Wikibuku mswikibooks https://ms.wikibooks.org/wiki/Laman_Utama MediaWiki 1.47.0-wmf.15 first-letter Media Khas Perbincangan Pengguna Perbincangan pengguna Wikibuku Perbincangan Wikibuku Fail Perbincangan fail MediaWiki Perbincangan MediaWiki Templat Perbincangan templat Bantuan Perbincangan bantuan Kategori Perbincangan kategori Resipi Perbincangan resipi TimedText TimedText talk Modul Perbincangan modul Acara Perbincangan acara 0 6212 16299 16298 2026-08-16T12:47:12Z Mirlim 3156 /* Bunyi apa sahaja yang tukar ke ⟨È è⟩? */ 16299 wikitext text/x-wiki ==⟨È è⟩ untuk E Taling Luas== Berikut contoh E taling luas {{IPA|['''ɛ''']}} yang ditulis sebagai ⟨è⟩ dalam perkataan Bahasa Melayu Kelantan: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | janggal | ''[[:wikt:èwèk#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|'''è'''w'''è'''k]]'' | {{IPA|['''ɛ'''.w'''ɛ'''ʔ]}} |- | kenduri | ''[[:wikt:bèkwoh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|b'''è'''kwoh]]'' | {{IPA|[b'''ɛ'''ʔ.wɔh]}} |- | kerap | ''[[:wikt:kerèk#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|ker'''è'''k]]'' | {{IPA|[kə.ɣ'''ɛ'''ʔ]}} |- | tilam | ''[[:wikt:lèmbèk#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|l'''è'''mb'''è'''k]]'' | {{IPA|[l'''ɛ'''m.b'''ɛ'''ʔ]}} |- | pemberani | ''[[:wikt:gedèbè#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|ged'''è'''b'''è''']]'' | {{IPA|[ɡə.d'''ɛ'''.b'''ɛ''']}} |} ===Bunyi apa sahaja yang tukar ke ⟨È è⟩?=== ====⟨e⟩ → ⟨è⟩==== Hampir semua<ref>Jika E taling terletak pada suku kata akhir tertutup, berkemungkinan ia [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/⟨É é⟩ untuk E Taling Sempit#Bunyi_apa_sahaja_yang_tukar_ke_⟨É_é⟩?|disebut sebagai E taling sempit {{IPA|[e]}}]]</ref> perkataan bahasa Melayu yang mengandungi E taling ditukarkan kepada ⟨è⟩ : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | '''e'''tak''' | [[:wikt:ètok#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|'''''è'''tok'']] | {{IPA|['''ɛ'''.tɔʔ]}} |- | b'''e'''r'''e'''s | ''b'''è'''r'''è'''h'' | {{IPA|[b'''ɛ'''.ɣ'''ɛ'''h]}} |- | mol'''e'''k | ''mol'''è'''k'' | {{IPA|[mɔ.l'''ɛ'''ʔ]}} |- | com'''e'''l | [[:wikt:comè#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''com'''è''''']] | {{IPA|[t͡ʃɔ.m'''ɛ''']}} |- | m'''e'''ja | [[:wikt:mèjo#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''m'''è'''jo'']] | {{IPA|[m'''ɛ'''.d͡ʒɔ]}} |} ====⟨ia⟩ → ⟨è⟩==== Vokal berganding ⟨ia⟩ yang bukan berada di akhir suku kata, yang berada di dalam perkataan yang mengandungi 3 suku kata atau lebih, ditukarkan kepada ⟨è⟩ : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! colspan=2 | [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | b'''ia'''sa || bi‧a‧sa | ''b'''è'''so'' | {{IPA|[b'''ɛ'''.sɔ]}} |- | bern'''ia'''ga || ber‧ni‧a‧ga | [[:wikt:nnègo#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''nn'''è'''go'']] | {{IPA|[nː'''ɛ'''.ɡɔ]}} |- | b'''ia'''wak || bi‧a‧wak | ''b'''è'''wok'' | {{IPA|[b'''ɛ'''.wɔʔ]}} |} ====⟨i⟩ → ⟨è⟩==== Kadang-kadang vokal ⟨i⟩ pada suku kata praakhir diluaskan sebutan menjadi ⟨è⟩, : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | per'''i'''ntah | [[:wikt:prètoh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''pr'''è'''toh'']] | {{IPA|[pɣ'''ɛ'''.tɔh]}} |- | c'''i'''kgu | [[:wikt:cèkgu#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''c'''è'''kgu'']] | {{IPA|[t͡ʃ'''ɛ'''ʔ.ɡu]}} |- | m'''i'''nggu | [[:wikt:mènggu#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''m'''è'''nggu'']] | {{IPA|[m'''ɛ'''ŋ.ɡu]}} |- | '''i'''nci | [[:wikt:èci#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|'''''è'''ci'']] | {{IPA|['''ɛ'''.t͡ʃi]}} |} ====⟨-ai⟩ → ⟨-è⟩==== * Kadang-kadang sebahagian perkataan yang berakhir dengan diftong ⟨-ai⟩ berubah kepada ⟨-è⟩, '''padahal lazimnya berubah kepada ⟨-a⟩''' : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | tib'''ai''' | [[:wikt:tibè#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''ti'''bè''''']] | {{IPA|[ti.b'''ɛ''']}} |- | tap'''ai''' | [[:wikt:tapè#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''ta'''pè''''']] | {{IPA|[ta.p'''ɛ''']}} |- |} ===Penjelasan=== Lambangan ⟨È è⟩ sebagai E taling luas menepati seperti mana yang dilakukan pada bahasa-bahasa berikut: ====Contoh ⟨È è⟩ untuk E taling luas dalam bahasa lain==== * [[:w:Bahasa Perancis|Perancis]] *: [[:wikt:en:brème|''br'''è'''me'']] {{IPA|/bʁ'''ɛ'''m/}}, [[:wikt:en:sévère|''sév'''è'''re'']] {{IPA|/se.v'''ɛ'''ːʁ/}}, [[:wikt:en:crème brûlée|''cr'''è'''me brûlée'']] {{IPA|/kʁ'''ɛ'''m bʁy.le/}} * [[:w:Bahasa Aceh|Aceh]] *: [[:wikt:en:angèn|''ang'''è'''n'']] {{IPA|/aˈŋ'''ɛ'''n/}}, [[:wikt:en:tubèë|''tub'''è'''ë'']] {{IPA|/tub'''ɛ'''ə̯/}}, [[:wikt:en:keunyèh|''keuny'''è'''h'']] {{IPA|/kɯɲ'''ɛ'''h/}} * [[:w:Bahasa Betawi|Betawi]] *: [[:wikt:en:èn|'''''è'''n'']] {{IPA|/'''ɛ'''n/}}, [[:wikt:en:pemerèntè|''pemer'''è'''nt'''è''''']] {{IPA|[pə.mə.r'''ɛ'''nˈt'''ɛ''']}}, [[:wikt:en:gahwè|''gahw'''è''''']] {{IPA|[ɡahw'''ɛ''']}} Bahasa-bahasa ini melambangkan lawannya, E taling sempit, [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/⟨É é⟩ untuk E Taling Sempit|sebagai ⟨é⟩]]. ===Bentuk lain yang kurang disarankan=== Setelah menepati bahawa ⟨È è⟩ dikhaskan untuk E taling luas, berikut bentuk yang kurang disarankan dalam menulis Bahasa Melayu Kelantan: * Meninggalkan E taling luas tanpa tanda calit *: Ini menyebabkan E taling luas tidak mudah dibezakan berbanding dengan E lain iaitu E taling sempit dan E pepet. * Mengeja selain daripada huruf ⟨È è⟩ *: Sekiranya ia disebut lain daripada piawai, maka ia perlu dieja tanpa pengaruh ejaan Bahasa Melayu piawai. Misalnya: :: {| |bentuk tak saran: || ''pritoh'', ''cikgu'', ''minggu'', ''inci'' |- |padahal yang disarankan: || ''pr'''è'''toh'', ''c'''è'''kgu'', ''m'''è'''nggu'', '''''è'''ci''. |} * Mengeja sebagai ⟨ae⟩, ⟨ea⟩, ⟨ei⟩, ⟨ey⟩ *: Ini jika ia bukan berasal dari perkataan berakhir dengan ⟨-am⟩, ⟨-an⟩, atau ⟨-ang⟩, maka perlu dieja sebagai ⟨-è⟩. Misalnya: :: {| |bentuk tak saran: || ''tibae'', ''tibea'', ''tapei'', ''tapey'' |- | padahal yang disarankan: || ''tib'''è''''', ''tap'''è''''' |} ===Nota=== <references/> fyk4jq2vuvmnhl14p70lo44basexh0t 16301 16299 2026-08-16T14:51:47Z Mirlim 3156 /* ⟨È è⟩ untuk E Taling Luas */ 16301 wikitext text/x-wiki ==⟨È è⟩ untuk E Taling Luas== Berikut contoh E taling luas {{IPA|['''ɛ''']}} yang ditulis sebagai ⟨è⟩ dalam perkataan Bahasa Melayu Kelantan: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | janggal | ''[[:wikt:èwèk#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|'''è'''w'''è'''k]]'' | {{IPA|['''ɛ'''.w'''ɛ'''ʔ]}} |- | kenduri | ''[[:wikt:bèkwoh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|b'''è'''kwoh]]'' | {{IPA|[b'''ɛ'''ʔ.wɔh]}} |- | kerap | ''[[:wikt:kerèk#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|ker'''è'''k]]'' | {{IPA|[kə.ɣ'''ɛ'''ʔ]}} |- | tilam | ''[[:wikt:lèmbèk#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|l'''è'''mb'''è'''k]]'' | {{IPA|[l'''ɛ'''m.b'''ɛ'''ʔ]}} |- | pemberani | ''[[:wikt:gedèbè#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|ged'''è'''b'''è''']]'' | {{IPA|[ɡə.d'''ɛ'''.b'''ɛ''']}} |} ===Bunyi apa sahaja yang tukar ke ⟨È è⟩?=== ====⟨e⟩ → ⟨è⟩==== Hampir semua<ref>Jika E taling terletak pada suku kata akhir tertutup, berkemungkinan ia [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/⟨É é⟩ untuk E Taling Sempit#⟨-e𝕂⟩ → ⟨-é𝕂⟩|disebut sebagai E taling sempit {{IPA|[e]}}]]</ref> perkataan bahasa Melayu yang mengandungi E taling ditukarkan kepada ⟨è⟩ : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | '''e'''tak''' | [[:wikt:ètok#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|'''''è'''tok'']] | {{IPA|['''ɛ'''.tɔʔ]}} |- | b'''e'''r'''e'''s | ''b'''è'''r'''è'''h'' | {{IPA|[b'''ɛ'''.ɣ'''ɛ'''h]}} |- | mol'''e'''k | ''mol'''è'''k'' | {{IPA|[mɔ.l'''ɛ'''ʔ]}} |- | com'''e'''l | [[:wikt:comè#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''com'''è''''']] | {{IPA|[t͡ʃɔ.m'''ɛ''']}} |- | m'''e'''ja | [[:wikt:mèjo#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''m'''è'''jo'']] | {{IPA|[m'''ɛ'''.d͡ʒɔ]}} |} ====⟨ia⟩ → ⟨è⟩==== Vokal berganding ⟨ia⟩ yang bukan berada di akhir suku kata, yang berada di dalam perkataan yang mengandungi 3 suku kata atau lebih, ditukarkan kepada ⟨è⟩ : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! colspan=2 | [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | b'''ia'''sa || bi‧a‧sa | ''b'''è'''so'' | {{IPA|[b'''ɛ'''.sɔ]}} |- | bern'''ia'''ga || ber‧ni‧a‧ga | [[:wikt:nnègo#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''nn'''è'''go'']] | {{IPA|[nː'''ɛ'''.ɡɔ]}} |- | b'''ia'''wak || bi‧a‧wak | ''b'''è'''wok'' | {{IPA|[b'''ɛ'''.wɔʔ]}} |} ====⟨i⟩ → ⟨è⟩==== Kadang-kadang vokal ⟨i⟩ pada suku kata praakhir diluaskan sebutan menjadi ⟨è⟩, : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | per'''i'''ntah | [[:wikt:prètoh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''pr'''è'''toh'']] | {{IPA|[pɣ'''ɛ'''.tɔh]}} |- | c'''i'''kgu | [[:wikt:cèkgu#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''c'''è'''kgu'']] | {{IPA|[t͡ʃ'''ɛ'''ʔ.ɡu]}} |- | m'''i'''nggu | [[:wikt:mènggu#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''m'''è'''nggu'']] | {{IPA|[m'''ɛ'''ŋ.ɡu]}} |- | '''i'''nci | [[:wikt:èci#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|'''''è'''ci'']] | {{IPA|['''ɛ'''.t͡ʃi]}} |} ====⟨-ai⟩ → ⟨-è⟩==== Kadang-kadang sebahagian perkataan yang berakhir dengan diftong ⟨-ai⟩ berubah kepada ⟨-è⟩, '''padahal lazimnya berubah kepada ⟨-a⟩''' : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | tib'''ai''' | [[:wikt:tibè#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''ti'''bè''''']] | {{IPA|[ti.b'''ɛ''']}} |- | tap'''ai''' | [[:wikt:tapè#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''ta'''pè''''']] | {{IPA|[ta.p'''ɛ''']}} |- |} ===Penjelasan=== Lambangan ⟨È è⟩ sebagai E taling luas berpandukan seperti mana yang dilakukan pada bahasa-bahasa berikut: {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Contoh ⟨È è⟩ untuk E taling luas dalam bahasa lain |- ! [[:w:Bahasa Perancis|Perancis]] !! Sebutan (AFA) | rowspan=4 | ! [[:w:Bahasa Aceh|Aceh]] !! Sebutan (AFA) | rowspan=4 | ! [[:w:Bahasa Betawi|Betawi]] !! Sebutan (AFA) |- | [[:wikt:en:brème|''br'''è'''me'']] || {{IPA|/bʁ'''ɛ'''m/}} || [[:wikt:en:angèn|''ang'''è'''n'']] || {{IPA|/aˈŋ'''ɛ'''n/}} || [[:wikt:en:pemerèntè|''pemer'''è'''nt'''è''''']] || {{IPA|[pə.mə.r'''ɛ'''nˈt'''ɛ''']}} |- | [[:wikt:en:sévère|''sév'''è'''re'']] || {{IPA|/se.v'''ɛ'''ːʁ/}} || [[:wikt:en:tubèë|''tub'''è'''ë'']] || {{IPA|/tub'''ɛ'''ə̯/}} || [[:wikt:en:èn|'''''è'''n'']] || {{IPA|/'''ɛ'''n/}} |- | [[:wikt:en:crème brûlée|''cr'''è'''me brûlée'']] || {{IPA|/kʁ'''ɛ'''m bʁy.le/}} || [[:wikt:en:keunyèh|''keuny'''è'''h'']] || {{IPA|/kɯɲ'''ɛ'''h/}} || [[:wikt:en:gahwè|''gahw'''è''''']] || {{IPA|[ɡahw'''ɛ''']}} |- | colspan=8 | Bahasa-bahasa ini melambangkan lawannya, E taling sempit, [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/⟨É é⟩ untuk E Taling Sempit|sebagai ⟨é⟩]]. |} ===Bentuk lain yang kurang disarankan=== Setelah menepati bahawa ⟨È è⟩ dikhaskan untuk E taling luas, berikut bentuk yang kurang disarankan dalam menulis Bahasa Melayu Kelantan: * Meninggalkan E taling luas tanpa tanda calit *: Ini menyebabkan E taling luas tidak mudah dibezakan berbanding dengan E lain iaitu E taling sempit dan E pepet. * Mengeja selain daripada huruf ⟨È è⟩ *: Sekiranya ia disebut lain daripada piawai, maka ia perlu dieja tanpa pengaruh ejaan Bahasa Melayu piawai. Misalnya: :: {| |bentuk tak saran: || ''pritoh'', ''cikgu'', ''minggu'', ''inci'' |- |padahal yang disarankan: || ''pr'''è'''toh'', ''c'''è'''kgu'', ''m'''è'''nggu'', '''''è'''ci''. |} * Mengeja sebagai ⟨ae⟩, ⟨ea⟩, ⟨ei⟩, ⟨ey⟩ *: Ini jika ia bukan berasal dari perkataan berakhir dengan ⟨-am⟩, ⟨-an⟩, atau ⟨-ang⟩, maka perlu dieja sebagai ⟨-è⟩. Misalnya: :: {| |bentuk tak saran: || ''tibae'', ''tibea'', ''tapei'', ''tapey'' |- | padahal yang disarankan: || ''tib'''è''''', ''tap'''è''''' |} ===Nota=== <references/> 314i5yid9c1i7nhn9ane1nvvikz93qz 2 6213 16303 16297 2026-08-16T22:08:00Z Mirlim 3156 16303 wikitext text/x-wiki <!-- ==⟨O o⟩ untuk O Luas== Berikut contoh O luas {{IPA|['''ɔ''']}} yang ditulis sebagai ⟨o⟩ dalam perkataan Bahasa Melayu Kelantan: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | ''melampau'' | dd'''o'''<nowiki>'</nowiki>'''o'''h | [dːɔ.ʔɔh] |- | ''bertumbuk'' | gg'''o'''c'''o'''h | [ɡːɔ.tʃɔh] |} ===Bunyi apa sahaja yang tukar ke ⟨O o⟩?=== ====⟨o⟩ → ⟨o⟩ {{IPA|[ɔ]}}==== Hampir semua ⟨o⟩ dalam bahasa Melayu disebut sebagai O luas {{IPA|['''ɔ''']}} : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | '''''o'''rang'' | '''o'''rae | [ɔ.ɣɛ] |- | ''ek'''o'''r'' | ek'''o''' | [ɛ.kɔ] |} ====⟨-a⟩ → ⟨-o⟩==== * Ggapo-gapo pekatoae hok brakhé nga ⟨-a⟩, keno tuka jjadi '''⟨-o⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''ken'''a''''' | ken'''o''' | [kə.nɔ] |- | ''gun'''a''''' | gun'''o''' | [ɡu.nɔ] |- | ''beras'''a''''' | bras'''o''' | [bɣa.sɔ] |} ====⟨-ak⟩, ⟨-ah⟩ → ⟨-ok⟩, ⟨-oh⟩==== Srupo jugok nga pekatoae hok brakhé nga ⟨-ak⟩ nga ⟨-ah⟩, keno tuka jjadi '''⟨-ok⟩''' dae '''⟨-oh⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''an'''ak''''' | an'''ok''' | [a.nɔʔ] |- | ''bany'''ak''''' | bany'''ok''' | [ba.ɲɔʔ] |- | ''mar'''ah''''' | mar'''oh''' | [ma.ɣɔh] |- | ''sud'''ah''''' | sud'''oh''' | [su.dɔh] |} ====⟨ua⟩ → ⟨o⟩==== Ni kalu hurók saksi begandéng dók slepah hurók bena hok awa skali: ⟨𝕂ia-⟩ nga ⟨𝕂ua-⟩ (𝕂 = hurók bena = ''konsonan'') Samo jugok, kalu ado ⟨-ua⟩ slepah hurók bena awa-awa: ⟨𝕂ua-⟩, tuka jadi '''⟨𝕂o-⟩''': : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | '''''pua'''sa'' | '''po'''so | [pɔ.sɔ] |- | '''''sua'''ra'' | '''so'''ro | [sɔ.ɣɔ] |- | '''''bua'''ya'' | '''bo'''yo | [bɔ.jɔ] |} ====⟨wa-⟩ → ⟨wo-⟩==== * Suku kato ⟨wa-⟩ awa pekatoae ttuka jadi '''⟨wo-⟩'''. Cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | '''''wa'''ris'' | '''wo'''réh | [wɔ.ɣeh] |- | '''''wa'''kil'' | '''wo'''ké | [wɔ.ke] |- | '''''wa'''ngi'' | '''wo'''ngi | [wɔ.ŋi] |- | ''WhatsApp'' ('''''Wa'''sap'') | '''Wo'''sak | [wɔ.saʔ] |} ====⟨u⟩ → ⟨o⟩==== Ni ado ttiko bunyi hurók saksi suku kato awa pekatoae tturóng jadi koho luwah: * ⟨u⟩ ttuka jadi '''⟨o⟩''' : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | '''''cu'''ti'' | '''co'''ti | [tʃɔ.ti] |- | '''''bu'''mi'' | '''bo'''mi | [bɔ.mi] |- | '''''ku'''li'' | '''ko'''li | [kɔ.li] |} ====⟨-ur⟩ → ⟨-o⟩==== : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | ''jemur'' | jem'''o''' | [dʒə.mɔ] |- | ''umur'' | '''o'''m'''o''' | [ɔ.mɔ] |} <!-- ==Pengguguran vokal== ====Buwae E tengoh (''pepet'') dalae ⟨se- -er- -el-⟩==== * E ''pepet'' hok ado dalae suku kato awa ⟨se-⟩, ⟨-er-⟩ atapóng ⟨-el-⟩ keno buwae (kalu pekatoae dalae Kècèk Nnayu tu lebéh dari tigo suku kato). Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | '''''se'''malam'' | '''s'''malae | [sma.lɛ] |- | ''b'''er'''asa'' | b'''r'''aso | [bɣa.sɔ] |- | ''b'''el'''aka'' | b'''l'''ako | [bla.kɔ] |} ===Diftong jadi monoftong=== * Pekatoae hok brakhé nga ⟨-ai⟩ atapóng ⟨-au⟩ ttuka jadi '''⟨-a⟩''' jah. Cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''ked'''ai''''' | ked'''a''' | [kə.da] |- | ''lant'''ai''''' | lat'''a''' | [la.ta] |- | ''bir'''ai''''' | bir'''a''' | [bi.ɣa] |- | ''pul'''au''''' | pul'''a''' | [pu.la] |- | ''hir'''au''''' | ir'''a''' | [i.ɣa] |- | ''w'''au''''' | w'''a''' | [wa] |} ==Penambahan vokal== ===Selik E tengoh (''pepet'') ataro duwo hurók bena=== * Kalu ttembóng duwo hurók bena tapi laéng-laéng suku kato, keno selik E tengoh. Cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! Simbó AFA ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''ma'''zh'''ab'' | [ma'''z.h'''ab] | ma'''zeh'''ak | [ma'''.zə.h'''aʔ] |- | ''ta'''kd'''ir'' | [ta'''k̚.d'''ir] | ta'''ked'''é | [ta'''.kə.d'''e] |- | ''ha'''rg'''a'' | [ha'''r.ɡ'''a] | ha'''reg'''o | [ha'''.ɣə.ɡ'''ɔ] |} ==⟨Ó ó⟩ untuk O Sempit== Srupo jugok nga E taling, O dalae Kècèk Klatae-Ttaning ado duwo jenih: [[:w:ms:Vokal bundar belakang separuh luas|O hok luwah [ɔ]]] dengae [[:w:ms:Vokal bundar belakang separuh sempit|O hok sepik [o]]]. * O hok sepik keno tulih nga hurók '''⟨ó⟩''', nok buwi bbèzo bunying nga hok luwah. * O hok sepik skalo ado ddalae suku kato hok ttutók{{Makno asa|tertutup}}, cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''da'''pur''''' | da'''pó''' | [da.po] |- | ''pa'''uh''''' | pa'''óh''' | [pa.oh] |- | ''ta'''hun''''' | ta'''hóng''' | [ta.hoŋ] |- | ''to'''long''''' | tu'''lóng''' | [tu.loŋ] |- | ''su'''lung''''' | su'''lóng''' | [su.loŋ] |- | ''kero'''pok''''' | kre'''pók''' | [kɣə.poʔ] |- | ''ang'''kut''''' | a'''kók''' | [a.koʔ] |- | ''ma'''suk''''' | ma'''sók''' | [ma.soʔ] |} ==Tanda ⟨◌̃⟩ untuk Bunyi Sengau== Pekatoae hok nngidóng{{Makno asa|sengau}} keno tulih ggini: * ⟨a⟩ hok nngidóng → '''⟨ã⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: left;" |- ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA ! [[Kècèk Nnayu|Makno kók Nnayu]] |- | ber'''ã'''h | [bə.ɣãh] | ''mengambil sesuatu dengan cepat'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=berah+mengambil&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |- | r'''ã''' | [ɣã] | ''menyirap darah dengan tiba-tiba kerana marah; berahi; perasaan takut dan seram'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=ra&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |- | sep'''ã''' | [sə.pã] | ''terjulur spt kepala kura-kura'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=sepa&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |} * ⟨e⟩ hok nngidóng → '''⟨ẽ⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: left;" |- ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA ! [[Kècèk Nnayu|Makno kók Nnayu]] |- | bèl'''ẽ'''h | [bɛ.lɛ̃h] | ''berkenaan orang, haiwan dan tumbuhan yang kecil dan kurus'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=beleh&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |- | ccot'''ẽ'''k | [tʃːɔ.tɛ̃ʔ] | ''kedudukan yang paling tinggi dan jelas, puncak'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=cotek&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |- | kop'''ẽ''' | [kɔ.pɛ̃] | suara sengau; hidung cacat <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=kope&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |} * ⟨o⟩ hok nngidóng → '''⟨õ⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: left;" |- ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA ! [[Kècèk Nnayu|Makno kók Nnayu]] |- | h'''õ''' | [hɔ̃] | ''ya, betul'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=ho+benar&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |- | ddek'''õ'''h | [dːə.kɔ̃h] | ''berkenaan putik buah dalam keadaan terlalu muda'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=dekoh&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |- | glèl'''õ'''k | [glɛ.lɔ̃ʔ] | ''sangat bengkang-bengkok, tidak lurus'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=glelok&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |} * ⟨u⟩ hok nngidóng → '''⟨ũ⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: left;" |- ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA ! [[Kècèk Nnayu|Makno kók Nnayu]] |- | bba'''ũ''' | [bːa.ũ] | ''berbau'' |- | ket'''ũ'''k | [kə.tũʔ] | ''kentut'' |- | bus'''ũ'''k | [bu.sũʔ] | ''busuk'' |} ==Hurók bena (''konsonan'')== ===Hurók bena nngujóng hok ttuka jjadi ⟨-k⟩=== * Ggapo-gapo pekatoae hok brakhé nga ⟨-p⟩, ata ⟨-t⟩, keno tuka jjadi '''⟨-k⟩''' jah. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''seda'''p''''' | seda'''k''' | [sə.daʔ] |- | ''tiu'''p''''' | tiyu'''k''' | [ti.juʔ] |- | ''siki'''t''''' | siki'''k''' | [si.kiʔ] |- | ''sipu'''t''''' | sipu'''k''' | [si.puʔ] |} * Kato pinjaemae hok brakhé nga ⟨-b⟩, ⟨-d⟩ nga ⟨-g⟩ jugok kalu buléh tuka jjadi '''⟨-k⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''seba'''b''''' | seba'''k''' | [sə.baʔ] |- | ''masji'''d''''' | ssejé'''k''' | [sːə.dʒeʔ] |- | ''ja'''g''''' | ja'''k''' | [dʒaʔ] |} * Buléh jadi kato pinjaemae hok brakhé nga ⟨-z⟩ jugok tuka jjadi '''⟨-k⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''usta'''z''''' | usta'''k''' | [us.taʔ] |} ===Hurók bena nngujóng hok ttuka jjadi ⟨-h⟩=== * Ggapo-gapo pekatoae hok brakhé nga ⟨-s⟩, keno tuka jjadi '''⟨-h⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''lepa'''s''''' | lepa'''h''' | [lə.pah] |- | ''habi'''s''''' | abi'''h''' | [a.bih] |- | ''putu'''s''''' | putu'''h''' | [pu.tuh] |} * Buléh jadi kato pinjaemae hok brakhé nga ⟨-j⟩ atapóng ⟨-z⟩ jugok keno tuka jjadi '''⟨-h⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''mese'''j''''' | mèsè'''h''' | [mɛ.sɛh] |- | ''Hafi'''z''''' | Hapi'''h''' | [ha.pih] |} ===Hurók bena nngujóng hok ttuka jjadi ⟨-ng⟩=== * Ggapo-gapo pekatoae hok brakhé nga ⟨-m⟩, ata ⟨-n⟩, keno tuka jjadi '''⟨-ng⟩''' jah. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''musi'''m''''' | musé'''ng''' | [mu.seŋ] |- | ''turu'''n''''' | turó'''ng''' | [tu.ɣoŋ] |- | ''masi'''n''''' | masé'''ng''' | [ma.seŋ] |} ===Hurók bena hok keno buwae=== ====Hurók ⟨-l⟩ nga ⟨-r⟩ nngujóng==== * Hurók ⟨-l⟩ nga ⟨-r⟩ hok dudók nngujóng pekatoae keno '''buwae'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''besa'''r''''' | besa | [bə.sa] |- | ''ai'''r''''' | aé | [a.e] |- | ''tidu'''r''''' | tidó | [ti.do] |- | ''kati'''l''''' | katé | [ka.te] |- | ''betu'''l''''' | betó | [bə.to] |} ====Hurók ⟨-r⟩ hok dudók sbelóng hurók bena laéng==== * Hurók ⟨-r⟩ hok dudók sbelóng hurók bena hok laéng keno '''buwae'''. Cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''me'''rd'''eka'' | me'''d'''èko | [mə.dɛ.kɔ] |- | ''pe'''rt'''ama'' | pe'''t'''amo | [pə.ta.mɔ] |- | ''pe'''rm'''ata'' | pe'''m'''ato | [pə.ma.tɔ] |- | ''pa'''rl'''imen'' | pa'''l'''imeng | [pa.li.məŋ] |- | ''be'''rd'''iri'' | be'''d'''iri | [bə.di.ɣi] |} ===⟨-mp- -nt- -nc- -ngk-⟩ ttuka jjadi ⟨-p- -t- -c- -k-⟩ jah=== * Pekatoae hok ado [[:w:ms:Konsonan sengauan|hurók senga]] ⟨m n ng⟩ keno buwae sbelóng [[:w:ms:Konsonan hentian|hurók nnetuk]]{{Makno asa|letupan}} ⟨p t c k⟩. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''sa'''mp'''ai'' | sa'''p'''a | [sa.pa] |- | ''sa'''mp'''ah'' | sa'''p'''oh | [sa.pɔh] |- | ''la'''nc'''ar'' | la'''c'''a | [la.tʃa] |- | ''ke'''nc'''ing'' | ke'''c'''ing | [kə.tʃiŋ] |- | ''la'''nt'''ai'' | la'''t'''a | [la.ta] |- | ''na'''nt'''i'' | na'''t'''i | [na.ti] |- | ''ma'''ngk'''uk'' | ma'''k'''ók | [ma.koʔ] |- | ''na'''ngk'''a'' | na'''k'''o | [na.kɔ] |} ===Hurók bena hok ado [[sakdu]] keno tulih duwo kali=== * Kalu ado hurók hok nngèjo panjae, keno tulih hurók duwo kali. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''bermain'' | '''mm'''aéng | [mːa.eŋ] |- | ''di padang'' | '''pp'''adae | [pːa.dɛ] |- | ''ketereh'' | '''tt'''èrè | [tːɛ.ɣɛ] |- | ''lelaki'' | '''ll'''aki | [lːa.ki] |- | ''berseorangan'' | '''ss'''orae | [sːɔ.ɣɛ] |} * Kalu hurók bena hok jenih [[:w:ms:Dwilambang (ortografi)|duwo hurók]]: ⟨ng-⟩ nga ⟨ny-⟩, padae nga hurók petamo jah tulih duwo kali: '''⟨nng-⟩''' nga '''⟨nny-⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''merajuk'' | '''nng'''aju | [ŋːa.dʒu] |- | ''mengaji'' | '''nng'''aji | [ŋːa.dʒi] |- | ''sesuai'' | '''nny'''akók | [ɲa.koʔ] |} ====Suku kato awa-awa hok bruboh bunyi jadi sakdu==== * Pekatoae hok nnyetak nga suku kato ⟨mel-⟩ keno tuka jadi '''⟨nn-⟩'''. Cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | '''''Mel'''ayu'' | '''Nn'''ayu | [nːa.ju] |- | '''''mel'''ompat'' | '''nn'''opak | [nːɔ.paʔ] |- | '''''mel'''ayang'' | '''nn'''ayae | [nːa.jɛ] |- |} * Pekatoae hok nnyetak nga suku kato ⟨mer-⟩ keno tuka jadi '''⟨nng-⟩'''. Cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | '''''memer'''intah'' | '''nng'''ètoh | [ŋːɛ.tɔh] |- | '''''mer'''ata-rata'' | '''nng'''ato-riti | [ŋːa.tɔ.ɣi.ti] |- | '''''mel'''ayang'' | '''nn'''ayae | [nːa.jɛ] |- |} ===Tamboh ⟨-w-⟩ ata ⟨-y-⟩ cceloh hurók saksi begandéng nngujóng=== Ni kalu hurók saksi begandéng dók nngujóng pekatoae: ⟨-ia⟩ ata ⟨-ua⟩, ata sbelóng hurók bena hok nngelah: ⟨-ia𝕂⟩ ata ⟨-ua𝕂⟩ (𝕂 = hurók bena = ''konsonan''). * Kalu ado hurók saksi slepah hurók ⟨i⟩, keno tamboh hurók '''⟨-y-⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''b'''ia'''r'' | b'''iya''' | [bi.ja] |- | ''d'''ia'''m'' | d'''iyae''' | [di.jɛ] |- | ''d'''ia''' | d'''iyo''' | [di.jɔ] |- | ''t'''iu'''p'' | t'''iyu'''k | [ti.juʔ] |} * Kalu ado hurók saksi slepah hurók ⟨u⟩, keno tamboh hurók '''⟨-w-⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''b'''ua'''t'' | b'''uwa'''k | [bu.waʔ] |- | ''t'''ua'''n'' | t'''uwae''' | [tu.wɛ] |- | ''d'''ua''' | d'''uwo''' | [du.wɔ] |- | ''beri'' | b'''uwi''' | [bu.wi] |} --> j1ua88k704d07wqjtfb6iuhba8gqhl3 16304 16303 2026-08-17T00:35:53Z Mirlim 3156 16304 wikitext text/x-wiki <!-- ==⟨O o⟩ untuk O Luas== Berikut contoh O luas {{IPA|['''ɔ''']}} yang ditulis sebagai ⟨o⟩ dalam perkataan Bahasa Melayu Kelantan: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | melampau | ''bed'''oo'''h'' | {{IPA|[bə.d'''ɔ'''.ʔ'''ɔ'''h]}} |- | bertumbuk | ''gg'''o'''c'''o'''h'' | {{IPA|[ɡː'''ɔ'''.t͡ʃ'''ɔ'''h]}} |} ===Bunyi apa sahaja yang tukar ke ⟨O o⟩?=== ====⟨o⟩ → ⟨o⟩ {{IPA|[ɔ]}}==== Hampir semua ⟨o⟩ dalam bahasa Melayu disebut sebagai O luas {{IPA|['''ɔ''']}} : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | '''o'''rang | '''''o'''rae'' | {{IPA|['''ɔ'''.ɣɛ]}} |- | ek'''o'''r | ''ek'''o''''' | {{IPA|[ɛ.k'''ɔ''']}} |} ====⟨-a⟩ → ⟨-o⟩==== Setiap perkataan yang berakhir dengan huruf ⟨-a⟩ ditukar kepada ⟨-o⟩. Misalnya: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | ken'''a''' | ''ken'''o''''' | {{IPA|[kə.n'''ɔ''']}} |- | gun'''a''' | ''gun'''o''''' | {{IPA|[ɡu.n'''ɔ''']}} |- | beras'''a''' | ''bras'''o''''' | {{IPA|[bɣa.s'''ɔ''']}} |} ====⟨-ak⟩, ⟨-ah⟩ → ⟨-ok⟩, ⟨-oh⟩==== Perkataan yang berakhir dengan ⟨-ak⟩ atau ⟨-ah⟩ masing-masing bertukar ke ⟨-ok⟩ dan ⟨-oh⟩. Misalnya: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | an'''ak''' | ''an'''ok''''' | {{IPA|[a.n'''ɔ'''ʔ]}} |- | bany'''ak''' | ''bany'''ok''''' | {{IPA|[ba.ɲ'''ɔ'''ʔ]}} |- | mar'''ah''' | ''mar'''oh''''' | {{IPA|[ma.ɣ'''ɔ'''h]}} |- | sud'''ah''' | ''sud'''oh''''' | {{IPA|[su.d'''ɔ'''h]}} |} ====⟨ua⟩ → ⟨o⟩==== Vokal berganding ⟨ua⟩ yang bukan berada di akhir suku kata, yang berada di dalam perkataan yang mengandungi 3 suku kata atau lebih, ditukarkan kepada ⟨o⟩ : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | p'''ua'''sa | ''p'''o'''so'' | {{IPA|[p'''ɔ'''.sɔ]}} |- | s'''ua'''ra | ''s'''o'''ro'' | {{IPA|[s'''ɔ'''.ɣɔ]}} |- | b'''ua'''ya | ''b'''o'''yo'' | {{IPA|[b'''ɔ'''.jɔ]}} |} ====⟨wa-⟩ → ⟨wo-⟩==== Suku kata terbuka ⟨wa-⟩ pada awal perkataan bertukar ke ⟨wo-⟩. Misalnya: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | '''wa'''ris | '''''wo'''réh'' | {{IPA|['''wɔ'''.ɣeh]}} |- | '''wa'''kil | '''''wo'''ké'' | {{IPA|['''wɔ'''.ke]}} |- | '''wa'''ngi | '''''wo'''ngi'' | {{IPA|['''wɔ'''.ŋi]}} |- | WhatsApp&nbsp;('''Wa'''sap) | '''''Wo'''sak'' | {{IPA|['''wɔ'''.saʔ]}} |} ====⟨u⟩ → ⟨o⟩==== Kadang-kadang vokal ⟨u⟩ pada suku kata praakhir diluaskan sebutan menjadi ⟨o⟩ : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | c'''u'''ti | ''c'''o'''ti'' | {{IPA|[t͡ʃ'''ɔ'''.ti]}} |- | b'''u'''mi | ''b'''o'''mi'' | {{IPA|[b'''ɔ'''.mi]}} |- | k'''u'''li | ''k'''o'''li'' | {{IPA|[k'''ɔ'''.li]}} |} ====⟨-ur⟩ → ⟨-o⟩==== Kadangkala suku kata yang berakhir dengan ⟨-ur⟩ bertukar ke O luas ⟨-o⟩, padahal lazimnya [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/⟨Ó ó⟩ untuk O Sempit|bertukar ke O sempir ⟨ó⟩]] : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | jem'''ur''' | ''jem'''o''''' | {{IPA|[dʒə.m'''ɔ''']}} |- | um'''ur''' | ''om'''o''''' | {{IPA|[ɔ.m'''ɔ''']}} |} <!-- ==Pengguguran vokal== ====Buwae E tengoh (''pepet'') dalae ⟨se- -er- -el-⟩==== * E ''pepet'' hok ado dalae suku kato awa ⟨se-⟩, ⟨-er-⟩ atapóng ⟨-el-⟩ keno buwae (kalu pekatoae dalae Kècèk Nnayu tu lebéh dari tigo suku kato). Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | '''''se'''malam'' | '''s'''malae | [sma.lɛ] |- | ''b'''er'''asa'' | b'''r'''aso | [bɣa.sɔ] |- | ''b'''el'''aka'' | b'''l'''ako | [bla.kɔ] |} ===Diftong jadi monoftong=== * Pekatoae hok brakhé nga ⟨-ai⟩ atapóng ⟨-au⟩ ttuka jadi '''⟨-a⟩''' jah. Cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''ked'''ai''''' | ked'''a''' | [kə.da] |- | ''lant'''ai''''' | lat'''a''' | [la.ta] |- | ''bir'''ai''''' | bir'''a''' | [bi.ɣa] |- | ''pul'''au''''' | pul'''a''' | [pu.la] |- | ''hir'''au''''' | ir'''a''' | [i.ɣa] |- | ''w'''au''''' | w'''a''' | [wa] |} ==Penambahan vokal== ===Selik E tengoh (''pepet'') ataro duwo hurók bena=== * Kalu ttembóng duwo hurók bena tapi laéng-laéng suku kato, keno selik E tengoh. Cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! Simbó AFA ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''ma'''zh'''ab'' | [ma'''z.h'''ab] | ma'''zeh'''ak | [ma'''.zə.h'''aʔ] |- | ''ta'''kd'''ir'' | [ta'''k̚.d'''ir] | ta'''ked'''é | [ta'''.kə.d'''e] |- | ''ha'''rg'''a'' | [ha'''r.ɡ'''a] | ha'''reg'''o | [ha'''.ɣə.ɡ'''ɔ] |} ==⟨Ó ó⟩ untuk O Sempit== Srupo jugok nga E taling, O dalae Kècèk Klatae-Ttaning ado duwo jenih: [[:w:ms:Vokal bundar belakang separuh luas|O hok luwah [ɔ]]] dengae [[:w:ms:Vokal bundar belakang separuh sempit|O hok sepik [o]]]. * O hok sepik keno tulih nga hurók '''⟨ó⟩''', nok buwi bbèzo bunying nga hok luwah. * O hok sepik skalo ado ddalae suku kato hok ttutók{{Makno asa|tertutup}}, cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''da'''pur''''' | da'''pó''' | [da.po] |- | ''pa'''uh''''' | pa'''óh''' | [pa.oh] |- | ''ta'''hun''''' | ta'''hóng''' | [ta.hoŋ] |- | ''to'''long''''' | tu'''lóng''' | [tu.loŋ] |- | ''su'''lung''''' | su'''lóng''' | [su.loŋ] |- | ''kero'''pok''''' | kre'''pók''' | [kɣə.poʔ] |- | ''ang'''kut''''' | a'''kók''' | [a.koʔ] |- | ''ma'''suk''''' | ma'''sók''' | [ma.soʔ] |} ==Tanda ⟨◌̃⟩ untuk Bunyi Sengau== Pekatoae hok nngidóng{{Makno asa|sengau}} keno tulih ggini: * ⟨a⟩ hok nngidóng → '''⟨ã⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: left;" |- ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA ! [[Kècèk Nnayu|Makno kók Nnayu]] |- | ber'''ã'''h | [bə.ɣãh] | ''mengambil sesuatu dengan cepat'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=berah+mengambil&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |- | r'''ã''' | [ɣã] | ''menyirap darah dengan tiba-tiba kerana marah; berahi; perasaan takut dan seram'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=ra&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |- | sep'''ã''' | [sə.pã] | ''terjulur spt kepala kura-kura'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=sepa&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |} * ⟨e⟩ hok nngidóng → '''⟨ẽ⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: left;" |- ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA ! [[Kècèk Nnayu|Makno kók Nnayu]] |- | bèl'''ẽ'''h | [bɛ.lɛ̃h] | ''berkenaan orang, haiwan dan tumbuhan yang kecil dan kurus'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=beleh&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |- | ccot'''ẽ'''k | [tʃːɔ.tɛ̃ʔ] | ''kedudukan yang paling tinggi dan jelas, puncak'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=cotek&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |- | kop'''ẽ''' | [kɔ.pɛ̃] | suara sengau; hidung cacat <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=kope&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |} * ⟨o⟩ hok nngidóng → '''⟨õ⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: left;" |- ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA ! [[Kècèk Nnayu|Makno kók Nnayu]] |- | h'''õ''' | [hɔ̃] | ''ya, betul'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=ho+benar&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |- | ddek'''õ'''h | [dːə.kɔ̃h] | ''berkenaan putik buah dalam keadaan terlalu muda'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=dekoh&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |- | glèl'''õ'''k | [glɛ.lɔ̃ʔ] | ''sangat bengkang-bengkok, tidak lurus'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=glelok&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |} * ⟨u⟩ hok nngidóng → '''⟨ũ⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: left;" |- ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA ! [[Kècèk Nnayu|Makno kók Nnayu]] |- | bba'''ũ''' | [bːa.ũ] | ''berbau'' |- | ket'''ũ'''k | [kə.tũʔ] | ''kentut'' |- | bus'''ũ'''k | [bu.sũʔ] | ''busuk'' |} ==Hurók bena (''konsonan'')== ===Hurók bena nngujóng hok ttuka jjadi ⟨-k⟩=== * Ggapo-gapo pekatoae hok brakhé nga ⟨-p⟩, ata ⟨-t⟩, keno tuka jjadi '''⟨-k⟩''' jah. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''seda'''p''''' | seda'''k''' | [sə.daʔ] |- | ''tiu'''p''''' | tiyu'''k''' | [ti.juʔ] |- | ''siki'''t''''' | siki'''k''' | [si.kiʔ] |- | ''sipu'''t''''' | sipu'''k''' | [si.puʔ] |} * Kato pinjaemae hok brakhé nga ⟨-b⟩, ⟨-d⟩ nga ⟨-g⟩ jugok kalu buléh tuka jjadi '''⟨-k⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''seba'''b''''' | seba'''k''' | [sə.baʔ] |- | ''masji'''d''''' | ssejé'''k''' | [sːə.dʒeʔ] |- | ''ja'''g''''' | ja'''k''' | [dʒaʔ] |} * Buléh jadi kato pinjaemae hok brakhé nga ⟨-z⟩ jugok tuka jjadi '''⟨-k⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''usta'''z''''' | usta'''k''' | [us.taʔ] |} ===Hurók bena nngujóng hok ttuka jjadi ⟨-h⟩=== * Ggapo-gapo pekatoae hok brakhé nga ⟨-s⟩, keno tuka jjadi '''⟨-h⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''lepa'''s''''' | lepa'''h''' | [lə.pah] |- | ''habi'''s''''' | abi'''h''' | [a.bih] |- | ''putu'''s''''' | putu'''h''' | [pu.tuh] |} * Buléh jadi kato pinjaemae hok brakhé nga ⟨-j⟩ atapóng ⟨-z⟩ jugok keno tuka jjadi '''⟨-h⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''mese'''j''''' | mèsè'''h''' | [mɛ.sɛh] |- | ''Hafi'''z''''' | Hapi'''h''' | [ha.pih] |} ===Hurók bena nngujóng hok ttuka jjadi ⟨-ng⟩=== * Ggapo-gapo pekatoae hok brakhé nga ⟨-m⟩, ata ⟨-n⟩, keno tuka jjadi '''⟨-ng⟩''' jah. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''musi'''m''''' | musé'''ng''' | [mu.seŋ] |- | ''turu'''n''''' | turó'''ng''' | [tu.ɣoŋ] |- | ''masi'''n''''' | masé'''ng''' | [ma.seŋ] |} ===Hurók bena hok keno buwae=== ====Hurók ⟨-l⟩ nga ⟨-r⟩ nngujóng==== * Hurók ⟨-l⟩ nga ⟨-r⟩ hok dudók nngujóng pekatoae keno '''buwae'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''besa'''r''''' | besa | [bə.sa] |- | ''ai'''r''''' | aé | [a.e] |- | ''tidu'''r''''' | tidó | [ti.do] |- | ''kati'''l''''' | katé | [ka.te] |- | ''betu'''l''''' | betó | [bə.to] |} ====Hurók ⟨-r⟩ hok dudók sbelóng hurók bena laéng==== * Hurók ⟨-r⟩ hok dudók sbelóng hurók bena hok laéng keno '''buwae'''. Cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''me'''rd'''eka'' | me'''d'''èko | [mə.dɛ.kɔ] |- | ''pe'''rt'''ama'' | pe'''t'''amo | [pə.ta.mɔ] |- | ''pe'''rm'''ata'' | pe'''m'''ato | [pə.ma.tɔ] |- | ''pa'''rl'''imen'' | pa'''l'''imeng | [pa.li.məŋ] |- | ''be'''rd'''iri'' | be'''d'''iri | [bə.di.ɣi] |} ===⟨-mp- -nt- -nc- -ngk-⟩ ttuka jjadi ⟨-p- -t- -c- -k-⟩ jah=== * Pekatoae hok ado [[:w:ms:Konsonan sengauan|hurók senga]] ⟨m n ng⟩ keno buwae sbelóng [[:w:ms:Konsonan hentian|hurók nnetuk]]{{Makno asa|letupan}} ⟨p t c k⟩. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''sa'''mp'''ai'' | sa'''p'''a | [sa.pa] |- | ''sa'''mp'''ah'' | sa'''p'''oh | [sa.pɔh] |- | ''la'''nc'''ar'' | la'''c'''a | [la.tʃa] |- | ''ke'''nc'''ing'' | ke'''c'''ing | [kə.tʃiŋ] |- | ''la'''nt'''ai'' | la'''t'''a | [la.ta] |- | ''na'''nt'''i'' | na'''t'''i | [na.ti] |- | ''ma'''ngk'''uk'' | ma'''k'''ók | [ma.koʔ] |- | ''na'''ngk'''a'' | na'''k'''o | [na.kɔ] |} ===Hurók bena hok ado [[sakdu]] keno tulih duwo kali=== * Kalu ado hurók hok nngèjo panjae, keno tulih hurók duwo kali. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''bermain'' | '''mm'''aéng | [mːa.eŋ] |- | ''di padang'' | '''pp'''adae | [pːa.dɛ] |- | ''ketereh'' | '''tt'''èrè | [tːɛ.ɣɛ] |- | ''lelaki'' | '''ll'''aki | [lːa.ki] |- | ''berseorangan'' | '''ss'''orae | [sːɔ.ɣɛ] |} * Kalu hurók bena hok jenih [[:w:ms:Dwilambang (ortografi)|duwo hurók]]: ⟨ng-⟩ nga ⟨ny-⟩, padae nga hurók petamo jah tulih duwo kali: '''⟨nng-⟩''' nga '''⟨nny-⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''merajuk'' | '''nng'''aju | [ŋːa.dʒu] |- | ''mengaji'' | '''nng'''aji | [ŋːa.dʒi] |- | ''sesuai'' | '''nny'''akók | [ɲa.koʔ] |} ====Suku kato awa-awa hok bruboh bunyi jadi sakdu==== * Pekatoae hok nnyetak nga suku kato ⟨mel-⟩ keno tuka jadi '''⟨nn-⟩'''. Cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | '''''Mel'''ayu'' | '''Nn'''ayu | [nːa.ju] |- | '''''mel'''ompat'' | '''nn'''opak | [nːɔ.paʔ] |- | '''''mel'''ayang'' | '''nn'''ayae | [nːa.jɛ] |- |} * Pekatoae hok nnyetak nga suku kato ⟨mer-⟩ keno tuka jadi '''⟨nng-⟩'''. Cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | '''''memer'''intah'' | '''nng'''ètoh | [ŋːɛ.tɔh] |- | '''''mer'''ata-rata'' | '''nng'''ato-riti | [ŋːa.tɔ.ɣi.ti] |- | '''''mel'''ayang'' | '''nn'''ayae | [nːa.jɛ] |- |} ===Tamboh ⟨-w-⟩ ata ⟨-y-⟩ cceloh hurók saksi begandéng nngujóng=== Ni kalu hurók saksi begandéng dók nngujóng pekatoae: ⟨-ia⟩ ata ⟨-ua⟩, ata sbelóng hurók bena hok nngelah: ⟨-ia𝕂⟩ ata ⟨-ua𝕂⟩ (𝕂 = hurók bena = ''konsonan''). * Kalu ado hurók saksi slepah hurók ⟨i⟩, keno tamboh hurók '''⟨-y-⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''b'''ia'''r'' | b'''iya''' | [bi.ja] |- | ''d'''ia'''m'' | d'''iyae''' | [di.jɛ] |- | ''d'''ia''' | d'''iyo''' | [di.jɔ] |- | ''t'''iu'''p'' | t'''iyu'''k | [ti.juʔ] |} * Kalu ado hurók saksi slepah hurók ⟨u⟩, keno tamboh hurók '''⟨-w-⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''b'''ua'''t'' | b'''uwa'''k | [bu.waʔ] |- | ''t'''ua'''n'' | t'''uwae''' | [tu.wɛ] |- | ''d'''ua''' | d'''uwo''' | [du.wɔ] |- | ''beri'' | b'''uwi''' | [bu.wi] |} --> o6k2fmd1ux9gisls4vd8fyn6nazt22f 16305 16304 2026-08-17T00:49:41Z Mirlim 3156 16305 wikitext text/x-wiki <!-- ==⟨O o⟩ untuk O Luas== Berikut contoh O luas {{IPA|['''ɔ''']}} yang ditulis sebagai ⟨o⟩ dalam perkataan Bahasa Melayu Kelantan: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | melampau | [[:wikt:bedooh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''bed'''oo'''h'']] | {{IPA|[bə.d'''ɔ'''.ʔ'''ɔ'''h]}} |- | bertumbuk | [[:wikt:ggocoh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''gg'''o'''c'''o'''h'']] | {{IPA|[ɡː'''ɔ'''.t͡ʃ'''ɔ'''h]}} |} ===Bunyi apa sahaja yang tukar ke ⟨O o⟩?=== ====⟨o⟩ → ⟨o⟩ {{IPA|[ɔ]}}==== Hampir semua ⟨o⟩ dalam bahasa Melayu disebut sebagai O luas {{IPA|['''ɔ''']}} : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | '''o'''rang | '''''o'''rae'' | {{IPA|['''ɔ'''.ɣɛ]}} |- | ek'''o'''r | ''èk'''o''''' | {{IPA|[ɛ.k'''ɔ''']}} |} ====⟨-a⟩ → ⟨-o⟩==== Setiap perkataan yang berakhir dengan huruf ⟨-a⟩ ditukar kepada ⟨-o⟩. Misalnya: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | ken'''a''' | [[:wikt:keno#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''ken'''o''''']] | {{IPA|[kə.n'''ɔ''']}} |- | gun'''a''' | ''gun'''o''''' | {{IPA|[ɡu.n'''ɔ''']}} |- | beras'''a''' | [[:wikt:braso#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''bras'''o''''']] | {{IPA|[bɣa.s'''ɔ''']}} |} ====⟨-ak⟩, ⟨-ah⟩ → ⟨-ok⟩, ⟨-oh⟩==== Perkataan yang berakhir dengan ⟨-ak⟩ atau ⟨-ah⟩ masing-masing bertukar ke ⟨-ok⟩ dan ⟨-oh⟩. Misalnya: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | an'''ak''' | ''an'''ok''''' | {{IPA|[a.n'''ɔ'''ʔ]}} |- | bany'''ak''' | [[:wikt:banyok#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''bany'''ok''''']] | {{IPA|[ba.ɲ'''ɔ'''ʔ]}} |- | mar'''ah''' | [[:wikt:maroh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''mar'''oh''''']] | {{IPA|[ma.ɣ'''ɔ'''h]}} |- | sud'''ah''' | [[:wikt:sudoh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''sud'''oh''''']] | {{IPA|[su.d'''ɔ'''h]}} |} ====⟨ua⟩ → ⟨o⟩==== Vokal berganding ⟨ua⟩ yang bukan berada di akhir suku kata, yang berada di dalam perkataan yang mengandungi 3 suku kata atau lebih, ditukarkan kepada ⟨o⟩ : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | p'''ua'''sa | ''p'''o'''so'' | {{IPA|[p'''ɔ'''.sɔ]}} |- | s'''ua'''ra | ''s'''o'''ro'' | {{IPA|[s'''ɔ'''.ɣɔ]}} |- | b'''ua'''ya | ''b'''o'''yo'' | {{IPA|[b'''ɔ'''.jɔ]}} |} ====⟨wa-⟩ → ⟨wo-⟩==== Suku kata terbuka ⟨wa-⟩ pada awal perkataan bertukar ke ⟨wo-⟩. Misalnya: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | '''wa'''ris | '''''wo'''réh'' | {{IPA|['''wɔ'''.ɣeh]}} |- | '''wa'''kil | '''''wo'''ké'' | {{IPA|['''wɔ'''.ke]}} |- | '''wa'''ngi | '''''wo'''ngi'' | {{IPA|['''wɔ'''.ŋi]}} |- | WhatsApp&nbsp;('''Wa'''sap) | '''''Wo'''sak'' | {{IPA|['''wɔ'''.saʔ]}} |} ====⟨u⟩ → ⟨o⟩==== Kadang-kadang vokal ⟨u⟩ pada suku kata praakhir diluaskan sebutan menjadi ⟨o⟩ : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | c'''u'''ti | ''c'''o'''ti'' | {{IPA|[t͡ʃ'''ɔ'''.ti]}} |- | b'''u'''mi | ''b'''o'''mi'' | {{IPA|[b'''ɔ'''.mi]}} |- | k'''u'''li | ''k'''o'''li'' | {{IPA|[k'''ɔ'''.li]}} |} ====⟨-ur⟩ → ⟨-o⟩==== Kadangkala suku kata yang berakhir dengan ⟨-ur⟩ bertukar ke O luas ⟨-o⟩, padahal lazimnya [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/⟨Ó ó⟩ untuk O Sempit|bertukar ke O sempir ⟨ó⟩]] : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | jem'''ur''' | [[:wikt:jemo#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''jem'''o''''']] | {{IPA|[dʒə.m'''ɔ''']}} |- | um'''ur''' | [[:wikt:omo#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''om'''o''''']] | {{IPA|[ɔ.m'''ɔ''']}} |} <!-- ==Pengguguran vokal== ====Buwae E tengoh (''pepet'') dalae ⟨se- -er- -el-⟩==== * E ''pepet'' hok ado dalae suku kato awa ⟨se-⟩, ⟨-er-⟩ atapóng ⟨-el-⟩ keno buwae (kalu pekatoae dalae Kècèk Nnayu tu lebéh dari tigo suku kato). Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | '''''se'''malam'' | '''s'''malae | [sma.lɛ] |- | ''b'''er'''asa'' | b'''r'''aso | [bɣa.sɔ] |- | ''b'''el'''aka'' | b'''l'''ako | [bla.kɔ] |} ===Diftong jadi monoftong=== * Pekatoae hok brakhé nga ⟨-ai⟩ atapóng ⟨-au⟩ ttuka jadi '''⟨-a⟩''' jah. Cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''ked'''ai''''' | ked'''a''' | [kə.da] |- | ''lant'''ai''''' | lat'''a''' | [la.ta] |- | ''bir'''ai''''' | bir'''a''' | [bi.ɣa] |- | ''pul'''au''''' | pul'''a''' | [pu.la] |- | ''hir'''au''''' | ir'''a''' | [i.ɣa] |- | ''w'''au''''' | w'''a''' | [wa] |} ==Penambahan vokal== ===Selik E tengoh (''pepet'') ataro duwo hurók bena=== * Kalu ttembóng duwo hurók bena tapi laéng-laéng suku kato, keno selik E tengoh. Cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! Simbó AFA ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''ma'''zh'''ab'' | [ma'''z.h'''ab] | ma'''zeh'''ak | [ma'''.zə.h'''aʔ] |- | ''ta'''kd'''ir'' | [ta'''k̚.d'''ir] | ta'''ked'''é | [ta'''.kə.d'''e] |- | ''ha'''rg'''a'' | [ha'''r.ɡ'''a] | ha'''reg'''o | [ha'''.ɣə.ɡ'''ɔ] |} ==⟨Ó ó⟩ untuk O Sempit== Srupo jugok nga E taling, O dalae Kècèk Klatae-Ttaning ado duwo jenih: [[:w:ms:Vokal bundar belakang separuh luas|O hok luwah [ɔ]]] dengae [[:w:ms:Vokal bundar belakang separuh sempit|O hok sepik [o]]]. * O hok sepik keno tulih nga hurók '''⟨ó⟩''', nok buwi bbèzo bunying nga hok luwah. * O hok sepik skalo ado ddalae suku kato hok ttutók{{Makno asa|tertutup}}, cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''da'''pur''''' | da'''pó''' | [da.po] |- | ''pa'''uh''''' | pa'''óh''' | [pa.oh] |- | ''ta'''hun''''' | ta'''hóng''' | [ta.hoŋ] |- | ''to'''long''''' | tu'''lóng''' | [tu.loŋ] |- | ''su'''lung''''' | su'''lóng''' | [su.loŋ] |- | ''kero'''pok''''' | kre'''pók''' | [kɣə.poʔ] |- | ''ang'''kut''''' | a'''kók''' | [a.koʔ] |- | ''ma'''suk''''' | ma'''sók''' | [ma.soʔ] |} ==Tanda ⟨◌̃⟩ untuk Bunyi Sengau== Pekatoae hok nngidóng{{Makno asa|sengau}} keno tulih ggini: * ⟨a⟩ hok nngidóng → '''⟨ã⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: left;" |- ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA ! [[Kècèk Nnayu|Makno kók Nnayu]] |- | ber'''ã'''h | [bə.ɣãh] | ''mengambil sesuatu dengan cepat'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=berah+mengambil&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |- | r'''ã''' | [ɣã] | ''menyirap darah dengan tiba-tiba kerana marah; berahi; perasaan takut dan seram'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=ra&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |- | sep'''ã''' | [sə.pã] | ''terjulur spt kepala kura-kura'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=sepa&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |} * ⟨e⟩ hok nngidóng → '''⟨ẽ⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: left;" |- ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA ! [[Kècèk Nnayu|Makno kók Nnayu]] |- | bèl'''ẽ'''h | [bɛ.lɛ̃h] | ''berkenaan orang, haiwan dan tumbuhan yang kecil dan kurus'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=beleh&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |- | ccot'''ẽ'''k | [tʃːɔ.tɛ̃ʔ] | ''kedudukan yang paling tinggi dan jelas, puncak'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=cotek&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |- | kop'''ẽ''' | [kɔ.pɛ̃] | suara sengau; hidung cacat <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=kope&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |} * ⟨o⟩ hok nngidóng → '''⟨õ⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: left;" |- ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA ! [[Kècèk Nnayu|Makno kók Nnayu]] |- | h'''õ''' | [hɔ̃] | ''ya, betul'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=ho+benar&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |- | ddek'''õ'''h | [dːə.kɔ̃h] | ''berkenaan putik buah dalam keadaan terlalu muda'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=dekoh&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |- | glèl'''õ'''k | [glɛ.lɔ̃ʔ] | ''sangat bengkang-bengkok, tidak lurus'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=glelok&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |} * ⟨u⟩ hok nngidóng → '''⟨ũ⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: left;" |- ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA ! [[Kècèk Nnayu|Makno kók Nnayu]] |- | bba'''ũ''' | [bːa.ũ] | ''berbau'' |- | ket'''ũ'''k | [kə.tũʔ] | ''kentut'' |- | bus'''ũ'''k | [bu.sũʔ] | ''busuk'' |} ==Hurók bena (''konsonan'')== ===Hurók bena nngujóng hok ttuka jjadi ⟨-k⟩=== * Ggapo-gapo pekatoae hok brakhé nga ⟨-p⟩, ata ⟨-t⟩, keno tuka jjadi '''⟨-k⟩''' jah. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''seda'''p''''' | seda'''k''' | [sə.daʔ] |- | ''tiu'''p''''' | tiyu'''k''' | [ti.juʔ] |- | ''siki'''t''''' | siki'''k''' | [si.kiʔ] |- | ''sipu'''t''''' | sipu'''k''' | [si.puʔ] |} * Kato pinjaemae hok brakhé nga ⟨-b⟩, ⟨-d⟩ nga ⟨-g⟩ jugok kalu buléh tuka jjadi '''⟨-k⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''seba'''b''''' | seba'''k''' | [sə.baʔ] |- | ''masji'''d''''' | ssejé'''k''' | [sːə.dʒeʔ] |- | ''ja'''g''''' | ja'''k''' | [dʒaʔ] |} * Buléh jadi kato pinjaemae hok brakhé nga ⟨-z⟩ jugok tuka jjadi '''⟨-k⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''usta'''z''''' | usta'''k''' | [us.taʔ] |} ===Hurók bena nngujóng hok ttuka jjadi ⟨-h⟩=== * Ggapo-gapo pekatoae hok brakhé nga ⟨-s⟩, keno tuka jjadi '''⟨-h⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''lepa'''s''''' | lepa'''h''' | [lə.pah] |- | ''habi'''s''''' | abi'''h''' | [a.bih] |- | ''putu'''s''''' | putu'''h''' | [pu.tuh] |} * Buléh jadi kato pinjaemae hok brakhé nga ⟨-j⟩ atapóng ⟨-z⟩ jugok keno tuka jjadi '''⟨-h⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''mese'''j''''' | mèsè'''h''' | [mɛ.sɛh] |- | ''Hafi'''z''''' | Hapi'''h''' | [ha.pih] |} ===Hurók bena nngujóng hok ttuka jjadi ⟨-ng⟩=== * Ggapo-gapo pekatoae hok brakhé nga ⟨-m⟩, ata ⟨-n⟩, keno tuka jjadi '''⟨-ng⟩''' jah. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''musi'''m''''' | musé'''ng''' | [mu.seŋ] |- | ''turu'''n''''' | turó'''ng''' | [tu.ɣoŋ] |- | ''masi'''n''''' | masé'''ng''' | [ma.seŋ] |} ===Hurók bena hok keno buwae=== ====Hurók ⟨-l⟩ nga ⟨-r⟩ nngujóng==== * Hurók ⟨-l⟩ nga ⟨-r⟩ hok dudók nngujóng pekatoae keno '''buwae'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''besa'''r''''' | besa | [bə.sa] |- | ''ai'''r''''' | aé | [a.e] |- | ''tidu'''r''''' | tidó | [ti.do] |- | ''kati'''l''''' | katé | [ka.te] |- | ''betu'''l''''' | betó | [bə.to] |} ====Hurók ⟨-r⟩ hok dudók sbelóng hurók bena laéng==== * Hurók ⟨-r⟩ hok dudók sbelóng hurók bena hok laéng keno '''buwae'''. Cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''me'''rd'''eka'' | me'''d'''èko | [mə.dɛ.kɔ] |- | ''pe'''rt'''ama'' | pe'''t'''amo | [pə.ta.mɔ] |- | ''pe'''rm'''ata'' | pe'''m'''ato | [pə.ma.tɔ] |- | ''pa'''rl'''imen'' | pa'''l'''imeng | [pa.li.məŋ] |- | ''be'''rd'''iri'' | be'''d'''iri | [bə.di.ɣi] |} ===⟨-mp- -nt- -nc- -ngk-⟩ ttuka jjadi ⟨-p- -t- -c- -k-⟩ jah=== * Pekatoae hok ado [[:w:ms:Konsonan sengauan|hurók senga]] ⟨m n ng⟩ keno buwae sbelóng [[:w:ms:Konsonan hentian|hurók nnetuk]]{{Makno asa|letupan}} ⟨p t c k⟩. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''sa'''mp'''ai'' | sa'''p'''a | [sa.pa] |- | ''sa'''mp'''ah'' | sa'''p'''oh | [sa.pɔh] |- | ''la'''nc'''ar'' | la'''c'''a | [la.tʃa] |- | ''ke'''nc'''ing'' | ke'''c'''ing | [kə.tʃiŋ] |- | ''la'''nt'''ai'' | la'''t'''a | [la.ta] |- | ''na'''nt'''i'' | na'''t'''i | [na.ti] |- | ''ma'''ngk'''uk'' | ma'''k'''ók | [ma.koʔ] |- | ''na'''ngk'''a'' | na'''k'''o | [na.kɔ] |} ===Hurók bena hok ado [[sakdu]] keno tulih duwo kali=== * Kalu ado hurók hok nngèjo panjae, keno tulih hurók duwo kali. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''bermain'' | '''mm'''aéng | [mːa.eŋ] |- | ''di padang'' | '''pp'''adae | [pːa.dɛ] |- | ''ketereh'' | '''tt'''èrè | [tːɛ.ɣɛ] |- | ''lelaki'' | '''ll'''aki | [lːa.ki] |- | ''berseorangan'' | '''ss'''orae | [sːɔ.ɣɛ] |} * Kalu hurók bena hok jenih [[:w:ms:Dwilambang (ortografi)|duwo hurók]]: ⟨ng-⟩ nga ⟨ny-⟩, padae nga hurók petamo jah tulih duwo kali: '''⟨nng-⟩''' nga '''⟨nny-⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''merajuk'' | '''nng'''aju | [ŋːa.dʒu] |- | ''mengaji'' | '''nng'''aji | [ŋːa.dʒi] |- | ''sesuai'' | '''nny'''akók | [ɲa.koʔ] |} ====Suku kato awa-awa hok bruboh bunyi jadi sakdu==== * Pekatoae hok nnyetak nga suku kato ⟨mel-⟩ keno tuka jadi '''⟨nn-⟩'''. Cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | '''''Mel'''ayu'' | '''Nn'''ayu | [nːa.ju] |- | '''''mel'''ompat'' | '''nn'''opak | [nːɔ.paʔ] |- | '''''mel'''ayang'' | '''nn'''ayae | [nːa.jɛ] |- |} * Pekatoae hok nnyetak nga suku kato ⟨mer-⟩ keno tuka jadi '''⟨nng-⟩'''. Cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | '''''memer'''intah'' | '''nng'''ètoh | [ŋːɛ.tɔh] |- | '''''mer'''ata-rata'' | '''nng'''ato-riti | [ŋːa.tɔ.ɣi.ti] |- | '''''mel'''ayang'' | '''nn'''ayae | [nːa.jɛ] |- |} ===Tamboh ⟨-w-⟩ ata ⟨-y-⟩ cceloh hurók saksi begandéng nngujóng=== Ni kalu hurók saksi begandéng dók nngujóng pekatoae: ⟨-ia⟩ ata ⟨-ua⟩, ata sbelóng hurók bena hok nngelah: ⟨-ia𝕂⟩ ata ⟨-ua𝕂⟩ (𝕂 = hurók bena = ''konsonan''). * Kalu ado hurók saksi slepah hurók ⟨i⟩, keno tamboh hurók '''⟨-y-⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''b'''ia'''r'' | b'''iya''' | [bi.ja] |- | ''d'''ia'''m'' | d'''iyae''' | [di.jɛ] |- | ''d'''ia''' | d'''iyo''' | [di.jɔ] |- | ''t'''iu'''p'' | t'''iyu'''k | [ti.juʔ] |} * Kalu ado hurók saksi slepah hurók ⟨u⟩, keno tamboh hurók '''⟨-w-⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''b'''ua'''t'' | b'''uwa'''k | [bu.waʔ] |- | ''t'''ua'''n'' | t'''uwae''' | [tu.wɛ] |- | ''d'''ua''' | d'''uwo''' | [du.wɔ] |- | ''beri'' | b'''uwi''' | [bu.wi] |} --> l5vpsq5y9ehql92b3mjn7qhbwb1q3lv 16306 16305 2026-08-17T05:24:55Z Mirlim 3156 16306 wikitext text/x-wiki <!-- ==⟨O o⟩ untuk O Luas== Berikut contoh O luas {{IPA|['''ɔ''']}} yang ditulis sebagai ⟨o⟩ dalam perkataan Bahasa Melayu Kelantan: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | melampau | [[:wikt:bedooh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''bed'''oo'''h'']] | {{IPA|[bə.d'''ɔ'''.ʔ'''ɔ'''h]}} |- | bertumbuk | [[:wikt:ggocoh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''gg'''o'''c'''o'''h'']] | {{IPA|[ɡː'''ɔ'''.t͡ʃ'''ɔ'''h]}} |- | saya&nbsp;([[:w:Labok|Labok]]) | [[:wikt:kèkmo#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''kèkm'''o''''']] | {{IPA|[kɛʔ.m'''ɔ''']}} |- | baling | [[:wikt:pekong#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''pek'''o'''ng'']] | {{IPA|[pə.k'''ɔ'''ŋ]}} |- | terserempak | [[:wikt:jjuwok#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''jjuw'''o'''k'']] | {{IPA|[d͡ʒːu.w'''ɔ'''ʔ]}} |- | menggoyangkan | [[:wikt:ongèk#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|'''''o'''ngèk'']] | {{IPA|['''ɔ'''.ŋɛʔ]}} |} ===Bunyi apa sahaja yang tukar ke ⟨O o⟩?=== ====⟨o⟩ → ⟨o⟩ {{IPA|[ɔ]}}==== Hampir semua ⟨o⟩ dalam bahasa Melayu disebut sebagai O luas {{IPA|['''ɔ''']}} : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | '''o'''rang | [[:wikt:orae#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|'''''o'''rae'']] | {{IPA|['''ɔ'''.ɣɛ]}} |- | ek'''o'''r | [[:wikt:èko#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''èk'''o''''']] | {{IPA|[ɛ.k'''ɔ''']}} |- | p'''o'''nteng | [[:wikt:poténg#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''p'''o'''téng'']] | {{IPA|[p'''ɔ'''.teŋ]}} |- | teng'''o'''k | [[:wikt:tèngok#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''tèng'''o'''k'']] | {{IPA|[tɛ.ŋ'''ɔ'''ʔ]}} |} ====⟨-a⟩ → ⟨-o⟩==== Setiap perkataan yang berakhir dengan huruf ⟨-a⟩ ditukar kepada ⟨-o⟩. Misalnya: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | ken'''a''' | [[:wikt:keno#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''ken'''o''''']] | {{IPA|[kə.n'''ɔ''']}} |- | mat'''a''' | [[:wikt:mato#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''mat'''o''''']] | {{IPA|[ma.t'''ɔ''']}} |- | bung'''a''' | [[:wikt:bungo#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''bung'''o''''']] | {{IPA|[bu.ŋ'''ɔ''']}} |- | keret'''a''' | [[:wikt:krèto#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''krèt'''o''''']] | {{IPA|[xːɛ.t'''ɔ''']}} |- | serup'''a''' | [[:wikt:srupo#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''srup'''o''''']] | {{IPA|[sɣu.p'''ɔ''']}} |- | beras'''a''' | [[:wikt:braso#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''bras'''o''''']] | {{IPA|[bɣa.s'''ɔ''']}} |} ====⟨-ak⟩, ⟨-ah⟩ → ⟨-ok⟩, ⟨-oh⟩==== Perkataan yang berakhir dengan ⟨-ak⟩ atau ⟨-ah⟩ masing-masing bertukar ke ⟨-ok⟩ dan ⟨-oh⟩. Misalnya: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | an'''ak''' | [[:wikt:anok#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''an'''ok''''']] | {{IPA|[a.n'''ɔ'''ʔ]}} |- | bany'''ak''' | [[:wikt:banyok#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''bany'''ok''''']] | {{IPA|[ba.ɲ'''ɔ'''ʔ]}} |- | mar'''ah''' | [[:wikt:maroh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''mar'''oh''''']] | {{IPA|[ma.ɣ'''ɔ'''h]}} |- | sud'''ah''' | [[:wikt:sudoh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''sud'''oh''''']] | {{IPA|[su.d'''ɔ'''h]}} |}<!--tekok, sedekoh--> ====⟨ua⟩ → ⟨o⟩==== Vokal berganding ⟨ua⟩ yang bukan berada di akhir suku kata, yang berada di dalam perkataan yang mengandungi 3 suku kata atau lebih, ditukarkan kepada ⟨o⟩ : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | p'''ua'''sa | ''p'''o'''so'' | {{IPA|[p'''ɔ'''.sɔ]}} |- | s'''ua'''ra | ''s'''o'''ro'' | {{IPA|[s'''ɔ'''.ɣɔ]}} |- | b'''ua'''ya | ''b'''o'''yo'' | {{IPA|[b'''ɔ'''.jɔ]}} |} ====⟨wa-⟩ → ⟨wo-⟩==== Suku kata terbuka ⟨wa-⟩ pada awal perkataan bertukar ke ⟨wo-⟩. Misalnya: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | '''wa'''ris | '''''wo'''réh'' | {{IPA|['''wɔ'''.ɣeh]}} |- | '''wa'''kil | '''''wo'''ké'' | {{IPA|['''wɔ'''.ke]}} |- | '''wa'''ngi | '''''wo'''ngi'' | {{IPA|['''wɔ'''.ŋi]}} |- | WhatsApp&nbsp;('''Wa'''sap) | '''''Wo'''sak'' | {{IPA|['''wɔ'''.saʔ]}} |} ====⟨u⟩ → ⟨o⟩==== Kadang-kadang vokal ⟨u⟩ pada suku kata praakhir diluaskan sebutan menjadi ⟨o⟩ : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | c'''u'''ti | ''c'''o'''ti'' | {{IPA|[t͡ʃ'''ɔ'''.ti]}} |- | b'''u'''mi | ''b'''o'''mi'' | {{IPA|[b'''ɔ'''.mi]}} |- | k'''u'''li | ''k'''o'''li'' | {{IPA|[k'''ɔ'''.li]}} |- | '''u'''bat | '''''o'''bak'' | {{IPA|['''ɔ'''.baʔ]}} |- | '''u'''rat | '''''o'''rak'' | {{IPA|['''ɔ'''.ɣaʔ]}} |- | '''u'''mur | [[:wikt:omo#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|'''''o'''mo'']] | {{IPA|['''ɔ'''.mɔ]}} |} ====⟨-ur⟩ → ⟨-o⟩==== Kadangkala suku kata yang berakhir dengan ⟨-ur⟩ bertukar ke O luas ⟨-o⟩, padahal lazimnya [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/⟨Ó ó⟩ untuk O Sempit|bertukar ke O sempir ⟨ó⟩]] : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | jem'''ur''' | [[:wikt:jemo#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''jem'''o''''']] | {{IPA|[dʒə.m'''ɔ''']}} |- | um'''ur''' | [[:wikt:omo#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''om'''o''''']] | {{IPA|[ɔ.m'''ɔ''']}} |} <!-- ==Pengguguran vokal== ====Buwae E tengoh (''pepet'') dalae ⟨se- -er- -el-⟩==== * E ''pepet'' hok ado dalae suku kato awa ⟨se-⟩, ⟨-er-⟩ atapóng ⟨-el-⟩ keno buwae (kalu pekatoae dalae Kècèk Nnayu tu lebéh dari tigo suku kato). Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | '''''se'''malam'' | '''s'''malae | [sma.lɛ] |- | ''b'''er'''asa'' | b'''r'''aso | [bɣa.sɔ] |- | ''b'''el'''aka'' | b'''l'''ako | [bla.kɔ] |} ===Diftong jadi monoftong=== * Pekatoae hok brakhé nga ⟨-ai⟩ atapóng ⟨-au⟩ ttuka jadi '''⟨-a⟩''' jah. Cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''ked'''ai''''' | ked'''a''' | [kə.da] |- | ''lant'''ai''''' | lat'''a''' | [la.ta] |- | ''bir'''ai''''' | bir'''a''' | [bi.ɣa] |- | ''pul'''au''''' | pul'''a''' | [pu.la] |- | ''hir'''au''''' | ir'''a''' | [i.ɣa] |- | ''w'''au''''' | w'''a''' | [wa] |} ==Penambahan vokal== ===Selik E tengoh (''pepet'') ataro duwo hurók bena=== * Kalu ttembóng duwo hurók bena tapi laéng-laéng suku kato, keno selik E tengoh. Cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! Simbó AFA ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''ma'''zh'''ab'' | [ma'''z.h'''ab] | ma'''zeh'''ak | [ma'''.zə.h'''aʔ] |- | ''ta'''kd'''ir'' | [ta'''k̚.d'''ir] | ta'''ked'''é | [ta'''.kə.d'''e] |- | ''ha'''rg'''a'' | [ha'''r.ɡ'''a] | ha'''reg'''o | [ha'''.ɣə.ɡ'''ɔ] |} ==⟨Ó ó⟩ untuk O Sempit== Srupo jugok nga E taling, O dalae Kècèk Klatae-Ttaning ado duwo jenih: [[:w:ms:Vokal bundar belakang separuh luas|O hok luwah [ɔ]]] dengae [[:w:ms:Vokal bundar belakang separuh sempit|O hok sepik [o]]]. * O hok sepik keno tulih nga hurók '''⟨ó⟩''', nok buwi bbèzo bunying nga hok luwah. * O hok sepik skalo ado ddalae suku kato hok ttutók{{Makno asa|tertutup}}, cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''da'''pur''''' | da'''pó''' | [da.po] |- | ''pa'''uh''''' | pa'''óh''' | [pa.oh] |- | ''ta'''hun''''' | ta'''hóng''' | [ta.hoŋ] |- | ''to'''long''''' | tu'''lóng''' | [tu.loŋ] |- | ''su'''lung''''' | su'''lóng''' | [su.loŋ] |- | ''kero'''pok''''' | kre'''pók''' | [kɣə.poʔ] |- | ''ang'''kut''''' | a'''kók''' | [a.koʔ] |- | ''ma'''suk''''' | ma'''sók''' | [ma.soʔ] |} ==Tanda ⟨◌̃⟩ untuk Bunyi Sengau== Pekatoae hok nngidóng{{Makno asa|sengau}} keno tulih ggini: * ⟨a⟩ hok nngidóng → '''⟨ã⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: left;" |- ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA ! [[Kècèk Nnayu|Makno kók Nnayu]] |- | ber'''ã'''h | [bə.ɣãh] | ''mengambil sesuatu dengan cepat'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=berah+mengambil&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |- | r'''ã''' | [ɣã] | ''menyirap darah dengan tiba-tiba kerana marah; berahi; perasaan takut dan seram'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=ra&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |- | sep'''ã''' | [sə.pã] | ''terjulur spt kepala kura-kura'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=sepa&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |} * ⟨e⟩ hok nngidóng → '''⟨ẽ⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: left;" |- ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA ! [[Kècèk Nnayu|Makno kók Nnayu]] |- | bèl'''ẽ'''h | [bɛ.lɛ̃h] | ''berkenaan orang, haiwan dan tumbuhan yang kecil dan kurus'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=beleh&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |- | ccot'''ẽ'''k | [tʃːɔ.tɛ̃ʔ] | ''kedudukan yang paling tinggi dan jelas, puncak'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=cotek&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |- | kop'''ẽ''' | [kɔ.pɛ̃] | suara sengau; hidung cacat <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=kope&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |} * ⟨o⟩ hok nngidóng → '''⟨õ⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: left;" |- ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA ! [[Kècèk Nnayu|Makno kók Nnayu]] |- | h'''õ''' | [hɔ̃] | ''ya, betul'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=ho+benar&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |- | ddek'''õ'''h | [dːə.kɔ̃h] | ''berkenaan putik buah dalam keadaan terlalu muda'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=dekoh&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |- | glèl'''õ'''k | [glɛ.lɔ̃ʔ] | ''sangat bengkang-bengkok, tidak lurus'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=glelok&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |} * ⟨u⟩ hok nngidóng → '''⟨ũ⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: left;" |- ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA ! [[Kècèk Nnayu|Makno kók Nnayu]] |- | bba'''ũ''' | [bːa.ũ] | ''berbau'' |- | ket'''ũ'''k | [kə.tũʔ] | ''kentut'' |- | bus'''ũ'''k | [bu.sũʔ] | ''busuk'' |} ==Hurók bena (''konsonan'')== ===Hurók bena nngujóng hok ttuka jjadi ⟨-k⟩=== * Ggapo-gapo pekatoae hok brakhé nga ⟨-p⟩, ata ⟨-t⟩, keno tuka jjadi '''⟨-k⟩''' jah. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''seda'''p''''' | seda'''k''' | [sə.daʔ] |- | ''tiu'''p''''' | tiyu'''k''' | [ti.juʔ] |- | ''siki'''t''''' | siki'''k''' | [si.kiʔ] |- | ''sipu'''t''''' | sipu'''k''' | [si.puʔ] |} * Kato pinjaemae hok brakhé nga ⟨-b⟩, ⟨-d⟩ nga ⟨-g⟩ jugok kalu buléh tuka jjadi '''⟨-k⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''seba'''b''''' | seba'''k''' | [sə.baʔ] |- | ''masji'''d''''' | ssejé'''k''' | [sːə.dʒeʔ] |- | ''ja'''g''''' | ja'''k''' | [dʒaʔ] |} * Buléh jadi kato pinjaemae hok brakhé nga ⟨-z⟩ jugok tuka jjadi '''⟨-k⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''usta'''z''''' | usta'''k''' | [us.taʔ] |} ===Hurók bena nngujóng hok ttuka jjadi ⟨-h⟩=== * Ggapo-gapo pekatoae hok brakhé nga ⟨-s⟩, keno tuka jjadi '''⟨-h⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''lepa'''s''''' | lepa'''h''' | [lə.pah] |- | ''habi'''s''''' | abi'''h''' | [a.bih] |- | ''putu'''s''''' | putu'''h''' | [pu.tuh] |} * Buléh jadi kato pinjaemae hok brakhé nga ⟨-j⟩ atapóng ⟨-z⟩ jugok keno tuka jjadi '''⟨-h⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''mese'''j''''' | mèsè'''h''' | [mɛ.sɛh] |- | ''Hafi'''z''''' | Hapi'''h''' | [ha.pih] |} ===Hurók bena nngujóng hok ttuka jjadi ⟨-ng⟩=== * Ggapo-gapo pekatoae hok brakhé nga ⟨-m⟩, ata ⟨-n⟩, keno tuka jjadi '''⟨-ng⟩''' jah. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''musi'''m''''' | musé'''ng''' | [mu.seŋ] |- | ''turu'''n''''' | turó'''ng''' | [tu.ɣoŋ] |- | ''masi'''n''''' | masé'''ng''' | [ma.seŋ] |} ===Hurók bena hok keno buwae=== ====Hurók ⟨-l⟩ nga ⟨-r⟩ nngujóng==== * Hurók ⟨-l⟩ nga ⟨-r⟩ hok dudók nngujóng pekatoae keno '''buwae'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''besa'''r''''' | besa | [bə.sa] |- | ''ai'''r''''' | aé | [a.e] |- | ''tidu'''r''''' | tidó | [ti.do] |- | ''kati'''l''''' | katé | [ka.te] |- | ''betu'''l''''' | betó | [bə.to] |} ====Hurók ⟨-r⟩ hok dudók sbelóng hurók bena laéng==== * Hurók ⟨-r⟩ hok dudók sbelóng hurók bena hok laéng keno '''buwae'''. Cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''me'''rd'''eka'' | me'''d'''èko | [mə.dɛ.kɔ] |- | ''pe'''rt'''ama'' | pe'''t'''amo | [pə.ta.mɔ] |- | ''pe'''rm'''ata'' | pe'''m'''ato | [pə.ma.tɔ] |- | ''pa'''rl'''imen'' | pa'''l'''imeng | [pa.li.məŋ] |- | ''be'''rd'''iri'' | be'''d'''iri | [bə.di.ɣi] |} ===⟨-mp- -nt- -nc- -ngk-⟩ ttuka jjadi ⟨-p- -t- -c- -k-⟩ jah=== * Pekatoae hok ado [[:w:ms:Konsonan sengauan|hurók senga]] ⟨m n ng⟩ keno buwae sbelóng [[:w:ms:Konsonan hentian|hurók nnetuk]]{{Makno asa|letupan}} ⟨p t c k⟩. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''sa'''mp'''ai'' | sa'''p'''a | [sa.pa] |- | ''sa'''mp'''ah'' | sa'''p'''oh | [sa.pɔh] |- | ''la'''nc'''ar'' | la'''c'''a | [la.tʃa] |- | ''ke'''nc'''ing'' | ke'''c'''ing | [kə.tʃiŋ] |- | ''la'''nt'''ai'' | la'''t'''a | [la.ta] |- | ''na'''nt'''i'' | na'''t'''i | [na.ti] |- | ''ma'''ngk'''uk'' | ma'''k'''ók | [ma.koʔ] |- | ''na'''ngk'''a'' | na'''k'''o | [na.kɔ] |} ===Hurók bena hok ado [[sakdu]] keno tulih duwo kali=== * Kalu ado hurók hok nngèjo panjae, keno tulih hurók duwo kali. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''bermain'' | '''mm'''aéng | [mːa.eŋ] |- | ''di padang'' | '''pp'''adae | [pːa.dɛ] |- | ''ketereh'' | '''tt'''èrè | [tːɛ.ɣɛ] |- | ''lelaki'' | '''ll'''aki | [lːa.ki] |- | ''berseorangan'' | '''ss'''orae | [sːɔ.ɣɛ] |} * Kalu hurók bena hok jenih [[:w:ms:Dwilambang (ortografi)|duwo hurók]]: ⟨ng-⟩ nga ⟨ny-⟩, padae nga hurók petamo jah tulih duwo kali: '''⟨nng-⟩''' nga '''⟨nny-⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''merajuk'' | '''nng'''aju | [ŋːa.dʒu] |- | ''mengaji'' | '''nng'''aji | [ŋːa.dʒi] |- | ''sesuai'' | '''nny'''akók | [ɲa.koʔ] |} ====Suku kato awa-awa hok bruboh bunyi jadi sakdu==== * Pekatoae hok nnyetak nga suku kato ⟨mel-⟩ keno tuka jadi '''⟨nn-⟩'''. Cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | '''''Mel'''ayu'' | '''Nn'''ayu | [nːa.ju] |- | '''''mel'''ompat'' | '''nn'''opak | [nːɔ.paʔ] |- | '''''mel'''ayang'' | '''nn'''ayae | [nːa.jɛ] |- |} * Pekatoae hok nnyetak nga suku kato ⟨mer-⟩ keno tuka jadi '''⟨nng-⟩'''. Cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | '''''memer'''intah'' | '''nng'''ètoh | [ŋːɛ.tɔh] |- | '''''mer'''ata-rata'' | '''nng'''ato-riti | [ŋːa.tɔ.ɣi.ti] |- | '''''mel'''ayang'' | '''nn'''ayae | [nːa.jɛ] |- |} ===Tamboh ⟨-w-⟩ ata ⟨-y-⟩ cceloh hurók saksi begandéng nngujóng=== Ni kalu hurók saksi begandéng dók nngujóng pekatoae: ⟨-ia⟩ ata ⟨-ua⟩, ata sbelóng hurók bena hok nngelah: ⟨-ia𝕂⟩ ata ⟨-ua𝕂⟩ (𝕂 = hurók bena = ''konsonan''). * Kalu ado hurók saksi slepah hurók ⟨i⟩, keno tamboh hurók '''⟨-y-⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''b'''ia'''r'' | b'''iya''' | [bi.ja] |- | ''d'''ia'''m'' | d'''iyae''' | [di.jɛ] |- | ''d'''ia''' | d'''iyo''' | [di.jɔ] |- | ''t'''iu'''p'' | t'''iyu'''k | [ti.juʔ] |} * Kalu ado hurók saksi slepah hurók ⟨u⟩, keno tamboh hurók '''⟨-w-⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''b'''ua'''t'' | b'''uwa'''k | [bu.waʔ] |- | ''t'''ua'''n'' | t'''uwae''' | [tu.wɛ] |- | ''d'''ua''' | d'''uwo''' | [du.wɔ] |- | ''beri'' | b'''uwi''' | [bu.wi] |} --> l9ltzw4sena4g966ai5079mhkh0xvlb 16307 16306 2026-08-17T07:07:51Z Mirlim 3156 16307 wikitext text/x-wiki <!----> ==⟨O o⟩ untuk O Luas== Berikut contoh O luas {{IPA|['''ɔ''']}} yang ditulis sebagai ⟨o⟩ dalam perkataan Bahasa Melayu Kelantan: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | melampau | [[:wikt:bedooh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''bed'''oo'''h'']] | {{IPA|[bə.d'''ɔ'''.ʔ'''ɔ'''h]}} |- | bertumbuk | [[:wikt:ggocoh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''gg'''o'''c'''o'''h'']] | {{IPA|[ɡː'''ɔ'''.t͡ʃ'''ɔ'''h]}} |- | saya&nbsp;([[:w:Labok|Labok]]) | [[:wikt:kèkmo#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''kèkm'''o''''']] | {{IPA|[kɛʔ.m'''ɔ''']}} |- | baling | [[:wikt:pekong#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''pek'''o'''ng'']] | {{IPA|[pə.k'''ɔ'''ŋ]}} |- | terserempak | [[:wikt:jjuwok#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''jjuw'''o'''k'']] | {{IPA|[d͡ʒːu.w'''ɔ'''ʔ]}} |- | menggoyangkan | [[:wikt:ongèk#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|'''''o'''ngèk'']] | {{IPA|['''ɔ'''.ŋɛʔ]}} |} ===Bunyi apa sahaja yang tukar ke ⟨O o⟩?=== ====⟨o⟩ → ⟨o⟩ {{IPA|[ɔ]}}==== Hampir semua ⟨o⟩ dalam bahasa Melayu disebut sebagai O luas {{IPA|['''ɔ''']}} : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | '''o'''rang | [[:wikt:orae#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|'''''o'''rae'']] | {{IPA|['''ɔ'''.ɣɛ]}} |- | ek'''o'''r | [[:wikt:èko#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''èk'''o''''']] | {{IPA|[ɛ.k'''ɔ''']}} |- | p'''o'''nteng | [[:wikt:poténg#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''p'''o'''téng'']] | {{IPA|[p'''ɔ'''.teŋ]}} |- | teng'''o'''k | [[:wikt:tèngok#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''tèng'''o'''k'']] | {{IPA|[tɛ.ŋ'''ɔ'''ʔ]}} |} ====⟨-a⟩ → ⟨-o⟩==== Setiap perkataan yang berakhir dengan huruf ⟨-a⟩ ditukar kepada ⟨-o⟩. Misalnya: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | ken'''a''' | [[:wikt:keno#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''ken'''o''''']] | {{IPA|[kə.n'''ɔ''']}} |- | mat'''a''' | [[:wikt:mato#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''mat'''o''''']] | {{IPA|[ma.t'''ɔ''']}} |- | bung'''a''' | [[:wikt:bungo#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''bung'''o''''']] | {{IPA|[bu.ŋ'''ɔ''']}} |- | keret'''a''' | [[:wikt:krèto#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''krèt'''o''''']] | {{IPA|[xːɛ.t'''ɔ''']}} |- | serup'''a''' | [[:wikt:srupo#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''srup'''o''''']] | {{IPA|[sɣu.p'''ɔ''']}} |- | beras'''a''' | [[:wikt:braso#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''bras'''o''''']] | {{IPA|[bɣa.s'''ɔ''']}} |} ====⟨-ak⟩, ⟨-ah⟩ → ⟨-ok⟩, ⟨-oh⟩==== Perkataan yang berakhir dengan ⟨-ak⟩ atau ⟨-ah⟩ masing-masing bertukar ke ⟨-ok⟩ dan ⟨-oh⟩. Misalnya: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | an'''ak''' | [[:wikt:anok#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''an'''ok''''']] | {{IPA|[a.n'''ɔ'''ʔ]}} |- | bany'''ak''' | [[:wikt:banyok#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''bany'''ok''''']] | {{IPA|[ba.ɲ'''ɔ'''ʔ]}} |- | tek'''ak''' | [[:wikt:tekok#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''tek'''ok''''']] | {{IPA|[tə.k'''ɔ'''ʔ]}} |- | mar'''ah''' | [[:wikt:maroh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''mar'''oh''''']] | {{IPA|[ma.ɣ'''ɔ'''h]}} |- | sud'''ah''' | [[:wikt:sudoh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''sud'''oh''''']] | {{IPA|[su.d'''ɔ'''h]}} |- | sedek'''ah''' | [[:wikt:sdekoh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''sdek'''oh''''']] | {{IPA|[sdə.k'''ɔ'''h]}} |} ====⟨ua⟩ → ⟨o⟩==== Vokal berganding ⟨ua⟩ yang bukan berada di akhir suku kata, yang berada di dalam perkataan yang mengandungi 3 suku kata atau lebih, ditukarkan kepada ⟨o⟩ : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | p'''ua'''sa | [[:wikt:poso#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''p'''o'''so'']] | {{IPA|[p'''ɔ'''.sɔ]}} |- | s'''ua'''ra | [[:wikt:soro#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''s'''o'''ro'']] | {{IPA|[s'''ɔ'''.ɣɔ]}} |- | b'''ua'''ya | [[:wikt:boyo#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''b'''o'''yo'']] | {{IPA|[b'''ɔ'''.jɔ]}} |} ====⟨wa-⟩ → ⟨wo-⟩==== Suku kata terbuka ⟨wa-⟩ pada awal perkataan bertukar ke ⟨wo-⟩. Misalnya: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | '''wa'''ris | [[:wikt:woréh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|'''''wo'''réh'']] | {{IPA|['''wɔ'''.ɣeh]}} |- | '''wa'''kil | '''''wo'''ké'' | {{IPA|['''wɔ'''.ke]}} |- | '''wa'''ngi | '''''wo'''ngi'' | {{IPA|['''wɔ'''.ŋi]}} |- | WhatsApp&nbsp;('''Wa'''sap) | '''''Wo'''sak'' | {{IPA|['''wɔ'''.saʔ]}} |} ====⟨u⟩ → ⟨o⟩==== Kadang-kadang vokal ⟨u⟩ pada suku kata praakhir diluaskan sebutan menjadi ⟨o⟩ : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | c'''u'''ti | ''c'''o'''ti'' | {{IPA|[t͡ʃ'''ɔ'''.ti]}} |- | b'''u'''mi | ''b'''o'''mi'' | {{IPA|[b'''ɔ'''.mi]}} |- | k'''u'''li | ''k'''o'''li'' | {{IPA|[k'''ɔ'''.li]}} |- | '''u'''bat | '''''o'''bak'' | {{IPA|['''ɔ'''.baʔ]}} |- | '''u'''rat | [[:wikt:orak#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|'''''o'''rak'']] | {{IPA|['''ɔ'''.ɣaʔ]}} |- | '''u'''mur | [[:wikt:omo#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|'''''o'''mo'']] | {{IPA|['''ɔ'''.mɔ]}} |} ====⟨-ur⟩ → ⟨-o⟩==== Kadangkala suku kata yang berakhir dengan ⟨-ur⟩ bertukar ke O luas ⟨-o⟩, padahal lazimnya [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/⟨Ó ó⟩ untuk O Sempit|bertukar ke O sempit ⟨ó⟩]] : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | jem'''ur''' | [[:wikt:jemo#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''jem'''o''''']] | {{IPA|[dʒə.m'''ɔ''']}} |- | um'''ur''' | [[:wikt:omo#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''om'''o''''']] | {{IPA|[ɔ.m'''ɔ''']}} |} <!-- ==Pengguguran vokal== ====Buwae E tengoh (''pepet'') dalae ⟨se- -er- -el-⟩==== * E ''pepet'' hok ado dalae suku kato awa ⟨se-⟩, ⟨-er-⟩ atapóng ⟨-el-⟩ keno buwae (kalu pekatoae dalae Kècèk Nnayu tu lebéh dari tigo suku kato). Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | '''''se'''malam'' | '''s'''malae | [sma.lɛ] |- | ''b'''er'''asa'' | b'''r'''aso | [bɣa.sɔ] |- | ''b'''el'''aka'' | b'''l'''ako | [bla.kɔ] |} ===Diftong jadi monoftong=== * Pekatoae hok brakhé nga ⟨-ai⟩ atapóng ⟨-au⟩ ttuka jadi '''⟨-a⟩''' jah. Cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''ked'''ai''''' | ked'''a''' | [kə.da] |- | ''lant'''ai''''' | lat'''a''' | [la.ta] |- | ''bir'''ai''''' | bir'''a''' | [bi.ɣa] |- | ''pul'''au''''' | pul'''a''' | [pu.la] |- | ''hir'''au''''' | ir'''a''' | [i.ɣa] |- | ''w'''au''''' | w'''a''' | [wa] |} ==Penambahan vokal== ===Selik E tengoh (''pepet'') ataro duwo hurók bena=== * Kalu ttembóng duwo hurók bena tapi laéng-laéng suku kato, keno selik E tengoh. Cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! Simbó AFA ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''ma'''zh'''ab'' | [ma'''z.h'''ab] | ma'''zeh'''ak | [ma'''.zə.h'''aʔ] |- | ''ta'''kd'''ir'' | [ta'''k̚.d'''ir] | ta'''ked'''é | [ta'''.kə.d'''e] |- | ''ha'''rg'''a'' | [ha'''r.ɡ'''a] | ha'''reg'''o | [ha'''.ɣə.ɡ'''ɔ] |} ==⟨Ó ó⟩ untuk O Sempit== Srupo jugok nga E taling, O dalae Kècèk Klatae-Ttaning ado duwo jenih: [[:w:ms:Vokal bundar belakang separuh luas|O hok luwah [ɔ]]] dengae [[:w:ms:Vokal bundar belakang separuh sempit|O hok sepik [o]]]. * O hok sepik keno tulih nga hurók '''⟨ó⟩''', nok buwi bbèzo bunying nga hok luwah. * O hok sepik skalo ado ddalae suku kato hok ttutók{{Makno asa|tertutup}}, cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''da'''pur''''' | da'''pó''' | [da.po] |- | ''pa'''uh''''' | pa'''óh''' | [pa.oh] |- | ''ta'''hun''''' | ta'''hóng''' | [ta.hoŋ] |- | ''to'''long''''' | tu'''lóng''' | [tu.loŋ] |- | ''su'''lung''''' | su'''lóng''' | [su.loŋ] |- | ''kero'''pok''''' | kre'''pók''' | [kɣə.poʔ] |- | ''ang'''kut''''' | a'''kók''' | [a.koʔ] |- | ''ma'''suk''''' | ma'''sók''' | [ma.soʔ] |} ==Tanda ⟨◌̃⟩ untuk Bunyi Sengau== Pekatoae hok nngidóng{{Makno asa|sengau}} keno tulih ggini: * ⟨a⟩ hok nngidóng → '''⟨ã⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: left;" |- ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA ! [[Kècèk Nnayu|Makno kók Nnayu]] |- | ber'''ã'''h | [bə.ɣãh] | ''mengambil sesuatu dengan cepat'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=berah+mengambil&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |- | r'''ã''' | [ɣã] | ''menyirap darah dengan tiba-tiba kerana marah; berahi; perasaan takut dan seram'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=ra&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |- | sep'''ã''' | [sə.pã] | ''terjulur spt kepala kura-kura'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=sepa&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |} * ⟨e⟩ hok nngidóng → '''⟨ẽ⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: left;" |- ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA ! [[Kècèk Nnayu|Makno kók Nnayu]] |- | bèl'''ẽ'''h | [bɛ.lɛ̃h] | ''berkenaan orang, haiwan dan tumbuhan yang kecil dan kurus'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=beleh&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |- | ccot'''ẽ'''k | [tʃːɔ.tɛ̃ʔ] | ''kedudukan yang paling tinggi dan jelas, puncak'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=cotek&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |- | kop'''ẽ''' | [kɔ.pɛ̃] | suara sengau; hidung cacat <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=kope&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |} * ⟨o⟩ hok nngidóng → '''⟨õ⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: left;" |- ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA ! [[Kècèk Nnayu|Makno kók Nnayu]] |- | h'''õ''' | [hɔ̃] | ''ya, betul'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=ho+benar&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |- | ddek'''õ'''h | [dːə.kɔ̃h] | ''berkenaan putik buah dalam keadaan terlalu muda'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=dekoh&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |- | glèl'''õ'''k | [glɛ.lɔ̃ʔ] | ''sangat bengkang-bengkok, tidak lurus'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=glelok&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |} * ⟨u⟩ hok nngidóng → '''⟨ũ⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: left;" |- ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA ! [[Kècèk Nnayu|Makno kók Nnayu]] |- | bba'''ũ''' | [bːa.ũ] | ''berbau'' |- | ket'''ũ'''k | [kə.tũʔ] | ''kentut'' |- | bus'''ũ'''k | [bu.sũʔ] | ''busuk'' |} ==Hurók bena (''konsonan'')== ===Hurók bena nngujóng hok ttuka jjadi ⟨-k⟩=== * Ggapo-gapo pekatoae hok brakhé nga ⟨-p⟩, ata ⟨-t⟩, keno tuka jjadi '''⟨-k⟩''' jah. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''seda'''p''''' | seda'''k''' | [sə.daʔ] |- | ''tiu'''p''''' | tiyu'''k''' | [ti.juʔ] |- | ''siki'''t''''' | siki'''k''' | [si.kiʔ] |- | ''sipu'''t''''' | sipu'''k''' | [si.puʔ] |} * Kato pinjaemae hok brakhé nga ⟨-b⟩, ⟨-d⟩ nga ⟨-g⟩ jugok kalu buléh tuka jjadi '''⟨-k⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''seba'''b''''' | seba'''k''' | [sə.baʔ] |- | ''masji'''d''''' | ssejé'''k''' | [sːə.dʒeʔ] |- | ''ja'''g''''' | ja'''k''' | [dʒaʔ] |} * Buléh jadi kato pinjaemae hok brakhé nga ⟨-z⟩ jugok tuka jjadi '''⟨-k⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''usta'''z''''' | usta'''k''' | [us.taʔ] |} ===Hurók bena nngujóng hok ttuka jjadi ⟨-h⟩=== * Ggapo-gapo pekatoae hok brakhé nga ⟨-s⟩, keno tuka jjadi '''⟨-h⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''lepa'''s''''' | lepa'''h''' | [lə.pah] |- | ''habi'''s''''' | abi'''h''' | [a.bih] |- | ''putu'''s''''' | putu'''h''' | [pu.tuh] |} * Buléh jadi kato pinjaemae hok brakhé nga ⟨-j⟩ atapóng ⟨-z⟩ jugok keno tuka jjadi '''⟨-h⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''mese'''j''''' | mèsè'''h''' | [mɛ.sɛh] |- | ''Hafi'''z''''' | Hapi'''h''' | [ha.pih] |} ===Hurók bena nngujóng hok ttuka jjadi ⟨-ng⟩=== * Ggapo-gapo pekatoae hok brakhé nga ⟨-m⟩, ata ⟨-n⟩, keno tuka jjadi '''⟨-ng⟩''' jah. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''musi'''m''''' | musé'''ng''' | [mu.seŋ] |- | ''turu'''n''''' | turó'''ng''' | [tu.ɣoŋ] |- | ''masi'''n''''' | masé'''ng''' | [ma.seŋ] |} ===Hurók bena hok keno buwae=== ====Hurók ⟨-l⟩ nga ⟨-r⟩ nngujóng==== * Hurók ⟨-l⟩ nga ⟨-r⟩ hok dudók nngujóng pekatoae keno '''buwae'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''besa'''r''''' | besa | [bə.sa] |- | ''ai'''r''''' | aé | [a.e] |- | ''tidu'''r''''' | tidó | [ti.do] |- | ''kati'''l''''' | katé | [ka.te] |- | ''betu'''l''''' | betó | [bə.to] |} ====Hurók ⟨-r⟩ hok dudók sbelóng hurók bena laéng==== * Hurók ⟨-r⟩ hok dudók sbelóng hurók bena hok laéng keno '''buwae'''. Cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''me'''rd'''eka'' | me'''d'''èko | [mə.dɛ.kɔ] |- | ''pe'''rt'''ama'' | pe'''t'''amo | [pə.ta.mɔ] |- | ''pe'''rm'''ata'' | pe'''m'''ato | [pə.ma.tɔ] |- | ''pa'''rl'''imen'' | pa'''l'''imeng | [pa.li.məŋ] |- | ''be'''rd'''iri'' | be'''d'''iri | [bə.di.ɣi] |} ===⟨-mp- -nt- -nc- -ngk-⟩ ttuka jjadi ⟨-p- -t- -c- -k-⟩ jah=== * Pekatoae hok ado [[:w:ms:Konsonan sengauan|hurók senga]] ⟨m n ng⟩ keno buwae sbelóng [[:w:ms:Konsonan hentian|hurók nnetuk]]{{Makno asa|letupan}} ⟨p t c k⟩. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''sa'''mp'''ai'' | sa'''p'''a | [sa.pa] |- | ''sa'''mp'''ah'' | sa'''p'''oh | [sa.pɔh] |- | ''la'''nc'''ar'' | la'''c'''a | [la.tʃa] |- | ''ke'''nc'''ing'' | ke'''c'''ing | [kə.tʃiŋ] |- | ''la'''nt'''ai'' | la'''t'''a | [la.ta] |- | ''na'''nt'''i'' | na'''t'''i | [na.ti] |- | ''ma'''ngk'''uk'' | ma'''k'''ók | [ma.koʔ] |- | ''na'''ngk'''a'' | na'''k'''o | [na.kɔ] |} ===Hurók bena hok ado [[sakdu]] keno tulih duwo kali=== * Kalu ado hurók hok nngèjo panjae, keno tulih hurók duwo kali. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''bermain'' | '''mm'''aéng | [mːa.eŋ] |- | ''di padang'' | '''pp'''adae | [pːa.dɛ] |- | ''ketereh'' | '''tt'''èrè | [tːɛ.ɣɛ] |- | ''lelaki'' | '''ll'''aki | [lːa.ki] |- | ''berseorangan'' | '''ss'''orae | [sːɔ.ɣɛ] |} * Kalu hurók bena hok jenih [[:w:ms:Dwilambang (ortografi)|duwo hurók]]: ⟨ng-⟩ nga ⟨ny-⟩, padae nga hurók petamo jah tulih duwo kali: '''⟨nng-⟩''' nga '''⟨nny-⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''merajuk'' | '''nng'''aju | [ŋːa.dʒu] |- | ''mengaji'' | '''nng'''aji | [ŋːa.dʒi] |- | ''sesuai'' | '''nny'''akók | [ɲa.koʔ] |} ====Suku kato awa-awa hok bruboh bunyi jadi sakdu==== * Pekatoae hok nnyetak nga suku kato ⟨mel-⟩ keno tuka jadi '''⟨nn-⟩'''. Cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | '''''Mel'''ayu'' | '''Nn'''ayu | [nːa.ju] |- | '''''mel'''ompat'' | '''nn'''opak | [nːɔ.paʔ] |- | '''''mel'''ayang'' | '''nn'''ayae | [nːa.jɛ] |- |} * Pekatoae hok nnyetak nga suku kato ⟨mer-⟩ keno tuka jadi '''⟨nng-⟩'''. Cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | '''''memer'''intah'' | '''nng'''ètoh | [ŋːɛ.tɔh] |- | '''''mer'''ata-rata'' | '''nng'''ato-riti | [ŋːa.tɔ.ɣi.ti] |- | '''''mel'''ayang'' | '''nn'''ayae | [nːa.jɛ] |- |} ===Tamboh ⟨-w-⟩ ata ⟨-y-⟩ cceloh hurók saksi begandéng nngujóng=== Ni kalu hurók saksi begandéng dók nngujóng pekatoae: ⟨-ia⟩ ata ⟨-ua⟩, ata sbelóng hurók bena hok nngelah: ⟨-ia𝕂⟩ ata ⟨-ua𝕂⟩ (𝕂 = hurók bena = ''konsonan''). * Kalu ado hurók saksi slepah hurók ⟨i⟩, keno tamboh hurók '''⟨-y-⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''b'''ia'''r'' | b'''iya''' | [bi.ja] |- | ''d'''ia'''m'' | d'''iyae''' | [di.jɛ] |- | ''d'''ia''' | d'''iyo''' | [di.jɔ] |- | ''t'''iu'''p'' | t'''iyu'''k | [ti.juʔ] |} * Kalu ado hurók saksi slepah hurók ⟨u⟩, keno tamboh hurók '''⟨-w-⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''b'''ua'''t'' | b'''uwa'''k | [bu.waʔ] |- | ''t'''ua'''n'' | t'''uwae''' | [tu.wɛ] |- | ''d'''ua''' | d'''uwo''' | [du.wɔ] |- | ''beri'' | b'''uwi''' | [bu.wi] |} --> 3tc77k7nrf511fgl69266hsefmiad73 0 6214 16302 16285 2026-08-16T14:55:15Z Mirlim 3156 /* Bunyi apa sahaja yang tukar ke ⟨ae⟩? */ 16302 wikitext text/x-wiki ==Digraf ⟨ae⟩ untuk E Taling Luas== Berikut contoh E taling luas {{IPA|['''ɛ''']}} yang ditulis sebagai ⟨ae⟩ dalam perkataan Bahasa Melayu Kelantan: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | cagu | [[:wikt:sbayae#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''sbay'''ae''''']] | {{IPA|[sba.j'''ɛ''']}} |- | kerja beramai-ramai | [[:wikt:bratae#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''brat'''ae''''']] | {{IPA|[bɣa.t'''ɛ''']}} |- | sempat | [[:wikt:dae#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''d'''ae''''']] | {{IPA|[d'''ɛ''']}} |- | kehendak | [[:wikt:èrae#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''èr'''ae''''']] | {{IPA|[ɛ.ɣ'''ɛ''']}} |- | pelamin | [[:wikt:mmajaengae#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''mmaj'''ae'''ng'''ae''''']] | {{IPA|[mːa.d͡ʒ'''ɛ'''.ŋ'''ɛ''']}} |} ===Bunyi apa sahaja yang tukar ke ⟨ae⟩?=== ====⟨-am⟩, ⟨-an⟩, ⟨-ang⟩ → ⟨-ae⟩==== Semua perkataan yang berakhir dengan ⟨-am⟩, ⟨-an⟩ atau ⟨-ang⟩ ditukarkan kepada ⟨-ae⟩ : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | di'''am''' | [[:wikt:diyae#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''diy'''ae''''']] | {{IPA|[di.j'''ɛ''']}} |- | ay'''am''' | [[:wikt:ayae#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''ay'''ae''''']] | {{IPA|[a.j'''ɛ''']}} |- | dem'''am''' | [[:wikt:demae#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''dem'''ae''''']] | {{IPA|[də.m'''ɛ''']}} |- | tebu'''an''' | [[:wikt:tebuwae#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''tebuw'''ae''''']] | {{IPA|[tə.bu.w'''ɛ''']}} |- | law'''an''' | [[:wikt:lawae#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''law'''ae''''']] | {{IPA|[la.w'''ɛ''']}} |- | bul'''an''' | [[:wikt:bulae#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''bul'''ae''''']] | {{IPA|[bu.l'''ɛ''']}} |- | way'''ang''' | [[:wikt:woyae#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''woy'''ae''''']] | {{IPA|[wɔ.j'''ɛ''']}} |- | keny'''ang''' | [[:wikt:kenyae#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''keny'''ae''''']] | {{IPA|[kə.ɲ'''ɛ''']}} |- | sembahy'''ang''' | [[:wikt:smayae#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''smay'''ae''''']] | {{IPA|[sma.j'''ɛ''']}} |} ====⟨-aham⟩, ⟨-ahan⟩, ⟨-ahang⟩ → ⟨-aehae⟩==== Semua perkataan yang berakhir dengan ⟨-aham⟩, ⟨-ahan⟩ atau ⟨-ahang⟩ ditukarkan kepada ⟨-ahae⟩ : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | p'''aham''' | ''p'''aehae''''' | {{IPA|[p'''ɛ'''.'''hɛ''']}} |- | t'''ahan''' | ''t'''aehae''''' | {{IPA|[t.'''ɛ'''.'''hɛ''']}} |- | P'''ahang''' | ''P'''aehae''''' | {{IPA|[p'''ɛ'''.'''hɛ''']}} |} ====⟨-aman⟩, ⟨-anan⟩, ⟨-angan⟩ → ⟨-aemae⟩, ⟨-aenae⟩, ⟨-aengae⟩==== Semua perkataan yang berakhir dengan ⟨-am⟩, ⟨-an⟩ atau ⟨-ang⟩, walaupun '''ditambah imbuhan ⟨-an⟩''', tetap ditukarkan kepada ⟨-ae⟩; yakni daripada ⟨-aman⟩, ⟨-anan⟩ atau ⟨-angan⟩ ditukarkan masing-masing kepada ⟨-aemae⟩, ⟨-aenae⟩ dan ⟨-aengae⟩ : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | pinj'''aman''' | ''pinj'''aemae''''' | {{IPA|[pin.d͡ʒ'''ɛ'''.'''mɛ''']}} |- | mak'''anan''' | [[:wikt:makaenae#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''mak'''aenae''''']] | {{IPA|[ma.k.'''ɛ'''.'''nɛ''']}} |- | [https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=pemajangan pemaj'''angan'''] | [[:wikt:pemajaengae#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''pemaj'''aengae''''']] | {{IPA|[pə.ma.d͡ʒ'''ɛ'''.'''ŋɛ''']}} |} ===Penjelasan=== Lambangan ⟨ae⟩ sebagai E taling luas hanya jika asalnya dari perkataan yang berakhir dengan ⟨-am⟩, ⟨-an⟩ atau ⟨-ang⟩. Hal ini bertujuan untuk menunjukkan galur katanya (etimologi) yang berasal dari bunyi {{IPA|[a]}} berubah kepada bunyi {{IPA|[ɛ]}} yakni E taling luas, khusus disebabkan asalnya berakhir dengan huruf sengauan yakni ⟨m⟩, ⟨n⟩ dan ⟨ng⟩. Demikian berbeza daripada [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/⟨È è⟩ untuk E Taling Luas|penggunaan lambangan ⟨è⟩]] untuk perkataan yang asalnya sememangnya berbunyi E taling. Penggunaan lambangan ⟨ae⟩ juga digunakan untuk merapatkan jurang antara penutur bahasa Melayu Kelantan dan bahasa Melayu Patani. Penutur bahasa Melayu Patani cenderung untuk menggunakan lambangan ⟨ae⟩ di kesemua bunyi E taling luas; ia bertepatan dengan pengaruh [[:w:ms:Sistem Am Transkripsi Diraja Thai|Sistem Am Transkripsi Diraja Thai]] di mana transkripsi ini digunakan dalam merumikan bahasa Thai, yakni huruf ⟨แ–ะ⟩, ⟨แ–⟩ ditranskripsi kepada ⟨ae⟩, maka penutur bahasa Melayu Patani juga terguna transkripsi ini dalam menulis bahasa Melayu Patani dalam tulisan rumi.<ref>Lihat contoh dalam [https://eprints.walisongo.ac.id/id/eprint/10625/1/1502036119_SKRIPSI.pdf tesis ini] pada muka surat 125</ref> Namun, untuk mengurangkan lewah, lambangan ⟨ae⟩ dalam panduan ini dihadkan seperti mana contoh di atas, [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/⟨È è⟩ untuk E Taling Luas|selainnya ditulis menggunakan lambangan ⟨è⟩]]. Jika sesuatu perkataan tidak pasti asal galur katanya, maka secara lalai (''default'') E taling luas hujung perkataan ditulis sebagai ⟨-ae⟩, dengan syarat sudah mencari sama ada perkataan itu memang betul-betul tiada jika hujungnya ditulis sebagai ⟨-er⟩, ⟨-el⟩ dan ⟨-ai⟩.<br/>Misalnya: * Untuk perkataan [[:wikt:sbayae#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''sbayae'']], dalam bahasa Melayu piawai tiada perkataan *''sebayer'', *''sebayel'' atau *''sebayai'', maka hujungnya tetap ditulis ⟨-ae⟩ * Namun, untuk [[:wikt:gedèbè#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''gedèbè'']], terdapat perkataan [https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=gedeber&d=73980&#LIHATSINI gedeber] dalam bahasa Melayu piawai, maka E taling luas di hujung perkataan ditulis sebagai ⟨-è⟩ ===Bentuk lain yang kurang disarankan=== Setelah menepati bahawa ⟨ae⟩ dikhaskan dari perkataan asal yang berakhir dengan ⟨-am⟩, ⟨-an⟩ atau ⟨-ang⟩, berikut bentuk yang kurang disarankan dalam menulis Bahasa Melayu Kelantan: * Menggunakan lambangan selainnya yakni ⟨e⟩, ⟨ea⟩, ⟨ei⟩ dan ⟨ey⟩. Misalnya: : {| | bentuk tak saran: || ''make'', ''makea'', ''makei'', ''makey''<br/>''Klate'', ''Klatea'', ''Klatei'', ''Klatey'' |- | padahal yang disarankan: || ''mak'''ae''''', ''Klat'''ae''''' |} ===Nota=== <references/> bx9ahby0npeuknuavxehinow33igvdc 0 6215 16300 16293 2026-08-16T14:50:13Z Mirlim 3156 16300 wikitext text/x-wiki ==⟨É é⟩ untuk E Taling Sempit== Berikut contoh E taling sempit {{IPA|['''e''']}} yang ditulis sebagai ⟨é⟩ dalam perkataan Bahasa Melayu Kelantan: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | cubit | [[:wikt:pèhé#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''pèh'''é''''']] | {{IPA|[pɛ.h'''e''']}} |- | tidak mahu | [[:wikt:toksé#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''toks'''é''''']] | {{IPA|[tɔʔ.s'''e''']}} |- | kayuh | [[:wikt:gatéh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''gat'''é'''h'']] | {{IPA|[ɡa.t'''e'''h]}} |- | lihat | [[:wikt:keléh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''kel'''é'''h'']] | {{IPA|[kə.l'''e'''h]}} |- | pijak | [[:wikt:jirék#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''jir'''é'''k'']] | {{IPA|[d͡ʒi.ɣ'''e'''ʔ]}} |- | sopan-santun | [[:wikt:lendék#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''lend'''é'''k'']] | {{IPA|[lən.d'''e'''ʔ]}} |- | sengaja | [[:wikt:sngeléng#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''sngel'''é'''ng'']] | {{IPA|[sŋə.l'''e'''ŋ]}} |- | gentar | [[:wikt:kenaléng#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''kenal'''é'''ng'']] | {{IPA|[kə.na.l'''e'''ŋ]}} |} ===Bunyi apa sahaja yang tukar ke ⟨É é⟩?=== Ia berlaku pada suku kata akhir tertutup yang asalnya bervokal ⟨i⟩ dan ⟨e⟩ ====⟨-il⟩, ⟨-ir⟩ → ⟨é⟩==== Semua suku kata akhir bervokal ⟨i⟩ yang tertutup dengan [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/Gugur ⟨-l⟩ dan ⟨-r⟩ di Hujung Perkataan|konsonan ⟨-l⟩ atau ⟨-r⟩]], yakni ⟨-il⟩ atau ⟨-ir⟩, berubah kepada ⟨-é⟩<br/> : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | kat'''il''' | [[:wikt:katé#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''kat'''é''''']] | {{IPA|[ka.t'''e''']}} |- | bed'''il''' | [[:wikt:bedé#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''bed'''é''''']] | {{IPA|[bə.d'''e''']}} |- | a'''ir''' | [[:wikt:aé#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''a'''é''''']] | {{IPA|[a.'''e''']}} |- | dik'''ir''' | [[:wikt:diké#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''dik'''é''''']] | {{IPA|[di.k'''e''']}} |- | but'''ir''' | [[:wikt:buté#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''but'''é''''']] | {{IPA|[bu.t'''e''']}} |} ====⟨-i𝕂⟩ → ⟨-é𝕂⟩==== Selain daripada konsonan tersebut, ⟨-i𝕂⟩<ref>𝕂 = huruf <u>k</u>onsonan</ref> kadangkala<ref> Perubahan ini bersifat kadangkala kerana terdapat juga perkataan mengekalkan vokal ⟨i⟩ walaupun tertutup. Misalnya: {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | hab'''i'''s | [[:wikt:abih#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''ab'''i'''h'']] | {{IPA|[a.b'''i'''h]}} |- | man'''i'''s | [[:wikt:manih#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''man'''i'''h'']] | {{IPA|[ma.n'''i'''h]}} |- | lic'''i'''n | [[:wikt:licing#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''lic'''i'''ng'']] | {{IPA|[li.t͡ʃ'''i'''ŋ]}} |- | ang'''i'''n | [[:wikt:anging#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''ang'''i'''ng'']] | {{IPA|[a.ŋ'''i'''ŋ]}} |- | gas'''i'''ng | [[:wikt:gasing#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''gas'''i'''ng'']] | {{IPA|[ɡa.s'''i'''ŋ]}} |- | runs'''i'''ng | [[:wikt:rusing#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''rus'''i'''ng'']] | {{IPA|[ɣu.s'''i'''ŋ]}} |- | put'''i'''j | [[:wikt:putik#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''put'''i'''k'']] | {{IPA|[pu.t'''i'''ʔ]}} |- | sik'''i'''t | [[:wikt:sikik#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''sik'''i'''k'']] | {{IPA|[si.k'''i'''ʔ]}} |- | kuny'''i'''t | [[:wikt:kunyik#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''kuny'''i'''k'']] | {{IPA|[ku.ɲ'''i'''ʔ]}} |} Apapun, untuk yang perubahan kadangkala itu tidak terlalu ketat aturannya, ia bergantung pada lidah masing-masing bagaimana untuk mengejanya. Misalnya, untuk perkataan "kudis", dalam Glosari Dialek Kelantan ada kedua-dua versi yakni [https://prpmv1.dbp.gov.my/Search.aspx?k=kudih&d=24 kudih] dan [https://prpmv1.dbp.gov.my/Search.aspx?k=kudeh&d=24 kudeh] </ref> ditukar kepada ⟨-é𝕂⟩, yakni: : ⟨-if⟩, ⟨-ikh⟩, ⟨-is⟩, ⟨-ih⟩ → ⟨-éh⟩ : ⟨-im⟩, ⟨-in⟩, ⟨-ing⟩ → ⟨-éng⟩ : ⟨-ib⟩, ⟨-id⟩, ⟨-ip⟩, ⟨-it⟩, ⟨-ik⟩ → ⟨-ék⟩ : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | majl'''i'''s | [[:wikt:mejeléh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''mejel'''é'''h'']] | {{IPA|[mə.d͡ʒə.l'''e'''h]}} |- | let'''i'''h | [[:wikt:letéh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''let'''é'''h'']] | {{IPA|[lə.t'''e'''h]}} |- | ped'''i'''h | [[:wikt:pedéh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''gat'''é'''h'']] | {{IPA|[pə.d'''e'''h]}} |- | mus'''i'''m | [[:wikt:muséng#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''mus'''é'''ng'']] | {{IPA|[mu.s'''e'''ŋ]}} |- | mas'''i'''n | [[:wikt:maséng#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''mas'''é'''ng'']] | {{IPA|[ma.s'''e'''ŋ]}} |- | berma'''i'''n | [[:wikt:mmaéng#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''mma'''é'''ng'']] | {{IPA|[mːa.'''e'''ŋ]}} |- | kamb'''i'''ng | [[:wikt:kambéng#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''kamb'''é'''ng'']] | {{IPA|[kam.b'''e'''ŋ]}} |- | bertand'''i'''ng | [[:wikt:ttandéng#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''ttand'''é'''ng'']] | {{IPA|[tːan.d'''e'''ŋ]}} |- | kap'''i'''t | [[:wikt:kapék#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''kap'''é'''k'']] | {{IPA|[pa.p'''e'''ʔ]}} |- | sak'''i'''t | [[:wikt:sakék#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''sak'''é'''k'']] | {{IPA|[sak.'''e'''ʔ]}} |- | ad'''i'''k | [[:wikt:adék#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''ad'''é'''k'']] | {{IPA|[a.d'''e'''ʔ]}} |- | tar'''i'''k | [[:wikt:tarék#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''tar'''é'''k'']] | {{IPA|[ta.ɣ'''e'''ʔ]}} |} ====⟨-e𝕂⟩ → ⟨-é𝕂⟩==== Untuk suku kata akhir tertutup yang asalnya bervokal ⟨e⟩, ia kadangkala<ref>Ia kadangkala juga kekal menjadi E taling terbuka ⟨è⟩, misalnya: {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | com'''e'''l | [[:wikt:comè#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''com'''è''''']] | {{IPA|[t͡ʃɔ.m'''ɛ''']}} |- | gedeb'''e'''r | [[:wikt:gedèbè#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''gedèb'''è''''']] | {{IPA|[gə.dɛ.b'''ɛ''']}} |} </ref> berlaku pada beberapa perkataan: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | [https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=peher peher] | [[:wikt:pèhé#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''pèh'''é''''']] | {{IPA|[pɛ.h'''e''']}} |- | bol'''e'''h | [[:wikt:buléh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''bul'''é'''h'']] | {{IPA|[bu.l'''e'''h]}} |- | gor'''e'''ng | [[:wikt:goréng#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''gor'''é'''ng'']] | {{IPA|[ɡɔ.ɣ.'''e'''ŋ]}} |- | pont'''e'''ng | [[:wikt:poténg#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''pot'''é'''ng'']] | {{IPA|[pɔ.t'''e'''ŋ]}} |- | penc'''e'''n | [[:wikt:pècéng#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''pèc'''é'''ng'']] | {{IPA|[pɛ.t͡ʃ'''e'''ŋ]}} |- | bes'''e'''n | [[:wikt:bèséng#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''bès'''é'''ng'']] | {{IPA|[bɛ.s'''e'''ŋ]}} |} ===Penjelasan=== Lambangan ⟨É é⟩ sebagai E taling sempit menepati seperti mana yang dilakukan pada bahasa-bahasa berikut: {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Contoh ⟨È è⟩ untuk E taling luas dalam bahasa lain |- ! [[:w:Bahasa Perancis|Perancis]] !! Sebutan (AFA) | rowspan=4 | ! [[:w:Bahasa Aceh|Aceh]] !! Sebutan (AFA) | rowspan=4 | ! [[:w:Bahasa Betawi|Betawi]] !! Sebutan (AFA) |- | [[:wikt:en:crème brûlée#French|''crème brûl'''é'''e'']] || {{IPA|/kʁɛm bʁy.l'''e'''/}} || [[:wikt:en:lahé|''lah'''é''''']] || {{IPA|/lah'''e'''/}} || [[:wikt:en:salamlékom|''salaml'''é'''kom'']] || {{IPA|/salaml'''e'''kɔm/}} |- | [[:wikt:en:écrivain|'''''é'''crivain'']] || {{IPA|/'''e'''.kʁi.vɛ̃/}} || [[:wikt:en:masén|''mas'''é'''n'']] || {{IPA|/mas'''e'''n/}} || [[:wikt:en:tésen|''t'''é'''sen'']] || {{IPA|/t'''e'''sən/}} |- | [[:wikt:en:résumé#French|''r'''é'''sum'''é''''']] || {{IPA|/ʁ'''e'''.zy.m'''e'''/}} || [[:wikt:en:teunuléh|''teunul'''é'''h'']] || {{IPA|/tɯnul'''e'''h/}} || [[:wikt:en:énté|'''''é'''nt'''é''''']] || {{IPA|/'''e'''nˈt'''e'''/}} |- | colspan=8 | Bahasa-bahasa di atas melambangkan lawannya, E taling luas [ɛ], [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/⟨È è⟩ untuk E Taling Luas|sebagai&nbsp;⟨è⟩]]. |- ! colspan=8 | |- ! [[:w:Bahasa Hungary|Hungary]] !! Sebutan (AFA) | rowspan=4 colspan=6 style="text-align:left;" | Bahasa ini melambangkan lawannya, E taling luas [ɛ], sebagai ⟨e⟩ tanpa diakritik (tanda pada huruf). Padahal dalam panduan ini, [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/⟨E e⟩ untuk E Pepet|huruf ⟨e⟩ tak berdiakritik dikhaskan untuk E pepet]]. |- | [[:wikt:en:élet|'''''é'''let'']] || {{IPA|[ˈ'''e'''ːlɛt]}} |- | [[:wikt:en:mindenfelé|''mindenfel'''é''''']] || {{IPA| [ˈmindɛɱfɛl'''e'''ː]}} |- | [[:wikt:en:evégett|''ev'''é'''gett'']] || {{IPA|[ˈɛv'''e'''ːɡɛtː]}} |} ===Nota=== <references/> kwli6z676o6ivk2e8hbahei9647mslh