजकीय कारकीर्द पाहिली. २०१९ मध्ये त्यांनी गुन्हेगारीमुक्त भारत मोहीम सुरू केली ज्याचा उद्देश भारतातील गुन्हेगारीचे प्रमाण कमी करणे आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/detailed-probe-sought-into-nepali-family-suicide/articleshow/89167573.cms|title=Detailed Probe Sought Into Nepali Family Suicide {{!}} Ahmedabad News - टाइम्स ऑफ इंडिया|last=Jan 28|first=TNN /|last2=2022|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया|language=en|access-date=2022-02-23|last3=Ist|first3=04:09}}&lt;/ref&gt;

== पुरस्कार ==
युवा मोटिव्हकॉन पुरस्कार २०१५

सामाजिक कल्याण पुरस्कार २०१८

अहमदाबाद मंत्रालय २०२० मधील वर्षातील इच्छुक वकील

== संदर्भ ==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>qop6wd2kliekaht796f1y8w39bbcgry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>कुमार मंगलम बिर्ला</title>
    <ns>0</ns>
    <id>301963</id>
    <revision>
      <id>2682225</id>
      <parentid>2649606</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T11:32:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682225</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43098" sha1="gnarjl75hx352007lpjeuxt74os72j7" xml:space="preserve">
[[वर्ग:Articles with hCards]]
[[चित्र:Kumar Mangalam Birla.jpg|इवलेसे|कुमार मंगलम बिर्ला]]
'''कुमार मंगलम बिर्ला''' (जन्म १४ जून १९६७) हे भारतीय अब्जाधीश उद्योगपती, परोपकारी आणि आदित्य बिर्ला समूहाचे अध्यक्ष आहेत, भारतातील सर्वात मोठ्या जागतिक समूहांपैकी एक आहे. ते [[बिर्ला इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नोलॉजी अँड सायन्स|बिर्ला इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी अँड सायन्स]] &lt;ref name=&quot;corporate&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.adityabirla.com/the_group/km_birla_profile.htm|title=Mr. Kumar Mangalam Birla - Chairman of the Aditya Birla Group|archive-url=https://web.archive.org/web/20121110201120/http://www.adityabirla.com/the_group/km_birla_profile.htm|archive-date=10 November 2012|access-date=27 December 2016}}&lt;/ref&gt; आणि [[भारतीय व्यवस्थापन संस्था, अहमदाबाद|इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ मॅनेजमेंट अहमदाबादचे]] कुलपती देखील आहेत. &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=http://indianexpress.com/article/education/kumar-mangalam-birla-appointed-as-new-chairman-of-iim-a-3097993/|title=Kumar Mangalam Birla appointed as ne''w chairman of IIM-A|date=23 October 2016|work=[[द इंडियन एक्सप्रेस]]}}&lt;/ref&gt; फोर्ब्सच्या मते, ११ जानेवारी २०२२ पर्यंत त्यांची अंदाजे एकूण संपत्ती US $१७.५ अब्ज आहे. &lt;ref name=&quot;Forbes profile&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.forbes.com/profile/kumar-birla/|title=Forbes Profile: Kumar Birla|website=Forbes.com|access-date=4 October 2021}}&lt;/ref&gt;

== प्रारंभिक जीवन आणि शिक्षण ==
राजस्थानमधील बिर्ला कुटुंबातील चौथ्या पिढीतील सदस्य, कुमार बिर्ला यांचा जन्म [[कोलकाता]] येथे झाला आणि मुंबईत त्यांचे पालक [[आदित्य बिर्ला|आदित्य विक्रम बिर्ला]] आणि [[राजश्री बिर्ला]] आणि धाकटी बहीण वासवदत्त बिर्ला यांच्यासमवेत संयुक्त कुटुंबात वाढले. &lt;ref name=&quot;Forbes profile&quot;/&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.रीडिफ.कॉम/money/slide-show/slide-show-1-the-story-of-the-first-couple-of-the-birla-empire/20110706.htm|title=The story of the first couple of the Birla empire|website=रिडिफ.कॉम|access-date=6 February 2019}}{{मृत दुवा|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; त्यांनी [[सिडनहॅम कॉलेज ऑफ कॉमर्स|सिडनहॅम कॉलेज ऑफ कॉमर्स अँड इकॉनॉमिक्समधून]] हायस्कूल आणि [[मुंबई विद्यापीठ|मुंबई विद्यापीठाच्या]] एचआर कॉलेज ऑफ कॉमर्स अँड इकॉनॉमिक्समधून बॅचलरची पदवी घेतली. नंतर त्यांनी लंडन बिझनेस स्कूलमध्ये शिक्षण घेतले आणि १९९२ [[लंडन विद्यापीठ|मध्ये लंडन विद्यापीठातून]] त्यांना [[मास्टर ऑफ बिझिनेस ऍडमिनीस्ट्रेशन|मास्टर ऑफ बिझनेस अॅडमिनिस्ट्रेशन]] मिळाले. ते LBS मध्ये मानद सहकारी देखील आहेत. &lt;ref name=&quot;corporate&quot;/&gt; ते [[भारतीय सनदी लेखाकार संस्थान]] (ICAI)चे [[सनदी लेखापाल|चार्टर्ड]] अकाउंटंट आहेत. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.adityabirla.com/about-us/leadership/kumar-mangalam-birla|title=Mr. Kumar Mangalam Birla|website=abg.com}}&lt;/ref&gt;

== कारकीर्द ==
बिर्ला यांनी त्यांचे वडील [[आदित्य बिर्ला|आदित्य विक्रम बिर्ला]] यांच्या निधनानंतर १९९५ मध्ये वयाच्या २८ व्या वर्षी आदित्य बिर्ला समूहाचे अध्यक्षपद स्वीकारले. &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://www.indiaherald.com/Politics/Read/342384/Kumar-Mangalam-Birla-History-Maker-Founder-of-Aditya-Birla-Group|title=Kumar Mangalam Birla History Maker Founder of Aditya Birla Group|work=APHerald [Andhra Pradesh Herald]|language=en}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://www.indiatoday.in/magazine/anniversary/story/20210104-i-had-no-choice-but-to-grow-up-fast-1753013-2020-12-26|title=I had no choice but to grow up fast: Kumar Mangalam Birla|access-date=|url-status=live}}&lt;/ref&gt; त्यांच्या अध्यक्षपदाच्या कार्यकाळात, समूहाची वार्षिक उलाढाल १९९५ मध्ये US$३.३३ अब्ज वरून २०१९ मध्ये US$48.3 अब्ज इतकी वाढली आहे. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.forbes.com/sites/saritharai/2015/10/19/in-india-a-158-yr-old-business-conglomerate-aditya-birla-group-forays-into-fashion-ecommerce/#365ca1732b7b|title=In India, A 158-Year-Old Business Conglomerate, Aditya Birla Group, Forays Into Fashion E-Commerce|last=Rai|first=Saritha|date=19 October 2015|website=Forbes.com|access-date=27 December 2016}}&lt;/ref&gt; ब्लूमबर्ग अब्जाधीश निर्देशांकानुसार, बिर्ला २०१७ आणि २०१९ दरम्यान $३.१ अब्ज गमावले, त्यांची एकूण संपत्ती $६ अब्ज इतकी कमी झाली. या तोट्याचे प्रमुख कारण म्हणजे &quot;आर्थिक त्रास&quot; हे व्होडाफोन आयडिया लिमिटेड अनुभवत आहे, त्याव्यतिरिक्त &quot;केमिकल्स, धातू आणि सिमेंटचे उत्पादन करणाऱ्या प्रमुख कंपन्यांच्या समभागांमध्ये घसरण झाली आहे.&quot; &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=Sanjai|first=P. R.|url=https://wap.business-standard.com/article/companies/kumar-mangalam-birla-loses-3-bn-as-voda-idea-s-mounting-debt-takes-toll-119112200416_1.html|title=Kumar Mangalam Birla loses $3 bn as Voda-Idea's mounting debt takes toll|date=22 November 2019|work=Business Standard India}}{{मृत दुवा|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== समयरेखा ==
{{बदल}}
'''१९९५-२००५'''

१९९५ मध्ये, कुमार मंगलम बिर्ला यांनी कौटुंबिक व्यवसाय हाती घेतला आणि सर्व समूह कंपन्यांचे ब्रँड - आदित्य बिर्ला ग्रुप (ABG) अंतर्गत एकत्रीकरण केले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.रीडिफ.कॉम/money/2005/sep/19spec.htm|title=Kumar Mangalam: The biggest Birla|date=19 September 2005|website=Rediff|access-date=1 March 2022}}{{मृत दुवा|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

२००३ मध्ये, बिर्लाच्या ABGची उपकंपनी असलेल्या हिंदाल्कोने ऑस्ट्रेलियातील निफ्टी कॉपर माईन्सचे अधिग्रहण केले, तर आदित्य बिर्ला समूहाने ऑस्ट्रेलियातील माउंट गॉर्डन कॉपर खाणी विकत घेतल्या. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/hindalco-to-acquire-nifty-copper-mine-in-australia/articleshow/35377714.cms|title=Hindalco to acquire Nifty copper mine in Australia|date=24 January 2003|website=Times Of India|access-date=1 March 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.financialexpress.com/archive/birla-copper-buys-aussie-mining-firm/71399/|title=Birla Copper Buys Aussie Mining Firm|date=25 January 2003|website=Financial Express|access-date=1 March 2022}}&lt;/ref&gt;

२००४ मध्ये, बिर्लाने L&amp;T सिमेंटमधील बहुसंख्य भागभांडवल विकत घेतले, ज्याचे नंतर अल्ट्राटेक सिमेंट असे नामकरण करण्यात आले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.thehindubusinessline.com/todays-paper/tp-corporate/article28886849.ece|title=L&amp;T Cement is now UltraTech Cement|date=14 October 2004|website=द हिंदू Businessline|access-date=1 March 2022}}&lt;/ref&gt; त्याच वर्षी, बिर्ला-नेतृत्व समूहाच्या प्रमुख हिंदाल्को इंडस्ट्रीजने इंडियन अॅल्युमिनियम कंपनी (इंडाल)च्या सर्व व्यवसायांमध्ये विलीनीकरणाची घोषणा केली. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://economictimes.indiatimes.com/business-empires-the-birlas/av-birla-group/indal/indals-metals-businesses-to-be-merged-with-hindalco/articleshow/907010.cms?|title=Indal's metals businesses to be merged with Hindalco|date=24 August 2004|website=The Economic Times|access-date=1 March 2022}}&lt;/ref&gt;


'''२००५-२०१५'''

२००७ मध्ये, बिर्ला यांनी अटलांटा-आधारित नोव्हेलिस इंक, जे अ‍ॅल्युमिनियम रोल केलेले उत्पादनांचे जगातील आघाडीचे उत्पादक होते, आदित्य बिर्ला समूहाच्या प्रमुख हिंदाल्कोकडून खरेदीचे नेतृत्व केले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/india/hindalco-buys-us-based-novelis-inc-for-6-billion/story-ewOSGIxUarxJKacMDITWEL.html|title=Hindalco buys US-based Novelis Inc for $6 billion|date=17 February 2007|website=Hindustan Times|access-date=1 March 2022}}&lt;/ref&gt;

२०१२ मध्ये, बिर्लाच्या आदित्य बिर्ला नुवो लि.ने भारतातील फ्युचर ग्रुपची पँटालून रिटेल लि. विकत घेतली. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.livemint.com/Companies/7gYxcYC8xH8OjggQWmIfAJ/Aditya-Birla-to-buy-Pantaloons-retail-chain.html|title=Aditya Birla to buy Pantaloons retail chain|date=1 May 2012|website=Livemint|access-date=1 March 2022}}&lt;/ref&gt;

२०१३ मध्ये, बिर्ला यांच्या नेतृत्वाखालील आदित्य बिर्ला केमिकल्सने भारतातील सोलारिस केमटेक इंडस्ट्रीजचे क्लोर-अल्कली आणि फॉस्फोरिक ऍसिड विभाग विकत घेतले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.livemint.com/Home-Page/B2xairAeMOhSwU3Xi1tzGN/Aditya-Birla-Chem-to-acquire-Solaris-Chemtech-unit.html|title=Aditya Birla Chem to acquire Solaris Chemtech unit|date=31 May 2013|website=Livemint|access-date=1 March 2022}}&lt;/ref&gt;

बिर्ला यांचे नाव [[कोळसा खाण गैरव्यवहार|भारतीय कोळसा वाटप प्रकरणात]] समोर आले, ज्याचे मूळ २००४ ते २००९ दरम्यान कोळसा खाणींचे वाटप होते. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.financialexpress.com/archive/kumar-mangalam-birla-embroiled-in-coalgate-case-with-cbi-filing-14th-fir/1183040/|title=Kumar Mangalam Birla embroiled in Coalgate case with CBI filing 14th FIR|date=16 October 2013|website=www.financialexpress.com}}&lt;/ref&gt; २०१४ मध्ये सीबीआयने बिर्लाविरोधात क्लोजर रिपोर्ट दाखल केला होता. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://m.businesstoday.in/story/cbi-closure-report-against-kumar-mangalam-birla-coal-scam/1/209815.html|title=CBI files closure report against Kumar Mangalam Birla in coal block allocation scam|website=m.businesstoday.in|language=en|access-date=2022-03-13|archive-date=2020-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20201029163717/https://m.businesstoday.in/story/cbi-closure-report-against-kumar-mangalam-birla-coal-scam/1/209815.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

२०१५ मध्ये, आदित्य बिर्ला समूहाने आपल्या जीवनशैली रिटेल फर्म [[पँटालून्स फॅशन]] आणि [[रिटेल इंडिया लिमिटेड]] अंतर्गत ब्रँडेड पोशाख व्यवसाय एकत्र केला आणि त्याचे नाव आदित्य बिर्ला फॅशन अँड रिटेल असे ठेवले, महसूल आणि विक्री आउटलेटच्या संख्येनुसार भारतातील शीर्ष ब्रँडेड कपडे कंपनी तयार केली. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.livemint.com/Companies/Tkmkh24tHNUfX21ngDTgTP/Aditya-Birla-Group-to-merge-Madura-Garments-with-Pantaloon-R.htm|title=Aditya Birla Group to merge apparel business units|date=4 May 2015|website=Livemint|access-date=1 March 2022}}{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;


'''२०१६-आतापर्यंत'''

२०१६ मध्ये, कुमार बिर्ला यांनी आदित्य बिर्ला समूहासाठी एक नवीन लोगो लाँच केला. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/aditya-birla-group-logo-gets-a-young-makeover/articleshow/54258423.cms|title=Aditya Birla Group logo gets a young makeover|date=10 September 2016|website=Times of India|access-date=1 March 2022}}&lt;/ref&gt;

जून २०१७ मध्ये, बिर्ला यांच्या अध्यक्षतेखालील [[अल्ट्राटेक सिमेंट|अल्ट्राटेक]] सिमेंटने जयप्रकाश असोसिएट्सच्या सहा सिमेंट प्लांट्ससह पाच ग्राइंडिंग युनिट्सचे संपादन पूर्ण केले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/indl-goods/svs/cement/ultratech-completes-acquisition-of-jaiprakash-group-cement-business/articleshow/59372842.cms?from=mdr|title=UltraTech completes acquisition of Jaiprakash group cement business|date=29 June 2017|website=Times of India|access-date=1 March 2022}}&lt;/ref&gt; त्याच वर्षी, बिर्ला, अॅप्लाज एंटरटेनमेंट, मीडिया, कंटेंट आणि आयपी क्रिएशन स्टुडिओचे पुनरुज्जीवन केले आणि प्रीमियम डिजिटल ड्रामा मालिका तयार करण्यावर लक्ष केंद्रित केले. समीर नायर, बालाजी टेलिफिल्म्सचे माजी सीईओ, आदित्य बिर्ला समूहाचा भाग असलेल्या या उपक्रमाचे प्रमुख आहेत. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.livemint.com/Companies/gcAeHpIUwsSH0mfx612uUM/Kumar-Mangalam-Birla-revives-Applause-Entertainment-for-cont.html|title=Kumar Mangalam Birla revives Applause Entertainment for content play|date=17 August 2017|website=Livemint|access-date=1 March 2022}}&lt;/ref&gt;

२०१८ मध्ये, आदित्य बिर्ला समूहाच्या मालकीच्या Idea Cellularचे Vodafone India मध्ये विलीनीकरण करून भारतातील सर्वात मोठी दूरसंचार सेवा प्रदाता - Vodafone Idea Ltd. तसेच २०१८ मध्ये बिर्ला यांच्या मार्गदर्शनाखाली अल्ट्राटेक सिमेंटने सेंच्युरी टेक्सटाईलचा सिमेंट व्यवसाय ताब्यात घेतला तर बिनानी सिमेंट ही अल्ट्राटेक सिमेंटची पूर्ण मालकीची उपकंपनी बनली. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/ultratech-to-buy-centurys-cement-biz-in-rs-8621cr-deal/articleshow/64249959.cms|title=UltraTech to buy Century’s cement business in Rs 8,621 crore deal|date=21 May 2018|website=Times of India|access-date=1 March 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.thehindubusinessline.com/companies/binani-cement-becomes-ultratechs-subsidiary/article25559146.ece|title=Binani Cement becomes UltraTech’s subsidiary|date=21 November 2018|website=द हिंदू Businessline|access-date=1 March 2022}}&lt;/ref&gt; २०१८ मध्ये, बिर्ला यांच्या नेतृत्वाखालील नोव्हेलिसने अलेरिस कॉर्पोरेशन ताब्यात घेण्यासाठी करार केला. २०२० मध्ये हा करार २.८ अब्ज डॉलर्समध्ये बंद झाला. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.business-standard.com/article/companies/hindalco-s-subsidiary-novelis-completes-2-8-bn-acquisition-of-aleris-120041401583_1.html|title=Hindalco's subsidiary Novelis completes $2.8 bn acquisition of Aleris|date=14 April 2020|website=Business Standard|access-date=1 March 2022}}&lt;/ref&gt; बिर्ला यांच्या नेतृत्वाखाली, आदित्य बिर्ला फॅशन अँड रिटेल (ABFRL) ने जयपूर ब्रँड विकत घेतला आणि २०१९ मध्ये शंतनू आणि निखिल या डिझायनर वेर लेबल चालवणाऱ्या फिनेस इंटरनॅशनल डिझाइनमध्ये ५१% हिस्सा विकत घेतला. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.livemint.com/industry/retail/aditya-birla-fashion-and-retail-set-to-expand-jaypore-shantanu-nikhil-brand-1565410899228.html|title=Aditya Birla Fashion and Retail set to expand Jaypore, Shantanu &amp; Nikhil brand|date=10 August 2019|website=Livemint|access-date=1 March 2022}}&lt;/ref&gt;

२०२० मध्ये, वॉलमार्टच्या मालकीच्या फ्लिपकार्टने कंपनीमध्ये INR १,५०० कोटींची गुंतवणूक करून आदित्य बिर्ला फॅशन आणि रिटेलमधील ७.८% भागभांडवल विकत घेतले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://economictimes.indiatimes.com/tech/funding/flipkart-to-invest-rs-1500-crore-in-aditya-birla-fashion-retail/articleshow/78822695.cms|title=Flipkart to invest Rs 1,500 crore in Aditya Birla Fashion &amp; Retail|date=23 October 2020|website=Economic Times|access-date=1 March 2022}}&lt;/ref&gt;

२०२१ मध्ये, ग्रासिम इंडस्ट्रीज, जागतिक समूह आदित्य बिर्ला समूहाची प्रमुख कंपनी, तीन वर्षांत INR ५,००० कोटी गुंतवणुकीसह पेंट्स व्यवसायात प्रवेश केला. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/indl-goods/svs/paper-/-wood-/-glass/-plastic/-marbles/grasim-approves-rs-5000-crore-capex-for-paints-business/articleshow/85688010.cms?|title=Grasim approves Rs 5,000-crore capex for paints business|date=28 August 2021|website=Economic Times|access-date=1 March 2022}}&lt;/ref&gt; आदित्य बिर्ला फॅशन अँड रिटेल लिमिटेड (ABFRL) ने डिझायनर ब्रँड सब्यसाचीमध्ये ५१% हिस्सा खरेदी करण्यासाठी करार केला. त्या वर्षाच्या शेवटी, बिर्ला ने ABFRL ने डिझायनर तरुण ताहिलियानी सोबत भागीदारी केली. ABFRL ने भारतात रिबॉकचे ऑपरेशन्स करण्यासाठी आणि भारतातील अग्रगण्य स्पोर्ट्स अॅथलेटिक जीवनशैली ब्रँड तयार करण्यासाठी ऑथेंटिक ब्रँड्स ग्रुपसोबत भागीदारी केली आहे. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.livemint.com/companies/news/abfrl-expects-10-15-of-revenue-from-online-first-brands-in-5-years-11644924927973.html|title=ABFRL planning portfolio of up to 30 internet first brands|date=16 February 2022|website=Economic Times|access-date=1 March 2022}}&lt;/ref&gt;

ऑगस्ट २०२१ मध्ये, बिर्ला यांनी त्यांच्या आयडिया सेल्युलर आणि व्होडाफोन इंडिया यांच्यात २०१८ च्या विलीनीकरणाद्वारे स्थापन झालेल्या दूरसंचार कंपनी व्होडाफोन आयडियाचे गैर-कार्यकारी अध्यक्षपद सोडले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.business-standard.com/article/companies/kumar-mangalam-birla-steps-down-from-vodafone-idea-board-after-stake-offer-121080500040_1.html|title=Kumar Mangalam Birla steps down from Vodafone Idea board after stake offer|date=5 August 2021|website=Business Standard|access-date=1 March 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.fortuneindia.com/enterprise/kumar-mangalam-birla-as-acquisitive-as-ever/102494|title=Kumar Mangalam Birla: As acquisitive as ever|date=24 September 2018|website=Fortune India|access-date=1 March 2022}}&lt;/ref&gt;

जानेवारी २०२२ मध्ये, ABFRL ने हाऊस ऑफ मसाबा लाइफस्टाइलमध्ये ५१% हिस्सा विकत घेतला. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.businessinsider.in/business/ecommerce/news/aditya-birla-fashion-retail-d2c-unit-will-sell-ethnic-and-wedding-wear-from-top-designers/articleshow/89347587.cms|title=Birla has the best wedding suits stacked up and he wants them displayed on your phone|date=4 February 2022|website=Business Insider|access-date=1 March 2022|archive-date=2022-03-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20220317053204/https://www.businessinsider.in/business/ecommerce/news/aditya-birla-fashion-retail-d2c-unit-will-sell-ethnic-and-wedding-wear-from-top-designers/articleshow/89347587.cms|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ओळख ==
बिर्ला यांना २०१६ मध्ये इंटरनॅशनल अॅडव्हर्टायझिंग असोसिएशनच्या &quot;सीईओ ऑफ द इयर अवॉर्ड&quot;सह अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत; यूएस इंडिया बिझनेस कौन्सिलचा २०१४ मध्ये &quot;ग्लोबल लीडरशिप अवॉर्ड&quot;; २००३ आणि २०१३ मध्ये इकॉनॉमिक टाइम्स &quot;बिझनेस लीडर अवॉर्ड&quot;; फोर्ब्स इंडिया लीडरशिप अवॉर्ड – फ्लॅगशिप अवॉर्ड “आंत्रप्रेनर ऑफ द इयर २०१२; NDTV प्रॉफिट बिझनेस लीडरशिप अवॉर्ड्स २०१२, “मोस्ट इंस्पायरिंग लीडर”; CNBCTV18 IBLA “भारताला परदेशात २०१२ नेण्यासाठी व्यावसायिक नेता”; CNN-IBN “इंडियन ऑफ द इयर अवॉर्ड २०१०”; जेआरडी टाटा &quot;नेतृत्व पुरस्कार 2008&quot;; NDTVचा “ग्लोबल इंडियन लीडर ऑफ द इयर 2007”. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiaherald.com/Politics/Read/342384/Kumar-Mangalam-Birla-History-Maker-Founder-of-Aditya-Birla-Group|title=Kumar Mangalam Birla History Maker Founder of Aditya Birla Group|website=indiaherald.com}}&lt;/ref&gt;

शिक्षणतज्ञ, बिर्ला हे [[बिर्ला इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नोलॉजी अँड सायन्स|बिर्ला इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी अँड सायन्स]] (BITS) आणि [[बिर्ला इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नोलॉजी अँड सायन्स|BITS स्कूल ऑफ मॅनेजमेंट]] (BITSoM)चे कुलपती आहेत. ते [[भारतीय तंत्रज्ञान संस्था दिल्ली|आयआयटी दिल्ली]], [[भारतीय व्यवस्थापन संस्था, अहमदाबाद|आयआयएम अहमदाबादचे]] अध्यक्ष आणि [[ऑक्सफर्ड विद्यापीठ|ऑक्सफर्ड विद्यापीठासाठी]] रोड्स इंडिया शिष्यवृत्ती समितीचे अध्यक्ष आहेत. ते लंडन बिझनेस स्कूलच्या एशिया पॅसिफिक सल्लागार मंडळावर काम करतात आणि लंडन बिझनेस स्कूलचे मानद सहकारी आहेत. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://businesswireindia.com/news/news-details/london-business-school-honours-mr-kumar-mangalam-birla/1370|title=London Business School Honours Mr Kumar Mangalam Birla|website=Businesswireindia.com|access-date=6 February 2019|archive-date=2019-01-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20190127035008/https://businesswireindia.com/news/news-details/london-business-school-honours-mr-kumar-mangalam-birla/1370|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== सन्मान आणि पुरस्कार ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
|'''वर्ष'''
| '''नाव'''
| '''पुरस्कार देणारी संस्था'''
| '''संदर्भ'''
|-
| 2001
| उत्कृष्ट बिझनेस मॅन ऑफ द इयर
| राष्ट्रीय एचआरडी नेटवर्क
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/Reverse-brain-drain-trend-Birla/articleshow/1549660664.cms|title=Times of India|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2003
| वर्षातील व्यावसायिक नेता
| [[द इकॉनॉमिक टाइम्स|इकॉनॉमिक टाइम्स]]
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://m.timesofindia.com/business/india-business/parekh-gets-et-lifetime-achievement-award/articleshow/183255.cms|title=Times of India|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2003
| बिझनेस मॅन ऑफ द इयर
| व्यवसाय भारत
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://economictimes.indiatimes.com/kumar-mangalam-birla-named-businessman-of-the-year/articleshow/375293.cms?from=mdr|title=Economic Times|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2004
| तरुण ग्लोबल लीडर
| वर्ल्ड इकॉनॉमिक फोरम (दावोस)
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiaonline.in/about/personalities/businessmenandentrepreneurs/kumar-mangalam-birla|title=IndiaOnline|url-status=dead|access-date=2022-03-13|archive-date=2022-05-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20220516150744/https://www.indiaonline.in/about/personalities/businessmenandentrepreneurs/kumar-mangalam-birla}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2004
| डॉक्टर ऑफ लिटरेचर (ऑनॉरिस कॉसा)
| [[बनारस हिंदू विद्यापीठ]]
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://thehinduimages.com/details-page.php?id=3465546|title=द हिंदू Group|url-status=dead|access-date=2022-03-13|archive-date=2021-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20211002210415/https://thehinduimages.com/details-page.php?id=3465546}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2005
| अर्न्स्ट आणि यंग एंटरप्रेन्योर ऑफ द इयर - भारत
| अर्न्स्ट आणि यंग
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://m.timesofindia.com/business/india-business/kumar-mangalam-birla-bags-ernst-young-award/articleshow/1293141.cms|title=Time of India|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2007
| ग्लोबल इंडियन लीडर ऑफ द इयर
| NDTV
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.ndtv.com/video/shows/ndtv-special-ndtv-profit/ndtv-profit-business-leadership-awards-2010-161934|title=ndtv.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2008
| जेआरडी टाटा कॉर्पोरेट लीडरशिप अवॉर्ड
| AIMA
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.aima.in/content/events/aima-awards/aima-jrd-tata-corporate-leadership-award|title=AIMA Website|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2008
| साहित्याचे डॉक्टर
| एसआरएम विद्यापीठ
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.srmist.edu.in/9th_convocation/honarary_degree.php|title=SRM University Website|url-status=dead|access-date=2022-03-13|archive-date=2021-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029174612/https://www.srmist.edu.in/9th_convocation/honarary_degree.php}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2011
| GQ बिझनेस लीडर ऑफ द इयर
| Condé Nast India Pvt. लि.
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.gqindia.com/content/men-year-2011-winners|title=GQ India|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2012
| वर्षातील उद्योजक
| फोर्ब्स इंडिया लीडरशिप अवॉर्ड (FILA)
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.forbesindia.com/article/leaderhip-award-2012/kumar-mangalam-birla-a-man-for-all-seasons/33839/1|title=Forbes India|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2012
| सर्वात प्रेरणादायी नेता
| NDTV
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.ndtv.com/video/business/news/inspiring-business-leader-kumar-mangalam-birla-270942|title=NDTV Profit|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2012
| भारताला परदेशात घेऊन जाण्यासाठी व्यावसायिक नेता
| [[सीएनबीसी टीव्ही १८|CNBCTV18]]
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatimes.com/lifestyle/work-and-life/high-life-with-kumar-mangalam-birla-106716.html|title=India Times|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2012
| ग्लोबल बिझनेस लीडर अवॉर्ड
| नॅसकॉम
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.prnewswire.co.uk/news-releases/nasscom-announces-the-8th-annual-global-leadership-awards-144554955.html|title=NASSCOM|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2012
| डॉक्टर ऑफ सायन्स (ऑनॉरिस कॉसा)
| विश्वेश्वरय्या तंत्रज्ञान विद्यापीठ
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://m.timesofindia.com/home/education/news/girls-outshine-boys-bag-top-ranks/articleshow/12589636.cms|title=Times of India|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2013
| वर्षातील व्यावसायिक नेता
| [[द इकॉनॉमिक टाइम्स|इकॉनॉमिक टाइम्स]]
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/company/corporate-trends/et-awards-2012-13-meet-the-8-magnificent-leaders-who-changed-india-with-their-determination/articleshow/23064290.cms#:~:text=With%20these%20attributes%20in%20mind,Business%20Leader%20of%20the%20Year|title=Economic Times|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2013
| चौथ्या सर्वात शक्तिशाली सीईओच्या स्थानावर
| इकॉनॉमिक टाइम्सच्या कॉर्पोरेट इंडियाच्या 100 सीईओंची निश्चित पॉवर पोस्टिंग
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://economictimes.indiatimes.com/most-powerful-ceos-2013-what-the-2030-list-may-look-like/articleshow/21018954.cms?from=mdr|title=Most Powerful CEOs 2013: What the 2030 list may look like|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2014
| मानद सदस्य म्हणून समावेश
| रोटरी क्लब ऑफ मुंबई
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://rotaryclubofbombay.org/rotarians-captivated-by-kumar-mangalam-birla/|title=ROTARIANS CAPTIVATED BY KUMAR MANGALAM BIRLA|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2016
| सीईओ ऑफ द इयर
| आंतरराष्ट्रीय जाहिरात संघटना
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.business-standard.com/article/companies/k-m-birla-bharat-patel-felicitated-at-ad-awards-show-116031400019_1.html|title=K M Birla, Bharat Patel felicitated at ad awards show|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2017
| वर्षातील उत्कृष्ट उद्योगपती
| CNBC-TV18 – IBLA
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.firstpost.com/business/cnbc-tv18-hosts-13th-edition-of-india-business-leader-awards-kumar-mangalam-birla-named-outstanding-businessman-of-the-year-4421635.html|title=CNBC-TV18 hosts 13th edition of India Business Leader Awards; Kumar Mangalam Birla named Outstanding Businessman of the Year|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2017
| जीआयएल व्हिजनरी लीडरशिप अवॉर्ड
| फ्रॉस्ट आणि सुलिव्हन
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.thehindubusinessline.com/business-wire/frost-amp-sullivan-to-honor-global-icon-and-indian-industrialist-mr-kumar-mangalam-birla-at-its-growth-innovation-amp-leadership-gil-india-2017-summit/article9854134.ece|title=द हिंदू Business Online|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2019
| ग्लोबल आशियाई पुरस्कार
| ABLF
| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.livemint.com/news/india/kumar-mangalam-birla-conferred-ablf-global-asian-award-11573135159201.html|title=Kumar Mangalam Birla conferred ABLF Global Asian award|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== परोपकार ==
EdelGive Hurun India Philanthropy List २०२१ नुसार, कुमार मंगलम बिर्ला आणि त्यांचे कुटुंब परोपकारी यादीत चौथ्या क्रमांकावर आहे ज्यात मुख्यतः आरोग्य सेवा क्षेत्रासाठी देणगी आहे. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.moneycontrol.com/news/photos/india/edelgive-hurun-india-philanthropy-list-2021-top-10-most-generous-people-in-india-7644081-11.html|title=EdelGive Hurun India Philanthropy List 2021 Top 10 most generous people in India|date=28 October 2021|website=Moneycontrol|access-date=24 January 2022}}&lt;/ref&gt; २०२० मध्ये, आदित्य बिर्ला समूहाने रु. कोविड मदत उपायांसाठी ५०० कोटी. यामध्ये रु.च्या योगदानाचा समावेश होता. PM-CARES फंडाला ४०० कोटी. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatoday.in/business/story/covid-19-aditya-birla-group-donates-rs-500-crores-in-pm-cares-fund-1663117-2020-04-04|title=Covid-19: Aditya Birla Group donates Rs 500 crores in PM-CARES fund|website=India Today|access-date=24 January 2022}}&lt;/ref&gt;

कुमार मंगलम बिर्ला यांनी लंडन बिझनेस स्कूलमध्ये दरवर्षी १० पूर्णवेळ एमबीए उमेदवारांना पाठिंबा देण्यासाठी १५ दशलक्ष पाउंड अनुदानित शिष्यवृत्ती कार्यक्रम तयार केला आहे. बीके बिर्ला स्कॉलर्स प्रोग्रामचे नाव बिर्ला यांचे दिवंगत आजोबा बसंत कुमार बिर्ला यांच्या नावावर आहे. हा शिष्यवृत्ती कार्यक्रम युरोपियन बिझनेस स्कूलला मिळालेली सर्वात मोठी शिष्यवृत्ती भेट आहे. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/company/corporate-trends/london-business-school-gets-a-15-million-pound-endowed-scholarship-gift-from-km-birla-to-honour-bk-birlas-legacy/articleshow/70177558.cms|title=London Business School gets a 15 million pound endowed scholarship gift from KM Birla to honour BK Birla's legacy|website=Economic Times|access-date=24 January 2022}}&lt;/ref&gt;

बिर्ला कुटुंबाने [[बिर्ला इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नोलॉजी अँड सायन्स|BITS पिलानी]] आणि बिर्ला मंदिरांसह भारतभर शाळा आणि मंदिरे बांधली आहेत. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.moneycontrol.com/news/business/economy/explained-why-are-top-business-leaders-betting-big-on-education-institutes-6491051.html|title=Explained: Why are top business leaders betting big on education institutes?|website=Moneycontrol|access-date=24 January 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.fortuneindia.com/people/the-conscious-capitalist-with-nationalism-at-heart/103371|title=B.K. Birla: The conscious capitalist with nationalism at heart|website=Moneycontrol|access-date=24 January 2022}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:लंडन विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी]]
[[वर्ग:हयात व्यक्ती]]
[[वर्ग:इ.स. १९६७ मधील जन्म]]
[[वर्ग:Pages with unreviewed translations]]
[[वर्ग:बिर्ला कुटुंब]]</text>
      <sha1>gnarjl75hx352007lpjeuxt74os72j7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>अंबरिश पराजिया</title>
    <ns>0</ns>
    <id>305880</id>
    <revision>
      <id>2682104</id>
      <parentid>2277537</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T00:06:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682104</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5040" sha1="igod564pltpyclidz3ddi7c6xxk6wdx" xml:space="preserve">अंबरिश पराजिया (जन्म २४ जानेवारी १९८० अहमदाबाद) हे भारतीय सामाजिक कार्यकर्ते आणि गॅप असोसिएट्सचे संस्थापक आहेत जे धोलेरा सर द्वारे भारताच्या विकासासाठी कार्य करतात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.oneindia.com/india/ambrish-parajiya-india-recreates-history-by-creating-a-man-made-river-in-dholera-sir-3323559.html|title=Ambrish Parajiya: India Recreates History By “Creating” A Man-Made River in Dholera SIR|last=Cariappa|first=Anuj|date=2021-10-14|website=https://www.oneindia.com|language=en|access-date=2022-06-01}}&lt;/ref&gt; त्यांना २०२१ मध्ये जिग्न्याने गुजरातच्या सामाजिक क्षेत्र विकास पुरस्काराने सन्मानित केले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.patrika.com/patrika-plus/ambrish-parajiya-has-prepared-a-better-investment-platform-for-people-6986749/|title=अंबरीश परजिया ने तैयार किया आमजन के लिए निवेश का बेहतर प्लेटफॉर्म {{!}} Ambrish parajiya has prepared a better investment platform for people|date=2021-08-02|website=Patrika News|language=hi-IN|access-date=2022-06-01}}&lt;/ref&gt;

== सामाजिक कारकीर्द ==
पराजिया यांनी २००१ मध्ये सार्वजनिक अभियांत्रिकी आणि तंत्रज्ञान महाविद्यालय, सूरत येथून रासायनिक अभियांत्रिकीमध्ये पदवी पूर्ण केली. त्यांनी २०१० मध्ये नीती आयोग (भारत सरकारचा पुढाकार) मध्ये नागरी नियोजन आणि विकास क्षेत्रात काम करून सामाजिक विकासात आपली कारकीर्द सुरू केली. २०१८ मध्ये, त्यांनी भुक मिताओ मोहीम सुरू केली ज्याचा उद्देश अहमदाबादमधील बेघरांना जेवण पुरवणे आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.mid-day.com/brand-media/article/dholera-inching-towards-the-horizon-ambrish-parajiya-gap-associates-on-the-dholera-visit-of-cm-23205454|title=“Dholera Inching Towards The Horizon”: Ambrish Parajiya, GAP Associates on the Dholera visit of CM|date=2021-12-17|website=www.mid-day.com|language=en|access-date=2022-06-01}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

२०२१ मध्ये त्यांनी पुरेशा पिण्याच्या पाण्याच्या उपलब्धतेसाठी धोलेरा प्रदेशात मानवनिर्मित नदी निर्माण करण्यासारखे प्रकल्प सुरू केले. या प्रकल्पाचे उद्घाटन पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते झाले.

सध्या परजिया ग्रीनफिल्ड प्रकल्पावर काम करत आहे ज्याला गुगल आणि रिलायन्स फौंडेशन द्वारे सपोर्ट आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://navbharattimes.indiatimes.com/state/gujarat/ahmedabad/indias-first-artificial-river-in-gujarat-dholera-smart-city-project-know-what-is-special/articleshow/86934197.cms|title=Dholera smart city project: गुजरात के धोलेरा स्मार्ट ग्रीन सिटी में बनी देश की पहली आर्टिफिशल नदी, जानें क्या है खास|website=Navbharat Times|language=hi|access-date=2022-06-01}}&lt;/ref&gt;

== पुरस्कार ==
टाइम्स ग्रुप (२०१९) द्वारे वर्षातील सोशल आयकॉन

जिज्ञासा (२०२१) द्वारे गुजरातचा सामाजिक क्षेत्र विकास पुरस्कार

== संदर्भ ==
&lt;references /&gt;

[[वर्ग:गुजराती समाजसेवक]]
[[वर्ग:इ.स. १९८० मधील जन्म]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>igod564pltpyclidz3ddi7c6xxk6wdx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>अकासा एर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>316967</id>
    <revision>
      <id>2682147</id>
      <parentid>2678172</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T05:28:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* कोडशेर करार */</comment>
      <origin>2682147</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22956" sha1="b9qvilmvl28iv52px45ighhwnmt68u6" xml:space="preserve">'''अकासा एर''' हा एसएनवी एविएशन प्रायव्हेट लिमिटेड चा एक ब्रँड आहे ही एक [[भारत]]&lt;nowiki/&gt;ीय कमी किमतीची एरलाइन आहे ज्याचे मुख्यालय मुंबई, महाराष्ट्र, भारत येथे आहे. त्याची स्थापना विनय दुबे यांनी केली होती. विमान कंपनीने आपले पहिले [[बोईंग ७३७]] मॅक्स विमान मिळाल्यानंतर ७ ऑगस्ट २०२२ रोजी मुंबई ते अहमदाबाद अशी पहिली उड्डाण सेवा सुरू केली. उद्घाटन कार्यक्रमाला मुख्य प्रवाहातील माध्यमे आणि भारतीय उड्डाण समुदायाने मोठ्या प्रमाणात कव्हर केले होते. जोश काहिल, श्रीराम हरिहरन, उत्कर्ष ठक्कर, देव गांधी यांसारख्या जगभरातील आणि देशभरातील प्रसिद्ध विमानप्रेमी, यूट्यूबर्स आणि ब्लॉगर्स यांनी उद्घाटन फ्लाइटमध्ये उड्डाण केले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.moneycontrol.com/news/business/companies/why-akasa-air-chose-mumbai-and-bengaluru-for-its-inaugural-flights-8871111.html|title=Why Akasa Air chose Mumbai and Bengaluru for its inaugural flights|website=Moneycontrol|language=en|access-date=2022-11-06}}&lt;/ref&gt;

अकासा एर चे सीईओ, विनय दुबे यांनी सांगितले की, अकासा चे २०२२ च्या अखेरीस १८ विमाने असणे आणि वर्षाला १२-१४ विमाने जोडण्याचे उद्दिष्ट आहे. पाच वर्षांत अकासा एरच्या ताफ्याचा आकार अंदाजे ७२ विमानांचा असावा, असेही ते म्हणाले. दुबे यांनी नमूद केले की एरलाइनची मेट्रो शहरांपासून टियर-२ आणि टियर-३ शहरांपर्यंत सेवा तसेच भारतातील प्रमुख शहरांसाठी उड्डाणे सुरू असतील. एरलाइनकडे सध्या ७ विमाने ८ गंतव्यस्थानांवर उड्डाण करणारी आहेत, अतिरिक्त ६६ विमानांची ऑर्डर आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://simpleflying.com/jet-airways-ceo-new-airline/|title=Jet Airways' ex-CEO Is Reportedly Looking To Start Another Airline|last=Pande|first=Pranjal|date=2021-03-19|website=Simple Flying|language=en-US|access-date=2022-11-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.telegraphindia.com/business/akasa-air-to-start-flights-from-august-7/cid/1876049|title=Akasa Air to start flights from August 7|website=www.telegraphindia.com|access-date=2022-11-06}}&lt;/ref&gt;

== इतिहास ==
मार्च २०२१ दरम्यान, अहवाल समोर आला की [[जेट एरवेझ]] आणि गो फर्स्टचे माजी सीईओ विनय दुबे यांनी गो फर्स्टचे माजी मुख्य व्यावसायिक अधिकारी, प्रवीण अय्यर आणि फ्लाइट ऑपरेशन्सचे प्रमुख, निखिल वेद यांच्यासमवेत भारतात एक नवीन कमी किमतीची वाहक सुरू करण्याची योजना आखली होती. . ही एरलाइन एसएनवी एव्हिएशन प्रायव्हेट लिमिटेडचा ब्रँड असेल.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/akasa-air-ticket-sales-opens-india-s-newest-airline-set-to-fly-101658470677682.html|title=India's newest airline set to fly. Akasa Air ticket sales open, where to buy|date=2022-07-22|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2022-11-06}}&lt;/ref&gt;

जुलै २०२१ मध्ये, भारतातील अब्जाधीश व्यापारी राकेश झुनझुनवाला यांनी कॅरियरमध्ये ४०% स्टेकसाठी $३५ दशलक्ष गुंतवणूक केली. आदित्य घोष यांच्याकडे १०% एरलाइन्स आहेत तर विनय दुबे यांच्याकडे 31% एरलाइन्स आहेत. राकेशने नंतर एरलाइनमधील आपली गुंतवणूक वाढवून ४६% केली. ऑक्टोबर २०२१ मध्ये याला नागरी उड्डयन मंत्रालयाकडून ना हरकत प्रमाणपत्र मिळाले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.business-standard.com/article/companies/jhunjhunwala-backed-akasa-air-signs-9-bn-deal-for-72-boeing-737-max-planes-121111601216_1.html|title=Jhunjhunwala-backed Akasa Air signs $9 bn deal for 72 Boeing 737 Max planes|last=Phadnis|first=Aneesh|date=2021-11-16|website=www.business-standard.com|language=en|access-date=2022-11-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.livemint.com/photos/in-pics-all-about-rakesh-jhunjhunwala-owned-low-cost-airline-akasa-air-11659853881777.html|title=In Pics: All about Rakesh Jhunjhunwala-owned low cost airline Akasa Air|last=Livemint|date=2022-08-07|website=https://www.livemint.com|language=en|access-date=2022-11-06}}&lt;/ref&gt;

== गंतव्यस्थाने ==
[[File:Akasa Air VT-YAO Chennai Jul25 A7CR 06029.jpg|thumb|[[चेन्नई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] येथे अकासा एरचे [[बोईंग ७३७ मॅक्स ८]] (VT-YAO) विमान]]
अकासा एरने जुलै २०२२ मध्ये चार गंतव्यस्थानांना जोडणाऱ्या २८ साप्ताहिक उड्डाणांसह आपल्या व्यावसायिक कार्याची सुरुवात केली.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Akasa Air ticket sales opens, India's newest airline set to fly |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/akasa-air-ticket-sales-opens-india-s-newest-airline-set-to-fly-101658470677682-amp.html |work=[[द हिंदुस्थान टाइम्स]] |date=22 July 2022 |access-date=22 July 2022}}&lt;/ref&gt; या विमान कंपनीने मार्च २०२४ मध्ये [[कतार]]साठी आंतरराष्ट्रीय उड्डाणे सुरू केली,&lt;ref&gt;{{cite news |last=Chua |first=Alfred |title=Akasa to launch international operations in 'coming months' as 737 fleet expands |url=https://www.flightglobal.com/airlines/akasa-to-launch-international-operations-in-coming-months-as-737-fleet-expands/156362.article |work=Flight Global |date=5 January 2024 |access-date=1 February 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Doha&quot;&gt;{{cite news |last=Parashar |first=Shipra |title=Akasa Air to commence international operations from March 28 with Mumbai to Doha flight – Details inside |url=https://www.financialexpress.com/business/airlines-aviation-akasa-air-to-commence-international-operations-from-march-28-with-mumbai-to-doha-flight-details-inside-3396621/ |work=[[द फायनान्शिअल एक्सप्रेस]] |date=16 February 2024 |access-date=17 January 2024}}&lt;/ref&gt; आणि त्यानंतर [[कुवेत]],&lt;ref name=&quot;Kuwait&quot;&gt;{{cite news |date=30 July 2024 |title=Akasa Air to launch Mumbai-Kuwait daily flights in August |url=https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/akasa-air-to-launch-mumbai-kuwait-daily-flights-in-august/articleshow/112128656.cms |access-date=30 July 2024 |work=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]] |issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt; [[सौदी अरेबिया]],&lt;ref name=&quot;Jeddah&quot;&gt;{{cite web |title=Akasa Air launches Kochi-Jeddah service |url=https://www.onmanorama.com/travel/travel-news/2025/06/30/akasa-air-kochi-jeffah-service-flight-schedule.html |access-date=30 May 2025 |work=[[ऑन मनोरमा]] }}&lt;/ref&gt; [[थायलंड]]&lt;ref name=&quot;Phuket&quot;&gt;{{cite news |date=26 August 2025|title=Akasa Air to fly daily from Bengaluru to Phuket from October 1 Launch|url=https://www.thehindu.com/news/national/akasa-air-to-fly-daily-from-bengaluru-to-phuket-from-october-1/article69978919.ece |work=[[द हिंदू]]}}&lt;/ref&gt; आणि [[संयुक्त अरब अमिराती]]साठी विमानसेवा सुरू केली.&lt;ref name=&quot;Abu Dhabi&quot;&gt;{{cite news |date=2025 |title=UAE travel: Low-cost carrier Akasa Air launches direct flights to Abu Dhabi from 2 Indian cities |url=https://gulfnews.com/business/aviation/uae-travel-low-cost-carrier-akasa-air-launches-direct-flights-to-abu-dhabi-from-2-indian-cities-1.500050469 |access-date=9 March 2025 |work=Gulf News}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Inter&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.business-standard.com/industry/aviation/akasa-air-to-start-international-flights-from-delhi-in-coming-weeks-125111000675_1.html|title=Akasa Air to start international flights from Delhi in coming weeks|date=10 November 2025|access-date=1 January 2026|work=[[बिझनेस स्टँडर्ड]]}}&lt;/ref&gt;

जानेवारी २०२६ पर्यंत, ही विमान कंपनी २५ देशांतर्गत आणि सहा आंतरराष्ट्रीय अशा एकूण ३१ गंतव्यस्थानांवर उड्डाण करते.&lt;ref name=&quot;Dest&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.akasaair.com/fly-with-akasa/our-network|title=Our network|work=Akasa Air|access-date=1 December 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Schedule&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.dgca.gov.in/digigov-portal/?baseLocale=en_US?page=jsp/dgca/InventoryList/airOperation/certification/scheduled/domestic/2025/SNV%20Aviation%20Private%20Limited%20_flight_Schedule.pdf&amp;mainundefined|title=Winter schedule, 2025-26|work=[[नागरी विमान वाहतूक महासंचालनालय (भारत)|नागरी विमान वाहतूक महासंचालनालय]]|access-date=1 January 2026}}&lt;/ref&gt; या कंपनीचे कार्यान्वयन तळ (Operating bases) [[बेंगळुरू]] येथील [[केंपेगौडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] आणि [[मुंबई]] येथील [[छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] येथे आहेत.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Why Akasa Air chose Mumbai and Bengaluru for its inaugural flights |work=Money Control |date=22 July 2022 |url=https://www.moneycontrol.com/news/business/companies/why-akasa-air-chose-mumbai-and-bengaluru-for-its-inaugural-flights-8871111.html |access-date=23 July 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |date=7 August 2022 |title=India's newest budget carrier Akasa begins commercial operations |work=[[रॉयटर्स]] |url=https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/indias-newest-budget-carrier-akasa-begins-commercial-operations-2022-08-07/ |access-date=7 August 2022}}&lt;/ref&gt; कंपनी [[नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] आणि [[नोएडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] येथे तळ प्रस्थापित करीत आहे.&lt;ref&gt;{{cite news |date=11 April 2025 |title=Akasa Air to expand fleet to 30 planes by July: CEO Vinay Dube |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/akasa-air-to-expand-fleet-to-30-planes-by-july-ceo-vinay-dube/articleshow/120174433.cms?from=mdr |access-date=11 April 2025 |work=[[द इकॉनॉमिक टाइम्स]] |issn=0013-0389}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ गंतव्यस्थाने &lt;ref name=&quot;Dest&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Schedule&quot;/&gt;
! राज्य/प्रदेश !! शहर !! विमानतळ !! नोंदी
|-
| [[अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह]] || [[पोर्ट ब्लेर]] || [[वीर सावरकर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ||
|-
| [[आंध्र प्रदेश]] || [[विशाखापट्टणम]] || [[विशाखापट्टणम विमानतळ]] || {{terminated}}&lt;ref&gt;{{cite news |date=24 May 2023 |title=Akasa Air decides to withdraw services from Visakhapatnam |work=[[द हिंदू]] |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Visakhapatnam/akasa-air-decides-to-withdraw-services-from-visakhapatnam/article66890176.ece |access-date=28 January 2024 |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[आसाम]] || [[गुवाहाटी]] || [[लोकप्रिय गोपीनाथ बोरदोलोई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ||
|-
| [[बिहार]] || [[दरभंगा]] || [[दरभंगा विमानतळ]] ||
|-
| [[दिल्ली]] || [[नवी दिल्ली]] || [[इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ||
|-
| [[गोवा]] || [[मोपा, गोवा|मोपा]] || [[मनोहर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ||
|-
| [[गुजरात]] || [[अहमदाबाद]] || [[सरदार वल्लभभाई पटेल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ||
|-
| [[जम्मू आणि काश्मीर (केंद्रशासित प्रदेश)|जम्मू आणि काश्मीर]] || [[श्रीनगर]] || [[श्रीनगर विमानतळ]] ||
|-
| [[कर्नाटक]] || [[बेंगळुरू]] || [[केंपेगौडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] || {{Airline hub|Base}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| [[केरल]] || [[कोची]] || [[कोचीन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ||
|-
| [[कोझिकोडे]] || [[कालिकत आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ||
|-
| [[मध्य प्रदेश]] || [[ग्वाल्हेर]] || [[ग्वाल्हेर विमानतळ]] ||
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | [[महाराष्ट्र]] || [[मुंबई]] || [[छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] || {{Airline hub|Base}}
|-
| [[नवी मुंबई]] || [[नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ||
|-
| [[पुणे]] || [[पुणे विमानतळ]] ||
|-
| [[ओडिशा]] || [[भुवनेश्वर]] || [[बिजू पटनायक विमानतळ]] ||
|-
| [[तमिळनाडू]] || [[चेन्नई]] || [[चेन्नई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ||
|-
| [[तेलंगणा]] || [[हैदराबाद]] || [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ||
|-
| [[त्रिपुरा]] || [[आगरतळा]] || [[महाराजा वीर विक्रम विमानतळ]] ||
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | [[उत्तर प्रदेश]] || [[अयोध्या]] || [[महर्षी वाल्मिकी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ||
|-
| [[गोरखपूर]] || [[महायोगी गोरखनाथ विमानतळ]] ||
|-
| [[लखनौ]] || [[चौधरी चरण सिंग आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ||
|-
| [[प्रयागराज]] || [[प्रयागराज विमानतळ]] ||
|-
| [[वाराणसी]] || [[लाल बहादूर शास्त्री विमानतळ]] ||
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[पश्चिम बंगाल]] || [[बागडोगरा]] || [[बागडोगरा विमानतळ]] ||
|-
| [[कोलकाता]] || [[नेताजी सुभाषचंद्र बोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ||
|-
| [[कुवेत]] || [[कुवेत शहर]] || [[कुवेत आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ||
|-
| [[कतार]] || [[दोहा]] || [[हमाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ||
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[सौदी अरेबिया]] || [[जेद्दाह]] || [[किंग अब्दुलअझीझ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ||
|-
| [[रियाध]] || [[किंग खालिद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ||
|-
| [[थायलंड]] || [[फुकेत]] || [[फुकेत आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ||
|-
| [[संयुक्त अरब अमिराती]] || [[अबू धाबी]] || [[झायेद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ||
|}

=== कोडशेर करार ===
अकासा एरने डिसेंबर २०२४ च्या सुरुवातीला [[एतिहाद एरवेझ]] सोबत [[कोडशेर करार|कोडशेर कराराची]] घोषणा केली.&lt;ref&gt;{{cite news |last=Joshi |first=Ameya |date=8 December 2024 |title=Akasa Air pulls off a surprise, launches codeshare with Etihad |url=https://www.livemint.com/companies/news/akasa-air-pulls-off-a-surprise-launches-codeshare-with-etihad-11733655850051.html |access-date=8 December 2024 |work=[[लाईव्हमिंट]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.business-standard.com/amp/companfies/news/akasa-air-signs-codeshare-partnership-with-abu-dhabi-based-etihad-airways-124120601235_1.html |title=Akasa Air signs codeshare partnership with Abu Dhabi-based Etihad Airways |work=[[बिझनेस स्टँडर्ड]]}}&lt;/ref&gt;

== विमानताफा ==
आकासा एर फक्त [[बोईंग ७३७ मॅक्स]] प्रकारची विमाने वापरते.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.akasaair.com/our-fleet|title=Our fleet|work=Akasa Air|access-date=1 June 2025}}&lt;/ref&gt; {{As of|2026|1}}, आकासा एरच्या ताफ्यात खालील विमाने आहेत:&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.boeing.com/commercial#orders-deliveries |title=Orders and Deliveries |access-date=12 June 2025 |work=[[Boeing]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |date=10 December 2025 |title=Akasa Air expands its fleet to 31 aircraft; new plane arrives at Bengaluru International Airport |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/akasa-air-expands-its-fleet-to-31-aircrafts-new-plane-arrives-at-bengaluru-international-airport/articleshow/125894137.cms?from=mdr |access-date=21 December 2025 |work=[[The Economic Times]] |issn=0013-0389}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;border-collapse:collapse;text-align:center;margin:auto;&quot;
|+ आकासा एरचा ताफा
|-
!विमान
!सेवेत
!ऑर्डर्स
!प्रवासी&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://seatmaps.com/airlines/qp-akasa-air/boeing-737-max-8/|title=Akasa Air Boeing 737|work=Seat maps|access-date=1 June 2025}}&lt;/reF&gt;
!नोंदी
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |[[बोईंग ७३७ मॅक्स ८]]
| १९
| rowspan=&quot;3&quot; |&amp;mdash;
|१८९&lt;ref&gt;{{cite web |title=India's new low-cost carrier Akasa Air takes off |url=https://www.aerotime.aero/articles/31838-india-s-new-low-cost-carrier-akasa-air-takes-off |access-date=11 August 2022 |work=Aerotime |date=9 August 2022}}&lt;/ref&gt;
| 
|-
| २
|१८६
|
|-
| २
|१८५
|
|-
|[[बोईंग ७३७ मॅक्स १०]]
|&amp;mdash;
|९९&lt;ref name=&quot;Order&quot;&gt;{{cite news |title=Akasa Air places order for 150 Boeing 737 Max aircraft; looks to start international flights soon |url=https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/akasa-air-places-order-for-150-boeing-737-max-aircraft-looks-to-start-international-flights-soon/articleshow/106947503.cms |work=[[The Times of India]] |date=18 January 2024 |access-date=1 February 2024}}&lt;/ref&gt;
|&lt;abbr title=&quot;To be announced&quot;&gt;TBA&lt;/abbr&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; |२०३२ पर्यंत वितरीत होणार
|-
|[[बोईंग ७३७ मॅक्स २००]]
|१५&lt;ref name=&quot;Max&quot;/&gt;
|८९
|१९७&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/akasa-air-aims-to-have-226-planes-by-2032/articleshow/122832034.cms?from=mdr|title=Akasa Air aims to have 226 planes by 2032, targets 25-30% growth yoy|date=23 July 2025|access-date=1 August 2025|work=[[The Economic Times]]}}&lt;/ref&gt;
|-
!एकूण
!३८&lt;ref name=&quot;Max&quot;&gt;{{cite news |url=https://m.economictimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/akasa-air-inducts-new-aircraft-expands-fleet-to-38-planes/amp_articleshow/130421387.cms |title=Boeing 737 MAX joins Akasa Air Fleet: A step towards enhanced International connectivity |work=[[Economic Times]] |date=21 April 2026 |access-date=21 April 2026}}&lt;/ref&gt;
!१८८
! colspan=&quot;2&quot; |
|}

== संदर्भ ==
&lt;references /&gt;

[[वर्ग:भारतीय विमानवाहतूक कंपन्या]]</text>
      <sha1>b9qvilmvl28iv52px45ighhwnmt68u6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682148</id>
      <parentid>2682147</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T05:30:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>साचा</comment>
      <origin>2682148</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23139" sha1="2z3lkaw39awbzxyj6mchqkbj271udcb" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''अकासा एर''' हा एसएनवी एविएशन प्रायव्हेट लिमिटेड चा एक ब्रँड आहे ही एक [[भारत]]&lt;nowiki/&gt;ीय कमी किमतीची एरलाइन आहे ज्याचे मुख्यालय मुंबई, महाराष्ट्र, भारत येथे आहे. त्याची स्थापना विनय दुबे यांनी केली होती. विमान कंपनीने आपले पहिले [[बोईंग ७३७]] मॅक्स विमान मिळाल्यानंतर ७ ऑगस्ट २०२२ रोजी मुंबई ते अहमदाबाद अशी पहिली उड्डाण सेवा सुरू केली. उद्घाटन कार्यक्रमाला मुख्य प्रवाहातील माध्यमे आणि भारतीय उड्डाण समुदायाने मोठ्या प्रमाणात कव्हर केले होते. जोश काहिल, श्रीराम हरिहरन, उत्कर्ष ठक्कर, देव गांधी यांसारख्या जगभरातील आणि देशभरातील प्रसिद्ध विमानप्रेमी, यूट्यूबर्स आणि ब्लॉगर्स यांनी उद्घाटन फ्लाइटमध्ये उड्डाण केले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.moneycontrol.com/news/business/companies/why-akasa-air-chose-mumbai-and-bengaluru-for-its-inaugural-flights-8871111.html|title=Why Akasa Air chose Mumbai and Bengaluru for its inaugural flights|website=Moneycontrol|language=en|access-date=2022-11-06}}&lt;/ref&gt;

अकासा एर चे सीईओ, विनय दुबे यांनी सांगितले की, अकासा चे २०२२ च्या अखेरीस १८ विमाने असणे आणि वर्षाला १२-१४ विमाने जोडण्याचे उद्दिष्ट आहे. पाच वर्षांत अकासा एरच्या ताफ्याचा आकार अंदाजे ७२ विमानांचा असावा, असेही ते म्हणाले. दुबे यांनी नमूद केले की एरलाइनची मेट्रो शहरांपासून टियर-२ आणि टियर-३ शहरांपर्यंत सेवा तसेच भारतातील प्रमुख शहरांसाठी उड्डाणे सुरू असतील. एरलाइनकडे सध्या ७ विमाने ८ गंतव्यस्थानांवर उड्डाण करणारी आहेत, अतिरिक्त ६६ विमानांची ऑर्डर आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://simpleflying.com/jet-airways-ceo-new-airline/|title=Jet Airways' ex-CEO Is Reportedly Looking To Start Another Airline|last=Pande|first=Pranjal|date=2021-03-19|website=Simple Flying|language=en-US|access-date=2022-11-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.telegraphindia.com/business/akasa-air-to-start-flights-from-august-7/cid/1876049|title=Akasa Air to start flights from August 7|website=www.telegraphindia.com|access-date=2022-11-06}}&lt;/ref&gt;

== इतिहास ==
मार्च २०२१ दरम्यान, अहवाल समोर आला की [[जेट एरवेझ]] आणि गो फर्स्टचे माजी सीईओ विनय दुबे यांनी गो फर्स्टचे माजी मुख्य व्यावसायिक अधिकारी, प्रवीण अय्यर आणि फ्लाइट ऑपरेशन्सचे प्रमुख, निखिल वेद यांच्यासमवेत भारतात एक नवीन कमी किमतीची वाहक सुरू करण्याची योजना आखली होती. . ही एरलाइन एसएनवी एव्हिएशन प्रायव्हेट लिमिटेडचा ब्रँड असेल.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/akasa-air-ticket-sales-opens-india-s-newest-airline-set-to-fly-101658470677682.html|title=India's newest airline set to fly. Akasa Air ticket sales open, where to buy|date=2022-07-22|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2022-11-06}}&lt;/ref&gt;

जुलै २०२१ मध्ये, भारतातील अब्जाधीश व्यापारी राकेश झुनझुनवाला यांनी कॅरियरमध्ये ४०% स्टेकसाठी $३५ दशलक्ष गुंतवणूक केली. आदित्य घोष यांच्याकडे १०% एरलाइन्स आहेत तर विनय दुबे यांच्याकडे 31% एरलाइन्स आहेत. राकेशने नंतर एरलाइनमधील आपली गुंतवणूक वाढवून ४६% केली. ऑक्टोबर २०२१ मध्ये याला नागरी उड्डयन मंत्रालयाकडून ना हरकत प्रमाणपत्र मिळाले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.business-standard.com/article/companies/jhunjhunwala-backed-akasa-air-signs-9-bn-deal-for-72-boeing-737-max-planes-121111601216_1.html|title=Jhunjhunwala-backed Akasa Air signs $9 bn deal for 72 Boeing 737 Max planes|last=Phadnis|first=Aneesh|date=2021-11-16|website=www.business-standard.com|language=en|access-date=2022-11-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.livemint.com/photos/in-pics-all-about-rakesh-jhunjhunwala-owned-low-cost-airline-akasa-air-11659853881777.html|title=In Pics: All about Rakesh Jhunjhunwala-owned low cost airline Akasa Air|last=Livemint|date=2022-08-07|website=https://www.livemint.com|language=en|access-date=2022-11-06}}&lt;/ref&gt;

== गंतव्यस्थाने ==
[[File:Akasa Air VT-YAO Chennai Jul25 A7CR 06029.jpg|thumb|[[चेन्नई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] येथे अकासा एरचे [[बोईंग ७३७ मॅक्स ८]] (VT-YAO) विमान]]
अकासा एरने जुलै २०२२ मध्ये चार गंतव्यस्थानांना जोडणाऱ्या २८ साप्ताहिक उड्डाणांसह आपल्या व्यावसायिक कार्याची सुरुवात केली.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Akasa Air ticket sales opens, India's newest airline set to fly |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/akasa-air-ticket-sales-opens-india-s-newest-airline-set-to-fly-101658470677682-amp.html |work=[[द हिंदुस्थान टाइम्स]] |date=22 July 2022 |access-date=22 July 2022}}&lt;/ref&gt; या विमान कंपनीने मार्च २०२४ मध्ये [[कतार]]साठी आंतरराष्ट्रीय उड्डाणे सुरू केली,&lt;ref&gt;{{cite news |last=Chua |first=Alfred |title=Akasa to launch international operations in 'coming months' as 737 fleet expands |url=https://www.flightglobal.com/airlines/akasa-to-launch-international-operations-in-coming-months-as-737-fleet-expands/156362.article |work=Flight Global |date=5 January 2024 |access-date=1 February 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Doha&quot;&gt;{{cite news |last=Parashar |first=Shipra |title=Akasa Air to commence international operations from March 28 with Mumbai to Doha flight – Details inside |url=https://www.financialexpress.com/business/airlines-aviation-akasa-air-to-commence-international-operations-from-march-28-with-mumbai-to-doha-flight-details-inside-3396621/ |work=[[द फायनान्शिअल एक्सप्रेस]] |date=16 February 2024 |access-date=17 January 2024}}&lt;/ref&gt; आणि त्यानंतर [[कुवेत]],&lt;ref name=&quot;Kuwait&quot;&gt;{{cite news |date=30 July 2024 |title=Akasa Air to launch Mumbai-Kuwait daily flights in August |url=https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/akasa-air-to-launch-mumbai-kuwait-daily-flights-in-august/articleshow/112128656.cms |access-date=30 July 2024 |work=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]] |issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt; [[सौदी अरेबिया]],&lt;ref name=&quot;Jeddah&quot;&gt;{{cite web |title=Akasa Air launches Kochi-Jeddah service |url=https://www.onmanorama.com/travel/travel-news/2025/06/30/akasa-air-kochi-jeffah-service-flight-schedule.html |access-date=30 May 2025 |work=[[ऑन मनोरमा]] }}&lt;/ref&gt; [[थायलंड]]&lt;ref name=&quot;Phuket&quot;&gt;{{cite news |date=26 August 2025|title=Akasa Air to fly daily from Bengaluru to Phuket from October 1 Launch|url=https://www.thehindu.com/news/national/akasa-air-to-fly-daily-from-bengaluru-to-phuket-from-october-1/article69978919.ece |work=[[द हिंदू]]}}&lt;/ref&gt; आणि [[संयुक्त अरब अमिराती]]साठी विमानसेवा सुरू केली.&lt;ref name=&quot;Abu Dhabi&quot;&gt;{{cite news |date=2025 |title=UAE travel: Low-cost carrier Akasa Air launches direct flights to Abu Dhabi from 2 Indian cities |url=https://gulfnews.com/business/aviation/uae-travel-low-cost-carrier-akasa-air-launches-direct-flights-to-abu-dhabi-from-2-indian-cities-1.500050469 |access-date=9 March 2025 |work=Gulf News}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Inter&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.business-standard.com/industry/aviation/akasa-air-to-start-international-flights-from-delhi-in-coming-weeks-125111000675_1.html|title=Akasa Air to start international flights from Delhi in coming weeks|date=10 November 2025|access-date=1 January 2026|work=[[बिझनेस स्टँडर्ड]]}}&lt;/ref&gt;

जानेवारी २०२६ पर्यंत, ही विमान कंपनी २५ देशांतर्गत आणि सहा आंतरराष्ट्रीय अशा एकूण ३१ गंतव्यस्थानांवर उड्डाण करते.&lt;ref name=&quot;Dest&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.akasaair.com/fly-with-akasa/our-network|title=Our network|work=Akasa Air|access-date=1 December 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Schedule&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.dgca.gov.in/digigov-portal/?baseLocale=en_US?page=jsp/dgca/InventoryList/airOperation/certification/scheduled/domestic/2025/SNV%20Aviation%20Private%20Limited%20_flight_Schedule.pdf&amp;mainundefined|title=Winter schedule, 2025-26|work=[[नागरी विमान वाहतूक महासंचालनालय (भारत)|नागरी विमान वाहतूक महासंचालनालय]]|access-date=1 January 2026}}&lt;/ref&gt; या कंपनीचे कार्यान्वयन तळ (Operating bases) [[बेंगळुरू]] येथील [[केंपेगौडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] आणि [[मुंबई]] येथील [[छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] येथे आहेत.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Why Akasa Air chose Mumbai and Bengaluru for its inaugural flights |work=Money Control |date=22 July 2022 |url=https://www.moneycontrol.com/news/business/companies/why-akasa-air-chose-mumbai-and-bengaluru-for-its-inaugural-flights-8871111.html |access-date=23 July 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |date=7 August 2022 |title=India's newest budget carrier Akasa begins commercial operations |work=[[रॉयटर्स]] |url=https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/indias-newest-budget-carrier-akasa-begins-commercial-operations-2022-08-07/ |access-date=7 August 2022}}&lt;/ref&gt; कंपनी [[नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] आणि [[नोएडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] येथे तळ प्रस्थापित करीत आहे.&lt;ref&gt;{{cite news |date=11 April 2025 |title=Akasa Air to expand fleet to 30 planes by July: CEO Vinay Dube |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/akasa-air-to-expand-fleet-to-30-planes-by-july-ceo-vinay-dube/articleshow/120174433.cms?from=mdr |access-date=11 April 2025 |work=[[द इकॉनॉमिक टाइम्स]] |issn=0013-0389}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ गंतव्यस्थाने &lt;ref name=&quot;Dest&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Schedule&quot;/&gt;
! राज्य/प्रदेश !! शहर !! विमानतळ !! नोंदी
|-
| [[अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह]] || [[पोर्ट ब्लेर]] || [[वीर सावरकर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ||
|-
| [[आंध्र प्रदेश]] || [[विशाखापट्टणम]] || [[विशाखापट्टणम विमानतळ]] || {{terminated}}&lt;ref&gt;{{cite news |date=24 May 2023 |title=Akasa Air decides to withdraw services from Visakhapatnam |work=[[द हिंदू]] |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Visakhapatnam/akasa-air-decides-to-withdraw-services-from-visakhapatnam/article66890176.ece |access-date=28 January 2024 |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[आसाम]] || [[गुवाहाटी]] || [[लोकप्रिय गोपीनाथ बोरदोलोई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ||
|-
| [[बिहार]] || [[दरभंगा]] || [[दरभंगा विमानतळ]] ||
|-
| [[दिल्ली]] || [[नवी दिल्ली]] || [[इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ||
|-
| [[गोवा]] || [[मोपा, गोवा|मोपा]] || [[मनोहर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ||
|-
| [[गुजरात]] || [[अहमदाबाद]] || [[सरदार वल्लभभाई पटेल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ||
|-
| [[जम्मू आणि काश्मीर (केंद्रशासित प्रदेश)|जम्मू आणि काश्मीर]] || [[श्रीनगर]] || [[श्रीनगर विमानतळ]] ||
|-
| [[कर्नाटक]] || [[बेंगळुरू]] || [[केंपेगौडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] || {{Airline hub|Base}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| [[केरल]] || [[कोची]] || [[कोचीन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ||
|-
| [[कोझिकोडे]] || [[कालिकत आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ||
|-
| [[मध्य प्रदेश]] || [[ग्वाल्हेर]] || [[ग्वाल्हेर विमानतळ]] ||
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | [[महाराष्ट्र]] || [[मुंबई]] || [[छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] || {{Airline hub|Base}}
|-
| [[नवी मुंबई]] || [[नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ||
|-
| [[पुणे]] || [[पुणे विमानतळ]] ||
|-
| [[ओडिशा]] || [[भुवनेश्वर]] || [[बिजू पटनायक विमानतळ]] ||
|-
| [[तमिळनाडू]] || [[चेन्नई]] || [[चेन्नई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ||
|-
| [[तेलंगणा]] || [[हैदराबाद]] || [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ||
|-
| [[त्रिपुरा]] || [[आगरतळा]] || [[महाराजा वीर विक्रम विमानतळ]] ||
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | [[उत्तर प्रदेश]] || [[अयोध्या]] || [[महर्षी वाल्मिकी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ||
|-
| [[गोरखपूर]] || [[महायोगी गोरखनाथ विमानतळ]] ||
|-
| [[लखनौ]] || [[चौधरी चरण सिंग आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ||
|-
| [[प्रयागराज]] || [[प्रयागराज विमानतळ]] ||
|-
| [[वाराणसी]] || [[लाल बहादूर शास्त्री विमानतळ]] ||
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[पश्चिम बंगाल]] || [[बागडोगरा]] || [[बागडोगरा विमानतळ]] ||
|-
| [[कोलकाता]] || [[नेताजी सुभाषचंद्र बोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ||
|-
| [[कुवेत]] || [[कुवेत शहर]] || [[कुवेत आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ||
|-
| [[कतार]] || [[दोहा]] || [[हमाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ||
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[सौदी अरेबिया]] || [[जेद्दाह]] || [[किंग अब्दुलअझीझ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ||
|-
| [[रियाध]] || [[किंग खालिद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ||
|-
| [[थायलंड]] || [[फुकेत]] || [[फुकेत आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ||
|-
| [[संयुक्त अरब अमिराती]] || [[अबू धाबी]] || [[झायेद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ||
|}

=== कोडशेर करार ===
अकासा एरने डिसेंबर २०२४ च्या सुरुवातीला [[एतिहाद एरवेझ]] सोबत [[कोडशेर करार|कोडशेर कराराची]] घोषणा केली.&lt;ref&gt;{{cite news |last=Joshi |first=Ameya |date=8 December 2024 |title=Akasa Air pulls off a surprise, launches codeshare with Etihad |url=https://www.livemint.com/companies/news/akasa-air-pulls-off-a-surprise-launches-codeshare-with-etihad-11733655850051.html |access-date=8 December 2024 |work=[[लाईव्हमिंट]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.business-standard.com/amp/companfies/news/akasa-air-signs-codeshare-partnership-with-abu-dhabi-based-etihad-airways-124120601235_1.html |title=Akasa Air signs codeshare partnership with Abu Dhabi-based Etihad Airways |work=[[बिझनेस स्टँडर्ड]]}}&lt;/ref&gt;

== विमानताफा ==
आकासा एर फक्त [[बोईंग ७३७ मॅक्स]] प्रकारची विमाने वापरते.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.akasaair.com/our-fleet|title=Our fleet|work=Akasa Air|access-date=1 June 2025}}&lt;/ref&gt; {{As of|2026|1}}, आकासा एरच्या ताफ्यात खालील विमाने आहेत:&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.boeing.com/commercial#orders-deliveries |title=Orders and Deliveries |access-date=12 June 2025 |work=[[Boeing]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |date=10 December 2025 |title=Akasa Air expands its fleet to 31 aircraft; new plane arrives at Bengaluru International Airport |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/akasa-air-expands-its-fleet-to-31-aircrafts-new-plane-arrives-at-bengaluru-international-airport/articleshow/125894137.cms?from=mdr |access-date=21 December 2025 |work=[[The Economic Times]] |issn=0013-0389}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;border-collapse:collapse;text-align:center;margin:auto;&quot;
|+ आकासा एरचा ताफा
|-
!विमान
!सेवेत
!ऑर्डर्स
!प्रवासी&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://seatmaps.com/airlines/qp-akasa-air/boeing-737-max-8/|title=Akasa Air Boeing 737|work=Seat maps|access-date=1 June 2025}}&lt;/reF&gt;
!नोंदी
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |[[बोईंग ७३७ मॅक्स ८]]
| १९
| rowspan=&quot;3&quot; |&amp;mdash;
|१८९&lt;ref&gt;{{cite web |title=India's new low-cost carrier Akasa Air takes off |url=https://www.aerotime.aero/articles/31838-india-s-new-low-cost-carrier-akasa-air-takes-off |access-date=11 August 2022 |work=Aerotime |date=9 August 2022}}&lt;/ref&gt;
| 
|-
| २
|१८६
|
|-
| २
|१८५
|
|-
|[[बोईंग ७३७ मॅक्स १०]]
|&amp;mdash;
|९९&lt;ref name=&quot;Order&quot;&gt;{{cite news |title=Akasa Air places order for 150 Boeing 737 Max aircraft; looks to start international flights soon |url=https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/akasa-air-places-order-for-150-boeing-737-max-aircraft-looks-to-start-international-flights-soon/articleshow/106947503.cms |work=[[The Times of India]] |date=18 January 2024 |access-date=1 February 2024}}&lt;/ref&gt;
|&lt;abbr title=&quot;To be announced&quot;&gt;TBA&lt;/abbr&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; |२०३२ पर्यंत वितरीत होणार
|-
|[[बोईंग ७३७ मॅक्स २००]]
|१५&lt;ref name=&quot;Max&quot;/&gt;
|८९
|१९७&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/akasa-air-aims-to-have-226-planes-by-2032/articleshow/122832034.cms?from=mdr|title=Akasa Air aims to have 226 planes by 2032, targets 25-30% growth yoy|date=23 July 2025|access-date=1 August 2025|work=[[The Economic Times]]}}&lt;/ref&gt;
|-
!एकूण
!३८&lt;ref name=&quot;Max&quot;&gt;{{cite news |url=https://m.economictimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/akasa-air-inducts-new-aircraft-expands-fleet-to-38-planes/amp_articleshow/130421387.cms |title=Boeing 737 MAX joins Akasa Air Fleet: A step towards enhanced International connectivity |work=[[Economic Times]] |date=21 April 2026 |access-date=21 April 2026}}&lt;/ref&gt;
!१८८
! colspan=&quot;2&quot; |
|}

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:भारतीय विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:इ.स. २०२२ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>2z3lkaw39awbzxyj6mchqkbj271udcb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>कशिश शाह</title>
    <ns>0</ns>
    <id>318319</id>
    <revision>
      <id>2682215</id>
      <parentid>2199339</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T10:27:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682215</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4669" sha1="h7trdbtb9fr60459yztm6vc5nb139qy" xml:space="preserve">{{बदल}}
'''कशिश शाह''' (जन्म १५ मार्च २००० भिलवाडा, राजस्थान) हा एक भारतीय मेकअप कलाकार आणि मॉडेल आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.telegraphindia.com/india/kashish-jain-rising-through-creative-makeup-ideas-perfect-for-the-millennial-choices/cid/1840349|title=Kashish Jain rising through creative makeup ideas perfect for the millennial choices|website=www.telegraphindia.com|access-date=2022-11-17}}&lt;/ref&gt; तिने वाह जिंदगी (२०२१), भवाई (२०२१), कॉलर बॉम्ब (२०२१), मोनिका ओ माय डार्लिंग (२०२२) यांसारख्या चित्रपट प्रकल्पांमध्ये मेकअप आर्टिस्ट म्हणून काम केले आहे. २०२१ मध्ये तिला वंडर ऑफ वुमन पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.outlookindia.com/website/story/kashish-jain-the-innovative-artist-establishes-indian-makeup-trends/399879|title=Kashish Jain, The Innovative Artist, Establishes Indian Makeup Trends|date=2021-11-05|website=https://www.outlookindia.com/|language=en|access-date=2022-11-17}}&lt;/ref&gt;

== कारकीर्द ==
आईच्या पावलावर पाऊल ठेवत कशिशने २०१५ मध्ये तिच्या करिअरला सुरुवात केली. मेकअप हे कशिशच्या रक्तात आहे कारण तिची आई प्रिया २००९ पासून इंडस्ट्रीतील एक प्रसिद्ध चेहरा आहे. कशिशला राष्ट्रीय स्तरावर मेकअपसाठी उर्वशी रौतेलाकडून पुरस्कारही मिळाला आहे. कशिशने फिजाह खान, नगमा मिरजकर, अफशा खान, शनाया खान, सना खान, वैष्णवी पाटील, रुकैया खान आणि इतरांसह अनेक प्रसिद्ध चेहऱ्यांसोबत काम केले आहे. २०२१ मध्ये तिने वाह जिंदगी या चित्रपटासाठी मेकअप डिपार्टमेंट लीड म्हणून काम केले. भावई चित्रपटासाठी ती हिंदी भाषेतील प्रणय चित्रपट भावईसाठी हेअर आणि मेकअप स्टायलिस्ट होती. २०२१ मध्ये ती हिंदी भाषेतील ऍक्शन थ्रिलर फिल्म कॉलर बॉम्बमध्ये मुख्य कलाकारांसाठी मेकअप आर्टिस्ट होती. अलीकडेच तिने नेटफ्लिक्स चित्रपट मोनिका ओ माय डार्लिंगसाठी राजकुमार रावसाठी मेकअप केला होता.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.mid-day.com/brand-media/article/kashish-jain-is-building-makeup-tutorials-to-help-individuals-become-independent-23226691|title=Kashish Jain is building makeup tutorials to help individuals become independent|date=2022-05-11|website=Mid-day|language=en|access-date=2022-11-17}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.theweek.in/leisure/society/2022/07/20/Kashish-Jain-is-all-set-to-for-her-visit-to-USA-for-the-bridal-makeup-tour.html|title=Kashish Jain is all set to for her visit to USA for the bridal makeup tour|website=The Week|language=en|access-date=2022-11-17}}&lt;/ref&gt;

== पुरस्कार ==
उर्वशी रौतेलाला मेकअपसाठी राष्ट्रीय स्तरावरील पुरस्कार

वंडर ऑफ वुमेन्स पुरस्कार.

== बाह्य दुवे ==
कशिश जैन आयएमडीबीवर

== संदर्भ ==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>h7trdbtb9fr60459yztm6vc5nb139qy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>उत्पल पटेल</title>
    <ns>0</ns>
    <id>329088</id>
    <revision>
      <id>2682171</id>
      <parentid>2259296</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T07:07:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682171</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4765" sha1="oox4d96bgczr692dc4ybryms22pcf9p" xml:space="preserve">'''उत्पल पटेल''' (जन्म २२ एप्रिल १९९६ गांधीनगर, गुजरात) हे भारतीय सामाजिक कार्यकर्ते, रिअल इस्टेट डेव्हलपर आणि नक्षत्र ग्रुपचे अध्यक्ष आहेत. टाइम्स ऑफ इंडिया द्वारे त्यांना गुजरातचा उदयोन्मुख विकासक (२०२१) हा पुरस्कार देण्यात आला. कोविड काळात सामाजिक कार्यासाठी ते ओळखले जातात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.mid-day.com/lifestyle/infotainment/article/uttpal-patel-nakshatra-groups-ceo-the-face-behind-numerous-transformations-in-gandhinagar-23189831|title=Uttpal Patel - Nakshatra Group's CEO &amp; The Face Behind Numerous Transformations in Gandhinagar|date=2021-08-28|website=Mid-day|language=en|access-date=2023-04-07}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.oneindia.com/partner-content/developing-gujarat-and-repaying-nature-every-day-young-entrepreneur-uttpal-patel-3339083.html|title=Developing Gujarat and Repaying Nature Every Day- Young Entrepreneur, Uttpal Patel|last=Cariappa|first=Anuj|date=2021-11-23|website=https://www.oneindia.com|language=en|access-date=2023-04-07}}&lt;/ref&gt;

== शिक्षण आणि कारकीर्द ==
पटेल यांनी गोएंका रिसर्च इन्स्टिट्यूट ऑफ डेंटल सायन्सेसमधून शिक्षण पूर्ण केले. २०१८ मध्ये त्यांनी डेंटिस्ट म्हणून करिअरला सुरुवात केली. २०२० मध्ये त्याने रिअल इस्टेटमध्ये रस निर्माण केला आणि नक्षत्र ग्रुपची स्थापना केली. २०२० मध्ये कोविड काळात, त्याने सोशल एंडेव्हर नावाची आपली एनजीओ सुरू केली, जिथे सुरुवातीला त्याने १० लोकांच्या स्वयंसेवी गटाने सुरुवात केली. त्यांनी २०२० मध्ये निवारा नसलेल्या लोकांना अन्न पुरवण्यासाठी कॅम्पिंग सुरू केले. त्यांनी ग्रामीण भागातील मुले आणि अपंग लोकांसाठी लस मोहीम सुरू केली ज्यांना रुग्णालयात प्रवेश नाही.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://zeenews.india.com/india/real-estate-entrepreneur-uttpal-patel-is-an-inspiration-for-the-youth-2453387.html|title=Real Estate Entrepreneur Uttpal Patel is an inspiration for youth|website=Zee News|language=en|access-date=2023-04-07}}&lt;/ref&gt;

२०२१ मध्ये त्यांना कोविड दरम्यान केलेल्या कार्याबद्दल सामाजिक कार्यकर्ता युवा पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. २०२१ मध्ये त्यांना टाइम्स ऑफ इंडियाने गुजरातचा उदयोन्मुख विकासक म्हणून सन्मानित केले. सध्या ते स्माइल फाऊंडेशन नावाच्या एनजीओसोबत मोहिमेचे समन्वयक म्हणून काम करत आहेत.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.theweek.in/leisure/society/2021/08/27/uttpal-patel_the-26-year-old-ceo-of-nakshatra-group-whos-determi.html|title=Uttpal Patel—The 26-Year-Old CEO Of Nakshatra Group Who’s Determined To Reform The Society|website=The Week|language=en|access-date=2023-04-07}}&lt;/ref&gt;

== पुरस्कार ==

* गुजरातचा उदयोन्मुख विकासक (२०२१)
* सामाजिक कार्यासाठी टीवी९ पुरस्कार (२०२२)

== संदर्भ ==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>oox4d96bgczr692dc4ybryms22pcf9p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ऋषी वैद्य</title>
    <ns>0</ns>
    <id>333845</id>
    <revision>
      <id>2682189</id>
      <parentid>2317040</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T07:32:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682189</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5704" sha1="fnx4lg6xditv4dzty271oy07que97n0" xml:space="preserve">{{बदल}}
ऋषी वैद्य (जन्म [[२३ ऑगस्ट]] [[इ.स. १९८५|१९८५]] [[ठाणे जिल्हा|ठाणे]], [[महाराष्ट्र]]) हे भारतीय सामाजिक कार्यकर्ते, वकील, जीटीएलचे उपाध्यक्ष कॉर्पोरेट अफेयर्स आणि इन्व्हर्स्टमेंट बँकर आहेत. सामाजिक क्षेत्रातील योगदानाबद्दल त्यांना २०२२ मध्ये सोशियोबझ पीपल्स पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://news.abplive.com/brand-wire/rishi-vaidya-a-visionary-investor-and-entrepreneur-redefining-success-1617490|title=Rishi Vaidya: A Visionary Investor And Entrepreneur Redefining Success|last=Focus|first=ABP Live|date=2023-07-21|website=news.abplive.com|language=en|access-date=2023-07-25}}&lt;/ref&gt;

== शिक्षण ==
वैद्य यांनी सेंट जॉन द बॅप्टिस्ट कनिष्ठ महाविद्यालयातून प्राथमिक शालेय शिक्षण पूर्ण केले आणि एचआर कॉलेज ऑफ कॉमर्स आणि अर्थशास्त्रातून द्वितीय शिक्षण पूर्ण केले. त्यांनी पोद्दार कॉलेज ऑफ कॉमर्स, माटुंगा येथून मॅनेजमेंटमध्ये पदव्युत्तर शिक्षण पूर्ण केले. २०१९ मध्ये त्यांनी कायद्यातील पदवी (एलएलबी) पूर्ण केली आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://businessworld.inhttps//www.businessworld.in/article/-Social-Impact-Is-The-True-Calculation-Of-Profit-Rishi-Vaidya-Says-Investment-Banker-Turned-Entrepreneur/20-04-2023-473615|title=“Social Impact Is The True Calculation Of Profit” – Rishi Vaidya Says Investment Banker Turned Entrepreneur|last=Bureau|first=BW Online|website=BW Businessworld|language=en|access-date=2023-07-25}}{{मृत दुवा|date=August 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== कारकीर्द आणि सामाजिक कार्य ==
वैद्य यांनी सुरुवातीच्या काळात फ्रँकलिन टेम्पलटन, क्रेडिट सुइस, अबोट, डीपी वर्ल्ड आणि गुगल सारख्या कंपन्यांसाठी गुंतवणूक बँकर म्हणून काम केले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.mid-day.com/brand-media/article/for-entrepreneur-rishi-vaidya-green-is-the-colour-of-money-an-investment-23269628|title=For Entrepreneur Rishi Vaidya, Green Is The Colour Of Money; An Investment Banker’s Bet On “Sustainability Financing”.|date=2023-02-09|website=Mid-day|language=en|access-date=2023-07-25}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; त्यांनी २०२० मध्ये एआरके कॅपिटल ऍडव्हॅझर्स स्थापना केली. ते विलार्ड ऍडव्हॅझर्स या कर्ज पुनर्रचना सल्लागाराचे सह-संस्थापक आहेत. २०२१ मध्ये त्यांनी हवामान बदल रोखण्यासाठी आणि हरित अर्थव्यवस्थेला पाठिंबा देण्यासाठी त्यांचे सामाजिक कार्य सुरू केले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.newindianexpress.com/business/2022/oct/28/rishi-vaidya--asset-value-optimisation-expert-2512403.html|title=Rishi Vaidya - asset value optimisation expert|website=The New Indian Express|access-date=2023-07-25}}&lt;/ref&gt; या कारणाला पाठिंबा देण्यासाठी त्यांनी ग्रीन-ईसीओचा उपक्रम सुरू केला आणि २०२३ मध्ये त्यांना चेंज फॉर गुड अवॉर्डने सन्मानित करण्यात आले. यासोबतच, त्यांनी फेरीवाल्यांना मुंबईत अन्न आणि राहण्यासाठी जागा मिळवून देण्यासाठी मोहीम सुरू केली ज्याला १०० स्वयंसेवकांनी पाठिंबा दिला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.theweek.in/focus/economy/2023/04/28/rishi-vaidya-investment-banker-bets-big-on-blockchain-technology-and-finance-of-the-future.html|title=Rishi Vaidya, Investment banker bets big on blockchain technology and finance of the future.|website=The Week|language=en|access-date=2023-07-25}}&lt;/ref&gt;

== पुरस्कार ==

* सोशियोबझ पीपल्स अवॉर्ड २०२२
* चेंज फॉर गुड अवॉर्ड २०२३

== संदर्भ ==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>fnx4lg6xditv4dzty271oy07que97n0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>एर ऑस्ट्राल</title>
    <ns>0</ns>
    <id>339548</id>
    <revision>
      <id>2682197</id>
      <parentid>2680472</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T08:02:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682197</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13225" sha1="edpfopu0rgccu6mor3c05k2z09dbier" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट विमान सेवा|IATA=UU|ICAO=REU|callsign=REUNION|उपकंपन्या=[[एवा एर]]|मुख्य व्यक्ती=जोसेफ ब्रेमा (मुख्याधिकारी)|नाव=एर ऑस्ट्राल|लोगो=Air Austral logo (2015).svg|लोगो_आकारमान=200px|स्थापना=१९७४|तळ=[[सें-डेनिस दि ला रेनुयों]], [[द्झाऊझी]]|मुख्य_शहरे=[[सें-पिएर दि ला रेनुयों]]|फ्रिक्वंट_फ्लायर=कॅप्रिकॉर्न|फ्रिकवंट_फ्लायर=कॅप्रिकॉर्न|एलायंस=[[व्हॅनिला एरलाइन्स]]|विमान संख्या=८|गंतव्यस्थाने=१७|संकेतस्थळ=www.air-austral.com|मुख्यालय=[[रोलाँ गॅरोस विमानतळ]], [[रेयुनियों]]}}

'''एर ऑस्ट्राल''' ही एक [[रेयुनियों]] स्थित फ्रेंच [[विमान वाहतूक कंपनी|विमानवाहतूक कंपनी]] आहे.  ही कंपनी रेयुनियों पासून [[फ्रांस|फ्रान्स]], [[दक्षिण आफ्रिका]], [[थायलंड]], [[भारत]] आणि [[हिंदी महासागर|हिंद महासागरातील]] अनेक शहरांना विमानसेवा पुरवते. एर ऑस्ट्रालकडे ९ विमाने आहेत आणि सुमारे ९०० लोक काम करतात. &lt;ref name=&quot;TourMag&quot;&gt;[http://www.tourmag.com/Air-Austral-renfort-de-la-flotte-et-ouverture-Bordeaux-et-Nantes-en-fevrier-2011_a38960.html Air-Austral renfort de la flotte] TourMag.com 2 June 2010. Retrieved 2010-11-04&lt;/ref&gt;

एर ऑस्ट्रालचे मुख्यालय [[रोलँड गॅरोस विमानतळ]], [[रेयूनियों|रियुनियन]] येथे आहे. &lt;ref&gt;&quot;[http://www.air-austral.com/en/legal-notices.html Legal notices].&quot; Air Austral. Retrieved on 7 9 September 2010. &quot;Air Austral Anonymous company with executive board and supervisory board With a capital of 19 206 900€ Roland Garros Airport area 97438 Sainte Marie or BP 611 - 97472 Saint-Denis Cedex.&quot;&lt;/ref&gt;
[[चित्र:F-ONGB_(22047162675).jpg|इवलेसे| एर ऑस्ट्रालने भारतात थेट विमानसेवेसाठी [[बोईंग ७३७-८००|बोईंग ७३७-८००चा]] वापर करते.]]

== गंतव्यस्थाने ==
ऑक्टोबर २०२२ च्या सुमारासची एर ऑस्ट्रालची गंतव्यस्थाने:

{|class=&quot;wikitable sortable&quot;
! देश किंवा प्रदेश
! शहर
! विमानतळ
! नोंदी
! class=&quot;unsortable&quot; | संदर्भ
|-
| कोमोरोस || [[मोरोनी, कोमोरोस|मोरोनी]] || [[प्रिन्स सैद इब्राहिम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] || ||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.air-austral.com/en/where-we-fly/comoros.html|title =Moroni|author=|access-date=2014-06-29|website=Air Austral}}&lt;/ref&gt;
|-
| फ्रान्स || [[पॅरिस]] || [[चार्ल्स डी गॉल विमानतळ]] || ||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.air-austral.com/en/where-we-fly/paris-cdg.html|title =Paris|author=Air Austral|access-date=2014-06-29}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | मादागास्कर || [[अंटानानारिवो]] || [[इव्हाटो विमानतळ]] || ||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.air-austral.com/en/where-we-fly/madagascar.html|title =Antananarivo|author=Air Austral|access-date=2014-06-29}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[अंट्सिरानाना]] || [[अराचार्ट विमानतळ]] || हंगामी&lt;br&gt;[[एवा एर]]ची विमाने वापरली जातात ||align=center|
|-
| [[नोसी बे]] || [[फासीन विमानतळ]] || ||align=center|
|-
| [[तोआमासिना]] || [[तोआमासिना विमानतळ]] || हंगामी&lt;br&gt;[[एवा एर]]ची विमाने वापरली जातात ||align=center|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | मॉरिशस || [[पोर्ट लुईस]] || [[सर सीवूसागर रामगुलाम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] || ||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.air-austral.com/en/where-we-fly/mauritius-island.html|title =Port Louis|author=Air Austral|access-date=2014-06-29}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[रॉड्रिग्ज]] || [[सर गेटन डुव्हल विमानतळ]] || हंगामी&lt;br&gt;[[एवा एर]]ची विमाने वापरली जातात ||align=center|
|- 
| मायोट || [[द्झाउद्झी]] || [[द्झाउद्झी पामँदझी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] || दुय्यम तळ ||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.air-austral.com/en/where-we-fly/mayotte.html|title =Dzaoudzi|author=Air Austral|access-date=2014-06-29}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | रेयूनियों || [[सेंट-डेनिस, रेयूनियों|सेंट-डेनिस]] || [[रोलँड गॅरोस विमानतळ]] || मुख्य तळ ||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.air-austral.com/en/where-we-fly/reunion-island.html|title =Dzaoudzi|author=Saint Denis/Saint-Pierre|access-date=2014-06-29}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[सेंट-पियरे, रेयूनियों|सेंट-पियरे]] || [[पियरफोंड्स विमानतळ]] || दुय्यम तळ ||align=center|
|-
| दक्षिण आफ्रिका || [[जोहान्सबर्ग]] || [[ओ. आर. तांबो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] || ||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.air-austral.com/en/where-we-fly/south-africa.html|title =Johannesburg|author=Air Austral|access-date=2014-06-29}}&lt;/ref&gt;
|-
| थायलंड || [[बँकॉक]] || [[सुवर्णभूमी विमानतळ]] || ||align=center|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.air-austral.com/en/where-we-fly/thailand.html|title =Bangkok|author=Air Austral|access-date=2014-06-29}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

=== इंटरलाइन करार ===
* [[फ्रेंच बी]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://frenchbee.dohop.com/|title=Frenchbee Connect|work=Dohop|access-date=16 July 2024|archive-date=2024-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20240716121752/https://frenchbee.dohop.com/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* [[स्विस इंटरनॅशनल एरलाइन्स]]&lt;ref name=&quot;SWISS partner airlines&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.swiss.com/gb/en/prepare/baggage/baggage-provisions-partners|title=Fees for partner airlines|website=SWISS|access-date=27 September 2018|archive-date=9 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809150931/https://www.swiss.com/gb/en/prepare/baggage/baggage-provisions-partners|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 
* [[थाई एरवेझ इंटरनॅशनल]]

=== कोडशेर करार&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/other/air-austral-to-suspend-chennai-reunion-flight/articleshow/98554289.cms |title=Air Austral to suspend Chennai-Reunion flight |publisher=Mumbai Mirror |language=en }}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
 ===
{{div col}}
* [[एर फ्रान्स]]
* [[एर मादागास्कर]] 
* [[एर इंडिया]]
* [[एर मॉरिशस]]
* [[एवा एर]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ewa Air Resumes Dzaoudzi – Antananarivo Route in NW25|url=https://www.aeroroutes.com/eng/250916-zdnw25dzatnr}}&lt;/ref&gt;
* [[केन्या एरवेझ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/220901-kquucodeshare|title=KENYA AIRWAYS / AIR AUSTRAL BEGINS CODESHARE PARTNERSHIP IN LATE-AUGUST 2022|website=Aeroroutes|date=1 September 2022}}&lt;/ref&gt;
{{div col end}}

== विमानताफा ==
[[चित्र:F-ONOU_B777-3Q8ER_Air_Austral_MAN_26NOV14_(2).jpg|इवलेसे| एर ऑस्ट्रालचे [[बोईंग ७७७|बोईंग ७७७-३००ईआर]]]]
[[चित्र:AIR_AUSTRAL_B787_Domenjod_27-02-2017.jpg|इवलेसे| एर ऑस्ट्रालचे [[बोईंग ७८७|बोईंग ७८७-८]]]]
ऑगस्ट २०२२मध्ये एर ऑस्ट्रालकडे खालील प्रकाराची विमाने होती:&lt;ref&gt; https://www.planespotters.net/airline/Air-Austral consulted 13 August 2022&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:center;&quot;
|+एर ऑस्ट्रeल leHe
! rowspan=&quot;2&quot; | विमान
! rowspan=&quot;2&quot; | सेवारत
! rowspan=&quot;2&quot; | खरेदीवर
! colspan=&quot;4&quot; | प्रवासी
! rowspan=&quot;2&quot; | नोंदी
|- style=&quot;background:#09c;&quot;
! &lt;abbr title=&quot;Club Austral&quot;&gt;जे&lt;/abbr&gt;
! &lt;u&gt;डब्ल्यू&lt;/u&gt;
! &lt;abbr title=&quot;Loisirs Class&quot;&gt;वाय&lt;/abbr&gt;
! एकूण
|-
| [[एरबस ए२२०|एरबस ए२२०-३००]]
| ३ &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.flightglobal.com/airlines/reunions-air-austral-receives-first-a220/144779.article|title=Reunion's Air Austral receives first A220}}&lt;/ref&gt;
| &amp;mdash;
| &amp;mdash;
| १२
| १२०
| १३२ &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/82359-runions-air-austral-air-madagascar-select-a220|title=Réunion's Air Austral, Air Madagascar select A220|website=ch-aviation|access-date=Mar 8, 2020}}&lt;/ref&gt;
|
|-
| [[बोईंग ७७७|बोईंग ७७७-३००ईआर]]
| ३
| &amp;mdash;
| १८
| ४०
| ३८४
| ४४२
|
|-
| [[बोईंग ७८७|बोईंग ७८७-८]] &lt;ref name=&quot;FlightglobalAirAustralTakesFirst787&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|last=Toh|first=Mavis|url=https://www.flightglobal.com/news/articles/picture-air-austral-takes-first-787-425725/|title=Air Austral takes first 787|date=25 May 2016|publisher=[[Flightglobal]]|location=Singapore|access-date=25 May 2016}}&lt;/ref&gt;
| २
| &amp;mdash;
| १८
| &amp;mdash;
| २४४
| २६२
|
|-
! एकूण
! ८
! &amp;mdash;
! colspan=&quot;5&quot; |
|}

=== निवृत्त विमाने ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:left;&quot;
|+ एर ऑस्ट्रालचा माजी ताफा{{citation needed|date=March 2022}}
|- 
! विमान
! एकूण
! ताफ्यात समाविष्ट
! सेवानिवृत्त
! नोंदी
|-
|[[एटीआर ७२-५००]]
|३
|२०००
|२०२२
|&lt;ref name=&quot;ifn.news&quot;&gt;{{Cite web|last=Fiedler|first=Jan-Hendrik|date=Oct 12, 2019|title=Air Austral signs agreement for three Airbus A220|work=International Flight Network|url=https://www.ifn.news/posts/air-austral-signs-agreement-for-three-airbus-a220/|access-date=Mar 8, 2020|archive-date=2023-01-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20230117153350/https://www.ifn.news/posts/air-austral-signs-agreement-for-three-airbus-a220/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/112936-runions-air-austral-ends-atr72-operations|title=Réunion's Air Austral ends ATR72 operations|website=Ch-Aviation|access-date=23 February 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[बोईंग ७३७-३००]]
|१
|१९९४
|२०११
|
|-
|[[बोईंग ७३७-३००क्यूसी]]
|२
|१९९७
|२०१६
|
|-
|[[बोईंग ७३७-५००]]
|१
|१९९०
|२०११
|
|-
|[[बोईंग ७३७-८००]]
|२
|२०१०
|२०२३
|
|-
|[[बोईंग ७६७-३००ईआर]]
|१
|२००९
|२००९
|
|-
|[[बोईंग ७७७-२००ईआर]]
|३
|२००३
|२०१७
|
|-
|[[बोईंग ७७७-२००एलआर]]
|१
|२०११
|२०१५
|
|-
|[[बोईंग ७७७-३००ईआर]]
|२
|२०१३
|२०१७
|
|-
|[[फोक्कर एफ२८ फेलोशिप]]
|१
|१९८९
|१९९५
|
|}

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}
[[वर्ग:फ्रान्समधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:रेयुनियोंमधील विमानकंपन्या]]</text>
      <sha1>edpfopu0rgccu6mor3c05k2z09dbier</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ऋषभ मित्तल</title>
    <ns>0</ns>
    <id>345410</id>
    <revision>
      <id>2682186</id>
      <parentid>2384169</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T07:29:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682186</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5840" sha1="nagq19et7mjwcq3jqf8tm7f1mcgh16y" xml:space="preserve">{{बदल}}
ऋषभ मित्तल (जन्म २१ फेब्रुवारी १९९५ कटनी, मध्य प्रदेश) एक भारतीय रिअल इस्टेट डेव्हलपर, सामाजिक कार्यकर्ता आणि लैतेज इलेक्ट्रिक चे संस्थापक आणि सीईओ  आहेत. २०२२ मध्ये टाइम्स ऑफ इंडियाने त्यांच्या सामाजिक कार्यासाठी त्यांना उद्योजक फॉर द चेंज पुरस्काराने सन्मानित केले. ते श्री परमेश्वरलाल मित्तल चॅरिटेबल ट्रस्ट आणि कटनीचा ख्वाहिशे ग्रुप चालवतात, हा एक गरजूंना मदत करणारा उपक्रम आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.outlookindia.com/business-spotlight/rishab-mittal-entrepreneurship-is-always-looking-to-improve-abilities-and-systems-news-232787|title=Rishab Mittal : Entrepreneurship Is Always Looking To Improve Abilities And Systems|last=Desk|first=Spotlight|website=Outlook India|access-date=2024-02-29}}&lt;/ref&gt;

== मागील  जीवन आणि शिक्षण ==
मित्तल यांचा जन्म मध्य प्रदेशातील कटनी येथे झाला. त्यांनी क्वीन्स मेरी युनिव्हर्सिटी, लंडन, युनायटेड किंग्डम येथून एमबीएचे शिक्षण घेतले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.mid-day.com/brand-media/article/rishab-mittal-the-pain-is-worth-the-gain-23246863|title=Rishab Mittal : The pain is worth the gain|last=Developer|first=Web|website=Mid-day|access-date=2024-02-29|archive-date=2024-02-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240229172043/https://www.mid-day.com/brand-media/article/rishab-mittal-the-pain-is-worth-the-gain-23246863|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== कारकीर्द ==
ऋषभने लंडनमधून पदवी घेतल्यानंतर लगेचच त्याचा व्यवसाय सुरू केला, जिथे त्याने लिटेज इलेक्ट्रिकची स्थापना केली. त्यांना २०२१ मध्ये आयएफडी  पुरस्कारांद्वारे मॅन ऑफ द नेशन पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. नंतर त्यांनी पेरा स्टील इंडस्ट्रीज प्रा. लिमिटेड, बालाजी मार्बल आणि टाइल्स प्रा. लि., बालाजी कोल रिसोर्सेस प्रा. लि., पेरा फूड्स प्रा. लि., आणि पेरा फ्रेशनर प्रा. लि.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.oneindia.com/amphtml/partner-content/rishabh-mittal-a-passion-for-learning-is-true-entrepreneurship-3449313.html|title=Rishabh Mittal : A passion for learning is true Entrepreneurship|last=Cariappa|first=Anuj|date=August 17, 2022|website=One India|url-status=live}}&lt;/ref&gt; कोविड दरम्यान, मित्तल यांनी त्यांचे सामाजिक कार्य सुरू केले जेथे त्यांनी देशातील वैद्यकीय निकडीसाठी १००० खाटांचे रुग्णालय उघडले. सोबतच त्यांनी मास्कचे वितरण, रस्त्याच्या कडेला असलेल्या असंख्य प्राण्यांना खायला दिले, ऑक्सिजन सिलिंडर आणि ऑक्सिमीटर दान केले. त्यांनी श्री परमेश्वरलाल मित्तल चॅरिटेबल ट्रस्ट आणि कटनीचा ख्वाहिशे ग्रुप सुरू केला, जो गरजूंना मदत करणारा उपक्रम आहे. २०२३ मध्ये, त्यांनी त्यांच्या ट्रस्टकडून मोहिमेअंतर्गत गरजूंना आहार देण्याचा उपक्रम सुरू केला जिथे त्यांनी सुमारे १२०० लोकांना अन्न दिले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://newslivetv.com/rishab-mittal-chase-experiences-not-things/|title=Rishab Mittal : Chase experiences, not things - News Live|date=2022-08-16|language=en-GB|access-date=2024-02-29}}&lt;/ref&gt;

== पुरस्कार ==

* २०२१ मध्ये आयएफडी पुरस्कारांद्वारे मॅन ऑफ द नेशन पुरस्कार
* टाइम्स ऑफ इंडिया तर्फे २०२२ मध्ये चेंज पुरस्कारासाठी उद्योजक

== संदर्भ ==
&lt;references /&gt;

{{DEFAULTSORT:}}
[[वर्ग:भारतीय उद्योजक]]
[[वर्ग:इ.स. १९९५ मधील जन्म]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>nagq19et7mjwcq3jqf8tm7f1mcgh16y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>उमर पंजाबी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>345412</id>
    <revision>
      <id>2682182</id>
      <parentid>2457360</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T07:20:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682182</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4109" sha1="1u474ifvfvvejahc74okzwa375fs6wu" xml:space="preserve">{{बदल}}
'''उमर पंजाबी''' (जन्म ०६ फेब्रुवारी २००२ भिवंडी, महाराष्ट्र) हा एक भारतीय दूरचित्रवाणी अभिनेता आणि यौटूंबेर आहे. तो गुलक (२०२२), जुबली (२०२३) आणि ट्रायल बाय फायर (२०२३) या वेबसिरीजसाठी ओळखला जातो. त्याला २०२३ मध्ये ईटी वेळाने स्टार आयकॉन ऑफ द इयरने सन्मानित केले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.mid-day.com/brand-media/article/umar-punjabi-a-millionaire-and-founder-of-alpha-trader-will-unveil-the-secrets-23316572|title=Umar Punjabi, a millionaire and founder of Alpha Trader, will unveil the secrets of trading in gold|date=2023-10-26|website=Mid-day|language=en|access-date=2024-02-29}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== कारकीर्द ==
पंजाबीने २०२० मध्ये यौटूंबेर म्हणून आपल्या करिअरची सुरुवात केली.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.financialexpress.com/lifestyle/21-year-old-millionaire-umar-punjabi-a-trailblazer-in-the-world-of-forex-trading/3406036/|title=21-year-old millionaire Umar Punjabi: A trailblazer in the world of forex trading|date=2024-02-27|website=Financialexpress|language=en|access-date=2024-02-29}}&lt;/ref&gt; २०२१ मध्ये त्याने द एम्पायर नावाच्या वेब सीरिजमधून पदार्पण केले जिथे त्याने आशुची भूमिका केली होती.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.oneindia.com/partner-content/the-alpha-trader-founder-umar-punjabis-gold-course-gets-sold-out-within-a-minute-3674785.html|title=The Alpha Trader founder Umar Punjabi's Gold Course gets sold out within a minute|last=English Desk|first=Oneindia|date=November 3, 2023|website=OneIndia|url-status=live}}&lt;/ref&gt; नंतर २०२२ मध्ये त्याने आदिदास, सोफीत, वीआयपी  बॅग आणि मकेमाईट्रिप  साठी दूरचित्रवाणी जाहिराती केल्या. २०२२ मध्ये तो गुलक या भारतीय कौटुंबिक वेबसिरीजमध्ये दिसला होता जिथे त्याने राजची साईड रोल साकारली होती. या भूमिकेसाठी त्यांना आयटीएच्या यंग फेस युवा पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. २०२३ मध्ये तो ज्युबिली नावाच्या भारतीय हिंदी-भाषेच्या कालखंडातील नाटक दूरचित्रवाणी मालिकेत टिमोथीच्या भूमिकेत दिसला. २०२३ मध्ये त्याला सर्वोत्कृष्ट अभिनय करणारा अभिनेता देण्यात आला. स्टार नेशनतर्फे वर्षाचा पुरस्कार.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.outlookindia.com/business-spotlight/young-millionaire-and-founder-of-alpha-trader-umar-punjabi-is-making-waves-in-the-trading-sphere-news-327619|title=Young Millionaire And Founder Of Alpha Trader, Umar Punjabi, Is Making Waves In The Trading Sphere|website=Outlook India|language=en|access-date=2024-02-29}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>1u474ifvfvvejahc74okzwa375fs6wu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>अँबी व्‍हॅली विमानतळ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>347163</id>
    <revision>
      <id>2682101</id>
      <parentid>2556737</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T23:45:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682101</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3318" sha1="n3mji3kti7zgjftbzd9h536n6jgcfm0" xml:space="preserve">{{Infobox Airport
| name         = अँबी व्‍हॅली विमानतळ
| nativename   = 
| nativename-a = 
| nativename-r =
| image        = 
| IATA         = 
| ICAO         = VAAV
&lt;center&gt;{{Location map|महाराष्ट्र|width=250|float=center
|caption=|mark=Airplane_silhouette.svg|marksize=10
|label=VAAV |position=right
|lat_deg=18|lat_min=36|lat_sec=33.5|lat_dir=N
|lon_deg=073|lon_min=22|lon_sec=39.9|lon_dir=E
}}&lt;small&gt;अँबी व्‍हॅली विमानतळाचे महाराष्ट्रातील स्थान&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
| type         = सार्वजनिक
| owner        = 
| operator     = [[भारतीय विमानतळ प्राधिकरण]]
| city-served  = 
| location     = [[अँबी व्‍हॅली]], [[लोणावळा]], [[महाराष्ट्र]]
| elevation-f  = 
| elevation-m  = 
| coordinates  = {{coord|18|36|33.5|N|073|22|39.9|E|type:airport|display=inline,title}}
| website      = 
| r1-number    = १४/३२&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://airportguide.com/airport/info/AG1775|title=Aamby Valley Airport - AG1775 - Airport Guide|website=airportguide.com}}&lt;/ref&gt;
| r1-length-f  = 
| r1-length-m  = ३९३७
| r1-surface   = 
| r2-number    = 
| r2-length-f  = 
| r2-length-m  = 
| r2-surface   =
| footnotes    = 
}}
'''अँबी व्‍हॅली विमानतळ''' {{विमानतळ संकेत||VAAV}} हा [[भारत|भारतात]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील एक लहान विमानतळ आहे. विमानतळाचा वापर केवळ खाजगी विमाने करतात. येथून नियोजित उड्डाणे नाहीत. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.mid-day.com/articles/sahara-to-obtain-permission-from-aai-for-connecting-flights-to-pune/71874|title=Sahara to obtain permission from AAI for connecting flights to Pune|date=February 11, 2010|website=mid-day}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; २०१ ९मध्ये विमानतळाचा समावेश [[उडान - प्रादेशिक संधानता योजना|उडान]] प्रादेशिक संधानता योजनेत करण्यात आला. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/other/baramati-aamby-valley-airports-up-for-bids-in-udan-4th-round/articleshow/72359593.cms|title=Baramati, Aamby Valley airports up for bids in UDAN 4th round|website=Mumbai Mirror}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/udan-4-to-focus-on-hill-states-islands/article30226365.ece|title=UDAN 4 to focus on hill States, islands|last=Anand|first=Aditya|date=December 7, 2019|via=www.thehindu.com}}&lt;/ref&gt;

हा किल्ला [[कोरीगड]]जवळ आहे.

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{भारतातील विमानतळ}}

[[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विमानतळ]]</text>
      <sha1>n3mji3kti7zgjftbzd9h536n6jgcfm0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ओडिल अब्दुरखमानोव्ह</title>
    <ns>0</ns>
    <id>347314</id>
    <revision>
      <id>2682213</id>
      <parentid>2675982</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T09:23:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682213</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6784" sha1="3244hv7oekzzi20c9a1whfbva7d5bae" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट पदाधिकारी|उपराष्ट्रपती2=[[Shavkat Mirziyoyev]]|पंतप्रधान=|पंतप्रधान2=|उपराष्ट्रपती=|जन्म_तारीख={{birth date and age|1978|02|06|df=y}}|मृत्युदिनांक=|पक्ष=|पार्टी=}}

'''ओडिल अब्दुखरोहमोनोव''' ( [[उझबेक भाषा|उजबी]] . ओडिल अब्दुखरोहमोनोव, [[सिरिलिक लिपी]] : Одил Каландарович Абдурахманов, जन्म ६ फेब्रुवारी १९७८) हे उझबेकिस्तान प्रजासत्ताकच्या राष्ट्राध्यक्षांच्या प्रशासनाच्या सामाजिक विकास विभागाचे प्रमुख आहेत. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://tashkenttimes.uz/national/9522-odil-abdurahmanov-appointed-adviser-to-president|title=Odil Abdurakhmanov appointed adviser to president|last=akbaryusupov|website=tashkenttimes.uz|access-date=2022-09-17}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; त्याच वेळी ते उझबेकिस्तानच्या शरीरबांधणी आणि निरोगिता महासंघाचे अध्यक्ष आहेत. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://uzfbf.com/ru/odil-abdurahmonov/|title=Одил Абдурахмонов {{!}} BODYBUILDING AND FITNESS FEDERATION OF UZBEKISTAN|access-date=2022-09-17|archive-date=2022-12-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20221201174754/https://uzfbf.com/ru/odil-abdurahmonov/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; पूर्वी, ओडिल अॅब्दुखरोहमोनोव हे तारुण्य राजकारण, विज्ञान, शिक्षण, आरोग्य, संस्कृती आणि क्रीडा विषयांवर राष्ट्राध्यक्षांचे सल्लागार होते. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.gazeta.uz/ru/2022/08/25/adviser/|title=Новым советником президента стал Одил Абдурахманов|date=2022-08-25|website=Газета.uz|language=ru-UZ|access-date=2022-09-17}}&lt;/ref&gt;

== कारकीर्द ==
'''राजकारण'''

* २०२०- ताष्केंट राज्य परिवहन विद्यापीठाचे कुळमंत्री &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://tstu.uz/language/en/rectorat/|title=Rectorat – tstu.uz|language=en-GB|access-date=2022-09-17|archive-date=2022-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20220920163347/https://tstu.uz/language/en/rectorat/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.gazeta.uz/ru/2020/06/17/abdurahmаnov/|title=Назначен ректор Ташкентского университета транспорта|date=2020-06-17|website=Газета.uz|language=ru-UZ|access-date=2022-09-17}}&lt;/ref&gt;
* २०२२ - तारुण्य राजकारण, विज्ञान, शिक्षण, आरोग्य, संस्कृती आणि क्रीडा विषयांवर राष्ट्राध्यक्षांचे सल्लागार. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://brightuzbekistan.uz/en/odil-abdurakhmanov-appointed-adviser-to-the-president/|title=Odil Abdurakhmanov appointed adviser to the President|website=brightuzbekistan.uz|language=en|access-date=2022-09-17|archive-date=2022-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20220920170647/https://brightuzbekistan.uz/en/odil-abdurakhmanov-appointed-adviser-to-the-president/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.uzdaily.uz/en/post/75182|title=Odil Abdurakhmanov becomes an adviser to the President of Uzbekistan|last=UzDaily|website=UzDaily.uz|language=ru|access-date=2022-09-17}}&lt;/ref&gt;
* २०१८-२०१९ - उच्च आणि माध्यमिक विशेष शिक्षण उपमंत्री. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://kun.uz/en/82765432|title=Odil Abdurakhmanov appointed deputy advisor to the president|last=uz|first=Kun|website=Kun.uz|language=en|access-date=2022-09-17}}&lt;/ref&gt;
* उझबेकिस्तानच्या अध्यक्षीय प्रशासनातील मुख्य सल्लागार
* २०१९ - विज्ञान, शिक्षण, आरोग्य आणि क्रीडा विकासासाठी राष्ट्राध्यक्षांचे उपसल्लागार &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://xs.uz/ru/post/naznachen-novyj-zamestitel-sovetnika-prezidenta|title=Назначен новый заместитель советника президента|website=xs.uz|language=ru|access-date=2022-09-17|archive-date=2022-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20220920163616/https://xs.uz/ru/post/naznachen-novyj-zamestitel-sovetnika-prezidenta|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* २०११- उद्योगिता, कामगार संरक्षण आणि लोकसंख्येच्या सामाजिक संरक्षणासाठी रिपब्लिकन वैज्ञानिक केंद्राचे प्रमुख.

'''खेळ'''

* २००६ - उझबेकिस्तानच्या शरीरबांधणी आणि निरोगत्व महासंघाचे संस्थापक
* २०१९ - उझबेकिस्तानच्या शरीरबांधणी आणि निरोगत्व महासंघाचे अध्यक्ष &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://uznews.uz/posts/19117|title=В Федерации бодибилдинга, фитнеса и мас-рестлинга назначен новый президент|website=uznews.uz|language=ru|access-date=2022-09-17}}&lt;/ref&gt;

== वैयक्तिक जीवन ==
अब्दुरखमानोव लग्नबंध आहेत आणि २ मुलांचे वडील आहेत.
[[वर्ग:हयात व्यक्ती]]
[[वर्ग:इ.स. १९७८ मधील जन्म]]</text>
      <sha1>3244hv7oekzzi20c9a1whfbva7d5bae</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>आर्यन गुप्ता</title>
    <ns>0</ns>
    <id>347486</id>
    <revision>
      <id>2682145</id>
      <parentid>2457423</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T05:12:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682145</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4786" sha1="se8h5tkbw4tn4ioj2ctgy6ufyqtsxc0" xml:space="preserve">{{मट्रा}}
'''आर्यन गुप्ता''' (जन्म १४ जुलै २००५ वाराणसी, उत्तर प्रदेश) हा एक भारतीय बाल अभिनेता आहे जो चित्रपट आणि दूरचित्रवाणी शोसाठी प्रसिद्ध आहे. तो रॉकी और रानी की प्रेम कहानी (२०२३) आणि डंकी (२०२३) सारख्या चित्रपटांमध्ये दिसला आहे. त्याला २०२४ मध्ये झी युवा  चा सर्वोत्कृष्ट बालकलाकाराचा पुरस्कार मिळाला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://news.abplive.com/brand-wire/ranveer-singh-aspiring-actor-influencer-aryan-gupta-inspiration-mauj-bhari-zindagi-song-buzz-entertainment-1590211|title=Aspiring Actor And Influencer Aryan Gupta Finds His Inspiration In Ranveer Singh. Here’s What H|last=Bureau|first=ABP News|website=ABP Live|language=en|access-date=2024-04-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.patrika.com/bassi-news/actor-aryan-gupta-debut-music-video-mauj-bhari-zindagi-8046587|title=डेब्यू म्यूजिक वीडियो ‘मौज भरी जिंदगी’ में दिखेंगे अभिनेता आर्यन गुप्ता {{!}} Actor Aryan Gupta debut music video 'Mauj Bhari Zindagi'|date=2023-02-15|website=Patrika News|language=hi|access-date=2024-04-05}}&lt;/ref&gt;

== कारकीर्द ==
गुप्ता यांनी २०२० मध्ये बॉलीवूड उद्योगात आपल्या करिअरची सुरुवात केली जिथे त्यांनी सुरुवातीला दूरचित्रवाणी व्यावसायिक शूट आणि मॉडेलिंग केले. त्यांनी कोलगेट, डाबर, निसान आणि सनफिस्ट सारख्या ब्रँडसाठी चाइल्ड मॉडेल म्हणून काम केले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.outlookindia.com/outlook-spotlight/digital-creator-and-actor-aryan-gupta-to-rap-in-his-debut-music-video-mauj-bhari-zindagi--news-271907|title=Digital Creator And Actor Aryan Gupta To Rap In His Debut Music Video ‘Mauj Bhari Zindagi’|date=2023-03-21|website=Outlook India|language=en|access-date=2024-04-05}}&lt;/ref&gt; २०२१ मध्ये त्याने बॉलीवूड इंडस्ट्रीमध्ये छोरी या चित्रपटाद्वारे अभिनयाची सुरुवात केली जिथे त्याने सनीची भूमिका केली होती.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.mid-day.com/brand-media/article/influencer-and-actor-aryan-gupta-to-feature-in-his-debut-music-video-mauj-bhari-zindagi-23267059|title=Influencer and Actor Aryan Gupta To Feature In His Debut Music Video ‘Mauj Bhari Zindagi’|last=Developer|first=Web|website=Mid-day|access-date=2024-04-05}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; त्याच वर्षी तो रहस्मी रॉकेटमध्ये दिसला होता जिथे त्याने जस्सीची भूमिका केली होती जो मुख्य अभिनेत्रीचा भाऊ आहे. २०२२ मध्ये, त्याने तारा Vs बिलाल या नेटफ्लिक्स कॉमेडी आणि रोमान्स चित्रपटात त्याची भूमिका साकारली होती.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bhojpuri/music/aryan-gupta-to-make-his-music-video-debut-with-the-song-mauj-bhari-zindagi/amp_articleshow/99792050.cms|title=Aryan Gupta to make his music video debut with the song ‘Mauj Bhari Zindagi’|issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt;

== फिल्मोग्राफी ==

* रॉकी और रानी की प्रेम कहानी
* डंकी
* तारा विरुद्ध बिलाल
* रहस्मी रॉकेट

== संदर्भ ==
&lt;references /&gt;

== बाह्य दुवे ==
[https://m.imdb.com/name/nm14800908/ आर्यन गुप्ता] आयएमडीबीवर</text>
      <sha1>se8h5tkbw4tn4ioj2ctgy6ufyqtsxc0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>इश्वाक सिंग</title>
    <ns>0</ns>
    <id>347952</id>
    <revision>
      <id>2682165</id>
      <parentid>2646450</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T06:44:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682165</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6259" sha1="ooqv6skl98212ds1v262j8gc2vte8wk" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''इश्वाक सिंग''' हा एक भारतीय अभिनेता आहे जो प्रामुख्याने [[हिंदी भाषा|हिंदी]] -भाषेच्या दूरचित्रवाणी मालिकांमध्ये काम करतो.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.scoopwhoop.com/entertainment/from-dealing-with-fame-to-reliving-his-childhood-ishwak-singh-opens-up-about-his-love-for-cinema/|title=Ishwak Singh Interview with ScoopWhoop|last=Srishti Magan|date=December 22, 2020|website=scoopwhoop.com}}&lt;/ref&gt; अनेक चित्रपटांमधील छोट्या भूमिकांनंतर, तो ''[[पाताल लोक (वेब मालिका)|पाताल लोक]]'' (२०२०) आणि ''[[रॉकेट बॉईज]]'' (२०२२-२३) या मालिकांमध्ये अभिनय करण्यासाठी प्रसिद्ध झाला, ज्यांना [[फिल्मफेर ओटीटी पुरस्कार|फिल्मफेअर ओटीटी पुरस्कारांसाठी]] नामांकन मिळाले. त्यानंतर त्याने २०२३ मध्ये ''अधुरा'' या भयपट मालिका आणि ''मेड इन हेवनच्या'' दुसऱ्या सीझनमध्ये काम केले आहे.&lt;ref name=&quot;indianexpress&quot;&gt;{{cite news|last=Kadam|first=Prachi|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/ishwak-singh-on-movies-5278200/|title=Ishwak Singh: My first love will always be films|date=28 July 2018|work=द इंडियन एक्सप्रेस|access-date=20 May 2020}}&lt;/ref&gt;

सिंगने ''रांझना'' (२०१३) मधील छोट्या भूमिकेतून पडद्यावर पदार्पण केले.&lt;ref name=&quot;BOI Report&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=1287|title=Raanjhanaa|publisher=[[बॉक्स ऑफिस इंडिया]]}}&lt;/ref&gt; त्याने २०१५ मध्ये ''अलीगढ'' आणि ''तमाशा'' या चित्रपटांमध्ये छोट्या भूमिकांसह चित्रपटांमध्ये विस्तार केला आणि रोमँटिक नाटक ''तुम बिन २'' (२०१६) मध्ये त्याची मोठी भूमिका होती.&lt;ref name=&quot;asianage&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|last=K Jha|first=Subhash|url=https://www.asianage.com/entertainment/bollywood/221116/ishwak-singhs-tum-bin-2-role-kept-hush.html|title=Ishwak Singh's Tum Bin 2 role kept hush|date=22 November 2016|work=The Asian Age|access-date=20 May 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;midday&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|last=Basu|first=Mohar|url=https://www.mid-day.com/articles/ishwak-singh-men-can-go-an-extra-mile-for-love/19618194|title=Ishwak Singh: Men Can Go An Extra Mile For Love|date=19 July 2018|work=Mid Day|access-date=20 May 2020}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; त्यानंतर त्यांनी कॉमेडी ''वीरे दी वेडिंग'' (२०१८) मध्ये [[सोनम कपूर|सोनम कपूरसोबत]] सहाय्यक भूमिका साकारली.&lt;ref name=&quot;ht&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|last=Suri|first=Rishabh|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/veere-di-wedding-actor-ishwak-singh-aka-nirmal-yes-i-am-a-bit-of-a-mother-lover/story-R7VHwvEnLeOK7rUp6Ns1QL.html|title=Veere Di Wedding actor Ishwak Singh aka Nirmal: Yes, I am a bit of a mother-lover!|date=17 July 2018|work=Hindustan Times|access-date=20 May 2020}}&lt;/ref&gt; २०१९ मध्ये, त्याने [[संजय लीला भन्साळी]] निर्मित ''[[मलाल]]'' चित्रपटात छोटी भूमिका केली होती, ज्यात शर्मीन सेगल आणि मीझान जाफरी होते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/sanjay-leela-bhansali-to-launch-niece-sharmin-segal-opposite-javed-jaffrey-s-son-meezaan-in-malaal/story-ctQghnTHuaCvZdB2G2W8xH.htmll|title=Sanjay Leela Bhansali to launch niece Sharmin Segal opposite Javed Jaffrey's son Meezaan in Malaal|date=16 May 2019|website=Hindustan Times|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190518101212/https://www.hindustantimes.com/bollywood/sanjay-leela-bhansali-to-launch-niece-sharmin-segal-opposite-javed-jaffrey-s-son-meezaan-in-malaal/story-ctQghnTHuaCvZdB2G2W8xH.htmll|archive-date=18 May 2019|access-date=18 May 2019}}&lt;/ref&gt;

२०२० च्या [[द टाइम्स ऑफ इंडिया|टाइम्स ५० मोस्ट डिझायरेबल पुरुषांच्या]] यादीत इश्वाक सिंग १८ व्या स्थानावर होता.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/the-times-most-desirable-man-of-2020-sushant-singh-rajput-philosopher-dreamer-charmer/articleshow/83239123.cms|title=Times Most Desirable Men: Sushant Singh Rajput tops the list, while Gurfateh, Ishwak, Pavail are new entry|last=TNN|date=June 8, 2021|website=Times of India}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}
[[वर्ग:जन्माचे वर्ष अनिश्चित]]
[[वर्ग:इ.स.च्या २० व्या शतकातील जन्म]]
[[वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते]]
[[वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>ooqv6skl98212ds1v262j8gc2vte8wk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>अंकुर राठी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>347953</id>
    <revision>
      <id>2682103</id>
      <parentid>2413029</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T23:53:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682103</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4781" sha1="6j15rn7xfzm4gvfzsq55fmvionse7xn" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''अंकुर राठी''' (जन्म २४ मार्च १९९१) एक भारतीय-अमेरिकन अभिनेता आहे. अमेझॉन प्राइम व्हिडिओ शो ''फोर मोअर शॉट्स प्लीज'' (२०१९-२०) मधील भूमिकेसाठी तो प्रसिद्ध आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.mid-day.com/articles/ankur-rathee-graduates-from-boy-toy-to-boyfriend-in-the-second-season-of-four-more-shots-please/22751272|title=Ankur Rathee Graduates From Boy Toy To Boyfriend In The Second Season Of Four More Shots Please!|date=25 April 2020|website=www.mid-day.com|language=en|access-date=25 April 2020}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.ibtimes.co.in/exclusive-four-more-shots-please-actor-ankur-rathee-gets-candid-about-enacting-sex-scenes-kirti-819762 Exclusive: Four More Shots Please actor Ankur Rathee gets candid about enacting sex scenes with Kirti Kulhari]&lt;/ref&gt;

अंकुरने दिग्गज अभिनेते [[नसीरुद्दीन शाह]] यांच्यासोबत ''द ताश्कंद फाईल्स'' (२०१९) चित्रपटात पदार्पण केले. २०२० मध्ये, तो ''थप्पड'' मध्ये [[तापसी पन्नू]] आणि ''तैश'' मध्ये [[जिम सरभ|जिम सरभसोबत]] पुन्हा मोठ्या पडद्यावर परतला होता. अंकुरने क्राईम थ्रिलर मालिका ''अनदेखी'' मध्ये काम केले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.deccanherald.com/metrolife/metrolife-lifestyle/satisfied-using-my-craft-for-entertainment-ankur-rathee-877527.html|title=Satisfied using my craft for entertainment: Ankur Rathee|date=21 August 2020|website=www.deccanherald.com|language=en|access-date=21 August 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.grazia.co.in/people/lockdown-log-a-day-in-the-life-of-ankur-rathee-5512-2.html Lockdown Log: A Day In The Life Of Ankur Rathee]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.mid-day.com/articles/meet-the-latest-actor-all-set-to-play-freedom-fighter-bhagat-singh-ankur-rathee/22646228 Meet The Latest Actor All Set To Play Freedom Fighter Bhagat Singh- Ankur Rathee]{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

अंकुरने २०२२ पासून अभिनेत्री अनुजा जोशीशी लग्न केले आहे, ती माजी बालकलाकार, मास्टर अलंकार यांची मुलगी आणि [[पल्लवी जोशी]] यांची भाची आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tv/ankur-rathee-and-anuja-joshi-are-married-see-pics-of-their-gorgeous-destination-wedding-in-uk-101655358686011.html|title=Ankur Rathee and Anuja Joshi are MARRIED! See pics of their gorgeous destination wedding in UK|date=June 16, 2022|website=Hindustan Times}}&lt;/ref&gt; तिने ''हॅलो मिनी'' मध्ये प्रमुख भूमिका केली आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.news18.com/news/movies/ankur-rathee-gets-engaged-to-anuja-joshi-after-being-in-a-seven-year-long-relationship-2732357.html|title=Ankur Rathee Gets Engaged to Anuja Joshi After Being in a Seven-year Long Relationship|date=25 July 2020|website=www.news18.com|language=en|access-date=25 July 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/ankur-rathee-travelled-4500-kms-across-us-to-propose-to-anuja-joshi-the-pandemic-definitely-threw-a-wrench-in-my-plans/story-zBJk7Tr64cyQUBsYwCtffN.html|title=Ankur Rathee travelled 4500 kms across US to propose to Anuja Joshi: 'The pandemic definitely threw a wrench in my plans'|date=24 July 2020|website=www.hindustantimes.com|language=en|access-date=24 July 2020}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:हयात व्यक्ती]]
[[वर्ग:इ.स. १९९१ मधील जन्म]]
[[वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते]]
[[वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>6j15rn7xfzm4gvfzsq55fmvionse7xn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>उस्मान अफझल</title>
    <ns>0</ns>
    <id>361435</id>
    <revision>
      <id>2682185</id>
      <parentid>2546467</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T07:27:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682185</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5072" sha1="7vmix271g2sad3lp9d5em9g4mb904jy" xml:space="preserve">{{Infobox cricketer
|                name = उस्मान अफझल
|               image = 
|             country = इंग्लंड
|            fullname = उस्मान अफझल
|            nickname = उझ, उझी, ए-स्टार, झफ-झफ
|          birth_date = {{Birth date and age|1977|6|9|df=yes}}
|         birth_place = [[रावळपिंडी]], [[पंजाब (पाकिस्तान)|पंजाब]], पाकिस्तान
|            heightft = 6
|          heightinch = 0
|                role = [[अष्टपैलू]]
|             batting = डावखुरा
|             bowling = [[स्लो लेफ्ट आर्म ऑर्थोडॉक्स]]
|              family = [[कामरान अफझल]] (भाऊ) &lt;br/&gt; [[अकिब अफझल]] (भाऊ) &lt;br/&gt; [[फवाद आलम]] (चुलत भाऊ)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenews.com.pk/tns/detail/678716-cricketing-dynasties-the-twenty-two-families-of|title=Cricketing Dynasties: The Twenty Two Families of Pakistan Test Cricket – Part 6 &amp;#124; Sports &amp;#124; thenews.com.pk|website=www.thenews.com.pk}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|       international = true
|       testdebutdate = ५ जुलै
|       testdebutyear = २००१
|    testdebutagainst = ऑस्ट्रेलिया
|             testcap = ६०५
|        lasttestdate = २ ऑगस्ट
|        lasttestyear = २००१
|     lasttestagainst = ऑस्ट्रेलिया
|               club1 = [[नॉटिंगहॅमशायर काउंटी क्रिकेट क्लब | नॉटिंगहॅमशायर]]
|               year1 = १९९५-२००३
|               club2 = [[नॉर्थम्प्टनशायर काउंटी क्रिकेट क्लब | नॉर्थम्प्टनशायर]]
|               year2 = २००४-२००७
|               club3 = [[सरे काउंटी क्रिकेट क्लब | सरे]]
|               year3 = २००८-२०१०
|             columns = 4
|             column1 = [[कसोटी क्रिकेट | कसोटी]]
|            matches1 = ३
|               runs1 = ८३
|            bat avg1 = १६.६०
|           100s/50s1 = ०/१
|          top score1 = ५४
|         deliveries1 = ५४
|            wickets1 = १
|           bowl avg1 = ४९.००
|            fivefor1 = ०
|             tenfor1 = ०
|       best bowling1 = १/४९
|  catches/stumpings1 = ०/–
|             column2 = [[प्रथम श्रेणी क्रिकेट|प्रथम श्रेणी]]
|            matches2 = २३५
|               runs2 = १४,०५५
|            bat avg2 = ३९.१५
|           100s/50s2 = ३२/७४
|          top score2 = २०४[[नाबाद|*]]
|         deliveries2 = ९,०८९
|            wickets2 = ९८
|           bowl avg2 = ५१.८१
|            fivefor2 = ०
|             tenfor2 = ०
|       best bowling2 = ४/१०१
|  catches/stumpings2 = १०४/–
|             column3 = [[लिस्ट अ क्रिकेट|लिस्ट अ]]
|            matches3 = १९०
|               runs3 = ५,४९१
|            bat avg3 = ३५.८८
|           100s/50s3 = ६/३४
|          top score3 = १३२
|         deliveries3 = १,६०२
|            wickets3 = ५९
|           bowl avg3 = २६.५५
|            fivefor3 = ०
|             tenfor3 = ०
|       best bowling3 = ४/४९
|  catches/stumpings3 = ५३/–
|             column4 = [[ट्वेंटी-२०|टी२०]]
|            matches4 = ५२
|               runs4 = ९४२
|            bat avg4 = २२.४२
|           100s/50s4 = ०/४
|          top score4 = ९८*
|         deliveries4 = १९५
|            wickets4 = ८
|           bowl avg4 = ३२.७५
|            fivefor4 = ०
|             tenfor4 = ०
|       best bowling4 = २/१५
|  catches/stumpings4 = ६/–
|                date = १२ ऑगस्ट
|                year = २०१३ 
|              source = https://cricketarchive.com/Archive/Players/4/4190/4190.html क्रिकेटआर्काइव्ह
}}

'''उस्मान अफझल''' (जन्म ९ जून १९७७) हा पाकिस्तानी जन्मलेला इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू आहे जो २००१ मध्ये ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध इंग्लंडसाठी तीन कसोटी सामने खेळला आहे.

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग: इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू]]
[[वर्ग: पुरुष चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>7vmix271g2sad3lp9d5em9g4mb904jy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>प्लुमेरिया पुडिका</title>
    <ns>0</ns>
    <id>362108</id>
    <revision>
      <id>2682227</id>
      <parentid>2543365</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T11:46:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Deltaspace42</username>
        <id>182738</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Starr 080117-1659 Plumeria pudica.jpg]] → [[File:Starr 080117-1659 Plumeria rubra.jpg]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · correct species</comment>
      <origin>2682227</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6282" sha1="0xjsl6hjmupfsmja734aah5ebsazb75" xml:space="preserve">{{प्रजाती चौकट
 | name = प्लुमेरिया पुडिका
 | image = Plumeria pudica by SE.jpg
 | image_caption = प्लुमेरिया पुडिका
 | regnum = [[Plantae|वनस्पती]]
 | phylum = [[Tracheophyta|ट्रेकिओफायटा]]
 | classis = [[Magnoliopsida|मॅग्नोलिओप्सिडा]]
 | ordo = [[Gentianales|जेंटियानाल्स]]
 | familia = [[Apocynaceae|अपोसायनेसी]]
 | genus = [[Plumeria|नागचंपा]]
 | species = [[Plumeria pudica|पुडिका]]
 | binomial = Plumeria pudica
 | binomial_authority = L.
}}


'''''प्लुमेरिया पुडिका''''' ही ''[[चाफा|प्लुमेरिया]]'' ( [[सप्तपर्णी|अपोसिनॅसी]] ) वंशाची एक प्रजाती आहे, जी [[पनामा]], [[कोलंबिया]] आणि [[व्हेनेझुएला]] येथे मूळ आहे. या विपुल फुलणाऱ्या झाडाची पाने नागाच्या फणासारखी असतात आणि त्याची फुले पांढरी आणि मध्यभागी पिवळी असतात.

'''गोल्डन अ‍ॅरो''' किंवा '''गिल्डेड स्पून''' नावाचा विविधरंगी पानांचा ''प्लुमेरिया पुडिका'' आहे, तसेच [[थायलंड|थायलंडमध्ये]] '''श्री सुपाकोर्न''' किंवा '''पिंक पुडिका''' नावाचा गुलाबी फुलांचा संकर देखील आहे.

== वर्णन ==
प्लुमेरिया पुडिका हे एक पानझडी झुडूप आहे जे ३ ते ४ मीटर उंचीपर्यंत पोहोचू शकते. ते मध्यम आकाराचे असते, त्याचे खोड पातळ असते, पायथ्यापासून फांद्या पसरलेल्या असतात, अनेक फांद्या बनतात ज्या दाट आणि किंचित भडकलेला मुकुट बनवतात. पाने उत्सुकतेने थुंकलेली, लांब, जाड, चमच्याच्या आकाराची, चमकदार गडद हिरव्या रंगाची आहेत. ते सर्व प्लुमेरिया पानांसारखे विषारी आहेत. पांढऱ्या फुलांना खूप कमी सुगंध असतो.

''प्लुमेरिया पुडिकाच्या'' लेटेक्स प्रथिनांवर उंदरांमध्ये पीरियडोन्टायटीससाठी संभाव्य उपचार म्हणून आणि अँटीऑक्सिडंट म्हणून वापरल्याचा अभ्यास केला गेला आहे. &lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|last=Oliveira|first=Lucas E. S.|last2=Moita|first2=Lucas A.|last3=Souza|first3=Bruna S.|last4=Oliveira|first4=Naylla M. V.|last5=Sales|first5=Ana C. S.|last6=Barbosa|first6=Mayck S.|last7=Silva|first7=Francisca D. S.|last8=Farias|first8=Alan L. C.|last9=Lopes|first9=Victor L. R.|date=April 2022|title=Latex proteins from Plumeria pudica reduce ligature‐induced periodontitis in rats|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/odi.13803|journal=Oral Diseases|language=en|volume=28|issue=3|pages=786–795|doi=10.1111/odi.13803|issn=1354-523X|pmid=33586328}}&lt;/ref&gt;

* वधूचा पुष्पगुच्छ
* पांढरा फ्रांगीपाणी
* फिडल लीफ प्लुमेरिया
* जंगली प्लुमेरिया
* बोनेरियन ऑलिंडर
* थाई चंपा (उर्दू)
* नाग (कोब्रा) चंपा (बंगाली)
* நாவில்லா அரளி (&quot; ''naavilla arali'' &quot;) (तमिळ)

== गॅलरी ==
&lt;gallery&gt;
चित्र:Starr_071024-0349_Plumeria_pudica.jpg|{{Center|Growth habit}}
चित्र:Starr 080117-1659 Plumeria rubra.jpg|{{Center|Foliage}}
चित्र:Plumeria_pudica.JPG|{{Center|Flowers}}
चित्र:FlowersAndBuds.jpg|{{Center|Flowers and buds}}
चित्र:Gilded_spoon_young_leaf.jpg|{{Center|Young leaf}}
चित्र:Gilded_spoon_leaf.jpg|{{Center|Gilded spoon leaf tips}}
चित्र:Leaves_of_Plumeria_pudica_in_West_Bengal,_India.jpg|{{Center|Leaves in [[West Bengal]], India}}
चित्र:Plumeria_pudica_plants_and_flowers.jpg|{{Center|Plants and flowers in India}}
चित्र:Flowers_of_Plumeria_pudica_in_West_Bengal,_India.jpg|अल्ट=Flowers of Plumeria pudica in West Bengal, India.|पश्चिम बंगाल, भारतातील ''प्लुमेरिया पुडिकाची'' फुले.
&lt;/gallery&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे ==

* [http://www.frangipanifarm.com.au/images/collector-varieties/popups/verigated-pudica.jpg सनशाइन कोस्ट फ्रांजिपानी फार्म - व्हेरिगेटेड पुडिका] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120324095517/http://www.frangipanifarm.com.au/images/collector-varieties/popups/verigated-pudica.jpg |date=2012-03-24 }}
* [http://www.frangipanifarm.com.au/images/collector-varieties/popups/P-pudica-hybrid-Sri-sup-%20korn.jpg सनशाइन कोस्ट फ्रांजिपानी फार्म - गुलाबी पुडिका] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120222182509/http://www.frangipanifarm.com.au/images/collector-varieties/popups/P-pudica-hybrid-Sri-sup-%20korn.jpg |date=2012-02-22 }}
[[वर्ग:Cite iucn maint]]
[[वर्ग:फुलझाडे]]</text>
      <sha1>0xjsl6hjmupfsmja734aah5ebsazb75</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>श्रीअरविंद आश्रम (दिल्ली शाखा)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>375341</id>
    <revision>
      <id>2682210</id>
      <parentid>2642090</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T08:41:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ketaki Modak</username>
        <id>21590</id>
      </contributor>
      <comment>दुवा जोडला.</comment>
      <origin>2682210</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3470" sha1="bed06s3iz81l7m4xhtqh9si667rlu8w" xml:space="preserve">'''श्रीअरविंद आश्रम, दिल्ली शाखा''' ही [[श्री अरविंद आश्रम|श्रीअरविंद आश्रम, पाँडिचेरी]] यांची एकमेव शाखा आहे. १२ फेब्रुवारी १९५६ रोजी या शाखेची स्थापना झाली. [[मीरा अल्फासा|श्रीमाताजी]] यांचे आशीर्वाद या शाखेला लाभले आहेत.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;My Mother - (श्रीमाताजी यांच्याशी संबंधित १०१ आठवणी) प्रकाशन - श्रीअरविंद आश्रम, दिल्ली शाखा, प्रथम आवृत्ती - १९८२, चौथी आवृत्ती - २०२१, ISBN:978-81-952762-5-7&lt;/ref&gt; सध्या या आश्रमाची जबाबदारी पद्मश्री प्राप्त [[तारा जौहर]] सांभाळत आहेत. 

== स्थापना ==
या आश्रमाच्या स्थापनेमध्ये श्री. [[सुरेंद्रनाथ जौहर]] यांचा मोठा वाटा होता. स्थापनेनंतर अल्पावधीतच म्हणजे  ०५ डिसेंबर १९५७ रोजी या आश्रमामध्ये [[अरविंद घोष|श्रीअरविंद]] यांच्या स्मृती-अवशेषांची (Relics) स्थापना करण्यात आली. श्रीमाताजींनी या शाखेला स्वायत्त संस्थेचा दर्जा दिला. &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== अन्य कार्य ==
आश्रमाच्या स्थापनेच्या वेळी, तेथे श्रीमाताजींच्या संकल्पनेनुसार एका शाळेचीही स्थापना केली.&lt;ref&gt;&quot;Read Surendranath Jauhar's correspondence with The Mother&quot;. ''The Mother &amp; Sri Aurobindo : e-library'' (इंग्रजी भाषेत). 2025-12-25 रोजी पाहिले.&lt;/ref&gt;  शाळा स्थापनेची तारीख २३.४.५६ अशी वैशिष्ट्यपूर्ण होती. १९७१-७२ साली या शाळेचे नामकरण द मदर्स इंटरनॅशनल स्कूल असे करण्यात आले.नंतर पुन्हा त्याचे नामकरण झाले, तेव्हा श्रीअरविंद एज्युकेशन सोसायटी असे नाव निश्चित करण्यात आले.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== अधिकृत संकेतस्थळ ==
https://sriaurobindoashram.net/

== आश्रमातर्फे प्रकाशित होणारे त्रैमासिक ==
[[श्रीअरविंद कर्मधारा (हिंदी नियतकालिक)]]
{{पूर्णयोग}}

== संदर्भ ==

[[वर्ग:आश्रम]]
[[वर्ग:दिल्लीमधील शैक्षणिक संस्था]]</text>
      <sha1>bed06s3iz81l7m4xhtqh9si667rlu8w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>इ.स. १९७९ मधील मराठी चित्रपटांची यादी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>376489</id>
    <revision>
      <id>2682149</id>
      <parentid>2674871</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T05:33:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682149</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5020" sha1="p6fcmv5b5igcbb979wha0bisplmug9b" xml:space="preserve">{{मराठी चित्रपट}}
'''इ.स. १९७९ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या मराठी चित्रपटांची यादी''' येथे आहे.

== चित्रपट यादी ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! प्रदर्शv तारीख
! चित्रपट
! दिग्दर्शक
! कलाकार
! संगीत
! संदर्भ
|-
| ९ फेब्रुवारी
| [[अष्टविनायक (चित्रपट)|अष्टविनायक]]
| [[राजदत्त]]
| [[सचिन पिळगावकर]], [[वंदना पंडित]], [[अशोक सराफ]]
| [[अनिल मोहिले|अनिल]]-[[अरुण पौडवाल|अरुण]]
| &lt;ref&gt;{{cite web |title=Ashtavinayak (1979) |url=https://www.imdb.com/title/tt0235205 |website=IMDb}}&lt;/ref&gt;
|-
| १६ एप्रिल
| [[दीड शहाणे]]
| [[राजा ठाकूर]]
| [[अशोक सराफ]], [[राजा गोसावी]], [[शरद तळवलकर]]
| [[विश्वनाथ मोरे]]
| &lt;ref&gt;{{cite web |title=Did Shahane Movie Profile |url=https://www.marathifilmdata.com/films/did-shahane/ |website=Marathi Film Data }}{{मृत दुवा|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
| २४ मे
| [[दुनिया करी सलाम]]
| [[अनंत माने]]
| [[अशोक सराफ]], [[रंजना]], [[कुलदीप पवार]]
| [[राम लक्ष्मण]]
| &lt;ref&gt;{{cite news |title=Duniya Kari Salam Details |work=Loksatta}}&lt;/ref&gt;
|-
| ३१ ऑगस्ट
| [[सिंहासन (चित्रपट)|सिंहासन]]
| [[जब्बार पटेल]]
| [[निळू फुले]], [[डॉ. श्रीराम लागू]], [[मोहन आगाशे]]
| [[हृदयनाथ मंगेशकर]]
| &lt;ref&gt;{{cite web |title=Sinhasan (1979) |url=https://www.nfa.gov.in/ |website=NFAI }}{{मृत दुवा|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
| २० ऑक्टोबर
| [[२२ जून १८९७ (चित्रपट)|२२ जून १८९७]]
| [[नचिकेत पटवर्धन]], [[जयू पटवर्धन]]
| [[प्रभाकर पटवर्धन]], [[रवींद्र मंकणी]]
| [[आनंद मोडक]]
| &lt;ref&gt;{{cite web |title=22 June 1897 Awards |url=https://www.nationalfilmawards.org/ |access-date=2026-02-06 |archive-date=2020-12-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201204105313/https://www.nationalfilmawards.org/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| १५ नोव्हेंबर
| [[सुन लाडकी या घरची]]
| [[मुरलीधर कापडी]]
| [[अशोक सराफ]], [[निशिगंधा वाड]], [[वंदना गुप्ते]]
| [[विश्वनाथ मोरे]]
| &lt;ref&gt;{{cite web |title=Sun Ladki Ya Gharchi |url=https://www.cinestaan.com/}}&lt;/ref&gt;
|-
| १२ डिसेंबर
| [[हाय सुंदरी]]
| [[कमलाकर तोरणे]]
| [[सचिन पिळगावकर]], [[रंजना]]
| [[राम लक्ष्मण]]
| &lt;ref name=&quot;Ref1979&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.marathifilmdata.com/ |title=Marathi Film Archives 1979 }}{{मृत दुवा|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|}

== पुरस्कार आणि सन्मान ==

* [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]] -- [[२२ जून १८९७ (चित्रपट)|२२ जून १८९७]] या चित्रपटाला 'राष्ट्रीय एकात्मतेवरील सर्वोत्कृष्ट चित्रपट' (नर्गिस दत्त पुरस्कार) मिळाला.
* विशेष उल्लेख -- [[सिंहासन (चित्रपट)|सिंहासन]] चित्रपटाला त्याच्या उत्कृष्ट पटकथेसाठी आणि राजकीय वास्तव मांडण्यासाठी राज्य व राष्ट्रीय स्तरावर गौरवण्यात आले.

== हे सुद्धा पहा ==

* [[मराठी चित्रपटांची यादी]]
* [[१९७८ मधील मराठी चित्रपटांची यादी]]
* [[१९८० मधील मराठी चित्रपटांची यादी]]

== संदर्भ आणि नोंदी==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:इ.स. १९७९ मधील मराठी चित्रपट|*]]
[[वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]]</text>
      <sha1>p6fcmv5b5igcbb979wha0bisplmug9b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>निकोलाय वाविलॉव्ह</title>
    <ns>0</ns>
    <id>377663</id>
    <revision>
      <id>2682180</id>
      <parentid>2669825</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T07:20:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khirid Harshad</username>
        <id>138639</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Khirid Harshad ने लेख [[निकोलाय आयव्हानोविच व्हाव्हिलोव्ह]] वरुन [[निकोलाय वाविलॉव्ह]] ला हलविला</comment>
      <origin>2669825</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9449" sha1="pu6i36iqa6kwqw51nzt2j2ntzcuzbak" xml:space="preserve">{{बदल}}
'''व्हाव्हिलोव्ह''' यांचा जन्म मॉस्कोच्या एका व्यापारी कुटुंबात २५ नोव्हेंबर १८८७ रोजी झाला. [[मॉस्को]] कृषि-विज्ञान संस्थेतून पदवीधर होण्यासाठी त्यांनी वनस्पती-भक्षी गोगलगायींवर संशोधन केले. पुढील दोन वर्षे कवकविज्ञान आणि वनस्पतीचे रोग यावर संशोधन केल्यानंतर दोन वर्षे [[युरोप|यूरोप]]&lt;nowiki/&gt;मध्ये दौरे केले, विल्यम बेटसन या ब्रिटीश शास्त्रज्ञाच्या मदतीने वनस्पतींतील रोगमुक्तीचा अभ्यास केला, जनुकशास्त्रात प्रगती केली. हा वनस्पतीशास्त्रज्ञ लागवडीखालील अन्नधान्न्यांच्या जन्मस्थानांचा शोध घेणारा म्हणून प्रख्यात होता. वाढत जाणाऱ्या जागतिक मानववस्तीला गहू, मका आणि अन्य धान्ये पुरी पडावी यासाठी संशोधन करण्यात त्यांनी आपले आयुष्य वेचले. दुष्काळ आणि मर्यादित (rationed) अन्नधान्य पुरवठा यांनी ग्रासलेल्या खेड्यात वाढलेल्या व्हाव्हिलोव्ह यांना रशिया आणि जगातील दुष्काळाबद्दल लहानपणीच आत्मीयता निर्माण झाली.

सन १९२४ ते १९३५ व्हाव्हिलोव्ह लेनिनग्राड (आता – सेंट पिटर्सबर्ग) येथील लेनिन ऑल युनियन अकादमी ऑफ ॲग्रीकल्चरल सायन्सेस या संस्थेचे संचालक होते. त्यांनी अनेक अभ्यास दौरे काढून जगभरातील धान्य बियाणांचे नमुने गोळा केले आणि लेनिनग्राडमध्ये जगातील सर्वात मोठी बियाणे पेढी निर्माण केली. या बियाणांच्या अभ्यासातून लागवडीखालील धान्यांची जन्मस्थाने निश्चित करण्याचे शास्त्र मांडले. ते रशियाच्या मध्यवर्ती कार्यकारी समितीचे सभासद आणि ऑल युनियन जिऑग्राफिकल सोसायटीचे अध्यक्ष होते. त्यांना लेनिन पदकही प्राप्त झाले होते.

दुसऱ्या महायुद्धातील २८ महिन्यांच्या लेनिनग्राडच्या वेढ्या दरम्यान हर्मिटेज म्युझियममधील अमूल्य कलावस्तू हिटलरच्या सैनिकांच्या हाती पडू नये म्हणून स्टालिनने दुसरीकडे हलवल्या. काही देशभक्त रशियन वैज्ञानिकांनी व्हाव्हिलोव्ह यांनी कष्टपूर्वक जमवलेली जनुकपेढी सुरक्षित ठेवली. या पेढीत बियाणे, मुळे, कंदमुळे, फळे इत्यादींचे सुमारे अडीच लाख नमुने होते. व्हाव्हिलोव्ह संस्थेच्या त्या वैज्ञानिकांनी निवडक जनुक संपत्ती संस्थेच्या तळघरात हलवली आणि त्यांच्या संरक्षणाची जबाबदारी आळीपाळीने उचलली. जर्मन सैन्याचा वेढा उठेपर्यंत त्या जनुक-संपत्तीचे रक्षण करणाऱ्या त्या वैज्ञानिकापैकी नऊजण उपासमारीने मृत्यू पावले, परंतु त्यांनी आपली भूक भागवण्यासाठी त्या साठ्यामधील एकाही दाण्यास हात लावला नाही. अशा प्रकारे व्हाव्हिलोव्ह यांचे आशिया आणि यूरोपमधून गोळा केलेले जनुक-नमुने आणि त्यावर आधारित सिद्धांत वाचवले गेले. जगभरातील वैज्ञानिकांनी आवाज उठवल्यावर फालतू आणि अशास्त्रीय कारणामुळे व्हाव्हिलोव्ह यांना केलेली शिक्षा रशियन सरकारला उठवावी लागली, आणि लायसेन्कोइझमचे समूळ उच्चाटन करावे लागले. व्हाव्हिलोव्ह यांच्या मृत्युनंतर १४ वर्षांनी [[रशिया]]&lt;nowiki/&gt;च्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या सैनिकी कॉलेजीयमने त्यांच्या मृत्युपश्चात मृत्युदंडाची शिक्षा मागे घेतली. एव्हढेच नव्हे तर त्यांना शूर रशियन शास्त्रज्ञ म्हणून नावाजले. सेंट पीटर्सबर्ग येथील सोव्हिएट वनस्पती उद्योग संस्थेचे एन.आय. व्हाव्हिलोव्ह इन्स्टिट्यूट ऑफ प्लांट इंडस्ट्री असे नामकरण केले. तेथे अजूनही जागतिक पातळीवरचा जनुक संग्रह जपलेला आहे.

व्हाव्हिलोव्ह यांना जनुक-संपत्ती शोधून तिचा संग्रह आणि रक्षण करण्याच्या जागतिक कार्याचे जनक म्हणून संबोधले जाते. त्यांनी रशियाव्यतिरिक्त पन्नासपेक्षा जास्त देशात फिरून आठ क्षेत्रे अन्न-धन्य वैविध्याची जन्मभूमी केंद्रे म्हणून निश्चित केली आहेत. ही केंद्रे म्हणजे, [[चीन]], [[भारत]], इंडो-मलायन केंद्र, मध्य आशिया, अफगाणिस्तान-इराण, भूमध्य सामुद्रिक प्रदेश, अबिसिनिया / इथिओपिया, दक्षिण मेक्सिको आणि मध्य अमेरिका, दक्षिण अमेरिका, [[चिले|चिली]] आणि [[ब्राझिल|ब्राझील]]-पाराग्वे.

व्हाव्हिलोव्ह हे उत्कृष्ट संघटक, उच्च प्रतीचे छायाचित्रकार आणि प्रवास-वर्णन लेखक होते. भेट दिलेल्या स्थळांची त्यांनी लिहिलेली वर्णने आजही वेधक वाटतात. धान्यांची लागवड आणि उगमकेंद्रे यांच्या  जागतिक विचारांवर त्यांचा कायम पगडा असून आजच्या या क्षेत्रांतील जगभरातील संशोधकाना मार्गदर्शक ठरतो आहे.

त्यांचा मृत्यू साराटोवाच्या तुरुंगात २६ जानेवारी १९४३ रोजी झाला.</text>
      <sha1>pu6i36iqa6kwqw51nzt2j2ntzcuzbak</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>बार्बरा मॅक्लिंटॉक</title>
    <ns>0</ns>
    <id>377665</id>
    <redirect title="बार्बरा मॅकक्लिंटॉक" />
    <revision>
      <id>2682172</id>
      <parentid>2669836</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T07:08:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khirid Harshad</username>
        <id>138639</id>
      </contributor>
      <comment>[[बार्बरा मॅकक्लिंटॉक]] कडे पुनर्निर्देशित</comment>
      <origin>2682172</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100" sha1="m0nbvn91dyg3ce4h3hwt6vwaeaacj80" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[बार्बरा मॅकक्लिंटॉक]]</text>
      <sha1>m0nbvn91dyg3ce4h3hwt6vwaeaacj80</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मेरी वॉलस्टोनक्राफ्ट</title>
    <ns>0</ns>
    <id>377670</id>
    <redirect title="मेरी वोल्स्टनक्राफ्ट" />
    <revision>
      <id>2682173</id>
      <parentid>2669848</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T07:10:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khirid Harshad</username>
        <id>138639</id>
      </contributor>
      <comment>[[मेरी वोल्स्टनक्राफ्ट]] कडे पुनर्निर्देशित</comment>
      <origin>2682173</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="103" sha1="hfgh7jd2bhl8djf0pigcazhx9kh76k2" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[मेरी वोल्स्टनक्राफ्ट]]</text>
      <sha1>hfgh7jd2bhl8djf0pigcazhx9kh76k2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>के.जी. जॉर्ज</title>
    <ns>0</ns>
    <id>377768</id>
    <revision>
      <id>2682055</id>
      <parentid>2671280</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T12:16:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khirid Harshad</username>
        <id>138639</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Khirid Harshad ने लेख [[के.जी.जॉर्ज]] वरुन [[के.जी. जॉर्ज]] ला हलविला</comment>
      <origin>2671280</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3403" sha1="khzekv262q4ie02f87sln485rfy2h25" xml:space="preserve">'''के.जी.जॉर्ज''' हे इसवी सन १९६५ च्या भारत पाकिस्तान युद्धातील [[लान्स हवालदार]] पदावर असलेले लष्करी जवान होते.
==कौटुंबिक माहिती==
के.जी.जॉर्ज यांचा फेब्रुवारी १९३१ मध्ये जन्म झाला होता.[[रेमो जॉन]] हे त्यांचे नातू आहेत.
==भारत पाकिस्तान युद्धातील कामगिरी==
भारत पाकिस्तान च्या इसवी सन १९६५ च्या युद्धात त्यांनी सहा सप्टेंबर ते दहा सप्टेंबर १९६५ कालावधीत पाकिस्तानी लष्कराच्या सतत तोफगोळ्यांचा मारा आणि हवाई हल्ल्याला न जुमानता [[वाघा सेक्टर]]मधील खंडित दळणवळण पुनर्स्थापित करण्यासाठी लष्करी तुकडीचे नेतृत्व केले होते.आठ व नऊ सप्टेंबर १९६५ च्या रात्री स्वतःच्या जीवाची पर्वा न करता ब्रिगेड मुख्यालयापासून अग्रभागी तैनात असलेल्या बटालियन पर्यंत दळणवळण मार्ग स्थापित केला.
==पुरस्कार==
इसवी सन १९६५ च्या भारत पाकिस्तान युद्धात त्यांनी दाखविलेल्या अतुलनीय शौर्यासाठी त्यांना भारत सरकारने वीरचक्र पुरस्कार प्रदान केला होता.[[वीरचक्र]] हा पुरस्कार युद्धकाळातील शौर्यासाठी दिला जाणारा देशाचा तिसरा सर्वोच्च पुरस्कार आहे.
==निधन==
लान्स हवालदार-के.जी.जॉर्ज ह्यांचे वयाच्या ९५ व्या वर्षी [[केरळ|केरळमधील]] [[कोट्टायम]] येथील त्यांच्या निवासस्थानी वार्धक्याने शनिवार दिनांक ७ मार्च २०२६ रोजी पहाटे निधन झाले.
&lt;ref&gt;महाराष्ट्र टाईम्स,सोमवार,९ मार्च २०२६&lt;/ref&gt;
==संदर्भ व नोंदी==
[[वर्ग:वीर चक्र विजेते]]
[[वर्ग:भारत-पाकिस्तान दुसरे युद्ध]]
[[वर्ग:इ.स. १९३१ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:भारत-पाकिस्तान युद्धे]]</text>
      <sha1>khzekv262q4ie02f87sln485rfy2h25</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>इटा एरवेझ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>378617</id>
    <revision>
      <id>2682162</id>
      <parentid>2681607</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T06:30:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682162</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33760" sha1="3y9yq1xdovfik0vljrcvklq8op0nz4u" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''इतालिया त्रास्पोर्तो एरिओ एस.पी.ए'''. तथा '''इटा एरवेझ''' ही [[इटली]]ची [[ध्वजवाहक]] विमान कंपनी आहे.&lt;ref&gt;{{cite web|title=ITA to start off with 2,800 workers|url=https://www.ansa.it/english/news/2021/08/24/ita-to-start-off-with-2800-workers_d5be1dc6-690f-40f7-9bcb-b103ef78e1dd.html|website=Ansa.it|access-date= २८ ऑगस्ट २०२१|date= २४ ऑगस्ट २०२१}}&lt;/ref&gt; ही कंपनी [[इटली सरकार]] (अर्थ आणि वित्त मंत्रालयामार्फत) आणि [[लुफ्तांसा समूह]] यांच्या मालकीची आहे.

या विमान कंपनीची स्थापना २०२० मध्ये दिवाळखोर झालेल्या [[अलिटालिया]]ची वारस म्हणून करण्यात आली. ही विमान कंपनी ७०पेक्षा जास्त  देशांतर्गत, युरोपीय आणि आंतरखंडीय शहरांना विमानसेवा पुरवते.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ita-airways.com/en_gb/fly-ita/ita-world/network.html|title=ITA AIRWAYS WORLD|website=ita-airways.com|date=|access-date= १९ नोव्हेंबर २०२२|archive-date= २२ सप्टेंबर २०२२|archive-url=https://web.archive.org/web/20220922005220/https://www.ita-airways.com/en_gb/fly-ita/ita-world/network.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; हे या कंपनीचा मुख्य तळ [[रोम फ्युमिचिनो विमानतळ]] येथे तर दुय्यम तळ [[मिलान लिनाते विमानतळ]] येथे आहे. २०२५ मध्ये इटा एरवेझने  [[स्कायटीम]] मधील अंग काढून घेतले.&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{Cite web |title=ITA Airways exits SkyTeam Alliance |url=https://www.skyteam.com/en/about/press-releases/press-releases-2025/ita-airways-exits-skyteam-alliance |access-date= ३ फेब्रुवारी २०२५ |website=www.skyteam.com |language=en}}&lt;/ref&gt; लुफ्तांसा समूहातील विलीनीकरणाचा भाग म्हणून २०२६ मध्ये [[स्टार अलायन्स]] मध्ये सामील होईल.&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:13&quot;&gt;{{Cite web |date=2025-04-02 |title=ITA Airways Set to Start Integration into Star Alliance |url=https://www.staralliance.com/en/news-article?newsArticleId=4962476&amp;groupId=20184 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250410053540/https://www.staralliance.com/en/news-article?newsArticleId=4962476&amp;groupId=20184 |archive-date= १० एप्रिल २०२५ |access-date= २२ मे २०२५ |website=Star Alliance |language=en-GB }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=WirtschaftsWoche |url=https://www.wiwo.de/unternehmen/luftverkehr-lufthansa-steigt-bei-airline-ita-ein-was-sich-aendert-/30161282.html |access-date=१० जानेवारी २०२५ |website=www.wiwo.de }}{{मृत दुवा|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== गंतव्यस्थाने ==
{{मुख्य लेख|एटा एरवेझची गंतव्यस्थाने}}
नोव्हेंबर २०२४ च्या सुमारास इटा एरवेझ [[इटली]], [[युरोप]], [[आफ्रिका]], [[आशिया]], [[उत्तर अमेरिका]] आणि [[दक्षिण अमेरिका]] खंडांतील ७३ शहरांना सेवा पुरवत होती. २०२५ पर्यंत ७४ शहरे आणि ८९ मार्गांवर सेवा देण्याचे या कंपनीचे नियोजन आहे.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|title=About Us|url=https://www.ita-airways.com/en_en/fly-ita/ita-world/about-us.html|access-date=१४ मार्च २०२३|website=ITA Airways|archive-date=१ नोव्हेंबर २०२२|archive-url=https://web.archive.org/web/20221101225626/https://www.ita-airways.com/en_en/fly-ita/ita-world/about-us.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== युती ===
इटा एरवेझ २०२१ ते २०२५ पर्यंत [[स्कायटीम]] युतीचा सदस्य होती.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=ITA Airways joins Skyteam|url=https://www.businesstraveller.com/business-travel/2021/10/29/ita-airways-joins-skyteam/|access-date=२९ ऑक्टोबर २०२१|website=Business Traveller|date=२९ ऑक्टोबर २०२१ |language=en-GB}}&lt;/ref&gt; ३ फेब्रुवारी २०२५ रोजी कंपनीने जाहीर केले की ती [[लुफ्थांसा समूह]]ामध्ये सामील होईल आणि स्कायटीम सोडून [[स्टार अलायन्स]]मध्ये प्रवेश करेल.&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt; ही विमान कंपनी ३० एप्रिल २०२५ रोजी अधिकृतपणे स्कायटीममधून बाहेर पडली आणि १ एप्रिल २०२६ रोजी स्टार अलायन्समध्ये तिचा अधिकृत प्रवेश झाला.&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:13&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=COMUNICATO STAMPA ITA Airways presenta le novità commerciali in sinergia con il Gruppo Lufthansa Partnership tra Volare e Miles &amp; More, previsti altri benefici per i passeggeri La Compagnia italiana annuncia l'uscita dall'Alleanza SkyTeam |url=https://www.ita-airways.com/content/dam/ita/files/IT/volare/mondo-ita/comunicati-stampa/2025/Comunicato_Conferenza_%20stampa_3_febbraio%20(1).pdf |access-date=४ फेब्रुवारी २०२५ |archive-date=२२ फेब्रुवारी २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222235301/https://www.ita-airways.com/content/dam/ita/files/IT/volare/mondo-ita/comunicati-stampa/2025/Comunicato_Conferenza_%20stampa_3_febbraio%20%281%29.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

=== कोडशेर करार&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ita-airways.com/en_gb/fly-ita/ita-world/network.html|title=The Network|website=ITA Airways|access-date=१९ नोव्हेंबर २०२२|archive-date=२२ सप्टेंबर २०२२|archive-url=https://web.archive.org/web/20220922005220/https://www.ita-airways.com/en_gb/fly-ita/ita-world/network.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ===
{{div col|colwidth=17em}}
* [[एरोलिनियास अर्जेंटिनास]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aerolineas.com.ar/en-ar/servicioscliente/codeshare/14_itaairways|title=Our Allies|publisher=Aerolineas Argentinas|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20221005211848/https://www.aerolineas.com.ar/en-ar/servicioscliente/codeshare/14_itaairways|archive-date=५ ऑक्टोबर २०२२}}&lt;/ref&gt;
* [[एरोमेक्सिको]]&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.lagenziadiviaggimag.it/ita-e-aeromexico-codeshare-sulla-roma-citta-del-messico/ | title=Ita e Aeroméxico, verso il codeshare sulla Roma-Città del Messico | date=२० मार्च २०२३ }}&lt;/ref&gt;
* [[एर कॅनडा]]&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Adler |first1=David |title=Air Canada and ITA Airways Enhance Connectivity with New Codeshare Agreement |url=https://passport.news/article/845 |access-date=१५ जुलै २०२५ |work=PassportNews |date=१४ जुलै २०२५ |language=en}}&lt;/ref&gt;
* [[एर कॅरिब्स]]&lt;ref name=&quot;cs&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.aircaraibes.com/la-compagnie/code-share|title=Nos accords aériens|trans-title=Our air agreements|language=FR|website=Air Caraïbes|access-date=१४ सप्टेंबर २०२०}}&lt;/ref&gt;
* [[एर कॉर्सिका]]&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://italiavola.com/2022/04/19/ita-airways-e-in-code-share-con-air-corsica-su-ajaccio/ | title=ITA Airways è in code share with Air Corsica su Ajaccio | date=१९ एप्रिल २०२२ }}&lt;/ref&gt;
* [[एर डोलोमिटी]]&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite web | url=https://newsroom.lufthansagroup.com/en/the-route-network-of-ita-airways-and-lufthansa-group-can-be-combined-through-code-sharing/ | title=The route network of ITA Airways and Lufthansa Group can be combined through code sharing | date=२५ फेब्रुवारी २०२५ }}&lt;/ref&gt;
* [[एर युरोपा]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.teleborsa.it/News/2021/11/08/ita-airways-e-air-europa-accordo-per-migliore-connettivita-tra-i-due-network-71.html#.YYkip2DMLIU|access-date=२८ ऑक्टोबर २०२१|website=teleborsa.it|language=it|title=ITA Airways e Air Europa, accordo per migliore connettività tra i due network|trans-title=ITA Airways and Air Europa, codeshare for a better connectivity between their networks}}&lt;/ref&gt;
* [[एर फ्रान्स]]&lt;ref&gt;{{Cite web|date=९ डिसेंबर २०२१|title=ITA Airways, accordo di codeshare con Air France|url=https://www.borsaitaliana.it/borsa/notizie/teleborsa/economia/ita-airways-accordo-di-codeshare-con-air-france-79_2021-12-09_TLB.html?lang=it|language=Italian|trans-title=ITA Airways, codeshare agreement with Air France|website=borsaitaliana.it}}&lt;/ref&gt;
* [[एर सर्बिया]]&lt;ref&gt;{{Cite web|date=१८ नोव्हेंबर २०२१|title=Accordo di codice di code share tra Air Serbia e ITA Airways|url=https://italiavola.com/2021/11/26/accordo-di-codice-di-code-share-tra-air-serbia-e-ita-airways/|language=Italian|trans-title=Codeshare agreement between Air Serbia and ITA Airways|website=italiavola.com}}&lt;/ref&gt;
* [[एर बाल्टिक]]&lt;ref&gt;{{Cite press release|url=https://www.itaspa.com/content/dam/itaspa/files/EN/fly/ita-world/press-release/Press_release_code_share_airBaltic.pdf|title=ITA Airways and airBaltic Announce Codeshare Agreement|website=ITA Airways|access-date=२५ जानेवारी २०२२|archive-date=२० सप्टेंबर २०२२|archive-url=https://web.archive.org/web/20220920163127/https://www.itaspa.com/content/dam/itaspa/files/EN/fly/ita-world/press-release/Press_release_code_share_airBaltic.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* [[ऑल निप्पॉन एरवेझ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|date=१२ जानेवारी २०२४|title=ANA / ITA Airways begins codeshare service from late-Jan 2024|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240112-aznhcodeshare|website=aeroroutres.com}}&lt;/ref&gt;
* [[ऑस्ट्रियन एरलाईन्स]]&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;
* [[एव्हियान्का]]&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.aviacionline.com/2022/10/avianca-and-ita-airways-sign-codeshare-agreement/ | title=Avianca and ITA Airways sign codeshare agreement | date=२० ऑक्टोबर २०२२ | access-date=२० ऑक्टोबर २०२२ | archive-date=२९ ऑक्टोबर २०२२ | archive-url=https://web.archive.org/web/20221029193826/https://www.aviacionline.com/2022/10/avianca-and-ita-airways-sign-codeshare-agreement/ | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* [[अझुल ब्राझिलियन एरलाईन्स]]&lt;ref&gt;{{Cite press release|url=https://www.ita-airways.com/content/dam/ita/files/EN/fly/ita-world/press-release/codeshare_with_Azul_ENG.pdf|date=७ जून २०२२|title=ITA Airways announces codeshare agreement with Azul|website=ITA Airways|access-date=१० जून २०२२|archive-date=२० सप्टेंबर २०२२|archive-url=https://web.archive.org/web/20220920170511/https://www.ita-airways.com/content/dam/ita/files/EN/fly/ita-world/press-release/codeshare_with_Azul_ENG.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* [[ब्रुसेल्स एरलाईन्स]]&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;
* [[बल्गेरिया एर]]&lt;ref&gt;{{Cite news|date=१८ नोव्हेंबर २०२१|title=TAROM e Bulgaria Air sono in code share con ITA Airways|url=https://italiavola.com/2021/11/17/tarom-e-bulgaria-air-sono-in-code-share-con-ita-airways/|language = Italian|trans-title = TAROM and Bulgaria Air codeshare with ITA Airways|newspaper=Italiavola &amp; Travel}}&lt;/ref&gt;
* [[चीन एरलाईन्स]]
* [[क्रोएशिया एरलाईन्स]]
* [[एमिरेट्स]]&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Emirates/ITA Airways begins codeshare service from Jan 2025|url=https://www.aeroroutes.com/eng/250120-azekcodeshare|access-date=२० जानेवारी २०२५|website=aeroroutes.com}}&lt;/ref&gt;
* [[इथियोपियन एरलाइन्स]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ita-airways.com/en_gb/fly-ita/ita-world/network.html|title=The Network|publisher=ITA Airways|access-date=६ एप्रिल २०२३|archive-date=२२ सप्टेंबर २०२२|archive-url=https://web.archive.org/web/20220922005220/https://www.ita-airways.com/en_gb/fly-ita/ita-world/network.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* [[एतिहाद एरवेझ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|date=७ डिसेंबर २०२१|title=ITA Airways sigla accordo code-share con Etihad Airways |url=https://www.borsaitaliana.it/borsa/notizie/teleborsa/economia/ita-airways-sigla-accordo-codeshare-con-etihad-airways-109_2021-12-07_TLB.html?lang=it|trans-title=ITA Airways signs a code-share agreement with Etihad Airways|website=borsaitaliana.it}}&lt;/ref&gt;
* [[युरोविंग्स]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/250806-azewcodeshare|title=ITA Airways Expands Eurowings Codeshare in mid-3Q25|website=AeroRoutes}}&lt;/ref&gt;
* [[हायनन एरलाईन्स]]
* [[आइसलँडएर]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=Icelandair / ITA Airways Begins Codeshare Partnership From Jan 2025|url=https://www.aeroroutes.com/eng/241219-fiazcodeshare|access-date=१९ डिसेंबर २०२४|website=aeroroutes.com}}&lt;/ref&gt;
* [[केन्या एरवेझ]]&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://allafrica.com/stories/202112240406.html|access-date=२५ डिसेंबर २०२१|website=allafrica.com|title=Kenya Airways Strikes Codeshare Deal With Italian Carrier, Ita Airways|date=२४ डिसेंबर २०२१ }}&lt;/ref&gt;
* [[केएलएम]]&lt;ref&gt;{{Cite web|date=३ डिसेंबर २०२१|title=ITA Airways, codeshare con KLM|url=https://www.advtraining.it/news/77170-ita-airways-codeshare-con-klm|language = Italian|trans-title = ITA Airways, codeshare with KLM|website=advtraining.it}}&lt;/ref&gt;
* [[केएम माल्टा एरलाईन्स]]&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.corrieredimalta.com/vita-a-malta/turismo/km-malta-airlines-e-ita-airways-siglano-accordo-di-codeshare/ | title=KM Malta Airlines e ITA Airways siglano accordo di codeshare | date=२७ जून २०२४ }}&lt;/ref&gt;
* [[कुवेत एरवेझ]]&lt;ref&gt;{{Cite press release|url=https://www.ita-airways.com/content/dam/ita/files/EN/fly/ita-world/press-release/codeshare_%20ITA_Airways_KuwaitAirways.pdf|date=६ जून २०२२|title=Launch of codeshare flights between ITA Airways and Kuwait Airways|website=ITA Airways|access-date=१० जून २०२२|archive-date=२० सप्टेंबर २०२२|archive-url=https://web.archive.org/web/20220920170432/https://www.ita-airways.com/content/dam/ita/files/EN/fly/ita-world/press-release/codeshare_%20ITA_Airways_KuwaitAirways.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* [[एलओटी पोलिश एरलाईन्स]]&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Liu |first1=Jim |title=ITA Airways / LOT Polish Airlines Begins Codeshare Service From April 2025 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/250416-azlocodeshare |access-date=१६ एप्रिल २०२५ |work=AeroRoutes |date=१६ एप्रिल २०२५ |language=en-CA}}&lt;/ref&gt;
* [[लुफ्थांसा]]&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;
* [[लक्सएर]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.milanolinate-airport.com/en/flights/arrivals/flight-detail?action=execute&amp;flightId=5532850|title=Flight Tracking I Milano Malpensa Airport|website=www.milanolinate-airport.com}}&lt;/ref&gt;
* [[मिडल इस्ट एरलाईन्स]]&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.mea.com.lb/english/about-mea/codeshare-flight | title=MEA - Middle East Airlines | Codeshare flight }}&lt;/ref&gt;
* [[पेगासस एरलाईन्स]]
* [[प्लस अल्ट्रा लिनियास एरियास]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.plusultra.com/es-es/newsletter/plus-ultra-and-ita-airways-join-forces-to-enhance-connections-between-italy-and-south-america/|title=Plus Ultra - Plus Ultra and ITA Airways join forces to enhance connections between Italy and South America|website=www.plusultra.com}}&lt;/ref&gt;
* [[रॉयल एर मारोक]]
* [[रॉयल जॉर्डनियन]]
* [[सौदिया]]
* [[स्विस इंटरनॅशनल एर लाईन्स]]&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;
* [[टीएपी एर पोर्तुगाल]]&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Machado|first=João|date=१५ नोव्हेंबर २०२१|title=ITA and TAP announce codeshare agreement, increasing Italy-Portugal connectivity|url=https://www.aviacionline.com/2021/11/ita-and-tap-announce-codeshare-agreement-increasing-italy-portugal-connectivity/|access-date=१६ नोव्हेंबर २०२१|website=Aviacionline.com|archive-date=१६ नोव्हेंबर २०२१|archive-url=https://web.archive.org/web/20211116011341/https://www.aviacionline.com/2021/11/ita-and-tap-announce-codeshare-agreement-increasing-italy-portugal-connectivity/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* [[तारोम]]&lt;ref&gt;{{Cite web|date=१८ नोव्हेंबर २०२१|title=TAROM e Bulgaria Air sono in code share con ITA Airways|url=https://italiavola.com/2021/11/17/tarom-e-bulgaria-air-sono-in-code-share-con-ita-airways/|language=Italian|trans-title=TAROM and Bulgaria Air codeshare with ITA Airways|website=italiavola.com}}&lt;/ref&gt;
* [[टर्किश एरलाईन्स]]
* [[युनायटेड एरलाईन्स]]&lt;ref&gt;{{Cite web|date=९ सप्टेंबर २०२५|title=Italy and the USA even more connected: new codeshare agreement between ITA Airways and United Airlines takes off|url=https://www.ita-airways.com/content/dam/ita/files/EN/fly/ita-world/press-release/2025/New_AZ-UA_codeshare_further_connects_Italy_and_USA_ENG_def.pdf|language=English|website=ita-airways.com|access-date=२ डिसेंबर २०२५|archive-date=६ ऑक्टोबर २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20251006174233/https://www.ita-airways.com/content/dam/ita/files/EN/fly/ita-world/press-release/2025/New_AZ-UA_codeshare_further_connects_Italy_and_USA_ENG_def.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* [[व्हिएतनाम एरलाईन्स]]&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.vietnamairlines.com/vn/en/vietnam-airlines/subsidiaries-partners/ | title=Subsidiaries &amp; Affiliates | access-date=७ ऑक्टोबर २०२२ | archive-date=१५ ऑक्टोबर २०२२ | archive-url=https://web.archive.org/web/20221015110126/http://www.vietnamairlines.com/vn/en/vietnam-airlines/subsidiaries-partners/ | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* [[झियामेन एर]]
{{div col end}}

=== इंटरलाइन करार ===
{{div col}}
* [[एपीडी एरलाईन्स]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.apgiet.com/all-partner-airlines.html|title=ALL PARTNER AIRLINES|website=APG IET}}&lt;/ref&gt;
* [[कॉर्सेअर इंटरनॅशनल]]&lt;ref&gt;{{Cite web | title=Corsair's airline partners {{!}} Corsair | url=https://www.flycorsair.com/en/corsair-s-airline-partners#:~:text=Travel%20with%20ITA%20Airways,please%20review%20the%20information%20below. | archive-url=https://web.archive.org/web/20250216080507/https://www.flycorsair.com/en/corsair-s-airline-partners | access-date=२०२६-०१-१७ | archive-date=२०२५-०२-१६}}&lt;/ref&gt;
* [[फ्लायदुबई]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=Interline baggage allowance and rules|url=https://www.flydubai.com/en/flying-with-us/baggage/interline-partners-baggage-rules|website=Flydubai}}&lt;/ref&gt;
* हन एर&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hahnair.com/en/partner-carriers|title=Partner Carriers | Hahnair|website=www.hahnair.com}}&lt;/ref&gt;
* [[इरिओ]] (रेल्वे)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ita-airways.com/it_it/aereo-treno.html|website=ita-airways.com|language=it|title=ITA Airways e il Gruppo Ferrovie dello Stato insieme per l'intermodalità|date= ४ फेब्रुवारी २०२३ |trans-title=ITA Airways and Ferrovie dello Stato Group together for intermodality}}&lt;/ref&gt;
* [[निओस (विमान कंपनी)|निओस]]&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.wetravel.biz/2022/02/08/accordo-di-feederaggio-tra-neos-e-ita-airways/ | title=Accordo di feederaggio tra Neos e ITA Airways | work = WeTravel | first = Luca | last = Gorrasi | date=८ फेब्रुवारी २०२२ }}&lt;/ref&gt;
* [[क्वांटास]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://italiavola.com/2021/12/16/qantas-e-ita-airways-vanno-in-code-share/|access-date=१६ डिसेंबर २०२१|website=italiavola.com|language=it|title=Qantas e ITA Airways vanno in interline|date=१६ डिसेंबर २०२१ |trans-title=Qantas interline with ITA Airways}}&lt;/ref&gt;
* [[त्रेनितालिया]] (रेल्वे)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://italiavola.com/2023/02/04/ita-airways-e-il-gruppo-ferrovie-dello-stato-insieme-per-lintermodalita/|access-date=४ फेब्रुवारी २०२३|website=italiavola.com|language=it|title=ITA Airways e il Gruppo Ferrovie dello Stato insieme per l'intermodalità|date= ४ फेब्रुवारी २०२३ |trans-title=ITA Airways and Ferrovie dello Stato Group together for intermodality}}&lt;/ref&gt;
* [[टी'वे एर]]&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.yna.co.kr/view/AKR20250919073700003?input=1195m|title=티웨이항공, ITA와 노선 연계 운항…환승 편의성 제고|trans-title=T'way Air operates route link with ITA...Improved convenience of transfer|publisher=Yonhap News Agency|date=१९ सप्टेंबर २०२५}}&lt;/ref&gt;
* [[व्हर्जिन अटलांटिक]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://flywith.virginatlantic.com/za/en/partner-airlines.html|title=Our partner airlines | Virgin Atlantic|website=flywith.virginatlantic.com}}&lt;/ref&gt;
{{div col end}}

== विमान ताफा ==
डिसेंबर २०२५ च्या सुमारास इटा एरवेझ [[एरबस]] बनावटीची पर्यावरणपूरक आणि कार्बन-कार्यक्षम विमानताफा चालवते:&lt;ref&gt;{{cite magazine |title=Global Airline Guide 2025 - ITA Airways |magazine=Airliner World |date=September 2025 |page=63}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-04-03 |title=Orders and Deliveries {{!}} Airbus |url=https://www.airbus.com/en/products-services/commercial-aircraft/orders-and-deliveries |access-date=२०२५-०६-०६ |website=www.airbus.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:0.5em auto; text-align:center&quot;
|-
!rowspan=&quot;2&quot;|विमान
!rowspan=&quot;2&quot;|सेवेत
!rowspan=&quot;2&quot;| मागणी
!colspan=&quot;5&quot;|प्रवासी क्षमता
!rowspan=&quot;2&quot;|नोंदी
|-
!जे
!डब्ल्यू
!वाय
!एकूण
!संदर्भ
|-
|[[एरबस ए२२०-१००]]
|१२
|—
|—
|—
|१२५
|१२५
|&lt;ref&gt;{{cite web |title=How ITA Airways intends to avoid the mistakes of Alitalia |url=https://www.key.aero/article/how-ita-airways-intends-avoid-mistakes-alitalia |date=२४ जानेवारी २०२३ |website=key.aero}}&lt;/ref&gt;
|rowspan=&quot;3&quot;|[[एरबस ए३१९-१००]] ची जागा घेणार.
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[एरबस ए२२०-३००]]
|rowspan=&quot;2&quot;|१८
|rowspan=&quot;2&quot;|१
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|१४८
|१४८
|rowspan=&quot;2&quot;|
|-
|१४९
|१४९
|-
|[[एरबस ए३१९-१००]]
|१०
|—
|—
|—
|१४४
|१४४
|
|सेवेतून बाद करून एरबस ए२२० द्वारे बदलले जाणार.
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|[[एरबस ए३२०-२००]]
|rowspan=&quot;2&quot;|१७
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|rowspan=&quot;2&quot;|—
|१७४
|१७४
|rowspan=&quot;2&quot;|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.alitalia.com/content/dam/alitalia/00_tagliate_nuovo_sito/05_volare_alitalia/mondo_alitalia/flotta/map/seat-map-A320.pdf|title=A320/32A - 180 SEATS - DOMESTIC FLIGHTS|access-date=२० सप्टेंबर २०२१|archive-date=२ नोव्हेंबर २०२०|archive-url=https://web.archive.org/web/20201102175816/https://www.alitalia.com/content/dam/alitalia/00_tagliate_nuovo_sito/05_volare_alitalia/mondo_alitalia/flotta/map/seat-map-A320.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|access-date=२८ जून २०२३|title=ITA Airways Airbus A320 Mappa dei posti a sedere - Aggiornato 2023. Trovare il posto migliore {{!}} SeatMaps|url=https://seatmaps.com/it/airlines/az-ita-airways/airbus-a320/#2cb274e6ce940f47beb8011d8ecb1462|website=seatmaps.com}}&lt;/ref&gt;
|rowspan=&quot;2&quot;|
|-
|१८०
|१८०
|-
|[[एरबस ए३२०नियो]]
|१९
|११
|—
|—
|१८०
|१८०
|
|
|-
|[[एरबस ए३२१एलआर]]
|७
|२
|१२
|१२
|१४१
|१६५
|&lt;ref&gt;flightradar24.com&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |title=Italy's ITA Airways to add 39 new Airbus aircraft in 2023 |url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/121486-italys-ita-airways-to-add-39-new-airbus-aircraft-in-2023 |date=१५ नोव्हेंबर २०२२|website=ch-aviation.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite press release |title=Air Lease Corporation Announces Lease Placement of 31 New Airbus Aircraft with ITA |url=https://airleasecorp.com/press/air-lease-corporation-announces-lease-placement-of-31-new-airbus-aircraft-with-ita |last= |first= |access-date=६ ऑक्टोबर २०२१ |website=Air Lease Corporation |archive-date=2022-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221102131740/https://airleasecorp.com/press/air-lease-corporation-announces-lease-placement-of-31-new-airbus-aircraft-with-ita |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Frommberg |first=Laura |date=१३ सप्टेंबर २०२३ |title=ITA Airways bringt im Airbus A321 neo auch eine richtige Premium Economy |url=https://www.aerotelegraph.com/ita-airways-bringt-im-airbus-a321-lr-auch-eine-richtige-premium-economy |access-date=१ जानेवारी २०२४ |website=aeroTELEGRAPH |language=de-CH}}&lt;/ref&gt;
|
|-
|[[एरबस ए३३०-२००]]
|१
|—
|२०
|१७
|२१९
|२५६
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://italiavola.com/2026/03/31/ita-airways-continuera-ad-avere-un-a330-200-per-diversi-anni/|title=ITA Airways continuerà ad avere un A330-200 per diversi anni|date=३१ मार्च २०२६|website=italiavola.com|language=Italian}}&lt;/ref&gt;
|२०३२ पर्यंत कार्यान्वित राहील.
|-
|[[एरबस ए३३०-९००]]
|१५
|२
|३०
|२४
|२३७
|२९१
|&lt;ref&gt;{{cite press release|url=https://www.ita-airways.com/content/dam/ita/files/EN/fly/ita-world/press-release/ITA_Airways_prende_in_consegna_l%27Airbus_A330neo_ENG.pdf|title=The First Airbus A330neo joins ITA Airways' fleet|publisher=ITA Airways|date=२६ मे २०२३|access-date=२९ मे २०२३|archive-date=२९ मे २०२३|archive-url=https://web.archive.org/web/20230529044524/https://www.ita-airways.com/content/dam/ita/files/EN/fly/ita-world/press-release/ITA_Airways_prende_in_consegna_l%27Airbus_A330neo_ENG.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|पहिली इटालियन ऑपरेटर.
|-
|[[एरबस ए३५०-९००]]
|६
|—
|३३
|२४
|२६२
|३१९
|&lt;ref&gt;{{cite press release|url=https://www.airbus.com/en/newsroom/press-releases/2022-05-ita-airways-becomes-first-italian-a350-operator|title=ITA Airways becomes first Italian A350 operator|publisher=Airbus|date=१२ मे २०२३}}&lt;/ref&gt;
|&lt;ref&gt;[https://portal.staralliance.com/cms/news/hot-topics/2023-06-08/sky/ita-chooses-airbus-services-for-a350-premium-economy-upgrade portal.staralliance.com - ITA chooses Airbus Services for A350 premium-economy upgrade] ७ जून २०२३&lt;/ref&gt;
|-
!एकूण
!१०५
!१६
! colspan=&quot;6&quot; |
|}

===दालन===
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
File:ITA Airways, I-ADVA, Airbus A220-100 (54007495525) at Milan Linate.jpg|[[एरबस ए२२०-१००]]
File:ITA Airways Airbus A220-300 (Born to be Sustainable Livery) EI-HHI.jpg|[[एरबस ए२२०-३००]]
File:ITA Airways, EI-IMO, Airbus A319-112.jpg|[[एरबस ए३१९-१००]]
File:Hamburg Airport ITA Airways Airbus A320-216 EI-EID (DSC08857).jpg|[[एरबस ए३२०-२००]]
File:Frankfurt Airport ITA Airways Airbus A320-272N EI-INB (DSC04289).jpg|[[एरबस ए३२०नियो]]
File:Airbus A321-271NX(LR) ITA Airways EI-HXF FRA 2026-02-23.jpg|[[एरबस ए३२१नियो]]
File:ITA Airways AZ A330-941 EI-HJP Miami.png|[[एरबस ए३३०नियो|एरबस ए३३०-९००]]
File:ITA AIRWAYS A350-941 EI-IFF HND RJTT 19-APR-2023 (52829502995).jpg|[[एरबस ए३५०-९००]]
&lt;/gallery&gt;

===ताफ्याचा विकास ===
३० सप्टेंबर २०२१ रोजी जाहीर केल्यानुसार, इटा एरवेझने एरबससोबत १० एरबस ए३३०नियो, ११ एरबस ए३२०नियो आणि ७ एरबस ए२२० विमानांसाठी करार केला. तसेच एर लीज कॉर्पोरेशन आणि इतर कंपन्यांकडून एरबस ए२२०, ए३२०नियो, ए३२१नियो, ए३३०नियो आणि ए३५० यांसह ५६ विमाने भाड्याने घेण्याची घोषणा केली.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt; कंपनीने मध्य-पूर्व (दुबई, रियाध, जेद्दाह, कैरो) आणि मध्य आफ्रिका (डाकार, आक्रा) यांसारख्या मध्यम-लांब पल्ल्याच्या ठिकाणांसाठी एरबस ए३२१नियो विमाने घेतली. ८ जानेवारी २०२४ रोजी [[मिलान मालपेन्सा विमानतळ]] आणि न्यू यॉर्क-जेएफके दरम्यानचा मार्ग बंद झाल्यानंतर, सर्व आंतरखंडीय उड्डाणे आता केवळ [[रोम फ्युमिचिनो विमानतळ]]ाहून चालवली जातात.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ITA Airways cancels Milan-New York flight|url=https://www.avionews.it/item/1255229-ita-airways-cancels-milan-new-york-flight.html#:~:text=The%20national%20carrier%20ITA%20Airways,already%20booked%20the%20flight%20stranded.|website=Avio News| date=२९ नोव्हेंबर २०२३ }}&lt;/ref&gt;

१५ ऑक्टोबर २०२१ रोजी, अलिटालिया बंद झाल्यानंतर इटा एरवेझने त्या कंपनीची ४९ विमाने ताब्यात घेतली, ज्यात १८ एरबस ए३१९-१००, २५ एरबस ए३२०-२०० आणि ६ एरबस ए३३०-२०० विमानांचा समावेश होता.

===माजी ताफा===

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:0.5em auto; text-align:center&quot;
|-
!विमान
!एकूण
!सुरू
!निवृत्त
!नोंदी
|-
|[[एरबस ए३३०-२००]]
|८
|२०२१
|२०२५
|अलिटालियाकडून वारशाने मिळालेली.


एरबस ए३३०-९०० द्वारे बदलले.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.airwaysmag.com/new-post/ita-last-a330-200-flight-new-years-eve|title=ITA to Operate Last A330-200 Flight on New Year’s Eve|website=Airwaysmag.com|date=२९ डिसेंबर २०२५|author=Jaedyn White}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:इटलीमधील विमानवाहतूक कंपन्या]]
[[वर्ग:इ.स. २०२० मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>3y9yq1xdovfik0vljrcvklq8op0nz4u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>इव्हान मार्चुक</title>
    <ns>0</ns>
    <id>378778</id>
    <revision>
      <id>2682164</id>
      <parentid>2677938</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T06:41:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2682164</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26839" sha1="iuyafsyaiqfau5tgj5svlh0i8umh5oe" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''इव्हान स्टेपानोविच मार्चुक''' (जन्म १२ मे १९३६) हे एक समकालीन युक्रेनियन चित्रकार, प्लिओन्टानिझम तंत्राचे संस्थापक, युक्रेनचे सन्मानित कलाकार, शेवचेन्को राष्ट्रीय पुरस्काराचे विजेते, युक्रेनच्या राष्ट्रीय कला अकादमीचे मानद शिक्षणतज्ञ,&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=|url=https://academyart.org.ua/news/vitaiemo-z-obranniam|title=Вітаємо з обранням|date=2024-07-05|work=Національна академія мистецтв України|access-date=|archive-url=|archive-date=}}&lt;/ref&gt; तेर्नोपिल आणि [[क्यीव|क्यीवचे]] मानद नागरिक आहेत.

== बालपण आणि शिक्षण ==
इव्हान मार्चुक यांचा जन्म एका विणकरांच्या कुटुंबात झाला. कुटुंबाचा उदरनिर्वाह चालवण्यासाठी मार्चुक अनेकदा वडिलांना कामात मदत करत असत. त्यांनी लहानपणीच चित्रकला सुरू केली. रंग, पेस्टल, जलरंग, कागद यांसारख्या कला साहित्याची कमतरता असूनही, मार्चुक यांनी फुले, गवताची पाती आणि फळे यांमधील नैसर्गिक रंगांचा वापर करून कलाकृती तयार केल्या. सात वर्षांच्या शालेय शिक्षणानंतर, त्यांनी इव्हान ट्रुश लविव्ह स्कूल ऑफ अप्लाइड आर्ट्सच्या सजावटीच्या चित्रकला विभागात प्रवेश घेतला, जिथे त्यांनी १९५१ ते १९५६ पर्यंत शिक्षण घेतले. त्यांच्या आई-वडिलांची इच्छा होती की त्यांनी [[शल्यचिकित्सा|सर्जन]] किंवा जीवशास्त्रज्ञ व्हावे. पण त्यांच्यातील स्पष्ट प्रतिभा आणि स्वप्नांच्या आड येण्याचे धाडस त्यांना झाले नाही. त्यांनी आपल्या शिक्षणाचा हा काळ परिवर्तनात्मक असल्याचे वर्णन केले आणि त्या पुरोगामी शिक्षकांना आदरांजली वाहिली, ज्यांनी त्यांना समाजवादी वास्तववादाच्या वैचारिक सुरक्षित चौकटीच्या पलीकडे जाऊन शोध घेण्यास प्रेरित केले.&lt;ref name=&quot;auto2&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://weekend.today/lica/desjatki-kilometriv-splontanih-mazkiv-ivan-marchuk-v-kievi.htm|title=Десятки кілометрів спльонтаних мазків: Іван Марчук в Києві|date=12 May 2020|website=weekend.today}}&lt;/ref&gt; १९५९ मध्ये तो त्याच्या शिक्षकांपैकी एक असलेल्या कार्ल झ्विरिन्स्की यांच्या नेतृत्वाखालील एका भूमिगत गटात सामील झाला, ज्यांनी त्या गटाच्या सदस्यांना अनधिकृत कला, इतिहास, संगीत, साहित्य आणि धर्माची ओळख करून दिली.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://ukrainer.net/ivan-marchuk/|title=Хто такий Іван Марчук?|date=17 April 2020|website=ukrainer.net}}&lt;/ref&gt; सोव्हिएत सैन्यात सेवा केल्यानंतर, त्याने लविव्ह इन्स्टिट्यूट ऑफ अप्लाईड आर्ट्सच्या सिरॅमिक्स विभागात आपले शिक्षण सुरू ठेवले आणि १९६५ मध्ये पदवी प्राप्त केली. पैसे कमावण्यासाठी, त्याने कारखाने, क्लब आणि थिएटर्ससाठी पोस्टर्स आणि फलक बनवणाऱ्या एका संस्थेसाठीही काम केले. नंतर त्याने क्यीवमध्ये काम केले. १९६५ ते १९६८ पर्यंत त्याने युक्रेनच्या नॅशनल ॲकॅडमी ऑफ सायन्सेसच्या इन्स्टिट्यूट ऑफ सुपरहार्ड मटेरियल्समध्ये काम केले. तथापि, कमी पगार आणि सामुदायिक अपार्टमेंटमधील निवासामुळे राजधानीतील जीवन त्याच्यासाठी कठीण झाले होते. आपल्या उत्पन्नात भर घालण्यासाठी, त्याने &quot;रानोक&quot; वृत्तपत्राकडून एक लहान रेखाचित्र आणि मुखपृष्ठ डिझाइनची ऑर्डर पूर्ण केली. १९६८ मध्ये, मार्चुकने आपली पहिली कलाकृती ३० कार्बोव्हानेट्सला युरी श्चेरबाक यांना विकली. १९६८ ते १९८४ पर्यंत क्यीव येथील स्मारक आणि सजावटी कला कारखान्यात त्यांनी सोव्हिएत प्रकाशनांसाठी चित्रे काढली.&lt;ref name=&quot;auto&quot; /&gt; फावल्या वेळेत, मार्चुक यांनी आपल्या कलेत स्वतःला झोकून दिले, इंकिंग आणि टेम्पेरा यांसारख्या विविध प्रकारांचे प्रयोग केले आणि आपली कला परदेशात पोहोचवण्याचे मार्ग शोधले.&lt;ref name=&quot;auto&quot; /&gt;

== व्यावसायिक काम आणि छळ ==
त्याच्या आयुष्याच्या याच टप्प्यावर [[केजीबी|केजीबीने]] त्याच्या रूढिवादी नसलेल्या विचारांमुळे त्याला त्रास देण्यास सुरुवात केली, आणि १९७० च्या दशकात त्यांच्या दमनकारी कारवाया शिगेला पोहोचल्या.&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt; सोव्हिएत अधिकाऱ्यांनी मार्चुकने वापरलेल्या गडद रंगांवर विशेष आक्षेप घेतला, जे त्यांना समाजवादी वास्तववादाच्या वैशिष्ट्यपूर्ण तेजस्वी चित्रणात अयोग्य वाटले.&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://heroes.profi-forex.org/ua/marchuk-ivan-stepanovich|title=Марчук Іван Степанович|website=heroes.profi-forex.org}}&lt;/ref&gt; समाजवादी वास्तववादापासून विचलित झाल्याच्या आरोपांव्यतिरिक्त, केजीबीला मार्चुकवर युक्रेनियन राष्ट्रवादी सहानुभूतीचा संशय होता; कारण तो [[लिव्हिव|लिव्हिवचा]] होता, युक्रेनियन भाषा बोलत होता आणि युक्रेनियन व्यक्तींची चित्रे काढत होता.&lt;ref name=&quot;auto2&quot;/&gt; यूएसएसआरच्या कलाकारांच्या संघाने त्याला आपल्यात सामील करून घेण्यास नकार दिल्यामुळे, तो प्रदर्शनांमध्ये भाग घेऊ शकला नाही आणि आपली कलाकृती विकू शकला नाही.&lt;ref name=&quot;auto2&quot; /&gt; १९८० मध्येच मार्चुकचे पहिले प्रदर्शन क्यीवमध्ये भरले, ज्याला लेखक पावलो झाहरेबेलनी आणि दिमित्रो पावलिचको यांनी प्रायोजित केले होते.&lt;ref name=&quot;auto2&quot; /&gt; १९८४ मध्ये, मार्चुक यांना क्यीव येथील स्मारक आणि सजावटीच्या कला कारखान्यातून काढून टाकण्यात आले. राष्ट्रीय ग्रंथालयातील कला विभागात आणि इतर संस्थांमध्ये आयोजित केलेल्या वैयक्तिक प्रदर्शनांमध्ये ते काही कलाकृती विकू शकले असले तरी, कला दालनांमध्ये प्रवेश नसल्यामुळे त्यांच्या संधी मोठ्या प्रमाणात मर्यादित झाल्या.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://weekend.today/lica/desjatki-kilometriv-splontanih-mazkiv-ivan-marchuk-v-kievi.htm.|title=Десятки кілометрів спльонтаних мазків: Іван Марчук в Києві|date=12 May 2020|website=weekend.today}}&lt;/ref&gt; 

१९८५ मध्ये जेव्हा [[मिखाइल गोर्बाचेव|मिखाईल गोर्बाचेव्ह]] महासचिव झाले, तेव्हा केजीबीने मार्चुक यांना त्रास देणे थांबवले. त्यानंतर, त्यांच्या स्थलांतरित होण्याच्या आशा वाढल्या. १९८८ मध्ये, त्यांना [[चेकोस्लोव्हाकिया|चेकोस्लोव्हाकियाला]] भेट देण्याची संधी मिळाली, जिथे त्यांनी तेथील कला समुदायावर छाप पाडली.&lt;ref name=&quot;auto1&quot; /&gt; १९८९ मध्ये, त्यांचे युक्रेनियन-ऑस्ट्रेलियन कलाकार मित्र पीटर क्रावचेन्को यांच्या प्रयत्नांमुळे, त्यांना [[ऑस्ट्रेलिया|ऑस्ट्रेलियाला]] भेट देण्यासाठी व्हिसा मिळाला, जिथे त्यांची कामे [[:uk:Спілка українських образотворчих митців Австралії|युक्रेनियन आर्टिस्ट्स सोसायटी ऑफ ऑस्ट्रेलिया]]  तसेच सिडनीमधील व्यावसायिक गॅलरींनी प्रदर्शित केली.&lt;ref name=&quot;yellow_gallery-savah-paddington-australia&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://yellow.place/en/gallery-savah-paddington-australia|title=Gallery Savah - Sydney, Australia|last=Gallery Savah|date=|publisher=YellowPlace|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20230811063620/https://yellow.place/en/gallery-savah-paddington-australia|archive-date=11 August 2023|access-date=August 11, 2023}}&lt;/ref&gt; नंतर त्यांनी [[कॅनडा|कॅनडाला]] प्रवास केला. ते परदेशात असताना, यूएसएसआरच्या आर्टिस्ट्स युनियनने अखेरीस त्यांना सदस्यत्व दिले, त्यांना सूचित न करताच. १९९० मध्ये, त्यांच्या मायदेशातील पहिले अधिकृत प्रदर्शन क्यीव येथील युक्रेनियन ललित कलांच्या राज्य कला संग्रहालयात (आताचे युक्रेनचे राष्ट्रीय कला संग्रहालय ) आयोजित करण्यात आले. सोव्हिएत युनियनमध्ये महत्त्व न मिळाल्याने, मार्चुक यांना नव्याने स्वतंत्र झालेल्या युक्रेनमध्ये चांगला प्रतिसाद मिळाला आणि १९९७ मध्ये त्यांना प्रतिष्ठित शेवचेन्को राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला.

मोठ्या प्रमाणावर रशियन आक्रमण सुरू झाल्यानंतर, त्याला [[व्हियेना]] येथे स्थलांतर करण्यास भाग पडले, जिथे त्याने २०२२ ते २०२५ दरम्यान सुमारे २०० कलाकृती तयार केल्या आणि ऑस्ट्रियन राजधानीत कलाकाराच्या कामांची मोठी प्रदर्शने आयोजित केली गेली.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://gazeta-misto.te.ua/ya-duzhe-skupyj-na-rozstavannya-z-kartynamy-genij-z-ternopilshhyny-ivan-marchuk/|title=«Я дуже скупий на розставання з картинами»,&amp;nbsp;— геній з Тернопільщини|last=Місто|first=Газета|date=2024-05-15|website=Газета Місто|language=uk|access-date=2024-09-26}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.ukrinform.ua/rubric-diaspora/3821335-na-vistavci-u-vidni-pokazut-ponad-300-kartin-ivana-marcuka.html|title=На виставці у Відні покажуть понад 300 картин Івана Марчука|date=2024-02-02|website=Укрінформ|language=uk|access-date=2024-09-26}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;укрінформ&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|last=|url=https://www.ukrinform.ua/rubric-culture/3989034-ivan-marcuk-stvoriv-u-vidni-vze-blizko-200-kartin.html|title=Іван Марчук створив у Відні вже близько 200 картин|date=2025-05-04|work=Укрінформ|access-date=|archive-url=|archive-date=}}&lt;/ref&gt; २ मे २०२५ रोजी, व्हियेनामध्ये &quot;टेल मी द ट्रुथ&quot; हे प्रदर्शन सुरू झाले, ज्यामध्ये कलाकाराची ४५० हून अधिक चित्रे प्रदर्शित करण्यात आली होती. &quot;द पाथ्स ऑफ इव्हान मार्चुक&quot; ही आंतरराष्ट्रीय मुलांची चित्रकला स्पर्धा देखील सुरू करण्यात आली.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=Ірина Терлюк, Соломія Струс|url=https://suspilne.media/ternopil/1009541-skazi-meni-pravdu-u-vidni-vidkrili-vistavku-hudoznika-z-ternopilsini-ivana-marcuka/|title=&quot;Скажи мені правду&quot;: у Відні відкрили виставку художника з Тернопільщини Івана Марчука|date=2025-05-03|work=Суспільне Тернопіль|access-date=|archive-url=|archive-date=}}&lt;/ref&gt; प्रदर्शनाच्या उद्घाटनापूर्वी, इव्हान मार्चुकचा &quot;व्हॉइस ऑफ माय सोल&quot; हा पाच खंडांचा अल्बम-कॅटलॉग सादर करण्यात आला, ज्यावर त्यांचे चार वर्षांपासून काम सुरू होते.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=|url=https://zbruc.eu/node/121462|title=У Відні завершилася наймасштабніша виставка Івана Марчука|date=2025-05-20|work=Збруч|access-date=|archive-url=|archive-date=}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{स्रोत बातमी|last=Ірина Терлюк, Наталія Бончук|url=https://suspilne.media/ternopil/1011549-u-ternopoli-predstavili-pat-tomiv-hudoznogo-albomu-katalogu-ivana-marcuka/|title=У Тернополі представили п’ять томів художнього альбому-каталогу Івана Марчука|date=2025-05-06|work=Суспільне Тернопіль|access-date=|archive-url=|archive-date=}}&lt;/ref&gt;

२०२५ च्या सुरुवातीला, कलाकाराच्या कलाकृतींचे जतन, संशोधन आणि प्रसार करण्यासाठी, तसेच एक संग्रहालय तयार करण्यासाठी &quot;इव्हान मार्चुक चॅरिटेबल फाउंडेशनची&quot; स्थापना करण्यात आली.&lt;ref name=&quot;укрінформ&quot;/&gt; मे २०२५ मध्ये, प्रसिद्ध कवयित्री लीना कोस्टेंको यांनी क्यीवमध्ये इव्हान मार्चुक यांचे संग्रहालय स्थापन करण्याचे आवाहन केले. त्यांनी असेही सुचवले की ही सांस्कृतिक संस्था मुराश्को इस्टेट मध्ये असावी.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=Ірина Федорів|url=https://glavcom.ua/interviews/berezhit-visotu-imeni-tsoho-mista-ekskljuzivne-intervju-lini-kostenko-do-dnja-kijeva-1060334.html|title=Ліна Костенко. Ексклюзивне інтерв'ю до Дня Києва|date=2025-05-25|work=Главком|access-date=|archive-url=|archive-date=}}&lt;/ref&gt;

१२ फेब्रुवारी २०२५ रोजी, मार्चुकने [[पोप फ्रांसिस|पोप फ्रान्सिस]] यांची खासगी भेट घेतली.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=|url=https://www.radiosvoboda.org/a/news-ivan-marchuk-vystavka-italiya/33312143.html|title=В Італії вперше відкрилася виставка робіт Івана Марчука|date=2025-02-12|work=Радіо Свобода|access-date=|archive-url=|archive-date=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=|url=https://www.vaticannews.va/uk/world/news/2025-02/hudozhnyk-ivan-marchuk-moye-haslo-spishit-robyty-dobro.html?|title=Український художник Іван Марчук: Моє гасло&amp;nbsp;— спішіть робити добро|date=2025-02-13|work=Vatican News|access-date=|archive-url=|archive-date=}}&lt;/ref&gt;

== शैली आणि वारसा ==
इव्हान मार्चुक यांनी त्यांच्या आयुष्यात ५,००० हून अधिक कलाकृती निर्माण केल्या आहेत, त्यापैकी निम्म्या युक्रेनच्या बाहेर आहेत. त्यांनी [[लात्व्हिया]], [[जर्मनी]], [[पोलंड]], [[बेल्जियम]], [[हंगेरी]], [[चेक प्रजासत्ताक]], [[स्लोव्हाकिया]], [[तुर्किये|तुर्कीये]], [[लक्झेंबर्ग]], [[थायलंड]], [[ट्युनिस]] आणि इतर अनेक देशांमध्ये आपल्या कलाकृतींचे प्रदर्शन केले आहे. ते &quot;प्लिओन्टानिझम&quot; या कला तंत्राचे जनक म्हणून प्रसिद्ध आहेत, ज्याचे वैशिष्ट्य म्हणजे एकमेकांत गुंफल्यासारखे दिसणारे अत्यंत तपशीलवार स्ट्रोक्स.&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt; जरी काहींनी त्यांच्या शैलीची तुलना हायपररिअलिझमशी केली असली तरी, मार्चुक स्वतः या उपाधीशी सहमत नाहीत.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bbc.com/ukrainian/features-49976487|title=Іван Марчук про своє життя, останню виставку і неіснуючий музей|date=16 October 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;gallery mode=&quot;nolines&quot;&gt;
चित्र:Пльонтанізм_(нейзильбер),_аверс.jpg|अल्ट=Obverse of the commemorative coin of denomination 5 hryvnia &quot;Pliontanism (Ivan Marchuk)&quot; National Bank of Ukraine (2024)| युक्रेनच्या राष्ट्रीय बँकेच्या ५ रिव्निया मूल्याच्या &quot;प्लियोन्टॅनिझम (इव्हान मार्चुक)&quot; या स्मारक नाण्याची दर्शनी बाजू (२०२४)
चित्र:Пльонтанізм_(нейзильбер),_реверс.jpg|अल्ट=Reverse of the commemorative coin of denomination 5 hryvnia &quot;Pliontanism (Ivan Marchuk)&quot; National Bank of Ukraine (2024)| युक्रेनच्या राष्ट्रीय बँकेच्या ५ रिव्निया मूल्याच्या &quot;प्लियोन्टॅनिझम (इव्हान मार्चुक)&quot; या स्मारक नाण्याची मागील बाजू (२०२४)
चित्र:Пльонтанізм_(срібло),_аверс.png|अल्ट=Obverse of the commemorative silver coin of denomination 10 hryvnia &quot;Pliontanism (Ivan Marchuk)&quot; National Bank of Ukraine (2024)| युक्रेनच्या राष्ट्रीय बँकेच्या (२०२४) १० रिव्निया मूल्याच्या &quot;प्लियोन्टॅनिझम (इव्हान मार्चुक)&quot; या स्मारक चांदीच्या नाण्याची दर्शनी बाजू.
चित्र:Пльонтанізм_(срібло),_реверс.png|अल्ट=Reverse of the commemorative silver coin of denomination 10 hryvnia &quot;Pliontanism (Ivan Marchuk)&quot; National Bank of Ukraine (2024)| युक्रेनच्या राष्ट्रीय बँकेच्या (२०२४) १० रिव्निया मूल्याच्या &quot;प्लियोन्टॅनिझम (इव्हान मार्चुक)&quot; या स्मारक चांदीच्या नाण्याची मागील बाजू.
चित्र:Stamp_of_Ukraine_s1497.jpg|अल्ट=Stamp of Ukraine &quot;Ivan Marchuk ‘Tell Me the Truth’. 1994&quot; (2016)| युक्रेनचे टपाल तिकीट &quot;इव्हान मार्चुक 'मला सत्य सांगा'. १९९४&quot; (२०१६)
&lt;/gallery&gt;
१९७० च्या दशकात मार्चुक हे कला समीक्षक [[Alla Pivnenko|ॲला पिवनेन्को]] यांच्याशी जोडले गेले होते, ज्या खार्किव कला आणि औद्योगिक संस्थेत शिकवत होत्या. त्या दोघांना एक मुलगी होती, व्हायोलिन वादक बोहदाना पिवनेन्को.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://musical-world.com.ua/en/artists/pivnenko-bohdana-ivanivna/|title=Pivnenko Bohdana Ivanivna - Ukrainian Musical World|language=en-GB|access-date=2025-06-23}}{{मृत दुवा|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}
{{DEFAULTSORT:मार्चुक, इव्हान}}
[[वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म]]
[[वर्ग:युक्रेनी व्यक्ती]]
[[वर्ग:युक्रेनी कलाकार]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>iuyafsyaiqfau5tgj5svlh0i8umh5oe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सॅन ॲंटोनियो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>379370</id>
    <redirect title="सॅन अँटोनियो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ" />
    <revision>
      <id>2682068</id>
      <parentid>2681618</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T15:01:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>पुनर्निर्देशन लक्ष्य [[सान अँटोनियो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] पासून [[सॅन अँटोनियो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] ला बदलविले</comment>
      <origin>2682068</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="141" sha1="8891qexga0rofsryqvq757091w6zx5e" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[सॅन अँटोनियो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]</text>
      <sha1>8891qexga0rofsryqvq757091w6zx5e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>वर्ग:User th</title>
    <ns>14</ns>
    <id>379382</id>
    <revision>
      <id>2682184</id>
      <parentid>2681797</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T07:25:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khirid Harshad</username>
        <id>138639</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2682184</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="264" sha1="64ihdziwpu2bmzxpevg63kb7whsgxrh" xml:space="preserve">या वर्गीकरणातील सदस्य त्यांना थाई भाषेचे ज्ञान असल्याचे दर्शवितात.

[[वर्ग:भाषेप्रमाणे विकि संपादक]]</text>
      <sha1>64ihdziwpu2bmzxpevg63kb7whsgxrh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>चर्चा:मनेपल्ली नारायणराव वेंकटचलैया</title>
    <ns>1</ns>
    <id>379388</id>
    <revision>
      <id>2682059</id>
      <parentid>2681833</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T12:21:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khirid Harshad</username>
        <id>138639</id>
      </contributor>
      <comment>या पानावरील सगळा मजकूर काढला</comment>
      <origin>2682059</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>बोंबार्डियर सीआरजे१००/२००</title>
    <ns>0</ns>
    <id>379391</id>
    <redirect title="एरबस ए२२०" />
    <revision>
      <id>2682054</id>
      <parentid>2681862</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T12:15:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-25878-22</username>
        <id>182647</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2682054</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="101" sha1="2eabhqfz1mkiyax596vfb6qibw92ybc" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[बाँबार्डिये सी सेरीझ]]</text>
      <sha1>2eabhqfz1mkiyax596vfb6qibw92ybc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682061</id>
      <parentid>2682054</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T13:19:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2682061</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="70" sha1="8jssj50vblx3jh6clgwdxgax2raqo27" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[एरबस ए२२०]]</text>
      <sha1>8jssj50vblx3jh6clgwdxgax2raqo27</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>के.जी.जॉर्ज</title>
    <ns>0</ns>
    <id>379408</id>
    <redirect title="के.जी. जॉर्ज" />
    <revision>
      <id>2682056</id>
      <timestamp>2026-05-01T12:16:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khirid Harshad</username>
        <id>138639</id>
      </contributor>
      <comment>Khirid Harshad ने लेख [[के.जी.जॉर्ज]] वरुन [[के.जी. जॉर्ज]] ला हलविला</comment>
      <origin>2682056</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="75" sha1="9nrvq9ae491q66acneyyz9idbe9adsl" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[के.जी. जॉर्ज]]</text>
      <sha1>9nrvq9ae491q66acneyyz9idbe9adsl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>कॉन्ट्रास्ट एजंट</title>
    <ns>0</ns>
    <id>379409</id>
    <revision>
      <id>2682060</id>
      <timestamp>2026-05-01T13:03:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vishwesh1100</username>
        <id>182558</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the opening section from the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1311816170|Contrast agent]]&quot;</comment>
      <origin>2682060</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2225" sha1="afxy7fhrrofn0v5q1l8xogibq2qdjoz" xml:space="preserve">'''कॉन्ट्रास्ट एजंट''' (किंवा '''कॉन्ट्रास्ट माध्यम''' ) हा एक [[रासायनिक पदार्थ|पदार्थ]] आहे जो वैद्यकीय इमेजिंगमध्ये शरीरातील रचना किंवा द्रवांचा कॉन्ट्रास्ट वाढवण्यासाठी वापरला जातो.  कॉन्ट्रास्ट एजंट बाह्य [[विद्युतचुंबकत्व]] किंवा [[अल्ट्रासाऊंड]] शोषून घेतात किंवा त्यात बदल करतात, जे रेडिओफार्मास्युटिकल्सपेक्षा वेगळे आहे, कारण रेडिओफार्मास्युटिकल्स स्वतःच [[प्रारण|किरणोत्सर्ग]] उत्सर्जित करतात. [[क्ष-किरण|एक्स-रे]] इमेजिंगमध्ये, कॉन्ट्रास्ट एजंट लक्ष्य ऊतक किंवा संरचनेमधील रेडिओडेन्सिटी वाढवतात. चुंबकीय अनुनाद इमेजिंग मध्ये, प्रतिमेतील कॉन्ट्रास्ट बदलण्यासाठी कॉन्ट्रास्ट एजंट शरीरातील ऊतींमधील केंद्रकांचा विश्रांती काळ कमी करतात 

रक्तवाहिन्या आणि जठरांत्र मार्गाची दृश्यमानता सुधारण्यासाठी कॉन्ट्रास्ट एजंटचा सामान्यतः वापर केला जातो.

कॉन्ट्रास्ट एजंटचे प्रकार त्यांच्या अभिप्रेत इमेजिंग पद्धतींनुसार वर्गीकृत केले जातात.</text>
      <sha1>afxy7fhrrofn0v5q1l8xogibq2qdjoz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682064</id>
      <parentid>2682060</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T13:35:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>साचा</comment>
      <origin>2682064</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2239" sha1="5zv7isap4bdob94fiadi7agtonphnpf" xml:space="preserve">{{बदल}}
'''कॉन्ट्रास्ट एजंट''' (किंवा '''कॉन्ट्रास्ट माध्यम''' ) हा एक [[रासायनिक पदार्थ|पदार्थ]] आहे जो वैद्यकीय इमेजिंगमध्ये शरीरातील रचना किंवा द्रवांचा कॉन्ट्रास्ट वाढवण्यासाठी वापरला जातो.  कॉन्ट्रास्ट एजंट बाह्य [[विद्युतचुंबकत्व]] किंवा [[अल्ट्रासाऊंड]] शोषून घेतात किंवा त्यात बदल करतात, जे रेडिओफार्मास्युटिकल्सपेक्षा वेगळे आहे, कारण रेडिओफार्मास्युटिकल्स स्वतःच [[प्रारण|किरणोत्सर्ग]] उत्सर्जित करतात. [[क्ष-किरण|एक्स-रे]] इमेजिंगमध्ये, कॉन्ट्रास्ट एजंट लक्ष्य ऊतक किंवा संरचनेमधील रेडिओडेन्सिटी वाढवतात. चुंबकीय अनुनाद इमेजिंग मध्ये, प्रतिमेतील कॉन्ट्रास्ट बदलण्यासाठी कॉन्ट्रास्ट एजंट शरीरातील ऊतींमधील केंद्रकांचा विश्रांती काळ कमी करतात 

रक्तवाहिन्या आणि जठरांत्र मार्गाची दृश्यमानता सुधारण्यासाठी कॉन्ट्रास्ट एजंटचा सामान्यतः वापर केला जातो.

कॉन्ट्रास्ट एजंटचे प्रकार त्यांच्या अभिप्रेत इमेजिंग पद्धतींनुसार वर्गीकृत केले जातात.</text>
      <sha1>5zv7isap4bdob94fiadi7agtonphnpf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>साउथहॅम्प्टन</title>
    <ns>0</ns>
    <id>379410</id>
    <redirect title="साउथहँप्टन" />
    <revision>
      <id>2682080</id>
      <timestamp>2026-05-01T19:09:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>लेखनभेद</comment>
      <origin>2682080</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="75" sha1="te7wizd90e0o5ndrxye4ds7k8h3eemy" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[साउथहँप्टन]]</text>
      <sha1>te7wizd90e0o5ndrxye4ds7k8h3eemy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सेंट जॉन्स, अँटिगा आणि बर्बुडा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>379411</id>
    <redirect title="सेंट जॉन्स (अँटिगा आणि बार्बुडा)" />
    <revision>
      <id>2682091</id>
      <timestamp>2026-05-01T19:52:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>लेखनभेद</comment>
      <origin>2682091</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="129" sha1="o3peqkcpa6i03qzhzkgv58uob03unhv" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[सेंट जॉन्स (अँटिगा आणि बार्बुडा)]]</text>
      <sha1>o3peqkcpa6i03qzhzkgv58uob03unhv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>कराकस</title>
    <ns>0</ns>
    <id>379412</id>
    <redirect title="काराकास" />
    <revision>
      <id>2682092</id>
      <timestamp>2026-05-01T19:52:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>लेखनभेद</comment>
      <origin>2682092</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66" sha1="5mow4fqaltszgaj7etritm1c5gknt6h" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[काराकास]]</text>
      <sha1>5mow4fqaltszgaj7etritm1c5gknt6h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>खार्तूम</title>
    <ns>0</ns>
    <id>379413</id>
    <redirect title="खार्टूम" />
    <revision>
      <id>2682093</id>
      <timestamp>2026-05-01T20:33:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>लेखनभेद</comment>
      <origin>2682093</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66" sha1="3atdqhopehihpzsiqo29scowtzobmkb" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[खार्टूम]]</text>
      <sha1>3atdqhopehihpzsiqo29scowtzobmkb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>लक्सर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>379414</id>
    <redirect title="लुक्सोर" />
    <revision>
      <id>2682094</id>
      <timestamp>2026-05-01T20:33:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>लेखनभेद</comment>
      <origin>2682094</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66" sha1="eg36jp5kqm4s6wtwosaf2s92103hp4v" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[लुक्सोर]]</text>
      <sha1>eg36jp5kqm4s6wtwosaf2s92103hp4v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>माद्रिद–बाराजास विमानतळ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>379415</id>
    <redirect title="माद्रिद–बाराहास विमानतळ" />
    <revision>
      <id>2682095</id>
      <timestamp>2026-05-01T20:34:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>लेखनभेद</comment>
      <origin>2682095</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="112" sha1="a8t04odhumyim9pv7t36tk6qqny8fbz" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[माद्रिद–बाराहास विमानतळ]]</text>
      <sha1>a8t04odhumyim9pv7t36tk6qqny8fbz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>आइडलवाइल्ड आंतरराष्ट्रीय विमानतळ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>379416</id>
    <redirect title="जॉन एफ. केनेडी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ" />
    <revision>
      <id>2682096</id>
      <timestamp>2026-05-01T20:35:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>जुने नाव</comment>
      <origin>2682096</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="143" sha1="1526bl6w7cfdo7ssll9u1zc6iyslx8j" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[जॉन एफ. केनेडी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]</text>
      <sha1>1526bl6w7cfdo7ssll9u1zc6iyslx8j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>साओ पावलो</title>
    <ns>0</ns>
    <id>379417</id>
    <redirect title="साओ पाउलो" />
    <revision>
      <id>2682097</id>
      <timestamp>2026-05-01T20:36:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>लेखनभेद</comment>
      <origin>2682097</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="70" sha1="gv67wffdo4099wnbzxvm104eysyhxkj" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[साओ पाउलो]]</text>
      <sha1>gv67wffdo4099wnbzxvm104eysyhxkj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य:गजानन पाटील सांगली</title>
    <ns>2</ns>
    <id>379418</id>
    <revision>
      <id>2682130</id>
      <timestamp>2026-05-02T04:10:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>गजानन पाटील सांगली</username>
        <id>182342</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन पान: {{Infobox person | name = गजानन हणमंत पाटील | image =  | caption =  | birth_date =  | birth_place = [[सांगली]], [[महाराष्ट्र]] | occupation = शिक्षक, अभिनेते, कवी, लेखक, नाटककार | nationality = भारतीय | known_for = मराठी साहित्य व अभिनय }}  '''गजानन हणमंत पाटील''' हे म...</comment>
      <origin>2682130</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3576" sha1="nfy67pww5sof0ggq61rh7n1ocu542kj" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = गजानन हणमंत पाटील
| image = 
| caption = 
| birth_date = 
| birth_place = [[सांगली]], [[महाराष्ट्र]]
| occupation = शिक्षक, अभिनेते, कवी, लेखक, नाटककार
| nationality = भारतीय
| known_for = मराठी साहित्य व अभिनय
}}

'''गजानन हणमंत पाटील''' हे महाराष्ट्रातील [[सांगली]] जिल्ह्यातील सांगली येथील [[अभिनव प्राथमिक शाळा]] येथे कार्यरत शिक्षक असून ते मराठी अभिनेते, कवी, लेखक आणि नाटककार म्हणून परिचित आहेत.

== जीवनपरिचय ==
गजानन हणमंत पाटील यांचा जन्म [[सांगली]] जिल्ह्यात झाला. ते सध्या अभिनव प्राथमिक शाळा, सांगली येथे शिक्षक म्हणून कार्यरत आहेत. शिक्षण क्षेत्रासोबतच त्यांनी साहित्य, नाटक आणि दूरदर्शन क्षेत्रातही योगदान दिले आहे.

== कार्य ==
* 'गजनिती' हा कविता संग्रह प्रकाशित
* मराठी नाटकांमध्ये अभिनय
* त्यांना २०२५ मध्ये राज्यस्तरीय काव्यप्रेमी प्रेरणा पुरस्कार मिळाला.&lt;ref name=&quot;lokparivartan&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;sakal&quot; /&gt;
* २०२१ मध्ये आदर्श शिक्षक पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.&lt;ref name=&quot;sakal_ideal&quot; /&gt;
* 'आपला परिसर आपले कलावंत' या सदरात त्यांच्या कार्याची दखल घेण्यात आली.&lt;ref name=&quot;buldhana&quot; /&gt;

== संदर्भ ==
&lt;ref name=&quot;lokparivartan&quot;&gt;दै. लोकपरिवर्तन, &quot;गजानन पाटील यांना राज्यस्तरीय काव्यप्रेमी प्रेरणा पुरस्कार जाहीर&quot;, २७ मार्च २०२५&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;sakal&quot;&gt;दै. सकाळ, &quot;गजानन पाटील यांना काव्यप्रेमी प्रेरणा पुरस्कार&quot;, २७ मार्च २०२५&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;sakal_ideal&quot;&gt;दै. सकाळ, &quot;गजानन पाटील यांना आदर्श शिक्षक पुरस्कार&quot;, ८ जानेवारी २०२१&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;buldhana&quot;&gt;दै. बुलढाणा, &quot;आपला परिसर आपले कलावंत&quot;, ६ नोव्हेंबर २०२२, पान क्र. २&lt;/ref&gt;

{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे ==

[[वर्ग:जिवंत व्यक्ती]]
[[वर्ग:मराठी कवी]]
[[वर्ग:मराठी लेखक]]
[[वर्ग:मराठी नाटककार]]
[[वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील व्यक्ती]]
---</text>
      <sha1>nfy67pww5sof0ggq61rh7n1ocu542kj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सिमॉन बोलिव्हार आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (व्हेनेझुएला)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>379420</id>
    <redirect title="सिमोन बॉलिव्हार आंतरराष्ट्रीय विमानतळ" />
    <revision>
      <id>2682133</id>
      <timestamp>2026-05-02T04:17:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>लेखनभेद</comment>
      <origin>2682133</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="150" sha1="8mwf0cljfiq4fpywdu1qxrm1njbhea5" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[सिमोन बॉलिव्हार आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]</text>
      <sha1>8mwf0cljfiq4fpywdu1qxrm1njbhea5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>शिकागो ओ'हेअर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>379421</id>
    <redirect title="ओ&#039;हेर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ" />
    <revision>
      <id>2682134</id>
      <timestamp>2026-05-02T04:17:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नामभेद</comment>
      <origin>2682134</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="120" sha1="b653gdbv8sbl54duajcq2tne41wp9fw" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[ओ'हेर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]</text>
      <sha1>b653gdbv8sbl54duajcq2tne41wp9fw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>पोर्टेला आंतरराष्ट्रीय विमानतळ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>379422</id>
    <redirect title="लिस्बन पोर्तेला विमानतळ" />
    <revision>
      <id>2682135</id>
      <timestamp>2026-05-02T04:21:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>लेखनभेद</comment>
      <origin>2682135</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="110" sha1="oahaeml34uyjtwq1x9r5ji7ykdihykl" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[लिस्बन पोर्तेला विमानतळ]]</text>
      <sha1>oahaeml34uyjtwq1x9r5ji7ykdihykl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>नासाऊ, बहामास</title>
    <ns>0</ns>
    <id>379423</id>
    <redirect title="नासाउ" />
    <revision>
      <id>2682136</id>
      <timestamp>2026-05-02T04:22:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>लेखनभेद</comment>
      <origin>2682136</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60" sha1="1s1uyp83yiw2kxzga0zpb15nfwmj02r" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[नासाउ]]</text>
      <sha1>1s1uyp83yiw2kxzga0zpb15nfwmj02r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सिॲटल–टाकोमा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>379424</id>
    <redirect title="सिॲटल–टॅकोमा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ" />
    <revision>
      <id>2682137</id>
      <timestamp>2026-05-02T04:24:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>लेखनभेद</comment>
      <origin>2682137</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="143" sha1="aty865otai9jjrhrtkjrrfbugwdmri8" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[सिॲटल–टॅकोमा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]</text>
      <sha1>aty865otai9jjrhrtkjrrfbugwdmri8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>वर्ग:इ.स. १९७४ मधील समाप्ती</title>
    <ns>14</ns>
    <id>379425</id>
    <revision>
      <id>2682140</id>
      <timestamp>2026-05-02T04:46:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन</comment>
      <origin>2682140</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63" sha1="qsjm3jux6pzskn9y64jm1ja6twyvtef" xml:space="preserve">*

[[वर्ग:इ.स. १९७४|समाप्ती]]</text>
      <sha1>qsjm3jux6pzskn9y64jm1ja6twyvtef</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>चर्चा:गजानन पाटील</title>
    <ns>1</ns>
    <id>379426</id>
    <revision>
      <id>2682142</id>
      <timestamp>2026-05-02T05:10:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26616-96</username>
        <id>182721</id>
      </contributor>
      <comment>आभार 🙏🏻</comment>
      <origin>2682142</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="861" sha1="da5q2zplt0j8ipmdv6x17vuwybm53h6" xml:space="preserve">नमस्कार,

हा लेख तयार करण्यासाठी मला मार्गदर्शन करणाऱ्या मा. नातू सरांचे मनःपूर्वक आभार. 

लेख विश्वसनीय वृत्तपत्रीय संदर्भांसह तयार केला आहे. दै. सकाळ, दै. लोकपरिवर्तन व दै. बुलढाणा यांच्या आधारे पुरस्कार व कार्याची माहिती दिली आहे.

काही सुधारणा आवश्यक असल्यास कृपया सूचित करावे. सहकार्याबद्दल धन्यवाद.
आपलाच गजानन पाटील 

~2026-26616-96</text>
      <sha1>da5q2zplt0j8ipmdv6x17vuwybm53h6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682176</id>
      <parentid>2682142</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T07:17:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khirid Harshad</username>
        <id>138639</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2682176</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26" sha1="a1jq1ihchw9b44blvfkod53yrvk36lp" xml:space="preserve">{{पान काढा}}</text>
      <sha1>a1jq1ihchw9b44blvfkod53yrvk36lp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>आयटीए एरवेज</title>
    <ns>0</ns>
    <id>379427</id>
    <redirect title="इटा एरवेझ" />
    <revision>
      <id>2682146</id>
      <timestamp>2026-05-02T05:13:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>लेखनभेद</comment>
      <origin>2682146</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="70" sha1="cqunjhga72jha76mzb0a8c0ex74oa0n" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[इटा एरवेझ]]</text>
      <sha1>cqunjhga72jha76mzb0a8c0ex74oa0n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>एवलिन शर्मा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>379428</id>
    <redirect title="इव्हलिन शर्मा" />
    <revision>
      <id>2682153</id>
      <timestamp>2026-05-02T05:59:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>लेखन भेद</comment>
      <origin>2682153</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82" sha1="5xh6ad0st0buwce245k93nhd2sulujp" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[इव्हलिन शर्मा]]</text>
      <sha1>5xh6ad0st0buwce245k93nhd2sulujp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>बोंबार्डियर सीआरजे७०० मालिका</title>
    <ns>0</ns>
    <id>379429</id>
    <redirect title="बॉम्बार्डिये सी.आर.जे. ७००" />
    <revision>
      <id>2682156</id>
      <timestamp>2026-05-02T06:07:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नामभेद</comment>
      <origin>2682156</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="113" sha1="rk3ol0vk3zmupszu40u46ozqj7b7bt4" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[बॉम्बार्डिये सी.आर.जे. ७००]]</text>
      <sha1>rk3ol0vk3zmupszu40u46ozqj7b7bt4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मसुदा:गजानन हनमंत पाटील</title>
    <ns>118</ns>
    <id>379430</id>
    <revision>
      <id>2682178</id>
      <timestamp>2026-05-02T07:19:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>गजानन पाटील</username>
        <id>182724</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Improve the page</comment>
      <origin>2682178</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1064" sha1="lxzasur50j2c3en34bga402kuh4xep8" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = गजानन हनमंत पाटील
| image = Gajanan Hanamant Patil.jpg
| caption = मराठी शिक्षक आणि लेखक
| birth_date = 
| occupation = शिक्षक, कवी, लेखक, अभिनेता
| language = मराठी
| nationality = भारतीय
}}

'''गजानन हनमंत पाटील''' हे मराठी भाषेतील शिक्षक, कवी, लेखक आणि अभिनेते आहेत. 

== कारकीर्द ==
गजानन पाटील यांनी मराठी साहित्य आणि शिक्षण क्षेत्रात योगदान दिले आहे. ते कविता लेखन आणि अभिनय क्षेत्रात सक्रिय आहेत.

== संदर्भ ==
{{Reflist}}

[[वर्ग:मराठी लेखक]]
[[वर्ग:मराठी कवी]]
[[वर्ग:जिवंत व्यक्ती]]
---</text>
      <sha1>lxzasur50j2c3en34bga402kuh4xep8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682179</id>
      <parentid>2682178</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T07:20:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>गजानन पाटील</username>
        <id>182724</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Improve page</comment>
      <origin>2682179</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1063" sha1="kfpruf59jxtoj52menilijen0uga146" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = गजानन हणमंत पाटील
| image = Gajanan Hanamant Patil.jpg
| caption = मराठी शिक्षक आणि लेखक
| birth_date = 
| occupation = शिक्षक, कवी, लेखक, अभिनेता
| language = मराठी
| nationality = भारतीय
}}

'''गजानन हणमंत पाटील''' हे मराठी भाषेतील शिक्षक, कवी, लेखक आणि अभिनेते आहेत.

== कारकीर्द ==
गजानन पाटील यांनी मराठी साहित्य आणि शिक्षण क्षेत्रात योगदान दिले आहे. ते कविता लेखन आणि अभिनय क्षेत्रात सक्रिय आहेत.

== संदर्भ ==
{{Reflist}}

[[वर्ग:मराठी लेखक]]
[[वर्ग:मराठी कवी]]
[[वर्ग:जिवंत व्यक्ती]]
---</text>
      <sha1>kfpruf59jxtoj52menilijen0uga146</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682183</id>
      <parentid>2682179</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T07:23:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khirid Harshad</username>
        <id>138639</id>
      </contributor>
      <origin>2682183</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1117" sha1="6hr84jiaxaiqdqbgkbxpc2no4ug9uxa" xml:space="preserve">{{उल्लेखनीयता}}
{{Infobox person
| name = गजानन हणमंत पाटील
| image = Gajanan Hanamant Patil.jpg
| caption = मराठी शिक्षक आणि लेखक
| birth_date = 
| occupation = शिक्षक, कवी, लेखक, अभिनेता
| language = मराठी
| nationality = भारतीय
}}

'''गजानन हणमंत पाटील''' हे मराठी भाषेतील शिक्षक, कवी, लेखक आणि अभिनेते आहेत.

== कारकीर्द ==
गजानन पाटील यांनी मराठी साहित्य आणि शिक्षण क्षेत्रात योगदान दिले आहे. ते कविता लेखन आणि अभिनय क्षेत्रात सक्रिय आहेत.

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:मराठी लेखक]]
[[वर्ग:मराठी कवी]]
[[वर्ग:हयात व्यक्ती]]</text>
      <sha1>6hr84jiaxaiqdqbgkbxpc2no4ug9uxa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682192</id>
      <parentid>2682183</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T07:37:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>अभय नातू ने लेख [[गजानन हनमंत पाटील]] वरुन [[मसुदा:गजानन हनमंत पाटील]] ला हलविला</comment>
      <origin>2682183</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1117" sha1="6hr84jiaxaiqdqbgkbxpc2no4ug9uxa" xml:space="preserve">{{उल्लेखनीयता}}
{{Infobox person
| name = गजानन हणमंत पाटील
| image = Gajanan Hanamant Patil.jpg
| caption = मराठी शिक्षक आणि लेखक
| birth_date = 
| occupation = शिक्षक, कवी, लेखक, अभिनेता
| language = मराठी
| nationality = भारतीय
}}

'''गजानन हणमंत पाटील''' हे मराठी भाषेतील शिक्षक, कवी, लेखक आणि अभिनेते आहेत.

== कारकीर्द ==
गजानन पाटील यांनी मराठी साहित्य आणि शिक्षण क्षेत्रात योगदान दिले आहे. ते कविता लेखन आणि अभिनय क्षेत्रात सक्रिय आहेत.

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:मराठी लेखक]]
[[वर्ग:मराठी कवी]]
[[वर्ग:हयात व्यक्ती]]</text>
      <sha1>6hr84jiaxaiqdqbgkbxpc2no4ug9uxa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682226</id>
      <parentid>2682192</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T11:40:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26705-82</username>
        <id>182737</id>
      </contributor>
      <comment>संदर्भ पुरावासह</comment>
      <origin>2682226</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2272" sha1="rof57mr1k5fqz6wemecr2q61dw207sr" xml:space="preserve">'''गजानन हणमंत पाटील''' (जन्म: १९ ऑक्टोबर १९७५) हे मराठी कवी, गीतकार, कथालेखक, टी.व्ही. चित्रपट कलाकार आणि शिक्षक आहेत.&lt;ref&gt;पाटील, गजानन हणमंत. ''गजनीती''. तेजश्री प्रकाशन. ISBN 978-93-94617-29-2&lt;/ref&gt; ते सांगली येथील जनलक्ष्मी चॅरिटेबल ट्रस्ट संचलित, अभिनव प्राथमिक शाळा, शामरावनगर येथे सहा. शिक्षक म्हणून कार्यरत आहेत.

त्यांनी सोनी मराठीवरील ''जुळता जुळता जुळतंय की'', झी मराठीवरील ''तुझ्यात जीव रंगला'', कलर्स मराठीवरील ''राजा राणीची गं जोडी'' आणि स्टार प्रवाहवरील ''नवे लक्ष्य'' या मालिकांमध्ये भूमिका केल्या आहेत. तसेच ''मी वसंतराव'', ''स्कूल कॉलेज आणि लाईफ'', ''निरवधी'' या चित्रपटांमध्ये काम केले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=nawBoCOqYf8|title=गजानन पाटील यांची मुलाखत|website=YouTube}}&lt;/ref&gt;

त्यांना अखिल भारतीय शिक्षक साहित्य कला क्रीडा मंडळ, सांगली यांचा जिल्हास्तरीय ''आदर्श शिक्षक पुरस्कार'' मिळाला आहे.&lt;ref&gt;[[File:दै. वृत्तपत्रातील बातमीचा फोटो. गजानन हणमंत पाटील यांना पुरस्कार संपूर्ण बातमी -.jpg|thumb|वृत्तपत्र बातमी]]&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==

&lt;references /&gt;
---</text>
      <sha1>rof57mr1k5fqz6wemecr2q61dw207sr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682228</id>
      <parentid>2682226</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T11:51:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26705-82</username>
        <id>182737</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2682228</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="3gcq3y4ndk600gxqlq848ydosabnrac" xml:space="preserve">== संदर्भ ==

&lt;references /&gt;
---</text>
      <sha1>3gcq3y4ndk600gxqlq848ydosabnrac</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682229</id>
      <parentid>2682228</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T11:51:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26705-82</username>
        <id>182737</id>
      </contributor>
      <comment>या पानावरील सगळा मजकूर काढला</comment>
      <origin>2682229</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682231</id>
      <parentid>2682229</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T11:53:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26705-82</username>
        <id>182737</id>
      </contributor>
      <comment>पुरावा सह संदर्भ</comment>
      <origin>2682231</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2367" sha1="s2bw2uv3p5let5fxhdsbf4s1tdsu7wy" xml:space="preserve">'''गजानन हणमंत पाटील''' (जन्म: १९ ऑक्टोबर १९७५) हे मराठी कवी, गीतकार, कथालेखक, टी.व्ही. चित्रपट कलाकार आणि शिक्षक आहेत.&lt;ref&gt;पाटील, गजानन हणमंत. ''गजनीती''. तेजश्री प्रकाशन. ISBN 978-93-94617-29-2&lt;/ref&gt; ते सांगली येथील जनलक्ष्मी चॅरिटेबल ट्रस्ट संचलित, अभिनव प्राथमिक शाळा, शामरावनगर येथे सहा. शिक्षक म्हणून कार्यरत आहेत.

त्यांनी सोनी मराठीवरील ''जुळता जुळता जुळतंय की'', झी मराठीवरील ''तुझ्यात जीव रंगला'', कलर्स मराठीवरील ''राजा राणीची गं जोडी'' आणि स्टार प्रवाहवरील ''नवे लक्ष्य'' या मालिकांमध्ये भूमिका केल्या आहेत. तसेच ''मी वसंतराव'', ''स्कूल कॉलेज आणि लाईफ'', ''निरवधी'' या चित्रपटांमध्ये काम केले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=nawBoCOqYf8|title=गजानन पाटील यांची मुलाखत|website=YouTube}}&lt;/ref&gt;

त्यांना अखिल भारतीय शिक्षक साहित्य कला क्रीडा मंडळ, सांगली यांचा जिल्हास्तरीय ''आदर्श शिक्षक पुरस्कार'' मिळाला आहे.&lt;ref&gt;अखिल भारतीय शिक्षक साहित्य कला क्रीडा मंडळ, सांगली. जिल्हास्तरीय आदर्श शिक्षक पुरस्कार, २०२३. दैनिक लोकमत, सांगली आवृत्ती.&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==

&lt;references /&gt;


---

== संदर्भ ==

&lt;references /&gt;
---</text>
      <sha1>s2bw2uv3p5let5fxhdsbf4s1tdsu7wy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682232</id>
      <parentid>2682231</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T11:53:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26705-82</username>
        <id>182737</id>
      </contributor>
      <origin>2682232</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2321" sha1="7yh7k8v2jaqjr9yhno9oesmpsuouasc" xml:space="preserve">'''गजानन हणमंत पाटील''' (जन्म: १९ ऑक्टोबर १९७५) हे मराठी कवी, गीतकार, कथालेखक, टी.व्ही. चित्रपट कलाकार आणि शिक्षक आहेत.&lt;ref&gt;पाटील, गजानन हणमंत. ''गजनीती''. तेजश्री प्रकाशन. ISBN 978-93-94617-29-2&lt;/ref&gt; ते सांगली येथील जनलक्ष्मी चॅरिटेबल ट्रस्ट संचलित, अभिनव प्राथमिक शाळा, शामरावनगर येथे सहा. शिक्षक म्हणून कार्यरत आहेत.

त्यांनी सोनी मराठीवरील ''जुळता जुळता जुळतंय की'', झी मराठीवरील ''तुझ्यात जीव रंगला'', कलर्स मराठीवरील ''राजा राणीची गं जोडी'' आणि स्टार प्रवाहवरील ''नवे लक्ष्य'' या मालिकांमध्ये भूमिका केल्या आहेत. तसेच ''मी वसंतराव'', ''स्कूल कॉलेज आणि लाईफ'', ''निरवधी'' या चित्रपटांमध्ये काम केले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=nawBoCOqYf8|title=गजानन पाटील यांची मुलाखत|website=YouTube}}&lt;/ref&gt;

त्यांना अखिल भारतीय शिक्षक साहित्य कला क्रीडा मंडळ, सांगली यांचा जिल्हास्तरीय ''आदर्श शिक्षक पुरस्कार'' मिळाला आहे.&lt;ref&gt;अखिल भारतीय शिक्षक साहित्य कला क्रीडा मंडळ, सांगली. जिल्हास्तरीय आदर्श शिक्षक पुरस्कार, २०२३. दैनिक लोकमत, सांगली आवृत्ती.&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==

&lt;references /&gt;


---</text>
      <sha1>7yh7k8v2jaqjr9yhno9oesmpsuouasc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682233</id>
      <parentid>2682232</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T11:56:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26705-82</username>
        <id>182737</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ पुरावा सह संदर्भ</comment>
      <origin>2682233</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2337" sha1="dxozonq99te4vyo2m6smxosgfwrqvyk" xml:space="preserve">{{Subst:submit}}'''गजानन हणमंत पाटील''' (जन्म: १९ ऑक्टोबर १९७५) हे मराठी कवी, गीतकार, कथालेखक, टी.व्ही. चित्रपट कलाकार आणि शिक्षक आहेत.&lt;ref&gt;पाटील, गजानन हणमंत. ''गजनीती''. तेजश्री प्रकाशन. ISBN 978-93-94617-29-2&lt;/ref&gt; ते सांगली येथील जनलक्ष्मी चॅरिटेबल ट्रस्ट संचलित, अभिनव प्राथमिक शाळा, शामरावनगर येथे सहा. शिक्षक म्हणून कार्यरत आहेत.

त्यांनी सोनी मराठीवरील ''जुळता जुळता जुळतंय की'', झी मराठीवरील ''तुझ्यात जीव रंगला'', कलर्स मराठीवरील ''राजा राणीची गं जोडी'' आणि स्टार प्रवाहवरील ''नवे लक्ष्य'' या मालिकांमध्ये भूमिका केल्या आहेत. तसेच ''मी वसंतराव'', ''स्कूल कॉलेज आणि लाईफ'', ''निरवधी'' या चित्रपटांमध्ये काम केले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=nawBoCOqYf8|title=गजानन पाटील यांची मुलाखत|website=YouTube}}&lt;/ref&gt;

त्यांना अखिल भारतीय शिक्षक साहित्य कला क्रीडा मंडळ, सांगली यांचा जिल्हास्तरीय ''आदर्श शिक्षक पुरस्कार'' मिळाला आहे.&lt;ref&gt;अखिल भारतीय शिक्षक साहित्य कला क्रीडा मंडळ, सांगली. जिल्हास्तरीय आदर्श शिक्षक पुरस्कार, २०२३. दैनिक लोकमत, सांगली आवृत्ती.&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==

&lt;references /&gt;


---</text>
      <sha1>dxozonq99te4vyo2m6smxosgfwrqvyk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682234</id>
      <parentid>2682233</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T11:58:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-26705-82</username>
        <id>182737</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ पुरावा सह संदर्भ</comment>
      <origin>2682234</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2337" sha1="6ol58ltgm3zv3ql565anir7k1shiu6t" xml:space="preserve">{{subst:submit}}'''गजानन हणमंत पाटील''' (जन्म: १९ ऑक्टोबर १९७५) हे मराठी कवी, गीतकार, कथालेखक, टी.व्ही. चित्रपट कलाकार आणि शिक्षक आहेत.&lt;ref&gt;पाटील, गजानन हणमंत. ''गजनीती''. तेजश्री प्रकाशन. ISBN 978-93-94617-29-2&lt;/ref&gt; ते सांगली येथील जनलक्ष्मी चॅरिटेबल ट्रस्ट संचलित, अभिनव प्राथमिक शाळा, शामरावनगर येथे सहा. शिक्षक म्हणून कार्यरत आहेत.

त्यांनी सोनी मराठीवरील ''जुळता जुळता जुळतंय की'', झी मराठीवरील ''तुझ्यात जीव रंगला'', कलर्स मराठीवरील ''राजा राणीची गं जोडी'' आणि स्टार प्रवाहवरील ''नवे लक्ष्य'' या मालिकांमध्ये भूमिका केल्या आहेत. तसेच ''मी वसंतराव'', ''स्कूल कॉलेज आणि लाईफ'', ''निरवधी'' या चित्रपटांमध्ये काम केले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=nawBoCOqYf8|title=गजानन पाटील यांची मुलाखत|website=YouTube}}&lt;/ref&gt;

त्यांना अखिल भारतीय शिक्षक साहित्य कला क्रीडा मंडळ, सांगली यांचा जिल्हास्तरीय ''आदर्श शिक्षक पुरस्कार'' मिळाला आहे.&lt;ref&gt;अखिल भारतीय शिक्षक साहित्य कला क्रीडा मंडळ, सांगली. जिल्हास्तरीय आदर्श शिक्षक पुरस्कार, २०२३. दैनिक लोकमत, सांगली आवृत्ती.&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==

&lt;references /&gt;


---</text>
      <sha1>6ol58ltgm3zv3ql565anir7k1shiu6t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>निकोलाय आयव्हानोविच व्हाव्हिलोव्ह</title>
    <ns>0</ns>
    <id>379431</id>
    <redirect title="निकोलाय वाविलॉव्ह" />
    <revision>
      <id>2682181</id>
      <timestamp>2026-05-02T07:20:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khirid Harshad</username>
        <id>138639</id>
      </contributor>
      <comment>Khirid Harshad ने लेख [[निकोलाय आयव्हानोविच व्हाव्हिलोव्ह]] वरुन [[निकोलाय वाविलॉव्ह]] ला हलविला</comment>
      <origin>2682181</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="94" sha1="2ox1zprj3mkgcvvtgq9c14gr88uxpx0" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[निकोलाय वाविलॉव्ह]]</text>
      <sha1>2ox1zprj3mkgcvvtgq9c14gr88uxpx0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>बोंबार्डियर सीआरजे-२००</title>
    <ns>0</ns>
    <id>379432</id>
    <redirect title="बॉम्बार्डिये सी.आर.जे. २००" />
    <revision>
      <id>2682190</id>
      <timestamp>2026-05-02T07:32:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>लेखनभेद</comment>
      <origin>2682190</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="113" sha1="7h5lrnb2jvggwwxyzp75eqxe20ftfzq" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[बॉम्बार्डिये सी.आर.जे. २००]]</text>
      <sha1>7h5lrnb2jvggwwxyzp75eqxe20ftfzq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:गजानन पाटील</title>
    <ns>3</ns>
    <id>379433</id>
    <revision>
      <id>2682191</id>
      <timestamp>2026-05-02T07:33:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ स्वागत</comment>
      <origin>2682191</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22" sha1="6tmpim0dou1zu3xx6d3rdhzgmbkti17" xml:space="preserve">{{स्वागत}}</text>
      <sha1>6tmpim0dou1zu3xx6d3rdhzgmbkti17</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682194</id>
      <parentid>2682191</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T07:41:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>/* दुसरे सदस्य पान */ नवीन विभाग</comment>
      <origin>2682194</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2268" sha1="3bz3r7r3zazc09gc1jaxghwa7cgrvpw" xml:space="preserve">{{स्वागत}}

== दुसरे सदस्य पान  ==

नमस्कार, यापूर्वीच आपण [[सदस्य:गजानन पाटील सांगली|गजानन पाटील सांगली]] असे सदस्य पानावरून काही संपादने केली आहेत. आता हे दुसरे सदस्य पान निर्माण केले आहे. सदरील कृती विकिपीडियाच्या नियमात बसत नाही. याला कळसूत्री बाहुले असे म्हणतात. जर आपणास येथे स्वेच्छेने योगदान द्यावयाचे असल्यास आपण ते जुन्या सदस्य पानावरून देऊ शकता. 
: वरती स्वागत साचा जोडलेला आहे, त्यातील सूचना समजून घ्याव्यात. खास करून त्यातील [[विकिपीडिया:नवीन सदस्यांना मार्गदर्शन |नवीन सदस्यांना मार्गदर्शन ]] आणि [[विकिपीडिया:विकिपीडिया काय नव्हे|विकिपीडिया काय नव्हे]] हे दोन दुवे समजून घेणे. स्वतःवर लेख लिहिणे विकिपीडियाच्या नियमात बसत नाही, त्याला आत्मचरित्र किंवा वैयक्तिक अनुदिनी असे म्हणतात. अपेक्षा आहे, येथील नियमांचे आपण पालन कराल. -
[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;. संतोष गोरे .&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; ✉️&lt;/span&gt;]] ) १३:११, २ मे २०२६ (IST)</text>
      <sha1>3bz3r7r3zazc09gc1jaxghwa7cgrvpw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>गजानन हनमंत पाटील</title>
    <ns>0</ns>
    <id>379434</id>
    <redirect title="मसुदा:गजानन हनमंत पाटील" />
    <revision>
      <id>2682193</id>
      <timestamp>2026-05-02T07:37:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>अभय नातू ने लेख [[गजानन हनमंत पाटील]] वरुन [[मसुदा:गजानन हनमंत पाटील]] ला हलविला</comment>
      <origin>2682193</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="108" sha1="hq62osf8rwosfa2z0v545u41xakdpk4" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[मसुदा:गजानन हनमंत पाटील]]</text>
      <sha1>hq62osf8rwosfa2z0v545u41xakdpk4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>श्रीअरविंद कर्मधारा (हिंदी नियतकालिक)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>379435</id>
    <revision>
      <id>2682201</id>
      <timestamp>2026-05-02T08:35:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ketaki Modak</username>
        <id>21590</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन पान तयार केले आणि आशयाची भर, दुवे जोडले, संदर्भ जोडला.</comment>
      <origin>2682201</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3120" sha1="f7ay9fjpil9de027qfebto59re5fhjg" xml:space="preserve">'''श्रीअरविंद कर्मधारा''' - हे हिंदी त्रैमासिक आहे. 

हे त्रैमासिक [[श्रीअरविंद आश्रम (दिल्ली शाखा)|श्रीअरविंद आश्रमाच्या दिल्ली शाखे]]&lt;nowiki/&gt;द्वारे १९७१ पासून प्रकाशित होत आहे. हे त्रैमासिक [[अरविंद घोष|श्रीअरविंद]] आणि [[मीरा अल्फासा|श्रीमाताजी]] यांचे तत्त्वज्ञान, त्यांची पूर्णयोगाची साधना आणि शिकवण लोकांपर्यंत पोहोचवण्याचे कार्य करते. यामध्ये आध्यात्मिक लेख, आध्यात्मिक मार्गदर्शन आणि आश्रमाच्या उपक्रमांविषयी माहितीचा समावेश असतो. &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://sriaurobindoashram.net/publications/e-magazine.php|title=Sri Aurobindo Ashram - Delhi Branch Trust|website=sriaurobindoashram.net|access-date=2026-05-02}}&lt;/ref&gt;

== आरंभ ==
याचा आरंभ श्रीमाताजींच्या प्रेरणेने झाला. श्रीअरविंद जन्मशताब्दी निमित्त श्रीअरविंद यांचा संदेश सर्वदूर पोहोचावा अशी या पाठीमागची संकल्पना होती. याची स्थापना श्री. [[सुरेंद्रनाथ जौहर]] यांनी केली. १९७० साली श्रीमाताजींच्या प्रेरणेने Sri Aurobindo's Action हे नियतकालिक इंग्रजीमधून प्रकाशित होऊ लागले. त्याचा हिंदी अनुवाद आश्रमाचे सदस्य जगन्नाथ वेदालंकर यांनी श्रीअरविंद कर्मधारा असा केला. आणि तेव्हापासून या त्रैमासिकाच्या प्रकाशनाला आरंभ झाला. द्वारिका प्रसाद गुप्ता यांनी त्याच्या प्रकाशनाची जबाबदारी स्वीकारली. &lt;ref&gt;https://sriaurobindoashram.net/publications/PDF/Karmdhara21feb2020.pdf&lt;/ref&gt;

== उपलब्धता ==
हे मासिक श्री अरविंद आश्रमाच्या दिल्ली शाखेच्या संकेतस्थळावर नि:शुल्क उपलब्ध असते. &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== संदर्भ ==</text>
      <sha1>f7ay9fjpil9de027qfebto59re5fhjg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682202</id>
      <parentid>2682201</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T08:35:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT II</username>
        <id>140753</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>शुद्धलेखन — इंग्रजी colon चा मराठी विसर्ग ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#इंग्रजी colon चा मराठी विसर्ग|अधिक माहिती]])</comment>
      <origin>2682202</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3122" sha1="hep440ncl3rks8mst4lvew4m84sx0og" xml:space="preserve">'''श्रीअरविंद कर्मधारा''' - हे हिंदी त्रैमासिक आहे. 

हे त्रैमासिक [[श्रीअरविंद आश्रम (दिल्ली शाखा)|श्रीअरविंद आश्रमाच्या दिल्ली शाखे]]&lt;nowiki/&gt;द्वारे १९७१ पासून प्रकाशित होत आहे. हे त्रैमासिक [[अरविंद घोष|श्रीअरविंद]] आणि [[मीरा अल्फासा|श्रीमाताजी]] यांचे तत्त्वज्ञान, त्यांची पूर्णयोगाची साधना आणि शिकवण लोकांपर्यंत पोहोचवण्याचे कार्य करते. यामध्ये आध्यात्मिक लेख, आध्यात्मिक मार्गदर्शन आणि आश्रमाच्या उपक्रमांविषयी माहितीचा समावेश असतो. &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://sriaurobindoashram.net/publications/e-magazine.php|title=Sri Aurobindo Ashram - Delhi Branch Trust|website=sriaurobindoashram.net|access-date=2026-05-02}}&lt;/ref&gt;

== आरंभ ==
याचा आरंभ श्रीमाताजींच्या प्रेरणेने झाला. श्रीअरविंद जन्मशताब्दी निमित्त श्रीअरविंद यांचा संदेश सर्वदूर पोहोचावा अशी या पाठीमागची संकल्पना होती. याची स्थापना श्री. [[सुरेंद्रनाथ जौहर]] यांनी केली. १९७० साली श्रीमाताजींच्या प्रेरणेने Sri Aurobindo's Action हे नियतकालिक इंग्रजीमधून प्रकाशित होऊ लागले. त्याचा हिंदी अनुवाद आश्रमाचे सदस्य जगन्नाथ वेदालंकर यांनी श्रीअरविंद कर्मधारा असा केला. आणि तेव्हापासून या त्रैमासिकाच्या प्रकाशनाला आरंभ झाला. द्वारिका प्रसाद गुप्ता यांनी त्याच्या प्रकाशनाची जबाबदारी स्वीकारली. &lt;ref&gt;https://sriaurobindoashram.net/publications/PDF/Karmdhara21feb2020.pdf&lt;/ref&gt;

== उपलब्धता ==
हे मासिक श्री अरविंद आश्रमाच्या दिल्ली शाखेच्या संकेतस्थळावर निःशुल्क उपलब्ध असते. &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== संदर्भ ==</text>
      <sha1>hep440ncl3rks8mst4lvew4m84sx0og</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682203</id>
      <parentid>2682202</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T08:36:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ketaki Modak</username>
        <id>21590</id>
      </contributor>
      <comment>साचा जोडला.</comment>
      <origin>2682203</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3264" sha1="c9kz504z2elim1h7rp1yaxpca8hrt4e" xml:space="preserve">'''श्रीअरविंद कर्मधारा''' - हे हिंदी त्रैमासिक आहे. 

हे त्रैमासिक [[श्रीअरविंद आश्रम (दिल्ली शाखा)|श्रीअरविंद आश्रमाच्या दिल्ली शाखे]]&lt;nowiki/&gt;द्वारे १९७१ पासून प्रकाशित होत आहे. हे त्रैमासिक [[अरविंद घोष|श्रीअरविंद]] आणि [[मीरा अल्फासा|श्रीमाताजी]] यांचे तत्त्वज्ञान, त्यांची पूर्णयोगाची साधना आणि शिकवण लोकांपर्यंत पोहोचवण्याचे कार्य करते. यामध्ये आध्यात्मिक लेख, आध्यात्मिक मार्गदर्शन आणि आश्रमाच्या उपक्रमांविषयी माहितीचा समावेश असतो. &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://sriaurobindoashram.net/publications/e-magazine.php|title=Sri Aurobindo Ashram - Delhi Branch Trust|website=sriaurobindoashram.net|access-date=2026-05-02}}&lt;/ref&gt;

== आरंभ ==
याचा आरंभ श्रीमाताजींच्या प्रेरणेने झाला. श्रीअरविंद जन्मशताब्दी निमित्त श्रीअरविंद यांचा संदेश सर्वदूर पोहोचावा अशी या पाठीमागची संकल्पना होती. याची स्थापना श्री. [[सुरेंद्रनाथ जौहर]] यांनी केली. १९७० साली श्रीमाताजींच्या प्रेरणेने Sri Aurobindo's Action हे नियतकालिक इंग्रजीमधून प्रकाशित होऊ लागले. त्याचा हिंदी अनुवाद आश्रमाचे सदस्य जगन्नाथ वेदालंकर यांनी श्रीअरविंद कर्मधारा असा केला. आणि तेव्हापासून या त्रैमासिकाच्या प्रकाशनाला आरंभ झाला. द्वारिका प्रसाद गुप्ता यांनी त्याच्या प्रकाशनाची जबाबदारी स्वीकारली. &lt;ref&gt;https://sriaurobindoashram.net/publications/PDF/Karmdhara21feb2020.pdf&lt;/ref&gt;

== उपलब्धता ==
हे मासिक श्री अरविंद आश्रमाच्या दिल्ली शाखेच्या संकेतस्थळावर निःशुल्क उपलब्ध असते. &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

{{श्रीअरविंद तत्त्वज्ञान व पूर्णयोग - संदर्भ साहित्य}}

== संदर्भ ==</text>
      <sha1>c9kz504z2elim1h7rp1yaxpca8hrt4e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682205</id>
      <parentid>2682203</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T08:37:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ketaki Modak</username>
        <id>21590</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2682205</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3313" sha1="duypssm09lnimasac6yg8xhflkoycv2" xml:space="preserve">'''श्रीअरविंद कर्मधारा''' - हे हिंदी त्रैमासिक आहे. 

हे त्रैमासिक [[श्रीअरविंद आश्रम (दिल्ली शाखा)|श्रीअरविंद आश्रमाच्या दिल्ली शाखे]]&lt;nowiki/&gt;द्वारे १९७१ पासून प्रकाशित होत आहे. हे त्रैमासिक [[अरविंद घोष|श्रीअरविंद]] आणि [[मीरा अल्फासा|श्रीमाताजी]] यांचे तत्त्वज्ञान, त्यांची पूर्णयोगाची साधना आणि शिकवण लोकांपर्यंत पोहोचवण्याचे कार्य करते. यामध्ये आध्यात्मिक लेख, आध्यात्मिक मार्गदर्शन आणि आश्रमाच्या उपक्रमांविषयी माहितीचा समावेश असतो. &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://sriaurobindoashram.net/publications/e-magazine.php|title=Sri Aurobindo Ashram - Delhi Branch Trust|website=sriaurobindoashram.net|access-date=2026-05-02}}&lt;/ref&gt;

== आरंभ ==
याचा आरंभ श्रीमाताजींच्या प्रेरणेने झाला. श्रीअरविंद जन्मशताब्दी निमित्त श्रीअरविंद यांचा संदेश सर्वदूर पोहोचावा अशी या पाठीमागची संकल्पना होती. याची स्थापना श्री. [[सुरेंद्रनाथ जौहर]] यांनी केली. १९७० साली श्रीमाताजींच्या प्रेरणेने Sri Aurobindo's Action हे नियतकालिक इंग्रजीमधून प्रकाशित होऊ लागले. त्याचा हिंदी अनुवाद आश्रमाचे सदस्य जगन्नाथ वेदालंकर यांनी श्रीअरविंद कर्मधारा असा केला. आणि तेव्हापासून या त्रैमासिकाच्या प्रकाशनाला आरंभ झाला. द्वारिका प्रसाद गुप्ता यांनी त्याच्या प्रकाशनाची जबाबदारी स्वीकारली. &lt;ref&gt;https://sriaurobindoashram.net/publications/PDF/Karmdhara21feb2020.pdf&lt;/ref&gt;

== उपलब्धता ==
हे मासिक श्री अरविंद आश्रमाच्या दिल्ली शाखेच्या संकेतस्थळावर निःशुल्क उपलब्ध असते. &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

{{श्रीअरविंद तत्त्वज्ञान व पूर्णयोग - संदर्भ साहित्य}}

== संदर्भ ==

[[वर्ग:नियतकालिके]]</text>
      <sha1>duypssm09lnimasac6yg8xhflkoycv2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682206</id>
      <parentid>2682205</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T08:38:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ketaki Modak</username>
        <id>21590</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2682206</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3402" sha1="gd1qxlo76apsb2rhgx09rrxavutrfjl" xml:space="preserve">'''श्रीअरविंद कर्मधारा''' - हे हिंदी त्रैमासिक आहे. 

हे त्रैमासिक [[श्रीअरविंद आश्रम (दिल्ली शाखा)|श्रीअरविंद आश्रमाच्या दिल्ली शाखे]]&lt;nowiki/&gt;द्वारे १९७१ पासून प्रकाशित होत आहे. हे त्रैमासिक [[अरविंद घोष|श्रीअरविंद]] आणि [[मीरा अल्फासा|श्रीमाताजी]] यांचे तत्त्वज्ञान, त्यांची पूर्णयोगाची साधना आणि शिकवण लोकांपर्यंत पोहोचवण्याचे कार्य करते. यामध्ये आध्यात्मिक लेख, आध्यात्मिक मार्गदर्शन आणि आश्रमाच्या उपक्रमांविषयी माहितीचा समावेश असतो. &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://sriaurobindoashram.net/publications/e-magazine.php|title=Sri Aurobindo Ashram - Delhi Branch Trust|website=sriaurobindoashram.net|access-date=2026-05-02}}&lt;/ref&gt;

== आरंभ ==
याचा आरंभ श्रीमाताजींच्या प्रेरणेने झाला. श्रीअरविंद जन्मशताब्दी निमित्त श्रीअरविंद यांचा संदेश सर्वदूर पोहोचावा अशी या पाठीमागची संकल्पना होती. याची स्थापना श्री. [[सुरेंद्रनाथ जौहर]] यांनी केली. १९७० साली श्रीमाताजींच्या प्रेरणेने Sri Aurobindo's Action हे नियतकालिक इंग्रजीमधून प्रकाशित होऊ लागले. त्याचा हिंदी अनुवाद आश्रमाचे सदस्य जगन्नाथ वेदालंकर यांनी श्रीअरविंद कर्मधारा असा केला. आणि तेव्हापासून या त्रैमासिकाच्या प्रकाशनाला आरंभ झाला. द्वारिका प्रसाद गुप्ता यांनी त्याच्या प्रकाशनाची जबाबदारी स्वीकारली. &lt;ref&gt;https://sriaurobindoashram.net/publications/PDF/Karmdhara21feb2020.pdf&lt;/ref&gt;

== उपलब्धता ==
हे मासिक श्री अरविंद आश्रमाच्या दिल्ली शाखेच्या संकेतस्थळावर निःशुल्क उपलब्ध असते. &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

{{श्रीअरविंद तत्त्वज्ञान व पूर्णयोग - संदर्भ साहित्य}}

== संदर्भ ==

[[वर्ग:नियतकालिके]]
[[वर्ग:हिंदी भाषेमधील नियतकालिके]]</text>
      <sha1>gd1qxlo76apsb2rhgx09rrxavutrfjl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682207</id>
      <parentid>2682206</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T08:38:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ketaki Modak</username>
        <id>21590</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2682207</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3456" sha1="p6rq8n2xumsh6oxxzu5no3exr1nn2ac" xml:space="preserve">'''श्रीअरविंद कर्मधारा''' - हे हिंदी त्रैमासिक आहे. 

हे त्रैमासिक [[श्रीअरविंद आश्रम (दिल्ली शाखा)|श्रीअरविंद आश्रमाच्या दिल्ली शाखे]]&lt;nowiki/&gt;द्वारे १९७१ पासून प्रकाशित होत आहे. हे त्रैमासिक [[अरविंद घोष|श्रीअरविंद]] आणि [[मीरा अल्फासा|श्रीमाताजी]] यांचे तत्त्वज्ञान, त्यांची पूर्णयोगाची साधना आणि शिकवण लोकांपर्यंत पोहोचवण्याचे कार्य करते. यामध्ये आध्यात्मिक लेख, आध्यात्मिक मार्गदर्शन आणि आश्रमाच्या उपक्रमांविषयी माहितीचा समावेश असतो. &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://sriaurobindoashram.net/publications/e-magazine.php|title=Sri Aurobindo Ashram - Delhi Branch Trust|website=sriaurobindoashram.net|access-date=2026-05-02}}&lt;/ref&gt;

== आरंभ ==
याचा आरंभ श्रीमाताजींच्या प्रेरणेने झाला. श्रीअरविंद जन्मशताब्दी निमित्त श्रीअरविंद यांचा संदेश सर्वदूर पोहोचावा अशी या पाठीमागची संकल्पना होती. याची स्थापना श्री. [[सुरेंद्रनाथ जौहर]] यांनी केली. १९७० साली श्रीमाताजींच्या प्रेरणेने Sri Aurobindo's Action हे नियतकालिक इंग्रजीमधून प्रकाशित होऊ लागले. त्याचा हिंदी अनुवाद आश्रमाचे सदस्य [[जगन्नाथ वेदालंकर|जगन्नाथ वेदालंकार]] यांनी श्रीअरविंद कर्मधारा असा केला. आणि तेव्हापासून या त्रैमासिकाच्या प्रकाशनाला आरंभ झाला. द्वारिका प्रसाद गुप्ता यांनी त्याच्या प्रकाशनाची जबाबदारी स्वीकारली. &lt;ref&gt;https://sriaurobindoashram.net/publications/PDF/Karmdhara21feb2020.pdf&lt;/ref&gt;

== उपलब्धता ==
हे मासिक श्री अरविंद आश्रमाच्या दिल्ली शाखेच्या संकेतस्थळावर निःशुल्क उपलब्ध असते. &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

{{श्रीअरविंद तत्त्वज्ञान व पूर्णयोग - संदर्भ साहित्य}}

== संदर्भ ==

[[वर्ग:नियतकालिके]]
[[वर्ग:हिंदी भाषेमधील नियतकालिके]]</text>
      <sha1>p6rq8n2xumsh6oxxzu5no3exr1nn2ac</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2682208</id>
      <parentid>2682207</parentid>
      <timestamp>2026-05-02T08:39:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ketaki Modak</username>
        <id>21590</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2682208</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3458" sha1="8vj8h2h56vseukcwcd8abxg8qqqpf05" xml:space="preserve">'''श्रीअरविंद कर्मधारा''' - हे हिंदी त्रैमासिक आहे. 

हे त्रैमासिक [[श्रीअरविंद आश्रम (दिल्ली शाखा)|श्रीअरविंद आश्रमाच्या दिल्ली शाखे]]&lt;nowiki/&gt;द्वारे १९७१ पासून प्रकाशित होत आहे. हे त्रैमासिक [[अरविंद घोष|श्रीअरविंद]] आणि [[मीरा अल्फासा|श्रीमाताजी]] यांचे तत्त्वज्ञान, त्यांची पूर्णयोगाची साधना आणि शिकवण लोकांपर्यंत पोहोचवण्याचे कार्य करते. यामध्ये आध्यात्मिक लेख, आध्यात्मिक मार्गदर्शन आणि आश्रमाच्या उपक्रमांविषयी माहितीचा समावेश असतो. &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://sriaurobindoashram.net/publications/e-magazine.php|title=Sri Aurobindo Ashram - Delhi Branch Trust|website=sriaurobindoashram.net|access-date=2026-05-02}}&lt;/ref&gt;

== आरंभ ==
याचा आरंभ श्रीमाताजींच्या प्रेरणेने झाला. श्रीअरविंद जन्मशताब्दी निमित्त श्रीअरविंद यांचा संदेश सर्वदूर पोहोचावा अशी या पाठीमागची संकल्पना होती. याची स्थापना श्री. [[सुरेंद्रनाथ जौहर]] यांनी केली. १९७० साली श्रीमाताजींच्या प्रेरणेने Sri Aurobindo's Action हे नियतकालिक इंग्रजीमधून प्रकाशित होऊ लागले. त्याचा हिंदी अनुवाद आश्रमाचे सदस्य [[जगन्नाथ वेदालंकर|जगन्नाथ वेदालंकार]] यांनी 'श्रीअरविंद कर्मधारा' असा केला. आणि तेव्हापासून या त्रैमासिकाच्या प्रकाशनाला आरंभ झाला. द्वारिका प्रसाद गुप्ता यांनी त्याच्या प्रकाशनाची जबाबदारी स्वीकारली. &lt;ref&gt;https://sriaurobindoashram.net/publications/PDF/Karmdhara21feb2020.pdf&lt;/ref&gt;

== उपलब्धता ==
हे मासिक श्री अरविंद आश्रमाच्या दिल्ली शाखेच्या संकेतस्थळावर निःशुल्क उपलब्ध असते. &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

{{श्रीअरविंद तत्त्वज्ञान व पूर्णयोग - संदर्भ साहित्य}}

== संदर्भ ==

[[वर्ग:नियतकालिके]]
[[वर्ग:हिंदी भाषेमधील नियतकालिके]]</text>
      <sha1>8vj8h2h56vseukcwcd8abxg8qqqpf05</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>चर्चा:गजानन हणमंत पाटील</title>
    <ns>1</ns>
    <id>379436</id>
    <revision>
      <id>2682209</id>
      <timestamp>2026-05-02T08:41:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>गजानन पाटील</username>
        <id>182724</id>
      </contributor>
      <comment>/* पुरावे सादर सन्माननीय नातू सर */ नवीन विभाग</comment>
      <origin>2682209</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4234" sha1="0j9mrlgfiphivv5epwb1nv8mvwdf92a" xml:space="preserve">== पुरावे सादर सन्माननीय नातू सर  ==

== उल्लेखनीयतेचे अनेकविध पुरावे - वृत्तपत्रीय स्रोत ==

नमस्कार संपादक महोदय,

माझ्या लेखावर {{उल्लेखनीयता}} टॅग आहे. खालील 6 स्वतंत्र, विश्वसनीय व प्रकाशित स्रोत सादर करत आहे. हे सर्व विकिपीडिया:उल्लेखनीयता (व्यक्ती) निकष पूर्ण करतात:

'''1. वृत्तपत्रीय स्रोत - प्रिंट मीडिया:''' 
* दै. सकाळ, दि. 23 एप्रिल 2025, पृष्ठ क्र. 3 - 'गजानन पाटील यांना पर्यावरणप्रेमी प्रेरणा पुरस्कार'
* दै. सकाळ - 'राज्यस्तरीय काव्यप्रेमी प्रेरणा पुरस्कार 2025 जाहीर' - स्व. मंगल मदन फडणीस स्मृती प्रेरणा पुरस्कार
* दै. लोकपरिवर्तन, दि. 25 एप्रिल 2025 - 'गजानन पाटील यांना राज्यस्तरीय काव्यप्रेमी प्रेरणा पुरस्कार 2025 जाहीर' - अहिल्यानगर जिल्हा प्रतिनिधी

'''2. वृत्तपत्रीय स्रोत - ऑनलाईन मीडिया:''' 
* महासत्ता न्यूज (mahasattanews.com) - 'गजानन पाटील यांना काव्यप्रेमी शिक्षक मंचतर्फे मंगल मदन फडणीस स्मृती प्रेरणा पुरस्कार-2025 घोषित'

'''3. प्रकाशित साहित्य:''' 
* पुस्तक: गजनीती, तेजश्री प्रकाशन, ISBN: 978-93-94617-29-2, किंमत ₹251/-

'''4. दूरदर्शन व चित्रपट कारकीर्द:''' 
* झी मराठी: तुझ्यात जीव रंगला (पत्रकार)
* कलर्स मराठी: राजा राणीची गं जोडी (गजाननभाऊ, रंगाकाका, केशव, महादेव, मामा, शंकरदादा)
* सोनी मराठी: जुळता जुळतंय की
* स्टार प्रवाह: नवे लक्ष्य (हवालदार)
* चित्रपट: मी वसंतराव, स्कूल कॉलेज आणि लाईफ, निरवधी, वादळ (हिरोईनचा बाबा), झिंग (म्हादा)

'''5. शासकीय सन्मान:''' 
* महाराष्ट्र राज्य प्रदूषण नियंत्रण मंडळ - राज्यस्तरीय उत्कृष्ट लेखक पुरस्कार
* अखिल भारतीय शिक्षक साहित्य कला क्रीडा मंडळ - आदर्श शिक्षक पुरस्कार

वरील 4 वृत्तपत्रीय स्रोत + ISBN पुस्तक + राष्ट्रीय चॅनेलवरील मालिका हे उल्लेखनीयतेचे भक्कम पुरावे आहेत. कृपया संदर्भ जोडून {{उल्लेखनीयता}} टॅग काढावा. मी स्वतः संपादन करणार नाही.

धन्यवाद.
- गजानन हणमंत पाटील [[सदस्य:गजानन पाटील|गजानन पाटील]] ([[सदस्य चर्चा:गजानन पाटील|चर्चा]]) १४:११, २ मे २०२६ (IST)</text>
      <sha1>0j9mrlgfiphivv5epwb1nv8mvwdf92a</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>