विकिस्रोत mrwikisource https://mr.wikisource.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0 MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter मिडिया विशेष चर्चा सदस्य सदस्य चर्चा विकिस्रोत विकिस्रोत चर्चा चित्र चित्र चर्चा मिडियाविकी मिडियाविकी चर्चा साचा साचा चर्चा सहाय्य सहाय्य चर्चा वर्ग वर्ग चर्चा दालन दालन चर्चा साहित्यिक साहित्यिक चर्चा पान पान चर्चा अनुक्रमणिका अनुक्रमणिका चर्चा TimedText TimedText talk विभाग विभाग चर्चा Event Event talk 106 25573 229625 43867 2026-04-27T14:28:42Z QueerEcofeminist 918 name link 229625 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=यांचे सध्या काय चाललेय... |Language=mr |Volume= |Author=राजश्री देशपांडे |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=[[लेक लाडकी अभियान]] |Address=सातारा |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Css= |Header= |Footer= }} cw96851kxwaev6zbachrgvy4q5tl25e 104 30109 229624 229233 2026-04-27T14:23:45Z QueerEcofeminist 918 [[Special:Contributions/~2026-22691-40|~2026-22691-40]] ([[User talk:~2026-22691-40|चर्चा]]) यांनी केलेले बदल [[User:Pooja Jadhav|Pooja Jadhav]] यांच्या आवृत्तीकडे पूर्वपदास नेले. 49018 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>________________ ही पोरगी माझ्या मनातली.<noinclude></noinclude> ql6djcvdkajco9tnc2rtydnj2tywvt6 106 57614 229666 229600 2026-04-28T10:02:35Z कल्पनाशक्ती 3813 229666 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=स्वामी विवेकानंद यांचे समग्र ग्रंथ (प्रथम खंड) |Language=mr |Volume=खंड क्र.१ |Author=[[:mr:स्वामी विवेकानन्द|स्वामी विवेकानन्द]] [[:en:|Swami Vivekananda]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=जी. एन. कुलकर्णी |Address=मुंबई |Year=1912 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Pages=<pagelist 8 ="प्रकाशकाची प्रस्तावना" 12="भगिनी निवेदिता यांचा उपोद्धात" 26="अनुक्रमणिका" 31="सर्व धर्मांच्या परिषदेपुढे दिलेली व्याख्याने" 54="आत्मा, परमेश्वर आणि धर्म" 67="हिंदुधर्म" 73="कर्मयोग" 191="धर्म म्हणजे काय?" 210="अनुभवाचा मार्ग" 225="विवेचकबुद्धि आणि धर्म"/> |Volumes= |Remarks= |Width= |Css= |Header= |Footer= }} qxwr9pjbkcj860bdw6rvxhjnuncxkxs 104 63488 229659 160038 2026-04-28T09:30:50Z कल्पनाशक्ती 3813 /* प्रमाणित */ 229659 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="कल्पनाशक्ती" />{{rh|१९० |{{x-larger|स्वामी विवेकानंद यांचे समग्र ग्रंथ.}}|}} {{rule}}</noinclude>निराशावादी लोकांना त्यात काट्याकुट्यावाचून काहीच दिसत नाही. लक्षावधी मनुष्यात एखाद्याला जगाचे बरोबर स्वरूप ठाऊक असते. बाकीच्यांपैकी कित्येकांच्या अगदी विचित्र कल्पना असतात व दुसरे कित्येक एकाच कल्पनेच्या मागे लागून वेडे झालेले असतात. सुदृढ प्रकृतीच्या तरुणांस जगांतील सर्व संपत्ति मिळण्याची आशा वाटत असते. आपण अमुक एक वस्तु मिळवू शकणार नाही, असे त्यांस कधीच वाटत नाही; परंतु हेच लोक जगांतील टक्केटोणपे खातां खातां इतके गलितवीर्य होतात की वृद्धपणी त्यांना या जगांत दुष्टपणाशिवाय दुसरें कांहींच दिसत नाही. कोठे तरी सांधीकोपऱ्यांत बसून जगाच्या नांवानें खडे फोडावे आणि इतरांस निरुत्साह करावें, इतकाच यांना धंदा उरतो. थोड्याशा दुःखामुळे झुरूं लागावें अथवा तुच्छ सुखकल्पनांमागें धावावें हे आपल्या मनुष्यपणास खरोखर लांछनास्पद आहे. या दोन्ही अवस्था झुगारून देऊन दोहोंच्या मध्यभागी मेरूसारखें अचल आणि समतोल राहणे यांतच खरें मनुष्यपण आहे. आमच्या स्थितीचा खऱ्या दृष्टीने विचार केला तर आमचें बाल्य जणूं कधी संपतच नाहीं! जरा कोणी रागें भरल्याबरोबर मूल जसें रडू लागते आणि तितक्यांतच कोणी खाऊ दिल्याबरोबर हंसूहि लागते, तशीच आह्मां मिशाळ मुलांचीहि अवस्था आहे. जगानें आपलें स्वरूप थोडें उग्र केल्याबरोबर आमचा थरकांप होतो! आणि तेंच स्वरूप थोडें सौम्य होण्यारोबर आम्हास परमावधीचा आनंद होतो!<br> {{gap}}शहाणे लोक या दोन्ही स्थितींच्या पलीकडे जाण्याची इच्छा करितात. इंद्रियांस भासमान होणाऱ्या पदार्थसृष्टीचे खरे स्वरूप त्यांस ठाऊक असते. इंद्रियद्वारा प्राप्त होणारी सुखदुःखें चिरस्थायी नाहीत ही गोष्ट ते कधीहि विसरत नाहात. श्रीमंत लोक चैनीच्या नव्या नव्या तऱ्हा काढण्यासाठी केवढी काळजी वाहतात, हे आपणास ठाऊकच असेल! आज ज्या पदार्थाने त्यास सुख झालेस वाटते, तोच पदार्थ उद्यां शिळा आणि बेचव होतो! चैनीच्या नव्या नव्या तऱ्हा रोजच्या रोज किती उत्पन्न होतात त्या पहा, म्हणजे श्रीमंतांना आपण सुखी आहो अस भासविण्यास केवढी खटपट करावी लागते. याचा तुह्मांस अंदाज होईल. बाकीच्या लोकांत बहुधा मेषवृत्तीचे लोक फार. आघाडीचे मेंढरूं खाड्यांत पडल्याबरोबर बाकीची मेंढरे आपण होऊन त्यांत उड्या घेतात! त्याचप्रमाणे एखाद्या बड्या धेंडाने काही गोष्ट केली की इतर त्याचे अनुकरण करूं लागतात. आपण काय करतो याचेंहि त्या बिचाऱ्यांस भान नसतें. जगांतील सुखदुःखांच्या कल्पनात<noinclude></noinclude> glyvqdeqqdpi5xda7h699moli8lbd1z 104 63489 229660 160044 2026-04-28T09:34:22Z कल्पनाशक्ती 3813 /* प्रमाणित */ 229660 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="कल्पनाशक्ती" />{{rh||{{x-larger|प्रथम खंड.}}|१९१ }} {{rule}}</noinclude>वास्तविक तथ्य किती आहे, याचा जर आपण विचार केला तर इंद्रियजन्यसुखाचे गुलाम होऊन राहणे आपणांस खचित पत्करणार नाही. दोन गोड शब्द कोणी बोलला तर आह्मांस आनंद व्हावा आणि दोन कडू शब्दांबरोबर आह्मी दुःखाच्या खाड्यांत पडावें, ही स्थिति खरोखर लाजिरवाणी आहे. आमच्या एकंदर आयुष्यक्रमाचा विचार करतां त्यांत गुलामगिरीवांचून कांहींच आढळत नाही. आह्मी पोटाचे गुलाम; आह्मी आमच्या पोषाकाचे गुलाम; आह्मी आमच्या देशाचे आणि देशाभिमानाचे गुलाम; आणि आह्मी कीर्तीचे- मोठ्या नांवाचे- गुलाम. इतक्या अनंत गुलामगिऱ्यांमुळे आमचें ईश्वरत्व बिचारें झांकून गेले आहे. आह्मी आमच्याच हाताने त्यास मूठमाती दिली आहे! अजून आह्मांस या शृंखला जाचक वाटत नाहीत! पिंजऱ्यांतल्या पोपटाला ज्याप्रमाणे चकचकीत पितळी तारांचे आणि बिलोरी वाट्यांचे भूषणच वाटते, तशीच आह्मां मनुष्यांचीहि गोष्ट आहे. या गुलामगिरीचें खरें स्वरूप समजू लागले ह्मणजे सध्याच्या सुखोत्पादक वस्तूंचे खरें स्वरूप दिसू लागतें; आणि यांतून मोकळे होण्याची आपणांस उत्कट इच्छा होते. धगधगीत निखारा कोणी आपल्या मस्तकावर ठेविला तर तो काढून टाकण्यास आपण जितके अधीर होतो, तितक्याच अधीरपणाने आपण या सुखदुःखांबाहेर जाण्याची खटपट करूं लागतो. अशा प्रकारची उत्कट इच्छा होणे याचें नांव मुमुक्षुत्व.<br> {{gap}}यानंतर मुमुक्षुनें नित्यानित्य विवेक केला पाहिजे. या जगांत नित्य वस्तु कोणती आणि अनित्य वस्तु कोणती- चिरकालिक टिकणारी वस्तु कोणती आणि क्षणभंगुर कोणती- याचा नित्य विचार केला पाहिजे. परमेश्वराशिवाय बाकीचें सर्व विश्व अनित्य आहे, क्षणभंगुर आहे, ही गोष्ट त्याने सदोदित आपल्या मनावर ठसविली पाहिजे. विश्वांतील प्रत्येक स्थितीला आणि प्रत्येक वस्तूला शेवट आहे. पशुपक्षी आणि मनुष्ये मर्त्य आहेत. सूर्य चंद्र आणि इतर आकाशस्थ गोल यांचाहि एके दिवशी शेवट होणारच. यांतील प्रत्येक वस्तूंत क्षणोक्षणीं बदल होत आहे. आज जेथें उंच पर्वत आपण पाहतो तेथे उद्यां कदाचित् खोल समुद्र होईल. जगांतील यच्चयावत् वस्तूंत प्रत्येक क्षणीं बदल होत आहे. परंतु ज्याला कोणत्याहि प्रकारचा बदल ठाऊक नाही, असा एक परमेश्वर मात्र आहे. आपण प्रत्येक क्षणी बदलत आहों; पण जसजसे आपण परमेश्वराजवळ जाऊ तसतसें आपल्यांतील फरकाचे प्रमाण कमी कमी होत जाईल. ज्या सृष्टिनियमांच्या ताब्यांत राहून आज आपण गुलामांसारखे राबत आहों ते सृष्टिनियम आपला<noinclude></noinclude> 8cr4theb3j5iobbkclqcml7brwzjban 104 63490 229661 160046 2026-04-28T09:37:18Z कल्पनाशक्ती 3813 /* प्रमाणित */ 229661 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="कल्पनाशक्ती" />{{rh|१९२ |{{x-larger|स्वामी विवेकानंद यांचे समग्र ग्रंथ.}}|}} {{rule}}</noinclude>दाब हळु हळु ढिला करूं लागतील. आपण परमेश्वराशी एकरूप झालों ह्मणजे आपली गुलामगिरीची दशा संपून आपण विश्वनियमांचे धनी होऊ. गुलामगिरीतून निघून धनीपणाकडे जाण्याचा हाच मार्ग आहे.<br>{{gap}}आतांपर्यंत सांगितलेल्या मार्गाने आपण चालू लागलों तर कोणाच्याहि मदतीवांचून आपणांस हा मार्ग आक्रमण करता येईल. आपण वस्तुतः सर्वज्ञ आहों. आपला आत्मा स्वभावतःच परिपूर्ण असा आहे. परंतु सृष्टीच्या करड्या अंमलबजावणीनें तो परतंत्र आणि मूर्ख असल्यासारखा दिसतो. आपल्या पूर्ण ताब्यांत आलेल्या या आत्म्यावर सृष्टपदार्थ एकसारखें अज्ञानाचें झांकण घालण्याचाच जणूं काय उद्योग करीत आहेत! अशा स्थितीत आह्मी करावें तरी काय? वास्तविक विचार केला तर आपणांस कांहींच करावयास नको. जो स्वयं पूर्ण आहे, त्याला आणखी पूर्णत्व तें कशाने द्यावयाचें? सर्वज्ञाला कोणी व कोणतें ज्ञान द्यावयाचें? पूर्णत्वावरचा पडदा दूर झाला की स्वतः पूर्ण असलेला आत्मा आपल्या स्वतःच्या संपूर्ण तेजाने प्रकाशेल. हे उत्तर जितके सोपे वाटतें तितका अनुभवाचा मार्ग मात्र सोपा नाही.<br>{{gap}}आत्म्याला मूळची पूर्णावस्था प्राप्त करून देण्याकरितां आपणांला आपल्या आयुष्याच्या प्रत्येक क्षणाचा योग्य उपयोग करून घेतला पाहिजे. प्रत्येक क्षणी आपणांस नित्यानित्यविवेक केला पाहिजे. धर्मज्ञानाकरितां इतक्या बंधनांची काय आवश्यकता आहे असे कोणी विचारील, तर त्यास उत्तर इतकेंच की परमेश्वरप्राप्तीचा मार्ग अनुभवाचा आहे. तो बुद्धिगम्य मार्ग नव्हे, हे नित्य लक्ष्यांत राहिले पाहिजे. इंद्रियगम्य ज्ञानाने परमेश्वरप्राप्तीचा मार्ग दिसणे शक्य नाही. आपण कानाने जे काही ऐकतों, डोळ्यांनी पाहतो आणि बुद्धीने जाणतो त्या ज्ञानानें परमेश्वरप्राप्ति होणार नाही. तर जें कांहीं आपण ऐकलें, पाहिले अथवा जाणले त्याचा प्रत्यक्ष अनुभव आपण आपल्या ठिकाणी घेतला पाहिजे. आपण कितीहि धर्मपुस्तके वाचलीं, जगांतल्या सर्व ग्रंथांची पारायणे केली तरी खऱ्या धर्मज्ञानाच्या एका शब्दाचाहि बोध आपणांस होणार नाही. सारा जन्म वादविवाद केला, तरी त्यामुळेहि परमेश्वराची प्राप्ति न होता तो अधिक दुरावण्याचा मात्र संभव आहे. सर्व विश्वांत अत्यंत बुद्धिमान ह्मणविण्याजोगी बुद्धिमत्ता आपण संपादिली तरी परमेश्वरप्राप्तीच्या मार्गात एक पाऊलहि पुढे पडणार नाही. जें बुद्धीच्या आवाक्यापलीकडे आहे. तेथे बुद्धि पोहोचणार तरी कशी? आपल्या सर्व शिक्षणाची दिशा पाहिली तर बुद्धि प्रज्वलित करण्याकडे आहे.<noinclude></noinclude> sxhkc86n26lwhempstn30vrdun23jyq 104 63491 229662 160106 2026-04-28T09:43:44Z कल्पनाशक्ती 3813 /* प्रमाणित */ 229662 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="कल्पनाशक्ती" />{{rh||{{x-larger|प्रथम खंड.}}|१९३ }} {{rule}}</noinclude>अंतःकरणाच्या सात्विक वृत्ति जागृत करण्याकडे आपण केव्हांहि लक्ष्य देत नाही. पाश्चात्य संस्कृतीत जे काही दुर्गुण आहेत त्यांत हा मोठा भयंकर दुर्गुण आहे. याचा परिणाम असा झाला आहे की, आह्मीं पूर्वीपेक्षां दसपट स्वार्थसाधु मात्र बनलो आहों. आज नाहीं उद्यां, पण या स्वार्थीपणाचे परिणाम आह्मांस खचित अवनतीस नेल्यावांचून राहणार नाहीत. यासाठी आपल्या अंतःकरणाच्या सात्विक वृत्ती सदोदित जागृत राहतील, असे उपाय आपण योजिले पाहिजेत. जेथे बुद्धि आणि अंतःकरण यांचे मार्ग भिन्न असतात, तेथे बुद्धिगम्य मार्ग सोडून अंतःकरणदर्शित मार्गाने जाणे आपणांस परिणामी अधिक हितावह आहे. एखादें सत्कर्म करावे अशी इच्छा उद्भवली की आपली बुद्धि जागृत होऊन निवडानिवड सुरू करते व तितक्यांत स्वार्थ प्रबल झाला, की, अंतःकरणाच्या सात्विकवृत्तीने राम हटलाच. एखाद्या दुबळ्याला मदत करावीशी इच्छा आपणांस झाली की बुद्धि ह्मणते, 'हा लुच्चा तर नसेलना? हा उद्योग कां करीत नाही? हा आळशी का झाला?' अथवा याला सशास्त्र रूप द्यावयाचें म्हटले ह्मणजे 'आळशाला मदत का करावी? त्यामुळे जगांत आळस वाढणार! लोकांना आपण उद्योगी केले पाहिजे.' झाले. बुद्धीचा निश्चय झाला की तो मदतीस पात्र नाही. त्या दुबळ्याला पाहून अंतकरणांत उत्पन्न झालेल्या दयेचा प्राण गेला. मित्रांनो, अशावेळी या बुद्धीच्या नादी लागून आपण आपली फसवणूक मात्र करून घेतों. यःकश्चित् स्वार्थाला बळी पडून दयेचा खून करण्यास आपण उद्युक्त होतो. अत्यंत बुद्धिमानाला स्वप्नांतहि दिसणार नाही अशा ठिकाणी पोहोचण्याचे सामर्थ्य एकट्या अंतःकरणास मात्र आहे. जेथें परमेश्वराची व आपली प्रत्यक्ष भेट होते, त्या ठिकाणी बुद्धि कधीहि पोहोचू शकणार नाही. तो अधिकार एकट्या अंतःकरणाचाच आहे. ''''अल्लाकु मिला चाहे तो तूं मैंकुं बिसर जा । गर इषये लिये चाहे तो तूं शिरकुं बिसर जा ॥''' असा उपदेश साधुसंत आमच्या काण कपाळी ओरडत आहेत. परमेश्वराचा प्रवेश बुद्धीत होत नसून अंतःकरणांत होय, अंतःकरणाची उत्तम वाढ झाली तर तुह्मी अतींद्रिय ज्ञान बोलू लागाल. शाच्या भ्रम वाढतो. अंतःकरणाने ज्ञान जागृत होते. आपण कोणाशी अत्यंत ल्यामुळे गोष्टी बोलत असतो, त्यावेळी आपली बुद्धि कोठे असते, याचा विचार केली ज्यावर आपले खरे प्रेम असते त्याच्याशी अमुक बोलावे की नाही, हा विचार आज कधी तरी करतो काय? ''''प्रीतीचिया बोला नाहीं पेस पाड । भलतसें गार करुनी घेई ॥'''' असा अनुभव आपणांस नित्य येत असतो. तेथे बुद्धि जागृत<noinclude><Br>{{gap}}स्वा. वि. १३</noinclude> ehkngkx4uo2sqbipzasb72tmrayld05 104 63492 229663 160109 2026-04-28T09:49:21Z कल्पनाशक्ती 3813 /* प्रमाणित */ 229663 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="कल्पनाशक्ती" />{{rh|१९४ |{{x-larger|स्वामी विवेकानंद यांचे समग्र ग्रंथ.}}|}} {{rule}}</noinclude>झाली, की, ती प्रेमावर हत्यार धरते. बुद्धीचे काम फक्त निवडानिवड करण्याचे आहे. अंतःकरणाचे काम बुद्धीपलीकडे जाऊन परमेश्वराची भेट घेण्याचे आहे. यावर असा एक प्रश्न उपस्थित होण्याचा संभव आहे की, बुद्धिमत्तेचें तेज आमच्या हरघडी प्रत्ययास येते, आणि अंतःकरणाचे येत नाही. असा आमचा अनुभव असतां तुमचे ह्मणणे आह्मीं कां कबूल करावें? याचे उत्तर असें आहे की, बुद्धि रजोगुणप्रधान असल्यामुळे तिचे तेज अधिक उघड असते. अंतःकरण सात्विक असल्यामुळे त्याचा प्रत्यय अंतर्वर्ती असतो. हा प्रत्यय इतरांस न आला तरी ज्याचा त्यास अनुभवाने समजतो. दुसरे असे की, अंतःकरणाच्या बाल्यदशेत त्याचे गुण झांकल्यासारखे असतात. पण तेच आपल्या पूर्ण तेजाने प्रकाशू लागले, की, आपणा सर्वांच्या उघड प्रत्ययासहि येते. आजपर्यंतचे साधू पुरुष पाहिले तर त्यांच्यांत बुद्धीपेक्षां अंतःकरणाचीच वाढ निःसंशय अधिक दिसून येईल. सारे जग ज्यांनी प्रकाशमान करून सोडले, त्यांनी तें बुद्धीच्या बळावर केलें की अंतःकरणाच्या बळावर केलें, याचा आपल्या मनाशी विचार करा. अत्यंत बुद्धिमान् मनुष्य एखादें भयंकर कृत्य करण्यास मागे पुढे पाहत नाही; पण अंतःकरणाची जागृति ज्याला प्राप्त झाली आहे, त्याच्या हातून कोणतेंहि वाईट कृत्य आजपर्यंत कधीही झालेले नाही. यासाठी परमेश्वरप्राप्ति आपणांस हवी असेल तर बुद्धीच्या वाढीपेक्षां अंतःकरणाची वाढ करण्याकडे आपण अधिक लक्ष्य पुरविले पाहिजे. आपणांस शेवटी जी स्थिति प्राप्त करून घ्यावयाची ती बुद्धीनें प्राप्त होणारी नसून अंतःकरणाने प्राप्त होणारी आहे, हे नित्य लक्ष्यांत बाळगलें पाहिजे. हे विश्वरूपी दूध आपण आपल्या रवीने घुसळीत आहों. आपले ज्ञान, बुद्धि, तारतम्यज्ञान आणि अंतःकरण ही रवीच्या पाकळ्यांसारखी आहेत. हे दुध घुसळतां घुसळतां त्यांतून शेवटीं परमेश्वररूपी लोणी निघतें, तें अंतःकरणास चिकठून खाली राहिलेलें ताकाचे पाणी बुद्धीसाठी शिल्लक उरतें.<br>{{gap}}आतांपर्यंत केलेल्या विवेचनांत ज्या अनेक पायऱ्या दाखविल्या, त्या तुह्मास धर्मज्ञान प्राप्त करून घेण्याकरितांच आहेत. परमेश्वरप्राप्तीसाठी कसल्याहि प्रकारच्या विवाद शिक्षणाची अपेक्षा नाही. परमेश्वराला तुमच्या विद्वत्तेची आवड नसून मात्र अंतःकरणाची आवड आहे. एका साधु महाराजांनी मला सांगितले की, दुसऱ्याचा वध करावयाचा असला तर आपल्याजवळ बंदुक किंवा तरवार यासारखें हत्यार असावे लागते; पण आत्महत्या करावयास एखादी सुई सुद्धा पुरी होते. त्याच प्रमाणे ज्याला लोकशिक्षणाचे काम करावयाचे आहे, त्याला<noinclude></noinclude> 4qvoa9pflujooec506vqn3j1fm5tdaw 104 63493 229664 160111 2026-04-28T09:53:37Z कल्पनाशक्ती 3813 /* प्रमाणित */ 229664 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="कल्पनाशक्ती" />{{rh||{{x-larger|प्रथम खंड.}}|१९५ }} {{rule}}</noinclude>बुद्धीचे हत्यार सज्ज करावे लागते. स्वतःपुरतें ज्ञानवान् होण्यास बौद्धिक हत्याराची जरूर नाही." 'ज्यांचे अंतःकरण पवित्र आहे ते धन्य होत, कारण ते परमेश्वरास भेटतील' असें बायबलांत सांगितले आहे. तुमचें अंतःकरण जागृत नसेल, तर जगांत निर्माण झालेली सर्व शास्त्रे तुमच्या जिभेवर असली तरी तुह्मांस मुक्तीची पाऊलवाटहि दिसावयाची नाही. जगांतल्या सर्व ग्रंथांचा ढीग करून त्यांत तुह्मीं स्वतःस पुरून घेतले, तरी त्यांचा तुह्मांस यत्किंचित्हि उपयोग होणार नाही. अंतःकरणाने दाखविलेल्या मार्गाने तुह्मी नीट गेला तर योग्य ठिकाणी तुह्मी बरोबर पोहोंचाल. बुद्धीला स्वप्नांतहि आढळून न येणाऱ्या गोष्टी अंतःकरणाला दिसतात. यासाठी जी गोष्ट करावीसें अंतःकरणपूर्वक तुह्मांस वाटेल ती बिनदिक्कत करीत जा. त्याठिकाणी तसे करण्यास तुमची तारतम्य बुद्धि आड आली तर तिच्या नादी लागू नका. एखादें परोपकाराचे कृत्य करावें असें अंतःकरणपूर्वक वाटले, की बुद्धि पुष्कळ वेळां त्याच्या आड येते. असें करण्याने अमक्याची मर्जी मोडेल, तमका रागावेल आणि तिसऱ्याला वाईट वाटेल असल्या गोष्टी तुमची बुद्धि तुम्हास सांगू लागते. पण असल्या गोष्टींना तुह्मी आपले कान बहिरे करा. अंतःकरणदर्शित मार्गाने तुह्मी गेलां, तर खरोखर तुमच्या हातून चुका अशा फारच थोड्या होतील. पवित्र अंतःकरण निर्मळ आरशासारखे आहे. निर्मळ आरशांत ज्याप्रमाणे कोणत्याहि वस्तूचे योग्य प्रतिबिंब पडते, त्याच प्रमाणे शुद्ध अंतःकरणांत परमेश्वराचे प्रतिबिंब यथास्थित उतरतें. आतांपर्यंत जे अनेकविध उपाय सांगितले, ते चित्तशुद्धीसाठीच होत. अंतःकरण शुद्ध झालें की त्यांत त्याचक्षणी परमेश्वराचे प्रतिबिंब दिसू लागते. एकंदर विश्वांत सत्यस्वरूप ह्मणून जें कांही असेल त्याचा उदय शुद्ध अंतःकरणात ताबडतोब होतो.<br>{{gap}}विश्वांतील वस्तु ज्या अणु-परमाणूंपासून बनल्या आहेत आणि ज्या नियमांन्वयें हे विश्व चालते, त्याचा शोध कित्येक युगांपूर्वी ज्यांनी लाविला, त्यांनी दुर्बीण आणि सूक्ष्मदर्शकयंत्र डोळ्यांनी पाहिलेंहि नव्हते. रसायनशाला ह्मणजे काय, हे त्यांस स्वप्नांतहि कधी कळले नाही. असे असतां त्यांनी हे सर्व शोध कशाच्या मदतीने लावले? त्यांच्या शुद्ध अंतःकरणांत परमेश्वराचा उदय झाल्यामुळे त्यांस अगम्य असें कांहींच राहिले नाही. त्यांनी आपली अंतःकरणें शुद्ध केली होती. बुद्धीच्या वाढीसाठी त्यांनी खटपट केली नाही. तेंच करणे आपणांस आज अशक्य आहे काय? जगांत सुखाचा दिवस कधी काळी उगवणार असेल तर तो बुद्धिवर्धनाने खचित उगवणारा नसून अंतःकरणशुद्धीनेच उगवणारा आहे.{{nop}}<noinclude></noinclude> t2juyk3spyyqfx81cmejj826gb68n3s 104 63494 229665 160112 2026-04-28T10:01:36Z कल्पनाशक्ती 3813 /* प्रमाणित */ 229665 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="कल्पनाशक्ती" />{{rh|१९८ |{{x-larger|स्वामी विवेकानंद यांचे समग्र ग्रंथ.}}|}} {{rule}}</noinclude><br><br><br><br> ''या नंतरचा काही मजकूर या प्रतीत नाही.'' <br><br><br><br> विराम पावतील. आजपर्यंत हजारोंनी परमेश्वराची प्रत्यक्ष भेट घेतली आहे. तुमची इच्छा असेल तर तुह्मांलाहि तो भेटेल; परंतु हे होण्यास तुमची इंद्रियें अथवा मनोमयादि कोश हे मात्र तुमच्या उपयोगी पडणार नाहीत. या सर्वांच्या पलीकडे तुह्मांस गेले पाहिजे. हे काम विसरू नका, आणि मध्यंतरी कोठेहि थांबू नका. आजपर्यंत युगानुयुगें जी कर्मे आपण केली आहेत, ती पाशरूप होऊन आपणांस आपल्या मध्यबिंदूपासून लांब लांब ओढीत आहेत. यासाठी आतांपर्यत सांगितलेल्या मार्गाने आपण चालू लागलों ह्मणजे हे पाश हळू हळू ढिले पडतील आणि ते शेवटीं सर्वथा गळून पडले म्हणजे आपण ज्या ठिकाणी जाऊं तें ठिकाण आजपर्यंत कोणी जागेपणी, स्वप्नांत अथवा झोंपेंत पाहिलेले नसून तें या अवस्थात्रयाच्या पलीकडे आहे. अशा स्थितीत आपण विचित्र भाषा बोलूं लागतों; आणि जग त्याला वेड्याची बडबड, असें नांव देतें. कल्पनातीत तत्वाची कल्पना जगाला कोठून असणार? कल्पनातीत झालेला मनुष्य जगाच्या दृष्टीला वेडा दिसावा यांत नवल नाही. जगांत जो जो प्राणी जन्मास आला आहे, त्या प्रत्येकाला ही स्थिति प्राप्त होण्यासारखी आहे. चिखलांत लोळणारा किडाहि ही स्थिति एखादे दिवशी प्राप्त करून घेईल. मुक्तीच्या मार्गात कोणालाहि मज्जाव नाही. प्रत्येकाला केव्हांना केव्हां ही यशःप्राप्ति होईलच होईल. कित्येक वेळां आपणांस जबर ठेचा लागतील आणि हातपाय मोडण्याचे प्रसंग येतील; पण शेवटी ''''अहं ब्रह्मास्मि'''' असें ह्मणण्याची वेळ खास येईल. ज्या आपल्या मूळरूपापासून आपण निघालों आहों, त्या मूळरूपास आपणांस परत जावयाचे आहे. हा मार्ग अखंड मंडलाकार आहे. सरळ रेषेला केव्हांच शेवट येणे शक्य नाही हे आपणांस ठाऊकच आहे. यासाठी प्रत्येक प्राण्याची गति मंडलाकार आहे असा सिद्धांत आहे. मंडलाच्या एका बाजूला असतां एखादा प्राणी खालीं जातांना दिसला तरी तो दुसऱ्या बाजूस आल्यावर वर चढू लागतो. याकरितां खाली जाणे आणि वर येणे ही भाषा केवळ सापेक्ष आहे. मंडलाकार फिरणारा प्राणी वस्तुतः मागे अथवा पुढे जात नाही. ज्या बिंदूपासून त्याचा प्रवास सुरू झाला, त्याच बिंदूला पुन्हां येऊन मिळण्याची ती गति आहे. याकरितां सर्व एकाच प्रकाराने चालले असल्यामुळे हा क्षुद्र आणि तो मोठा असें ह्मणणे अशास्त्र नाही काय? ज्यापासून सर्व सृष्टि व्यक्त झाली, ज्याच्या अधिष्ठानावर तिचे अस्तित्व भासते आणि ज्याकडे ती परत जात आहे, तेंच परमेश्वराचे स्वरूप.<Br> {{rule|5em}}{{rule|5em}}{{nop}}<noinclude></noinclude> rny9o7azo8b0wgt4wl1ktdk0cxk5nab 104 63495 229671 160113 2026-04-28T10:09:13Z कल्पनाशक्ती 3813 /* प्रमाणित */ 229671 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="कल्पनाशक्ती" /></noinclude>{{center|{{xx-larger|'''विवेचकबुद्धि आणि धर्म.'''}}}} {{rule|7em}} {{center|'''[ इंग्लंडांतील व्याख्यान. ]'''}} {{gap}}एकेवेळी नारदऋषी सनत्कुमार मुनींकडे गेले. आपणांस ज्ञान सांगण्याविषयी त्यांनी त्यांची प्रार्थना केली. 'आपलें अध्ययन यापूर्वी कोठपर्यंत झाले आहे?' असा प्रश्न सनत्कुमारांनी विचारल्यावर नारद ह्मणाले, 'मी वेदपठन केले आहे. ज्योतिषादि विद्यांचाहि अभ्यास मी केला आहे; परंतु माझ्या चित्ताची तळमळ अद्यापि शांत होत नाही.' सनत्कुमार ह्मणाले, 'नारदा, तूं आजपर्यंत ज्या विद्यांचे अध्ययन केलेंस, त्या सर्व विद्या फारशा महत्वाच्या नाहीत. सर्व लौकिक विद्या आणि शास्त्रे यांचे महत्व आमच्या दृष्टीने फारच कमी आहे. ज्या विद्येनें ब्रह्मानुभव होतो, तीच खरोखर विद्या या नांवाला पात्र आहे. तेंच खरें ज्ञान.' धार्मिकज्ञानाच्या महत्वाचे याप्रमाणे वर्णन केलेले सर्व धर्मात आपणांस आढळून येते. कोणत्याहि लौकिकविद्येपेक्षां धर्मज्ञान श्रेष्ठ आहे, असे उल्लेख सर्व धर्मग्रंथांत आढळून येतात. यामुळेच धर्मज्ञान इतर शास्त्रांपासून आजपर्यंत अलग राहिले आहे, एवढेच नव्हे, तर इतर शास्त्रांचे ज्ञान त्यापुढे निर्माल्यवत् आहे, असे सांगण्याचा परिपाठ पडला आहे. लौकिकशास्त्राचा विस्तार केवढाहि मोठा झाला, तरी तो व्यवहारमर्यादेच्या बाहेर जात नाही; परंतु व्यवहारापलीकडे नेऊन सत्याशी तुमची प्रत्यक्ष भेट घालावयाची असा धर्मशास्त्राचा बाणा असतो. धर्मशास्त्राचा हा अभिमान योग्य आहे; परंतु त्यामुळे एक मोठी वाईट गोष्ट झाली आहे. ती ही की, धर्मज्ञानाने लौकिकज्ञानास तुच्छता आणिली आहे. त्यामुळे धर्मप्रचारकांत इतर लौकिकविद्यांबद्दल तुच्छतादर्शक भाव उत्पन्न होतो; एवढेच नव्हे तर कोणत्याहि लौकिक विद्येने या प्रदेशाकडे ढुंकूनहि पाहूं नये व धर्म जें कांही सांगेल, त्याची प्रतीति लौकिकविद्येच्या मापानें न पाहतां तें खरें मानावें. असा धर्मप्रचारकांचा हट्ट असतो. लौकिकविद्येने एखाद्या सिद्धांताचे प्रतिपादन केले, तर त्यावर वाटेल तितकी भवति न भवति करण्याची परवानगी असते. आमच्या विचक्षकबुद्धीस तो सिद्धांत न पटला, तर तो कबूल केलाच पाहिजे असें नाही. परंतु धर्मसिद्धांताची गोष्ट याहून वेगळी आहे. धर्माने एखादा सिद्धांत प्रतिपादन केला तर त्यावर प्रश्न विचारण्याची सोय नाही. सर्व जगभर हीच प्रवृत्ति आजपर्यंत दिसून आली आहे. यामुळे नवीं भौतिकशास्त्रे व जुनी धर्म-<noinclude></noinclude> ldv5kegij0wme931740tubhc0i75eb6 104 63496 229682 160279 2026-04-28T10:24:11Z कल्पनाशक्ती 3813 /* प्रमाणित */ 229682 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="कल्पनाशक्ती" />{{rh|२०० |{{x-larger|स्वामी विवेकानंद यांचे समग्र ग्रंथ.}}|}} {{rule}}</noinclude>शास्त्रे यांजमध्ये लढाईचे प्रसंग वारंवार घडून येतात. धर्मशास्त्राला वाटते, की, आपण उच्च प्रदेशींचे रहिवाशी. आपण म्हणूं तें इतर शास्त्रांनी मुकाट्याने मान्य करावे. त्यावर 'कां' हा प्रश्नहि विचारण्याची त्यांची योग्यता नाही. धर्मशास्त्राच्या एखाद्या सिद्धांतावर कोणी आक्षेप घेण्याची छाती केलीच तर त्या बिचाऱ्यावर धर्मलंड व नास्तिक असा शिक्का बसतो. परंतु भौतिकशास्त्रांचें हत्यार, धर्माला वाटते तितकें बोथट नसल्यामुळे अनेक चकमकीत पराभव पावून आपला जीव गमावण्याचीहि पाळी धर्माला आली. इतिहासांत असे अनेक प्रसंग पूर्वी घडून आल्याचे नमूद केले आहे; इतकंच नाही तर आजमितीसहि अशा प्रकारच्या लहानसहान चकमकी सर्व देशांत चालू आहेत. फ्रेंच लोकांनी राजसत्ता उलथून पाडून प्रजासत्ताक शासनपद्धति सुरू केली, तेव्हां विवेचकबुद्धीच्या नावाखाली तेथें केवढे अत्याचार झाले, हे इतिहासज्ञांस विदितच आहे. त्यावेळी तेथे ख्रिस्ती धर्माचा लोप होऊन त्याच्या जागी फ्रेंच लोकांनी 'विवेचकवुद्धीची देवता' (Goddess of Reason) स्थापिली होती. ख्रिस्ती धर्मप्रचाराकांची अनिरुद्ध सत्ता लोकांनी साफ झुगारून दिली होती. धर्माविरुद्ध हे बंड त्यावेळी प्रथमच घडले नसून त्या पूर्वीहि अनेक वेळां असले प्रकार झाले होते. फ्रान्स देशांतील बंडाचे स्वरूप अतिशय उग्र होते, इतकेंच. सूक्ष्म विचार करतां सांप्रतकाळींहि धर्मशास्त्र आणि इतर भौतिकशास्त्रे यांजमधील भांडण बऱ्याच उग्र स्वरूपाचे आहे. धर्माच्या बाबतींत पूर्वीपेक्षा अधिक स्वतंत्रता असल्यामुळे सांप्रत रक्तपाताचे प्रसंग येत नाहीत हे खरे, पण त्यामुळे भांडणाचें स्वरूप कमी उग्र आहे, असें मात्र म्हणतां येत नाही. भौतिकशास्त्रांची युद्धसामग्री पूर्वीपेक्षा किती तरी पटीनें सुधारली आहे, आणि रोज नव्या शस्त्रास्त्रांची भर त्यांच्या शस्त्रागारांत पडत आहे. उलट धर्माची बाजू पाहतां ती मात्र अधिक लंगडी झाल्याचे आढळते. भौतिकशास्त्रांनी धर्माचा पाया बहुतांशी पोखरून टाकला आहे. आपणांपैकी बहुतेकांच्या अंतःकरणांत या गोष्टीची जाणीव आहे. एखाद्या सभेत भाषण करतांना धार्मिकपणाचा आव घालणारे पुष्कळ लोक आढळेतील; परंतु त्यांचे अंतःकरण त्यांच्या शब्दांचा कितपत अनुवाद करत याचा त्यांनी खऱ्या दिलाने खुलासा केला, तर त्यांतील बहुतेकांस नास्तिक ह्मणवून घेण्याचाच प्रसंग येईल! धार्मिकपणा आपल्या बुद्धीस शिकविण्याचा त्यांनी प्रयत्न केला तरी अनेक शास्त्रांच्या परिचयाने चवचाल झालेली त्यांची बुद्धि त्यांच्याशी वाद घालू लागते, त्याला ते काय करणार! बुद्धि ह्मणते, 'अमक्या तमक्याने<noinclude></noinclude> p2aak14gqrqadt5vasytovdb1viq4jf 3 66177 229628 229147 2026-04-27T14:51:52Z QueerEcofeminist 918 /* Event organizer rights */ नवीन विभाग 229628 wikitext text/x-wiki == Wikimedia Foundation Community Board seats: Call for feedback meeting == The Wikimedia Foundation Board of Trustees is organizing a [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Call for feedback: Community Board seats/Ranked voting system|call for feedback about community selection processes]] between February 1 and March 14. While the Wikimedia Foundation and the movement have grown about five times in the past ten years, the Board’s structure and processes have remained basically the same. As the Board is designed today, we have a problem of capacity, performance, and lack of representation of the movement’s diversity. Direct elections tend to favor candidates from the leading language communities, regardless of how relevant their skills and experience might be in serving as a Board member, or contributing to the ability of the Board to perform its specific responsibilities. It is also a fact that the current processes have favored volunteers from North America and Western Europe. As a matter of fact, there had only been one member who served on the Board, from South Asia, in more than fifteen years of history. In the upcoming months, we need to renew three community seats and appoint three more community members in the new seats. This call for feedback is to see what processes can we all collaboratively design to promote and choose candidates that represent our movement and are prepared with the experience, skills, and insight to perform as trustees? In this regard, it would be good to have a community discussion to discuss the proposed ideas and share our thoughts, give feedback and contribute to the process. To discuss this, you are invited to a community meeting that is being organized on March 12 from 8 pm to 10 pm, and the meeting link to join is https://meet.google.com/umc-attq-kdt. You can add this meeting to your Google Calendar by [https://calendar.google.com/event?action=TEMPLATE&tmeid=MDNqcjRwaWxtZThnMXBodjJkYzZvam9sdXQga2N2ZWxhZ2EtY3RyQHdpa2ltZWRpYS5vcmc&tmsrc=kcvelaga-ctr%40wikimedia.org clicking here]. Please ping me if you have any questions. Thank you. --[[User:KCVelaga (WMF)]], १६:००, ८ मार्च २०२१ (IST) <!-- सदस्य:KCVelaga (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21198421 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [Wikimedia Foundation elections 2021] Candidates meet with South Asia + ESEAP communities == Hello, As you may already know, the [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021|2021 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections]] are from 4 August 2021 to 17 August 2021. Members of the Wikimedia community have the opportunity to elect four candidates to a three-year term. After a three-week-long Call for Candidates, there are [[:m:Template:WMF elections candidate/2021/candidates gallery|20 candidates for the 2021 election]]. An <u>event for community members to know and interact with the candidates</u> is being organized. During the event, the candidates will briefly introduce themselves and then answer questions from community members. The event details are as follows: *Date: 31 July 2021 (Saturday) *Timings: [https://zonestamp.toolforge.org/1627727412 check in your local time] :*Bangladesh: 4:30 pm to 7:00 pm :*India & Sri Lanka: 4:00 pm to 6:30 pm :*Nepal: 4:15 pm to 6:45 pm :*Pakistan & Maldives: 3:30 pm to 6:00 pm * Live interpretation is being provided in Hindi. *'''Please register using [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSflJge3dFia9ejDG57OOwAHDq9yqnTdVD0HWEsRBhS4PrLGIg/viewform?usp=sf_link this form] For more details, please visit the event page at [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP|Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP]]. Hope that you are able to join us, [[:m:User:KCVelaga (WMF)|KCVelaga (WMF)]], १२:०४, २३ जुलै २०२१ (IST) <!-- सदस्य:KCVelaga (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21774789 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Indic Wikisource Proofreadthon August 2021 == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' [[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] Dear {{BASEPAGENAME}}, Thank you and congratulation to you for your participation and support last year.The CIS-A2K has conducted again this year [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021|Online Indic Wikisource Proofreadthon August 2021]] to enrich our Indian classic literature in digital format in this Indian freedom season. '''WHAT DO YOU NEED''' * '''Booklist:''' a collection of books to be proofread. Kindly help us to find some book your language. The book should not be available on any third party website with Unicode formatted text. Please collect the books and add our [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Book list|event page book list]]. You should follow the copyright guideline describes [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Book list|here]]. After finding the book, you should check the pages of the book and create [[:m:Wikisource Pagelist Widget|<nowiki><pagelist/></nowiki>]]. *'''Participants:''' Kindly sign your name at [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Participants|Participants]] section if you wish to participate in this event. *'''Reviewer:''' Kindly promote yourself as administrator/reviewer of this proofreadthon and add your proposal [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Participants#Administrator/Reviewer|here]]. The administrator/reviewers could participate in this Proofreadthon. * '''Some social media coverage:''' I would request to all Indic Wikisource community members, please spread the news to all social media channels, we always try to convince your Wikipedia/Wikisource to use their SiteNotice. Of course, you must also use your own Wikisource site notice. * '''Some awards:''' There may be some award/prize given by CIS-A2K. * '''A way to count validated and proofread pages''':[https://indic-wscontest.toolforge.org/ Indic Wikisource Contest Tools] * '''Time ''': Proofreadthon will run: from 15 August 2021 00.01 to 31 August 2021 23.59 (IST) * '''Rules and guidelines:''' The basic rules and guideline have described [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Rules|here]] * '''Scoring''': The details scoring method have described [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Rules#Scoring_system|here]] I really hope many Indic Wikisources will be present this year at-home lockdown. Thanks for your attention<br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]]<br/> Wikisource Program officer, CIS-A2K <!-- सदस्य:Jayantanth@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Community/MrActiveUser&oldid=21811048 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == विकिमीडिया फाउंडेशन 2021 बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजच्या निवडणुकीत आठवणीने मतदान करा == नमस्कार {{PAGENAME}}, आपण विकिमीडिया फाउंडेशन 2021 बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजच्या निवडणुकीत मतदान करण्यास पात्र असल्याने आपल्याला हा मेल मिळाला आहे. निवडणूक 18 ऑगस्ट, 2021 रोजी सुरू झाली आणि 31 ऑगस्ट, 2021 रोजी संपेल. विकिमीडिया फाउंडेशन मराठी विकिस्रोतसारख्या प्रकल्पांचे संचालन करते आणि त्याचे नेतृत्व बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजद्वारे केले जाते. हा बोर्ड ही विकिमीडिया फाउंडेशनची निर्णय घेणारी संस्था आहे. [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Overview|बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजबद्दल अधिक जाणून घ्या]]. या वर्षी सामूहिक मतदानाद्वारे चार पदांसाठी निवडणूक होणार आहे. या पदांसाठी जगभरातून एकोणीस उमेदवार निवडणूक लढवत आहेत. [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021/Candidates#Candidate_Table|2021च्या बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजविषयी अधिक जाणून घ्या]] समूहांच्या सुमारे 70,000 सदस्यांना मतदान करण्यास निमंत्रित करण्यात आले आहे. त्यात आपणही आहात! मतदान फक्त 31 ऑगस्ट रोजी 23:59 UTC (जागतिक प्रमाणवेळ) पर्यंतच सुरू राहील. * [[:mr:s:विशेष:सुरक्षीतकौल/vote/Wikimedia_Foundation_Board_Elections_2021|'''मराठी विकिस्रोतच्या सेक्युअरपोलवर जाऊन मतदान करा''']]. आपण याआधीच मतदान केले असल्यास, मतदान केल्याबद्दल आभार. कृपया हा मेल दुर्लक्षित करा. लोक त्यांची कितीही खाती असली, तरी फक्त एकदाच मतदान करू शकतात. [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021|या निवडणुकीविषयी अधिक माहिती वाचा]]. धन्यवाद, [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १८:०५, २५ ऑगस्ट २०२१ (IST) <!-- सदस्य:KCVelaga (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21933990 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == विकिमीडिया फाउंडेशन 2021 बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजच्या मतदानाची लिंक == आधीच्या संदेशात चुकीचा दुवा आला होता, त्याबाबत आम्ही दिलगिरी व्यक्त करत आहोत. खाली बरोबर दुवा देत आहे, त्याचा उपयोग करून आपण नक्की मतदान करा: [[Special:SecurePoll/vote/Wikimedia_Foundation_Board_Elections_2021]]. [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १९:१६, २६ ऑगस्ट २०२१ (IST) <!-- सदस्य:KCVelaga (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21938093 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Indic Wikisource Proofreadthon August 2021 - Result == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Special Gold Barnstar.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''Congratulations!!!''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | Dear {{BASEPAGENAME}}, the results of the [[:meta:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Result|Indic Wikisource Proofreadthon August 2021]] have been published. Kindly visit the project page for your position. Congratulations !!! [[:meta:CIS-A2K|The Centre for Internet & Society (CIS-A2K)]] will need to fill out the required information in this [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfohOv0mI4AijwPre73IyEC9hZ3-GWibfxj4Zo9gK6hW6siWg/viewform Google form] to send the [[:meta:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Prize|contest awards]] to your address. We assure you that this information will be kept completely [https://wikimediafoundation.org/wiki/Privacy_policy confidential]. Please confirm here just below this message by notifying (<code><nowiki>"I have filled up the form. - ~~~~"</nowiki></code>) us, when you filled up this form. You are requested to complete this form within 10 days. Thank you for your contribution to Wikisource. Hopefully, Wikisource will continue to enrich your active constructive editing in the future. Thanks for your contribution <br/> '''Jayanta (CIS-A2K)''' ०१:३०, २२ सप्टेंबर २०२१ (IST)<br/> ''Wikisource program officer, CIS-A2K'' |} == ऑनलाइन इंडिक विकिस्रोत प्रूफरीडथॉन मार्च 2022 == [[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] प्रिय संपादकहो, गेल्या वर्षी प्रूफ्रीडाथॉनमध्ये आपल्या सहभागासाठी आणि समर्थनाबद्दल धन्यवाद आणि अभिनंदन. सीआयएस-ए 2 के ने या वर्षी भारतीय स्वातंत्र्य हंगामात आपले भारतीय शास्त्रीय साहित्य डिजिटल स्वरूपात समृद्ध करण्यासाठी [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022|ऑनलाइन इंडिक विकिस्रोत प्रूफरीडथॉन मार्च 2022]] चे आयोजन केले आहे. तुला काय हवे आहे; '''बुकलिस्ट:''' प्रूफरीड होण्यासाठी पुस्तकांचा दिलेला संग्रह. कृपया आपल्या भाषेत पुस्तक शोधण्यात आम्हाला मदत करा. युनिकोड स्वरूपित मजकुरासह पुस्तक कोणत्याही तृतीय पक्षाच्या वेबसाइटवर उपलब्ध नसावे. कृपया पुस्तके गोळा करा आणि ती आमच्या [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022/Book list|इव्हेंट पृष्ठ पुस्तक]] सूचीमध्ये जोडा. आपण येथे नमूद केलेल्या कॉपीराइट मार्गदर्शक तत्त्वांचे पालन करणे आवश्यक आहे. तुम्हाला पुस्तक सापडल्यानंतर, तुम्ही पुस्तकाची पाने तपासा आणि [[:m:Wikisource Pagelist Widget|<nowiki><pagelist/></nowiki>]] तयार करा. '''सहभागी:''' जर तुम्हाला या कार्यक्रमात सहभागी व्हायचे असेल तर कृपया तुमचे नाव [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022/Participants|सहभागी विभागात स्वाक्षरी करा]]. '''पुनरावलोकनकर्ता:''' कृपया या प्रूफरीडाथॉनचे प्रशासक/समीक्षक म्हणून तुमची जाहिरात करा आणि तुमचा प्रस्ताव येथे जोडा. [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022/Participants#Administrator/Reviewer|प्रशासक/समीक्षक]] या प्रूफरीडाथॉनमध्ये सहभागी होऊ शकतात. '''मीडिया कव्हरेज:''' आम्ही इंडिक विकिस्रोत समुदायाच्या सर्व सदस्यांना विनंती करतो, कृपया सर्व सोशल मीडिया चॅनेलवर माहिती सामायिक करा, आम्ही तुमच्या विकिपीडिया/विकिस्रोतला साइटनोटीस वापरण्यास प्रवृत्त करण्याचा नेहमी प्रयत्न करतो. अर्थात, तुम्ही तुमची स्वतःची विकिसोर्स साइटनोटीस देखील वापरावी. काही पुरस्कार: काही पुरस्कार CIS-A2K द्वारे दिले जाऊ शकतात. वैध आणि प्रूफरीड पृष्ठे मोजण्याचा एक मार्ग: इंडिक विकिस्रोत स्पर्धा साधने <https://indic-wscontest.toolforge.org/> '''वेळ:''' 00.01 01 मार्च 2022 ते 16 मार्च 2022 23.59 (IST) '''नियम आणि मार्गदर्शक तत्त्वे:''' [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022/Rules|मूलभूत नियम]] आणि मार्गदर्शक तत्वे येथे वर्णन केली आहेत. '''स्कोअरिंग:''' [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022/Rules#Scoring_system|तपशील स्कोअरिंग पद्धतीचे]] येथे वर्णन केले आहे. आम्हाला आशा आहे की अनेक भारतीय विकी स्त्रोत या वर्षी लॉकडाऊनमध्ये सामील होतील. तुमच्याशी एकनिष्ठ जयंत नाथ २३:३३, १० फेब्रुवारी २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Jayantanth@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Community/MrActiveUser&oldid=21811048 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Indic Wikisource Proofread-a-thon March 2022 - Result == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Special Gold Barnstar.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''Congratulations!!!''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | Dear {{BASEPAGENAME}}, the results of the [[:meta:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022/Result|Indic Wikisource Proofreadthon March 2022]] have been published. Kindly visit the project page for your position. Congratulations !!! [[:meta:CIS-A2K|The Centre for Internet & Society (CIS-A2K)]] will need to fill out the required information in this [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSda3LJ6gPu3z2WGbntM6yRcYLfiAMzBG8J7OTz720OeXj_tYw/viewform Google form] to send the [[:meta:Indic Wikisource Proofreadthon/Prize|contest awards]] to your address. We assure you that this information will be kept completely [https://wikimediafoundation.org/wiki/Privacy_policy confidential]. Please confirm here just below this message by notifying (<code><nowiki>"I have filled up the form. - ~~~~"</nowiki></code>) us, when you filled up this form. You are requested to complete this form within 7 days. Thank you for your contribution to Wikisource. Hopefully, Wikisource will continue to enrich your active constructive editing in the future. Thanks for your contribution <br/> '''Jayanta (CIS-A2K)''' ११:२९, १८ मार्च २०२२ (IST)<br/> ''Wikisource program officer, CIS-A2K'' |} I have filled up the form. - [[सदस्य:अश्विनीलेले|अश्विनीलेले]] ([[सदस्य चर्चा:अश्विनीलेले|चर्चा]]) १२:००, १८ मार्च २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Jayantanth@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Talk:Indic_Wikisource_Proofreadthon_March_2022/Result&oldid=23015638 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Feedback - Indic Wikisource Proofread-thon March 2022 == Dear {{BASEPAGENAME}}, Thanks for participating in the Indic Wikisource Proofread-thon March 2022. Please share your experience, obstacles and give your feedback in this below form about the same for improvements in future. {{Clickable button 2|Google form for Your Feedback- Ckick here|class=mw-ui-progressive|url=https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd7Py3iprZ8XmMAMXlEHiQy7GrSCvmfPPELIPB42XK240Q7qg/viewform}} Thank you for your contribution to Wikisource. Hopefully, Wikisource will continue to enrich your active constructive editing in the future. Thanks for your contribution <br/> '''Jayanta (CIS-A2K)''' ११:४९, १८ मार्च २०२२ (IST)<br/> ''Wikisource program officer, CIS-A2K'' <!-- सदस्य:Jayantanth@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Talk:Indic_Wikisource_Proofreadthon_March_2022/Result&oldid=23015679 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == आपल्या प्रकलपावरील सुधारणांबाबत == नमस्कार, मी सुरेश खोले/QueerEcofeminist, मला आशा आहे की, हा संदेश तुम्ही वाचत असाल तेव्हा तुम्ही निरोगी आणि आनंदात असाल. मला खूप आनंद होत आहे की, आपण सर्व जण मिळून मराठी विकीस्त्रोतावर गेली काही वर्षे खूप चांगले काम करत आहोत आणि आपल्याला सतत तांत्रिक अडचणी येत असतात. आपण त्यावर मात करून अनेक सुधारणा या प्रकल्पात केल्या आहेत आणि पुढेही करत रहाणार आहोत. मला तुम्हांला दोन महत्वाच्या बदलांबद्दल सांगायचे आहे म्हणून हा लेखन प्रपंच. * आपल्या विकिस्त्रोत प्रकल्पावर आता बहुतांश गेजेट्स जी इतर प्रगत विकिस्त्रोत प्रकल्पांवर म्हणजे इंग्रजी, फ़्रेंच किंवा बंगालीवर आहेत ती सर्व गेजेट्स तुमच्या पसंती येथे जाऊन तुम्ही वापरू शकता. आपल्यापैंकी काही ती गेजेट्स वापरतातही पण ज्यांनी ती अजून वापरली नाहीत त्यांनी [[विशेष:पसंती]] येथे जाऊन नक्कीच ही सर्व गेजेट्स वापरून बघावित ही विनंती. * आपल्या प्रकल्पावर आता पेट्रोलर/पहारेकरी/रोलबेकर अधिकार आणि साचे संपादक हे अधिकार सुरु करण्यात आलेले आहेत. त्यामुळे तुमच्या पैंकी अनेक जण जे प्रचालक अधिकार न घेता संरक्षित पाने संपादन करू इच्छितात त्यांना साचे संपादक आणि जे उत्पात विरोधी कामात किंवा तपासनिस म्हणून काम करू इच्छितात त्यांना पेट्रोलर अधिकार देण्यात येतील. या अधिकारांची माहिती [[विकिस्रोत:प्रगत अधिकार]] येथे मिळेल. जे सदस्य अपेक्षित पात्रतेत बसतात त्यांनी त्या अधिकारांसाठी विनंती नक्की नोंदवा जेणेकरून तुम्हांला हळूहळू प्रचालक अधिकारांचा अनूभवही घेता येईल. जर आपल्याला कोणत्याही प्रकारची तांत्रिक अडचण येत असेल किंवा नविन साचे गेजेट्स चालु करायची असतील तर मुख्य पानावरील प्रचालकांना विनंती येथे तुमची विनंती नोंदवा. मी नक्कीच शक्य ती मदत तुम्हांला करण्याचा प्रयत्न करेन. धन्यवाद. [[सदस्य:QueerEcofeminist|QueerEcofeminist]] ([[सदस्य चर्चा:QueerEcofeminist|चर्चा]]) २३:०५, २० एप्रिल २०२२ (IST) == आपल्या प्रकल्पावरील सुधारणांची माहिती == नमस्कार, मी सुरेश खोले/QueerEcofeminist, मी आपल्याला पुऩ्हा एकदा आठवण करत आहे की, कृपया आपल्या प्रकल्पावरील नविन गेजेट्स वापरून बघावित आणि त्यावर आपली मते, सुधारणा कळवाव्यात. कालच मी अनुक्रमणिका तयार करताना कोमन्सवर बुक साच्यात भरलेली माहिती परस्पर अनुक्रमणिकेत भरणारे गेजेट परत एकदा सुधारले आहे. त्याचा वापर केल्यास तुम्हाला अनुक्रमणिकेत पुस्तकाची माहिती वेगळी भरावी लागणार नाही. आपली पसंती येथे जाऊन हे गेजेट आपण चालू करू शकता. [[User:QueerEcofeminist1|<span style="color:#FF00FF;">'''Queer'''</span><span style="color:#8DB600;">'''Eco'''</span><span style="color:#FF7E00;">'''feminist'''</span>]]''^{[[user talk:QueerEcofeminist|<span style="color: maroon">"cite! even if you fight"!!!</span>]]} [they/them/their] :<small>हा संदेश [[:w:mr:विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली संदेश|विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विकिस्रोत:प्रचालक|मराठी विकिस्रोत प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.</small> <!-- सदस्य:QueerEcofeminist@mrwikisource ने https://mr.wikisource.org/w/index.php?title=Active_Users_mrwikisource&oldid=141686 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == पेट्रोलर आणि टेम्प्लेट इडीटर अधिकार == तुमचे सक्रिय योगदान आणि कामाची गुणवत्ता लक्षात घेता, तुमची संपादने तपासावी लागू नये म्हणून तुम्हाला पेट्रोलर अधिकार आणि पुर्ण झालेली सर्व पुस्तके साचे संपादक पातळीला सुरक्षित केली जातात. त्या सुरक्षित पानात सुधारणा करता यावी म्हणून टेम्प्लेट इडीटर अधिकार देण्यात आलेले आहेत. तुम्ही आणखीन योगदान करणार असाल आणि पुढे मागे गरज लागल्यास आपण प्रचालक अधिकाराची विनंतीही करू शकू. धन्यवाद [[सदस्य:QueerEcofeminist|QueerEcofeminist]] ([[सदस्य चर्चा:QueerEcofeminist|चर्चा]]) १९:१२, ८ जुलै २०२२ (IST) :धन्यवाद, माझे योगदान असेच चालू राहील. मी आणखी काय प्रकारे योगदान करू शकते या बद्दल सुचवावे ही विनंती. [[सदस्य:अश्विनीलेले|अश्विनीलेले]] ([[सदस्य चर्चा:अश्विनीलेले|चर्चा]]) २१:२७, ८ जुलै २०२२ (IST) ::[https://mr.wikisource.org/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:IndexPages?key=&filter=all&order=size&sortascending=1&limit=500] या दुव्यावर जाऊन तुम्ही पुढची पुस्तके निवडू शकता, तुम्ही आत्ता ज्या क्रमाने पुस्तके पुर्ण करत आहात तो उत्तम आहे, एक एक लेखकाची पुस्तके पुर्ण केल्याने त्या त्या लेखकांची पाने करणे सोपे जाईल. धन्यवाद [[सदस्य:QueerEcofeminist|QueerEcofeminist]] ([[सदस्य चर्चा:QueerEcofeminist|चर्चा]]) ०९:४३, ९ जुलै २०२२ (IST) == OCR == Hello, can you please use indic OCR instead of other OCR. It is easier to edit indic OCR. [[सदस्य:अश्विनीलेले|अश्विनीलेले]] ([[सदस्य चर्चा:अश्विनीलेले|चर्चा]]) ११:०७, १७ सप्टेंबर २०२२ (IST) :मुळात हा पुस्तकाची प्रत खराब ओसीआर झाली आहे त्यामुळे आपण फार चांगला मजकूर मिळवू शकू असे नाही. [[सदस्य:QueerEcofeminist|&#91;&#91;User:QueerEcofeminist&#124;&#60;span style&#61;&#34;color: white&#59; font-weight: bold&#59; background: linear-gradient(red, orange, green, blue, indigo, violet)&#34;&#62;QueerEcofeminist🌈&#60;/span&#62;&#93;&#93;]] ([[सदस्य चर्चा:QueerEcofeminist|चर्चा]]) १३:२८, १७ सप्टेंबर २०२२ (IST) ::I have prepared following page ::साहित्यिक:लोहिया शैला ::please check it out and let me know; I plan to create similar pages for other authors as well. ::Some time back I created similar page for Sharad Joshi; Now I see two pages one as 'Joshi Sharad' and other as 'Sharad Joshi' [[सदस्य:अश्विनीलेले|अश्विनीलेले]] ([[सदस्य चर्चा:अश्विनीलेले|चर्चा]]) २२:०४, १९ ऑक्टोबर २०२२ (IST) == Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022 == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translate it'' [[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] Dear {{BASEPAGENAME}},<br> Thank you and congratulation to you for your participation and support last year. The CIS-A2K has been conducted again this year [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022|Online Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022]] to enrich our Indian classic literature in digital format. <u>'''WHAT DO YOU NEED'''</u> * '''Booklist:''' a collection of books to be proofread. Kindly help us to find some books in your language. The book should not be available on any third-party website with Unicode formatted text. Please collect the books and add our [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Book list|event page book list]]. You should follow the copyright guideline described [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Book list|here]]. After finding the book, you should check the pages of the book and create [[:m:Wikisource Pagelist Widget|<nowiki><pagelist/></nowiki>]]. *'''Participants:''' Kindly sign your name at [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Participants|Participants]] section if you wish to participate in this event. *'''Reviewer:''' Kindly promote yourself as administrator/reviewer of this proofreadthon and add your proposal [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Participants#Administrator/Reviewer|here]]. The administrator/reviewers could participate in this Proofreadthon. * '''Some social media coverage:''' I would request to all Indic Wikisource community members, please spread the news to all social media channels, we always try to convince your Wikipedia/Wikisource to use their SiteNotice. Of course, you must also use your own Wikisource site notice. * '''Some awards:''' There may be some award/prize given by CIS-A2K. * '''A way to count validated and proofread pages''':[https://indic-wscontest.toolforge.org/ Indic Wikisource Contest Tools] * '''Time ''': Proofreadthon will run: from 14 November 2022 00.01 to 30 Novemeber 2022 23.59 (IST) * '''Rules and guidelines:''' The basic rules and guideline have described [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Rules|here]] * '''Scoring''': The details scoring method have described [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Rules#Scoring_system|here]] I really hope many Indic Wikisources will be present this time. Thanks for your attention<br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]]- 9 November 2022 (UTC)<br/> Wikisource Program officer, CIS-A2K <!-- सदस्य:Jayantanth@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Community/MrActiveUser&oldid=21811048 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open == Dear Wikimedian, We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. We also have exciting updates about the Program and Scholarships. The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. ‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. Regards [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १६:५५, १६ नोव्हेंबर २०२२ (IST) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24082246 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline == Dear Wikimedian, Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]]. COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call * '''WCI 2023 Open Community Call''' * '''Date''': 3rd December 2022 * '''Time''': 1800-1900 (IST) * '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २१:५१, २ डिसेंबर २०२२ (IST) On Behalf of, WCI 2023 Core organizing team. <!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24083503 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022 - Result == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Special Gold Barnstar.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''Congratulations!!!''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | Dear {{BASEPAGENAME}}, the results of the [[:meta:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Result|Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022]] have been published. Kindly visit the project page for your position. Congratulations !!! [[:meta:CIS-A2K|The Centre for Internet & Society (CIS-A2K)]] will need to fill out the required information in this [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSea6Doc3sVwu9J60floO0hOCTRvOlwgDAjhxZqX-g4oKzavOA/viewform?usp=sf_link Google form] to send the [[:meta:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Prize|contest awards]] to your address. We assure you that this information will be kept completely [https://wikimediafoundation.org/wiki/Privacy_policy confidential]. Please confirm here just below this message by notifying (<code><nowiki>"I have filled up the form. - ~~~~"</nowiki></code>) us, when you filled up this form. You are requested to complete this form within 10 days. Thank you for your contribution to Wikisource. Hopefully, Wikisource will continue to enrich your active constructive editing in the future. Thanks for your contribution <br/> '''Jayanta (CIS-A2K)''' <br/> ''Wikisource program officer, CIS-A2K'' |} <!-- सदस्य:Jayantanth@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Talk:Indic_Wikisource_proofread-a-thon_November_2022/Result&oldid=24166580 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> <code><nowiki>"I have filled up the form. - ~~~~"</nowiki></code> == Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner. [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026. * You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]] * '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST''' With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply. For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page. Warm regards, <br> on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team ''This message was sent with [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) on ००:००, १२ एप्रिल २०२६ (IST)'' </div> <!-- सदस्य:Gnoeee@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&oldid=30389801 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Event organizer rights == तुम्हाला तुमच्या कामात मदत व्हावी आणि त्यांचे दस्तऐवजीकरण व्हावे म्हणून तुम्हाला नव्याने इवेंट ऑर्गनाइजर राइट्स देण्यात आलेले आहेत. त्यांच्या मदतीने तुम्ही कोणतेही कार्यशाळा किंवा प्रशिक्षणे घेत असाल तर त्यांची नोंद ठेवणे आणि त्यांचे दस्ताऐवजीकरण करणे अत्यंत सोपे होते. आपण त्या विषयी फोनवर बोलूच. त्याबद्दलची माहिती [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Extension:CampaignEvents] येथे मिळेल. [[User:QueerEcofeminist|QueerEcofeminist🌈]] २०:२१, २७ एप्रिल २०२६ (IST) armbkde7t7xxdcmg4wo4b1apzlk9kyz 229635 229628 2026-04-28T08:43:53Z कल्पनाशक्ती 3813 /* Event organizer rights */ Reply 229635 wikitext text/x-wiki == Wikimedia Foundation Community Board seats: Call for feedback meeting == The Wikimedia Foundation Board of Trustees is organizing a [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Call for feedback: Community Board seats/Ranked voting system|call for feedback about community selection processes]] between February 1 and March 14. While the Wikimedia Foundation and the movement have grown about five times in the past ten years, the Board’s structure and processes have remained basically the same. As the Board is designed today, we have a problem of capacity, performance, and lack of representation of the movement’s diversity. Direct elections tend to favor candidates from the leading language communities, regardless of how relevant their skills and experience might be in serving as a Board member, or contributing to the ability of the Board to perform its specific responsibilities. It is also a fact that the current processes have favored volunteers from North America and Western Europe. As a matter of fact, there had only been one member who served on the Board, from South Asia, in more than fifteen years of history. In the upcoming months, we need to renew three community seats and appoint three more community members in the new seats. This call for feedback is to see what processes can we all collaboratively design to promote and choose candidates that represent our movement and are prepared with the experience, skills, and insight to perform as trustees? In this regard, it would be good to have a community discussion to discuss the proposed ideas and share our thoughts, give feedback and contribute to the process. To discuss this, you are invited to a community meeting that is being organized on March 12 from 8 pm to 10 pm, and the meeting link to join is https://meet.google.com/umc-attq-kdt. You can add this meeting to your Google Calendar by [https://calendar.google.com/event?action=TEMPLATE&tmeid=MDNqcjRwaWxtZThnMXBodjJkYzZvam9sdXQga2N2ZWxhZ2EtY3RyQHdpa2ltZWRpYS5vcmc&tmsrc=kcvelaga-ctr%40wikimedia.org clicking here]. Please ping me if you have any questions. Thank you. --[[User:KCVelaga (WMF)]], १६:००, ८ मार्च २०२१ (IST) <!-- सदस्य:KCVelaga (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21198421 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [Wikimedia Foundation elections 2021] Candidates meet with South Asia + ESEAP communities == Hello, As you may already know, the [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021|2021 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections]] are from 4 August 2021 to 17 August 2021. Members of the Wikimedia community have the opportunity to elect four candidates to a three-year term. After a three-week-long Call for Candidates, there are [[:m:Template:WMF elections candidate/2021/candidates gallery|20 candidates for the 2021 election]]. An <u>event for community members to know and interact with the candidates</u> is being organized. During the event, the candidates will briefly introduce themselves and then answer questions from community members. The event details are as follows: *Date: 31 July 2021 (Saturday) *Timings: [https://zonestamp.toolforge.org/1627727412 check in your local time] :*Bangladesh: 4:30 pm to 7:00 pm :*India & Sri Lanka: 4:00 pm to 6:30 pm :*Nepal: 4:15 pm to 6:45 pm :*Pakistan & Maldives: 3:30 pm to 6:00 pm * Live interpretation is being provided in Hindi. *'''Please register using [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSflJge3dFia9ejDG57OOwAHDq9yqnTdVD0HWEsRBhS4PrLGIg/viewform?usp=sf_link this form] For more details, please visit the event page at [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP|Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP]]. Hope that you are able to join us, [[:m:User:KCVelaga (WMF)|KCVelaga (WMF)]], १२:०४, २३ जुलै २०२१ (IST) <!-- सदस्य:KCVelaga (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21774789 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Indic Wikisource Proofreadthon August 2021 == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' [[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] Dear {{BASEPAGENAME}}, Thank you and congratulation to you for your participation and support last year.The CIS-A2K has conducted again this year [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021|Online Indic Wikisource Proofreadthon August 2021]] to enrich our Indian classic literature in digital format in this Indian freedom season. '''WHAT DO YOU NEED''' * '''Booklist:''' a collection of books to be proofread. Kindly help us to find some book your language. The book should not be available on any third party website with Unicode formatted text. Please collect the books and add our [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Book list|event page book list]]. You should follow the copyright guideline describes [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Book list|here]]. After finding the book, you should check the pages of the book and create [[:m:Wikisource Pagelist Widget|<nowiki><pagelist/></nowiki>]]. *'''Participants:''' Kindly sign your name at [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Participants|Participants]] section if you wish to participate in this event. *'''Reviewer:''' Kindly promote yourself as administrator/reviewer of this proofreadthon and add your proposal [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Participants#Administrator/Reviewer|here]]. The administrator/reviewers could participate in this Proofreadthon. * '''Some social media coverage:''' I would request to all Indic Wikisource community members, please spread the news to all social media channels, we always try to convince your Wikipedia/Wikisource to use their SiteNotice. Of course, you must also use your own Wikisource site notice. * '''Some awards:''' There may be some award/prize given by CIS-A2K. * '''A way to count validated and proofread pages''':[https://indic-wscontest.toolforge.org/ Indic Wikisource Contest Tools] * '''Time ''': Proofreadthon will run: from 15 August 2021 00.01 to 31 August 2021 23.59 (IST) * '''Rules and guidelines:''' The basic rules and guideline have described [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Rules|here]] * '''Scoring''': The details scoring method have described [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Rules#Scoring_system|here]] I really hope many Indic Wikisources will be present this year at-home lockdown. Thanks for your attention<br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]]<br/> Wikisource Program officer, CIS-A2K <!-- सदस्य:Jayantanth@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Community/MrActiveUser&oldid=21811048 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == विकिमीडिया फाउंडेशन 2021 बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजच्या निवडणुकीत आठवणीने मतदान करा == नमस्कार {{PAGENAME}}, आपण विकिमीडिया फाउंडेशन 2021 बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजच्या निवडणुकीत मतदान करण्यास पात्र असल्याने आपल्याला हा मेल मिळाला आहे. निवडणूक 18 ऑगस्ट, 2021 रोजी सुरू झाली आणि 31 ऑगस्ट, 2021 रोजी संपेल. विकिमीडिया फाउंडेशन मराठी विकिस्रोतसारख्या प्रकल्पांचे संचालन करते आणि त्याचे नेतृत्व बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजद्वारे केले जाते. हा बोर्ड ही विकिमीडिया फाउंडेशनची निर्णय घेणारी संस्था आहे. [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Overview|बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजबद्दल अधिक जाणून घ्या]]. या वर्षी सामूहिक मतदानाद्वारे चार पदांसाठी निवडणूक होणार आहे. या पदांसाठी जगभरातून एकोणीस उमेदवार निवडणूक लढवत आहेत. [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021/Candidates#Candidate_Table|2021च्या बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजविषयी अधिक जाणून घ्या]] समूहांच्या सुमारे 70,000 सदस्यांना मतदान करण्यास निमंत्रित करण्यात आले आहे. त्यात आपणही आहात! मतदान फक्त 31 ऑगस्ट रोजी 23:59 UTC (जागतिक प्रमाणवेळ) पर्यंतच सुरू राहील. * [[:mr:s:विशेष:सुरक्षीतकौल/vote/Wikimedia_Foundation_Board_Elections_2021|'''मराठी विकिस्रोतच्या सेक्युअरपोलवर जाऊन मतदान करा''']]. आपण याआधीच मतदान केले असल्यास, मतदान केल्याबद्दल आभार. कृपया हा मेल दुर्लक्षित करा. लोक त्यांची कितीही खाती असली, तरी फक्त एकदाच मतदान करू शकतात. [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021|या निवडणुकीविषयी अधिक माहिती वाचा]]. धन्यवाद, [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १८:०५, २५ ऑगस्ट २०२१ (IST) <!-- सदस्य:KCVelaga (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21933990 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == विकिमीडिया फाउंडेशन 2021 बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजच्या मतदानाची लिंक == आधीच्या संदेशात चुकीचा दुवा आला होता, त्याबाबत आम्ही दिलगिरी व्यक्त करत आहोत. खाली बरोबर दुवा देत आहे, त्याचा उपयोग करून आपण नक्की मतदान करा: [[Special:SecurePoll/vote/Wikimedia_Foundation_Board_Elections_2021]]. [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १९:१६, २६ ऑगस्ट २०२१ (IST) <!-- सदस्य:KCVelaga (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21938093 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Indic Wikisource Proofreadthon August 2021 - Result == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Special Gold Barnstar.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''Congratulations!!!''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | Dear {{BASEPAGENAME}}, the results of the [[:meta:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Result|Indic Wikisource Proofreadthon August 2021]] have been published. Kindly visit the project page for your position. Congratulations !!! [[:meta:CIS-A2K|The Centre for Internet & Society (CIS-A2K)]] will need to fill out the required information in this [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfohOv0mI4AijwPre73IyEC9hZ3-GWibfxj4Zo9gK6hW6siWg/viewform Google form] to send the [[:meta:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Prize|contest awards]] to your address. We assure you that this information will be kept completely [https://wikimediafoundation.org/wiki/Privacy_policy confidential]. Please confirm here just below this message by notifying (<code><nowiki>"I have filled up the form. - ~~~~"</nowiki></code>) us, when you filled up this form. You are requested to complete this form within 10 days. Thank you for your contribution to Wikisource. Hopefully, Wikisource will continue to enrich your active constructive editing in the future. Thanks for your contribution <br/> '''Jayanta (CIS-A2K)''' ०१:३०, २२ सप्टेंबर २०२१ (IST)<br/> ''Wikisource program officer, CIS-A2K'' |} == ऑनलाइन इंडिक विकिस्रोत प्रूफरीडथॉन मार्च 2022 == [[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] प्रिय संपादकहो, गेल्या वर्षी प्रूफ्रीडाथॉनमध्ये आपल्या सहभागासाठी आणि समर्थनाबद्दल धन्यवाद आणि अभिनंदन. सीआयएस-ए 2 के ने या वर्षी भारतीय स्वातंत्र्य हंगामात आपले भारतीय शास्त्रीय साहित्य डिजिटल स्वरूपात समृद्ध करण्यासाठी [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022|ऑनलाइन इंडिक विकिस्रोत प्रूफरीडथॉन मार्च 2022]] चे आयोजन केले आहे. तुला काय हवे आहे; '''बुकलिस्ट:''' प्रूफरीड होण्यासाठी पुस्तकांचा दिलेला संग्रह. कृपया आपल्या भाषेत पुस्तक शोधण्यात आम्हाला मदत करा. युनिकोड स्वरूपित मजकुरासह पुस्तक कोणत्याही तृतीय पक्षाच्या वेबसाइटवर उपलब्ध नसावे. कृपया पुस्तके गोळा करा आणि ती आमच्या [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022/Book list|इव्हेंट पृष्ठ पुस्तक]] सूचीमध्ये जोडा. आपण येथे नमूद केलेल्या कॉपीराइट मार्गदर्शक तत्त्वांचे पालन करणे आवश्यक आहे. तुम्हाला पुस्तक सापडल्यानंतर, तुम्ही पुस्तकाची पाने तपासा आणि [[:m:Wikisource Pagelist Widget|<nowiki><pagelist/></nowiki>]] तयार करा. '''सहभागी:''' जर तुम्हाला या कार्यक्रमात सहभागी व्हायचे असेल तर कृपया तुमचे नाव [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022/Participants|सहभागी विभागात स्वाक्षरी करा]]. '''पुनरावलोकनकर्ता:''' कृपया या प्रूफरीडाथॉनचे प्रशासक/समीक्षक म्हणून तुमची जाहिरात करा आणि तुमचा प्रस्ताव येथे जोडा. [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022/Participants#Administrator/Reviewer|प्रशासक/समीक्षक]] या प्रूफरीडाथॉनमध्ये सहभागी होऊ शकतात. '''मीडिया कव्हरेज:''' आम्ही इंडिक विकिस्रोत समुदायाच्या सर्व सदस्यांना विनंती करतो, कृपया सर्व सोशल मीडिया चॅनेलवर माहिती सामायिक करा, आम्ही तुमच्या विकिपीडिया/विकिस्रोतला साइटनोटीस वापरण्यास प्रवृत्त करण्याचा नेहमी प्रयत्न करतो. अर्थात, तुम्ही तुमची स्वतःची विकिसोर्स साइटनोटीस देखील वापरावी. काही पुरस्कार: काही पुरस्कार CIS-A2K द्वारे दिले जाऊ शकतात. वैध आणि प्रूफरीड पृष्ठे मोजण्याचा एक मार्ग: इंडिक विकिस्रोत स्पर्धा साधने <https://indic-wscontest.toolforge.org/> '''वेळ:''' 00.01 01 मार्च 2022 ते 16 मार्च 2022 23.59 (IST) '''नियम आणि मार्गदर्शक तत्त्वे:''' [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022/Rules|मूलभूत नियम]] आणि मार्गदर्शक तत्वे येथे वर्णन केली आहेत. '''स्कोअरिंग:''' [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022/Rules#Scoring_system|तपशील स्कोअरिंग पद्धतीचे]] येथे वर्णन केले आहे. आम्हाला आशा आहे की अनेक भारतीय विकी स्त्रोत या वर्षी लॉकडाऊनमध्ये सामील होतील. तुमच्याशी एकनिष्ठ जयंत नाथ २३:३३, १० फेब्रुवारी २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Jayantanth@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Community/MrActiveUser&oldid=21811048 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Indic Wikisource Proofread-a-thon March 2022 - Result == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Special Gold Barnstar.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''Congratulations!!!''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | Dear {{BASEPAGENAME}}, the results of the [[:meta:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022/Result|Indic Wikisource Proofreadthon March 2022]] have been published. Kindly visit the project page for your position. Congratulations !!! [[:meta:CIS-A2K|The Centre for Internet & Society (CIS-A2K)]] will need to fill out the required information in this [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSda3LJ6gPu3z2WGbntM6yRcYLfiAMzBG8J7OTz720OeXj_tYw/viewform Google form] to send the [[:meta:Indic Wikisource Proofreadthon/Prize|contest awards]] to your address. We assure you that this information will be kept completely [https://wikimediafoundation.org/wiki/Privacy_policy confidential]. Please confirm here just below this message by notifying (<code><nowiki>"I have filled up the form. - ~~~~"</nowiki></code>) us, when you filled up this form. You are requested to complete this form within 7 days. Thank you for your contribution to Wikisource. Hopefully, Wikisource will continue to enrich your active constructive editing in the future. Thanks for your contribution <br/> '''Jayanta (CIS-A2K)''' ११:२९, १८ मार्च २०२२ (IST)<br/> ''Wikisource program officer, CIS-A2K'' |} I have filled up the form. - [[सदस्य:अश्विनीलेले|अश्विनीलेले]] ([[सदस्य चर्चा:अश्विनीलेले|चर्चा]]) १२:००, १८ मार्च २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Jayantanth@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Talk:Indic_Wikisource_Proofreadthon_March_2022/Result&oldid=23015638 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Feedback - Indic Wikisource Proofread-thon March 2022 == Dear {{BASEPAGENAME}}, Thanks for participating in the Indic Wikisource Proofread-thon March 2022. Please share your experience, obstacles and give your feedback in this below form about the same for improvements in future. {{Clickable button 2|Google form for Your Feedback- Ckick here|class=mw-ui-progressive|url=https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd7Py3iprZ8XmMAMXlEHiQy7GrSCvmfPPELIPB42XK240Q7qg/viewform}} Thank you for your contribution to Wikisource. Hopefully, Wikisource will continue to enrich your active constructive editing in the future. Thanks for your contribution <br/> '''Jayanta (CIS-A2K)''' ११:४९, १८ मार्च २०२२ (IST)<br/> ''Wikisource program officer, CIS-A2K'' <!-- सदस्य:Jayantanth@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Talk:Indic_Wikisource_Proofreadthon_March_2022/Result&oldid=23015679 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == आपल्या प्रकलपावरील सुधारणांबाबत == नमस्कार, मी सुरेश खोले/QueerEcofeminist, मला आशा आहे की, हा संदेश तुम्ही वाचत असाल तेव्हा तुम्ही निरोगी आणि आनंदात असाल. मला खूप आनंद होत आहे की, आपण सर्व जण मिळून मराठी विकीस्त्रोतावर गेली काही वर्षे खूप चांगले काम करत आहोत आणि आपल्याला सतत तांत्रिक अडचणी येत असतात. आपण त्यावर मात करून अनेक सुधारणा या प्रकल्पात केल्या आहेत आणि पुढेही करत रहाणार आहोत. मला तुम्हांला दोन महत्वाच्या बदलांबद्दल सांगायचे आहे म्हणून हा लेखन प्रपंच. * आपल्या विकिस्त्रोत प्रकल्पावर आता बहुतांश गेजेट्स जी इतर प्रगत विकिस्त्रोत प्रकल्पांवर म्हणजे इंग्रजी, फ़्रेंच किंवा बंगालीवर आहेत ती सर्व गेजेट्स तुमच्या पसंती येथे जाऊन तुम्ही वापरू शकता. आपल्यापैंकी काही ती गेजेट्स वापरतातही पण ज्यांनी ती अजून वापरली नाहीत त्यांनी [[विशेष:पसंती]] येथे जाऊन नक्कीच ही सर्व गेजेट्स वापरून बघावित ही विनंती. * आपल्या प्रकल्पावर आता पेट्रोलर/पहारेकरी/रोलबेकर अधिकार आणि साचे संपादक हे अधिकार सुरु करण्यात आलेले आहेत. त्यामुळे तुमच्या पैंकी अनेक जण जे प्रचालक अधिकार न घेता संरक्षित पाने संपादन करू इच्छितात त्यांना साचे संपादक आणि जे उत्पात विरोधी कामात किंवा तपासनिस म्हणून काम करू इच्छितात त्यांना पेट्रोलर अधिकार देण्यात येतील. या अधिकारांची माहिती [[विकिस्रोत:प्रगत अधिकार]] येथे मिळेल. जे सदस्य अपेक्षित पात्रतेत बसतात त्यांनी त्या अधिकारांसाठी विनंती नक्की नोंदवा जेणेकरून तुम्हांला हळूहळू प्रचालक अधिकारांचा अनूभवही घेता येईल. जर आपल्याला कोणत्याही प्रकारची तांत्रिक अडचण येत असेल किंवा नविन साचे गेजेट्स चालु करायची असतील तर मुख्य पानावरील प्रचालकांना विनंती येथे तुमची विनंती नोंदवा. मी नक्कीच शक्य ती मदत तुम्हांला करण्याचा प्रयत्न करेन. धन्यवाद. [[सदस्य:QueerEcofeminist|QueerEcofeminist]] ([[सदस्य चर्चा:QueerEcofeminist|चर्चा]]) २३:०५, २० एप्रिल २०२२ (IST) == आपल्या प्रकल्पावरील सुधारणांची माहिती == नमस्कार, मी सुरेश खोले/QueerEcofeminist, मी आपल्याला पुऩ्हा एकदा आठवण करत आहे की, कृपया आपल्या प्रकल्पावरील नविन गेजेट्स वापरून बघावित आणि त्यावर आपली मते, सुधारणा कळवाव्यात. कालच मी अनुक्रमणिका तयार करताना कोमन्सवर बुक साच्यात भरलेली माहिती परस्पर अनुक्रमणिकेत भरणारे गेजेट परत एकदा सुधारले आहे. त्याचा वापर केल्यास तुम्हाला अनुक्रमणिकेत पुस्तकाची माहिती वेगळी भरावी लागणार नाही. आपली पसंती येथे जाऊन हे गेजेट आपण चालू करू शकता. [[User:QueerEcofeminist1|<span style="color:#FF00FF;">'''Queer'''</span><span style="color:#8DB600;">'''Eco'''</span><span style="color:#FF7E00;">'''feminist'''</span>]]''^{[[user talk:QueerEcofeminist|<span style="color: maroon">"cite! even if you fight"!!!</span>]]} [they/them/their] :<small>हा संदेश [[:w:mr:विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली संदेश|विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विकिस्रोत:प्रचालक|मराठी विकिस्रोत प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.</small> <!-- सदस्य:QueerEcofeminist@mrwikisource ने https://mr.wikisource.org/w/index.php?title=Active_Users_mrwikisource&oldid=141686 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == पेट्रोलर आणि टेम्प्लेट इडीटर अधिकार == तुमचे सक्रिय योगदान आणि कामाची गुणवत्ता लक्षात घेता, तुमची संपादने तपासावी लागू नये म्हणून तुम्हाला पेट्रोलर अधिकार आणि पुर्ण झालेली सर्व पुस्तके साचे संपादक पातळीला सुरक्षित केली जातात. त्या सुरक्षित पानात सुधारणा करता यावी म्हणून टेम्प्लेट इडीटर अधिकार देण्यात आलेले आहेत. तुम्ही आणखीन योगदान करणार असाल आणि पुढे मागे गरज लागल्यास आपण प्रचालक अधिकाराची विनंतीही करू शकू. धन्यवाद [[सदस्य:QueerEcofeminist|QueerEcofeminist]] ([[सदस्य चर्चा:QueerEcofeminist|चर्चा]]) १९:१२, ८ जुलै २०२२ (IST) :धन्यवाद, माझे योगदान असेच चालू राहील. मी आणखी काय प्रकारे योगदान करू शकते या बद्दल सुचवावे ही विनंती. [[सदस्य:अश्विनीलेले|अश्विनीलेले]] ([[सदस्य चर्चा:अश्विनीलेले|चर्चा]]) २१:२७, ८ जुलै २०२२ (IST) ::[https://mr.wikisource.org/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:IndexPages?key=&filter=all&order=size&sortascending=1&limit=500] या दुव्यावर जाऊन तुम्ही पुढची पुस्तके निवडू शकता, तुम्ही आत्ता ज्या क्रमाने पुस्तके पुर्ण करत आहात तो उत्तम आहे, एक एक लेखकाची पुस्तके पुर्ण केल्याने त्या त्या लेखकांची पाने करणे सोपे जाईल. धन्यवाद [[सदस्य:QueerEcofeminist|QueerEcofeminist]] ([[सदस्य चर्चा:QueerEcofeminist|चर्चा]]) ०९:४३, ९ जुलै २०२२ (IST) == OCR == Hello, can you please use indic OCR instead of other OCR. It is easier to edit indic OCR. [[सदस्य:अश्विनीलेले|अश्विनीलेले]] ([[सदस्य चर्चा:अश्विनीलेले|चर्चा]]) ११:०७, १७ सप्टेंबर २०२२ (IST) :मुळात हा पुस्तकाची प्रत खराब ओसीआर झाली आहे त्यामुळे आपण फार चांगला मजकूर मिळवू शकू असे नाही. [[सदस्य:QueerEcofeminist|&#91;&#91;User:QueerEcofeminist&#124;&#60;span style&#61;&#34;color: white&#59; font-weight: bold&#59; background: linear-gradient(red, orange, green, blue, indigo, violet)&#34;&#62;QueerEcofeminist🌈&#60;/span&#62;&#93;&#93;]] ([[सदस्य चर्चा:QueerEcofeminist|चर्चा]]) १३:२८, १७ सप्टेंबर २०२२ (IST) ::I have prepared following page ::साहित्यिक:लोहिया शैला ::please check it out and let me know; I plan to create similar pages for other authors as well. ::Some time back I created similar page for Sharad Joshi; Now I see two pages one as 'Joshi Sharad' and other as 'Sharad Joshi' [[सदस्य:अश्विनीलेले|अश्विनीलेले]] ([[सदस्य चर्चा:अश्विनीलेले|चर्चा]]) २२:०४, १९ ऑक्टोबर २०२२ (IST) == Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022 == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translate it'' [[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] Dear {{BASEPAGENAME}},<br> Thank you and congratulation to you for your participation and support last year. The CIS-A2K has been conducted again this year [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022|Online Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022]] to enrich our Indian classic literature in digital format. <u>'''WHAT DO YOU NEED'''</u> * '''Booklist:''' a collection of books to be proofread. Kindly help us to find some books in your language. The book should not be available on any third-party website with Unicode formatted text. Please collect the books and add our [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Book list|event page book list]]. You should follow the copyright guideline described [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Book list|here]]. After finding the book, you should check the pages of the book and create [[:m:Wikisource Pagelist Widget|<nowiki><pagelist/></nowiki>]]. *'''Participants:''' Kindly sign your name at [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Participants|Participants]] section if you wish to participate in this event. *'''Reviewer:''' Kindly promote yourself as administrator/reviewer of this proofreadthon and add your proposal [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Participants#Administrator/Reviewer|here]]. The administrator/reviewers could participate in this Proofreadthon. * '''Some social media coverage:''' I would request to all Indic Wikisource community members, please spread the news to all social media channels, we always try to convince your Wikipedia/Wikisource to use their SiteNotice. Of course, you must also use your own Wikisource site notice. * '''Some awards:''' There may be some award/prize given by CIS-A2K. * '''A way to count validated and proofread pages''':[https://indic-wscontest.toolforge.org/ Indic Wikisource Contest Tools] * '''Time ''': Proofreadthon will run: from 14 November 2022 00.01 to 30 Novemeber 2022 23.59 (IST) * '''Rules and guidelines:''' The basic rules and guideline have described [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Rules|here]] * '''Scoring''': The details scoring method have described [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Rules#Scoring_system|here]] I really hope many Indic Wikisources will be present this time. Thanks for your attention<br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]]- 9 November 2022 (UTC)<br/> Wikisource Program officer, CIS-A2K <!-- सदस्य:Jayantanth@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Community/MrActiveUser&oldid=21811048 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open == Dear Wikimedian, We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. We also have exciting updates about the Program and Scholarships. The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. ‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. Regards [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १६:५५, १६ नोव्हेंबर २०२२ (IST) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24082246 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline == Dear Wikimedian, Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]]. COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call * '''WCI 2023 Open Community Call''' * '''Date''': 3rd December 2022 * '''Time''': 1800-1900 (IST) * '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २१:५१, २ डिसेंबर २०२२ (IST) On Behalf of, WCI 2023 Core organizing team. <!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24083503 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022 - Result == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Special Gold Barnstar.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''Congratulations!!!''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | Dear {{BASEPAGENAME}}, the results of the [[:meta:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Result|Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022]] have been published. Kindly visit the project page for your position. Congratulations !!! [[:meta:CIS-A2K|The Centre for Internet & Society (CIS-A2K)]] will need to fill out the required information in this [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSea6Doc3sVwu9J60floO0hOCTRvOlwgDAjhxZqX-g4oKzavOA/viewform?usp=sf_link Google form] to send the [[:meta:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Prize|contest awards]] to your address. We assure you that this information will be kept completely [https://wikimediafoundation.org/wiki/Privacy_policy confidential]. Please confirm here just below this message by notifying (<code><nowiki>"I have filled up the form. - ~~~~"</nowiki></code>) us, when you filled up this form. You are requested to complete this form within 10 days. Thank you for your contribution to Wikisource. Hopefully, Wikisource will continue to enrich your active constructive editing in the future. Thanks for your contribution <br/> '''Jayanta (CIS-A2K)''' <br/> ''Wikisource program officer, CIS-A2K'' |} <!-- सदस्य:Jayantanth@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Talk:Indic_Wikisource_proofread-a-thon_November_2022/Result&oldid=24166580 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> <code><nowiki>"I have filled up the form. - ~~~~"</nowiki></code> == Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner. [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026. * You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]] * '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST''' With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply. For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page. Warm regards, <br> on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team ''This message was sent with [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) on ००:००, १२ एप्रिल २०२६ (IST)'' </div> <!-- सदस्य:Gnoeee@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&oldid=30389801 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Event organizer rights == तुम्हाला तुमच्या कामात मदत व्हावी आणि त्यांचे दस्तऐवजीकरण व्हावे म्हणून तुम्हाला नव्याने इवेंट ऑर्गनाइजर राइट्स देण्यात आलेले आहेत. त्यांच्या मदतीने तुम्ही कोणतेही कार्यशाळा किंवा प्रशिक्षणे घेत असाल तर त्यांची नोंद ठेवणे आणि त्यांचे दस्ताऐवजीकरण करणे अत्यंत सोपे होते. आपण त्या विषयी फोनवर बोलूच. त्याबद्दलची माहिती [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Extension:CampaignEvents] येथे मिळेल. [[User:QueerEcofeminist|QueerEcofeminist🌈]] २०:२१, २७ एप्रिल २०२६ (IST) :धन्यवाद! बऱ्याच 'अधिकारांची' यादी दिसत आहे. त्यांचा वापर/ उपयोग त्या बद्दल मला काहीच माहिती नाही. एकदा सविस्तर भेटूया [[सदस्य:कल्पनाशक्ती|कल्पनाशक्ती]] ([[सदस्य चर्चा:कल्पनाशक्ती|चर्चा]]) १४:१३, २८ एप्रिल २०२६ (IST) qk8nf4sxixrxs4oc2sjkw22ezulxvqy 104 106021 229636 214767 2026-04-28T08:51:28Z कल्पनाशक्ती 3813 229636 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shurpalimedha" />{{rule}} {{left|देशबंधु दास}}{{right|११}} {{rule}}</noinclude>दोन, तीन तीन दिवस ते केवळ पाव व गरम पाणी यांवर रहात. कोठला चहा, कोठली कॉफी ? शेवटीं ते बॅरिस्टर झाले व मातृभूमीस यायला निघाले. </br> '''गंमतीचा गंभीर परिणाम'''<br> {{gap}}चित्तरंजन आईला प्रत्येक आठवड्यास पत्र पाठवीत असत. इंग्लंडहून निघतांना त्यांनीं आईला घरी तार केली नाहीं. परंतु निघत आहें अशा अर्थाचें पत्र लिहून पोस्टांत टाकण्यासाठीं आपल्या मित्राजवळ त्यांनी देऊन ठेवलें. परंतु मित्र तें टाकायला विसरला. घरीं पत्र गेलें असेल अशी देशबंधूंची कल्पना होती. ते मुंबईस उतरले. परंतु त्यांनीं घरीं तार किंवा पत्र पाठविलें नाहीं. घरीं एकदम जाऊन आईला चकित करूं, गंमत होईल असें त्यांना चाटत होतें. ते मुंबईहून पाटण्यास आले. तेथें मित्राकडे राहिले. तेथें मित्राजवळ बोलतांना म्हणाले, " घरीं जाऊन एकदम चकित करीन. मी मुंबईस उतरलों. परंतु तार केली नाहीं. पत्र पाठविलें नाहीं. शेवटीं त्या मित्रानें चित्तरंजनांच्या घरीं तार केलीं कीं चित्तरंजन आला आहे. परंतु घरीं आई ध्यास घेऊन बसली होती. दर आठवड्यास चित्तरंजनचें पत्र यावयाचें. परंतु ना पत्र, ना तार. त्या प्रेमळ मातेनें अन्नपाणी वर्ज्य केलें. ती अंथरुणास खिळली. जेव्हां त्या मित्राची तार आली तेव्हां आईला धीर आला. आणि चित्तरंजन घरीं आले. एकदम आईजवळ गेले. दोघांचीं हृदयें उचंबळलीं. आपण गंमत करणार होतों, आईला चकित करणार होतों, तो सारा आनंद पार कोठल्या कोठें गेला. आईची कृश मूर्ति पाहून चित्तरंजन फार दुःखी झाले. त्यांनीं आईची क्षमा मागितली.<noinclude></noinclude> d5kjeyk8arxabtr6uxw0e9rxjs7spth 229637 229636 2026-04-28T08:52:06Z कल्पनाशक्ती 3813 229637 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shurpalimedha" />{{rule}} {{left|देशबंधु दास}}{{right|११}} {{rule}}</noinclude>दोन, तीन तीन दिवस ते केवळ पाव व गरम पाणी यांवर रहात. कोठला चहा, कोठली कॉफी ? शेवटीं ते बॅरिस्टर झाले व मातृभूमीस यायला निघाले. </br> '''गंमतीचा गंभीर परिणाम'''<br> {{gap}}चित्तरंजन आईला प्रत्येक आठवड्यास पत्र पाठवीत असत. इंग्लंडहून निघतांना त्यांनीं आईला घरी तार केली नाहीं. परंतु निघत आहें अशा अर्थाचें पत्र लिहून पोस्टांत टाकण्यासाठीं आपल्या मित्राजवळ त्यांनी देऊन ठेवलें. परंतु मित्र तें टाकायला विसरला. घरीं पत्र गेलें असेल अशी देशबंधूंची कल्पना होती. ते मुंबईस उतरले. परंतु त्यांनीं घरीं तार किंवा पत्र पाठविलें नाहीं. घरीं एकदम जाऊन आईला चकित करूं, गंमत होईल असें त्यांना चाटत होतें. ते मुंबईहून पाटण्यास आले. तेथें मित्राकडे राहिले. तेथें मित्राजवळ बोलतांना म्हणाले, " घरीं जाऊन एकदम चकित करीन. मी मुंबईस उतरलों. परंतु तार केली नाहीं. पत्र पाठविलें नाहीं. शेवटीं त्या मित्रानें चित्तरंजनांच्या घरीं तार केलीं कीं चित्तरंजन आला आहे. परंतु घरीं आई ध्यास घेऊन बसली होती. दर आठवड्यास चित्तरंजनचें पत्र यावयाचें. परंतु ना पत्र, ना तार. त्या प्रेमळ मातेनें अन्नपाणी वर्ज्य केलें. ती अंथरुणास खिळली. जेव्हां त्या मित्राची तार आली तेव्हां आईला धीर आला. आणि चित्तरंजन घरीं आले. एकदम आईजवळ गेले. दोघांचीं हृदयें उचंबळलीं. आपण गंमत करणार होतों, आईला चकित करणार होतों, तो सारा आनंद पार कोठल्या कोठें गेला. आईची कृश मूर्ति पाहून चित्तरंजन फार दुःखी झाले. त्यांनीं आईची क्षमा मागितली.{{nop}}<noinclude></noinclude> igjo9s7mm9qe25wti1yha7pf6d96xkc 104 106096 229638 215474 2026-04-28T08:54:02Z कल्पनाशक्ती 3813 229638 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shurpalimedha" />{{rule}} {{left|२० }}{{right|देशबंधु दास}} {{rule}}</noinclude> '''अरविंदांचा बचाव'''</br> {{gap}}कलकत्त्यांतील कांहीं लोकांनीं या तरुणांच्या बचावासाठीं कांहीं फंड गोळा केला. कांहीं वकिलांचीं नांवें जाहीर झालीं. हे वकील या तरुणांचा खटला चालविणार होते. या वकिलांच्या यादींत चित्तरंजनांचें नांव नव्हतें. परंतु पुढें पैसे संपत आले, आणि हे भाडोत्री वकील अळंटळं करूं लागले. अरविंदासारख्यांना कोण वांचवणार ? कोण पुढें येणार ? कोण त्यांची बाजू मांडणार ?</br> '''अलिपूर बाँबकेस''' {{gap}}अलिपूर बाँबकेस म्हणून हा खटला प्रसिद्ध आहे. अरविंद व इतर तरुण कैदेत होते. अरविंद ईश्वरध्यानांत रमले. तुरुंगांत श्रीकृष्णाचें दर्शन त्यांना होऊं लागलें. परंतु अशा अवलियाला कोण वांचवणार ? अरविंदांच्या बहिणीनें एक पत्र प्रसिद्ध केलें. सर्व राष्ट्रापुढें तिनें हात पसरले होते. ती भगिनी लिहिते :-</br> {{gap}}" माझा भाऊ निर्दोष आहे. परंतु जवळ पैसा नाहीं. पैसा मिळाला तर वकील देतां येईल. बचाव करतां येईल. माझा भाऊ वांचेल. मी सर्व राष्ट्रापुढें हात पसरीत आहे. "</br> {{gap}}चित्तरंजन तें पत्र वाचून हळहळले, कळवळले. परंतु दुसऱ्या वकिलांच्या हातांतील कामांत ते कशी ढवळाढवळ करणार ? ते रोज आपल्या मित्रांजवळ म्हणत, " हे माझ्याकडे कां नाहीं खटला घेऊन येत ? हा खटला मीच चालवूं शकेन. अरविंदांना मीच वाचवूं शकेन. अरविंदांचा आत्मा ! त्या आत्म्याची ओळख मलाच आहे. त्या थोर आत्म्याची इतरांस ओळख होणें अशक्य आहे."{{nop}}<noinclude></noinclude> g32r8g3dz0iii3t09aa5j6vshgvj0kx 104 106101 229639 215613 2026-04-28T08:57:06Z कल्पनाशक्ती 3813 229639 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shurpalimedha" />{{rule}} {{left|देशबंधु दास}}{{right|२५}} {{rule}}</noinclude>बंगाली कन्या स्नेहलता हिनें हुंड्यापायीं स्वतःला जाळून घेतलें होतें. वरविक्रयाची ही रूढी पाहून चित्तरंजन संतापत, दुःखी होत. ते एकदां म्हणाले:</br> {{gap}}" आपली अनंत निद्रा अद्याप जात नाहीं ही दुःखाची गोष्ट आहे. अनेक स्नेहलता भस्म होत आहेत, तरी आईबाप जागे होत नाहींत. मुलींचीं हुंड्यामुळे लग्ने होत नसतील तर त्यांना शिकवा. स्वतःची जीवनयात्रा चालविण्यास त्यांना समर्थ करा. त्या समाजोपयोगी कामे करतील. जीवन कृतार्थ करतील. "</br> '''भावा-बहिणींवर अपार प्रेम'''</br> {{gap}}चित्तरंजनांचें आपल्या बहीणभावांवर फार प्रेम होतें. त्यांनीं त्यांचें शिक्षण केलें. एक भाऊ प्रफुल्लरंजन हे पुढें हायकोर्टाचे जज्ज झाले होते. सर्वांत लहान भाऊ वसंतरंजन हाहि बॅरिस्टर होऊन आला होता. कलकत्त्यास तो बॅरिस्टरी सुरू करणार इतक्यांत तो आजारी पडला. दार्जिलिंग येथें तो अल्पवयांत मरण पावला. चित्तरंजनांस फार दुःख झालें. त्यांना तीन बहिणी. सर्वात मोठी बहीण विधवा होती. ती व तिचीं मुलें चित्तरंजनांजवळ असत. दुसरी एक बहीण उर्मिलादेवी. तीहिं गतधवा झाली. तिनें पुढें राष्ट्रसेवेस वाहून घेतलें. मुलींची राष्ट्रीय शाळा ती चालवी. तिसरी बहीण अमलादेवी. अमलादेवीचा कंठ अति गोड होता. १९१७ मध्यें कलकत्त्यास काँग्रेस भरली. त्या वेळेस अमलादेवीनें वंदे मातरम् गीत म्हटलें होतें. पुरुलिया येथें तिनें एक अनाथाश्रम चालविला होता. आंधळे, लुळे, सर्वांना तेथें आश्रय मिळे. चौथी एक बहीण लहानपणींच वारली.{{nop}}<noinclude></noinclude> pfmnluynx0xke74g0mirgc2vy9dmul0 104 106108 229640 215861 2026-04-28T09:01:21Z कल्पनाशक्ती 3813 229640 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shurpalimedha" />{{rule}} {{left|३२}}{{right|देशबंधु दास}} {{rule}}</noinclude>महायुद्ध सुरू होतें. लोकमान्य टिळक सुटले होते. त्यांनीं पुन्हां काँग्रेसमध्यें प्रवेश केला होता. लोकमान्य येईपर्यंत जहाल पक्षाचे लोक काँग्रेसपासून दूर होते. त्यांना काँग्रेसमध्यें कोण घेणार ? दारें जणूं बंद होतीं. परंतु लोकमान्यांनीं दूर दृष्टीनें थोडें पडतें घेऊन, मिळतें घेऊन, काँग्रेसमध्यें शिरकाव करून घेतला. आणि राष्ट्रीय पक्षाची ते पुन्हां नीट संघटना करूं लागले. ठिकठिकाणचीं आजपर्यंत स्वस्थ असणारीं माणसें-त्यांना ते पुन्हां ओढूं लागले. राजकारणांत खेचूं लागले. लोकमान्य व डॉ. ॲनी बेझंट यांनीं स्वराज्याची चळवळ सर्वत्र सुरू केली. लोकमान्यांनीं दौरे सुरू केले. परंतु ॲनी बेझंट बाईंस अटक झाली. देशभर अटकेचा निषेध झाला. कलकत्त्यास १९१७ जुलैच्या १७ तारखेस प्रचंड सभा भरली. चित्तरंजनांचें तेजस्वी भाषण झालें. सरकारचा निषेध करण्यांत आला.</br> {{gap}}महायुद्धाच्या या काळांत स्वातंत्र्यप्राप्तीचे प्रयत्न झाले. गदर चळवळ झाली. अनेक फांशीं गेले. आणि बंगालभर धरपकड सुरू झाली. त्या वेळच्या मॉडर्न रिव्ह्यूनें लिहिलें, “बंगालमध्ये असे एक घर नसेल, ज्यांतील एखाद्या तरी तरुणास अटक झालेली नाहीं. " पत्नींचे पति, बहिणींचे भाऊ, मातांचे पुत्र तुरुंगांत होते. त्यांची ना चौकशी ना कांहीं. तरुण असणें हाच फक्त गुन्हा. ज्या ठिकाणीं स्थानबद्ध करून ठेवीत, त्या जागा वाईट असत. कधीं तेथें सापहि असत. जमीन उखळायची. अधिकारी येऊन म्हणायचें " येथें कां कसरत करतां ? अद्याप मस्ती जिरली नाहीं ? " कोणी आजारी पडत. कोणी क्षयी होत. या तरुणांची कोण बाजू घेणार ?<noinclude></noinclude> 0p2x5hcgxacdti2nwwcfxdwi1mx61r8 104 106109 229641 215862 2026-04-28T09:02:33Z कल्पनाशक्ती 3813 229641 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shurpalimedha" />{{rule}} {{left|देशबंधु दास}}{{right|३३}} {{rule}}</noinclude>चित्तरंजनच त्यांच्यासाठीं उभे होते. १९१७ च्या आक्टोबर महिन्याच्या दुसऱ्या तारखेस कलकत्त्यास या अटकबंद तरुणांविषयीं प्रचंड सभा झाली. चित्तरंजनांचे हृदयास घरें पाडणारें भाषण झालें आणि शेवटीं ते म्हणाले:</br> {{gap}}" ज्या घरांत कोणास अटक नाहीं असें एखादेंच घर पूर्व बंगालमध्यें असेल. सुधारणा देणार, सुधारणा देणार असा एकीकडे डांगोरा पिटीत असतां इकडे ही सर्रहा अटक करणें हा का शहाणपणा आहे ? सरकारचें हें करणें अन्याय्य आहे, अयोग्य आहे. "</br> {{gap}}चित्तरंजन अशा रीतीनें पुन्हां देशाकडे ओढले जाऊं लागले. आणि १९१७ सालीं तर कलकत्त्यासच काँग्रेस भरली. देशांत पुन्हां उत्साह संचरत होता. लोकमान्य आले. चित्तरंजनांना त्यांनीं संपूर्णपणें राजकारणांत पडण्याचा प्रेमपूर्वक आग्रह केला. आणि १९१८ मध्यें मुंबईस कॉंग्रेसचें जादा अधिवेशन भरलें तेव्हां चित्तरंजन पुण्यास आले. लोकमान्यांकडे पाहुणे म्हणून उतरले. त्यांचें भाषण झालें. लोकमान्य म्हणाले, " एक दिवस लौकरच असा येईल कीं ज्या दिवशीं चित्तरंजन संपूर्णपणें देशसेवेस वाहून घेतील. "</br> '''रौलेट बिल'''</br> {{gap}}बंगालभर विनाचौकशी शेंकडों तरुण कोंडवाड्यांतून ठेवलेले होते. या तरुणांवर आरोप तरी कोणते ? कोणता पुरावा ? सरकारनें एक कमिटी नेमली. त्या कमिटीचे रौलेट साहेब अध्यक्ष होते. या<noinclude></br>३ दे.बं.</noinclude> cq7a6ns0s6g9ppgsgnfno04zsk21l97 104 106260 229642 215876 2026-04-28T09:03:25Z कल्पनाशक्ती 3813 229642 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shurpalimedha" />{{rule}} {{left|देशबंधु दास}}{{right|३७}} {{rule}}</noinclude>संतापलें. पंजाबांत तेच प्रकार. अमृतसर येथें जालियनवाला बागेंत प्रचंड सभा भरली होती. सरकारचा निषेध करण्यासाठीं ही सभा होती. परंतु जनरल डायरनें सभेवर गोळीबार केले. गोळ्या संपेपर्यंत मारा केला. विमानेंहि आलीं. कांहीं ठिकाणीं बाँबफेंकहि झाली. आणि लष्करी कायदा सुरू केला. जालियनवाला बागेंत शेंकडों निरपराधी जीव मेले. स्त्रिया, पुरुष, मुलें यांची ती क्रूर कत्तल होती. आणि लोकांना रस्त्यांवरून फटके मारले. पोटावर सरपटत जायला लावलें. विद्यार्थ्यांना उन्हांतून अनेक मैल चालविलें. हिंदी राष्ट्राच्या विटंबनेस सीमा नव्हती. आणि या डायरची इंग्लंडमधील लॉर्डांच्या सभेत पाठ थोपटण्यांत आली. त्याची नोकरी गेली म्हणून त्याच्यासाठीं फंड उभारण्यांत आले. याहून अपमान तो कोणता ?</br> '''हंटर कमिटी व काँग्रेस चौकशीकमिटी'''</br> {{gap}}सरकारनें या हत्याकांडाची व एकंदर लष्करी कायद्याखालीं झालेल्या अत्याचाराची चौकशी करण्यासाठीं एक कमिटी नेमली. हंटरसाहेब तिचे प्रमुख असल्यामुळे तिला हंटर कमिटी म्हणतात. काँग्रेसनेंहिं चौकशी करण्यासाठीं एक कमिटी नेमली. त्या कमिटींत महात्मा गांधी होते. चित्तरंजनांचीहि तिच्यावर नेमणूक करण्यांत आली. त्यांची प्रकृति त्या वेळेस बरी नव्हती. तरीहि चार महिने या कमिटीचें काम त्यांनीं केलें. काँग्रेसनें भला मोठा अहवाल प्रसिद्ध केला. हा अहवाल पुढें सरकारजमा करण्यांत आला. हंटरकमिटीनें सारी सारवासारवच केली.{{nop}}<noinclude></noinclude> 1u345iinx4v6w3kxkxsprdbxu6dqy8r 104 106261 229643 215873 2026-04-28T09:04:10Z कल्पनाशक्ती 3813 229643 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shurpalimedha" />{{rule}} {{left|३८}}{{right|देशबंधु दास}} {{rule}}</noinclude> '''अमृतसरची काँग्रेस'''</br> {{gap}}१९१९ सालची काँग्रेस अमृतसर येथेंच भरली. जेथें शेंकडोंचें बलिदान झालें, जें शहर अग्निदिव्यांतून गेलें तेथेंच सारे राष्ट्रसेवक जमा झाले. लष्करी कोर्टानें ज्यांना वाटेल तशा शिक्षा फर्मावल्या होत्या, त्यांतील पुष्कळांची मुक्तता झाली. दुःखांत थोडें सुख आलें; आणि हिंदुस्थानला कोणत्या सुधारणा द्यायच्या त्याहि याच वेळेस जाहीर करण्यांत आल्या. अमृतसरला महात्मा गांधी, लोकमान्य, चित्तरंजन, डॉ. ॲनी बेझंट, पंडित मोतीलाल नेहरू अशी थोर थोर मंडळी होती. चर्चा चालल्या. सुधारणासंबंधींचा मुख्य ठराव या काँग्रेसमध्ये चित्तरंजनांनींच मांडला. लोकमान्यांनीं चित्तरंजनांकडे नेतृत्व दिलें. चित्तरंजन देशाच्या राजकारणांत पुढें येऊं लागले. ते हळुहळु अखिल हिंदुस्थानचे पुढारी होऊं लागले.</br> '''कलकत्त्याची खास काँग्रेस'''</br> {{gap}}देशांत अशांतता होती. पंजाबमधील अन्याय सरकारनें दूर केला नव्हता. रौलेट कायदा रद्द करण्यांत आला नव्हता. आणि महायुद्धांत तुर्कस्थानसाठीं म्हणून हिंदी मुसलमानांना दिलेलीं अभिवचनें तहाच्या वेळेस खुशाल मोडण्यांत आलीं होती. यामुळें सारे हिंदुमुसलमान एक झाले. महात्माजींनीं या सरकारवर संपूर्णपणें बहिष्कार घालावा असें राष्ट्राला सुचविलें. त्याचा विचार करण्यासाठीं म्हणून कलकत्त्यास काँग्रेसचें खास अधिवेशन करण्याचें ठरलें. याच वेळेस लोकमान्य देवाघरीं गेले. एक ऑगस्ट १९२० रोजीं लोकमान्यांनीं देह ठेवला. जणूं महात्माजींच्या हातीं राष्ट्र<noinclude></noinclude> duo6vcydig4z6o509fxkxj6ytzdw1k0 104 106262 229644 215874 2026-04-28T09:05:04Z कल्पनाशक्ती 3813 229644 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Priyanka Choudhari" />{{rule}} {{left|देशबंधु दास}}{{right|३९}} {{rule}}</noinclude>देऊन ते गेले आणि पुढे ४ सप्टेंबरला लालाजींच्या अध्यक्षतेखालीं कलकत्त्यास जादा अधिवेशन झालें. महात्माजींचा संपूर्ण बहिष्काराचा ठराव मंजूर झाला. कोर्टावरील बहिष्कार व शाळा-कॉलेजांवरील बहिष्कार याला चित्तरंजनांचा विरोध होता. सरकार धरपकडी करतें. खटले भरतें. कोर्टें मोकळी असावींत. तसेंच हजारों लहानमोठ्या विद्यार्थ्यांचें काय करावयाचें ? परंतु सर्व राष्ट्राचा जेव्हां संप असतो तेव्हां या गोष्टीचा विचार करायचा नसतो. एक प्रचंड सामुदायिक प्रयोग होता. तो महान् राष्ट्रीय प्रयत्न होता. त्यांत सर्वानीं सामील होणें जरूर होतें. आणि अशा वेळेस तरुणांना नाहीं हांक मारायची तर कोणाला ?</br> '''नागपूरची काँग्रेस'''</br> {{gap}}कलकत्त्याच्या जादा अधिवेशनानंतर महात्माजी देशभर विजेसारखे हिंडूं फिरूं लागले. त्यांचे लेख रामबाणाप्रमाणे हृदयांत घुसत होते. नव हिंदुस्थान निर्माण केला जात होता. निःशस्त्र जनतेला महात्माजी असहकाराचें अहिंसक शस्त्र देऊं पहात होते. राष्ट्राची मान उंच होणार होती. चित्तरंजन नागपूर येथे १९२० च्या डिसेंबरमध्यें भरणाऱ्या काँग्रेसला निघाले. महात्माजींच्या ठरावाला विरोध करण्यासाठीं म्हणून ते आले. बरोबर शेंकडों प्रतिनिधि ते घेऊन आले होते. परंतु काय चमत्कार. महात्माजींनीं चित्तरंजनांना जिंकून घेतलें. पंडित मोतीलाल नेहरू आधींच मिळाले होते. आणि आतां हा बंगालचा महान् नेताहि मिळाला. विरोध करायला आलेल्या चित्तरंजनांनींच काँग्रेसच्या खुल्या अधिवेशनांत महात्माजींचा तो असहकाराचा ठराव मांडला. जीवनांत क्रान्तीची वेळ आली.{{nop}}<noinclude></noinclude> 8rq1zjbh2sj0wmvraqkj0e8dfpnud65 104 106263 229645 215875 2026-04-28T09:05:31Z कल्पनाशक्ती 3813 229645 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shurpalimedha" />{{rule}} {{left|४०}}{{right|देशबंधु दास}} {{rule}}</noinclude> '''चित्तरंजन बोलतो तसा वागतो'''</br> {{gap}}आणि ठराव मांडून त्यावर चित्तरंजन बोलत होते. ती मेघगंभीर भावनोत्कट वाणी सुरू होती. परंतु सभेतील कोणी एकानें विचारलें, " कोर्टावर बहिष्कार, वकिलांनीं वकिल्या सोडाव्या, परंतु तुमचें काय ? " विजेप्रमाणें एकदम चित्तरंजन भीष्मवाणी बोलले, “ चित्तरंजन बोलतो तसा वागतो. " त्या उदात्त व निश्चित शब्दांचा जादूसारखा परिणाम झाला. आणि दुसऱ्या दिवशींच चित्तरंजनांनीं वकिली सोडल्याचें वर्तमानपत्रांनीं सर्व जगाला कळविलें. सारें जग चकित झालें.</br> '''बंगालभर प्रचार'''</br> {{gap}}पन्नास हजारांची महिन्याची मिळकत ! परंतु एका क्षणांत चित्तरंजनांनीं त्याचा त्याग केला. त्याग करणें त्यांना जड नसे जात. त्याग हा त्यांचा स्वभाव होता. त्या त्यागानें सारे दिपले. त्या त्यागानें राष्ट्राला स्फूर्ति दिली. भावनामय बंगालचे नवे तरुण चित्तरंजनांचा शब्द झेलण्यासाठी उभे राहिले. महात्माजींनीं याच्या आधीं कलकत्त्याच्या एका विद्यार्थ्यांच्या सभेत म्हटलें होतें, “तुम्ही चित्तरंजनांच्या नेतृत्वाची वाट पहात आहांत. त्यांचें नेतृत्व लौकरच तुम्हांला मिळेल. तो काळ दूर नाहीं. देशाची हांक येतांच सर्वस्वाचा त्याग करण्यासाठीं ते धांवून येतील, अशी मला अशा आहे. " आणि ती आशा पुरी झाली.{{nop}}<noinclude></noinclude> pdibb9kjend55kpdrqcgfcrinwpotf3 104 106266 229646 216059 2026-04-28T09:07:11Z कल्पनाशक्ती 3813 229646 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shurpalimedha" />{{rule}} {{left|देशबंधु दास}}{{right|४३}} {{rule}}</noinclude>भक्त दिले तितके क्वचितच एखाद्या शहरानें दिले असतील. दोन दिवसांनीं इंटरमीजिएटची परीक्षा सुरू व्हायची होती. ती बंद पडावी म्हणून चित्तरंजन येणार होतें. रात्रीं तुफान सभा भरली. परंतु चित्तरंजनांचा पत्ता नाहीं. ९ वाजले, १० वाजले, ११ वाजले आणि बारा वाजायची वेळ आली. सभा वाट पहात होती. आणि इतक्यांत चित्तरंजन आले. वंदे मातरंचा घोष शांत आकाशांत दुमदुमला. सर्वांचीं तोंडें फुललीं. चित्तरंजन थकले होते. परंतु तो उत्साह पाहून त्यांच्या भावना उचंबळून आल्या. ते उभे राहिले. आणि तेच तेच शब्द पुन्हां पुन्हां उच्चारीत.</br> {{gap}}" एवढ्या मध्यरात्रीं मी कां आलों ? बोला कां आलों ? कां आलों सांगा. मी का पागल आहें ? कां आलों माहीत आहे ? "</br> {{gap}}ते कां आलों, कां आलों शब्द श्रोत्यांच्या हृदयाचा जास्त ठाव घेत. त्या व्याख्यानाचा अपार परिणाम झाला. बहुतेक विद्यार्थ्यांनीं परीक्षेवर बहिष्कार घातला. बंगालमध्यें शेकडों विद्यार्थ्यांनीं शाळाकॉलेजें सोडलीं. एक प्रकारची स्फूर्ति सर्वत्र संचरली होती.</br> '''नवे महान् संकल्प'''</br> {{gap}}काँग्रेस कार्यकारिणी समिति १९२१ च्या एप्रिलमध्यें बेझवाडा येंथे भरली. आणि एक कोटि टिळक फंड, एक कोटि कॉंग्रेसचे सभासद, २० लाख चरखे सुरू करणें असा कार्यक्रम राष्ट्रास देण्यांत आला. पुढारी आपापल्या प्रांतांत रात्रंदिवस खटपट करूं लागले. क्षणाची विश्रांति नाहीं. चित्तरंजनांची वाणी बंगालला चेतवणी देत होती.{{nop}}<noinclude></noinclude> f9wfj9an4937rdkwslkjb2ccnqpw8b4 104 106276 229647 216097 2026-04-28T09:08:44Z कल्पनाशक्ती 3813 229647 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shurpalimedha" />{{rule}} {{left|देशबंधु दास}}{{right|५३}} {{rule}}</noinclude>अध्यक्षीय भाषण वाचून दाखविण्यांत आलें. अधिवेशन झालें. महात्माजी बार्डोली तालुक्यांत करबंदीची चळवळ करणार होते. सरकारला न मानण्याची चळवळ तेथें होणार होती. बार्डोलीकडे साऱ्या देशाचे डोळे लागले. परंतु तिकडे संयुक्त प्रांतांत हिंसेचे प्रकार झाले. महात्माजींनीं बार्डोलीची चळवळ बंद ठेवली. महात्माजींवर पुष्कळजण रागावले. राष्ट्राचा हा तेजोभंग आहे असें कोणी म्हणाले. परंतु महात्माजी अविचल राहिले. आणि सरकारनें आतां महात्माजींसहि अटक केली. सहा वर्षांची त्यांना शिक्षा देण्यांत आली. चळवळ थांबली. उत्साह ओसरला. देशांत एक प्रकारची निराशा पुन्हां पसरली.</br> '''स्वराज्य पक्षाची स्थापना''' </br> {{gap}}सत्याग्रहाचा एक प्रयोग झाला. स्वातंत्र्याची प्राप्ति होईपर्यंत असे अनेक झगडे करावे लागतात. एक वर्षात स्वराज्य अशी महात्माजींची घोषणा होती. त्यांच्या सांगण्याप्रमाणें सारें राष्ट्र वागतें तर एका आठवड्यांतहिं स्वराज्य मिळालें असतें. सर्व राष्ट्रीय संपाचा तो प्रयोग होता. निःशस्त्र राष्ट्राला तो पहिला धडा होता. महात्माजी मोठमोठ्या गोष्टी शिकवीत होते तुटपुंज्या गोष्टी नकोत. लाखों चरखे सुरू करा. कोट्यवधि सभासद करा. कामाचे डोंगर आहेत. काम करायला या. अशी त्यांनीं हांक मारली. सत्याग्रहाची लाट ओसरली. परंतु बाहेर पडलेले विद्यार्थी, वकील्या सोडलेले वकील हे नवीन कायमचे सेवक राष्ट्राला मिळतील अशी आशा होती. त्यांच्यापैकीं काहींजण तरी मिळतील. प्रांताप्रांतांतून, जिल्ह्याजिल्ह्यांतून<noinclude></noinclude> flddaa9cevhbnvsjj5gckmfqitircde 104 106279 229648 216100 2026-04-28T09:09:25Z कल्पनाशक्ती 3813 229648 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shurpalimedha" />{{rule}} {{left|५६}}{{right|देशबंधु दास}} {{rule}}</noinclude>फार्स आहे. जनतेच्या प्रतिनिधींना खरी सत्ता कशी नाहीं, तें जगाला दिसून आलें.</br> '''एकच प्रतिभावान् पुरुष'''</br> {{gap}}देशबंधूंचा हा स्वराज्यपक्ष पाहून श्री. अरविंद घोष म्हणाले, “ काळवेळ पाहून कसें वागावें, परिस्थित्यनुरूप कसें धोरण आंखावें, हें ओळखण्याची व तदनुरूप वागण्याची प्रतिभा व धीरता एका देशबंधूंतच आहे. बंगालमध्यें असा दुसरा कोण आहे ?' </br> '''त्यांना कसेंहि करून पाठवा''' </br> {{gap}}आणि एकदां चित्तरंजन आजारी होते. विधिमंडळांत हजर होणें फार आवश्यक होतें. वासंतीदेवींना पतीचा स्वभाव माहीत होता. हे गेल्याशिवाय राहणार नाहींत अशी त्यांची खात्री होती. वासंतीदेवी डॉक्टरांस म्हणाल्या, " गाडी करा, डोली करा; कांहीं करा. परंतु यांना विधिमंडळांत पाठवण्याची लौकर कांहीं व्यवस्था करा. पृथ्वीवरची कोणतीहि शक्ति यांनीं एकदां निश्चय केला म्हणजे त्याला फिरवू शकणार नाहीं. तुम्ही दुसरी कांहीं व्यवस्था न कराल तर हे पायीं चालत जातील. आणि त्याचा परिणाम तुमच्या माथीं बसेल. " आणि आजारी देशबंधु विधिमंडळांत गेले. सरकारची फजीती करते झाले. मुसलमान बंधूंस फोडण्यासाठीं सरकार कशी कारवाई करीत होतें, त्याचे कांहीं कागदपत्र चित्तरंजनास मिळाले होते. त्यामुळें चित्तरंजन यांनीं सरकारला खालीं पहायला लावलें. “ जरूर तर तो पत्रव्यवहार मी येथें हजर करीन. " असें म्हणतांच सरकारी दिवाणांचे चेहरे खर्रकन उतरले.{{nop}}<noinclude></noinclude> m84adumo938naqwi22rvzu6eb9lexd6 104 106280 229649 216190 2026-04-28T09:10:25Z कल्पनाशक्ती 3813 229649 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shurpalimedha" />{{rule}} {{left|देशबंधु दास}}{{right|५७}} {{rule}}</noinclude>'''दहा लक्ष रुपयांचा फंड'''</br> {{gap}}चित्तरंजन केवळ विधिमंडळांतच रमले होते असें नाहीं. खेडेगांवांची स्थिति कशी सुधारेल, शेती कशी सुधारेल, बेकारांना उद्योग कसा मिळेल याचा ते सारखा विचार करीत होते. चरख्याचें महत्त्व त्यांना पटलें होतें. ग्रामसुधारणा व ग्रामोद्योग यांची त्यांना चिंता होती. या विधायक कामासाठीं बंगालप्रांतापुरता दहा लाख रुपये गोळा करण्याचा त्यांनीं संकल्प केला. आणि त्या कामाला ते लागले. स्वयंसेवक हिंडतच होते. परंतु ते स्वतः क्षणाचीहिं विश्रांति घेत नव्हते. सकाळींं बाहेर पडत ते दोन वाजतां घरीं येत. पुन्हां थोडें खाऊन बाहेर पडत ते रात्रीं घरीं येत. व्यापारी कारखानदार, दुकानदार सर्वांच्या समोर हा महापुरुष जाई व हात पसरी.</br> '''त्यागाची परमावधि''' </br> {{gap}}त्यांनी आपली वकीली कधींच सोडली होती. एकदा एका महत्त्वाच्या खटल्यांत गुंतलेले कांहीं लोक चित्तरंजनांकडे आले व म्हणाले, " दहा लाख रुपये आम्ही तुमच्या फंडाला देतों. परंतु आमचे वकील व्हा. " चित्तरंजनांनीं नको म्हटलें. जें सोडलें तें सोडलें. परंतु अद्याप त्यांचें मोठें घर होतें. एके दिवशीं तें घरहि त्यांनी देशासाठीं दिलें. ते फकीर झाले. त्यागाच्या जणूं लाटा त्यांच्या हृदयांत उसळत होत्या. बंगाली जनता हा निस्सीम त्याग पाहून गहिंवरली. चित्तरंजन यांना कोणत्या विशेषणानें गौरवावें तें वर्तमानपत्रकारांना समजेना. शेवटी एका वर्तमानपत्रानें "देशबंधु"<noinclude></noinclude> dt879zo7ujsjc9xic38e8e3nu2msy09 104 106283 229650 216193 2026-04-28T09:11:22Z कल्पनाशक्ती 3813 229650 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shurpalimedha" />{{rule}} {{left|६०}}{{right|देशबंधु दास}} {{rule}}</noinclude>पुन्हां तुझें मी तोंड पाहणार नाहीं. " महात्माजींची निंदा करणाऱ्या त्या मित्राचा देशबंधूंनीं कायमचा त्याग केला. कितीहिं मतभेद महात्माजींजवळ असले तरी ते राष्ट्राचे निर्माते होते. या हतपतित राष्ट्रांत केवढा प्राण त्यांनीं ओतला ! त्यांची का निंदा करावी, नालस्ती करावी ? महाराष्ट्रांतील निंदकांनीं देशबंधूंची ही उदात्तता थोडी घ्यावी.</br> '''हें असें नेहमीं होतें''' </br> {{gap}}काँग्रेसच्या कार्यकारिणीची सभा असावी. देशबंधु ठरवून ठेवीत कीं आज महात्माजींना असें अडवायचें, असा युक्तिवाद करावयाचा. परंतु सभेचें काम सुरू होई. महात्माजी आपला कार्यक्रम मांडीत. गोड व शांत विचारसरणीनें सर्वाच्या शंका फेडीत. रागावणें नाहीं, रुसणें नाहीं. मध्येंच हसतील व विनोद करतील. आणि शेवटीं स्वत:चा कार्यक्रम ते सर्वांकडून मंजूर करून घेत. सभेचें काम संपल्यावर देशबंधु म्हणायचे " नेहमीं हें असें होतें. आम्ही मारें ठरवितों. परंतु शेवटीं महात्माजी जिंकून घेतात. "</br> '''वज्राप्रमाणें इच्छाशक्ति''' </br> {{gap}}बंगाल प्रांतिक सभेंत देशबंधूंना हिंदुमुस्लीम करार मंजूर करून घ्यायचा होता. प्रथम पुष्कळ विरोध होता. देशबंधु सर्वांचे शंकासमाधान करीत होते. कधीं ते बुद्धिवाद करीत, कधीं ते भावना उचंबळवीत. रात्रीं १ वाजला तरी परिषदेचें काम चाललें होतें. शेवटी त्या करारास मंजुरी मिळाली. देशबंधूंचा जय झाला. त्यांच्या एका मित्रानें त्यांना विचारलें, " तुमचा विजय होईल असें वाटत<noinclude></noinclude> fglqnqmk6jz04mh87lds5pu7faqq1ew 104 106287 229651 216220 2026-04-28T09:12:29Z कल्पनाशक्ती 3813 229651 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shurpalimedha" />{{rule}} {{left|६२}}{{right|देशबंधु दास}} {{rule}}</noinclude>अंथरुणाला खिळला. अध्यात्मविचारांत व प्रभुचिंतनांत पडल्या पडल्या रंगला.</br> '''वैराग्य'''</br> {{gap}}देशबंधु वैभवाच्या शिखरावर होते. परंतु एकदम त्यांनी दारिद्याला मिठी मारली. ते पूर्वी मद्य घेत. परंतु त्याचा त्यांनीं त्याग केला. ते मांसाहार करीत. त्याचाहि त्यांनी त्याग केला. फक्त धूम्रपान त्यांना सोडवेना. ते आपल्या एका मित्राला म्हणाले, तूं वकीली सोडीत असशील तर मला न सोडवणारी ही सिगारेटहि मी सोडीन. "</br> '''देशसेवकाला गादी शोभत नाहीं'''</br> {{gap}}सत्याग्रही झाल्यावर देशबंधु घोंगडीवर निजूं लागले. एकदां एका मित्राकडे ते उतरले होते. ते आपली पाठ चेपीत होते. मित्रानें विचारलें, “ पाठ का दुखते ? "</br> {{gap}}" हो." ते म्हणाले.</br> "कशानें दुखते ? तेल चोळूं ? आयोडाइन लावूं ? डॉक्टर बोलावूं ? नेहमीं का दुखते ? सांगा ना ? "</br> {{gap}}" काय सांगूं ? या पाठीला गादीवर निजण्याची संवय आहे. हल्लीं घोंगडीच असते. म्हणून ती दुखत आहे. "</br> {{gap}}" मग गादी घालूं का ? "</br> {{gap}}" देशसेवकाला गादी शोभत नाहीं. " ते रागाने म्हणाले.{{nop}}<noinclude></noinclude> kqq6mbjfcfxgrihl59d1piqe0bmhzzc 229653 229651 2026-04-28T09:14:36Z कल्पनाशक्ती 3813 229653 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shurpalimedha" />{{rule}} {{left|६२}}{{right|देशबंधु दास}} {{rule}}</noinclude>अंथरुणाला खिळला. अध्यात्मविचारांत व प्रभुचिंतनांत पडल्या पडल्या रंगला.</br> '''वैराग्य'''</br> {{gap}}देशबंधु वैभवाच्या शिखरावर होते. परंतु एकदम त्यांनी दारिद्याला मिठी मारली. ते पूर्वी मद्य घेत. परंतु त्याचा त्यांनीं त्याग केला. ते मांसाहार करीत. त्याचाहि त्यांनी त्याग केला. फक्त धूम्रपान त्यांना सोडवेना. ते आपल्या एका मित्राला म्हणाले, तूं वकीली सोडीत असशील तर मला न सोडवणारी ही सिगारेटहि मी सोडीन. "</br> '''देशसेवकाला गादी शोभत नाहीं'''</br> {{gap}}सत्याग्रही झाल्यावर देशबंधु घोंगडीवर निजूं लागले. एकदां एका मित्राकडे ते उतरले होते. ते आपली पाठ चेपीत होते. मित्रानें विचारलें, “ पाठ का दुखते ? "</br> {{gap}}" हो." ते म्हणाले.</br> {{gap}}"कशानें दुखते ? तेल चोळूं ? आयोडाइन लावूं ? डॉक्टर बोलावूं ? नेहमीं का दुखते ? सांगा ना ? "</br> {{gap}}" काय सांगूं ? या पाठीला गादीवर निजण्याची संवय आहे. हल्लीं घोंगडीच असते. म्हणून ती दुखत आहे. "</br> {{gap}}" मग गादी घालूं का ? "</br> {{gap}}" देशसेवकाला गादी शोभत नाहीं. " ते रागाने म्हणाले.{{nop}}<noinclude></noinclude> os77hqbov7k5tvyc140m0rspxkssacx 104 106306 229652 216235 2026-04-28T09:13:18Z कल्पनाशक्ती 3813 229652 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shurpalimedha" />{{rule}} {{left|देशबंधु दास}}{{right|६३}} {{rule}}</noinclude>'''आणखी दोन घास खा'''</br> {{gap}}त्यांचें जेवण्यांतहि लक्ष नसे. परंतु वासंतीदेवी नेहमीं जवळ असत. देशबंधूंनीं कमी खाल्लें तर त्या म्हणायच्या, "आणखी दोन घास खा.” अधिक खाऊ लागले तर वासंती देवी म्हणायच्या, "पुरे हो आतां."</br> '''औदार्य'''</br> {{gap}}देशबंधूंच्या औदार्याच्या किती गोष्टी सांगाव्या ? किती गुप्त दानें, मूकदानें. बहिंणीचा आश्रम नीट चालवा म्हणून दोन लाख रुपये त्यांनीं दिले. परंतु तें दान कोणासहि माहीत नव्हतें. कधीं कोणी त्यांच्याकडे उसनवार रक्कम मागायला येई. ते लगेच देत. एकदां वसुमती पत्राचे चालक एकदम ४० हजार रुपये मागायला आले. देशबंधूनीं व्यवस्था केली. एका अक्षरानेंहि कांहीं विचारलें नाहीं. कोणी आप्त म्हणाले, " चित्तरंजन, उद्यां पैसे न मिळाले तर ? "</br> {{gap}}" परत मिळण्याच्या विचारानें मी कधीं देत नसतों " ते म्हणाले. एकदां एक गरीब विद्यार्थी अडचणींत होता. " देशबंधूकडे जा " त्याला कोणी म्हणाले. तो देशबंधूंकडे आला. त्याची कायमची व्यवस्था झाली. शेंकडों विद्यार्थ्यांना त्यांनीं मदत केली होती.</br> '''मतभेद तरीहि मदत'''</br> {{gap}}बिपिनचंद्रपाल हे जुने देशभक्त. मोठे विद्वान्. परंतु असहकार त्यांना मान्य नव्हता. महात्माजींना ते मिस्टर गांधी म्हणूनच संबोधावयाचे. तरीहि देशबंधु पूर्वीप्रमाणेंच त्यांचा सारा खर्च चालवीत.{{nop}}<noinclude></noinclude> ib1lr2cug6bme07vqwjqfomh7ljcxkb 104 106307 229654 216878 2026-04-28T09:16:06Z कल्पनाशक्ती 3813 229654 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shurpalimedha" />{{rule}} {{left|देशबंधु दास}}{{right|६७}} {{rule}}</noinclude>भक्ति. देशबंधूंची देशभक्ति काव्यमय वाटते. तिंच्यांत मधुरता आहे, कोमलता आहे. तिंच्यांत स्फूर्ति आहे. त्यांच्या देशभक्तींत सागरसंगीत आहे. कवीच्या हृदयांत भावनांच्या लाटा उसळतात, तशा देशबंधूंच्या देशभक्तींत, त्यांच्या त्यागांत मोठमोठ्या लाटा दिसतात. आज हें सोडलें, उद्यां तें सोडलें, अशी देशभक्तीची प्रतिभा दिवसेंदिवस पल्लवित होतांना दिसते. देशाला त्यांनी अक्षरशः तनमनधन दिलें.</br> '''आशुतोश मेले ? खरें का हैं ?'''</br> {{gap}}आशुतोष मुकर्जी हे कलकत्ता विद्यापीठाचे कुलपति. असहकाराच्या काळांत देशबंधूंचे व त्यांचे खटके उडत. परंतु देशबंधूंच्या मनांत आशुतोषांविषयीं अत्यन्त आदर होता.</br> {{gap}}" एक कोटि रुपये मला द्या. सारें कलकत्ता विद्यापीठ मी राष्ट्रीय करतों. ” आशुतोष देशबंधूंना म्हणाले.</br> {{gap}}" मी देतों एक कोट रुपये आणून " देशबंधु आव्हान स्वीकारून म्हणाले.</br> {{gap}}परंतु देशबंधूंना किती कामें ! आणि तो तुरुंगवास. ती गोष्ट तेवढीच राहिली. देशबंधु जेव्हां जुहूला होते, महात्माजींजवळ स्वराज्यपक्षाची चर्चा करीत होते, त्या वेळेस आशुतोष अकस्मात् एकदम मरण पावले. आशुतोषांची मृत्युवार्ता वाचून देशबंधु स्तंभित झाले. ते कोणाशीं बोलले नाहींत. एकटेच फेऱ्या घालीत होते. आणि मध्येंच म्हणत, "आशुतोष खरेंच का मेले ? कसे एकदम गेले?"{{nop}}<noinclude></noinclude> oskesk4lq5x79m46jr0bjepcf6bw5sz 104 106308 229655 216879 2026-04-28T09:16:51Z कल्पनाशक्ती 3813 229655 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shurpalimedha" />{{rule}} {{left|६८}}{{right|देशबंधु दास}} {{rule}}</noinclude>'''विद्यापीठांत कीर्तन विषय ठेवा'''</br> {{gap}}देशबंधु आशुतोषांना एकदां म्हणाले, " हरिकीर्तनाचा विषय तुम्ही विद्यापीठांत कां ठेवीत नाहींत ? कीर्तनविद्या फार पुरातन आहे. जनता शिक्षणाचें हें प्रभावी साधन आहे. तुम्ही या विष- याला स्थान द्या, संगीत व कीर्तन असा विषय ठेवा. "</br> {{gap}}" तुम्ही म्हणतां तें खरें आहे. कीर्तन, मेळे हीं आपलीं ज्ञानप्रसाराचीं साधनें होतीं. यांना विद्यापीठांत वाव हवा. मी विचार करीन. " परंतु आशुतोष गेले. आणि देशबंधुहिं लौकरच जावयाचे होते.</br> '''त्यांना सांग देशबंधु रडत आहेत'''</br> {{gap}}देशबंधूंचा एक मित्र फार सुरापान करी. एके काळीं देशबंधुहि मद्यसेवन करीत. परंतु त्याला प्रमाण असे. आणि आतां तर त्यांनी संपूर्ण त्याग केला होता. आपल्या या मित्राला ते पुष्कळ वेळां दारू सोडण्यास सांगत. तो मित्र त्या वेळेपुरतें होय म्हणे. निश्चय करी परंतु पुन्हां पूर्वस्थिति येई.</br> {{gap}}एकदां देशबंधु दौऱ्याहून घरी परत आले. त्या दिवशीं त्यांचा तो मद्यपी मित्र खूपच दारू प्याला होता. रस्त्यांत पडला होता. त्याला कोणी घरीं आणलें. देशबंधूंना ही गोष्ट कळली. ते अति दुःखी झाले. आपला मित्र दारू पिऊन रस्त्यांत लोळत पडावा ही गोष्ट त्यांच्या हृदयास झोंबली. ते गच्चींत फिरत राहिले. रात्र झाली. शेवटीं त्यांनी आपल्या मुलाला हांक मारली.</br> {{gap}}" काय बाबा ? " चित्तरंजनानें विचारले.{{nop}}<noinclude></noinclude> oyqc88d38jo3uwcvd2djx847h8kfn3m 104 106505 229656 216888 2026-04-28T09:19:36Z कल्पनाशक्ती 3813 229656 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shurpalimedha" />{{rule}} {{left|देशबंधु दास}}{{right|७१}} {{rule}}</noinclude>तेव्हां त्या भाषणांत ते म्हणाले, " ज्ञानानें, वयानें, सेवेनें अध्यक्ष होण्यास मी पात्र नसेन. परंतु प्रेमाच्या बळावर मी येथें बसलों आहें. बंगालवर प्रेम करण्यांत मी कधीं कोणास हार जाणार नाहीं. बाळपणांत हाच बंगाल माझ्या हृदयांत होता. तारुण्यांत तोच होता. आजहि तोच बंगाल माझ्या हृदयांत आहे. "</br> '''दार्जिलिंग'''</br> {{gap}}असे हे त्यागमूर्ति देशबंधु, प्रेमसिंधु देशबंधु सारखी अविश्रान्त सेवा करून आजारी पडले. आणि विश्रांति मिळावी, प्रकृति सुधारावी म्हणून ते दार्जिलिंगला जाऊन राहिले. हिमालयाचीं धवल शिखरें तेथून दिसत. हिमालय पाहतांच भारताची त्यागतपस्या आठवते. भारताचें अध्यात्मिक जीवन डोळ्यांसमोर येतें. आणि 'चित्तरंजन प्रभुप्रेमांत डुंबू लागले. वैष्णवधर्माची गीतें आळवूं लागले. त्यांचें हृदय प्रभुमय होतें. पुन: पुन्हां त्यांचें मन वृंदावनांत जाऊं इच्छी, गंगातटाकीं झोंपडी बांधून राहू इच्छी.</br> '''झोंपडींत मलाहि जागा ठेवा'''</br> {{gap}}पुण्याच्या ससून हॉस्पिटलांत शस्त्रक्रिया होऊन महात्माजी खाटेवर पडून होते. देशबंधु त्यांना भेटायला आले होते. बोलतां बोलतां देशबंधु म्हणाले, " महात्माजी, नको हा खटाटोप असें वाटतें. गंगातटाकीं झोंपडी बांधावी व प्रभूचें स्मरण करीत रहावें असें सारखें मनांत येतें. "</br> {{gap}}" त्या झोंपडीत माझ्यासाठीहि थोडी जागा ठेवा " महात्माजी म्हणाले.{{nop}}<noinclude></noinclude> 9q5hiyn82fh34l535juzy02uipvecuh 104 106507 229657 216960 2026-04-28T09:20:28Z कल्पनाशक्ती 3813 229657 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shurpalimedha" />{{rule}} {{left|७४}}{{right|देशबंधु दास}} {{rule}}</noinclude>तांना लिहिलें, " या दोन दिवसांत मी देशबंधूंच्या अधिक जवळ गेलों. त्यांची अध्यात्मिकता मी पाहिली. देशबंधूंना मी यथार्थपणें जाणलें. "</br> '''रामनामाची किती सुंदर प्रथा'''</br> {{gap}}मरणापूर्वी चार दिवस ते एकदां म्हणाले, " मरतांना रामनाम म्हणत मरावें ही प्रथा किती सुंदर आहे. रोग, दुःख, शोक, चिंता सारें दूर करण्याची, सर्वांचा विसर पाडण्याची शक्ति या रामनामांत आहे. प्रभूच्या नामसंकीर्तनांत जशी ही शक्ति आहे, तशी कशांतहि नाहीं. "</br> {{gap}}एके दिवशीं म्हणाले, “ कित्येक वर्षांपूर्वी एक वृद्ध वैष्णव मीं पाहिला होता. " यादवाय माधवाय गोविंदाय नमोनमः " हे शब्द तो वृद्ध कसे पण उच्चारी ! ते शब्द माझ्या कानांत घुमत आहेत. तसा मस्त करणारा ध्वनि मी पुन्हां कधीं ऐकला नाहीं. "</br> '''तुझ्या दारांत येऊ दे'''</br> {{gap}}देशबंधु आतां मरणाच्याच गोष्टी बोलत. त्यांना का मरण दिसत होतें ? त्यांचा सर्वात धाकटा भाऊ वसंतरंजन येथेच मरण पावला होता. त्या भावाची ते सारखी आठवण काढीत, तो मला दिसतो असें म्हणत, तो हांका मारीत आहे असें म्हणत. जसजसें मरण जवळ येत होतें, तसतसा नामसंकीर्तनाचा नाद वाढला. चंडीदासांचीं गाणी ते गात. समोर हिमालयाकडे बघत. त्यांची दृष्टि अनंतांत बघत आहे असें वाटे.{{nop}}<noinclude></noinclude> sofrj9sqtlpq1txtdcymb7rk1f0gmgs 104 106510 229658 217062 2026-04-28T09:21:39Z कल्पनाशक्ती 3813 229658 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shurpalimedha" />{{rule}} {{left|देशबंधु दास}}{{right|७७}} {{rule}}</noinclude>तूं सुख; तूं शांति ; तूंच अमृतधारा; तूं आनंदाचा ठेवा; माझा शोक दूर कर; नवजीवन दे; ताप हरण करणारे तुझेच चरण; गरीब जनांचा तूंच एक थोर आधार. ] </br> {{gap}}अशी प्रार्थना म्हणून नंतर शव उचलण्यांत आलें.</br> '''अपूर्व प्रतयात्रा'''</br> {{gap}}आणि पवित्र देह कलकत्त्यांत आला. लाखों लोकांची गर्दी होती. देशबंधूंच्या बंधूंनीं भजनी मेळे बोलावले होते. ' हरि बोल हरि बोल ' हें भजन गगनास जाऊन भिडलें. आणि महात्माजी कलकत्त्यास येऊन पोंचले. शवाला त्यांनी खांदा दिला. कलकत्त्यास सकाळी ७॥ वाजतां मिरवणूक सुरू झाली. ती स्मशानांत पोंचायला ३॥ वाजले. स्मशानघाटावर माणसें मावत नव्हतीं. जनतासागर उसळला होता. लोक पुढें मागें लाटांप्रमाणें हेलावत होते. आणि त्या पवित्र देहाला अग्निसंस्कार देण्यांत आला. ज्याळा दिसतांच लोकांचा धीर सुटला. महात्माजींना खांद्यावर घेऊन उंच करण्यांत आलें. ते लोकांना म्हणाले, काम संपलें. आतां "घरोघर जा. " आणि खांद्यावरूनच महात्माजी निघाले. माझ्या पाठोपाठ या, चला, असें महात्माजी शब्दांनीं व खुणांनी सांगत होते. त्याचा परिणाम झाला. हजारों लोक माघारे वळले. महात्माजींनीं लिहिलें, “ मीं जर क्षणभर उशीर केला असता तर शेकडों लोकांनी त्या चितेत उड्या घेतल्या असत्या. "{{nop}}<noinclude></noinclude> fmxjjj6vz42u8894qyzfsi4xqho7i1n 104 110006 229626 228779 2026-04-27T14:29:57Z QueerEcofeminist 918 /* Not proofread */ 229626 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="223.233.85.236" /></noinclude>॥ श्रीरुक्मिणीपांडुरंगाभ्यां नमः ॥ चरित्रचंद्र ह्मणजेच पांगारकरांचें आत्मचरित्र इवलेसें रोप लावियेलें द्वारीं । त्याचा वेलु गेला गगनावरी ॥ मोगरा फुलला मोगरा फुलला । फुलें वेंचितां अतिभारु कळियांसी आला । - • श्रीज्ञानेश्वर.. ग्रंथकार लक्ष्मण रामचंद्र पांगारकर नाशिक नगर 920 किंमत रुपये दोन.<noinclude></noinclude> 5ew7wpajb583f7elxur7l9vhtey7nkg 104 110044 229612 228825 2026-04-27T12:16:22Z JayashreeVI 4058 229612 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="सुबोध कुलकर्णी" /> {{right|<u>'''साक्रेटिस.'''<u/>}}</noinclude>निकाल दिला म्हणजे झाले असा प्रकार असे. राजाच्या न्यायकचेरीत गेलें तरी न्यायाधीशच स्वतः वादीप्रतिवादींचे म्हणणे व त्यांचा साक्षीपुरावा पाहून निकाल देई. परंतु इंग्रजी कायदा सुधारलेला. त्या कायद्याचा शब्दावर भर असा कायदा साध्या भोळ्या लोकांना कसा कळावा? तेव्हां कायदा जाणणा-या मध्यस्थांची जरूरी उत्पन्न झाली. कारण स्वतः वादीप्रतिवादींना कायद्याच्या कलमांची गुंतागुंत काय कळणार? तेव्हां न्यायकोर्टापुढे वकिलांच्या मुखानेंच जाणें प्राप्त. याप्रमाणें ही जात एका विशिष्ट परिस्थितीमुळे उत्पन्न झाली. आतां या नव्या जातीचे कर्तव्य उघड आहे. अशिक्षित व अडाणी वादीप्रतिवादींना कायद्याच्या कलमाबद्दल व त्यांच्या अर्थाबद्दल योग्य सल्ला देऊन त्यांना योग्य न्याय मिळवून देण्याची खटपट करणें हें त्यांचे कर्तव्यकर्म म्हणजे परकी, पण सुधालेले सरकार व अडाणी अशिक्षित लोकसमुदाय यांमधले दुभाषीच वकील होत. अर्थात् केवळ कायद्याचे खरे हेतु लोकांना समजावून देणें, तसेच कायद्यानेच दिलेल्या लोकांच्या हक्कांचे रक्षण करणे व त्या हक्कांची पायमल्ली होत असल्यास तिचा प्रतिकार करणें, या गोष्टींचा यांत समावेश होतो व हें कर्तव्यकर्म उत्तम प्रकारें बजावतां यावें, म्हणून प्रथमतः या वकीलवर्गाने कायद्यांचें, कायदेशास्त्रांचं आणि राजनीतिशास्त्राचें उत्तम अध्ययन केले पाहिजे. शिवाय कायदा हा नेहमी वाढता विषय आहे. त्यासंबंधी नव्यानव्या कल्पना, नवे नवे ठराव व रूढी नेहमीं बाहेर येत असतात. या सर्व गोष्टींचें यथासांग ज्ञान वकिलाला पाहिजे. सारांश, वकिलानें आजन्म विद्यार्थी राहिलें पाहिजे. त्याच्या विद्याव्यासंगाला खळ पडतां कामा नये. तसेच तंटे वाढविणें, लोकांना खोटीच सल्ला देऊन त्यांना भांडणांना उत्तेजन देणें, सारांश, कज्जेदलालाच्या प्रवृत्तीला योग्य वळण लावून ख-याखोट्याच्या निर्णयाला मदत करणें हें वकीलाचे खरें कर्तव्यकर्म आहे. परंतु अशी कर्तव्याची खरी जाणीव असलेले वकील या वर्गात फारसे दिसत नाहींत. एकदां परीक्षा पास झाली म्हणजे पुस्तकांना रामराम ठोकणारे व दरवर्षी जुनाट बनत--<noinclude>{{center|५१}}</noinclude> a6zpngso19625b5t7n5n0ufsvmub145 229613 229612 2026-04-27T12:17:51Z JayashreeVI 4058 229613 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="सुबोध कुलकर्णी" /> {{right|<u>'''साक्रेटिस.'''<u/>}}<br></noinclude>निकाल दिला म्हणजे झाले असा प्रकार असे. राजाच्या न्यायकचेरीत गेलें तरी न्यायाधीशच स्वतः वादीप्रतिवादींचे म्हणणे व त्यांचा साक्षीपुरावा पाहून निकाल देई. परंतु इंग्रजी कायदा सुधारलेला. त्या कायद्याचा शब्दावर भर असा कायदा साध्या भोळ्या लोकांना कसा कळावा? तेव्हां कायदा जाणणा-या मध्यस्थांची जरूरी उत्पन्न झाली. कारण स्वतः वादीप्रतिवादींना कायद्याच्या कलमांची गुंतागुंत काय कळणार? तेव्हां न्यायकोर्टापुढे वकिलांच्या मुखानेंच जाणें प्राप्त. याप्रमाणें ही जात एका विशिष्ट परिस्थितीमुळे उत्पन्न झाली. आतां या नव्या जातीचे कर्तव्य उघड आहे. अशिक्षित व अडाणी वादीप्रतिवादींना कायद्याच्या कलमाबद्दल व त्यांच्या अर्थाबद्दल योग्य सल्ला देऊन त्यांना योग्य न्याय मिळवून देण्याची खटपट करणें हें त्यांचे कर्तव्यकर्म म्हणजे परकी, पण सुधालेले सरकार व अडाणी अशिक्षित लोकसमुदाय यांमधले दुभाषीच वकील होत. अर्थात् केवळ कायद्याचे खरे हेतु लोकांना समजावून देणें, तसेच कायद्यानेच दिलेल्या लोकांच्या हक्कांचे रक्षण करणे व त्या हक्कांची पायमल्ली होत असल्यास तिचा प्रतिकार करणें, या गोष्टींचा यांत समावेश होतो व हें कर्तव्यकर्म उत्तम प्रकारें बजावतां यावें, म्हणून प्रथमतः या वकीलवर्गाने कायद्यांचें, कायदेशास्त्रांचं आणि राजनीतिशास्त्राचें उत्तम अध्ययन केले पाहिजे. शिवाय कायदा हा नेहमी वाढता विषय आहे. त्यासंबंधी नव्यानव्या कल्पना, नवे नवे ठराव व रूढी नेहमीं बाहेर येत असतात. या सर्व गोष्टींचें यथासांग ज्ञान वकिलाला पाहिजे. सारांश, वकिलानें आजन्म विद्यार्थी राहिलें पाहिजे. त्याच्या विद्याव्यासंगाला खळ पडतां कामा नये. तसेच तंटे वाढविणें, लोकांना खोटीच सल्ला देऊन त्यांना भांडणांना उत्तेजन देणें, सारांश, कज्जेदलालाच्या प्रवृत्तीला योग्य वळण लावून ख-याखोट्याच्या निर्णयाला मदत करणें हें वकीलाचे खरें कर्तव्यकर्म आहे. परंतु अशी कर्तव्याची खरी जाणीव असलेले वकील या वर्गात फारसे दिसत नाहींत. एकदां परीक्षा पास झाली म्हणजे पुस्तकांना रामराम ठोकणारे व दरवर्षी जुनाट बनत--<noinclude>{{center|५१}}</noinclude> ptrlj6wt08jyflxb7ul6pc95d7qc3vv 229614 229613 2026-04-27T12:19:42Z JayashreeVI 4058 229614 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="सुबोध कुलकर्णी" /> {{right|<u>'''साक्रेटिस.'''<u/>}}</noinclude> निकाल दिला म्हणजे झाले असा प्रकार असे. राजाच्या न्यायकचेरीत गेलें तरी न्यायाधीशच स्वतः वादीप्रतिवादींचे म्हणणे व त्यांचा साक्षीपुरावा पाहून निकाल देई. परंतु इंग्रजी कायदा सुधारलेला. त्या कायद्याचा शब्दावर भर असा कायदा साध्या भोळ्या लोकांना कसा कळावा? तेव्हां कायदा जाणणा-या मध्यस्थांची जरूरी उत्पन्न झाली. कारण स्वतः वादीप्रतिवादींना कायद्याच्या कलमांची गुंतागुंत काय कळणार? तेव्हां न्यायकोर्टापुढे वकिलांच्या मुखानेंच जाणें प्राप्त. याप्रमाणें ही जात एका विशिष्ट परिस्थितीमुळे उत्पन्न झाली. आतां या नव्या जातीचे कर्तव्य उघड आहे. अशिक्षित व अडाणी वादीप्रतिवादींना कायद्याच्या कलमाबद्दल व त्यांच्या अर्थाबद्दल योग्य सल्ला देऊन त्यांना योग्य न्याय मिळवून देण्याची खटपट करणें हें त्यांचे कर्तव्यकर्म म्हणजे परकी, पण सुधालेले सरकार व अडाणी अशिक्षित लोकसमुदाय यांमधले दुभाषीच वकील होत. अर्थात् केवळ कायद्याचे खरे हेतु लोकांना समजावून देणें, तसेच कायद्यानेच दिलेल्या लोकांच्या हक्कांचे रक्षण करणे व त्या हक्कांची पायमल्ली होत असल्यास तिचा प्रतिकार करणें, या गोष्टींचा यांत समावेश होतो व हें कर्तव्यकर्म उत्तम प्रकारें बजावतां यावें, म्हणून प्रथमतः या वकीलवर्गाने कायद्यांचें, कायदेशास्त्रांचं आणि राजनीतिशास्त्राचें उत्तम अध्ययन केले पाहिजे. शिवाय कायदा हा नेहमी वाढता विषय आहे. त्यासंबंधी नव्यानव्या कल्पना, नवे नवे ठराव व रूढी नेहमीं बाहेर येत असतात. या सर्व गोष्टींचें यथासांग ज्ञान वकिलाला पाहिजे. सारांश, वकिलानें आजन्म विद्यार्थी राहिलें पाहिजे. त्याच्या विद्याव्यासंगाला खळ पडतां कामा नये. तसेच तंटे वाढविणें, लोकांना खोटीच सल्ला देऊन त्यांना भांडणांना उत्तेजन देणें, सारांश, कज्जेदलालाच्या प्रवृत्तीला योग्य वळण लावून ख-याखोट्याच्या निर्णयाला मदत करणें हें वकीलाचे खरें कर्तव्यकर्म आहे. परंतु अशी कर्तव्याची खरी जाणीव असलेले वकील या वर्गात फारसे दिसत नाहींत. एकदां परीक्षा पास झाली म्हणजे पुस्तकांना रामराम ठोकणारे व दरवर्षी जुनाट बनत--<noinclude>{{center|५१}}</noinclude> fj0x9hy8sh6nm2bnnlm2drx8po1i39i 104 110045 229615 228826 2026-04-27T12:33:26Z JayashreeVI 4058 229615 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="सुबोध कुलकर्णी" /> <u>'''तीन तत्त्वज्ञानी.'''<u/></noinclude> चाललेल्या आपल्या ज्ञानपुंजीवर वेळ मारून नेणारे, मोठ्या पुस्तकांतून कायद्याचा आधार काढावयाचा असेल, तर फी जास्त पडेल, अशा प्रकारची बतावणी करून जास्त फी उकळण्यापुरता कायद्याच्या पुस्त कांचा उपयोग करणारे वकील फार. पण बांधलेली शिदोरी किती दिवस पुरणार? या रीतीनें अशा वकीलांची फारशी चलती चालत नाही. या वकिलांपैकी काहींना पैशापलीकडे कांहींच दिसत नाहीं. कशा तरी तऱ्हेनें लोकांमध्यें कलागती लावून आपण जास्त जास्त पैसा कसा उकळावा, याकडेच त्यांची दृष्टि असते. तसेंच आपल्या स्वार्थाकरतां न्यायाधीशाची व कायद्याची अंमलबजावणी करणाऱ्या इतर सरकारी अधिकाऱ्यांची खुशामत करून कांहीं वकील लोक आपल्याला सरकारी नोकरांच्याही खालच्या दर्ज्याला पोहचवून घेतात. सारांश, सुशिक्षितांच्या या एका मोठया वर्गाची सामान्य स्थिति शोचनीयच आहे. वास्तविक सर्व धंद्यांमध्ये वकिलीसारखा स्वतंत्र धंदा नाहीं. या वर्गाचे लोक सामान्य जनसमूहाचे स्वाभाविक लोकनायक असतात व तशा स्वतंत्र बाण्याने राहण्यासारखा त्यांचा दर्जा असतो. एका दृष्टीनें लोकांना चांगले वरण लावण्याचे त्यांचे काम असते. परंतु या वर्गाला ही खऱ्या कर्तव्याची ओळख झालेली नाहीं व म्हणून त्यांच्यामध्यें अज्ञान व आपस्वार्थीपणा भरलेला आहे. असो. {{gap}}"सुशिक्षितांचा तिसरा वर्ग म्हणजे डॉक्टर व एंजिनीयर या धंदेवाल्यांचा होय. यांपैकी स्वतंत्रपणानें एंजिनीयरचा धंदा करणारे हिंदुस्थानांत क्वचितच दृष्टीला पडतात. कारण घरे बांधतांना नकाशा काढून, हवा, उजेड व इतर आयुर्वर्धक गोष्टींची घरांत सोय करणें जरूर आहे, अशी जाणीवच लोकांमध्ये झालेली नाहीं. 'पिच्छेसे आई' या म्हणीप्रमाणें हिंदुस्थानांतील घरे बांधण्याची पद्धति आहे. नवीन सुखसोईची, आयुरारोग्याच्या साधनांची कल्पनाच नाहीं. यामुळे घरे बांधतांना यागोष्टींचा विचार करावा, असें लोकांना वाटत नाहीं व म्हणून शास्त्रीय पद्धतीने घरे बांधणा-या एंजिनीयरांचीही लोकांना गरज नाहीं. हल्लीं--<noinclude>{{center|५२}}</noinclude> j1c424x3opw5ahvtk3eydss6bt2imph 229633 229615 2026-04-28T05:56:11Z JayashreeVI 4058 229633 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="सुबोध कुलकर्णी" /> <u>'''तीन तत्त्वज्ञानी.'''</u></noinclude> चाललेल्या आपल्या ज्ञानपुंजीवर वेळ मारून नेणारे, मोठ्या पुस्तकांतून कायद्याचा आधार काढावयाचा असेल, तर फी जास्त पडेल, अशा प्रकारची बतावणी करून जास्त फी उकळण्यापुरता कायद्याच्या पुस्त कांचा उपयोग करणारे वकील फार. पण बांधलेली शिदोरी किती दिवस पुरणार? या रीतीनें अशा वकीलांची फारशी चलती चालत नाही. या वकिलांपैकी काहींना पैशापलीकडे कांहींच दिसत नाहीं. कशा तरी तऱ्हेनें लोकांमध्यें कलागती लावून आपण जास्त जास्त पैसा कसा उकळावा, याकडेच त्यांची दृष्टि असते. तसेंच आपल्या स्वार्थाकरतां न्यायाधीशाची व कायद्याची अंमलबजावणी करणाऱ्या इतर सरकारी अधिकाऱ्यांची खुशामत करून कांहीं वकील लोक आपल्याला सरकारी नोकरांच्याही खालच्या दर्ज्याला पोहचवून घेतात. सारांश, सुशिक्षितांच्या या एका मोठया वर्गाची सामान्य स्थिति शोचनीयच आहे. वास्तविक सर्व धंद्यांमध्ये वकिलीसारखा स्वतंत्र धंदा नाहीं. या वर्गाचे लोक सामान्य जनसमूहाचे स्वाभाविक लोकनायक असतात व तशा स्वतंत्र बाण्याने राहण्यासारखा त्यांचा दर्जा असतो. एका दृष्टीनें लोकांना चांगले वरण लावण्याचे त्यांचे काम असते. परंतु या वर्गाला ही खऱ्या कर्तव्याची ओळख झालेली नाहीं व म्हणून त्यांच्यामध्यें अज्ञान व आपस्वार्थीपणा भरलेला आहे. असो. {{gap}}"सुशिक्षितांचा तिसरा वर्ग म्हणजे डॉक्टर व एंजिनीयर या धंदेवाल्यांचा होय. यांपैकी स्वतंत्रपणानें एंजिनीयरचा धंदा करणारे हिंदुस्थानांत क्वचितच दृष्टीला पडतात. कारण घरे बांधतांना नकाशा काढून, हवा, उजेड व इतर आयुर्वर्धक गोष्टींची घरांत सोय करणें जरूर आहे, अशी जाणीवच लोकांमध्ये झालेली नाहीं. 'पिच्छेसे आई' या म्हणीप्रमाणें हिंदुस्थानांतील घरे बांधण्याची पद्धति आहे. नवीन सुखसोईची, आयुरारोग्याच्या साधनांची कल्पनाच नाहीं. यामुळे घरे बांधतांना यागोष्टींचा विचार करावा, असें लोकांना वाटत नाहीं व म्हणून शास्त्रीय पद्धतीने घरे बांधणा-या एंजिनीयरांचीही लोकांना गरज नाहीं. हल्लीं--<noinclude>{{center|५२}}</noinclude> h989l88cjogrpjmsxp090o4gri8im1h 229634 229633 2026-04-28T05:56:40Z JayashreeVI 4058 /* मुद्रितशोधन */ 229634 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="JayashreeVI" /> <u>'''तीन तत्त्वज्ञानी.'''</u></noinclude> चाललेल्या आपल्या ज्ञानपुंजीवर वेळ मारून नेणारे, मोठ्या पुस्तकांतून कायद्याचा आधार काढावयाचा असेल, तर फी जास्त पडेल, अशा प्रकारची बतावणी करून जास्त फी उकळण्यापुरता कायद्याच्या पुस्त कांचा उपयोग करणारे वकील फार. पण बांधलेली शिदोरी किती दिवस पुरणार? या रीतीनें अशा वकीलांची फारशी चलती चालत नाही. या वकिलांपैकी काहींना पैशापलीकडे कांहींच दिसत नाहीं. कशा तरी तऱ्हेनें लोकांमध्यें कलागती लावून आपण जास्त जास्त पैसा कसा उकळावा, याकडेच त्यांची दृष्टि असते. तसेंच आपल्या स्वार्थाकरतां न्यायाधीशाची व कायद्याची अंमलबजावणी करणाऱ्या इतर सरकारी अधिकाऱ्यांची खुशामत करून कांहीं वकील लोक आपल्याला सरकारी नोकरांच्याही खालच्या दर्ज्याला पोहचवून घेतात. सारांश, सुशिक्षितांच्या या एका मोठया वर्गाची सामान्य स्थिति शोचनीयच आहे. वास्तविक सर्व धंद्यांमध्ये वकिलीसारखा स्वतंत्र धंदा नाहीं. या वर्गाचे लोक सामान्य जनसमूहाचे स्वाभाविक लोकनायक असतात व तशा स्वतंत्र बाण्याने राहण्यासारखा त्यांचा दर्जा असतो. एका दृष्टीनें लोकांना चांगले वरण लावण्याचे त्यांचे काम असते. परंतु या वर्गाला ही खऱ्या कर्तव्याची ओळख झालेली नाहीं व म्हणून त्यांच्यामध्यें अज्ञान व आपस्वार्थीपणा भरलेला आहे. असो. {{gap}}"सुशिक्षितांचा तिसरा वर्ग म्हणजे डॉक्टर व एंजिनीयर या धंदेवाल्यांचा होय. यांपैकी स्वतंत्रपणानें एंजिनीयरचा धंदा करणारे हिंदुस्थानांत क्वचितच दृष्टीला पडतात. कारण घरे बांधतांना नकाशा काढून, हवा, उजेड व इतर आयुर्वर्धक गोष्टींची घरांत सोय करणें जरूर आहे, अशी जाणीवच लोकांमध्ये झालेली नाहीं. 'पिच्छेसे आई' या म्हणीप्रमाणें हिंदुस्थानांतील घरे बांधण्याची पद्धति आहे. नवीन सुखसोईची, आयुरारोग्याच्या साधनांची कल्पनाच नाहीं. यामुळे घरे बांधतांना यागोष्टींचा विचार करावा, असें लोकांना वाटत नाहीं व म्हणून शास्त्रीय पद्धतीने घरे बांधणा-या एंजिनीयरांचीही लोकांना गरज नाहीं. हल्लीं--<noinclude>{{center|५२}}</noinclude> n9i2gk6zecuhr6zli7h2bgbi88h50jz 104 110048 229631 228829 2026-04-28T05:52:31Z JayashreeVI 4058 229631 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="सुबोध कुलकर्णी" /> {{right|<u>'''साक्रेटिस.'''</u>}}</noinclude>मुळे ग्रंथाचा प्रसार ताबडतोब होण्यास कांहीं एक साधन नसे. परंतु, हल्लीं हिंदुस्तानांत युरोपांतून छापण्याची कला आली आहे, व तिच्यायोगानें पुस्तकें स्वस्त झाली आहेत. शिक्षणप्रसारामुळे वाचनाची गोडी लागली आहे, व यामुळें यूरोपांतल्याप्रमाणे वर्तमानपत्रांचा व मासिकांचा एक स्वतंत्र धंदा झाला आहे; तसेंच मनोरंजक व इतर पुस्तकें लिहून त्यांवर उपजीविका करण्याचा एक नवीन धंदा उत्पन्न झाला आहे; परंतु येथे सुद्धां कर्तव्यबुद्धीपेक्षां दुसऱ्या मनोविकारांचे प्राबल्य दिसत आहे. पूर्वी लोकप्रीति हा प्रकार लोकांना ठाककच नव्हता. प्रत्येक माणसांत शांतपणे व गाजावाजा न करितां काम करण्याची बुद्धि जाऊन त्या ठिकाणी लोकप्रीतीचें वारे उत्पन्न झाले आहे. खरोखर लोकप्रीतीची आवड, म्हणजे एखाद्या मादक पदार्थाप्रमाणे आहे. ज्याप्रमाणें माझ्या प्रिय ग्रीस देशांत डेमेगॉन नांवाचा लोकप्रीति संपादन करून आपला स्वार्थ साधणारा वर्ग उत्पन्न झाला, त्याप्रमाणे येथल्या सुशिक्षितांतहि प्रकार झाला आहे. कित्येक चांगले बुद्धिवान् व प्रतिभासंपन्न लेखक या लोकप्रीतीच्या पिशाचानें पछाडलेले मला दिसत आहेत. यांना सत्यासत्याची पर्वा नाहीं, चांगल्या वाईटाची चाड नाहीं, पापपुण्याची भीति नाहीं, सदसद्विवेकबुद्धीची मुरवत नाहीं, ख-या लोकहिताची फिकीर नाहीं, न्यायान्यायाची निवड नाहीं; सारांश, ज्या प्रवृत्तींच्या योगानें मनुष्याच्या आत्म्याची खरी उन्नति होते, त्यांकडे त्यांचे लक्ष नाहीं. 'येन केन प्रकारेण प्रसिद्धः पुरुषो भवेत्' हे त्यांच्या वागणुकीचें तत्त्व. आपण प्रसिद्धीला येऊन आपला योगक्षेम चांगला चालला म्हणजे झाले, इतकंच अशा लोकांचं पाहणे. या देशांतील सुशिक्षितांमधील बरेच लोक या लोकांचा भरणा वर्तमानपत्रकर्ते, लेखक, व्याख्याते यांमध्येच जास्त आहे -या बौद्धिक व्यसनाच्या नादी लागले आहेत, ही मोठी शोचनीय गोष्ट आहे. {{gap}}"आतां सुशिक्षितांमधली शेवटली जात, म्हणजे शिक्षकवर्गाची होय. या वर्गांचें काम सर्व बहुजन समाजामध्यें ज्ञानप्रसार करण्याचे आहे, हे उघड आहे. बहुजनसमाजाच्या पुढारीपणाचा मान एकंदर सुशिक्षित-- ५५<noinclude></noinclude> m9yr087m25fquwlr76qnegu3tbcejzh 229632 229631 2026-04-28T05:53:55Z JayashreeVI 4058 /* मुद्रितशोधन */ 229632 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="JayashreeVI" /> {{right|<u>'''साक्रेटिस.'''</u>}}</noinclude>मुळे ग्रंथाचा प्रसार ताबडतोब होण्यास कांहीं एक साधन नसे. परंतु, हल्लीं हिंदुस्तानांत युरोपांतून छापण्याची कला आली आहे, व तिच्यायोगानें पुस्तकें स्वस्त झाली आहेत. शिक्षणप्रसारामुळे वाचनाची गोडी लागली आहे, व यामुळें यूरोपांतल्याप्रमाणे वर्तमानपत्रांचा व मासिकांचा एक स्वतंत्र धंदा झाला आहे; तसेंच मनोरंजक व इतर पुस्तकें लिहून त्यांवर उपजीविका करण्याचा एक नवीन धंदा उत्पन्न झाला आहे; परंतु येथे सुद्धां कर्तव्यबुद्धीपेक्षां दुसऱ्या मनोविकारांचे प्राबल्य दिसत आहे. पूर्वी लोकप्रीति हा प्रकार लोकांना ठाककच नव्हता. प्रत्येक माणसांत शांतपणे व गाजावाजा न करितां काम करण्याची बुद्धि जाऊन त्या ठिकाणी लोकप्रीतीचें वारे उत्पन्न झाले आहे. खरोखर लोकप्रीतीची आवड, म्हणजे एखाद्या मादक पदार्थाप्रमाणे आहे. ज्याप्रमाणें माझ्या प्रिय ग्रीस देशांत डेमेगॉन नांवाचा लोकप्रीति संपादन करून आपला स्वार्थ साधणारा वर्ग उत्पन्न झाला, त्याप्रमाणे येथल्या सुशिक्षितांतहि प्रकार झाला आहे. कित्येक चांगले बुद्धिवान् व प्रतिभासंपन्न लेखक या लोकप्रीतीच्या पिशाचानें पछाडलेले मला दिसत आहेत. यांना सत्यासत्याची पर्वा नाहीं, चांगल्या वाईटाची चाड नाहीं, पापपुण्याची भीति नाहीं, सदसद्विवेकबुद्धीची मुरवत नाहीं, ख-या लोकहिताची फिकीर नाहीं, न्यायान्यायाची निवड नाहीं; सारांश, ज्या प्रवृत्तींच्या योगानें मनुष्याच्या आत्म्याची खरी उन्नति होते, त्यांकडे त्यांचे लक्ष नाहीं. 'येन केन प्रकारेण प्रसिद्धः पुरुषो भवेत्' हे त्यांच्या वागणुकीचें तत्त्व. आपण प्रसिद्धीला येऊन आपला योगक्षेम चांगला चालला म्हणजे झाले, इतकंच अशा लोकांचं पाहणे. या देशांतील सुशिक्षितांमधील बरेच लोक या लोकांचा भरणा वर्तमानपत्रकर्ते, लेखक, व्याख्याते यांमध्येच जास्त आहे -या बौद्धिक व्यसनाच्या नादी लागले आहेत, ही मोठी शोचनीय गोष्ट आहे. {{gap}}"आतां सुशिक्षितांमधली शेवटली जात, म्हणजे शिक्षकवर्गाची होय. या वर्गांचें काम सर्व बहुजन समाजामध्यें ज्ञानप्रसार करण्याचे आहे, हे उघड आहे. बहुजनसमाजाच्या पुढारीपणाचा मान एकंदर सुशिक्षित--<noinclude>{{center|५५}}</noinclude> k6qfea405pxwwhy5gc2euz70rhlsqi7 104 110049 229629 228830 2026-04-28T05:29:21Z JayashreeVI 4058 229629 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="सुबोध कुलकर्णी" /> <u>'''तीन तत्वज्ञानी.'''</u></noinclude> वर्गाकडे येतो.त्यांतल्यात्यांत ज्यांचे काम विद्यादान करण्याचे आहे, त्यांच्याकडे तर हा पुढारीपणा प्रामुख्यानेंच येतो. पूर्वीच्या काळीं हे काम ब्राह्मणवर्णाचें होतें, व त्याकाळचे ब्राह्मण अध्ययन व अध्यापन यांमध्येच आपला सर्व वेळ खर्च करीत असत. परंतु, अशा प्रकारची उच्च कर्तव्यजागृति या शिक्षकवर्गामध्येसुद्धां कमीच दिसते. आधीं या धंद्यांत पडणारे सुशिक्षित धंद्याच्या आवडीखातर यामध्ये पडणारे फार थोडे. दुसऱ्या जास्त किफायतीच्या धंद्यांत आपली सोय लागत नाहीं, असे दिसून आल्यावरं निरुपाय म्हणून या शिक्षकाच्या धंद्यांत पडणारे फार. जी विद्या आपण शिकवितों, तिच्याबद्दल योग्य अभिमान वाटणारे, विद्यावृद्धि हाच देशाच्या तरणोपायाचा खरा मार्ग आहे, व अशी जीवंत आणि जागरूक जाणीव असलेले, या विद्यार्जनांत व विद्यादानांत आपले सर्व सामर्थ्य खर्च करणारे शिक्षक दुर्लभ भाड्याच्या तट्टाप्रमाणे कसें बसें ओझें वाहणारेच फार! ज्यांना आपण शिकवितों त्या विद्येबद्दल अभिमान वाटत नाहीं, ज्यांना जनसमूहांत विद्येच्या प्रसाराचा केवढा फायदा आहे याची जाणीव नाहीं, ज्यांना विद्येची खरी गोडी नाहीं, जे विद्यादेवीचे निस्सीम भक्त नाहींत, त्यांच्या हातून विद्यादानाचे काम किती सें चोख होणार! म्हणूनच या वर्गातहि कामचुकार लोक फार आहेत. शिक्षकाचा धंदा हे लोक उपजीविकेचे साधन म्हणून करतात. यामुळेच या वर्गाकडून शिक्षणप्रसाराच्या बाबतींत जितकी जोराची खटपट व्हावयाला पाहिजे तशी होत नाहीं. {{gap}}सारांश, माझ्या ग्रीसदेशांतील माझ्या बांधवांमध्ये जे दोष मी पाहिले व जे घालविण्याचा मी आजन्म प्रयत्न केला, त्याचप्रकारचे दोष या देशांतहि दिसत आहेत. तरी आपण आतां या देशांत जन्माला येऊन येथल्या लोकांचे कान उघडून त्यांच्यामध्ये कर्तव्यजागृति व डोळस श्रद्धा उत्पन्न करण्याचा प्रयत्न करू या, म्हणजे माझ्या मनाला जास्तच आनंद होईल."{{nop}}<noinclude>{{center|५६}}</noinclude> jzp83qgcrcpc553az3x0lk1hfogmufb 229630 229629 2026-04-28T05:29:52Z JayashreeVI 4058 /* मुद्रितशोधन */ 229630 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="JayashreeVI" /> <u>'''तीन तत्वज्ञानी.'''</u></noinclude> वर्गाकडे येतो.त्यांतल्यात्यांत ज्यांचे काम विद्यादान करण्याचे आहे, त्यांच्याकडे तर हा पुढारीपणा प्रामुख्यानेंच येतो. पूर्वीच्या काळीं हे काम ब्राह्मणवर्णाचें होतें, व त्याकाळचे ब्राह्मण अध्ययन व अध्यापन यांमध्येच आपला सर्व वेळ खर्च करीत असत. परंतु, अशा प्रकारची उच्च कर्तव्यजागृति या शिक्षकवर्गामध्येसुद्धां कमीच दिसते. आधीं या धंद्यांत पडणारे सुशिक्षित धंद्याच्या आवडीखातर यामध्ये पडणारे फार थोडे. दुसऱ्या जास्त किफायतीच्या धंद्यांत आपली सोय लागत नाहीं, असे दिसून आल्यावरं निरुपाय म्हणून या शिक्षकाच्या धंद्यांत पडणारे फार. जी विद्या आपण शिकवितों, तिच्याबद्दल योग्य अभिमान वाटणारे, विद्यावृद्धि हाच देशाच्या तरणोपायाचा खरा मार्ग आहे, व अशी जीवंत आणि जागरूक जाणीव असलेले, या विद्यार्जनांत व विद्यादानांत आपले सर्व सामर्थ्य खर्च करणारे शिक्षक दुर्लभ भाड्याच्या तट्टाप्रमाणे कसें बसें ओझें वाहणारेच फार! ज्यांना आपण शिकवितों त्या विद्येबद्दल अभिमान वाटत नाहीं, ज्यांना जनसमूहांत विद्येच्या प्रसाराचा केवढा फायदा आहे याची जाणीव नाहीं, ज्यांना विद्येची खरी गोडी नाहीं, जे विद्यादेवीचे निस्सीम भक्त नाहींत, त्यांच्या हातून विद्यादानाचे काम किती सें चोख होणार! म्हणूनच या वर्गातहि कामचुकार लोक फार आहेत. शिक्षकाचा धंदा हे लोक उपजीविकेचे साधन म्हणून करतात. यामुळेच या वर्गाकडून शिक्षणप्रसाराच्या बाबतींत जितकी जोराची खटपट व्हावयाला पाहिजे तशी होत नाहीं. {{gap}}सारांश, माझ्या ग्रीसदेशांतील माझ्या बांधवांमध्ये जे दोष मी पाहिले व जे घालविण्याचा मी आजन्म प्रयत्न केला, त्याचप्रकारचे दोष या देशांतहि दिसत आहेत. तरी आपण आतां या देशांत जन्माला येऊन येथल्या लोकांचे कान उघडून त्यांच्यामध्ये कर्तव्यजागृति व डोळस श्रद्धा उत्पन्न करण्याचा प्रयत्न करू या, म्हणजे माझ्या मनाला जास्तच आनंद होईल."{{nop}}<noinclude>{{center|५६}}</noinclude> 5doo2ygmuiuk6xudbxum07zeima8h0s 107 110064 229680 229032 2026-04-28T10:12:10Z कल्पनाशक्ती 3813 229680 wikitext text/x-wiki == missing pages == page 36, 37 are missing in this edition- pdf 65=pg 35 followed by pdf66=38 page 196, 197 alo missing- pdf 223=pg 195 followed by pdf 224=pg 198 [[सदस्य:कल्पनाशक्ती|कल्पनाशक्ती]] ([[सदस्य चर्चा:कल्पनाशक्ती|चर्चा]]) १५:४५, ९ एप्रिल २०२६ (IST) eaz0apxyettc4z42eii1fkojqgxw741 229681 229680 2026-04-28T10:12:40Z कल्पनाशक्ती 3813 229681 wikitext text/x-wiki == missing pages == page 36, 37 are missing in this edition- pdf 65=pg 35 followed by pdf66=38<br> page 196, 197 also missing- pdf 223=pg 195 followed by pdf 224=pg 198 [[सदस्य:कल्पनाशक्ती|कल्पनाशक्ती]] ([[सदस्य चर्चा:कल्पनाशक्ती|चर्चा]]) १५:४५, ९ एप्रिल २०२६ (IST) ptc7q1xdloii9anszedxpo9rljnk99f 107 110127 229623 229356 2026-04-27T14:13:58Z QueerEcofeminist 918 /* duplicate book? */ Reply 229623 wikitext text/x-wiki == duplicate book? == @[[सदस्य:QueerEcofeminist|QueerEcofeminist]] Looks like this is a duplicate copy of <nowiki>https://mr.wikisource.org/wiki/अनुक्रमणिका:तीन_तत्त्वज्ञानी.pdf</nowiki> Please check and advice. [[सदस्य:कल्पनाशक्ती|कल्पनाशक्ती]] ([[सदस्य चर्चा:कल्पनाशक्ती|चर्चा]]) ११:४४, १४ एप्रिल २०२६ (IST) :शीर्षक नीट न दिल्याने एकच पुस्तक दोनदा अपलोड केले आहे. या प्रतीतला दुरुस्त केलेला मजकूर [[अनुक्रमणिका:तीन तत्त्वज्ञानी.pdf]] यातील पानांवर हलवणे योग्य होईल असे वाटते. केलेले काम वाया जाऊ नये. [[सदस्य:सुबोध कुलकर्णी|सुबोध कुलकर्णी]] ([[सदस्य चर्चा:सुबोध कुलकर्णी|चर्चा]]) १७:५४, १७ एप्रिल २०२६ (IST) ::@[[सदस्य:सुबोध कुलकर्णी|सुबोध कुलकर्णी]], @[[सदस्य:कल्पनाशक्ती|कल्पनाशक्ती]] म्हणजे प्रत्येक झालेल्या कामाची पाने नवीन ठिकाणी हलवावी लागतील? हरकत नाही. [[User:QueerEcofeminist|QueerEcofeminist🌈]] १९:४३, २७ एप्रिल २०२६ (IST) 12numdzpbe13lzch86f0ovcjjt8mncv 104 110225 229621 229578 2026-04-27T14:09:19Z QueerEcofeminist 918 प्रमाणित 229621 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="QueerEcofeminist" />{{center|( ९८ )}}</noinclude>अंगावरून फिरेल तर मी वज्रदेही होईन. मग हा पठ्ठ्या कोणाही शंभूपुढे छाती ठोकून जाईल. बस्स. मग युद्धांत शस्त्र लागून मरण्याची भीतिच नाहीं."<br>{{gap}}खुळा, दुर्योधना तूं सर्वस्वी खुळा! बाबारे, माता आपल्या तान्हुल्याची किंचित् कमी काळजी घेत असेल; परंतु श्रीकृष्ण आपल्या प्राणापलीकडेही त्या सद्गुणी पांडवांचें रक्षण करीत असे. त्याच्यापाशीं तूं हें सांगितलेंस! अथवा मग प्राक्तन प्राक्तन म्हणून म्हणतात तें काय? हे रहस्य जर तूं न फोडतास तर भीम तुझे प्राण कसे घेता? असो. कृष्णानें मान डोलवित म्हटलें:-<br>{{gap}}"बाबारे, हंसावे कां रडावें तुझ्या अज्ञानाला? महामूर्खा! जन्मदात्या आईपुढें आतां तूं तिच्या बरोबरीचा झालेला मुलगा नग्न उभा राहणार! हे पहा दुर्योधना, एकंदरींत तुला विचारच कमी! बरें झालें मी तुला भेटलों म्हणून. नाहींतर तूं असाच आईपुढे जाऊन उभा राहतास आणि मग ती तुझ्यावर रागावतीसुद्धां."<br>{{gap}}"अरे कृष्णा, तिनेंच मला उघडा ये म्हणून बजाविलें आहे!"<br>{{gap}}"होय, कबूल तूं म्हणतोस तें. पण त्याचा अर्थ असा नाहीं. तूं जा उघडाबाडेकाच, पण हें पहा हा एवढा फुलांचा मांडचोळणा माझ्यापाशीं आहे तेवढा घालून जा."<br>{{gap}}असे म्हणून कृष्णाने त्याला तो मांडचोळणा दिला व दुर्योधन गांधारीच्या महालांत जाईपर्यंत तो तेथें उभा राहिला. काय करतो! पांडवांनीं भक्तिरज्जूनें जखडून टाकिला होता ना ?<br>{{gap}}दुर्योधन गांधारीपुढे गेला. तिनें त्यास पहातांच म्हटलें:-{{nop}}<noinclude></noinclude> 60ar7frbvu5qguhp5tgwie3dfjgi6cx 104 110226 229620 229576 2026-04-27T14:09:07Z QueerEcofeminist 918 प्रमाणित 229620 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="QueerEcofeminist" />{{center|( ९७ )}}</noinclude>कीर्तिरूपानें या भूमंडळावर जिवंतच नाहीं काय? आवर, मुली शोक आवर."<br>{{gap}}नंतर धर्माच्या इच्छेप्रमाणें ती माउली त्यांचे कल्याण चिंतीत त्याजपाशीच राहिली. धन्य आत्मसंयमनाची! धृतराष्ट्र अनेक वेळां पांडवांना संतापून बोले परंतु तिनें त्यास वारंवार बोध करावा व आपल्या दुर्वर्तनानें ते (पुत्र) प्राणाला मुकले. ते जर सद्दर्तनी असते तर ते आज हयात असते व सुखानें अर्धे राज्य चालविते. धृतराष्ट्रानें लोहभीमाचें चूर्ण केलें तेव्हां तिनें त्या दुष्ट वासनेबद्दल त्याची बरीच निर्भत्सना केली. केवढा हा निःपक्षपातीपणा! यालाच म्हणतात मोठें मन!<br>{{gap}}असो. गांधारीची वागणूक खरोखर वाखाणण्यासारखी होती. ती सत्यमार्गी होती. ती रोज प्रातःकाळी डोळ्यांना पडदा बांधी. पतीसाठीं नेहमी डोळे बांधून राहणे ही गोष्ट सामान्य नव्हे. आणि म्हणूनच तिच्या दृष्टीत विलक्षण सामर्थ्य आलें होतें. ज्याप्रमाणें ती रागानें पहात असतां धर्माची बोटें काळी ठिक्कर पडली त्याप्रमाणेंच तिच्या दृष्टींत- ती जर प्रसन्न असेल तर- वज्रदेही बनविण्याचे सामर्थ्य होते. आणि याचसाठीं दुर्योधनास वज्रदेही बनविण्यासाठी तिनें त्यास नग्न स्थितींत आपल्या खोलींत येण्याविषयीं बजाविलें. ही गोष्ट श्रीकृष्णाला समजून त्याला चिंता पडली. स्वारी लगबगीनें दुर्योधानास गाठून म्हणाली:-<br>{{gap}}"कोण दुर्योधन! आणि तूं अशा नग्न स्थितीत, वेड्यासारखा चाललास कोठें?"<br>{{gap}}दुर्योधन थोडासा गुटमळला; परंतु शेवटीं त्यानें खरें कारण सांगितलें. तो म्हणाला:-<br>{{gap}}"कृष्णा, माझी आई गांधारी हिची समर्थ झालेली दृष्टि या माझ्या नाशवंत देहावरून फिरवून घेतों. कृष्णा, तिची प्रेममय दृष्टि जर माझ्या<noinclude></noinclude> fk1g8lw2vhfvk8jdl785u6f7jc176an 104 110244 229616 229568 2026-04-27T14:07:51Z QueerEcofeminist 918 /* Validated */ 229616 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="QueerEcofeminist" />{{center|( ९३ )}}</noinclude>धर्म तिकडे जय. जिकडे सत्य तिकडे जय. ऐका, महाराज नीट ऐका! आणि हे नीट मनांत बाळगून त्याप्रमाणे वागा. नेहमीप्रमाणे या कानानें ऐकून त्या कानानें सोडून देऊन शेवटीं अपत्यमोहाला बळी पडू नका."<br>{{gap}}हें भाषण मुलाविरुद्ध आईनें केलेलें आहे. पण ते सत्य व निःपक्षपातीपणानें भरलेलें आहे. चतुर गांधारीला अपत्यप्रेम नव्हते का? होतें. पण तें वात्सल्यप्रेम आंधळे नव्हतें. आपला मुलगा दुर्गुणी आहे तो सद्गुणी व्हावा, न्यायनीतीचा मार्ग त्यानें ओळखावा, याच हेतूनें किंचित् कटु पण सत्य व हितकर असा उपदेश तिनें केला. आतां हा उपदेश प्रिय नसेल! पण सत्य प्रिय आणि हितकर असें बोलणें बोलतां येणें कठिणच. सत्य व हितकर बोलणें नेहमीं प्रिय असतें असें नाहीं. बहुशः तें अप्रियच असतें. शेवटीं सती गांधारीनें ह्मटल्याप्रमाणें धृतराष्ट्र पुत्रमोहाच्या तडाक्यांत सांपडून युद्धापर्यंत गोष्टी जाऊं देऊन शंभर पुत्रांना आंचवला. आपले सर्व पुत्र धारातीर्थी पडल्याचें ऐकून सती गांधारीला दुःख झालें. कारण म्हटलेच आहे कीं, 'सर्व शोकांत पुत्रशोक फारच बिकट आहे.' किती झाले तरी तें मातेचें आंतडें! आपले शंभर पुत्र मृत्युमुखीं पडून कुलनाश झालेला पाहून तिच्या कोमल मनाला धक्का बसला. तिच्या पोटांत पीळ पडून तिच्या डोळ्यांतून अविरत अश्रू वाहू लागले. शोकानें विव्हल होऊन एकदां ती पडली असतां तिनें धर्माला बोलावून आणविलें. धर्म तिच्या पुढे येऊन लीनपणें म्हणाला:-<br>{{gap}}"मातोश्री, हा पहा मी धर्म आलों आहें. कुंतीसमान पूज्य गांधारीकाकू, मी अत्यंत अपराधी आहें. आपणासारख्या साध्वीला पुत्रशोकानें विव्हळ करणारा हा अधम धर्म आपणापुढें आहे. करा- काकू, या कुलक्षय करणाऱ्या अधमाला शापून भस्म करा. पण नको. देवतेसमान असणाऱ्या काकू, माझ्या पापी देहाला मला पावन करून घेऊ द्या. आपल्या चरणधूळींत मला लोळूं या, त्यामुळे मी पावन होईन आणि मग<noinclude></noinclude> h8zy93y1hp1ofuiwzznewa5v0170as4 104 110245 229617 229569 2026-04-27T14:08:12Z QueerEcofeminist 918 प्रमाणित 229617 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="QueerEcofeminist" />{{center|( ९४ )}}</noinclude>तुम्हीं शापण्यायोग्य मी होईन." असें म्हणून धर्मानें गांधारी चे पाय घट्ट धरले. त्याचीं तीं सुंदर गौरवर्ण बोटें गांधारीला डोळ्याला बांधलेल्या पट्ट्याच्या फटींतून दिसली. अहाहा! तिच्या दृष्टीचे सामर्थ्य काय सांगावें? कारण त्यावेळीं रागीट अशी तिची दृष्टि धर्माच्या बोटांवर पडतांच तीं बोटें काळी व कृश अशी झालीं. श्रीकृष्ण व इतर पांडव यांना भय पडलें कीं, ही धर्माच्या सर्व शरीराची अशीच अवस्था करते कीं काय! परंतु भगिनी सौभाग्यभार वाहिलेला भगवान् कसला वस्ताद! त्यानें धर्माला मागे ओढलें.<br>{{gap}}"धर्मा, भ्यालास काय? बाबांनों मी जरी पुत्रदुःखाने जळत असलें तरी अविचारानें तुह्माला शापाच्या अग्निकुंडांत ढकलणार नाहीं."<br>{{gap}}आणि पांडवांचें चंदन उडविण्याचें सामर्थ्य गांधारीच्या वाणीत होते खरेंच. पण ती वाणी तिला असलें दुष्ट कृत्य करण्यास प्रवृत्त करणारी नव्हती. तिनें अनहिताच्या कामी त्या पवित्र वाणीचा, त्या दिव्य दृष्टीचा अगर पातिव्रत्यप्रभावाचा दुरुपयोग कधींच केला नाहीं. उलट धर्माला अभय देऊन तिनें त्यास पोटाशी धरून ह्यटलें:-<br>{{gap}}"धर्मा, तुलाचरे बाबा अजातशत्रु नांव शोभतें. धर्मा, संजय युद्धाची सर्व बातमी रोज तिकडे सांगे तेव्हां मी ती लक्षपूर्वक ऐकत असे. त्यावरून खऱ्या न्यायानें, खऱ्या क्षात्रधर्मानें तूंच काय तो वागल्याचें माझ्या ध्यानी आलें. बाकी सर्व एका माळेचे मणी. ते मणि ओवायला तुजवांचून दुसरा कोणीही योग्य नाहीं. अरे, त्या भीमानें माझ्या बाळ दुःशासनाचे रक्ताचे घुटके कीरे घेतले! त्याचप्रमाणें दुर्योधनाला त्यानें लाथ मारली! बोल- बा भीमा, तूं या धर्मनिष्ठ, सत्यनिष्ठ धर्माचा पाठचा भाऊच नारे?"<br>{{gap}}भीम पुढ यऊन म्हणाला:-{{nop}}<noinclude></noinclude> sp4i0aq3f8nxn2fravx3tspt9wtpt5b 104 110246 229618 229571 2026-04-27T14:08:47Z QueerEcofeminist 918 प्रमाणित 229618 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="QueerEcofeminist" />{{center|( ९५ )}}</noinclude>{{gap}}"गांधारीकाकू मी रक्त प्यायलों नाहीं. मातोश्री, या तुझ्या भीमानें ज्यावेळी दुःशासनाने माझ्या प्रिय निरपराधी द्रौपदीची वेणी धरून हिसकली त्यावेळीं आई, त्याचवेळीं, तिच्या पाठीवर मोकळे केस पाहून प्रतिज्ञा केली होती- 'याच अधमाच्या- वडील भावजयीच्या केसाशीं झोंबी खेळणाऱ्या अधमाच्या रक्ताने माखलेल्या हातांनीं द्रौपदीची वेणी घालीन.' सांगा काकू सांगा, अंगीं पराक्रम असतां क्षत्रियानें प्रतिज्ञापराङ्मुख व्हावें काय? काकू त्या वेळेपासून त्या साध्वी द्रौपदीने आपल केंस विंचरून वेणी घातली नव्हती. काकू, त्याचप्रमाणे दुर्योधनाने आमचें कोणतें वाईट करण्याचें बाकी ठेवलें होतें? मला विष तर घातलें, लाखेच्या घरांत जाळण्याचा तर प्रयत्न केला, भर समेत द्रौपदीची अब्रू घेण्याचा प्रयत्न तर केला. त्यावेळी आम्ही तिचे पती, या धर्माच्या वचनामुळे जिवंत असून नसल्यासारखेच होतों ना? अरेरे! कोण त्यावेळी तिजवरचा प्रसंग कठीण! त्यावेळी जर तिची अबू हा कृष्ण गुप्तरूपानें न राखता तर त्याचवेळीं तिच्या पातिव्रत्याच्या प्रभावानें कर्ण, दुर्योधन, दुःशासन वगैरेंची होळी झाली असती! दुर्योधनानें आमचा कोणत्या प्रकारचा छळ केला, हे तुला ठाऊक आहेका ? त्यानें आम्हाला येथेंच त्रास दिला एवढेच नव्हे तर वनांत देखील त्यानें आमची पाठ सोडिली नाहीं."<br>{{gap}}"कायरे भीमा! माझा असा एकही पुत्र नव्हता काय कीं, तो तुमच्या वाटेस गेला नाहीं! भीमा एकच एकचरे मुलगा आह्मां अंधांना ह्मणून ठेवायचा होता! भीमा, माझ्या सर्वच पुत्रांनीं तुह्माला छळलें होतें नारे! कसेरे तुह्मी भाऊ असून इतके निष्ठुर झालांत! त्यांच्याकडे, त्यांच्या वयाकडे तरी तुह्मी बघून ह्मातारपणीं त्यांना आधाराला शंभर काठ्यांपैकीं एक तरी काठी नीट ठेवावयाची होती! कृष्णा, तूं आपणाला दीनदयाळ ह्मणून नारे ह्मणवितोस! मग हीच कारे तुझी<noinclude></noinclude> 3086rl4wy2essieyl0cuy6m7tv28qek 104 110247 229619 229575 2026-04-27T14:08:58Z QueerEcofeminist 918 प्रमाणित 229619 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="QueerEcofeminist" />{{center|( ९६ )}}</noinclude>दीनांविषयींची कळकळ! असो. माझें नशीब! तुम्हांला तरी मीं कां बोल लावावा? हाय! हाय! गेले माझे एक नाहीं दोन नाहीं शंभर पुत्र कालमुखी पडले! आतां मीं कोणाकडे बघून दिवस कंठावे! अरेरे! ज्या पुत्रांना मी जन्म दिला, मांडीवर घेऊन खेळविलं, त्यांचे लाड केले त्यांनी मला दुःखांत लोटून जावें ना? काय ही माझी कर्मदशा! आतां मी कोणकोणाकरितां तरी रडू?" गांधारीच्या डोळ्यांतून अश्रुप्रवाह सुरू झाला.<br>{{gap}}गांधारीचें वरील पुत्रशोकांचें भाषण ऐकून कोणा सहृदय माणसाच्या डोळ्यांतून टचकन पाणी येणार नाहीं? इतका कोण कठोर अंतःकरणाचा असेल? धर्माच्या डोळ्यांतून अश्रु आले यांत कांहीं नवल नाहीं; परंतु सर्वज्ञ असा श्रीकृष्ण भगवान् तोही शेल्याच्या पदरानें अश्रु पुसूं लागला. शेवटीं गांधारीनें विवेकानें आपलें मन घट्ट केलें व आपला शोक आवरला; तथापि, पुत्रांचं दर्शन घेण्याची तिला उत्कंठा लागली होती. ती म्हणाली:-<br>{{gap}}"चल, या नाटकाच्या सूत्रधाऱ्या कृष्णा चल- मला माझ्या मुलांची शवे तरी पाहू दे."<br>{{gap}}श्रीकृष्णांनी गांधारीला तेथें नेलें. तिनें रक्तबंबाळ व धुळीने माखलेल्या आपल्या पुत्रांच्या शवांना कवटाळिलें. परंतु शाबास तिची! तिनें तळतळून एकाही पांडवाला शिव्याशाप दिले नाहींत! एवढेच काय परंतु शत्रुपुत्र अभिमन्यु यालाही कवटाळून अत्यंत शोक केला. त्याच्या पराक्रमाचे गुणानुवाद गात गात तिनें त्यास आपल्या अंकावर घेतलें. त्याचे. गुण ती आठवूं लागली:-<br>{{gap}}"बाळा, कायरे तुझा पराक्रम सांगतात? पाडसा, तुझ्या या सुकुमार शरीरानें अनेक वीरांना जेरीस आणिलेंना? धन्य! सुभद्रे, धन्य तुझा कुसवा! बाई उत्तरे, तुझा पति जरी हा लोक सोडून गेला तरी तो<noinclude></noinclude> ep3a8gjmygjjycrdczf869lruv93u0v 107 110248 229622 229583 2026-04-27T14:12:06Z QueerEcofeminist 918 /* शेवटची पाने नाहीत */ Reply 229622 wikitext text/x-wiki == शेवटची पाने नाहीत == @[[सदस्य:QueerEcofeminist|QueerEcofeminist]] या पुस्तकाचे मुद्रित शोधन झाले आहे. परंतु शेवटची काही पाने हरवली आहेत [[सदस्य:कल्पनाशक्ती|कल्पनाशक्ती]] ([[सदस्य चर्चा:कल्पनाशक्ती|चर्चा]]) १७:५२, २६ एप्रिल २०२६ (IST) :@[[सदस्य:कल्पनाशक्ती|कल्पनाशक्ती]], हे पुस्तक अर्धवट आहे, त्या मूळ पीडीएफ फाइल मध्ये तेवढीच पाने आहेत. त्यामुळे ते तसेच येईल. धन्यवाद [[User:QueerEcofeminist|QueerEcofeminist🌈]] १९:४२, २७ एप्रिल २०२६ (IST) 2enlgg5aoanl5heupadh8pcnjgopcc6 106 110258 229667 2026-04-28T10:07:42Z सुबोध कुलकर्णी 1231 नवीन पान 229667 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=कडकडोनि वीज निमाली ठायींचे ठायीं |Language=mr |Volume= |Author=केतकी मोडक |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=महेश मोडक |Address=पुणे |Year=2014 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Css= |Header= |Footer= }} psxiehmn1g8lo0e01vm8rwrxbbyws4r 104 110259 229668 2026-04-28T10:08:23Z सुबोध कुलकर्णी 1231 /* तपासणी करायचे साहित्य */ नवीन पान "कडकडोनि वीज निमाली ठायींचे ठायीं संत मुक्ताबाई : व्यक्ती आणि वाङ्मय डॉ. केतकी मोडक" 229668 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="सुबोध कुलकर्णी" /></noinclude>कडकडोनि वीज निमाली ठायींचे ठायीं संत मुक्ताबाई : व्यक्ती आणि वाङ्मय डॉ. केतकी मोडक<noinclude></noinclude> 9m7bisyb4b3dbc07f85kew1tz1prrn3 104 110260 229669 2026-04-28T10:08:42Z सुबोध कुलकर्णी 1231 /* तपासणी करायचे साहित्य */ रिकामे पान बनविले 229669 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="सुबोध कुलकर्णी" /></noinclude><noinclude></noinclude> 6ps3n4968hk3g734sp0waiyz1mk4d2q 229673 229669 2026-04-28T10:10:20Z सुबोध कुलकर्णी 1231 229673 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="सुबोध कुलकर्णी" /></noinclude>कडकडोनि वीज निमाली ठायींचे ठायीं संत मुक्ताबाई : व्यक्ती आणि वाङ्मय © डॉ. केतकी मोडक प्रकाशक महेश मोडक 'ग्रेस', फ्लॅट नं. १, श्रीराम अपार्टमेंट्स, २४३/८ शुक्रवार पेठ, पुणे ४११००२ फोन : ०२०-२४४६०५२० प्रथमावृत्ती ४ ऑक्टोबर, २००५ घटस्थापना द्वितीय आवृत्ती १६ मार्च, २०१० गुढीपाडवा इंटरनेट आवृत्ती ३ नोव्हेंबर २०१४ कार्तिक शुद्ध एकादशी मुखपृष्ठ महेश मोडक मूल्य : ३९० रूपये<noinclude></noinclude> az28jvyhdj1esx20pubzpekwa3uf06u 104 110261 229670 2026-04-28T10:08:51Z सुबोध कुलकर्णी 1231 /* तपासणी करायचे साहित्य */ नवीन पान "कडकडोनि वीज निमाली ठायींचे ठायीं संत मुक्ताबाई : व्यक्ती आणि वाङ्मय डॉ. केतकी मोडक" 229670 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="सुबोध कुलकर्णी" /></noinclude>कडकडोनि वीज निमाली ठायींचे ठायीं संत मुक्ताबाई : व्यक्ती आणि वाङ्मय डॉ. केतकी मोडक<noinclude></noinclude> 9m7bisyb4b3dbc07f85kew1tz1prrn3 229674 229670 2026-04-28T10:10:49Z सुबोध कुलकर्णी 1231 229674 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="सुबोध कुलकर्णी" /></noinclude>ईश्वरी शक्तीचे माध्यम बनण्यास शिकविणाऱ्या आणि त्याचा सुंदर प्रत्यय देऊ करणाऱ्या योगी श्रीअरविंद व श्रीमाताजी यांना सर्वभावे समर्पित<noinclude></noinclude> 2lrs473jyt529s1ctu68ujtq27sup38 104 110262 229672 2026-04-28T10:09:58Z सुबोध कुलकर्णी 1231 /* तपासणी करायचे साहित्य */ नवीन पान "कडकडोनि वीज निमाली ठायींचे ठायीं संत मुक्ताबाई : व्यक्ती आणि वाङ्मय डॉ. केतकी मोडक" 229672 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="सुबोध कुलकर्णी" /></noinclude>कडकडोनि वीज निमाली ठायींचे ठायीं संत मुक्ताबाई : व्यक्ती आणि वाङ्मय डॉ. केतकी मोडक<noinclude></noinclude> 9m7bisyb4b3dbc07f85kew1tz1prrn3 104 110263 229675 2026-04-28T10:11:01Z सुबोध कुलकर्णी 1231 /* मजकुराविना */ 229675 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="सुबोध कुलकर्णी" /></noinclude><noinclude></noinclude> je9ftadqla268rxphl7e6c6lygxp42j 104 110264 229676 2026-04-28T10:11:20Z सुबोध कुलकर्णी 1231 /* तपासणी करायचे साहित्य */ नवीन पान "अनुक्रमणिका अंतरंग.. संशोधिकेचे मनोगत.. ऋणनिर्देश.. विभाग एक मुक्ताबाईचे चरित्र चित्कला मुक्ताबाई.. धाडा बोलावणे गोरोबाला.... गोरक्षे अनुग्रह मुक्ताईस केला.. मुक्ताबाईचा अज्ञातवा..." 229676 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="सुबोध कुलकर्णी" /></noinclude>अनुक्रमणिका अंतरंग.. संशोधिकेचे मनोगत.. ऋणनिर्देश.. विभाग एक मुक्ताबाईचे चरित्र चित्कला मुक्ताबाई.. धाडा बोलावणे गोरोबाला.... गोरक्षे अनुग्रह मुक्ताईस केला.. मुक्ताबाईचा अज्ञातवास..... ०७ १२ १७ २१ .४६ .५४ ....७४ तववरी तिचे शरीर चिरकाळ अभंग निरंतर.... ....... ७८ विभाग दोन मुक्ताबाईची प्रभावळ मुक्ता सख्यत्व आम्हा अर्धा प्रसवू लागे..... (मुक्ताबाई आणि निवृत्तिनाथ यांच्यातील अनुबंध) ज्ञानराज ओवाळी अहो मुक्ताबाई.. (मुक्ताबाई आणि ज्ञानेश्वर यांच्यातील अनुबंध) सोपानदेवास कृपा तिची.. (मुक्ताबाई आणि सोपानदेव यांच्यातील अनुबंध) मुक्ताईने बोध खेचरासी केला.... (मुक्ताबाई आणि विसोबा खेचर यांच्यातील अनुबंध) लहानसी मुक्ताई जैसी सणकांडी........ (मुक्ताबाई आणि नामदेव यांच्यातील अनुबंध ) मुक्ताई सांगे खूण वटेश्वरा........... (मुक्ताबाई आणि वटेश्वर यांच्यातील अनुबंध) .९१ .९६ .१०२ . १०५ .१११ ..११६<noinclude></noinclude> muv9dyj6cxqee5taeqhbtm5ejy38cnk 104 110265 229677 2026-04-28T10:11:34Z सुबोध कुलकर्णी 1231 /* तपासणी करायचे साहित्य */ नवीन पान "मुक्ताई जीवन चांगया दिधले.......... (मुक्ताबाई आणि चांगदेव यांच्यातील अनुबंध) मुक्ताबाईबद्दल गौरवपर उद्गार..... विभाग तीन ....१२१ . १२८ मुक्ताबाईचे वाङ्मय सनद दिली स्वतंत्र सद्गुरुराजे.... (..." 229677 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="सुबोध कुलकर्णी" /></noinclude>मुक्ताई जीवन चांगया दिधले.......... (मुक्ताबाई आणि चांगदेव यांच्यातील अनुबंध) मुक्ताबाईबद्दल गौरवपर उद्गार..... विभाग तीन ....१२१ . १२८ मुक्ताबाईचे वाङ्मय सनद दिली स्वतंत्र सद्गुरुराजे.... (श्रीज्ञानेश्वरांनी मुक्ताबाईस दिलेली सनद ) . १३५ ताटीचे अभंग - ज्ञानेश्वरीच्या निर्मितीचा प्रेरणास्त्रोत.. - ज्ञानबोध ग्रंथ एक अपूर्व उपलब्धी.......... मुक्ताबाईचे 'अभंग'.. मुक्ताबाई सार्थ गाथा.. मुक्ताबाईचे संकलित अभंग.. . १४४ . १५१ ... १७१ .१८० . २१० विभाग चार परिशिष्ट पूर्वजन्मी मुक्ताईस गोरक्षकृपेचा सौरस.... .२६५ ( मुक्ताबाई एक की दोन या प्रश्नाचा चिकित्सक विचार ) लोकसाहित्यातील मुक्ताबाई.. .२७५ मुक्ताबाईचा जीवनपट .......... .२८२ मुक्ताबाईच्या पदस्पर्शाने पुनीत झालेल्या स्थळांचा नकाशा... .२८३ मुक्ताबाईची जन्मकुंडली.. . २८४ सार्ध अभंगांची सूची.... . २८५ संकलित अभंगांची सूची... प्रकरणश: संदर्भसूची.. संदर्भ ग्रंथ सूची... . २८७ २९६ ३१८ **<noinclude></noinclude> h2gxruj347xom3lyi99kihyrx1ti3b7 104 110266 229678 2026-04-28T10:11:50Z सुबोध कुलकर्णी 1231 /* तपासणी करायचे साहित्य */ नवीन पान "अंतरंग 'कडकडोनि वीज निमाली ठायींचे ठायीं' या पुस्तकाची विभागणी प्रमुख चार विभागांमध्ये केली आहे. पहिल्या विभागामध्ये मुक्ताबाईच्या चरित्राचा आढावा घेतला आहे. दुसरा विभाग हा मु..." 229678 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="सुबोध कुलकर्णी" /></noinclude>अंतरंग 'कडकडोनि वीज निमाली ठायींचे ठायीं' या पुस्तकाची विभागणी प्रमुख चार विभागांमध्ये केली आहे. पहिल्या विभागामध्ये मुक्ताबाईच्या चरित्राचा आढावा घेतला आहे. दुसरा विभाग हा मुक्ताबाईच्या प्रभावळीचा आहे. तिसऱ्या विभागामध्ये मुक्ताबाईच्या एकंदर सर्व वाड्मयाचा विचार करण्यात आला आहे. विभाग चारमध्ये मुक्ताबाई एक की दोन या विषयावरील संशोधिकेचे मत मांडले आहे; लोकसाहित्यात मुक्ताबाईचे दिसणारे प्रतिबिंब, व इतर आनुषंगिक तपशीलही या भागात आला आहे. या समग्र पुस्तकातील आशयाची थोडक्यात ओळख व्हावी यादृष्टीने यातील प्रकरणांचा क्रमशः विचार येथे करु. विभाग एक: मुक्ताबाईचे चरित्र चित्कला मुक्ताबाई : या प्रकरणामध्ये मुक्ताबाईचे चरित्र मांडण्यात आले आहे. मुक्ताबाई व तिचे समकालीन यांनी तिच्यासंबंधी लिहिलेल्या अभंगांचा आधार घेऊन ते चरित्र लिहिण्याचा प्रयत्न केला आहे. तसेच मुक्ताबाईचे जीवन केंद्रस्थानी मानून इतर घटनांचे चित्रण करण्यात आले आहे. धाडा बोलावणे गोरोबाला : नामदेवांची परीक्षा गोरोबांनी म्हणजे गोरा कुंभारांनी केली आणि मडके कच्चे आहे असा निर्णय दिला असे सामान्यतः मानले जाते. परंतु ही परीक्षा गोरक्षनाथांनी घेतली असावी असे मत येथे मांडले आहे. असा अंदाज करण्यासाठी गोरा कुंभारांनी ती परीक्षा का घेतली नसावी याची काही कारणे येथे नमूद करण्यात आली आहेत. तर गोरक्षनाथांनीच ती परीक्षा घेतली असावी याला आधार म्हणून दाखविता येतील अशी काही कारणे दाखविली आहेत. गोरक्षे अनुग्रह मुक्ताईस केला : मुक्ताबाई आणि गोरक्षनाथ यांची भेट हा एक गूढ स्वरूपाचा असा अनुभव आहे. ह्या भेटीचे स्वरूप काय असावे ? ही भेट कशी घडून आली असावी ? ही भेट झाली असे म्हणण्यास नेमका आधार काय आहे ? या भेटीचा परिणाम काय झाला ? यासंबंधी मुक्ताबाई आणि इतर भावंडे यांची प्रतिक्रिया नेमकी काय होती ? या सान्याचा<noinclude></noinclude> jo0uusrc1u6htv8otbzr8iut5x27me2 104 110267 229679 2026-04-28T10:12:07Z सुबोध कुलकर्णी 1231 /* तपासणी करायचे साहित्य */ नवीन पान "खुलासेवार विचार येथे करण्यात आला आहे. मुक्ताबाईचा अज्ञातवास: ज्ञानेश्वर आणि नामदेव तीर्थयात्रेला गेले असताना मुक्ताबाई आपल्या निवडक शिष्यांसमवेत अज्ञातवासात उच्च साधनेसाठी..." 229679 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="सुबोध कुलकर्णी" /></noinclude>खुलासेवार विचार येथे करण्यात आला आहे. मुक्ताबाईचा अज्ञातवास: ज्ञानेश्वर आणि नामदेव तीर्थयात्रेला गेले असताना मुक्ताबाई आपल्या निवडक शिष्यांसमवेत अज्ञातवासात उच्च साधनेसाठी गेल्या असाव्या असा अंदाज या प्रकरणामध्ये मांडला आहे. या अंदाजास बळकटी देतील असे काही पुरावे अभ्यास करताना आढळून आले. त्याच्या आधारावर हा अंदाज केला आहे आणि हे अज्ञातवासाचे ठिकाण म्हणजे आळंदीच्या पूर्वेस असलेले 'सोळू' गाव असावे असाही अंदाज अभ्यासांती व्यक्त केला आहे. तववरी तिचे शरीर अभंग चिरकाळ निरंतर : मुक्ताबाईचे स्वरूपाकार होणे, तिच्या देहाचे चिरकाळ निरंतर अभंग अस्तित्व कसे आहे, ही नेमकी काय वस्तुस्थिती आहे याचा विचार या प्रकरणात केला आहे. विभाग दोन : मुक्ताबाईच्या प्रभावळीतील संत स्वतःच्या आध्यात्मिक अधिकाराच्या योग्यतेवर मुक्ताबाईने समकालीन सर्व संतांमध्ये स्वतःचे असे एक स्थान निर्माण केले होते. निवृत्तिनाथ, ज्ञानेश्वर, सोपानदेव ही सारी मंडळी मुक्ताबाईकडे 'माय' या भूमिकेतून पाहत होती हे आपल्या लक्षात येते आणि ही सारी मंडळी तिच्या प्रभावकक्षेतील आहेत असे आपल्याला जाणवते. तेव्हा या साऱ्यांचे तिच्याशी असलेले अनुबंध समजावून घेण्याचा प्रयत्न या विभागामध्ये केला आहे. : मुक्ता सख्यत्व आम्हा अर्धा प्रसवू लागे निवृत्तिनाथ आणि मुक्ताबाई यांच्यातील अनोख्या नातेसंबंधाचे दर्शन या प्रकरणातून घडते. ज्ञानराज ओवाळी अहो मुक्ताबाई या प्रकरणामध्ये ज्ञानेश्वर आणि मुक्ताबाई यांच्या नात्याचा वेध घेतला आहे. सोपानदेवास कृपा तिची : या प्रकरणामध्ये मुक्ताबाई आणि सोपानदेव यांच्यातील अनुबंधाचा शोध घेतला आहे. मुक्ताईने बोध खेचरासी केला : मुक्ताबाई आणि विसोबा खेचर यांच्यातील आध्यात्मिक स्तरावरील संबंधाचे चित्रण यात केले आहे. विसोबा खेचरांचे नेमके गुरु कोण ? ज्ञानेश्वर, मुक्ताबाई की सोपानदेव ? या रहस्याचा उलगडाही या प्रकरणात करण्याचा प्रयत्न केला आहे.<noinclude></noinclude> jnfx4pcrzex4faye902cn89nkjed4ct