Wikipedija mtwiki https://mt.wikipedia.org/wiki/Il-Pa%C4%A1na_prin%C4%8Bipali MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter Medja Speċjali Diskussjoni Utent Diskussjoni utent Wikipedija Diskussjoni Wikipedija Stampa Diskussjoni stampa MediaWiki Diskussjoni MediaWiki Mudell Diskussjoni mudell Għajnuna Diskussjoni għajnuna Kategorija Diskussjoni kategorija Portal Diskussjoni portal TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 2 25623 329358 329349 2026-04-15T14:04:49Z Trigcly 17859 /* Artikli ġodda (1965) */ 329358 wikitext text/x-wiki == '''Artikli ġodda (1966)''' == === <u>'''A'''</u> === * [[Aapravasi Ghat]] * [[Aasivissuit-Nipisat: Territorju tal-Kaċċa tal-Inuit bejn is-Silġ u l-Baħar]] * [[Abbazija ta' Corvey]] * [[Abbazija ta' Fontenay]] * [[Abbazija ta' Lorsch]] * [[Abbazija ta' Pannonhalma]] *[[Abbazija ta' Saint-Savin-sur-Gartempe]] *[[Abbazija ta' Sankt Gallen]] *[[Abbazija ta’ Vézelay|Abbazija ta' Vezelay]] *[[Abu al-Fida]] *[[Abu Mena]] *[[Abu Simbel]] *[[Ċentru Storiku ta' Acre|Acre]] *[[Afag Bashirgyzy]] *[[Aflaj tal-Oman]] *[[Afrodisja]] *[[Agadez]] *[[Agostino Carracci]] *[[Agostino Matrenza]] *[[Ahwar tan-Nofsinhar tal-Iraq]] *[[Aigai]] *[[Aït Benhaddou]] *[[Akkwedott ta' Padre Tembleque]] *[[Akkwedott ta' Pontcysyllte]] *[[Akshata Murthy]] *[[Aksum]] *[[Al Qal'a ta' Beni Hammad]] *[[Al Zubarah]] *[[Al-Maghtas]] *[[Alatyr]] *[[Albéric Magnard]] *[[Alberobello]] *[[Albi]] *[[Alcalá de Henares]] *[[Alcide d'Orbigny]] *[[Aleksandr Yakovlevich Khinchin]] *[[Alenush Terian]] *[[Aleppo]] *[[Alessandro Scarlatti]] *[[Alessandro Volta]] *[[Alexander Pushkin]] *[[Alexander Wolszczan]] *[[Aleksandra Smiljanić]] *[[Alfred Hermann Fried]] *[[Alfred Nobel]] *[[Alfredo Casella]] *[[Alois Dryák]] *[[Alto Douro]] *[[Amazigh Marokkin Standard]] *[[Ambohimanga]] *[[Ambra Sabatini]] *[[Amerigo Vespucci]] *[[Amerigo Vespucci (vapur għoli)|''Amerigo Vespucci'' (vapur għoli)]] * [[L-Amerika t'Isfel|Amerka t’Isfel]] * [[L-Amerika ta' Fuq|Amerka ta’ Fuq]] *[[Amilcare Ponchielli]] *[[Anastasia Golovina]] *[[Anders Jonas Ångström]] *[[André Citroën]] *[[André Weil]] *[[Anfiteatru ta' El Jem]] *[[Angelina Mango]] * [[Angkor Wat]] * [[Angra do Heroísmo]] * [[Ani]] * [[Anjar]] * [[Anna Brigadere]] * [[Anna Kyriakou]] *[[Anna Seghers]] *[[Anna Sychravová]] *[[Anne-Sophie Mutter]] *[[Anse aux Meadows]] * [[Antartika]] * [[Anticosti]] * [[Antigua Guatemala]] *[[Antoine de Jussieu]] *[[Antoine de Saint-Exupéry]] *[[Antoinette Miggiani]] *[[Anton Diabelli]] *[[Anuradhapura]] *[[Aplogruppi Y-DNA fit-tribujiet tal-Każakistan]] *[[Aquileia]] *[[Arċipelagu ta' Bijagós]] *[[Arċipelagu ta' Revillagigedo]] *[[Arċipelagu ta' Vega]] *[[Arena Tettonika Żvizzera ta' Sardona]] *[[Arequipa]] *[[Arġentier]] *[[Arġentier (tad-deheb)]] *[[Ark Ġeodetiku ta’ Struve|Ark Ġeodetiku ta' Struve]] *[[Arkata Trijonfali ta' Orange]] *[[Arkeoloġija]] *[[Arkitett]] *[[Arkitettura Mudéjar ta' Aragona]] *[[Arkitettura tas-Seklu 20 ta' Frank Lloyd Wright]] *[[Arles]] *[[Armata tat-Terrakotta]] *[[Arslantepe]] *[[Art tal-Inċens]] *[[Arti Paleolitika fl-Għerien tat-Tramuntana ta' Spanja]] *[[Artiġjan]] *[[Artijiet Għoljin Ċentrali tas-Sri Lanka]] *[[As-Salt]] *[[Asmara]] * [[Assisi]] * [[Assi Ċentrali ta' Beijing]] * [[Assur]] *[[Asuman Baytop]] *[[Athos]] *[[Attrazzjonijiet Ewlenin tar-Renju Antik ta' Saba f'Marib]] *[[Auschwitz]] *[[Austin Camilleri]] *[[Ávila]] *[[Avukat]] === '''<u>B</u>''' === * [[Baalbek]] * [[Babilonja]] * [[Baċir tal-Lag ta' Uvs]] * [[Baċir tax-Xogħol fil-Minjieri ta' Nord-Pas de Calais]] * [[Baeza]] * [[Bagan]] * [[Baħar l-Abjad]] * [[Baħar l-Iswed]] *[[Baħar ta' Wadden]] *[[Baħar tar-Ramel tan-Namibja]] *[[Bajja ta' Dungonab]] *[[Bajja ta' Ha Long]] *[[Bajja ta' Tallinn]] *[[Bajja tal-Klieb il-Baħar]] *[[Bajjad]] *[[Baleron]] *[[Bamberg]] *[[Ban Chiang]] *[[Banská Štiavnica]] *[[Barbier]] *[[Bardejov]] *[[Barokk]] *[[Bartolomé de Escobedo]] *[[Bath, Somerset]] *[[Batlejka]] *[[Battaljun Mediku tal-Ospedalieri]] *[[Battir]] *[[Bauhaus u s-Siti tal-Moviment f'Weimar, f'Dessau u f'Bernau]] *[[Baxkortostan]] *[[Bażi tad-Data tal-Osservazzjoni tal-Kometi]] *[[Bażilika Ewfrasjana ta’ Poreč|Bażilika Ewfrasjana ta' Poreč]] *[[Bażilika ta' San Eġidju]] *[[Beatriz Carrillo]] *[[Beemster]] *[[Béguinage]] *[[Belintersat-1]] *[[BelKA]] *[[Belt Bajda ta' Tel Aviv – il-Moviment Modern]] *[[Belt Kolonjali ta' Santo Domingo]] *[[Belt Projbita]] *[[Belt Storika ta' Ahmadabad]] *[[Belt Storika tal-Kajr]] *[[Belt Storika tal-Moskej ta' Bagerhat]] *[[Belt ta' Guanajuato]] *[[Belt ta' New York]] *[[Belt ta' Vicenza u l-Vilel ta' Palladio fil-Veneto|Belt ta' Viċenza u l-Vilel ta' Palladio fil-Veneto]] *[[Belt Universitarja ta' Caracas]] *[[Bennej]] *[[Berġa tal-Italja, il-Belt Valletta]] *[[Bergpark Wilhelmshöhe]] *[[Bernard Grech]] *[[Betlem]] *[[Betti Alver]] *[[Burkhan Khaldun]] *[[Bidwi]] *[[Bieb il-Belt]] *[[Binjiet Gotiċi Vittorjani u tal-Art Deco ta' Mumbai]] *[[Binjiet Tradizzjonali tal-Asante]] *[[Blat Imkenni ta' Bhimbetka]] *[[Bliet Antiki tal-Pyu]] *[[Bliet Kapitali u Oqbra tar-Renju Antik ta' Koguryo]] *[[Bliet Storiċi tal-Istrett ta' Malakka]] *[[Bobby Charlton]] *[[Bolgar]] *[[Bordeaux]] *[[Borobudur]] *[[Borża ta' Malta]] *[[Bosra]] *[[Bridgetown]] *[[Brook Taylor]] *[[Brú na Bóinne]] *[[Bruno Pizzul]] *[[Bryggen]] *[[Bucha]] *[[Buddha Ġgantesk ta' Leshan]] *[[Bukhara]] *[[Burt Bacharach]] *[[Buskett]] *[[Butrint]] *[[Byblos]] === '''<u>Ċ/C</u>''' === * [[Cáceres (Spanja)]] * [[Calakmul]] * [[Camagüey]] * [[Camino Real de Tierra Adentro]] * [[Campeche]] * [[Canal du Midi]] * [[Canaletto]] * [[Caral]] * [[Carcassonne]] *[[Carl Bosch]] *[[Carl David Anderson]] *[[Carla Fracci]] *[[Carlo Collodi]] *[[Caroline Mikkelsen]] *[[Casco Viejo, il-Panama]] *[[Castel del Monte, Puglia]] *[[Çatalhöyük]] *[[Causses u Cévennes]] *[[Ċensu Apap]] *[[Ċentru Kulturali ta' Heydar Aliyev]] *[[Ċentru Storiku ta' Lijiang]] *[[Ċentru Storiku ta' Macao]] *[[Ċentru Storiku ta' Rauma]] *[[Ċentru Storiku ta' Salvador de Bahia]] *[[Český Krumlov]] *[[Ċetta Chevalier]] *[[Chaîne des Puys]] *[[Chan Chan]] *[[Changdeokgung]] *[[Chankillo]] *[[Charles Jean de la Vallée-Poussin]] *[[Charles-Amédée-Philippe van Loo]] *[[Charles Nicolle]] *[[Charles Richter]] *[[Charles Xuereb]] *[[Charlie Watts]] *[[Chavín]] *[[Choeung Ek]] *[[Chersonesus Tawrika]] *[[Chichén Itzá]] *[[Chilehaus]] *[[Choirokoitia]] *[[Christiansfeld]] *[[Christopher Polhem]] *[[Cidade Velha]] *[[Cienfuegos]] *[[Ċikli ta' affreski tas-seklu 14 ta' Padova]] *[[Cinque Terre]] *[[Ċirkewwa]] *[[Ċittadella Imperjali ta' Thăng Long]] *[[Ċittadella ta' Erbil]] *[[Ċittadella tad-Dinastija Hồ]] *[[Claude Joseph Rouget de Lisle]] *[[Climats u Terroirs ta' Bourgogne]] *[[Colonia del Sacramento]] *[[Copan]] *[[Córdoba, Spanja]] *[[Coro]] *[[Crespi d'Adda]] *[[Ċrieki tal-Ġebel tas-Senegambja]] *[[Cristofano Allori]] *[[Cuenca, l-Ekwador]] *[[Cuenca (Spanja)]] *[[Cueva de las Manos]] *[[Cumalıkızık]] *[[Curzio Maltese]] *[[Cusco]] *[[Cynthia Turner]] *[[Cyrene]] === '''<u>D</u>''' === * [[Daiga Mieriņa]] * [[Damasku]] * [[Daniel Gabriel Fahrenheit]] * [[Danxia]] *[[Dar ta’ Rietveld Schröder|Dar ta' Rietveld Schröder]] *[[Dar tal-Kimeri]] *[[Dar tat-Twelid ta' Martin Luteru]] *[[Dar u Studjo ta' Luis Barragán]] *[[Delos]] *[[Delphi]] *[[Delta ta' Saloum]] *[[Delta ta' Okavango]] *[[Delta tad-Danubju]] *[[Delta tax-xmara Kızılırmak]] *[[Dengfeng]] *[[Dentist]] *[[Denys Shmyhal]] *[[Déodat Gratet de Dolomieu]] *[[Deżert ta' Badain Jaran]] *[[Deżert ta' Lut]] *[[Deżerta tal-isfarġel]] *[[Dholavira]] *[[Diamantina]] *[[Diana, Prinċipessa ta' Wales]] *[[Diaolou]] *[[Diga ta' Karakaya]] *[[Dikjarazzjoni tal-Indipendenza tal-Ukrajna]] *[[Dimitrana Ivanova]] *[[Distrett ta' At-Turaif]] *[[Diy-Gid-Biy]] *[[Dizzjunarju]] *[[Djalett]] *[[Djar Ewlenin ta' Victor Horta fi Brussell]] *[[Djémila]] *[[Djerba]] *[[Dolċier]] *[[Dolmen ta' Menga]] *[[Dolmen ta' Viera]] *[[Dolomiti]] *[[Domenico Allegri]] *[[Domenico Scarlatti]] *[[Domowina]] *[[Domus de Janas]] *[[Domus Rumana]] *[[Donatello]] *[[Dougga]] *[[Draginja Vuksanović-Stanković]] *[[Dubrovnik]] *[[Durmitor]] * [[Dwejra]] === '''<u>E</u>''' === * [[Edgar Preca]] * [[Edward Sexton]] * [[Edinburgu]] * [[Edward de Bono]] * [[Edwin Hubble]] * [[Efesu]] * [[Eise Eisinga]] *[[Ekonomista]] *[[Ekosistema u Relitt tal-Pajsaġġ Kulturali ta' Lopé-Okanda]] *[[El Escorial]] *[[El Jadida]] *[[El Tajin]] *[[El Torcal]] *[[Eladio Dieste]] *[[Eleonora Jenko Groyer]] *[[Elisha Graves Otis]] *[[Elvas]] *[[Emil Nolde]] *[[Emma Andrijewska]] *[[Emma Muscat]] *[[Ernst Schröder]] *[[Esperantoloġija]] *[[Essaouira]] *[[Estrazzjoni terminoloġika]] *[[Ethel Anderson]] *[[Eugenija Šimkūnaitė]] *[[Eugenio Montale]] *[[Eva Ahnert-Rohlfs]] *[[Evelyn Bonaci]] *[[Évora]] *[[Ewropa tal-Lvant]] === '''<u>F</u>''' === * [[Fabbrika ta' Fagus]] * [[Fabbrika ta' Van Nelle]] * [[Fabbrika tal-Azzar ta' Völklingen]] * [[Fabbrika tal-Ħadid ta' Engelsberg]] * [[Fabbrika tal-Ħarir ta' Tomioka]] * [[Fabbrika tal-Injam u tal-Kartun ta' Verla]] * [[Fabbriki tal-Wied ta' Derwent]] * [[Fanal ta' Cordouan]] * [[Fanjingshan]] * [[Fasil Ghebbi]] * [[Fatehpur Sikri]] * [[Fdalijiet Arkeoloġiċi ta' Moenjodaro]] * [[Fdalijiet ta' Gedi]] * [[Fdalijiet ta' León Viejo]] * [[Fdalijiet ta' Loropéni]] * [[Fdalijiet tal-Vihara Buddista f'Paharpur]] * [[Fehme Agani]] *[[Femminiżmu tar-Rom]] *[[Fenno-Skandinavja]] *[[Fernando Botero]] *[[Ferrara]] *[[Ferruccio Lamborghini]] *[[Festival ta' Sanremo]] *[[Fiera Internazzjonali ta' Rachid Karami f'Tripoli]] *[[Figolla]] *[[Firenze]] *[[Fjord tas-Silġ ta' Ilulissat]] *[[Fjords Norveġiżi tal-Punent]] *[[Flora Martirosian]] *[[Fondoq ta' Ironbridge]] *[[Foresti Antiki u Primordjali tal-Fagu tal-Karpazji u ta' Reġjuni Oħra tal-Ewropa]] *[[Foresti Irkanjani]] *[[Foresti Muntanjużi ta' Odzala-Kokoua]] *[[Foresti Sagri ta' Kaya tal-Mijikenda]] *[[Foresti tas-Siġar tar-Rand ta' Madeira]] *[[Foresti Tropikali ta' Gondwana]] *[[Foresti Tropikali tal-Atsinanana]] *[[Foresti Tropikali u Artijiet Mistagħdra Kolkiċi]] *[[Foresti Verġni ta' Komi]] *[[Formazzjonijiet u Għerien Karstiċi Evaporitiċi tar-Reġjun ta' Emilia Romagna]] *[[Forti l-Aħmar]] * [[Forti ta' Agra]] *[[Forti ta' Bahla]] *[[Forti ta' Galle]] *[[Forti ta' Ġesù]] *[[Forti ta' Rohtas]] *[[Fortifikazzjonijiet fuq in-Naħa tal-Karibew tal-Panama: Portobelo-San Lorenzo]] *[[Fortifikazzjonijiet ta’ Kotor|Fortifikazzjonijiet ta' Kotor]] *[[Fortifikazzjonijiet ta' Vauban]] *[[Fortijiet fl-Għoljiet ta' Rajasthan]] *[[Fortijiet u Kastelli tal-Ghana]] *[[Fortizza ta' Diyarbakır]] *[[Fortizza ta' Hwaseong]] *[[Fortizza ta' Pirot]] *[[Fortizza ta' San Nikola]] *[[Fortizza ta' Suomenlinna]] *[[Fortizzi ta' Dacia fil-Muntanji Orăștie]] *[[Fortizzi Tondi tal-Vikingi]] *[[Foss ta' Messel]] *[[Fotografu]] *[[Francesco Guardi]] *[[François-Alphonse Forel]] *[[François Couperin]] *[[François Girardon]] *[[Francois Mauriac]] *[[Franco Migliacci]] *[[Franġisk Zahra]] *[[Frank Drake]] *[[Franz Beckenbauer]] *[[Franz Kafka]] *[[Franz Ritter von Hauer]] *[[Franz von Suppé]] *[[Frawla]] *[[Fray Bentos]] *[[Frédéric Bartholdi]] *[[Friedrich Georg Wilhelm von Struve]] *[[Fritz Albert Lipmann]] * [[Frott]] * [[Fruntieri Rumani Ġermaniċi t'Isfel]] * [[Fruntieri Rumani ta' Dacia]] * [[Fruntieri Rumani tad-Danubju]] * [[Fruntieri tal-Imperu Ruman]] *[[Fuji]] *[[Furnar]] === '''<u>Ġ</u>''' === * [[Ġardinar]] *[[Ġebla ta' Rosetta]] * [[Ġebla tal-Ġeneral]] * [[Ġeoloġija]] * [[Ġeriko tal-Qedem]] * [[Ġerusalemm]] * [[Ġibjun ta' Bovilla]] * [[Ġibjun ta' Kiev]] * [[Ġnien Botaniku ta' Padova]] * [[Ġnien Persjan]] * [[Ġobon ta' Jāņi]] * [[Ġonna Botaniċi Rjali ta' Kew]] * [[Ġonna Botaniċi ta' Singapore]] * [[Ġonna Klassiċi ta' Suzhou]] * [[Ġonna ta' Hevsel]] * [[Ġonna ta' Shalimar]] *[[Ġurnalist]] === '''<u>G</u>''' === * [[Gammelstad]] * [[Gamzigrad]] * [[Gati tal-Punent]] * [[Gebel Barkal]] * [[Geirangerfjord]] * [[Genova: It-Toroq Ġodda u s-Sistema tal-Palazzi tal-Listi]] *[[Georg Ohm]] *[[Georg von Békésy]] *[[George Gallup]] *[[Georges Bernanos]] *[[Georges J.F. Kohler]] *[[Gerbrand van den Eeckhout]] *[[Getbol, il-Pjanuri tal-Marea tal-Korea t'Isfel]] *[[Ghadamès]] *[[Giacomo Barozzi da Vignola]] *[[Giacomo Zanella]] *[[Giampiero Galeazzi]] *[[Gianni Vella]] *[[Gigi Riva]] *[[Giorgia Meloni]] *[[Giorgio Vasari]] *[[Giosuè Carducci]] *[[Giotto]] *[[Giovanni Arduino]] *[[Giovanni Battista Belzoni]] *[[Giovanni Boccaccio]] *[[Giovanni Paisiello]] *[[Giovanni Papini]] *[[Giulio Natta]] *[[Gjirokastër]] *[[Glossarju]] *[[Göbekli Tepe]] *[[Goffredo Mameli]] *[[Goiás]] *[[Golf ta' California]] *[[Golf ta' Porto]] *[[Gonbad-e Qābus]] *[[Gordion]] *[[Gösta Mittag-Leffler]] *[[Gotiku]] *[[Gran Ordni tar-Re Tomislav]] *[[Grand Pré]] *[[Grand-Bassam]] *[[Grand Place, Brussell]] *[[Graz]] *[[Grazia Deledda]] *[[Greenland]] *[[Gregorio Allegri]] *[[Gremxula ta' Malta]] *[[Grotta ta' Chauvet]] *[[Grotti ta' Longmen]] *[[Grotti ta' Yungang]] *[[Grupp ta' Monumenti ta' Khajuraho]] *[[Grupp ta' Monumenti ta' Mahabalipuram]] *[[Guillaume Cornelis van Beverloo]] *[[Guimarães]] *[[Gustave Charpentier]] * [[Gżejjer Eolji]] * [[Gżejjer Falkland]] * [[Gżejjer Galapagos]] * [[Gżejjer Marquesas]] * [[Gżejjer Solovetsky]] * [[Gżejjer Sub-Antartiċi ta' New Zealand]] * [[Gżejjer ta' Amami-Ōshima, ta' Tokunoshima u ta' Iriomote, u t-Tramuntana ta' Okinawa]] * [[Gżejjer ta' Ogasawara]] * [[Gżejjer tal-Blat]] * [[Gżejjer tal-Qroll ta' Aldabra]] * [[Gżejjer tal-Qroll ta' Bikini]] * [[Gżejjer tal-Qroll ta' Rocas]] * [[Gżejjer tan-Nofsinhar u Ibħra Awstrali Franċiżi]] * [[Gżira Heard u l-Gżejjer McDonald]] * [[Gżira Inaċċessibbli]] * [[Gżira Sagra ta' Okinoshima u Siti Assoċjati fir-Reġjun ta' Munakata]] * [[Gżira ta' Cocos]] * [[Gżira ta' Fraser]] * [[Gżira ta' Gorée]] * [[Gżira ta' Henderson]] *[[Gżira ta' Jeju]] *[[Gżira ta' Kunta Kinteh]] *[[Gżira ta' Lord Howe]] *[[Gżira ta' Macquarie]] *[[Gżira ta' Mozambique]] *[[Gżira ta' Pico]] *[[Gżira ta' Robben]] *[[Gżira ta' Saint-Louis]] *[[Gżira ta' Tiwai]] *[[Gżira ta' Wrangel]] *[[Gżira tal-Mużewijiet]] === '''<u>GĦ</u>''' === * [[Għajn Tuffieħa]] * [[Għalliem]] *[[Għar Dalam]] *[[Għar ta' Altamira]] *[[Għar ta' Gorham]] *[[Għar ta' Karain]] *[[Għar ta' Optymistychna]] *[[Għar ta' Vjetrenica]] *[[Għar tal-Apokalissi]] *[[Għar tal-Irħam]] *[[Għar tas-Silġ ta' Dobšiná]] *[[Għarb]] *[[Għelieqi Mtarrġa tar-Ross tal-Cordilleras tal-Filippini]] *[[Għerien Karstiċi ta' Aggtelek u tas-Slovakkja]] *[[Għerien ta' Ajanta]] *[[Għerien ta' Elephanta]] *[[Għerien ta' Ellora]] *[[Għerien ta' Mogao]] *[[Għerien ta’ Škocjan|Għerien ta' Škocjan]] *[[Għerien u Arti tal-Era Glaċjali fil-Jura tas-Swabja]] *[[Għid]] *[[Għoljiet, Djar u Kantini ta' Champagne]] *[[Għoljiet Sagri ta' Piemonte u ta' Lombardia]] *[[Għoljiet ta' Donets]] *[[Għoljiet ta' Matobo]] *[[Għoljiet tal-Prosecco ta' Conegliano u Valdobbiadene]] === '''<u>H</u>''' === * [[Hagia Sophia]] * [[Hahoe]] * [[Haley Bugeja]] * [[Halloumi]] * [[Hallstatt]] * [[Hampi]] *[[Hans Geiger]] *[[Hans Memling]] *[[Hans Spemann]] *[[Harar]] *[[Harry Belafonte]] *[[Hatı Çırpan]] *[[Hatra]] *[[Hattusha]] *[[Hawa Mahal]] *[[Hebron]] *[[Hedeby]] *[[Hegmataneh]] *[[Hegra]] *[[Heinrich Hertz]] *[[Helena Kottler Vurnik]] *[[Henri Fantin-Latour]] *[[Henri Frederic Amiel]] *[[Hermannus Contractus]] *[[Hideki Shirakawa]] *[[Hideki Yukawa]] *[[Hildesheim]] *[[Höga Kusten]] *[[Hoh Xil]] *[[Hội An]] *[[Holašovice]] *[[Hollókő]] *[[Hongcun]] *[[Hospicio Cabañas]] *[[Hospital de Sant Pau]] *[[Hovgården]] *[[Howard Carter]] *[[Hryhorii Kvitka-Osnovianenko]] *[[Huangshan]] *[[Hubert de Givenchy]] === '''<u>Ħ</u>''' === * [[Ħaġar Megalitiku ta' Carnac]] * [[Ħaġar ta' Jelling]] *[[Ħajt il-Kbir taċ-Ċina]] *[[Ħitan Rumani ta' Lugo]] *[[Ħsad tal-Perli fil-Bahrain]] === '''<u>I</u>''' === * [[Ibn Battuta]] * [[ICOMOS]] * [[Idolu ta' Shigir]] * [[Idrija]] * [[Ilha Grande]] * [[Il'ja Prigožini]] * [[Impjant Nukleari ta' Zaporizhzhia]] *[[Impjant tal-Ippompjar bl-Istim ta' Wouda]] *[[Impjanti tan-Nitrat tal-Potassju ta' Humberstone u ta' Santa Laura]] *[[Inara Luigas]] *[[Inċiżjonijiet fuq il-Blat f’Valcamonica|Inċiżjonijiet fuq il-Blat f'Valcamonica]] *[[Independence Hall]] *[[Indiċi]] *[[Industrija tal-lavanja f'Wales]] *[[Ingredjent]] *[[Intaljatur]] *[[Ipoġew ta’ Ħal Saflieni|Ipoġew ta' Ħal Saflieni]] * [[Ipproċessar testwali]] * [[Irdumijiet ta' Bandiagara]] * [[Iremel]] * [[Irħula Antiki ta' Djenné]] * [[Irħula Kbar bi Spa fl-Ewropa]] * [[Irpin]] * [[Irziezet Imżejnin ta' Hälsingland]] *[[Isabella d'Este]] *[[ISBN]] *[[Istitut tar-Riċerka dwar il-Foresti tal-Malażja]] *[[Istmu Kuronjan]] *[[Ivan Turgenev]] *[[Ivrea]] === '''<u>J</u>''' === * [[Jacinto Benavente]] * [[Jaipur]] * [[Jakob Bogdani]] * [[Jan Novák]] *[[Jantar Mantar, Jaipur]] *[[Jarrod Sammut]] *[[Jean Antoine Houdon]] *[[Jean Dieudonné]] *[[Jean Picard]] *[[Jebel Faya]] *[[Jeddah]] *[[Jodensavanne]] *[[Joggins]] *[[Johann Christian Bach]] *[[Johan Jensen]] *[[John Edward Critien]] *[[John Kendrew]] *[[John Strutt Rayleigh]] *[[Jongmyo]] *[[Jørgen Pedersen Gram]] *[[Josef Hoffman]] *[[Joseph Louis Gay-Lussac]] *[[Joya de Cerén]] *[[Jože Plečnik]] *[[Jules Pascin]] *[[Julia Malinova]] *[[Julia Sanina]] *[[Júlia Sigmond]] *[[Julio Baghy]] *[[Julius Wagner-Jauregg]] *[[Jum il-Ġifa]] *[[Jum il-Lingwa Erżjana]] *[[Jum l-Ewropa]] *[[Jum Zamenhof]] === '''<u>K</u>''' === * [[Kaċċa bl-ajkli]] * [[Kairouan]] * [[Kaja Kallas]] *[[Kalwaria Zebrzydowska]] *[[Kampnari tal-Belġju u ta' Franza]] *[[Kanal il-Kbir (iċ-Ċina)]] *[[Kanal ta' Rideau]] *[[Kanali ta' Amsterdam]] *[[Kandy]] *[[Kappella]] *[[Karavanseraj Persjani]] *[[Karbalayi Safikhan Karabakhi]] *[[Karl Ferdinand Braun]] *[[Karl Weierstrass]] *[[Karlskrona]] *[[Karlu III]] *[[Kasbah tal-Alġier]] *[[Kaskati ta' Galdelsha]] *[[Kaskati ta' Vitorja]] *[[Kastell ta' Ankara]] *[[Kastell ta' Durham]] *[[Kastell ta' Himeji]] *[[Kastell ta’ Kroměříž|Kastell ta' Kroměříž]] *[[Kastell ta' Kronborg]] *[[Kastell ta' Kuressaare]] *[[Kastell ta’ Litomyšl|Kastell ta' Litomyšl]] *[[Kastell ta' Lubart]] *[[Kastell ta’ Malbork|Kastell ta' Malbork]] *[[Kastell ta' Nesvizh]] *[[Kastell ta' Neuschwanstein]] *[[Kastell ta' Paphos]] *[[Kastell ta' San Pedro de la Roca]] *[[Kastell ta' Spiš]] *[[Kastell ta' Wartburg]] *[[Kastell ta' Zerzevan]] *[[Kastelli ta' Augustusburg u Falkenlust fi Brühl]] *[[Kastelli ta' Bellinzona]] *[[Kastelli u Swar tal-Irħula tar-Re Dwardu fi Gwynedd]] *[[Katarina Vitale]] * [[Katidral]] *[[Katidral ta' Aachen]] *[[Katidral ta' Amiens]] *[[Katidral ta' Bourges]] *[[Katidral ta' Burgos]] *[[Katidral ta' Canterbury]] *[[Katidral ta' Chartres]] *[[Katidral ta' Köln]] *[[Katidral ta' León, Nikaragwa]] *[[Katidral ta' Naumburg]] *[[Katidral ta' Reims]] *[[Katidral ta' Roskilde]] *[[Katidral ta' Santa Sofija (Kiev)]] *[[Katidral ta’ Šibenik|Katidral ta' Šibenik]] *[[Katidral ta' Speyer]] *[[Katidral ta' Tournai]] *[[Katidral ta' Zvartnots]] *[[Katidral tat-Trasfigurazzjoni, Dnipro]] *[[Katina Muntanjuża ta' Ennedi]] *[[Katina Muntanjuża ta’ Meskheti]] *[[Katina Muntanjuża ta' Mulanje]] *[[Katsiaryna Barysevich]] *[[Kauksi Ülle]] *[[Kaunas]] *[[Kavallier ta' Madara]] * [[Kavallier ta’ San Ġakbu|Kavallier ta' San Ġakbu]] * [[Kawkasu tal-Punent]] *[[Kelma]] *[[Kerkuane]] *[[Kernavė]] *[[Kewkbet is-Safar]] *[[Khami]] *[[Khinalug]] *[[Khiva]] *[[Khor Rori]] *[[Khorramabad]] *[[Khuttal]] *[[Kibbeh]] *[[Kiki Kogelnik]] *[[Kinderdijk]] *[[Kirurgu]] *[[Kizhi Pogost]] *[[Kladruby nad Labem]] * [[Klima ta' Malta]] * [[Klondike]] * [[Kluane / Wrangell–St. Elias / Bajja tal-Glaċieri / Tatshenshini-Alsek]] * [[Knarik Vardanyan]] * [[Knejjes Barokki tal-Filippini]] * [[Knejjes Imħaffrin fil-Blat ta' Ivanovo]] * [[Knejjes Imħaffrin fil-Blat ta' Lalibela]] *[[Knejjes Impittrin fir-Reġjun ta’ Troodos|Knejjes Impittrin fir-Reġjun ta' Troodos]] *[[Knejjes Rumaneski Katalani tal-Vall de Boí]] *[[Knejjes ta' Chiloé]] *[[Knejjes tal-Injam ta' Maramureș]] *[[Knejjes tal-Injam tal-Karpazji Slovakki]] *[[Knejjes tal-Injam tan-Nofsinhar ta’ Małopolskie]] *[[Knejjes tal-Iskola tal-Arkitettura ta' Pskov]] *[[Knejjes tal-Moldavja]] *[[Knejjes tal-Paċi]] *[[Knejjes u Kunventi ta' Goa]] *[[Knisja Antika ta' Petäjävesi]] *[[Knisja ta' Atlántida]] *[[Knisja ta' Boyana]] *[[Knisja ta' San Ġwann f'Kaneo]] *[[Knisja ta' San Nikola tas-Saqaf]] *[[Knisja ta' Santa Margerita]] *[[Knisja ta' Santa Marija tal-Grazzji (Milan)|Knisja ta' Santa Marija tal-Grazzji, Milan]] *[[Knisja tal-Injam ta' Urnes]] *[[Knisja tal-Paċi fi Świdnica]] *[[Knisja tal-Pellegrinaġġ ta' San Ġwann ta' Nepomuk|Knisja tal-Pellegrinaġġ ta’ San Ġwann ta' Nepomuk]] *[[Knisja tal-Pellegrinaġġi ta' Wies]] *[[Knisja tal-Verġni Marija ta' Arakos]] *[[Knisja tal-Vitorja]] *[[Koh Ker]] *[[Kok]] *[[Kolomenskoye]] *[[Kolonja tal-Artisti ta' Darmstadt]] *[[Kolonji tal-Benevolenza]] *[[Kolonna ta' Ġuljanu]] *[[Kolonna tat-Trinità Mqaddsa, Olomouc]] * [[Kolossew]] * [[Konso]] *[[Konversazzjoni]] *[[Korfù]] *[[Kosta Ġurassika]] *[[Kosta ta' Amalfi]] *[[Kosta ta' Ningaloo]] *[[Kostituzzjoni ta’ Malta|Kostituzzjoni ta' Malta]] *[[Kotlovina]] *[[Koutammakou]] *[[Krak des Chevaliers]] *[[Krakovja]] *[[Krater ta' Logoisk]] *[[Krater ta' Vredefort]] *[[Kremlin ta' Kazan]] *[[Kremlin ta’ Moska|Kremlin ta' Moska]] *[[Kreta]] *[[Krisztina Tóth]] *[[Krzemionki]] *[[Ksour Antiki ta' Ouadane, Chinguetti, Tichitt u Oualata]] *[[Kujataa]] *[[Kulangsu]] *[[Kuldīga]] *[[Kulleġġ Navali Rjali Antik]] *[[Kultura ta' Chaco]] *[[Kultura ta' Chinchorro]] *[[Kultura ta' Liangzhu]] *[[Kumpanija Ferrovjarja Retika]] *[[Kumpless Modern ta' Pampulha]] *[[Kumpless Monumentali ta' Brâncuși f'Târgu Jiu]] *[[Kumpless ta' Konservazzjoni tal-Amażonja Ċentrali]] *[[Kumpless ta' W-Arly-Pendjari]] *[[Kumpless tal-Bażar Storiku ta' Tabriz]] *[[Kumpless tal-Foresti ta' Dong Phayayen-Khao Yai]] *[[Kumpless tal-Foresta ta' Kaeng Krachan]] *[[Kumpless tal-Kastell ta' Mir]] *[[Kumpless tal-Khānegāh u tas-Santwarju tax-Xejikk Safi al-din f'Ardabil]] *[[Kumpless tal-Monumenti ta' Huế]] *[[Kumpless tal-Muntanji u tat-Tempji ta' Chengde]] *[[Kumpless tal-Oqbra ta' Koguryo]] *[[Kumpless tal-Pajsaġġ ta' Tràng An]] *[[Kumpless u l-Estancias tal-Ġiżwiti ta' Córdoba]] *[[Kumplessi Monastiċi Armeni tal-Iran]] *[[Kumplessi Petroglifiċi tal-Altai tal-Mongolja]] *[[Kumplessi Sagri tal-Hoysala]] *[[Kumitat tal-Wirt Dinji]] *[[Kunvent Benedittin ta' San Ġwann f'Müstair]] *[[Kunvent ta' Kristu f'Tomar]] *[[Kunvent ta' Spiš]] *[[Kunvent ta’ Novodevichy|Kunvent ta' Novodevichy]] *[[Kunya-Urgench]] *[[Kuruna ta' Zvonimir]] *[[Kutná Hora]] === '''<u>L</u>''' === * [[L-Arti]] * [[L-Ewwel Mara jew Raġel ta' Malta]] * [[Lag ta' Baikal]] * [[Lag ta' Brebeneskul]] * [[Lag ta' Laach]] * [[Lag tal-Punent, Hangzhou]] * [[Lagi ta' Ounianga]] * [[Lag ta' Skadar]] * [[Lagi ta' Willandra]] * [[Lake District]] * [[Lamu]] *[[Landier]] *[[Lapponja Żvediża]] *[[Las Médulas]] *[[Lascaux]] *[[Lavaux]] *[[Lavra tat-Trinità ta' San Serġjo]] *[[Lazzaro Pisani]] *[[Le Corbusier]] *[[Le Havre]] *[[Le Locle]] *[[Leptis Magna]] *[[Lessikoloġija]] * [[Lessiku]] * [[Letoon]] * [[Lev Davidovich Landau]] * [[Lev Semenovič Pontrjagin]] * [[Levoča, il-Kastell ta' Spiš u l-monumenti kulturali assoċjati]] * [[Levuka]] * [[Leyla Mammadbeyova]] * [[Liftijiet Idrawliċi tal-Canal du Centre]] *[[Lika Kavzharadze]] *[[Lima]] *[[Lingwa Erżjana]] *[[Lingwa Ġermaniża]] *[[Linja ferrovjarja ta’ Semmering|Linja ferrovjarja ta' Semmering]] *[[Linja Ferrovjarja Trans-Iranjana]] *[[Linji Ferrovjarji tal-Muntanji tal-Indja]] *[[Linji ta' Nazca]] *[[Linji tal-Ilma Difensivi Olandiżi]] *[[Lista ta’ binjiet ta’ Gaudí]] *[[Lista ta' kumpaniji elenkati fil-Borża ta' Malta]] *[[Lista ta' Membri tal-Parlament ta' Malta, 2017–2022]] *[[Lista ta' peniżoli]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'Andorra]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'Ċipru]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'Iżrael]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'Kuba]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'Madagascar]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'Malta]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'San Marino]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fi Franza]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fi Spanja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji taċ-Ċekja|Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fiċ-Ċekja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fiċ-Ċilì]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fiċ-Ċina]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fid-Danimarka]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Bangladesh]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Belarussja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Belġju]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Bożnija-Ħerzegovina]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Brażil]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Bulgarija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Filippini]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Finlandja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Ġappun]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Ġermanja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Ġordan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Georgia]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Greċja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Jemen]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Kambodja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Kanada]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Karibew]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Każakistan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Kenja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Kirgistan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Kolombja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Korea t'Isfel]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Korea ta' Fuq]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Kroazja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Laos]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Latvja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Litwanja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Lussemburgu]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Lvant tal-Asja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Lvant tal-Ewropa]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Maċedonja ta' Fuq]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Malażja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Marokk]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Mauritania]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Messiku]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Moldova]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Mongolja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Montenegro]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Myanmar]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Pakistan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Palestina]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Perù]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Polonja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Portugall]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Punent tal-Asja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Punent tal-Ewropa]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Vjetnam]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fin-Nepal]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fin-Netherlands]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fin-Nofsinhar tal-Asja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fin-Nofsinhar tal-Ewropa]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fin-Norveġja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fir-Renju Unit]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fir-Rumanija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fir-Russja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fis-Serbja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fis-Sirja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fis-Slovakkja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fis-Slovenja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fis-Sri Lanka]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Taġikistan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Tajlandja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Tanzanija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Tramuntana tal-Asja u fl-Asja Ċentrali]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Tramuntana tal-Ewropa]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Tuneżija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Turkija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Turkmenistan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fix-Xlokk tal-Asja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Afganistan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Afrika]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Afrika t'Isfel]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Albanija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Amerka Ċentrali]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Amerka t'Isfel]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Amerka ta' Fuq]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Arabja Sawdija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Arġentina]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Armenja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Awstralja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Awstrija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Ażerbajġan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Eġittu]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Estonja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Etjopja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Indja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Indoneżja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Iran]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Irlanda]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Istati Għarab]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Istati Uniti]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Italja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Iżlanda]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Iżvezja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Iżvizzera]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Oċeanja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Ukrajna]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Ungerija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Użbekistan]] *[[Liz Truss]] *[[Loġġa tal-Ħarir]] *[[Longobardi fl-Italja: Postijiet tal-Poter (568-774 W.K.)]] *[[Lorenzo de' Medici]] *[[Lorenzo Gafà]] *[[Lorenzo Valla]] *[[Luang Prabang]] *[[Lübeck]] *[[Lucavsala]] *[[Lucia Piussi]] *[[Lučka Kajfež Bogataj]] *[[Ludmila tal-Boemja]] *[[Ludovico Ariosto]] *[[Ludovico Carracci]] *[[Ludwik Lejzer Zamenhof]] *[[Luigi Boccherini]] *[[Luigi Galvani]] *[[Luigi Pirandello]] *[[Lumbini]] *[[Luna 26]] *[[Lunenburg]] *[[Lvant ta' Rennell]] *[[Lviv]] *[[Lyon]] *[[Lyubov Panchenko]] === '''<u>M</u>''' === * [[Maċedonit]] * [[Machu Picchu]] * [[Madinat Al-Zahra]] *[[Mafkar tal-Paċi ta' Hiroshima]] *[[Magda Šaturová-Seppová]] *[[Maison Carrée]] * [[Malta taħt il-Franċiżi]] *[[Maltin]] *[[Måneskin]] *[[Manhush]] *[[Manto Mavrogenous]] *[[Mantova]] *[[Margaret Abela]] *[[Maria De Filippi]] *[[Maria Dobroniega ta' Kiev]] *[[Maria Grollmuß]] *[[Marian Smoluchowski]] *[[Mario Draghi]] *[[Mário Zagallo]] *[[Marrakesh]] *[[Marta Kos]] *[[Martinu I ta' Sqallija]] *[[Mary Chronopoulou]] *[[Mary Fenech Adami]] *[[Mary Moser]] *[[Masada]] *[[Masġar tal-Palm ta' Elche]] *[[Maurizio Costanzo]] *[[Mawżolew ta’ Khoja Ahmed Yasawi]] *[[Maymand]] *[[Mbanza Kongo]] *[[Medalja ta' Marian Smoluchowski]] *[[Medina ta' Sousse]] *[[Melka Kunture]] *[[Mérida (Spanja)]] *[[Merill]] *[[Meroe]] *[[Merv]] *[[Meteora]] *[[Michael Refalo]] *[[Michail Glinka]] *[[Mikhail Ostrogradsky]] *[[Milan]] *[[Mileva Filipović]] *[[Mimoza Kusari-Lila]] *[[Mina tal-Imħabba ta' Klevan]] *[[Minaret ta' Jam]] *[[Minjiera Storika tal-Fidda f'Tarnowskie Góry]] *[[Minjiera tal-Faħam ta' Ombilin]] *[[Minjiera tal-Fidda ta' Iwami Ginzan]] *[[Minjiera tal-Melħ ta’ Wieliczka]] *[[Minjiera tar-Ram ta' Falun]] *[[Minjieri tad-Deheb tal-Gżira ta' Sado]] *[[Minjieri taż-Żnied Neolitiċi ta' Spiennes]] *[[Mira Alečković]] *[[Mirella Freni]] *[[Miroslav Řepa]] *[[Missjonijiet Franġiskani fis-Sierra Gorda ta' Querétaro]] *[[Missjonijiet ta' San Antonio]] *[[Missjonijiet tal-Ġiżwiti fost il-Guarani]] *[[Missjonijiet tal-Ġiżwiti ta' Chiquitos]] *[[Missjonijiet tal-Ġiżwiti ta' La Santísima Trinidad de Paraná u Jesús de Tavarangue]] *[[Mnajdra]] *[[Modena]] *[[Mogħdija tal-Ġgant]] *[[Moidam]] *[[Monasteri fuq ix-xaqlibiet ta' Popocatépetl]] *[[Monasteri ta' Yuso u ta' Suso]] *[[Monasteru ta' Alcobaça]] *[[Monasteru ta' Batalha]] *[[Monasteru ta' Ferapontov]] *[[Monasteru ta' Gelati]] *[[Monasteru ta' Geghard]] *[[Monasteru ta’ Gračanica|Monasteru ta' Gračanica]] *[[Monasteru ta' Haghpat]] *[[Monasteru ta' Hoge]] *[[Monasteru ta' Horezu]] *[[Monasteru ta' Hosios Loukas]] *[[Monasteru ta' Maulbronn]] *[[Monasteru ta' Neghuts]] *[[Monasteru ta' Poblet]] *[[Monasteru ta' Rila]] *[[Monasteru ta' San Ġwann it-Teologu]] *[[Monasteru ta' San Ilarjun]] *[[Monasteru ta' Sanahin]] *[[Monasteru ta' Santa Katarina]] *[[Monasteru ta' Sopoćani]] *[[Monasteru ta' Studenica]] *[[Monasteru ta' Voroneț]] *[[Monasteru tal-Ġlormini]] *[[Monasteru Rjali ta' Santa Marija ta' Guadalupe]] *[[Monika Kryemadhi]] *[[Møns Klint]] *[[Mont-Saint-Michel]] *[[Monte Albán]] *[[Monte San Giorgio]] *[[Monte Titano]] *[[Monticello]] * [[Monument]] * [[Monument Nazzjonali ta' Żimbabwe l-Kbir]] * [[Monumenti Bojod ta' Vladimir u ta' Suzdal]] * [[Monumenti Buddisti fl-inħawi ta' Hōryū-ji]] * [[Monumenti Paleokristjani u Biżantini ta' Thessaloniki]] * [[Monumenti Rumani, il-Katidral ta' San Pietru u l-Knisja tal-Madonna fi Trier]] * [[Monumenti Storiċi f'Novgorod u fl-Inħawi]] * [[Monumenti Storiċi ta' Kjoto Antika (Bliet ta' Kjoto, Uji u Ōtsu)]] * [[Monumenti Storiċi ta' Makli]] *[[Monumenti Storiċi ta' Nara]] *[[Monumenti ta' Oviedo u tar-Renju tal-Asturjas]] *[[Monumenti tal-Ġebel taċ-Ċriev]] *[[Monumenti u Siti Storiċi f'Kaesong]] *[[Monumenti u Siti Storiċi ta' Hiraizumi]] *[[Morelia]] *[[Moritz Cantor]] *[[Moskea Antika ta' Edirne]] *[[Moskea l-Kbira u Sptar ta' Divriği]] *[[Moskea ta' Arif Agha]] *[[Moskea ta’ Selimiye, Edirne]] *[[Moskea tal-Ġimgħa ta' Esfahan]] *[[Moskea tat-Tatari]] *[[Moskej bi stil Sudaniż fit-Tramuntana tal-Kosta tal-Avorju]] *[[Moskej tal-Pilastri tal-Injam tal-Anatolja Medjevali]] *[[Motoori Norinaga]] *[[Mramorje]] *[[Mtskheta]] *[[Muhammad al-Idrisi]] *[[Muħammed]] *[[Muniċipju ta' Bremen]] *[[Muntanja Pelée]] *[[Muntanja Qingcheng]] *[[Muntanja ta' Kumgang]] *[[Muntanja Wutai]] *[[Muntanji Blu u John Crow]] *[[Muntanji Makhonjwa ta' Barberton]] *[[Muntanji ta' Homolje]] *[[Muntanji tad-Deheb ta' Altai]] *[[Muntanji tal-Krimea]] *[[Muntanji Wudang]] *[[Muntanji Wuyi]] *[[Mużew Nazzjonali tal-Montenegro]] *[[Mużew ta' Plantin-Moretus]] *[[Mużew ta' Trojja]] *[[Myśliwska]] *[[Mystras]] === '''<u>N</u>''' === * [[Nærøyfjord]] * [[Nadur]] * [[Nagorno-Karabakh]] * [[Naħla tal-għasel ta' Malta]] * [[Nalanda Mahavihara]] * [[Namhansanseong]] * [[Nancy]] * [[Nan Madol]] *[[Napli]] *[[Naryn-Kala]] *[[Nataliya Kobrynska]] *[[Nea Moni ta' Chios]] *[[Nekropoli]] *[[Nekropoli ta' Beit She'arim]] *[[Nekropoli ta' Monterozzi]] *[[Nemrut Dağı]] *[[Nessebar]] *[[New Lanark]] *[[New Secret (jott)]] *[[Nexhmije Pagarusha]] *[[Nicolas-Claude Fabri de Peiresc]] *[[Nicolas-Joseph Cugnot]] *[[Nicolas Flamel]] *[[Nicolau Coelho]] *[[Nida]] *[[Nika Križnar]] *[[Nikkō]] *[[Nino Ramishvili]] *[[Nisa (Turkmenistan)]] *[[Nisa f’Malta]] *[[Nisa fl-elezzjonijiet ġenerali ta’ Malta]] *[[Nizza]] *[[Norman Morrison]] *[[Nutar]] === '''<u>O</u>''' === * [[Oażi ta' Al-Ahsa]] * [[Olga Tass]] *[[Olimpja]] *[[Olinda]] *[[Ophrys caucasica|''Ophrys caucasica'']] *[[Oplontis]] *[[Opri Venezjani tad-Difiża bejn is-sekli 15 u 17: Stato da Terra – Stato da Mar tal-Punent]] *[[Oqbra imperjali tad-dinastija Xixia]] *[[Oqbra imperjali tad-dinastiji Ming u Qing]] *[[Oqbra Rjali tad-Dinastija Joseon]] *[[Oqbra ta' Mozu]] *[[Oqbra tar-Rejiet ta' Buganda f'Kasubi]] *[[Ortografija Litwana]] *[[Osservatorji Astronomiċi tal-Università Federali ta' Kazan]] *[[Osservatorju ta' Črni Vrh]] *[[Osservatorju ta' Jodrell Bank]] *[[Osservatorju ta' Rozhen]] *[[Osun-Osogbo]] *[[Otto Toeplitz]] *[[Ouro Preto]] === '''<u>P</u>''' === * [[Pablo Neruda]] * [[Pagoda ta' Vinh Nghiem]] * [[Pajsaġġ Agrikolu tan-Nofsinhar ta' Öland]] * [[Pajsaġġ Arkeoloġiku tal-Ewwel Pjantaġġuni tal-Kafè fix-Xlokk ta' Kuba]] * [[Pajsaġġ Arkeoloġiku tas-Sassanidi fil-Provinċja ta' Fars]] * [[Pajsaġġ Industrijali ta' Blaenavon]] * [[Pajsaġġ Karstiku tan-Nofsinhar taċ-Ċina]] * [[Pajsaġġ Kulturali ta' ǂKhomani]] * [[Pajsaġġi Kulturali ta' Bassari, Fula u Bedik]] * [[Pajsaġġ Kulturali ta' Budj Bim]] * [[Pajsaġġ Kulturali ta' Gedeo]] * [[Pajsaġġ Kulturali ta' Hawraman/Uramanat]] * [[Pajsaġġ Kulturali ta' Le Morne]] * [[Pajsaġġ Kulturali ta’ Lednice-Valtice]] * [[Pajsaġġ Kulturali ta' Sukur]] * [[Pajsaġġ Kulturali tal-Għelieqi Mtarrġa tar-Ross ta' Honghe Hani]] * [[Pajsaġġ Kulturali tal-Kafè tal-Kolombja]] * [[Pajsaġġ Kulturali tal-Lag ta' Kenozero]] * [[Pajsaġġ Kulturali tal-Wied ta' Orkhon]] * [[Pajsaġġ Kulturali tat-Tinqix fuq il-Blat f'Gobustan]] * [[Pajsaġġ Kulturali tat-Tpittir fuq il-Blat ta' Zuojiang]] * [[Pajsaġġ Kulturali u Botaniku ta' Richtersveld]] * [[Pajsaġġ Kulturali u l-Fdalijiet Arkeoloġiċi tal-Wied ta' Bamiyan]] * [[Pajsaġġi Militari tal-Imperu Maratha fl-Indja]] * [[Pajsaġġ tal-Kaċċa Medjevali fit-Tramuntana ta' Zealand]] * [[Pajsaġġ tal-Vinji ta' Piemonte: Langhe-Roero u Monferrato]] * [[Pajsaġġ tax-Xogħol fil-Minjieri ta' Cornwall u l-Punent ta' Devon]] * [[Pajsaġġi ta' Dauria]] * [[Pál Maléter]] * [[Palazz Irjali ta' Aranjuez]] *[[Palazz Irjali ta' Caserta]] *[[Palazz Mariinskyi]] *[[Palazz ta' Blenheim]] *[[Palazz ta’ Djoklezjanu|Palazz ta' Djoklezjanu]] *[[Palazz ta' Drottningholm]] *[[Palazz ta' Eggenberg]] *[[Palazz ta' Fontainebleau]] *[[Palazz ta' Golestan]] *[[Palazz ta' Ishak Paşa]] *[[Palazz ta' Mafra]] *[[Palazz ta' Orbeliani]] *[[Palazz ta' Potala]] *[[Palazz ta’ Schönbrunn|Palazz ta' Schönbrunn]] *[[Palazz ta’ Stoclet|Palazz ta' Stoclet]] *[[Palazz ta' Versailles]] *[[Palazz tal-Khan]] *[[Palazz tas-Sajf]] *[[Palazz tax-Shirvanshah]] *[[Palazzi Minojċi]] *[[Palazzi Rjali ta' Abomey]] *[[Palazzi u Parks ta' Potsdam u Berlin]] *[[Palenque]] *[[Palermo Għarbija-Normanna u l-Katidrali ta' Cefalù u Monreale]] *[[Palestina]] *[[Palianytsia]] *[[Palmaria]] *[[Palmyra]] *[[Pamukkale]] *[[Panamá Viejo]] *[[Papa Ljun XIV]] *[[Papahānaumokuākea]] *[[Paquimé]] *[[Paramaribo]] *[[Park Arkeoloġiku Nazzjonali ta' Tierradentro]] *[[Park Arkeoloġiku ta' Champaner-Pavagadh]] *[[Park Arkeoloġiku ta' Hili]] *[[Park Arkeoloġiku ta' San Agustín]] *[[Park Irjali ta' Studley]] *[[Park Naturali Nazzjonali tal-Karpazji]] *[[Park Naturali ta' Dinara]] *[[Park Nazzjonali ta' Karula]] *[[Park Naturali ta' Korab-Koritnik]] *[[Park Naturali tal-Iskolli tal-Qroll ta' Tubbataha]] *[[Park Naturali tal-Pilastri ta' Lena]] *[[Park Nazzjonali Impenetrabbli ta' Bwindi]] *[[Park Nazzjonali Olimpiku]] *[[Park Nazzjonali Storiku]] *[[Park Nazzjonali Storiku ta' Göreme]] *[[Park Nazzjonali Storiku ta' Trakai]] *[[Park Nazzjonali ta' Alejandro de Humboldt]] *[[Park Nazzjonali ta' Banc d'Arguin]] *[[Park Nazzjonali ta' Beit Guvrin-Maresha]] *[[Park Nazzjonali ta’ Belovezhskaya Pushcha]] *[[Park Nazzjonali ta' Canaima]] *[[Park Nazzjonali ta' Chapada dos Veadeiros]] *[[Park Nazzjonali ta' Chiribiquete]] *[[Park Nazzjonali ta' Chitwan]] *[[Park Nazzjonali ta' Cilento, Vallo di Diano u Alburni]] *[[Park Nazzjonali ta' Coiba]] *[[Park Nazzjonali ta' Comoé]] *[[Park Nazzjonali ta' Darien]] *[[Park Nazzjonali ta' Defileul Jiului]] *[[Park Nazzjonali ta' Desembarco del Granma]] *[[Park Nazzjonali ta' Doñana]] *[[Park Nazzjonali ta' Everglades]] *[[Park Nazzjonali ta’ Fertő-Hanság]] *[[Park Nazzjonali ta' Garajonay]] *[[Park Nazzjonali ta' Garamba]] *[[Park Nazzjonali ta' Great Smoky Mountains]] *[[Park Nazzjonali ta' Gros Morne]] *[[Park Nazzjonali ta' Gunung Mulu]] *[[Park Nazzjonali ta' Hortobágy]] *[[Park Nazzjonali ta' Huascarán]] *[[Park Nazzjonali ta' Ichkeul]] *[[Park Nazzjonali ta' Iguaçu]] *[[Park Nazzjonali ta' Iguazú]] *[[Park Nazzjonali ta' Ivindo]] *[[Park Nazzjonali ta' Kahuzi-Biega]] *[[Park Nazzjonali ta' Kakadu]] *[[Park Nazzjonali ta' Kaziranga]] *[[Park Nazzjonali ta' Khangchendzonga]] *[[Park Nazzjonali ta' Kilimanjaro]] *[[Park Nazzjonali ta' Kinabalu]] *[[Park Nazzjonali ta' Kiskunság]] *[[Park Nazzjonali ta' Komodo]] *[[Park Nazzjonali ta' Lahemaa]] *[[Park Nazzjonali ta' Lençóis Maranhenses]] *[[Park Nazzjonali ta' Lorentz]] *[[Park Nazzjonali ta' Los Alerces]] *[[Park Nazzjonali ta' Los Glaciares]] *[[Park Nazzjonali ta' Los Katíos]] *[[Park Nazzjonali ta' Lushan]] *[[Park Nazzjonali ta' Mammoth Cave]] *[[Park Nazzjonali ta' Manas]] *[[Park Nazzjonali ta' Manú]] *[[Park Nazzjonali ta' Manovo-Gounda St Floris]] *[[Park Nazzjonali ta' Mesa Verde]] *[[Park Nazzjonali ta' Miguasha]] *[[Park Nazzjonali ta' Morne Trois Pitons]] *[[Park Nazzjonali ta' Murujuga]] *[[Park Nazzjonali ta' Nahanni]] *[[Park Nazzjonali ta' Niah]] *[[Park Nazzjonali ta' Niokolo-Koba]] *[[Park Nazzjonali ta' Noel Kempff Mercado]] *[[Park Nazzjonali ta' Nyungwe]] *[[Park Nazzjonali ta' Phong Nha – Kẻ Bàng]] *[[Park Nazzjonali ta' Þingvellir]] *[[Park Nazzjonali ta' Pirin]] *[[Park Nazzjonali ta' Purnululu]] *[[Park Nazzjonali ta' Rapa Nui]] *[[Park Nazzjonali ta' Rio Abiseo]] *[[Park Nazzjonali ta' Sagarmatha]] *[[Park Nazzjonali ta' Salonga]] *[[Park Nazzjonali ta' Sangay]] *[[Park Nazzjonali ta' Sanqingshan]] *[[Park Nazzjonali ta' Serengeti]] *[[Park Nazzjonali ta' Serra da Capivara]] *[[Park Nazzjonali ta' Simien]] *[[Park Nazzjonali ta' Taï]] *[[Park Nazzjonali ta' Talampaya]] *[[Park Nazzjonali ta' Teide]] *[[Park Nazzjonali ta' Tongariro]] *[[Park Nazzjonali ta' Ujung Kulon]] *[[Park Nazzjonali ta' Vatnajökull]] *[[Park Nazzjonali ta' Virunga]] *[[Park Nazzjonali ta' Yellowstone]] *[[Park Nazzjonali ta' Yosemite]] *[[Park Nazzjonali tal-Biżonti tal-Boskijiet]] *[[Park Nazzjonali tal-Foresta Pluvjali ta' Gola]] *[[Park Nazzjonali tal-Fortizza tal-Għolja ta' Brimstone]] *[[Park Nazzjonali tal-Għadajjar ta' Mana]] *[[Park Nazzjonali tal-Għerien ta' Carlsbad]] *[[Park Nazzjonali tal-Għerien ta' Naracoorte]] *[[Park Nazzjonali tal-Għerien ta' Peruaçu]] *[[Park Nazzjonali tal-Grand Canyon]] *[[Park Nazzjonali tal-Himalayas il-Kbar]] *[[Park Nazzjonali tal-Katina Muntanjuża ta' Rodopi]] *[[Park Nazzjonali tal-Lag tal-Malawi]] *[[Park Nazzjonali tal-Lagi ta’ Plitvice]] *[[Park Nazzjonali tal-Muntanja Dajti]] *[[Park Nazzjonali tal-Muntanja tal-Kenja]] *[[Park Nazzjonali tal-Muntanja Tomorr]] *[[Park Nazzjonali tal-Muntanji ta' Bale]] *[[Park Nazzjonali tal-Muntanji ta' Rwenzori]] *[[Park Nazzjonali tal-Vulkani ta' Hawaii]] *[[Park Nazzjonali tas-Sundarbans]] *[[Park Nazzjonali tat-Taġikistan]] *[[Park Nazzjonali tax-Xmara ta' Taħt l-Art ta' Puerto Princesa]] *[[Park Provinċjali ta' Ischigualasto]] *[[Park Provinċjali ta' Writing-on-Stone]] *[[Park Provinċjali tad-Dinosawri]] *[[Park Storiku ta' Ayutthaya]] *[[Park Storiku ta' Phu Phrabat]] *[[Park Storiku ta' Si Thep]] *[[Park Storiku ta' Sukhothai]] *[[Park ta' Maloti-Drakensberg]] *[[Park ta’ Muskau|Park ta' Muskau]] *[[Park tal-Art Mistagħdra ta' iSimangaliso]] *[[Park tal-Mafkar tar-Rewwixta u tar-Rivoluzzjoni]] *[[Park Trinazzjonali ta' Sangha]] *[[Parks Internazzjonali tal-Paċi ta' Waterton-tal-Glaċieri]] *[[Parks Nazzjonali ta' Nanda Devi u tal-Wied tal-Fjuri]] *[[Parks Nazzjonali tal-Lag ta' Turkana]] *[[Parks Nazzjonali u Statali tas-Siġar tal-Injam tal-Aħmar]] *[[Parks tal-Muntanji tar-Rockies Kanadiżi]] *[[Parmigianino]] *[[Parrukkier]] *[[Pasargadae]] *[[Paseo del Prado]] *[[Pattadakal]] *[[Paulo Coelho]] *[[Pavlo Lee]] *[[Pécs]] *[[Pellegrinaġġ ta’ San Ġakbu]] *[[Peña de los Enamorados]] *[[Peniżola]] *[[Peniżola Valdés]] *[[Pergamon]] *[[Peri-Khan Sofiyeva]] *[[Persepolis]] *[[Peter Carl Fabergé]] *[[Péter Magyar]] *[[Pëtr Kapica]] *[[Petra]] *[[Petra Brocková]] *[[Petroglifiċi ta' Bangudae]] *[[Petroglifiċi tal-Lag ta' Onega u l-Baħar Abjad]] *[[Philipp Otto Runge]] *[[Philippi]] *[[Pienza]] *[[Piero Angela]] *[[Pierre Fatou]] *[[Pietro Longhi]] *[[Pietru l-Kbir]] *[[Pimachiowin Aki]] *[[Ping Yao]] *[[Pippo Baudo]] *[[Pirinej-Monte Perdido]] *[[Pitons]] *[[Pitons, Cirques u Rdumijiet tal-Gżira ta' Réunion]] *[[Pjanta]] *[[Pjanura ta' Bărăgan]] *[[Pjanura ta’ Stari Grad]] *[[Pjanura tal-Ġarer]] *[[Pjazza]] *[[Pjazza ta' Naqsh-e Jahan]] * [[Pjazza tal-Mirakli]] *[[Plamer]] *[[Planetarju Rjali ta' Eise Eisinga]] *[[Pobiti Kamani]] *[[Politika]] *[[Polonnaruwa]] *[[Pont Antik ta’ Mostar]] *[[Pont ta' Forth]] *[[Pont ta' Malabadi]] *[[Pont ta' Mehmed Paša Sokolović]] *[[Pont ta' Vizcaya]] *[[Pont tal-Fjuri]] *[[Pont tal-Paċi, Tbilisi]] *[[Porfirio Barba-Jacob]] *[[Port Royal]] *[[Port ta' Mariupol]] *[[Port ta’ Marsamxett]] *[[Porta Nigra]] *[[Portiċi ta' Bologna]] *[[Porto]] *[[Postijiet Sagri tal-Bahá'i]] *[[Potosí]] *[[Pożati]] *[[Prambanan]] *[[Professjoni]] *[[Proklos]] *[[Promontorju ta' Putorana]] *[[Provins]] *[[Pu'er]] *[[Puebla (belt)]] *[[Pythagoreion]] === '''<u>Q</u>''' === * [[Qabar ta' Askia]] * [[Qabar ta' Humayun]] * [[Qabar Traċjan ta' Kazanlak]] * [[Qabar Traċjan ta' Sveshtari]] * [[Qabża tal-Biżonti Sfrakassati]] * [[Qal'at al-Bahrain]] * [[Qala (Għawdex)]] * [[Qalba Neolitika tal-Gżejjer Orkney]] * [[Qalhat]] * [[Qanat]] * [[Qaryat al-Faw]] * [[Qaytarma]] * [[Qorti Rjali ta' Tiébélé]] * [[Il-Qtugħ ir-Ras ta’ San Ġwann|Qtugħ ir-Ras ta’ San Ġwann Battista (Caravaggio)]] * [[Quanzhou]] * [[Quebrada de Humahuaca]] * [[Quedlinburg]] * [[Quirigua]] * [[Quito]] * [[Quseir Amra]] * [[Qutb Minar]] === '''<u>R</u>''' === * [[Rachid Chouhal]] * [[Raħal Storiku ta' St. George u l-Fortifikazzjonijiet Relatati, Bermuda]] * [[Rammelsberg]] * [[Rani-ki-Vav]] * [[Ras'ken' Ozks]] * [[Ravenna]] * [[Ravesa Lleshi]] * [[Red Bay]] * [[Regensburg]] * [[Reġjun Naturali, Kulturali u Storiku ta’ Kotor]] * [[Reġjun tal-Estrazzjoni tal-Minerali ta' Erzgebirge/Krušnohoří]] * [[Reġjun tal-Inbid ta' Tokaj]] *[[Reichenau]] *[[Relattività (Maurits Cornelis Escher)]] *[[Rembrandt]] *[[Renata Scotto]] *[[Renju ta' Mapungubwe]] *[[Renju tal-Ġonna ta' Dessau-Wörlitz]] *[[Repubblika Sovjetika ta’ Don|Repubblika Sovjetika ta' Don]] *[[Residenza ta' Würzburg]] *[[Residenza tal-Metropolitani ta' Bukovina u tad-Dalmazja]] *[[Residenzi tal-Familja Savoia]] *[[Residenzi tal-Moderniżmu f'Berlin]] *[[Rewwixta tal-Qassisin]] *[[Riga]] *[[Risco Caído]] *[[Riversleigh]] *[[Riżerva Ekoloġika ta' Mistaken Point]] *[[Riżerva Forestali ta' Sinharaja]] *[[Riżerva Naturali Stretta tal-Muntanja ta' Nimba]] *[[Riżerva Naturali Stretta tat-Tsingy ta' Bemaraha]] *[[Riżerva Naturali ta' Bashkiriya]] *[[Riżerva Naturali ta’ Kaniv]] *[[Riżerva Naturali ta' Nahal Me'arot]] *[[Riżerva Naturali ta' Okapi]] *[[Riżerva Naturali ta' Selous]] *[[Riżerva Naturali ta' Srebarna]] *[[Riżerva Naturali ta' Tigrovaya Balka]] *[[Riżerva Naturali ta’ Yulen]] *[[Riżerva Naturali tal-Flora fil-Ġibs]] *[[Riżerva Naturali tas-Suriname Ċentrali]] *[[Riżerva ta' Bijosfera ta' El Pinacate u Gran Desierto de Altar]] *[[Riżerva ta' Bijosfera ta' Río Plátano]] *[[Riżerva tal-Bijosfera ta' Tehuacán-Cuicatlán]] *[[Riżerva tal-Bijosfera tal-Baħar l-Iswed]] *[[Riżerva tal-Bijosfera tal-Friefet Monarki]] *[[Riżerva tal-Bijosfera Transkonfinali Ohrid-Prespa]] *[[Riżerva tal-Fawna ta' Dja]] *[[Riżervi Naturali ta' Air u ta' Ténéré]] *[[Riżervi tal-Foresti Atlantiċi tal-Kosta tal-Iskoperti]] *[[Riżervi tal-Foresti Atlantiċi tax-Xlokk]] *[[Riżervi tal-Katina Muntanjuża ta' Talamanca-La Amistad]] *[[Robert Fico]] *[[Robert Wilhelm Bunsen]] *[[Roberto Burle Marx]] *[[Rodi (belt)]] * [[Roi Mata]] * [[Roșia Montană]] * [[Ronald Searle]] * [[Røros]] * [[Rotta tal-Inċens – Bliet tad-Deżert f'Negev]] * [[Rotta Wixárika tas-Siti Sagri lejn Wirikuta]] * [[Rotot ta’ Santiago de Compostela fi Franza]] * [[Royal Exhibition Building]] * [[Róža Domašcyna]] *[[Rudolf Diesel]] *[[Ruggiero Leoncavallo]] === '''<u>S</u>''' === * [[Sabratha]] * [[Saeva Dupka]] * [[Safranbolu]] * [[Saint-Émilion]] * [[Sajjied]] *[[Sala taċ-Ċentenarju]] *[[Salamanca]] *[[Salib ta' Santa Ewfrosina]] *[[Salini Rjali ta' Arc-et-Senans]] *[[Salme Kann]] *[[Saltaire]] *[[Salvatore Accardo]] *[[Salzburg]] *[[Samantha Cristoforetti]] *[[Samarkanda]] *[[Samarra]] *[[Sambor Prei Kuk]] *[[Sammallahdenmäki]] *[[Samuel Deguara]] *[[San Cristóbal de La Laguna]] *[[San Gimignano]] *[[San Lawrenz (Għawdex)]] *[[San Miguel de Allende]] *[[San Pietruburgu]] *[[Sana'a]] *[[Sanchi]] *[[Sandra Milo]] *[[Sandra Mondaini]] *[[Sandro Botticelli]] *[[Sangiran]] *[[Sansa, il-Monasteri Buddisti tal-Muntanji tal-Korea t'Isfel]] *[[Santa Cruz de Mompox]] *[[Santiago de Compostela]] *[[Santiago de Querétaro]] *[[Santiniketan]] *[[Santwarji tal-Għasafar tal-Passa tul il-Kosta tal-Baħar Isfar u l-Golf ta' Bohai]] *[[Santwarji tal-Pandas Ġganteski ta' Sichuan]] *[[Santwarji tan-Natura Selvaġġa ta' Thungyai-Huai Kha Khaeng]] *[[Santwarju Nazzjonali tal-Għasafar ta' Djoudj]] *[[Santwarju ta' Bom Jesus de Matosinhos]] *[[Santwarju ta' Bom Jesus do Monte]] *[[Santwarju ta' Itsukushima]] *[[Santwarju tal-Balieni ta' El Vizcaino]] *[[Santwarju ta' Mỹ Sơn]] *[[Santwarju tal-Fawna u tal-Flora ta' Malpelo]] *[[Santwarju tan-Natura Selvaġġa tal-Katina Muntanjuża ta' Hamiguitan]] *[[São Cristóvão]] *[[São Luís]] *[[Sarazm]] *[[Sardis]] * [[Saryarka]] * [[Sassi ta' Matera]] *[[Schokland]] *[[Seba’ Għeġubijiet Ġodda tad-Dinja]] *[[Sebastian Brant]] *[[Segovia]] *[[Seka Sablić]] *[[Sengħa]] *[[Seokguram]] *[[Seowon]] *[[Severo Ochoa]] *[[Sevil Shhaideh]] *[[Sewell]] *[[Sferi tal-Ġebel tal-Costa Rica]] *[[SGang Gwaay]] *[[Shahr-e Sukhteh]] *[[Shahrisabz]] *[[Shaken Aimanov]] *[[Shales ta' Maotianshan]] *[[Sheki]] *[[Shennongjia]] *[[Shibam]] *[[Shirakami-Sanchi]] *[[Shiretoko]] *[[Sian Ka'an]] *[[Šibenik]] *[[Sibila Petlevski]] *[[Sidney Webb]] *[[Siega Verde]] *[[Siena]] *[[Sighișoara]] *[[Sigiriya]] *[[Siġra tal-Ballut ta' Stelmužė]] *[[Siġra tal-ballut ta' Tamme-Lauri]] *[[Sikhote-Alin]] *[[Simon Kldiashvili]] *[[Sinagoga Antika (Erfurt)]] *[[Sinéad O'Connor]] *[[Sintra]] *[[Siracusa]] *[[Sistema Idrawlika Storika ta' Shushtar]] *[[Sistema tal-Ġestjoni tal-Ilma ta' Augsburg]] *[[Sistema tat-Toroq tal-Inka]] *[[Sit Agrikolu Bikri ta' Kuk]] *[[Sit arkeoloġiku ta' Al-Balid|Sit Arkeoloġiku ta' Al-Balid]] *[[Sit Arkeoloġiku ta' Atapuerca]] *[[Sit Arkeoloġiku ta’ Paphos]] *[[Sit Arkeoloġiku tal-Maħżen ta' Valongo]] *[[Sit Storiku Nazzjonali ta' San Juan]] *[[Sit Storiku Statali tat-Tumbati tal-Ħamrija ta' Cahokia]] * [[Sit ta' Wirt Dinji]] * [[Sit ta' Wirt Industrijali ta' Rjukan-Notodden]] *[[Sit tad-Dolmens ta' Antequera]] *[[Sit tar-Raġel ta' Peking f'Zhoukoudian]] *[[Siti tad-Dolmens ta' Gochang, Hwasun u Ganghwa]] *[[Siti Arkeoloġiċi ta' Bat, Al-Khutm u Al-Ayn]] *[[Siti Arkeoloġiċi ta' Tarraco]] *[[Siti Awstraljani tal-Fossili tal-Mammiferi]] *[[Siti Ewlenin tal-Estrazzjoni fil-Wallonja]] *[[Siti Funebri u Mfakar tal-Ewwel Gwerra Dinjija (il-Front tal-Punent)]] *[[Siti Kristjani Moħbija fir-Reġjun ta' Nagasaki]] *[[Siti Metallurġiċi Antiki tal-Burkina Faso]] *[[Siti Penitenzjarji Awstraljani]] *[[Siti preistoriċi bil-puntali madwar l-Alpi|Siti Preistoriċi bil-Puntali Madwar l-Alpi]] *[[Siti Preistoriċi ta' Jōmon fit-Tramuntana tal-Ġappun]] *[[Siti Sagri u Rotot ta' Pellegrinaġġ fil-Katina Muntanjuża ta' Kii]] *[[Siti tal-Fossili tal-Ominidi tal-Afrika t'Isfel]] *[[Siti tar-Rivoluzzjoni Industrijali Meiji tal-Ġappun]] *[[Siti tat-Tpittir fuq il-Blat ta' Kondoa]] *[[Siti tat-Tusi]] *[[Skarpan]] *[[Skellig Michael]] *[[Skogskyrkogården]] *[[Skojjattlu tal-art ta' Tian Shan]] *[[Skola Superjuri tal-Mekkanika tal-Armata]] *[[Skoll il-Kbir tal-Qroll]] *[[Skoll tal-Qroll ta' New Caledonia]] *[[Skoll tal-Qroll tal-Belize]] *[[Skorba]] *[[Skrivan]] *[[Socotra]] *[[Soltaniyeh]] *[[Songo Mnara]] *[[Sophia Loren]] *[[Sophie Germain]] *[[Sophie Liebknecht]] *[[Söyembikä]] *[[Speicherstadt]] *[[Spinalonga]] *[[Sputnik 5]] *[[Stari Ras]] *[[Statwa]] *[[Statwa ta' Roland ta' Bremen]] *[[Statwa tal-Libertà]] *[[Stazzjon ta' Chhatrapati Shivaji]] *[[Stazzjon tar-Radju ta' Grimeton]] *[[Stećak]] *[[Stepan Erzya]] *[[Stevns Klint]] *[[Stonehenge]] *[[Stone Town]] *[[Strett ta' Hormuz]] *[[Su Nuraxi]] *[[Subak]] *[[Sulaiman-Too]] *[[Sundarbans]] *[[Suq Ċentrali ta' Ljubljana]] *[[Surtsey]] *[[Susa]] *[[Svaneti]] *[[Svetlana Antonovska]] *[[Sviyazhsk]] === '''<u>T</u>''' === * [[Ta' Bakkja]] * [[Ta' Ħaġrat]] * [[Ta' Kandja]] *[[Tabib]] *[[Tadrart Acacus]] *[[Taħdit]] *[[Taishan]] *[[Taj Mahal]] *[[Takalik Abaj]] *[[Takht-e Soleyman]] *[[Takht-i-Bahi]] *[[Takkanot Shum]] *[[Taksim]] *[[Tallinn]] *[[Tamgaly]] *[[Tanġier]] *[[Taos Pueblo]] *[[Taputapuātea]] *[[Tarraco]] *[[Tarzna Navali ta' Antigua u s-Siti Arkeoloġiċi Relatati]] *[[Tassili n'Ajjer]] *[[Taxila]] *[[Tchogha Zanbil]] *[[Te Wahipounamu]] *[[Teatru Akkademiku Reġjonali ta' Donetsk]] *[[Teatru Antik ta’ Epidaurus|Teatru Antik ta' Epidaurus]] *[[Teatru Rjal]] *[[Teatru Ruman ta' Orange]] *[[Teatru tal-Opri Margravjali]] *[[Teatru tal-Opri ta' Sydney]] *[[Tebe (Eġittu)]] *[[Tekniku]] *[[Telč]] *[[Tempji Ħajjin Kbar taċ-Ċola]] * [[Tempji Megalitiċi ta’ Malta u Għawdex|Tempji Megalitiċi ta' Malta u Għawdex]] * [[Tempji ta' Ħal Tarxien]] *[[Tempju ta' Apollo Epikurju f’Bassae|Tempju ta' Apollo Epikurju f'Bassae]] *[[Tempju ta' Asklepju ta' Epidaurus]] *[[Tempju ta' Haeinsa]] *[[Tempju ta' Kakatiya Rudreshwara]] *[[Tempju ta' Mahabodhi]] *[[Tempju ta' Preah Vihear]] *[[Tempju tal-Ġenna]] *[[Tempju tal-Għar ta' Dambulla]] *[[Tempju tax-Xemx ta' Konarak]] *[[Tempju u Ċimiterju ta' Konfuċju u l-Villa tal-Familja Kong f'Qufu]] *[[Teotihuacan]] *[[Tequila (Belt)]] * [[Terminoloġija]] * [[Tetiana Ostashchenko]] * [[Tétouan]] *[[Teżawru]] *[[Theobald Boehm]] *[[Theodore Géricault]] *[[Thimlich Ohinga]] *[[Tholos ta' El Romeral]] *[[Thomas à Kempis]] *[[Tian Shan]] * [[Tieqa tad-Dwejra]] * [[Tieqa ta' Wied il-Mielaħ]] * [[Tikal]] * [[Timbuktu]] * [[Timgad]] * [[Tina Turner]] * [[Tinetto]] * [[Tino]] * [[Tinqix fuq il-Blat f'Alta]] *[[Tinqix fuq il-Blat f'Tanum]] *[[Tinqix fuq il-Blat fir-Reġjun ta' Ha'il]] *[[Tinqix fuq il-Blat ta' Dazu]] *[[Tinqix ta' Bisotun]] *[[Tipasa]] *[[Tiryns]] *[[Tiwanaku]] *[[Tiya]] *[[Tlacotalpan]] *[[TNMK]] *[[Tobias Michael Carel Asser]] *[[Toledo]] *[[Tomaso Antonio Vitali]] *[[Tomiri]] *[[Toroq tal-Ħarir: il-Kuritur ta' Zarafshan-Karakum]] *[[Toroq tal-Ħarir: in-Network ta' Rotot tal-Kuritur ta' Chang'an-Tianshan]] * [[Torri Mmejjel ta' Pisa]] * [[Torri ta' Belém]] *[[Torri ta' Erkole]] *[[Torri ta' Londra]] *[[Torri tax-Xebba (Baku)]] *[[Torrijiet residenzjali tas-Svan|Torrijiet Residenzjali tas-Svan]] *[[Toruń]] *[[Tpittir fuq il-Blat ta' Sierra de San Francisco]] *[[Tpittir fuq il-Blat tal-Baċir Mediterran Iberiku]] *[[Tpittir fuq il-Blat tal-Għar ta' Shulgan-Tash]] *[[Trattat ta' Kaunas]] *[[Třebíč]] *[[Trinidad, Kuba]] *[[Trogir]] *[[Trojja]] *[[Tropiċi Mistagħdra ta' Queensland]] *[[Tserkva ta' Santa Marija, Owczary]] *[[Tserkva ta' Santa Marija Omm Alla, Chotyniec]] *[[Tserkva tal-Injam tal-Karpazji fil-Polonja u fl-Ukrajna]] *[[Tsodilo]] *[[Tubeteika]] *[[Tulou ta' Fujian|''Tulou'' ta' Fujian]] *[[Tumbati Ċerimonjali tal-Ħamrija ta' Hopewell]] *[[Tumbati Funebri ta' Dilmun]] *[[Tumbati Funebri ta' Gaya]] *[[Tumbati Monumentali tal-Ħamrija ta' Poverty Point]] *[[Turan]] *[[Tutankhamun]] *[[Twyfelfontein]] *[[Tyre]] === '''<u>U</u>''' === * [[Úbeda]] * [[Ugo Foscolo]] *[[Uluru]] *[[Um er-Rasas]] *[[Umm Al-Jimāl]] *[[UNESCO]] *[[Università Iżlamika Russa]] *[[Università Nazzjonali Awtonoma tal-Messiku]] *[[Università ta' Al-Qarawiġin|Università ta' Al-Qarawijin]] *[[Università ta' Coimbra]] *[[Unjoni Sovjetika]] *[[Urbino]] *[['Uruq Bani Mu'arid]] *[[Uxmal]] === '''<u>V</u>''' === * [[Val d'Orcia]] *[[Val di Noto]] *[[Valentyna Radzymovska]] *[[Valeria Bruni Tedeschi]] *[[Vallée de Mai]] *[[Vasco da Gama]] *[[Vat Phou]] *[[Velimir Khlebnikov]] *[[Venera 7]] *[[Verona]] *[[Via Appia]] *[[Victoria Amelina]] *[[Vigan]] *[[Vincent van Gogh]] *[[Vilel u Ġonna tal-Familja Medici]] *[[Villa d'Este]] *[[Villa Romana del Casale]] *[[Villa ta' Adrijanu]] *[[Villa Tugendhat]] *[[Villaġġi Antiki tat-Tramuntana tas-Sirja]] *[[Villaġġi bil-Knejjes Iffortifikati f'Transilvanja]] *[[Villaġġi Storiċi ta' Shirakawa-gō u Gokayama]] *[[Vilnius]] *[[Visby]] *[[Vitaliy Kim]] *[[Vito Volterra]] *[[Vittorio De Sica]] *[[Vjenna]] *[[Vladimir Ashkenazy]] *[[Vlkolínec]] *[[Volodymyr Zelenskyy]] *[[Volubilis]] *[[Võros]] *[[Vulkan tat-Tajn ta’ Lökbatan]] *[[Vulkani ta' Kamchatka]] === '''<u>W</u>''' === * [[Wachau]] * [[Wadi Al-Hitan]] *[[Wadi Rum]] *[[Wales]] *[[Weimar Klassika]] *[[Werrej]] *[[Wied Superjuri tar-Renu Nofsani]] *[[Wied t'Isfel tal-Awash]] *[[Wied ta' Kathmandu]] *[[Wied ta' Loire]] *[[Wied ta' Madriu-Perafita-Claror]] *[[Wied ta' M'zab]] *[[Wied ta' Qadisha]] *[[Wied ta' Viñales]] *[[Wied tal-Fondoq il-Kbir]] *[[Wied tat-Tempji]] *[[Wilhelm Grimm]] *[[Wilhelm Röntgen]] *[[Willem de Sitter]] *[[Willemstad]] *[[William Boeing]] *[[Wirt Arkeoloġiku tal-Wied ta' Lenggong]] *[[Wirt tal-Foresti Tropikali ta' Sumatra]] *[[Wismar]] *[[Władysław Horodecki]] *[[Wolfgang Paul]] === '''<u>X</u>''' === * [[Xanadu]] * [[Xanthos]] * [[Xatt it-Tiben]] *[[Xeff]] *[[Xidi]] *[[Xmara Omo]] *[[Xochicalco]] *[[Xogħlijiet ta' Jože Plečnik f'Ljubljana – Disinn Urban Iċċentrat fuq il-Bniedem]] *[[Xogħol Arkitettoniku ta' Le Corbusier]] *[[Xjenza spazjali]] *[[Xtatol]] === '''<u>Y</u>''' === * [[Yagul]] * [[Yakushima]] * [[Yana Zinkevych]] * [[Yangdong]] * [[Yarmak]] * [[Yaroslavl]] * [[Yazd]] * [[Yeni-Kale]] * [[Yin Xu]] * [[Yllka Mujo]] * [[Yogyakarta]] *[[Yuliya Gushchina]] *[[Yuri Lysianskyi]] === '''<u>Ż</u>''' === * [[Żapoteki]] * [[Żiemel Abjad ta' Osmington]] * [[Żona Kulturali ta' Ḥimā]] *[[Żona l-Kbira tal-Muntanji Blu]] *[[Żona Naturali Selvaġġa tat-Tażmanja]] *[[Żona Protetta ta' Jungfrau-Aletsch]] *[[Żona Protetta ta' Pliva, Janj u r-Riżerva ta' Janjske Otoke]] *[[Żona Protetta tal-Gżejjer Phoenix]] *[[Żona ta' Interess Xeniku u Storiku ta' Huanglong]] *[[Żona ta' Interess Xeniku u Storiku tal-Wied ta' Jiuzhaigou]] *[[Żona ta' Interess Xeniku u Storiku ta' Wulingyuan]] *[[Żona ta' Konservazzjoni ta' Guanacaste]] *[[Żona ta' Konservazzjoni ta' Ngorongoro]] *[[Żona ta' Konservazzjoni ta' Pantanal]] *[[Żona tat-Tpittir fuq il-Blat ta' Chongoni]] *[[Żoni Protetti tar-Reġjun tal-Fjuri tal-Kap]] *[[Żoni Protetti tat-Tliet Xmajjar Paralleli ta' Yunnan]] *[[Żoni Storiċi ta' Baekje]] *[[Żoni Storiċi ta' Gyeongju]] *[[Żooloġija]] === '''<u>Z</u>''' === * [[Zabid]] * [[Zacatecas (belt)]] * [[Zagori]] * [[Zamość]] * [[Žatec]] * [[Žehra]] * [[Ziba Ganiyeva]] * [[Zlata Kolarić-Kišur]] *[[Zofia Zamenhof]] *[[Zollverein]] *[[Zond 5]] *[[Zsuzsanna Lorántffy]] hqygw55khyxu6ywngkzubz7vkq23g7u 329362 329358 2026-04-16T06:38:40Z Trigcly 17859 aġġornament 329362 wikitext text/x-wiki == '''Artikli ġodda (1967)''' == === <u>'''A'''</u> === * [[Aapravasi Ghat]] * [[Aasivissuit-Nipisat: Territorju tal-Kaċċa tal-Inuit bejn is-Silġ u l-Baħar]] * [[Abbazija ta' Corvey]] * [[Abbazija ta' Fontenay]] * [[Abbazija ta' Lorsch]] * [[Abbazija ta' Pannonhalma]] *[[Abbazija ta' Saint-Savin-sur-Gartempe]] *[[Abbazija ta' Sankt Gallen]] *[[Abbazija ta’ Vézelay|Abbazija ta' Vezelay]] *[[Abu al-Fida]] *[[Abu Mena]] *[[Abu Simbel]] *[[Ċentru Storiku ta' Acre|Acre]] *[[Afag Bashirgyzy]] *[[Aflaj tal-Oman]] *[[Afrodisja]] *[[Agadez]] *[[Agostino Carracci]] *[[Agostino Matrenza]] *[[Ahwar tan-Nofsinhar tal-Iraq]] *[[Aigai]] *[[Aït Benhaddou]] *[[Akkwedott ta' Padre Tembleque]] *[[Akkwedott ta' Pontcysyllte]] *[[Akshata Murthy]] *[[Aksum]] *[[Al Qal'a ta' Beni Hammad]] *[[Al Zubarah]] *[[Al-Maghtas]] *[[Alatyr]] *[[Albéric Magnard]] *[[Alberobello]] *[[Albi]] *[[Alcalá de Henares]] *[[Alcide d'Orbigny]] *[[Aleksandr Yakovlevich Khinchin]] *[[Alenush Terian]] *[[Aleppo]] *[[Alessandro Scarlatti]] *[[Alessandro Volta]] *[[Alexander Pushkin]] *[[Alexander Wolszczan]] *[[Aleksandra Smiljanić]] *[[Alfred Hermann Fried]] *[[Alfred Nobel]] *[[Alfredo Casella]] *[[Alois Dryák]] *[[Alto Douro]] *[[Amazigh Marokkin Standard]] *[[Ambohimanga]] *[[Ambra Sabatini]] *[[Amerigo Vespucci]] *[[Amerigo Vespucci (vapur għoli)|''Amerigo Vespucci'' (vapur għoli)]] * [[L-Amerika t'Isfel|Amerka t’Isfel]] * [[L-Amerika ta' Fuq|Amerka ta’ Fuq]] *[[Amilcare Ponchielli]] *[[Anastasia Golovina]] *[[Anders Jonas Ångström]] *[[André Citroën]] *[[André Weil]] *[[Anfiteatru ta' El Jem]] *[[Angelina Mango]] * [[Angkor Wat]] * [[Angra do Heroísmo]] * [[Ani]] * [[Anjar]] * [[Anna Brigadere]] * [[Anna Kyriakou]] *[[Anna Seghers]] *[[Anna Sychravová]] *[[Anne-Sophie Mutter]] *[[Anse aux Meadows]] * [[Antartika]] * [[Anticosti]] * [[Antigua Guatemala]] *[[Antoine de Jussieu]] *[[Antoine de Saint-Exupéry]] *[[Antoinette Miggiani]] *[[Anton Diabelli]] *[[Anuradhapura]] *[[Aplogruppi Y-DNA fit-tribujiet tal-Każakistan]] *[[Aquileia]] *[[Arċipelagu ta' Bijagós]] *[[Arċipelagu ta' Revillagigedo]] *[[Arċipelagu ta' Vega]] *[[Arena Tettonika Żvizzera ta' Sardona]] *[[Arequipa]] *[[Arġentier]] *[[Arġentier (tad-deheb)]] *[[Ark Ġeodetiku ta’ Struve|Ark Ġeodetiku ta' Struve]] *[[Arkata Trijonfali ta' Orange]] *[[Arkeoloġija]] *[[Arkitett]] *[[Arkitettura Mudéjar ta' Aragona]] *[[Arkitettura tas-Seklu 20 ta' Frank Lloyd Wright]] *[[Arles]] *[[Armata tat-Terrakotta]] *[[Arslantepe]] *[[Art tal-Inċens]] *[[Arti Paleolitika fl-Għerien tat-Tramuntana ta' Spanja]] *[[Artiġjan]] *[[Artijiet Għoljin Ċentrali tas-Sri Lanka]] *[[As-Salt]] *[[Asmara]] * [[Assisi]] * [[Assi Ċentrali ta' Beijing]] * [[Assur]] *[[Asuman Baytop]] *[[Athos]] *[[Attrazzjonijiet Ewlenin tar-Renju Antik ta' Saba f'Marib]] *[[Auschwitz]] *[[Austin Camilleri]] *[[Ávila]] *[[Avukat]] === '''<u>B</u>''' === * [[Baalbek]] * [[Babilonja]] * [[Baċir tal-Lag ta' Uvs]] * [[Baċir tax-Xogħol fil-Minjieri ta' Nord-Pas de Calais]] * [[Baeza]] * [[Bagan]] * [[Baħar l-Abjad]] * [[Baħar l-Iswed]] *[[Baħar ta' Wadden]] *[[Baħar tar-Ramel tan-Namibja]] *[[Bajja ta' Dungonab]] *[[Bajja ta' Ha Long]] *[[Bajja ta' Tallinn]] *[[Bajja tal-Klieb il-Baħar]] *[[Bajjad]] *[[Baleron]] *[[Bamberg]] *[[Ban Chiang]] *[[Banská Štiavnica]] *[[Barbier]] *[[Bardejov]] *[[Barokk]] *[[Bartolomé de Escobedo]] *[[Bath, Somerset]] *[[Batlejka]] *[[Battaljun Mediku tal-Ospedalieri]] *[[Battir]] *[[Bauhaus u s-Siti tal-Moviment f'Weimar, f'Dessau u f'Bernau]] *[[Baxkortostan]] *[[Bażi tad-Data tal-Osservazzjoni tal-Kometi]] *[[Bażilika Ewfrasjana ta’ Poreč|Bażilika Ewfrasjana ta' Poreč]] *[[Bażilika ta' San Eġidju]] *[[Beatriz Carrillo]] *[[Beemster]] *[[Béguinage]] *[[Belintersat-1]] *[[BelKA]] *[[Belt Bajda ta' Tel Aviv – il-Moviment Modern]] *[[Belt Kolonjali ta' Santo Domingo]] *[[Belt Projbita]] *[[Belt Storika ta' Ahmadabad]] *[[Belt Storika tal-Kajr]] *[[Belt Storika tal-Moskej ta' Bagerhat]] *[[Belt ta' Guanajuato]] *[[Belt ta' New York]] *[[Belt ta' Vicenza u l-Vilel ta' Palladio fil-Veneto|Belt ta' Viċenza u l-Vilel ta' Palladio fil-Veneto]] *[[Belt Universitarja ta' Caracas]] *[[Bennej]] *[[Berġa tal-Italja, il-Belt Valletta]] *[[Berġa tal-Italja, il-Birgu]] *[[Bergpark Wilhelmshöhe]] *[[Bernard Grech]] *[[Betlem]] *[[Betti Alver]] *[[Burkhan Khaldun]] *[[Bidwi]] *[[Bieb il-Belt]] *[[Binjiet Gotiċi Vittorjani u tal-Art Deco ta' Mumbai]] *[[Binjiet Tradizzjonali tal-Asante]] *[[Blat Imkenni ta' Bhimbetka]] *[[Bliet Antiki tal-Pyu]] *[[Bliet Kapitali u Oqbra tar-Renju Antik ta' Koguryo]] *[[Bliet Storiċi tal-Istrett ta' Malakka]] *[[Bobby Charlton]] *[[Bolgar]] *[[Bordeaux]] *[[Borobudur]] *[[Borża ta' Malta]] *[[Bosra]] *[[Bridgetown]] *[[Brook Taylor]] *[[Brú na Bóinne]] *[[Bruno Pizzul]] *[[Bryggen]] *[[Bucha]] *[[Buddha Ġgantesk ta' Leshan]] *[[Bukhara]] *[[Burt Bacharach]] *[[Buskett]] *[[Butrint]] *[[Byblos]] === '''<u>Ċ/C</u>''' === * [[Cáceres (Spanja)]] * [[Calakmul]] * [[Camagüey]] * [[Camino Real de Tierra Adentro]] * [[Campeche]] * [[Canal du Midi]] * [[Canaletto]] * [[Caral]] * [[Carcassonne]] *[[Carl Bosch]] *[[Carl David Anderson]] *[[Carla Fracci]] *[[Carlo Collodi]] *[[Caroline Mikkelsen]] *[[Casco Viejo, il-Panama]] *[[Castel del Monte, Puglia]] *[[Çatalhöyük]] *[[Causses u Cévennes]] *[[Ċensu Apap]] *[[Ċentru Kulturali ta' Heydar Aliyev]] *[[Ċentru Storiku ta' Lijiang]] *[[Ċentru Storiku ta' Macao]] *[[Ċentru Storiku ta' Rauma]] *[[Ċentru Storiku ta' Salvador de Bahia]] *[[Český Krumlov]] *[[Ċetta Chevalier]] *[[Chaîne des Puys]] *[[Chan Chan]] *[[Changdeokgung]] *[[Chankillo]] *[[Charles Jean de la Vallée-Poussin]] *[[Charles-Amédée-Philippe van Loo]] *[[Charles Nicolle]] *[[Charles Richter]] *[[Charles Xuereb]] *[[Charlie Watts]] *[[Chavín]] *[[Choeung Ek]] *[[Chersonesus Tawrika]] *[[Chichén Itzá]] *[[Chilehaus]] *[[Choirokoitia]] *[[Christiansfeld]] *[[Christopher Polhem]] *[[Cidade Velha]] *[[Cienfuegos]] *[[Ċikli ta' affreski tas-seklu 14 ta' Padova]] *[[Cinque Terre]] *[[Ċirkewwa]] *[[Ċittadella Imperjali ta' Thăng Long]] *[[Ċittadella ta' Erbil]] *[[Ċittadella tad-Dinastija Hồ]] *[[Claude Joseph Rouget de Lisle]] *[[Climats u Terroirs ta' Bourgogne]] *[[Colonia del Sacramento]] *[[Copan]] *[[Córdoba, Spanja]] *[[Coro]] *[[Crespi d'Adda]] *[[Ċrieki tal-Ġebel tas-Senegambja]] *[[Cristofano Allori]] *[[Cuenca, l-Ekwador]] *[[Cuenca (Spanja)]] *[[Cueva de las Manos]] *[[Cumalıkızık]] *[[Curzio Maltese]] *[[Cusco]] *[[Cynthia Turner]] *[[Cyrene]] === '''<u>D</u>''' === * [[Daiga Mieriņa]] * [[Damasku]] * [[Daniel Gabriel Fahrenheit]] * [[Danxia]] *[[Dar ta’ Rietveld Schröder|Dar ta' Rietveld Schröder]] *[[Dar tal-Kimeri]] *[[Dar tat-Twelid ta' Martin Luteru]] *[[Dar u Studjo ta' Luis Barragán]] *[[Delos]] *[[Delphi]] *[[Delta ta' Saloum]] *[[Delta ta' Okavango]] *[[Delta tad-Danubju]] *[[Delta tax-xmara Kızılırmak]] *[[Dengfeng]] *[[Dentist]] *[[Denys Shmyhal]] *[[Déodat Gratet de Dolomieu]] *[[Deżert ta' Badain Jaran]] *[[Deżert ta' Lut]] *[[Deżerta tal-isfarġel]] *[[Dholavira]] *[[Diamantina]] *[[Diana, Prinċipessa ta' Wales]] *[[Diaolou]] *[[Diga ta' Karakaya]] *[[Dikjarazzjoni tal-Indipendenza tal-Ukrajna]] *[[Dimitrana Ivanova]] *[[Distrett ta' At-Turaif]] *[[Diy-Gid-Biy]] *[[Dizzjunarju]] *[[Djalett]] *[[Djar Ewlenin ta' Victor Horta fi Brussell]] *[[Djémila]] *[[Djerba]] *[[Dolċier]] *[[Dolmen ta' Menga]] *[[Dolmen ta' Viera]] *[[Dolomiti]] *[[Domenico Allegri]] *[[Domenico Scarlatti]] *[[Domowina]] *[[Domus de Janas]] *[[Domus Rumana]] *[[Donatello]] *[[Dougga]] *[[Draginja Vuksanović-Stanković]] *[[Dubrovnik]] *[[Durmitor]] * [[Dwejra]] === '''<u>E</u>''' === * [[Edgar Preca]] * [[Edward Sexton]] * [[Edinburgu]] * [[Edward de Bono]] * [[Edwin Hubble]] * [[Efesu]] * [[Eise Eisinga]] *[[Ekonomista]] *[[Ekosistema u Relitt tal-Pajsaġġ Kulturali ta' Lopé-Okanda]] *[[El Escorial]] *[[El Jadida]] *[[El Tajin]] *[[El Torcal]] *[[Eladio Dieste]] *[[Eleonora Jenko Groyer]] *[[Elisha Graves Otis]] *[[Elvas]] *[[Emil Nolde]] *[[Emma Andrijewska]] *[[Emma Muscat]] *[[Ernst Schröder]] *[[Esperantoloġija]] *[[Essaouira]] *[[Estrazzjoni terminoloġika]] *[[Ethel Anderson]] *[[Eugenija Šimkūnaitė]] *[[Eugenio Montale]] *[[Eva Ahnert-Rohlfs]] *[[Evelyn Bonaci]] *[[Évora]] *[[Ewropa tal-Lvant]] === '''<u>F</u>''' === * [[Fabbrika ta' Fagus]] * [[Fabbrika ta' Van Nelle]] * [[Fabbrika tal-Azzar ta' Völklingen]] * [[Fabbrika tal-Ħadid ta' Engelsberg]] * [[Fabbrika tal-Ħarir ta' Tomioka]] * [[Fabbrika tal-Injam u tal-Kartun ta' Verla]] * [[Fabbriki tal-Wied ta' Derwent]] * [[Fanal ta' Cordouan]] * [[Fanjingshan]] * [[Fasil Ghebbi]] * [[Fatehpur Sikri]] * [[Fdalijiet Arkeoloġiċi ta' Moenjodaro]] * [[Fdalijiet ta' Gedi]] * [[Fdalijiet ta' León Viejo]] * [[Fdalijiet ta' Loropéni]] * [[Fdalijiet tal-Vihara Buddista f'Paharpur]] * [[Fehme Agani]] *[[Femminiżmu tar-Rom]] *[[Fenno-Skandinavja]] *[[Fernando Botero]] *[[Ferrara]] *[[Ferruccio Lamborghini]] *[[Festival ta' Sanremo]] *[[Fiera Internazzjonali ta' Rachid Karami f'Tripoli]] *[[Figolla]] *[[Firenze]] *[[Fjord tas-Silġ ta' Ilulissat]] *[[Fjords Norveġiżi tal-Punent]] *[[Flora Martirosian]] *[[Fondoq ta' Ironbridge]] *[[Foresti Antiki u Primordjali tal-Fagu tal-Karpazji u ta' Reġjuni Oħra tal-Ewropa]] *[[Foresti Irkanjani]] *[[Foresti Muntanjużi ta' Odzala-Kokoua]] *[[Foresti Sagri ta' Kaya tal-Mijikenda]] *[[Foresti tas-Siġar tar-Rand ta' Madeira]] *[[Foresti Tropikali ta' Gondwana]] *[[Foresti Tropikali tal-Atsinanana]] *[[Foresti Tropikali u Artijiet Mistagħdra Kolkiċi]] *[[Foresti Verġni ta' Komi]] *[[Formazzjonijiet u Għerien Karstiċi Evaporitiċi tar-Reġjun ta' Emilia Romagna]] *[[Forti l-Aħmar]] * [[Forti ta' Agra]] *[[Forti ta' Bahla]] *[[Forti ta' Galle]] *[[Forti ta' Ġesù]] *[[Forti ta' Rohtas]] *[[Fortifikazzjonijiet fuq in-Naħa tal-Karibew tal-Panama: Portobelo-San Lorenzo]] *[[Fortifikazzjonijiet ta’ Kotor|Fortifikazzjonijiet ta' Kotor]] *[[Fortifikazzjonijiet ta' Vauban]] *[[Fortijiet fl-Għoljiet ta' Rajasthan]] *[[Fortijiet u Kastelli tal-Ghana]] *[[Fortizza ta' Diyarbakır]] *[[Fortizza ta' Hwaseong]] *[[Fortizza ta' Pirot]] *[[Fortizza ta' San Nikola]] *[[Fortizza ta' Suomenlinna]] *[[Fortizzi ta' Dacia fil-Muntanji Orăștie]] *[[Fortizzi Tondi tal-Vikingi]] *[[Foss ta' Messel]] *[[Fotografu]] *[[Francesco Guardi]] *[[François-Alphonse Forel]] *[[François Couperin]] *[[François Girardon]] *[[Francois Mauriac]] *[[Franco Migliacci]] *[[Franġisk Zahra]] *[[Frank Drake]] *[[Franz Beckenbauer]] *[[Franz Kafka]] *[[Franz Ritter von Hauer]] *[[Franz von Suppé]] *[[Frawla]] *[[Fray Bentos]] *[[Frédéric Bartholdi]] *[[Friedrich Georg Wilhelm von Struve]] *[[Fritz Albert Lipmann]] * [[Frott]] * [[Fruntieri Rumani Ġermaniċi t'Isfel]] * [[Fruntieri Rumani ta' Dacia]] * [[Fruntieri Rumani tad-Danubju]] * [[Fruntieri tal-Imperu Ruman]] *[[Fuji]] *[[Furnar]] === '''<u>Ġ</u>''' === * [[Ġardinar]] *[[Ġebla ta' Rosetta]] * [[Ġebla tal-Ġeneral]] * [[Ġeoloġija]] * [[Ġeriko tal-Qedem]] * [[Ġerusalemm]] * [[Ġibjun ta' Bovilla]] * [[Ġibjun ta' Kiev]] * [[Ġnien Botaniku ta' Padova]] * [[Ġnien Persjan]] * [[Ġobon ta' Jāņi]] * [[Ġonna Botaniċi Rjali ta' Kew]] * [[Ġonna Botaniċi ta' Singapore]] * [[Ġonna Klassiċi ta' Suzhou]] * [[Ġonna ta' Hevsel]] * [[Ġonna ta' Shalimar]] *[[Ġurnalist]] === '''<u>G</u>''' === * [[Gammelstad]] * [[Gamzigrad]] * [[Gati tal-Punent]] * [[Gebel Barkal]] * [[Geirangerfjord]] * [[Genova: It-Toroq Ġodda u s-Sistema tal-Palazzi tal-Listi]] *[[Georg Ohm]] *[[Georg von Békésy]] *[[George Gallup]] *[[Georges Bernanos]] *[[Georges J.F. Kohler]] *[[Gerbrand van den Eeckhout]] *[[Getbol, il-Pjanuri tal-Marea tal-Korea t'Isfel]] *[[Ghadamès]] *[[Giacomo Barozzi da Vignola]] *[[Giacomo Zanella]] *[[Giampiero Galeazzi]] *[[Gianni Vella]] *[[Gigi Riva]] *[[Giorgia Meloni]] *[[Giorgio Vasari]] *[[Giosuè Carducci]] *[[Giotto]] *[[Giovanni Arduino]] *[[Giovanni Battista Belzoni]] *[[Giovanni Boccaccio]] *[[Giovanni Paisiello]] *[[Giovanni Papini]] *[[Giulio Natta]] *[[Gjirokastër]] *[[Glossarju]] *[[Göbekli Tepe]] *[[Goffredo Mameli]] *[[Goiás]] *[[Golf ta' California]] *[[Golf ta' Porto]] *[[Gonbad-e Qābus]] *[[Gordion]] *[[Gösta Mittag-Leffler]] *[[Gotiku]] *[[Gran Ordni tar-Re Tomislav]] *[[Grand Pré]] *[[Grand-Bassam]] *[[Grand Place, Brussell]] *[[Graz]] *[[Grazia Deledda]] *[[Greenland]] *[[Gregorio Allegri]] *[[Gremxula ta' Malta]] *[[Grotta ta' Chauvet]] *[[Grotti ta' Longmen]] *[[Grotti ta' Yungang]] *[[Grupp ta' Monumenti ta' Khajuraho]] *[[Grupp ta' Monumenti ta' Mahabalipuram]] *[[Guillaume Cornelis van Beverloo]] *[[Guimarães]] *[[Gustave Charpentier]] * [[Gżejjer Eolji]] * [[Gżejjer Falkland]] * [[Gżejjer Galapagos]] * [[Gżejjer Marquesas]] * [[Gżejjer Solovetsky]] * [[Gżejjer Sub-Antartiċi ta' New Zealand]] * [[Gżejjer ta' Amami-Ōshima, ta' Tokunoshima u ta' Iriomote, u t-Tramuntana ta' Okinawa]] * [[Gżejjer ta' Ogasawara]] * [[Gżejjer tal-Blat]] * [[Gżejjer tal-Qroll ta' Aldabra]] * [[Gżejjer tal-Qroll ta' Bikini]] * [[Gżejjer tal-Qroll ta' Rocas]] * [[Gżejjer tan-Nofsinhar u Ibħra Awstrali Franċiżi]] * [[Gżira Heard u l-Gżejjer McDonald]] * [[Gżira Inaċċessibbli]] * [[Gżira Sagra ta' Okinoshima u Siti Assoċjati fir-Reġjun ta' Munakata]] * [[Gżira ta' Cocos]] * [[Gżira ta' Fraser]] * [[Gżira ta' Gorée]] * [[Gżira ta' Henderson]] *[[Gżira ta' Jeju]] *[[Gżira ta' Kunta Kinteh]] *[[Gżira ta' Lord Howe]] *[[Gżira ta' Macquarie]] *[[Gżira ta' Mozambique]] *[[Gżira ta' Pico]] *[[Gżira ta' Robben]] *[[Gżira ta' Saint-Louis]] *[[Gżira ta' Tiwai]] *[[Gżira ta' Wrangel]] *[[Gżira tal-Mużewijiet]] === '''<u>GĦ</u>''' === * [[Għajn Tuffieħa]] * [[Għalliem]] *[[Għar Dalam]] *[[Għar ta' Altamira]] *[[Għar ta' Gorham]] *[[Għar ta' Karain]] *[[Għar ta' Optymistychna]] *[[Għar ta' Vjetrenica]] *[[Għar tal-Apokalissi]] *[[Għar tal-Irħam]] *[[Għar tas-Silġ ta' Dobšiná]] *[[Għarb]] *[[Għelieqi Mtarrġa tar-Ross tal-Cordilleras tal-Filippini]] *[[Għerien Karstiċi ta' Aggtelek u tas-Slovakkja]] *[[Għerien ta' Ajanta]] *[[Għerien ta' Elephanta]] *[[Għerien ta' Ellora]] *[[Għerien ta' Mogao]] *[[Għerien ta’ Škocjan|Għerien ta' Škocjan]] *[[Għerien u Arti tal-Era Glaċjali fil-Jura tas-Swabja]] *[[Għid]] *[[Għoljiet, Djar u Kantini ta' Champagne]] *[[Għoljiet Sagri ta' Piemonte u ta' Lombardia]] *[[Għoljiet ta' Donets]] *[[Għoljiet ta' Matobo]] *[[Għoljiet tal-Prosecco ta' Conegliano u Valdobbiadene]] === '''<u>H</u>''' === * [[Hagia Sophia]] * [[Hahoe]] * [[Haley Bugeja]] * [[Halloumi]] * [[Hallstatt]] * [[Hampi]] *[[Hans Geiger]] *[[Hans Memling]] *[[Hans Spemann]] *[[Harar]] *[[Harry Belafonte]] *[[Hatı Çırpan]] *[[Hatra]] *[[Hattusha]] *[[Hawa Mahal]] *[[Hebron]] *[[Hedeby]] *[[Hegmataneh]] *[[Hegra]] *[[Heinrich Hertz]] *[[Helena Kottler Vurnik]] *[[Henri Fantin-Latour]] *[[Henri Frederic Amiel]] *[[Hermannus Contractus]] *[[Hideki Shirakawa]] *[[Hideki Yukawa]] *[[Hildesheim]] *[[Höga Kusten]] *[[Hoh Xil]] *[[Hội An]] *[[Holašovice]] *[[Hollókő]] *[[Hongcun]] *[[Hospicio Cabañas]] *[[Hospital de Sant Pau]] *[[Hovgården]] *[[Howard Carter]] *[[Hryhorii Kvitka-Osnovianenko]] *[[Huangshan]] *[[Hubert de Givenchy]] === '''<u>Ħ</u>''' === * [[Ħaġar Megalitiku ta' Carnac]] * [[Ħaġar ta' Jelling]] *[[Ħajt il-Kbir taċ-Ċina]] *[[Ħitan Rumani ta' Lugo]] *[[Ħsad tal-Perli fil-Bahrain]] === '''<u>I</u>''' === * [[Ibn Battuta]] * [[ICOMOS]] * [[Idolu ta' Shigir]] * [[Idrija]] * [[Ilha Grande]] * [[Il'ja Prigožini]] * [[Impjant Nukleari ta' Zaporizhzhia]] *[[Impjant tal-Ippompjar bl-Istim ta' Wouda]] *[[Impjanti tan-Nitrat tal-Potassju ta' Humberstone u ta' Santa Laura]] *[[Inara Luigas]] *[[Inċiżjonijiet fuq il-Blat f’Valcamonica|Inċiżjonijiet fuq il-Blat f'Valcamonica]] *[[Independence Hall]] *[[Indiċi]] *[[Industrija tal-lavanja f'Wales]] *[[Ingredjent]] *[[Intaljatur]] *[[Ipoġew ta’ Ħal Saflieni|Ipoġew ta' Ħal Saflieni]] * [[Ipproċessar testwali]] * [[Irdumijiet ta' Bandiagara]] * [[Iremel]] * [[Irħula Antiki ta' Djenné]] * [[Irħula Kbar bi Spa fl-Ewropa]] * [[Irpin]] * [[Irziezet Imżejnin ta' Hälsingland]] *[[Isabella d'Este]] *[[ISBN]] *[[Istitut tar-Riċerka dwar il-Foresti tal-Malażja]] *[[Istmu Kuronjan]] *[[Ivan Turgenev]] *[[Ivrea]] === '''<u>J</u>''' === * [[Jacinto Benavente]] * [[Jaipur]] * [[Jakob Bogdani]] * [[Jan Novák]] *[[Jantar Mantar, Jaipur]] *[[Jarrod Sammut]] *[[Jean Antoine Houdon]] *[[Jean Dieudonné]] *[[Jean Picard]] *[[Jebel Faya]] *[[Jeddah]] *[[Jodensavanne]] *[[Joggins]] *[[Johann Christian Bach]] *[[Johan Jensen]] *[[John Edward Critien]] *[[John Kendrew]] *[[John Strutt Rayleigh]] *[[Jongmyo]] *[[Jørgen Pedersen Gram]] *[[Josef Hoffman]] *[[Joseph Louis Gay-Lussac]] *[[Joya de Cerén]] *[[Jože Plečnik]] *[[Jules Pascin]] *[[Julia Malinova]] *[[Julia Sanina]] *[[Júlia Sigmond]] *[[Julio Baghy]] *[[Julius Wagner-Jauregg]] *[[Jum il-Ġifa]] *[[Jum il-Lingwa Erżjana]] *[[Jum l-Ewropa]] *[[Jum Zamenhof]] === '''<u>K</u>''' === * [[Kaċċa bl-ajkli]] * [[Kairouan]] * [[Kaja Kallas]] *[[Kalwaria Zebrzydowska]] *[[Kampnari tal-Belġju u ta' Franza]] *[[Kanal il-Kbir (iċ-Ċina)]] *[[Kanal ta' Rideau]] *[[Kanali ta' Amsterdam]] *[[Kandy]] *[[Kappella]] *[[Karavanseraj Persjani]] *[[Karbalayi Safikhan Karabakhi]] *[[Karl Ferdinand Braun]] *[[Karl Weierstrass]] *[[Karlskrona]] *[[Karlu III]] *[[Kasbah tal-Alġier]] *[[Kaskati ta' Galdelsha]] *[[Kaskati ta' Vitorja]] *[[Kastell ta' Ankara]] *[[Kastell ta' Durham]] *[[Kastell ta' Himeji]] *[[Kastell ta’ Kroměříž|Kastell ta' Kroměříž]] *[[Kastell ta' Kronborg]] *[[Kastell ta' Kuressaare]] *[[Kastell ta’ Litomyšl|Kastell ta' Litomyšl]] *[[Kastell ta' Lubart]] *[[Kastell ta’ Malbork|Kastell ta' Malbork]] *[[Kastell ta' Nesvizh]] *[[Kastell ta' Neuschwanstein]] *[[Kastell ta' Paphos]] *[[Kastell ta' San Pedro de la Roca]] *[[Kastell ta' Spiš]] *[[Kastell ta' Wartburg]] *[[Kastell ta' Zerzevan]] *[[Kastelli ta' Augustusburg u Falkenlust fi Brühl]] *[[Kastelli ta' Bellinzona]] *[[Kastelli u Swar tal-Irħula tar-Re Dwardu fi Gwynedd]] *[[Katarina Vitale]] * [[Katidral]] *[[Katidral ta' Aachen]] *[[Katidral ta' Amiens]] *[[Katidral ta' Bourges]] *[[Katidral ta' Burgos]] *[[Katidral ta' Canterbury]] *[[Katidral ta' Chartres]] *[[Katidral ta' Köln]] *[[Katidral ta' León, Nikaragwa]] *[[Katidral ta' Naumburg]] *[[Katidral ta' Reims]] *[[Katidral ta' Roskilde]] *[[Katidral ta' Santa Sofija (Kiev)]] *[[Katidral ta’ Šibenik|Katidral ta' Šibenik]] *[[Katidral ta' Speyer]] *[[Katidral ta' Tournai]] *[[Katidral ta' Zvartnots]] *[[Katidral tat-Trasfigurazzjoni, Dnipro]] *[[Katina Muntanjuża ta' Ennedi]] *[[Katina Muntanjuża ta’ Meskheti]] *[[Katina Muntanjuża ta' Mulanje]] *[[Katsiaryna Barysevich]] *[[Kauksi Ülle]] *[[Kaunas]] *[[Kavallier ta' Madara]] * [[Kavallier ta’ San Ġakbu|Kavallier ta' San Ġakbu]] * [[Kawkasu tal-Punent]] *[[Kelma]] *[[Kerkuane]] *[[Kernavė]] *[[Kewkbet is-Safar]] *[[Khami]] *[[Khinalug]] *[[Khiva]] *[[Khor Rori]] *[[Khorramabad]] *[[Khuttal]] *[[Kibbeh]] *[[Kiki Kogelnik]] *[[Kinderdijk]] *[[Kirurgu]] *[[Kizhi Pogost]] *[[Kladruby nad Labem]] * [[Klima ta' Malta]] * [[Klondike]] * [[Kluane / Wrangell–St. Elias / Bajja tal-Glaċieri / Tatshenshini-Alsek]] * [[Knarik Vardanyan]] * [[Knejjes Barokki tal-Filippini]] * [[Knejjes Imħaffrin fil-Blat ta' Ivanovo]] * [[Knejjes Imħaffrin fil-Blat ta' Lalibela]] *[[Knejjes Impittrin fir-Reġjun ta’ Troodos|Knejjes Impittrin fir-Reġjun ta' Troodos]] *[[Knejjes Rumaneski Katalani tal-Vall de Boí]] *[[Knejjes ta' Chiloé]] *[[Knejjes tal-Injam ta' Maramureș]] *[[Knejjes tal-Injam tal-Karpazji Slovakki]] *[[Knejjes tal-Injam tan-Nofsinhar ta’ Małopolskie]] *[[Knejjes tal-Iskola tal-Arkitettura ta' Pskov]] *[[Knejjes tal-Moldavja]] *[[Knejjes tal-Paċi]] *[[Knejjes u Kunventi ta' Goa]] *[[Knisja Antika ta' Petäjävesi]] *[[Knisja ta' Atlántida]] *[[Knisja ta' Boyana]] *[[Knisja ta' San Ġwann f'Kaneo]] *[[Knisja ta' San Nikola tas-Saqaf]] *[[Knisja ta' Santa Margerita]] *[[Knisja ta' Santa Marija tal-Grazzji (Milan)|Knisja ta' Santa Marija tal-Grazzji, Milan]] *[[Knisja tal-Injam ta' Urnes]] *[[Knisja tal-Paċi fi Świdnica]] *[[Knisja tal-Pellegrinaġġ ta' San Ġwann ta' Nepomuk|Knisja tal-Pellegrinaġġ ta’ San Ġwann ta' Nepomuk]] *[[Knisja tal-Pellegrinaġġi ta' Wies]] *[[Knisja tal-Verġni Marija ta' Arakos]] *[[Knisja tal-Vitorja]] *[[Koh Ker]] *[[Kok]] *[[Kolomenskoye]] *[[Kolonja tal-Artisti ta' Darmstadt]] *[[Kolonji tal-Benevolenza]] *[[Kolonna ta' Ġuljanu]] *[[Kolonna tat-Trinità Mqaddsa, Olomouc]] * [[Kolossew]] * [[Konso]] *[[Konversazzjoni]] *[[Korfù]] *[[Kosta Ġurassika]] *[[Kosta ta' Amalfi]] *[[Kosta ta' Ningaloo]] *[[Kostituzzjoni ta’ Malta|Kostituzzjoni ta' Malta]] *[[Kotlovina]] *[[Koutammakou]] *[[Krak des Chevaliers]] *[[Krakovja]] *[[Krater ta' Logoisk]] *[[Krater ta' Vredefort]] *[[Kremlin ta' Kazan]] *[[Kremlin ta’ Moska|Kremlin ta' Moska]] *[[Kreta]] *[[Krisztina Tóth]] *[[Krzemionki]] *[[Ksour Antiki ta' Ouadane, Chinguetti, Tichitt u Oualata]] *[[Kujataa]] *[[Kulangsu]] *[[Kuldīga]] *[[Kulleġġ Navali Rjali Antik]] *[[Kultura ta' Chaco]] *[[Kultura ta' Chinchorro]] *[[Kultura ta' Liangzhu]] *[[Kumpanija Ferrovjarja Retika]] *[[Kumpless Modern ta' Pampulha]] *[[Kumpless Monumentali ta' Brâncuși f'Târgu Jiu]] *[[Kumpless ta' Konservazzjoni tal-Amażonja Ċentrali]] *[[Kumpless ta' W-Arly-Pendjari]] *[[Kumpless tal-Bażar Storiku ta' Tabriz]] *[[Kumpless tal-Foresti ta' Dong Phayayen-Khao Yai]] *[[Kumpless tal-Foresta ta' Kaeng Krachan]] *[[Kumpless tal-Kastell ta' Mir]] *[[Kumpless tal-Khānegāh u tas-Santwarju tax-Xejikk Safi al-din f'Ardabil]] *[[Kumpless tal-Monumenti ta' Huế]] *[[Kumpless tal-Muntanji u tat-Tempji ta' Chengde]] *[[Kumpless tal-Oqbra ta' Koguryo]] *[[Kumpless tal-Pajsaġġ ta' Tràng An]] *[[Kumpless u l-Estancias tal-Ġiżwiti ta' Córdoba]] *[[Kumplessi Monastiċi Armeni tal-Iran]] *[[Kumplessi Petroglifiċi tal-Altai tal-Mongolja]] *[[Kumplessi Sagri tal-Hoysala]] *[[Kumitat tal-Wirt Dinji]] *[[Kunvent Benedittin ta' San Ġwann f'Müstair]] *[[Kunvent ta' Kristu f'Tomar]] *[[Kunvent ta' Spiš]] *[[Kunvent ta’ Novodevichy|Kunvent ta' Novodevichy]] *[[Kunya-Urgench]] *[[Kuruna ta' Zvonimir]] *[[Kutná Hora]] === '''<u>L</u>''' === * [[L-Arti]] * [[L-Ewwel Mara jew Raġel ta' Malta]] * [[Lag ta' Baikal]] * [[Lag ta' Brebeneskul]] * [[Lag ta' Laach]] * [[Lag tal-Punent, Hangzhou]] * [[Lagi ta' Ounianga]] * [[Lag ta' Skadar]] * [[Lagi ta' Willandra]] * [[Lake District]] * [[Lamu]] *[[Landier]] *[[Lapponja Żvediża]] *[[Las Médulas]] *[[Lascaux]] *[[Lavaux]] *[[Lavra tat-Trinità ta' San Serġjo]] *[[Lazzaro Pisani]] *[[Le Corbusier]] *[[Le Havre]] *[[Le Locle]] *[[Leptis Magna]] *[[Lessikoloġija]] * [[Lessiku]] * [[Letoon]] * [[Lev Davidovich Landau]] * [[Lev Semenovič Pontrjagin]] * [[Levoča, il-Kastell ta' Spiš u l-monumenti kulturali assoċjati]] * [[Levuka]] * [[Leyla Mammadbeyova]] * [[Liftijiet Idrawliċi tal-Canal du Centre]] *[[Lika Kavzharadze]] *[[Lima]] *[[Lingwa Erżjana]] *[[Lingwa Ġermaniża]] *[[Linja ferrovjarja ta’ Semmering|Linja ferrovjarja ta' Semmering]] *[[Linja Ferrovjarja Trans-Iranjana]] *[[Linji Ferrovjarji tal-Muntanji tal-Indja]] *[[Linji ta' Nazca]] *[[Linji tal-Ilma Difensivi Olandiżi]] *[[Lista ta’ binjiet ta’ Gaudí]] *[[Lista ta' kumpaniji elenkati fil-Borża ta' Malta]] *[[Lista ta' Membri tal-Parlament ta' Malta, 2017–2022]] *[[Lista ta' peniżoli]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'Andorra]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'Ċipru]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'Iżrael]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'Kuba]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'Madagascar]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'Malta]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'San Marino]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fi Franza]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fi Spanja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji taċ-Ċekja|Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fiċ-Ċekja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fiċ-Ċilì]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fiċ-Ċina]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fid-Danimarka]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Bangladesh]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Belarussja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Belġju]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Bożnija-Ħerzegovina]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Brażil]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Bulgarija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Filippini]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Finlandja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Ġappun]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Ġermanja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Ġordan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Georgia]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Greċja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Jemen]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Kambodja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Kanada]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Karibew]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Każakistan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Kenja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Kirgistan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Kolombja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Korea t'Isfel]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Korea ta' Fuq]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Kroazja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Laos]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Latvja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Litwanja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Lussemburgu]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Lvant tal-Asja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Lvant tal-Ewropa]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Maċedonja ta' Fuq]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Malażja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Marokk]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Mauritania]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Messiku]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Moldova]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Mongolja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Montenegro]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Myanmar]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Pakistan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Palestina]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Perù]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Polonja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Portugall]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Punent tal-Asja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Punent tal-Ewropa]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Vjetnam]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fin-Nepal]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fin-Netherlands]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fin-Nofsinhar tal-Asja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fin-Nofsinhar tal-Ewropa]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fin-Norveġja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fir-Renju Unit]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fir-Rumanija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fir-Russja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fis-Serbja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fis-Sirja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fis-Slovakkja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fis-Slovenja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fis-Sri Lanka]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Taġikistan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Tajlandja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Tanzanija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Tramuntana tal-Asja u fl-Asja Ċentrali]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Tramuntana tal-Ewropa]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Tuneżija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Turkija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Turkmenistan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fix-Xlokk tal-Asja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Afganistan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Afrika]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Afrika t'Isfel]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Albanija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Amerka Ċentrali]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Amerka t'Isfel]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Amerka ta' Fuq]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Arabja Sawdija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Arġentina]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Armenja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Awstralja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Awstrija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Ażerbajġan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Eġittu]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Estonja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Etjopja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Indja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Indoneżja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Iran]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Irlanda]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Istati Għarab]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Istati Uniti]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Italja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Iżlanda]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Iżvezja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Iżvizzera]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Oċeanja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Ukrajna]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Ungerija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Użbekistan]] *[[Liz Truss]] *[[Loġġa tal-Ħarir]] *[[Longobardi fl-Italja: Postijiet tal-Poter (568-774 W.K.)]] *[[Lorenzo de' Medici]] *[[Lorenzo Gafà]] *[[Lorenzo Valla]] *[[Luang Prabang]] *[[Lübeck]] *[[Lucavsala]] *[[Lucia Piussi]] *[[Lučka Kajfež Bogataj]] *[[Ludmila tal-Boemja]] *[[Ludovico Ariosto]] *[[Ludovico Carracci]] *[[Ludwik Lejzer Zamenhof]] *[[Luigi Boccherini]] *[[Luigi Galvani]] *[[Luigi Pirandello]] *[[Lumbini]] *[[Luna 26]] *[[Lunenburg]] *[[Lvant ta' Rennell]] *[[Lviv]] *[[Lyon]] *[[Lyubov Panchenko]] === '''<u>M</u>''' === * [[Maċedonit]] * [[Machu Picchu]] * [[Madinat Al-Zahra]] *[[Mafkar tal-Paċi ta' Hiroshima]] *[[Magda Šaturová-Seppová]] *[[Maison Carrée]] * [[Malta taħt il-Franċiżi]] *[[Maltin]] *[[Måneskin]] *[[Manhush]] *[[Manto Mavrogenous]] *[[Mantova]] *[[Margaret Abela]] *[[Maria De Filippi]] *[[Maria Dobroniega ta' Kiev]] *[[Maria Grollmuß]] *[[Marian Smoluchowski]] *[[Mario Draghi]] *[[Mário Zagallo]] *[[Marrakesh]] *[[Marta Kos]] *[[Martinu I ta' Sqallija]] *[[Mary Chronopoulou]] *[[Mary Fenech Adami]] *[[Mary Moser]] *[[Masada]] *[[Masġar tal-Palm ta' Elche]] *[[Maurizio Costanzo]] *[[Mawżolew ta’ Khoja Ahmed Yasawi]] *[[Maymand]] *[[Mbanza Kongo]] *[[Medalja ta' Marian Smoluchowski]] *[[Medina ta' Sousse]] *[[Melka Kunture]] *[[Mérida (Spanja)]] *[[Merill]] *[[Meroe]] *[[Merv]] *[[Meteora]] *[[Michael Refalo]] *[[Michail Glinka]] *[[Mikhail Ostrogradsky]] *[[Milan]] *[[Mileva Filipović]] *[[Mimoza Kusari-Lila]] *[[Mina tal-Imħabba ta' Klevan]] *[[Minaret ta' Jam]] *[[Minjiera Storika tal-Fidda f'Tarnowskie Góry]] *[[Minjiera tal-Faħam ta' Ombilin]] *[[Minjiera tal-Fidda ta' Iwami Ginzan]] *[[Minjiera tal-Melħ ta’ Wieliczka]] *[[Minjiera tar-Ram ta' Falun]] *[[Minjieri tad-Deheb tal-Gżira ta' Sado]] *[[Minjieri taż-Żnied Neolitiċi ta' Spiennes]] *[[Mira Alečković]] *[[Mirella Freni]] *[[Miroslav Řepa]] *[[Missjonijiet Franġiskani fis-Sierra Gorda ta' Querétaro]] *[[Missjonijiet ta' San Antonio]] *[[Missjonijiet tal-Ġiżwiti fost il-Guarani]] *[[Missjonijiet tal-Ġiżwiti ta' Chiquitos]] *[[Missjonijiet tal-Ġiżwiti ta' La Santísima Trinidad de Paraná u Jesús de Tavarangue]] *[[Mnajdra]] *[[Modena]] *[[Mogħdija tal-Ġgant]] *[[Moidam]] *[[Monasteri fuq ix-xaqlibiet ta' Popocatépetl]] *[[Monasteri ta' Yuso u ta' Suso]] *[[Monasteru ta' Alcobaça]] *[[Monasteru ta' Batalha]] *[[Monasteru ta' Ferapontov]] *[[Monasteru ta' Gelati]] *[[Monasteru ta' Geghard]] *[[Monasteru ta’ Gračanica|Monasteru ta' Gračanica]] *[[Monasteru ta' Haghpat]] *[[Monasteru ta' Hoge]] *[[Monasteru ta' Horezu]] *[[Monasteru ta' Hosios Loukas]] *[[Monasteru ta' Maulbronn]] *[[Monasteru ta' Neghuts]] *[[Monasteru ta' Poblet]] *[[Monasteru ta' Rila]] *[[Monasteru ta' San Ġwann it-Teologu]] *[[Monasteru ta' San Ilarjun]] *[[Monasteru ta' Sanahin]] *[[Monasteru ta' Santa Katarina]] *[[Monasteru ta' Sopoćani]] *[[Monasteru ta' Studenica]] *[[Monasteru ta' Voroneț]] *[[Monasteru tal-Ġlormini]] *[[Monasteru Rjali ta' Santa Marija ta' Guadalupe]] *[[Monika Kryemadhi]] *[[Møns Klint]] *[[Mont-Saint-Michel]] *[[Monte Albán]] *[[Monte San Giorgio]] *[[Monte Titano]] *[[Monticello]] * [[Monument]] * [[Monument Nazzjonali ta' Żimbabwe l-Kbir]] * [[Monumenti Bojod ta' Vladimir u ta' Suzdal]] * [[Monumenti Buddisti fl-inħawi ta' Hōryū-ji]] * [[Monumenti Paleokristjani u Biżantini ta' Thessaloniki]] * [[Monumenti Rumani, il-Katidral ta' San Pietru u l-Knisja tal-Madonna fi Trier]] * [[Monumenti Storiċi f'Novgorod u fl-Inħawi]] * [[Monumenti Storiċi ta' Kjoto Antika (Bliet ta' Kjoto, Uji u Ōtsu)]] * [[Monumenti Storiċi ta' Makli]] *[[Monumenti Storiċi ta' Nara]] *[[Monumenti ta' Oviedo u tar-Renju tal-Asturjas]] *[[Monumenti tal-Ġebel taċ-Ċriev]] *[[Monumenti u Siti Storiċi f'Kaesong]] *[[Monumenti u Siti Storiċi ta' Hiraizumi]] *[[Morelia]] *[[Moritz Cantor]] *[[Moskea Antika ta' Edirne]] *[[Moskea l-Kbira u Sptar ta' Divriği]] *[[Moskea ta' Arif Agha]] *[[Moskea ta’ Selimiye, Edirne]] *[[Moskea tal-Ġimgħa ta' Esfahan]] *[[Moskea tat-Tatari]] *[[Moskej bi stil Sudaniż fit-Tramuntana tal-Kosta tal-Avorju]] *[[Moskej tal-Pilastri tal-Injam tal-Anatolja Medjevali]] *[[Motoori Norinaga]] *[[Mramorje]] *[[Mtskheta]] *[[Muhammad al-Idrisi]] *[[Muħammed]] *[[Muniċipju ta' Bremen]] *[[Muntanja Pelée]] *[[Muntanja Qingcheng]] *[[Muntanja ta' Kumgang]] *[[Muntanja Wutai]] *[[Muntanji Blu u John Crow]] *[[Muntanji Makhonjwa ta' Barberton]] *[[Muntanji ta' Homolje]] *[[Muntanji tad-Deheb ta' Altai]] *[[Muntanji tal-Krimea]] *[[Muntanji Wudang]] *[[Muntanji Wuyi]] *[[Mużew Nazzjonali tal-Montenegro]] *[[Mużew ta' Plantin-Moretus]] *[[Mużew ta' Trojja]] *[[Myśliwska]] *[[Mystras]] === '''<u>N</u>''' === * [[Nærøyfjord]] * [[Nadur]] * [[Nagorno-Karabakh]] * [[Naħla tal-għasel ta' Malta]] * [[Nalanda Mahavihara]] * [[Namhansanseong]] * [[Nancy]] * [[Nan Madol]] *[[Napli]] *[[Naryn-Kala]] *[[Nataliya Kobrynska]] *[[Nea Moni ta' Chios]] *[[Nekropoli]] *[[Nekropoli ta' Beit She'arim]] *[[Nekropoli ta' Monterozzi]] *[[Nemrut Dağı]] *[[Nessebar]] *[[New Lanark]] *[[New Secret (jott)]] *[[Nexhmije Pagarusha]] *[[Nicolas-Claude Fabri de Peiresc]] *[[Nicolas-Joseph Cugnot]] *[[Nicolas Flamel]] *[[Nicolau Coelho]] *[[Nida]] *[[Nika Križnar]] *[[Nikkō]] *[[Nino Ramishvili]] *[[Nisa (Turkmenistan)]] *[[Nisa f’Malta]] *[[Nisa fl-elezzjonijiet ġenerali ta’ Malta]] *[[Nizza]] *[[Norman Morrison]] *[[Nutar]] === '''<u>O</u>''' === * [[Oażi ta' Al-Ahsa]] * [[Olga Tass]] *[[Olimpja]] *[[Olinda]] *[[Ophrys caucasica|''Ophrys caucasica'']] *[[Oplontis]] *[[Opri Venezjani tad-Difiża bejn is-sekli 15 u 17: Stato da Terra – Stato da Mar tal-Punent]] *[[Oqbra imperjali tad-dinastija Xixia]] *[[Oqbra imperjali tad-dinastiji Ming u Qing]] *[[Oqbra Rjali tad-Dinastija Joseon]] *[[Oqbra ta' Mozu]] *[[Oqbra tar-Rejiet ta' Buganda f'Kasubi]] *[[Ortografija Litwana]] *[[Osservatorji Astronomiċi tal-Università Federali ta' Kazan]] *[[Osservatorju ta' Črni Vrh]] *[[Osservatorju ta' Jodrell Bank]] *[[Osservatorju ta' Rozhen]] *[[Osun-Osogbo]] *[[Otto Toeplitz]] *[[Ouro Preto]] === '''<u>P</u>''' === * [[Pablo Neruda]] * [[Pagoda ta' Vinh Nghiem]] * [[Pajsaġġ Agrikolu tan-Nofsinhar ta' Öland]] * [[Pajsaġġ Arkeoloġiku tal-Ewwel Pjantaġġuni tal-Kafè fix-Xlokk ta' Kuba]] * [[Pajsaġġ Arkeoloġiku tas-Sassanidi fil-Provinċja ta' Fars]] * [[Pajsaġġ Industrijali ta' Blaenavon]] * [[Pajsaġġ Karstiku tan-Nofsinhar taċ-Ċina]] * [[Pajsaġġ Kulturali ta' ǂKhomani]] * [[Pajsaġġi Kulturali ta' Bassari, Fula u Bedik]] * [[Pajsaġġ Kulturali ta' Budj Bim]] * [[Pajsaġġ Kulturali ta' Gedeo]] * [[Pajsaġġ Kulturali ta' Hawraman/Uramanat]] * [[Pajsaġġ Kulturali ta' Le Morne]] * [[Pajsaġġ Kulturali ta’ Lednice-Valtice]] * [[Pajsaġġ Kulturali ta' Sukur]] * [[Pajsaġġ Kulturali tal-Għelieqi Mtarrġa tar-Ross ta' Honghe Hani]] * [[Pajsaġġ Kulturali tal-Kafè tal-Kolombja]] * [[Pajsaġġ Kulturali tal-Lag ta' Kenozero]] * [[Pajsaġġ Kulturali tal-Wied ta' Orkhon]] * [[Pajsaġġ Kulturali tat-Tinqix fuq il-Blat f'Gobustan]] * [[Pajsaġġ Kulturali tat-Tpittir fuq il-Blat ta' Zuojiang]] * [[Pajsaġġ Kulturali u Botaniku ta' Richtersveld]] * [[Pajsaġġ Kulturali u l-Fdalijiet Arkeoloġiċi tal-Wied ta' Bamiyan]] * [[Pajsaġġi Militari tal-Imperu Maratha fl-Indja]] * [[Pajsaġġ tal-Kaċċa Medjevali fit-Tramuntana ta' Zealand]] * [[Pajsaġġ tal-Vinji ta' Piemonte: Langhe-Roero u Monferrato]] * [[Pajsaġġ tax-Xogħol fil-Minjieri ta' Cornwall u l-Punent ta' Devon]] * [[Pajsaġġi ta' Dauria]] * [[Pál Maléter]] * [[Palazz Irjali ta' Aranjuez]] *[[Palazz Irjali ta' Caserta]] *[[Palazz Mariinskyi]] *[[Palazz ta' Blenheim]] *[[Palazz ta’ Djoklezjanu|Palazz ta' Djoklezjanu]] *[[Palazz ta' Drottningholm]] *[[Palazz ta' Eggenberg]] *[[Palazz ta' Fontainebleau]] *[[Palazz ta' Golestan]] *[[Palazz ta' Ishak Paşa]] *[[Palazz ta' Mafra]] *[[Palazz ta' Orbeliani]] *[[Palazz ta' Potala]] *[[Palazz ta’ Schönbrunn|Palazz ta' Schönbrunn]] *[[Palazz ta’ Stoclet|Palazz ta' Stoclet]] *[[Palazz ta' Versailles]] *[[Palazz tal-Khan]] *[[Palazz tas-Sajf]] *[[Palazz tax-Shirvanshah]] *[[Palazzi Minojċi]] *[[Palazzi Rjali ta' Abomey]] *[[Palazzi u Parks ta' Potsdam u Berlin]] *[[Palenque]] *[[Palermo Għarbija-Normanna u l-Katidrali ta' Cefalù u Monreale]] *[[Palestina]] *[[Palianytsia]] *[[Palmaria]] *[[Palmyra]] *[[Pamukkale]] *[[Panamá Viejo]] *[[Papa Ljun XIV]] *[[Papahānaumokuākea]] *[[Paquimé]] *[[Paramaribo]] *[[Park Arkeoloġiku Nazzjonali ta' Tierradentro]] *[[Park Arkeoloġiku ta' Champaner-Pavagadh]] *[[Park Arkeoloġiku ta' Hili]] *[[Park Arkeoloġiku ta' San Agustín]] *[[Park Irjali ta' Studley]] *[[Park Naturali Nazzjonali tal-Karpazji]] *[[Park Naturali ta' Dinara]] *[[Park Nazzjonali ta' Karula]] *[[Park Naturali ta' Korab-Koritnik]] *[[Park Naturali tal-Iskolli tal-Qroll ta' Tubbataha]] *[[Park Naturali tal-Pilastri ta' Lena]] *[[Park Nazzjonali Impenetrabbli ta' Bwindi]] *[[Park Nazzjonali Olimpiku]] *[[Park Nazzjonali Storiku]] *[[Park Nazzjonali Storiku ta' Göreme]] *[[Park Nazzjonali Storiku ta' Trakai]] *[[Park Nazzjonali ta' Alejandro de Humboldt]] *[[Park Nazzjonali ta' Banc d'Arguin]] *[[Park Nazzjonali ta' Beit Guvrin-Maresha]] *[[Park Nazzjonali ta’ Belovezhskaya Pushcha]] *[[Park Nazzjonali ta' Canaima]] *[[Park Nazzjonali ta' Chapada dos Veadeiros]] *[[Park Nazzjonali ta' Chiribiquete]] *[[Park Nazzjonali ta' Chitwan]] *[[Park Nazzjonali ta' Cilento, Vallo di Diano u Alburni]] *[[Park Nazzjonali ta' Coiba]] *[[Park Nazzjonali ta' Comoé]] *[[Park Nazzjonali ta' Darien]] *[[Park Nazzjonali ta' Defileul Jiului]] *[[Park Nazzjonali ta' Desembarco del Granma]] *[[Park Nazzjonali ta' Doñana]] *[[Park Nazzjonali ta' Everglades]] *[[Park Nazzjonali ta’ Fertő-Hanság]] *[[Park Nazzjonali ta' Garajonay]] *[[Park Nazzjonali ta' Garamba]] *[[Park Nazzjonali ta' Great Smoky Mountains]] *[[Park Nazzjonali ta' Gros Morne]] *[[Park Nazzjonali ta' Gunung Mulu]] *[[Park Nazzjonali ta' Hortobágy]] *[[Park Nazzjonali ta' Huascarán]] *[[Park Nazzjonali ta' Ichkeul]] *[[Park Nazzjonali ta' Iguaçu]] *[[Park Nazzjonali ta' Iguazú]] *[[Park Nazzjonali ta' Ivindo]] *[[Park Nazzjonali ta' Kahuzi-Biega]] *[[Park Nazzjonali ta' Kakadu]] *[[Park Nazzjonali ta' Kaziranga]] *[[Park Nazzjonali ta' Khangchendzonga]] *[[Park Nazzjonali ta' Kilimanjaro]] *[[Park Nazzjonali ta' Kinabalu]] *[[Park Nazzjonali ta' Kiskunság]] *[[Park Nazzjonali ta' Komodo]] *[[Park Nazzjonali ta' Lahemaa]] *[[Park Nazzjonali ta' Lençóis Maranhenses]] *[[Park Nazzjonali ta' Lorentz]] *[[Park Nazzjonali ta' Los Alerces]] *[[Park Nazzjonali ta' Los Glaciares]] *[[Park Nazzjonali ta' Los Katíos]] *[[Park Nazzjonali ta' Lushan]] *[[Park Nazzjonali ta' Mammoth Cave]] *[[Park Nazzjonali ta' Manas]] *[[Park Nazzjonali ta' Manú]] *[[Park Nazzjonali ta' Manovo-Gounda St Floris]] *[[Park Nazzjonali ta' Mesa Verde]] *[[Park Nazzjonali ta' Miguasha]] *[[Park Nazzjonali ta' Morne Trois Pitons]] *[[Park Nazzjonali ta' Murujuga]] *[[Park Nazzjonali ta' Nahanni]] *[[Park Nazzjonali ta' Niah]] *[[Park Nazzjonali ta' Niokolo-Koba]] *[[Park Nazzjonali ta' Noel Kempff Mercado]] *[[Park Nazzjonali ta' Nyungwe]] *[[Park Nazzjonali ta' Phong Nha – Kẻ Bàng]] *[[Park Nazzjonali ta' Þingvellir]] *[[Park Nazzjonali ta' Pirin]] *[[Park Nazzjonali ta' Purnululu]] *[[Park Nazzjonali ta' Rapa Nui]] *[[Park Nazzjonali ta' Rio Abiseo]] *[[Park Nazzjonali ta' Sagarmatha]] *[[Park Nazzjonali ta' Salonga]] *[[Park Nazzjonali ta' Sangay]] *[[Park Nazzjonali ta' Sanqingshan]] *[[Park Nazzjonali ta' Serengeti]] *[[Park Nazzjonali ta' Serra da Capivara]] *[[Park Nazzjonali ta' Simien]] *[[Park Nazzjonali ta' Taï]] *[[Park Nazzjonali ta' Talampaya]] *[[Park Nazzjonali ta' Teide]] *[[Park Nazzjonali ta' Tongariro]] *[[Park Nazzjonali ta' Ujung Kulon]] *[[Park Nazzjonali ta' Vatnajökull]] *[[Park Nazzjonali ta' Virunga]] *[[Park Nazzjonali ta' Yellowstone]] *[[Park Nazzjonali ta' Yosemite]] *[[Park Nazzjonali tal-Biżonti tal-Boskijiet]] *[[Park Nazzjonali tal-Foresta Pluvjali ta' Gola]] *[[Park Nazzjonali tal-Fortizza tal-Għolja ta' Brimstone]] *[[Park Nazzjonali tal-Għadajjar ta' Mana]] *[[Park Nazzjonali tal-Għerien ta' Carlsbad]] *[[Park Nazzjonali tal-Għerien ta' Naracoorte]] *[[Park Nazzjonali tal-Għerien ta' Peruaçu]] *[[Park Nazzjonali tal-Grand Canyon]] *[[Park Nazzjonali tal-Himalayas il-Kbar]] *[[Park Nazzjonali tal-Katina Muntanjuża ta' Rodopi]] *[[Park Nazzjonali tal-Lag tal-Malawi]] *[[Park Nazzjonali tal-Lagi ta’ Plitvice]] *[[Park Nazzjonali tal-Muntanja Dajti]] *[[Park Nazzjonali tal-Muntanja tal-Kenja]] *[[Park Nazzjonali tal-Muntanja Tomorr]] *[[Park Nazzjonali tal-Muntanji ta' Bale]] *[[Park Nazzjonali tal-Muntanji ta' Rwenzori]] *[[Park Nazzjonali tal-Vulkani ta' Hawaii]] *[[Park Nazzjonali tas-Sundarbans]] *[[Park Nazzjonali tat-Taġikistan]] *[[Park Nazzjonali tax-Xmara ta' Taħt l-Art ta' Puerto Princesa]] *[[Park Provinċjali ta' Ischigualasto]] *[[Park Provinċjali ta' Writing-on-Stone]] *[[Park Provinċjali tad-Dinosawri]] *[[Park Storiku ta' Ayutthaya]] *[[Park Storiku ta' Phu Phrabat]] *[[Park Storiku ta' Si Thep]] *[[Park Storiku ta' Sukhothai]] *[[Park ta' Maloti-Drakensberg]] *[[Park ta’ Muskau|Park ta' Muskau]] *[[Park tal-Art Mistagħdra ta' iSimangaliso]] *[[Park tal-Mafkar tar-Rewwixta u tar-Rivoluzzjoni]] *[[Park Trinazzjonali ta' Sangha]] *[[Parks Internazzjonali tal-Paċi ta' Waterton-tal-Glaċieri]] *[[Parks Nazzjonali ta' Nanda Devi u tal-Wied tal-Fjuri]] *[[Parks Nazzjonali tal-Lag ta' Turkana]] *[[Parks Nazzjonali u Statali tas-Siġar tal-Injam tal-Aħmar]] *[[Parks tal-Muntanji tar-Rockies Kanadiżi]] *[[Parmigianino]] *[[Parrukkier]] *[[Pasargadae]] *[[Paseo del Prado]] *[[Pattadakal]] *[[Paulo Coelho]] *[[Pavlo Lee]] *[[Pécs]] *[[Pellegrinaġġ ta’ San Ġakbu]] *[[Peña de los Enamorados]] *[[Peniżola]] *[[Peniżola Valdés]] *[[Pergamon]] *[[Peri-Khan Sofiyeva]] *[[Persepolis]] *[[Peter Carl Fabergé]] *[[Péter Magyar]] *[[Pëtr Kapica]] *[[Petra]] *[[Petra Brocková]] *[[Petroglifiċi ta' Bangudae]] *[[Petroglifiċi tal-Lag ta' Onega u l-Baħar Abjad]] *[[Philipp Otto Runge]] *[[Philippi]] *[[Pienza]] *[[Piero Angela]] *[[Pierre Fatou]] *[[Pietro Longhi]] *[[Pietru l-Kbir]] *[[Pimachiowin Aki]] *[[Ping Yao]] *[[Pippo Baudo]] *[[Pirinej-Monte Perdido]] *[[Pitons]] *[[Pitons, Cirques u Rdumijiet tal-Gżira ta' Réunion]] *[[Pjanta]] *[[Pjanura ta' Bărăgan]] *[[Pjanura ta’ Stari Grad]] *[[Pjanura tal-Ġarer]] *[[Pjazza]] *[[Pjazza ta' Naqsh-e Jahan]] * [[Pjazza tal-Mirakli]] *[[Plamer]] *[[Planetarju Rjali ta' Eise Eisinga]] *[[Pobiti Kamani]] *[[Politika]] *[[Polonnaruwa]] *[[Pont Antik ta’ Mostar]] *[[Pont ta' Forth]] *[[Pont ta' Malabadi]] *[[Pont ta' Mehmed Paša Sokolović]] *[[Pont ta' Vizcaya]] *[[Pont tal-Fjuri]] *[[Pont tal-Paċi, Tbilisi]] *[[Porfirio Barba-Jacob]] *[[Port Royal]] *[[Port ta' Mariupol]] *[[Port ta’ Marsamxett]] *[[Porta Nigra]] *[[Portiċi ta' Bologna]] *[[Porto]] *[[Postijiet Sagri tal-Bahá'i]] *[[Potosí]] *[[Pożati]] *[[Prambanan]] *[[Professjoni]] *[[Proklos]] *[[Promontorju ta' Putorana]] *[[Provins]] *[[Pu'er]] *[[Puebla (belt)]] *[[Pythagoreion]] === '''<u>Q</u>''' === * [[Qabar ta' Askia]] * [[Qabar ta' Humayun]] * [[Qabar Traċjan ta' Kazanlak]] * [[Qabar Traċjan ta' Sveshtari]] * [[Qabża tal-Biżonti Sfrakassati]] * [[Qal'at al-Bahrain]] * [[Qala (Għawdex)]] * [[Qalba Neolitika tal-Gżejjer Orkney]] * [[Qalhat]] * [[Qanat]] * [[Qaryat al-Faw]] * [[Qaytarma]] * [[Qorti Rjali ta' Tiébélé]] * [[Il-Qtugħ ir-Ras ta’ San Ġwann|Qtugħ ir-Ras ta’ San Ġwann Battista (Caravaggio)]] * [[Quanzhou]] * [[Quebrada de Humahuaca]] * [[Quedlinburg]] * [[Quirigua]] * [[Quito]] * [[Quseir Amra]] * [[Qutb Minar]] === '''<u>R</u>''' === * [[Rachid Chouhal]] * [[Raħal Storiku ta' St. George u l-Fortifikazzjonijiet Relatati, Bermuda]] * [[Rammelsberg]] * [[Rani-ki-Vav]] * [[Ras'ken' Ozks]] * [[Ravenna]] * [[Ravesa Lleshi]] * [[Red Bay]] * [[Regensburg]] * [[Reġjun Naturali, Kulturali u Storiku ta’ Kotor]] * [[Reġjun tal-Estrazzjoni tal-Minerali ta' Erzgebirge/Krušnohoří]] * [[Reġjun tal-Inbid ta' Tokaj]] *[[Reichenau]] *[[Relattività (Maurits Cornelis Escher)]] *[[Rembrandt]] *[[Renata Scotto]] *[[Renju ta' Mapungubwe]] *[[Renju tal-Ġonna ta' Dessau-Wörlitz]] *[[Repubblika Sovjetika ta’ Don|Repubblika Sovjetika ta' Don]] *[[Residenza ta' Würzburg]] *[[Residenza tal-Metropolitani ta' Bukovina u tad-Dalmazja]] *[[Residenzi tal-Familja Savoia]] *[[Residenzi tal-Moderniżmu f'Berlin]] *[[Rewwixta tal-Qassisin]] *[[Riga]] *[[Risco Caído]] *[[Riversleigh]] *[[Riżerva Ekoloġika ta' Mistaken Point]] *[[Riżerva Forestali ta' Sinharaja]] *[[Riżerva Naturali Stretta tal-Muntanja ta' Nimba]] *[[Riżerva Naturali Stretta tat-Tsingy ta' Bemaraha]] *[[Riżerva Naturali ta' Bashkiriya]] *[[Riżerva Naturali ta’ Kaniv]] *[[Riżerva Naturali ta' Nahal Me'arot]] *[[Riżerva Naturali ta' Okapi]] *[[Riżerva Naturali ta' Selous]] *[[Riżerva Naturali ta' Srebarna]] *[[Riżerva Naturali ta' Tigrovaya Balka]] *[[Riżerva Naturali ta’ Yulen]] *[[Riżerva Naturali tal-Flora fil-Ġibs]] *[[Riżerva Naturali tas-Suriname Ċentrali]] *[[Riżerva ta' Bijosfera ta' El Pinacate u Gran Desierto de Altar]] *[[Riżerva ta' Bijosfera ta' Río Plátano]] *[[Riżerva tal-Bijosfera ta' Tehuacán-Cuicatlán]] *[[Riżerva tal-Bijosfera tal-Baħar l-Iswed]] *[[Riżerva tal-Bijosfera tal-Friefet Monarki]] *[[Riżerva tal-Bijosfera Transkonfinali Ohrid-Prespa]] *[[Riżerva tal-Fawna ta' Dja]] *[[Riżervi Naturali ta' Air u ta' Ténéré]] *[[Riżervi tal-Foresti Atlantiċi tal-Kosta tal-Iskoperti]] *[[Riżervi tal-Foresti Atlantiċi tax-Xlokk]] *[[Riżervi tal-Katina Muntanjuża ta' Talamanca-La Amistad]] *[[Robert Fico]] *[[Robert Wilhelm Bunsen]] *[[Roberto Burle Marx]] *[[Rodi (belt)]] * [[Roi Mata]] * [[Roșia Montană]] * [[Ronald Searle]] * [[Røros]] * [[Rotta tal-Inċens – Bliet tad-Deżert f'Negev]] * [[Rotta Wixárika tas-Siti Sagri lejn Wirikuta]] * [[Rotot ta’ Santiago de Compostela fi Franza]] * [[Royal Exhibition Building]] * [[Róža Domašcyna]] *[[Rudolf Diesel]] *[[Ruggiero Leoncavallo]] === '''<u>S</u>''' === * [[Sabratha]] * [[Saeva Dupka]] * [[Safranbolu]] * [[Saint-Émilion]] * [[Sajjied]] *[[Sala taċ-Ċentenarju]] *[[Salamanca]] *[[Salib ta' Santa Ewfrosina]] *[[Salini Rjali ta' Arc-et-Senans]] *[[Salme Kann]] *[[Saltaire]] *[[Salvatore Accardo]] *[[Salzburg]] *[[Samantha Cristoforetti]] *[[Samarkanda]] *[[Samarra]] *[[Sambor Prei Kuk]] *[[Sammallahdenmäki]] *[[Samuel Deguara]] *[[San Cristóbal de La Laguna]] *[[San Gimignano]] *[[San Lawrenz (Għawdex)]] *[[San Miguel de Allende]] *[[San Pietruburgu]] *[[Sana'a]] *[[Sanchi]] *[[Sandra Milo]] *[[Sandra Mondaini]] *[[Sandro Botticelli]] *[[Sangiran]] *[[Sansa, il-Monasteri Buddisti tal-Muntanji tal-Korea t'Isfel]] *[[Santa Cruz de Mompox]] *[[Santiago de Compostela]] *[[Santiago de Querétaro]] *[[Santiniketan]] *[[Santwarji tal-Għasafar tal-Passa tul il-Kosta tal-Baħar Isfar u l-Golf ta' Bohai]] *[[Santwarji tal-Pandas Ġganteski ta' Sichuan]] *[[Santwarji tan-Natura Selvaġġa ta' Thungyai-Huai Kha Khaeng]] *[[Santwarju Nazzjonali tal-Għasafar ta' Djoudj]] *[[Santwarju ta' Bom Jesus de Matosinhos]] *[[Santwarju ta' Bom Jesus do Monte]] *[[Santwarju ta' Itsukushima]] *[[Santwarju tal-Balieni ta' El Vizcaino]] *[[Santwarju ta' Mỹ Sơn]] *[[Santwarju tal-Fawna u tal-Flora ta' Malpelo]] *[[Santwarju tan-Natura Selvaġġa tal-Katina Muntanjuża ta' Hamiguitan]] *[[São Cristóvão]] *[[São Luís]] *[[Sarazm]] *[[Sardis]] * [[Saryarka]] * [[Sassi ta' Matera]] *[[Schokland]] *[[Seba’ Għeġubijiet Ġodda tad-Dinja]] *[[Sebastian Brant]] *[[Segovia]] *[[Seka Sablić]] *[[Sengħa]] *[[Seokguram]] *[[Seowon]] *[[Severo Ochoa]] *[[Sevil Shhaideh]] *[[Sewell]] *[[Sferi tal-Ġebel tal-Costa Rica]] *[[SGang Gwaay]] *[[Shahr-e Sukhteh]] *[[Shahrisabz]] *[[Shaken Aimanov]] *[[Shales ta' Maotianshan]] *[[Sheki]] *[[Shennongjia]] *[[Shibam]] *[[Shirakami-Sanchi]] *[[Shiretoko]] *[[Sian Ka'an]] *[[Šibenik]] *[[Sibila Petlevski]] *[[Sidney Webb]] *[[Siega Verde]] *[[Siena]] *[[Sighișoara]] *[[Sigiriya]] *[[Siġra tal-Ballut ta' Stelmužė]] *[[Siġra tal-ballut ta' Tamme-Lauri]] *[[Sikhote-Alin]] *[[Simon Kldiashvili]] *[[Sinagoga Antika (Erfurt)]] *[[Sinéad O'Connor]] *[[Sintra]] *[[Siracusa]] *[[Sistema Idrawlika Storika ta' Shushtar]] *[[Sistema tal-Ġestjoni tal-Ilma ta' Augsburg]] *[[Sistema tat-Toroq tal-Inka]] *[[Sit Agrikolu Bikri ta' Kuk]] *[[Sit arkeoloġiku ta' Al-Balid|Sit Arkeoloġiku ta' Al-Balid]] *[[Sit Arkeoloġiku ta' Atapuerca]] *[[Sit Arkeoloġiku ta’ Paphos]] *[[Sit Arkeoloġiku tal-Maħżen ta' Valongo]] *[[Sit Storiku Nazzjonali ta' San Juan]] *[[Sit Storiku Statali tat-Tumbati tal-Ħamrija ta' Cahokia]] * [[Sit ta' Wirt Dinji]] * [[Sit ta' Wirt Industrijali ta' Rjukan-Notodden]] *[[Sit tad-Dolmens ta' Antequera]] *[[Sit tar-Raġel ta' Peking f'Zhoukoudian]] *[[Siti tad-Dolmens ta' Gochang, Hwasun u Ganghwa]] *[[Siti Arkeoloġiċi ta' Bat, Al-Khutm u Al-Ayn]] *[[Siti Arkeoloġiċi ta' Tarraco]] *[[Siti Awstraljani tal-Fossili tal-Mammiferi]] *[[Siti Ewlenin tal-Estrazzjoni fil-Wallonja]] *[[Siti Funebri u Mfakar tal-Ewwel Gwerra Dinjija (il-Front tal-Punent)]] *[[Siti Kristjani Moħbija fir-Reġjun ta' Nagasaki]] *[[Siti Metallurġiċi Antiki tal-Burkina Faso]] *[[Siti Penitenzjarji Awstraljani]] *[[Siti preistoriċi bil-puntali madwar l-Alpi|Siti Preistoriċi bil-Puntali Madwar l-Alpi]] *[[Siti Preistoriċi ta' Jōmon fit-Tramuntana tal-Ġappun]] *[[Siti Sagri u Rotot ta' Pellegrinaġġ fil-Katina Muntanjuża ta' Kii]] *[[Siti tal-Fossili tal-Ominidi tal-Afrika t'Isfel]] *[[Siti tar-Rivoluzzjoni Industrijali Meiji tal-Ġappun]] *[[Siti tat-Tpittir fuq il-Blat ta' Kondoa]] *[[Siti tat-Tusi]] *[[Skarpan]] *[[Skellig Michael]] *[[Skogskyrkogården]] *[[Skojjattlu tal-art ta' Tian Shan]] *[[Skola Superjuri tal-Mekkanika tal-Armata]] *[[Skoll il-Kbir tal-Qroll]] *[[Skoll tal-Qroll ta' New Caledonia]] *[[Skoll tal-Qroll tal-Belize]] *[[Skorba]] *[[Skrivan]] *[[Socotra]] *[[Soltaniyeh]] *[[Songo Mnara]] *[[Sophia Loren]] *[[Sophie Germain]] *[[Sophie Liebknecht]] *[[Söyembikä]] *[[Speicherstadt]] *[[Spinalonga]] *[[Sputnik 5]] *[[Stari Ras]] *[[Statwa]] *[[Statwa ta' Roland ta' Bremen]] *[[Statwa tal-Libertà]] *[[Stazzjon ta' Chhatrapati Shivaji]] *[[Stazzjon tar-Radju ta' Grimeton]] *[[Stećak]] *[[Stepan Erzya]] *[[Stevns Klint]] *[[Stonehenge]] *[[Stone Town]] *[[Strett ta' Hormuz]] *[[Su Nuraxi]] *[[Subak]] *[[Sulaiman-Too]] *[[Sundarbans]] *[[Suq Ċentrali ta' Ljubljana]] *[[Surtsey]] *[[Susa]] *[[Svaneti]] *[[Svetlana Antonovska]] *[[Sviyazhsk]] === '''<u>T</u>''' === * [[Ta' Bakkja]] * [[Ta' Ħaġrat]] * [[Ta' Kandja]] *[[Tabib]] *[[Tadrart Acacus]] *[[Taħdit]] *[[Taishan]] *[[Taj Mahal]] *[[Takalik Abaj]] *[[Takht-e Soleyman]] *[[Takht-i-Bahi]] *[[Takkanot Shum]] *[[Taksim]] *[[Tallinn]] *[[Tamgaly]] *[[Tanġier]] *[[Taos Pueblo]] *[[Taputapuātea]] *[[Tarraco]] *[[Tarzna Navali ta' Antigua u s-Siti Arkeoloġiċi Relatati]] *[[Tassili n'Ajjer]] *[[Taxila]] *[[Tchogha Zanbil]] *[[Te Wahipounamu]] *[[Teatru Akkademiku Reġjonali ta' Donetsk]] *[[Teatru Antik ta’ Epidaurus|Teatru Antik ta' Epidaurus]] *[[Teatru Rjal]] *[[Teatru Ruman ta' Orange]] *[[Teatru tal-Opri Margravjali]] *[[Teatru tal-Opri ta' Sydney]] *[[Tebe (Eġittu)]] *[[Tekniku]] *[[Telč]] *[[Tempji Ħajjin Kbar taċ-Ċola]] * [[Tempji Megalitiċi ta’ Malta u Għawdex|Tempji Megalitiċi ta' Malta u Għawdex]] * [[Tempji ta' Ħal Tarxien]] *[[Tempju ta' Apollo Epikurju f’Bassae|Tempju ta' Apollo Epikurju f'Bassae]] *[[Tempju ta' Asklepju ta' Epidaurus]] *[[Tempju ta' Haeinsa]] *[[Tempju ta' Kakatiya Rudreshwara]] *[[Tempju ta' Mahabodhi]] *[[Tempju ta' Preah Vihear]] *[[Tempju tal-Ġenna]] *[[Tempju tal-Għar ta' Dambulla]] *[[Tempju tax-Xemx ta' Konarak]] *[[Tempju u Ċimiterju ta' Konfuċju u l-Villa tal-Familja Kong f'Qufu]] *[[Teotihuacan]] *[[Tequila (Belt)]] * [[Terminoloġija]] * [[Tetiana Ostashchenko]] * [[Tétouan]] *[[Teżawru]] *[[Theobald Boehm]] *[[Theodore Géricault]] *[[Thimlich Ohinga]] *[[Tholos ta' El Romeral]] *[[Thomas à Kempis]] *[[Tian Shan]] * [[Tieqa tad-Dwejra]] * [[Tieqa ta' Wied il-Mielaħ]] * [[Tikal]] * [[Timbuktu]] * [[Timgad]] * [[Tina Turner]] * [[Tinetto]] * [[Tino]] * [[Tinqix fuq il-Blat f'Alta]] *[[Tinqix fuq il-Blat f'Tanum]] *[[Tinqix fuq il-Blat fir-Reġjun ta' Ha'il]] *[[Tinqix fuq il-Blat ta' Dazu]] *[[Tinqix ta' Bisotun]] *[[Tipasa]] *[[Tiryns]] *[[Tiwanaku]] *[[Tiya]] *[[Tlacotalpan]] *[[TNMK]] *[[Tobias Michael Carel Asser]] *[[Toledo]] *[[Tomaso Antonio Vitali]] *[[Tomiri]] *[[Toroq tal-Ħarir: il-Kuritur ta' Zarafshan-Karakum]] *[[Toroq tal-Ħarir: in-Network ta' Rotot tal-Kuritur ta' Chang'an-Tianshan]] * [[Torri Mmejjel ta' Pisa]] * [[Torri ta' Belém]] *[[Torri ta' Erkole]] *[[Torri ta' Londra]] *[[Torri tax-Xebba (Baku)]] *[[Torrijiet residenzjali tas-Svan|Torrijiet Residenzjali tas-Svan]] *[[Toruń]] *[[Tpittir fuq il-Blat ta' Sierra de San Francisco]] *[[Tpittir fuq il-Blat tal-Baċir Mediterran Iberiku]] *[[Tpittir fuq il-Blat tal-Għar ta' Shulgan-Tash]] *[[Trattat ta' Kaunas]] *[[Třebíč]] *[[Trinidad, Kuba]] *[[Trogir]] *[[Trojja]] *[[Tropiċi Mistagħdra ta' Queensland]] *[[Tserkva ta' Santa Marija, Owczary]] *[[Tserkva ta' Santa Marija Omm Alla, Chotyniec]] *[[Tserkva tal-Injam tal-Karpazji fil-Polonja u fl-Ukrajna]] *[[Tsodilo]] *[[Tubeteika]] *[[Tulou ta' Fujian|''Tulou'' ta' Fujian]] *[[Tumbati Ċerimonjali tal-Ħamrija ta' Hopewell]] *[[Tumbati Funebri ta' Dilmun]] *[[Tumbati Funebri ta' Gaya]] *[[Tumbati Monumentali tal-Ħamrija ta' Poverty Point]] *[[Turan]] *[[Tutankhamun]] *[[Twyfelfontein]] *[[Tyre]] === '''<u>U</u>''' === * [[Úbeda]] * [[Ugo Foscolo]] *[[Uluru]] *[[Um er-Rasas]] *[[Umm Al-Jimāl]] *[[UNESCO]] *[[Università Iżlamika Russa]] *[[Università Nazzjonali Awtonoma tal-Messiku]] *[[Università ta' Al-Qarawiġin|Università ta' Al-Qarawijin]] *[[Università ta' Coimbra]] *[[Unjoni Sovjetika]] *[[Urbino]] *[['Uruq Bani Mu'arid]] *[[Uxmal]] === '''<u>V</u>''' === * [[Val d'Orcia]] *[[Val di Noto]] *[[Valentyna Radzymovska]] *[[Valeria Bruni Tedeschi]] *[[Vallée de Mai]] *[[Vasco da Gama]] *[[Vat Phou]] *[[Velimir Khlebnikov]] *[[Venera 7]] *[[Verona]] *[[Via Appia]] *[[Victoria Amelina]] *[[Vigan]] *[[Vincent van Gogh]] *[[Vilel u Ġonna tal-Familja Medici]] *[[Villa d'Este]] *[[Villa Romana del Casale]] *[[Villa ta' Adrijanu]] *[[Villa Tugendhat]] *[[Villaġġi Antiki tat-Tramuntana tas-Sirja]] *[[Villaġġi bil-Knejjes Iffortifikati f'Transilvanja]] *[[Villaġġi Storiċi ta' Shirakawa-gō u Gokayama]] *[[Vilnius]] *[[Visby]] *[[Vitaliy Kim]] *[[Vito Volterra]] *[[Vittorio De Sica]] *[[Vjenna]] *[[Vladimir Ashkenazy]] *[[Vlkolínec]] *[[Volodymyr Zelenskyy]] *[[Volubilis]] *[[Võros]] *[[Vulkan tat-Tajn ta’ Lökbatan]] *[[Vulkani ta' Kamchatka]] === '''<u>W</u>''' === * [[Wachau]] * [[Wadi Al-Hitan]] *[[Wadi Rum]] *[[Wales]] *[[Weimar Klassika]] *[[Werrej]] *[[Wied Superjuri tar-Renu Nofsani]] *[[Wied t'Isfel tal-Awash]] *[[Wied ta' Kathmandu]] *[[Wied ta' Loire]] *[[Wied ta' Madriu-Perafita-Claror]] *[[Wied ta' M'zab]] *[[Wied ta' Qadisha]] *[[Wied ta' Viñales]] *[[Wied tal-Fondoq il-Kbir]] *[[Wied tat-Tempji]] *[[Wilhelm Grimm]] *[[Wilhelm Röntgen]] *[[Willem de Sitter]] *[[Willemstad]] *[[William Boeing]] *[[Wirt Arkeoloġiku tal-Wied ta' Lenggong]] *[[Wirt tal-Foresti Tropikali ta' Sumatra]] *[[Wismar]] *[[Władysław Horodecki]] *[[Wolfgang Paul]] === '''<u>X</u>''' === * [[Xanadu]] * [[Xanthos]] * [[Xatt it-Tiben]] *[[Xeff]] *[[Xidi]] *[[Xmara Omo]] *[[Xochicalco]] *[[Xogħlijiet ta' Jože Plečnik f'Ljubljana – Disinn Urban Iċċentrat fuq il-Bniedem]] *[[Xogħol Arkitettoniku ta' Le Corbusier]] *[[Xjenza spazjali]] *[[Xtatol]] === '''<u>Y</u>''' === * [[Yagul]] * [[Yakushima]] * [[Yana Zinkevych]] * [[Yangdong]] * [[Yarmak]] * [[Yaroslavl]] * [[Yazd]] * [[Yeni-Kale]] * [[Yin Xu]] * [[Yllka Mujo]] * [[Yogyakarta]] *[[Yuliya Gushchina]] *[[Yuri Lysianskyi]] === '''<u>Ż</u>''' === * [[Żapoteki]] * [[Żiemel Abjad ta' Osmington]] * [[Żona Kulturali ta' Ḥimā]] *[[Żona l-Kbira tal-Muntanji Blu]] *[[Żona Naturali Selvaġġa tat-Tażmanja]] *[[Żona Protetta ta' Jungfrau-Aletsch]] *[[Żona Protetta ta' Pliva, Janj u r-Riżerva ta' Janjske Otoke]] *[[Żona Protetta tal-Gżejjer Phoenix]] *[[Żona ta' Interess Xeniku u Storiku ta' Huanglong]] *[[Żona ta' Interess Xeniku u Storiku tal-Wied ta' Jiuzhaigou]] *[[Żona ta' Interess Xeniku u Storiku ta' Wulingyuan]] *[[Żona ta' Konservazzjoni ta' Guanacaste]] *[[Żona ta' Konservazzjoni ta' Ngorongoro]] *[[Żona ta' Konservazzjoni ta' Pantanal]] *[[Żona tat-Tpittir fuq il-Blat ta' Chongoni]] *[[Żoni Protetti tar-Reġjun tal-Fjuri tal-Kap]] *[[Żoni Protetti tat-Tliet Xmajjar Paralleli ta' Yunnan]] *[[Żoni Storiċi ta' Baekje]] *[[Żoni Storiċi ta' Gyeongju]] *[[Żooloġija]] === '''<u>Z</u>''' === * [[Zabid]] * [[Zacatecas (belt)]] * [[Zagori]] * [[Zamość]] * [[Žatec]] * [[Žehra]] * [[Ziba Ganiyeva]] * [[Zlata Kolarić-Kišur]] *[[Zofia Zamenhof]] *[[Zollverein]] *[[Zond 5]] *[[Zsuzsanna Lorántffy]] o65uqk3oimnaach4g1pz10c0got6ehh 329366 329362 2026-04-16T07:19:01Z Trigcly 17859 aġġornament 329366 wikitext text/x-wiki == '''Artikli ġodda (1968)''' == === <u>'''A'''</u> === * [[Aapravasi Ghat]] * [[Aasivissuit-Nipisat: Territorju tal-Kaċċa tal-Inuit bejn is-Silġ u l-Baħar]] * [[Abbazija ta' Corvey]] * [[Abbazija ta' Fontenay]] * [[Abbazija ta' Lorsch]] * [[Abbazija ta' Pannonhalma]] *[[Abbazija ta' Saint-Savin-sur-Gartempe]] *[[Abbazija ta' Sankt Gallen]] *[[Abbazija ta’ Vézelay|Abbazija ta' Vezelay]] *[[Abu al-Fida]] *[[Abu Mena]] *[[Abu Simbel]] *[[Ċentru Storiku ta' Acre|Acre]] *[[Afag Bashirgyzy]] *[[Aflaj tal-Oman]] *[[Afrodisja]] *[[Agadez]] *[[Agostino Carracci]] *[[Agostino Matrenza]] *[[Ahwar tan-Nofsinhar tal-Iraq]] *[[Aigai]] *[[Aït Benhaddou]] *[[Akkwedott ta' Padre Tembleque]] *[[Akkwedott ta' Pontcysyllte]] *[[Akshata Murthy]] *[[Aksum]] *[[Al Qal'a ta' Beni Hammad]] *[[Al Zubarah]] *[[Al-Maghtas]] *[[Alatyr]] *[[Albéric Magnard]] *[[Alberobello]] *[[Albi]] *[[Alcalá de Henares]] *[[Alcide d'Orbigny]] *[[Aleksandr Yakovlevich Khinchin]] *[[Alenush Terian]] *[[Aleppo]] *[[Alessandro Scarlatti]] *[[Alessandro Volta]] *[[Alexander Pushkin]] *[[Alexander Wolszczan]] *[[Aleksandra Smiljanić]] *[[Alfred Hermann Fried]] *[[Alfred Nobel]] *[[Alfredo Casella]] *[[Alois Dryák]] *[[Alto Douro]] *[[Amazigh Marokkin Standard]] *[[Ambohimanga]] *[[Ambra Sabatini]] *[[Amerigo Vespucci]] *[[Amerigo Vespucci (vapur għoli)|''Amerigo Vespucci'' (vapur għoli)]] * [[L-Amerika t'Isfel|Amerka t’Isfel]] * [[L-Amerika ta' Fuq|Amerka ta’ Fuq]] *[[Amilcare Ponchielli]] *[[Anastasia Golovina]] *[[Anders Jonas Ångström]] *[[André Citroën]] *[[André Weil]] *[[Anfiteatru ta' El Jem]] *[[Angelina Mango]] * [[Angkor Wat]] * [[Angra do Heroísmo]] * [[Ani]] * [[Anjar]] * [[Anna Brigadere]] * [[Anna Kyriakou]] *[[Anna Seghers]] *[[Anna Sychravová]] *[[Anne-Sophie Mutter]] *[[Anse aux Meadows]] * [[Antartika]] * [[Anticosti]] * [[Antigua Guatemala]] *[[Antoine de Jussieu]] *[[Antoine de Saint-Exupéry]] *[[Antoinette Miggiani]] *[[Anton Diabelli]] *[[Anuradhapura]] *[[Aplogruppi Y-DNA fit-tribujiet tal-Każakistan]] *[[Aquileia]] *[[Arċipelagu ta' Bijagós]] *[[Arċipelagu ta' Revillagigedo]] *[[Arċipelagu ta' Vega]] *[[Arena Tettonika Żvizzera ta' Sardona]] *[[Arequipa]] *[[Arġentier]] *[[Arġentier (tad-deheb)]] *[[Ark Ġeodetiku ta’ Struve|Ark Ġeodetiku ta' Struve]] *[[Arkata Trijonfali ta' Orange]] *[[Arkeoloġija]] *[[Arkitett]] *[[Arkitettura Mudéjar ta' Aragona]] *[[Arkitettura tas-Seklu 20 ta' Frank Lloyd Wright]] *[[Arles]] *[[Armata tat-Terrakotta]] *[[Arslantepe]] *[[Art tal-Inċens]] *[[Arti Paleolitika fl-Għerien tat-Tramuntana ta' Spanja]] *[[Artiġjan]] *[[Artijiet Għoljin Ċentrali tas-Sri Lanka]] *[[As-Salt]] *[[Asmara]] * [[Assisi]] * [[Assi Ċentrali ta' Beijing]] * [[Assur]] *[[Asuman Baytop]] *[[Athos]] *[[Attrazzjonijiet Ewlenin tar-Renju Antik ta' Saba f'Marib]] *[[Auschwitz]] *[[Austin Camilleri]] *[[Ávila]] *[[Avukat]] === '''<u>B</u>''' === * [[Baalbek]] * [[Babilonja]] * [[Baċir tal-Lag ta' Uvs]] * [[Baċir tax-Xogħol fil-Minjieri ta' Nord-Pas de Calais]] * [[Baeza]] * [[Bagan]] * [[Baħar l-Abjad]] * [[Baħar l-Iswed]] *[[Baħar ta' Wadden]] *[[Baħar tar-Ramel tan-Namibja]] *[[Bajja ta' Dungonab]] *[[Bajja ta' Ha Long]] *[[Bajja ta' Tallinn]] *[[Bajja tal-Klieb il-Baħar]] *[[Bajjad]] *[[Baleron]] *[[Bamberg]] *[[Ban Chiang]] *[[Banská Štiavnica]] *[[Barbier]] *[[Bardejov]] *[[Barokk]] *[[Bartolomé de Escobedo]] *[[Bath, Somerset]] *[[Batlejka]] *[[Battaljun Mediku tal-Ospedalieri]] *[[Battir]] *[[Bauhaus u s-Siti tal-Moviment f'Weimar, f'Dessau u f'Bernau]] *[[Baxkortostan]] *[[Bażi tad-Data tal-Osservazzjoni tal-Kometi]] *[[Bażilika Ewfrasjana ta’ Poreč|Bażilika Ewfrasjana ta' Poreč]] *[[Bażilika ta' San Eġidju]] *[[Beatriz Carrillo]] *[[Beemster]] *[[Béguinage]] *[[Belintersat-1]] *[[BelKA]] *[[Belt Bajda ta' Tel Aviv – il-Moviment Modern]] *[[Belt Kolonjali ta' Santo Domingo]] *[[Belt Projbita]] *[[Belt Storika ta' Ahmadabad]] *[[Belt Storika tal-Kajr]] *[[Belt Storika tal-Moskej ta' Bagerhat]] *[[Belt ta' Guanajuato]] *[[Belt ta' New York]] *[[Belt ta' Vicenza u l-Vilel ta' Palladio fil-Veneto|Belt ta' Viċenza u l-Vilel ta' Palladio fil-Veneto]] *[[Belt Universitarja ta' Caracas]] *[[Bennej]] *[[Berġa tal-Italja, il-Belt Valletta]] *[[Berġa tal-Italja, il-Birgu]] *[[Bergpark Wilhelmshöhe]] *[[Bernard Grech]] *[[Betlem]] *[[Betti Alver]] *[[Burkhan Khaldun]] *[[Bidwi]] *[[Bieb il-Belt]] *[[Binjiet Gotiċi Vittorjani u tal-Art Deco ta' Mumbai]] *[[Binjiet Tradizzjonali tal-Asante]] *[[Blat Imkenni ta' Bhimbetka]] *[[Bliet Antiki tal-Pyu]] *[[Bliet Kapitali u Oqbra tar-Renju Antik ta' Koguryo]] *[[Bliet Storiċi tal-Istrett ta' Malakka]] *[[Bobby Charlton]] *[[Bolgar]] *[[Bordeaux]] *[[Borobudur]] *[[Borża ta' Malta]] *[[Bosra]] *[[Bridgetown]] *[[Brook Taylor]] *[[Brú na Bóinne]] *[[Bruno Pizzul]] *[[Bryggen]] *[[Bucha]] *[[Buddha Ġgantesk ta' Leshan]] *[[Bukhara]] *[[Burt Bacharach]] *[[Buskett]] *[[Butrint]] *[[Byblos]] === '''<u>Ċ/C</u>''' === * [[Cáceres (Spanja)]] * [[Calakmul]] * [[Camagüey]] * [[Camino Real de Tierra Adentro]] * [[Campeche]] * [[Canal du Midi]] * [[Canaletto]] * [[Caral]] * [[Carcassonne]] *[[Carl Bosch]] *[[Carl David Anderson]] *[[Carla Fracci]] *[[Carlo Collodi]] *[[Caroline Mikkelsen]] *[[Casco Viejo, il-Panama]] *[[Castel del Monte, Puglia]] *[[Çatalhöyük]] *[[Causses u Cévennes]] *[[Ċensu Apap]] *[[Ċentru Kulturali ta' Heydar Aliyev]] *[[Ċentru Storiku ta' Lijiang]] *[[Ċentru Storiku ta' Macao]] *[[Ċentru Storiku ta' Rauma]] *[[Ċentru Storiku ta' Salvador de Bahia]] *[[Český Krumlov]] *[[Ċetta Chevalier]] *[[Chaîne des Puys]] *[[Chan Chan]] *[[Changdeokgung]] *[[Chankillo]] *[[Charles Jean de la Vallée-Poussin]] *[[Charles-Amédée-Philippe van Loo]] *[[Charles Nicolle]] *[[Charles Richter]] *[[Charles Xuereb]] *[[Charlie Watts]] *[[Chavín]] *[[Choeung Ek]] *[[Chersonesus Tawrika]] *[[Chichén Itzá]] *[[Chilehaus]] *[[Choirokoitia]] *[[Christiansfeld]] *[[Christopher Polhem]] *[[Cidade Velha]] *[[Cienfuegos]] *[[Ċikli ta' affreski tas-seklu 14 ta' Padova]] *[[Cinque Terre]] *[[Ċirkewwa]] *[[Ċittadella Imperjali ta' Thăng Long]] *[[Ċittadella ta' Erbil]] *[[Ċittadella tad-Dinastija Hồ]] *[[Claude Joseph Rouget de Lisle]] *[[Climats u Terroirs ta' Bourgogne]] *[[Colonia del Sacramento]] *[[Copan]] *[[Córdoba, Spanja]] *[[Coro]] *[[Crespi d'Adda]] *[[Ċrieki tal-Ġebel tas-Senegambja]] *[[Cristofano Allori]] *[[Cuenca, l-Ekwador]] *[[Cuenca (Spanja)]] *[[Cueva de las Manos]] *[[Cumalıkızık]] *[[Curzio Maltese]] *[[Cusco]] *[[Cynthia Turner]] *[[Cyrene]] === '''<u>D</u>''' === * [[Daiga Mieriņa]] * [[Damasku]] * [[Daniel Gabriel Fahrenheit]] * [[Danxia]] *[[Dar ta’ Rietveld Schröder|Dar ta' Rietveld Schröder]] *[[Dar tal-Kimeri]] *[[Dar tat-Twelid ta' Martin Luteru]] *[[Dar u Studjo ta' Luis Barragán]] *[[Delos]] *[[Delphi]] *[[Delta ta' Saloum]] *[[Delta ta' Okavango]] *[[Delta tad-Danubju]] *[[Delta tax-xmara Kızılırmak]] *[[Dengfeng]] *[[Dentist]] *[[Denys Shmyhal]] *[[Déodat Gratet de Dolomieu]] *[[Deżert ta' Badain Jaran]] *[[Deżert ta' Lut]] *[[Deżerta tal-isfarġel]] *[[Dholavira]] *[[Diamantina]] *[[Diana, Prinċipessa ta' Wales]] *[[Diaolou]] *[[Diga ta' Karakaya]] *[[Dikjarazzjoni tal-Indipendenza tal-Ukrajna]] *[[Dimitrana Ivanova]] *[[Distrett ta' At-Turaif]] *[[Diy-Gid-Biy]] *[[Dizzjunarju]] *[[Djalett]] *[[Djar Ewlenin ta' Victor Horta fi Brussell]] *[[Djémila]] *[[Djerba]] *[[Dolċier]] *[[Dolmen ta' Menga]] *[[Dolmen ta' Viera]] *[[Dolomiti]] *[[Domenico Allegri]] *[[Domenico Scarlatti]] *[[Domowina]] *[[Domus de Janas]] *[[Domus Rumana]] *[[Donatello]] *[[Dougga]] *[[Draginja Vuksanović-Stanković]] *[[Dubrovnik]] *[[Durmitor]] * [[Dwejra]] === '''<u>E</u>''' === * [[Edgar Preca]] * [[Edward Sexton]] * [[Edinburgu]] * [[Edward de Bono]] * [[Edwin Hubble]] * [[Efesu]] * [[Eise Eisinga]] *[[Ekonomista]] *[[Ekosistema u Relitt tal-Pajsaġġ Kulturali ta' Lopé-Okanda]] *[[El Escorial]] *[[El Jadida]] *[[El Tajin]] *[[El Torcal]] *[[Eladio Dieste]] *[[Eleonora Jenko Groyer]] *[[Elisha Graves Otis]] *[[Elvas]] *[[Emil Nolde]] *[[Emma Andrijewska]] *[[Emma Muscat]] *[[Ernst Schröder]] *[[Esperantoloġija]] *[[Essaouira]] *[[Estrazzjoni terminoloġika]] *[[Ethel Anderson]] *[[Eugenija Šimkūnaitė]] *[[Eugenio Montale]] *[[Eva Ahnert-Rohlfs]] *[[Evelyn Bonaci]] *[[Évora]] *[[Ewropa tal-Lvant]] === '''<u>F</u>''' === * [[Fabbrika ta' Fagus]] * [[Fabbrika ta' Van Nelle]] * [[Fabbrika tal-Azzar ta' Völklingen]] * [[Fabbrika tal-Ħadid ta' Engelsberg]] * [[Fabbrika tal-Ħarir ta' Tomioka]] * [[Fabbrika tal-Injam u tal-Kartun ta' Verla]] * [[Fabbriki tal-Wied ta' Derwent]] * [[Fanal ta' Cordouan]] * [[Fanjingshan]] * [[Fasil Ghebbi]] * [[Fatehpur Sikri]] * [[Fdalijiet Arkeoloġiċi ta' Moenjodaro]] * [[Fdalijiet ta' Gedi]] * [[Fdalijiet ta' León Viejo]] * [[Fdalijiet ta' Loropéni]] * [[Fdalijiet tal-Vihara Buddista f'Paharpur]] * [[Fehme Agani]] *[[Femminiżmu tar-Rom]] *[[Fenno-Skandinavja]] *[[Fernando Botero]] *[[Ferrara]] *[[Ferruccio Lamborghini]] *[[Festival ta' Sanremo]] *[[Fiera Internazzjonali ta' Rachid Karami f'Tripoli]] *[[Figolla]] *[[Firenze]] *[[Fjord tas-Silġ ta' Ilulissat]] *[[Fjords Norveġiżi tal-Punent]] *[[Flora Martirosian]] *[[Fondoq ta' Ironbridge]] *[[Foresti Antiki u Primordjali tal-Fagu tal-Karpazji u ta' Reġjuni Oħra tal-Ewropa]] *[[Foresti Irkanjani]] *[[Foresti Muntanjużi ta' Odzala-Kokoua]] *[[Foresti Sagri ta' Kaya tal-Mijikenda]] *[[Foresti tas-Siġar tar-Rand ta' Madeira]] *[[Foresti Tropikali ta' Gondwana]] *[[Foresti Tropikali tal-Atsinanana]] *[[Foresti Tropikali u Artijiet Mistagħdra Kolkiċi]] *[[Foresti Verġni ta' Komi]] *[[Formazzjonijiet u Għerien Karstiċi Evaporitiċi tar-Reġjun ta' Emilia Romagna]] *[[Forti l-Aħmar]] * [[Forti ta' Agra]] *[[Forti ta' Bahla]] *[[Forti ta' Galle]] *[[Forti ta' Ġesù]] *[[Forti ta' Rohtas]] *[[Fortifikazzjonijiet fuq in-Naħa tal-Karibew tal-Panama: Portobelo-San Lorenzo]] *[[Fortifikazzjonijiet ta’ Kotor|Fortifikazzjonijiet ta' Kotor]] *[[Fortifikazzjonijiet ta' Vauban]] *[[Fortijiet fl-Għoljiet ta' Rajasthan]] *[[Fortijiet u Kastelli tal-Ghana]] *[[Fortizza ta' Diyarbakır]] *[[Fortizza ta' Hwaseong]] *[[Fortizza ta' Pirot]] *[[Fortizza ta' San Nikola]] *[[Fortizza ta' Suomenlinna]] *[[Fortizzi ta' Dacia fil-Muntanji Orăștie]] *[[Fortizzi Tondi tal-Vikingi]] *[[Foss ta' Messel]] *[[Fotografu]] *[[Francesco Guardi]] *[[François-Alphonse Forel]] *[[François Couperin]] *[[François Girardon]] *[[Francois Mauriac]] *[[Franco Migliacci]] *[[Franġisk Zahra]] *[[Frank Drake]] *[[Franz Beckenbauer]] *[[Franz Kafka]] *[[Franz Ritter von Hauer]] *[[Franz von Suppé]] *[[Frawla]] *[[Fray Bentos]] *[[Frédéric Bartholdi]] *[[Friedrich Georg Wilhelm von Struve]] *[[Fritz Albert Lipmann]] * [[Frott]] * [[Fruntieri Rumani Ġermaniċi t'Isfel]] * [[Fruntieri Rumani ta' Dacia]] * [[Fruntieri Rumani tad-Danubju]] * [[Fruntieri tal-Imperu Ruman]] *[[Fuji]] *[[Furnar]] === '''<u>Ġ</u>''' === * [[Ġardinar]] *[[Ġebla ta' Rosetta]] * [[Ġebla tal-Ġeneral]] * [[Ġeoloġija]] * [[Ġeriko tal-Qedem]] * [[Ġerusalemm]] * [[Ġibjun ta' Bovilla]] * [[Ġibjun ta' Kiev]] * [[Ġnien Botaniku ta' Padova]] * [[Ġnien Persjan]] * [[Ġobon ta' Jāņi]] * [[Ġonna Botaniċi Rjali ta' Kew]] * [[Ġonna Botaniċi ta' Singapore]] * [[Ġonna Klassiċi ta' Suzhou]] * [[Ġonna ta' Hevsel]] * [[Ġonna ta' Shalimar]] *[[Ġurnalist]] === '''<u>G</u>''' === * [[Gammelstad]] * [[Gamzigrad]] * [[Gati tal-Punent]] * [[Gebel Barkal]] * [[Geirangerfjord]] * [[Genova: It-Toroq Ġodda u s-Sistema tal-Palazzi tal-Listi]] *[[Georg Ohm]] *[[Georg von Békésy]] *[[George Gallup]] *[[Georges Bernanos]] *[[Georges J.F. Kohler]] *[[Gerbrand van den Eeckhout]] *[[Getbol, il-Pjanuri tal-Marea tal-Korea t'Isfel]] *[[Ghadamès]] *[[Giacomo Barozzi da Vignola]] *[[Giacomo Zanella]] *[[Giampiero Galeazzi]] *[[Gianni Vella]] *[[Gigi Riva]] *[[Giorgia Meloni]] *[[Giorgio Vasari]] *[[Giosuè Carducci]] *[[Giotto]] *[[Giovanni Arduino]] *[[Giovanni Battista Belzoni]] *[[Giovanni Boccaccio]] *[[Giovanni Paisiello]] *[[Giovanni Papini]] *[[Giulio Natta]] *[[Gjirokastër]] *[[Glossarju]] *[[Göbekli Tepe]] *[[Goffredo Mameli]] *[[Goiás]] *[[Golf ta' California]] *[[Golf ta' Porto]] *[[Gonbad-e Qābus]] *[[Gordion]] *[[Gösta Mittag-Leffler]] *[[Gotiku]] *[[Gran Ordni tar-Re Tomislav]] *[[Grand Pré]] *[[Grand-Bassam]] *[[Grand Place, Brussell]] *[[Graz]] *[[Grazia Deledda]] *[[Greenland]] *[[Gregorio Allegri]] *[[Gremxula ta' Malta]] *[[Grotta ta' Chauvet]] *[[Grotti ta' Longmen]] *[[Grotti ta' Yungang]] *[[Grupp ta' Monumenti ta' Khajuraho]] *[[Grupp ta' Monumenti ta' Mahabalipuram]] *[[Guillaume Cornelis van Beverloo]] *[[Guimarães]] *[[Gustave Charpentier]] * [[Gżejjer Eolji]] * [[Gżejjer Falkland]] * [[Gżejjer Galapagos]] * [[Gżejjer Marquesas]] * [[Gżejjer Solovetsky]] * [[Gżejjer Sub-Antartiċi ta' New Zealand]] * [[Gżejjer ta' Amami-Ōshima, ta' Tokunoshima u ta' Iriomote, u t-Tramuntana ta' Okinawa]] * [[Gżejjer ta' Ogasawara]] * [[Gżejjer tal-Blat]] * [[Gżejjer tal-Qroll ta' Aldabra]] * [[Gżejjer tal-Qroll ta' Bikini]] * [[Gżejjer tal-Qroll ta' Rocas]] * [[Gżejjer tan-Nofsinhar u Ibħra Awstrali Franċiżi]] * [[Gżira Heard u l-Gżejjer McDonald]] * [[Gżira Inaċċessibbli]] * [[Gżira Sagra ta' Okinoshima u Siti Assoċjati fir-Reġjun ta' Munakata]] * [[Gżira ta' Cocos]] * [[Gżira ta' Fraser]] * [[Gżira ta' Gorée]] * [[Gżira ta' Henderson]] *[[Gżira ta' Jeju]] *[[Gżira ta' Kunta Kinteh]] *[[Gżira ta' Lord Howe]] *[[Gżira ta' Macquarie]] *[[Gżira ta' Mozambique]] *[[Gżira ta' Pico]] *[[Gżira ta' Robben]] *[[Gżira ta' Saint-Louis]] *[[Gżira ta' Tiwai]] *[[Gżira ta' Wrangel]] *[[Gżira tal-Mużewijiet]] === '''<u>GĦ</u>''' === * [[Għajn Tuffieħa]] * [[Għalliem]] *[[Għar Dalam]] *[[Għar ta' Altamira]] *[[Għar ta' Gorham]] *[[Għar ta' Karain]] *[[Għar ta' Optymistychna]] *[[Għar ta' Vjetrenica]] *[[Għar tal-Apokalissi]] *[[Għar tal-Irħam]] *[[Għar tas-Silġ ta' Dobšiná]] *[[Għarb]] *[[Għelieqi Mtarrġa tar-Ross tal-Cordilleras tal-Filippini]] *[[Għerien Karstiċi ta' Aggtelek u tas-Slovakkja]] *[[Għerien ta' Ajanta]] *[[Għerien ta' Elephanta]] *[[Għerien ta' Ellora]] *[[Għerien ta' Mogao]] *[[Għerien ta’ Škocjan|Għerien ta' Škocjan]] *[[Għerien u Arti tal-Era Glaċjali fil-Jura tas-Swabja]] *[[Għid]] *[[Għoljiet, Djar u Kantini ta' Champagne]] *[[Għoljiet Sagri ta' Piemonte u ta' Lombardia]] *[[Għoljiet ta' Donets]] *[[Għoljiet ta' Matobo]] *[[Għoljiet tal-Prosecco ta' Conegliano u Valdobbiadene]] === '''<u>H</u>''' === * [[Hagia Sophia]] * [[Hahoe]] * [[Haley Bugeja]] * [[Halloumi]] * [[Hallstatt]] * [[Hampi]] *[[Hans Geiger]] *[[Hans Memling]] *[[Hans Spemann]] *[[Harar]] *[[Harry Belafonte]] *[[Hatı Çırpan]] *[[Hatra]] *[[Hattusha]] *[[Hawa Mahal]] *[[Hebron]] *[[Hedeby]] *[[Hegmataneh]] *[[Hegra]] *[[Heinrich Hertz]] *[[Helena Kottler Vurnik]] *[[Henri Fantin-Latour]] *[[Henri Frederic Amiel]] *[[Hermannus Contractus]] *[[Hideki Shirakawa]] *[[Hideki Yukawa]] *[[Hildesheim]] *[[Höga Kusten]] *[[Hoh Xil]] *[[Hội An]] *[[Holašovice]] *[[Hollókő]] *[[Hongcun]] *[[Hospicio Cabañas]] *[[Hospital de Sant Pau]] *[[Hovgården]] *[[Howard Carter]] *[[Hryhorii Kvitka-Osnovianenko]] *[[Huangshan]] *[[Hubert de Givenchy]] === '''<u>Ħ</u>''' === * [[Ħaġar Megalitiku ta' Carnac]] * [[Ħaġar ta' Jelling]] *[[Ħajt il-Kbir taċ-Ċina]] *[[Ħitan Rumani ta' Lugo]] *[[Ħsad tal-Perli fil-Bahrain]] === '''<u>I</u>''' === * [[Ibn Battuta]] * [[ICOMOS]] * [[Idolu ta' Shigir]] * [[Idrija]] * [[Ilha Grande]] * [[Il'ja Prigožini]] * [[Impjant Nukleari ta' Zaporizhzhia]] *[[Impjant tal-Ippompjar bl-Istim ta' Wouda]] *[[Impjanti tan-Nitrat tal-Potassju ta' Humberstone u ta' Santa Laura]] *[[Inara Luigas]] *[[Inċiżjonijiet fuq il-Blat f’Valcamonica|Inċiżjonijiet fuq il-Blat f'Valcamonica]] *[[Independence Hall]] *[[Indiċi]] *[[Industrija tal-lavanja f'Wales]] *[[Ingredjent]] *[[Intaljatur]] *[[Ipoġew ta’ Ħal Saflieni|Ipoġew ta' Ħal Saflieni]] * [[Ipproċessar testwali]] * [[Irdumijiet ta' Bandiagara]] * [[Iremel]] * [[Irħula Antiki ta' Djenné]] * [[Irħula Kbar bi Spa fl-Ewropa]] * [[Irpin]] * [[Irziezet Imżejnin ta' Hälsingland]] *[[Isabella d'Este]] *[[ISBN]] *[[Istitut tar-Riċerka dwar il-Foresti tal-Malażja]] *[[Istmu Kuronjan]] *[[Ivan Turgenev]] *[[Ivrea]] === '''<u>J</u>''' === * [[Jacinto Benavente]] * [[Jaipur]] * [[Jakob Bogdani]] * [[Jan Novák]] *[[Jantar Mantar, Jaipur]] *[[Jarrod Sammut]] *[[Jean Antoine Houdon]] *[[Jean Dieudonné]] *[[Jean Picard]] *[[Jebel Faya]] *[[Jeddah]] *[[Jodensavanne]] *[[Joggins]] *[[Johann Christian Bach]] *[[Johan Jensen]] *[[John Edward Critien]] *[[John Kendrew]] *[[John Strutt Rayleigh]] *[[Jongmyo]] *[[Jørgen Pedersen Gram]] *[[Josef Hoffman]] *[[Joseph Louis Gay-Lussac]] *[[Joya de Cerén]] *[[Jože Plečnik]] *[[Jules Pascin]] *[[Julia Malinova]] *[[Julia Sanina]] *[[Júlia Sigmond]] *[[Julio Baghy]] *[[Julius Wagner-Jauregg]] *[[Jum il-Ġifa]] *[[Jum il-Lingwa Erżjana]] *[[Jum l-Ewropa]] *[[Jum Zamenhof]] === '''<u>K</u>''' === * [[Kaċċa bl-ajkli]] * [[Kairouan]] * [[Kaja Kallas]] *[[Kalwaria Zebrzydowska]] *[[Kampnari tal-Belġju u ta' Franza]] *[[Kanal il-Kbir (iċ-Ċina)]] *[[Kanal ta' Rideau]] *[[Kanali ta' Amsterdam]] *[[Kandy]] *[[Kappella]] *[[Karavanseraj Persjani]] *[[Karbalayi Safikhan Karabakhi]] *[[Karl Ferdinand Braun]] *[[Karl Weierstrass]] *[[Karlskrona]] *[[Karlu III]] *[[Kasbah tal-Alġier]] *[[Kaskati ta' Galdelsha]] *[[Kaskati ta' Vitorja]] *[[Kastell ta' Ankara]] *[[Kastell ta' Durham]] *[[Kastell ta' Himeji]] *[[Kastell ta’ Kroměříž|Kastell ta' Kroměříž]] *[[Kastell ta' Kronborg]] *[[Kastell ta' Kuressaare]] *[[Kastell ta’ Litomyšl|Kastell ta' Litomyšl]] *[[Kastell ta' Lubart]] *[[Kastell ta’ Malbork|Kastell ta' Malbork]] *[[Kastell ta' Nesvizh]] *[[Kastell ta' Neuschwanstein]] *[[Kastell ta' Paphos]] *[[Kastell ta' San Pedro de la Roca]] *[[Kastell ta' Spiš]] *[[Kastell ta' Wartburg]] *[[Kastell ta' Zerzevan]] *[[Kastelli ta' Augustusburg u Falkenlust fi Brühl]] *[[Kastelli ta' Bellinzona]] *[[Kastelli u Swar tal-Irħula tar-Re Dwardu fi Gwynedd]] *[[Katarina Vitale]] * [[Katidral]] *[[Katidral ta' Aachen]] *[[Katidral ta' Amiens]] *[[Katidral ta' Bourges]] *[[Katidral ta' Burgos]] *[[Katidral ta' Canterbury]] *[[Katidral ta' Chartres]] *[[Katidral ta' Köln]] *[[Katidral ta' León, Nikaragwa]] *[[Katidral ta' Naumburg]] *[[Katidral ta' Reims]] *[[Katidral ta' Roskilde]] *[[Katidral ta' Santa Sofija (Kiev)]] *[[Katidral ta’ Šibenik|Katidral ta' Šibenik]] *[[Katidral ta' Speyer]] *[[Katidral ta' Tournai]] *[[Katidral ta' Zvartnots]] *[[Katidral tat-Trasfigurazzjoni, Dnipro]] *[[Katina Muntanjuża ta' Ennedi]] *[[Katina Muntanjuża ta’ Meskheti]] *[[Katina Muntanjuża ta' Mulanje]] *[[Katsiaryna Barysevich]] *[[Kauksi Ülle]] *[[Kaunas]] *[[Kavallier ta' Madara]] * [[Kavallier ta’ San Ġakbu|Kavallier ta' San Ġakbu]] * [[Kawkasu tal-Punent]] *[[Kelma]] *[[Kerkuane]] *[[Kernavė]] *[[Kewkbet is-Safar]] *[[Khami]] *[[Khinalug]] *[[Khiva]] *[[Khor Rori]] *[[Khorramabad]] *[[Khuttal]] *[[Kibbeh]] *[[Kiki Kogelnik]] *[[Kinderdijk]] *[[Kirurgu]] *[[Kizhi Pogost]] *[[Kladruby nad Labem]] * [[Klima ta' Malta]] * [[Klondike]] * [[Kluane / Wrangell–St. Elias / Bajja tal-Glaċieri / Tatshenshini-Alsek]] * [[Knarik Vardanyan]] * [[Knejjes Barokki tal-Filippini]] * [[Knejjes Imħaffrin fil-Blat ta' Ivanovo]] * [[Knejjes Imħaffrin fil-Blat ta' Lalibela]] *[[Knejjes Impittrin fir-Reġjun ta’ Troodos|Knejjes Impittrin fir-Reġjun ta' Troodos]] *[[Knejjes Rumaneski Katalani tal-Vall de Boí]] *[[Knejjes ta' Chiloé]] *[[Knejjes tal-Injam ta' Maramureș]] *[[Knejjes tal-Injam tal-Karpazji Slovakki]] *[[Knejjes tal-Injam tan-Nofsinhar ta’ Małopolskie]] *[[Knejjes tal-Iskola tal-Arkitettura ta' Pskov]] *[[Knejjes tal-Moldavja]] *[[Knejjes tal-Paċi]] *[[Knejjes u Kunventi ta' Goa]] *[[Knisja Antika ta' Petäjävesi]] *[[Knisja ta' Atlántida]] *[[Knisja ta' Boyana]] *[[Knisja ta' San Ġwann f'Kaneo]] *[[Knisja ta' San Nikola tas-Saqaf]] *[[Knisja ta' Santa Margerita]] *[[Knisja ta' Santa Marija tal-Grazzji (Milan)|Knisja ta' Santa Marija tal-Grazzji, Milan]] *[[Knisja tal-Injam ta' Urnes]] *[[Knisja tal-Paċi fi Świdnica]] *[[Knisja tal-Pellegrinaġġ ta' San Ġwann ta' Nepomuk|Knisja tal-Pellegrinaġġ ta’ San Ġwann ta' Nepomuk]] *[[Knisja tal-Pellegrinaġġi ta' Wies]] *[[Knisja tal-Verġni Marija ta' Arakos]] *[[Knisja tal-Vitorja]] *[[Koh Ker]] *[[Kok]] *[[Kolomenskoye]] *[[Kolonja tal-Artisti ta' Darmstadt]] *[[Kolonji tal-Benevolenza]] *[[Kolonna ta' Ġuljanu]] *[[Kolonna tat-Trinità Mqaddsa, Olomouc]] * [[Kolossew]] * [[Konso]] *[[Konversazzjoni]] *[[Korfù]] *[[Kosta Ġurassika]] *[[Kosta ta' Amalfi]] *[[Kosta ta' Ningaloo]] *[[Kostituzzjoni ta’ Malta|Kostituzzjoni ta' Malta]] *[[Kotlovina]] *[[Koutammakou]] *[[Krak des Chevaliers]] *[[Krakovja]] *[[Krater ta' Logoisk]] *[[Krater ta' Vredefort]] *[[Kremlin ta' Kazan]] *[[Kremlin ta’ Moska|Kremlin ta' Moska]] *[[Kreta]] *[[Krisztina Tóth]] *[[Krzemionki]] *[[Ksour Antiki ta' Ouadane, Chinguetti, Tichitt u Oualata]] *[[Kujataa]] *[[Kulangsu]] *[[Kuldīga]] *[[Kulleġġ Navali Rjali Antik]] *[[Kultura ta' Chaco]] *[[Kultura ta' Chinchorro]] *[[Kultura ta' Liangzhu]] *[[Kumpanija Ferrovjarja Retika]] *[[Kumpless Modern ta' Pampulha]] *[[Kumpless Monumentali ta' Brâncuși f'Târgu Jiu]] *[[Kumpless ta' Konservazzjoni tal-Amażonja Ċentrali]] *[[Kumpless ta' W-Arly-Pendjari]] *[[Kumpless tal-Bażar Storiku ta' Tabriz]] *[[Kumpless tal-Foresti ta' Dong Phayayen-Khao Yai]] *[[Kumpless tal-Foresta ta' Kaeng Krachan]] *[[Kumpless tal-Kastell ta' Mir]] *[[Kumpless tal-Khānegāh u tas-Santwarju tax-Xejikk Safi al-din f'Ardabil]] *[[Kumpless tal-Monumenti ta' Huế]] *[[Kumpless tal-Muntanji u tat-Tempji ta' Chengde]] *[[Kumpless tal-Oqbra ta' Koguryo]] *[[Kumpless tal-Pajsaġġ ta' Tràng An]] *[[Kumpless u l-Estancias tal-Ġiżwiti ta' Córdoba]] *[[Kumplessi Monastiċi Armeni tal-Iran]] *[[Kumplessi Petroglifiċi tal-Altai tal-Mongolja]] *[[Kumplessi Sagri tal-Hoysala]] *[[Kumitat tal-Wirt Dinji]] *[[Kunvent Benedittin ta' San Ġwann f'Müstair]] *[[Kunvent ta' Kristu f'Tomar]] *[[Kunvent ta' Spiš]] *[[Kunvent ta’ Novodevichy|Kunvent ta' Novodevichy]] *[[Kunya-Urgench]] *[[Kuruna ta' Zvonimir]] *[[Kutná Hora]] === '''<u>L</u>''' === * [[L-Arti]] * [[L-Ewwel Mara jew Raġel ta' Malta]] * [[Lag ta' Baikal]] * [[Lag ta' Brebeneskul]] * [[Lag ta' Laach]] * [[Lag tal-Punent, Hangzhou]] * [[Lagi ta' Ounianga]] * [[Lag ta' Skadar]] * [[Lagi ta' Willandra]] * [[Lake District]] * [[Lamu]] *[[Landier]] *[[Lapponja Żvediża]] *[[Las Médulas]] *[[Lascaux]] *[[Lavaux]] *[[Lavra tat-Trinità ta' San Serġjo]] *[[Lazzaro Pisani]] *[[Le Corbusier]] *[[Le Havre]] *[[Le Locle]] *[[Leptis Magna]] *[[Lessikoloġija]] * [[Lessiku]] * [[Letoon]] * [[Lev Davidovich Landau]] * [[Lev Semenovič Pontrjagin]] * [[Levoča, il-Kastell ta' Spiš u l-monumenti kulturali assoċjati]] * [[Levuka]] * [[Leyla Mammadbeyova]] * [[Liftijiet Idrawliċi tal-Canal du Centre]] *[[Lika Kavzharadze]] *[[Lima]] *[[Lingwa Erżjana]] *[[Lingwa Ġermaniża]] *[[Linja ferrovjarja ta’ Semmering|Linja ferrovjarja ta' Semmering]] *[[Linja Ferrovjarja Trans-Iranjana]] *[[Linji Ferrovjarji tal-Muntanji tal-Indja]] *[[Linji ta' Nazca]] *[[Linji tal-Ilma Difensivi Olandiżi]] *[[Lista ta’ binjiet ta’ Gaudí]] *[[Lista ta' kumpaniji elenkati fil-Borża ta' Malta]] *[[Lista ta' Membri tal-Parlament ta' Malta, 2017–2022]] *[[Lista ta' peniżoli]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'Andorra]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'Ċipru]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'Iżrael]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'Kuba]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'Madagascar]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'Malta]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'San Marino]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fi Franza]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fi Spanja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji taċ-Ċekja|Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fiċ-Ċekja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fiċ-Ċilì]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fiċ-Ċina]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fid-Danimarka]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Bangladesh]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Belarussja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Belġju]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Bożnija-Ħerzegovina]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Brażil]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Bulgarija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Filippini]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Finlandja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Ġappun]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Ġermanja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Ġordan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Georgia]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Greċja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Jemen]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Kambodja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Kanada]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Karibew]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Każakistan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Kenja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Kirgistan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Kolombja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Korea t'Isfel]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Korea ta' Fuq]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Kroazja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Laos]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Latvja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Litwanja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Lussemburgu]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Lvant tal-Asja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Lvant tal-Ewropa]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Maċedonja ta' Fuq]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Malażja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Marokk]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Mauritania]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Messiku]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Moldova]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Mongolja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Montenegro]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Myanmar]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Pakistan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Palestina]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Perù]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Polonja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Portugall]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Punent tal-Asja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Punent tal-Ewropa]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Vjetnam]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fin-Nepal]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fin-Netherlands]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fin-Nofsinhar tal-Asja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fin-Nofsinhar tal-Ewropa]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fin-Norveġja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fir-Renju Unit]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fir-Rumanija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fir-Russja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fis-Serbja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fis-Sirja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fis-Slovakkja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fis-Slovenja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fis-Sri Lanka]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Taġikistan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Tajlandja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Tanzanija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Tramuntana tal-Asja u fl-Asja Ċentrali]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Tramuntana tal-Ewropa]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Tuneżija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Turkija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Turkmenistan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fix-Xlokk tal-Asja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Afganistan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Afrika]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Afrika t'Isfel]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Albanija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Amerka Ċentrali]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Amerka t'Isfel]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Amerka ta' Fuq]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Arabja Sawdija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Arġentina]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Armenja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Awstralja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Awstrija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Ażerbajġan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Eġittu]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Estonja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Etjopja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Indja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Indoneżja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Iran]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Irlanda]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Istati Għarab]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Istati Uniti]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Italja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Iżlanda]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Iżvezja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Iżvizzera]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Oċeanja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Ukrajna]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Ungerija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Użbekistan]] *[[Liz Truss]] *[[Loġġa tal-Ħarir]] *[[Longobardi fl-Italja: Postijiet tal-Poter (568-774 W.K.)]] *[[Lorenzo de' Medici]] *[[Lorenzo Gafà]] *[[Lorenzo Valla]] *[[Luang Prabang]] *[[Lübeck]] *[[Lucavsala]] *[[Lucia Piussi]] *[[Lučka Kajfež Bogataj]] *[[Ludmila tal-Boemja]] *[[Ludovico Ariosto]] *[[Ludovico Carracci]] *[[Ludwik Lejzer Zamenhof]] *[[Luigi Boccherini]] *[[Luigi Galvani]] *[[Luigi Pirandello]] *[[Lumbini]] *[[Luna 26]] *[[Lunenburg]] *[[Lvant ta' Rennell]] *[[Lviv]] *[[Lyon]] *[[Lyubov Panchenko]] === '''<u>M</u>''' === * [[Maċedonit]] * [[Machu Picchu]] * [[Madinat Al-Zahra]] *[[Mafkar tal-Paċi ta' Hiroshima]] *[[Magda Šaturová-Seppová]] *[[Maison Carrée]] * [[Malta taħt il-Franċiżi]] *[[Maltin]] *[[Måneskin]] *[[Manhush]] *[[Manto Mavrogenous]] *[[Mantova]] *[[Margaret Abela]] *[[Maria De Filippi]] *[[Maria Dobroniega ta' Kiev]] *[[Maria Grollmuß]] *[[Marian Smoluchowski]] *[[Mario Draghi]] *[[Mário Zagallo]] *[[Marrakesh]] *[[Marta Kos]] *[[Martinu I ta' Sqallija]] *[[Mary Chronopoulou]] *[[Mary Fenech Adami]] *[[Mary Moser]] *[[Masada]] *[[Masġar tal-Palm ta' Elche]] *[[Maurizio Costanzo]] *[[Mawżolew ta’ Khoja Ahmed Yasawi]] *[[Maymand]] *[[Mbanza Kongo]] *[[Medalja ta' Marian Smoluchowski]] *[[Medina ta' Sousse]] *[[Melka Kunture]] *[[Mérida (Spanja)]] *[[Merill]] *[[Meroe]] *[[Merv]] *[[Meteora]] *[[Michael Refalo]] *[[Michail Glinka]] *[[Mikhail Ostrogradsky]] *[[Milan]] *[[Mileva Filipović]] *[[Mimoza Kusari-Lila]] *[[Mina tal-Imħabba ta' Klevan]] *[[Minaret ta' Jam]] *[[Minjiera Storika tal-Fidda f'Tarnowskie Góry]] *[[Minjiera tal-Faħam ta' Ombilin]] *[[Minjiera tal-Fidda ta' Iwami Ginzan]] *[[Minjiera tal-Melħ ta’ Wieliczka]] *[[Minjiera tar-Ram ta' Falun]] *[[Minjieri tad-Deheb tal-Gżira ta' Sado]] *[[Minjieri taż-Żnied Neolitiċi ta' Spiennes]] *[[Mira Alečković]] *[[Mirella Freni]] *[[Miroslav Řepa]] *[[Missjonijiet Franġiskani fis-Sierra Gorda ta' Querétaro]] *[[Missjonijiet ta' San Antonio]] *[[Missjonijiet tal-Ġiżwiti fost il-Guarani]] *[[Missjonijiet tal-Ġiżwiti ta' Chiquitos]] *[[Missjonijiet tal-Ġiżwiti ta' La Santísima Trinidad de Paraná u Jesús de Tavarangue]] *[[Mnajdra]] *[[Modena]] *[[Mogħdija tal-Ġgant]] *[[Moidam]] *[[Monasteri fuq ix-xaqlibiet ta' Popocatépetl]] *[[Monasteri ta' Yuso u ta' Suso]] *[[Monasteru ta' Alcobaça]] *[[Monasteru ta' Batalha]] *[[Monasteru ta' Ferapontov]] *[[Monasteru ta' Gelati]] *[[Monasteru ta' Geghard]] *[[Monasteru ta’ Gračanica|Monasteru ta' Gračanica]] *[[Monasteru ta' Haghpat]] *[[Monasteru ta' Hoge]] *[[Monasteru ta' Horezu]] *[[Monasteru ta' Hosios Loukas]] *[[Monasteru ta' Maulbronn]] *[[Monasteru ta' Neghuts]] *[[Monasteru ta' Poblet]] *[[Monasteru ta' Rila]] *[[Monasteru ta' San Ġwann it-Teologu]] *[[Monasteru ta' San Ilarjun]] *[[Monasteru ta' Sanahin]] *[[Monasteru ta' Santa Katarina]] *[[Monasteru ta' Sopoćani]] *[[Monasteru ta' Studenica]] *[[Monasteru ta' Voroneț]] *[[Monasteru tal-Ġlormini]] *[[Monasteru Rjali ta' Santa Marija ta' Guadalupe]] *[[Monika Kryemadhi]] *[[Møns Klint]] *[[Mont-Saint-Michel]] *[[Monte Albán]] *[[Monte San Giorgio]] *[[Monte Titano]] *[[Monticello]] * [[Monument]] * [[Monument Nazzjonali ta' Żimbabwe l-Kbir]] * [[Monumenti Bojod ta' Vladimir u ta' Suzdal]] * [[Monumenti Buddisti fl-inħawi ta' Hōryū-ji]] * [[Monumenti Paleokristjani u Biżantini ta' Thessaloniki]] * [[Monumenti Rumani, il-Katidral ta' San Pietru u l-Knisja tal-Madonna fi Trier]] * [[Monumenti Storiċi f'Novgorod u fl-Inħawi]] * [[Monumenti Storiċi ta' Kjoto Antika (Bliet ta' Kjoto, Uji u Ōtsu)]] * [[Monumenti Storiċi ta' Makli]] *[[Monumenti Storiċi ta' Nara]] *[[Monumenti ta' Oviedo u tar-Renju tal-Asturjas]] *[[Monumenti tal-Ġebel taċ-Ċriev]] *[[Monumenti u Siti Storiċi f'Kaesong]] *[[Monumenti u Siti Storiċi ta' Hiraizumi]] *[[Morelia]] *[[Moritz Cantor]] *[[Moskea Antika ta' Edirne]] *[[Moskea l-Kbira u Sptar ta' Divriği]] *[[Moskea ta' Arif Agha]] *[[Moskea ta’ Selimiye, Edirne]] *[[Moskea tal-Ġimgħa ta' Esfahan]] *[[Moskea tat-Tatari]] *[[Moskej bi stil Sudaniż fit-Tramuntana tal-Kosta tal-Avorju]] *[[Moskej tal-Pilastri tal-Injam tal-Anatolja Medjevali]] *[[Motoori Norinaga]] *[[Mramorje]] *[[Mtskheta]] *[[Muhammad al-Idrisi]] *[[Muħammed]] *[[Muniċipju ta' Bremen]] *[[Muntanja Pelée]] *[[Muntanja Qingcheng]] *[[Muntanja ta' Kumgang]] *[[Muntanja Wutai]] *[[Muntanji Blu u John Crow]] *[[Muntanji Makhonjwa ta' Barberton]] *[[Muntanji ta' Homolje]] *[[Muntanji tad-Deheb ta' Altai]] *[[Muntanji tal-Krimea]] *[[Muntanji Wudang]] *[[Muntanji Wuyi]] *[[Mużew Nazzjonali tal-Montenegro]] *[[Mużew ta' Plantin-Moretus]] *[[Mużew ta' Trojja]] *[[Myśliwska]] *[[Mystras]] === '''<u>N</u>''' === * [[Nærøyfjord]] * [[Nadur]] * [[Nagorno-Karabakh]] * [[Naħla tal-għasel ta' Malta]] * [[Nalanda Mahavihara]] * [[Namhansanseong]] * [[Nancy]] * [[Nan Madol]] *[[Napli]] *[[Naryn-Kala]] *[[Nataliya Kobrynska]] *[[Nea Moni ta' Chios]] *[[Nekropoli]] *[[Nekropoli ta' Beit She'arim]] *[[Nekropoli ta' Monterozzi]] *[[Nemrut Dağı]] *[[Nessebar]] *[[New Lanark]] *[[New Secret (jott)]] *[[Nexhmije Pagarusha]] *[[Nicolas-Claude Fabri de Peiresc]] *[[Nicolas-Joseph Cugnot]] *[[Nicolas Flamel]] *[[Nicolau Coelho]] *[[Nida]] *[[Nika Križnar]] *[[Nikkō]] *[[Nino Ramishvili]] *[[Nisa (Turkmenistan)]] *[[Nisa f’Malta]] *[[Nisa fl-elezzjonijiet ġenerali ta’ Malta]] *[[Nizza]] *[[Norman Morrison]] *[[Nutar]] === '''<u>O</u>''' === * [[Oażi ta' Al-Ahsa]] * [[Olga Tass]] *[[Olimpja]] *[[Olinda]] *[[Ophrys caucasica|''Ophrys caucasica'']] *[[Oplontis]] *[[Opri Venezjani tad-Difiża bejn is-sekli 15 u 17: Stato da Terra – Stato da Mar tal-Punent]] *[[Oqbra imperjali tad-dinastija Xixia]] *[[Oqbra imperjali tad-dinastiji Ming u Qing]] *[[Oqbra Rjali tad-Dinastija Joseon]] *[[Oqbra ta' Mozu]] *[[Oqbra tar-Rejiet ta' Buganda f'Kasubi]] *[[Ortografija Litwana]] *[[Osservatorji Astronomiċi tal-Università Federali ta' Kazan]] *[[Osservatorju ta' Črni Vrh]] *[[Osservatorju ta' Jodrell Bank]] *[[Osservatorju ta' Rozhen]] *[[Osun-Osogbo]] *[[Otto Toeplitz]] *[[Ouro Preto]] === '''<u>P</u>''' === * [[Pablo Neruda]] * [[Pagoda ta' Vinh Nghiem]] * [[Pajsaġġ Agrikolu tan-Nofsinhar ta' Öland]] * [[Pajsaġġ Arkeoloġiku tal-Ewwel Pjantaġġuni tal-Kafè fix-Xlokk ta' Kuba]] * [[Pajsaġġ Arkeoloġiku tas-Sassanidi fil-Provinċja ta' Fars]] * [[Pajsaġġ Industrijali ta' Blaenavon]] * [[Pajsaġġ Karstiku tan-Nofsinhar taċ-Ċina]] * [[Pajsaġġ Kulturali ta' ǂKhomani]] * [[Pajsaġġi Kulturali ta' Bassari, Fula u Bedik]] * [[Pajsaġġ Kulturali ta' Budj Bim]] * [[Pajsaġġ Kulturali ta' Gedeo]] * [[Pajsaġġ Kulturali ta' Hawraman/Uramanat]] * [[Pajsaġġ Kulturali ta' Le Morne]] * [[Pajsaġġ Kulturali ta’ Lednice-Valtice]] * [[Pajsaġġ Kulturali ta' Sukur]] * [[Pajsaġġ Kulturali tal-Għelieqi Mtarrġa tar-Ross ta' Honghe Hani]] * [[Pajsaġġ Kulturali tal-Kafè tal-Kolombja]] * [[Pajsaġġ Kulturali tal-Lag ta' Kenozero]] * [[Pajsaġġ Kulturali tal-Wied ta' Orkhon]] * [[Pajsaġġ Kulturali tat-Tinqix fuq il-Blat f'Gobustan]] * [[Pajsaġġ Kulturali tat-Tpittir fuq il-Blat ta' Zuojiang]] * [[Pajsaġġ Kulturali u Botaniku ta' Richtersveld]] * [[Pajsaġġ Kulturali u l-Fdalijiet Arkeoloġiċi tal-Wied ta' Bamiyan]] * [[Pajsaġġi Militari tal-Imperu Maratha fl-Indja]] * [[Pajsaġġ tal-Kaċċa Medjevali fit-Tramuntana ta' Zealand]] * [[Pajsaġġ tal-Vinji ta' Piemonte: Langhe-Roero u Monferrato]] * [[Pajsaġġ tax-Xogħol fil-Minjieri ta' Cornwall u l-Punent ta' Devon]] * [[Pajsaġġi ta' Dauria]] * [[Pál Maléter]] * [[Palazz Irjali ta' Aranjuez]] *[[Palazz Irjali ta' Caserta]] *[[Palazz Mariinskyi]] *[[Palazz ta' Blenheim]] *[[Palazz ta’ Djoklezjanu|Palazz ta' Djoklezjanu]] *[[Palazz ta' Drottningholm]] *[[Palazz ta' Eggenberg]] *[[Palazz ta' Fontainebleau]] *[[Palazz ta' Golestan]] *[[Palazz ta' Ishak Paşa]] *[[Palazz ta' Mafra]] *[[Palazz ta' Orbeliani]] *[[Palazz ta' Potala]] *[[Palazz ta’ Schönbrunn|Palazz ta' Schönbrunn]] *[[Palazz ta’ Stoclet|Palazz ta' Stoclet]] *[[Palazz ta' Versailles]] *[[Palazz tal-Khan]] *[[Palazz tas-Sajf]] *[[Palazz tax-Shirvanshah]] *[[Palazzi Minojċi]] *[[Palazzi Rjali ta' Abomey]] *[[Palazzi u Parks ta' Potsdam u Berlin]] *[[Palenque]] *[[Palermo Għarbija-Normanna u l-Katidrali ta' Cefalù u Monreale]] *[[Palestina]] *[[Palianytsia]] *[[Palmaria]] *[[Palmyra]] *[[Pamukkale]] *[[Panamá Viejo]] *[[Papa Ljun XIV]] *[[Papahānaumokuākea]] *[[Paquimé]] *[[Paramaribo]] *[[Park Arkeoloġiku Nazzjonali ta' Tierradentro]] *[[Park Arkeoloġiku ta' Champaner-Pavagadh]] *[[Park Arkeoloġiku ta' Hili]] *[[Park Arkeoloġiku ta' San Agustín]] *[[Park Irjali ta' Studley]] *[[Park Naturali Nazzjonali tal-Karpazji]] *[[Park Naturali ta' Dinara]] *[[Park Nazzjonali ta' Karula]] *[[Park Naturali ta' Korab-Koritnik]] *[[Park Naturali tal-Iskolli tal-Qroll ta' Tubbataha]] *[[Park Naturali tal-Pilastri ta' Lena]] *[[Park Nazzjonali Impenetrabbli ta' Bwindi]] *[[Park Nazzjonali Olimpiku]] *[[Park Nazzjonali Storiku]] *[[Park Nazzjonali Storiku ta' Göreme]] *[[Park Nazzjonali Storiku ta' Trakai]] *[[Park Nazzjonali ta' Alejandro de Humboldt]] *[[Park Nazzjonali ta' Banc d'Arguin]] *[[Park Nazzjonali ta' Beit Guvrin-Maresha]] *[[Park Nazzjonali ta’ Belovezhskaya Pushcha]] *[[Park Nazzjonali ta' Canaima]] *[[Park Nazzjonali ta' Chapada dos Veadeiros]] *[[Park Nazzjonali ta' Chiribiquete]] *[[Park Nazzjonali ta' Chitwan]] *[[Park Nazzjonali ta' Cilento, Vallo di Diano u Alburni]] *[[Park Nazzjonali ta' Coiba]] *[[Park Nazzjonali ta' Comoé]] *[[Park Nazzjonali ta' Darien]] *[[Park Nazzjonali ta' Defileul Jiului]] *[[Park Nazzjonali ta' Desembarco del Granma]] *[[Park Nazzjonali ta' Doñana]] *[[Park Nazzjonali ta' Everglades]] *[[Park Nazzjonali ta’ Fertő-Hanság]] *[[Park Nazzjonali ta' Garajonay]] *[[Park Nazzjonali ta' Garamba]] *[[Park Nazzjonali ta' Great Smoky Mountains]] *[[Park Nazzjonali ta' Gros Morne]] *[[Park Nazzjonali ta' Gunung Mulu]] *[[Park Nazzjonali ta' Hortobágy]] *[[Park Nazzjonali ta' Huascarán]] *[[Park Nazzjonali ta' Ichkeul]] *[[Park Nazzjonali ta' Iguaçu]] *[[Park Nazzjonali ta' Iguazú]] *[[Park Nazzjonali ta' Ivindo]] *[[Park Nazzjonali ta' Kahuzi-Biega]] *[[Park Nazzjonali ta' Kakadu]] *[[Park Nazzjonali ta' Kaziranga]] *[[Park Nazzjonali ta' Khangchendzonga]] *[[Park Nazzjonali ta' Kilimanjaro]] *[[Park Nazzjonali ta' Kinabalu]] *[[Park Nazzjonali ta' Kiskunság]] *[[Park Nazzjonali ta' Komodo]] *[[Park Nazzjonali ta' Lahemaa]] *[[Park Nazzjonali ta' Lençóis Maranhenses]] *[[Park Nazzjonali ta' Lorentz]] *[[Park Nazzjonali ta' Los Alerces]] *[[Park Nazzjonali ta' Los Glaciares]] *[[Park Nazzjonali ta' Los Katíos]] *[[Park Nazzjonali ta' Lushan]] *[[Park Nazzjonali ta' Mammoth Cave]] *[[Park Nazzjonali ta' Manas]] *[[Park Nazzjonali ta' Manú]] *[[Park Nazzjonali ta' Manovo-Gounda St Floris]] *[[Park Nazzjonali ta' Mesa Verde]] *[[Park Nazzjonali ta' Miguasha]] *[[Park Nazzjonali ta' Morne Trois Pitons]] *[[Park Nazzjonali ta' Murujuga]] *[[Park Nazzjonali ta' Nahanni]] *[[Park Nazzjonali ta' Niah]] *[[Park Nazzjonali ta' Niokolo-Koba]] *[[Park Nazzjonali ta' Noel Kempff Mercado]] *[[Park Nazzjonali ta' Nyungwe]] *[[Park Nazzjonali ta' Phong Nha – Kẻ Bàng]] *[[Park Nazzjonali ta' Þingvellir]] *[[Park Nazzjonali ta' Pirin]] *[[Park Nazzjonali ta' Purnululu]] *[[Park Nazzjonali ta' Rapa Nui]] *[[Park Nazzjonali ta' Rio Abiseo]] *[[Park Nazzjonali ta' Sagarmatha]] *[[Park Nazzjonali ta' Salonga]] *[[Park Nazzjonali ta' Sangay]] *[[Park Nazzjonali ta' Sanqingshan]] *[[Park Nazzjonali ta' Serengeti]] *[[Park Nazzjonali ta' Serra da Capivara]] *[[Park Nazzjonali ta' Simien]] *[[Park Nazzjonali ta' Taï]] *[[Park Nazzjonali ta' Talampaya]] *[[Park Nazzjonali ta' Teide]] *[[Park Nazzjonali ta' Tongariro]] *[[Park Nazzjonali ta' Ujung Kulon]] *[[Park Nazzjonali ta' Una]] *[[Park Nazzjonali ta' Vatnajökull]] *[[Park Nazzjonali ta' Virunga]] *[[Park Nazzjonali ta' Yellowstone]] *[[Park Nazzjonali ta' Yosemite]] *[[Park Nazzjonali tal-Biżonti tal-Boskijiet]] *[[Park Nazzjonali tal-Foresta Pluvjali ta' Gola]] *[[Park Nazzjonali tal-Fortizza tal-Għolja ta' Brimstone]] *[[Park Nazzjonali tal-Għadajjar ta' Mana]] *[[Park Nazzjonali tal-Għerien ta' Carlsbad]] *[[Park Nazzjonali tal-Għerien ta' Naracoorte]] *[[Park Nazzjonali tal-Għerien ta' Peruaçu]] *[[Park Nazzjonali tal-Grand Canyon]] *[[Park Nazzjonali tal-Himalayas il-Kbar]] *[[Park Nazzjonali tal-Katina Muntanjuża ta' Rodopi]] *[[Park Nazzjonali tal-Lag tal-Malawi]] *[[Park Nazzjonali tal-Lagi ta’ Plitvice]] *[[Park Nazzjonali tal-Muntanja Dajti]] *[[Park Nazzjonali tal-Muntanja tal-Kenja]] *[[Park Nazzjonali tal-Muntanja Tomorr]] *[[Park Nazzjonali tal-Muntanji ta' Bale]] *[[Park Nazzjonali tal-Muntanji ta' Rwenzori]] *[[Park Nazzjonali tal-Vulkani ta' Hawaii]] *[[Park Nazzjonali tas-Sundarbans]] *[[Park Nazzjonali tat-Taġikistan]] *[[Park Nazzjonali tax-Xmara ta' Taħt l-Art ta' Puerto Princesa]] *[[Park Provinċjali ta' Ischigualasto]] *[[Park Provinċjali ta' Writing-on-Stone]] *[[Park Provinċjali tad-Dinosawri]] *[[Park Storiku ta' Ayutthaya]] *[[Park Storiku ta' Phu Phrabat]] *[[Park Storiku ta' Si Thep]] *[[Park Storiku ta' Sukhothai]] *[[Park ta' Maloti-Drakensberg]] *[[Park ta’ Muskau|Park ta' Muskau]] *[[Park tal-Art Mistagħdra ta' iSimangaliso]] *[[Park tal-Mafkar tar-Rewwixta u tar-Rivoluzzjoni]] *[[Park Trinazzjonali ta' Sangha]] *[[Parks Internazzjonali tal-Paċi ta' Waterton-tal-Glaċieri]] *[[Parks Nazzjonali ta' Nanda Devi u tal-Wied tal-Fjuri]] *[[Parks Nazzjonali tal-Lag ta' Turkana]] *[[Parks Nazzjonali u Statali tas-Siġar tal-Injam tal-Aħmar]] *[[Parks tal-Muntanji tar-Rockies Kanadiżi]] *[[Parmigianino]] *[[Parrukkier]] *[[Pasargadae]] *[[Paseo del Prado]] *[[Pattadakal]] *[[Paulo Coelho]] *[[Pavlo Lee]] *[[Pécs]] *[[Pellegrinaġġ ta’ San Ġakbu]] *[[Peña de los Enamorados]] *[[Peniżola]] *[[Peniżola Valdés]] *[[Pergamon]] *[[Peri-Khan Sofiyeva]] *[[Persepolis]] *[[Peter Carl Fabergé]] *[[Péter Magyar]] *[[Pëtr Kapica]] *[[Petra]] *[[Petra Brocková]] *[[Petroglifiċi ta' Bangudae]] *[[Petroglifiċi tal-Lag ta' Onega u l-Baħar Abjad]] *[[Philipp Otto Runge]] *[[Philippi]] *[[Pienza]] *[[Piero Angela]] *[[Pierre Fatou]] *[[Pietro Longhi]] *[[Pietru l-Kbir]] *[[Pimachiowin Aki]] *[[Ping Yao]] *[[Pippo Baudo]] *[[Pirinej-Monte Perdido]] *[[Pitons]] *[[Pitons, Cirques u Rdumijiet tal-Gżira ta' Réunion]] *[[Pjanta]] *[[Pjanura ta' Bărăgan]] *[[Pjanura ta’ Stari Grad]] *[[Pjanura tal-Ġarer]] *[[Pjazza]] *[[Pjazza ta' Naqsh-e Jahan]] * [[Pjazza tal-Mirakli]] *[[Plamer]] *[[Planetarju Rjali ta' Eise Eisinga]] *[[Pobiti Kamani]] *[[Politika]] *[[Polonnaruwa]] *[[Pont Antik ta’ Mostar]] *[[Pont ta' Forth]] *[[Pont ta' Malabadi]] *[[Pont ta' Mehmed Paša Sokolović]] *[[Pont ta' Vizcaya]] *[[Pont tal-Fjuri]] *[[Pont tal-Paċi, Tbilisi]] *[[Porfirio Barba-Jacob]] *[[Port Royal]] *[[Port ta' Mariupol]] *[[Port ta’ Marsamxett]] *[[Porta Nigra]] *[[Portiċi ta' Bologna]] *[[Porto]] *[[Postijiet Sagri tal-Bahá'i]] *[[Potosí]] *[[Pożati]] *[[Prambanan]] *[[Professjoni]] *[[Proklos]] *[[Promontorju ta' Putorana]] *[[Provins]] *[[Pu'er]] *[[Puebla (belt)]] *[[Pythagoreion]] === '''<u>Q</u>''' === * [[Qabar ta' Askia]] * [[Qabar ta' Humayun]] * [[Qabar Traċjan ta' Kazanlak]] * [[Qabar Traċjan ta' Sveshtari]] * [[Qabża tal-Biżonti Sfrakassati]] * [[Qal'at al-Bahrain]] * [[Qala (Għawdex)]] * [[Qalba Neolitika tal-Gżejjer Orkney]] * [[Qalhat]] * [[Qanat]] * [[Qaryat al-Faw]] * [[Qaytarma]] * [[Qorti Rjali ta' Tiébélé]] * [[Il-Qtugħ ir-Ras ta’ San Ġwann|Qtugħ ir-Ras ta’ San Ġwann Battista (Caravaggio)]] * [[Quanzhou]] * [[Quebrada de Humahuaca]] * [[Quedlinburg]] * [[Quirigua]] * [[Quito]] * [[Quseir Amra]] * [[Qutb Minar]] === '''<u>R</u>''' === * [[Rachid Chouhal]] * [[Raħal Storiku ta' St. George u l-Fortifikazzjonijiet Relatati, Bermuda]] * [[Rammelsberg]] * [[Rani-ki-Vav]] * [[Ras'ken' Ozks]] * [[Ravenna]] * [[Ravesa Lleshi]] * [[Red Bay]] * [[Regensburg]] * [[Reġjun Naturali, Kulturali u Storiku ta’ Kotor]] * [[Reġjun tal-Estrazzjoni tal-Minerali ta' Erzgebirge/Krušnohoří]] * [[Reġjun tal-Inbid ta' Tokaj]] *[[Reichenau]] *[[Relattività (Maurits Cornelis Escher)]] *[[Rembrandt]] *[[Renata Scotto]] *[[Renju ta' Mapungubwe]] *[[Renju tal-Ġonna ta' Dessau-Wörlitz]] *[[Repubblika Sovjetika ta’ Don|Repubblika Sovjetika ta' Don]] *[[Residenza ta' Würzburg]] *[[Residenza tal-Metropolitani ta' Bukovina u tad-Dalmazja]] *[[Residenzi tal-Familja Savoia]] *[[Residenzi tal-Moderniżmu f'Berlin]] *[[Rewwixta tal-Qassisin]] *[[Riga]] *[[Risco Caído]] *[[Riversleigh]] *[[Riżerva Ekoloġika ta' Mistaken Point]] *[[Riżerva Forestali ta' Sinharaja]] *[[Riżerva Naturali Stretta tal-Muntanja ta' Nimba]] *[[Riżerva Naturali Stretta tat-Tsingy ta' Bemaraha]] *[[Riżerva Naturali ta' Bashkiriya]] *[[Riżerva Naturali ta’ Kaniv]] *[[Riżerva Naturali ta' Nahal Me'arot]] *[[Riżerva Naturali ta' Okapi]] *[[Riżerva Naturali ta' Selous]] *[[Riżerva Naturali ta' Srebarna]] *[[Riżerva Naturali ta' Tigrovaya Balka]] *[[Riżerva Naturali ta’ Yulen]] *[[Riżerva Naturali tal-Flora fil-Ġibs]] *[[Riżerva Naturali tas-Suriname Ċentrali]] *[[Riżerva ta' Bijosfera ta' El Pinacate u Gran Desierto de Altar]] *[[Riżerva ta' Bijosfera ta' Río Plátano]] *[[Riżerva tal-Bijosfera ta' Tehuacán-Cuicatlán]] *[[Riżerva tal-Bijosfera tal-Baħar l-Iswed]] *[[Riżerva tal-Bijosfera tal-Friefet Monarki]] *[[Riżerva tal-Bijosfera Transkonfinali Ohrid-Prespa]] *[[Riżerva tal-Fawna ta' Dja]] *[[Riżervi Naturali ta' Air u ta' Ténéré]] *[[Riżervi tal-Foresti Atlantiċi tal-Kosta tal-Iskoperti]] *[[Riżervi tal-Foresti Atlantiċi tax-Xlokk]] *[[Riżervi tal-Katina Muntanjuża ta' Talamanca-La Amistad]] *[[Robert Fico]] *[[Robert Wilhelm Bunsen]] *[[Roberto Burle Marx]] *[[Rodi (belt)]] * [[Roi Mata]] * [[Roșia Montană]] * [[Ronald Searle]] * [[Røros]] * [[Rotta tal-Inċens – Bliet tad-Deżert f'Negev]] * [[Rotta Wixárika tas-Siti Sagri lejn Wirikuta]] * [[Rotot ta’ Santiago de Compostela fi Franza]] * [[Royal Exhibition Building]] * [[Róža Domašcyna]] *[[Rudolf Diesel]] *[[Ruggiero Leoncavallo]] === '''<u>S</u>''' === * [[Sabratha]] * [[Saeva Dupka]] * [[Safranbolu]] * [[Saint-Émilion]] * [[Sajjied]] *[[Sala taċ-Ċentenarju]] *[[Salamanca]] *[[Salib ta' Santa Ewfrosina]] *[[Salini Rjali ta' Arc-et-Senans]] *[[Salme Kann]] *[[Saltaire]] *[[Salvatore Accardo]] *[[Salzburg]] *[[Samantha Cristoforetti]] *[[Samarkanda]] *[[Samarra]] *[[Sambor Prei Kuk]] *[[Sammallahdenmäki]] *[[Samuel Deguara]] *[[San Cristóbal de La Laguna]] *[[San Gimignano]] *[[San Lawrenz (Għawdex)]] *[[San Miguel de Allende]] *[[San Pietruburgu]] *[[Sana'a]] *[[Sanchi]] *[[Sandra Milo]] *[[Sandra Mondaini]] *[[Sandro Botticelli]] *[[Sangiran]] *[[Sansa, il-Monasteri Buddisti tal-Muntanji tal-Korea t'Isfel]] *[[Santa Cruz de Mompox]] *[[Santiago de Compostela]] *[[Santiago de Querétaro]] *[[Santiniketan]] *[[Santwarji tal-Għasafar tal-Passa tul il-Kosta tal-Baħar Isfar u l-Golf ta' Bohai]] *[[Santwarji tal-Pandas Ġganteski ta' Sichuan]] *[[Santwarji tan-Natura Selvaġġa ta' Thungyai-Huai Kha Khaeng]] *[[Santwarju Nazzjonali tal-Għasafar ta' Djoudj]] *[[Santwarju ta' Bom Jesus de Matosinhos]] *[[Santwarju ta' Bom Jesus do Monte]] *[[Santwarju ta' Itsukushima]] *[[Santwarju tal-Balieni ta' El Vizcaino]] *[[Santwarju ta' Mỹ Sơn]] *[[Santwarju tal-Fawna u tal-Flora ta' Malpelo]] *[[Santwarju tan-Natura Selvaġġa tal-Katina Muntanjuża ta' Hamiguitan]] *[[São Cristóvão]] *[[São Luís]] *[[Sarazm]] *[[Sardis]] * [[Saryarka]] * [[Sassi ta' Matera]] *[[Schokland]] *[[Seba’ Għeġubijiet Ġodda tad-Dinja]] *[[Sebastian Brant]] *[[Segovia]] *[[Seka Sablić]] *[[Sengħa]] *[[Seokguram]] *[[Seowon]] *[[Severo Ochoa]] *[[Sevil Shhaideh]] *[[Sewell]] *[[Sferi tal-Ġebel tal-Costa Rica]] *[[SGang Gwaay]] *[[Shahr-e Sukhteh]] *[[Shahrisabz]] *[[Shaken Aimanov]] *[[Shales ta' Maotianshan]] *[[Sheki]] *[[Shennongjia]] *[[Shibam]] *[[Shirakami-Sanchi]] *[[Shiretoko]] *[[Sian Ka'an]] *[[Šibenik]] *[[Sibila Petlevski]] *[[Sidney Webb]] *[[Siega Verde]] *[[Siena]] *[[Sighișoara]] *[[Sigiriya]] *[[Siġra tal-Ballut ta' Stelmužė]] *[[Siġra tal-ballut ta' Tamme-Lauri]] *[[Sikhote-Alin]] *[[Simon Kldiashvili]] *[[Sinagoga Antika (Erfurt)]] *[[Sinéad O'Connor]] *[[Sintra]] *[[Siracusa]] *[[Sistema Idrawlika Storika ta' Shushtar]] *[[Sistema tal-Ġestjoni tal-Ilma ta' Augsburg]] *[[Sistema tat-Toroq tal-Inka]] *[[Sit Agrikolu Bikri ta' Kuk]] *[[Sit arkeoloġiku ta' Al-Balid|Sit Arkeoloġiku ta' Al-Balid]] *[[Sit Arkeoloġiku ta' Atapuerca]] *[[Sit Arkeoloġiku ta’ Paphos]] *[[Sit Arkeoloġiku tal-Maħżen ta' Valongo]] *[[Sit Storiku Nazzjonali ta' San Juan]] *[[Sit Storiku Statali tat-Tumbati tal-Ħamrija ta' Cahokia]] * [[Sit ta' Wirt Dinji]] * [[Sit ta' Wirt Industrijali ta' Rjukan-Notodden]] *[[Sit tad-Dolmens ta' Antequera]] *[[Sit tar-Raġel ta' Peking f'Zhoukoudian]] *[[Siti tad-Dolmens ta' Gochang, Hwasun u Ganghwa]] *[[Siti Arkeoloġiċi ta' Bat, Al-Khutm u Al-Ayn]] *[[Siti Arkeoloġiċi ta' Tarraco]] *[[Siti Awstraljani tal-Fossili tal-Mammiferi]] *[[Siti Ewlenin tal-Estrazzjoni fil-Wallonja]] *[[Siti Funebri u Mfakar tal-Ewwel Gwerra Dinjija (il-Front tal-Punent)]] *[[Siti Kristjani Moħbija fir-Reġjun ta' Nagasaki]] *[[Siti Metallurġiċi Antiki tal-Burkina Faso]] *[[Siti Penitenzjarji Awstraljani]] *[[Siti preistoriċi bil-puntali madwar l-Alpi|Siti Preistoriċi bil-Puntali Madwar l-Alpi]] *[[Siti Preistoriċi ta' Jōmon fit-Tramuntana tal-Ġappun]] *[[Siti Sagri u Rotot ta' Pellegrinaġġ fil-Katina Muntanjuża ta' Kii]] *[[Siti tal-Fossili tal-Ominidi tal-Afrika t'Isfel]] *[[Siti tar-Rivoluzzjoni Industrijali Meiji tal-Ġappun]] *[[Siti tat-Tpittir fuq il-Blat ta' Kondoa]] *[[Siti tat-Tusi]] *[[Skarpan]] *[[Skellig Michael]] *[[Skogskyrkogården]] *[[Skojjattlu tal-art ta' Tian Shan]] *[[Skola Superjuri tal-Mekkanika tal-Armata]] *[[Skoll il-Kbir tal-Qroll]] *[[Skoll tal-Qroll ta' New Caledonia]] *[[Skoll tal-Qroll tal-Belize]] *[[Skorba]] *[[Skrivan]] *[[Socotra]] *[[Soltaniyeh]] *[[Songo Mnara]] *[[Sophia Loren]] *[[Sophie Germain]] *[[Sophie Liebknecht]] *[[Söyembikä]] *[[Speicherstadt]] *[[Spinalonga]] *[[Sputnik 5]] *[[Stari Ras]] *[[Statwa]] *[[Statwa ta' Roland ta' Bremen]] *[[Statwa tal-Libertà]] *[[Stazzjon ta' Chhatrapati Shivaji]] *[[Stazzjon tar-Radju ta' Grimeton]] *[[Stećak]] *[[Stepan Erzya]] *[[Stevns Klint]] *[[Stonehenge]] *[[Stone Town]] *[[Strett ta' Hormuz]] *[[Su Nuraxi]] *[[Subak]] *[[Sulaiman-Too]] *[[Sundarbans]] *[[Suq Ċentrali ta' Ljubljana]] *[[Surtsey]] *[[Susa]] *[[Svaneti]] *[[Svetlana Antonovska]] *[[Sviyazhsk]] === '''<u>T</u>''' === * [[Ta' Bakkja]] * [[Ta' Ħaġrat]] * [[Ta' Kandja]] *[[Tabib]] *[[Tadrart Acacus]] *[[Taħdit]] *[[Taishan]] *[[Taj Mahal]] *[[Takalik Abaj]] *[[Takht-e Soleyman]] *[[Takht-i-Bahi]] *[[Takkanot Shum]] *[[Taksim]] *[[Tallinn]] *[[Tamgaly]] *[[Tanġier]] *[[Taos Pueblo]] *[[Taputapuātea]] *[[Tarraco]] *[[Tarzna Navali ta' Antigua u s-Siti Arkeoloġiċi Relatati]] *[[Tassili n'Ajjer]] *[[Taxila]] *[[Tchogha Zanbil]] *[[Te Wahipounamu]] *[[Teatru Akkademiku Reġjonali ta' Donetsk]] *[[Teatru Antik ta’ Epidaurus|Teatru Antik ta' Epidaurus]] *[[Teatru Rjal]] *[[Teatru Ruman ta' Orange]] *[[Teatru tal-Opri Margravjali]] *[[Teatru tal-Opri ta' Sydney]] *[[Tebe (Eġittu)]] *[[Tekniku]] *[[Telč]] *[[Tempji Ħajjin Kbar taċ-Ċola]] * [[Tempji Megalitiċi ta’ Malta u Għawdex|Tempji Megalitiċi ta' Malta u Għawdex]] * [[Tempji ta' Ħal Tarxien]] *[[Tempju ta' Apollo Epikurju f’Bassae|Tempju ta' Apollo Epikurju f'Bassae]] *[[Tempju ta' Asklepju ta' Epidaurus]] *[[Tempju ta' Haeinsa]] *[[Tempju ta' Kakatiya Rudreshwara]] *[[Tempju ta' Mahabodhi]] *[[Tempju ta' Preah Vihear]] *[[Tempju tal-Ġenna]] *[[Tempju tal-Għar ta' Dambulla]] *[[Tempju tax-Xemx ta' Konarak]] *[[Tempju u Ċimiterju ta' Konfuċju u l-Villa tal-Familja Kong f'Qufu]] *[[Teotihuacan]] *[[Tequila (Belt)]] * [[Terminoloġija]] * [[Tetiana Ostashchenko]] * [[Tétouan]] *[[Teżawru]] *[[Theobald Boehm]] *[[Theodore Géricault]] *[[Thimlich Ohinga]] *[[Tholos ta' El Romeral]] *[[Thomas à Kempis]] *[[Tian Shan]] * [[Tieqa tad-Dwejra]] * [[Tieqa ta' Wied il-Mielaħ]] * [[Tikal]] * [[Timbuktu]] * [[Timgad]] * [[Tina Turner]] * [[Tinetto]] * [[Tino]] * [[Tinqix fuq il-Blat f'Alta]] *[[Tinqix fuq il-Blat f'Tanum]] *[[Tinqix fuq il-Blat fir-Reġjun ta' Ha'il]] *[[Tinqix fuq il-Blat ta' Dazu]] *[[Tinqix ta' Bisotun]] *[[Tipasa]] *[[Tiryns]] *[[Tiwanaku]] *[[Tiya]] *[[Tlacotalpan]] *[[TNMK]] *[[Tobias Michael Carel Asser]] *[[Toledo]] *[[Tomaso Antonio Vitali]] *[[Tomiri]] *[[Toroq tal-Ħarir: il-Kuritur ta' Zarafshan-Karakum]] *[[Toroq tal-Ħarir: in-Network ta' Rotot tal-Kuritur ta' Chang'an-Tianshan]] * [[Torri Mmejjel ta' Pisa]] * [[Torri ta' Belém]] *[[Torri ta' Erkole]] *[[Torri ta' Londra]] *[[Torri tax-Xebba (Baku)]] *[[Torrijiet residenzjali tas-Svan|Torrijiet Residenzjali tas-Svan]] *[[Toruń]] *[[Tpittir fuq il-Blat ta' Sierra de San Francisco]] *[[Tpittir fuq il-Blat tal-Baċir Mediterran Iberiku]] *[[Tpittir fuq il-Blat tal-Għar ta' Shulgan-Tash]] *[[Trattat ta' Kaunas]] *[[Třebíč]] *[[Trinidad, Kuba]] *[[Trogir]] *[[Trojja]] *[[Tropiċi Mistagħdra ta' Queensland]] *[[Tserkva ta' Santa Marija, Owczary]] *[[Tserkva ta' Santa Marija Omm Alla, Chotyniec]] *[[Tserkva tal-Injam tal-Karpazji fil-Polonja u fl-Ukrajna]] *[[Tsodilo]] *[[Tubeteika]] *[[Tulou ta' Fujian|''Tulou'' ta' Fujian]] *[[Tumbati Ċerimonjali tal-Ħamrija ta' Hopewell]] *[[Tumbati Funebri ta' Dilmun]] *[[Tumbati Funebri ta' Gaya]] *[[Tumbati Monumentali tal-Ħamrija ta' Poverty Point]] *[[Turan]] *[[Tutankhamun]] *[[Twyfelfontein]] *[[Tyre]] === '''<u>U</u>''' === * [[Úbeda]] * [[Ugo Foscolo]] *[[Uluru]] *[[Um er-Rasas]] *[[Umm Al-Jimāl]] *[[UNESCO]] *[[Università Iżlamika Russa]] *[[Università Nazzjonali Awtonoma tal-Messiku]] *[[Università ta' Al-Qarawiġin|Università ta' Al-Qarawijin]] *[[Università ta' Coimbra]] *[[Unjoni Sovjetika]] *[[Urbino]] *[['Uruq Bani Mu'arid]] *[[Uxmal]] === '''<u>V</u>''' === * [[Val d'Orcia]] *[[Val di Noto]] *[[Valentyna Radzymovska]] *[[Valeria Bruni Tedeschi]] *[[Vallée de Mai]] *[[Vasco da Gama]] *[[Vat Phou]] *[[Velimir Khlebnikov]] *[[Venera 7]] *[[Verona]] *[[Via Appia]] *[[Victoria Amelina]] *[[Vigan]] *[[Vincent van Gogh]] *[[Vilel u Ġonna tal-Familja Medici]] *[[Villa d'Este]] *[[Villa Romana del Casale]] *[[Villa ta' Adrijanu]] *[[Villa Tugendhat]] *[[Villaġġi Antiki tat-Tramuntana tas-Sirja]] *[[Villaġġi bil-Knejjes Iffortifikati f'Transilvanja]] *[[Villaġġi Storiċi ta' Shirakawa-gō u Gokayama]] *[[Vilnius]] *[[Visby]] *[[Vitaliy Kim]] *[[Vito Volterra]] *[[Vittorio De Sica]] *[[Vjenna]] *[[Vladimir Ashkenazy]] *[[Vlkolínec]] *[[Volodymyr Zelenskyy]] *[[Volubilis]] *[[Võros]] *[[Vulkan tat-Tajn ta’ Lökbatan]] *[[Vulkani ta' Kamchatka]] === '''<u>W</u>''' === * [[Wachau]] * [[Wadi Al-Hitan]] *[[Wadi Rum]] *[[Wales]] *[[Weimar Klassika]] *[[Werrej]] *[[Wied Superjuri tar-Renu Nofsani]] *[[Wied t'Isfel tal-Awash]] *[[Wied ta' Kathmandu]] *[[Wied ta' Loire]] *[[Wied ta' Madriu-Perafita-Claror]] *[[Wied ta' M'zab]] *[[Wied ta' Qadisha]] *[[Wied ta' Viñales]] *[[Wied tal-Fondoq il-Kbir]] *[[Wied tat-Tempji]] *[[Wilhelm Grimm]] *[[Wilhelm Röntgen]] *[[Willem de Sitter]] *[[Willemstad]] *[[William Boeing]] *[[Wirt Arkeoloġiku tal-Wied ta' Lenggong]] *[[Wirt tal-Foresti Tropikali ta' Sumatra]] *[[Wismar]] *[[Władysław Horodecki]] *[[Wolfgang Paul]] === '''<u>X</u>''' === * [[Xanadu]] * [[Xanthos]] * [[Xatt it-Tiben]] *[[Xeff]] *[[Xidi]] *[[Xmara Omo]] *[[Xochicalco]] *[[Xogħlijiet ta' Jože Plečnik f'Ljubljana – Disinn Urban Iċċentrat fuq il-Bniedem]] *[[Xogħol Arkitettoniku ta' Le Corbusier]] *[[Xjenza spazjali]] *[[Xtatol]] === '''<u>Y</u>''' === * [[Yagul]] * [[Yakushima]] * [[Yana Zinkevych]] * [[Yangdong]] * [[Yarmak]] * [[Yaroslavl]] * [[Yazd]] * [[Yeni-Kale]] * [[Yin Xu]] * [[Yllka Mujo]] * [[Yogyakarta]] *[[Yuliya Gushchina]] *[[Yuri Lysianskyi]] === '''<u>Ż</u>''' === * [[Żapoteki]] * [[Żiemel Abjad ta' Osmington]] * [[Żona Kulturali ta' Ḥimā]] *[[Żona l-Kbira tal-Muntanji Blu]] *[[Żona Naturali Selvaġġa tat-Tażmanja]] *[[Żona Protetta ta' Jungfrau-Aletsch]] *[[Żona Protetta ta' Pliva, Janj u r-Riżerva ta' Janjske Otoke]] *[[Żona Protetta tal-Gżejjer Phoenix]] *[[Żona ta' Interess Xeniku u Storiku ta' Huanglong]] *[[Żona ta' Interess Xeniku u Storiku tal-Wied ta' Jiuzhaigou]] *[[Żona ta' Interess Xeniku u Storiku ta' Wulingyuan]] *[[Żona ta' Konservazzjoni ta' Guanacaste]] *[[Żona ta' Konservazzjoni ta' Ngorongoro]] *[[Żona ta' Konservazzjoni ta' Pantanal]] *[[Żona tat-Tpittir fuq il-Blat ta' Chongoni]] *[[Żoni Protetti tar-Reġjun tal-Fjuri tal-Kap]] *[[Żoni Protetti tat-Tliet Xmajjar Paralleli ta' Yunnan]] *[[Żoni Storiċi ta' Baekje]] *[[Żoni Storiċi ta' Gyeongju]] *[[Żooloġija]] === '''<u>Z</u>''' === * [[Zabid]] * [[Zacatecas (belt)]] * [[Zagori]] * [[Zamość]] * [[Žatec]] * [[Žehra]] * [[Ziba Ganiyeva]] * [[Zlata Kolarić-Kišur]] *[[Zofia Zamenhof]] *[[Zollverein]] *[[Zond 5]] *[[Zsuzsanna Lorántffy]] sypc47djpqdxqfqo9yyf93c6gdkttgq 329378 329366 2026-04-16T08:56:48Z Trigcly 17859 aġġornament 329378 wikitext text/x-wiki == '''Artikli ġodda (1969)''' == === <u>'''A'''</u> === * [[Aapravasi Ghat]] * [[Aasivissuit-Nipisat: Territorju tal-Kaċċa tal-Inuit bejn is-Silġ u l-Baħar]] * [[Abbazija ta' Corvey]] * [[Abbazija ta' Fontenay]] * [[Abbazija ta' Lorsch]] * [[Abbazija ta' Pannonhalma]] *[[Abbazija ta' Saint-Savin-sur-Gartempe]] *[[Abbazija ta' Sankt Gallen]] *[[Abbazija ta’ Vézelay|Abbazija ta' Vezelay]] *[[Abu al-Fida]] *[[Abu Mena]] *[[Abu Simbel]] *[[Ċentru Storiku ta' Acre|Acre]] *[[Afag Bashirgyzy]] *[[Aflaj tal-Oman]] *[[Afrodisja]] *[[Agadez]] *[[Agostino Carracci]] *[[Agostino Matrenza]] *[[Ahwar tan-Nofsinhar tal-Iraq]] *[[Aigai]] *[[Aït Benhaddou]] *[[Akkwedott ta' Padre Tembleque]] *[[Akkwedott ta' Pontcysyllte]] *[[Akshata Murthy]] *[[Aksum]] *[[Al Qal'a ta' Beni Hammad]] *[[Al Zubarah]] *[[Al-Maghtas]] *[[Alatyr]] *[[Albéric Magnard]] *[[Alberobello]] *[[Albi]] *[[Alcalá de Henares]] *[[Alcide d'Orbigny]] *[[Aleksandr Yakovlevich Khinchin]] *[[Alenush Terian]] *[[Aleppo]] *[[Alessandro Scarlatti]] *[[Alessandro Volta]] *[[Alexander Pushkin]] *[[Alexander Wolszczan]] *[[Aleksandra Smiljanić]] *[[Alfred Hermann Fried]] *[[Alfred Nobel]] *[[Alfredo Casella]] *[[Alois Dryák]] *[[Alto Douro]] *[[Amazigh Marokkin Standard]] *[[Ambohimanga]] *[[Ambra Sabatini]] *[[Amerigo Vespucci]] *[[Amerigo Vespucci (vapur għoli)|''Amerigo Vespucci'' (vapur għoli)]] * [[L-Amerika t'Isfel|Amerka t’Isfel]] * [[L-Amerika ta' Fuq|Amerka ta’ Fuq]] *[[Amilcare Ponchielli]] *[[Anastasia Golovina]] *[[Anders Jonas Ångström]] *[[André Citroën]] *[[André Weil]] *[[Anfiteatru ta' El Jem]] *[[Angelina Mango]] * [[Angkor Wat]] * [[Angra do Heroísmo]] * [[Ani]] * [[Anjar]] * [[Anna Brigadere]] * [[Anna Kyriakou]] *[[Anna Seghers]] *[[Anna Sychravová]] *[[Anne-Sophie Mutter]] *[[Anse aux Meadows]] * [[Antartika]] * [[Anticosti]] * [[Antigua Guatemala]] *[[Antoine de Jussieu]] *[[Antoine de Saint-Exupéry]] *[[Antoinette Miggiani]] *[[Anton Diabelli]] *[[Anuradhapura]] *[[Aplogruppi Y-DNA fit-tribujiet tal-Każakistan]] *[[Aquileia]] *[[Arċipelagu ta' Bijagós]] *[[Arċipelagu ta' Revillagigedo]] *[[Arċipelagu ta' Vega]] *[[Arena Tettonika Żvizzera ta' Sardona]] *[[Arequipa]] *[[Arġentier]] *[[Arġentier (tad-deheb)]] *[[Ark Ġeodetiku ta’ Struve|Ark Ġeodetiku ta' Struve]] *[[Arkata Trijonfali ta' Orange]] *[[Arkeoloġija]] *[[Arkitett]] *[[Arkitettura Mudéjar ta' Aragona]] *[[Arkitettura tas-Seklu 20 ta' Frank Lloyd Wright]] *[[Arles]] *[[Armata tat-Terrakotta]] *[[Arslantepe]] *[[Art tal-Inċens]] *[[Arti Paleolitika fl-Għerien tat-Tramuntana ta' Spanja]] *[[Artiġjan]] *[[Artijiet Għoljin Ċentrali tas-Sri Lanka]] *[[As-Salt]] *[[Asmara]] * [[Assisi]] * [[Assi Ċentrali ta' Beijing]] * [[Assur]] *[[Asuman Baytop]] *[[Athos]] *[[Attrazzjonijiet Ewlenin tar-Renju Antik ta' Saba f'Marib]] *[[Auschwitz]] *[[Austin Camilleri]] *[[Ávila]] *[[Avukat]] === '''<u>B</u>''' === * [[Baalbek]] * [[Babilonja]] * [[Baċir tal-Lag ta' Uvs]] * [[Baċir tax-Xogħol fil-Minjieri ta' Nord-Pas de Calais]] * [[Baeza]] * [[Bagan]] * [[Baħar l-Abjad]] * [[Baħar l-Iswed]] *[[Baħar ta' Wadden]] *[[Baħar tar-Ramel tan-Namibja]] *[[Bajja ta' Dungonab]] *[[Bajja ta' Ha Long]] *[[Bajja ta' Tallinn]] *[[Bajja tal-Klieb il-Baħar]] *[[Bajjad]] *[[Baleron]] *[[Bamberg]] *[[Ban Chiang]] *[[Banská Štiavnica]] *[[Barbier]] *[[Bardejov]] *[[Barokk]] *[[Bartolomé de Escobedo]] *[[Bath, Somerset]] *[[Batlejka]] *[[Battaljun Mediku tal-Ospedalieri]] *[[Battir]] *[[Bauhaus u s-Siti tal-Moviment f'Weimar, f'Dessau u f'Bernau]] *[[Baxkortostan]] *[[Bażi tad-Data tal-Osservazzjoni tal-Kometi]] *[[Bażilika Ewfrasjana ta’ Poreč|Bażilika Ewfrasjana ta' Poreč]] *[[Bażilika ta' San Eġidju]] *[[Beatriz Carrillo]] *[[Beemster]] *[[Béguinage]] *[[Belintersat-1]] *[[BelKA]] *[[Belt Bajda ta' Tel Aviv – il-Moviment Modern]] *[[Belt Kolonjali ta' Santo Domingo]] *[[Belt Projbita]] *[[Belt Storika ta' Ahmadabad]] *[[Belt Storika tal-Kajr]] *[[Belt Storika tal-Moskej ta' Bagerhat]] *[[Belt ta' Guanajuato]] *[[Belt ta' New York]] *[[Belt ta' Vicenza u l-Vilel ta' Palladio fil-Veneto|Belt ta' Viċenza u l-Vilel ta' Palladio fil-Veneto]] *[[Belt Universitarja ta' Caracas]] *[[Bennej]] *[[Berġa tal-Italja, il-Belt Valletta]] *[[Berġa tal-Italja, il-Birgu]] *[[Bergpark Wilhelmshöhe]] *[[Bernard Grech]] *[[Betlem]] *[[Betti Alver]] *[[Burkhan Khaldun]] *[[Bidwi]] *[[Bieb il-Belt]] *[[Binjiet Gotiċi Vittorjani u tal-Art Deco ta' Mumbai]] *[[Binjiet Tradizzjonali tal-Asante]] *[[Blat Imkenni ta' Bhimbetka]] *[[Bliet Antiki tal-Pyu]] *[[Bliet Kapitali u Oqbra tar-Renju Antik ta' Koguryo]] *[[Bliet Storiċi tal-Istrett ta' Malakka]] *[[Bobby Charlton]] *[[Bolgar]] *[[Bordeaux]] *[[Borobudur]] *[[Borża ta' Malta]] *[[Bosra]] *[[Bridgetown]] *[[Brook Taylor]] *[[Brú na Bóinne]] *[[Bruno Pizzul]] *[[Bryggen]] *[[Bucha]] *[[Buddha Ġgantesk ta' Leshan]] *[[Bukhara]] *[[Burt Bacharach]] *[[Buskett]] *[[Butrint]] *[[Byblos]] === '''<u>Ċ/C</u>''' === * [[Cáceres (Spanja)]] * [[Calakmul]] * [[Camagüey]] * [[Camino Real de Tierra Adentro]] * [[Campeche]] * [[Canal du Midi]] * [[Canaletto]] * [[Caral]] * [[Carcassonne]] *[[Carl Bosch]] *[[Carl David Anderson]] *[[Carla Fracci]] *[[Carlo Collodi]] *[[Caroline Mikkelsen]] *[[Casco Viejo, il-Panama]] *[[Castel del Monte, Puglia]] *[[Çatalhöyük]] *[[Causses u Cévennes]] *[[Ċensu Apap]] *[[Ċentru Kulturali ta' Heydar Aliyev]] *[[Ċentru Storiku ta' Lijiang]] *[[Ċentru Storiku ta' Macao]] *[[Ċentru Storiku ta' Rauma]] *[[Ċentru Storiku ta' Salvador de Bahia]] *[[Český Krumlov]] *[[Ċetta Chevalier]] *[[Chaîne des Puys]] *[[Chan Chan]] *[[Changdeokgung]] *[[Chankillo]] *[[Charles Jean de la Vallée-Poussin]] *[[Charles-Amédée-Philippe van Loo]] *[[Charles Nicolle]] *[[Charles Richter]] *[[Charles Xuereb]] *[[Charlie Watts]] *[[Chavín]] *[[Choeung Ek]] *[[Chersonesus Tawrika]] *[[Chichén Itzá]] *[[Chilehaus]] *[[Choirokoitia]] *[[Christiansfeld]] *[[Christopher Polhem]] *[[Cidade Velha]] *[[Cienfuegos]] *[[Ċikli ta' affreski tas-seklu 14 ta' Padova]] *[[Cinque Terre]] *[[Ċirkewwa]] *[[Ċittadella Imperjali ta' Thăng Long]] *[[Ċittadella ta' Erbil]] *[[Ċittadella tad-Dinastija Hồ]] *[[Claude Joseph Rouget de Lisle]] *[[Climats u Terroirs ta' Bourgogne]] *[[Colonia del Sacramento]] *[[Copan]] *[[Córdoba, Spanja]] *[[Coro]] *[[Crespi d'Adda]] *[[Ċrieki tal-Ġebel tas-Senegambja]] *[[Cristofano Allori]] *[[Cuenca, l-Ekwador]] *[[Cuenca (Spanja)]] *[[Cueva de las Manos]] *[[Cumalıkızık]] *[[Curzio Maltese]] *[[Cusco]] *[[Cynthia Turner]] *[[Cyrene]] === '''<u>D</u>''' === * [[Daiga Mieriņa]] * [[Damasku]] * [[Daniel Gabriel Fahrenheit]] * [[Danxia]] *[[Dar ta’ Rietveld Schröder|Dar ta' Rietveld Schröder]] *[[Dar tal-Kimeri]] *[[Dar tat-Twelid ta' Martin Luteru]] *[[Dar u Studjo ta' Luis Barragán]] *[[Delos]] *[[Delphi]] *[[Delta ta' Saloum]] *[[Delta ta' Okavango]] *[[Delta tad-Danubju]] *[[Delta tax-xmara Kızılırmak]] *[[Dengfeng]] *[[Dentist]] *[[Denys Shmyhal]] *[[Déodat Gratet de Dolomieu]] *[[Deżert ta' Badain Jaran]] *[[Deżert ta' Lut]] *[[Deżerta tal-isfarġel]] *[[Dholavira]] *[[Diamantina]] *[[Diana, Prinċipessa ta' Wales]] *[[Diaolou]] *[[Diga ta' Karakaya]] *[[Dikjarazzjoni tal-Indipendenza tal-Ukrajna]] *[[Dimitrana Ivanova]] *[[Distrett ta' At-Turaif]] *[[Diy-Gid-Biy]] *[[Dizzjunarju]] *[[Djalett]] *[[Djar Ewlenin ta' Victor Horta fi Brussell]] *[[Djémila]] *[[Djerba]] *[[Dolċier]] *[[Dolmen ta' Menga]] *[[Dolmen ta' Viera]] *[[Dolomiti]] *[[Domenico Allegri]] *[[Domenico Scarlatti]] *[[Domowina]] *[[Domus de Janas]] *[[Domus Rumana]] *[[Donatello]] *[[Dougga]] *[[Draginja Vuksanović-Stanković]] *[[Dubrovnik]] *[[Durmitor]] * [[Dwejra]] === '''<u>E</u>''' === * [[Edgar Preca]] * [[Edward Sexton]] * [[Edinburgu]] * [[Edward de Bono]] * [[Edwin Hubble]] * [[Efesu]] * [[Eise Eisinga]] *[[Ekonomista]] *[[Ekosistema u Relitt tal-Pajsaġġ Kulturali ta' Lopé-Okanda]] *[[El Escorial]] *[[El Jadida]] *[[El Tajin]] *[[El Torcal]] *[[Eladio Dieste]] *[[Eleonora Jenko Groyer]] *[[Elisha Graves Otis]] *[[Elvas]] *[[Emil Nolde]] *[[Emma Andrijewska]] *[[Emma Muscat]] *[[Ernst Schröder]] *[[Esperantoloġija]] *[[Essaouira]] *[[Estrazzjoni terminoloġika]] *[[Ethel Anderson]] *[[Eugenija Šimkūnaitė]] *[[Eugenio Montale]] *[[Eva Ahnert-Rohlfs]] *[[Evelyn Bonaci]] *[[Évora]] *[[Ewropa tal-Lvant]] === '''<u>F</u>''' === * [[Fabbrika ta' Fagus]] * [[Fabbrika ta' Van Nelle]] * [[Fabbrika tal-Azzar ta' Völklingen]] * [[Fabbrika tal-Ħadid ta' Engelsberg]] * [[Fabbrika tal-Ħarir ta' Tomioka]] * [[Fabbrika tal-Injam u tal-Kartun ta' Verla]] * [[Fabbriki tal-Wied ta' Derwent]] * [[Fanal ta' Cordouan]] * [[Fanjingshan]] * [[Fasil Ghebbi]] * [[Fatehpur Sikri]] * [[Fdalijiet Arkeoloġiċi ta' Moenjodaro]] * [[Fdalijiet ta' Gedi]] * [[Fdalijiet ta' León Viejo]] * [[Fdalijiet ta' Loropéni]] * [[Fdalijiet tal-Vihara Buddista f'Paharpur]] * [[Fehme Agani]] *[[Femminiżmu tar-Rom]] *[[Fenno-Skandinavja]] *[[Fernando Botero]] *[[Ferrara]] *[[Ferruccio Lamborghini]] *[[Festival ta' Sanremo]] *[[Fiera Internazzjonali ta' Rachid Karami f'Tripoli]] *[[Figolla]] *[[Firenze]] *[[Fjord tas-Silġ ta' Ilulissat]] *[[Fjords Norveġiżi tal-Punent]] *[[Flora Martirosian]] *[[Fondoq ta' Ironbridge]] *[[Foresti Antiki u Primordjali tal-Fagu tal-Karpazji u ta' Reġjuni Oħra tal-Ewropa]] *[[Foresti Irkanjani]] *[[Foresti Muntanjużi ta' Odzala-Kokoua]] *[[Foresti Sagri ta' Kaya tal-Mijikenda]] *[[Foresti tas-Siġar tar-Rand ta' Madeira]] *[[Foresti Tropikali ta' Gondwana]] *[[Foresti Tropikali tal-Atsinanana]] *[[Foresti Tropikali u Artijiet Mistagħdra Kolkiċi]] *[[Foresti Verġni ta' Komi]] *[[Formazzjonijiet u Għerien Karstiċi Evaporitiċi tar-Reġjun ta' Emilia Romagna]] *[[Forti l-Aħmar]] * [[Forti ta' Agra]] *[[Forti ta' Bahla]] *[[Forti ta' Galle]] *[[Forti ta' Ġesù]] *[[Forti ta' Rohtas]] *[[Fortifikazzjonijiet fuq in-Naħa tal-Karibew tal-Panama: Portobelo-San Lorenzo]] *[[Fortifikazzjonijiet ta’ Kotor|Fortifikazzjonijiet ta' Kotor]] *[[Fortifikazzjonijiet ta' Vauban]] *[[Fortijiet fl-Għoljiet ta' Rajasthan]] *[[Fortijiet u Kastelli tal-Ghana]] *[[Fortizza ta' Diyarbakır]] *[[Fortizza ta' Hwaseong]] *[[Fortizza ta' Pirot]] *[[Fortizza ta' San Nikola]] *[[Fortizza ta' Suomenlinna]] *[[Fortizzi ta' Dacia fil-Muntanji Orăștie]] *[[Fortizzi Tondi tal-Vikingi]] *[[Foss ta' Messel]] *[[Fotografu]] *[[Francesco Guardi]] *[[François-Alphonse Forel]] *[[François Couperin]] *[[François Girardon]] *[[Francois Mauriac]] *[[Franco Migliacci]] *[[Franġisk Zahra]] *[[Frank Drake]] *[[Franz Beckenbauer]] *[[Franz Kafka]] *[[Franz Ritter von Hauer]] *[[Franz von Suppé]] *[[Frawla]] *[[Fray Bentos]] *[[Frédéric Bartholdi]] *[[Friedrich Georg Wilhelm von Struve]] *[[Fritz Albert Lipmann]] * [[Frott]] * [[Fruntieri Rumani Ġermaniċi t'Isfel]] * [[Fruntieri Rumani ta' Dacia]] * [[Fruntieri Rumani tad-Danubju]] * [[Fruntieri tal-Imperu Ruman]] *[[Fuji]] *[[Furnar]] === '''<u>Ġ</u>''' === * [[Ġardinar]] *[[Ġebla ta' Rosetta]] * [[Ġebla tal-Ġeneral]] * [[Ġeoloġija]] * [[Ġeriko tal-Qedem]] * [[Ġerusalemm]] * [[Ġibjun ta' Bovilla]] * [[Ġibjun ta' Kiev]] * [[Ġnien Botaniku ta' Padova]] * [[Ġnien Persjan]] * [[Ġobon ta' Jāņi]] * [[Ġonna Botaniċi Rjali ta' Kew]] * [[Ġonna Botaniċi ta' Singapore]] * [[Ġonna Klassiċi ta' Suzhou]] * [[Ġonna ta' Hevsel]] * [[Ġonna ta' Shalimar]] *[[Ġurnalist]] === '''<u>G</u>''' === * [[Gammelstad]] * [[Gamzigrad]] * [[Gati tal-Punent]] * [[Gebel Barkal]] * [[Geirangerfjord]] * [[Genova: It-Toroq Ġodda u s-Sistema tal-Palazzi tal-Listi]] *[[Georg Ohm]] *[[Georg von Békésy]] *[[George Gallup]] *[[Georges Bernanos]] *[[Georges J.F. Kohler]] *[[Gerbrand van den Eeckhout]] *[[Getbol, il-Pjanuri tal-Marea tal-Korea t'Isfel]] *[[Ghadamès]] *[[Giacomo Barozzi da Vignola]] *[[Giacomo Zanella]] *[[Giampiero Galeazzi]] *[[Gianni Vella]] *[[Gigi Riva]] *[[Giorgia Meloni]] *[[Giorgio Vasari]] *[[Giosuè Carducci]] *[[Giotto]] *[[Giovanni Arduino]] *[[Giovanni Battista Belzoni]] *[[Giovanni Boccaccio]] *[[Giovanni Paisiello]] *[[Giovanni Papini]] *[[Giulio Natta]] *[[Gjirokastër]] *[[Glossarju]] *[[Göbekli Tepe]] *[[Goffredo Mameli]] *[[Goiás]] *[[Golf ta' California]] *[[Golf ta' Porto]] *[[Gonbad-e Qābus]] *[[Gordion]] *[[Gösta Mittag-Leffler]] *[[Gotiku]] *[[Gran Ordni tar-Re Tomislav]] *[[Grand Pré]] *[[Grand-Bassam]] *[[Grand Place, Brussell]] *[[Graz]] *[[Grazia Deledda]] *[[Greenland]] *[[Gregorio Allegri]] *[[Gremxula ta' Malta]] *[[Grotta ta' Chauvet]] *[[Grotti ta' Longmen]] *[[Grotti ta' Yungang]] *[[Grupp ta' Monumenti ta' Khajuraho]] *[[Grupp ta' Monumenti ta' Mahabalipuram]] *[[Guillaume Cornelis van Beverloo]] *[[Guimarães]] *[[Gustave Charpentier]] * [[Gżejjer Eolji]] * [[Gżejjer Falkland]] * [[Gżejjer Galapagos]] * [[Gżejjer Marquesas]] * [[Gżejjer Solovetsky]] * [[Gżejjer Sub-Antartiċi ta' New Zealand]] * [[Gżejjer ta' Amami-Ōshima, ta' Tokunoshima u ta' Iriomote, u t-Tramuntana ta' Okinawa]] * [[Gżejjer ta' Ogasawara]] * [[Gżejjer tal-Blat]] * [[Gżejjer tal-Qroll ta' Aldabra]] * [[Gżejjer tal-Qroll ta' Bikini]] * [[Gżejjer tal-Qroll ta' Rocas]] * [[Gżejjer tan-Nofsinhar u Ibħra Awstrali Franċiżi]] * [[Gżira Heard u l-Gżejjer McDonald]] * [[Gżira Inaċċessibbli]] * [[Gżira Sagra ta' Okinoshima u Siti Assoċjati fir-Reġjun ta' Munakata]] * [[Gżira ta' Cocos]] * [[Gżira ta' Fraser]] * [[Gżira ta' Gorée]] * [[Gżira ta' Henderson]] *[[Gżira ta' Jeju]] *[[Gżira ta' Kunta Kinteh]] *[[Gżira ta' Lord Howe]] *[[Gżira ta' Macquarie]] *[[Gżira ta' Mozambique]] *[[Gżira ta' Pico]] *[[Gżira ta' Robben]] *[[Gżira ta' Saint-Louis]] *[[Gżira ta' Tiwai]] *[[Gżira ta' Wrangel]] *[[Gżira tal-Mużewijiet]] === '''<u>GĦ</u>''' === * [[Għajn Tuffieħa]] * [[Għalliem]] *[[Għar Dalam]] *[[Għar ta' Altamira]] *[[Għar ta' Gorham]] *[[Għar ta' Karain]] *[[Għar ta' Optymistychna]] *[[Għar ta' Vjetrenica]] *[[Għar tal-Apokalissi]] *[[Għar tal-Irħam]] *[[Għar tas-Silġ ta' Dobšiná]] *[[Għarb]] *[[Għelieqi Mtarrġa tar-Ross tal-Cordilleras tal-Filippini]] *[[Għerien Karstiċi ta' Aggtelek u tas-Slovakkja]] *[[Għerien ta' Ajanta]] *[[Għerien ta' Elephanta]] *[[Għerien ta' Ellora]] *[[Għerien ta' Mogao]] *[[Għerien ta’ Škocjan|Għerien ta' Škocjan]] *[[Għerien u Arti tal-Era Glaċjali fil-Jura tas-Swabja]] *[[Għid]] *[[Għoljiet, Djar u Kantini ta' Champagne]] *[[Għoljiet Sagri ta' Piemonte u ta' Lombardia]] *[[Għoljiet ta' Donets]] *[[Għoljiet ta' Matobo]] *[[Għoljiet tal-Prosecco ta' Conegliano u Valdobbiadene]] === '''<u>H</u>''' === * [[Hagia Sophia]] * [[Hahoe]] * [[Haley Bugeja]] * [[Halloumi]] * [[Hallstatt]] * [[Hampi]] *[[Hans Geiger]] *[[Hans Memling]] *[[Hans Spemann]] *[[Harar]] *[[Harry Belafonte]] *[[Hatı Çırpan]] *[[Hatra]] *[[Hattusha]] *[[Hawa Mahal]] *[[Hebron]] *[[Hedeby]] *[[Hegmataneh]] *[[Hegra]] *[[Heinrich Hertz]] *[[Helena Kottler Vurnik]] *[[Henri Fantin-Latour]] *[[Henri Frederic Amiel]] *[[Hermannus Contractus]] *[[Hideki Shirakawa]] *[[Hideki Yukawa]] *[[Hildesheim]] *[[Höga Kusten]] *[[Hoh Xil]] *[[Hội An]] *[[Holašovice]] *[[Hollókő]] *[[Hongcun]] *[[Hospicio Cabañas]] *[[Hospital de Sant Pau]] *[[Hovgården]] *[[Howard Carter]] *[[Hryhorii Kvitka-Osnovianenko]] *[[Huangshan]] *[[Hubert de Givenchy]] === '''<u>Ħ</u>''' === * [[Ħaġar Megalitiku ta' Carnac]] * [[Ħaġar ta' Jelling]] *[[Ħajt il-Kbir taċ-Ċina]] *[[Ħitan Rumani ta' Lugo]] *[[Ħsad tal-Perli fil-Bahrain]] === '''<u>I</u>''' === * [[Ibn Battuta]] * [[ICOMOS]] * [[Idolu ta' Shigir]] * [[Idrija]] * [[Ilha Grande]] * [[Il'ja Prigožini]] * [[Impjant Nukleari ta' Zaporizhzhia]] *[[Impjant tal-Ippompjar bl-Istim ta' Wouda]] *[[Impjanti tan-Nitrat tal-Potassju ta' Humberstone u ta' Santa Laura]] *[[Inara Luigas]] *[[Inċiżjonijiet fuq il-Blat f’Valcamonica|Inċiżjonijiet fuq il-Blat f'Valcamonica]] *[[Independence Hall]] *[[Indiċi]] *[[Industrija tal-lavanja f'Wales]] *[[Ingredjent]] *[[Intaljatur]] *[[Ipoġew ta’ Ħal Saflieni|Ipoġew ta' Ħal Saflieni]] * [[Ipproċessar testwali]] * [[Irdumijiet ta' Bandiagara]] * [[Iremel]] * [[Irħula Antiki ta' Djenné]] * [[Irħula Kbar bi Spa fl-Ewropa]] * [[Irpin]] * [[Irziezet Imżejnin ta' Hälsingland]] *[[Isabella d'Este]] *[[ISBN]] *[[Istitut tar-Riċerka dwar il-Foresti tal-Malażja]] *[[Istmu Kuronjan]] *[[Ivan Turgenev]] *[[Ivrea]] === '''<u>J</u>''' === * [[Jacinto Benavente]] * [[Jaipur]] * [[Jakob Bogdani]] * [[Jan Novák]] *[[Jantar Mantar, Jaipur]] *[[Jarrod Sammut]] *[[Jean Antoine Houdon]] *[[Jean Dieudonné]] *[[Jean Picard]] *[[Jebel Faya]] *[[Jeddah]] *[[Jodensavanne]] *[[Joggins]] *[[Johann Christian Bach]] *[[Johan Jensen]] *[[John Edward Critien]] *[[John Kendrew]] *[[John Strutt Rayleigh]] *[[Jongmyo]] *[[Jørgen Pedersen Gram]] *[[Josef Hoffman]] *[[Joseph Louis Gay-Lussac]] *[[Joya de Cerén]] *[[Jože Plečnik]] *[[Jules Pascin]] *[[Julia Malinova]] *[[Julia Sanina]] *[[Júlia Sigmond]] *[[Julio Baghy]] *[[Julius Wagner-Jauregg]] *[[Jum il-Ġifa]] *[[Jum il-Lingwa Erżjana]] *[[Jum l-Ewropa]] *[[Jum Zamenhof]] === '''<u>K</u>''' === * [[Kaċċa bl-ajkli]] * [[Kairouan]] * [[Kaja Kallas]] *[[Kalwaria Zebrzydowska]] *[[Kampnari tal-Belġju u ta' Franza]] *[[Kanal il-Kbir (iċ-Ċina)]] *[[Kanal ta' Rideau]] *[[Kanali ta' Amsterdam]] *[[Kandy]] *[[Kappella]] *[[Karavanseraj Persjani]] *[[Karbalayi Safikhan Karabakhi]] *[[Karl Ferdinand Braun]] *[[Karl Weierstrass]] *[[Karlskrona]] *[[Karlu III]] *[[Kasbah tal-Alġier]] *[[Kaskati ta' Galdelsha]] *[[Kaskati ta' Vitorja]] *[[Kastell ta' Ankara]] *[[Kastell ta' Durham]] *[[Kastell ta' Himeji]] *[[Kastell ta’ Kroměříž|Kastell ta' Kroměříž]] *[[Kastell ta' Kronborg]] *[[Kastell ta' Kuressaare]] *[[Kastell ta’ Litomyšl|Kastell ta' Litomyšl]] *[[Kastell ta' Lubart]] *[[Kastell ta’ Malbork|Kastell ta' Malbork]] *[[Kastell ta' Nesvizh]] *[[Kastell ta' Neuschwanstein]] *[[Kastell ta' Paphos]] *[[Kastell ta' San Pedro de la Roca]] *[[Kastell ta' Spiš]] *[[Kastell ta' Wartburg]] *[[Kastell ta' Zerzevan]] *[[Kastelli ta' Augustusburg u Falkenlust fi Brühl]] *[[Kastelli ta' Bellinzona]] *[[Kastelli u Swar tal-Irħula tar-Re Dwardu fi Gwynedd]] *[[Katarina Vitale]] * [[Katidral]] *[[Katidral ta' Aachen]] *[[Katidral ta' Amiens]] *[[Katidral ta' Bourges]] *[[Katidral ta' Burgos]] *[[Katidral ta' Canterbury]] *[[Katidral ta' Chartres]] *[[Katidral ta' Köln]] *[[Katidral ta' León, Nikaragwa]] *[[Katidral ta' Naumburg]] *[[Katidral ta' Reims]] *[[Katidral ta' Roskilde]] *[[Katidral ta' Santa Sofija (Kiev)]] *[[Katidral ta’ Šibenik|Katidral ta' Šibenik]] *[[Katidral ta' Speyer]] *[[Katidral ta' Tournai]] *[[Katidral ta' Zvartnots]] *[[Katidral tat-Trasfigurazzjoni, Dnipro]] *[[Katina Muntanjuża ta' Ennedi]] *[[Katina Muntanjuża ta’ Meskheti]] *[[Katina Muntanjuża ta' Mulanje]] *[[Katsiaryna Barysevich]] *[[Kauksi Ülle]] *[[Kaunas]] *[[Kavallier ta' Madara]] * [[Kavallier ta’ San Ġakbu|Kavallier ta' San Ġakbu]] * [[Kawkasu tal-Punent]] *[[Kelma]] *[[Kerkuane]] *[[Kernavė]] *[[Kewkbet is-Safar]] *[[Khami]] *[[Khinalug]] *[[Khiva]] *[[Khor Rori]] *[[Khorramabad]] *[[Khuttal]] *[[Kibbeh]] *[[Kiki Kogelnik]] *[[Kinderdijk]] *[[Kirurgu]] *[[Kizhi Pogost]] *[[Kladruby nad Labem]] * [[Klima ta' Malta]] * [[Klondike]] * [[Kluane / Wrangell–St. Elias / Bajja tal-Glaċieri / Tatshenshini-Alsek]] * [[Knarik Vardanyan]] * [[Knejjes Barokki tal-Filippini]] * [[Knejjes Imħaffrin fil-Blat ta' Ivanovo]] * [[Knejjes Imħaffrin fil-Blat ta' Lalibela]] *[[Knejjes Impittrin fir-Reġjun ta’ Troodos|Knejjes Impittrin fir-Reġjun ta' Troodos]] *[[Knejjes Rumaneski Katalani tal-Vall de Boí]] *[[Knejjes ta' Chiloé]] *[[Knejjes tal-Injam ta' Maramureș]] *[[Knejjes tal-Injam tal-Karpazji Slovakki]] *[[Knejjes tal-Injam tan-Nofsinhar ta’ Małopolskie]] *[[Knejjes tal-Iskola tal-Arkitettura ta' Pskov]] *[[Knejjes tal-Moldavja]] *[[Knejjes tal-Paċi]] *[[Knejjes u Kunventi ta' Goa]] *[[Knisja Antika ta' Petäjävesi]] *[[Knisja ta' Atlántida]] *[[Knisja ta' Boyana]] *[[Knisja ta' San Ġwann f'Kaneo]] *[[Knisja ta' San Nikola tas-Saqaf]] *[[Knisja ta' Santa Margerita]] *[[Knisja ta' Santa Marija tal-Grazzji (Milan)|Knisja ta' Santa Marija tal-Grazzji, Milan]] *[[Knisja tal-Injam ta' Urnes]] *[[Knisja tal-Paċi fi Świdnica]] *[[Knisja tal-Pellegrinaġġ ta' San Ġwann ta' Nepomuk|Knisja tal-Pellegrinaġġ ta’ San Ġwann ta' Nepomuk]] *[[Knisja tal-Pellegrinaġġi ta' Wies]] *[[Knisja tal-Verġni Marija ta' Arakos]] *[[Knisja tal-Vitorja]] *[[Koh Ker]] *[[Kok]] *[[Kolomenskoye]] *[[Kolonja tal-Artisti ta' Darmstadt]] *[[Kolonji tal-Benevolenza]] *[[Kolonna ta' Ġuljanu]] *[[Kolonna tat-Trinità Mqaddsa, Olomouc]] * [[Kolossew]] * [[Konso]] *[[Konversazzjoni]] *[[Korfù]] *[[Kosta Ġurassika]] *[[Kosta ta' Amalfi]] *[[Kosta ta' Ningaloo]] *[[Kostituzzjoni ta’ Malta|Kostituzzjoni ta' Malta]] *[[Kotlovina]] *[[Koutammakou]] *[[Krak des Chevaliers]] *[[Krakovja]] *[[Krater ta' Logoisk]] *[[Krater ta' Vredefort]] *[[Kremlin ta' Kazan]] *[[Kremlin ta’ Moska|Kremlin ta' Moska]] *[[Kreta]] *[[Krisztina Tóth]] *[[Krzemionki]] *[[Ksour Antiki ta' Ouadane, Chinguetti, Tichitt u Oualata]] *[[Kujataa]] *[[Kulangsu]] *[[Kuldīga]] *[[Kulleġġ Navali Rjali Antik]] *[[Kultura ta' Chaco]] *[[Kultura ta' Chinchorro]] *[[Kultura ta' Liangzhu]] *[[Kumpanija Ferrovjarja Retika]] *[[Kumpless Modern ta' Pampulha]] *[[Kumpless Monumentali ta' Brâncuși f'Târgu Jiu]] *[[Kumpless ta' Konservazzjoni tal-Amażonja Ċentrali]] *[[Kumpless ta' W-Arly-Pendjari]] *[[Kumpless tal-Bażar Storiku ta' Tabriz]] *[[Kumpless tal-Foresti ta' Dong Phayayen-Khao Yai]] *[[Kumpless tal-Foresta ta' Kaeng Krachan]] *[[Kumpless tal-Kastell ta' Mir]] *[[Kumpless tal-Khānegāh u tas-Santwarju tax-Xejikk Safi al-din f'Ardabil]] *[[Kumpless tal-Monumenti ta' Huế]] *[[Kumpless tal-Muntanji u tat-Tempji ta' Chengde]] *[[Kumpless tal-Oqbra ta' Koguryo]] *[[Kumpless tal-Pajsaġġ ta' Tràng An]] *[[Kumpless u l-Estancias tal-Ġiżwiti ta' Córdoba]] *[[Kumplessi Monastiċi Armeni tal-Iran]] *[[Kumplessi Petroglifiċi tal-Altai tal-Mongolja]] *[[Kumplessi Sagri tal-Hoysala]] *[[Kumitat tal-Wirt Dinji]] *[[Kunvent Benedittin ta' San Ġwann f'Müstair]] *[[Kunvent ta' Kristu f'Tomar]] *[[Kunvent ta' Spiš]] *[[Kunvent ta’ Novodevichy|Kunvent ta' Novodevichy]] *[[Kunya-Urgench]] *[[Kuruna ta' Zvonimir]] *[[Kutná Hora]] === '''<u>L</u>''' === * [[L-Arti]] * [[L-Ewwel Mara jew Raġel ta' Malta]] * [[Lag ta' Baikal]] * [[Lag ta' Brebeneskul]] * [[Lag ta' Laach]] * [[Lag tal-Punent, Hangzhou]] * [[Lagi ta' Ounianga]] * [[Lag ta' Skadar]] * [[Lagi ta' Willandra]] * [[Lake District]] * [[Lamu]] *[[Landier]] *[[Lapponja Żvediża]] *[[Las Médulas]] *[[Lascaux]] *[[Lavaux]] *[[Lavra tat-Trinità ta' San Serġjo]] *[[Lazzaro Pisani]] *[[Le Corbusier]] *[[Le Havre]] *[[Le Locle]] *[[Leptis Magna]] *[[Lessikoloġija]] * [[Lessiku]] * [[Letoon]] * [[Lev Davidovich Landau]] * [[Lev Semenovič Pontrjagin]] * [[Levoča, il-Kastell ta' Spiš u l-monumenti kulturali assoċjati]] * [[Levuka]] * [[Leyla Mammadbeyova]] * [[Liftijiet Idrawliċi tal-Canal du Centre]] *[[Lika Kavzharadze]] *[[Lima]] *[[Lingwa Erżjana]] *[[Lingwa Ġermaniża]] *[[Linja ferrovjarja ta’ Semmering|Linja ferrovjarja ta' Semmering]] *[[Linja Ferrovjarja Trans-Iranjana]] *[[Linji Ferrovjarji tal-Muntanji tal-Indja]] *[[Linji ta' Nazca]] *[[Linji tal-Ilma Difensivi Olandiżi]] *[[Lista ta’ binjiet ta’ Gaudí]] *[[Lista ta' kumpaniji elenkati fil-Borża ta' Malta]] *[[Lista ta' Membri tal-Parlament ta' Malta, 2017–2022]] *[[Lista ta' peniżoli]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'Andorra]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'Ċipru]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'Iżrael]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'Kuba]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'Madagascar]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'Malta]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'San Marino]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fi Franza]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fi Spanja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji taċ-Ċekja|Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fiċ-Ċekja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fiċ-Ċilì]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fiċ-Ċina]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fid-Danimarka]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Bangladesh]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Belarussja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Belġju]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Bożnija-Ħerzegovina]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Brażil]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Bulgarija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Filippini]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Finlandja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Ġappun]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Ġermanja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Ġordan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Georgia]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Greċja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Jemen]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Kambodja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Kanada]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Karibew]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Każakistan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Kenja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Kirgistan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Kolombja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Korea t'Isfel]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Korea ta' Fuq]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Kroazja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Laos]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Latvja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Litwanja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Lussemburgu]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Lvant tal-Asja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Lvant tal-Ewropa]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Maċedonja ta' Fuq]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Malażja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Marokk]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Mauritania]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Messiku]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Moldova]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Mongolja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Montenegro]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Myanmar]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Pakistan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Palestina]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Perù]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Polonja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Portugall]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Punent tal-Asja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Punent tal-Ewropa]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Vjetnam]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fin-Nepal]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fin-Netherlands]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fin-Nofsinhar tal-Asja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fin-Nofsinhar tal-Ewropa]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fin-Norveġja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fir-Renju Unit]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fir-Rumanija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fir-Russja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fis-Serbja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fis-Sirja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fis-Slovakkja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fis-Slovenja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fis-Sri Lanka]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Taġikistan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Tajlandja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Tanzanija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Tramuntana tal-Asja u fl-Asja Ċentrali]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Tramuntana tal-Ewropa]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Tuneżija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Turkija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Turkmenistan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fix-Xlokk tal-Asja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Afganistan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Afrika]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Afrika t'Isfel]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Albanija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Amerka Ċentrali]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Amerka t'Isfel]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Amerka ta' Fuq]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Arabja Sawdija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Arġentina]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Armenja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Awstralja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Awstrija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Ażerbajġan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Eġittu]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Estonja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Etjopja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Indja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Indoneżja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Iran]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Irlanda]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Istati Għarab]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Istati Uniti]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Italja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Iżlanda]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Iżvezja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Iżvizzera]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Oċeanja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Ukrajna]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Ungerija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Użbekistan]] *[[Liz Truss]] *[[Loġġa tal-Ħarir]] *[[Longobardi fl-Italja: Postijiet tal-Poter (568-774 W.K.)]] *[[Lorenzo de' Medici]] *[[Lorenzo Gafà]] *[[Lorenzo Valla]] *[[Luang Prabang]] *[[Lübeck]] *[[Lucavsala]] *[[Lucia Piussi]] *[[Lučka Kajfež Bogataj]] *[[Ludmila tal-Boemja]] *[[Ludovico Ariosto]] *[[Ludovico Carracci]] *[[Ludwik Lejzer Zamenhof]] *[[Luigi Boccherini]] *[[Luigi Galvani]] *[[Luigi Pirandello]] *[[Lumbini]] *[[Luna 26]] *[[Lunenburg]] *[[Lvant ta' Rennell]] *[[Lviv]] *[[Lyon]] *[[Lyubov Panchenko]] === '''<u>M</u>''' === * [[Maċedonit]] * [[Machu Picchu]] * [[Madinat Al-Zahra]] *[[Mafkar tal-Paċi ta' Hiroshima]] *[[Magda Šaturová-Seppová]] *[[Maison Carrée]] * [[Malta taħt il-Franċiżi]] *[[Maltin]] *[[Måneskin]] *[[Manhush]] *[[Manto Mavrogenous]] *[[Mantova]] *[[Margaret Abela]] *[[Maria De Filippi]] *[[Maria Dobroniega ta' Kiev]] *[[Maria Grollmuß]] *[[Marian Smoluchowski]] *[[Mario Draghi]] *[[Mário Zagallo]] *[[Marrakesh]] *[[Marta Kos]] *[[Martinu I ta' Sqallija]] *[[Mary Chronopoulou]] *[[Mary Fenech Adami]] *[[Mary Moser]] *[[Masada]] *[[Masġar tal-Palm ta' Elche]] *[[Maurizio Costanzo]] *[[Mawżolew ta’ Khoja Ahmed Yasawi]] *[[Maymand]] *[[Mbanza Kongo]] *[[Medalja ta' Marian Smoluchowski]] *[[Medina ta' Sousse]] *[[Melka Kunture]] *[[Mérida (Spanja)]] *[[Merill]] *[[Meroe]] *[[Merv]] *[[Meteora]] *[[Michael Refalo]] *[[Michail Glinka]] *[[Mikhail Ostrogradsky]] *[[Milan]] *[[Mileva Filipović]] *[[Mimoza Kusari-Lila]] *[[Mina tal-Imħabba ta' Klevan]] *[[Minaret ta' Jam]] *[[Minjiera Storika tal-Fidda f'Tarnowskie Góry]] *[[Minjiera tal-Faħam ta' Ombilin]] *[[Minjiera tal-Fidda ta' Iwami Ginzan]] *[[Minjiera tal-Melħ ta’ Wieliczka]] *[[Minjiera tar-Ram ta' Falun]] *[[Minjieri tad-Deheb tal-Gżira ta' Sado]] *[[Minjieri taż-Żnied Neolitiċi ta' Spiennes]] *[[Mira Alečković]] *[[Mirella Freni]] *[[Miroslav Řepa]] *[[Missjonijiet Franġiskani fis-Sierra Gorda ta' Querétaro]] *[[Missjonijiet ta' San Antonio]] *[[Missjonijiet tal-Ġiżwiti fost il-Guarani]] *[[Missjonijiet tal-Ġiżwiti ta' Chiquitos]] *[[Missjonijiet tal-Ġiżwiti ta' La Santísima Trinidad de Paraná u Jesús de Tavarangue]] *[[Mnajdra]] *[[Modena]] *[[Mogħdija tal-Ġgant]] *[[Moidam]] *[[Monasteri fuq ix-xaqlibiet ta' Popocatépetl]] *[[Monasteri ta' Yuso u ta' Suso]] *[[Monasteru ta' Alcobaça]] *[[Monasteru ta' Batalha]] *[[Monasteru ta' Ferapontov]] *[[Monasteru ta' Gelati]] *[[Monasteru ta' Geghard]] *[[Monasteru ta’ Gračanica|Monasteru ta' Gračanica]] *[[Monasteru ta' Haghpat]] *[[Monasteru ta' Hoge]] *[[Monasteru ta' Horezu]] *[[Monasteru ta' Hosios Loukas]] *[[Monasteru ta' Maulbronn]] *[[Monasteru ta' Neghuts]] *[[Monasteru ta' Poblet]] *[[Monasteru ta' Rila]] *[[Monasteru ta' San Ġwann it-Teologu]] *[[Monasteru ta' San Ilarjun]] *[[Monasteru ta' Sanahin]] *[[Monasteru ta' Santa Katarina]] *[[Monasteru ta' Sopoćani]] *[[Monasteru ta' Studenica]] *[[Monasteru ta' Voroneț]] *[[Monasteru tal-Ġlormini]] *[[Monasteru Rjali ta' Santa Marija ta' Guadalupe]] *[[Monika Kryemadhi]] *[[Møns Klint]] *[[Mont-Saint-Michel]] *[[Monte Albán]] *[[Monte San Giorgio]] *[[Monte Titano]] *[[Monticello]] * [[Monument]] * [[Monument Nazzjonali ta' Żimbabwe l-Kbir]] * [[Monumenti Bojod ta' Vladimir u ta' Suzdal]] * [[Monumenti Buddisti fl-inħawi ta' Hōryū-ji]] * [[Monumenti Paleokristjani u Biżantini ta' Thessaloniki]] * [[Monumenti Rumani, il-Katidral ta' San Pietru u l-Knisja tal-Madonna fi Trier]] * [[Monumenti Storiċi f'Novgorod u fl-Inħawi]] * [[Monumenti Storiċi ta' Kjoto Antika (Bliet ta' Kjoto, Uji u Ōtsu)]] * [[Monumenti Storiċi ta' Makli]] *[[Monumenti Storiċi ta' Nara]] *[[Monumenti ta' Oviedo u tar-Renju tal-Asturjas]] *[[Monumenti tal-Ġebel taċ-Ċriev]] *[[Monumenti u Siti Storiċi f'Kaesong]] *[[Monumenti u Siti Storiċi ta' Hiraizumi]] *[[Morelia]] *[[Moritz Cantor]] *[[Moskea Antika ta' Edirne]] *[[Moskea l-Kbira u Sptar ta' Divriği]] *[[Moskea ta' Arif Agha]] *[[Moskea ta’ Selimiye, Edirne]] *[[Moskea tal-Ġimgħa ta' Esfahan]] *[[Moskea tat-Tatari]] *[[Moskej bi stil Sudaniż fit-Tramuntana tal-Kosta tal-Avorju]] *[[Moskej tal-Pilastri tal-Injam tal-Anatolja Medjevali]] *[[Motoori Norinaga]] *[[Mramorje]] *[[Mtskheta]] *[[Muhammad al-Idrisi]] *[[Muħammed]] *[[Muniċipju ta' Bremen]] *[[Muntanja Pelée]] *[[Muntanja Qingcheng]] *[[Muntanja ta' Kumgang]] *[[Muntanja Wutai]] *[[Muntanji Blu u John Crow]] *[[Muntanji Makhonjwa ta' Barberton]] *[[Muntanji ta' Homolje]] *[[Muntanji tad-Deheb ta' Altai]] *[[Muntanji tal-Krimea]] *[[Muntanji Wudang]] *[[Muntanji Wuyi]] *[[Mużew Nazzjonali tal-Montenegro]] *[[Mużew ta' Plantin-Moretus]] *[[Mużew ta' Trojja]] *[[Myśliwska]] *[[Mystras]] === '''<u>N</u>''' === * [[Nærøyfjord]] * [[Nadur]] * [[Nagorno-Karabakh]] * [[Naħla tal-għasel ta' Malta]] * [[Nalanda Mahavihara]] * [[Namhansanseong]] * [[Nancy]] * [[Nan Madol]] *[[Napli]] *[[Naryn-Kala]] *[[Nataliya Kobrynska]] *[[Nea Moni ta' Chios]] *[[Nekropoli]] *[[Nekropoli ta' Beit She'arim]] *[[Nekropoli ta' Monterozzi]] *[[Nemrut Dağı]] *[[Nessebar]] *[[New Lanark]] *[[New Secret (jott)]] *[[Nexhmije Pagarusha]] *[[Nicolas-Claude Fabri de Peiresc]] *[[Nicolas-Joseph Cugnot]] *[[Nicolas Flamel]] *[[Nicolau Coelho]] *[[Nida]] *[[Nika Križnar]] *[[Nikkō]] *[[Nino Ramishvili]] *[[Nisa (Turkmenistan)]] *[[Nisa f’Malta]] *[[Nisa fl-elezzjonijiet ġenerali ta’ Malta]] *[[Nizza]] *[[Norman Morrison]] *[[Nutar]] === '''<u>O</u>''' === * [[Oażi ta' Al-Ahsa]] * [[Olga Tass]] *[[Olimpja]] *[[Olinda]] *[[Ophrys caucasica|''Ophrys caucasica'']] *[[Oplontis]] *[[Opri Venezjani tad-Difiża bejn is-sekli 15 u 17: Stato da Terra – Stato da Mar tal-Punent]] *[[Oqbra imperjali tad-dinastija Xixia]] *[[Oqbra imperjali tad-dinastiji Ming u Qing]] *[[Oqbra Rjali tad-Dinastija Joseon]] *[[Oqbra ta' Mozu]] *[[Oqbra tar-Rejiet ta' Buganda f'Kasubi]] *[[Ortografija Litwana]] *[[Osservatorji Astronomiċi tal-Università Federali ta' Kazan]] *[[Osservatorju ta' Črni Vrh]] *[[Osservatorju ta' Jodrell Bank]] *[[Osservatorju ta' Rozhen]] *[[Osun-Osogbo]] *[[Otto Toeplitz]] *[[Ouro Preto]] === '''<u>P</u>''' === * [[Pablo Neruda]] * [[Pagoda ta' Vinh Nghiem]] * [[Pajsaġġ Agrikolu tan-Nofsinhar ta' Öland]] * [[Pajsaġġ Arkeoloġiku tal-Ewwel Pjantaġġuni tal-Kafè fix-Xlokk ta' Kuba]] * [[Pajsaġġ Arkeoloġiku tas-Sassanidi fil-Provinċja ta' Fars]] * [[Pajsaġġ Industrijali ta' Blaenavon]] * [[Pajsaġġ Karstiku tan-Nofsinhar taċ-Ċina]] * [[Pajsaġġ Kulturali ta' ǂKhomani]] * [[Pajsaġġi Kulturali ta' Bassari, Fula u Bedik]] * [[Pajsaġġ Kulturali ta' Budj Bim]] * [[Pajsaġġ Kulturali ta' Gedeo]] * [[Pajsaġġ Kulturali ta' Hawraman/Uramanat]] * [[Pajsaġġ Kulturali ta' Le Morne]] * [[Pajsaġġ Kulturali ta’ Lednice-Valtice]] * [[Pajsaġġ Kulturali ta' Sukur]] * [[Pajsaġġ Kulturali tal-Għelieqi Mtarrġa tar-Ross ta' Honghe Hani]] * [[Pajsaġġ Kulturali tal-Kafè tal-Kolombja]] * [[Pajsaġġ Kulturali tal-Lag ta' Kenozero]] * [[Pajsaġġ Kulturali tal-Wied ta' Orkhon]] * [[Pajsaġġ Kulturali tat-Tinqix fuq il-Blat f'Gobustan]] * [[Pajsaġġ Kulturali tat-Tpittir fuq il-Blat ta' Zuojiang]] * [[Pajsaġġ Kulturali u Botaniku ta' Richtersveld]] * [[Pajsaġġ Kulturali u l-Fdalijiet Arkeoloġiċi tal-Wied ta' Bamiyan]] * [[Pajsaġġi Militari tal-Imperu Maratha fl-Indja]] * [[Pajsaġġ tal-Kaċċa Medjevali fit-Tramuntana ta' Zealand]] * [[Pajsaġġ tal-Vinji ta' Piemonte: Langhe-Roero u Monferrato]] * [[Pajsaġġ tax-Xogħol fil-Minjieri ta' Cornwall u l-Punent ta' Devon]] * [[Pajsaġġi ta' Dauria]] * [[Pál Maléter]] * [[Palazz Irjali ta' Aranjuez]] *[[Palazz Irjali ta' Caserta]] *[[Palazz Mariinskyi]] *[[Palazz ta' Blenheim]] *[[Palazz ta’ Djoklezjanu|Palazz ta' Djoklezjanu]] *[[Palazz ta' Drottningholm]] *[[Palazz ta' Eggenberg]] *[[Palazz ta' Fontainebleau]] *[[Palazz ta' Golestan]] *[[Palazz ta' Ishak Paşa]] *[[Palazz ta' Mafra]] *[[Palazz ta' Orbeliani]] *[[Palazz ta' Potala]] *[[Palazz ta’ Schönbrunn|Palazz ta' Schönbrunn]] *[[Palazz ta’ Stoclet|Palazz ta' Stoclet]] *[[Palazz ta' Versailles]] *[[Palazz tal-Khan]] *[[Palazz tas-Sajf]] *[[Palazz tax-Shirvanshah]] *[[Palazzi Minojċi]] *[[Palazzi Rjali ta' Abomey]] *[[Palazzi u Parks ta' Potsdam u Berlin]] *[[Palenque]] *[[Palermo Għarbija-Normanna u l-Katidrali ta' Cefalù u Monreale]] *[[Palestina]] *[[Palianytsia]] *[[Palmaria]] *[[Palmyra]] *[[Pamukkale]] *[[Panamá Viejo]] *[[Papa Ljun XIV]] *[[Papahānaumokuākea]] *[[Paquimé]] *[[Paramaribo]] *[[Park Arkeoloġiku Nazzjonali ta' Tierradentro]] *[[Park Arkeoloġiku ta' Champaner-Pavagadh]] *[[Park Arkeoloġiku ta' Hili]] *[[Park Arkeoloġiku ta' San Agustín]] *[[Park Irjali ta' Studley]] *[[Park Naturali Nazzjonali tal-Karpazji]] *[[Park Naturali ta' Dinara]] *[[Park Nazzjonali ta' Karula]] *[[Park Naturali ta' Korab-Koritnik]] *[[Park Naturali tal-Iskolli tal-Qroll ta' Tubbataha]] *[[Park Naturali tal-Pilastri ta' Lena]] *[[Park Nazzjonali Impenetrabbli ta' Bwindi]] *[[Park Nazzjonali Olimpiku]] *[[Park Nazzjonali Storiku]] *[[Park Nazzjonali Storiku ta' Göreme]] *[[Park Nazzjonali Storiku ta' Trakai]] *[[Park Nazzjonali ta' Alejandro de Humboldt]] *[[Park Nazzjonali ta' Banc d'Arguin]] *[[Park Nazzjonali ta' Beit Guvrin-Maresha]] *[[Park Nazzjonali ta’ Belovezhskaya Pushcha]] *[[Park Nazzjonali ta' Canaima]] *[[Park Nazzjonali ta' Chapada dos Veadeiros]] *[[Park Nazzjonali ta' Chiribiquete]] *[[Park Nazzjonali ta' Chitwan]] *[[Park Nazzjonali ta' Cilento, Vallo di Diano u Alburni]] *[[Park Nazzjonali ta' Coiba]] *[[Park Nazzjonali ta' Comoé]] *[[Park Nazzjonali ta' Darien]] *[[Park Nazzjonali ta' Defileul Jiului]] *[[Park Nazzjonali ta' Desembarco del Granma]] *[[Park Nazzjonali ta' Doñana]] *[[Park Nazzjonali ta' Everglades]] *[[Park Nazzjonali ta’ Fertő-Hanság]] *[[Park Nazzjonali ta' Garajonay]] *[[Park Nazzjonali ta' Garamba]] *[[Park Nazzjonali ta' Great Smoky Mountains]] *[[Park Nazzjonali ta' Gros Morne]] *[[Park Nazzjonali ta' Gunung Mulu]] *[[Park Nazzjonali ta' Hortobágy]] *[[Park Nazzjonali ta' Huascarán]] *[[Park Nazzjonali ta' Ichkeul]] *[[Park Nazzjonali ta' Iguaçu]] *[[Park Nazzjonali ta' Iguazú]] *[[Park Nazzjonali ta' Ivindo]] *[[Park Nazzjonali ta' Kahuzi-Biega]] *[[Park Nazzjonali ta' Kakadu]] *[[Park Nazzjonali ta' Kaziranga]] *[[Park Nazzjonali ta' Khangchendzonga]] *[[Park Nazzjonali ta' Kilimanjaro]] *[[Park Nazzjonali ta' Kinabalu]] *[[Park Nazzjonali ta' Kiskunság]] *[[Park Nazzjonali ta' Komodo]] *[[Park Nazzjonali ta' Lahemaa]] *[[Park Nazzjonali ta' Lençóis Maranhenses]] *[[Park Nazzjonali ta' Lorentz]] *[[Park Nazzjonali ta' Los Alerces]] *[[Park Nazzjonali ta' Los Glaciares]] *[[Park Nazzjonali ta' Los Katíos]] *[[Park Nazzjonali ta' Lushan]] *[[Park Nazzjonali ta' Mammoth Cave]] *[[Park Nazzjonali ta' Manas]] *[[Park Nazzjonali ta' Manú]] *[[Park Nazzjonali ta' Manovo-Gounda St Floris]] *[[Park Nazzjonali ta' Mesa Verde]] *[[Park Nazzjonali ta' Miguasha]] *[[Park Nazzjonali ta' Morne Trois Pitons]] *[[Park Nazzjonali ta' Murujuga]] *[[Park Nazzjonali ta' Nahanni]] *[[Park Nazzjonali ta' Niah]] *[[Park Nazzjonali ta' Niokolo-Koba]] *[[Park Nazzjonali ta' Noel Kempff Mercado]] *[[Park Nazzjonali ta' Nyungwe]] *[[Park Nazzjonali ta' Phong Nha – Kẻ Bàng]] *[[Park Nazzjonali ta' Þingvellir]] *[[Park Nazzjonali ta' Pirin]] *[[Park Nazzjonali ta' Purnululu]] *[[Park Nazzjonali ta' Rapa Nui]] *[[Park Nazzjonali ta' Rio Abiseo]] *[[Park Nazzjonali ta' Sagarmatha]] *[[Park Nazzjonali ta' Salonga]] *[[Park Nazzjonali ta' Sangay]] *[[Park Nazzjonali ta' Sanqingshan]] *[[Park Nazzjonali ta' Serengeti]] *[[Park Nazzjonali ta' Serra da Capivara]] *[[Park Nazzjonali ta' Simien]] *[[Park Nazzjonali ta' Taï]] *[[Park Nazzjonali ta' Talampaya]] *[[Park Nazzjonali ta' Teide]] *[[Park Nazzjonali ta' Tongariro]] *[[Park Nazzjonali ta' Ujung Kulon]] *[[Park Nazzjonali ta' Una]] *[[Park Nazzjonali ta' Vatnajökull]] *[[Park Nazzjonali ta' Virunga]] *[[Park Nazzjonali ta' Yellowstone]] *[[Park Nazzjonali ta' Yosemite]] *[[Park Nazzjonali tal-Biżonti tal-Boskijiet]] *[[Park Nazzjonali tal-Foresta Pluvjali ta' Gola]] *[[Park Nazzjonali tal-Fortizza tal-Għolja ta' Brimstone]] *[[Park Nazzjonali tal-Għadajjar ta' Mana]] *[[Park Nazzjonali tal-Għerien ta' Carlsbad]] *[[Park Nazzjonali tal-Għerien ta' Naracoorte]] *[[Park Nazzjonali tal-Għerien ta' Peruaçu]] *[[Park Nazzjonali tal-Grand Canyon]] *[[Park Nazzjonali tal-Himalayas il-Kbar]] *[[Park Nazzjonali tal-Katina Muntanjuża ta' Rodopi]] *[[Park Nazzjonali tal-Lag tal-Malawi]] *[[Park Nazzjonali tal-Lagi ta’ Plitvice]] *[[Park Nazzjonali tal-Muntanja Dajti]] *[[Park Nazzjonali tal-Muntanja tal-Kenja]] *[[Park Nazzjonali tal-Muntanja Tomorr]] *[[Park Nazzjonali tal-Muntanji ta' Bale]] *[[Park Nazzjonali tal-Muntanji ta' Rwenzori]] *[[Park Nazzjonali tal-Vulkani ta' Hawaii]] *[[Park Nazzjonali tas-Sundarbans]] *[[Park Nazzjonali tat-Taġikistan]] *[[Park Nazzjonali tax-Xmara ta' Taħt l-Art ta' Puerto Princesa]] *[[Park Provinċjali ta' Ischigualasto]] *[[Park Provinċjali ta' Writing-on-Stone]] *[[Park Provinċjali tad-Dinosawri]] *[[Park Storiku ta' Ayutthaya]] *[[Park Storiku ta' Phu Phrabat]] *[[Park Storiku ta' Si Thep]] *[[Park Storiku ta' Sukhothai]] *[[Park ta' Maloti-Drakensberg]] *[[Park ta’ Muskau|Park ta' Muskau]] *[[Park tal-Art Mistagħdra ta' iSimangaliso]] *[[Park tal-Mafkar tar-Rewwixta u tar-Rivoluzzjoni]] *[[Park Trinazzjonali ta' Sangha]] *[[Parks Internazzjonali tal-Paċi ta' Waterton-tal-Glaċieri]] *[[Parks Nazzjonali ta' Nanda Devi u tal-Wied tal-Fjuri]] *[[Parks Nazzjonali tal-Lag ta' Turkana]] *[[Parks Nazzjonali u Statali tas-Siġar tal-Injam tal-Aħmar]] *[[Parks tal-Muntanji tar-Rockies Kanadiżi]] *[[Parmigianino]] *[[Parrukkier]] *[[Pasargadae]] *[[Paseo del Prado]] *[[Pattadakal]] *[[Paulo Coelho]] *[[Pavlo Lee]] *[[Pécs]] *[[Pellegrinaġġ ta’ San Ġakbu]] *[[Peña de los Enamorados]] *[[Peniżola]] *[[Peniżola Valdés]] *[[Pergamon]] *[[Peri-Khan Sofiyeva]] *[[Persepolis]] *[[Peter Carl Fabergé]] *[[Péter Magyar]] *[[Pëtr Kapica]] *[[Petra]] *[[Petra Brocková]] *[[Petroglifiċi ta' Bangudae]] *[[Petroglifiċi tal-Lag ta' Onega u l-Baħar Abjad]] *[[Philipp Otto Runge]] *[[Philippi]] *[[Pienza]] *[[Piero Angela]] *[[Pierre Fatou]] *[[Pietro Longhi]] *[[Pietru l-Kbir]] *[[Pimachiowin Aki]] *[[Ping Yao]] *[[Pippo Baudo]] *[[Pirinej-Monte Perdido]] *[[Pitons]] *[[Pitons, Cirques u Rdumijiet tal-Gżira ta' Réunion]] *[[Pjanta]] *[[Pjanura ta' Bărăgan]] *[[Pjanura ta’ Stari Grad]] *[[Pjanura tal-Ġarer]] *[[Pjazza]] *[[Pjazza ta' Naqsh-e Jahan]] * [[Pjazza tal-Mirakli]] *[[Plamer]] *[[Planetarju Rjali ta' Eise Eisinga]] *[[Pobiti Kamani]] *[[Politika]] *[[Polonnaruwa]] *[[Pont Antik ta’ Mostar]] *[[Pont ta' Forth]] *[[Pont ta' Malabadi]] *[[Pont ta' Mehmed Paša Sokolović]] *[[Pont ta' Vizcaya]] *[[Pont tal-Fjuri]] *[[Pont tal-Paċi, Tbilisi]] *[[Porfirio Barba-Jacob]] *[[Port Royal]] *[[Port ta' Mariupol]] *[[Port ta’ Marsamxett]] *[[Porta Nigra]] *[[Portiċi ta' Bologna]] *[[Porto]] *[[Postijiet Sagri tal-Bahá'i]] *[[Potosí]] *[[Pożati]] *[[Prambanan]] *[[Professjoni]] *[[Proklos]] *[[Promontorju ta' Putorana]] *[[Provins]] *[[Pu'er]] *[[Puebla (belt)]] *[[Pythagoreion]] === '''<u>Q</u>''' === * [[Qabar ta' Askia]] * [[Qabar ta' Humayun]] * [[Qabar Traċjan ta' Kazanlak]] * [[Qabar Traċjan ta' Sveshtari]] * [[Qabża tal-Biżonti Sfrakassati]] * [[Qal'at al-Bahrain]] * [[Qala (Għawdex)]] * [[Qalba Neolitika tal-Gżejjer Orkney]] * [[Qalhat]] * [[Qanat]] * [[Qaryat al-Faw]] * [[Qaytarma]] * [[Qorti Rjali ta' Tiébélé]] * [[Il-Qtugħ ir-Ras ta’ San Ġwann|Qtugħ ir-Ras ta’ San Ġwann Battista (Caravaggio)]] * [[Quanzhou]] * [[Quebrada de Humahuaca]] * [[Quedlinburg]] * [[Quirigua]] * [[Quito]] * [[Quseir Amra]] * [[Qutb Minar]] === '''<u>R</u>''' === * [[Rachid Chouhal]] * [[Raħal Storiku ta' St. George u l-Fortifikazzjonijiet Relatati, Bermuda]] * [[Rammelsberg]] * [[Rani-ki-Vav]] * [[Ras'ken' Ozks]] * [[Ravenna]] * [[Ravesa Lleshi]] * [[Red Bay]] * [[Regensburg]] * [[Reġjun Naturali, Kulturali u Storiku ta’ Kotor]] * [[Reġjun tal-Estrazzjoni tal-Minerali ta' Erzgebirge/Krušnohoří]] * [[Reġjun tal-Inbid ta' Tokaj]] *[[Reichenau]] *[[Relattività (Maurits Cornelis Escher)]] *[[Rembrandt]] *[[Renata Scotto]] *[[Renju ta' Mapungubwe]] *[[Renju tal-Ġonna ta' Dessau-Wörlitz]] *[[Repubblika Sovjetika ta’ Don|Repubblika Sovjetika ta' Don]] *[[Residenza ta' Würzburg]] *[[Residenza tal-Metropolitani ta' Bukovina u tad-Dalmazja]] *[[Residenzi tal-Familja Savoia]] *[[Residenzi tal-Moderniżmu f'Berlin]] *[[Rewwixta tal-Qassisin]] *[[Riga]] *[[Risco Caído]] *[[Riversleigh]] *[[Riżerva Ekoloġika ta' Mistaken Point]] *[[Riżerva Forestali ta' Sinharaja]] *[[Riżerva Naturali Stretta tal-Muntanja ta' Nimba]] *[[Riżerva Naturali Stretta tat-Tsingy ta' Bemaraha]] *[[Riżerva Naturali ta' Bashkiriya]] *[[Riżerva Naturali ta’ Kaniv]] *[[Riżerva Naturali ta' Nahal Me'arot]] *[[Riżerva Naturali ta' Okapi]] *[[Riżerva Naturali ta' Selous]] *[[Riżerva Naturali ta' Srebarna]] *[[Riżerva Naturali ta' Tigrovaya Balka]] *[[Riżerva Naturali ta’ Yulen]] *[[Riżerva Naturali tal-Flora fil-Ġibs]] *[[Riżerva Naturali tas-Suriname Ċentrali]] *[[Riżerva ta' Bijosfera ta' El Pinacate u Gran Desierto de Altar]] *[[Riżerva ta' Bijosfera ta' Río Plátano]] *[[Riżerva tal-Bijosfera ta' Tehuacán-Cuicatlán]] *[[Riżerva tal-Bijosfera tal-Baħar l-Iswed]] *[[Riżerva tal-Bijosfera tal-Friefet Monarki]] *[[Riżerva tal-Bijosfera Transkonfinali Ohrid-Prespa]] *[[Riżerva tal-Fawna ta' Dja]] *[[Riżervi Naturali ta' Air u ta' Ténéré]] *[[Riżervi tal-Foresti Atlantiċi tal-Kosta tal-Iskoperti]] *[[Riżervi tal-Foresti Atlantiċi tax-Xlokk]] *[[Riżervi tal-Katina Muntanjuża ta' Talamanca-La Amistad]] *[[Robert Fico]] *[[Robert Wilhelm Bunsen]] *[[Roberto Burle Marx]] *[[Rodi (belt)]] * [[Roi Mata]] * [[Roșia Montană]] * [[Ronald Searle]] * [[Røros]] * [[Rotta tal-Inċens – Bliet tad-Deżert f'Negev]] * [[Rotta Wixárika tas-Siti Sagri lejn Wirikuta]] * [[Rotot ta’ Santiago de Compostela fi Franza]] * [[Royal Exhibition Building]] * [[Róža Domašcyna]] *[[Rudolf Diesel]] *[[Ruggiero Leoncavallo]] === '''<u>S</u>''' === * [[Sabratha]] * [[Saeva Dupka]] * [[Safranbolu]] * [[Saint-Émilion]] * [[Sajjied]] *[[Sala taċ-Ċentenarju]] *[[Salamanca]] *[[Salib ta' Santa Ewfrosina]] *[[Salini Rjali ta' Arc-et-Senans]] *[[Salme Kann]] *[[Saltaire]] *[[Salvatore Accardo]] *[[Salzburg]] *[[Samantha Cristoforetti]] *[[Samarkanda]] *[[Samarra]] *[[Sambor Prei Kuk]] *[[Sammallahdenmäki]] *[[Samuel Deguara]] *[[San Cristóbal de La Laguna]] *[[San Gimignano]] *[[San Lawrenz (Għawdex)]] *[[San Miguel de Allende]] *[[San Pietruburgu]] *[[Sana'a]] *[[Sanchi]] *[[Sandra Milo]] *[[Sandra Mondaini]] *[[Sandro Botticelli]] *[[Sangiran]] *[[Sansa, il-Monasteri Buddisti tal-Muntanji tal-Korea t'Isfel]] *[[Santa Cruz de Mompox]] *[[Santiago de Compostela]] *[[Santiago de Querétaro]] *[[Santiniketan]] *[[Santwarji tal-Għasafar tal-Passa tul il-Kosta tal-Baħar Isfar u l-Golf ta' Bohai]] *[[Santwarji tal-Pandas Ġganteski ta' Sichuan]] *[[Santwarji tan-Natura Selvaġġa ta' Thungyai-Huai Kha Khaeng]] *[[Santwarju Nazzjonali tal-Għasafar ta' Djoudj]] *[[Santwarju ta' Bom Jesus de Matosinhos]] *[[Santwarju ta' Bom Jesus do Monte]] *[[Santwarju ta' Itsukushima]] *[[Santwarju tal-Balieni ta' El Vizcaino]] *[[Santwarju ta' Mỹ Sơn]] *[[Santwarju tal-Fawna u tal-Flora ta' Malpelo]] *[[Santwarju tan-Natura Selvaġġa tal-Katina Muntanjuża ta' Hamiguitan]] *[[São Cristóvão]] *[[São Luís]] *[[Sarazm]] *[[Sardis]] * [[Saryarka]] * [[Sassi ta' Matera]] *[[Schokland]] *[[Seba’ Għeġubijiet Ġodda tad-Dinja]] *[[Sebastian Brant]] *[[Segovia]] *[[Seka Sablić]] *[[Sengħa]] *[[Seokguram]] *[[Seowon]] *[[Severo Ochoa]] *[[Sevil Shhaideh]] *[[Sewell]] *[[Sferi tal-Ġebel tal-Costa Rica]] *[[SGang Gwaay]] *[[Shahr-e Sukhteh]] *[[Shahrisabz]] *[[Shaken Aimanov]] *[[Shales ta' Maotianshan]] *[[Sheki]] *[[Shennongjia]] *[[Shibam]] *[[Shirakami-Sanchi]] *[[Shiretoko]] *[[Sian Ka'an]] *[[Šibenik]] *[[Sibila Petlevski]] *[[Sidney Webb]] *[[Siega Verde]] *[[Siena]] *[[Sighișoara]] *[[Sigiriya]] *[[Siġra tal-Ballut ta' Stelmužė]] *[[Siġra tal-ballut ta' Tamme-Lauri]] *[[Sikhote-Alin]] *[[Simon Kldiashvili]] *[[Sinagoga Antika (Erfurt)]] *[[Sinéad O'Connor]] *[[Sintra]] *[[Siracusa]] *[[Sistema Idrawlika Storika ta' Shushtar]] *[[Sistema tal-Ġestjoni tal-Ilma ta' Augsburg]] *[[Sistema tat-Toroq tal-Inka]] *[[Sit Agrikolu Bikri ta' Kuk]] *[[Sit arkeoloġiku ta' Al-Balid|Sit Arkeoloġiku ta' Al-Balid]] *[[Sit Arkeoloġiku ta' Atapuerca]] *[[Sit Arkeoloġiku ta’ Paphos]] *[[Sit Arkeoloġiku tal-Maħżen ta' Valongo]] *[[Sit Storiku Nazzjonali ta' San Juan]] *[[Sit Storiku Statali tat-Tumbati tal-Ħamrija ta' Cahokia]] * [[Sit ta' Wirt Dinji]] * [[Sit ta' Wirt Industrijali ta' Rjukan-Notodden]] *[[Sit tad-Dolmens ta' Antequera]] *[[Sit tar-Raġel ta' Peking f'Zhoukoudian]] *[[Siti tad-Dolmens ta' Gochang, Hwasun u Ganghwa]] *[[Siti Arkeoloġiċi ta' Bat, Al-Khutm u Al-Ayn]] *[[Siti Arkeoloġiċi ta' Tarraco]] *[[Siti Awstraljani tal-Fossili tal-Mammiferi]] *[[Siti Ewlenin tal-Estrazzjoni fil-Wallonja]] *[[Siti Funebri u Mfakar tal-Ewwel Gwerra Dinjija (il-Front tal-Punent)]] *[[Siti Kristjani Moħbija fir-Reġjun ta' Nagasaki]] *[[Siti Metallurġiċi Antiki tal-Burkina Faso]] *[[Siti Penitenzjarji Awstraljani]] *[[Siti preistoriċi bil-puntali madwar l-Alpi|Siti Preistoriċi bil-Puntali Madwar l-Alpi]] *[[Siti Preistoriċi ta' Jōmon fit-Tramuntana tal-Ġappun]] *[[Siti Sagri u Rotot ta' Pellegrinaġġ fil-Katina Muntanjuża ta' Kii]] *[[Siti tal-Fossili tal-Ominidi tal-Afrika t'Isfel]] *[[Siti tar-Rivoluzzjoni Industrijali Meiji tal-Ġappun]] *[[Siti tat-Tpittir fuq il-Blat ta' Kondoa]] *[[Siti tat-Tusi]] *[[Skarpan]] *[[Skellig Michael]] *[[Skogskyrkogården]] *[[Skojjattlu tal-art ta' Tian Shan]] *[[Skola Superjuri tal-Mekkanika tal-Armata]] *[[Skoll il-Kbir tal-Qroll]] *[[Skoll tal-Qroll ta' New Caledonia]] *[[Skoll tal-Qroll tal-Belize]] *[[Skorba]] *[[Skrivan]] *[[Slavko Brezoski]] *[[Socotra]] *[[Soltaniyeh]] *[[Songo Mnara]] *[[Sophia Loren]] *[[Sophie Germain]] *[[Sophie Liebknecht]] *[[Söyembikä]] *[[Speicherstadt]] *[[Spinalonga]] *[[Sputnik 5]] *[[Stari Ras]] *[[Statwa]] *[[Statwa ta' Roland ta' Bremen]] *[[Statwa tal-Libertà]] *[[Stazzjon ta' Chhatrapati Shivaji]] *[[Stazzjon tar-Radju ta' Grimeton]] *[[Stećak]] *[[Stepan Erzya]] *[[Stevns Klint]] *[[Stonehenge]] *[[Stone Town]] *[[Strett ta' Hormuz]] *[[Su Nuraxi]] *[[Subak]] *[[Sulaiman-Too]] *[[Sundarbans]] *[[Suq Ċentrali ta' Ljubljana]] *[[Surtsey]] *[[Susa]] *[[Svaneti]] *[[Svetlana Antonovska]] *[[Sviyazhsk]] === '''<u>T</u>''' === * [[Ta' Bakkja]] * [[Ta' Ħaġrat]] * [[Ta' Kandja]] *[[Tabib]] *[[Tadrart Acacus]] *[[Taħdit]] *[[Taishan]] *[[Taj Mahal]] *[[Takalik Abaj]] *[[Takht-e Soleyman]] *[[Takht-i-Bahi]] *[[Takkanot Shum]] *[[Taksim]] *[[Tallinn]] *[[Tamgaly]] *[[Tanġier]] *[[Taos Pueblo]] *[[Taputapuātea]] *[[Tarraco]] *[[Tarzna Navali ta' Antigua u s-Siti Arkeoloġiċi Relatati]] *[[Tassili n'Ajjer]] *[[Taxila]] *[[Tchogha Zanbil]] *[[Te Wahipounamu]] *[[Teatru Akkademiku Reġjonali ta' Donetsk]] *[[Teatru Antik ta’ Epidaurus|Teatru Antik ta' Epidaurus]] *[[Teatru Rjal]] *[[Teatru Ruman ta' Orange]] *[[Teatru tal-Opri Margravjali]] *[[Teatru tal-Opri ta' Sydney]] *[[Tebe (Eġittu)]] *[[Tekniku]] *[[Telč]] *[[Tempji Ħajjin Kbar taċ-Ċola]] * [[Tempji Megalitiċi ta’ Malta u Għawdex|Tempji Megalitiċi ta' Malta u Għawdex]] * [[Tempji ta' Ħal Tarxien]] *[[Tempju ta' Apollo Epikurju f’Bassae|Tempju ta' Apollo Epikurju f'Bassae]] *[[Tempju ta' Asklepju ta' Epidaurus]] *[[Tempju ta' Haeinsa]] *[[Tempju ta' Kakatiya Rudreshwara]] *[[Tempju ta' Mahabodhi]] *[[Tempju ta' Preah Vihear]] *[[Tempju tal-Ġenna]] *[[Tempju tal-Għar ta' Dambulla]] *[[Tempju tax-Xemx ta' Konarak]] *[[Tempju u Ċimiterju ta' Konfuċju u l-Villa tal-Familja Kong f'Qufu]] *[[Teotihuacan]] *[[Tequila (Belt)]] * [[Terminoloġija]] * [[Tetiana Ostashchenko]] * [[Tétouan]] *[[Teżawru]] *[[Theobald Boehm]] *[[Theodore Géricault]] *[[Thimlich Ohinga]] *[[Tholos ta' El Romeral]] *[[Thomas à Kempis]] *[[Tian Shan]] * [[Tieqa tad-Dwejra]] * [[Tieqa ta' Wied il-Mielaħ]] * [[Tikal]] * [[Timbuktu]] * [[Timgad]] * [[Tina Turner]] * [[Tinetto]] * [[Tino]] * [[Tinqix fuq il-Blat f'Alta]] *[[Tinqix fuq il-Blat f'Tanum]] *[[Tinqix fuq il-Blat fir-Reġjun ta' Ha'il]] *[[Tinqix fuq il-Blat ta' Dazu]] *[[Tinqix ta' Bisotun]] *[[Tipasa]] *[[Tiryns]] *[[Tiwanaku]] *[[Tiya]] *[[Tlacotalpan]] *[[TNMK]] *[[Tobias Michael Carel Asser]] *[[Toledo]] *[[Tomaso Antonio Vitali]] *[[Tomiri]] *[[Toroq tal-Ħarir: il-Kuritur ta' Zarafshan-Karakum]] *[[Toroq tal-Ħarir: in-Network ta' Rotot tal-Kuritur ta' Chang'an-Tianshan]] * [[Torri Mmejjel ta' Pisa]] * [[Torri ta' Belém]] *[[Torri ta' Erkole]] *[[Torri ta' Londra]] *[[Torri tax-Xebba (Baku)]] *[[Torrijiet residenzjali tas-Svan|Torrijiet Residenzjali tas-Svan]] *[[Toruń]] *[[Tpittir fuq il-Blat ta' Sierra de San Francisco]] *[[Tpittir fuq il-Blat tal-Baċir Mediterran Iberiku]] *[[Tpittir fuq il-Blat tal-Għar ta' Shulgan-Tash]] *[[Trattat ta' Kaunas]] *[[Třebíč]] *[[Trinidad, Kuba]] *[[Trogir]] *[[Trojja]] *[[Tropiċi Mistagħdra ta' Queensland]] *[[Tserkva ta' Santa Marija, Owczary]] *[[Tserkva ta' Santa Marija Omm Alla, Chotyniec]] *[[Tserkva tal-Injam tal-Karpazji fil-Polonja u fl-Ukrajna]] *[[Tsodilo]] *[[Tubeteika]] *[[Tulou ta' Fujian|''Tulou'' ta' Fujian]] *[[Tumbati Ċerimonjali tal-Ħamrija ta' Hopewell]] *[[Tumbati Funebri ta' Dilmun]] *[[Tumbati Funebri ta' Gaya]] *[[Tumbati Monumentali tal-Ħamrija ta' Poverty Point]] *[[Turan]] *[[Tutankhamun]] *[[Twyfelfontein]] *[[Tyre]] === '''<u>U</u>''' === * [[Úbeda]] * [[Ugo Foscolo]] *[[Uluru]] *[[Um er-Rasas]] *[[Umm Al-Jimāl]] *[[UNESCO]] *[[Università Iżlamika Russa]] *[[Università Nazzjonali Awtonoma tal-Messiku]] *[[Università ta' Al-Qarawiġin|Università ta' Al-Qarawijin]] *[[Università ta' Coimbra]] *[[Unjoni Sovjetika]] *[[Urbino]] *[['Uruq Bani Mu'arid]] *[[Uxmal]] === '''<u>V</u>''' === * [[Val d'Orcia]] *[[Val di Noto]] *[[Valentyna Radzymovska]] *[[Valeria Bruni Tedeschi]] *[[Vallée de Mai]] *[[Vasco da Gama]] *[[Vat Phou]] *[[Velimir Khlebnikov]] *[[Venera 7]] *[[Verona]] *[[Via Appia]] *[[Victoria Amelina]] *[[Vigan]] *[[Vincent van Gogh]] *[[Vilel u Ġonna tal-Familja Medici]] *[[Villa d'Este]] *[[Villa Romana del Casale]] *[[Villa ta' Adrijanu]] *[[Villa Tugendhat]] *[[Villaġġi Antiki tat-Tramuntana tas-Sirja]] *[[Villaġġi bil-Knejjes Iffortifikati f'Transilvanja]] *[[Villaġġi Storiċi ta' Shirakawa-gō u Gokayama]] *[[Vilnius]] *[[Visby]] *[[Vitaliy Kim]] *[[Vito Volterra]] *[[Vittorio De Sica]] *[[Vjenna]] *[[Vladimir Ashkenazy]] *[[Vlkolínec]] *[[Volodymyr Zelenskyy]] *[[Volubilis]] *[[Võros]] *[[Vulkan tat-Tajn ta’ Lökbatan]] *[[Vulkani ta' Kamchatka]] === '''<u>W</u>''' === * [[Wachau]] * [[Wadi Al-Hitan]] *[[Wadi Rum]] *[[Wales]] *[[Weimar Klassika]] *[[Werrej]] *[[Wied Superjuri tar-Renu Nofsani]] *[[Wied t'Isfel tal-Awash]] *[[Wied ta' Kathmandu]] *[[Wied ta' Loire]] *[[Wied ta' Madriu-Perafita-Claror]] *[[Wied ta' M'zab]] *[[Wied ta' Qadisha]] *[[Wied ta' Viñales]] *[[Wied tal-Fondoq il-Kbir]] *[[Wied tat-Tempji]] *[[Wilhelm Grimm]] *[[Wilhelm Röntgen]] *[[Willem de Sitter]] *[[Willemstad]] *[[William Boeing]] *[[Wirt Arkeoloġiku tal-Wied ta' Lenggong]] *[[Wirt tal-Foresti Tropikali ta' Sumatra]] *[[Wismar]] *[[Władysław Horodecki]] *[[Wolfgang Paul]] === '''<u>X</u>''' === * [[Xanadu]] * [[Xanthos]] * [[Xatt it-Tiben]] *[[Xeff]] *[[Xidi]] *[[Xmara Omo]] *[[Xochicalco]] *[[Xogħlijiet ta' Jože Plečnik f'Ljubljana – Disinn Urban Iċċentrat fuq il-Bniedem]] *[[Xogħol Arkitettoniku ta' Le Corbusier]] *[[Xjenza spazjali]] *[[Xtatol]] === '''<u>Y</u>''' === * [[Yagul]] * [[Yakushima]] * [[Yana Zinkevych]] * [[Yangdong]] * [[Yarmak]] * [[Yaroslavl]] * [[Yazd]] * [[Yeni-Kale]] * [[Yin Xu]] * [[Yllka Mujo]] * [[Yogyakarta]] *[[Yuliya Gushchina]] *[[Yuri Lysianskyi]] === '''<u>Ż</u>''' === * [[Żapoteki]] * [[Żiemel Abjad ta' Osmington]] * [[Żona Kulturali ta' Ḥimā]] *[[Żona l-Kbira tal-Muntanji Blu]] *[[Żona Naturali Selvaġġa tat-Tażmanja]] *[[Żona Protetta ta' Jungfrau-Aletsch]] *[[Żona Protetta ta' Pliva, Janj u r-Riżerva ta' Janjske Otoke]] *[[Żona Protetta tal-Gżejjer Phoenix]] *[[Żona ta' Interess Xeniku u Storiku ta' Huanglong]] *[[Żona ta' Interess Xeniku u Storiku tal-Wied ta' Jiuzhaigou]] *[[Żona ta' Interess Xeniku u Storiku ta' Wulingyuan]] *[[Żona ta' Konservazzjoni ta' Guanacaste]] *[[Żona ta' Konservazzjoni ta' Ngorongoro]] *[[Żona ta' Konservazzjoni ta' Pantanal]] *[[Żona tat-Tpittir fuq il-Blat ta' Chongoni]] *[[Żoni Protetti tar-Reġjun tal-Fjuri tal-Kap]] *[[Żoni Protetti tat-Tliet Xmajjar Paralleli ta' Yunnan]] *[[Żoni Storiċi ta' Baekje]] *[[Żoni Storiċi ta' Gyeongju]] *[[Żooloġija]] === '''<u>Z</u>''' === * [[Zabid]] * [[Zacatecas (belt)]] * [[Zagori]] * [[Zamość]] * [[Žatec]] * [[Žehra]] * [[Ziba Ganiyeva]] * [[Zlata Kolarić-Kišur]] *[[Zofia Zamenhof]] *[[Zollverein]] *[[Zond 5]] *[[Zsuzsanna Lorántffy]] 19jc9k5gb79p5p6qdnyf0276wxw2qz2 329384 329378 2026-04-16T11:08:35Z Trigcly 17859 aġġornament 329384 wikitext text/x-wiki == '''Artikli ġodda (1970)''' == === <u>'''A'''</u> === * [[Aapravasi Ghat]] * [[Aasivissuit-Nipisat: Territorju tal-Kaċċa tal-Inuit bejn is-Silġ u l-Baħar]] * [[Abbazija ta' Corvey]] * [[Abbazija ta' Fontenay]] * [[Abbazija ta' Lorsch]] * [[Abbazija ta' Pannonhalma]] *[[Abbazija ta' Saint-Savin-sur-Gartempe]] *[[Abbazija ta' Sankt Gallen]] *[[Abbazija ta’ Vézelay|Abbazija ta' Vezelay]] *[[Abu al-Fida]] *[[Abu Mena]] *[[Abu Simbel]] *[[Ċentru Storiku ta' Acre|Acre]] *[[Afag Bashirgyzy]] *[[Aflaj tal-Oman]] *[[Afrodisja]] *[[Agadez]] *[[Agostino Carracci]] *[[Agostino Matrenza]] *[[Ahwar tan-Nofsinhar tal-Iraq]] *[[Aigai]] *[[Aït Benhaddou]] *[[Akkwedott ta' Padre Tembleque]] *[[Akkwedott ta' Pontcysyllte]] *[[Akshata Murthy]] *[[Aksum]] *[[Al Qal'a ta' Beni Hammad]] *[[Al Zubarah]] *[[Al-Maghtas]] *[[Alatyr]] *[[Albéric Magnard]] *[[Alberobello]] *[[Albi]] *[[Alcalá de Henares]] *[[Alcide d'Orbigny]] *[[Aleksandr Yakovlevich Khinchin]] *[[Alenush Terian]] *[[Aleppo]] *[[Alessandro Scarlatti]] *[[Alessandro Volta]] *[[Alexander Pushkin]] *[[Alexander Wolszczan]] *[[Aleksandra Smiljanić]] *[[Alfred Hermann Fried]] *[[Alfred Nobel]] *[[Alfredo Casella]] *[[Alois Dryák]] *[[Alto Douro]] *[[Amazigh Marokkin Standard]] *[[Ambohimanga]] *[[Ambra Sabatini]] *[[Amerigo Vespucci]] *[[Amerigo Vespucci (vapur għoli)|''Amerigo Vespucci'' (vapur għoli)]] * [[L-Amerika t'Isfel|Amerka t’Isfel]] * [[L-Amerika ta' Fuq|Amerka ta’ Fuq]] *[[Amilcare Ponchielli]] *[[Anastasia Golovina]] *[[Anders Jonas Ångström]] *[[André Citroën]] *[[André Weil]] *[[Anfiteatru ta' El Jem]] *[[Angelina Mango]] * [[Angkor Wat]] * [[Angra do Heroísmo]] * [[Ani]] * [[Anjar]] * [[Anna Brigadere]] * [[Anna Kyriakou]] *[[Anna Seghers]] *[[Anna Sychravová]] *[[Anne-Sophie Mutter]] *[[Anse aux Meadows]] * [[Antartika]] * [[Anticosti]] * [[Antigua Guatemala]] *[[Antoine de Jussieu]] *[[Antoine de Saint-Exupéry]] *[[Antoinette Miggiani]] *[[Anton Diabelli]] *[[Anuradhapura]] *[[Aplogruppi Y-DNA fit-tribujiet tal-Każakistan]] *[[Aquileia]] *[[Arċipelagu ta' Bijagós]] *[[Arċipelagu ta' Revillagigedo]] *[[Arċipelagu ta' Vega]] *[[Arena Tettonika Żvizzera ta' Sardona]] *[[Arequipa]] *[[Arġentier]] *[[Arġentier (tad-deheb)]] *[[Ark Ġeodetiku ta’ Struve|Ark Ġeodetiku ta' Struve]] *[[Arkata Trijonfali ta' Orange]] *[[Arkeoloġija]] *[[Arkitett]] *[[Arkitettura Mudéjar ta' Aragona]] *[[Arkitettura tas-Seklu 20 ta' Frank Lloyd Wright]] *[[Arles]] *[[Armata tat-Terrakotta]] *[[Arslantepe]] *[[Art tal-Inċens]] *[[Arti Paleolitika fl-Għerien tat-Tramuntana ta' Spanja]] *[[Artiġjan]] *[[Artijiet Għoljin Ċentrali tas-Sri Lanka]] *[[As-Salt]] *[[Asmara]] * [[Assisi]] * [[Assi Ċentrali ta' Beijing]] * [[Assur]] *[[Asuman Baytop]] *[[Athos]] *[[Attrazzjonijiet Ewlenin tar-Renju Antik ta' Saba f'Marib]] *[[Auschwitz]] *[[Austin Camilleri]] *[[Ávila]] *[[Avukat]] === '''<u>B</u>''' === * [[Baalbek]] * [[Babilonja]] * [[Baċir tal-Lag ta' Uvs]] * [[Baċir tax-Xogħol fil-Minjieri ta' Nord-Pas de Calais]] * [[Baeza]] * [[Bagan]] * [[Baħar l-Abjad]] * [[Baħar l-Iswed]] *[[Baħar ta' Wadden]] *[[Baħar tar-Ramel tan-Namibja]] *[[Bajja ta' Dungonab]] *[[Bajja ta' Ha Long]] *[[Bajja ta' Tallinn]] *[[Bajja tal-Klieb il-Baħar]] *[[Bajjad]] *[[Baleron]] *[[Bamberg]] *[[Ban Chiang]] *[[Banská Štiavnica]] *[[Barbier]] *[[Bardejov]] *[[Barokk]] *[[Bartolomé de Escobedo]] *[[Bath, Somerset]] *[[Batlejka]] *[[Battaljun Mediku tal-Ospedalieri]] *[[Battir]] *[[Bauhaus u s-Siti tal-Moviment f'Weimar, f'Dessau u f'Bernau]] *[[Baxkortostan]] *[[Bażi tad-Data tal-Osservazzjoni tal-Kometi]] *[[Bażilika Ewfrasjana ta’ Poreč|Bażilika Ewfrasjana ta' Poreč]] *[[Bażilika ta' San Eġidju]] *[[Beatriz Carrillo]] *[[Beemster]] *[[Béguinage]] *[[Belintersat-1]] *[[BelKA]] *[[Belt Bajda ta' Tel Aviv – il-Moviment Modern]] *[[Belt Kolonjali ta' Santo Domingo]] *[[Belt Projbita]] *[[Belt Storika ta' Ahmadabad]] *[[Belt Storika tal-Kajr]] *[[Belt Storika tal-Moskej ta' Bagerhat]] *[[Belt ta' Guanajuato]] *[[Belt ta' New York]] *[[Belt ta' Vicenza u l-Vilel ta' Palladio fil-Veneto|Belt ta' Viċenza u l-Vilel ta' Palladio fil-Veneto]] *[[Belt Universitarja ta' Caracas]] *[[Bennej]] *[[Berġa tal-Italja, il-Belt Valletta]] *[[Berġa tal-Italja, il-Birgu]] *[[Bergpark Wilhelmshöhe]] *[[Bernard Grech]] *[[Betlem]] *[[Betti Alver]] *[[Burkhan Khaldun]] *[[Bidwi]] *[[Bieb il-Belt]] *[[Binjiet Gotiċi Vittorjani u tal-Art Deco ta' Mumbai]] *[[Binjiet Tradizzjonali tal-Asante]] *[[Blat Imkenni ta' Bhimbetka]] *[[Bliet Antiki tal-Pyu]] *[[Bliet Kapitali u Oqbra tar-Renju Antik ta' Koguryo]] *[[Bliet Storiċi tal-Istrett ta' Malakka]] *[[Bobby Charlton]] *[[Bolgar]] *[[Bordeaux]] *[[Borobudur]] *[[Borża ta' Malta]] *[[Bosra]] *[[Bridgetown]] *[[Brook Taylor]] *[[Brú na Bóinne]] *[[Bruno Pizzul]] *[[Bryggen]] *[[Bucha]] *[[Buddha Ġgantesk ta' Leshan]] *[[Bukhara]] *[[Burt Bacharach]] *[[Buskett]] *[[Butrint]] *[[Byblos]] === '''<u>Ċ/C</u>''' === * [[Cáceres (Spanja)]] * [[Calakmul]] * [[Camagüey]] * [[Camino Real de Tierra Adentro]] * [[Campeche]] * [[Canal du Midi]] * [[Canaletto]] * [[Caral]] * [[Carcassonne]] *[[Carl Bosch]] *[[Carl David Anderson]] *[[Carla Fracci]] *[[Carlo Collodi]] *[[Caroline Mikkelsen]] *[[Casco Viejo, il-Panama]] *[[Castel del Monte, Puglia]] *[[Çatalhöyük]] *[[Causses u Cévennes]] *[[Ċensu Apap]] *[[Ċentru Kulturali ta' Heydar Aliyev]] *[[Ċentru Storiku ta' Lijiang]] *[[Ċentru Storiku ta' Macao]] *[[Ċentru Storiku ta' Rauma]] *[[Ċentru Storiku ta' Salvador de Bahia]] *[[Český Krumlov]] *[[Ċetta Chevalier]] *[[Chaîne des Puys]] *[[Chan Chan]] *[[Changdeokgung]] *[[Chankillo]] *[[Charles Jean de la Vallée-Poussin]] *[[Charles-Amédée-Philippe van Loo]] *[[Charles Nicolle]] *[[Charles Richter]] *[[Charles Xuereb]] *[[Charlie Watts]] *[[Chavín]] *[[Choeung Ek]] *[[Chersonesus Tawrika]] *[[Chichén Itzá]] *[[Chilehaus]] *[[Choirokoitia]] *[[Christiansfeld]] *[[Christopher Polhem]] *[[Cidade Velha]] *[[Cienfuegos]] *[[Ċikli ta' affreski tas-seklu 14 ta' Padova]] *[[Cinque Terre]] *[[Ċirkewwa]] *[[Ċittadella Imperjali ta' Thăng Long]] *[[Ċittadella ta' Erbil]] *[[Ċittadella tad-Dinastija Hồ]] *[[Claude Joseph Rouget de Lisle]] *[[Climats u Terroirs ta' Bourgogne]] *[[Colonia del Sacramento]] *[[Copan]] *[[Córdoba, Spanja]] *[[Coro]] *[[Crespi d'Adda]] *[[Ċrieki tal-Ġebel tas-Senegambja]] *[[Cristofano Allori]] *[[Cuenca, l-Ekwador]] *[[Cuenca (Spanja)]] *[[Cueva de las Manos]] *[[Cumalıkızık]] *[[Curzio Maltese]] *[[Cusco]] *[[Cynthia Turner]] *[[Cyrene]] === '''<u>D</u>''' === * [[Daiga Mieriņa]] * [[Damasku]] * [[Daniel Gabriel Fahrenheit]] * [[Danxia]] *[[Dar ta’ Rietveld Schröder|Dar ta' Rietveld Schröder]] *[[Dar tal-Kimeri]] *[[Dar tat-Twelid ta' Martin Luteru]] *[[Dar u Studjo ta' Luis Barragán]] *[[Delos]] *[[Delphi]] *[[Delta ta' Saloum]] *[[Delta ta' Okavango]] *[[Delta tad-Danubju]] *[[Delta tax-xmara Kızılırmak]] *[[Dengfeng]] *[[Dentist]] *[[Denys Shmyhal]] *[[Déodat Gratet de Dolomieu]] *[[Deżert ta' Badain Jaran]] *[[Deżert ta' Lut]] *[[Deżerta tal-isfarġel]] *[[Dholavira]] *[[Diamantina]] *[[Diana, Prinċipessa ta' Wales]] *[[Diaolou]] *[[Diga ta' Karakaya]] *[[Dikjarazzjoni tal-Indipendenza tal-Ukrajna]] *[[Dimitrana Ivanova]] *[[Distrett ta' At-Turaif]] *[[Diy-Gid-Biy]] *[[Dizzjunarju]] *[[Djalett]] *[[Djar Ewlenin ta' Victor Horta fi Brussell]] *[[Djémila]] *[[Djerba]] *[[Dolċier]] *[[Dolmen ta' Menga]] *[[Dolmen ta' Viera]] *[[Dolomiti]] *[[Domenico Allegri]] *[[Domenico Scarlatti]] *[[Domowina]] *[[Domus de Janas]] *[[Domus Rumana]] *[[Donatello]] *[[Dougga]] *[[Draginja Vuksanović-Stanković]] *[[Dubrovnik]] *[[Durmitor]] * [[Dwejra]] === '''<u>E</u>''' === * [[Edgar Preca]] * [[Edward Sexton]] * [[Edinburgu]] * [[Edward de Bono]] * [[Edwin Hubble]] * [[Efesu]] * [[Eise Eisinga]] *[[Ekonomista]] *[[Ekosistema u Relitt tal-Pajsaġġ Kulturali ta' Lopé-Okanda]] *[[El Escorial]] *[[El Jadida]] *[[El Tajin]] *[[El Torcal]] *[[Eladio Dieste]] *[[Eleonora Jenko Groyer]] *[[Elisha Graves Otis]] *[[Elvas]] *[[Emil Nolde]] *[[Emma Andrijewska]] *[[Emma Muscat]] *[[Ernst Schröder]] *[[Esperantoloġija]] *[[Essaouira]] *[[Estrazzjoni terminoloġika]] *[[Ethel Anderson]] *[[Eugenija Šimkūnaitė]] *[[Eugenio Montale]] *[[Eva Ahnert-Rohlfs]] *[[Evelyn Bonaci]] *[[Évora]] *[[Ewropa tal-Lvant]] === '''<u>F</u>''' === * [[Fabbrika ta' Fagus]] * [[Fabbrika ta' Van Nelle]] * [[Fabbrika tal-Azzar ta' Völklingen]] * [[Fabbrika tal-Ħadid ta' Engelsberg]] * [[Fabbrika tal-Ħarir ta' Tomioka]] * [[Fabbrika tal-Injam u tal-Kartun ta' Verla]] * [[Fabbriki tal-Wied ta' Derwent]] * [[Fanal ta' Cordouan]] * [[Fanjingshan]] * [[Fasil Ghebbi]] * [[Fatehpur Sikri]] * [[Fdalijiet Arkeoloġiċi ta' Moenjodaro]] * [[Fdalijiet ta' Gedi]] * [[Fdalijiet ta' León Viejo]] * [[Fdalijiet ta' Loropéni]] * [[Fdalijiet tal-Vihara Buddista f'Paharpur]] * [[Fehme Agani]] *[[Femminiżmu tar-Rom]] *[[Fenno-Skandinavja]] *[[Fernando Botero]] *[[Ferrara]] *[[Ferruccio Lamborghini]] *[[Festival ta' Sanremo]] *[[Fiera Internazzjonali ta' Rachid Karami f'Tripoli]] *[[Figolla]] *[[Firenze]] *[[Fjord tas-Silġ ta' Ilulissat]] *[[Fjords Norveġiżi tal-Punent]] *[[Flora Martirosian]] *[[Fondoq ta' Ironbridge]] *[[Foresti Antiki u Primordjali tal-Fagu tal-Karpazji u ta' Reġjuni Oħra tal-Ewropa]] *[[Foresti Irkanjani]] *[[Foresti Muntanjużi ta' Odzala-Kokoua]] *[[Foresti Sagri ta' Kaya tal-Mijikenda]] *[[Foresti tas-Siġar tar-Rand ta' Madeira]] *[[Foresti Tropikali ta' Gondwana]] *[[Foresti Tropikali tal-Atsinanana]] *[[Foresti Tropikali u Artijiet Mistagħdra Kolkiċi]] *[[Foresti Verġni ta' Komi]] *[[Formazzjonijiet u Għerien Karstiċi Evaporitiċi tar-Reġjun ta' Emilia Romagna]] *[[Forti l-Aħmar]] * [[Forti ta' Agra]] *[[Forti ta' Bahla]] *[[Forti ta' Galle]] *[[Forti ta' Ġesù]] *[[Forti ta' Rohtas]] *[[Fortifikazzjonijiet fuq in-Naħa tal-Karibew tal-Panama: Portobelo-San Lorenzo]] *[[Fortifikazzjonijiet ta’ Kotor|Fortifikazzjonijiet ta' Kotor]] *[[Fortifikazzjonijiet ta' Vauban]] *[[Fortijiet fl-Għoljiet ta' Rajasthan]] *[[Fortijiet u Kastelli tal-Ghana]] *[[Fortizza ta' Diyarbakır]] *[[Fortizza ta' Hwaseong]] *[[Fortizza ta' Pirot]] *[[Fortizza ta' San Nikola]] *[[Fortizza ta' Suomenlinna]] *[[Fortizzi ta' Dacia fil-Muntanji Orăștie]] *[[Fortizzi Tondi tal-Vikingi]] *[[Foss ta' Messel]] *[[Fotografu]] *[[Francesco Guardi]] *[[François-Alphonse Forel]] *[[François Couperin]] *[[François Girardon]] *[[Francois Mauriac]] *[[Franco Migliacci]] *[[Franġisk Zahra]] *[[Frank Drake]] *[[Franz Beckenbauer]] *[[Franz Kafka]] *[[Franz Ritter von Hauer]] *[[Franz von Suppé]] *[[Frawla]] *[[Fray Bentos]] *[[Frédéric Bartholdi]] *[[Friedrich Georg Wilhelm von Struve]] *[[Fritz Albert Lipmann]] * [[Frott]] * [[Fruntieri Rumani Ġermaniċi t'Isfel]] * [[Fruntieri Rumani ta' Dacia]] * [[Fruntieri Rumani tad-Danubju]] * [[Fruntieri tal-Imperu Ruman]] *[[Fuji]] *[[Furnar]] === '''<u>Ġ</u>''' === * [[Ġardinar]] *[[Ġebla ta' Rosetta]] * [[Ġebla tal-Ġeneral]] * [[Ġeoloġija]] * [[Ġeriko tal-Qedem]] * [[Ġerusalemm]] * [[Ġibjun ta' Bovilla]] * [[Ġibjun ta' Kiev]] * [[Ġnien Botaniku ta' Padova]] * [[Ġnien Persjan]] * [[Ġobon ta' Jāņi]] * [[Ġonna Botaniċi Rjali ta' Kew]] * [[Ġonna Botaniċi ta' Singapore]] * [[Ġonna Klassiċi ta' Suzhou]] * [[Ġonna ta' Hevsel]] * [[Ġonna ta' Shalimar]] *[[Ġurnalist]] === '''<u>G</u>''' === * [[Gammelstad]] * [[Gamzigrad]] * [[Gati tal-Punent]] * [[Gebel Barkal]] * [[Geirangerfjord]] * [[Genova: It-Toroq Ġodda u s-Sistema tal-Palazzi tal-Listi]] *[[Georg Ohm]] *[[Georg von Békésy]] *[[George Gallup]] *[[Georges Bernanos]] *[[Georges J.F. Kohler]] *[[Gerbrand van den Eeckhout]] *[[Getbol, il-Pjanuri tal-Marea tal-Korea t'Isfel]] *[[Ghadamès]] *[[Giacomo Barozzi da Vignola]] *[[Giacomo Zanella]] *[[Giampiero Galeazzi]] *[[Gianni Vella]] *[[Gigi Riva]] *[[Giorgia Meloni]] *[[Giorgio Vasari]] *[[Giosuè Carducci]] *[[Giotto]] *[[Giovanni Arduino]] *[[Giovanni Battista Belzoni]] *[[Giovanni Boccaccio]] *[[Giovanni Paisiello]] *[[Giovanni Papini]] *[[Giulio Natta]] *[[Gjirokastër]] *[[Glossarju]] *[[Göbekli Tepe]] *[[Goffredo Mameli]] *[[Goiás]] *[[Golf ta' California]] *[[Golf ta' Porto]] *[[Gonbad-e Qābus]] *[[Gordion]] *[[Gösta Mittag-Leffler]] *[[Gotiku]] *[[Gran Ordni tar-Re Tomislav]] *[[Grand Pré]] *[[Grand-Bassam]] *[[Grand Place, Brussell]] *[[Graz]] *[[Grazia Deledda]] *[[Greenland]] *[[Gregorio Allegri]] *[[Gremxula ta' Malta]] *[[Grotta ta' Chauvet]] *[[Grotti ta' Longmen]] *[[Grotti ta' Yungang]] *[[Grupp ta' Monumenti ta' Khajuraho]] *[[Grupp ta' Monumenti ta' Mahabalipuram]] *[[Guillaume Cornelis van Beverloo]] *[[Guimarães]] *[[Gustave Charpentier]] * [[Gżejjer Eolji]] * [[Gżejjer Falkland]] * [[Gżejjer Galapagos]] * [[Gżejjer Marquesas]] * [[Gżejjer Solovetsky]] * [[Gżejjer Sub-Antartiċi ta' New Zealand]] * [[Gżejjer ta' Amami-Ōshima, ta' Tokunoshima u ta' Iriomote, u t-Tramuntana ta' Okinawa]] * [[Gżejjer ta' Ogasawara]] * [[Gżejjer tal-Blat]] * [[Gżejjer tal-Qroll ta' Aldabra]] * [[Gżejjer tal-Qroll ta' Bikini]] * [[Gżejjer tal-Qroll ta' Rocas]] * [[Gżejjer tan-Nofsinhar u Ibħra Awstrali Franċiżi]] * [[Gżira Heard u l-Gżejjer McDonald]] * [[Gżira Inaċċessibbli]] * [[Gżira Sagra ta' Okinoshima u Siti Assoċjati fir-Reġjun ta' Munakata]] * [[Gżira ta' Cocos]] * [[Gżira ta' Fraser]] * [[Gżira ta' Gorée]] * [[Gżira ta' Henderson]] *[[Gżira ta' Jeju]] *[[Gżira ta' Kunta Kinteh]] *[[Gżira ta' Lord Howe]] *[[Gżira ta' Macquarie]] *[[Gżira ta' Mozambique]] *[[Gżira ta' Pico]] *[[Gżira ta' Robben]] *[[Gżira ta' Saint-Louis]] *[[Gżira ta' Tiwai]] *[[Gżira ta' Wrangel]] *[[Gżira tal-Mużewijiet]] === '''<u>GĦ</u>''' === * [[Għajn Tuffieħa]] * [[Għalliem]] *[[Għar Dalam]] *[[Għar ta' Altamira]] *[[Għar ta' Gorham]] *[[Għar ta' Karain]] *[[Għar ta' Optymistychna]] *[[Għar ta' Vjetrenica]] *[[Għar tal-Apokalissi]] *[[Għar tal-Irħam]] *[[Għar tas-Silġ ta' Dobšiná]] *[[Għarb]] *[[Għelieqi Mtarrġa tar-Ross tal-Cordilleras tal-Filippini]] *[[Għerien Karstiċi ta' Aggtelek u tas-Slovakkja]] *[[Għerien ta' Ajanta]] *[[Għerien ta' Elephanta]] *[[Għerien ta' Ellora]] *[[Għerien ta' Mogao]] *[[Għerien ta’ Škocjan|Għerien ta' Škocjan]] *[[Għerien u Arti tal-Era Glaċjali fil-Jura tas-Swabja]] *[[Għid]] *[[Għoljiet, Djar u Kantini ta' Champagne]] *[[Għoljiet Sagri ta' Piemonte u ta' Lombardia]] *[[Għoljiet ta' Donets]] *[[Għoljiet ta' Matobo]] *[[Għoljiet tal-Prosecco ta' Conegliano u Valdobbiadene]] === '''<u>H</u>''' === * [[Hagia Sophia]] * [[Hahoe]] * [[Haley Bugeja]] * [[Halloumi]] * [[Hallstatt]] * [[Hampi]] *[[Hans Geiger]] *[[Hans Memling]] *[[Hans Spemann]] *[[Harar]] *[[Harry Belafonte]] *[[Hatı Çırpan]] *[[Hatra]] *[[Hattusha]] *[[Hawa Mahal]] *[[Hebron]] *[[Hedeby]] *[[Hegmataneh]] *[[Hegra]] *[[Heinrich Hertz]] *[[Helena Kottler Vurnik]] *[[Henri Fantin-Latour]] *[[Henri Frederic Amiel]] *[[Hermannus Contractus]] *[[Hideki Shirakawa]] *[[Hideki Yukawa]] *[[Hildesheim]] *[[Höga Kusten]] *[[Hoh Xil]] *[[Hội An]] *[[Holašovice]] *[[Hollókő]] *[[Hongcun]] *[[Hospicio Cabañas]] *[[Hospital de Sant Pau]] *[[Hovgården]] *[[Howard Carter]] *[[Hryhorii Kvitka-Osnovianenko]] *[[Huangshan]] *[[Hubert de Givenchy]] === '''<u>Ħ</u>''' === * [[Ħaġar Megalitiku ta' Carnac]] * [[Ħaġar ta' Jelling]] *[[Ħajt il-Kbir taċ-Ċina]] *[[Ħitan Rumani ta' Lugo]] *[[Ħsad tal-Perli fil-Bahrain]] === '''<u>I</u>''' === * [[Ibn Battuta]] * [[ICOMOS]] * [[Idolu ta' Shigir]] * [[Idrija]] * [[Ilha Grande]] * [[Il'ja Prigožini]] * [[Impjant Nukleari ta' Zaporizhzhia]] *[[Impjant tal-Ippompjar bl-Istim ta' Wouda]] *[[Impjanti tan-Nitrat tal-Potassju ta' Humberstone u ta' Santa Laura]] *[[Inara Luigas]] *[[Inċiżjonijiet fuq il-Blat f’Valcamonica|Inċiżjonijiet fuq il-Blat f'Valcamonica]] *[[Independence Hall]] *[[Indiċi]] *[[Industrija tal-lavanja f'Wales]] *[[Ingredjent]] *[[Intaljatur]] *[[Ipoġew ta’ Ħal Saflieni|Ipoġew ta' Ħal Saflieni]] * [[Ipproċessar testwali]] * [[Irdumijiet ta' Bandiagara]] * [[Iremel]] * [[Irħula Antiki ta' Djenné]] * [[Irħula Kbar bi Spa fl-Ewropa]] * [[Irpin]] * [[Irziezet Imżejnin ta' Hälsingland]] *[[Isabella d'Este]] *[[ISBN]] *[[Istitut tar-Riċerka dwar il-Foresti tal-Malażja]] *[[Istmu Kuronjan]] *[[Ivan Turgenev]] *[[Ivrea]] === '''<u>J</u>''' === * [[Jacinto Benavente]] * [[Jaipur]] * [[Jakob Bogdani]] * [[Jan Novák]] *[[Jantar Mantar, Jaipur]] *[[Jarrod Sammut]] *[[Jean Antoine Houdon]] *[[Jean Dieudonné]] *[[Jean Picard]] *[[Jebel Faya]] *[[Jeddah]] *[[Jodensavanne]] *[[Joggins]] *[[Johann Christian Bach]] *[[Johan Jensen]] *[[John Edward Critien]] *[[John Kendrew]] *[[John Strutt Rayleigh]] *[[Jongmyo]] *[[Jørgen Pedersen Gram]] *[[Josef Hoffman]] *[[Joseph Louis Gay-Lussac]] *[[Joya de Cerén]] *[[Jože Plečnik]] *[[Jules Pascin]] *[[Julia Malinova]] *[[Julia Sanina]] *[[Júlia Sigmond]] *[[Julio Baghy]] *[[Julius Wagner-Jauregg]] *[[Jum il-Ġifa]] *[[Jum il-Lingwa Erżjana]] *[[Jum l-Ewropa]] *[[Jum Zamenhof]] === '''<u>K</u>''' === * [[Kaċċa bl-ajkli]] * [[Kairouan]] * [[Kaja Kallas]] *[[Kalwaria Zebrzydowska]] *[[Kampnari tal-Belġju u ta' Franza]] *[[Kanal il-Kbir (iċ-Ċina)]] *[[Kanal ta' Rideau]] *[[Kanali ta' Amsterdam]] *[[Kandy]] *[[Kappella]] *[[Karavanseraj Persjani]] *[[Karbalayi Safikhan Karabakhi]] *[[Karl Ferdinand Braun]] *[[Karl Weierstrass]] *[[Karlskrona]] *[[Karlu III]] *[[Kasbah tal-Alġier]] *[[Kaskati ta' Galdelsha]] *[[Kaskati ta' Vitorja]] *[[Kastell ta' Ankara]] *[[Kastell ta' Durham]] *[[Kastell ta' Himeji]] *[[Kastell ta’ Kroměříž|Kastell ta' Kroměříž]] *[[Kastell ta' Kronborg]] *[[Kastell ta' Kuressaare]] *[[Kastell ta’ Litomyšl|Kastell ta' Litomyšl]] *[[Kastell ta' Lubart]] *[[Kastell ta’ Malbork|Kastell ta' Malbork]] *[[Kastell ta' Nesvizh]] *[[Kastell ta' Neuschwanstein]] *[[Kastell ta' Paphos]] *[[Kastell ta' San Pedro de la Roca]] *[[Kastell ta' Spiš]] *[[Kastell ta' Wartburg]] *[[Kastell ta' Zerzevan]] *[[Kastelli ta' Augustusburg u Falkenlust fi Brühl]] *[[Kastelli ta' Bellinzona]] *[[Kastelli u Swar tal-Irħula tar-Re Dwardu fi Gwynedd]] *[[Katarina Vitale]] * [[Katidral]] *[[Katidral ta' Aachen]] *[[Katidral ta' Amiens]] *[[Katidral ta' Bourges]] *[[Katidral ta' Burgos]] *[[Katidral ta' Canterbury]] *[[Katidral ta' Chartres]] *[[Katidral ta' Köln]] *[[Katidral ta' León, Nikaragwa]] *[[Katidral ta' Naumburg]] *[[Katidral ta' Reims]] *[[Katidral ta' Roskilde]] *[[Katidral ta' Santa Sofija (Kiev)]] *[[Katidral ta’ Šibenik|Katidral ta' Šibenik]] *[[Katidral ta' Speyer]] *[[Katidral ta' Tournai]] *[[Katidral ta' Zvartnots]] *[[Katidral tat-Trasfigurazzjoni, Dnipro]] *[[Katina Muntanjuża ta' Ennedi]] *[[Katina Muntanjuża ta’ Meskheti]] *[[Katina Muntanjuża ta' Mulanje]] *[[Katsiaryna Barysevich]] *[[Kauksi Ülle]] *[[Kaunas]] *[[Kavallier ta' Madara]] * [[Kavallier ta’ San Ġakbu|Kavallier ta' San Ġakbu]] * [[Kawkasu tal-Punent]] *[[Kelma]] *[[Kerkuane]] *[[Kernavė]] *[[Kewkbet is-Safar]] *[[Khami]] *[[Khinalug]] *[[Khiva]] *[[Khor Rori]] *[[Khorramabad]] *[[Khuttal]] *[[Kibbeh]] *[[Kiki Kogelnik]] *[[Kinderdijk]] *[[Kirurgu]] *[[Kizhi Pogost]] *[[Kladruby nad Labem]] * [[Klima ta' Malta]] * [[Klondike]] * [[Kluane / Wrangell–St. Elias / Bajja tal-Glaċieri / Tatshenshini-Alsek]] * [[Knarik Vardanyan]] * [[Knejjes Barokki tal-Filippini]] * [[Knejjes Imħaffrin fil-Blat ta' Ivanovo]] * [[Knejjes Imħaffrin fil-Blat ta' Lalibela]] *[[Knejjes Impittrin fir-Reġjun ta’ Troodos|Knejjes Impittrin fir-Reġjun ta' Troodos]] *[[Knejjes Rumaneski Katalani tal-Vall de Boí]] *[[Knejjes ta' Chiloé]] *[[Knejjes tal-Injam ta' Maramureș]] *[[Knejjes tal-Injam tal-Karpazji Slovakki]] *[[Knejjes tal-Injam tan-Nofsinhar ta’ Małopolskie]] *[[Knejjes tal-Iskola tal-Arkitettura ta' Pskov]] *[[Knejjes tal-Moldavja]] *[[Knejjes tal-Paċi]] *[[Knejjes u Kunventi ta' Goa]] *[[Knisja Antika ta' Petäjävesi]] *[[Knisja ta' Atlántida]] *[[Knisja ta' Boyana]] *[[Knisja ta' San Ġwann f'Kaneo]] *[[Knisja ta' San Nikola tas-Saqaf]] *[[Knisja ta' Santa Margerita]] *[[Knisja ta' Santa Marija tal-Grazzji (Milan)|Knisja ta' Santa Marija tal-Grazzji, Milan]] *[[Knisja tal-Injam ta' Urnes]] *[[Knisja tal-Paċi fi Świdnica]] *[[Knisja tal-Pellegrinaġġ ta' San Ġwann ta' Nepomuk|Knisja tal-Pellegrinaġġ ta’ San Ġwann ta' Nepomuk]] *[[Knisja tal-Pellegrinaġġi ta' Wies]] *[[Knisja tal-Verġni Marija ta' Arakos]] *[[Knisja tal-Vitorja]] *[[Koh Ker]] *[[Kok]] *[[Kolomenskoye]] *[[Kolonja tal-Artisti ta' Darmstadt]] *[[Kolonji tal-Benevolenza]] *[[Kolonna ta' Ġuljanu]] *[[Kolonna tat-Trinità Mqaddsa, Olomouc]] * [[Kolossew]] * [[Konso]] *[[Konversazzjoni]] *[[Korfù]] *[[Kosta Ġurassika]] *[[Kosta ta' Amalfi]] *[[Kosta ta' Ningaloo]] *[[Kostituzzjoni ta’ Malta|Kostituzzjoni ta' Malta]] *[[Kotlovina]] *[[Koutammakou]] *[[Krak des Chevaliers]] *[[Krakovja]] *[[Krater ta' Logoisk]] *[[Krater ta' Vredefort]] *[[Kremlin ta' Kazan]] *[[Kremlin ta’ Moska|Kremlin ta' Moska]] *[[Kreta]] *[[Krisztina Tóth]] *[[Krzemionki]] *[[Ksour Antiki ta' Ouadane, Chinguetti, Tichitt u Oualata]] *[[Kujataa]] *[[Kulangsu]] *[[Kuldīga]] *[[Kulleġġ Navali Rjali Antik]] *[[Kultura ta' Chaco]] *[[Kultura ta' Chinchorro]] *[[Kultura ta' Liangzhu]] *[[Kumpanija Ferrovjarja Retika]] *[[Kumpless Modern ta' Pampulha]] *[[Kumpless Monumentali ta' Brâncuși f'Târgu Jiu]] *[[Kumpless ta' Konservazzjoni tal-Amażonja Ċentrali]] *[[Kumpless ta' W-Arly-Pendjari]] *[[Kumpless tal-Bażar Storiku ta' Tabriz]] *[[Kumpless tal-Foresti ta' Dong Phayayen-Khao Yai]] *[[Kumpless tal-Foresta ta' Kaeng Krachan]] *[[Kumpless tal-Kastell ta' Mir]] *[[Kumpless tal-Khānegāh u tas-Santwarju tax-Xejikk Safi al-din f'Ardabil]] *[[Kumpless tal-Monumenti ta' Huế]] *[[Kumpless tal-Muntanji u tat-Tempji ta' Chengde]] *[[Kumpless tal-Oqbra ta' Koguryo]] *[[Kumpless tal-Pajsaġġ ta' Tràng An]] *[[Kumpless u l-Estancias tal-Ġiżwiti ta' Córdoba]] *[[Kumplessi Monastiċi Armeni tal-Iran]] *[[Kumplessi Petroglifiċi tal-Altai tal-Mongolja]] *[[Kumplessi Sagri tal-Hoysala]] *[[Kumitat tal-Wirt Dinji]] *[[Kunvent Benedittin ta' San Ġwann f'Müstair]] *[[Kunvent ta' Kristu f'Tomar]] *[[Kunvent ta' Spiš]] *[[Kunvent ta’ Novodevichy|Kunvent ta' Novodevichy]] *[[Kunya-Urgench]] *[[Kuruna ta' Zvonimir]] *[[Kutná Hora]] === '''<u>L</u>''' === * [[L-Arti]] * [[L-Ewwel Mara jew Raġel ta' Malta]] * [[Lag ta' Baikal]] * [[Lag ta' Brebeneskul]] * [[Lag ta' Laach]] * [[Lag tal-Punent, Hangzhou]] * [[Lagi ta' Ounianga]] * [[Lag ta' Skadar]] * [[Lagi ta' Willandra]] * [[Lake District]] * [[Lamu]] *[[Landier]] *[[Lapponja Żvediża]] *[[Las Médulas]] *[[Lascaux]] *[[Lavaux]] *[[Lavra tat-Trinità ta' San Serġjo]] *[[Lazzaro Pisani]] *[[Le Corbusier]] *[[Le Havre]] *[[Le Locle]] *[[Leptis Magna]] *[[Lessikoloġija]] * [[Lessiku]] * [[Letoon]] * [[Lev Davidovich Landau]] * [[Lev Semenovič Pontrjagin]] * [[Levoča, il-Kastell ta' Spiš u l-monumenti kulturali assoċjati]] * [[Levuka]] * [[Leyla Mammadbeyova]] * [[Liftijiet Idrawliċi tal-Canal du Centre]] *[[Lika Kavzharadze]] *[[Lima]] *[[Lingwa Erżjana]] *[[Lingwa Ġermaniża]] *[[Linja ferrovjarja ta’ Semmering|Linja ferrovjarja ta' Semmering]] *[[Linja Ferrovjarja Trans-Iranjana]] *[[Linji Ferrovjarji tal-Muntanji tal-Indja]] *[[Linji ta' Nazca]] *[[Linji tal-Ilma Difensivi Olandiżi]] *[[Lista ta’ binjiet ta’ Gaudí]] *[[Lista ta' kumpaniji elenkati fil-Borża ta' Malta]] *[[Lista ta' Membri tal-Parlament ta' Malta, 2017–2022]] *[[Lista ta' peniżoli]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'Andorra]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'Ċipru]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'Iżrael]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'Kuba]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'Madagascar]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'Malta]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'San Marino]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fi Franza]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fi Spanja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji taċ-Ċekja|Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fiċ-Ċekja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fiċ-Ċilì]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fiċ-Ċina]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fid-Danimarka]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Bangladesh]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Belarussja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Belġju]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Bożnija-Ħerzegovina]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Brażil]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Bulgarija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Filippini]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Finlandja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Ġappun]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Ġermanja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Ġordan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Georgia]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Greċja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Jemen]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Kambodja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Kanada]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Karibew]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Każakistan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Kenja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Kirgistan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Kolombja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Korea t'Isfel]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Korea ta' Fuq]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Kroazja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Laos]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Latvja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Litwanja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Lussemburgu]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Lvant tal-Asja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Lvant tal-Ewropa]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Maċedonja ta' Fuq]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Malażja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Marokk]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Mauritania]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Messiku]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Moldova]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Mongolja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Montenegro]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Myanmar]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Pakistan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Palestina]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Perù]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Polonja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Portugall]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Punent tal-Asja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Punent tal-Ewropa]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Vjetnam]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fin-Nepal]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fin-Netherlands]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fin-Nofsinhar tal-Asja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fin-Nofsinhar tal-Ewropa]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fin-Norveġja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fir-Renju Unit]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fir-Rumanija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fir-Russja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fis-Serbja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fis-Sirja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fis-Slovakkja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fis-Slovenja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fis-Sri Lanka]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Taġikistan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Tajlandja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Tanzanija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Tramuntana tal-Asja u fl-Asja Ċentrali]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Tramuntana tal-Ewropa]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Tuneżija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Turkija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Turkmenistan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fix-Xlokk tal-Asja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Afganistan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Afrika]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Afrika t'Isfel]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Albanija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Amerka Ċentrali]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Amerka t'Isfel]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Amerka ta' Fuq]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Arabja Sawdija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Arġentina]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Armenja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Awstralja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Awstrija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Ażerbajġan]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Eġittu]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Estonja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Etjopja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Indja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Indoneżja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Iran]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Irlanda]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Istati Għarab]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Istati Uniti]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Italja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Iżlanda]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Iżvezja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Iżvizzera]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Oċeanja]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Ukrajna]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Ungerija]] *[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Użbekistan]] *[[Liz Truss]] *[[Loġġa tal-Ħarir]] *[[Longobardi fl-Italja: Postijiet tal-Poter (568-774 W.K.)]] *[[Lorenzo de' Medici]] *[[Lorenzo Gafà]] *[[Lorenzo Valla]] *[[Luang Prabang]] *[[Lübeck]] *[[Lucavsala]] *[[Lucia Piussi]] *[[Lučka Kajfež Bogataj]] *[[Ludmila tal-Boemja]] *[[Ludovico Ariosto]] *[[Ludovico Carracci]] *[[Ludwik Lejzer Zamenhof]] *[[Luigi Boccherini]] *[[Luigi Galvani]] *[[Luigi Pirandello]] *[[Lumbini]] *[[Luna 26]] *[[Lunenburg]] *[[Lvant ta' Rennell]] *[[Lviv]] *[[Lyon]] *[[Lyubov Panchenko]] === '''<u>M</u>''' === * [[Maċedonit]] * [[Machu Picchu]] * [[Madinat Al-Zahra]] *[[Mafkar tal-Paċi ta' Hiroshima]] *[[Magda Šaturová-Seppová]] *[[Maison Carrée]] * [[Malta taħt il-Franċiżi]] *[[Maltin]] *[[Måneskin]] *[[Manhush]] *[[Manto Mavrogenous]] *[[Mantova]] *[[Margaret Abela]] *[[Maria De Filippi]] *[[Maria Dobroniega ta' Kiev]] *[[Maria Grollmuß]] *[[Marian Smoluchowski]] *[[Mario Draghi]] *[[Mário Zagallo]] *[[Marrakesh]] *[[Marta Kos]] *[[Martinu I ta' Sqallija]] *[[Mary Chronopoulou]] *[[Mary Fenech Adami]] *[[Mary Moser]] *[[Masada]] *[[Masġar tal-Palm ta' Elche]] *[[Maurizio Costanzo]] *[[Mawżolew ta’ Khoja Ahmed Yasawi]] *[[Maymand]] *[[Mbanza Kongo]] *[[Medalja ta' Marian Smoluchowski]] *[[Medina ta' Sousse]] *[[Melka Kunture]] *[[Mérida (Spanja)]] *[[Merill]] *[[Meroe]] *[[Merv]] *[[Meteora]] *[[Michael Refalo]] *[[Michail Glinka]] *[[Mikhail Ostrogradsky]] *[[Milan]] *[[Mileva Filipović]] *[[Mimoza Kusari-Lila]] *[[Mina tal-Imħabba ta' Klevan]] *[[Minaret ta' Jam]] *[[Minjiera Storika tal-Fidda f'Tarnowskie Góry]] *[[Minjiera tal-Faħam ta' Ombilin]] *[[Minjiera tal-Fidda ta' Iwami Ginzan]] *[[Minjiera tal-Melħ ta’ Wieliczka]] *[[Minjiera tar-Ram ta' Falun]] *[[Minjieri tad-Deheb tal-Gżira ta' Sado]] *[[Minjieri taż-Żnied Neolitiċi ta' Spiennes]] *[[Mira Alečković]] *[[Mirella Freni]] *[[Miroslav Řepa]] *[[Missjonijiet Franġiskani fis-Sierra Gorda ta' Querétaro]] *[[Missjonijiet ta' San Antonio]] *[[Missjonijiet tal-Ġiżwiti fost il-Guarani]] *[[Missjonijiet tal-Ġiżwiti ta' Chiquitos]] *[[Missjonijiet tal-Ġiżwiti ta' La Santísima Trinidad de Paraná u Jesús de Tavarangue]] *[[Mnajdra]] *[[Modena]] *[[Mogħdija tal-Ġgant]] *[[Moidam]] *[[Monasteri fuq ix-xaqlibiet ta' Popocatépetl]] *[[Monasteri ta' Yuso u ta' Suso]] *[[Monasteru ta' Alcobaça]] *[[Monasteru ta' Batalha]] *[[Monasteru ta' Ferapontov]] *[[Monasteru ta' Gelati]] *[[Monasteru ta' Geghard]] *[[Monasteru ta’ Gračanica|Monasteru ta' Gračanica]] *[[Monasteru ta' Haghpat]] *[[Monasteru ta' Hoge]] *[[Monasteru ta' Horezu]] *[[Monasteru ta' Hosios Loukas]] *[[Monasteru ta' Maulbronn]] *[[Monasteru ta' Neghuts]] *[[Monasteru ta' Poblet]] *[[Monasteru ta' Rila]] *[[Monasteru ta' San Ġwann it-Teologu]] *[[Monasteru ta' San Ilarjun]] *[[Monasteru ta' Sanahin]] *[[Monasteru ta' Santa Katarina]] *[[Monasteru ta' Sopoćani]] *[[Monasteru ta' Studenica]] *[[Monasteru ta' Voroneț]] *[[Monasteru tal-Ġlormini]] *[[Monasteru Rjali ta' Santa Marija ta' Guadalupe]] *[[Monika Kryemadhi]] *[[Møns Klint]] *[[Mont-Saint-Michel]] *[[Monte Albán]] *[[Monte San Giorgio]] *[[Monte Titano]] *[[Monticello]] * [[Monument]] * [[Monument Nazzjonali ta' Żimbabwe l-Kbir]] * [[Monumenti Bojod ta' Vladimir u ta' Suzdal]] * [[Monumenti Buddisti fl-inħawi ta' Hōryū-ji]] * [[Monumenti Paleokristjani u Biżantini ta' Thessaloniki]] * [[Monumenti Rumani, il-Katidral ta' San Pietru u l-Knisja tal-Madonna fi Trier]] * [[Monumenti Storiċi f'Novgorod u fl-Inħawi]] * [[Monumenti Storiċi ta' Kjoto Antika (Bliet ta' Kjoto, Uji u Ōtsu)]] * [[Monumenti Storiċi ta' Makli]] *[[Monumenti Storiċi ta' Nara]] *[[Monumenti ta' Oviedo u tar-Renju tal-Asturjas]] *[[Monumenti tal-Ġebel taċ-Ċriev]] *[[Monumenti u Siti Storiċi f'Kaesong]] *[[Monumenti u Siti Storiċi ta' Hiraizumi]] *[[Morelia]] *[[Moritz Cantor]] *[[Moskea Antika ta' Edirne]] *[[Moskea l-Kbira u Sptar ta' Divriği]] *[[Moskea ta' Arif Agha]] *[[Moskea ta’ Selimiye, Edirne]] *[[Moskea tal-Ġimgħa ta' Esfahan]] *[[Moskea tat-Tatari]] *[[Moskej bi stil Sudaniż fit-Tramuntana tal-Kosta tal-Avorju]] *[[Moskej tal-Pilastri tal-Injam tal-Anatolja Medjevali]] *[[Motoori Norinaga]] *[[Mramorje]] *[[Mtskheta]] *[[Muhammad al-Idrisi]] *[[Muħammed]] *[[Muniċipju ta' Bremen]] *[[Muntanja Pelée]] *[[Muntanja Qingcheng]] *[[Muntanja ta' Kumgang]] *[[Muntanja Wutai]] *[[Muntanji Blu u John Crow]] *[[Muntanji Makhonjwa ta' Barberton]] *[[Muntanji ta' Homolje]] *[[Muntanji tad-Deheb ta' Altai]] *[[Muntanji tal-Krimea]] *[[Muntanji Wudang]] *[[Muntanji Wuyi]] *[[Mużew Nazzjonali tal-Montenegro]] *[[Mużew ta' Plantin-Moretus]] *[[Mużew ta' Trojja]] *[[Myśliwska]] *[[Mystras]] === '''<u>N</u>''' === * [[Nærøyfjord]] * [[Nadur]] * [[Nagorno-Karabakh]] * [[Naħla tal-għasel ta' Malta]] * [[Nalanda Mahavihara]] * [[Namhansanseong]] * [[Nancy]] * [[Nan Madol]] *[[Napli]] *[[Naryn-Kala]] *[[Nataliya Kobrynska]] *[[Nea Moni ta' Chios]] *[[Nekropoli]] *[[Nekropoli ta' Beit She'arim]] *[[Nekropoli ta' Monterozzi]] *[[Nemrut Dağı]] *[[Nessebar]] *[[New Lanark]] *[[New Secret (jott)]] *[[Nexhmije Pagarusha]] *[[Nicolas-Claude Fabri de Peiresc]] *[[Nicolas-Joseph Cugnot]] *[[Nicolas Flamel]] *[[Nicolau Coelho]] *[[Nida]] *[[Nika Križnar]] *[[Nikkō]] *[[Nino Ramishvili]] *[[Nisa (Turkmenistan)]] *[[Nisa f’Malta]] *[[Nisa fl-elezzjonijiet ġenerali ta’ Malta]] *[[Nizza]] *[[Norman Morrison]] *[[Nutar]] === '''<u>O</u>''' === * [[Oażi ta' Al-Ahsa]] * [[Olga Tass]] *[[Olimpja]] *[[Olinda]] *[[Ophrys caucasica|''Ophrys caucasica'']] *[[Oplontis]] *[[Opri Venezjani tad-Difiża bejn is-sekli 15 u 17: Stato da Terra – Stato da Mar tal-Punent]] *[[Oqbra imperjali tad-dinastija Xixia]] *[[Oqbra imperjali tad-dinastiji Ming u Qing]] *[[Oqbra Rjali tad-Dinastija Joseon]] *[[Oqbra ta' Mozu]] *[[Oqbra tar-Rejiet ta' Buganda f'Kasubi]] *[[Ortografija Litwana]] *[[Osservatorji Astronomiċi tal-Università Federali ta' Kazan]] *[[Osservatorju ta' Črni Vrh]] *[[Osservatorju ta' Jodrell Bank]] *[[Osservatorju ta' Rozhen]] *[[Osun-Osogbo]] *[[Otto Toeplitz]] *[[Ouro Preto]] === '''<u>P</u>''' === * [[Pablo Neruda]] * [[Pagoda ta' Vinh Nghiem]] * [[Pajsaġġ Agrikolu tan-Nofsinhar ta' Öland]] * [[Pajsaġġ Arkeoloġiku tal-Ewwel Pjantaġġuni tal-Kafè fix-Xlokk ta' Kuba]] * [[Pajsaġġ Arkeoloġiku tas-Sassanidi fil-Provinċja ta' Fars]] * [[Pajsaġġ Industrijali ta' Blaenavon]] * [[Pajsaġġ Karstiku tan-Nofsinhar taċ-Ċina]] * [[Pajsaġġ Kulturali ta' ǂKhomani]] * [[Pajsaġġi Kulturali ta' Bassari, Fula u Bedik]] * [[Pajsaġġ Kulturali ta' Budj Bim]] * [[Pajsaġġ Kulturali ta' Gedeo]] * [[Pajsaġġ Kulturali ta' Hawraman/Uramanat]] * [[Pajsaġġ Kulturali ta' Le Morne]] * [[Pajsaġġ Kulturali ta’ Lednice-Valtice]] * [[Pajsaġġ Kulturali ta' Sukur]] * [[Pajsaġġ Kulturali tal-Għelieqi Mtarrġa tar-Ross ta' Honghe Hani]] * [[Pajsaġġ Kulturali tal-Kafè tal-Kolombja]] * [[Pajsaġġ Kulturali tal-Lag ta' Kenozero]] * [[Pajsaġġ Kulturali tal-Wied ta' Orkhon]] * [[Pajsaġġ Kulturali tat-Tinqix fuq il-Blat f'Gobustan]] * [[Pajsaġġ Kulturali tat-Tpittir fuq il-Blat ta' Zuojiang]] * [[Pajsaġġ Kulturali u Botaniku ta' Richtersveld]] * [[Pajsaġġ Kulturali u l-Fdalijiet Arkeoloġiċi tal-Wied ta' Bamiyan]] * [[Pajsaġġi Militari tal-Imperu Maratha fl-Indja]] * [[Pajsaġġ tal-Kaċċa Medjevali fit-Tramuntana ta' Zealand]] * [[Pajsaġġ tal-Vinji ta' Piemonte: Langhe-Roero u Monferrato]] * [[Pajsaġġ tax-Xogħol fil-Minjieri ta' Cornwall u l-Punent ta' Devon]] * [[Pajsaġġi ta' Dauria]] * [[Pál Maléter]] * [[Palazz Irjali ta' Aranjuez]] *[[Palazz Irjali ta' Caserta]] *[[Palazz Mariinskyi]] *[[Palazz ta' Blenheim]] *[[Palazz ta’ Djoklezjanu|Palazz ta' Djoklezjanu]] *[[Palazz ta' Drottningholm]] *[[Palazz ta' Eggenberg]] *[[Palazz ta' Fontainebleau]] *[[Palazz ta' Golestan]] *[[Palazz ta' Ishak Paşa]] *[[Palazz ta' Mafra]] *[[Palazz ta' Orbeliani]] *[[Palazz ta' Potala]] *[[Palazz ta’ Schönbrunn|Palazz ta' Schönbrunn]] *[[Palazz ta’ Stoclet|Palazz ta' Stoclet]] *[[Palazz ta' Versailles]] *[[Palazz tal-Khan]] *[[Palazz tas-Sajf]] *[[Palazz tax-Shirvanshah]] *[[Palazzi Minojċi]] *[[Palazzi Rjali ta' Abomey]] *[[Palazzi u Parks ta' Potsdam u Berlin]] *[[Palenque]] *[[Palermo Għarbija-Normanna u l-Katidrali ta' Cefalù u Monreale]] *[[Palestina]] *[[Palianytsia]] *[[Palmaria]] *[[Palmyra]] *[[Pamukkale]] *[[Panamá Viejo]] *[[Papa Ljun XIV]] *[[Papahānaumokuākea]] *[[Paquimé]] *[[Paramaribo]] *[[Park Arkeoloġiku Nazzjonali ta' Tierradentro]] *[[Park Arkeoloġiku ta' Champaner-Pavagadh]] *[[Park Arkeoloġiku ta' Hili]] *[[Park Arkeoloġiku ta' San Agustín]] *[[Park Irjali ta' Studley]] *[[Park Naturali Nazzjonali tal-Karpazji]] *[[Park Naturali ta' Dinara]] *[[Park Nazzjonali ta' Karula]] *[[Park Naturali ta' Korab-Koritnik]] *[[Park Naturali tal-Iskolli tal-Qroll ta' Tubbataha]] *[[Park Naturali tal-Pilastri ta' Lena]] *[[Park Nazzjonali Impenetrabbli ta' Bwindi]] *[[Park Nazzjonali Olimpiku]] *[[Park Nazzjonali Storiku]] *[[Park Nazzjonali Storiku ta' Göreme]] *[[Park Nazzjonali Storiku ta' Trakai]] *[[Park Nazzjonali ta' Alejandro de Humboldt]] *[[Park Nazzjonali ta' Banc d'Arguin]] *[[Park Nazzjonali ta' Beit Guvrin-Maresha]] *[[Park Nazzjonali ta’ Belovezhskaya Pushcha]] *[[Park Nazzjonali ta' Canaima]] *[[Park Nazzjonali ta' Chapada dos Veadeiros]] *[[Park Nazzjonali ta' Chiribiquete]] *[[Park Nazzjonali ta' Chitwan]] *[[Park Nazzjonali ta' Cilento, Vallo di Diano u Alburni]] *[[Park Nazzjonali ta' Coiba]] *[[Park Nazzjonali ta' Comoé]] *[[Park Nazzjonali ta' Darien]] *[[Park Nazzjonali ta' Defileul Jiului]] *[[Park Nazzjonali ta' Desembarco del Granma]] *[[Park Nazzjonali ta' Doñana]] *[[Park Nazzjonali ta' Everglades]] *[[Park Nazzjonali ta’ Fertő-Hanság]] *[[Park Nazzjonali ta' Garajonay]] *[[Park Nazzjonali ta' Garamba]] *[[Park Nazzjonali ta' Great Smoky Mountains]] *[[Park Nazzjonali ta' Gros Morne]] *[[Park Nazzjonali ta' Gunung Mulu]] *[[Park Nazzjonali ta' Hortobágy]] *[[Park Nazzjonali ta' Huascarán]] *[[Park Nazzjonali ta' Ichkeul]] *[[Park Nazzjonali ta' Iguaçu]] *[[Park Nazzjonali ta' Iguazú]] *[[Park Nazzjonali ta' Ivindo]] *[[Park Nazzjonali ta' Kahuzi-Biega]] *[[Park Nazzjonali ta' Kakadu]] *[[Park Nazzjonali ta' Kaziranga]] *[[Park Nazzjonali ta' Khangchendzonga]] *[[Park Nazzjonali ta' Kilimanjaro]] *[[Park Nazzjonali ta' Kinabalu]] *[[Park Nazzjonali ta' Kiskunság]] *[[Park Nazzjonali ta' Komodo]] *[[Park Nazzjonali ta' Lahemaa]] *[[Park Nazzjonali ta' Lençóis Maranhenses]] *[[Park Nazzjonali ta' Lorentz]] *[[Park Nazzjonali ta' Los Alerces]] *[[Park Nazzjonali ta' Los Glaciares]] *[[Park Nazzjonali ta' Los Katíos]] *[[Park Nazzjonali ta' Lushan]] *[[Park Nazzjonali ta' Mammoth Cave]] *[[Park Nazzjonali ta' Manas]] *[[Park Nazzjonali ta' Manú]] *[[Park Nazzjonali ta' Manovo-Gounda St Floris]] *[[Park Nazzjonali ta' Mesa Verde]] *[[Park Nazzjonali ta' Miguasha]] *[[Park Nazzjonali ta' Morne Trois Pitons]] *[[Park Nazzjonali ta' Murujuga]] *[[Park Nazzjonali ta' Nahanni]] *[[Park Nazzjonali ta' Niah]] *[[Park Nazzjonali ta' Niokolo-Koba]] *[[Park Nazzjonali ta' Noel Kempff Mercado]] *[[Park Nazzjonali ta' Nyungwe]] *[[Park Nazzjonali ta' Phong Nha – Kẻ Bàng]] *[[Park Nazzjonali ta' Þingvellir]] *[[Park Nazzjonali ta' Pirin]] *[[Park Nazzjonali ta' Purnululu]] *[[Park Nazzjonali ta' Rapa Nui]] *[[Park Nazzjonali ta' Rio Abiseo]] *[[Park Nazzjonali ta' Sagarmatha]] *[[Park Nazzjonali ta' Salonga]] *[[Park Nazzjonali ta' Sangay]] *[[Park Nazzjonali ta' Sanqingshan]] *[[Park Nazzjonali ta' Serengeti]] *[[Park Nazzjonali ta' Serra da Capivara]] *[[Park Nazzjonali ta' Simien]] *[[Park Nazzjonali ta' Taï]] *[[Park Nazzjonali ta' Talampaya]] *[[Park Nazzjonali ta' Teide]] *[[Park Nazzjonali ta' Tongariro]] *[[Park Nazzjonali ta' Ujung Kulon]] *[[Park Nazzjonali ta' Una]] *[[Park Nazzjonali ta' Vatnajökull]] *[[Park Nazzjonali ta' Virunga]] *[[Park Nazzjonali ta' Yellowstone]] *[[Park Nazzjonali ta' Yosemite]] *[[Park Nazzjonali tal-Biżonti tal-Boskijiet]] *[[Park Nazzjonali tal-Foresta Pluvjali ta' Gola]] *[[Park Nazzjonali tal-Fortizza tal-Għolja ta' Brimstone]] *[[Park Nazzjonali tal-Għadajjar ta' Mana]] *[[Park Nazzjonali tal-Għerien ta' Carlsbad]] *[[Park Nazzjonali tal-Għerien ta' Naracoorte]] *[[Park Nazzjonali tal-Għerien ta' Peruaçu]] *[[Park Nazzjonali tal-Grand Canyon]] *[[Park Nazzjonali tal-Himalayas il-Kbar]] *[[Park Nazzjonali tal-Katina Muntanjuża ta' Rodopi]] *[[Park Nazzjonali tal-Lag tal-Malawi]] *[[Park Nazzjonali tal-Lagi ta’ Plitvice]] *[[Park Nazzjonali tal-Muntanja Dajti]] *[[Park Nazzjonali tal-Muntanja tal-Kenja]] *[[Park Nazzjonali tal-Muntanja Tomorr]] *[[Park Nazzjonali tal-Muntanji ta' Bale]] *[[Park Nazzjonali tal-Muntanji ta' Rwenzori]] *[[Park Nazzjonali tal-Vulkani ta' Hawaii]] *[[Park Nazzjonali tas-Sundarbans]] *[[Park Nazzjonali tat-Taġikistan]] *[[Park Nazzjonali tax-Xmara ta' Taħt l-Art ta' Puerto Princesa]] *[[Park Provinċjali ta' Ischigualasto]] *[[Park Provinċjali ta' Writing-on-Stone]] *[[Park Provinċjali tad-Dinosawri]] *[[Park Storiku ta' Ayutthaya]] *[[Park Storiku ta' Phu Phrabat]] *[[Park Storiku ta' Si Thep]] *[[Park Storiku ta' Sukhothai]] *[[Park ta' Maloti-Drakensberg]] *[[Park ta’ Muskau|Park ta' Muskau]] *[[Park tal-Art Mistagħdra ta' iSimangaliso]] *[[Park tal-Mafkar tar-Rewwixta u tar-Rivoluzzjoni]] *[[Park Trinazzjonali ta' Sangha]] *[[Parks Internazzjonali tal-Paċi ta' Waterton-tal-Glaċieri]] *[[Parks Nazzjonali ta' Nanda Devi u tal-Wied tal-Fjuri]] *[[Parks Nazzjonali tal-Lag ta' Turkana]] *[[Parks Nazzjonali u Statali tas-Siġar tal-Injam tal-Aħmar]] *[[Parks tal-Muntanji tar-Rockies Kanadiżi]] *[[Parmigianino]] *[[Parrukkier]] *[[Pasargadae]] *[[Paseo del Prado]] *[[Pattadakal]] *[[Paulo Coelho]] *[[Pavlo Lee]] *[[Pécs]] *[[Pellegrinaġġ ta’ San Ġakbu]] *[[Peña de los Enamorados]] *[[Peniżola]] *[[Peniżola Valdés]] *[[Pergamon]] *[[Peri-Khan Sofiyeva]] *[[Persepolis]] *[[Peter Carl Fabergé]] *[[Péter Magyar]] *[[Pëtr Kapica]] *[[Petra]] *[[Petra Brocková]] *[[Petroglifiċi ta' Bangudae]] *[[Petroglifiċi tal-Lag ta' Onega u l-Baħar Abjad]] *[[Philipp Otto Runge]] *[[Philippi]] *[[Pienza]] *[[Piero Angela]] *[[Pierre Fatou]] *[[Pietro Longhi]] *[[Pietru l-Kbir]] *[[Pimachiowin Aki]] *[[Ping Yao]] *[[Pippo Baudo]] *[[Pirinej-Monte Perdido]] *[[Pitons]] *[[Pitons, Cirques u Rdumijiet tal-Gżira ta' Réunion]] *[[Pjanta]] *[[Pjanura ta' Bărăgan]] *[[Pjanura ta’ Stari Grad]] *[[Pjanura tal-Ġarer]] *[[Pjazza]] *[[Pjazza ta' Naqsh-e Jahan]] * [[Pjazza tal-Mirakli]] *[[Plamer]] *[[Planetarju Rjali ta' Eise Eisinga]] *[[Pobiti Kamani]] *[[Politika]] *[[Polonnaruwa]] *[[Pont Antik ta’ Mostar]] *[[Pont ta' Forth]] *[[Pont ta' Malabadi]] *[[Pont ta' Mehmed Paša Sokolović]] *[[Pont ta' Vizcaya]] *[[Pont tal-Fjuri]] *[[Pont tal-Paċi, Tbilisi]] *[[Porfirio Barba-Jacob]] *[[Port Royal]] *[[Port ta' Mariupol]] *[[Port ta’ Marsamxett]] *[[Porta Nigra]] *[[Portiċi ta' Bologna]] *[[Porto]] *[[Postijiet Sagri tal-Bahá'i]] *[[Potosí]] *[[Pożati]] *[[Prambanan]] *[[Professjoni]] *[[Proklos]] *[[Promontorju ta' Putorana]] *[[Provins]] *[[Pu'er]] *[[Puebla (belt)]] *[[Pythagoreion]] === '''<u>Q</u>''' === * [[Qabar ta' Askia]] * [[Qabar ta' Humayun]] * [[Qabar Traċjan ta' Kazanlak]] * [[Qabar Traċjan ta' Sveshtari]] * [[Qabża tal-Biżonti Sfrakassati]] * [[Qal'at al-Bahrain]] * [[Qala (Għawdex)]] * [[Qalba Neolitika tal-Gżejjer Orkney]] * [[Qalhat]] * [[Qanat]] * [[Qaryat al-Faw]] * [[Qaytarma]] * [[Qorti Rjali ta' Tiébélé]] * [[Il-Qtugħ ir-Ras ta’ San Ġwann|Qtugħ ir-Ras ta’ San Ġwann Battista (Caravaggio)]] * [[Quanzhou]] * [[Quebrada de Humahuaca]] * [[Quedlinburg]] * [[Quirigua]] * [[Quito]] * [[Quseir Amra]] * [[Qutb Minar]] === '''<u>R</u>''' === * [[Rachid Chouhal]] * [[Raħal Storiku ta' St. George u l-Fortifikazzjonijiet Relatati, Bermuda]] * [[Rammelsberg]] * [[Ramses II]] * [[Rani-ki-Vav]] * [[Ras'ken' Ozks]] * [[Ravenna]] * [[Ravesa Lleshi]] * [[Red Bay]] * [[Regensburg]] * [[Reġjun Naturali, Kulturali u Storiku ta’ Kotor]] * [[Reġjun tal-Estrazzjoni tal-Minerali ta' Erzgebirge/Krušnohoří]] * [[Reġjun tal-Inbid ta' Tokaj]] *[[Reichenau]] *[[Relattività (Maurits Cornelis Escher)]] *[[Rembrandt]] *[[Renata Scotto]] *[[Renju ta' Mapungubwe]] *[[Renju tal-Ġonna ta' Dessau-Wörlitz]] *[[Repubblika Sovjetika ta’ Don|Repubblika Sovjetika ta' Don]] *[[Residenza ta' Würzburg]] *[[Residenza tal-Metropolitani ta' Bukovina u tad-Dalmazja]] *[[Residenzi tal-Familja Savoia]] *[[Residenzi tal-Moderniżmu f'Berlin]] *[[Rewwixta tal-Qassisin]] *[[Riga]] *[[Risco Caído]] *[[Riversleigh]] *[[Riżerva Ekoloġika ta' Mistaken Point]] *[[Riżerva Forestali ta' Sinharaja]] *[[Riżerva Naturali Stretta tal-Muntanja ta' Nimba]] *[[Riżerva Naturali Stretta tat-Tsingy ta' Bemaraha]] *[[Riżerva Naturali ta' Bashkiriya]] *[[Riżerva Naturali ta’ Kaniv]] *[[Riżerva Naturali ta' Nahal Me'arot]] *[[Riżerva Naturali ta' Okapi]] *[[Riżerva Naturali ta' Selous]] *[[Riżerva Naturali ta' Srebarna]] *[[Riżerva Naturali ta' Tigrovaya Balka]] *[[Riżerva Naturali ta’ Yulen]] *[[Riżerva Naturali tal-Flora fil-Ġibs]] *[[Riżerva Naturali tas-Suriname Ċentrali]] *[[Riżerva ta' Bijosfera ta' El Pinacate u Gran Desierto de Altar]] *[[Riżerva ta' Bijosfera ta' Río Plátano]] *[[Riżerva tal-Bijosfera ta' Tehuacán-Cuicatlán]] *[[Riżerva tal-Bijosfera tal-Baħar l-Iswed]] *[[Riżerva tal-Bijosfera tal-Friefet Monarki]] *[[Riżerva tal-Bijosfera Transkonfinali Ohrid-Prespa]] *[[Riżerva tal-Fawna ta' Dja]] *[[Riżervi Naturali ta' Air u ta' Ténéré]] *[[Riżervi tal-Foresti Atlantiċi tal-Kosta tal-Iskoperti]] *[[Riżervi tal-Foresti Atlantiċi tax-Xlokk]] *[[Riżervi tal-Katina Muntanjuża ta' Talamanca-La Amistad]] *[[Robert Fico]] *[[Robert Wilhelm Bunsen]] *[[Roberto Burle Marx]] *[[Rodi (belt)]] * [[Roi Mata]] * [[Roșia Montană]] * [[Ronald Searle]] * [[Røros]] * [[Rotta tal-Inċens – Bliet tad-Deżert f'Negev]] * [[Rotta Wixárika tas-Siti Sagri lejn Wirikuta]] * [[Rotot ta’ Santiago de Compostela fi Franza]] * [[Royal Exhibition Building]] * [[Róža Domašcyna]] *[[Rudolf Diesel]] *[[Ruggiero Leoncavallo]] === '''<u>S</u>''' === * [[Sabratha]] * [[Saeva Dupka]] * [[Safranbolu]] * [[Saint-Émilion]] * [[Sajjied]] *[[Sala taċ-Ċentenarju]] *[[Salamanca]] *[[Salib ta' Santa Ewfrosina]] *[[Salini Rjali ta' Arc-et-Senans]] *[[Salme Kann]] *[[Saltaire]] *[[Salvatore Accardo]] *[[Salzburg]] *[[Samantha Cristoforetti]] *[[Samarkanda]] *[[Samarra]] *[[Sambor Prei Kuk]] *[[Sammallahdenmäki]] *[[Samuel Deguara]] *[[San Cristóbal de La Laguna]] *[[San Gimignano]] *[[San Lawrenz (Għawdex)]] *[[San Miguel de Allende]] *[[San Pietruburgu]] *[[Sana'a]] *[[Sanchi]] *[[Sandra Milo]] *[[Sandra Mondaini]] *[[Sandro Botticelli]] *[[Sangiran]] *[[Sansa, il-Monasteri Buddisti tal-Muntanji tal-Korea t'Isfel]] *[[Santa Cruz de Mompox]] *[[Santiago de Compostela]] *[[Santiago de Querétaro]] *[[Santiniketan]] *[[Santwarji tal-Għasafar tal-Passa tul il-Kosta tal-Baħar Isfar u l-Golf ta' Bohai]] *[[Santwarji tal-Pandas Ġganteski ta' Sichuan]] *[[Santwarji tan-Natura Selvaġġa ta' Thungyai-Huai Kha Khaeng]] *[[Santwarju Nazzjonali tal-Għasafar ta' Djoudj]] *[[Santwarju ta' Bom Jesus de Matosinhos]] *[[Santwarju ta' Bom Jesus do Monte]] *[[Santwarju ta' Itsukushima]] *[[Santwarju tal-Balieni ta' El Vizcaino]] *[[Santwarju ta' Mỹ Sơn]] *[[Santwarju tal-Fawna u tal-Flora ta' Malpelo]] *[[Santwarju tan-Natura Selvaġġa tal-Katina Muntanjuża ta' Hamiguitan]] *[[São Cristóvão]] *[[São Luís]] *[[Sarazm]] *[[Sardis]] * [[Saryarka]] * [[Sassi ta' Matera]] *[[Schokland]] *[[Seba’ Għeġubijiet Ġodda tad-Dinja]] *[[Sebastian Brant]] *[[Segovia]] *[[Seka Sablić]] *[[Sengħa]] *[[Seokguram]] *[[Seowon]] *[[Severo Ochoa]] *[[Sevil Shhaideh]] *[[Sewell]] *[[Sferi tal-Ġebel tal-Costa Rica]] *[[SGang Gwaay]] *[[Shahr-e Sukhteh]] *[[Shahrisabz]] *[[Shaken Aimanov]] *[[Shales ta' Maotianshan]] *[[Sheki]] *[[Shennongjia]] *[[Shibam]] *[[Shirakami-Sanchi]] *[[Shiretoko]] *[[Sian Ka'an]] *[[Šibenik]] *[[Sibila Petlevski]] *[[Sidney Webb]] *[[Siega Verde]] *[[Siena]] *[[Sighișoara]] *[[Sigiriya]] *[[Siġra tal-Ballut ta' Stelmužė]] *[[Siġra tal-ballut ta' Tamme-Lauri]] *[[Sikhote-Alin]] *[[Simon Kldiashvili]] *[[Sinagoga Antika (Erfurt)]] *[[Sinéad O'Connor]] *[[Sintra]] *[[Siracusa]] *[[Sistema Idrawlika Storika ta' Shushtar]] *[[Sistema tal-Ġestjoni tal-Ilma ta' Augsburg]] *[[Sistema tat-Toroq tal-Inka]] *[[Sit Agrikolu Bikri ta' Kuk]] *[[Sit arkeoloġiku ta' Al-Balid|Sit Arkeoloġiku ta' Al-Balid]] *[[Sit Arkeoloġiku ta' Atapuerca]] *[[Sit Arkeoloġiku ta’ Paphos]] *[[Sit Arkeoloġiku tal-Maħżen ta' Valongo]] *[[Sit Storiku Nazzjonali ta' San Juan]] *[[Sit Storiku Statali tat-Tumbati tal-Ħamrija ta' Cahokia]] * [[Sit ta' Wirt Dinji]] * [[Sit ta' Wirt Industrijali ta' Rjukan-Notodden]] *[[Sit tad-Dolmens ta' Antequera]] *[[Sit tar-Raġel ta' Peking f'Zhoukoudian]] *[[Siti tad-Dolmens ta' Gochang, Hwasun u Ganghwa]] *[[Siti Arkeoloġiċi ta' Bat, Al-Khutm u Al-Ayn]] *[[Siti Arkeoloġiċi ta' Tarraco]] *[[Siti Awstraljani tal-Fossili tal-Mammiferi]] *[[Siti Ewlenin tal-Estrazzjoni fil-Wallonja]] *[[Siti Funebri u Mfakar tal-Ewwel Gwerra Dinjija (il-Front tal-Punent)]] *[[Siti Kristjani Moħbija fir-Reġjun ta' Nagasaki]] *[[Siti Metallurġiċi Antiki tal-Burkina Faso]] *[[Siti Penitenzjarji Awstraljani]] *[[Siti preistoriċi bil-puntali madwar l-Alpi|Siti Preistoriċi bil-Puntali Madwar l-Alpi]] *[[Siti Preistoriċi ta' Jōmon fit-Tramuntana tal-Ġappun]] *[[Siti Sagri u Rotot ta' Pellegrinaġġ fil-Katina Muntanjuża ta' Kii]] *[[Siti tal-Fossili tal-Ominidi tal-Afrika t'Isfel]] *[[Siti tar-Rivoluzzjoni Industrijali Meiji tal-Ġappun]] *[[Siti tat-Tpittir fuq il-Blat ta' Kondoa]] *[[Siti tat-Tusi]] *[[Skarpan]] *[[Skellig Michael]] *[[Skogskyrkogården]] *[[Skojjattlu tal-art ta' Tian Shan]] *[[Skola Superjuri tal-Mekkanika tal-Armata]] *[[Skoll il-Kbir tal-Qroll]] *[[Skoll tal-Qroll ta' New Caledonia]] *[[Skoll tal-Qroll tal-Belize]] *[[Skorba]] *[[Skrivan]] *[[Slavko Brezoski]] *[[Socotra]] *[[Soltaniyeh]] *[[Songo Mnara]] *[[Sophia Loren]] *[[Sophie Germain]] *[[Sophie Liebknecht]] *[[Söyembikä]] *[[Speicherstadt]] *[[Spinalonga]] *[[Sputnik 5]] *[[Stari Ras]] *[[Statwa]] *[[Statwa ta' Roland ta' Bremen]] *[[Statwa tal-Libertà]] *[[Stazzjon ta' Chhatrapati Shivaji]] *[[Stazzjon tar-Radju ta' Grimeton]] *[[Stećak]] *[[Stepan Erzya]] *[[Stevns Klint]] *[[Stonehenge]] *[[Stone Town]] *[[Strett ta' Hormuz]] *[[Su Nuraxi]] *[[Subak]] *[[Sulaiman-Too]] *[[Sundarbans]] *[[Suq Ċentrali ta' Ljubljana]] *[[Surtsey]] *[[Susa]] *[[Svaneti]] *[[Svetlana Antonovska]] *[[Sviyazhsk]] === '''<u>T</u>''' === * [[Ta' Bakkja]] * [[Ta' Ħaġrat]] * [[Ta' Kandja]] *[[Tabib]] *[[Tadrart Acacus]] *[[Taħdit]] *[[Taishan]] *[[Taj Mahal]] *[[Takalik Abaj]] *[[Takht-e Soleyman]] *[[Takht-i-Bahi]] *[[Takkanot Shum]] *[[Taksim]] *[[Tallinn]] *[[Tamgaly]] *[[Tanġier]] *[[Taos Pueblo]] *[[Taputapuātea]] *[[Tarraco]] *[[Tarzna Navali ta' Antigua u s-Siti Arkeoloġiċi Relatati]] *[[Tassili n'Ajjer]] *[[Taxila]] *[[Tchogha Zanbil]] *[[Te Wahipounamu]] *[[Teatru Akkademiku Reġjonali ta' Donetsk]] *[[Teatru Antik ta’ Epidaurus|Teatru Antik ta' Epidaurus]] *[[Teatru Rjal]] *[[Teatru Ruman ta' Orange]] *[[Teatru tal-Opri Margravjali]] *[[Teatru tal-Opri ta' Sydney]] *[[Tebe (Eġittu)]] *[[Tekniku]] *[[Telč]] *[[Tempji Ħajjin Kbar taċ-Ċola]] * [[Tempji Megalitiċi ta’ Malta u Għawdex|Tempji Megalitiċi ta' Malta u Għawdex]] * [[Tempji ta' Ħal Tarxien]] *[[Tempju ta' Apollo Epikurju f’Bassae|Tempju ta' Apollo Epikurju f'Bassae]] *[[Tempju ta' Asklepju ta' Epidaurus]] *[[Tempju ta' Haeinsa]] *[[Tempju ta' Kakatiya Rudreshwara]] *[[Tempju ta' Mahabodhi]] *[[Tempju ta' Preah Vihear]] *[[Tempju tal-Ġenna]] *[[Tempju tal-Għar ta' Dambulla]] *[[Tempju tax-Xemx ta' Konarak]] *[[Tempju u Ċimiterju ta' Konfuċju u l-Villa tal-Familja Kong f'Qufu]] *[[Teotihuacan]] *[[Tequila (Belt)]] * [[Terminoloġija]] * [[Tetiana Ostashchenko]] * [[Tétouan]] *[[Teżawru]] *[[Theobald Boehm]] *[[Theodore Géricault]] *[[Thimlich Ohinga]] *[[Tholos ta' El Romeral]] *[[Thomas à Kempis]] *[[Tian Shan]] * [[Tieqa tad-Dwejra]] * [[Tieqa ta' Wied il-Mielaħ]] * [[Tikal]] * [[Timbuktu]] * [[Timgad]] * [[Tina Turner]] * [[Tinetto]] * [[Tino]] * [[Tinqix fuq il-Blat f'Alta]] *[[Tinqix fuq il-Blat f'Tanum]] *[[Tinqix fuq il-Blat fir-Reġjun ta' Ha'il]] *[[Tinqix fuq il-Blat ta' Dazu]] *[[Tinqix ta' Bisotun]] *[[Tipasa]] *[[Tiryns]] *[[Tiwanaku]] *[[Tiya]] *[[Tlacotalpan]] *[[TNMK]] *[[Tobias Michael Carel Asser]] *[[Toledo]] *[[Tomaso Antonio Vitali]] *[[Tomiri]] *[[Toroq tal-Ħarir: il-Kuritur ta' Zarafshan-Karakum]] *[[Toroq tal-Ħarir: in-Network ta' Rotot tal-Kuritur ta' Chang'an-Tianshan]] * [[Torri Mmejjel ta' Pisa]] * [[Torri ta' Belém]] *[[Torri ta' Erkole]] *[[Torri ta' Londra]] *[[Torri tax-Xebba (Baku)]] *[[Torrijiet residenzjali tas-Svan|Torrijiet Residenzjali tas-Svan]] *[[Toruń]] *[[Tpittir fuq il-Blat ta' Sierra de San Francisco]] *[[Tpittir fuq il-Blat tal-Baċir Mediterran Iberiku]] *[[Tpittir fuq il-Blat tal-Għar ta' Shulgan-Tash]] *[[Trattat ta' Kaunas]] *[[Třebíč]] *[[Trinidad, Kuba]] *[[Trogir]] *[[Trojja]] *[[Tropiċi Mistagħdra ta' Queensland]] *[[Tserkva ta' Santa Marija, Owczary]] *[[Tserkva ta' Santa Marija Omm Alla, Chotyniec]] *[[Tserkva tal-Injam tal-Karpazji fil-Polonja u fl-Ukrajna]] *[[Tsodilo]] *[[Tubeteika]] *[[Tulou ta' Fujian|''Tulou'' ta' Fujian]] *[[Tumbati Ċerimonjali tal-Ħamrija ta' Hopewell]] *[[Tumbati Funebri ta' Dilmun]] *[[Tumbati Funebri ta' Gaya]] *[[Tumbati Monumentali tal-Ħamrija ta' Poverty Point]] *[[Turan]] *[[Tutankhamun]] *[[Twyfelfontein]] *[[Tyre]] === '''<u>U</u>''' === * [[Úbeda]] * [[Ugo Foscolo]] *[[Uluru]] *[[Um er-Rasas]] *[[Umm Al-Jimāl]] *[[UNESCO]] *[[Università Iżlamika Russa]] *[[Università Nazzjonali Awtonoma tal-Messiku]] *[[Università ta' Al-Qarawiġin|Università ta' Al-Qarawijin]] *[[Università ta' Coimbra]] *[[Unjoni Sovjetika]] *[[Urbino]] *[['Uruq Bani Mu'arid]] *[[Uxmal]] === '''<u>V</u>''' === * [[Val d'Orcia]] *[[Val di Noto]] *[[Valentyna Radzymovska]] *[[Valeria Bruni Tedeschi]] *[[Vallée de Mai]] *[[Vasco da Gama]] *[[Vat Phou]] *[[Velimir Khlebnikov]] *[[Venera 7]] *[[Verona]] *[[Via Appia]] *[[Victoria Amelina]] *[[Vigan]] *[[Vincent van Gogh]] *[[Vilel u Ġonna tal-Familja Medici]] *[[Villa d'Este]] *[[Villa Romana del Casale]] *[[Villa ta' Adrijanu]] *[[Villa Tugendhat]] *[[Villaġġi Antiki tat-Tramuntana tas-Sirja]] *[[Villaġġi bil-Knejjes Iffortifikati f'Transilvanja]] *[[Villaġġi Storiċi ta' Shirakawa-gō u Gokayama]] *[[Vilnius]] *[[Visby]] *[[Vitaliy Kim]] *[[Vito Volterra]] *[[Vittorio De Sica]] *[[Vjenna]] *[[Vladimir Ashkenazy]] *[[Vlkolínec]] *[[Volodymyr Zelenskyy]] *[[Volubilis]] *[[Võros]] *[[Vulkan tat-Tajn ta’ Lökbatan]] *[[Vulkani ta' Kamchatka]] === '''<u>W</u>''' === * [[Wachau]] * [[Wadi Al-Hitan]] *[[Wadi Rum]] *[[Wales]] *[[Weimar Klassika]] *[[Werrej]] *[[Wied Superjuri tar-Renu Nofsani]] *[[Wied t'Isfel tal-Awash]] *[[Wied ta' Kathmandu]] *[[Wied ta' Loire]] *[[Wied ta' Madriu-Perafita-Claror]] *[[Wied ta' M'zab]] *[[Wied ta' Qadisha]] *[[Wied ta' Viñales]] *[[Wied tal-Fondoq il-Kbir]] *[[Wied tat-Tempji]] *[[Wilhelm Grimm]] *[[Wilhelm Röntgen]] *[[Willem de Sitter]] *[[Willemstad]] *[[William Boeing]] *[[Wirt Arkeoloġiku tal-Wied ta' Lenggong]] *[[Wirt tal-Foresti Tropikali ta' Sumatra]] *[[Wismar]] *[[Władysław Horodecki]] *[[Wolfgang Paul]] === '''<u>X</u>''' === * [[Xanadu]] * [[Xanthos]] * [[Xatt it-Tiben]] *[[Xeff]] *[[Xidi]] *[[Xmara Omo]] *[[Xochicalco]] *[[Xogħlijiet ta' Jože Plečnik f'Ljubljana – Disinn Urban Iċċentrat fuq il-Bniedem]] *[[Xogħol Arkitettoniku ta' Le Corbusier]] *[[Xjenza spazjali]] *[[Xtatol]] === '''<u>Y</u>''' === * [[Yagul]] * [[Yakushima]] * [[Yana Zinkevych]] * [[Yangdong]] * [[Yarmak]] * [[Yaroslavl]] * [[Yazd]] * [[Yeni-Kale]] * [[Yin Xu]] * [[Yllka Mujo]] * [[Yogyakarta]] *[[Yuliya Gushchina]] *[[Yuri Lysianskyi]] === '''<u>Ż</u>''' === * [[Żapoteki]] * [[Żiemel Abjad ta' Osmington]] * [[Żona Kulturali ta' Ḥimā]] *[[Żona l-Kbira tal-Muntanji Blu]] *[[Żona Naturali Selvaġġa tat-Tażmanja]] *[[Żona Protetta ta' Jungfrau-Aletsch]] *[[Żona Protetta ta' Pliva, Janj u r-Riżerva ta' Janjske Otoke]] *[[Żona Protetta tal-Gżejjer Phoenix]] *[[Żona ta' Interess Xeniku u Storiku ta' Huanglong]] *[[Żona ta' Interess Xeniku u Storiku tal-Wied ta' Jiuzhaigou]] *[[Żona ta' Interess Xeniku u Storiku ta' Wulingyuan]] *[[Żona ta' Konservazzjoni ta' Guanacaste]] *[[Żona ta' Konservazzjoni ta' Ngorongoro]] *[[Żona ta' Konservazzjoni ta' Pantanal]] *[[Żona tat-Tpittir fuq il-Blat ta' Chongoni]] *[[Żoni Protetti tar-Reġjun tal-Fjuri tal-Kap]] *[[Żoni Protetti tat-Tliet Xmajjar Paralleli ta' Yunnan]] *[[Żoni Storiċi ta' Baekje]] *[[Żoni Storiċi ta' Gyeongju]] *[[Żooloġija]] === '''<u>Z</u>''' === * [[Zabid]] * [[Zacatecas (belt)]] * [[Zagori]] * [[Zamość]] * [[Žatec]] * [[Žehra]] * [[Ziba Ganiyeva]] * [[Zlata Kolarić-Kišur]] *[[Zofia Zamenhof]] *[[Zollverein]] *[[Zond 5]] *[[Zsuzsanna Lorántffy]] drefgdn8idvgskukuqsgdefqi58rk6c 0 26404 329360 299381 2026-04-15T22:12:03Z InternetArchiveBot 18288 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 329360 wikitext text/x-wiki [[Stampa:Malte, Gozo, port de Mgarr & ferrys & Comino.jpg|thumb|300px|Il-port tal-Imġarr]] '''L-Imġarr''' huwa belt u port fix-Xlokk ta’ [[Għawdex]], [[Malta]]. == Storja == [[Stampa:Prelucrare 3D pentru Mgarr, GOZO.jpg|thumb|300px|right|Mappa tal-postijiet qrib l-Imġarr]] Il-belt tal-Imġarr kibret madwar il-port baxx bl-istess isem. Is-servizzi tal-laneċ lejn Malta ilhom joperaw mill-1241, u s-sajd kien diġà stabbilit. Filwaqt li ż-żona madwar il-port ġiet żviluppata matul is-sekli ta' wara, kien hemm ftit żvilupp tal-port innifsu sal-1841, meta nbena breakwater biex jipprovdi iktar kenn lill-port. Dan il-breakwater ġie msaħħaħ u estiż diversi drabi sal-1906. Breakwater ikbar inbena bejn l-1929 u l-1935, u tnejn oħra fl-1969; mat-tlestija ta' dawn tal-aħħar, iż-żona tal-port ġiet estiża għal 121,400 metru kwadru.<ref name=History>[https://archive.is/20130124074026/http://www.ghajnsielem.com/places/mgarr.html ]</ref> It-terminal tal-vapur inbena mill-ġdid bi spiża ta’ €9.3 miljun fil-bidu tas-seklu 21. Ix-xogħol beda fl-2001 u ħa seba' snin, bil-ftuħ tat-terminal fi Frar 2008. Il-port issa għandu faċilitajiet għal madwar 600 passiġġier u 200 karozza.<ref>{{cite web|url=http://www.maltamedia.com/artman2/publish/local/article_5125.shtml |titlu=New Gozo ferry terminal inaugurated at Mgarr |pubblikatur=Maltamedia.com}}</ref> Id-disinn tal-port il-ġdid inbidel matul il-proċess tal-kostruzzjoni biex jitnaqqas l-impatt viżiv tiegħu fuq il-pajsaġġ tal-madwar.<ref>{{cite web |url=http://www.maltamedia.com/cgi-bin/artman/exec/view.cgi?archive=13&num=6014 |titlu=MEPA approves Mgarr terminal development |pubblikatur=Maltamedia.com |data-aċċess=2021-05-15 |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20120314025127/http://www.maltamedia.com/cgi-bin/artman/exec/view.cgi?archive=13&num=6014 |arkivju-data=2012-03-14 |url-status=dead }}</ref> == Ekonomija u faċilitajiet == L-Imġarr huwa l-akbar raħal tas-sajjieda f’Għawdex. Minbarra t-terminal tal-laneċ, fil-belt hemm ukoll yacht marina. L-Imġarr jidher mill-[[Forti Chambray]], mibni fl-1749 mill-[[Ordni_Militari_Sovran_ta'_Malta|Kavallieri ta’ San Ġwann]].<ref>{{cite web |awtur=Christopher Simpson |url=http://www.maltassist.co.uk/mgarr.htm |titlu=Welcome to Mgarr, Gozo |pubblikatur=Maltassist.co.uk |data-aċċess=2021-05-15 |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20070224004403/http://www.maltassist.co.uk/mgarr.htm |arkivju-data=2007-02-24 |url-status=dead }}</ref> F'Mejju 2010, tħabbar li l-marina kienet se tiġi privatizzata. L-operazzjoni ġiet trasferita lill-Harbour Management Company Limited, li beħsiebha timmodernizza l-marina.<ref>{{cite web|url=http://gozonews.com/13514/privatisation-agreement-signed-for-gozos-mgarr-marina/ |titlu=Gozo News.Com |pubblikatur=Gozonews.com}}</ref> Il-bar Gleneagles, li jinsab ħdejn il-moll oriġinali fil-port, inbena bħala kabina għall-passiġġieri tal-laneċ fl-1732 u għandu saqaf b'inklinazzjoni waħda.<ref name=History /> == Trasport == L-Imġarr huwa kkollegat bis-servizzi tal-laneċ maċ-[[Ċirkewwa]], Malta u mal-gżira ta’ [[Kemmuna]].<ref>{{cite web |url=http://www.gozochannel.com/timetable.asp?w=1 |titlu=Services, terms and schemes |pubblikatur=Gozochannel.com |data-aċċess=2021-05-15 |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20141105050546/http://gozochannel.com/timetable.asp?w=1 |arkivju-data=2014-11-05 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://cominohotel.com/page.asp?p=18671 |titlu=Malta - Getting Here |pubblikatur=Cominohotel.com |data-aċċess=2021-05-15 |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20150923154150/http://www.cominohotel.com/page.asp?p=18671 |arkivju-data=2015-09-23 |url-status=dead }}</ref> Xarabankijiet imorru lejn ir-[[Rabat]] u [[Marsalforn]].<ref>[[https://web.archive.org/web/20100820132150/http://www.gozo.gov.mt/pages.aspx?page=896]]</ref> == Referenzi == [[Kategorija:Bliet ta' Malta]] [[Kategorija:Għawdex]] [[Kategorija:Portijiet ta' Malta]] so58vggw22ag1z4sxgni403kneiuty8 0 33782 329359 327547 2026-04-15T21:43:07Z InternetArchiveBot 18288 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 329359 wikitext text/x-wiki '''''Minecraft''''' hija logħba tal-vidjo tat-tip avventura. kaxxa tar-ramel » żviluppat mill- [[Żvezja|Iżvediż]] Markus Persson, magħruf ukoll bħala Notch, imbagħad mill-kumpanija Mojang Studios . Huwa univers magħmul minn voxels u ġġenerat b'mod proċedurali, li jintegra sistema ta' crafting iffukata fuq il-ġbir u mbagħad it-trasformazzjoni ta' riżorsi naturali ( mineraloġiċi, fossili, [[Annimal|annimali]] u pjanti ). Oriġinarjament iddisinjat bħala logħba tal-browser, ''Minecraft'' eventwalment ġie żviluppat għal kompjuters ( [[Microsoft Windows|Windows]], Mac u Linux ) bl-użu tat-teknoloġija Java, u mbagħad għal telefowns ċellulari fil-verżjoni ''{{Lang|en|Minecraft Bedrock Edition}}'' tiegħu ( Android, iOS u Windows Phone, verżjoni li aktar tard ġiet estiża għal pjattaformi oħra). Verżjonijiet tal-console huma wkoll disponibbli. Xbox 360 fl-2012, PlayStation 3 fl-2013, PlayStation 4 u Xbox One fl-2014, Wii U fl-2015, Nintendo Switch u New Nintendo 3DS fl-2017, u fl-aħħar PlayStation 5 fl-2024. Il-logħba, disponibbli f'139 {{Nowrap|139 langues}} u li toffri diversi modi ta' logħob, tibbenefika minn bosta varjazzjonijiet fiżiċi u virtwali: adattament ta' film, serje spin-off, logħob Lego, rumanzi, logħob tar-rwoli , eċċ. Barra minn hekk, {{Interlanguage link|Minecon (évènement)}}, avveniment iċċentrat fuq il-logħob, ilu jsir mill-2010. B'tkabbir kostanti u konsistenti fil-bejgħ minn mindu ħareġ, Minecraft hija l-ewwel logħba tal-vidjo li laħqet it-300 miljun kopja mibjugħa fuq il-pjattaformi kollha sa Ottubru 2023, u b'hekk issaħħaħ l-istatus tagħha bħala l-logħba tal-vidjo l-aktar mibjugħa ta' kull żmien, li kisbet fl-2016. == Qafas == ''Minecraft'' idaħħal lill-plejer f'dinja maħluqa b'mod proċedurali, magħmula minn voxels li jirrappreżentaw materjali differenti ( art, ġebel, ilma, [[ħadid]], faħam , eċċ. ). Id-dinja hija magħmula minn diversi strutturi ( siġar, għerien, [[Muntanja|muntanji]], irħula , eċċ. ) u hija popolata minn annimali ( baqar, [[Nagħġa|nagħaġ]] , eċċ. ) kif ukoll mostri ( zombies, [[Brimba|brimb]], skeletri , eċċ. ). Il-plejer jista’ jimmodifika d-dinja tiegħu kif irid, jew għall-iskop ta’ sopravivenza jew għall-ħolqien. == Sistema tal-logħob == Il-plejer huwa rappreżentat f'forma umanojde żewġ blokki għolja u għandu psewdonimu mitlub meta tinxtara l-logħba. Id-dehra tiegħu (" ''ġilda'' » bl-Ingliż, jew « ġilda "), jistgħu jiġu personalizzati fuq il-websajt uffiċjali jew fil-logħba, iżda hemm dehriet awtomatiċi. Sal-2015 <ref>{{Ċita web|url=https://www.wired.co.uk/article/minecraft-alex-female-default-skin|titlu=Minecraft addresses gender gap with free 'Alex' update|awtur=Michael Rundle|data=2015-04-28|sit=[[Wired (magazine)|Wired]]|lingwa=en-GB|data-aċċess=2025-01-07}}.</ref>, kienet disponibbli biss id-dehra bl-isem ta' Steve, karattru maskili liebes jeans blu u ġakketta turkważ <ref name="level-1"/> . Fl-2015, ġie introdott Alex, liebes jeans kannella, sweater aħdar u xagħar aħmar twil, u b'hekk offra alternattiva femminili . Fi{{Data|octobre 2022}}, seba’ dehriet ġodda huma mħabbra għal inklużività aħjar ta’ komunitajiet differenti <ref>{{Ċita web|url=https://www.minecraft.net/en-us/article/minecraft-live-2022-the-recap|titlu=Minecraft Live 2022 The Recap|awtur=Sofia Dankis|data=2022-10-15|sit=Minecraft|lingwa=en-US|data-aċċess=2025-01-07}}.</ref> . Il-veduta awtomatika tal-plejer hija l-ewwel persuna, li l-plejer jista' jaqleb għat -tielet persuna (wara jew quddiem) fi kwalunkwe ħin. <ref>{{Ċita web|url=http://www.eurogamer.net/articles/2011-11-23-minecraft-1-0-launch-patch-notes|titlu=Minecraft 1.0 launch patch notes|awtur=Robert Purchese|data=2012-01-12|sit=[[Eurogamer]]|lingwa=en|data-aċċess=2025-01-07}}.</ref> Għandhom bar tas-saħħa ta' għoxrin punt tas-saħħa u bar tal-ikel. <ref>{{Ċita web|url=https://www.millenium.org/guide/53831.html?page=2|titlu=Minecraft : Le guide pour débuter|awtur=Tyler|data=2011-12-07|sit=[[MGG (site web)|MGG]]|data-aċċess=2025-01-07}}.</ref> Jekk il-bar tas-saħħa tagħhom jilħaq 0, il-plejer imut, u jitfa' l-oġġetti tiegħu u xi esperjenza, u jerġa' jidher fl-ewwel punt ta' tfawriment tiegħu fid-dinja jew ħdejn l-aħħar sodda li raqad fiha. Jistgħu wkoll jidhru fil-post tal-ankra tat-tfawriment tagħhom fid-dinja Nether, fejn l-irqad f'sodda jikkawża li din tisplodi, u toqtol lill-plejer. Il-plejer, li juża l-leminija awtomatikament, jista' juża ż-żewġ idejn, iżda l-id preferuta biss tista' twettaq azzjonijiet bħal ġlied, tkissir, jew tqegħid ta' blokki. Għandu inventarju ta' 27 kaxxa, li kull waħda minnhom tista' tinkludi sa 64 oġġett tal-istess tip (il-''stack''), kif ukoll bar ta' aċċess rapidu ta' disa' kaxxi (l-inventarju rapidu), flimkien ma' kaxxa għat-tieni id. Fl-inventarju tiegħu, jista' joħloq oġġetti billi juża grilja ta' ħolqien ta' tnejn b'tnejn (li ma tippermettilux joħloq l-oġġetti kollha) jew jilbes armatura. Għalkemm il-logħba qatt ma tispiċċa fil-fatt, għandha tmiem uffiċjali. : huwa djalogu twil bejn żewġ karattri, imsejjaħ " Poeżija ta' Ender ", li tintwera meta l-plejer jieħu l-portal tar-ritorn wara li joqtol {{'}} ''{{Lang|en|Ender Dragon}}'', boxxla li tgħix fid- {{'}} ''{{Lang|en|End}}'' . Wara din ix-xena, il-plejer jerġa' jidher fuq il-wiċċ u jista' jkompli jilgħab normalment.{{Bżonn refererenza|Il est également possible de {{Citation|terminer}} ''{{Langue|en|Minecraft}}'' en collectant tous les trophées ou en rassemblant un exemplaire de chaque matière ou chaque objet du jeu récupérable|date=janvier 2025}} <span class="need_ref" style="cursor:help;" title="Ce passage nécessite une référence (demandé le janvier 2025).">Huwa wkoll possibbli li <span class="citation">" biex tintemm »</span> ''<span lang="en" class="lang-en">Minecraft</span>'' billi tiġbor it-trofej kollha jew tiġbor wieħed minn kull materjal jew oġġett fil-logħba li jista' jinġabar</span> <sup class="need_ref_tag" style="padding-left:2px;">[[wikipedija:Bżonn referenza|&#x5B; ref.&nbsp;neċessarju &#x5D;]]</sup> . [[Catégorie:Article à référence nécessaire]] === Dinja === Prinċipju fundamentali ta' ''Minecraft'' huwa l-ġenerazzjoni tad-dinja proċedurali. : kull mappa hija ġġenerata b'mod każwali hekk kif il-plejer jimxi 'l quddiem, skont żerriegħa tad-dinja <ref name="20minutes-lego"/> , <ref>{{Ċita web|url=https://www.minecraft-france.fr/seed-graine-de-generation-de-monde/|titlu=La graine de génération de monde, ou seed|awtur=Happlay|data=2016-08-07|sit=Minecraft-France|data-aċċess=2025-01-07}}.</ref> . Id-dinja hija ġġenerata b'mod konsistenti billi hija magħmula minn diversi pajsaġġi msejħa [[Bijoma|bijomi]] ( foresta, pjanura, deżert, ġungla, tundra, taiga, paludi, savanna , eċċ. ) <ref>{{Ċita harvard bla parenteżi|Milton|Soares|Maron|2014}}.</ref> . Mappa tista’ ssir kbira ħafna matul il-ġenerazzjoni tagħha, sa massimu ta’ {{Nowrap|60 millions}} blokka fuq kwadru, jew seba’ darbiet l-erja tal-wiċċ tad [[Id-Dinja|-Dinja]] . Id-dinja hija magħmula minn saffi ta’ blokki, li jvarjaw mis-saff -64 sa 320 <ref name="jeuxvideocom-generation">{{Ċita web|url=https://www.jeuxvideo.com/wikis-soluce-astuces/1454459/la-nouvelle-generation-de-monde.htm|titlu=La nouvelle génération de monde|data=2021-09-03|sit=[[Jeuxvideo.com]]|data-aċċess=2025-01-07}}.</ref> . Taħt l-aħħar saff, magħmul minn materjal li ma jinkisirx fil-modalità ta’ sopravivenza, hemm biss vojt . : jekk il-plejer jaqa' fih, dan iwassal biex imut. Id-dinja prinċipali hija magħmula minn wiċċ, skont kull bijoma, u żoni taħt l-art, aktar jew inqas mimlija bil-ġebel, fejn minerali, għerien jew kaverni jiġu ġġenerati b'mod każwali. Strutturi bħal irħula, dungeons, tempji akkwatiċi jew saħansitra bliet antiki jidhru b'mod każwali fuq il-mappa, fuq il-wiċċ jew taħt l-art. Kull dinja fiha wkoll żewġ dimensjonijiet oħra, in- ''{{Lang|en}}'' u {{'}} ''{{Lang|en}}'' . In ''{{Lang|en|Nether}}'' hija dimensjoni magħluqa li tixbaħ [[Infern|l-infern]], mingħajr lejl jew nhar, aċċessibbli permezz ta' portal li l-plejer irid joħloq jew isib fid-dinja. Hija magħmula prinċipalment minn [[lava]] u popolata minn mostri uniċi. Peress li d-distanzi mhumiex ugwali bejn id-dinja prinċipali u n- ''Nether'', dan tal-aħħar jintuża wkoll mill-plejers biex jaqsmu distanzi twal aktar malajr <ref>{{Ċita web|url=http://www.pcgamer.com/a-clearer-look-at-minecrafts-new-hell-dimension/|titlu=A clearer look at Minecraft's new hell dimension|awtur=Tom Francis|data=2010-10-10|sit=[[PC Gamer]]|lingwa=en|data-aċċess=2025-01-07}}.</ref> . F'din id-dimensjoni, jistgħu jinstabu minerali speċifiċi (kwarz, netherite) kif ukoll strutturi partikolari. Fdalijiet tal-Bastjun ", " fdalijiet tal-Bastjuni ", fortizzi tan-nether). {{'}} ''{{Lang|en|End}}'' huwa dimensjoni oħra aċċessibbli biss permezz ta' portal (li jinsab fi struttura msejħa " ''fortizza'' ") deher mir-rilaxx uffiċjali tal-logħba <ref>{{Ċita web|url=http://gamerant.com/minecraft-19-prerelease-4-sieg-109543/|titlu=''Minecraft'' 1.9 Pre-release 4 Adds ‘The End’|data=2011-10-13|sit=Game Rant|lingwa=en-US|data-aċċess=2025-01-07}}.</ref>, magħmul minn gżira li ttir, imdawra bil-vojt, fejn hemm ''{{Lang|en|endermen}}'', pilastri tal-obsidjan u {{'}} ''{{Lang|en|Ender Dragon}}'', li għandek toqtol biex tispiċċa l-logħba. Id-dinja fiha madwar {{Nowrap|300 types}} tip ta’ blokki, li ħafna minnhom jirrappreżentaw materjali tal-bini jew elementi tax-xenarju u jkejlu 1  fuq kull naħa. Il-blokki jistgħu jkunu solidi jew mhux solidi (arja, torċi , eċċ. ), trasparenti (ħġieġ, silġ , eċċ. ), fluwidi (ilma, lava), u spiss jeħtieġu għodda partikolari biex jiġu rkuprati (pikka tal-injam jew akbar għall -ġebel, pikka tal-ħadid għad-djamanti, pikka tad-djamanti għall -ossidjana , eċċ. ) <ref>{{Ċita harvard bla parenteżi|Milton|Soares|Maron|2014}}.</ref> . Il-gravità ma taffettwax kważi l-blokki kollha, ħlief għall-fluwidi u ċerti materjali (ramel, żrar, bajda tad-dragun, inkwina). === Kreaturi === Ħafna kreaturi jgħixu fid-dinja tal-logħba. Huma msejħa " il-folol » mill-Ingliż « ''mobbli'' » li jindikaw entitajiet kapaċi jiċċaqalqu. Il-plejer jista' jinteraġixxi magħhom biex jiddefendi lilu nnifsu jew jikseb riżorsi. Hemm erba' tipi kreaturi passivi li qatt ma jattakkaw lill-plejer (baqar, ħnieżer, tiġieġ , eċċ. ) <ref>{{Ċita harvard bla parenteżi|Milton|Soares|Maron|2014}}.</ref> ; kreaturi newtrali li jattakkaw biss jekk jiġu provokati (Piglins zombifikati, ilpup, ''Endermen'', golems tal-ħadid (dawk iġġenerati b'mod naturali biss) , eċċ. ) ; kreaturi ostili li jattakkaw lill-plejer hekk kif jarawh jew jindunaw bil-preżenza tiegħu ( zombies, ''{{Lang|en|Creepers}}'', skeletri , eċċ. ) ; u kreaturi msejħa, li jistgħu jkunu wieħed minn tliet tipi, bħal golems tal-ħadid (newtrali) jew golems tas-silġ (passivi), li jistgħu jgħinu lill-plejer. Xi annimali jistgħu jiġu mmansati bl-użu ta' oġġetti, bħal għadam għall-ilpup jew ħut nej għall-qtates. Kull annimal li jista' jiġi mitmugħ jista' wkoll jirriproduċi bl-użu ta' dak l-ikel <ref>{{Ċita harvard bla parenteżi|Milton|Soares|Maron|2014}}.</ref> . Apparti Steve u Alex, l-ebda kreatura oħra mhija tal-ġeneru <ref name="level-1"/> . Mobs ostili, kif ukoll xi wħud newtrali, jidhru biss f'żoni b'dawl baxx : għerien, kaverni, postijiet imdawla ħażin, jew bil-lejl <ref name="Luminosité">{{Ċita harvard bla parenteżi|Milton|Soares|Maron|2014}}.</ref> . Dawn id-dehriet ma jseħħux f'diffikultà paċifika <ref name="Luminosité" /> . Xi kreaturi jidhru biss f'dimensjonijiet speċifiċi (piglins, ghast, wither skeleton, blaze jew saħansitra hoglins li jidhru biss fin-nether) jew b'kundizzjoni speċifika (id-dragun Ender jidher fl-aħħar darba biss b'mod naturali). Xi kreaturi saru ikoniċi ''Endermen'', mostri kbar suwed li jistgħu jitteleportaw, li jattakkaw lill-plejer biss jekk jipprovokawhom billi jħarsu f'għajnejhom jew jolqtuhom <ref>{{Ċita web|url=https://gamerant.com/enderman-minecraft-mob-riley-98062|titlu=Notch Adds Terrifying Enderman Mob in Upcoming ''Minecraft'' Update|data=2011-07-30|sit=Game Rant|lingwa=en|data-aċċess=2025-01-07}}.</ref>, ''Creepers'', simboli veri tal-logħba <ref>{{Ċita web|url=http://www.gameblog.fr/news/41199-anecdote-jeu-video-l-origine-des-creepers-de-minecraft|titlu=Anecdote jeu vidéo : l'origine des Creepers de ''Minecraft''|awtur=Antoine Verselder|data=2014-02-24|sit=[[Gameblog]]|data-aċċess=2025-01-07}}.</ref>, li jisplodu u jeqirdu diversi blokki fid-dinja. Il-plejer jista' jsib mostri oħra billi jesplora diversi bijomi, bħal Gwardjani fl-oċeani. ''Minecraft'' għandu wkoll żewġ « imgħallem » prinċipali u tnejn sekondarji oħra. L-ewwel boxxla prinċipali hija {{'}} ''{{Lang|en|Ender Dragon}}'', dragun li jgħix {{'}} ''End'' <ref>{{Ċita web|url=https://fr-minecraft.net/mob-63-ender-dragon.html|titlu=⛏️ FR-Minecraft Ender Dragon|sit=fr-minecraft.net|data-aċċess=2025-01-07}}.</ref> . It-tieni boxxla prinċipali hija l- ''{{Lang|en|Wither}}'', monster bi tliet irjus li jtir, li deher fl- aġġornament 1.4.2 tal-2012 <ref>{{Ċita web|url=http://www.gentside.com/minecraft/mise-a-jour-minecraft-1-4-2-une-evolution-majeure-pour-celebrer-halloween_art45899.html|titlu=Mise à jour ''Minecraft'' 1.4.2 : une évolution majeure pour célébrer Halloween|data=2012-10-26|sit=Gentside|data-aċċess=2025-01-07|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20160927045451/http://www.gentside.com/minecraft/mise-a-jour-minecraft-1-4-2-une-evolution-majeure-pour-celebrer-halloween_art45899.html|arkivju-data=2016-09-27|url-status=dead}}.</ref>, li l-plejer jista' jġiegħel jidher billi jpoġġih f'pożizzjoni partikolari tal- « ramel tal-erwieħ » u kranji ta' ''skeletri Wither'', miksuba billi toqtol dawn tal-aħħar, preżenti fid-dimensjoni ''Nether'' . Mal-mewt, jagħti bħala premju ''{{Lang|en|Nether star}}'' jew " Stilla tan-Nether ". L-ewwel boxxla sekondarja, li dehret fl-2014 fil- {{Nowrap|version 1.8}} ta' ''Minecraft'', hija {{'}} ''{{Lang|en|Elder Guardian}}'' jew " Eks Gwardjan "bil-Franċiż, li jgħix fit-tempji tal-oċean jew ''monument'' bl-Ingliż. Huwa jagħti mal-mewt tiegħu xi sponoż, merluzz nej u kristalli prismarini (blat akkwatiku rari). L-aħħar huwa l- ''{{Lang|en|Warden}}'', monstru li jgħix f' « belt antika » jinsab fl-aktar għerien baxxi tad-dinja. Dan il-mostru deher fl-aġġornament tal-2022 1.19.0.20 (verżjoni Bedrock, 1.19 fil-verżjoni Java) u jista' jikkawża ħsara kbira ħafna. Mal-mewt, iwaqqa' blokka msejħa " katalist tal-iskulk ", jista' jinkiseb ukoll b'għodda inkantata b'" mess tal-ħarir ". === Għodda, armi u armatura === Għal kull azzjoni, il-plejer jista' jew irid jgħammar lilu nnifsu b'għodda sabiex iwettaqha b'mod korrett jew biex iħaffef it-twettiq tagħha. pikka, mannara, pala, mgħażqa , eċċ. L-għodda hija magħmula minn minerali u materjali differenti, xi wħud b'varjazzjonijiet, li jagħtuhom aktar jew inqas durabilità u effettività. : rispettivament [[injam]], ġebla, ram, [[ħadid]], deheb, djamant u l- " Netherite ". Għodda oħra jistgħu jsiru biss b'riċetta waħda ( ''sengħa'' ) u jistgħu jwettqu azzjoni waħda ( virga tas-sajd biex taqbad il-ħut, lajter biex tixgħel portal) jew jipprovdu informazzjoni ( boxxla biex torjenta lilek innifsek, arloġġ biex tgħid il-ħin). Xabla tista' wkoll tinħadem biex tipprovdi attakki aktar qawwija waqt il-ġlied. Bħall-għodda ewlenin, tista' tkun magħmula minn materjali differenti, u dan jagħtiha saħħa u qawwa varjabbli. Il-plejer jista' wkoll jgħammar armatura (elmu, kurazza, leggings, u stivali) biex jiddefendi lilu nnifsu u jnaqqas il-qawwa tal-attakki tal-għadu. Għal darb'oħra, il-materjal użat joffri reżistenza varjabbli għall-ħsara. Fl-aħħar nett, il-plejer jista' jibni tarka li tista' twaqqaf kwalunkwe tip ta' attakk jekk ikun attiv (splużjonijiet, projettili, daqqiet, eċċ.) iżda ma tipproteġix kontra ħsara minn pozzjonijiet, waqgħat, jew nar. Din it-tarka teżisti biss f'forma waħda (taħlita ta' injam u ħadid) iżda tista' tiġi personalizzata b'banner. L-għodda, l-armi, u l-armatura kollha jistgħu jiġu inkantati b'tabella ta' inkantamenti, bi skambju għal punti ta' esperjenza li l-plejer jikseb billi jwettaq diversi azzjonijiet, bħat-tħaffir tal-faħam jew il-qtil ta' mostri. L-inkantamenti offruti huma każwali, iżda l-livell tagħhom jiddependi fuq l-ammont ta' esperjenza li jkollu l-plejer, in-numru ta' libreriji li jdawru l-mejda, kif ukoll il-materjal tal-għodda. Il-biċċa l-kbira tal-inkantamenti huma ristretti għal tip wieħed ta' għodda jew arma, iżda xi wħud jistgħu japplikaw għal kollha. Xi inkantamenti jistgħu jinstabu biss bħala kotba fi strutturi jew billi jiġu skambjati mar-raħħala. <ref>{{Ċita web|url=https://minecraft.fr/enchantement-minecraft/|titlu=Guide de l’enchantement dans ''Minecraft''|awtur=Clément Reynaud|data=2021-09-23|sit=Minecraft.fr|data-aċċess=2025-01-07}}.</ref> === Redstone === Fl-aħħarnett, ir-redstone — l-ekwivalenti tal-elettriku jippermettilek li tiddisinja ċirkwiti loġiċi u tagħmel id-dinja interattiva : għalhekk huwa possibbli li jiġu awtomatizzati sistemi, li jiġu manifatturati ġeneraturi jew saħansitra kalkolaturi funzjonali. Il-plejer jista' juża wkoll ċirkwiti redstone biex jawtomatizza ċerti kompiti, bħall -agrikoltura jew it-tnissil <ref name="20minutes-lego"/> . === Modi tal-Logħob === ==== Modalità Kreattiva ==== ==== Modalità ta' sopravivenza ==== Il-modalità tas-sopravivenza tgħaddas lill-plejer f'dinja kumplessa mimlija mostri li jidhru f'postijiet mudlama, jiġifieri bil-lejl, f'għerien, jew kullimkien fejn ma tantx ikun hemm dawl tajjeb. Din hija l-modalità ewlenija u dik awtomatika ta' ''Minecraft'' . Hemm erba' livelli ta' diffikultà: : paċifiku (il-plejer ma jitlifx ikel u l-ebda kreatura ostili ma tista' tidher), faċli, medju u diffiċli. Il-plejer irid jgħix u jkun kapaċi jiddefendi lilu nnifsu. Biex jagħmel dan, irid jibni għodda: pereżempju, jista’ jibni twavel u mbagħad stikek minn zkuk tal-injam; bi stikek u ġebel, jibni pikka jew xabla; u bi pikka, iħaffer il-faħam u l-ħadid. B’ċerti materjali bħall-ħadid, id-djamanti, jew il-ġilda, il-plejer jista’ jiġbor armatura biex jirreżisti l-mostri. Huwa wkoll neċessarju li jikkaċċja l-annimali jew jikkultiva l-qamħ, il-patata, jew il-karrotti sabiex jikseb l-ikel. ==== Modalità Hardcore ==== Modalità {{Lang|en|''Hardcore''}} (“ Estrem ") hija modalità tal-logħob simili għall-modalità tas-sopravivenza, iżda fejn il-plejer għandu ħajja waħda biss u d-diffikultà hija msakkra fil-livell massimu (" diffiċli "). Jekk il-plejer imut, ma jistax jiġi rxoxtat u d-dinja titħassar b'mod permanenti <ref>{{Ċita web|url=http://www.pcgamer.com/minecraft-hardcore-mode-teased-when-you-die-the-world-dies-with-you/|titlu=Minecraft hardcore mode teased. When you die, the world dies with you|awtur=Tom Senior|data=2011-09-23|sit=[[PC Gamer]]|lingwa=en|data-aċċess=2025-01-08}}.</ref> . F'din il-modalità, id-dehra tal-qlub fuq il-life bar hija differenti. Għandhom żewġ għajnejn, u dan jagħtihom dehra dijabolika. Fi tmiem il-logħba, jintwera l-punteġġ tal-plejer, li jikkorrispondi għall-esperjenza totali miksuba matul il-logħba. Billi tidher mill-verżjoni finali tal-logħba (1.0), probabbilment hija ispirata minn sensiela ta' artikli fuq is-sit PC Gamer <ref>{{Ċita web|url=http://www.destructoid.com/notch-briefly-talks-hardcore-mode-for-minecraft-188293.phtml|titlu=Notch briefly talks Hardcore mode for ''Minecraft''|awtur=Jordan Devore|data=2010-11-22|sit=[[Destructoid]]|lingwa=en|data-aċċess=2025-01-08}}.</ref>, fejn l-awtur stabbilixxa r-regola għalih innifsu li jħassar id-dinja tiegħu mal-ewwel mewt tal-karattru, filwaqt li jmur kemm jista' jkun 'il bogħod <ref>{{Ċita web|url=http://www.pcgamer.com/the-minecraft-experiment-day-1-chasing-waterfalls/|titlu=The ''Minecraft'' Experiment, day 1: Chasing Waterfalls|awtur=Tom Francis|data=2010-11-20|sit=[[PC Gamer]]|lingwa=en|data-aċċess=2025-01-08}}.</ref> . ==== Modalità Avventura ==== Modalità Avventura, li dehret fil-verżjoni tal-iżvilupp 12w22a (1.3.1) ta'{{Data|mai 2012}}, hija modalità tal-logħob simili għall-modalità tas-sopravivenza, fejn huwa impossibbli awtomatikament li tpoġġi jew teqred blokki <ref>{{Ċita web|url=https://minecraft.fr/snapshot-12w22a/|titlu=Snapshot 12w22a|awtur=Hapistorique|data=2012-05-31|sit=Minecraft.fr|data-aċċess=2025-01-08}}.</ref> . Biex jgħix, għalhekk irid jinnegozja mar-raħħala billi juża żmeraldi bħala munita u jieħu dak li jkun hemm fis-sniedaq tal-ħabs taħt l-art, minjieri abbandunati u forġi. Bejn {{Nowrap|versions 1.4.2}} u 1.8 ({{Data|octobre 2012}} għandu{{Data|septembre 2014}} ), il-plejer jista' juża għodda, iżda biss dawk xierqa f'ċerti sitwazzjonijiet ix-xabla kontra l-mostri, il-pikka għall-minerali u l-blat, il-mannara għall-injam , eċċ. Mill {{Nowrap|version 1.8}}, il-plejers jistgħu jeqirdu l-blokki bl-għodda xierqa biss jekk din tkun ġiet modifikata b'kmand. Din il-modalità tal-logħob spiss tintuża għal mapep tal-avventura. Il-mapep tal-avventura huma logħob maħluqa u editjati mill-plejers, imbagħad salvati u kondiviżi online għal plejers oħra. L-objettivi, l-istorja, u l-kostruzzjoni tagħhom jiddependu għalkollox fuq l-għażla tal-kreatur(i). ==== Modalità Spettatur ==== Il-modalità Spettatur, li dehret fil-verżjoni tal-iżvilupp 14w05a ta'{{Data|janvier 2014}}, jippermetti lill-plejer jgħaddi minn ġo blokki u jsir inviżibbli (ħlief għal plejers oħra li jkunu qed jaraw lil xulxin bħala ras semi-trasparenti f'wiċċ l-ilma) <ref>{{Ċita web|url=http://www.pcgamer.com/minecraft-introduces-spectator-mode-in-latest-snapshot-has-sold-over-14-million-copies/|titlu=Minecraft introduces spectator mode in latest snapshot, has sold over 14 million copies|awtur=Phil Savage|data=2014-02-03|sit=[[PC Gamer]]|lingwa=en|data-aċċess=2025-01-08}}.</ref> . M'għandux display heads-up, iżda l-bar tal-inventarju jista' jintwera, u jsir menu separat f'żewġ sottopartijiet : waħda turi l-plejers kollha konnessi mas-server, u l-oħra tissortja l-plejers skont it-tim. Il-plejer spettatur jista' wkoll jara fil -vista tal-ewwel persuna permezz tal-għajnejn ta' karattru tal-għażla tiegħu billi jikklikkja bil-buttuna tax-xellug. Ma jistax jinteraġixxi jew jimmodifika d-dinja. Fil-modalità multiplayer, din il-modalità tippermettilek timmonitorja u tara logħba jew dinja, mingħajr ma tkun tista' timmodifikahom <ref>{{Ċita web|url=http://www.pcgamesn.com/minecraft/minecraft-snapshot-14w05b-adds-multiplayer-spectator-support-thats-only-slightly-buggy-maybe-sometimes|titlu=Minecraft snapshot 14w05b's spectator mode is "only slightly buggy maybe sometimes"|awtur=Jeremy Peel|data=2014-02-03|sit=[[PCGamesN]]|lingwa=en|data-aċċess=2025-01-08}}.</ref> jew anke wara l-mewt tal-plejer, fi tmiem logħba fil-modalità ''{{Lang|en|hardcore}}'' mill-verżjoni 1.9 ta'{{Data|février 2016}} . === Multiplayer === ==== Prinċipju ==== Multiplayer huwa l-modalità tal-logħba li tippermetti lil diversi plejers jinteraġixxu f'dinja waħda. <ref>{{Ċita web|url=https://www.minecraft.net/fr-fr/servers|titlu=Serveurs Minecraft|sit=Minecraft}}.</ref> Il-plejers jistgħu jaħdmu ma' oħrajn biex joħolqu strutturi, mini, jew jiġġieldu kontra xulxin. plejer kontra plejer (imqassar bħala PvP jew PvP, għal Plejer kontra Plejer <ref>{{Ċita web|url=https://minecraft.fr/le-guide-du-pvp-pour-les-nuls/|titlu=Le guide du Pvp dans Minecraft pour les nuls|awtur=Durzann|data=2013-03-24|sit=Minecraft.fr|data-aċċess=2025-02-24}}.</ref> ). L-utenti jistgħu jniżżlu u jħaddmu l-pakkett tas-server li jippermetti lil plejers oħra jikkonnettjaw u jilagħbu fuq is-server <ref>{{Ċita web|url=https://www.minecraft.net/fr-fr/download/server|titlu=Télécharger le serveur Minecraft: Java Edition|sit=Minecraft}}.</ref> . Għal plejers li ma jridux jagħmlu s-server tagħhom viżibbli fuq l-internet, huwa possibbli li jħaddmuh fuq in-netwerk lokali (bl-użu tal-indirizz IP lokali, għall-kuntrarju ta' indirizz IP globali ppreżentat mir-router tas-server). Server lokali ma jeħtieġx port forwarding, iżda l-aċċess għas-server imbagħad isir ristrett għal plejers fuq in-netwerk lokali. ==== Servers ==== ''Minecraft'' jinkludi lista ta' servers għall-modalità multiplayer fejn l-utenti jistgħu jsalvaw is-servers li jżuru. Filwaqt li ''Minecraft'' m'għandux lista ta' servers mimlija minn qabel disponibbli direttament mil-logħba nnifisha jew fuq il-websajt uffiċjali ''ta' Minecraft'', jeżistu siti ta' lista ta' servers ''ta' Minecraft'' biex jippermettu lill-plejers iżuru u jiskopru servers ġodda. Fost is-servers multiplayer ''ta' Minecraft'', Hypixel jispikka għall-popolarità u r-rekords tiegħu. Imniedi f'April 2013, is-server laħaq 64 533 joueurs konnessi simultanjament fuq...{{Data|7 juillet 2017}}, u stabbilixxa rekord dinji għal server tal-logħob tal-vidjo indipendenti <ref>{{Ċita web|url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/385022-most-popular-minecraft-server-network|titlu=Serveur Minecraft multijoueurs le plus populaire|data=2017-07-07|sit=[[Livre Guinness des records]]|lingwa=en|data-aċċess=2025-05-22}}.</ref> . Fi{{Data|24 août 2017}}, Hypixel kellha 11 982 298 comptes li jaċċessaw in-netwerk tagħha <ref>{{Ċita web|url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/490149-most-unique-players-logged-into-a-minecraft-server|titlu=Serveur minecraft avec le plus de compte uniques|data=2017-08-24|sit=[[Livre Guinness des records]]|lingwa=en|data-aċċess=2025-05-22}}.</ref>, li jirrappreżentaw madwar 45% tal-kontijiet kollha ta' Java ''Minecraft'' minn dik id-data. ==== Realms u Realms Plus ==== Realms għall-verżjoni Java u Realms Plus għall-verżjoni Bedrock hija offerta ta' server imħallas minn Mojang, aċċessibbli direttament mill-menu prinċipali tal-logħba. Din is-sistema hija mfassla biex timmaniġġja faċilment server bejn ħbieb, u tippermettilek tagħżel minn bosta mini-logħob u mapep maħluqa mill-komunità. == Żvilupp == === Storiku === [[Stampa:Notch.jpg|xellug|daqsminuri|Markus Persson, magħruf ukoll bħala Notch, huwa l-kreatur ta ''<nowiki/>' Minecraft'']] ''Minecraft'' inħoloq fi{{Data|10 mai 2009|en jeu vidéo}} minn Notch, li ismu veru huwa Markus Persson . Żviluppata għall-ewwel bħala logħba tal-web browser u mbagħad finalment għal kompjuters li jużaw Java <ref>{{Ċita web|url=https://minecraft-classic.fr.softonic.com/applications-web|titlu=Minecraft Classic|sit=[[Softonic]]|data-aċċess=2025-01-08}}.</ref>, tieħu l-ispirazzjoni tagħha minn logħob eqdem bħal ''{{Lang|en|[[Dwarf Fortress]]}}'' (għal-libertà kbira offruta, il-ġenerazzjoni proċedurali ta' universi kif ukoll ċerti tipi ta' blokki), ''{{Lang|en|[[Dungeon Keeper (jeu vidéo, 1997)|Dungeon Keeper]]}}'' (għall-atmosfera u l-art taħt l-art) jew ''{{Lang|en|[[RollerCoaster Tycoon]]}}'' (għall-aspett kreattiv u aċċessibbli) <ref name="level-1">{{Ċita web|url=https://level-1.fr/dans-la-peau-du-personnage-de-steve-minecraft/|titlu=Dans la peau du personnage de… Steve (Minecraft)|awtur=Franck Fischbach|data=2020-08-21|sit=Level 1|data-aċċess=2025-01-07}}.</ref> , <ref name="wired">{{Ċita web|url=https://www.wired.com/2013/11/minecraft-book/|titlu=The Amazingly Unlikely Story of How Minecraft Was Born|awtur=Daniel Goldberg|awtur2=Linus Larsson|data=2013-05-11|sit=[[Wired (magazine)|Wired]]|lingwa=en|data-aċċess=2025-01-06}}.</ref> , <ref name="ign">{{Ċita web|url=http://xbox360.ign.com/articles/118/1182028p1.html|titlu={{lang|en|The Future of Minecraft}}|awtur=Charles Onyett|data=2010-07-13|sit=[[IGN (site web)|IGN]]|lingwa=en}}.</ref> . Min-naħa l-oħra, Notch hija ispirata wkoll minn ''Wurm Online'', il-proġett ta' logħba preċedenti tiegħu li abbanduna fir-rebbiegħa tal-2007, li minnu jieħu l-mekkaniżmu ta' alterazzjoni tad-dinja <ref>{{Ċita web|url=https://www.rockpapershotgun.com/wurm-online-notchs-past-project|titlu=Wurm Online: Notch's Past Project|awtur=Quintin Smith|data=2010-10-01|sit=[[Rock, Paper, Shotgun]]|lingwa=en|data-aċċess=2025-01-06}}</ref> . Madankollu, l-ispirazzjoni ċentrali hija ċertament il-logħba ''Infiniminer'', li hija rilaxxata fl-2007.{{Data|avril 2009}}, ftit ġimgħat qabel il-bidu tal-proġett <ref name="wired" /> , <ref name="alanzucconi">{{Ċita web|url=https://www.alanzucconi.com/2022/06/05/minecraft-world-generation/|titlu=The World Generation of Minecraft|awtur=Alan Zucconi|data=2022-06-05|lingwa=en|data-aċċess=2025-01-06}}.</ref> . Wara t- tnixxija tal- kodiċi tas-sors xahar wara r-rilaxx tal-logħba tiegħu — waqt li kien qed isir popolari bil-mod il-mod — Zachary Barth, l-iżviluppatur {{'}} ''Infiniminer'', iddeċieda li jerġa' joħroġ il-logħba bħala ''{{Lang|en|[[open source]]}}'', sabiex jillimita l-varjazzjonijiet u jiżgura l-massimu ta' kompatibilità bejn il-plejers. Notch, ispirat fil-biċċa l-kbira mil-logħba, ħa f'idejh is-sistema tal-kubu (jew ''voxel'' ) <ref name="level-1" />, il-veduta tal-ewwel persuna, il-prinċipju tal-ħolqien u l-irkupru tar-riżorsi, kif ukoll il-grafika, u, fid-deskrizzjoni tal-filmat ta' [[YouTube]] tal-ewwel immaġni tal-logħba li ppubblika, kiteb : « Dan huwa test bikri ħafna ta' klonu ta' Infiniminer li qed naħdem fuqu. » ( « Din hija l-ewwel reviżjoni ta' klonu ta' Infiniminer li qed naħdem fuqu. " ). Peress li l-ideat tar-riċiklaġġ huma komuni ħafna fil-proċess tal-ħolqien ta' logħba tal-kompjuter ġdida, Zachary Barth jirrifjuta li jakkuża lil Notch b'serq <ref name="wired" /> . Oriġinarjament maħsuba bħala proġett ta' sitt xhur, il-logħba ta' Notch tuża metodu ta' ġenerazzjoni proċedurali każwali. Fl-ewwel iterazzjoni tagħha, imsejħa Cave Game, kull dinja f'dak li aktar tard sar Minecraft kienet wiesgħa biss 256 blokka u għolja 64 blokka. Madankollu, Notch irnexxielha tespandi fuq is-sistema introdotta minn Infiniminer ta' Zachary Barth billi tagħmel Minecraft tassew "infinita": kull darba li l-plejer jilħaq il-limiti tad-dinja tiegħu, id-dinja tespandi aktar billi tipproduċi porzjon ġdid tad-dinja. Dan huwa l-prinċipju tal-biċċiet. Il-limiti ta' dinja mbagħad jiġu stabbiliti jew mill-kapaċitajiet tal-magna jew mill-iżviluppatur innifsu, li jimponi limitu. Din hija l-għażla li tagħżel Notch, li tillimita dinja għal 60 miljun blokka mill-punt tal-oriġini. Après la phase de développement de la version Classique du jeu qui dure jusqu'en , le principe de ''crafting'' est ajouté au jeu, en même temps que les premiers monstres<ref name="level-12">{{Lien web|auteur=Franck Fischbach|titre=Dans la peau du personnage de… Steve (Minecraft)|url=https://level-1.fr/dans-la-peau-du-personnage-de-steve-minecraft/|accès url=libre|site=Level 1|date=2020-08-21|consulté le=2025-01-07}}.</ref>. Oriġinarjament maħsub bħala proġett ta’ sitt xhur, <ref name="bbc">{{Ċita web|url=https://www.bbc.com/news/technology-20492574|titlu=Minecraft fans gather for Minecon in Paris|awtur=Mark Ward|data=2012-11-26|sit=[[BBC News]]|lingwa=en-GB|data-aċċess=2025-01-08}}.</ref> il-logħba ta’ Notch tuża metodu ta’ ġenerazzjoni proċedurali każwali. Fl-ewwel iterazzjoni tagħha, imsejħa ''Cave Game'', kull dinja f’dik li aktar tard saret ''Minecraft'' kienet wiesgħa biss 256 blokka u għolja 64 blokka. Madankollu, Notch irnexxielha tespandi fuq is-sistema introdotta ''minn Infiniminer ta’ Zachary Barth'' {{'}} tagħmel ''Minecraft'' tassew « infinità » Kull darba li l-plejer jilħaq il-limiti tad-dinja tiegħu, din tal-aħħar tiġi prodotta aktar billi tiġi prodotta porzjon ġdid tad-dinja. Dan huwa l-prinċipju tal ''-biċċiet'' . Il-limiti ta’ dinja mbagħad jiġu ffissati jew mill-kapaċitajiet tal-magna, jew mill-iżviluppatur innifsu, li jimponi limitu. Din hija l-għażla li jagħżel Notch, billi jillimita dinja għal {{Nowrap|60 millions}} blokka mill-punt tal-oriġini <ref name="alanzucconi"/> . Wara l-fażi tal-iżvilupp tal-verżjoni Klassika tal-logħba, li damet sa Diċembru 2009, il-prinċipju tal-crafting ġie miżjud mal-logħba, flimkien mal-ewwel mostri. [[Stampa:Perlin_noise_example.png|daqsminuri|291x291px|Storbju Perlin, eżempju ta' tessut proċedurali.]] IL-{{Data|30 octobre 2010}}, matul {{'}} ''{{Lang|en|Halloween Update}}'', Notch iżid l-ewwel [[Bijoma|bijomi]] mal-logħba tiegħu. Għal dan, jiġu ġġenerati immaġini ġġenerati mill-kompjuter iffurmati minn kompiti monokromi, kull wieħed jikkontrolla parametru tad-dinja topografija, temperatura, xita , eċċ. Il-kombinazzjoni ta’ dawn il-valuri differenti f’ordni partikolari tifforma l-bijomi. Il-prinċipju sussegwentement jiġi raffinat fil-parti l-kbira, pereżempju billi jitnaqqas id-daqs tal-oċeani meta wieħed jimxi għall {{Nowrap|version 1.7.2}} ta’{{Data|octobre 2013}} (bl-isem « l-aġġornament li biddel id-dinja » ) jew billi żżid bijomi ġodda <ref name="alanzucconi"/> . Fi{{Data|avril 2011}}, il-logħba qabżet iż-żewġ miljun kopja mibjugħa{{Bżonn refererenza|date=janvier 2025}} IL-{{Data|7 avril 2011}}, Notch tħabbar data ta' ħruġ ippjanata għall-{{Data|18 novembre 2011}}, Jum Minecon (ġo) f'Las [[Las Vegas|Vegas]], li jtemm il-fażi beta li tkun damet sentejn. Minn dakinhar 'il quddiem, il-logħba tinsab fil-verżjoni " stabbli ". Jibqa' jiġi aġġornat b'xejn, b'kull verżjoni ġġib karatteristiċi ġodda u tirranġa bugs. Fil-fatt, sabiex jibbenefikaw mir-rispons mill-komunità, l-iżviluppaturi joħorġu, bejn żewġ aġġornamenti ewlenin, verżjonijiet ta' żvilupp, imsejħa « ritratti », li fih il-karatteristiċi li se jiġu f'verżjonijiet futuri. Stabbilit sa mill-{{Data|9 septembre 2011}} Mill ''{{Lang|en|snapshot}}'' -Beta 1.8-pre1, dawn il-verżjonijiet ħafna drabi joħorġu kull ġimgħa, normalment f'data fissa, u b'hekk isiru post fejn tiltaqa' l-komunità. Il-plejers jistgħu jirrappurtaw bugs jew jagħmlu kwalunkwe kumment ieħor li jgħin biex titjieb il-logħba <ref>{{Ċita web|url=https://minecraft.fr/categorie/mise-a-jour/snapshot/|titlu=Snapshot ''Minecraft''|sit=Minecraft.fr|data-aċċess=2025-01-07}}.</ref>, notevolment fuq il-forum ta' Reddit . Varjetà wiesgħa ta' kontenut maħluq mill-komunità, bħal texture packs, dinjiet apposta, kostruzzjonijiet, softwer , eċċ. huwa disponibbli b'xejn fuq diversi websajts. Modifiki għall-kodiċi tas-sors ''ta' Minecraft'', imsejħa mods, iżidu varjetà ta' gameplay, blokki, mobs ostili u passivi, oġġetti jew saħansitra sistemi ġodda kompluti (industrija, mekkaniżmi , eċċ. ) <ref>{{Ċita web|url=http://www.gameinformer.com/b/features/archive/2011/06/14/notch-and-todd-howard-the-one-on-one-interview.aspx|titlu=Notch And Todd Howard: The One-On-One Interview|awtur=Ben Hanson|data=2011-06-14|sit=[[Game Informer]]|lingwa=en}}.</ref> , <ref name="ign"/> . Biex il-ħolqien u l-installazzjoni tal-mods ikunu aktar faċli, Mojang iħabbar fi{{Data|novembre 2012}} żid API uffiċjali{{Bżonn refererenza|date=janvier 2025}}   Elementi żviluppati minn partijiet terzi fil-forma ta' mods ġew ukoll integrati sussegwentement fil-verżjoni uffiċjali ta' ''Minecraft'' , bħal pistuni jew [[Żiemel|żwiemel]] . L-aspett kreattiv tal-logħba malajr ħeġġeġ lill-plejers minn kull qasam tal-ħajja biex jaqsmu l-kreazzjonijiet tagħhom <ref>{{Ċita web|url=https://redbull.com/fr-fr/minecraft-top-meilleurs-creations|titlu=Les créations les plus dingues de ''Minecraft''|awtur=Adam Cook|data=2017-02-22|sit=[[Red Bull (entreprise)|Red Bull]]|data-aċċess=2025-01-07}}.</ref>, partikolarment permezz ta’ vidjows fuq siti bħal [[YouTube]], u dan ta lill-logħba viżibilità għolja. L-aspett ta’ “role-playing/avventura” » tal-logħba hija wkoll l-oriġini tal -machinimas u l-finzjonijiet ; barra minn hekk, billi l-grafika sempliċi tal-logħba hija faċli biex tiġi animata, xi dilettanti jagħmlu cartoons jew films qosra animati ispirati mil-logħba . IL-{{Data|15 septembre 2014}}, id-diversi xnigħat li qed jiċċirkolaw fuq l-Internet huma kkonfermati Mojang, l-iżviluppatur ta' ''Minecraft'', ġie akkwistat minn [[Microsoft]] għal madwar $ {{Nowrap|2,5 milliards}} (ftit inqas minn € {{Nowrap|2 milliards}} dak iż-żmien) <ref name="20minutes-lego">{{Ċita web|url=https://www.20minutes.fr/culture/1444563-20140917-minecraft-comme-lego|titlu=« Minecraft, c’est comme des Lego »|awtur=Adrien Chauvin|data=2014-09-17|sit=[[20 Minutes (France)|20 Minutes]]|data-aċċess=2025-01-07}}.</ref> , <ref>{{Ċita web|url=https://www.lemonde.fr/pixels/article/2014/09/15/microsoft-va-racheter-minecraft-pour-pres-de-2-milliards-d-euros_4487776_4408996.html|titlu=Microsoft va racheter ''Minecraft'' pour près de 2 milliards d'euros|data=2014-09-15|data-aċċess=2025-01-07}}.</ref> . Il-fundatur Markus Persson jgħid li qed iħalli l-iżvilupp ''ta' Minecraft'' għalkollox biex jippreserva s-saħħa mentali tiegħu , kif diġà għamel  . Huwa ħabbar li ma riedx jingħaqad ma' Microsoft jew jibqa' l-kap tal-kumpanija. Huwa żied jgħid li ''Minecraft'' se jibqa' disponibbli fuq il-pjattaformi kollha. Fl-2020, sitt snin wara l-akkwist, Mojang sar Mojang Studios <ref name="level-1"/> . F'Settembru 2021, bil-verżjoni 1.18, ġie implimentat metodu ġdid ta' ġenerazzjoni tad-dinja, li offra għerien, muntanji u vini tal-minerali ġodda. Minflok ma l-bijomi jiġu ġġenerati qabel it-terren, huwa bil-kontra: il-bijomi jiġu ġġenerati abbażi tat-topografija tad-dinja, li jippermetti dinja aktar realistika u tranżizzjonijiet aktar bla xkiel bejn il-bijomi. F'dan iż-żmien, l-altitudni żdiedet minn 0 għal -59 għas-saff minimu u minn 256 għal 320 għas-saff massimu. === Verżjonijiet oħra === Adattament għall -Xbox 360 żviluppat minn 4J Studios <ref>{{Ċita web|url=http://www.joystiq.com/2011/06/16/minecraft-for-kinect-is-an-xbla-title-ported-by-4j-studios/|titlu=Minecraft for Kinect is an XBLA title, ported by 4J Studios|awtur=Ben Gilbert|data=2011-06-16|sit=Joystiq|lingwa=en}}.</ref> ħareġ fuq{{Data|9 mai 2012}} Skont Notch, intervistat minn IGN, « Is-softwer għandu jkun iddisinjat biex jaħdem aħjar fuq il-consoles, u għandu jiffoka fuq mod ta' logħob speċifiku għall-console » . ''Minecraft'' ma kienx ippjanat oriġinarjament li jiġi trasferit għall-consoles. : kieku dak kien il-każ, Notch « ma kienx jiżviluppah f'Java » <ref name="ign"/> Verżjoni ta' ''Minecraft'' għal Xbox One hija wkoll disponibbli permezz tal Xbox Marketplace (ġo) minn mindu{{Data|5 septembre 2014}} . IL-{{Data|20 août 2013}}, waqt il-konferenza tal-PlayStation fil -Gamescom, ġew żvelati l-verżjonijiet tal-PlayStation 3, tal-PlayStation 4 u tal-PlayStation Vita . Il-verżjoni tal-PlayStation 3, simili għall-verżjoni tal-Xbox 360, hija l-ewwel waħda li ġiet rilaxxata, il-{{Data|18 décembre 2013}} <ref>{{Ċita web|url=https://blog.fr.playstation.com/2013/12/16/minecraft-disponible-sur-playstation-3-le-mercredi-18-decembre/|titlu=Minecraft sera disponible sur PlayStation 3 ce mercredi 18 décembre|data=2013-12-16|sit=[[PlayStation Blog]]|data-aċċess=2025-01-09}}.</ref> Il-verżjoni tal-PlayStation Vita hija disponibbli diġitalment minn{{Data|15 octobre 2014}} <ref>{{Ċita web|url=http://www.jeuxvideo.com/jeux/playstation-vita/00050058-minecraft.htm|titlu=Minecraft PS Vita|sit=[[Jeuxvideo.com]]|data-aċċess=2025-01-09}}.</ref> imbagħad f'verżjoni fiżika minn{{Data|19 novembre 2014}} <ref>{{Ċita web|url=http://minecraft.fr/minecraft-disponible-sur-psvita/|titlu=Minecraft disponible sur PSVITA|awtur=Keither60|data=2014-10-21|sit=Minecraft.fr|data-aċċess=2025-01-09}}.</ref> Verżjoni tal-PlayStation 4 ilha disponibbli minn dakinhar{{Data|4 septembre 2014|en jeu vidéo}} fuq il -PlayStation Store, l-ewwel fl [[Ewropa|-Ewropa]] u aktar tard fl- [[Stati Uniti|Istati Uniti]] . L-aħħar verżjoni ta' ''Minecraft PS4 Edition'' ġiet rilaxxata fuq{{Data|9 septembre 2019}} hija l-verżjoni 1.95.1, qabel ma ingħatat l-isem ġdid ta ''<nowiki/>' Minecraft'' . Il-verżjoni fiżika għall -PS5 hija mħabbra għall-{{Data|22 octobre 2024}} <ref>{{Ċita web|url=https://legeekparesseux.fr/actualite/minecraft-ps5/|titlu=Minecraft édition physique PS5 : le jeu arrive enfin en édition physique sur PlayStation 5 !|awtur=Kushina|data=2024-09-19|sit=Le Geek Paresseux|data-aċċess=2025-01-09}}.</ref>, u l-ebda verżjoni tal-Xbox Series mhi ppjanata. <ref>{{Ċita web|url=https://www.xboxygen.com/News/50182-C-est-officiel-Minecraft-sort-bientot-sur-PS5-et-en-physique-Xbox-privilegie-PlayStation|titlu=C'est officiel, ''Minecraft'' sort bientôt sur PS5 et en physique, Xbox privilégie PlayStation|data=2024-09-20|sit=Xboxygen|data-aċċess=2025-01-08}}.</ref> Verżjoni ta' ''Minecraft'' għal Wii U ilha disponibbli minn...{{Data|17 décembre 2015}} fuq in -Nintendo eShop u fil-verżjoni fiżika minn dakinhar{{Data|30 juin 2016}} fl-Ewropa u l-{{Data|17 juin}} fl [[L-Amerika ta' Fuq|-Amerika ta' Fuq]] <ref>{{Ċita web|url=https://gamergen.com/actualites/minecraft-wii-edition-une-date-sortie-version-physique-europe-france-273835-1|titlu=Minecraft: Wii U Edition - Une date de sortie européenne pour la version physique|awtur=Auxance M.|data=2016-06-03|sit=GAMERGEN|data-aċċess=2025-01-09}}.</ref> . Huwa kkategorizzat bħala{{Data|12 novembre 2015}} minn PEGI <ref>{{Ċita web|url=http://www.gameblog.fr/news/54639-minecraft-wii-u-edition-classifie-en-europe-par-le-pegi|titlu=Minecraft Wii U Edition classifié en Europe par le PEGI|awtur=Romain Mahut|data=2015-09-12|sit=[[Gameblog]]|data-aċċess=2025-01-09}}.</ref> . Verżjoni tan-Nintendo Switch ilha disponibbli minn dakinhar{{Data|12 mai 2017}} fuq in-Nintendo eShop <ref>{{Ċita web|url=https://www.nintendo.fr/Jeux/Nintendo-Switch/Minecraft-Nintendo-Switch-Edition-1214741.html#gameDetails|titlu=Minecraft: Nintendo Switch Edition|sit=[[Nintendo]]|data-aċċess=2025-01-09}}.</ref> u fil-verżjoni fiżika.{{Bżonn refererenza|Initialement baptisée ''Minecraft Nintendo Switch Edition'', le jeu est renommé simplement ''Minecraft'' lors de la mise à jour 1.0.16 du {{date|21 juin 2018}}}} <span class="need_ref" style="cursor:help;" title="Ce passage nécessite une référence (demandé le janvier 2025).">Inizjalment imsejħa ''Minecraft Nintendo Switch Edition'', il-logħba ngħatat l-isem ġdid ta ''<nowiki/>' Minecraft'' fl-aġġornament 1.0.16 fil <time datetime="2018-06-21" class="nowrap" data-sort-value="2018-06-21">-21 ta' Ġunju 2018</time></span> <sup class="need_ref_tag" style="padding-left:2px;">[[wikipedija:Bżonn referenza|&#x5B; ref.&nbsp;neċessarju &#x5D;]]</sup> Verżjoni għal New Nintendo 3DS hija mħabbra fuq{{Data|14 septembre 2017}} <ref>{{Ċita web|url=http://www.jeuxvideo.com/news/711455/minecraft-une-version-new-nintendo-3ds-a-ete-annoncee.htm|titlu=Minecraft : une version New Nintendo 3DS a été annoncée|awtur=ChewbieFR|data=2017-09-14|sit=[[Jeuxvideo.com]]|data-aċċess=2025-01-09}}.</ref> . Jiġi rilaxxat fl-Ewropa fi{{Data|20 septembre 2018}} fuq in-Nintendo eShop <ref>{{Ċita web|url=https://www.nintendo.com/fr-fr/Jeux/New-Nintendo-3DS/Minecraft-New-Nintendo-3DS-Edition-1275925.html#gameDetails|titlu=Minecraft: New Nintendo 3DS Edition|sit=[[Nintendo]]|data-aċċess=2025-01-09}}.</ref> L-iżvilupp ta' din il-verżjoni ntemm fi{{Data|15 janvier 2019}} fil-verżjoni 1.9.19.{{Bżonn refererenza|Le développement des versions [[Xbox 360]], [[PlayStation 3]], [[PlayStation Vita]] et [[Wii U]] ont pris fin le {{date|19 mars 2019}}.}} <span class="need_ref" style="cursor:help;" title="Ce passage nécessite une référence (demandé le janvier 2025).">L-iżvilupp tal-verżjonijiet tal -Xbox 360, PlayStation 3, PlayStation Vita, u Wii U ntemm fid <time datetime="2019-03-19" class="nowrap" data-sort-value="2019-03-19">-19 ta' Marzu 2019.</time></span> <sup class="need_ref_tag" style="padding-left:2px;">[[wikipedija:Bżonn referenza|&#x5B; ref.&nbsp;neċessarju &#x5D;]]</sup> [[Catégorie:Article à référence nécessaire]] [[Catégorie:Article à référence nécessaire]] ==== Edizzjoni ''{{Lang|en|Bedrock}}'' u ''{{Lang|en|Pocket Edition}}'' ==== ''Minecraft {{Lang|en|Pocket Edition}}'' hija edizzjoni tal-logħba għal smartphones u tablets li ħarġet fuq{{Data|16 août 2011}}, l-ewwel għal Xperia Play u mbagħad estiż għall-apparati Android kollha <ref>{{Ċita web|url=https://www.mojang.com/2011/08/say-hello-to-minecraft-pocket-edition/|titlu=Say hello to ''Minecraft - Pocket Edition''|awtur=Owen|data=2011-08-16|sit=[[Mojang Studios|Mojang]]|lingwa=en|data-aċċess=2025-01-09|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20200127045729/https://www.mojang.com/2011/08/say-hello-to-minecraft-pocket-edition/|arkivju-data=2020-01-27|url-status=bot: unknown}}.</ref> , <ref group="Note">Une version ''pre-release'' était disponible dès le {{Data|25 mai 2011}}, mais n'était utilisable que lors de la Electronic Entertainment Expo de 2011, et ne fut distribuée qu'à une poignée d'individus.</ref> . Fi{{Data|décembre 2014}}, Mojang jagħmilha disponibbli għal Windows Phone <ref>{{Ċita web|url=http://www.journaldugeek.com/2014/12/11/minecraft-finalement-sur-windows-phone/|titlu=Minecraft finalement sur Windows Phone|data=2014-12-11|sit=[[Journal du Geek]]|data-aċċess=2025-01-09}}.</ref> . L-{{Data|20 septembre 2017}}, ingħatat l-isem ġdid ta' ''Minecraft Bedrock Edition'' <ref>{{Ċita web|url=https://feedback.minecraft.net/hc/en-us/sections/360001186971-Release-Changelogs?page=6&ref=launcher#articles|titlu=Release Changelogs|sit=Minecraft Feedback|lingwa=en|data-aċċess=2025-08-06|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20250826133218/https://feedback.minecraft.net/hc/en-us/sections/360001186971-Release-Changelogs?page=6&ref=launcher#articles|arkivju-data=2025-08-26|url-status=dead}}.</ref> , iżda l-prezz tiegħu jibqa' l-istess : huwa stabbilit għal 6,99  ( 7,99 € ) għal apparati Android <ref>{{Ċita web|url=https://play.google.com/store/apps/details?id=com.mojang.minecraftpe&hl=fr|titlu=''Minecraft''|sit=[[Google Play]]|data-aċċess=2025-01-09}}.</ref>, għal 6,99  ( 7,99 € ) għall -iOS <ref>{{Ċita web|url=https://apps.apple.com/fr/app/minecraft/id479516143|titlu=''Minecraft''|data=2023-10-24|sit=[[App Store]]|data-aċċess=2025-01-09}}.</ref> .{{Bżonn refererenza|Depuis{{Quand}}, la dénomination ''Bedrock Edition'' regroupe l'ensemble des éditions autre que Java telles que la ''Pocket Edition''}} <span class="need_ref" style="cursor:help;" title="Ce passage nécessite une référence (demandé le janvier 2025).">Minn <sup class="need_ref_tag" style="padding-left:2px;"><nowiki><span title="Ce passage devrait préciser au minimum la décennie ou l'année ; voir l'aide."><span typeof="mw:Entity">[</span></nowiki> Meta<nowiki><span typeof="mw:DisplaySpace">&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki>? <nowiki><span typeof="mw:Entity">]</span></nowiki><nowiki></span></nowiki></sup>, l-isem ''Bedrock Edition'' jinkludi l-edizzjonijiet kollha għajr Java bħall- ''Pocket Edition''</span> <sup class="need_ref_tag" style="padding-left:2px;">[[wikipedija:Bżonn referenza|&#x5B; ref.&nbsp;neċessarju &#x5D;]]</sup> .{{Bżonn refererenza|''Minecraft Bedrock Edition'' n'est pas un portage fidèle de la version Java, {{Lesquelles|des adaptations}} ont en effet été réalisées pour s'adapter aux supports mobiles}} <span class="need_ref" style="cursor:help;" title="Ce passage nécessite une référence (demandé le janvier 2025).">''Minecraft Bedrock Edition'' mhuwiex port fidil tal-verżjoni Java, <span class="need_ref" style="cursor:help;" title="Ce passage nécessite une précision.">adattamenti</span> <sup class="need_ref_tag" style="padding-left:2px;"><nowiki><span typeof="mw:Entity">[</span></nowiki> Liema<nowiki><span typeof="mw:DisplaySpace">&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki>? <nowiki><span typeof="mw:Entity">]</span></nowiki></sup> fil-fatt saru biex jadattaw għal appoġġi mobbli</span> <sup class="need_ref_tag" style="padding-left:2px;">[[wikipedija:Bżonn referenza|&#x5B; ref.&nbsp;neċessarju &#x5D;]]</sup> . [[Catégorie:Article à référence nécessaire]] [[Catégorie:Article à référence nécessaire]] ==== Windows 10 ==== IL-{{Data|29 juillet 2015}}, Mojang qed tirrilaxxa verżjoni speċjali ''ta' Minecraft'' għal Windows 10 <ref>{{Ċita web|url=http://www.01net.com/actualites/mojang-sort-une-version-de-minecraft-speciale-pour-windows-10-659750.html|titlu=Mojang sort une version de ''Minecraft'' spéciale pour Windows 10|awtur=Cécile Bolesse|data=2015-07-06|sit=[[01net (site web)|01net]]|data-aċċess=2025-01-09}}.</ref> . ==== Raspberry Pi ==== Minn mindu{{Data|20 décembre 2012}}, verżjoni ta' ''Minecraft'' hija disponibbli għal Raspberry Pi Din l-edizzjoni hija bla ħlas biex tniżżilha{{Bżonn refererenza|la seule à n'avoir jamais été mise à jour}} . ==== Realtà miżjuda ==== IL-{{Data|15 juin 2015}}, fl -E3, [[Microsoft]] żvelat verżjoni ta' ''Minecraft'' kompatibbli ma' Microsoft HoloLens, il-headset tar-realtà miżjuda, permezz ta' dimostrazzjoni diretta fuq il-palk <ref>{{Ċita web|url=http://www.numerama.com/magazine/33405-minecraft-sur-hololens-un-couple-impressionnant.html|titlu=Minecraft sur HoloLens : un couple impressionnant|awtur=Julien Lausson|data=2015-06-16|sit=[[Numerama]]|data-aċċess=2025-01-08}}.</ref> . ==== ''Minecraft RTX'' ==== Il-manifattur tal-kards tal-grafika Nvidia jħabbar verżjoni beta ta' ''Minecraft RTX'', għall-edizzjoni Windows 10 (Bedrock) ta' ''Minecraft'' li se tiġi rilaxxata fi{{Data|16 avril 2020}} ''Minecraft RTX'' jippermetti li l-logħba tintlagħab bir- ''ray tracing'' . Il-karatteristika mbagħad hija inkluża f'din il-verżjoni bħala għażla. ''Ir-ray tracing'' jeħtieġ kard grafika kompatibbli <ref>{{Ċita web|url=https://www.nvidia.com/fr-fr/geforce/campaigns/minecraft-with-rtx/|titlu=Nvidia RTX donne vie à vos expériences de jeu dans ''Minecraft''|sit=[[Nvidia]]|data-aċċess=2025-01-08}}.</ref> . ==== ''Edizzjoni taċ-Ċina ta' Minecraft'' ==== [[Ċina|Iċ-Ċina]] għandha edizzjoni speċifika tal-logħba, żviluppata b'kollaborazzjoni ma' NetEase . Din tikkonsisti f'adattament aktar strett tal-verżjonijiet Java u Bedrock u ġiet żviluppata bil-għan li l-logħba tkun aktar adattata għas-suq domestiku Ċiniż <ref>{{Ċita web|url=https://mc.163.com/|titlu=我的世界-新篇章|sit=mc.163.com|lingwa=zh|data-aċċess=2025-01-07}}.</ref> , <ref>{{Ċita web|url=https://www.sportskeeda.com/minecraft/how-different-minecraft-china-edition-java-bedrock|titlu=How different is Minecraft China Edition from Java and Bedrock?|awtur=Jacob Burkett|data=2024-07-26|sit={{Lien|langue=zh|trad=Sportskeeda}}|lingwa=en|data-aċċess=2025-01-07}}.</ref> , <ref name="lepetitjournal">{{Ċita web|url=https://lepetitjournal.com/shanghai/jouer-%C3%A0-minecraft-en-chine-diff%C3%A9rente-version-jeu-vid%C3%A9o|titlu=Jouer à Minecraft en Chine, en quoi est-ce différent ?|data=2022-02-16|sit=[[Le Petit Journal (site web)|Le Petit Journal]]|data-aċċess=2025-01-07}}.</ref> . === Mużika === Is-soundtrack ta' ''Minecraft'' huwa kompost minn C418, u aktar tard ingħaqdet magħhom Lena Raine mill-aġġornament ta' Nether (1.16) li ħareġ f'Ġunju 2020, Kumi Tanioka għat-tieni parti tal-aġġornament ta' Caverns and Cliffs (1.18), li ħareġ fl-aħħar ta' Novembru 2021, Samuel Åberg għall-aġġornament ta' Wild (1.19), li ħareġ f'Ġunju 2022, u Aaron Cherof mill-aġġornament ta' Trails and Tales (1.20), li ħareġ f'Ġunju 2023. Is-soundtrack huwa maqsum f'żewġ albums u sitt kumpilazzjonijiet. [[Stampa:MineCon2015ExpoHall.jpg|alt=Photo de l'intérieur d'une halle décorée.|daqsminuri|Is-sala tal-wirjiet tal-Minecon 2015.]] [[Kategorija:Artikli tal-Wikipedija b'informazzjoni għall-kontroll tal-awtorità]] [[Kategorija:Pages with unreviewed translations]] by1z6sgr8rylt44gk6hhx1fkpb05axl 4 34234 329368 329351 2026-04-16T07:20:53Z Trigcly 17859 /* Parteċipanti */ 329368 wikitext text/x-wiki [[File:Rebbiegħa CEE logo.jpg|300px|lemin|Il-logo ta' Rebbiegħa CEE]] '''Rebbiegħa CEE 2026''' ta' Wikimedia hija inizjattiva ta' Wikipedisti mill-[[Ewropa Ċentrali]] u l-[[Ewropa tal-Lvant]] bl-għan li jinħloqu paġni dwar nies, suġġetti jew oġġetti minn din il-parti tad-dinja. Malta qed tieħu sehem għar-raba' darba din is-sena permezz tal-għaqda volontarja [[metawiki:Wikimedia Community User Group Malta|Wikimedia Community Malta]], li hija affiljata mal-[[foundationsite: |Wikimedia Foundation]]. Dan jorbot mal-ħidma sistematika mibdija fl-2020 minn din l-għaqda biex jinħolqu paġni bil-Malti fuq il-Wikipedija dwar nies, suġġetti u oġġetti li m'għandhomx x'jaqsmu direttament ma' Malta. Matul is-snin dan sar, u qed ikompli jsir, f'kollaborazzjoni mal-Kummissjoni Ewropea, u Dipartiment tat-Traduzzjoni fl-Università ta' Malta. '''''Matul ix-xhur ta' Marzu, April u Mejju qed norganizzaw ukoll numru ta' workshops u edit-a-toni. [http://www.wikimalta.org Id-dettalji hawn].''''' == Sfond == F'dawn l-aħħar 100 sena, l-[[Ewropa Ċentrali]] u l-[[Ewropa tal-Lvant]] għaddew minn għadd ta' rebbigħat mhux daqstant sbieħ li ħolqu ħafna diżgwid, kunflitti u diżappunti. Fost dawn nistgħu nsemmu ir-[[Rebbiegħa ta' Praga]] fl-1968, il-kunflitt fin-[[Nagorno-Karabakh]] tal-1988, l-eskalazzjoni tal-kunflitt [[Transnistrija]]n fl-1992, jew il-gwerra li faqqgħet fl-[[Ukrajna]] fl-2014. Għaldaqstant, ir-Rebbiegħa CEE ta' Wikimedia għandha l-għan li tappoġġja u tippromovi gruppi lokali fil-ħolqien ta' paġni fil-Wikipedija u proġetti oħra ta' Wikimedia biex jiżdied l-għarfien reċiproku ta' xulxin u jitkattar l-għerf ħieles f'dawn ir-reġjuni. == Lista ta' artikli mill-pajjiżi u reġjuni == Il-lista ta' paġni mill-pajjiżi u r-reġjuni isservi ta' punt tat-tluq u orjentazzjoni għal ħolqien u titjib tal-paġni - anke jekk il-paġni kollha dwar pajjiżi fl-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant (inkluż il-Kawkasja) jgħoddu fil-konkors. Il-biċċa l-kbira tal-paġni jinstabu fil-Wikipedia bl-Ingliż u spiss huwa faċli ferm li jiġu tradotti minn hemm. '''Paġni dwar suġġetti marbuta direttament ma' Malta ma jgħoddux fil-punti li tista' tirbaħ f'dan il-konkors jekk int utent Malti/ja.''' <gallery mode=packed-hover heights=70px style="background-color: #ddd;"> File:Flag_of_Albania.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Albania|Albanija]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Albania]]|alt=Albanija File:Flag_of_Armenia.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Armenia|Armenja]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Armenia]]|alt=Armenja File:Flag_of_Austria.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Austria|Awstrija]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Austria]]|alt=Awstija File:Flag_of_Azerbaijan.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Azerbaijan|Ażerbajġan]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Azerbaijan]]|alt=Ażerbajġan File:Flag of Bashkortostan.svg|<br />[[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bashkortostan|Baxkortostan]]|link= [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2020/Structure/Bashkortostan]]|alt=Baxkortostan File:Flag_of_Belarus.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Belarus|Bjelorussja]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Belarus]]|alt=Bjelorussja File:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Bosnia and Herzegovina|Bożnija u Ħerżegovina]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Bosnia and Herzegovina]]|alt=Bożnija u Ħerżegovina File:Flag_of_Bulgaria.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Bulgaria|Bulgarija]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Bulgaria]]|alt=Bulgarija File:Flag_of_Cyprus.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Cyprus|Ċipru]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Cyprus]]|alt=Ċipru File:Flag of Don Cossacks.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Don region|Don-Region]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Don region]]|alt=Don-Region File:Flag_of_Esperanto.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Esperanto|Esperanto]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Esperanto]]|alt=Esperanto File:Flag_of_Estonia.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Estonia|Estonja]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Estonia]]|alt=Estonja File:Erzya Flag.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Erzya|Erzya]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Erzya]]|alt=Erzya File:Flag_of_Georgia.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Georgia|Ġeorġja]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Georgia]]|alt=Ġeorġja File:Flag_of_Greece.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Greece|Greċja]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Greece]]|alt=Greċja File:Flag_of_Kazakhstan.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Kazakhstan|Każakistan]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Kazakhstan]]|alt=Każakistan File:Flag_of_Kosovo.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Kosovo|Kosovo]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Kosovo]]|alt=Kosovo File:Flag of the Crimean Tatar people.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Crimean Tatar|Tatari tal-Krimea]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Crimean Tatar]]|alt=Tatari tal-Krimea File:Flag_of_Croatia.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Croatia|Kroazja]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Croatia]]|alt=Kroazja File:Flag_of_Latvia.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Latvia|Latvja]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Latvia]]|alt=Latvja File:Flag_of_Lithuania.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Lithuania|Litwanja]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Lithuania]]|alt=Litwanja File:Flag_of_Malta.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Malta|Malta]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Malta]]|alt=Malta File:Flag of Montenegro.svg|<br />[[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Montenegro|Montenegro]]|link= [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Montenegro]]|alt=Montenegro File:Flag_of_North_Macedonia.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/North Macedonia|Maċedonja ta' Fuq]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/North Macedonia]]|alt=Maċedonja ta' Fuq File:Flag_of_Poland.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Poland|Polonja]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Poland]]|alt=Polonja File:Flag_of_the_Romani_people.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Roma|Roma]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Roma]]|alt=Roma File:Flag_of_Romania.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Romanian|Rumanija]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Romanian]]|alt=Rumanija File:Flag_of_Russia.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Russian Federation|Russja]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Russian Federation]]|alt=Russja File:Flag_of_Serbia.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Serbia|Serbja]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Serbia]]|alt=Serbja File:Sorbs flag medium.png|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Sorbian|Sorbi]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Sorbian]]|alt=Sorbi File:Flag of Slovenia.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Slovenia|Slovenja]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Slovenien]]|alt=Slovenja File:Flag of Slovakia.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Slovakia|Slovakkja]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Slowakei]]|alt=Slovakkja File:Flag of Tatarstan.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Tatar|Tatari]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Tatar]]|alt=Tatari File:Flag of Czech Republic.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Czechia|Ċekja]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Czechia]]|alt=Ċekja File:Flag_of_Turkey.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Turkey|Turkija]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Turkey]]|alt=Turkija File:Flag_of_Ukraine.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Ukraine|Ukrajna]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Ukraine]]|alt=Ukrajna File:Flag_of_Hungary.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Hungary|Ungarija]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Hungary]]|alt=Ungarija File:Flag of Võro (2).svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Võro|Võro]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Võro]]|alt=Võro </gallery> == Għajnuna == * Gwida essenzjali: [[Għajnuna:Gwida_essenzjali|Tgħallem kif tikteb paġni u ttejjeb il-Wikipedija]] * Paġna Meta: [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026|Wikimedia CEE Spring 2026]] == Konkors == ===L-Għan=== L-għan ta' dan il-konkors huwa li jinħolqu u jittejbu paġni dwar pajjiżi mill-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant. Għalkemm kull kontribut relevanti jiġi ġġudikat bħala parti mill-konkors, peress li hemm ħafna xi jsir f'dan il-qasam fuq il-Wikipedija bil-Malti, xogħol fuq paġni fil-lista tal-100 proposti jingħata punteġġ akbar, kif spjegat aktar l-isfel. ===Żmien=== Il-konkors jibda f'nofsillejl tal-21 ta' Marzu u jkompli sa nofsillejl tal-20 ta' Ġunju. ''Iż-żmien ikopri l-istaġun kollu tar-rebbiegħa.'' ===Regolamenti=== 1. Kulħadd jista' jieħu sehem fil-konkors, ħlief għall-organizzaturi lokali u internazzjonali. L-organizzaturi jistgħu jipparteċipaw bla ma jikkompetu. 2. Biex tikkompeti trid tirreġistra formalment. Biex tirreġistra għall-konkors ikteb ismek hawn taħt kif indikat fit-taqsima tal-Parteċipanti. 3. [[Mudell:CEE_Spring_2026|Uża l-Mudell]] -- huwa essenzjali li tuża l-Mudell '''<nowiki>{{CEE Spring 2026 | utent = ismek | pajjiż = Malta}}</nowiki>''' fuq il-paġna tad-diskussjoni ta' kull pagna li taħdem fuqha biex il-kontribuzzjoni tiegħek tkun tgħodd fil-konkors. Dan huwa l-unika mod biex l-organizzaturi jkunu jafu li qed tieħu sehem fil-konkors. Ara/uża ukoll [[:metawikimedia:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Tools|il-mudelli ta' lingwi oħra]] jekk tagħżel li tikteb bihom apparti l-Malti. ===Punteġġi=== * Għal kull artikolu li toħloq tieħu żewġ punti * Għal kull artikolu li toħloq mil-lista uffiċjali tieħu tliet punti oħra (ħames punti b'kollox) * Għal kull artikolu li ttejjeb tieħu punt * Għal kull artikolu li ttejjeb mil-lista uffiċjali tieħu erba' punti oħra (ħames punti b'kollox) '''Paġni dwar suġġetti marbuta direttament ma' Malta ma jgħoddux fil-punti li tista' tirbaħ f'dan il-konkors jekk int utent Malti/ja.''' Kull mistoqsija għandha titpoġġa fuq il-paġna tad-diskussjoni. ===Premjijiet=== ''Il-premijiet huma pprovduti minn Wikimedia Community Malta permezz ta' għotja mill-Wikimedia Foundation:'' * L-ewwel post: €100 token għal xiri ta' kotba minn Amazon jew €200 token li jissarraf għand pubblikaturi Maltin* * It-tieni post: €60 token għal xiri ta' kotba minn Amazon jew €120 token li jissarraf għand pubblikaturi Maltin* * It-tielet post: €40 token għal xiri ta' kotba minn Amazon jew €80 token li jissarraf għand pubblikaturi Maltin* === Parteċipanti === Daħħal ismek fit-tabella t'hawn taħt. Daħħal l-isem tal-paġna jew paġni li tkun ħdimt fit-tieni kolonna. Fit-tielet kolonna tista ddaħħal paġni li għadek qed taħdem fuqhom. Tista' ddaħħal ukoll il-punti għax-xogħol li tkun għamilt fl-aħħar kolonna; dawn jiġu vverifikati mill-organizzaturi fi tmiem il-konkors u rranġati jekk ikun hemm bżonn. Jekk issib xi diffikulta bit-tabella kkuntattja lil [[User_talk:ToniSant|Toni Sant]] jew [[User_talk:Nevborg|Nevborg]] li huma l-organizzaturi u jidhru f'din it-tabella mingħajr punti għax mhux eliġibbli biex jikkompetu. <!-- Results table --> {| class="wikitable sortable" |- align="left" ! Utent ! Paġna/pagni mibdija u/jew imtejba ! Xogħol għaddej ! Punti |- |[[Utent:Nevborg|Nevborg]] |[[Zlata Filipović]], [[Goran Bregović]], [[Sofija Jovanović]], [[Selma Rıza]], [[Staka Skenderova]] |[[Nikola Tesla]] |xejn |- |[[Utent:ToniSant|ToniSant]] |[[Rebbiegħa ta' Praga]] |[[Beer Barrell Polka]] |xejn |- |[[Utent:Trigcly|Trigcly]] |[[Park Naturali ta' Korab-Koritnik]], [[Park Nazzjonali tal-Muntanja Dajti]], [[Park Nazzjonali tal-Muntanja Tomorr]], [[Lag ta' Skadar]], [[Monasteru ta' Neghuts]], [[Monasteru ta' Hoge]], [[Kiki Kogelnik]], [[Kibbeh]], [[Siġra tal-Ballut ta' Stelmužė]], [[Pont tal-Fjuri]], [[Jan Novák]], [[Simon Kldiashvili]], [[Medalja ta' Marian Smoluchowski]], [[Bażi tad-Data tal-Osservazzjoni tal-Kometi]], [[Osservatorju ta' Črni Vrh]], [[Kaċċa bl-ajkli]], [[Anna Kyriakou]], [[Ġobon ta' Jāņi]], [[Park Nazzjonali ta' Karula]], [[Belintersat-1]], [[Péter Magyar]], [[Università Iżlamika Russa]], [[Stepan Erzya]], [[Park Nazzjonali tal-Katina Muntanjuża ta' Rodopi]], [[Lag ta' Brebeneskul]], [[Kastell ta' Ankara]], [[Park Nazzjonali ta' Una]] |xejn |125 |- | | | | |} === Rebbieħa === * L-ewwel post - tba * It-tieni post - tba * It-tielet post - tba * Premju ta' solidarjetà - tba ''Il-pubblikaturi tal-kotba Maltin li naħdmu magħhom huma Kite Group, Midsea Books, u Merlin Publishers, skont l-għażla tar-rebbieħ/a.'' [[Kategorija:Wikipedija:Wikimedia CEE Spring]] [[Kategorija:Wikimedia CEE Spring 2026]] lina3ai72c7ofky9ofzlvnl9vit666c 329380 329368 2026-04-16T08:57:54Z Trigcly 17859 /* Parteċipanti */ 329380 wikitext text/x-wiki [[File:Rebbiegħa CEE logo.jpg|300px|lemin|Il-logo ta' Rebbiegħa CEE]] '''Rebbiegħa CEE 2026''' ta' Wikimedia hija inizjattiva ta' Wikipedisti mill-[[Ewropa Ċentrali]] u l-[[Ewropa tal-Lvant]] bl-għan li jinħloqu paġni dwar nies, suġġetti jew oġġetti minn din il-parti tad-dinja. Malta qed tieħu sehem għar-raba' darba din is-sena permezz tal-għaqda volontarja [[metawiki:Wikimedia Community User Group Malta|Wikimedia Community Malta]], li hija affiljata mal-[[foundationsite: |Wikimedia Foundation]]. Dan jorbot mal-ħidma sistematika mibdija fl-2020 minn din l-għaqda biex jinħolqu paġni bil-Malti fuq il-Wikipedija dwar nies, suġġetti u oġġetti li m'għandhomx x'jaqsmu direttament ma' Malta. Matul is-snin dan sar, u qed ikompli jsir, f'kollaborazzjoni mal-Kummissjoni Ewropea, u Dipartiment tat-Traduzzjoni fl-Università ta' Malta. '''''Matul ix-xhur ta' Marzu, April u Mejju qed norganizzaw ukoll numru ta' workshops u edit-a-toni. [http://www.wikimalta.org Id-dettalji hawn].''''' == Sfond == F'dawn l-aħħar 100 sena, l-[[Ewropa Ċentrali]] u l-[[Ewropa tal-Lvant]] għaddew minn għadd ta' rebbigħat mhux daqstant sbieħ li ħolqu ħafna diżgwid, kunflitti u diżappunti. Fost dawn nistgħu nsemmu ir-[[Rebbiegħa ta' Praga]] fl-1968, il-kunflitt fin-[[Nagorno-Karabakh]] tal-1988, l-eskalazzjoni tal-kunflitt [[Transnistrija]]n fl-1992, jew il-gwerra li faqqgħet fl-[[Ukrajna]] fl-2014. Għaldaqstant, ir-Rebbiegħa CEE ta' Wikimedia għandha l-għan li tappoġġja u tippromovi gruppi lokali fil-ħolqien ta' paġni fil-Wikipedija u proġetti oħra ta' Wikimedia biex jiżdied l-għarfien reċiproku ta' xulxin u jitkattar l-għerf ħieles f'dawn ir-reġjuni. == Lista ta' artikli mill-pajjiżi u reġjuni == Il-lista ta' paġni mill-pajjiżi u r-reġjuni isservi ta' punt tat-tluq u orjentazzjoni għal ħolqien u titjib tal-paġni - anke jekk il-paġni kollha dwar pajjiżi fl-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant (inkluż il-Kawkasja) jgħoddu fil-konkors. Il-biċċa l-kbira tal-paġni jinstabu fil-Wikipedia bl-Ingliż u spiss huwa faċli ferm li jiġu tradotti minn hemm. '''Paġni dwar suġġetti marbuta direttament ma' Malta ma jgħoddux fil-punti li tista' tirbaħ f'dan il-konkors jekk int utent Malti/ja.''' <gallery mode=packed-hover heights=70px style="background-color: #ddd;"> File:Flag_of_Albania.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Albania|Albanija]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Albania]]|alt=Albanija File:Flag_of_Armenia.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Armenia|Armenja]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Armenia]]|alt=Armenja File:Flag_of_Austria.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Austria|Awstrija]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Austria]]|alt=Awstija File:Flag_of_Azerbaijan.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Azerbaijan|Ażerbajġan]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Azerbaijan]]|alt=Ażerbajġan File:Flag of Bashkortostan.svg|<br />[[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bashkortostan|Baxkortostan]]|link= [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2020/Structure/Bashkortostan]]|alt=Baxkortostan File:Flag_of_Belarus.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Belarus|Bjelorussja]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Belarus]]|alt=Bjelorussja File:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Bosnia and Herzegovina|Bożnija u Ħerżegovina]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Bosnia and Herzegovina]]|alt=Bożnija u Ħerżegovina File:Flag_of_Bulgaria.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Bulgaria|Bulgarija]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Bulgaria]]|alt=Bulgarija File:Flag_of_Cyprus.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Cyprus|Ċipru]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Cyprus]]|alt=Ċipru File:Flag of Don Cossacks.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Don region|Don-Region]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Don region]]|alt=Don-Region File:Flag_of_Esperanto.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Esperanto|Esperanto]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Esperanto]]|alt=Esperanto File:Flag_of_Estonia.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Estonia|Estonja]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Estonia]]|alt=Estonja File:Erzya Flag.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Erzya|Erzya]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Erzya]]|alt=Erzya File:Flag_of_Georgia.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Georgia|Ġeorġja]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Georgia]]|alt=Ġeorġja File:Flag_of_Greece.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Greece|Greċja]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Greece]]|alt=Greċja File:Flag_of_Kazakhstan.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Kazakhstan|Każakistan]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Kazakhstan]]|alt=Każakistan File:Flag_of_Kosovo.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Kosovo|Kosovo]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Kosovo]]|alt=Kosovo File:Flag of the Crimean Tatar people.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Crimean Tatar|Tatari tal-Krimea]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Crimean Tatar]]|alt=Tatari tal-Krimea File:Flag_of_Croatia.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Croatia|Kroazja]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Croatia]]|alt=Kroazja File:Flag_of_Latvia.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Latvia|Latvja]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Latvia]]|alt=Latvja File:Flag_of_Lithuania.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Lithuania|Litwanja]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Lithuania]]|alt=Litwanja File:Flag_of_Malta.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Malta|Malta]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Malta]]|alt=Malta File:Flag of Montenegro.svg|<br />[[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Montenegro|Montenegro]]|link= [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Montenegro]]|alt=Montenegro File:Flag_of_North_Macedonia.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/North Macedonia|Maċedonja ta' Fuq]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/North Macedonia]]|alt=Maċedonja ta' Fuq File:Flag_of_Poland.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Poland|Polonja]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Poland]]|alt=Polonja File:Flag_of_the_Romani_people.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Roma|Roma]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Roma]]|alt=Roma File:Flag_of_Romania.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Romanian|Rumanija]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Romanian]]|alt=Rumanija File:Flag_of_Russia.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Russian Federation|Russja]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Russian Federation]]|alt=Russja File:Flag_of_Serbia.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Serbia|Serbja]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Serbia]]|alt=Serbja File:Sorbs flag medium.png|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Sorbian|Sorbi]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Sorbian]]|alt=Sorbi File:Flag of Slovenia.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Slovenia|Slovenja]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Slovenien]]|alt=Slovenja File:Flag of Slovakia.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Slovakia|Slovakkja]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Slowakei]]|alt=Slovakkja File:Flag of Tatarstan.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Tatar|Tatari]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Tatar]]|alt=Tatari File:Flag of Czech Republic.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Czechia|Ċekja]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Czechia]]|alt=Ċekja File:Flag_of_Turkey.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Turkey|Turkija]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Turkey]]|alt=Turkija File:Flag_of_Ukraine.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Ukraine|Ukrajna]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Ukraine]]|alt=Ukrajna File:Flag_of_Hungary.svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Hungary|Ungarija]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Hungary]]|alt=Ungarija File:Flag of Võro (2).svg|<br />[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Võro|Võro]]|link=[[:meta:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Structure/Võro]]|alt=Võro </gallery> == Għajnuna == * Gwida essenzjali: [[Għajnuna:Gwida_essenzjali|Tgħallem kif tikteb paġni u ttejjeb il-Wikipedija]] * Paġna Meta: [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026|Wikimedia CEE Spring 2026]] == Konkors == ===L-Għan=== L-għan ta' dan il-konkors huwa li jinħolqu u jittejbu paġni dwar pajjiżi mill-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant. Għalkemm kull kontribut relevanti jiġi ġġudikat bħala parti mill-konkors, peress li hemm ħafna xi jsir f'dan il-qasam fuq il-Wikipedija bil-Malti, xogħol fuq paġni fil-lista tal-100 proposti jingħata punteġġ akbar, kif spjegat aktar l-isfel. ===Żmien=== Il-konkors jibda f'nofsillejl tal-21 ta' Marzu u jkompli sa nofsillejl tal-20 ta' Ġunju. ''Iż-żmien ikopri l-istaġun kollu tar-rebbiegħa.'' ===Regolamenti=== 1. Kulħadd jista' jieħu sehem fil-konkors, ħlief għall-organizzaturi lokali u internazzjonali. L-organizzaturi jistgħu jipparteċipaw bla ma jikkompetu. 2. Biex tikkompeti trid tirreġistra formalment. Biex tirreġistra għall-konkors ikteb ismek hawn taħt kif indikat fit-taqsima tal-Parteċipanti. 3. [[Mudell:CEE_Spring_2026|Uża l-Mudell]] -- huwa essenzjali li tuża l-Mudell '''<nowiki>{{CEE Spring 2026 | utent = ismek | pajjiż = Malta}}</nowiki>''' fuq il-paġna tad-diskussjoni ta' kull pagna li taħdem fuqha biex il-kontribuzzjoni tiegħek tkun tgħodd fil-konkors. Dan huwa l-unika mod biex l-organizzaturi jkunu jafu li qed tieħu sehem fil-konkors. Ara/uża ukoll [[:metawikimedia:Wikimedia_CEE_Spring_2026/Tools|il-mudelli ta' lingwi oħra]] jekk tagħżel li tikteb bihom apparti l-Malti. ===Punteġġi=== * Għal kull artikolu li toħloq tieħu żewġ punti * Għal kull artikolu li toħloq mil-lista uffiċjali tieħu tliet punti oħra (ħames punti b'kollox) * Għal kull artikolu li ttejjeb tieħu punt * Għal kull artikolu li ttejjeb mil-lista uffiċjali tieħu erba' punti oħra (ħames punti b'kollox) '''Paġni dwar suġġetti marbuta direttament ma' Malta ma jgħoddux fil-punti li tista' tirbaħ f'dan il-konkors jekk int utent Malti/ja.''' Kull mistoqsija għandha titpoġġa fuq il-paġna tad-diskussjoni. ===Premjijiet=== ''Il-premijiet huma pprovduti minn Wikimedia Community Malta permezz ta' għotja mill-Wikimedia Foundation:'' * L-ewwel post: €100 token għal xiri ta' kotba minn Amazon jew €200 token li jissarraf għand pubblikaturi Maltin* * It-tieni post: €60 token għal xiri ta' kotba minn Amazon jew €120 token li jissarraf għand pubblikaturi Maltin* * It-tielet post: €40 token għal xiri ta' kotba minn Amazon jew €80 token li jissarraf għand pubblikaturi Maltin* === Parteċipanti === Daħħal ismek fit-tabella t'hawn taħt. Daħħal l-isem tal-paġna jew paġni li tkun ħdimt fit-tieni kolonna. Fit-tielet kolonna tista ddaħħal paġni li għadek qed taħdem fuqhom. Tista' ddaħħal ukoll il-punti għax-xogħol li tkun għamilt fl-aħħar kolonna; dawn jiġu vverifikati mill-organizzaturi fi tmiem il-konkors u rranġati jekk ikun hemm bżonn. Jekk issib xi diffikulta bit-tabella kkuntattja lil [[User_talk:ToniSant|Toni Sant]] jew [[User_talk:Nevborg|Nevborg]] li huma l-organizzaturi u jidhru f'din it-tabella mingħajr punti għax mhux eliġibbli biex jikkompetu. <!-- Results table --> {| class="wikitable sortable" |- align="left" ! Utent ! Paġna/pagni mibdija u/jew imtejba ! Xogħol għaddej ! Punti |- |[[Utent:Nevborg|Nevborg]] |[[Zlata Filipović]], [[Goran Bregović]], [[Sofija Jovanović]], [[Selma Rıza]], [[Staka Skenderova]] |[[Nikola Tesla]] |xejn |- |[[Utent:ToniSant|ToniSant]] |[[Rebbiegħa ta' Praga]] |[[Beer Barrell Polka]] |xejn |- |[[Utent:Trigcly|Trigcly]] |[[Park Naturali ta' Korab-Koritnik]], [[Park Nazzjonali tal-Muntanja Dajti]], [[Park Nazzjonali tal-Muntanja Tomorr]], [[Lag ta' Skadar]], [[Monasteru ta' Neghuts]], [[Monasteru ta' Hoge]], [[Kiki Kogelnik]], [[Kibbeh]], [[Siġra tal-Ballut ta' Stelmužė]], [[Pont tal-Fjuri]], [[Jan Novák]], [[Simon Kldiashvili]], [[Medalja ta' Marian Smoluchowski]], [[Bażi tad-Data tal-Osservazzjoni tal-Kometi]], [[Osservatorju ta' Črni Vrh]], [[Kaċċa bl-ajkli]], [[Anna Kyriakou]], [[Ġobon ta' Jāņi]], [[Park Nazzjonali ta' Karula]], [[Belintersat-1]], [[Péter Magyar]], [[Università Iżlamika Russa]], [[Stepan Erzya]], [[Park Nazzjonali tal-Katina Muntanjuża ta' Rodopi]], [[Lag ta' Brebeneskul]], [[Kastell ta' Ankara]], [[Park Nazzjonali ta' Una]], [[Slavko Brezoski]] |xejn |130 |- | | | | |} === Rebbieħa === * L-ewwel post - tba * It-tieni post - tba * It-tielet post - tba * Premju ta' solidarjetà - tba ''Il-pubblikaturi tal-kotba Maltin li naħdmu magħhom huma Kite Group, Midsea Books, u Merlin Publishers, skont l-għażla tar-rebbieħ/a.'' [[Kategorija:Wikipedija:Wikimedia CEE Spring]] [[Kategorija:Wikimedia CEE Spring 2026]] hhqbc2y416ycf7ykfsqhexih8qy6oek 0 34357 329354 2026-04-15T13:44:51Z Trigcly 17859 Kontenut, stampi, kwotazzjonijiet u ħoloq 329354 wikitext text/x-wiki ''Dan l-artiklu huwa dwar il-Berġa tal-Italja fil-Belt Valletta. Għal dik fil-Birgu, ara l-[[Berġa tal-Italja, il-Birgu]].'' [[Stampa:Auberge d'Italie, Valletta 003.jpg|daqsminuri|Il-Berġa tal-Italja fil-Belt Valletta.]] Il-'''Berġa tal-Italja''' (bil-[[Lingwa Franċiża|Franċiż]]: ''Auberge d'Italie''; bit-[[Lingwa Taljana|Taljan]]: ''Albergo d'Italia'') hija berġa fil-[[Valletta|Belt Valletta]], f'[[Malta]]. Inbniet f'diversi stadji fl-aħħar tas-seklu 16 biex tospita l-kavallieri tal-[[Ordni ta' San Ġwann]] mill-[[Italja]], u oriġinarjament kellha disinn Mannerist frott il-ħidma ta' [[Ġlormu Cassar]] u diversi [[Arkitett|arkitetti]] oħra. Il-binja baqgħet tiġi mmodifikata matul is-[[seklu 17]], u l-aħħar rinnovazzjoni kbira twettqet fis-snin 80 tas-seklu 17 matul il-maġistratura ta' [[Gregorio Carafa]], li tat xeħta [[Barokk|Barokka]] lill-binja. Wara li l-Ordni tkeċċiet minn Malta fl-1798, il-berġa ntużat għal għadd ta' skopijiet, u ospitat kwartieri ġenerali militari, post fejn kienu jiltaqgħu u jieklu l-uffiċjali, [[mużew]], skola ta[[L-Arti|l-arti]], qorti, l-Uffiċju Postali Ġenerali u diversi dipartimenti tal-gvern. Sa reċentement, kienet tospita l-Awtorità tat-Turiżmu ta' Malta, u spiss isiru xogħlijiet ta' restawr. Issa ġiet ikkonvertita biex tospita l-kollezzjoni nazzjonali (li qabel kienet tinsab fil-Mużew Nazzjonali tal-Belle Arti). Fl-2018 il-berġa bdiet tospita l-[[Mużew Nazzjonali tal-Arti]] jew MUŻA. == [[Storja]] == === Ospitalieri === Il-Berġa tal-Italja kienet it-tielet berġa Taljana li nbniet f'Malta. L-ewwel berġa nbniet fil-[[Birgu]] f'nofs is-seklu 16, fis-sit ta' binja iktar bikrija li kienet intużat mill-kavallieri Taljani. Wara li l-belt kapitali ġiet ittrasferita mill-Birgu għall-Belt Valletta, inbniet it-tieni berġa fiċ-ċentru tal-belt il-ġdida fl-1570–1571. Eventwalment din il-binja ġiet inkorporata fil-[[Palazz tal-Gran Mastru]], u l-berġa attwali bdiet tinbena fi ''Strada San Giacomo'' (issa Triq il-Merkanti). Id-disinni oriġinali taż-żewġ bereġ tal-Belt Valletta tħejjew mill-arkitett [[Maltin|Malti]] Ġlormu Cassar. Ma hemm l-ebda dokumentazzjoni li tirreġistra l-kostruzzjoni tat-tielet Berġa tal-Italja, iżda x-xogħol beda fl-1574 u l-binja ġiet inawgurata f'Settembru 1579. Meta tlesta l-ewwel sular, il-kostruzzjoni tal-bqija tal-binja ġiet sospiża, iżda f'qasir żmien kien ċar li l-binja kienet żgħira wisq. Fil-25 ta' Awwissu 1582, ittieħdet id-deċiżjoni li jinbena t-tieni sular. Il-[[bennej]] ewlieni [[Gio Andrea Farrugia]] kien responsabbli għall-kostruzzjoni, iżda miet qabel ma tlesta l-proġett. Il-kostruzzjoni tkompliet matul is-snin 80 tas-seklu 16, u tlestiet għall-ħabta tal-1595. Apparti minn Cassar u Farrugia, diversi arkitetti u bennejja ewlenin kienu responsabbli għall-kostruzzjoni tal-berġa, inkluż l-inġinier [[Francesco Antrini]]. Il-kavallieri Taljani tal-Ordni bnew ukoll il-[[Knisja ta' Santa Katerina]] biswit il-berġa. Il-kostruzzjoni tal-knisja bdiet fl-1576, u tkabbret u ġiet immodifikata fl-1683 u l-1710. Xi tiswijiet saru fl-1604 minn [[Alessandro Stafrace]], wara li tfaċċaw xi konsenturi fis-Sala Prinċipali. Il-berġa kellha daħla faċċata ta' [[pjazza]] fi Triq in-Nofsinhar, iżda din ġiet imblukkata fl-1629 meta nbnew il-binjiet ta' mal-pjazza (il-pjazza fl-2012 reġgħet inħolqot u ngħatat l-isem ta' Pjazza Jean de Valette). L-istoriku [[Giovanni Bonello]] jissuġġerixxi li din kienet id-daħla prinċipali tal-berġa, għalkemm jaf kienet biss daħla laterali. Fl-1649–1650, inbniet ''mezzanine'' taħt is-Sala tal-Ammirall, u sala kbira fin-naħa ta' wara tal-binja ġiet ikkonvertita f'erba' ħwienet fl-1654. L-arkivji nbnew fl-1678. Fl-1680 bdiet rinnovazzjoni ewlenija tal-berġa bl-istil Barokk. Il-faċċata ġiet immudellata mill-ġdid minn [[Mederico Blondel]], u nbena t-tielet sular għas-spejjeż tal-Gran Mastru Gregorio Carafa. [[Skultura]] tal-istemma u l-bust ta' Carafa żdiedet fuq id-daħla prinċipali. Din ġiet skolpita minn [[Raymond de La Fage]] mill-irħam li ttieħed mill-fdalijiet tat-Tempju ta' Proserpina, li kien tempju Ruman tal-qedem fl-[[L-Imtarfa|Imtarfa]] li kien ġie skopert fl-1613. === [[Okkupazzjoni Franċiża ta’ Malta|Okkupazzjoni Franċiża]] u tmexxija [[Renju Unit|Brittanika]] === L-Ordni ta' San Ġwann tkeċċiet minn Malta wara l-invażjoni u l-okkupazzjoni Franċiża fl-1798. Peress li kienet tinsab fin-naħa opposta tar-residenza ta' [[Napuljun I ta' Franza|Napuljun]] f'[[Palazzo Parisio]], il-berġa ġiet ikkonvertita fil-kmand militari tal-[[Franza|Franċiżi]]. Wara li Malta sfat taħt it-tmexxija Brittanika fl-1800, il-berġa ntużat kemm mill-amministrazzjoni militari kif ukoll mal-amministrazzjonijiet ċivili. Fl-1888 il-pjan terran tal-berġa ntuża biex jinħażnu fih l-arkivji notarili u s-sular ta' fuq intuża mid-Dipartiment tax-Xogħol. Imbagħad il-berġa ġiet ikkonvertita f'Arsenal Ċivili. Il-pjanijiet biex tiġi stabbilita [[kappella]] [[Protestantiżmu|Protestanta]] ġew miċħuda. Dak iż-żmien il-pjan terran kien jintuża wkoll bħala l-Uffiċċju tal-Istamperija tal-Gvern, filwaqt li s-sular ta' fuq kien jintuża wkoll mill-Inġiniera Rjali. Iktar 'il quddiem il-berġa ntużat bħala l-Kwartieri Ġenerali tal-Korp u post fejn jiltaqgħu u jieklu l-uffiċċjali sas-snin 20 tas-seklu 20. Fil-bidu tas-seklu 19, l-ispiżjar [[John Davy]], li kien f'Malta mal-Persunal [[Mediċina|Mediku]] tal-Armata, stabbilixxa dispenserija pubblika fil-berġa għat-trattament tal-foqra u l-berġa saret magħrufa bħala l-''Albergo dei poveri'' (il-berġa tal-foqra). Is-suċċessur ta' dan is-servizz, il-Poliklinika tal-Gvern, għadu jissejjaħ kollokjalment bħala "l-Berġa". Fl-1922, il-Mużew Nazzjonali ġie ttrasferit minn [[Palazzo Xara]] għall-Berġa tal-Italja. Il-mużew kien immexxi minn [[Temi Zammit|Sir Temi Zammit]] u kien maqsum fis-sezzjonijiet tal-[[arkeoloġija]], tal-istorja, tal-arti, tal-istorja naturali u tal-mineraloġija. Il-mużew ingħalaq matul [[it-Tieni Gwerra Dinjija]], u l-binja ntlaqtet darbtejn mill-ajru fis-7 ta' April 1942. Parti mill-faċċata nqerdet mill-bumbardamenti mill-ajru, u l-kollezzjoni tal-istorja naturali ġarrbet ħsara kbira peress li kienet tinsab fil-parti tal-binja li ntlaqtet. Id-dokumenti mill-Arkivji Notarili kienu maħżuna fis-sular t'isfel tal-berġa matul il-gwerra, u xi wħud ġarrbu ħsarat meta kienu hemmhekk. Wara li l-gwerra ntemmet, il-partijiet tal-berġa li ġarrbu ħsarat ġew rikostruwiti, il-mużew reġa' nfetaħ u parti mill-binja ospitat skola tal-arti. Id-Dipartiment tal-Mużewijiet kellu joħroġ mill-Berġa tal-Italja fl-1954, meta l-binja ġiet ikkonvertita f'qorti temporanja wara li l-Qorti tal-Ġustizzja kellha tabbanduna l-[[Berġa ta' Auvergne]] minħabba l-ħsarat li ġarrbet matul il-gwerra. Il-Qorti Kriminali ġiet stazzjonata fil-Berġa tal-Italja. === Malta indipendenti === F'Jannar 1971, il-Qrati Superjuri tal-Ġustizzja u l-Iskola tal-Arti abbandunaw il-binja wara li ġew ittrasferiti f'qorti ġdida li kienet inbniet fis-sit tal-Berġa ta' Auvergne. Il-binja kellha tiġi kkonvertita f'sala tal-eżamijiet, iżda f'Awwissu ta' dik is-sena ġiet assenjata lid-Dipartiment tal-Posta u tat-Telefonija. Wara diversi rinnovazzjonijiet estensivi, il-berġa ntużat bħala l-Uffiċċju tal-Posta Ġenerali fl-4 ta' Lulju 1973, wara trasferiment minn Palazzo Parisio. Il-berġa baqgħet tospita l-Uffiċċju tal-Posta Ġenerali sa Ottubru 1997 meta Posta Limited fetħet kumpless ġdid fil-[[Il-Marsa|Marsa]]. Il-berġa ntużat ukoll mid-Dipartiment tal-Ilma u tal-Elettriku, mid-Dipartiment tal-Agrikoltura u mill-Uffiċċju Ċentrali tal-Istatistika. Fl-1997 ittieħdet id-deċiżjoni li l-berġa tiġi kkonvertita fl-uffiċċji għall-Ministeru għat-Turiżmu u għall-Awtorità tat-Turiżmu ta' Malta. Il-binja ġiet imżejna mill-ġdid u rrestawrata, u l-Ministeru ġiet ittrasferit fil-binja fit-18 ta' Marzu 2002. L-Awtorità tat-Turiżmu ta' Malta bdiet tokkupa l-binja fl-1 ta' Marzu tal-istess sena. Il-Ministeru għat-Turiżmu dan l-aħħar ġie ttrasferit f'binja ġdida f'233, Triq ir-Repubblika, il-Belt Valletta. Il-pjanijiet biex il-Mużew Nazzjonali tal-Belle Arti jiġi ttrasferit mid-Dar tal-Ammiralat għall-Berġa tal-Italja bdew jitħejjew fl-2013. F'Settembru 2014, ġie mħabbar li t-trasferiment kien se jsir u li l-mużew il-ġdid kien se jissejjaħ ''MUŻA'' (l-akronimu għall-''Mużew Nazzjonali tal-Arti''). Dan kien wieħed mill-proġetti għat-titlu tal-Belt Valletta bħala l-[[Kapitali Ewropea tal-Kultura]] għall-2018. L-Awtorità tat-Turiżmu ta' Malta kellha toħroġ mill-berġa u tmur lejn binja fi [[SmartCity Malta|SmartCity]] f'Novembru 2016 iżda iżda t-trasferiment ġie pospost sa Frar 2017. Il-faċċata tal-berġa ġiet irrestawrata bejn l-aħħar tal-2015 u Lulju 2016. Diversi karatteristiċi artistiċi ġew żvelati matul dan iż-żmien bħall-istemma u l-bust irrestawrati ta' Carafa. Il-binja ġiet irrestawrata wkoll minn ġewwa. Pjan ieħor li tqies iżda li ġie rrifjutat kien li terġa' tinfetaħ id-daħla li x'aktarx kienet dik oriġinali tal-binja, u kien ikollha taraġ ieħor f'Pjazza De Valette. Il-binja ġiet inkluża fil-Lista tal-Antikitajiet tal-1925 flimkien ma' bereġ oħra fil-Belt Valletta. Issa ġiet skedata bħala [[monument]] nazzjonali tal-Grad Nru 1 mill-Awtorità tal-Ambjent u tal-Ippjanar ta' Malta, u hija elenkata wkoll fl-Inventarju Nazzjonali tal-Proprjetajiet [[Kultura|Kulturali]] tal-Gżejjer Maltin. == Arkitettura == Il-Berġa tal-Italja oriġinarjament inbniet bl-istil Mannerist, iżda l-binja ngħatat xeħta prinċipalment Barokka fir-rinnovazzjoni tas-snin 80 tas-seklu 17. Il-binja għandha pjanta rettangolari u s-swali tagħha nbnew madwar bitħa ċentrali, konfigurazzjoni tipika tal-''palazzi'' tar-[[Rinaxximent]] Taljan u ta' bereġ oħra ta' Cassar fil-Belt Valletta bħall-[[Berġa ta' Aragona]]. Il-bitħa fiha ħnejja trijonfali li x'aktarx ġiet iddisinjata minn [[Romano Carapecchia]]. Għandha faċċata simetrika bi stemma Barokka mżejna fuq id-daħla prinċipali, b'bust tal-bronż ta' Carafa u l-istemma tiegħu, flimkien ma' stemma tal-irħam u l-kitba bil-[[Lingwa Latina|Latin]] li ġejja:<blockquote>GREGORIO CARAFÆ PRINCIPI OPTIMO BELLI, PACISQVE ARTIBVS MAXIMO. POST OTTOMANICAM CLASSEM DVCTV SVO BIS AD HELLESPONTVM PROFLIGATAM RELATASQVE. XI. QVINQVEREMIVM MANVBIAS AD SVMMVM HIEROSOLYMITANI ORDINIS REGIMEN EVECTO ITALA EQVÆSTRIS NATIO MAGISTRALI MVNERE SÆCVLO AMPLIVS VIDVATA AVGVSTAM HANC EFFIGIEM REPARATÆ MAIESTATIS INDICEM D. D. AN. D. MDCLXXXIII.*</blockquote>Huwa maħsub li l-iskultura tal-istemma nbniet mill-arkitett [[Mederico Blondel]] abbażi ta' disinn ta' [[Mattia Preti]]. Id-daħla prinċipali u l-kantunieri tal-binja huma rustiċi. Kull wieħed mit-tliet sulari fih sett ta' sitt twieqi, u hemm gwarniċ tul il-faċċata kollha bejn l-ewwel u t-tieni sulari. Il-Berġa tal-Italja hija kkollegata mal-[[Berġa ta' Kastilja]] fuq in-naħa l-oħra tat-triq permezz ta' xelter taħt l-art ta' żmien it-Tieni Gwerra Dinjija għal kontra l-bumbardamenti mill-ajru. == Muniti kommemorattivi == Il-Berġa tal-Italja tidher fuq żewġ muniti kommemorattivi zzekkati fl-2010 mill-[[Bank Ċentrali ta' Malta]]. Il-muniti juru l-istemma tal-faċċata tal-binja fuq in-naħa ta' wara tagħhom u l-arma ta' Malta fuq quddiem. == Noti == <nowiki>*</nowiki>[[Traduzzjoni]] mhux uffiċjali: "In-nazzjon Taljan imġedded ingħata bħala rigal lil Gregory Carafa, l-aqwa prinċep tal-gwerra u l-ikbar prinċep fl-arti tal-paċi, din l-istatwa Awgustana bħala simbolu tal-maestà sħiħa tiegħu, minħabba li darbtejn mexxa l-flotta Ottomana sa Hellespont u ġab lura miegħu bħala relitti tal-gwerra għall-kmand tal-qawwiet ta' [[Ġerusalemm]] 11-il bastiment kbir fl-1683". == Referenzi == biyhn07q5j7fkm7vrg5elob5oo61ua5 329355 329354 2026-04-15T13:48:05Z Trigcly 17859 added [[Category:Bini f'Malta]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 329355 wikitext text/x-wiki ''Dan l-artiklu huwa dwar il-Berġa tal-Italja fil-Belt Valletta. Għal dik fil-Birgu, ara l-[[Berġa tal-Italja, il-Birgu]].'' [[Stampa:Auberge d'Italie, Valletta 003.jpg|daqsminuri|Il-Berġa tal-Italja fil-Belt Valletta.]] Il-'''Berġa tal-Italja''' (bil-[[Lingwa Franċiża|Franċiż]]: ''Auberge d'Italie''; bit-[[Lingwa Taljana|Taljan]]: ''Albergo d'Italia'') hija berġa fil-[[Valletta|Belt Valletta]], f'[[Malta]]. Inbniet f'diversi stadji fl-aħħar tas-seklu 16 biex tospita l-kavallieri tal-[[Ordni ta' San Ġwann]] mill-[[Italja]], u oriġinarjament kellha disinn Mannerist frott il-ħidma ta' [[Ġlormu Cassar]] u diversi [[Arkitett|arkitetti]] oħra. Il-binja baqgħet tiġi mmodifikata matul is-[[seklu 17]], u l-aħħar rinnovazzjoni kbira twettqet fis-snin 80 tas-seklu 17 matul il-maġistratura ta' [[Gregorio Carafa]], li tat xeħta [[Barokk|Barokka]] lill-binja. Wara li l-Ordni tkeċċiet minn Malta fl-1798, il-berġa ntużat għal għadd ta' skopijiet, u ospitat kwartieri ġenerali militari, post fejn kienu jiltaqgħu u jieklu l-uffiċjali, [[mużew]], skola ta[[L-Arti|l-arti]], qorti, l-Uffiċju Postali Ġenerali u diversi dipartimenti tal-gvern. Sa reċentement, kienet tospita l-Awtorità tat-Turiżmu ta' Malta, u spiss isiru xogħlijiet ta' restawr. Issa ġiet ikkonvertita biex tospita l-kollezzjoni nazzjonali (li qabel kienet tinsab fil-Mużew Nazzjonali tal-Belle Arti). Fl-2018 il-berġa bdiet tospita l-[[Mużew Nazzjonali tal-Arti]] jew MUŻA. == [[Storja]] == === Ospitalieri === Il-Berġa tal-Italja kienet it-tielet berġa Taljana li nbniet f'Malta. L-ewwel berġa nbniet fil-[[Birgu]] f'nofs is-seklu 16, fis-sit ta' binja iktar bikrija li kienet intużat mill-kavallieri Taljani. Wara li l-belt kapitali ġiet ittrasferita mill-Birgu għall-Belt Valletta, inbniet it-tieni berġa fiċ-ċentru tal-belt il-ġdida fl-1570–1571. Eventwalment din il-binja ġiet inkorporata fil-[[Palazz tal-Gran Mastru]], u l-berġa attwali bdiet tinbena fi ''Strada San Giacomo'' (issa Triq il-Merkanti). Id-disinni oriġinali taż-żewġ bereġ tal-Belt Valletta tħejjew mill-arkitett [[Maltin|Malti]] Ġlormu Cassar. Ma hemm l-ebda dokumentazzjoni li tirreġistra l-kostruzzjoni tat-tielet Berġa tal-Italja, iżda x-xogħol beda fl-1574 u l-binja ġiet inawgurata f'Settembru 1579. Meta tlesta l-ewwel sular, il-kostruzzjoni tal-bqija tal-binja ġiet sospiża, iżda f'qasir żmien kien ċar li l-binja kienet żgħira wisq. Fil-25 ta' Awwissu 1582, ittieħdet id-deċiżjoni li jinbena t-tieni sular. Il-[[bennej]] ewlieni [[Gio Andrea Farrugia]] kien responsabbli għall-kostruzzjoni, iżda miet qabel ma tlesta l-proġett. Il-kostruzzjoni tkompliet matul is-snin 80 tas-seklu 16, u tlestiet għall-ħabta tal-1595. Apparti minn Cassar u Farrugia, diversi arkitetti u bennejja ewlenin kienu responsabbli għall-kostruzzjoni tal-berġa, inkluż l-inġinier [[Francesco Antrini]]. Il-kavallieri Taljani tal-Ordni bnew ukoll il-[[Knisja ta' Santa Katerina]] biswit il-berġa. Il-kostruzzjoni tal-knisja bdiet fl-1576, u tkabbret u ġiet immodifikata fl-1683 u l-1710. Xi tiswijiet saru fl-1604 minn [[Alessandro Stafrace]], wara li tfaċċaw xi konsenturi fis-Sala Prinċipali. Il-berġa kellha daħla faċċata ta' [[pjazza]] fi Triq in-Nofsinhar, iżda din ġiet imblukkata fl-1629 meta nbnew il-binjiet ta' mal-pjazza (il-pjazza fl-2012 reġgħet inħolqot u ngħatat l-isem ta' Pjazza Jean de Valette). L-istoriku [[Giovanni Bonello]] jissuġġerixxi li din kienet id-daħla prinċipali tal-berġa, għalkemm jaf kienet biss daħla laterali. Fl-1649–1650, inbniet ''mezzanine'' taħt is-Sala tal-Ammirall, u sala kbira fin-naħa ta' wara tal-binja ġiet ikkonvertita f'erba' ħwienet fl-1654. L-arkivji nbnew fl-1678. Fl-1680 bdiet rinnovazzjoni ewlenija tal-berġa bl-istil Barokk. Il-faċċata ġiet immudellata mill-ġdid minn [[Mederico Blondel]], u nbena t-tielet sular għas-spejjeż tal-Gran Mastru Gregorio Carafa. [[Skultura]] tal-istemma u l-bust ta' Carafa żdiedet fuq id-daħla prinċipali. Din ġiet skolpita minn [[Raymond de La Fage]] mill-irħam li ttieħed mill-fdalijiet tat-Tempju ta' Proserpina, li kien tempju Ruman tal-qedem fl-[[L-Imtarfa|Imtarfa]] li kien ġie skopert fl-1613. === [[Okkupazzjoni Franċiża ta’ Malta|Okkupazzjoni Franċiża]] u tmexxija [[Renju Unit|Brittanika]] === L-Ordni ta' San Ġwann tkeċċiet minn Malta wara l-invażjoni u l-okkupazzjoni Franċiża fl-1798. Peress li kienet tinsab fin-naħa opposta tar-residenza ta' [[Napuljun I ta' Franza|Napuljun]] f'[[Palazzo Parisio]], il-berġa ġiet ikkonvertita fil-kmand militari tal-[[Franza|Franċiżi]]. Wara li Malta sfat taħt it-tmexxija Brittanika fl-1800, il-berġa ntużat kemm mill-amministrazzjoni militari kif ukoll mal-amministrazzjonijiet ċivili. Fl-1888 il-pjan terran tal-berġa ntuża biex jinħażnu fih l-arkivji notarili u s-sular ta' fuq intuża mid-Dipartiment tax-Xogħol. Imbagħad il-berġa ġiet ikkonvertita f'Arsenal Ċivili. Il-pjanijiet biex tiġi stabbilita [[kappella]] [[Protestantiżmu|Protestanta]] ġew miċħuda. Dak iż-żmien il-pjan terran kien jintuża wkoll bħala l-Uffiċċju tal-Istamperija tal-Gvern, filwaqt li s-sular ta' fuq kien jintuża wkoll mill-Inġiniera Rjali. Iktar 'il quddiem il-berġa ntużat bħala l-Kwartieri Ġenerali tal-Korp u post fejn jiltaqgħu u jieklu l-uffiċċjali sas-snin 20 tas-seklu 20. Fil-bidu tas-seklu 19, l-ispiżjar [[John Davy]], li kien f'Malta mal-Persunal [[Mediċina|Mediku]] tal-Armata, stabbilixxa dispenserija pubblika fil-berġa għat-trattament tal-foqra u l-berġa saret magħrufa bħala l-''Albergo dei poveri'' (il-berġa tal-foqra). Is-suċċessur ta' dan is-servizz, il-Poliklinika tal-Gvern, għadu jissejjaħ kollokjalment bħala "l-Berġa". Fl-1922, il-Mużew Nazzjonali ġie ttrasferit minn [[Palazzo Xara]] għall-Berġa tal-Italja. Il-mużew kien immexxi minn [[Temi Zammit|Sir Temi Zammit]] u kien maqsum fis-sezzjonijiet tal-[[arkeoloġija]], tal-istorja, tal-arti, tal-istorja naturali u tal-mineraloġija. Il-mużew ingħalaq matul [[it-Tieni Gwerra Dinjija]], u l-binja ntlaqtet darbtejn mill-ajru fis-7 ta' April 1942. Parti mill-faċċata nqerdet mill-bumbardamenti mill-ajru, u l-kollezzjoni tal-istorja naturali ġarrbet ħsara kbira peress li kienet tinsab fil-parti tal-binja li ntlaqtet. Id-dokumenti mill-Arkivji Notarili kienu maħżuna fis-sular t'isfel tal-berġa matul il-gwerra, u xi wħud ġarrbu ħsarat meta kienu hemmhekk. Wara li l-gwerra ntemmet, il-partijiet tal-berġa li ġarrbu ħsarat ġew rikostruwiti, il-mużew reġa' nfetaħ u parti mill-binja ospitat skola tal-arti. Id-Dipartiment tal-Mużewijiet kellu joħroġ mill-Berġa tal-Italja fl-1954, meta l-binja ġiet ikkonvertita f'qorti temporanja wara li l-Qorti tal-Ġustizzja kellha tabbanduna l-[[Berġa ta' Auvergne]] minħabba l-ħsarat li ġarrbet matul il-gwerra. Il-Qorti Kriminali ġiet stazzjonata fil-Berġa tal-Italja. === Malta indipendenti === F'Jannar 1971, il-Qrati Superjuri tal-Ġustizzja u l-Iskola tal-Arti abbandunaw il-binja wara li ġew ittrasferiti f'qorti ġdida li kienet inbniet fis-sit tal-Berġa ta' Auvergne. Il-binja kellha tiġi kkonvertita f'sala tal-eżamijiet, iżda f'Awwissu ta' dik is-sena ġiet assenjata lid-Dipartiment tal-Posta u tat-Telefonija. Wara diversi rinnovazzjonijiet estensivi, il-berġa ntużat bħala l-Uffiċċju tal-Posta Ġenerali fl-4 ta' Lulju 1973, wara trasferiment minn Palazzo Parisio. Il-berġa baqgħet tospita l-Uffiċċju tal-Posta Ġenerali sa Ottubru 1997 meta Posta Limited fetħet kumpless ġdid fil-[[Il-Marsa|Marsa]]. Il-berġa ntużat ukoll mid-Dipartiment tal-Ilma u tal-Elettriku, mid-Dipartiment tal-Agrikoltura u mill-Uffiċċju Ċentrali tal-Istatistika. Fl-1997 ittieħdet id-deċiżjoni li l-berġa tiġi kkonvertita fl-uffiċċji għall-Ministeru għat-Turiżmu u għall-Awtorità tat-Turiżmu ta' Malta. Il-binja ġiet imżejna mill-ġdid u rrestawrata, u l-Ministeru ġiet ittrasferit fil-binja fit-18 ta' Marzu 2002. L-Awtorità tat-Turiżmu ta' Malta bdiet tokkupa l-binja fl-1 ta' Marzu tal-istess sena. Il-Ministeru għat-Turiżmu dan l-aħħar ġie ttrasferit f'binja ġdida f'233, Triq ir-Repubblika, il-Belt Valletta. Il-pjanijiet biex il-Mużew Nazzjonali tal-Belle Arti jiġi ttrasferit mid-Dar tal-Ammiralat għall-Berġa tal-Italja bdew jitħejjew fl-2013. F'Settembru 2014, ġie mħabbar li t-trasferiment kien se jsir u li l-mużew il-ġdid kien se jissejjaħ ''MUŻA'' (l-akronimu għall-''Mużew Nazzjonali tal-Arti''). Dan kien wieħed mill-proġetti għat-titlu tal-Belt Valletta bħala l-[[Kapitali Ewropea tal-Kultura]] għall-2018. L-Awtorità tat-Turiżmu ta' Malta kellha toħroġ mill-berġa u tmur lejn binja fi [[SmartCity Malta|SmartCity]] f'Novembru 2016 iżda iżda t-trasferiment ġie pospost sa Frar 2017. Il-faċċata tal-berġa ġiet irrestawrata bejn l-aħħar tal-2015 u Lulju 2016. Diversi karatteristiċi artistiċi ġew żvelati matul dan iż-żmien bħall-istemma u l-bust irrestawrati ta' Carafa. Il-binja ġiet irrestawrata wkoll minn ġewwa. Pjan ieħor li tqies iżda li ġie rrifjutat kien li terġa' tinfetaħ id-daħla li x'aktarx kienet dik oriġinali tal-binja, u kien ikollha taraġ ieħor f'Pjazza De Valette. Il-binja ġiet inkluża fil-Lista tal-Antikitajiet tal-1925 flimkien ma' bereġ oħra fil-Belt Valletta. Issa ġiet skedata bħala [[monument]] nazzjonali tal-Grad Nru 1 mill-Awtorità tal-Ambjent u tal-Ippjanar ta' Malta, u hija elenkata wkoll fl-Inventarju Nazzjonali tal-Proprjetajiet [[Kultura|Kulturali]] tal-Gżejjer Maltin. == Arkitettura == Il-Berġa tal-Italja oriġinarjament inbniet bl-istil Mannerist, iżda l-binja ngħatat xeħta prinċipalment Barokka fir-rinnovazzjoni tas-snin 80 tas-seklu 17. Il-binja għandha pjanta rettangolari u s-swali tagħha nbnew madwar bitħa ċentrali, konfigurazzjoni tipika tal-''palazzi'' tar-[[Rinaxximent]] Taljan u ta' bereġ oħra ta' Cassar fil-Belt Valletta bħall-[[Berġa ta' Aragona]]. Il-bitħa fiha ħnejja trijonfali li x'aktarx ġiet iddisinjata minn [[Romano Carapecchia]]. Għandha faċċata simetrika bi stemma Barokka mżejna fuq id-daħla prinċipali, b'bust tal-bronż ta' Carafa u l-istemma tiegħu, flimkien ma' stemma tal-irħam u l-kitba bil-[[Lingwa Latina|Latin]] li ġejja:<blockquote>GREGORIO CARAFÆ PRINCIPI OPTIMO BELLI, PACISQVE ARTIBVS MAXIMO. POST OTTOMANICAM CLASSEM DVCTV SVO BIS AD HELLESPONTVM PROFLIGATAM RELATASQVE. XI. QVINQVEREMIVM MANVBIAS AD SVMMVM HIEROSOLYMITANI ORDINIS REGIMEN EVECTO ITALA EQVÆSTRIS NATIO MAGISTRALI MVNERE SÆCVLO AMPLIVS VIDVATA AVGVSTAM HANC EFFIGIEM REPARATÆ MAIESTATIS INDICEM D. D. AN. D. MDCLXXXIII.*</blockquote>Huwa maħsub li l-iskultura tal-istemma nbniet mill-arkitett [[Mederico Blondel]] abbażi ta' disinn ta' [[Mattia Preti]]. Id-daħla prinċipali u l-kantunieri tal-binja huma rustiċi. Kull wieħed mit-tliet sulari fih sett ta' sitt twieqi, u hemm gwarniċ tul il-faċċata kollha bejn l-ewwel u t-tieni sulari. Il-Berġa tal-Italja hija kkollegata mal-[[Berġa ta' Kastilja]] fuq in-naħa l-oħra tat-triq permezz ta' xelter taħt l-art ta' żmien it-Tieni Gwerra Dinjija għal kontra l-bumbardamenti mill-ajru. == Muniti kommemorattivi == Il-Berġa tal-Italja tidher fuq żewġ muniti kommemorattivi zzekkati fl-2010 mill-[[Bank Ċentrali ta' Malta]]. Il-muniti juru l-istemma tal-faċċata tal-binja fuq in-naħa ta' wara tagħhom u l-arma ta' Malta fuq quddiem. == Noti == <nowiki>*</nowiki>[[Traduzzjoni]] mhux uffiċjali: "In-nazzjon Taljan imġedded ingħata bħala rigal lil Gregory Carafa, l-aqwa prinċep tal-gwerra u l-ikbar prinċep fl-arti tal-paċi, din l-istatwa Awgustana bħala simbolu tal-maestà sħiħa tiegħu, minħabba li darbtejn mexxa l-flotta Ottomana sa Hellespont u ġab lura miegħu bħala relitti tal-gwerra għall-kmand tal-qawwiet ta' [[Ġerusalemm]] 11-il bastiment kbir fl-1683". == Referenzi == [[Kategorija:Bini f'Malta]] nz2rhq75sxq8m8h3b0cbrjxqgkgzibv 329356 329355 2026-04-15T13:48:13Z Trigcly 17859 added [[Category:Kavallieri]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 329356 wikitext text/x-wiki ''Dan l-artiklu huwa dwar il-Berġa tal-Italja fil-Belt Valletta. Għal dik fil-Birgu, ara l-[[Berġa tal-Italja, il-Birgu]].'' [[Stampa:Auberge d'Italie, Valletta 003.jpg|daqsminuri|Il-Berġa tal-Italja fil-Belt Valletta.]] Il-'''Berġa tal-Italja''' (bil-[[Lingwa Franċiża|Franċiż]]: ''Auberge d'Italie''; bit-[[Lingwa Taljana|Taljan]]: ''Albergo d'Italia'') hija berġa fil-[[Valletta|Belt Valletta]], f'[[Malta]]. Inbniet f'diversi stadji fl-aħħar tas-seklu 16 biex tospita l-kavallieri tal-[[Ordni ta' San Ġwann]] mill-[[Italja]], u oriġinarjament kellha disinn Mannerist frott il-ħidma ta' [[Ġlormu Cassar]] u diversi [[Arkitett|arkitetti]] oħra. Il-binja baqgħet tiġi mmodifikata matul is-[[seklu 17]], u l-aħħar rinnovazzjoni kbira twettqet fis-snin 80 tas-seklu 17 matul il-maġistratura ta' [[Gregorio Carafa]], li tat xeħta [[Barokk|Barokka]] lill-binja. Wara li l-Ordni tkeċċiet minn Malta fl-1798, il-berġa ntużat għal għadd ta' skopijiet, u ospitat kwartieri ġenerali militari, post fejn kienu jiltaqgħu u jieklu l-uffiċjali, [[mużew]], skola ta[[L-Arti|l-arti]], qorti, l-Uffiċju Postali Ġenerali u diversi dipartimenti tal-gvern. Sa reċentement, kienet tospita l-Awtorità tat-Turiżmu ta' Malta, u spiss isiru xogħlijiet ta' restawr. Issa ġiet ikkonvertita biex tospita l-kollezzjoni nazzjonali (li qabel kienet tinsab fil-Mużew Nazzjonali tal-Belle Arti). Fl-2018 il-berġa bdiet tospita l-[[Mużew Nazzjonali tal-Arti]] jew MUŻA. == [[Storja]] == === Ospitalieri === Il-Berġa tal-Italja kienet it-tielet berġa Taljana li nbniet f'Malta. L-ewwel berġa nbniet fil-[[Birgu]] f'nofs is-seklu 16, fis-sit ta' binja iktar bikrija li kienet intużat mill-kavallieri Taljani. Wara li l-belt kapitali ġiet ittrasferita mill-Birgu għall-Belt Valletta, inbniet it-tieni berġa fiċ-ċentru tal-belt il-ġdida fl-1570–1571. Eventwalment din il-binja ġiet inkorporata fil-[[Palazz tal-Gran Mastru]], u l-berġa attwali bdiet tinbena fi ''Strada San Giacomo'' (issa Triq il-Merkanti). Id-disinni oriġinali taż-żewġ bereġ tal-Belt Valletta tħejjew mill-arkitett [[Maltin|Malti]] Ġlormu Cassar. Ma hemm l-ebda dokumentazzjoni li tirreġistra l-kostruzzjoni tat-tielet Berġa tal-Italja, iżda x-xogħol beda fl-1574 u l-binja ġiet inawgurata f'Settembru 1579. Meta tlesta l-ewwel sular, il-kostruzzjoni tal-bqija tal-binja ġiet sospiża, iżda f'qasir żmien kien ċar li l-binja kienet żgħira wisq. Fil-25 ta' Awwissu 1582, ittieħdet id-deċiżjoni li jinbena t-tieni sular. Il-[[bennej]] ewlieni [[Gio Andrea Farrugia]] kien responsabbli għall-kostruzzjoni, iżda miet qabel ma tlesta l-proġett. Il-kostruzzjoni tkompliet matul is-snin 80 tas-seklu 16, u tlestiet għall-ħabta tal-1595. Apparti minn Cassar u Farrugia, diversi arkitetti u bennejja ewlenin kienu responsabbli għall-kostruzzjoni tal-berġa, inkluż l-inġinier [[Francesco Antrini]]. Il-kavallieri Taljani tal-Ordni bnew ukoll il-[[Knisja ta' Santa Katerina]] biswit il-berġa. Il-kostruzzjoni tal-knisja bdiet fl-1576, u tkabbret u ġiet immodifikata fl-1683 u l-1710. Xi tiswijiet saru fl-1604 minn [[Alessandro Stafrace]], wara li tfaċċaw xi konsenturi fis-Sala Prinċipali. Il-berġa kellha daħla faċċata ta' [[pjazza]] fi Triq in-Nofsinhar, iżda din ġiet imblukkata fl-1629 meta nbnew il-binjiet ta' mal-pjazza (il-pjazza fl-2012 reġgħet inħolqot u ngħatat l-isem ta' Pjazza Jean de Valette). L-istoriku [[Giovanni Bonello]] jissuġġerixxi li din kienet id-daħla prinċipali tal-berġa, għalkemm jaf kienet biss daħla laterali. Fl-1649–1650, inbniet ''mezzanine'' taħt is-Sala tal-Ammirall, u sala kbira fin-naħa ta' wara tal-binja ġiet ikkonvertita f'erba' ħwienet fl-1654. L-arkivji nbnew fl-1678. Fl-1680 bdiet rinnovazzjoni ewlenija tal-berġa bl-istil Barokk. Il-faċċata ġiet immudellata mill-ġdid minn [[Mederico Blondel]], u nbena t-tielet sular għas-spejjeż tal-Gran Mastru Gregorio Carafa. [[Skultura]] tal-istemma u l-bust ta' Carafa żdiedet fuq id-daħla prinċipali. Din ġiet skolpita minn [[Raymond de La Fage]] mill-irħam li ttieħed mill-fdalijiet tat-Tempju ta' Proserpina, li kien tempju Ruman tal-qedem fl-[[L-Imtarfa|Imtarfa]] li kien ġie skopert fl-1613. === [[Okkupazzjoni Franċiża ta’ Malta|Okkupazzjoni Franċiża]] u tmexxija [[Renju Unit|Brittanika]] === L-Ordni ta' San Ġwann tkeċċiet minn Malta wara l-invażjoni u l-okkupazzjoni Franċiża fl-1798. Peress li kienet tinsab fin-naħa opposta tar-residenza ta' [[Napuljun I ta' Franza|Napuljun]] f'[[Palazzo Parisio]], il-berġa ġiet ikkonvertita fil-kmand militari tal-[[Franza|Franċiżi]]. Wara li Malta sfat taħt it-tmexxija Brittanika fl-1800, il-berġa ntużat kemm mill-amministrazzjoni militari kif ukoll mal-amministrazzjonijiet ċivili. Fl-1888 il-pjan terran tal-berġa ntuża biex jinħażnu fih l-arkivji notarili u s-sular ta' fuq intuża mid-Dipartiment tax-Xogħol. Imbagħad il-berġa ġiet ikkonvertita f'Arsenal Ċivili. Il-pjanijiet biex tiġi stabbilita [[kappella]] [[Protestantiżmu|Protestanta]] ġew miċħuda. Dak iż-żmien il-pjan terran kien jintuża wkoll bħala l-Uffiċċju tal-Istamperija tal-Gvern, filwaqt li s-sular ta' fuq kien jintuża wkoll mill-Inġiniera Rjali. Iktar 'il quddiem il-berġa ntużat bħala l-Kwartieri Ġenerali tal-Korp u post fejn jiltaqgħu u jieklu l-uffiċċjali sas-snin 20 tas-seklu 20. Fil-bidu tas-seklu 19, l-ispiżjar [[John Davy]], li kien f'Malta mal-Persunal [[Mediċina|Mediku]] tal-Armata, stabbilixxa dispenserija pubblika fil-berġa għat-trattament tal-foqra u l-berġa saret magħrufa bħala l-''Albergo dei poveri'' (il-berġa tal-foqra). Is-suċċessur ta' dan is-servizz, il-Poliklinika tal-Gvern, għadu jissejjaħ kollokjalment bħala "l-Berġa". Fl-1922, il-Mużew Nazzjonali ġie ttrasferit minn [[Palazzo Xara]] għall-Berġa tal-Italja. Il-mużew kien immexxi minn [[Temi Zammit|Sir Temi Zammit]] u kien maqsum fis-sezzjonijiet tal-[[arkeoloġija]], tal-istorja, tal-arti, tal-istorja naturali u tal-mineraloġija. Il-mużew ingħalaq matul [[it-Tieni Gwerra Dinjija]], u l-binja ntlaqtet darbtejn mill-ajru fis-7 ta' April 1942. Parti mill-faċċata nqerdet mill-bumbardamenti mill-ajru, u l-kollezzjoni tal-istorja naturali ġarrbet ħsara kbira peress li kienet tinsab fil-parti tal-binja li ntlaqtet. Id-dokumenti mill-Arkivji Notarili kienu maħżuna fis-sular t'isfel tal-berġa matul il-gwerra, u xi wħud ġarrbu ħsarat meta kienu hemmhekk. Wara li l-gwerra ntemmet, il-partijiet tal-berġa li ġarrbu ħsarat ġew rikostruwiti, il-mużew reġa' nfetaħ u parti mill-binja ospitat skola tal-arti. Id-Dipartiment tal-Mużewijiet kellu joħroġ mill-Berġa tal-Italja fl-1954, meta l-binja ġiet ikkonvertita f'qorti temporanja wara li l-Qorti tal-Ġustizzja kellha tabbanduna l-[[Berġa ta' Auvergne]] minħabba l-ħsarat li ġarrbet matul il-gwerra. Il-Qorti Kriminali ġiet stazzjonata fil-Berġa tal-Italja. === Malta indipendenti === F'Jannar 1971, il-Qrati Superjuri tal-Ġustizzja u l-Iskola tal-Arti abbandunaw il-binja wara li ġew ittrasferiti f'qorti ġdida li kienet inbniet fis-sit tal-Berġa ta' Auvergne. Il-binja kellha tiġi kkonvertita f'sala tal-eżamijiet, iżda f'Awwissu ta' dik is-sena ġiet assenjata lid-Dipartiment tal-Posta u tat-Telefonija. Wara diversi rinnovazzjonijiet estensivi, il-berġa ntużat bħala l-Uffiċċju tal-Posta Ġenerali fl-4 ta' Lulju 1973, wara trasferiment minn Palazzo Parisio. Il-berġa baqgħet tospita l-Uffiċċju tal-Posta Ġenerali sa Ottubru 1997 meta Posta Limited fetħet kumpless ġdid fil-[[Il-Marsa|Marsa]]. Il-berġa ntużat ukoll mid-Dipartiment tal-Ilma u tal-Elettriku, mid-Dipartiment tal-Agrikoltura u mill-Uffiċċju Ċentrali tal-Istatistika. Fl-1997 ittieħdet id-deċiżjoni li l-berġa tiġi kkonvertita fl-uffiċċji għall-Ministeru għat-Turiżmu u għall-Awtorità tat-Turiżmu ta' Malta. Il-binja ġiet imżejna mill-ġdid u rrestawrata, u l-Ministeru ġiet ittrasferit fil-binja fit-18 ta' Marzu 2002. L-Awtorità tat-Turiżmu ta' Malta bdiet tokkupa l-binja fl-1 ta' Marzu tal-istess sena. Il-Ministeru għat-Turiżmu dan l-aħħar ġie ttrasferit f'binja ġdida f'233, Triq ir-Repubblika, il-Belt Valletta. Il-pjanijiet biex il-Mużew Nazzjonali tal-Belle Arti jiġi ttrasferit mid-Dar tal-Ammiralat għall-Berġa tal-Italja bdew jitħejjew fl-2013. F'Settembru 2014, ġie mħabbar li t-trasferiment kien se jsir u li l-mużew il-ġdid kien se jissejjaħ ''MUŻA'' (l-akronimu għall-''Mużew Nazzjonali tal-Arti''). Dan kien wieħed mill-proġetti għat-titlu tal-Belt Valletta bħala l-[[Kapitali Ewropea tal-Kultura]] għall-2018. L-Awtorità tat-Turiżmu ta' Malta kellha toħroġ mill-berġa u tmur lejn binja fi [[SmartCity Malta|SmartCity]] f'Novembru 2016 iżda iżda t-trasferiment ġie pospost sa Frar 2017. Il-faċċata tal-berġa ġiet irrestawrata bejn l-aħħar tal-2015 u Lulju 2016. Diversi karatteristiċi artistiċi ġew żvelati matul dan iż-żmien bħall-istemma u l-bust irrestawrati ta' Carafa. Il-binja ġiet irrestawrata wkoll minn ġewwa. Pjan ieħor li tqies iżda li ġie rrifjutat kien li terġa' tinfetaħ id-daħla li x'aktarx kienet dik oriġinali tal-binja, u kien ikollha taraġ ieħor f'Pjazza De Valette. Il-binja ġiet inkluża fil-Lista tal-Antikitajiet tal-1925 flimkien ma' bereġ oħra fil-Belt Valletta. Issa ġiet skedata bħala [[monument]] nazzjonali tal-Grad Nru 1 mill-Awtorità tal-Ambjent u tal-Ippjanar ta' Malta, u hija elenkata wkoll fl-Inventarju Nazzjonali tal-Proprjetajiet [[Kultura|Kulturali]] tal-Gżejjer Maltin. == Arkitettura == Il-Berġa tal-Italja oriġinarjament inbniet bl-istil Mannerist, iżda l-binja ngħatat xeħta prinċipalment Barokka fir-rinnovazzjoni tas-snin 80 tas-seklu 17. Il-binja għandha pjanta rettangolari u s-swali tagħha nbnew madwar bitħa ċentrali, konfigurazzjoni tipika tal-''palazzi'' tar-[[Rinaxximent]] Taljan u ta' bereġ oħra ta' Cassar fil-Belt Valletta bħall-[[Berġa ta' Aragona]]. Il-bitħa fiha ħnejja trijonfali li x'aktarx ġiet iddisinjata minn [[Romano Carapecchia]]. Għandha faċċata simetrika bi stemma Barokka mżejna fuq id-daħla prinċipali, b'bust tal-bronż ta' Carafa u l-istemma tiegħu, flimkien ma' stemma tal-irħam u l-kitba bil-[[Lingwa Latina|Latin]] li ġejja:<blockquote>GREGORIO CARAFÆ PRINCIPI OPTIMO BELLI, PACISQVE ARTIBVS MAXIMO. POST OTTOMANICAM CLASSEM DVCTV SVO BIS AD HELLESPONTVM PROFLIGATAM RELATASQVE. XI. QVINQVEREMIVM MANVBIAS AD SVMMVM HIEROSOLYMITANI ORDINIS REGIMEN EVECTO ITALA EQVÆSTRIS NATIO MAGISTRALI MVNERE SÆCVLO AMPLIVS VIDVATA AVGVSTAM HANC EFFIGIEM REPARATÆ MAIESTATIS INDICEM D. D. AN. D. MDCLXXXIII.*</blockquote>Huwa maħsub li l-iskultura tal-istemma nbniet mill-arkitett [[Mederico Blondel]] abbażi ta' disinn ta' [[Mattia Preti]]. Id-daħla prinċipali u l-kantunieri tal-binja huma rustiċi. Kull wieħed mit-tliet sulari fih sett ta' sitt twieqi, u hemm gwarniċ tul il-faċċata kollha bejn l-ewwel u t-tieni sulari. Il-Berġa tal-Italja hija kkollegata mal-[[Berġa ta' Kastilja]] fuq in-naħa l-oħra tat-triq permezz ta' xelter taħt l-art ta' żmien it-Tieni Gwerra Dinjija għal kontra l-bumbardamenti mill-ajru. == Muniti kommemorattivi == Il-Berġa tal-Italja tidher fuq żewġ muniti kommemorattivi zzekkati fl-2010 mill-[[Bank Ċentrali ta' Malta]]. Il-muniti juru l-istemma tal-faċċata tal-binja fuq in-naħa ta' wara tagħhom u l-arma ta' Malta fuq quddiem. == Noti == <nowiki>*</nowiki>[[Traduzzjoni]] mhux uffiċjali: "In-nazzjon Taljan imġedded ingħata bħala rigal lil Gregory Carafa, l-aqwa prinċep tal-gwerra u l-ikbar prinċep fl-arti tal-paċi, din l-istatwa Awgustana bħala simbolu tal-maestà sħiħa tiegħu, minħabba li darbtejn mexxa l-flotta Ottomana sa Hellespont u ġab lura miegħu bħala relitti tal-gwerra għall-kmand tal-qawwiet ta' [[Ġerusalemm]] 11-il bastiment kbir fl-1683". == Referenzi == [[Kategorija:Bini f'Malta]] [[Kategorija:Kavallieri]] h1pqd09v6jg7odnbwrxi4muuo6vbr99 329357 329356 2026-04-15T14:03:40Z Trigcly 17859 /* Arkitettura */ 329357 wikitext text/x-wiki ''Dan l-artiklu huwa dwar il-Berġa tal-Italja fil-Belt Valletta. Għal dik fil-Birgu, ara l-[[Berġa tal-Italja, il-Birgu]].'' [[Stampa:Auberge d'Italie, Valletta 003.jpg|daqsminuri|Il-Berġa tal-Italja fil-Belt Valletta.]] Il-'''Berġa tal-Italja''' (bil-[[Lingwa Franċiża|Franċiż]]: ''Auberge d'Italie''; bit-[[Lingwa Taljana|Taljan]]: ''Albergo d'Italia'') hija berġa fil-[[Valletta|Belt Valletta]], f'[[Malta]]. Inbniet f'diversi stadji fl-aħħar tas-seklu 16 biex tospita l-kavallieri tal-[[Ordni ta' San Ġwann]] mill-[[Italja]], u oriġinarjament kellha disinn Mannerist frott il-ħidma ta' [[Ġlormu Cassar]] u diversi [[Arkitett|arkitetti]] oħra. Il-binja baqgħet tiġi mmodifikata matul is-[[seklu 17]], u l-aħħar rinnovazzjoni kbira twettqet fis-snin 80 tas-seklu 17 matul il-maġistratura ta' [[Gregorio Carafa]], li tat xeħta [[Barokk|Barokka]] lill-binja. Wara li l-Ordni tkeċċiet minn Malta fl-1798, il-berġa ntużat għal għadd ta' skopijiet, u ospitat kwartieri ġenerali militari, post fejn kienu jiltaqgħu u jieklu l-uffiċjali, [[mużew]], skola ta[[L-Arti|l-arti]], qorti, l-Uffiċju Postali Ġenerali u diversi dipartimenti tal-gvern. Sa reċentement, kienet tospita l-Awtorità tat-Turiżmu ta' Malta, u spiss isiru xogħlijiet ta' restawr. Issa ġiet ikkonvertita biex tospita l-kollezzjoni nazzjonali (li qabel kienet tinsab fil-Mużew Nazzjonali tal-Belle Arti). Fl-2018 il-berġa bdiet tospita l-[[Mużew Nazzjonali tal-Arti]] jew MUŻA.<ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2018-11-10/local-news/New-museum-for-contemporary-artists-opened-in-Valletta-6736199157|titlu=Updated: New museum for contemporary artists opened in Valletta - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-04-15}}</ref> == [[Storja]] == === Ospitalieri === Il-Berġa tal-Italja kienet it-tielet berġa Taljana li nbniet f'Malta. L-ewwel berġa nbniet fil-[[Birgu]] f'nofs is-seklu 16, fis-sit ta' binja iktar bikrija li kienet intużat mill-kavallieri Taljani. Wara li l-belt kapitali ġiet ittrasferita mill-Birgu għall-Belt Valletta, inbniet it-tieni berġa fiċ-ċentru tal-belt il-ġdida fl-1570–1571. Eventwalment din il-binja ġiet inkorporata fil-[[Palazz tal-Gran Mastru]], u l-berġa attwali bdiet tinbena fi ''Strada San Giacomo'' (issa Triq il-Merkanti). Id-disinni oriġinali taż-żewġ bereġ tal-Belt Valletta tħejjew mill-arkitett [[Maltin|Malti]] Ġlormu Cassar.<ref>{{Ċita web|url=http://www.mta.com.mt/page.aspx?id=56|titlu=MTA - The Auberge d'Italie|kunjom=www.think.com.mt|isem=Think -|sit=www.mta.com.mt|data-aċċess=2026-04-15}}</ref><ref>{{Ċita aħbar|kunjom=Ltd|isem=Allied Newspapers|titlu=Lecture on Auberge d'Italie|url=http://www.timesofmalta.com/articles/view/20060416/local/lecture-on-auberge-ditalie.56957|lingwa=en|data-aċċess=2026-04-15}}</ref> Ma hemm l-ebda dokumentazzjoni li tirreġistra l-kostruzzjoni tat-tielet Berġa tal-Italja, iżda x-xogħol beda fl-1574 u l-binja ġiet inawgurata f'Settembru 1579. Meta tlesta l-ewwel sular, il-kostruzzjoni tal-bqija tal-binja ġiet sospiża, iżda f'qasir żmien kien ċar li l-binja kienet żgħira wisq. Fil-25 ta' Awwissu 1582, ittieħdet id-deċiżjoni li jinbena t-tieni sular. Il-[[bennej]] ewlieni [[Gio Andrea Farrugia]] kien responsabbli għall-kostruzzjoni, iżda miet qabel ma tlesta l-proġett. Il-kostruzzjoni tkompliet matul is-snin 80 tas-seklu 16, u tlestiet għall-ħabta tal-1595. Apparti minn Cassar u Farrugia, diversi arkitetti u bennejja ewlenin kienu responsabbli għall-kostruzzjoni tal-berġa, inkluż l-inġinier [[Francesco Antrini]]. Il-kavallieri Taljani tal-Ordni bnew ukoll il-[[Knisja ta' Santa Katerina]] biswit il-berġa. Il-kostruzzjoni tal-knisja bdiet fl-1576, u tkabbret u ġiet immodifikata fl-1683 u l-1710. Xi tiswijiet saru fl-1604 minn [[Alessandro Stafrace]], wara li tfaċċaw xi konsenturi fis-Sala Prinċipali. Il-berġa kellha daħla faċċata ta' [[pjazza]] fi Triq in-Nofsinhar, iżda din ġiet imblukkata fl-1629 meta nbnew il-binjiet ta' mal-pjazza (il-pjazza fl-2012 reġgħet inħolqot u ngħatat l-isem ta' Pjazza Jean de Valette). L-istoriku [[Giovanni Bonello]] jissuġġerixxi li din kienet id-daħla prinċipali tal-berġa, għalkemm jaf kienet biss daħla laterali. Fl-1649–1650, inbniet ''mezzanine'' taħt is-Sala tal-Ammirall, u sala kbira fin-naħa ta' wara tal-binja ġiet ikkonvertita f'erba' ħwienet fl-1654. L-arkivji nbnew fl-1678. Fl-1680 bdiet rinnovazzjoni ewlenija tal-berġa bl-istil Barokk. Il-faċċata ġiet immudellata mill-ġdid minn [[Mederico Blondel]], u nbena t-tielet sular għas-spejjeż tal-Gran Mastru Gregorio Carafa. [[Skultura]] tal-istemma u l-bust ta' Carafa żdiedet fuq id-daħla prinċipali. Din ġiet skolpita minn [[Raymond de La Fage]] mill-irħam li ttieħed mill-fdalijiet tat-Tempju ta' Proserpina, li kien tempju Ruman tal-qedem fl-[[L-Imtarfa|Imtarfa]] li kien ġie skopert fl-1613.<ref>Ashby, Thomas (1915). "Roman Malta". ''Journal of Roman Studies''. '''5'''. Cambridge University Press: 23–80. doi:10.2307/296290. JSTOR 296290. S2CID 250349579.</ref><ref>MacGill, Thomas (1839). ''A hand book, or guide, for strangers visiting Malta''. Malta: Luigi Tonna. pp. 62–63.</ref><ref>Guillaumier, Alfie (2005). ''Bliet u Rħula Maltin''. Klabb Kotba Maltin. p. 922. ISBN <bdi>99932-39-40-2</bdi>.</ref> === [[Okkupazzjoni Franċiża ta’ Malta|Okkupazzjoni Franċiża]] u tmexxija [[Renju Unit|Brittanika]] === [[Stampa:Auberge d'Italie Other side and back facade.jpg|daqsminuri|Veduta minn wara tal-Berġa tal-Italja.]] L-Ordni ta' San Ġwann tkeċċiet minn Malta wara l-invażjoni u l-okkupazzjoni Franċiża fl-1798. Peress li kienet tinsab fin-naħa opposta tar-residenza ta' [[Napuljun I ta' Franza|Napuljun]] f'[[Palazzo Parisio]], il-berġa ġiet ikkonvertita fil-kmand militari tal-[[Franza|Franċiżi]]. Wara li Malta sfat taħt it-tmexxija Brittanika fl-1800, il-berġa ntużat kemm mill-amministrazzjoni militari kif ukoll mal-amministrazzjonijiet ċivili. Fl-1888 il-pjan terran tal-berġa ntuża biex jinħażnu fih l-arkivji notarili u s-sular ta' fuq intuża mid-Dipartiment tax-Xogħol. Imbagħad il-berġa ġiet ikkonvertita f'Arsenal Ċivili. Il-pjanijiet biex tiġi stabbilita [[kappella]] [[Protestantiżmu|Protestanta]] ġew miċħuda. Dak iż-żmien il-pjan terran kien jintuża wkoll bħala l-Uffiċċju tal-Istamperija tal-Gvern, filwaqt li s-sular ta' fuq kien jintuża wkoll mill-Inġiniera Rjali. Iktar 'il quddiem il-berġa ntużat bħala l-Kwartieri Ġenerali tal-Korp u post fejn jiltaqgħu u jieklu l-uffiċċjali sas-snin 20 tas-seklu 20. Fil-bidu tas-seklu 19, l-ispiżjar [[John Davy]], li kien f'Malta mal-Persunal [[Mediċina|Mediku]] tal-Armata, stabbilixxa dispenserija pubblika fil-berġa għat-trattament tal-foqra u l-berġa saret magħrufa bħala l-''Albergo dei poveri'' (il-berġa tal-foqra). Is-suċċessur ta' dan is-servizz, il-Poliklinika tal-Gvern, għadu jissejjaħ kollokjalment bħala "l-Berġa". Fl-1922, il-Mużew Nazzjonali ġie ttrasferit minn [[Palazzo Xara]] għall-Berġa tal-Italja. Il-mużew kien immexxi minn [[Temi Zammit|Sir Temi Zammit]] u kien maqsum fis-sezzjonijiet tal-[[arkeoloġija]], tal-istorja, tal-arti, tal-istorja naturali u tal-mineraloġija. Il-mużew ingħalaq matul [[it-Tieni Gwerra Dinjija]], u l-binja ntlaqtet darbtejn mill-ajru fis-7 ta' April 1942. Parti mill-faċċata nqerdet mill-bumbardamenti mill-ajru, u l-kollezzjoni tal-istorja naturali ġarrbet ħsara kbira peress li kienet tinsab fil-parti tal-binja li ntlaqtet. Id-dokumenti mill-Arkivji Notarili kienu maħżuna fis-sular t'isfel tal-berġa matul il-gwerra, u xi wħud ġarrbu ħsarat meta kienu hemmhekk. Wara li l-gwerra ntemmet, il-partijiet tal-berġa li ġarrbu ħsarat ġew rikostruwiti, il-mużew reġa' nfetaħ u parti mill-binja ospitat skola tal-arti. Id-Dipartiment tal-Mużewijiet kellu joħroġ mill-Berġa tal-Italja fl-1954, meta l-binja ġiet ikkonvertita f'qorti temporanja wara li l-Qorti tal-Ġustizzja kellha tabbanduna l-[[Berġa ta' Auvergne]] minħabba l-ħsarat li ġarrbet matul il-gwerra. Il-Qorti Kriminali ġiet stazzjonata fil-Berġa tal-Italja. === Malta indipendenti === F'Jannar 1971, il-Qrati Superjuri tal-Ġustizzja u l-Iskola tal-Arti abbandunaw il-binja wara li ġew ittrasferiti f'qorti ġdida li kienet inbniet fis-sit tal-Berġa ta' Auvergne. Il-binja kellha tiġi kkonvertita f'sala tal-eżamijiet, iżda f'Awwissu ta' dik is-sena ġiet assenjata lid-Dipartiment tal-Posta u tat-Telefonija. Wara diversi rinnovazzjonijiet estensivi, il-berġa ntużat bħala l-Uffiċċju tal-Posta Ġenerali fl-4 ta' Lulju 1973, wara trasferiment minn Palazzo Parisio. Il-berġa baqgħet tospita l-Uffiċċju tal-Posta Ġenerali sa Ottubru 1997 meta Posta Limited fetħet kumpless ġdid fil-[[Il-Marsa|Marsa]]. Il-berġa ntużat ukoll mid-Dipartiment tal-Ilma u tal-Elettriku, mid-Dipartiment tal-Agrikoltura u mill-Uffiċċju Ċentrali tal-Istatistika. Fl-1997 ittieħdet id-deċiżjoni li l-berġa tiġi kkonvertita fl-uffiċċji għall-Ministeru għat-Turiżmu u għall-Awtorità tat-Turiżmu ta' Malta. Il-binja ġiet imżejna mill-ġdid u rrestawrata, u l-Ministeru ġiet ittrasferit fil-binja fit-18 ta' Marzu 2002. L-Awtorità tat-Turiżmu ta' Malta bdiet tokkupa l-binja fl-1 ta' Marzu tal-istess sena. Il-Ministeru għat-Turiżmu dan l-aħħar ġie ttrasferit f'binja ġdida f'233, Triq ir-Repubblika, il-Belt Valletta. Il-pjanijiet biex il-Mużew Nazzjonali tal-Belle Arti jiġi ttrasferit mid-Dar tal-Ammiralat għall-Berġa tal-Italja bdew jitħejjew fl-2013. F'Settembru 2014, ġie mħabbar li t-trasferiment kien se jsir u li l-mużew il-ġdid kien se jissejjaħ ''MUŻA'' (l-akronimu għall-''Mużew Nazzjonali tal-Arti''). Dan kien wieħed mill-proġetti għat-titlu tal-Belt Valletta bħala l-[[Kapitali Ewropea tal-Kultura]] għall-2018. L-Awtorità tat-Turiżmu ta' Malta kellha toħroġ mill-berġa u tmur lejn binja fi [[SmartCity Malta|SmartCity]] f'Novembru 2016 iżda iżda t-trasferiment ġie pospost sa Frar 2017. Il-faċċata tal-berġa ġiet irrestawrata bejn l-aħħar tal-2015 u Lulju 2016. Diversi karatteristiċi artistiċi ġew żvelati matul dan iż-żmien bħall-istemma u l-bust irrestawrati ta' Carafa. Il-binja ġiet irrestawrata wkoll minn ġewwa. Pjan ieħor li tqies iżda li ġie rrifjutat kien li terġa' tinfetaħ id-daħla li x'aktarx kienet dik oriġinali tal-binja, u kien ikollha taraġ ieħor f'Pjazza De Valette. Il-binja ġiet inkluża fil-Lista tal-Antikitajiet tal-1925 flimkien ma' bereġ oħra fil-Belt Valletta. Issa ġiet skedata bħala [[monument]] nazzjonali tal-Grad Nru 1 mill-Awtorità tal-Ambjent u tal-Ippjanar ta' Malta, u hija elenkata wkoll fl-Inventarju Nazzjonali tal-Proprjetajiet [[Kultura|Kulturali]] tal-Gżejjer Maltin. == Arkitettura == [[Stampa:Auberge d'Italie centerpiece 2.jpg|daqsminuri|L-iskultura ċentrali tal-faċċata bl-istemma u l-bust ta' Carafa wara r-restawr tal-2016.]] Il-Berġa tal-Italja oriġinarjament inbniet bl-istil Mannerist, iżda l-binja ngħatat xeħta prinċipalment Barokka fir-rinnovazzjoni tas-snin 80 tas-seklu 17. Il-binja għandha pjanta rettangolari u s-swali tagħha nbnew madwar bitħa ċentrali, konfigurazzjoni tipika tal-''palazzi'' tar-[[Rinaxximent]] Taljan u ta' bereġ oħra ta' Cassar fil-Belt Valletta bħall-[[Berġa ta' Aragona]]. Il-bitħa fiha ħnejja trijonfali li x'aktarx ġiet iddisinjata minn [[Romano Carapecchia]]. Għandha faċċata simetrika bi stemma Barokka mżejna fuq id-daħla prinċipali, b'bust tal-bronż ta' Carafa u l-istemma tiegħu, flimkien ma' stemma tal-irħam u l-kitba bil-[[Lingwa Latina|Latin]] li ġejja:<blockquote>GREGORIO CARAFÆ PRINCIPI OPTIMO BELLI, PACISQVE ARTIBVS MAXIMO. POST OTTOMANICAM CLASSEM DVCTV SVO BIS AD HELLESPONTVM PROFLIGATAM RELATASQVE. XI. QVINQVEREMIVM MANVBIAS AD SVMMVM HIEROSOLYMITANI ORDINIS REGIMEN EVECTO ITALA EQVÆSTRIS NATIO MAGISTRALI MVNERE SÆCVLO AMPLIVS VIDVATA AVGVSTAM HANC EFFIGIEM REPARATÆ MAIESTATIS INDICEM D. D. AN. D. MDCLXXXIII.*</blockquote>Huwa maħsub li l-iskultura tal-istemma nbniet mill-arkitett [[Mederico Blondel]] abbażi ta' disinn ta' [[Mattia Preti]]. Id-daħla prinċipali u l-kantunieri tal-binja huma rustiċi. Kull wieħed mit-tliet sulari fih sett ta' sitt twieqi, u hemm gwarniċ tul il-faċċata kollha bejn l-ewwel u t-tieni sulari. Il-Berġa tal-Italja hija kkollegata mal-[[Berġa ta' Kastilja]] fuq in-naħa l-oħra tat-triq permezz ta' xelter taħt l-art ta' żmien it-Tieni Gwerra Dinjija għal kontra l-bumbardamenti mill-ajru. == Muniti kommemorattivi == Il-Berġa tal-Italja tidher fuq żewġ muniti kommemorattivi zzekkati fl-2010 mill-[[Bank Ċentrali ta' Malta]]. Il-muniti juru l-istemma tal-faċċata tal-binja fuq in-naħa ta' wara tagħhom u l-arma ta' Malta fuq quddiem. == Noti == <nowiki>*</nowiki>[[Traduzzjoni]] mhux uffiċjali: "In-nazzjon Taljan imġedded ingħata bħala rigal lil Gregory Carafa, l-aqwa prinċep tal-gwerra u l-ikbar prinċep fl-arti tal-paċi, din l-istatwa Awgustana bħala simbolu tal-maestà sħiħa tiegħu, minħabba li darbtejn mexxa l-flotta Ottomana sa Hellespont u ġab lura miegħu bħala relitti tal-gwerra għall-kmand tal-qawwiet ta' [[Ġerusalemm]] 11-il bastiment kbir fl-1683". == Referenzi == [[Kategorija:Bini f'Malta]] [[Kategorija:Kavallieri]] 341xni5e3t9ztihjyqpdcyetpa5tyec 0 34358 329361 2026-04-16T06:37:11Z Trigcly 17859 Kontenut, stampi, kwotazzjonijiet u ħoloq 329361 wikitext text/x-wiki ''Dan l-artiklu huwa dwar'' ''il-Berġa tal-Italja, il-Birgu. Għal dik fil-Belt Valletta, ara l-[[Berġa tal-Italja, il-Belt Valletta]].'' [[Stampa:Fabbrica di Mobiglia Carmelo Seychel.jpg|daqsminuri|245x245px|Il-Berġa tal-Italja meta kienet tintuża bħala fabbrika jew ħanut tal-għamara.]] Il-'''Berġa tal-Italja''' (bil-[[Lingwa Franċiża|Franċiż]]: ''Auberge d'Italie'', bit-[[Lingwa Taljana|Taljan]]: ''Albergo d'Italia'') kienet berġa fil-[[Birgu]], [[Malta]]. Inbniet fis-seklu 16 biex tospita l-kavallieri Taljani tal-[[Ordni ta' San Ġwann]]. == [[Storja]] == === Berġa === Il-berġa kienet tinsab fin-naħa tat-Tramuntana tal-Birgu, qrib il-[[Forti Sant’Anġlu|Forti Sant'Anġlu]] u 'l bogħod mill-''collacchio'' fejn kienu jinsabu l-bereġ l-oħra. Inbniet bejn l-1553 u l-1554 skont id-disinn ta' [[Niccolò Bellavante]], fis-sit ta' berġa preċedenti. Parti mill-binja ntużat bħala sptar navali, u kienet tinkludi wkoll [[kappella]] ddedikata lil [[Santa Katarina ta' Lixandra|Santa Katerina ta' Lixandra]]. === Użu mill-ġdid għal skopijiet oħra === [[Stampa:Berga tal-Italja, il-Birgu (c. 1935).jpg|xellug|daqsminuri|166x166px|Il-binja għall-ħabta tal-1935.]] Il-berġa baqgħet tintuża sa April 1571, meta l-kavallieri Taljani marru joqogħdu fil-Berġa tal-Italja akbar fil-belt kapitali l-ġdida ta' Malta. Din il-berġa iktar 'il quddiem ġiet inkorporata fil-[[Palazz tal-Gran Mastru]], u t-tielet Berġa tal-Italja nbniet fl-1579.<ref>{{Ċita web|url=http://www.mta.com.mt/page.aspx?id=56|titlu=MTA - The Auberge d'Italie|kunjom=www.think.com.mt|isem=Think -|sit=www.mta.com.mt|data-aċċess=2026-04-16}}</ref> Inbniet ukoll Knisja ta' Santa Katerina biswit it-tielet berġa.<ref>{{Ċita web|url=https://web.archive.org/web/20141229230547/http://www.culturalheritage.gov.mt/filebank/inventory/Chapels%20and%20Niches/00569.pdf|titlu="Church of St. Catherine of the Langue of Italy" (PDF). National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands. 2012.}}</ref> Fil-bidu tas-seklu 20 jew qabel, il-binja ospitat il-"Fabbrica di Mobiglia Carmelo Seychel Carpentiere" (fabbrika tal-għamara tal-mastrudaxxa Carmelo Seychel). Ritratt ta' [[Richard Ellis]] huwa disponibbli pubblikament, u juri l-faċċata sħiħa. Ritratt ieħor tal-binja ttieħed għall-ħabta tal-1935, meta parti mill-binja kienet residenza.<ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/cottonera-lost-cities-part-two.783665|titlu=Old photos of the Three Cities: a glimpse into the pre-war past|kunjom=Contributors|data=2020-04-06|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-04-16}}</ref> == Arkitettura u fdalijiet == Il-Berġa tal-Italja ġiet inkluża fil-Lista tal-Antikitajiet tal-1925, flimkien mal-bereġ l-oħra fil-Birgu. [[Stampa:Auberge d'Italie, Birgu 03.jpg|daqsminuri|Plakka fuq il-binja attwali li tfakkar il-binja preċedenti u l-fdalijiet tagħha.]] Il-binja ġarrbet ħsarat estensivi minn bumbardament mill-ajru matul [[it-Tieni Gwerra Dinjija]]. Is-sit inbena mill-ġdid bħala unitajiet tal-akkomodazzjoni bejn l-1961 u l-1963, u xi karatteristiċi tal-berġa ġew inkorporati fil-binjiet il-ġodda. Dawn id-djar jitqiesu ta' taħt l-istandard.<ref>{{Ċita web|url=https://web.archive.org/web/20160305013404/http://www.culturalheritage.gov.mt/filebank/inventory/01164.pdf|titlu="Auberge d'Italie" (PDF). National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands. 2012.}}</ref> Illum il-ġurnata, l-unika fdalijiet tal-berġa huma ġebla tax-xewka, stemma parzjalment mikula biż-żmien, il-bażi ta' gallarija, u xi fdalijiet fil-faċċata. Dawn il-fdalijiet ġew skedati bħala proprjetà tal-Grad Nru 2 fit-2 ta' Diċembru 2009, u huma elenkati wkoll fl-Inventarju Nazzjonali tal-Proprjetajiet [[Kultura|Kulturali]] tal-Gżejjer Maltin.<ref>{{Ċita aħbar|kunjom=Ltd|isem=Allied Newspapers|titlu=Birgu’s Auberge d’Italie|url=http://www.timesofmalta.com/articles/view/20121201/environment/Birgu-s-Auberge-d-Italie.447634|lingwa=en|data-aċċess=2026-04-16}}</ref> == Referenzi == 6uxsqskgqnhj68sl4tvuhvreypc4ige 329363 329361 2026-04-16T06:41:13Z Trigcly 17859 added [[Category:Bini f'Malta]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 329363 wikitext text/x-wiki ''Dan l-artiklu huwa dwar'' ''il-Berġa tal-Italja, il-Birgu. Għal dik fil-Belt Valletta, ara l-[[Berġa tal-Italja, il-Belt Valletta]].'' [[Stampa:Fabbrica di Mobiglia Carmelo Seychel.jpg|daqsminuri|245x245px|Il-Berġa tal-Italja meta kienet tintuża bħala fabbrika jew ħanut tal-għamara.]] Il-'''Berġa tal-Italja''' (bil-[[Lingwa Franċiża|Franċiż]]: ''Auberge d'Italie'', bit-[[Lingwa Taljana|Taljan]]: ''Albergo d'Italia'') kienet berġa fil-[[Birgu]], [[Malta]]. Inbniet fis-seklu 16 biex tospita l-kavallieri Taljani tal-[[Ordni ta' San Ġwann]]. == [[Storja]] == === Berġa === Il-berġa kienet tinsab fin-naħa tat-Tramuntana tal-Birgu, qrib il-[[Forti Sant’Anġlu|Forti Sant'Anġlu]] u 'l bogħod mill-''collacchio'' fejn kienu jinsabu l-bereġ l-oħra. Inbniet bejn l-1553 u l-1554 skont id-disinn ta' [[Niccolò Bellavante]], fis-sit ta' berġa preċedenti. Parti mill-binja ntużat bħala sptar navali, u kienet tinkludi wkoll [[kappella]] ddedikata lil [[Santa Katarina ta' Lixandra|Santa Katerina ta' Lixandra]]. === Użu mill-ġdid għal skopijiet oħra === [[Stampa:Berga tal-Italja, il-Birgu (c. 1935).jpg|xellug|daqsminuri|166x166px|Il-binja għall-ħabta tal-1935.]] Il-berġa baqgħet tintuża sa April 1571, meta l-kavallieri Taljani marru joqogħdu fil-Berġa tal-Italja akbar fil-belt kapitali l-ġdida ta' Malta. Din il-berġa iktar 'il quddiem ġiet inkorporata fil-[[Palazz tal-Gran Mastru]], u t-tielet Berġa tal-Italja nbniet fl-1579.<ref>{{Ċita web|url=http://www.mta.com.mt/page.aspx?id=56|titlu=MTA - The Auberge d'Italie|kunjom=www.think.com.mt|isem=Think -|sit=www.mta.com.mt|data-aċċess=2026-04-16}}</ref> Inbniet ukoll Knisja ta' Santa Katerina biswit it-tielet berġa.<ref>{{Ċita web|url=https://web.archive.org/web/20141229230547/http://www.culturalheritage.gov.mt/filebank/inventory/Chapels%20and%20Niches/00569.pdf|titlu="Church of St. Catherine of the Langue of Italy" (PDF). National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands. 2012.}}</ref> Fil-bidu tas-seklu 20 jew qabel, il-binja ospitat il-"Fabbrica di Mobiglia Carmelo Seychel Carpentiere" (fabbrika tal-għamara tal-mastrudaxxa Carmelo Seychel). Ritratt ta' [[Richard Ellis]] huwa disponibbli pubblikament, u juri l-faċċata sħiħa. Ritratt ieħor tal-binja ttieħed għall-ħabta tal-1935, meta parti mill-binja kienet residenza.<ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/cottonera-lost-cities-part-two.783665|titlu=Old photos of the Three Cities: a glimpse into the pre-war past|kunjom=Contributors|data=2020-04-06|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-04-16}}</ref> == Arkitettura u fdalijiet == Il-Berġa tal-Italja ġiet inkluża fil-Lista tal-Antikitajiet tal-1925, flimkien mal-bereġ l-oħra fil-Birgu. [[Stampa:Auberge d'Italie, Birgu 03.jpg|daqsminuri|Plakka fuq il-binja attwali li tfakkar il-binja preċedenti u l-fdalijiet tagħha.]] Il-binja ġarrbet ħsarat estensivi minn bumbardament mill-ajru matul [[it-Tieni Gwerra Dinjija]]. Is-sit inbena mill-ġdid bħala unitajiet tal-akkomodazzjoni bejn l-1961 u l-1963, u xi karatteristiċi tal-berġa ġew inkorporati fil-binjiet il-ġodda. Dawn id-djar jitqiesu ta' taħt l-istandard.<ref>{{Ċita web|url=https://web.archive.org/web/20160305013404/http://www.culturalheritage.gov.mt/filebank/inventory/01164.pdf|titlu="Auberge d'Italie" (PDF). National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands. 2012.}}</ref> Illum il-ġurnata, l-unika fdalijiet tal-berġa huma ġebla tax-xewka, stemma parzjalment mikula biż-żmien, il-bażi ta' gallarija, u xi fdalijiet fil-faċċata. Dawn il-fdalijiet ġew skedati bħala proprjetà tal-Grad Nru 2 fit-2 ta' Diċembru 2009, u huma elenkati wkoll fl-Inventarju Nazzjonali tal-Proprjetajiet [[Kultura|Kulturali]] tal-Gżejjer Maltin.<ref>{{Ċita aħbar|kunjom=Ltd|isem=Allied Newspapers|titlu=Birgu’s Auberge d’Italie|url=http://www.timesofmalta.com/articles/view/20121201/environment/Birgu-s-Auberge-d-Italie.447634|lingwa=en|data-aċċess=2026-04-16}}</ref> == Referenzi == [[Kategorija:Bini f'Malta]] sempbg5pmdu7zy389g64rr4d8go11wo 329364 329363 2026-04-16T06:41:21Z Trigcly 17859 added [[Category:Kavallieri]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 329364 wikitext text/x-wiki ''Dan l-artiklu huwa dwar'' ''il-Berġa tal-Italja, il-Birgu. Għal dik fil-Belt Valletta, ara l-[[Berġa tal-Italja, il-Belt Valletta]].'' [[Stampa:Fabbrica di Mobiglia Carmelo Seychel.jpg|daqsminuri|245x245px|Il-Berġa tal-Italja meta kienet tintuża bħala fabbrika jew ħanut tal-għamara.]] Il-'''Berġa tal-Italja''' (bil-[[Lingwa Franċiża|Franċiż]]: ''Auberge d'Italie'', bit-[[Lingwa Taljana|Taljan]]: ''Albergo d'Italia'') kienet berġa fil-[[Birgu]], [[Malta]]. Inbniet fis-seklu 16 biex tospita l-kavallieri Taljani tal-[[Ordni ta' San Ġwann]]. == [[Storja]] == === Berġa === Il-berġa kienet tinsab fin-naħa tat-Tramuntana tal-Birgu, qrib il-[[Forti Sant’Anġlu|Forti Sant'Anġlu]] u 'l bogħod mill-''collacchio'' fejn kienu jinsabu l-bereġ l-oħra. Inbniet bejn l-1553 u l-1554 skont id-disinn ta' [[Niccolò Bellavante]], fis-sit ta' berġa preċedenti. Parti mill-binja ntużat bħala sptar navali, u kienet tinkludi wkoll [[kappella]] ddedikata lil [[Santa Katarina ta' Lixandra|Santa Katerina ta' Lixandra]]. === Użu mill-ġdid għal skopijiet oħra === [[Stampa:Berga tal-Italja, il-Birgu (c. 1935).jpg|xellug|daqsminuri|166x166px|Il-binja għall-ħabta tal-1935.]] Il-berġa baqgħet tintuża sa April 1571, meta l-kavallieri Taljani marru joqogħdu fil-Berġa tal-Italja akbar fil-belt kapitali l-ġdida ta' Malta. Din il-berġa iktar 'il quddiem ġiet inkorporata fil-[[Palazz tal-Gran Mastru]], u t-tielet Berġa tal-Italja nbniet fl-1579.<ref>{{Ċita web|url=http://www.mta.com.mt/page.aspx?id=56|titlu=MTA - The Auberge d'Italie|kunjom=www.think.com.mt|isem=Think -|sit=www.mta.com.mt|data-aċċess=2026-04-16}}</ref> Inbniet ukoll Knisja ta' Santa Katerina biswit it-tielet berġa.<ref>{{Ċita web|url=https://web.archive.org/web/20141229230547/http://www.culturalheritage.gov.mt/filebank/inventory/Chapels%20and%20Niches/00569.pdf|titlu="Church of St. Catherine of the Langue of Italy" (PDF). National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands. 2012.}}</ref> Fil-bidu tas-seklu 20 jew qabel, il-binja ospitat il-"Fabbrica di Mobiglia Carmelo Seychel Carpentiere" (fabbrika tal-għamara tal-mastrudaxxa Carmelo Seychel). Ritratt ta' [[Richard Ellis]] huwa disponibbli pubblikament, u juri l-faċċata sħiħa. Ritratt ieħor tal-binja ttieħed għall-ħabta tal-1935, meta parti mill-binja kienet residenza.<ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/cottonera-lost-cities-part-two.783665|titlu=Old photos of the Three Cities: a glimpse into the pre-war past|kunjom=Contributors|data=2020-04-06|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-04-16}}</ref> == Arkitettura u fdalijiet == Il-Berġa tal-Italja ġiet inkluża fil-Lista tal-Antikitajiet tal-1925, flimkien mal-bereġ l-oħra fil-Birgu. [[Stampa:Auberge d'Italie, Birgu 03.jpg|daqsminuri|Plakka fuq il-binja attwali li tfakkar il-binja preċedenti u l-fdalijiet tagħha.]] Il-binja ġarrbet ħsarat estensivi minn bumbardament mill-ajru matul [[it-Tieni Gwerra Dinjija]]. Is-sit inbena mill-ġdid bħala unitajiet tal-akkomodazzjoni bejn l-1961 u l-1963, u xi karatteristiċi tal-berġa ġew inkorporati fil-binjiet il-ġodda. Dawn id-djar jitqiesu ta' taħt l-istandard.<ref>{{Ċita web|url=https://web.archive.org/web/20160305013404/http://www.culturalheritage.gov.mt/filebank/inventory/01164.pdf|titlu="Auberge d'Italie" (PDF). National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands. 2012.}}</ref> Illum il-ġurnata, l-unika fdalijiet tal-berġa huma ġebla tax-xewka, stemma parzjalment mikula biż-żmien, il-bażi ta' gallarija, u xi fdalijiet fil-faċċata. Dawn il-fdalijiet ġew skedati bħala proprjetà tal-Grad Nru 2 fit-2 ta' Diċembru 2009, u huma elenkati wkoll fl-Inventarju Nazzjonali tal-Proprjetajiet [[Kultura|Kulturali]] tal-Gżejjer Maltin.<ref>{{Ċita aħbar|kunjom=Ltd|isem=Allied Newspapers|titlu=Birgu’s Auberge d’Italie|url=http://www.timesofmalta.com/articles/view/20121201/environment/Birgu-s-Auberge-d-Italie.447634|lingwa=en|data-aċċess=2026-04-16}}</ref> == Referenzi == [[Kategorija:Bini f'Malta]] [[Kategorija:Kavallieri]] n3m18t4oe5ap5edsln4asj7mc00u8r3 0 34359 329365 2026-04-16T07:17:59Z Trigcly 17859 Kontenut, stampi, kwotazzjonijiet u ħoloq 329365 wikitext text/x-wiki [[Stampa:Waterfall on Una river in Martin Brod.jpg|daqsminuri|Sistema ta' għadd ta' kaskati tax-xmara Una fil-Park Nazzjonali ta' Una f'Martin Brod, il-Bożnija-Ħerzegovina.]] Il-'''Park Nazzjonali ta' Una''' (bis-Serbo-Kroat: Национални парк Уна, ''Nacionalni park Una'') ġie stabbilit fid-29 ta' Mejju 2008 madwar in-naħa ta' fuq tax-xmara Una u x-xmajjar Krka u Unac. Dan il-park huwa l-ikbar park nazzjonali tal-[[Bożnija u Ħerżegovina|Bożnija-Ħerzegovina]]. L-iskop prinċipali tal-park huwa li jiġu mħarsa x-xmara Una u t-tributarji tagħha Krka u Unac, li jgħaddu minnu. == [[Ġeografija]] == [[Stampa:Una Gorge Kulen Vakuf.jpg|xellug|daqsminuri|Il-kanjon tax-xmara Una qrib Kulen Vakuf.]] Iż-żona ta' protezzjoni tal-park nazzjonali hija ta' 198 km² (76 mil kwadru), u hija estiża fuq in-naħa tal-Punent mis-sors tax-xmara Krka u l-fluss tagħha sal-konfluwenza max-xmara Una mal-fruntiera bejn il-Bożnija-Ħerzegovina u l-[[Kroazja]]. Minn hemmhekk il-konfini tal-park isegwu x-xmara Una sar-raħal ta' Martin Brod u l-konfluwenza max-xmara Unac. Il-konfini fuq in-naħa tal-Lvant tal-park jibdew mid-daħla tax-xmara Unac fil-kanjon tagħha, ftit kilometri 'l isfel tul il-fluss tagħha mir-raħal ta' Drvar, u jsegwu x-xmara Unac u l-kanjon tagħha sal-konfluwenza max-xmara Una fir-raħal ta' Martin Brod. Minn hemmhekk il-konfini tal-park isegwu x-xmara Una fuq il-lemin u l-fruntiera bejn il-Bożnija-Ħerzegovina u l-Kroazja fuq ix-xellug, sa ma jaslu sar-raħal żgħir ta' Ripač, ftit kilometri 'l fuq tul il-fluss tagħha mir-raħal ta' Bihać. Id-distribuzzjoni tal-erja tal-Park Nazzjonali ta' Una hija inkorporata fil-koordinati ġeografiċi li ġejjin: * l-iżjed punt fit-Tramuntana: 44°44′33″N 15°57′58″E (l-insedjament abitat ta' Podastrana); * l-iżjed punt fin-Nofsinhar: 44°21′02″N 16°13′05″E (l-għolja ta' Gradina ta' 676 [[metru]] (2,218-il pied)); * l-iżjed punt fil-Punent: 44°43′46″N 15°54′12″E (għolja ta' 509 metri (1,670 pied)); * l-iżjed punt fil-Lvant: 44°23′46″N 16°20′42″E (il-lokalità ta' Vrtočke Bare). == Ilmijiet == [[Stampa:Štrbački buk 1.jpg|daqsminuri|Štrbački buk.]] Il-kaskati u l-ilmijiet rapidi ta' Una huma l-attrazzjoni prinċipali tal-park nazzjonali. L-iżjed kaskati famużi huma dawk f'Martin Brod. Ix-xmara Una tifforma għadd ta' xtut sinterużi tal-[[ġebla tal-ġir]] u kaskati qrib Martin Brod, inkluż madwar il-kaskata ta' ''Milančetov buk''. Kompetizzjoni popolari tal-kajak, ir-"Regatta Internazzjonali ta' Una" tibda f'Martin Brod, u l-kaskata ta' Štrbački Buk tinsab iktar 'l isfel tul il-fluss tax-xmara. Madwar il-park kollu, il-viżitaturi jistgħu jgawdu kundizzjonijiet mill-aqwa għar-rafting, għas-sajd, għaċ-ċikliżmu, għall-mixi u l-kampeġġi. Il-qbiż mill-pontijiet urbani ta' Bihać u ta' Bosanska Krupa huwa popolari wkoll. L-ikbar kaskata tax-xmara Una hija Štrbački Buk, u hija waħda mill-karatteristiċi prinċipali tal-park. == [[Pjanta|Flora]] u [[Annimal|fawna]] == Il-Park Nazzjonali ta' Una huwa magħruf ukoll għall-[[bijodiversità]] tiegħu, bi 30 [[speċi]] ta' ħut, 130 speċi ta' [[Għasfur|għasafar]], u annimali oħra, inkluż il-linċi, il-volpi, il-lupu, l-ors u l-kamoxxa. == [[Storja]] == [[Stampa:Kulen Vakuf Ostrovica 2.JPG|daqsminuri|Il-fortizza Medjevali ta' Ostrovica fuq Kulen Vakuf.]] Il-park għandu wirt [[Kultura|kulturali]] u storiku rikk u fih bosta siti [[Arkeoloġija|arkeoloġiċi]], ħafna minnhom li jmorru lura għall-[[preistorja]]. Xi fdalijiet storiċi u kulturali sinifikanti fl-inħawi fi ħdan il-park u kemxejn 'il barra miż-żona ta' protezzjoni tal-park huma l-forti [[Imperu Ruman|Ruman]] ta' Milančeva Kula, il-Monasteru ta' Rmanj, il-fortizza [[Medjuevu|Medjevali]] ta' Ostrovica fuq Kulen Vakuf, kif ukoll il-fortizza ta' Sokolačka Kula fil-villaġġ ta' Sokolac qrib Bihać u l-Kastell ta' Ostrožac bejn Bihać u Bosanska Krupa. == Park tal-Paċi ta' Plitvice-Una == Il-prossimità bejn il-foresta mhux mittiefsa tal-muntanja Plješivica, li hija estiża fuq iż-żewġ naħat tal-fruntiera bejn il-Bożnija-Ħerzegovina u l-Kroazja, u l-parks nazzjonali ta' Una u tal-[[Park Nazzjonali tal-Lagi ta’ Plitvice|Lagi ta' Plitvice]] taż-żewġ pajjiżi rispettivament wasslet għall-idea ta' ġestjoni u promozzjoni konġunti permezz tal-konnessjoni u l-kooperazzjoni territorjali bejn iż-żewġ parks transfruntieri, billi jiġi stabbilit park ieħor, il-Park tal-Paċi ta' Plitvice-Una. == Referenzi == 6sue7a73fdt0y8pt26qtozi70kbwmbi 1 34360 329367 2026-04-16T07:19:53Z Trigcly 17859 mudellCEE 329367 wikitext text/x-wiki {{CEE Spring 2026 | utent = Trigcly | pajjiż = Bożnija-Ħerzegovina}} bzkjaefi69vklr22wyzuh0e976bf2fx 0 34361 329369 2026-04-16T08:52:44Z Trigcly 17859 Kontenut, infobox, stampi, kwotazzjonijiet u ħoloq 329369 wikitext text/x-wiki {{Infobox bijografija}} '''Slavko Brezoski''' (bil-Maċedonjan: Славко Брезоски; twieled fl-10 ta' Ġunju 1922 – miet fis-7 ta' Marzu 2017) kien [[arkitett]], pjanifikatur urban, [[kittieb]] u [[Għalliem|edukatur]] mill-[[Repubblika tal-Maċedonja ta' Fuq|Maċedonja ta' Fuq]] u kien magħruf għax-xogħlijiet tiegħu fl-arkitettura moderna li wettaq f'nofs is-seklu 20 fil-Maċedonja ta' Fuq, fis-[[Serbja]], fil-[[Kroazja]], fil-[[Brażil]] u fil-[[Libja]].<ref>Hristova, Aneta (1995). ''Arhitektonski Portreti Br 1''. University of Skopje, Architecture: Tabernakul, Ein-Sof.</ref> Huwa kien professur u Kap tal-Fakultà tal-Arkitettura fl-Università ta' San Cyril u Methodius fi [[Skopje]].<ref>Aleksoska, Daniela; Zlatkovska, Marija; Temelkovski, Stevo (1999). ''Ten Lauréats of the Andreja Damjanov Award''. University of Skopje, Architecture: Bigoss. p. 12. ISBN <bdi>9989-44-007-7</bdi>.</ref> == Ħajja == Brezoski twieled fl-10 ta' Ġunju 1922 f'Galičnik, ir-Renju tal-Jugoslavja, u fl-1950 iggradwa fl-arkitettura fl-Università ta' [[Belgrad]]. Malli temm l-istudji tiegħu, huwa reġa' lura Skopje u sar membru tal-grupp tal-[[arti]] "Denes" flimkien ma' [[Janko Konstantinov]] u [[Risto Šekerinski]]. Huwa ħadem fl-istudjo tad-disinn imsejjaħ "Proektant" mill-1950 sal-1961 u fil-kumpanija tal-kostruzzjoni msejħa "Pelagonia" mill-1961 sal-1963. Brezoski rebaħ il-kompetizzjoni nazzjonali għad-disinn tal-Ambaxxa Jugoslava f'[[Brażilja]]. Huwa vvjaġġa u ħadem mat-tim tal-kostruzzjoni f'Brażilja mill-1962 sal-1963. Wara t-terremot ta' Skopje tal-1963 huwa reġa' lura Skopje biex jissieħeb fil-kontribut tal-ippjanar u tar-rikostruzzjoni tal-belt u ħadem għal kumpanija tad-disinn "Makedonija Proekt" mill-1963 sal-1966.<ref>Amygdalou, K., Kritikos, C. G., Tsiambaos, K. (2018). ''The Future as a Project: Doxiadis in Skopje''. Athens: Hellenic Institute of Architecture. p. 46.</ref> Huwa ħadem fil-Libja mill-1966 sal-1969 bħala konsulent tal-appoġġ tekniku għar-Renju tal-Libja. Brezoski sar professur u Kap tal-Fakultà tal-Arkitettura fl-Università ta' San Cyril u Methodius ta' Skopje mill-1970 sal-1987.<ref>{{Ċita web|url=https://marh.mk/slavko-brezovski-1922-2017/|titlu=Славко Брезоски / 1922-2017 – МАРХ|kunjom=Koneski|isem=Filip|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-04-16}}</ref> == Arkitettura == Brezoski ddisinja u bena binjiet tal-[[Moderniżmu]] fir-Repubblika Federali Soċjalista tal-Jugoslavja. Huwa kien parti mill-ewwel ġenerazzjoni ta' Modernisti fl-arkitettura tal-Jugoslavja ta' wara l-gwerra. Huwa wettaq għadd kbir ta' proġetti ewlenin, inkluż binjiet residenzjali, binjiet pubbliċi u uffiċċji, u wettaq proġetti fl-eks Jugoslavja, fil-Brażil u fil-Libja. Huwa ddisinja stil ta' Moderniżmu bbażat fuq l-interess fl-arkitettura [[Bniedem|umana]] li jsawwar soċjetà pożittiva u twemmin fil-progress jew fil-ġejjieni. Dan l-istil huwa bbażat fuq tifsiriet sodi u forom sperimentali u ġodda abbażi ta' materjali kontemporanji. Ix-xogħol tiegħu kien ibbażat fuq approċċ programmatiku analitiku għall-funzjoni tal-binjiet u l-użu razzjonali ta' materjali ġodda u l-innovazzjoni strutturali. L-enfasi kienet fuq il-volum, il-kompożizzjoni u t-tiżjin minimali, kif ukoll fuq l-isperimentazzjoni bl-għamliet, bil-forom, bil-[[Lewn|kuluri]] u bil-linji. Il-binjiet tiegħu huma kkaratterizzati minn linji minimali u nodfa; l-użu estensiv tal-[[ħġieġ]] biex jiffavurixxi d-dawl naturali; pjanta b'sulari strutturati; taħlita ta' materjali moderni u tradizzjonali; u attenzjoni għall-integrazzjoni mal-ambjent tal-madwar. Brezoski kien influwenzat minn [[Le Corbusier]] u minn Modernisti klassiċi oħra, iżda bi spirtu msejjes b'mod sod ta' ''neimar'' Balkan tradizzjonali. L-arkitettura ta' Brezoski kienet ta' influwenza prominenti fuq l-arkitettura tal-Maċedonja ta' Fuq u fuq l-arkitettura tal-Jugoslavja. == Xogħlijiet == * Il-Binja tal-Bank "Komunalna Banka", il-predeċessur tal-"Komercijalna banka" fi Skopje fl-1956; * it-Torri Modern ta' "Papagal" fi Skopje fl-1957; * il-Kumpless Kummerċjali ta' "Stokovna Kukja NaMa" fi Skopje fl-1960; * il-binja tal-uffiċini fuq diversi sulari ta' "Rabotnički Dom" fi Skopje fl-1962; * l-Ambaxxata Jugoslava fil-Brażil, fi Brażilja fl-1963; * il-Kumpless tal-Akkomodazzjoni ta' Idris fi [[Tripli (Libja)|Tripli]], il-Libja, fl-1968; * il-Lukanda ta' Slavija, Popova Šapka; * il-Katidral u l-Knisja Ortodossa ta' San Clement ta' [[Oħrid|Ohrid]] fl-1972–1990; * il-Kumpless ta' Šamarica, Zrinska Gora, il-[[Kroazja]], fl-1980; * il-Lukanda "Neda" f'Galičnik fl-1980. == Premjijiet == * Il-Premju tar-Repubblika tal-"11 ta' Ottubru", fil-qasam tal-Kultura u l-Arti għall-kostruzzjoni ta' "Rabotnički Dom" fl-1963; * il-Premju tal-Belt ta' Skopje tat-"13 ta' Novembru", fl-1964; * il-Premju fil-Forum Biannwali tal-Arkitettura tal-Maċedonja ta' Fuq fl-1981; * il-Premju ta' Andrey Damyanov għall-Arkitettura fl-1993, għall-kisbiet f'għomru bħala arkitett u għall-kontribut tiegħu għall-iżvilupp tal-arkitettura tal-Maċedonja ta' Fuq. == Kotba == Pubblikazzjonijiet ta' Slavko Brezoski bil-Maċedonjan: * Rekanska Kukja: Arhitektonsko Nasledstvo vo Makedonija, Skopje, 1993;<ref>{{Ċita web|url=https://marh.mk/%d1%80%d0%b5%d0%ba%d0%b0%d0%bd%d1%81%d0%ba%d0%b0-%d0%ba%d1%83%d1%9c%d0%b0-%d0%b0%d1%80%d1%85%d0%b8%d1%82%d0%b5%d0%ba%d1%82%d0%be%d0%bd%d1%81%d0%ba%d0%be-%d0%bd%d0%b0%d1%81%d0%bb%d0%b5%d0%b4%d1%81/|titlu=Реканска куќа – архитектонско наследство во Македонија – МАРХ|kunjom=Ефремовски|isem=Мартин|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-04-16}}</ref> * ZaArhitektonskiRaboti, ippubblikat mill-Fakultà tal-Arkitettura tal-Università ta' Skopje fl-2007. == Gallerija == <gallery> Stampa:St._Clement_Church_Skopje_2.jpg|Il-Katidral Ortodoss ta' San Clement ta' Ohrid, Skopje, 1972. Stampa:Stokovna_kukja_Skopje,_1962.jpg|Stokovna Kukja NaMa, Skopje, 1960. Stampa:Rabotnički_Dom.jpg|Rabotnički Dom, 1963. Stampa:Hotel_Neda_in_Galičnik_by_Slavko_Brezoski.jpg|Il-Lukanda "Neda", Galičnik, 1983. Stampa:Brezoski_Embassy_of_Yugoslavia_1963.jpg|L-Ambaxxata Jugoslava fil-Brażil, 1963. Stampa:Hotel_Slavija_Popova_Shapka.jpg|Il-Lukanda "Slavija", is-snin 60 tas-seklu 20. Stampa:High_Rise_Slavko_Brezoski.jpg|Il-Blokka tal-Appartamenti ta' "Papagal", 1957. Stampa:Куќа_на_Славко_Брезовски_(3).jpg|Id-dar residenzjali tal-familja f'Galičnik, 1922. </gallery> == Referenzi == cn6psncqg8sosv5owqxqx1w1taejo82 329370 329369 2026-04-16T08:53:53Z Trigcly 17859 added [[Category:Arkitetti]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 329370 wikitext text/x-wiki {{Infobox bijografija}} '''Slavko Brezoski''' (bil-Maċedonjan: Славко Брезоски; twieled fl-10 ta' Ġunju 1922 – miet fis-7 ta' Marzu 2017) kien [[arkitett]], pjanifikatur urban, [[kittieb]] u [[Għalliem|edukatur]] mill-[[Repubblika tal-Maċedonja ta' Fuq|Maċedonja ta' Fuq]] u kien magħruf għax-xogħlijiet tiegħu fl-arkitettura moderna li wettaq f'nofs is-seklu 20 fil-Maċedonja ta' Fuq, fis-[[Serbja]], fil-[[Kroazja]], fil-[[Brażil]] u fil-[[Libja]].<ref>Hristova, Aneta (1995). ''Arhitektonski Portreti Br 1''. University of Skopje, Architecture: Tabernakul, Ein-Sof.</ref> Huwa kien professur u Kap tal-Fakultà tal-Arkitettura fl-Università ta' San Cyril u Methodius fi [[Skopje]].<ref>Aleksoska, Daniela; Zlatkovska, Marija; Temelkovski, Stevo (1999). ''Ten Lauréats of the Andreja Damjanov Award''. University of Skopje, Architecture: Bigoss. p. 12. ISBN <bdi>9989-44-007-7</bdi>.</ref> == Ħajja == Brezoski twieled fl-10 ta' Ġunju 1922 f'Galičnik, ir-Renju tal-Jugoslavja, u fl-1950 iggradwa fl-arkitettura fl-Università ta' [[Belgrad]]. Malli temm l-istudji tiegħu, huwa reġa' lura Skopje u sar membru tal-grupp tal-[[arti]] "Denes" flimkien ma' [[Janko Konstantinov]] u [[Risto Šekerinski]]. Huwa ħadem fl-istudjo tad-disinn imsejjaħ "Proektant" mill-1950 sal-1961 u fil-kumpanija tal-kostruzzjoni msejħa "Pelagonia" mill-1961 sal-1963. Brezoski rebaħ il-kompetizzjoni nazzjonali għad-disinn tal-Ambaxxa Jugoslava f'[[Brażilja]]. Huwa vvjaġġa u ħadem mat-tim tal-kostruzzjoni f'Brażilja mill-1962 sal-1963. Wara t-terremot ta' Skopje tal-1963 huwa reġa' lura Skopje biex jissieħeb fil-kontribut tal-ippjanar u tar-rikostruzzjoni tal-belt u ħadem għal kumpanija tad-disinn "Makedonija Proekt" mill-1963 sal-1966.<ref>Amygdalou, K., Kritikos, C. G., Tsiambaos, K. (2018). ''The Future as a Project: Doxiadis in Skopje''. Athens: Hellenic Institute of Architecture. p. 46.</ref> Huwa ħadem fil-Libja mill-1966 sal-1969 bħala konsulent tal-appoġġ tekniku għar-Renju tal-Libja. Brezoski sar professur u Kap tal-Fakultà tal-Arkitettura fl-Università ta' San Cyril u Methodius ta' Skopje mill-1970 sal-1987.<ref>{{Ċita web|url=https://marh.mk/slavko-brezovski-1922-2017/|titlu=Славко Брезоски / 1922-2017 – МАРХ|kunjom=Koneski|isem=Filip|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-04-16}}</ref> == Arkitettura == Brezoski ddisinja u bena binjiet tal-[[Moderniżmu]] fir-Repubblika Federali Soċjalista tal-Jugoslavja. Huwa kien parti mill-ewwel ġenerazzjoni ta' Modernisti fl-arkitettura tal-Jugoslavja ta' wara l-gwerra. Huwa wettaq għadd kbir ta' proġetti ewlenin, inkluż binjiet residenzjali, binjiet pubbliċi u uffiċċji, u wettaq proġetti fl-eks Jugoslavja, fil-Brażil u fil-Libja. Huwa ddisinja stil ta' Moderniżmu bbażat fuq l-interess fl-arkitettura [[Bniedem|umana]] li jsawwar soċjetà pożittiva u twemmin fil-progress jew fil-ġejjieni. Dan l-istil huwa bbażat fuq tifsiriet sodi u forom sperimentali u ġodda abbażi ta' materjali kontemporanji. Ix-xogħol tiegħu kien ibbażat fuq approċċ programmatiku analitiku għall-funzjoni tal-binjiet u l-użu razzjonali ta' materjali ġodda u l-innovazzjoni strutturali. L-enfasi kienet fuq il-volum, il-kompożizzjoni u t-tiżjin minimali, kif ukoll fuq l-isperimentazzjoni bl-għamliet, bil-forom, bil-[[Lewn|kuluri]] u bil-linji. Il-binjiet tiegħu huma kkaratterizzati minn linji minimali u nodfa; l-użu estensiv tal-[[ħġieġ]] biex jiffavurixxi d-dawl naturali; pjanta b'sulari strutturati; taħlita ta' materjali moderni u tradizzjonali; u attenzjoni għall-integrazzjoni mal-ambjent tal-madwar. Brezoski kien influwenzat minn [[Le Corbusier]] u minn Modernisti klassiċi oħra, iżda bi spirtu msejjes b'mod sod ta' ''neimar'' Balkan tradizzjonali. L-arkitettura ta' Brezoski kienet ta' influwenza prominenti fuq l-arkitettura tal-Maċedonja ta' Fuq u fuq l-arkitettura tal-Jugoslavja. == Xogħlijiet == * Il-Binja tal-Bank "Komunalna Banka", il-predeċessur tal-"Komercijalna banka" fi Skopje fl-1956; * it-Torri Modern ta' "Papagal" fi Skopje fl-1957; * il-Kumpless Kummerċjali ta' "Stokovna Kukja NaMa" fi Skopje fl-1960; * il-binja tal-uffiċini fuq diversi sulari ta' "Rabotnički Dom" fi Skopje fl-1962; * l-Ambaxxata Jugoslava fil-Brażil, fi Brażilja fl-1963; * il-Kumpless tal-Akkomodazzjoni ta' Idris fi [[Tripli (Libja)|Tripli]], il-Libja, fl-1968; * il-Lukanda ta' Slavija, Popova Šapka; * il-Katidral u l-Knisja Ortodossa ta' San Clement ta' [[Oħrid|Ohrid]] fl-1972–1990; * il-Kumpless ta' Šamarica, Zrinska Gora, il-[[Kroazja]], fl-1980; * il-Lukanda "Neda" f'Galičnik fl-1980. == Premjijiet == * Il-Premju tar-Repubblika tal-"11 ta' Ottubru", fil-qasam tal-Kultura u l-Arti għall-kostruzzjoni ta' "Rabotnički Dom" fl-1963; * il-Premju tal-Belt ta' Skopje tat-"13 ta' Novembru", fl-1964; * il-Premju fil-Forum Biannwali tal-Arkitettura tal-Maċedonja ta' Fuq fl-1981; * il-Premju ta' Andrey Damyanov għall-Arkitettura fl-1993, għall-kisbiet f'għomru bħala arkitett u għall-kontribut tiegħu għall-iżvilupp tal-arkitettura tal-Maċedonja ta' Fuq. == Kotba == Pubblikazzjonijiet ta' Slavko Brezoski bil-Maċedonjan: * Rekanska Kukja: Arhitektonsko Nasledstvo vo Makedonija, Skopje, 1993;<ref>{{Ċita web|url=https://marh.mk/%d1%80%d0%b5%d0%ba%d0%b0%d0%bd%d1%81%d0%ba%d0%b0-%d0%ba%d1%83%d1%9c%d0%b0-%d0%b0%d1%80%d1%85%d0%b8%d1%82%d0%b5%d0%ba%d1%82%d0%be%d0%bd%d1%81%d0%ba%d0%be-%d0%bd%d0%b0%d1%81%d0%bb%d0%b5%d0%b4%d1%81/|titlu=Реканска куќа – архитектонско наследство во Македонија – МАРХ|kunjom=Ефремовски|isem=Мартин|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-04-16}}</ref> * ZaArhitektonskiRaboti, ippubblikat mill-Fakultà tal-Arkitettura tal-Università ta' Skopje fl-2007. == Gallerija == <gallery> Stampa:St._Clement_Church_Skopje_2.jpg|Il-Katidral Ortodoss ta' San Clement ta' Ohrid, Skopje, 1972. Stampa:Stokovna_kukja_Skopje,_1962.jpg|Stokovna Kukja NaMa, Skopje, 1960. Stampa:Rabotnički_Dom.jpg|Rabotnički Dom, 1963. Stampa:Hotel_Neda_in_Galičnik_by_Slavko_Brezoski.jpg|Il-Lukanda "Neda", Galičnik, 1983. Stampa:Brezoski_Embassy_of_Yugoslavia_1963.jpg|L-Ambaxxata Jugoslava fil-Brażil, 1963. Stampa:Hotel_Slavija_Popova_Shapka.jpg|Il-Lukanda "Slavija", is-snin 60 tas-seklu 20. Stampa:High_Rise_Slavko_Brezoski.jpg|Il-Blokka tal-Appartamenti ta' "Papagal", 1957. Stampa:Куќа_на_Славко_Брезовски_(3).jpg|Id-dar residenzjali tal-familja f'Galičnik, 1922. </gallery> == Referenzi == [[Kategorija:Arkitetti]] j3vhti2eou1xhuqtmowpg11z5aqojlq 329371 329370 2026-04-16T08:54:06Z Trigcly 17859 added [[Category:Kittieba]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 329371 wikitext text/x-wiki {{Infobox bijografija}} '''Slavko Brezoski''' (bil-Maċedonjan: Славко Брезоски; twieled fl-10 ta' Ġunju 1922 – miet fis-7 ta' Marzu 2017) kien [[arkitett]], pjanifikatur urban, [[kittieb]] u [[Għalliem|edukatur]] mill-[[Repubblika tal-Maċedonja ta' Fuq|Maċedonja ta' Fuq]] u kien magħruf għax-xogħlijiet tiegħu fl-arkitettura moderna li wettaq f'nofs is-seklu 20 fil-Maċedonja ta' Fuq, fis-[[Serbja]], fil-[[Kroazja]], fil-[[Brażil]] u fil-[[Libja]].<ref>Hristova, Aneta (1995). ''Arhitektonski Portreti Br 1''. University of Skopje, Architecture: Tabernakul, Ein-Sof.</ref> Huwa kien professur u Kap tal-Fakultà tal-Arkitettura fl-Università ta' San Cyril u Methodius fi [[Skopje]].<ref>Aleksoska, Daniela; Zlatkovska, Marija; Temelkovski, Stevo (1999). ''Ten Lauréats of the Andreja Damjanov Award''. University of Skopje, Architecture: Bigoss. p. 12. ISBN <bdi>9989-44-007-7</bdi>.</ref> == Ħajja == Brezoski twieled fl-10 ta' Ġunju 1922 f'Galičnik, ir-Renju tal-Jugoslavja, u fl-1950 iggradwa fl-arkitettura fl-Università ta' [[Belgrad]]. Malli temm l-istudji tiegħu, huwa reġa' lura Skopje u sar membru tal-grupp tal-[[arti]] "Denes" flimkien ma' [[Janko Konstantinov]] u [[Risto Šekerinski]]. Huwa ħadem fl-istudjo tad-disinn imsejjaħ "Proektant" mill-1950 sal-1961 u fil-kumpanija tal-kostruzzjoni msejħa "Pelagonia" mill-1961 sal-1963. Brezoski rebaħ il-kompetizzjoni nazzjonali għad-disinn tal-Ambaxxa Jugoslava f'[[Brażilja]]. Huwa vvjaġġa u ħadem mat-tim tal-kostruzzjoni f'Brażilja mill-1962 sal-1963. Wara t-terremot ta' Skopje tal-1963 huwa reġa' lura Skopje biex jissieħeb fil-kontribut tal-ippjanar u tar-rikostruzzjoni tal-belt u ħadem għal kumpanija tad-disinn "Makedonija Proekt" mill-1963 sal-1966.<ref>Amygdalou, K., Kritikos, C. G., Tsiambaos, K. (2018). ''The Future as a Project: Doxiadis in Skopje''. Athens: Hellenic Institute of Architecture. p. 46.</ref> Huwa ħadem fil-Libja mill-1966 sal-1969 bħala konsulent tal-appoġġ tekniku għar-Renju tal-Libja. Brezoski sar professur u Kap tal-Fakultà tal-Arkitettura fl-Università ta' San Cyril u Methodius ta' Skopje mill-1970 sal-1987.<ref>{{Ċita web|url=https://marh.mk/slavko-brezovski-1922-2017/|titlu=Славко Брезоски / 1922-2017 – МАРХ|kunjom=Koneski|isem=Filip|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-04-16}}</ref> == Arkitettura == Brezoski ddisinja u bena binjiet tal-[[Moderniżmu]] fir-Repubblika Federali Soċjalista tal-Jugoslavja. Huwa kien parti mill-ewwel ġenerazzjoni ta' Modernisti fl-arkitettura tal-Jugoslavja ta' wara l-gwerra. Huwa wettaq għadd kbir ta' proġetti ewlenin, inkluż binjiet residenzjali, binjiet pubbliċi u uffiċċji, u wettaq proġetti fl-eks Jugoslavja, fil-Brażil u fil-Libja. Huwa ddisinja stil ta' Moderniżmu bbażat fuq l-interess fl-arkitettura [[Bniedem|umana]] li jsawwar soċjetà pożittiva u twemmin fil-progress jew fil-ġejjieni. Dan l-istil huwa bbażat fuq tifsiriet sodi u forom sperimentali u ġodda abbażi ta' materjali kontemporanji. Ix-xogħol tiegħu kien ibbażat fuq approċċ programmatiku analitiku għall-funzjoni tal-binjiet u l-użu razzjonali ta' materjali ġodda u l-innovazzjoni strutturali. L-enfasi kienet fuq il-volum, il-kompożizzjoni u t-tiżjin minimali, kif ukoll fuq l-isperimentazzjoni bl-għamliet, bil-forom, bil-[[Lewn|kuluri]] u bil-linji. Il-binjiet tiegħu huma kkaratterizzati minn linji minimali u nodfa; l-użu estensiv tal-[[ħġieġ]] biex jiffavurixxi d-dawl naturali; pjanta b'sulari strutturati; taħlita ta' materjali moderni u tradizzjonali; u attenzjoni għall-integrazzjoni mal-ambjent tal-madwar. Brezoski kien influwenzat minn [[Le Corbusier]] u minn Modernisti klassiċi oħra, iżda bi spirtu msejjes b'mod sod ta' ''neimar'' Balkan tradizzjonali. L-arkitettura ta' Brezoski kienet ta' influwenza prominenti fuq l-arkitettura tal-Maċedonja ta' Fuq u fuq l-arkitettura tal-Jugoslavja. == Xogħlijiet == * Il-Binja tal-Bank "Komunalna Banka", il-predeċessur tal-"Komercijalna banka" fi Skopje fl-1956; * it-Torri Modern ta' "Papagal" fi Skopje fl-1957; * il-Kumpless Kummerċjali ta' "Stokovna Kukja NaMa" fi Skopje fl-1960; * il-binja tal-uffiċini fuq diversi sulari ta' "Rabotnički Dom" fi Skopje fl-1962; * l-Ambaxxata Jugoslava fil-Brażil, fi Brażilja fl-1963; * il-Kumpless tal-Akkomodazzjoni ta' Idris fi [[Tripli (Libja)|Tripli]], il-Libja, fl-1968; * il-Lukanda ta' Slavija, Popova Šapka; * il-Katidral u l-Knisja Ortodossa ta' San Clement ta' [[Oħrid|Ohrid]] fl-1972–1990; * il-Kumpless ta' Šamarica, Zrinska Gora, il-[[Kroazja]], fl-1980; * il-Lukanda "Neda" f'Galičnik fl-1980. == Premjijiet == * Il-Premju tar-Repubblika tal-"11 ta' Ottubru", fil-qasam tal-Kultura u l-Arti għall-kostruzzjoni ta' "Rabotnički Dom" fl-1963; * il-Premju tal-Belt ta' Skopje tat-"13 ta' Novembru", fl-1964; * il-Premju fil-Forum Biannwali tal-Arkitettura tal-Maċedonja ta' Fuq fl-1981; * il-Premju ta' Andrey Damyanov għall-Arkitettura fl-1993, għall-kisbiet f'għomru bħala arkitett u għall-kontribut tiegħu għall-iżvilupp tal-arkitettura tal-Maċedonja ta' Fuq. == Kotba == Pubblikazzjonijiet ta' Slavko Brezoski bil-Maċedonjan: * Rekanska Kukja: Arhitektonsko Nasledstvo vo Makedonija, Skopje, 1993;<ref>{{Ċita web|url=https://marh.mk/%d1%80%d0%b5%d0%ba%d0%b0%d0%bd%d1%81%d0%ba%d0%b0-%d0%ba%d1%83%d1%9c%d0%b0-%d0%b0%d1%80%d1%85%d0%b8%d1%82%d0%b5%d0%ba%d1%82%d0%be%d0%bd%d1%81%d0%ba%d0%be-%d0%bd%d0%b0%d1%81%d0%bb%d0%b5%d0%b4%d1%81/|titlu=Реканска куќа – архитектонско наследство во Македонија – МАРХ|kunjom=Ефремовски|isem=Мартин|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-04-16}}</ref> * ZaArhitektonskiRaboti, ippubblikat mill-Fakultà tal-Arkitettura tal-Università ta' Skopje fl-2007. == Gallerija == <gallery> Stampa:St._Clement_Church_Skopje_2.jpg|Il-Katidral Ortodoss ta' San Clement ta' Ohrid, Skopje, 1972. Stampa:Stokovna_kukja_Skopje,_1962.jpg|Stokovna Kukja NaMa, Skopje, 1960. Stampa:Rabotnički_Dom.jpg|Rabotnički Dom, 1963. Stampa:Hotel_Neda_in_Galičnik_by_Slavko_Brezoski.jpg|Il-Lukanda "Neda", Galičnik, 1983. Stampa:Brezoski_Embassy_of_Yugoslavia_1963.jpg|L-Ambaxxata Jugoslava fil-Brażil, 1963. Stampa:Hotel_Slavija_Popova_Shapka.jpg|Il-Lukanda "Slavija", is-snin 60 tas-seklu 20. Stampa:High_Rise_Slavko_Brezoski.jpg|Il-Blokka tal-Appartamenti ta' "Papagal", 1957. Stampa:Куќа_на_Славко_Брезовски_(3).jpg|Id-dar residenzjali tal-familja f'Galičnik, 1922. </gallery> == Referenzi == [[Kategorija:Arkitetti]] [[Kategorija:Kittieba]] dp1wj51m5pmkiiej2wmre8englg09d7 329372 329371 2026-04-16T08:54:14Z Trigcly 17859 added [[Category:Għalliema]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 329372 wikitext text/x-wiki {{Infobox bijografija}} '''Slavko Brezoski''' (bil-Maċedonjan: Славко Брезоски; twieled fl-10 ta' Ġunju 1922 – miet fis-7 ta' Marzu 2017) kien [[arkitett]], pjanifikatur urban, [[kittieb]] u [[Għalliem|edukatur]] mill-[[Repubblika tal-Maċedonja ta' Fuq|Maċedonja ta' Fuq]] u kien magħruf għax-xogħlijiet tiegħu fl-arkitettura moderna li wettaq f'nofs is-seklu 20 fil-Maċedonja ta' Fuq, fis-[[Serbja]], fil-[[Kroazja]], fil-[[Brażil]] u fil-[[Libja]].<ref>Hristova, Aneta (1995). ''Arhitektonski Portreti Br 1''. University of Skopje, Architecture: Tabernakul, Ein-Sof.</ref> Huwa kien professur u Kap tal-Fakultà tal-Arkitettura fl-Università ta' San Cyril u Methodius fi [[Skopje]].<ref>Aleksoska, Daniela; Zlatkovska, Marija; Temelkovski, Stevo (1999). ''Ten Lauréats of the Andreja Damjanov Award''. University of Skopje, Architecture: Bigoss. p. 12. ISBN <bdi>9989-44-007-7</bdi>.</ref> == Ħajja == Brezoski twieled fl-10 ta' Ġunju 1922 f'Galičnik, ir-Renju tal-Jugoslavja, u fl-1950 iggradwa fl-arkitettura fl-Università ta' [[Belgrad]]. Malli temm l-istudji tiegħu, huwa reġa' lura Skopje u sar membru tal-grupp tal-[[arti]] "Denes" flimkien ma' [[Janko Konstantinov]] u [[Risto Šekerinski]]. Huwa ħadem fl-istudjo tad-disinn imsejjaħ "Proektant" mill-1950 sal-1961 u fil-kumpanija tal-kostruzzjoni msejħa "Pelagonia" mill-1961 sal-1963. Brezoski rebaħ il-kompetizzjoni nazzjonali għad-disinn tal-Ambaxxa Jugoslava f'[[Brażilja]]. Huwa vvjaġġa u ħadem mat-tim tal-kostruzzjoni f'Brażilja mill-1962 sal-1963. Wara t-terremot ta' Skopje tal-1963 huwa reġa' lura Skopje biex jissieħeb fil-kontribut tal-ippjanar u tar-rikostruzzjoni tal-belt u ħadem għal kumpanija tad-disinn "Makedonija Proekt" mill-1963 sal-1966.<ref>Amygdalou, K., Kritikos, C. G., Tsiambaos, K. (2018). ''The Future as a Project: Doxiadis in Skopje''. Athens: Hellenic Institute of Architecture. p. 46.</ref> Huwa ħadem fil-Libja mill-1966 sal-1969 bħala konsulent tal-appoġġ tekniku għar-Renju tal-Libja. Brezoski sar professur u Kap tal-Fakultà tal-Arkitettura fl-Università ta' San Cyril u Methodius ta' Skopje mill-1970 sal-1987.<ref>{{Ċita web|url=https://marh.mk/slavko-brezovski-1922-2017/|titlu=Славко Брезоски / 1922-2017 – МАРХ|kunjom=Koneski|isem=Filip|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-04-16}}</ref> == Arkitettura == Brezoski ddisinja u bena binjiet tal-[[Moderniżmu]] fir-Repubblika Federali Soċjalista tal-Jugoslavja. Huwa kien parti mill-ewwel ġenerazzjoni ta' Modernisti fl-arkitettura tal-Jugoslavja ta' wara l-gwerra. Huwa wettaq għadd kbir ta' proġetti ewlenin, inkluż binjiet residenzjali, binjiet pubbliċi u uffiċċji, u wettaq proġetti fl-eks Jugoslavja, fil-Brażil u fil-Libja. Huwa ddisinja stil ta' Moderniżmu bbażat fuq l-interess fl-arkitettura [[Bniedem|umana]] li jsawwar soċjetà pożittiva u twemmin fil-progress jew fil-ġejjieni. Dan l-istil huwa bbażat fuq tifsiriet sodi u forom sperimentali u ġodda abbażi ta' materjali kontemporanji. Ix-xogħol tiegħu kien ibbażat fuq approċċ programmatiku analitiku għall-funzjoni tal-binjiet u l-użu razzjonali ta' materjali ġodda u l-innovazzjoni strutturali. L-enfasi kienet fuq il-volum, il-kompożizzjoni u t-tiżjin minimali, kif ukoll fuq l-isperimentazzjoni bl-għamliet, bil-forom, bil-[[Lewn|kuluri]] u bil-linji. Il-binjiet tiegħu huma kkaratterizzati minn linji minimali u nodfa; l-użu estensiv tal-[[ħġieġ]] biex jiffavurixxi d-dawl naturali; pjanta b'sulari strutturati; taħlita ta' materjali moderni u tradizzjonali; u attenzjoni għall-integrazzjoni mal-ambjent tal-madwar. Brezoski kien influwenzat minn [[Le Corbusier]] u minn Modernisti klassiċi oħra, iżda bi spirtu msejjes b'mod sod ta' ''neimar'' Balkan tradizzjonali. L-arkitettura ta' Brezoski kienet ta' influwenza prominenti fuq l-arkitettura tal-Maċedonja ta' Fuq u fuq l-arkitettura tal-Jugoslavja. == Xogħlijiet == * Il-Binja tal-Bank "Komunalna Banka", il-predeċessur tal-"Komercijalna banka" fi Skopje fl-1956; * it-Torri Modern ta' "Papagal" fi Skopje fl-1957; * il-Kumpless Kummerċjali ta' "Stokovna Kukja NaMa" fi Skopje fl-1960; * il-binja tal-uffiċini fuq diversi sulari ta' "Rabotnički Dom" fi Skopje fl-1962; * l-Ambaxxata Jugoslava fil-Brażil, fi Brażilja fl-1963; * il-Kumpless tal-Akkomodazzjoni ta' Idris fi [[Tripli (Libja)|Tripli]], il-Libja, fl-1968; * il-Lukanda ta' Slavija, Popova Šapka; * il-Katidral u l-Knisja Ortodossa ta' San Clement ta' [[Oħrid|Ohrid]] fl-1972–1990; * il-Kumpless ta' Šamarica, Zrinska Gora, il-[[Kroazja]], fl-1980; * il-Lukanda "Neda" f'Galičnik fl-1980. == Premjijiet == * Il-Premju tar-Repubblika tal-"11 ta' Ottubru", fil-qasam tal-Kultura u l-Arti għall-kostruzzjoni ta' "Rabotnički Dom" fl-1963; * il-Premju tal-Belt ta' Skopje tat-"13 ta' Novembru", fl-1964; * il-Premju fil-Forum Biannwali tal-Arkitettura tal-Maċedonja ta' Fuq fl-1981; * il-Premju ta' Andrey Damyanov għall-Arkitettura fl-1993, għall-kisbiet f'għomru bħala arkitett u għall-kontribut tiegħu għall-iżvilupp tal-arkitettura tal-Maċedonja ta' Fuq. == Kotba == Pubblikazzjonijiet ta' Slavko Brezoski bil-Maċedonjan: * Rekanska Kukja: Arhitektonsko Nasledstvo vo Makedonija, Skopje, 1993;<ref>{{Ċita web|url=https://marh.mk/%d1%80%d0%b5%d0%ba%d0%b0%d0%bd%d1%81%d0%ba%d0%b0-%d0%ba%d1%83%d1%9c%d0%b0-%d0%b0%d1%80%d1%85%d0%b8%d1%82%d0%b5%d0%ba%d1%82%d0%be%d0%bd%d1%81%d0%ba%d0%be-%d0%bd%d0%b0%d1%81%d0%bb%d0%b5%d0%b4%d1%81/|titlu=Реканска куќа – архитектонско наследство во Македонија – МАРХ|kunjom=Ефремовски|isem=Мартин|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-04-16}}</ref> * ZaArhitektonskiRaboti, ippubblikat mill-Fakultà tal-Arkitettura tal-Università ta' Skopje fl-2007. == Gallerija == <gallery> Stampa:St._Clement_Church_Skopje_2.jpg|Il-Katidral Ortodoss ta' San Clement ta' Ohrid, Skopje, 1972. Stampa:Stokovna_kukja_Skopje,_1962.jpg|Stokovna Kukja NaMa, Skopje, 1960. Stampa:Rabotnički_Dom.jpg|Rabotnički Dom, 1963. Stampa:Hotel_Neda_in_Galičnik_by_Slavko_Brezoski.jpg|Il-Lukanda "Neda", Galičnik, 1983. Stampa:Brezoski_Embassy_of_Yugoslavia_1963.jpg|L-Ambaxxata Jugoslava fil-Brażil, 1963. Stampa:Hotel_Slavija_Popova_Shapka.jpg|Il-Lukanda "Slavija", is-snin 60 tas-seklu 20. Stampa:High_Rise_Slavko_Brezoski.jpg|Il-Blokka tal-Appartamenti ta' "Papagal", 1957. Stampa:Куќа_на_Славко_Брезовски_(3).jpg|Id-dar residenzjali tal-familja f'Galičnik, 1922. </gallery> == Referenzi == [[Kategorija:Arkitetti]] [[Kategorija:Kittieba]] [[Kategorija:Għalliema]] 5s0untyzz988jd62bptogu07417uoak 329373 329372 2026-04-16T08:54:24Z Trigcly 17859 removed [[Category:Għalliema]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 329373 wikitext text/x-wiki {{Infobox bijografija}} '''Slavko Brezoski''' (bil-Maċedonjan: Славко Брезоски; twieled fl-10 ta' Ġunju 1922 – miet fis-7 ta' Marzu 2017) kien [[arkitett]], pjanifikatur urban, [[kittieb]] u [[Għalliem|edukatur]] mill-[[Repubblika tal-Maċedonja ta' Fuq|Maċedonja ta' Fuq]] u kien magħruf għax-xogħlijiet tiegħu fl-arkitettura moderna li wettaq f'nofs is-seklu 20 fil-Maċedonja ta' Fuq, fis-[[Serbja]], fil-[[Kroazja]], fil-[[Brażil]] u fil-[[Libja]].<ref>Hristova, Aneta (1995). ''Arhitektonski Portreti Br 1''. University of Skopje, Architecture: Tabernakul, Ein-Sof.</ref> Huwa kien professur u Kap tal-Fakultà tal-Arkitettura fl-Università ta' San Cyril u Methodius fi [[Skopje]].<ref>Aleksoska, Daniela; Zlatkovska, Marija; Temelkovski, Stevo (1999). ''Ten Lauréats of the Andreja Damjanov Award''. University of Skopje, Architecture: Bigoss. p. 12. ISBN <bdi>9989-44-007-7</bdi>.</ref> == Ħajja == Brezoski twieled fl-10 ta' Ġunju 1922 f'Galičnik, ir-Renju tal-Jugoslavja, u fl-1950 iggradwa fl-arkitettura fl-Università ta' [[Belgrad]]. Malli temm l-istudji tiegħu, huwa reġa' lura Skopje u sar membru tal-grupp tal-[[arti]] "Denes" flimkien ma' [[Janko Konstantinov]] u [[Risto Šekerinski]]. Huwa ħadem fl-istudjo tad-disinn imsejjaħ "Proektant" mill-1950 sal-1961 u fil-kumpanija tal-kostruzzjoni msejħa "Pelagonia" mill-1961 sal-1963. Brezoski rebaħ il-kompetizzjoni nazzjonali għad-disinn tal-Ambaxxa Jugoslava f'[[Brażilja]]. Huwa vvjaġġa u ħadem mat-tim tal-kostruzzjoni f'Brażilja mill-1962 sal-1963. Wara t-terremot ta' Skopje tal-1963 huwa reġa' lura Skopje biex jissieħeb fil-kontribut tal-ippjanar u tar-rikostruzzjoni tal-belt u ħadem għal kumpanija tad-disinn "Makedonija Proekt" mill-1963 sal-1966.<ref>Amygdalou, K., Kritikos, C. G., Tsiambaos, K. (2018). ''The Future as a Project: Doxiadis in Skopje''. Athens: Hellenic Institute of Architecture. p. 46.</ref> Huwa ħadem fil-Libja mill-1966 sal-1969 bħala konsulent tal-appoġġ tekniku għar-Renju tal-Libja. Brezoski sar professur u Kap tal-Fakultà tal-Arkitettura fl-Università ta' San Cyril u Methodius ta' Skopje mill-1970 sal-1987.<ref>{{Ċita web|url=https://marh.mk/slavko-brezovski-1922-2017/|titlu=Славко Брезоски / 1922-2017 – МАРХ|kunjom=Koneski|isem=Filip|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-04-16}}</ref> == Arkitettura == Brezoski ddisinja u bena binjiet tal-[[Moderniżmu]] fir-Repubblika Federali Soċjalista tal-Jugoslavja. Huwa kien parti mill-ewwel ġenerazzjoni ta' Modernisti fl-arkitettura tal-Jugoslavja ta' wara l-gwerra. Huwa wettaq għadd kbir ta' proġetti ewlenin, inkluż binjiet residenzjali, binjiet pubbliċi u uffiċċji, u wettaq proġetti fl-eks Jugoslavja, fil-Brażil u fil-Libja. Huwa ddisinja stil ta' Moderniżmu bbażat fuq l-interess fl-arkitettura [[Bniedem|umana]] li jsawwar soċjetà pożittiva u twemmin fil-progress jew fil-ġejjieni. Dan l-istil huwa bbażat fuq tifsiriet sodi u forom sperimentali u ġodda abbażi ta' materjali kontemporanji. Ix-xogħol tiegħu kien ibbażat fuq approċċ programmatiku analitiku għall-funzjoni tal-binjiet u l-użu razzjonali ta' materjali ġodda u l-innovazzjoni strutturali. L-enfasi kienet fuq il-volum, il-kompożizzjoni u t-tiżjin minimali, kif ukoll fuq l-isperimentazzjoni bl-għamliet, bil-forom, bil-[[Lewn|kuluri]] u bil-linji. Il-binjiet tiegħu huma kkaratterizzati minn linji minimali u nodfa; l-użu estensiv tal-[[ħġieġ]] biex jiffavurixxi d-dawl naturali; pjanta b'sulari strutturati; taħlita ta' materjali moderni u tradizzjonali; u attenzjoni għall-integrazzjoni mal-ambjent tal-madwar. Brezoski kien influwenzat minn [[Le Corbusier]] u minn Modernisti klassiċi oħra, iżda bi spirtu msejjes b'mod sod ta' ''neimar'' Balkan tradizzjonali. L-arkitettura ta' Brezoski kienet ta' influwenza prominenti fuq l-arkitettura tal-Maċedonja ta' Fuq u fuq l-arkitettura tal-Jugoslavja. == Xogħlijiet == * Il-Binja tal-Bank "Komunalna Banka", il-predeċessur tal-"Komercijalna banka" fi Skopje fl-1956; * it-Torri Modern ta' "Papagal" fi Skopje fl-1957; * il-Kumpless Kummerċjali ta' "Stokovna Kukja NaMa" fi Skopje fl-1960; * il-binja tal-uffiċini fuq diversi sulari ta' "Rabotnički Dom" fi Skopje fl-1962; * l-Ambaxxata Jugoslava fil-Brażil, fi Brażilja fl-1963; * il-Kumpless tal-Akkomodazzjoni ta' Idris fi [[Tripli (Libja)|Tripli]], il-Libja, fl-1968; * il-Lukanda ta' Slavija, Popova Šapka; * il-Katidral u l-Knisja Ortodossa ta' San Clement ta' [[Oħrid|Ohrid]] fl-1972–1990; * il-Kumpless ta' Šamarica, Zrinska Gora, il-[[Kroazja]], fl-1980; * il-Lukanda "Neda" f'Galičnik fl-1980. == Premjijiet == * Il-Premju tar-Repubblika tal-"11 ta' Ottubru", fil-qasam tal-Kultura u l-Arti għall-kostruzzjoni ta' "Rabotnički Dom" fl-1963; * il-Premju tal-Belt ta' Skopje tat-"13 ta' Novembru", fl-1964; * il-Premju fil-Forum Biannwali tal-Arkitettura tal-Maċedonja ta' Fuq fl-1981; * il-Premju ta' Andrey Damyanov għall-Arkitettura fl-1993, għall-kisbiet f'għomru bħala arkitett u għall-kontribut tiegħu għall-iżvilupp tal-arkitettura tal-Maċedonja ta' Fuq. == Kotba == Pubblikazzjonijiet ta' Slavko Brezoski bil-Maċedonjan: * Rekanska Kukja: Arhitektonsko Nasledstvo vo Makedonija, Skopje, 1993;<ref>{{Ċita web|url=https://marh.mk/%d1%80%d0%b5%d0%ba%d0%b0%d0%bd%d1%81%d0%ba%d0%b0-%d0%ba%d1%83%d1%9c%d0%b0-%d0%b0%d1%80%d1%85%d0%b8%d1%82%d0%b5%d0%ba%d1%82%d0%be%d0%bd%d1%81%d0%ba%d0%be-%d0%bd%d0%b0%d1%81%d0%bb%d0%b5%d0%b4%d1%81/|titlu=Реканска куќа – архитектонско наследство во Македонија – МАРХ|kunjom=Ефремовски|isem=Мартин|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-04-16}}</ref> * ZaArhitektonskiRaboti, ippubblikat mill-Fakultà tal-Arkitettura tal-Università ta' Skopje fl-2007. == Gallerija == <gallery> Stampa:St._Clement_Church_Skopje_2.jpg|Il-Katidral Ortodoss ta' San Clement ta' Ohrid, Skopje, 1972. Stampa:Stokovna_kukja_Skopje,_1962.jpg|Stokovna Kukja NaMa, Skopje, 1960. Stampa:Rabotnički_Dom.jpg|Rabotnički Dom, 1963. Stampa:Hotel_Neda_in_Galičnik_by_Slavko_Brezoski.jpg|Il-Lukanda "Neda", Galičnik, 1983. Stampa:Brezoski_Embassy_of_Yugoslavia_1963.jpg|L-Ambaxxata Jugoslava fil-Brażil, 1963. Stampa:Hotel_Slavija_Popova_Shapka.jpg|Il-Lukanda "Slavija", is-snin 60 tas-seklu 20. Stampa:High_Rise_Slavko_Brezoski.jpg|Il-Blokka tal-Appartamenti ta' "Papagal", 1957. Stampa:Куќа_на_Славко_Брезовски_(3).jpg|Id-dar residenzjali tal-familja f'Galičnik, 1922. </gallery> == Referenzi == [[Kategorija:Arkitetti]] [[Kategorija:Kittieba]] dp1wj51m5pmkiiej2wmre8englg09d7 329374 329373 2026-04-16T08:54:34Z Trigcly 17859 added [[Category:Maċedonja ta' Fuq]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 329374 wikitext text/x-wiki {{Infobox bijografija}} '''Slavko Brezoski''' (bil-Maċedonjan: Славко Брезоски; twieled fl-10 ta' Ġunju 1922 – miet fis-7 ta' Marzu 2017) kien [[arkitett]], pjanifikatur urban, [[kittieb]] u [[Għalliem|edukatur]] mill-[[Repubblika tal-Maċedonja ta' Fuq|Maċedonja ta' Fuq]] u kien magħruf għax-xogħlijiet tiegħu fl-arkitettura moderna li wettaq f'nofs is-seklu 20 fil-Maċedonja ta' Fuq, fis-[[Serbja]], fil-[[Kroazja]], fil-[[Brażil]] u fil-[[Libja]].<ref>Hristova, Aneta (1995). ''Arhitektonski Portreti Br 1''. University of Skopje, Architecture: Tabernakul, Ein-Sof.</ref> Huwa kien professur u Kap tal-Fakultà tal-Arkitettura fl-Università ta' San Cyril u Methodius fi [[Skopje]].<ref>Aleksoska, Daniela; Zlatkovska, Marija; Temelkovski, Stevo (1999). ''Ten Lauréats of the Andreja Damjanov Award''. University of Skopje, Architecture: Bigoss. p. 12. ISBN <bdi>9989-44-007-7</bdi>.</ref> == Ħajja == Brezoski twieled fl-10 ta' Ġunju 1922 f'Galičnik, ir-Renju tal-Jugoslavja, u fl-1950 iggradwa fl-arkitettura fl-Università ta' [[Belgrad]]. Malli temm l-istudji tiegħu, huwa reġa' lura Skopje u sar membru tal-grupp tal-[[arti]] "Denes" flimkien ma' [[Janko Konstantinov]] u [[Risto Šekerinski]]. Huwa ħadem fl-istudjo tad-disinn imsejjaħ "Proektant" mill-1950 sal-1961 u fil-kumpanija tal-kostruzzjoni msejħa "Pelagonia" mill-1961 sal-1963. Brezoski rebaħ il-kompetizzjoni nazzjonali għad-disinn tal-Ambaxxa Jugoslava f'[[Brażilja]]. Huwa vvjaġġa u ħadem mat-tim tal-kostruzzjoni f'Brażilja mill-1962 sal-1963. Wara t-terremot ta' Skopje tal-1963 huwa reġa' lura Skopje biex jissieħeb fil-kontribut tal-ippjanar u tar-rikostruzzjoni tal-belt u ħadem għal kumpanija tad-disinn "Makedonija Proekt" mill-1963 sal-1966.<ref>Amygdalou, K., Kritikos, C. G., Tsiambaos, K. (2018). ''The Future as a Project: Doxiadis in Skopje''. Athens: Hellenic Institute of Architecture. p. 46.</ref> Huwa ħadem fil-Libja mill-1966 sal-1969 bħala konsulent tal-appoġġ tekniku għar-Renju tal-Libja. Brezoski sar professur u Kap tal-Fakultà tal-Arkitettura fl-Università ta' San Cyril u Methodius ta' Skopje mill-1970 sal-1987.<ref>{{Ċita web|url=https://marh.mk/slavko-brezovski-1922-2017/|titlu=Славко Брезоски / 1922-2017 – МАРХ|kunjom=Koneski|isem=Filip|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-04-16}}</ref> == Arkitettura == Brezoski ddisinja u bena binjiet tal-[[Moderniżmu]] fir-Repubblika Federali Soċjalista tal-Jugoslavja. Huwa kien parti mill-ewwel ġenerazzjoni ta' Modernisti fl-arkitettura tal-Jugoslavja ta' wara l-gwerra. Huwa wettaq għadd kbir ta' proġetti ewlenin, inkluż binjiet residenzjali, binjiet pubbliċi u uffiċċji, u wettaq proġetti fl-eks Jugoslavja, fil-Brażil u fil-Libja. Huwa ddisinja stil ta' Moderniżmu bbażat fuq l-interess fl-arkitettura [[Bniedem|umana]] li jsawwar soċjetà pożittiva u twemmin fil-progress jew fil-ġejjieni. Dan l-istil huwa bbażat fuq tifsiriet sodi u forom sperimentali u ġodda abbażi ta' materjali kontemporanji. Ix-xogħol tiegħu kien ibbażat fuq approċċ programmatiku analitiku għall-funzjoni tal-binjiet u l-użu razzjonali ta' materjali ġodda u l-innovazzjoni strutturali. L-enfasi kienet fuq il-volum, il-kompożizzjoni u t-tiżjin minimali, kif ukoll fuq l-isperimentazzjoni bl-għamliet, bil-forom, bil-[[Lewn|kuluri]] u bil-linji. Il-binjiet tiegħu huma kkaratterizzati minn linji minimali u nodfa; l-użu estensiv tal-[[ħġieġ]] biex jiffavurixxi d-dawl naturali; pjanta b'sulari strutturati; taħlita ta' materjali moderni u tradizzjonali; u attenzjoni għall-integrazzjoni mal-ambjent tal-madwar. Brezoski kien influwenzat minn [[Le Corbusier]] u minn Modernisti klassiċi oħra, iżda bi spirtu msejjes b'mod sod ta' ''neimar'' Balkan tradizzjonali. L-arkitettura ta' Brezoski kienet ta' influwenza prominenti fuq l-arkitettura tal-Maċedonja ta' Fuq u fuq l-arkitettura tal-Jugoslavja. == Xogħlijiet == * Il-Binja tal-Bank "Komunalna Banka", il-predeċessur tal-"Komercijalna banka" fi Skopje fl-1956; * it-Torri Modern ta' "Papagal" fi Skopje fl-1957; * il-Kumpless Kummerċjali ta' "Stokovna Kukja NaMa" fi Skopje fl-1960; * il-binja tal-uffiċini fuq diversi sulari ta' "Rabotnički Dom" fi Skopje fl-1962; * l-Ambaxxata Jugoslava fil-Brażil, fi Brażilja fl-1963; * il-Kumpless tal-Akkomodazzjoni ta' Idris fi [[Tripli (Libja)|Tripli]], il-Libja, fl-1968; * il-Lukanda ta' Slavija, Popova Šapka; * il-Katidral u l-Knisja Ortodossa ta' San Clement ta' [[Oħrid|Ohrid]] fl-1972–1990; * il-Kumpless ta' Šamarica, Zrinska Gora, il-[[Kroazja]], fl-1980; * il-Lukanda "Neda" f'Galičnik fl-1980. == Premjijiet == * Il-Premju tar-Repubblika tal-"11 ta' Ottubru", fil-qasam tal-Kultura u l-Arti għall-kostruzzjoni ta' "Rabotnički Dom" fl-1963; * il-Premju tal-Belt ta' Skopje tat-"13 ta' Novembru", fl-1964; * il-Premju fil-Forum Biannwali tal-Arkitettura tal-Maċedonja ta' Fuq fl-1981; * il-Premju ta' Andrey Damyanov għall-Arkitettura fl-1993, għall-kisbiet f'għomru bħala arkitett u għall-kontribut tiegħu għall-iżvilupp tal-arkitettura tal-Maċedonja ta' Fuq. == Kotba == Pubblikazzjonijiet ta' Slavko Brezoski bil-Maċedonjan: * Rekanska Kukja: Arhitektonsko Nasledstvo vo Makedonija, Skopje, 1993;<ref>{{Ċita web|url=https://marh.mk/%d1%80%d0%b5%d0%ba%d0%b0%d0%bd%d1%81%d0%ba%d0%b0-%d0%ba%d1%83%d1%9c%d0%b0-%d0%b0%d1%80%d1%85%d0%b8%d1%82%d0%b5%d0%ba%d1%82%d0%be%d0%bd%d1%81%d0%ba%d0%be-%d0%bd%d0%b0%d1%81%d0%bb%d0%b5%d0%b4%d1%81/|titlu=Реканска куќа – архитектонско наследство во Македонија – МАРХ|kunjom=Ефремовски|isem=Мартин|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-04-16}}</ref> * ZaArhitektonskiRaboti, ippubblikat mill-Fakultà tal-Arkitettura tal-Università ta' Skopje fl-2007. == Gallerija == <gallery> Stampa:St._Clement_Church_Skopje_2.jpg|Il-Katidral Ortodoss ta' San Clement ta' Ohrid, Skopje, 1972. Stampa:Stokovna_kukja_Skopje,_1962.jpg|Stokovna Kukja NaMa, Skopje, 1960. Stampa:Rabotnički_Dom.jpg|Rabotnički Dom, 1963. Stampa:Hotel_Neda_in_Galičnik_by_Slavko_Brezoski.jpg|Il-Lukanda "Neda", Galičnik, 1983. Stampa:Brezoski_Embassy_of_Yugoslavia_1963.jpg|L-Ambaxxata Jugoslava fil-Brażil, 1963. Stampa:Hotel_Slavija_Popova_Shapka.jpg|Il-Lukanda "Slavija", is-snin 60 tas-seklu 20. Stampa:High_Rise_Slavko_Brezoski.jpg|Il-Blokka tal-Appartamenti ta' "Papagal", 1957. Stampa:Куќа_на_Славко_Брезовски_(3).jpg|Id-dar residenzjali tal-familja f'Galičnik, 1922. </gallery> == Referenzi == [[Kategorija:Arkitetti]] [[Kategorija:Kittieba]] [[Kategorija:Maċedonja ta' Fuq]] srfwsbbspm0xaqxmug96wdixpxx6zby 329375 329374 2026-04-16T08:54:43Z Trigcly 17859 added [[Category:Twieldu fl-1922]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 329375 wikitext text/x-wiki {{Infobox bijografija}} '''Slavko Brezoski''' (bil-Maċedonjan: Славко Брезоски; twieled fl-10 ta' Ġunju 1922 – miet fis-7 ta' Marzu 2017) kien [[arkitett]], pjanifikatur urban, [[kittieb]] u [[Għalliem|edukatur]] mill-[[Repubblika tal-Maċedonja ta' Fuq|Maċedonja ta' Fuq]] u kien magħruf għax-xogħlijiet tiegħu fl-arkitettura moderna li wettaq f'nofs is-seklu 20 fil-Maċedonja ta' Fuq, fis-[[Serbja]], fil-[[Kroazja]], fil-[[Brażil]] u fil-[[Libja]].<ref>Hristova, Aneta (1995). ''Arhitektonski Portreti Br 1''. University of Skopje, Architecture: Tabernakul, Ein-Sof.</ref> Huwa kien professur u Kap tal-Fakultà tal-Arkitettura fl-Università ta' San Cyril u Methodius fi [[Skopje]].<ref>Aleksoska, Daniela; Zlatkovska, Marija; Temelkovski, Stevo (1999). ''Ten Lauréats of the Andreja Damjanov Award''. University of Skopje, Architecture: Bigoss. p. 12. ISBN <bdi>9989-44-007-7</bdi>.</ref> == Ħajja == Brezoski twieled fl-10 ta' Ġunju 1922 f'Galičnik, ir-Renju tal-Jugoslavja, u fl-1950 iggradwa fl-arkitettura fl-Università ta' [[Belgrad]]. Malli temm l-istudji tiegħu, huwa reġa' lura Skopje u sar membru tal-grupp tal-[[arti]] "Denes" flimkien ma' [[Janko Konstantinov]] u [[Risto Šekerinski]]. Huwa ħadem fl-istudjo tad-disinn imsejjaħ "Proektant" mill-1950 sal-1961 u fil-kumpanija tal-kostruzzjoni msejħa "Pelagonia" mill-1961 sal-1963. Brezoski rebaħ il-kompetizzjoni nazzjonali għad-disinn tal-Ambaxxa Jugoslava f'[[Brażilja]]. Huwa vvjaġġa u ħadem mat-tim tal-kostruzzjoni f'Brażilja mill-1962 sal-1963. Wara t-terremot ta' Skopje tal-1963 huwa reġa' lura Skopje biex jissieħeb fil-kontribut tal-ippjanar u tar-rikostruzzjoni tal-belt u ħadem għal kumpanija tad-disinn "Makedonija Proekt" mill-1963 sal-1966.<ref>Amygdalou, K., Kritikos, C. G., Tsiambaos, K. (2018). ''The Future as a Project: Doxiadis in Skopje''. Athens: Hellenic Institute of Architecture. p. 46.</ref> Huwa ħadem fil-Libja mill-1966 sal-1969 bħala konsulent tal-appoġġ tekniku għar-Renju tal-Libja. Brezoski sar professur u Kap tal-Fakultà tal-Arkitettura fl-Università ta' San Cyril u Methodius ta' Skopje mill-1970 sal-1987.<ref>{{Ċita web|url=https://marh.mk/slavko-brezovski-1922-2017/|titlu=Славко Брезоски / 1922-2017 – МАРХ|kunjom=Koneski|isem=Filip|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-04-16}}</ref> == Arkitettura == Brezoski ddisinja u bena binjiet tal-[[Moderniżmu]] fir-Repubblika Federali Soċjalista tal-Jugoslavja. Huwa kien parti mill-ewwel ġenerazzjoni ta' Modernisti fl-arkitettura tal-Jugoslavja ta' wara l-gwerra. Huwa wettaq għadd kbir ta' proġetti ewlenin, inkluż binjiet residenzjali, binjiet pubbliċi u uffiċċji, u wettaq proġetti fl-eks Jugoslavja, fil-Brażil u fil-Libja. Huwa ddisinja stil ta' Moderniżmu bbażat fuq l-interess fl-arkitettura [[Bniedem|umana]] li jsawwar soċjetà pożittiva u twemmin fil-progress jew fil-ġejjieni. Dan l-istil huwa bbażat fuq tifsiriet sodi u forom sperimentali u ġodda abbażi ta' materjali kontemporanji. Ix-xogħol tiegħu kien ibbażat fuq approċċ programmatiku analitiku għall-funzjoni tal-binjiet u l-użu razzjonali ta' materjali ġodda u l-innovazzjoni strutturali. L-enfasi kienet fuq il-volum, il-kompożizzjoni u t-tiżjin minimali, kif ukoll fuq l-isperimentazzjoni bl-għamliet, bil-forom, bil-[[Lewn|kuluri]] u bil-linji. Il-binjiet tiegħu huma kkaratterizzati minn linji minimali u nodfa; l-użu estensiv tal-[[ħġieġ]] biex jiffavurixxi d-dawl naturali; pjanta b'sulari strutturati; taħlita ta' materjali moderni u tradizzjonali; u attenzjoni għall-integrazzjoni mal-ambjent tal-madwar. Brezoski kien influwenzat minn [[Le Corbusier]] u minn Modernisti klassiċi oħra, iżda bi spirtu msejjes b'mod sod ta' ''neimar'' Balkan tradizzjonali. L-arkitettura ta' Brezoski kienet ta' influwenza prominenti fuq l-arkitettura tal-Maċedonja ta' Fuq u fuq l-arkitettura tal-Jugoslavja. == Xogħlijiet == * Il-Binja tal-Bank "Komunalna Banka", il-predeċessur tal-"Komercijalna banka" fi Skopje fl-1956; * it-Torri Modern ta' "Papagal" fi Skopje fl-1957; * il-Kumpless Kummerċjali ta' "Stokovna Kukja NaMa" fi Skopje fl-1960; * il-binja tal-uffiċini fuq diversi sulari ta' "Rabotnički Dom" fi Skopje fl-1962; * l-Ambaxxata Jugoslava fil-Brażil, fi Brażilja fl-1963; * il-Kumpless tal-Akkomodazzjoni ta' Idris fi [[Tripli (Libja)|Tripli]], il-Libja, fl-1968; * il-Lukanda ta' Slavija, Popova Šapka; * il-Katidral u l-Knisja Ortodossa ta' San Clement ta' [[Oħrid|Ohrid]] fl-1972–1990; * il-Kumpless ta' Šamarica, Zrinska Gora, il-[[Kroazja]], fl-1980; * il-Lukanda "Neda" f'Galičnik fl-1980. == Premjijiet == * Il-Premju tar-Repubblika tal-"11 ta' Ottubru", fil-qasam tal-Kultura u l-Arti għall-kostruzzjoni ta' "Rabotnički Dom" fl-1963; * il-Premju tal-Belt ta' Skopje tat-"13 ta' Novembru", fl-1964; * il-Premju fil-Forum Biannwali tal-Arkitettura tal-Maċedonja ta' Fuq fl-1981; * il-Premju ta' Andrey Damyanov għall-Arkitettura fl-1993, għall-kisbiet f'għomru bħala arkitett u għall-kontribut tiegħu għall-iżvilupp tal-arkitettura tal-Maċedonja ta' Fuq. == Kotba == Pubblikazzjonijiet ta' Slavko Brezoski bil-Maċedonjan: * Rekanska Kukja: Arhitektonsko Nasledstvo vo Makedonija, Skopje, 1993;<ref>{{Ċita web|url=https://marh.mk/%d1%80%d0%b5%d0%ba%d0%b0%d0%bd%d1%81%d0%ba%d0%b0-%d0%ba%d1%83%d1%9c%d0%b0-%d0%b0%d1%80%d1%85%d0%b8%d1%82%d0%b5%d0%ba%d1%82%d0%be%d0%bd%d1%81%d0%ba%d0%be-%d0%bd%d0%b0%d1%81%d0%bb%d0%b5%d0%b4%d1%81/|titlu=Реканска куќа – архитектонско наследство во Македонија – МАРХ|kunjom=Ефремовски|isem=Мартин|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-04-16}}</ref> * ZaArhitektonskiRaboti, ippubblikat mill-Fakultà tal-Arkitettura tal-Università ta' Skopje fl-2007. == Gallerija == <gallery> Stampa:St._Clement_Church_Skopje_2.jpg|Il-Katidral Ortodoss ta' San Clement ta' Ohrid, Skopje, 1972. Stampa:Stokovna_kukja_Skopje,_1962.jpg|Stokovna Kukja NaMa, Skopje, 1960. Stampa:Rabotnički_Dom.jpg|Rabotnički Dom, 1963. Stampa:Hotel_Neda_in_Galičnik_by_Slavko_Brezoski.jpg|Il-Lukanda "Neda", Galičnik, 1983. Stampa:Brezoski_Embassy_of_Yugoslavia_1963.jpg|L-Ambaxxata Jugoslava fil-Brażil, 1963. Stampa:Hotel_Slavija_Popova_Shapka.jpg|Il-Lukanda "Slavija", is-snin 60 tas-seklu 20. Stampa:High_Rise_Slavko_Brezoski.jpg|Il-Blokka tal-Appartamenti ta' "Papagal", 1957. Stampa:Куќа_на_Славко_Брезовски_(3).jpg|Id-dar residenzjali tal-familja f'Galičnik, 1922. </gallery> == Referenzi == [[Kategorija:Arkitetti]] [[Kategorija:Kittieba]] [[Kategorija:Maċedonja ta' Fuq]] [[Kategorija:Twieldu fl-1922]] dbpnzg6d6gmfvojqn69wsmu10vibja4 329376 329375 2026-04-16T08:54:55Z Trigcly 17859 added [[Category:Mietu fl-2017]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 329376 wikitext text/x-wiki {{Infobox bijografija}} '''Slavko Brezoski''' (bil-Maċedonjan: Славко Брезоски; twieled fl-10 ta' Ġunju 1922 – miet fis-7 ta' Marzu 2017) kien [[arkitett]], pjanifikatur urban, [[kittieb]] u [[Għalliem|edukatur]] mill-[[Repubblika tal-Maċedonja ta' Fuq|Maċedonja ta' Fuq]] u kien magħruf għax-xogħlijiet tiegħu fl-arkitettura moderna li wettaq f'nofs is-seklu 20 fil-Maċedonja ta' Fuq, fis-[[Serbja]], fil-[[Kroazja]], fil-[[Brażil]] u fil-[[Libja]].<ref>Hristova, Aneta (1995). ''Arhitektonski Portreti Br 1''. University of Skopje, Architecture: Tabernakul, Ein-Sof.</ref> Huwa kien professur u Kap tal-Fakultà tal-Arkitettura fl-Università ta' San Cyril u Methodius fi [[Skopje]].<ref>Aleksoska, Daniela; Zlatkovska, Marija; Temelkovski, Stevo (1999). ''Ten Lauréats of the Andreja Damjanov Award''. University of Skopje, Architecture: Bigoss. p. 12. ISBN <bdi>9989-44-007-7</bdi>.</ref> == Ħajja == Brezoski twieled fl-10 ta' Ġunju 1922 f'Galičnik, ir-Renju tal-Jugoslavja, u fl-1950 iggradwa fl-arkitettura fl-Università ta' [[Belgrad]]. Malli temm l-istudji tiegħu, huwa reġa' lura Skopje u sar membru tal-grupp tal-[[arti]] "Denes" flimkien ma' [[Janko Konstantinov]] u [[Risto Šekerinski]]. Huwa ħadem fl-istudjo tad-disinn imsejjaħ "Proektant" mill-1950 sal-1961 u fil-kumpanija tal-kostruzzjoni msejħa "Pelagonia" mill-1961 sal-1963. Brezoski rebaħ il-kompetizzjoni nazzjonali għad-disinn tal-Ambaxxa Jugoslava f'[[Brażilja]]. Huwa vvjaġġa u ħadem mat-tim tal-kostruzzjoni f'Brażilja mill-1962 sal-1963. Wara t-terremot ta' Skopje tal-1963 huwa reġa' lura Skopje biex jissieħeb fil-kontribut tal-ippjanar u tar-rikostruzzjoni tal-belt u ħadem għal kumpanija tad-disinn "Makedonija Proekt" mill-1963 sal-1966.<ref>Amygdalou, K., Kritikos, C. G., Tsiambaos, K. (2018). ''The Future as a Project: Doxiadis in Skopje''. Athens: Hellenic Institute of Architecture. p. 46.</ref> Huwa ħadem fil-Libja mill-1966 sal-1969 bħala konsulent tal-appoġġ tekniku għar-Renju tal-Libja. Brezoski sar professur u Kap tal-Fakultà tal-Arkitettura fl-Università ta' San Cyril u Methodius ta' Skopje mill-1970 sal-1987.<ref>{{Ċita web|url=https://marh.mk/slavko-brezovski-1922-2017/|titlu=Славко Брезоски / 1922-2017 – МАРХ|kunjom=Koneski|isem=Filip|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-04-16}}</ref> == Arkitettura == Brezoski ddisinja u bena binjiet tal-[[Moderniżmu]] fir-Repubblika Federali Soċjalista tal-Jugoslavja. Huwa kien parti mill-ewwel ġenerazzjoni ta' Modernisti fl-arkitettura tal-Jugoslavja ta' wara l-gwerra. Huwa wettaq għadd kbir ta' proġetti ewlenin, inkluż binjiet residenzjali, binjiet pubbliċi u uffiċċji, u wettaq proġetti fl-eks Jugoslavja, fil-Brażil u fil-Libja. Huwa ddisinja stil ta' Moderniżmu bbażat fuq l-interess fl-arkitettura [[Bniedem|umana]] li jsawwar soċjetà pożittiva u twemmin fil-progress jew fil-ġejjieni. Dan l-istil huwa bbażat fuq tifsiriet sodi u forom sperimentali u ġodda abbażi ta' materjali kontemporanji. Ix-xogħol tiegħu kien ibbażat fuq approċċ programmatiku analitiku għall-funzjoni tal-binjiet u l-użu razzjonali ta' materjali ġodda u l-innovazzjoni strutturali. L-enfasi kienet fuq il-volum, il-kompożizzjoni u t-tiżjin minimali, kif ukoll fuq l-isperimentazzjoni bl-għamliet, bil-forom, bil-[[Lewn|kuluri]] u bil-linji. Il-binjiet tiegħu huma kkaratterizzati minn linji minimali u nodfa; l-użu estensiv tal-[[ħġieġ]] biex jiffavurixxi d-dawl naturali; pjanta b'sulari strutturati; taħlita ta' materjali moderni u tradizzjonali; u attenzjoni għall-integrazzjoni mal-ambjent tal-madwar. Brezoski kien influwenzat minn [[Le Corbusier]] u minn Modernisti klassiċi oħra, iżda bi spirtu msejjes b'mod sod ta' ''neimar'' Balkan tradizzjonali. L-arkitettura ta' Brezoski kienet ta' influwenza prominenti fuq l-arkitettura tal-Maċedonja ta' Fuq u fuq l-arkitettura tal-Jugoslavja. == Xogħlijiet == * Il-Binja tal-Bank "Komunalna Banka", il-predeċessur tal-"Komercijalna banka" fi Skopje fl-1956; * it-Torri Modern ta' "Papagal" fi Skopje fl-1957; * il-Kumpless Kummerċjali ta' "Stokovna Kukja NaMa" fi Skopje fl-1960; * il-binja tal-uffiċini fuq diversi sulari ta' "Rabotnički Dom" fi Skopje fl-1962; * l-Ambaxxata Jugoslava fil-Brażil, fi Brażilja fl-1963; * il-Kumpless tal-Akkomodazzjoni ta' Idris fi [[Tripli (Libja)|Tripli]], il-Libja, fl-1968; * il-Lukanda ta' Slavija, Popova Šapka; * il-Katidral u l-Knisja Ortodossa ta' San Clement ta' [[Oħrid|Ohrid]] fl-1972–1990; * il-Kumpless ta' Šamarica, Zrinska Gora, il-[[Kroazja]], fl-1980; * il-Lukanda "Neda" f'Galičnik fl-1980. == Premjijiet == * Il-Premju tar-Repubblika tal-"11 ta' Ottubru", fil-qasam tal-Kultura u l-Arti għall-kostruzzjoni ta' "Rabotnički Dom" fl-1963; * il-Premju tal-Belt ta' Skopje tat-"13 ta' Novembru", fl-1964; * il-Premju fil-Forum Biannwali tal-Arkitettura tal-Maċedonja ta' Fuq fl-1981; * il-Premju ta' Andrey Damyanov għall-Arkitettura fl-1993, għall-kisbiet f'għomru bħala arkitett u għall-kontribut tiegħu għall-iżvilupp tal-arkitettura tal-Maċedonja ta' Fuq. == Kotba == Pubblikazzjonijiet ta' Slavko Brezoski bil-Maċedonjan: * Rekanska Kukja: Arhitektonsko Nasledstvo vo Makedonija, Skopje, 1993;<ref>{{Ċita web|url=https://marh.mk/%d1%80%d0%b5%d0%ba%d0%b0%d0%bd%d1%81%d0%ba%d0%b0-%d0%ba%d1%83%d1%9c%d0%b0-%d0%b0%d1%80%d1%85%d0%b8%d1%82%d0%b5%d0%ba%d1%82%d0%be%d0%bd%d1%81%d0%ba%d0%be-%d0%bd%d0%b0%d1%81%d0%bb%d0%b5%d0%b4%d1%81/|titlu=Реканска куќа – архитектонско наследство во Македонија – МАРХ|kunjom=Ефремовски|isem=Мартин|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-04-16}}</ref> * ZaArhitektonskiRaboti, ippubblikat mill-Fakultà tal-Arkitettura tal-Università ta' Skopje fl-2007. == Gallerija == <gallery> Stampa:St._Clement_Church_Skopje_2.jpg|Il-Katidral Ortodoss ta' San Clement ta' Ohrid, Skopje, 1972. Stampa:Stokovna_kukja_Skopje,_1962.jpg|Stokovna Kukja NaMa, Skopje, 1960. Stampa:Rabotnički_Dom.jpg|Rabotnički Dom, 1963. Stampa:Hotel_Neda_in_Galičnik_by_Slavko_Brezoski.jpg|Il-Lukanda "Neda", Galičnik, 1983. Stampa:Brezoski_Embassy_of_Yugoslavia_1963.jpg|L-Ambaxxata Jugoslava fil-Brażil, 1963. Stampa:Hotel_Slavija_Popova_Shapka.jpg|Il-Lukanda "Slavija", is-snin 60 tas-seklu 20. Stampa:High_Rise_Slavko_Brezoski.jpg|Il-Blokka tal-Appartamenti ta' "Papagal", 1957. Stampa:Куќа_на_Славко_Брезовски_(3).jpg|Id-dar residenzjali tal-familja f'Galičnik, 1922. </gallery> == Referenzi == [[Kategorija:Arkitetti]] [[Kategorija:Kittieba]] [[Kategorija:Maċedonja ta' Fuq]] [[Kategorija:Twieldu fl-1922]] [[Kategorija:Mietu fl-2017]] gvawrsqfbuk5jbhzcd6s5506qqnzoim 329377 329376 2026-04-16T08:55:31Z Trigcly 17859 defaultsort 329377 wikitext text/x-wiki {{Infobox bijografija}} '''Slavko Brezoski''' (bil-Maċedonjan: Славко Брезоски; twieled fl-10 ta' Ġunju 1922 – miet fis-7 ta' Marzu 2017) kien [[arkitett]], pjanifikatur urban, [[kittieb]] u [[Għalliem|edukatur]] mill-[[Repubblika tal-Maċedonja ta' Fuq|Maċedonja ta' Fuq]] u kien magħruf għax-xogħlijiet tiegħu fl-arkitettura moderna li wettaq f'nofs is-seklu 20 fil-Maċedonja ta' Fuq, fis-[[Serbja]], fil-[[Kroazja]], fil-[[Brażil]] u fil-[[Libja]].<ref>Hristova, Aneta (1995). ''Arhitektonski Portreti Br 1''. University of Skopje, Architecture: Tabernakul, Ein-Sof.</ref> Huwa kien professur u Kap tal-Fakultà tal-Arkitettura fl-Università ta' San Cyril u Methodius fi [[Skopje]].<ref>Aleksoska, Daniela; Zlatkovska, Marija; Temelkovski, Stevo (1999). ''Ten Lauréats of the Andreja Damjanov Award''. University of Skopje, Architecture: Bigoss. p. 12. ISBN <bdi>9989-44-007-7</bdi>.</ref> == Ħajja == Brezoski twieled fl-10 ta' Ġunju 1922 f'Galičnik, ir-Renju tal-Jugoslavja, u fl-1950 iggradwa fl-arkitettura fl-Università ta' [[Belgrad]]. Malli temm l-istudji tiegħu, huwa reġa' lura Skopje u sar membru tal-grupp tal-[[arti]] "Denes" flimkien ma' [[Janko Konstantinov]] u [[Risto Šekerinski]]. Huwa ħadem fl-istudjo tad-disinn imsejjaħ "Proektant" mill-1950 sal-1961 u fil-kumpanija tal-kostruzzjoni msejħa "Pelagonia" mill-1961 sal-1963. Brezoski rebaħ il-kompetizzjoni nazzjonali għad-disinn tal-Ambaxxa Jugoslava f'[[Brażilja]]. Huwa vvjaġġa u ħadem mat-tim tal-kostruzzjoni f'Brażilja mill-1962 sal-1963. Wara t-terremot ta' Skopje tal-1963 huwa reġa' lura Skopje biex jissieħeb fil-kontribut tal-ippjanar u tar-rikostruzzjoni tal-belt u ħadem għal kumpanija tad-disinn "Makedonija Proekt" mill-1963 sal-1966.<ref>Amygdalou, K., Kritikos, C. G., Tsiambaos, K. (2018). ''The Future as a Project: Doxiadis in Skopje''. Athens: Hellenic Institute of Architecture. p. 46.</ref> Huwa ħadem fil-Libja mill-1966 sal-1969 bħala konsulent tal-appoġġ tekniku għar-Renju tal-Libja. Brezoski sar professur u Kap tal-Fakultà tal-Arkitettura fl-Università ta' San Cyril u Methodius ta' Skopje mill-1970 sal-1987.<ref>{{Ċita web|url=https://marh.mk/slavko-brezovski-1922-2017/|titlu=Славко Брезоски / 1922-2017 – МАРХ|kunjom=Koneski|isem=Filip|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-04-16}}</ref> == Arkitettura == Brezoski ddisinja u bena binjiet tal-[[Moderniżmu]] fir-Repubblika Federali Soċjalista tal-Jugoslavja. Huwa kien parti mill-ewwel ġenerazzjoni ta' Modernisti fl-arkitettura tal-Jugoslavja ta' wara l-gwerra. Huwa wettaq għadd kbir ta' proġetti ewlenin, inkluż binjiet residenzjali, binjiet pubbliċi u uffiċċji, u wettaq proġetti fl-eks Jugoslavja, fil-Brażil u fil-Libja. Huwa ddisinja stil ta' Moderniżmu bbażat fuq l-interess fl-arkitettura [[Bniedem|umana]] li jsawwar soċjetà pożittiva u twemmin fil-progress jew fil-ġejjieni. Dan l-istil huwa bbażat fuq tifsiriet sodi u forom sperimentali u ġodda abbażi ta' materjali kontemporanji. Ix-xogħol tiegħu kien ibbażat fuq approċċ programmatiku analitiku għall-funzjoni tal-binjiet u l-użu razzjonali ta' materjali ġodda u l-innovazzjoni strutturali. L-enfasi kienet fuq il-volum, il-kompożizzjoni u t-tiżjin minimali, kif ukoll fuq l-isperimentazzjoni bl-għamliet, bil-forom, bil-[[Lewn|kuluri]] u bil-linji. Il-binjiet tiegħu huma kkaratterizzati minn linji minimali u nodfa; l-użu estensiv tal-[[ħġieġ]] biex jiffavurixxi d-dawl naturali; pjanta b'sulari strutturati; taħlita ta' materjali moderni u tradizzjonali; u attenzjoni għall-integrazzjoni mal-ambjent tal-madwar. Brezoski kien influwenzat minn [[Le Corbusier]] u minn Modernisti klassiċi oħra, iżda bi spirtu msejjes b'mod sod ta' ''neimar'' Balkan tradizzjonali. L-arkitettura ta' Brezoski kienet ta' influwenza prominenti fuq l-arkitettura tal-Maċedonja ta' Fuq u fuq l-arkitettura tal-Jugoslavja. == Xogħlijiet == * Il-Binja tal-Bank "Komunalna Banka", il-predeċessur tal-"Komercijalna banka" fi Skopje fl-1956; * it-Torri Modern ta' "Papagal" fi Skopje fl-1957; * il-Kumpless Kummerċjali ta' "Stokovna Kukja NaMa" fi Skopje fl-1960; * il-binja tal-uffiċini fuq diversi sulari ta' "Rabotnički Dom" fi Skopje fl-1962; * l-Ambaxxata Jugoslava fil-Brażil, fi Brażilja fl-1963; * il-Kumpless tal-Akkomodazzjoni ta' Idris fi [[Tripli (Libja)|Tripli]], il-Libja, fl-1968; * il-Lukanda ta' Slavija, Popova Šapka; * il-Katidral u l-Knisja Ortodossa ta' San Clement ta' [[Oħrid|Ohrid]] fl-1972–1990; * il-Kumpless ta' Šamarica, Zrinska Gora, il-[[Kroazja]], fl-1980; * il-Lukanda "Neda" f'Galičnik fl-1980. == Premjijiet == * Il-Premju tar-Repubblika tal-"11 ta' Ottubru", fil-qasam tal-Kultura u l-Arti għall-kostruzzjoni ta' "Rabotnički Dom" fl-1963; * il-Premju tal-Belt ta' Skopje tat-"13 ta' Novembru", fl-1964; * il-Premju fil-Forum Biannwali tal-Arkitettura tal-Maċedonja ta' Fuq fl-1981; * il-Premju ta' Andrey Damyanov għall-Arkitettura fl-1993, għall-kisbiet f'għomru bħala arkitett u għall-kontribut tiegħu għall-iżvilupp tal-arkitettura tal-Maċedonja ta' Fuq. == Kotba == Pubblikazzjonijiet ta' Slavko Brezoski bil-Maċedonjan: * Rekanska Kukja: Arhitektonsko Nasledstvo vo Makedonija, Skopje, 1993;<ref>{{Ċita web|url=https://marh.mk/%d1%80%d0%b5%d0%ba%d0%b0%d0%bd%d1%81%d0%ba%d0%b0-%d0%ba%d1%83%d1%9c%d0%b0-%d0%b0%d1%80%d1%85%d0%b8%d1%82%d0%b5%d0%ba%d1%82%d0%be%d0%bd%d1%81%d0%ba%d0%be-%d0%bd%d0%b0%d1%81%d0%bb%d0%b5%d0%b4%d1%81/|titlu=Реканска куќа – архитектонско наследство во Македонија – МАРХ|kunjom=Ефремовски|isem=Мартин|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-04-16}}</ref> * ZaArhitektonskiRaboti, ippubblikat mill-Fakultà tal-Arkitettura tal-Università ta' Skopje fl-2007. == Gallerija == <gallery> Stampa:St._Clement_Church_Skopje_2.jpg|Il-Katidral Ortodoss ta' San Clement ta' Ohrid, Skopje, 1972. Stampa:Stokovna_kukja_Skopje,_1962.jpg|Stokovna Kukja NaMa, Skopje, 1960. Stampa:Rabotnički_Dom.jpg|Rabotnički Dom, 1963. Stampa:Hotel_Neda_in_Galičnik_by_Slavko_Brezoski.jpg|Il-Lukanda "Neda", Galičnik, 1983. Stampa:Brezoski_Embassy_of_Yugoslavia_1963.jpg|L-Ambaxxata Jugoslava fil-Brażil, 1963. Stampa:Hotel_Slavija_Popova_Shapka.jpg|Il-Lukanda "Slavija", is-snin 60 tas-seklu 20. Stampa:High_Rise_Slavko_Brezoski.jpg|Il-Blokka tal-Appartamenti ta' "Papagal", 1957. Stampa:Куќа_на_Славко_Брезовски_(3).jpg|Id-dar residenzjali tal-familja f'Galičnik, 1922. </gallery> == Referenzi == {{DEFAULTSORT:Brezoski, Slavko}} [[Kategorija:Arkitetti]] [[Kategorija:Kittieba]] [[Kategorija:Maċedonja ta' Fuq]] [[Kategorija:Twieldu fl-1922]] [[Kategorija:Mietu fl-2017]] so1y2m0n7nsjq1xraq0ezy5n9r3oezj 329381 329377 2026-04-16T09:00:13Z Trigcly 17859 329381 wikitext text/x-wiki {{Infobox bijografija}} '''Slavko Brezoski''' (bil-Maċedonjan: Славко Брезоски; twieled fl-10 ta' Ġunju 1922 – miet fis-7 ta' Marzu 2017) kien [[arkitett]], pjanifikatur urban, [[kittieb]] u [[Għalliem|edukatur]] mill-[[Repubblika tal-Maċedonja ta' Fuq|Maċedonja ta' Fuq]] u kien magħruf għax-xogħlijiet tiegħu fl-arkitettura moderna li wettaq f'nofs is-seklu 20 fil-Maċedonja ta' Fuq, fis-[[Serbja]], fil-[[Kroazja]], fil-[[Brażil]] u fil-[[Libja]].<ref>Hristova, Aneta (1995). ''Arhitektonski Portreti Br 1''. University of Skopje, Architecture: Tabernakul, Ein-Sof.</ref> Huwa kien professur u Kap tal-Fakultà tal-Arkitettura fl-Università ta' San Cyril u Methodius fi [[Skopje]].<ref>Aleksoska, Daniela; Zlatkovska, Marija; Temelkovski, Stevo (1999). ''Ten Lauréats of the Andreja Damjanov Award''. University of Skopje, Architecture: Bigoss. p. 12. ISBN <bdi>9989-44-007-7</bdi>.</ref> == Ħajja == Brezoski twieled fl-10 ta' Ġunju 1922 f'Galičnik, ir-Renju tal-Jugoslavja, u fl-1950 iggradwa fl-arkitettura fl-Università ta' [[Belgrad]]. Malli temm l-istudji tiegħu, huwa reġa' lura Skopje u sar membru tal-grupp tal-[[arti]] "Denes" flimkien ma' [[Janko Konstantinov]] u [[Risto Šekerinski]]. Huwa ħadem fl-istudjo tad-disinn imsejjaħ "Proektant" mill-1950 sal-1961 u fil-kumpanija tal-kostruzzjoni msejħa "Pelagonia" mill-1961 sal-1963. Brezoski rebaħ il-kompetizzjoni nazzjonali għad-disinn tal-Ambaxxa Jugoslava f'[[Brażilja]]. Huwa vvjaġġa u ħadem mat-tim tal-kostruzzjoni f'Brażilja mill-1962 sal-1963. Wara t-terremot ta' Skopje tal-1963 huwa reġa' lura Skopje biex jissieħeb fil-kontribut tal-ippjanar u tar-rikostruzzjoni tal-belt u ħadem għal kumpanija tad-disinn "Makedonija Proekt" mill-1963 sal-1966.<ref>Amygdalou, K., Kritikos, C. G., Tsiambaos, K. (2018). ''The Future as a Project: Doxiadis in Skopje''. Athens: Hellenic Institute of Architecture. p. 46.</ref> Huwa ħadem fil-Libja mill-1966 sal-1969 bħala konsulent tal-appoġġ tekniku għar-Renju tal-Libja. Brezoski sar professur u Kap tal-Fakultà tal-Arkitettura fl-Università ta' San Cyril u Methodius ta' Skopje mill-1970 sal-1987.<ref>{{Ċita web|url=https://marh.mk/slavko-brezovski-1922-2017/|titlu=Славко Брезоски / 1922-2017 – МАРХ|kunjom=Koneski|isem=Filip|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-04-16}}</ref> == Arkitettura == Brezoski ddisinja u bena binjiet tal-[[Moderniżmu]] fir-Repubblika Federali Soċjalista tal-Jugoslavja. Huwa kien parti mill-ewwel ġenerazzjoni ta' Modernisti fl-arkitettura tal-Jugoslavja ta' wara l-gwerra. Huwa wettaq għadd kbir ta' proġetti ewlenin, inkluż binjiet residenzjali, binjiet pubbliċi u uffiċċji, u wettaq proġetti fl-eks Jugoslavja, fil-Brażil u fil-Libja. Huwa ddisinja stil ta' Moderniżmu bbażat fuq l-interess fl-arkitettura [[Bniedem|umana]] li jsawwar soċjetà pożittiva u twemmin fil-progress jew fil-ġejjieni. Dan l-istil huwa bbażat fuq tifsiriet sodi u forom sperimentali u ġodda abbażi ta' materjali kontemporanji. Ix-xogħol tiegħu kien ibbażat fuq approċċ programmatiku analitiku għall-funzjoni tal-binjiet u l-użu razzjonali ta' materjali ġodda u l-innovazzjoni strutturali. L-enfasi kienet fuq il-volum, il-kompożizzjoni u t-tiżjin minimali, kif ukoll fuq l-isperimentazzjoni bl-għamliet, bil-forom, bil-[[Lewn|kuluri]] u bil-linji. Il-binjiet tiegħu huma kkaratterizzati minn linji minimali u nodfa; l-użu estensiv tal-[[ħġieġ]] biex jiffavurixxi d-dawl naturali; pjanta b'sulari strutturati; taħlita ta' materjali moderni u tradizzjonali; u attenzjoni għall-integrazzjoni mal-ambjent tal-madwar. Brezoski kien influwenzat minn [[Le Corbusier]] u minn Modernisti klassiċi oħra, iżda bi spirtu msejjes b'mod sod ta' ''neimar'' Balkan tradizzjonali. L-arkitettura ta' Brezoski kienet ta' influwenza prominenti fuq l-arkitettura tal-Maċedonja ta' Fuq u fuq l-arkitettura tal-Jugoslavja. == Xogħlijiet == * Il-Binja tal-Bank "Komunalna Banka", il-predeċessur tal-"Komercijalna banka" fi Skopje fl-1956; * it-Torri Modern ta' "Papagal" fi Skopje fl-1957; * il-Kumpless Kummerċjali ta' "Stokovna Kukja NaMa" fi Skopje fl-1960; * il-binja tal-uffiċini fuq diversi sulari ta' "Rabotnički Dom" fi Skopje fl-1962; * l-Ambaxxata Jugoslava fil-Brażil, fi Brażilja fl-1963; * il-Kumpless tal-Akkomodazzjoni ta' Idris fi [[Tripli (Libja)|Tripli]], il-Libja, fl-1968; * il-Lukanda ta' Slavija, Popova Šapka; * il-Katidral u l-Knisja Ortodossa ta' San Klement ta' [[Oħrid|Ohrid]] fl-1972–1990; * il-Kumpless ta' Šamarica, Zrinska Gora, il-[[Kroazja]], fl-1980; * il-Lukanda "Neda" f'Galičnik fl-1980. == Premjijiet == * Il-Premju tar-Repubblika tal-"11 ta' Ottubru", fil-qasam tal-Kultura u l-Arti għall-kostruzzjoni ta' "Rabotnički Dom" fl-1963; * il-Premju tal-Belt ta' Skopje tat-"13 ta' Novembru", fl-1964; * il-Premju fil-Forum Biannwali tal-Arkitettura tal-Maċedonja ta' Fuq fl-1981; * il-Premju ta' Andrey Damyanov għall-Arkitettura fl-1993, għall-kisbiet f'għomru bħala arkitett u għall-kontribut tiegħu għall-iżvilupp tal-arkitettura tal-Maċedonja ta' Fuq. == Kotba == Pubblikazzjonijiet ta' Slavko Brezoski bil-Maċedonjan: * Rekanska Kukja: Arhitektonsko Nasledstvo vo Makedonija, Skopje, 1993;<ref>{{Ċita web|url=https://marh.mk/%d1%80%d0%b5%d0%ba%d0%b0%d0%bd%d1%81%d0%ba%d0%b0-%d0%ba%d1%83%d1%9c%d0%b0-%d0%b0%d1%80%d1%85%d0%b8%d1%82%d0%b5%d0%ba%d1%82%d0%be%d0%bd%d1%81%d0%ba%d0%be-%d0%bd%d0%b0%d1%81%d0%bb%d0%b5%d0%b4%d1%81/|titlu=Реканска куќа – архитектонско наследство во Македонија – МАРХ|kunjom=Ефремовски|isem=Мартин|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-04-16}}</ref> * ZaArhitektonskiRaboti, ippubblikat mill-Fakultà tal-Arkitettura tal-Università ta' Skopje fl-2007. == Gallerija == <gallery> Stampa:St._Clement_Church_Skopje_2.jpg|Il-Katidral Ortodoss ta' San Klement ta' Ohrid, Skopje, 1972. Stampa:Stokovna_kukja_Skopje,_1962.jpg|Stokovna Kukja NaMa, Skopje, 1960. Stampa:Rabotnički_Dom.jpg|Rabotnički Dom, 1963. Stampa:Hotel_Neda_in_Galičnik_by_Slavko_Brezoski.jpg|Il-Lukanda "Neda", Galičnik, 1983. Stampa:Brezoski_Embassy_of_Yugoslavia_1963.jpg|L-Ambaxxata Jugoslava fil-Brażil, 1963. Stampa:Hotel_Slavija_Popova_Shapka.jpg|Il-Lukanda "Slavija", is-snin 60 tas-seklu 20. Stampa:High_Rise_Slavko_Brezoski.jpg|Il-Blokka tal-Appartamenti ta' "Papagal", 1957. Stampa:Куќа_на_Славко_Брезовски_(3).jpg|Id-dar residenzjali tal-familja f'Galičnik, 1922. </gallery> == Referenzi == {{DEFAULTSORT:Brezoski, Slavko}} [[Kategorija:Arkitetti]] [[Kategorija:Kittieba]] [[Kategorija:Maċedonja ta' Fuq]] [[Kategorija:Twieldu fl-1922]] [[Kategorija:Mietu fl-2017]] fcns2rze48avtvvh9blqs0rlhcuh6du 1 34362 329379 2026-04-16T08:57:18Z Trigcly 17859 mudellCEE 329379 wikitext text/x-wiki {{CEE Spring 2026 | utent = Trigcly | pajjiż = Maċedonja ta' Fuq}} afwg63yd6mhv76q4sn9fh8ll1je1vz2 0 34363 329382 2026-04-16T10:21:58Z Trigcly 17859 Kontenut inizjali 329382 wikitext text/x-wiki {{Infobox bijografija}} ^{'''Ramesses II''' (/ˈræməsiːz, ˈræmsiːz, ˈræmziːz/; Ancient Egyptian: ''rꜥ-ms-sw'', ''Rīꜥa-masē-sə'', Ancient Egyptian pronunciation: [ɾiːʕamaˈseːsə]; <abbr>c.</abbr> 1303 BC – 1213 BC), commonly known as '''Ramesses the Great''', was the third pharaoh of the Nineteenth Dynasty of Egypt. Ramesses II is regarded as the greatest, most celebrated, and most powerful pharaoh of the New Kingdom, which itself was the most powerful period of ancient Egypt. He is also widely considered one of ancient Egypt's most successful warrior pharaohs, conducting no fewer than 15 military campaigns, all resulting in victories, excluding the Battle of Kadesh, which is generally considered a stalemate. His 66-year rule was also the longest recorded reign of any pharaoh (and one of the longest in history), possibly alongside Pepi II, who lived 1000 years earlier and is said to have reigned for over 90 years.} ^{In ancient Greek sources, he is called '''Ozymandias''', derived from the first part of his Egyptian-language regnal name: ''Usermaatre Setepenre''. Ramesses was also referred to as the "Great Ancestor" by successor pharaohs.} ^{Ramesses ascended to the throne at age 25, and for the early part of his reign, he focused on building cities, temples, and monuments. After establishing the city of Pi-Ramesses in the Nile Delta, he designated it as Egypt's new capital and used it as the main staging point for his campaigns in Syria. Ramesses led several military expeditions into the Levant, where he reasserted Egyptian control over Canaan and Phoenicia; he also led a number of expeditions into Nubia, all commemorated in inscriptions at Beit el-Wali and Gerf Hussein. He celebrated an unprecedented thirteen or fourteen Sed festivals—more than any other pharaoh.} ^{Estimates of his age at death vary, although 90 or 91 is considered to be the most likely figure. Upon his death, he was buried in a tomb (KV7) in the Valley of the Kings; his body was later moved to the Royal Cache, where it was discovered by archaeologists in 1881. Ramesses' mummy is now on display at the National Museum of Egyptian Civilization, located in the city of Cairo.} ^{Ramesses II was one of the few pharaohs who was worshipped as a deity during his lifetime.} ^{Scholars dispute Ramesses II's association with the popular and contemporary depiction of him as the pharaoh of The Exodus, including former Secretary-General of Egypt's Supreme Council of Antiquities Mostafa Wazir and Jewish historian Lester L. Grabbe.} == ^{Ħajja bikrija} == ^{Ramesses II was not born a prince. His grandfather, Ramesses I, was a vizier (''tjaty'') and military officer during the reign of pharaoh Horemheb, who appointed Ramesses I as his successor; at that time, Ramesses II was about eleven years old.} ^{After Ramesses I died, his son, Seti I became king, and designated his son Ramesses II as prince regent at about the age of fourteen.} == ^{Tul tar-renju} == ^{Ramesses' date of accession to the throne is recorded as III Shemu (11th month), day 27, which most Egyptologists believe to be 31 May 1279 BC.} ^{The Jewish historian Josephus, in his book ''Contra Apionem'' which included material from Manetho's ''Aegyptiaca'', assigned Ramesses II ("Armesses Miamun") a reign of 66 years, 2 months. This is essentially confirmed by the calendar of Papyrus Gurob fragment L, where Year 67, I Akhet day 18 of Ramesses II is immediately followed by Year 1, II Akhet day 19 of Merneptah (Ramesses II's son), meaning Ramesses II died about 2 months into his 67th Regnal year.} ^{In 1994, A. J. Peden proposed that Ramesses II died between days 3 and 13 of II Akhet on the basis of Theban graffito 854+855, equated to Merneptah's Year 1 II Akhet day 2. The workman's village of Deir el-Medina preserves a fragment of a mid-20th dynasty necropolis journal (P. Turin prov. nr. 8538 recto I, 5; unpublished) which records that the date II Akhet day 6 was a Free feast day for the "Sailing of UsimaRe-Setepenre." (for Ramesses II). As the Egyptologist Robert J. Demarée notes in a 2016 paper:} : ^{The feast called ẖnw – ‘Sailing’ – was clearly observed in Thebes or at Deir el-Medina during the Ramesside Period in remembrance of the passing of deified royals. The ‘Sailing’ of Ahmose-Nefertari was celebrated on II Shemu 15; the ‘Sailing’ of Seti I on III Shemu 24; and the ‘Sailing’ of Ramesses II on II Akhet 6.} ^{The date of Ramesses II's recorded death on II Akhet (2nd month) day 6 falls perfectly within Peden's estimated timeline for the king's death in the interval between II Akhet day 3 and II Akhet day 13. This means that Ramesses II died on 13 August 1213 BC (Year 67, II Akhet day 6), after reigning 66 years and 74 days. This also falls perfectly within the calculations of Jürgen von Beckerath, who placed Ramesses' death on either late July or early August 1213 BC.} == ^{Kampanji militari} == ^{Early in his life, Ramesses II embarked on numerous campaigns to restore possession of previously held territories lost to the Nubians and Hittites and to secure Egypt's borders. He was also responsible for suppressing some Nubian revolts and carrying out a campaign in Libya. Though the Battle of Kadesh often dominates the scholarly view of Ramesses II's military prowess and power, he nevertheless enjoyed more than a few outright victories over Egypt's enemies. During his reign, the Egyptian army is estimated to have totaled some 100,000 men: a formidable force that he used to strengthen Egyptian influence.} === ^{Battalja kontra l-pirati Sherden} === ^{In his second year, Ramesses II decisively defeated the Sherden sea pirates who were wreaking havoc along Egypt's Mediterranean coast by attacking cargo-laden vessels travelling the sea routes to Egypt. The Sherden people probably came from the coast of Ionia, from southwest Anatolia or perhaps, also from the island of Sardinia. Ramesses posted troops and ships at strategic points along the coast and patiently lured the pirates to attack their perceived prey before ambushing them in a sea battle and capturing them all in a single action. A stele from Tanis speaks of them coming "in their war-ships from the midst of the sea, and none were able to stand before them". There probably was a naval battle somewhere near the mouth of the Nile, as shortly afterward, many Sherden are seen among the pharaoh's body-guard where they are conspicuous by their horned helmets with a ball projecting from the middle, their round shields, and the great Naue II swords with which they are depicted in inscriptions of the Battle of Kadesh. In that sea battle, together with the Sherden, the pharaoh also defeated the Lukka (L'kkw, possibly the people later known as the Lycians), and the Šqrsšw (Shekelesh) peoples.} === ^{Kampanji militari Sirjani} === ==== ^{L-ewwel kampanja militari Sirjana} ==== ^{The immediate antecedents to the Battle of Kadesh were the early campaigns of Ramesses II into Canaan. His first campaign seems to have taken place in the fourth year of his reign and was commemorated by the erection of what became the first of the Commemorative stelae of Nahr el-Kalb near what is now Beirut. The inscription is almost totally illegible due to weathering.} ^{In the fourth year of his reign, he captured the Hittite vassal state of the Amurru during his campaign in Syria.} ==== ^{It-tieni kampanja militari Sirjana} ==== ^{The Battle of Kadesh in his fifth regnal year was the climactic engagement in a campaign that Ramesses fought in Syria, against the resurgent Hittite forces of Muwatalli II. The pharaoh wanted a victory at Kadesh both to expand Egypt's frontiers into Syria, and to emulate his father Seti I's triumphal entry into the city just a decade or so earlier.} ^{He also constructed his new capital, Pi-Ramesses. There he built factories to manufacture weapons, chariots, and shields, supposedly producing some 1,000 weapons in a week, about 250 chariots in two weeks, and 1,000 shields in a week and a half. After these preparations, Ramesses moved to attack territory in the Levant, which belonged to a more substantial enemy than any he had ever faced in war: the Hittite Empire.} ^{After advancing through Canaan for exactly a month, according to the Egyptian sources, Ramesses arrived at Kadesh on 1 May 1274 BC. Here, Ramesses' troops were caught in a Hittite ambush and were initially outnumbered by the enemy, whose chariotry smashed through the second division of Ramesses' forces and attacked his camp. Receiving reinforcements from other Egyptian divisions arriving on the battlefield, the Egyptians counterattacked and routed the Hittites, whose survivors abandoned their chariots and swam the Orontes River to reach the safe city walls. Although left in possession of the battlefield, Ramesses, logistically unable to sustain a long siege, returned to Egypt. While Ramesses claimed a great victory, and this was technically true in terms of the actual battle, it is generally considered that the Hittites were the ultimate victors as far as the overall campaign was concerned, since the Egyptians retreated after the battle, and Hittite forces invaded and briefly occupied the Egyptian possessions in the region of Damascus.} ==== ^{It-tielet kampanja militari Sirjana} ==== ^{Egypt's sphere of influence was now restricted to Canaan while Syria fell into Hittite hands. Canaanite princes, seemingly encouraged by the Egyptian incapacity to impose their will and goaded on by the Hittites, began revolts against Egypt. Ramesses II was not willing to let this stand, and prepared to contest the Hittite advance with new military campaigns. Because they are recorded on his monuments with few indications of precise dates or the regnal year, the precise chronology of the subsequent campaigns is not clear. Late in the seventh year of his reign (April/May 1272 BC), Ramesses II returned to Syria again. This time he proved more successful against his Hittite foes. During this campaign he split his army into two forces. One force was led by his son, Amun-her-khepeshef, and it chased warriors of the Šhasu tribes across the Negev as far as the Dead Sea, capturing Edom-Seir. It then marched on to capture Moab. The other force, led by Ramesses himself, attacked Jerusalem and Jericho. He, too, then entered Moab, where he rejoined his son. The reunited army then marched on Hesbon, Damascus, on to Kumidi, and finally, recaptured Upi (the land around Damascus), reestablishing Egypt's former sphere of influence.} ==== ^{Kampanji militari Sirjani suċċessivi} ==== ^{Ramesses extended his military successes in his eighth and ninth years. He crossed the Dog River (Nahr al-Kalb) and pushed north into Amurru. His armies managed to march as far north as Dapur, where he had a statue of himself erected. The Egyptian pharaoh thus found himself in northern Amurru, well past Kadesh, in Tunip, where no Egyptian soldier had been seen since the time of Thutmose III, almost 120 years earlier. He laid siege to Dapur before capturing it, and returning to Egypt. By November 1272 BC, Ramesses was back in Egypt, at Heliopolis. His victory in the north proved ephemeral. After having reasserted his power over Canaan, Ramesses led his army north. A mostly illegible stele at the Dog River near Beirut, (Lebanon), which appears to be dated to the king's second year, was probably set up there in his tenth year (1269 BC). The thin strip of territory pinched between Amurru and Kadesh did not make for a stable possession. Within a year, they had returned to the Hittite fold, so that Ramesses had to march against Dapur once more in his tenth year. This time he claimed to have fought the battle without even bothering to put on his corslet, until two hours after the fighting began. Six of Ramesses's youthful sons, still wearing their side locks, took part in this conquest. He took towns in Retjenu, and Tunip in Naharin, later recorded on the walls of the Ramesseum. This second success at the location was equally as meaningless as his first, as neither power could decisively defeat the other in battle. In year eighteen, Ramesses erected a stele at Beth Shean, on 19 January 1261 BC.} === ^{Trattat ta' Paċi mal-Ittiti} === ^{In Year 21 of Ramesses's reign, he concluded a peace treaty with the Hittites known to modern scholars as the ''Treaty of Kadesh''. Though this treaty settled the disputes over Canaan, its immediate impetus seems to have been a diplomatic crisis that occurred following Ḫattušili III's accession to the Hittite throne. Ḫattušili had come to power by deposing his nephew Muršili III in the brief and bitter Hittite Civil War. Though the deposed king was initially sent into exile in Syria, he subsequently attempted to regain power and fled to Egypt once these attempts were discovered.} ^{When Ḫattušili demanded his extradition, Ramesses II denied any knowledge of his whereabouts. When Ḫattušili insisted that Muršili was in Egypt, Ramesses's response suggested that Ḫattušili was being deceived by his subjects. This demand precipitated a crisis, and the two empires came close to war. Eventually, in the twenty-first year of his reign (1259 BC), Ramesses concluded an agreement at Kadesh to end the conflict.} ^{The peace treaty was recorded in two versions, one in Egyptian hieroglyphs, the other in Hittite, using cuneiform script; both versions survive. Such dual-language recording is common to many subsequent treaties. This treaty differs from others, in that the two language versions are worded differently. While the majority of the text is identical, the Hittite version says the Egyptians came suing for peace and the Egyptian version says the reverse. The treaty was given to the Egyptians in the form of a silver plaque, and this "pocket-book" version was taken back to Egypt and carved into the temple at Karnak. The Egyptian account records Ramesses II's receipt of the Hittite peace treaty tablets on I Peret 21 of Year 21, corresponding to 10 November 1259 BC, according to the standard "Low Chronology" used by Egyptologists.} ^{The treaty was concluded between Ramesses II and Ḫattušili III in year 21 of Ramesses's reign (c. 1259 BC). Its 18 articles call for peace between Egypt and Hatti and then proceeds to maintain that their respective deities also demand peace. The frontiers are not laid down in this treaty, but may be inferred from other documents. The Anastasy A papyrus describes Canaan during the latter part of the reign of Ramesses II and enumerates and names the Phoenician coastal towns under Egyptian control. The harbour town of Sumur, north of Byblos, is mentioned as the northernmost town belonging to Egypt, suggesting it contained an Egyptian garrison.} ^{No further Egyptian campaigns in Canaan are mentioned after the conclusion of the peace treaty. The northern border seems to have been safe and quiet, so the rule of the pharaoh was strong until Ramesses II's death, and the subsequent waning of the dynasty. When the King of Mira attempted to involve Ramesses in a hostile act against the Hittites, the Egyptian responded that the times of intrigue in support of Mursili III, had passed. Ḫattušili III wrote to Kadashman-Enlil II, Kassite king of Karduniaš (Babylon) in the same spirit, reminding him of the time when his father, Kadashman-Turgu, had offered to fight Ramesses II, the king of Egypt. The Hittite king encouraged the Babylonian to oppose another enemy, which must have been the king of Assyria, whose allies had killed the messenger of the Egyptian king. Ḫattušili encouraged Kadashman-Enlil to come to his aid and prevent the Assyrians from cutting the link between the Canaanite province of Egypt and Mursili III, the ally of Ramesses.} === ^{Kampanji militari Nubjani} === ^{Ramesses II also campaigned south of the first cataract of the Nile into Nubia. When Ramesses was about 22 years old, two of his own sons, including Amun-her-khepeshef, accompanied him in at least one of those campaigns. By the time of Ramesses, Nubia had been a colony for 200 years, but its conquest was recalled in decoration from the temples Ramesses II built at Beit el-Wali (which was the subject of epigraphic work by the Oriental Institute during the Nubian salvage campaign of the 1960s), Gerf Hussein and Kalabsha in northern Nubia. On the south wall of the Beit el-Wali temple, Ramesses II is depicted charging into battle against tribes south of Egypt in a war chariot, while his two young sons, Amun-her-khepsef and Khaemwaset, are shown behind him, also in war chariots. A wall in one of Ramesses's temples says he had to fight one battle with those tribes without help from his soldiers.} === Kampanji militari Libjani === During the reign of Ramesses II, the Egyptians were evidently active on a 300-kilometre (190 mi) stretch along the Mediterranean coast, at least as far as Zawyet Umm El Rakham, where remains of a fortress described by its texts as built on Libyans land have been found. Although the exact events surrounding the foundation of the coastal forts and fortresses is not clear, some degree of political and military control must have been held over the region to allow their construction. There are no detailed accounts of Ramesses II's undertaking large military actions against the Libyans, only generalised records of his conquering and crushing them, which may or may not refer to specific events that were otherwise unrecorded. It may be that some of the records, such as the Aswan Stele of his year 2, are harking back to Ramesses's presence on his father's Libyan campaigns. Perhaps it was Seti I who achieved this supposed control over the region, and who planned to establish the defensive system, in a manner similar to how he rebuilt those to the east, the Ways of Horus across Northern Sinai. == Festivals ta' Sed == As of Year 28 of his reign, Ramesses II favored the god Amun above all other divinities, as evidenced in the texts of two separate ostraca discovered at Deir el-Medina. By tradition, in the 30th year of his reign, Ramesses celebrated a jubilee called the Sed festival. These were held to honour and rejuvenate the pharaoh's strength. Only halfway through what would be a 66-year reign, Ramesses had already eclipsed all but a few of his greatest predecessors in his achievements. He had brought peace, maintained Egyptian borders, and built numerous monuments across the empire. His country was more prosperous and powerful than it had been in nearly a century. Sed festivals traditionally were held again every three years after the 30th year; Ramesses II, who sometimes held them after two years, eventually celebrated an unprecedented thirteen or fourteen. == Proġetti ta' kostruzzjoni u monumenti == In the third year of his reign, Ramesses started the most ambitious building project after the pyramids, which were built almost 1,500 years earlier. Ramesses built extensively from the Delta to Nubia, "covering the land with buildings in a way no monarch before him had." Some of the activities undertaken were focused on remodeling or usurping existing works, improving masonry techniques, and using art as propaganda. * In Thebes, the ancient temples were transformed, so that each of them reflected honour to Ramesses as a symbol of his putative divine nature and power. * The elegant but shallow reliefs of previous pharaohs were easily transformed, and so their images and words could easily be obliterated by their successors. Ramesses insisted that his carvings be deeply engraved into the stone, which made them not only less susceptible to later alteration, but also made them more prominent in the Egyptian sun, reflecting his relationship with the sun deity, Ra. * Ramesses used art as a means of propaganda for his victories over foreigners, which are depicted on numerous temple reliefs. * His cartouches are prominently displayed even in buildings that he did not construct. * He founded a new capital city in the Delta during his reign, called Pi-Ramesses. It previously had served as a summer palace during Seti I's reign. * Ramesses II expanded gold mining operations in Akuyati (modern day Wadi Allaqi). Ramesses also undertook many new construction projects. Two of his biggest works, besides Pi-Ramesses, were the temple complex of Abu Simbel and the Ramesseum, a mortuary temple in western Thebes. === Pi-Ramses === Ramesses II moved the capital of his kingdom from Thebes in the Nile valley to a new site in the eastern Delta. His motives are uncertain, although he possibly wished to be closer to his territories in Canaan and Syria. The new city of Pi-Ramesses (or to give the full name, ''Pi-Ramesses Aa-nakhtu'', meaning "Domain of Ramesses, Great in Victory") was dominated by huge temples and his vast residential palace, complete with its own zoo. In the 10th century AD, the Bible exegete Rabbi Saadia Gaon believed that the biblical site of Ramesses had to be identified with Ain Shams. For a time, during the early 20th century, the site was misidentified as that of Tanis, due to the amount of statuary and other material from Pi-Ramesses found there, but it now is recognized that the Ramesside remains at Tanis were brought there from elsewhere, and the real Pi-Ramesses lies about 30 km (18.6 mi) south, near modern Qantir. The colossal feet of the statue of Ramesses are almost all that remains above ground today. The rest is buried in the fields. === Ramesseum === The temple complex built by Ramesses II between Qurna and the desert has been known as the Ramesseum since the 19th century. The Greek historian Diodorus Siculus marveled at the gigantic temple, now no more than a few ruins. Oriented northwest and southeast, the temple was preceded by two courts. An enormous pylon stood before the first court, with the royal palace at the left and the gigantic statue of the king at the back. Only fragments of the base and torso remain of the syenite statue of the enthroned pharaoh, 17 metres (56 ft) high and weighing more than 1,000 tonnes (980 long tons; 1,100 short tons). Scenes of the pharaoh and his army triumphing over the Hittite forces fleeing before Kadesh are represented on the pylon. Remains of the second court include part of the internal facade of the pylon and a portion of the Osiride portico on the right. Scenes of war and the alleged rout of the Hittites at Kadesh are repeated on the walls. In the upper registers, feast and honour of the phallic deity Min, god of fertility. On the opposite side of the court, the few Osiride pillars and columns still remaining may furnish an idea of the original grandeur. Scattered remains of the two statues of the seated king also may be seen, one in pink granite and the other in black granite, which once flanked the entrance to the temple. Thirty-nine out of the forty-eight columns in the great hypostyle hall (41 × 31 m) still stand in the central rows. They are decorated with the usual scenes of the king before various deities. Part of the ceiling, decorated with gold stars on a blue ground, also has been preserved. Ramesses's children appear in the procession on the few walls left. The sanctuary was composed of three consecutive rooms, with eight columns and the tetrastyle cell. Part of the first room, with the ceiling decorated with astral scenes, and few remains of the second room are all that is left. Vast storerooms built of mud bricks stretched out around the temple. Traces of a school for scribes were found among the ruins. A temple of Seti I, of which nothing remains beside the foundations, once stood to the right of the hypostyle hall. === Abu Simbel === In 1255 BC, Ramesses and his queen Nefertari had traveled into Nubia to inaugurate a new temple, Abu Simbel. It is said to be ego cast into stone; the man who built it intended not only to become Egypt's greatest pharaoh, but also one of its deities. The temple at Abu Simbel was discovered in 1813 by the Swiss Orientalist and traveler Johann Ludwig Burckhardt. An enormous pile of sand almost completely covered the facade and its colossal statues, blocking the entrance for four more years. The Paduan explorer Giovanni Battista Belzoni reached the interior on 4 August 1817. === Monumenti Nubjani oħra === As well as the temples of Abu Simbel, Ramesses left other monuments to himself in Nubia. His early campaigns are illustrated on the walls of the Temple of Beit el-Wali (now relocated to New Kalabsha). Other temples dedicated to Ramesses are Derr and Gerf Hussein (also relocated to New Kalabsha). For the temple of Amun at Jebel Barkal, the temple's foundation probably dates during the reign of Thutmose III, while the temple was shaped during his reign and that of Ramesses II. === Skoperti arkeoloġiċi oħra === The colossal statue of Ramesses II dates back 3,200 years, and was originally discovered in six pieces in a temple near Memphis, Egypt. Weighing some 83-tonne (82-long-ton; 91-short-ton), it was transported, reconstructed, and erected in Ramesses Square in Cairo in 1955. In August 2006, contractors relocated it to save it from exhaust fumes that were causing it to deteriorate. The new site is near the Grand Egyptian Museum. In 2018, a group of archeologists in Cairo's Matariya neighborhood discovered pieces of a booth with a seat that, based on its structure and age, may have been used by Ramesses. "The royal compartment consists of four steps leading to a cubic platform, which is believed to be the base of the king's seat during celebrations or public gatherings," such as Ramesses' inauguration and Sed festivals. It may have also gone on to be used by others in the Ramesside Period, according to the mission's head. The excavation mission also unearthed "a collection of scarabs, amulets, clay pots and blocks engraved with hieroglyphic text." In December 2019, a red granite royal bust of Ramesses II was unearthed by an Egyptian archaeological mission in the village of Mit Rahina in Giza. The bust depicted Ramesses II wearing a wig with the symbol "Ka" on his head. Its measurements were 55 cm (21.65 in) wide, 45 cm (17.71 in) thick and 105 cm (41.33 in) long. Alongside the bust, limestone blocks appeared showing Ramesses II during the Heb-Sed religious ritual. "This discovery is considered one of the rarest archaeological discoveries. It is the first-ever Ka statue made of granite to be discovered. The only Ka statue that was previously found is made of wood and it belongs to one of the kings of the 13th dynasty of ancient Egypt which is displayed at the Egyptian Museum in Tahrir Square," said archaeologist Mostafa Waziri. In May 2023, French archaeologists from the Sorbonne University in Paris identified part of the original granite sarcophagus of Ramesses II. The fragment of granite sarcophagus had been reused by a high priest of the 21st Dynasty named Menkheperre, around 1000 BCE but its original owner was unknown until Frédéric Payraudeau's careful analysis discovered the cartouche of Ramesses II on it. The sarcophagus dates back to approximately 1279-1213 BCE, aligning with Ramesses II's reign and "its elaborate design and inscriptions underscore the artistic and religious conventions of the era." Payraudeau states in his study published in Revue d'Égyptologie: : "The quality of the craftsmanship and the specific references to deities like Ra and Osiris strongly indicate that this sarcophagus was initially intended for Ramesses II," In September 2024, it was published that during an archaeological excavation of a 3,200 year old fort along the Nile, researches found a golden sword with Ramses II signature on it. == Mewt u dfin == The Egyptian scholar Manetho (third century BC) attributed Ramesses a reign of 66 years and 2 months. By the time of his death, aged about 90 years, Ramesses was suffering from severe dental problems and was plagued by arthritis, hardening of the arteries and heart disease. He had made Egypt rich from all the supplies and bounty he had collected from other empires, outliving many of his wives and children and leaving great memorials all over Egypt. Nine more pharaohs took the name Ramesses in his honour. === Mumja === Originally Ramesses II was buried in tomb KV7 in the Valley of the Kings, but because of looting in the valley, priests later transferred the body to a holding area, re-wrapped it, and placed it inside the tomb of queen Ahmose Inhapy. Seventy-two hours later it was again moved, to the tomb of the high priest Pinedjem II. All of this is recorded in hieroglyphics on the linen covering the body of his coffin. His mummy was eventually discovered in 1881 in TT320 inside a reused but ordinary wooden coffin and is now in Cairo's National Museum of Egyptian Civilization (until 3 April 2021 it was in the Egyptian Museum). The pharaoh's mummy reveals an aquiline nose and strong jaw. It stands at about 1.7 metres (5 ft 7 in). Gaston Maspero, who first unwrapped the mummy of Ramesses II, writes, "on the temples there are a few sparse hairs, but at the poll the hair is quite thick, forming smooth, straight locks about five centimeters in length. White at the time of death, and possibly auburn during life, they have been dyed a light red by the spices (henna) used in embalming ... the moustache and beard are thin. ... The hairs are white, like those of the head and eyebrows ... the skin is of earthy brown, splotched with black ... the face of the mummy gives a fair idea of the face of the living king." According to Egyptologist Frank J. Yurco, the mummy held features characteristic of northern Egyptians as Rameses II originated from the far north-eastern nome of Egypt rather than deriving from a southern regions as the case with the 12th dynasty, 17th dynasty and 18th dynasty. In his view, this reflected a wider continuum of admixture and physical variation exhibited across Egyptian royal dynasties. In 1975, Maurice Bucaille, a French doctor, examined the mummy at the Cairo Museum and found it in poor condition. French President Valéry Giscard d'Estaing succeeded in convincing Egyptian authorities to send the mummy to France for treatment. In September 1976, it was greeted at Paris–Le Bourget Airport with full military honours befitting a king, then taken to a laboratory at the Musée de l'Homme. Persistent claims that the mummy was issued with a passport for the journey are incorrect, but may be based on the French word ''passeport'' being used to describe the extensive documentation required. The mummy was forensically tested in 1976 by Pierre-Fernand Ceccaldi, the chief forensic scientist at the Criminal Identification Laboratory of Paris. Ceccaldi observed that the mummy had slightly wavy, red hair. From this trait combined with cranial features, he concluded that Ramesses II was of a "Berber type" and hence – according to Ceccaldi's analysis – fair-skinned. Subsequent microscopic inspection of the roots of Ramesses II's hair proved that the king's hair originally was red. Unlike Maspero, who had assumed the hair had been dyed by the mummification process, Bucaille confirmed that the red hair was natural, which suggests that he came from a family of redheads. This has more than just cosmetic significance: in ancient Egypt people with red hair were associated with the deity Set, the slayer of Osiris, and thus the enemy of Horus (Horus being the son of Osiris). In addition, it's noted that Ramesses had familiar connections to Set; the name of Ramesses II's father, Seti I, means "follower of Set", and Seti's father, Ramesses I, had served as the High Priest of Set under Amenhotep III. Cheikh Anta Diop disputed the results of the study, arguing that the structure of hair morphology cannot determine the ethnicity of a mummy and that a comparative study should have featured Nubians in Upper Egypt before a conclusive judgement was reached. In 2006, French police arrested a man who tried to sell several tufts of Ramesses' hair on the Internet. Jean-Michel Diebolt said he had got the relics from his late father, who had been on the analysis team in the 1970s. They were returned to Egypt the following year. Ramesses II's arthritis is believed to have made him walk with a hunched back for the last decades of his life. A 2004 study excluded ankylosing spondylitis as a possible cause and proposed diffuse idiopathic skeletal hyperostosis as a possible alternative, which was confirmed by more recent work. A significant hole in the pharaoh's mandible was detected. Researchers observed "an abscess by his teeth (which) was serious enough to have caused death by infection, although this cannot be determined with certainty". After being irradiated in an attempt to eliminate fungi and insects, the mummy was returned from Paris to Egypt in May 1977. In April 2021, his mummy was moved from the old Egyptian Museum to the new National Museum of Egyptian Civilization along with those of 17 other kings and 4 queens in an event termed the Pharaohs' Golden Parade. === Dfin tan-nisa u tal-qrabat === ==== Qabar ta' Nefertari ==== The tomb of the most important consort of Ramesses was discovered by Ernesto Schiaparelli in 1904. Although it had been looted in ancient times, the tomb of Nefertari is extremely important, because its magnificent wall-painting decoration is regarded as one of the greatest achievements of ancient Egyptian art. A flight of steps cut out of the rock gives access to the antechamber, which is decorated with paintings based on chapter seventeen of the Book of the Dead. The astronomical ceiling represents the heavens and is painted in dark blue, with a myriad of golden five-pointed stars. The east wall of the antechamber is interrupted by a large opening flanked by representation of Osiris at the left and Anubis at the right; this in turn leads to the side chamber, decorated with offering-scenes, preceded by a vestibule in which the paintings portray Nefertari presented to the deities, who welcome her. On the north wall of the antechamber is the stairway down to the burial-chamber, a vast quadrangular room covering a surface-area of about 90 square metres (970 sq ft), its astronomical ceiling supported by four pillars, entirely decorated. Originally, the queen's red granite sarcophagus lay in the middle of this chamber. According to religious doctrines of the time, it was in this chamber, which the ancient Egyptians called the Golden Hall, that the regeneration of the deceased took place. This decorative pictogram of the walls in the burial-chamber drew inspiration from chapters 144 and 146 of the Book of the Dead: in the left half of the chamber, there are passages from chapter 144 concerning the gates and doors of the kingdom of Osiris, their guardians, and the magic formulas that had to be uttered by the deceased in order to go past the doors. ==== Tomb KV5 ==== Main article: KV5 See also: List of children of Ramesses II In 1995, Professor Kent Weeks, head of the Theban Mapping Project, rediscovered Tomb KV5. It has proven to be the largest tomb in the Valley of the Kings, and originally contained the mummified remains of some of this king's estimated 52 sons. Approximately 150 corridors and tomb chambers have been located in this tomb as of 2006 and the tomb may contain as many as 200 corridors and chambers. It is believed that at least four of Ramesses's sons, including Meryatum, Sety, Amun-her-khepeshef (Ramesses's first-born son) and "the King's Principal Son of His Body, the Generalissimo Ramesses, justified" (i.e., deceased) were buried there from inscriptions, ostraca or canopic jars discovered in the tomb. Joyce Tyldesley writes that thus far<blockquote>no intact burials have been discovered and there have been little substantial funeral debris: thousands of potsherds, faience ''ushabti'' figures, beads, amulets, fragments of Canopic jars, of wooden coffins ... but no intact sarcophagi, mummies or mummy cases, suggesting that much of the tomb may have been unused. Those burials which were made in KV5 were thoroughly looted in antiquity, leaving little or no remains.</blockquote> == Fil-letteratura u fl-arti == Ramesses is the basis for Percy Bysshe Shelley's poem "Ozymandias". Diodorus Siculus gives an inscription on the base of one of his sculptures as: "King of Kings am I, Osymandias. If anyone would know how great I am and where I lie, let him surpass one of my works." This is paraphrased in Shelley's poem. The life of Ramesses II has inspired many fictional representations, including the historical novels of the French writer Christian Jacq, the ''Ramsès'' series; the graphic novel ''Watchmen'', in which the character of Adrian Veidt uses Ramesses II to form part of the inspiration for his alter-ego, Ozymandias; Norman Mailer's novel ''Ancient Evenings'', which is largely concerned with the life of Ramesses II, though from the perspective of Egyptians living during the reign of Ramesses IX; and the Anne Rice book ''The Mummy, or Ramses the Damned'' (1989), in which Ramesses was the main character. In ''The Kane Chronicles'' Ramesses is an ancestor of the main characters Sadie and Carter Kane. Ramesses II is one of the characters in the video game ''Civilization V'', as well as in additional downloadable content for its sequel, ''Civilization VI''. The East Village underground rock band The Fugs released their song "Ramses II Is Dead, My Love" on their 1968 album ''It Crawled into My Hand, Honest''. Ramesses II is a main character in the fiction book ''The Heretic Queen'' by Michelle Moran, published in 2008. It is a novel about the love story and beginning years of the marriage of Pharaoh Ramesses and Queen Nefertari, during the time Ramesses is trying to decide who will be queen between his two wives, Nefertari and Iset. Nefertari is the daughter and orphan of Queen Mutnodjmet and General Nakhtmin, niece of Queen Nefertiti and Pharaoh Ankhenaten. The book is told from the perspective of Nefertari and is fiction, but deals with many historical events during the beginning of Ramesses' reign and many historical people, giving readers a view of what life and these historical figures may have been like. === As the pharaoh of the Exodus === Though scholars generally do not recognize the biblical portrayal of the Exodus as an actual historical event, various historical pharaohs have been proposed as the corresponding ruler at the time the story takes place. Though Ramesses II is often portrayed in films and popular media as the Pharaoh of the Exodus, this is in dispute by historical evidence to the contrary from Egyptologists. Numerous biblical passages, including the singular verse highlighted by proponents (Exodus 1:11), reveal that neither Ramesses II or any of the Ramesside Dynasty pharaohs could have been the pharaoh during The Exodus. In 2023, Mostafa Waziry, who was then secretary-general of Egypt's Supreme Council of Antiquities, said that there is no archaeological or historical evidence in Egyptian antiquities that indicates Ramesses II is the Pharaoh of the Exodus, or any other Egyptian king, and added the Hyksos were the ruling power at the time. In addition, academic research points to a lack of archeological evidence of Israelite labor, and no references of foreign slave labor in state projects in Egyptian records of the time in the construction of Pi-Ramsses, or any other cities. Jewish historian Lester L. Grabbe wrote in ''The Dawn of Israel: A History of Canaan in the Second Millennium BCE'', that the association of Ramesses II with the Exodus and its associated stories in the Bible are because of his historical prominence. "Strangely, though, it is often proposed that the exodus and/or conquest of Canaan by the Israelites took place under his reign – apparently overlooking that he was one of the strongest of the pharaohs who had a firm hold of the whole region well into Syria and reigned for so much of the thirteenth century – and did not drown in the Red Sea. One cannot imagine an Egypt devastated by plagues, with a huge population leaving the country and an army destroyed in the wilderness near the Red Sea, as compatible with everything we know about this ruler." he wrote. He is cast in this role in the 1944 novella ''The Tables of the Law'' by Thomas Mann. Although not a major character, Ramesses appears in Joan Grant's ''So Moses Was Born'', a first-person account from Nebunefer, the brother of Ramose, which paints a picture of the life of Ramose from the death of Seti, replete with the power play, intrigue, and assassination plots of the historical record, and depicting the relationships with Bintanath, Tuya, Nefertari, and Moses. In the film, Ramesses is played by Yul Brynner in Cecil B. DeMille's classic ''The Ten Commandments'' (1956). Here Ramesses is portrayed as a vengeful tyrant as well as the main antagonist of the film, ever scornful of his father's preference for Moses over "the son of [his] body". The animated film ''The Prince of Egypt'' (1998) also features a depiction of Ramesses (voiced by Ralph Fiennes, for both the speaking and the singing), portrayed as Moses' adoptive brother, and ultimately as the film's villain with essentially the same motivations as in the earlier 1956 film. Joel Edgerton played Ramesses in the 2014 film ''Exodus: Gods and Kings''. Sérgio Marone plays Ramesses in the 2015–2016 Brazilian telenovela series ''Os Dez Mandamentos'' (English: 'The Ten Commandments'). In the 2013 miniseries ''The Bible'', he is portrayed by Stewart Scudamore. Ali Gomaa announced in 2020 that when there were tests run on the body of Ramses, the reason of death was found to be suffocation. Egyptian archaeologist Zahi Hawass however states that it's not possible to know whether he died of drowning or not, as the lungs are not present in the mummy. == Referenzi == jqwux2jb347rk0j7m6iieajxq6qjufw 329383 329382 2026-04-16T11:06:41Z Trigcly 17859 Kontenut inizjali 329383 wikitext text/x-wiki {{Infobox bijografija}} ^{'''Ramses II''' jew '''Ramesses II''' (pronunzja: /ˈræməsiːz, ˈræmsiːz, ˈræmziːz/; bl-Eġizzjan tal-Qedem: ''rꜥ-ms-sw'', ''Rīꜥa-masē-sə'', pronunzja bl-Eġizzjan tal-Qedem: [ɾiːʕamaˈseːsə]; li twieled għall-ħabta tal-1303 [[Ante Christum natum|Q.K]]. – miet fl-1213 Q.K.), magħruf ukoll bħala '''Ramses il-Kbir''', kien it-tielet [[faragħun]] tad-Dsatax-il Dinastija tal-[[Eġittu tal-qedem|Eġittu tal-Qedem]]. Ramses II jitqies bħala l-iżjed faragħun kbir, magħruf u setgħan tar-Renju l-Ġdid, li kien l-iżjed perjodu ta' setgħa tal-Eġittu tal-Qedem. Huwa jitqies ukoll b'mod mifrux bħala wieħed mill-iżjed faragħuni-ġellieda ta' suċċess tal-Eġittu tal-Qedem, u wettaq mhux inqas minn 15-il kampanja militari, li kollha waslu għal rebħiet, għajr il-Battalja ta' Kadesh, li ġeneralment titqies bħala kampanja militari bla rebbieħa. Ir-renju tiegħu ta' 66 sena kien ukoll l-itwal renju rreġistrat ta' kwalunkwe faragħun (u wieħed mill-itwal fl-[[Storja|istorja]]), x'aktarx daqs [[Pepi II]], li għex 1,000 sena qabel u li jingħad li rrenja għal iktar minn 90 sena.} ^{Fis-sorsi [[Greċja|Griegi]] tal-qedem, huwa jissejjaħ '''Ozymandias''', li huwa isem li rriżulta mill-ewwel parti tal-isem irjali tiegħu bl-Eġizzjan tal-Qedem: ''Usermaatre Setepenre''. Ramses kien jissejjaħ ukoll bħala l-"Antenat il-Kbir" mill-faragħuni ta' warajh.} ^{Ramses tela' fuq it-tron ta' 25 sena, u għall-parti bikrija tar-renju tiegħu, huwa ffoka fuq il-kostruzzjoni ta' bliet, tempji u [[Monument|monumenti]]. Wara li stabbilixxa l-belt ta' Pi-Ramses fid-Delta tan-[[Nil]], huwa ddeżinjaha bħala l-[[belt kapitali]] l-ġdida tal-Eġittu tal-qedem u użaha bħala l-belt prinċipali minn fejn vara l-kampanji militari tiegħu fis-[[Sirja]]. Ramses mexxa diversi spedizzjonijiet militari fil-Lvant, fejn reġa' kiseb il-kontroll fuq Kanaan u l-Feniċja; huwa mexxa wkoll għadd ta' spedizzjonijiet fin-Nubja, li kollha ġew imfakkra fil-kitbiet imnaqqxa f'Beit el-Wali u f'Gerf Hussein. Huwa ċċelebra saħansitra tlettax jew erbatax-il festival ta' Sed — iktar minn kwalunkwe faragħun ieħor.} ^{L-istimi tal-età tal-[[mewt]] tiegħu jvarjaw, għalkemm x'aktarx li kellu 90 jew 91 sena. Wara li miet, huwa ndifen f'qabar (KV7) fil-Wied tar-Rejiet; iktar 'il quddiem il-katavru tiegħu tressaq kejn is-Senduq Irjali, fejn ġie skopert mill-arkeologi fl-1881. Il-mumja ta' Ramses issa tinsab għall-wiri fil-[[Mużew]] Nazzjonali taċ-Ċivilizzazzjoni Eġizzjana, li jinsab fil-belt tal-[[Kajr]].} ^{Ramses II kien wieħed mill-ftit faragħuni li kien meqjum bħala divinità matul ħajtu.} ^{L-istudjużi ma jaqblux dwar l-assoċjazzjoni popolari u kontemporanja ta' Ramses II bħala l-faragħun tal-Eżodu, fosthom l-eks Segretarju Ġenerali tal-Kunsill Suprem tal-Antikitajiet tal-Eġittu [[Mostafa Wazir]] u l-istoriku [[Lhud|Lhudi]] [[Lester L. Grabbe]].} == ^{Ħajja bikrija} == ^{Ramesses II was not born a prince. His grandfather, Ramesses I, was a vizier (''tjaty'') and military officer during the reign of pharaoh Horemheb, who appointed Ramesses I as his successor; at that time, Ramesses II was about eleven years old.} ^{After Ramesses I died, his son, Seti I became king, and designated his son Ramesses II as prince regent at about the age of fourteen.} == ^{Tul tar-renju} == ^{Ramesses' date of accession to the throne is recorded as III Shemu (11th month), day 27, which most Egyptologists believe to be 31 May 1279 BC.} ^{The Jewish historian Josephus, in his book ''Contra Apionem'' which included material from Manetho's ''Aegyptiaca'', assigned Ramesses II ("Armesses Miamun") a reign of 66 years, 2 months. This is essentially confirmed by the calendar of Papyrus Gurob fragment L, where Year 67, I Akhet day 18 of Ramesses II is immediately followed by Year 1, II Akhet day 19 of Merneptah (Ramesses II's son), meaning Ramesses II died about 2 months into his 67th Regnal year.} ^{In 1994, A. J. Peden proposed that Ramesses II died between days 3 and 13 of II Akhet on the basis of Theban graffito 854+855, equated to Merneptah's Year 1 II Akhet day 2. The workman's village of Deir el-Medina preserves a fragment of a mid-20th dynasty necropolis journal (P. Turin prov. nr. 8538 recto I, 5; unpublished) which records that the date II Akhet day 6 was a Free feast day for the "Sailing of UsimaRe-Setepenre." (for Ramesses II). As the Egyptologist Robert J. Demarée notes in a 2016 paper:} : ^{The feast called ẖnw – ‘Sailing’ – was clearly observed in Thebes or at Deir el-Medina during the Ramesside Period in remembrance of the passing of deified royals. The ‘Sailing’ of Ahmose-Nefertari was celebrated on II Shemu 15; the ‘Sailing’ of Seti I on III Shemu 24; and the ‘Sailing’ of Ramesses II on II Akhet 6.} ^{The date of Ramesses II's recorded death on II Akhet (2nd month) day 6 falls perfectly within Peden's estimated timeline for the king's death in the interval between II Akhet day 3 and II Akhet day 13. This means that Ramesses II died on 13 August 1213 BC (Year 67, II Akhet day 6), after reigning 66 years and 74 days. This also falls perfectly within the calculations of Jürgen von Beckerath, who placed Ramesses' death on either late July or early August 1213 BC.} == ^{Kampanji militari} == ^{Early in his life, Ramesses II embarked on numerous campaigns to restore possession of previously held territories lost to the Nubians and Hittites and to secure Egypt's borders. He was also responsible for suppressing some Nubian revolts and carrying out a campaign in Libya. Though the Battle of Kadesh often dominates the scholarly view of Ramesses II's military prowess and power, he nevertheless enjoyed more than a few outright victories over Egypt's enemies. During his reign, the Egyptian army is estimated to have totaled some 100,000 men: a formidable force that he used to strengthen Egyptian influence.} === ^{Battalja kontra l-pirati Sherden} === ^{In his second year, Ramesses II decisively defeated the Sherden sea pirates who were wreaking havoc along Egypt's Mediterranean coast by attacking cargo-laden vessels travelling the sea routes to Egypt. The Sherden people probably came from the coast of Ionia, from southwest Anatolia or perhaps, also from the island of Sardinia. Ramesses posted troops and ships at strategic points along the coast and patiently lured the pirates to attack their perceived prey before ambushing them in a sea battle and capturing them all in a single action. A stele from Tanis speaks of them coming "in their war-ships from the midst of the sea, and none were able to stand before them". There probably was a naval battle somewhere near the mouth of the Nile, as shortly afterward, many Sherden are seen among the pharaoh's body-guard where they are conspicuous by their horned helmets with a ball projecting from the middle, their round shields, and the great Naue II swords with which they are depicted in inscriptions of the Battle of Kadesh. In that sea battle, together with the Sherden, the pharaoh also defeated the Lukka (L'kkw, possibly the people later known as the Lycians), and the Šqrsšw (Shekelesh) peoples.} === ^{Kampanji militari Sirjani} === ==== ^{L-ewwel kampanja militari Sirjana} ==== ^{The immediate antecedents to the Battle of Kadesh were the early campaigns of Ramesses II into Canaan. His first campaign seems to have taken place in the fourth year of his reign and was commemorated by the erection of what became the first of the Commemorative stelae of Nahr el-Kalb near what is now Beirut. The inscription is almost totally illegible due to weathering.} ^{In the fourth year of his reign, he captured the Hittite vassal state of the Amurru during his campaign in Syria.} ==== ^{It-tieni kampanja militari Sirjana} ==== ^{The Battle of Kadesh in his fifth regnal year was the climactic engagement in a campaign that Ramesses fought in Syria, against the resurgent Hittite forces of Muwatalli II. The pharaoh wanted a victory at Kadesh both to expand Egypt's frontiers into Syria, and to emulate his father Seti I's triumphal entry into the city just a decade or so earlier.} ^{He also constructed his new capital, Pi-Ramesses. There he built factories to manufacture weapons, chariots, and shields, supposedly producing some 1,000 weapons in a week, about 250 chariots in two weeks, and 1,000 shields in a week and a half. After these preparations, Ramesses moved to attack territory in the Levant, which belonged to a more substantial enemy than any he had ever faced in war: the Hittite Empire.} ^{After advancing through Canaan for exactly a month, according to the Egyptian sources, Ramesses arrived at Kadesh on 1 May 1274 BC. Here, Ramesses' troops were caught in a Hittite ambush and were initially outnumbered by the enemy, whose chariotry smashed through the second division of Ramesses' forces and attacked his camp. Receiving reinforcements from other Egyptian divisions arriving on the battlefield, the Egyptians counterattacked and routed the Hittites, whose survivors abandoned their chariots and swam the Orontes River to reach the safe city walls. Although left in possession of the battlefield, Ramesses, logistically unable to sustain a long siege, returned to Egypt. While Ramesses claimed a great victory, and this was technically true in terms of the actual battle, it is generally considered that the Hittites were the ultimate victors as far as the overall campaign was concerned, since the Egyptians retreated after the battle, and Hittite forces invaded and briefly occupied the Egyptian possessions in the region of Damascus.} ==== ^{It-tielet kampanja militari Sirjana} ==== ^{Egypt's sphere of influence was now restricted to Canaan while Syria fell into Hittite hands. Canaanite princes, seemingly encouraged by the Egyptian incapacity to impose their will and goaded on by the Hittites, began revolts against Egypt. Ramesses II was not willing to let this stand, and prepared to contest the Hittite advance with new military campaigns. Because they are recorded on his monuments with few indications of precise dates or the regnal year, the precise chronology of the subsequent campaigns is not clear. Late in the seventh year of his reign (April/May 1272 BC), Ramesses II returned to Syria again. This time he proved more successful against his Hittite foes. During this campaign he split his army into two forces. One force was led by his son, Amun-her-khepeshef, and it chased warriors of the Šhasu tribes across the Negev as far as the Dead Sea, capturing Edom-Seir. It then marched on to capture Moab. The other force, led by Ramesses himself, attacked Jerusalem and Jericho. He, too, then entered Moab, where he rejoined his son. The reunited army then marched on Hesbon, Damascus, on to Kumidi, and finally, recaptured Upi (the land around Damascus), reestablishing Egypt's former sphere of influence.} ==== ^{Kampanji militari Sirjani suċċessivi} ==== ^{Ramesses extended his military successes in his eighth and ninth years. He crossed the Dog River (Nahr al-Kalb) and pushed north into Amurru. His armies managed to march as far north as Dapur, where he had a statue of himself erected. The Egyptian pharaoh thus found himself in northern Amurru, well past Kadesh, in Tunip, where no Egyptian soldier had been seen since the time of Thutmose III, almost 120 years earlier. He laid siege to Dapur before capturing it, and returning to Egypt. By November 1272 BC, Ramesses was back in Egypt, at Heliopolis. His victory in the north proved ephemeral. After having reasserted his power over Canaan, Ramesses led his army north. A mostly illegible stele at the Dog River near Beirut, (Lebanon), which appears to be dated to the king's second year, was probably set up there in his tenth year (1269 BC). The thin strip of territory pinched between Amurru and Kadesh did not make for a stable possession. Within a year, they had returned to the Hittite fold, so that Ramesses had to march against Dapur once more in his tenth year. This time he claimed to have fought the battle without even bothering to put on his corslet, until two hours after the fighting began. Six of Ramesses's youthful sons, still wearing their side locks, took part in this conquest. He took towns in Retjenu, and Tunip in Naharin, later recorded on the walls of the Ramesseum. This second success at the location was equally as meaningless as his first, as neither power could decisively defeat the other in battle. In year eighteen, Ramesses erected a stele at Beth Shean, on 19 January 1261 BC.} === ^{Trattat ta' Paċi mal-Ittiti} === ^{In Year 21 of Ramesses's reign, he concluded a peace treaty with the Hittites known to modern scholars as the ''Treaty of Kadesh''. Though this treaty settled the disputes over Canaan, its immediate impetus seems to have been a diplomatic crisis that occurred following Ḫattušili III's accession to the Hittite throne. Ḫattušili had come to power by deposing his nephew Muršili III in the brief and bitter Hittite Civil War. Though the deposed king was initially sent into exile in Syria, he subsequently attempted to regain power and fled to Egypt once these attempts were discovered.} ^{When Ḫattušili demanded his extradition, Ramesses II denied any knowledge of his whereabouts. When Ḫattušili insisted that Muršili was in Egypt, Ramesses's response suggested that Ḫattušili was being deceived by his subjects. This demand precipitated a crisis, and the two empires came close to war. Eventually, in the twenty-first year of his reign (1259 BC), Ramesses concluded an agreement at Kadesh to end the conflict.} ^{The peace treaty was recorded in two versions, one in Egyptian hieroglyphs, the other in Hittite, using cuneiform script; both versions survive. Such dual-language recording is common to many subsequent treaties. This treaty differs from others, in that the two language versions are worded differently. While the majority of the text is identical, the Hittite version says the Egyptians came suing for peace and the Egyptian version says the reverse. The treaty was given to the Egyptians in the form of a silver plaque, and this "pocket-book" version was taken back to Egypt and carved into the temple at Karnak. The Egyptian account records Ramesses II's receipt of the Hittite peace treaty tablets on I Peret 21 of Year 21, corresponding to 10 November 1259 BC, according to the standard "Low Chronology" used by Egyptologists.} ^{The treaty was concluded between Ramesses II and Ḫattušili III in year 21 of Ramesses's reign (c. 1259 BC). Its 18 articles call for peace between Egypt and Hatti and then proceeds to maintain that their respective deities also demand peace. The frontiers are not laid down in this treaty, but may be inferred from other documents. The Anastasy A papyrus describes Canaan during the latter part of the reign of Ramesses II and enumerates and names the Phoenician coastal towns under Egyptian control. The harbour town of Sumur, north of Byblos, is mentioned as the northernmost town belonging to Egypt, suggesting it contained an Egyptian garrison.} ^{No further Egyptian campaigns in Canaan are mentioned after the conclusion of the peace treaty. The northern border seems to have been safe and quiet, so the rule of the pharaoh was strong until Ramesses II's death, and the subsequent waning of the dynasty. When the King of Mira attempted to involve Ramesses in a hostile act against the Hittites, the Egyptian responded that the times of intrigue in support of Mursili III, had passed. Ḫattušili III wrote to Kadashman-Enlil II, Kassite king of Karduniaš (Babylon) in the same spirit, reminding him of the time when his father, Kadashman-Turgu, had offered to fight Ramesses II, the king of Egypt. The Hittite king encouraged the Babylonian to oppose another enemy, which must have been the king of Assyria, whose allies had killed the messenger of the Egyptian king. Ḫattušili encouraged Kadashman-Enlil to come to his aid and prevent the Assyrians from cutting the link between the Canaanite province of Egypt and Mursili III, the ally of Ramesses.} === ^{Kampanji militari Nubjani} === ^{Ramesses II also campaigned south of the first cataract of the Nile into Nubia. When Ramesses was about 22 years old, two of his own sons, including Amun-her-khepeshef, accompanied him in at least one of those campaigns. By the time of Ramesses, Nubia had been a colony for 200 years, but its conquest was recalled in decoration from the temples Ramesses II built at Beit el-Wali (which was the subject of epigraphic work by the Oriental Institute during the Nubian salvage campaign of the 1960s), Gerf Hussein and Kalabsha in northern Nubia. On the south wall of the Beit el-Wali temple, Ramesses II is depicted charging into battle against tribes south of Egypt in a war chariot, while his two young sons, Amun-her-khepsef and Khaemwaset, are shown behind him, also in war chariots. A wall in one of Ramesses's temples says he had to fight one battle with those tribes without help from his soldiers.} === Kampanji militari Libjani === During the reign of Ramesses II, the Egyptians were evidently active on a 300-kilometre (190 mi) stretch along the Mediterranean coast, at least as far as Zawyet Umm El Rakham, where remains of a fortress described by its texts as built on Libyans land have been found. Although the exact events surrounding the foundation of the coastal forts and fortresses is not clear, some degree of political and military control must have been held over the region to allow their construction. There are no detailed accounts of Ramesses II's undertaking large military actions against the Libyans, only generalised records of his conquering and crushing them, which may or may not refer to specific events that were otherwise unrecorded. It may be that some of the records, such as the Aswan Stele of his year 2, are harking back to Ramesses's presence on his father's Libyan campaigns. Perhaps it was Seti I who achieved this supposed control over the region, and who planned to establish the defensive system, in a manner similar to how he rebuilt those to the east, the Ways of Horus across Northern Sinai. == Festivals ta' Sed == As of Year 28 of his reign, Ramesses II favored the god Amun above all other divinities, as evidenced in the texts of two separate ostraca discovered at Deir el-Medina. By tradition, in the 30th year of his reign, Ramesses celebrated a jubilee called the Sed festival. These were held to honour and rejuvenate the pharaoh's strength. Only halfway through what would be a 66-year reign, Ramesses had already eclipsed all but a few of his greatest predecessors in his achievements. He had brought peace, maintained Egyptian borders, and built numerous monuments across the empire. His country was more prosperous and powerful than it had been in nearly a century. Sed festivals traditionally were held again every three years after the 30th year; Ramesses II, who sometimes held them after two years, eventually celebrated an unprecedented thirteen or fourteen. == Proġetti ta' kostruzzjoni u monumenti == In the third year of his reign, Ramesses started the most ambitious building project after the pyramids, which were built almost 1,500 years earlier. Ramesses built extensively from the Delta to Nubia, "covering the land with buildings in a way no monarch before him had." Some of the activities undertaken were focused on remodeling or usurping existing works, improving masonry techniques, and using art as propaganda. * In Thebes, the ancient temples were transformed, so that each of them reflected honour to Ramesses as a symbol of his putative divine nature and power. * The elegant but shallow reliefs of previous pharaohs were easily transformed, and so their images and words could easily be obliterated by their successors. Ramesses insisted that his carvings be deeply engraved into the stone, which made them not only less susceptible to later alteration, but also made them more prominent in the Egyptian sun, reflecting his relationship with the sun deity, Ra. * Ramesses used art as a means of propaganda for his victories over foreigners, which are depicted on numerous temple reliefs. * His cartouches are prominently displayed even in buildings that he did not construct. * He founded a new capital city in the Delta during his reign, called Pi-Ramesses. It previously had served as a summer palace during Seti I's reign. * Ramesses II expanded gold mining operations in Akuyati (modern day Wadi Allaqi). Ramesses also undertook many new construction projects. Two of his biggest works, besides Pi-Ramesses, were the temple complex of Abu Simbel and the Ramesseum, a mortuary temple in western Thebes. === Pi-Ramses === Ramesses II moved the capital of his kingdom from Thebes in the Nile valley to a new site in the eastern Delta. His motives are uncertain, although he possibly wished to be closer to his territories in Canaan and Syria. The new city of Pi-Ramesses (or to give the full name, ''Pi-Ramesses Aa-nakhtu'', meaning "Domain of Ramesses, Great in Victory") was dominated by huge temples and his vast residential palace, complete with its own zoo. In the 10th century AD, the Bible exegete Rabbi Saadia Gaon believed that the biblical site of Ramesses had to be identified with Ain Shams. For a time, during the early 20th century, the site was misidentified as that of Tanis, due to the amount of statuary and other material from Pi-Ramesses found there, but it now is recognized that the Ramesside remains at Tanis were brought there from elsewhere, and the real Pi-Ramesses lies about 30 km (18.6 mi) south, near modern Qantir. The colossal feet of the statue of Ramesses are almost all that remains above ground today. The rest is buried in the fields. === Ramesseum === The temple complex built by Ramesses II between Qurna and the desert has been known as the Ramesseum since the 19th century. The Greek historian Diodorus Siculus marveled at the gigantic temple, now no more than a few ruins. Oriented northwest and southeast, the temple was preceded by two courts. An enormous pylon stood before the first court, with the royal palace at the left and the gigantic statue of the king at the back. Only fragments of the base and torso remain of the syenite statue of the enthroned pharaoh, 17 metres (56 ft) high and weighing more than 1,000 tonnes (980 long tons; 1,100 short tons). Scenes of the pharaoh and his army triumphing over the Hittite forces fleeing before Kadesh are represented on the pylon. Remains of the second court include part of the internal facade of the pylon and a portion of the Osiride portico on the right. Scenes of war and the alleged rout of the Hittites at Kadesh are repeated on the walls. In the upper registers, feast and honour of the phallic deity Min, god of fertility. On the opposite side of the court, the few Osiride pillars and columns still remaining may furnish an idea of the original grandeur. Scattered remains of the two statues of the seated king also may be seen, one in pink granite and the other in black granite, which once flanked the entrance to the temple. Thirty-nine out of the forty-eight columns in the great hypostyle hall (41 × 31 m) still stand in the central rows. They are decorated with the usual scenes of the king before various deities. Part of the ceiling, decorated with gold stars on a blue ground, also has been preserved. Ramesses's children appear in the procession on the few walls left. The sanctuary was composed of three consecutive rooms, with eight columns and the tetrastyle cell. Part of the first room, with the ceiling decorated with astral scenes, and few remains of the second room are all that is left. Vast storerooms built of mud bricks stretched out around the temple. Traces of a school for scribes were found among the ruins. A temple of Seti I, of which nothing remains beside the foundations, once stood to the right of the hypostyle hall. === Abu Simbel === In 1255 BC, Ramesses and his queen Nefertari had traveled into Nubia to inaugurate a new temple, Abu Simbel. It is said to be ego cast into stone; the man who built it intended not only to become Egypt's greatest pharaoh, but also one of its deities. The temple at Abu Simbel was discovered in 1813 by the Swiss Orientalist and traveler Johann Ludwig Burckhardt. An enormous pile of sand almost completely covered the facade and its colossal statues, blocking the entrance for four more years. The Paduan explorer Giovanni Battista Belzoni reached the interior on 4 August 1817. === Monumenti Nubjani oħra === As well as the temples of Abu Simbel, Ramesses left other monuments to himself in Nubia. His early campaigns are illustrated on the walls of the Temple of Beit el-Wali (now relocated to New Kalabsha). Other temples dedicated to Ramesses are Derr and Gerf Hussein (also relocated to New Kalabsha). For the temple of Amun at Jebel Barkal, the temple's foundation probably dates during the reign of Thutmose III, while the temple was shaped during his reign and that of Ramesses II. === Skoperti arkeoloġiċi oħra === The colossal statue of Ramesses II dates back 3,200 years, and was originally discovered in six pieces in a temple near Memphis, Egypt. Weighing some 83-tonne (82-long-ton; 91-short-ton), it was transported, reconstructed, and erected in Ramesses Square in Cairo in 1955. In August 2006, contractors relocated it to save it from exhaust fumes that were causing it to deteriorate. The new site is near the Grand Egyptian Museum. In 2018, a group of archeologists in Cairo's Matariya neighborhood discovered pieces of a booth with a seat that, based on its structure and age, may have been used by Ramesses. "The royal compartment consists of four steps leading to a cubic platform, which is believed to be the base of the king's seat during celebrations or public gatherings," such as Ramesses' inauguration and Sed festivals. It may have also gone on to be used by others in the Ramesside Period, according to the mission's head. The excavation mission also unearthed "a collection of scarabs, amulets, clay pots and blocks engraved with hieroglyphic text." In December 2019, a red granite royal bust of Ramesses II was unearthed by an Egyptian archaeological mission in the village of Mit Rahina in Giza. The bust depicted Ramesses II wearing a wig with the symbol "Ka" on his head. Its measurements were 55 cm (21.65 in) wide, 45 cm (17.71 in) thick and 105 cm (41.33 in) long. Alongside the bust, limestone blocks appeared showing Ramesses II during the Heb-Sed religious ritual. "This discovery is considered one of the rarest archaeological discoveries. It is the first-ever Ka statue made of granite to be discovered. The only Ka statue that was previously found is made of wood and it belongs to one of the kings of the 13th dynasty of ancient Egypt which is displayed at the Egyptian Museum in Tahrir Square," said archaeologist Mostafa Waziri. In May 2023, French archaeologists from the Sorbonne University in Paris identified part of the original granite sarcophagus of Ramesses II. The fragment of granite sarcophagus had been reused by a high priest of the 21st Dynasty named Menkheperre, around 1000 BCE but its original owner was unknown until Frédéric Payraudeau's careful analysis discovered the cartouche of Ramesses II on it. The sarcophagus dates back to approximately 1279-1213 BCE, aligning with Ramesses II's reign and "its elaborate design and inscriptions underscore the artistic and religious conventions of the era." Payraudeau states in his study published in Revue d'Égyptologie: : "The quality of the craftsmanship and the specific references to deities like Ra and Osiris strongly indicate that this sarcophagus was initially intended for Ramesses II," In September 2024, it was published that during an archaeological excavation of a 3,200 year old fort along the Nile, researches found a golden sword with Ramses II signature on it. == Mewt u dfin == The Egyptian scholar Manetho (third century BC) attributed Ramesses a reign of 66 years and 2 months. By the time of his death, aged about 90 years, Ramesses was suffering from severe dental problems and was plagued by arthritis, hardening of the arteries and heart disease. He had made Egypt rich from all the supplies and bounty he had collected from other empires, outliving many of his wives and children and leaving great memorials all over Egypt. Nine more pharaohs took the name Ramesses in his honour. === Mumja === Originally Ramesses II was buried in tomb KV7 in the Valley of the Kings, but because of looting in the valley, priests later transferred the body to a holding area, re-wrapped it, and placed it inside the tomb of queen Ahmose Inhapy. Seventy-two hours later it was again moved, to the tomb of the high priest Pinedjem II. All of this is recorded in hieroglyphics on the linen covering the body of his coffin. His mummy was eventually discovered in 1881 in TT320 inside a reused but ordinary wooden coffin and is now in Cairo's National Museum of Egyptian Civilization (until 3 April 2021 it was in the Egyptian Museum). The pharaoh's mummy reveals an aquiline nose and strong jaw. It stands at about 1.7 metres (5 ft 7 in). Gaston Maspero, who first unwrapped the mummy of Ramesses II, writes, "on the temples there are a few sparse hairs, but at the poll the hair is quite thick, forming smooth, straight locks about five centimeters in length. White at the time of death, and possibly auburn during life, they have been dyed a light red by the spices (henna) used in embalming ... the moustache and beard are thin. ... The hairs are white, like those of the head and eyebrows ... the skin is of earthy brown, splotched with black ... the face of the mummy gives a fair idea of the face of the living king." According to Egyptologist Frank J. Yurco, the mummy held features characteristic of northern Egyptians as Rameses II originated from the far north-eastern nome of Egypt rather than deriving from a southern regions as the case with the 12th dynasty, 17th dynasty and 18th dynasty. In his view, this reflected a wider continuum of admixture and physical variation exhibited across Egyptian royal dynasties. In 1975, Maurice Bucaille, a French doctor, examined the mummy at the Cairo Museum and found it in poor condition. French President Valéry Giscard d'Estaing succeeded in convincing Egyptian authorities to send the mummy to France for treatment. In September 1976, it was greeted at Paris–Le Bourget Airport with full military honours befitting a king, then taken to a laboratory at the Musée de l'Homme. Persistent claims that the mummy was issued with a passport for the journey are incorrect, but may be based on the French word ''passeport'' being used to describe the extensive documentation required. The mummy was forensically tested in 1976 by Pierre-Fernand Ceccaldi, the chief forensic scientist at the Criminal Identification Laboratory of Paris. Ceccaldi observed that the mummy had slightly wavy, red hair. From this trait combined with cranial features, he concluded that Ramesses II was of a "Berber type" and hence – according to Ceccaldi's analysis – fair-skinned. Subsequent microscopic inspection of the roots of Ramesses II's hair proved that the king's hair originally was red. Unlike Maspero, who had assumed the hair had been dyed by the mummification process, Bucaille confirmed that the red hair was natural, which suggests that he came from a family of redheads. This has more than just cosmetic significance: in ancient Egypt people with red hair were associated with the deity Set, the slayer of Osiris, and thus the enemy of Horus (Horus being the son of Osiris). In addition, it's noted that Ramesses had familiar connections to Set; the name of Ramesses II's father, Seti I, means "follower of Set", and Seti's father, Ramesses I, had served as the High Priest of Set under Amenhotep III. Cheikh Anta Diop disputed the results of the study, arguing that the structure of hair morphology cannot determine the ethnicity of a mummy and that a comparative study should have featured Nubians in Upper Egypt before a conclusive judgement was reached. In 2006, French police arrested a man who tried to sell several tufts of Ramesses' hair on the Internet. Jean-Michel Diebolt said he had got the relics from his late father, who had been on the analysis team in the 1970s. They were returned to Egypt the following year. Ramesses II's arthritis is believed to have made him walk with a hunched back for the last decades of his life. A 2004 study excluded ankylosing spondylitis as a possible cause and proposed diffuse idiopathic skeletal hyperostosis as a possible alternative, which was confirmed by more recent work. A significant hole in the pharaoh's mandible was detected. Researchers observed "an abscess by his teeth (which) was serious enough to have caused death by infection, although this cannot be determined with certainty". After being irradiated in an attempt to eliminate fungi and insects, the mummy was returned from Paris to Egypt in May 1977. In April 2021, his mummy was moved from the old Egyptian Museum to the new National Museum of Egyptian Civilization along with those of 17 other kings and 4 queens in an event termed the Pharaohs' Golden Parade. === Dfin tan-nisa u tal-qrabat === ==== Qabar ta' Nefertari ==== The tomb of the most important consort of Ramesses was discovered by Ernesto Schiaparelli in 1904. Although it had been looted in ancient times, the tomb of Nefertari is extremely important, because its magnificent wall-painting decoration is regarded as one of the greatest achievements of ancient Egyptian art. A flight of steps cut out of the rock gives access to the antechamber, which is decorated with paintings based on chapter seventeen of the Book of the Dead. The astronomical ceiling represents the heavens and is painted in dark blue, with a myriad of golden five-pointed stars. The east wall of the antechamber is interrupted by a large opening flanked by representation of Osiris at the left and Anubis at the right; this in turn leads to the side chamber, decorated with offering-scenes, preceded by a vestibule in which the paintings portray Nefertari presented to the deities, who welcome her. On the north wall of the antechamber is the stairway down to the burial-chamber, a vast quadrangular room covering a surface-area of about 90 square metres (970 sq ft), its astronomical ceiling supported by four pillars, entirely decorated. Originally, the queen's red granite sarcophagus lay in the middle of this chamber. According to religious doctrines of the time, it was in this chamber, which the ancient Egyptians called the Golden Hall, that the regeneration of the deceased took place. This decorative pictogram of the walls in the burial-chamber drew inspiration from chapters 144 and 146 of the Book of the Dead: in the left half of the chamber, there are passages from chapter 144 concerning the gates and doors of the kingdom of Osiris, their guardians, and the magic formulas that had to be uttered by the deceased in order to go past the doors. ==== Tomb KV5 ==== Main article: KV5 See also: List of children of Ramesses II In 1995, Professor Kent Weeks, head of the Theban Mapping Project, rediscovered Tomb KV5. It has proven to be the largest tomb in the Valley of the Kings, and originally contained the mummified remains of some of this king's estimated 52 sons. Approximately 150 corridors and tomb chambers have been located in this tomb as of 2006 and the tomb may contain as many as 200 corridors and chambers. It is believed that at least four of Ramesses's sons, including Meryatum, Sety, Amun-her-khepeshef (Ramesses's first-born son) and "the King's Principal Son of His Body, the Generalissimo Ramesses, justified" (i.e., deceased) were buried there from inscriptions, ostraca or canopic jars discovered in the tomb. Joyce Tyldesley writes that thus far<blockquote>no intact burials have been discovered and there have been little substantial funeral debris: thousands of potsherds, faience ''ushabti'' figures, beads, amulets, fragments of Canopic jars, of wooden coffins ... but no intact sarcophagi, mummies or mummy cases, suggesting that much of the tomb may have been unused. Those burials which were made in KV5 were thoroughly looted in antiquity, leaving little or no remains.</blockquote> == Fil-letteratura u fl-arti == Ramesses is the basis for Percy Bysshe Shelley's poem "Ozymandias". Diodorus Siculus gives an inscription on the base of one of his sculptures as: "King of Kings am I, Osymandias. If anyone would know how great I am and where I lie, let him surpass one of my works." This is paraphrased in Shelley's poem. The life of Ramesses II has inspired many fictional representations, including the historical novels of the French writer Christian Jacq, the ''Ramsès'' series; the graphic novel ''Watchmen'', in which the character of Adrian Veidt uses Ramesses II to form part of the inspiration for his alter-ego, Ozymandias; Norman Mailer's novel ''Ancient Evenings'', which is largely concerned with the life of Ramesses II, though from the perspective of Egyptians living during the reign of Ramesses IX; and the Anne Rice book ''The Mummy, or Ramses the Damned'' (1989), in which Ramesses was the main character. In ''The Kane Chronicles'' Ramesses is an ancestor of the main characters Sadie and Carter Kane. Ramesses II is one of the characters in the video game ''Civilization V'', as well as in additional downloadable content for its sequel, ''Civilization VI''. The East Village underground rock band The Fugs released their song "Ramses II Is Dead, My Love" on their 1968 album ''It Crawled into My Hand, Honest''. Ramesses II is a main character in the fiction book ''The Heretic Queen'' by Michelle Moran, published in 2008. It is a novel about the love story and beginning years of the marriage of Pharaoh Ramesses and Queen Nefertari, during the time Ramesses is trying to decide who will be queen between his two wives, Nefertari and Iset. Nefertari is the daughter and orphan of Queen Mutnodjmet and General Nakhtmin, niece of Queen Nefertiti and Pharaoh Ankhenaten. The book is told from the perspective of Nefertari and is fiction, but deals with many historical events during the beginning of Ramesses' reign and many historical people, giving readers a view of what life and these historical figures may have been like. === As the pharaoh of the Exodus === Though scholars generally do not recognize the biblical portrayal of the Exodus as an actual historical event, various historical pharaohs have been proposed as the corresponding ruler at the time the story takes place. Though Ramesses II is often portrayed in films and popular media as the Pharaoh of the Exodus, this is in dispute by historical evidence to the contrary from Egyptologists. Numerous biblical passages, including the singular verse highlighted by proponents (Exodus 1:11), reveal that neither Ramesses II or any of the Ramesside Dynasty pharaohs could have been the pharaoh during The Exodus. In 2023, Mostafa Waziry, who was then secretary-general of Egypt's Supreme Council of Antiquities, said that there is no archaeological or historical evidence in Egyptian antiquities that indicates Ramesses II is the Pharaoh of the Exodus, or any other Egyptian king, and added the Hyksos were the ruling power at the time. In addition, academic research points to a lack of archeological evidence of Israelite labor, and no references of foreign slave labor in state projects in Egyptian records of the time in the construction of Pi-Ramsses, or any other cities. Jewish historian Lester L. Grabbe wrote in ''The Dawn of Israel: A History of Canaan in the Second Millennium BCE'', that the association of Ramesses II with the Exodus and its associated stories in the Bible are because of his historical prominence. "Strangely, though, it is often proposed that the exodus and/or conquest of Canaan by the Israelites took place under his reign – apparently overlooking that he was one of the strongest of the pharaohs who had a firm hold of the whole region well into Syria and reigned for so much of the thirteenth century – and did not drown in the Red Sea. One cannot imagine an Egypt devastated by plagues, with a huge population leaving the country and an army destroyed in the wilderness near the Red Sea, as compatible with everything we know about this ruler." he wrote. He is cast in this role in the 1944 novella ''The Tables of the Law'' by Thomas Mann. Although not a major character, Ramesses appears in Joan Grant's ''So Moses Was Born'', a first-person account from Nebunefer, the brother of Ramose, which paints a picture of the life of Ramose from the death of Seti, replete with the power play, intrigue, and assassination plots of the historical record, and depicting the relationships with Bintanath, Tuya, Nefertari, and Moses. In the film, Ramesses is played by Yul Brynner in Cecil B. DeMille's classic ''The Ten Commandments'' (1956). Here Ramesses is portrayed as a vengeful tyrant as well as the main antagonist of the film, ever scornful of his father's preference for Moses over "the son of [his] body". The animated film ''The Prince of Egypt'' (1998) also features a depiction of Ramesses (voiced by Ralph Fiennes, for both the speaking and the singing), portrayed as Moses' adoptive brother, and ultimately as the film's villain with essentially the same motivations as in the earlier 1956 film. Joel Edgerton played Ramesses in the 2014 film ''Exodus: Gods and Kings''. Sérgio Marone plays Ramesses in the 2015–2016 Brazilian telenovela series ''Os Dez Mandamentos'' (English: 'The Ten Commandments'). In the 2013 miniseries ''The Bible'', he is portrayed by Stewart Scudamore. Ali Gomaa announced in 2020 that when there were tests run on the body of Ramses, the reason of death was found to be suffocation. Egyptian archaeologist Zahi Hawass however states that it's not possible to know whether he died of drowning or not, as the lungs are not present in the mummy. == Referenzi == ixidns0e1wrtgzdnsqn9j4u55l53h4u 329385 329383 2026-04-16T11:30:52Z Trigcly 17859 /* Ħajja bikrija */ 329385 wikitext text/x-wiki {{Infobox bijografija}} ^{'''Ramses II''' jew '''Ramesses II''' (pronunzja: /ˈræməsiːz, ˈræmsiːz, ˈræmziːz/; bl-Eġizzjan tal-Qedem: ''rꜥ-ms-sw'', ''Rīꜥa-masē-sə'', pronunzja bl-Eġizzjan tal-Qedem: [ɾiːʕamaˈseːsə]; li twieled għall-ħabta tal-1303 [[Ante Christum natum|Q.K]]. – miet fl-1213 Q.K.), magħruf ukoll bħala '''Ramses il-Kbir''', kien it-tielet [[faragħun]] tad-Dsatax-il Dinastija tal-[[Eġittu tal-qedem|Eġittu tal-Qedem]]. Ramses II jitqies bħala l-iżjed faragħun kbir, magħruf u setgħan tar-Renju l-Ġdid, li kien l-iżjed perjodu ta' setgħa tal-Eġittu tal-Qedem. Huwa jitqies ukoll b'mod mifrux bħala wieħed mill-iżjed faragħuni-ġellieda ta' suċċess tal-Eġittu tal-Qedem, u wettaq mhux inqas minn 15-il kampanja militari, li kollha waslu għal rebħiet, għajr il-Battalja ta' Kadesh, li ġeneralment titqies bħala kampanja militari bla rebbieħa. Ir-renju tiegħu ta' 66 sena kien ukoll l-itwal renju rreġistrat ta' kwalunkwe faragħun (u wieħed mill-itwal fl-[[Storja|istorja]]), x'aktarx daqs [[Pepi II]], li għex 1,000 sena qabel u li jingħad li rrenja għal iktar minn 90 sena.} ^{Fis-sorsi [[Greċja|Griegi]] tal-qedem, huwa jissejjaħ '''Ozymandias''', li huwa isem li rriżulta mill-ewwel parti tal-isem irjali tiegħu bl-Eġizzjan tal-Qedem: ''Usermaatre Setepenre''. Ramses kien jissejjaħ ukoll bħala l-"Antenat il-Kbir" mill-faragħuni ta' warajh.} ^{Ramses tela' fuq it-tron ta' 25 sena, u għall-parti bikrija tar-renju tiegħu, huwa ffoka fuq il-kostruzzjoni ta' bliet, tempji u [[Monument|monumenti]]. Wara li stabbilixxa l-belt ta' Pi-Ramses fid-Delta tan-[[Nil]], huwa ddeżinjaha bħala l-[[belt kapitali]] l-ġdida tal-Eġittu tal-qedem u użaha bħala l-belt prinċipali minn fejn vara l-kampanji militari tiegħu fis-[[Sirja]]. Ramses mexxa diversi spedizzjonijiet militari fil-Lvant, fejn reġa' kiseb il-kontroll fuq Kanaan u l-Feniċja; huwa mexxa wkoll għadd ta' spedizzjonijiet fin-Nubja, li kollha ġew imfakkra fil-kitbiet imnaqqxa f'Beit el-Wali u f'Gerf Hussein. Huwa ċċelebra saħansitra tlettax jew erbatax-il festival ta' Sed — iktar minn kwalunkwe faragħun ieħor.} ^{L-istimi tal-età tal-[[mewt]] tiegħu jvarjaw, għalkemm x'aktarx li kellu 90 jew 91 sena. Wara li miet, huwa ndifen f'qabar (KV7) fil-Wied tar-Rejiet; iktar 'il quddiem il-katavru tiegħu tressaq kejn is-Senduq Irjali, fejn ġie skopert mill-arkeologi fl-1881. Il-mumja ta' Ramses issa tinsab għall-wiri fil-[[Mużew]] Nazzjonali taċ-Ċivilizzazzjoni Eġizzjana, li jinsab fil-belt tal-[[Kajr]].} ^{Ramses II kien wieħed mill-ftit faragħuni li kien meqjum bħala divinità matul ħajtu.} ^{L-istudjużi ma jaqblux dwar l-assoċjazzjoni popolari u kontemporanja ta' Ramses II bħala l-faragħun tal-Eżodu, fosthom l-eks Segretarju Ġenerali tal-Kunsill Suprem tal-Antikitajiet tal-Eġittu [[Mostafa Wazir]] u l-istoriku [[Lhud|Lhudi]] [[Lester L. Grabbe]].} == ^{Ħajja bikrija} == ^{Ramses II meta twieled ma kienx prinċep. In-nannu tiegħu, [[Ramses I]], kien viżier (''tjaty'') u uffiċjal militari matul ir-renju tal-faragħun [[Horemheb]], li ħatar lil Ramses I bħala s-suċċessur tiegħu; f'dak iż-żmien, Ramses II kellu madwar 11-il sena.} ^{Wara li Ramses I miet, ibnu, [[Seti I]] sar re, u ddeżinja lil ibnu Ramses II bħala prinċep reġġenti meta kellu 14-il sena.} == ^{Tul tar-renju} == ^{Id-data tat-tlugħ fuq it-tron ta' Ramses hija rreġistrata bħala III Shemu (il-11-il xahar), jum 27, li l-biċċa l-kbira tal-Eġittologi jemmnu li kien il-31 ta' Mejju 1279 Q.K.} ^{L-istoriku Lhudi Josephus, fil-ktieb tiegħu ''Contra Apionem'' li kien jinkludi materjal mill-''Aegyptiaca'' ta' Manetho, assenja lil Ramses II ("Armesses Miamun") renju ta' 66 sena u xahrejn. Dan essenzjalment ġie kkonfermat mill-kalendarju tal-framment L tal-Papir ta' Gurob, fejn is-Sena 67, I Akhet jum 18 ta' Ramses II hija segwita minnufih mis-Sena 1, II Akhet jum 19 ta' Merneptah (iben Ramses II), li jfisser li Ramses II miet madwar xahrejn wara s-67 sena tar-renju tiegħu.} ^{Fl-1994, [[A. J. Peden]] ippropona li Ramses II miet bejn it-tielet u t-13-il jum ta' II Akhet abbażi tal-graffiti 854+855 ta' [[Tebe (Eġittu)|Tebe]], jiġifieri s-Sena 1 II Akhet jum 2 ta' Merneptah. Il-villaġġ tal-ħaddiema ta' Deir el-Medina jippreserva framment ta' ġurnal tan-nekropoli ta' nofs l-20 dinastija (P. Turin prov. nr. 8538 ''recto'' I, 5; mhux ippubblikat) li jirreġistra li d-data II Akhet jum 6 kienet jum frank ta' btala għat-"Tbaħħir ta' UsimaRe-Setepenre" (għal Ramses II). Kif jinnota l-Eġittologu [[Robert J. Demarée]] f'saġġ tal-2016:} : ^{Huwa ċar li l-btala msejħa ẖnw – "Tbaħħir" – kienet osservata b'mod ċar f'Tebe jew f'Deir el-Medina matul il-Perjodu ta' Ramses biex jitfakkru l-imwiet tal-faragħuni rjali divinizzati. It-"Tbaħħir" ta' Ahmose-Nefertari ġie ċċelebrat f'II Shemu 15; it-"Tbaħħir" ta' Seti I f'III Shemu 24; u t-"Tbaħħir" ta' Ramses II f'II Akhet 6.} ^{Id-data rreġistrata tal-mewt ta' Ramses II f'II Akhet (it-tieni xahar) jum 6 taqbel eżatt mal-kronoloġija stmata ta' Peden għall-mewt tar-re fl-intervall bejn II Akhet jum 3 u II Akhet jum 13. Dan ifisser li Ramses II miet fit-13 ta' Awwissu 1213 Q.K. (is-Sena 67, II Akhet jum 6), wara li rrenja għal 66 sena u 74 jum. Dan jaqbel perfettament ukoll mal-kalkoli ta' [[Jürgen von Beckerath]], li kkolloka l-mewt ta' Ramses fl-aħħar ta' Lulju jew fil-bidu ta' Awwissu 1213 Q.K.} == ^{Kampanji militari} == ^{Kmieni f'ħajtu, Ramses II wettaq bosta kampanji militari biex jerġa' jikseb il-pussess ta' territorji li qabel kienu ntrebħu min-Nubjani u mill-Ittiti u biex jħares il-fruntieri tal-Eġittu tal-Qedem. Huwa kien responsabbli wkoll għat-trażżin ta' xi rewwixti Nubjani u wettaq kampanja militari fil-Libja. Għalkemm il-Battalja ta' Kadesh spiss tiddomina il-viżjoni tal-istudjużi lejn il-ħila u s-setgħa militari ta' Ramses II, huwa kiseb bosta rebħiet ċari kontra l-għedewwa tal-Eġittu. Matul ir-renju tiegħu, huwa stmat li l-armata Eġizzjana kienet tammonta għal xi 100,000 ruħ: qawwa formidabbli li huwa kien juża biex isaħħaħ l-influwenza Eġizzjana.} === ^{Battalja kontra l-pirati Sherden} === ^{In his second year, Ramesses II decisively defeated the Sherden sea pirates who were wreaking havoc along Egypt's Mediterranean coast by attacking cargo-laden vessels travelling the sea routes to Egypt. The Sherden people probably came from the coast of Ionia, from southwest Anatolia or perhaps, also from the island of Sardinia. Ramesses posted troops and ships at strategic points along the coast and patiently lured the pirates to attack their perceived prey before ambushing them in a sea battle and capturing them all in a single action. A stele from Tanis speaks of them coming "in their war-ships from the midst of the sea, and none were able to stand before them". There probably was a naval battle somewhere near the mouth of the Nile, as shortly afterward, many Sherden are seen among the pharaoh's body-guard where they are conspicuous by their horned helmets with a ball projecting from the middle, their round shields, and the great Naue II swords with which they are depicted in inscriptions of the Battle of Kadesh. In that sea battle, together with the Sherden, the pharaoh also defeated the Lukka (L'kkw, possibly the people later known as the Lycians), and the Šqrsšw (Shekelesh) peoples.} === ^{Kampanji militari Sirjani} === ==== ^{L-ewwel kampanja militari Sirjana} ==== ^{The immediate antecedents to the Battle of Kadesh were the early campaigns of Ramesses II into Canaan. His first campaign seems to have taken place in the fourth year of his reign and was commemorated by the erection of what became the first of the Commemorative stelae of Nahr el-Kalb near what is now Beirut. The inscription is almost totally illegible due to weathering.} ^{In the fourth year of his reign, he captured the Hittite vassal state of the Amurru during his campaign in Syria.} ==== ^{It-tieni kampanja militari Sirjana} ==== ^{The Battle of Kadesh in his fifth regnal year was the climactic engagement in a campaign that Ramesses fought in Syria, against the resurgent Hittite forces of Muwatalli II. The pharaoh wanted a victory at Kadesh both to expand Egypt's frontiers into Syria, and to emulate his father Seti I's triumphal entry into the city just a decade or so earlier.} ^{He also constructed his new capital, Pi-Ramesses. There he built factories to manufacture weapons, chariots, and shields, supposedly producing some 1,000 weapons in a week, about 250 chariots in two weeks, and 1,000 shields in a week and a half. After these preparations, Ramesses moved to attack territory in the Levant, which belonged to a more substantial enemy than any he had ever faced in war: the Hittite Empire.} ^{After advancing through Canaan for exactly a month, according to the Egyptian sources, Ramesses arrived at Kadesh on 1 May 1274 BC. Here, Ramesses' troops were caught in a Hittite ambush and were initially outnumbered by the enemy, whose chariotry smashed through the second division of Ramesses' forces and attacked his camp. Receiving reinforcements from other Egyptian divisions arriving on the battlefield, the Egyptians counterattacked and routed the Hittites, whose survivors abandoned their chariots and swam the Orontes River to reach the safe city walls. Although left in possession of the battlefield, Ramesses, logistically unable to sustain a long siege, returned to Egypt. While Ramesses claimed a great victory, and this was technically true in terms of the actual battle, it is generally considered that the Hittites were the ultimate victors as far as the overall campaign was concerned, since the Egyptians retreated after the battle, and Hittite forces invaded and briefly occupied the Egyptian possessions in the region of Damascus.} ==== ^{It-tielet kampanja militari Sirjana} ==== ^{Egypt's sphere of influence was now restricted to Canaan while Syria fell into Hittite hands. Canaanite princes, seemingly encouraged by the Egyptian incapacity to impose their will and goaded on by the Hittites, began revolts against Egypt. Ramesses II was not willing to let this stand, and prepared to contest the Hittite advance with new military campaigns. Because they are recorded on his monuments with few indications of precise dates or the regnal year, the precise chronology of the subsequent campaigns is not clear. Late in the seventh year of his reign (April/May 1272 BC), Ramesses II returned to Syria again. This time he proved more successful against his Hittite foes. During this campaign he split his army into two forces. One force was led by his son, Amun-her-khepeshef, and it chased warriors of the Šhasu tribes across the Negev as far as the Dead Sea, capturing Edom-Seir. It then marched on to capture Moab. The other force, led by Ramesses himself, attacked Jerusalem and Jericho. He, too, then entered Moab, where he rejoined his son. The reunited army then marched on Hesbon, Damascus, on to Kumidi, and finally, recaptured Upi (the land around Damascus), reestablishing Egypt's former sphere of influence.} ==== ^{Kampanji militari Sirjani suċċessivi} ==== ^{Ramesses extended his military successes in his eighth and ninth years. He crossed the Dog River (Nahr al-Kalb) and pushed north into Amurru. His armies managed to march as far north as Dapur, where he had a statue of himself erected. The Egyptian pharaoh thus found himself in northern Amurru, well past Kadesh, in Tunip, where no Egyptian soldier had been seen since the time of Thutmose III, almost 120 years earlier. He laid siege to Dapur before capturing it, and returning to Egypt. By November 1272 BC, Ramesses was back in Egypt, at Heliopolis. His victory in the north proved ephemeral. After having reasserted his power over Canaan, Ramesses led his army north. A mostly illegible stele at the Dog River near Beirut, (Lebanon), which appears to be dated to the king's second year, was probably set up there in his tenth year (1269 BC). The thin strip of territory pinched between Amurru and Kadesh did not make for a stable possession. Within a year, they had returned to the Hittite fold, so that Ramesses had to march against Dapur once more in his tenth year. This time he claimed to have fought the battle without even bothering to put on his corslet, until two hours after the fighting began. Six of Ramesses's youthful sons, still wearing their side locks, took part in this conquest. He took towns in Retjenu, and Tunip in Naharin, later recorded on the walls of the Ramesseum. This second success at the location was equally as meaningless as his first, as neither power could decisively defeat the other in battle. In year eighteen, Ramesses erected a stele at Beth Shean, on 19 January 1261 BC.} === ^{Trattat ta' Paċi mal-Ittiti} === ^{In Year 21 of Ramesses's reign, he concluded a peace treaty with the Hittites known to modern scholars as the ''Treaty of Kadesh''. Though this treaty settled the disputes over Canaan, its immediate impetus seems to have been a diplomatic crisis that occurred following Ḫattušili III's accession to the Hittite throne. Ḫattušili had come to power by deposing his nephew Muršili III in the brief and bitter Hittite Civil War. Though the deposed king was initially sent into exile in Syria, he subsequently attempted to regain power and fled to Egypt once these attempts were discovered.} ^{When Ḫattušili demanded his extradition, Ramesses II denied any knowledge of his whereabouts. When Ḫattušili insisted that Muršili was in Egypt, Ramesses's response suggested that Ḫattušili was being deceived by his subjects. This demand precipitated a crisis, and the two empires came close to war. Eventually, in the twenty-first year of his reign (1259 BC), Ramesses concluded an agreement at Kadesh to end the conflict.} ^{The peace treaty was recorded in two versions, one in Egyptian hieroglyphs, the other in Hittite, using cuneiform script; both versions survive. Such dual-language recording is common to many subsequent treaties. This treaty differs from others, in that the two language versions are worded differently. While the majority of the text is identical, the Hittite version says the Egyptians came suing for peace and the Egyptian version says the reverse. The treaty was given to the Egyptians in the form of a silver plaque, and this "pocket-book" version was taken back to Egypt and carved into the temple at Karnak. The Egyptian account records Ramesses II's receipt of the Hittite peace treaty tablets on I Peret 21 of Year 21, corresponding to 10 November 1259 BC, according to the standard "Low Chronology" used by Egyptologists.} ^{The treaty was concluded between Ramesses II and Ḫattušili III in year 21 of Ramesses's reign (c. 1259 BC). Its 18 articles call for peace between Egypt and Hatti and then proceeds to maintain that their respective deities also demand peace. The frontiers are not laid down in this treaty, but may be inferred from other documents. The Anastasy A papyrus describes Canaan during the latter part of the reign of Ramesses II and enumerates and names the Phoenician coastal towns under Egyptian control. The harbour town of Sumur, north of Byblos, is mentioned as the northernmost town belonging to Egypt, suggesting it contained an Egyptian garrison.} ^{No further Egyptian campaigns in Canaan are mentioned after the conclusion of the peace treaty. The northern border seems to have been safe and quiet, so the rule of the pharaoh was strong until Ramesses II's death, and the subsequent waning of the dynasty. When the King of Mira attempted to involve Ramesses in a hostile act against the Hittites, the Egyptian responded that the times of intrigue in support of Mursili III, had passed. Ḫattušili III wrote to Kadashman-Enlil II, Kassite king of Karduniaš (Babylon) in the same spirit, reminding him of the time when his father, Kadashman-Turgu, had offered to fight Ramesses II, the king of Egypt. The Hittite king encouraged the Babylonian to oppose another enemy, which must have been the king of Assyria, whose allies had killed the messenger of the Egyptian king. Ḫattušili encouraged Kadashman-Enlil to come to his aid and prevent the Assyrians from cutting the link between the Canaanite province of Egypt and Mursili III, the ally of Ramesses.} === ^{Kampanji militari Nubjani} === ^{Ramesses II also campaigned south of the first cataract of the Nile into Nubia. When Ramesses was about 22 years old, two of his own sons, including Amun-her-khepeshef, accompanied him in at least one of those campaigns. By the time of Ramesses, Nubia had been a colony for 200 years, but its conquest was recalled in decoration from the temples Ramesses II built at Beit el-Wali (which was the subject of epigraphic work by the Oriental Institute during the Nubian salvage campaign of the 1960s), Gerf Hussein and Kalabsha in northern Nubia. On the south wall of the Beit el-Wali temple, Ramesses II is depicted charging into battle against tribes south of Egypt in a war chariot, while his two young sons, Amun-her-khepsef and Khaemwaset, are shown behind him, also in war chariots. A wall in one of Ramesses's temples says he had to fight one battle with those tribes without help from his soldiers.} === Kampanji militari Libjani === During the reign of Ramesses II, the Egyptians were evidently active on a 300-kilometre (190 mi) stretch along the Mediterranean coast, at least as far as Zawyet Umm El Rakham, where remains of a fortress described by its texts as built on Libyans land have been found. Although the exact events surrounding the foundation of the coastal forts and fortresses is not clear, some degree of political and military control must have been held over the region to allow their construction. There are no detailed accounts of Ramesses II's undertaking large military actions against the Libyans, only generalised records of his conquering and crushing them, which may or may not refer to specific events that were otherwise unrecorded. It may be that some of the records, such as the Aswan Stele of his year 2, are harking back to Ramesses's presence on his father's Libyan campaigns. Perhaps it was Seti I who achieved this supposed control over the region, and who planned to establish the defensive system, in a manner similar to how he rebuilt those to the east, the Ways of Horus across Northern Sinai. == Festivals ta' Sed == As of Year 28 of his reign, Ramesses II favored the god Amun above all other divinities, as evidenced in the texts of two separate ostraca discovered at Deir el-Medina. By tradition, in the 30th year of his reign, Ramesses celebrated a jubilee called the Sed festival. These were held to honour and rejuvenate the pharaoh's strength. Only halfway through what would be a 66-year reign, Ramesses had already eclipsed all but a few of his greatest predecessors in his achievements. He had brought peace, maintained Egyptian borders, and built numerous monuments across the empire. His country was more prosperous and powerful than it had been in nearly a century. Sed festivals traditionally were held again every three years after the 30th year; Ramesses II, who sometimes held them after two years, eventually celebrated an unprecedented thirteen or fourteen. == Proġetti ta' kostruzzjoni u monumenti == In the third year of his reign, Ramesses started the most ambitious building project after the pyramids, which were built almost 1,500 years earlier. Ramesses built extensively from the Delta to Nubia, "covering the land with buildings in a way no monarch before him had." Some of the activities undertaken were focused on remodeling or usurping existing works, improving masonry techniques, and using art as propaganda. * In Thebes, the ancient temples were transformed, so that each of them reflected honour to Ramesses as a symbol of his putative divine nature and power. * The elegant but shallow reliefs of previous pharaohs were easily transformed, and so their images and words could easily be obliterated by their successors. Ramesses insisted that his carvings be deeply engraved into the stone, which made them not only less susceptible to later alteration, but also made them more prominent in the Egyptian sun, reflecting his relationship with the sun deity, Ra. * Ramesses used art as a means of propaganda for his victories over foreigners, which are depicted on numerous temple reliefs. * His cartouches are prominently displayed even in buildings that he did not construct. * He founded a new capital city in the Delta during his reign, called Pi-Ramesses. It previously had served as a summer palace during Seti I's reign. * Ramesses II expanded gold mining operations in Akuyati (modern day Wadi Allaqi). Ramesses also undertook many new construction projects. Two of his biggest works, besides Pi-Ramesses, were the temple complex of Abu Simbel and the Ramesseum, a mortuary temple in western Thebes. === Pi-Ramses === Ramesses II moved the capital of his kingdom from Thebes in the Nile valley to a new site in the eastern Delta. His motives are uncertain, although he possibly wished to be closer to his territories in Canaan and Syria. The new city of Pi-Ramesses (or to give the full name, ''Pi-Ramesses Aa-nakhtu'', meaning "Domain of Ramesses, Great in Victory") was dominated by huge temples and his vast residential palace, complete with its own zoo. In the 10th century AD, the Bible exegete Rabbi Saadia Gaon believed that the biblical site of Ramesses had to be identified with Ain Shams. For a time, during the early 20th century, the site was misidentified as that of Tanis, due to the amount of statuary and other material from Pi-Ramesses found there, but it now is recognized that the Ramesside remains at Tanis were brought there from elsewhere, and the real Pi-Ramesses lies about 30 km (18.6 mi) south, near modern Qantir. The colossal feet of the statue of Ramesses are almost all that remains above ground today. The rest is buried in the fields. === Ramesseum === The temple complex built by Ramesses II between Qurna and the desert has been known as the Ramesseum since the 19th century. The Greek historian Diodorus Siculus marveled at the gigantic temple, now no more than a few ruins. Oriented northwest and southeast, the temple was preceded by two courts. An enormous pylon stood before the first court, with the royal palace at the left and the gigantic statue of the king at the back. Only fragments of the base and torso remain of the syenite statue of the enthroned pharaoh, 17 metres (56 ft) high and weighing more than 1,000 tonnes (980 long tons; 1,100 short tons). Scenes of the pharaoh and his army triumphing over the Hittite forces fleeing before Kadesh are represented on the pylon. Remains of the second court include part of the internal facade of the pylon and a portion of the Osiride portico on the right. Scenes of war and the alleged rout of the Hittites at Kadesh are repeated on the walls. In the upper registers, feast and honour of the phallic deity Min, god of fertility. On the opposite side of the court, the few Osiride pillars and columns still remaining may furnish an idea of the original grandeur. Scattered remains of the two statues of the seated king also may be seen, one in pink granite and the other in black granite, which once flanked the entrance to the temple. Thirty-nine out of the forty-eight columns in the great hypostyle hall (41 × 31 m) still stand in the central rows. They are decorated with the usual scenes of the king before various deities. Part of the ceiling, decorated with gold stars on a blue ground, also has been preserved. Ramesses's children appear in the procession on the few walls left. The sanctuary was composed of three consecutive rooms, with eight columns and the tetrastyle cell. Part of the first room, with the ceiling decorated with astral scenes, and few remains of the second room are all that is left. Vast storerooms built of mud bricks stretched out around the temple. Traces of a school for scribes were found among the ruins. A temple of Seti I, of which nothing remains beside the foundations, once stood to the right of the hypostyle hall. === Abu Simbel === In 1255 BC, Ramesses and his queen Nefertari had traveled into Nubia to inaugurate a new temple, Abu Simbel. It is said to be ego cast into stone; the man who built it intended not only to become Egypt's greatest pharaoh, but also one of its deities. The temple at Abu Simbel was discovered in 1813 by the Swiss Orientalist and traveler Johann Ludwig Burckhardt. An enormous pile of sand almost completely covered the facade and its colossal statues, blocking the entrance for four more years. The Paduan explorer Giovanni Battista Belzoni reached the interior on 4 August 1817. === Monumenti Nubjani oħra === As well as the temples of Abu Simbel, Ramesses left other monuments to himself in Nubia. His early campaigns are illustrated on the walls of the Temple of Beit el-Wali (now relocated to New Kalabsha). Other temples dedicated to Ramesses are Derr and Gerf Hussein (also relocated to New Kalabsha). For the temple of Amun at Jebel Barkal, the temple's foundation probably dates during the reign of Thutmose III, while the temple was shaped during his reign and that of Ramesses II. === Skoperti arkeoloġiċi oħra === The colossal statue of Ramesses II dates back 3,200 years, and was originally discovered in six pieces in a temple near Memphis, Egypt. Weighing some 83-tonne (82-long-ton; 91-short-ton), it was transported, reconstructed, and erected in Ramesses Square in Cairo in 1955. In August 2006, contractors relocated it to save it from exhaust fumes that were causing it to deteriorate. The new site is near the Grand Egyptian Museum. In 2018, a group of archeologists in Cairo's Matariya neighborhood discovered pieces of a booth with a seat that, based on its structure and age, may have been used by Ramesses. "The royal compartment consists of four steps leading to a cubic platform, which is believed to be the base of the king's seat during celebrations or public gatherings," such as Ramesses' inauguration and Sed festivals. It may have also gone on to be used by others in the Ramesside Period, according to the mission's head. The excavation mission also unearthed "a collection of scarabs, amulets, clay pots and blocks engraved with hieroglyphic text." In December 2019, a red granite royal bust of Ramesses II was unearthed by an Egyptian archaeological mission in the village of Mit Rahina in Giza. The bust depicted Ramesses II wearing a wig with the symbol "Ka" on his head. Its measurements were 55 cm (21.65 in) wide, 45 cm (17.71 in) thick and 105 cm (41.33 in) long. Alongside the bust, limestone blocks appeared showing Ramesses II during the Heb-Sed religious ritual. "This discovery is considered one of the rarest archaeological discoveries. It is the first-ever Ka statue made of granite to be discovered. The only Ka statue that was previously found is made of wood and it belongs to one of the kings of the 13th dynasty of ancient Egypt which is displayed at the Egyptian Museum in Tahrir Square," said archaeologist Mostafa Waziri. In May 2023, French archaeologists from the Sorbonne University in Paris identified part of the original granite sarcophagus of Ramesses II. The fragment of granite sarcophagus had been reused by a high priest of the 21st Dynasty named Menkheperre, around 1000 BCE but its original owner was unknown until Frédéric Payraudeau's careful analysis discovered the cartouche of Ramesses II on it. The sarcophagus dates back to approximately 1279-1213 BCE, aligning with Ramesses II's reign and "its elaborate design and inscriptions underscore the artistic and religious conventions of the era." Payraudeau states in his study published in Revue d'Égyptologie: : "The quality of the craftsmanship and the specific references to deities like Ra and Osiris strongly indicate that this sarcophagus was initially intended for Ramesses II," In September 2024, it was published that during an archaeological excavation of a 3,200 year old fort along the Nile, researches found a golden sword with Ramses II signature on it. == Mewt u dfin == The Egyptian scholar Manetho (third century BC) attributed Ramesses a reign of 66 years and 2 months. By the time of his death, aged about 90 years, Ramesses was suffering from severe dental problems and was plagued by arthritis, hardening of the arteries and heart disease. He had made Egypt rich from all the supplies and bounty he had collected from other empires, outliving many of his wives and children and leaving great memorials all over Egypt. Nine more pharaohs took the name Ramesses in his honour. === Mumja === Originally Ramesses II was buried in tomb KV7 in the Valley of the Kings, but because of looting in the valley, priests later transferred the body to a holding area, re-wrapped it, and placed it inside the tomb of queen Ahmose Inhapy. Seventy-two hours later it was again moved, to the tomb of the high priest Pinedjem II. All of this is recorded in hieroglyphics on the linen covering the body of his coffin. His mummy was eventually discovered in 1881 in TT320 inside a reused but ordinary wooden coffin and is now in Cairo's National Museum of Egyptian Civilization (until 3 April 2021 it was in the Egyptian Museum). The pharaoh's mummy reveals an aquiline nose and strong jaw. It stands at about 1.7 metres (5 ft 7 in). Gaston Maspero, who first unwrapped the mummy of Ramesses II, writes, "on the temples there are a few sparse hairs, but at the poll the hair is quite thick, forming smooth, straight locks about five centimeters in length. White at the time of death, and possibly auburn during life, they have been dyed a light red by the spices (henna) used in embalming ... the moustache and beard are thin. ... The hairs are white, like those of the head and eyebrows ... the skin is of earthy brown, splotched with black ... the face of the mummy gives a fair idea of the face of the living king." According to Egyptologist Frank J. Yurco, the mummy held features characteristic of northern Egyptians as Rameses II originated from the far north-eastern nome of Egypt rather than deriving from a southern regions as the case with the 12th dynasty, 17th dynasty and 18th dynasty. In his view, this reflected a wider continuum of admixture and physical variation exhibited across Egyptian royal dynasties. In 1975, Maurice Bucaille, a French doctor, examined the mummy at the Cairo Museum and found it in poor condition. French President Valéry Giscard d'Estaing succeeded in convincing Egyptian authorities to send the mummy to France for treatment. In September 1976, it was greeted at Paris–Le Bourget Airport with full military honours befitting a king, then taken to a laboratory at the Musée de l'Homme. Persistent claims that the mummy was issued with a passport for the journey are incorrect, but may be based on the French word ''passeport'' being used to describe the extensive documentation required. The mummy was forensically tested in 1976 by Pierre-Fernand Ceccaldi, the chief forensic scientist at the Criminal Identification Laboratory of Paris. Ceccaldi observed that the mummy had slightly wavy, red hair. From this trait combined with cranial features, he concluded that Ramesses II was of a "Berber type" and hence – according to Ceccaldi's analysis – fair-skinned. Subsequent microscopic inspection of the roots of Ramesses II's hair proved that the king's hair originally was red. Unlike Maspero, who had assumed the hair had been dyed by the mummification process, Bucaille confirmed that the red hair was natural, which suggests that he came from a family of redheads. This has more than just cosmetic significance: in ancient Egypt people with red hair were associated with the deity Set, the slayer of Osiris, and thus the enemy of Horus (Horus being the son of Osiris). In addition, it's noted that Ramesses had familiar connections to Set; the name of Ramesses II's father, Seti I, means "follower of Set", and Seti's father, Ramesses I, had served as the High Priest of Set under Amenhotep III. Cheikh Anta Diop disputed the results of the study, arguing that the structure of hair morphology cannot determine the ethnicity of a mummy and that a comparative study should have featured Nubians in Upper Egypt before a conclusive judgement was reached. In 2006, French police arrested a man who tried to sell several tufts of Ramesses' hair on the Internet. Jean-Michel Diebolt said he had got the relics from his late father, who had been on the analysis team in the 1970s. They were returned to Egypt the following year. Ramesses II's arthritis is believed to have made him walk with a hunched back for the last decades of his life. A 2004 study excluded ankylosing spondylitis as a possible cause and proposed diffuse idiopathic skeletal hyperostosis as a possible alternative, which was confirmed by more recent work. A significant hole in the pharaoh's mandible was detected. Researchers observed "an abscess by his teeth (which) was serious enough to have caused death by infection, although this cannot be determined with certainty". After being irradiated in an attempt to eliminate fungi and insects, the mummy was returned from Paris to Egypt in May 1977. In April 2021, his mummy was moved from the old Egyptian Museum to the new National Museum of Egyptian Civilization along with those of 17 other kings and 4 queens in an event termed the Pharaohs' Golden Parade. === Dfin tan-nisa u tal-qrabat === ==== Qabar ta' Nefertari ==== The tomb of the most important consort of Ramesses was discovered by Ernesto Schiaparelli in 1904. Although it had been looted in ancient times, the tomb of Nefertari is extremely important, because its magnificent wall-painting decoration is regarded as one of the greatest achievements of ancient Egyptian art. A flight of steps cut out of the rock gives access to the antechamber, which is decorated with paintings based on chapter seventeen of the Book of the Dead. The astronomical ceiling represents the heavens and is painted in dark blue, with a myriad of golden five-pointed stars. The east wall of the antechamber is interrupted by a large opening flanked by representation of Osiris at the left and Anubis at the right; this in turn leads to the side chamber, decorated with offering-scenes, preceded by a vestibule in which the paintings portray Nefertari presented to the deities, who welcome her. On the north wall of the antechamber is the stairway down to the burial-chamber, a vast quadrangular room covering a surface-area of about 90 square metres (970 sq ft), its astronomical ceiling supported by four pillars, entirely decorated. Originally, the queen's red granite sarcophagus lay in the middle of this chamber. According to religious doctrines of the time, it was in this chamber, which the ancient Egyptians called the Golden Hall, that the regeneration of the deceased took place. This decorative pictogram of the walls in the burial-chamber drew inspiration from chapters 144 and 146 of the Book of the Dead: in the left half of the chamber, there are passages from chapter 144 concerning the gates and doors of the kingdom of Osiris, their guardians, and the magic formulas that had to be uttered by the deceased in order to go past the doors. ==== Tomb KV5 ==== Main article: KV5 See also: List of children of Ramesses II In 1995, Professor Kent Weeks, head of the Theban Mapping Project, rediscovered Tomb KV5. It has proven to be the largest tomb in the Valley of the Kings, and originally contained the mummified remains of some of this king's estimated 52 sons. Approximately 150 corridors and tomb chambers have been located in this tomb as of 2006 and the tomb may contain as many as 200 corridors and chambers. It is believed that at least four of Ramesses's sons, including Meryatum, Sety, Amun-her-khepeshef (Ramesses's first-born son) and "the King's Principal Son of His Body, the Generalissimo Ramesses, justified" (i.e., deceased) were buried there from inscriptions, ostraca or canopic jars discovered in the tomb. Joyce Tyldesley writes that thus far<blockquote>no intact burials have been discovered and there have been little substantial funeral debris: thousands of potsherds, faience ''ushabti'' figures, beads, amulets, fragments of Canopic jars, of wooden coffins ... but no intact sarcophagi, mummies or mummy cases, suggesting that much of the tomb may have been unused. Those burials which were made in KV5 were thoroughly looted in antiquity, leaving little or no remains.</blockquote> == Fil-letteratura u fl-arti == Ramesses is the basis for Percy Bysshe Shelley's poem "Ozymandias". Diodorus Siculus gives an inscription on the base of one of his sculptures as: "King of Kings am I, Osymandias. If anyone would know how great I am and where I lie, let him surpass one of my works." This is paraphrased in Shelley's poem. The life of Ramesses II has inspired many fictional representations, including the historical novels of the French writer Christian Jacq, the ''Ramsès'' series; the graphic novel ''Watchmen'', in which the character of Adrian Veidt uses Ramesses II to form part of the inspiration for his alter-ego, Ozymandias; Norman Mailer's novel ''Ancient Evenings'', which is largely concerned with the life of Ramesses II, though from the perspective of Egyptians living during the reign of Ramesses IX; and the Anne Rice book ''The Mummy, or Ramses the Damned'' (1989), in which Ramesses was the main character. In ''The Kane Chronicles'' Ramesses is an ancestor of the main characters Sadie and Carter Kane. Ramesses II is one of the characters in the video game ''Civilization V'', as well as in additional downloadable content for its sequel, ''Civilization VI''. The East Village underground rock band The Fugs released their song "Ramses II Is Dead, My Love" on their 1968 album ''It Crawled into My Hand, Honest''. Ramesses II is a main character in the fiction book ''The Heretic Queen'' by Michelle Moran, published in 2008. It is a novel about the love story and beginning years of the marriage of Pharaoh Ramesses and Queen Nefertari, during the time Ramesses is trying to decide who will be queen between his two wives, Nefertari and Iset. Nefertari is the daughter and orphan of Queen Mutnodjmet and General Nakhtmin, niece of Queen Nefertiti and Pharaoh Ankhenaten. The book is told from the perspective of Nefertari and is fiction, but deals with many historical events during the beginning of Ramesses' reign and many historical people, giving readers a view of what life and these historical figures may have been like. === As the pharaoh of the Exodus === Though scholars generally do not recognize the biblical portrayal of the Exodus as an actual historical event, various historical pharaohs have been proposed as the corresponding ruler at the time the story takes place. Though Ramesses II is often portrayed in films and popular media as the Pharaoh of the Exodus, this is in dispute by historical evidence to the contrary from Egyptologists. Numerous biblical passages, including the singular verse highlighted by proponents (Exodus 1:11), reveal that neither Ramesses II or any of the Ramesside Dynasty pharaohs could have been the pharaoh during The Exodus. In 2023, Mostafa Waziry, who was then secretary-general of Egypt's Supreme Council of Antiquities, said that there is no archaeological or historical evidence in Egyptian antiquities that indicates Ramesses II is the Pharaoh of the Exodus, or any other Egyptian king, and added the Hyksos were the ruling power at the time. In addition, academic research points to a lack of archeological evidence of Israelite labor, and no references of foreign slave labor in state projects in Egyptian records of the time in the construction of Pi-Ramsses, or any other cities. Jewish historian Lester L. Grabbe wrote in ''The Dawn of Israel: A History of Canaan in the Second Millennium BCE'', that the association of Ramesses II with the Exodus and its associated stories in the Bible are because of his historical prominence. "Strangely, though, it is often proposed that the exodus and/or conquest of Canaan by the Israelites took place under his reign – apparently overlooking that he was one of the strongest of the pharaohs who had a firm hold of the whole region well into Syria and reigned for so much of the thirteenth century – and did not drown in the Red Sea. One cannot imagine an Egypt devastated by plagues, with a huge population leaving the country and an army destroyed in the wilderness near the Red Sea, as compatible with everything we know about this ruler." he wrote. He is cast in this role in the 1944 novella ''The Tables of the Law'' by Thomas Mann. Although not a major character, Ramesses appears in Joan Grant's ''So Moses Was Born'', a first-person account from Nebunefer, the brother of Ramose, which paints a picture of the life of Ramose from the death of Seti, replete with the power play, intrigue, and assassination plots of the historical record, and depicting the relationships with Bintanath, Tuya, Nefertari, and Moses. In the film, Ramesses is played by Yul Brynner in Cecil B. DeMille's classic ''The Ten Commandments'' (1956). Here Ramesses is portrayed as a vengeful tyrant as well as the main antagonist of the film, ever scornful of his father's preference for Moses over "the son of [his] body". The animated film ''The Prince of Egypt'' (1998) also features a depiction of Ramesses (voiced by Ralph Fiennes, for both the speaking and the singing), portrayed as Moses' adoptive brother, and ultimately as the film's villain with essentially the same motivations as in the earlier 1956 film. Joel Edgerton played Ramesses in the 2014 film ''Exodus: Gods and Kings''. Sérgio Marone plays Ramesses in the 2015–2016 Brazilian telenovela series ''Os Dez Mandamentos'' (English: 'The Ten Commandments'). In the 2013 miniseries ''The Bible'', he is portrayed by Stewart Scudamore. Ali Gomaa announced in 2020 that when there were tests run on the body of Ramses, the reason of death was found to be suffocation. Egyptian archaeologist Zahi Hawass however states that it's not possible to know whether he died of drowning or not, as the lungs are not present in the mummy. == Referenzi == a6ginoj57as9qjk4gwg1jzjln804h6n