Biquipédia mwlwiki https://mwl.wikipedia.org/wiki/Biquip%C3%A9dia:P%C3%A1igina_percipal MediaWiki 1.46.0-wmf.22 first-letter Multimédia Special Cumbersa Outelizador(a) Cumbersa outelizador(a) Biquipédia Cumbersa Biquipédia Fexeiro Cumbersa fexeiro Biqui Cumbersa Biqui Modelo Cumbersa modelo Ajuda Cumbersa ajuda Catadorie Cumbersa catadorie Portal Cumbersa portal TimedText TimedText talk Módulo Cumbersa módulo Evento Evento Discussão 0 709 106530 106090 2026-04-08T06:42:39Z ~2026-21596-48 15163 Tyyuu 106530 wikitext text/x-wiki [[Fexeiro:CIA Political World Map 2002.jpg|400px|thumb|right|Debison política de l mundo (2002)]] Este artigo ye ua '''lista de stados soberanos''' de l mundo, ancluindo ls stados andependientes ''[[de jure]]'' i ''[[de fato]]''. De modo a aparecer na lista cumo un paíç ''de fato'' andependiente, l stado ten de oubedecer al artigo 1º de la [[Cumbençon de Montebideu]] de [[1933]], l que quier dezir que la antidade ten de apersentar las seguintes qualificaçones: :la) ua populaçon permaniente; :b) un território definido; :c) gobierno; :d) capacidade para antrar an relaçones culs outros stados. Culas [[#notas|notas]], algua anformaçon ye dada: * La rezon por que un stado nó-''de jure'' ye listado ^[[#Notes|1]] * Las dependéncias ^[[#Notes|2]] * Las struturas federales, quando aplicable ^[[#Notes|3]] * Las antidades outónomas andrento de l território de l stado soberano ^[[#Notes|4]] * Outras ouserbaçones Ls nomes son apersentados ne ls padrones de [[lhéngua mirandes|mirandés]] de [[Pertual]] (i outros países); habendo defrenças andrento de l própios padrones, eilhas son tamien apersentadas. Para alhá desso, tamien aparécen ls nomes na(s) lhéngua(s) ouficial(ales) de l paíç. * An Mirandés, l nome de l paíç ye apersentado na forma cúrtia (s: Afeganistan) i na forma ouficial (s: República Eislámica de l Afeganistan). * Na lhéngua oufecial, l nome de l paíç ye apersentado na forma cúrtia i na forma oufecial. Quando neçairo, la [[traslhiteraçon]] para l [[abc lhatino]] ye apersentada a la par de l carateres screbidos oureginales ([[cerílico]], [[lhéngua china|lhetras chinas]], etc.). Quando possible, la ''lhatinizaçon'' perferida pul paíç fui ousada. La ancluson de qualquiera nome i/ó paíç neste artigo nun debe de pressuponer la aporfilhaçon dua posiçon oufecial nalgua çputa subre esse nome i/ó paíç. Antidades cunsideradas [[micronaçon]]es nun recoincidas anternacionalmente nun fúrun ancluídas. == Stados soberanos == {| border="1" style="border-collapse: collapse;" !bgcolor=#ccc|Nome cúrtio an Mirandés !bgcolor=#ccc|Nome cúrtio i oufecial na(s) lhéngua(s) de l paíç |- valign=topf |[[Fexeiro:Flag of Abkhazia.svg|25px]] ''[[Abecásia]]''^[[#Notas|1]] - República de la Abecásia | * ''Abecásio'': Laṗsny / Аҧсны * ''Russo'': Abchazija / Абхазия * ''Georgiano'': Laṗẖazeṭi / აფხაზეთი |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Afghanistan.svg|25px]] '''[[Afeganistan]]''' - República Eislámica de l Afeganistan | * ''Persa (Dari-Persa)'': Afġānestān / افغانستان - Jomhūrī-ye Slānī-ye Afġānestān / جمهوری اسلامی افغانستان * ''Pashto'': Afġānistān / افغانستان - də Afġānistān Islānī Jumhūriyat / افغانستان اسلامي جمهوريت |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of South Africa.svg|25px]] '''[[África de l Sul]]''' - República de la África de l Sul | * ''Anglés'': South Africa - Republic of South Africa * ''Africáner'': Suid-Afrika - Republiek ban Suid-Afrika * ''Xhosa'': uMzantsi Afrika - iRiphabliki yaseMzantsi Afrika * ''Zulu'': iNingizimu Afrika / iSotafilika - iRiphabliki yaseNingizimu Afrika * ''Ndebele'': iSewula Afrika - iRiphabliki yeSewula Afrika * ''Sotho'': Afrika-Borwa - Rephaboliki ya Afrika-Borwa * ''Swati'': iNingizimu Afrika / iNyonyana - iRiphabhulikhi yeNingizimu Afrika * ''Tsonga'': Afrika Dzonga - Riphabliki ra Afrika Dzonga * ''Tswana'': Aforika Borwa / Aferika Borwa - Rephaboliki ya Aforika Borwa * ''Benda'': Afurika Tshipembe - Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Albania.svg|25px]] '''[[Albánia]]''' - República de la Albánia | * ''Albanés'': Shqipëria - Republika i Shqipërisë |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Germany.svg|25px]] '''[[Almanha]]'''^[[#Notas|3]] - República Federal de la Almanha | * ''Alman'': Deutschland - Bundesrepublik Deutschland * ''Dinamarqués'': Tyskland - Forbundsrepublikken Tyskland * ''Frísio oucidental'': Dútslán - Bûnsrepublyk Dútslán * ''Baixo alman'': Duutschland - Bundsrepublik Duutschland * ''Romani Kalderash'': Jermaniya / जेर्मानिया - Federalni Republika Jermaniya / क़ेदेराल्नी रेपुब्लिका जेर्मानिया * ''Sórbio superior'': Němska - Zwjazkowa republika Němska |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Andorra.svg|25px]] '''[[Andorra]]''' - Prencipado de Andorra | * ''Catalan'': Andorra - Principat d’Andorra |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Angola.svg|25px]] '''[[Angola]]''': República de Angola | * ''Pertués'': Angola - República de Angola |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Antigua and Barbuda.svg|25px]] '''[[Antígua i Barbuda]]'''^[[#Notas|4]] ó '''Antiga i Barbuda'''</sup> | * ''Anglés'': Antigua and Barbuda |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Saudi Arabia.svg|25px]] '''[[Arábia Saudita]]''' - Reino de la Arábia Saudita | * ''Árabe'': al-ʿArabiyyátu ex- Suʿūdiyyá / اَلْعَرَبِيَّةُ ٱلسُّعُودِيَّة ; las-Suʿūdiyyá / السعودية - al-Mamlakátu l-ʿArabiyyátu ex- Suʿūdiyyá / المملكة العربية السعودية |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Algeria.svg|25px]] '''[[Argélia]]''' - República Popular Democrática de la Argélia | * ''Árabe'': al-Ǧaçā'ir / اَلْجَزَائِر - al-Ǧumhūriyyátu l-Ǧaçā'iriyyáti d-Dīmuqrāṭiyyáti š-Šlaʿbiyyá / الجمهورية الجزائرية الديمقراطية الشعبية * ''Tamazight'': Ldzayer / ⵍⴷⵣⴰⵢⴻⵔ - Tamurt n Ldzayer / ⵜⴰⵎⵓⵔⵜ ⵏ ⵍⴷⵣⴰⵢⴻⵔ |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Armenia.svg|25px]] '''[[Arménia]]''': República de la Arménia/Arménia | * ''Arménio'': Hayastan / Հայաստան ; Hayḳ / Հայք - Hayastani Hanrapetouṭyoun / Հայաստանի Հանրապետություն |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Australia.svg|25px]] '''[[Oustrália]]'''^[[#Notas|3]] - Quemunidade de la Oustrália | * ''Anglés'': Australia - Commonwealth of Australia |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Austria.svg|25px]] '''[[Áustria]]'''^[[#Notas|4]] - República de la Áustria | * ''Alman'': Österreich - Republik Österreich * ''Croata'': Austrija - Republika Austrija * ''Checo'': Rakousko - Rakouská republika * ''Húngaro'': Ausztria - Osztrák Köztársaság * ''Romani Kalderash'': Strexa / एस्त्रेख़ा - Republika Estrexa / रेपुब्लिका एस्त्रेख़ा * ''Slobaco'': Rakúsko - Rakúska republika * ''Slobeno'': Abstrija - Republika Abstrija |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Azerbaijan.svg|25px]] '''[[Azerbaijon]]'''^{[[#Notas|1]], [[#Notas|4]]}, '''Azerbaidjon''' ó '''Azerbeijan''' - República de l Azerbeijan | * ''Azeri'': Açərbaycan / Азәрбајҹан - Açərbaycan Respublikası / Азәрбајҹан Республикасы |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of the Bahamas.svg|25px]] '''[[Bahamas]]''', '''Baamas''' ó '''Barramas''' - Quemunidade de las Baamas | * ''Anglés'': The Bahamas - Commonwealth of The Bahamas |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Bangladesh.svg|25px]] '''[[Bangladexe]]''' ó '''Bangladesh''' - República Popular de l Bangladesh | * ''Bengali'': Bāṁlādeš / বাংলাদেশ - Góṇ Prójātóntrī Bāṁlādeš - গণ প্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Barbados.svg|25px]] '''[[Barbados]]''' | * ''Anglés'': Barbados |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Bahrain.svg|25px]] '''[[Bahrein|Barén]]' '', '''Bahrain''', '''Bahrein''', '''Barain''', '''Barein''', '''Bareine''' ó '''Baraine''' - Reino de l Barén | * ''Árabe'': al-Baḥrayn / اَلْبَحْرَيْن - Mamlakátu l-Baḥrayn / مملكة البحرين |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Belgium.svg|25px]] '''[[Bélgica]]''' - Reino de la Bélgica | * ''Flamengo'': België - Koninkrijk België * ''Francés'': Belgique - Royaume de Belgique * ''Alman'': Belgien - Königreich Belgien |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Belize.svg|25px]] '''[[Belize]]''' | * ''Anglés'': Belize |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Benin.svg|25px]] '''[[Benin]]''' ó '''Benin''' - República de l Benin | * ''Francés'': Bénin - République du Bénin |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Belarus.svg|25px]] '''[[Bielorrússia]]''', '''Bielo-Rússia''' ó '''Belarus''' - República de la Bielorrússia<br /> | * ''Bielorrusso'': Biełaruś / Беларусь - Respublika Biełaruś / Рэспубліка Беларусь * ''Russo'': Belarus' / Беларусь ; Belorussija / Белоруссия - Respublika Belarus' / Республика Беларусь |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|25px]] '''[[Bósnia i Heirzegobina]]''', '''Bósnia i Heirzegobina''', '''Bósnia-Heirzegobina''' ó '''Bósnia-Heirzegobina'''^[[#Notas|4]] | * ''Bósnio'': Bosna i Heircegobina * ''Sérbio'': Bosna i Heircegobina / Босна и Херцеговина * ''Croata'': Bosna i Heircegobina |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Botswana.svg|25px]] '''[[Zabotsuana]]''' ó '''Botswana''' - República de l Botsuana | * ''Tsuana'': Botswana - Lefatshe la Botswana * ''Anglés'': Botswana - Republic of Botswana |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Brazil.svg|25px]] '''[[Brasil]]'''^[[#Notas|3]] - República Federatiba de l Brasil | * ''Pertués'': Brasil - República Federatiba do Brasil |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Brunei.svg|25px]] '''[[Brunei]]''' - Stado de l Brunei Darussalan | * ''Malaio'': Brunei Darussalan / بروني دارالسلام - Negara Brunei Darussalan / نڬارا بروني دارالسلام |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Bulgaria.svg|25px]] '''[[Bulgária]]''' - República de la Bulgária | * ''Búlgaro'': Bŭlgarija / България - Republika Bŭlgarija / Република България |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Burkina Faso.svg|25px]] '''[[Burkina Faso]]''', '''Burquina Faso''' | * ''Francés'': Burkina Faso |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Burundi.svg|25px]] '''[[Burundi]]''' ó '''Burúndi''' - República de l Burundi | * ''Rundi'': Uburundi - Republika y'Uburundi * ''Francés'': Burundi - République du Burundi |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Bhutan.svg|25px]] '''[[Buton]]''' - Reino de l Buton | * ''Jonghka'': 'Brug.yul. / འབྲུག་ཡུལ་ - 'Brug.rGyal.kʰab / འབྲུག་ཡུལ་ |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Cape Verde.svg|25px]] '''[[Cabo Berde]]''' - República de Cabo Berde | * ''Pertués'': Cabo Berde - República de Cabo Verde * ''Crioulo cabo-berdiano'': Kabu Berdi - Republika di Kabu Berdi |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Cameroon.svg|25px]] '''[[Camarones]]''' - República de ls Camarones | * ''Francés'': Cameroun - République du Cameroun * ''Anglés'': Cameron - Republic of Cameron |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Cambodia.svg|25px]] '''[[Camboja]]''' - Reino de l Camboja | * ''Cambojano'': Kampučā / កម្ពុជា - Praḥrāčāṇāčak[r] Kampučā / ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Canada.svg|25px]] '''[[Canadá]]''' - Reino de l Canadá ^[[#Notas|3]] | * ''Anglés'': Canada * ''Francés'': Canada * ''Inuktitut'': Kanata / ᑲᓇᑕ |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Kazakhstan.svg|25px]] '''[[Cazaquistan]]''' - República de l Cazaquistan | * ''Cazaque'': Qazaqstan / Қазақстан - Qazaqstan Respublikasy / Қазақстан Республикасы * ''Russo'': Kazaĥstan / Казахстан - Respublika Kazaĥstan / Республика Казахстан |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of the Central African Republic.svg|25px]] '''[[República Centro-Africana]]''' | * ''Francés'': République Centrafricaine * ''Sango'': Ködörösése tî Béafrîka |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Chad.svg|25px]] '''[[Xade]]''', '''Chad''', '''Tchade''' ó '''Tchad''' - República de l Chade | * ''Francés'': Tchad - République du Tchad * ''Árabe'': Tašād / تشاد - Ǧumhūriyyátu Tašād /جمهورية تشاد |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of the Czech Republic.svg|25px]] '''[[República Checa]]''', '''Chéquia'''^{[[#Notas|12]]} | * ''Checo'': Čsko - Česká republika |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of the People's Republic of China.svg|25px]] '''RP [[República Popular de la China|China]]' ''^[[#Notas|4]] - República Popular de la China | * ''Mandarin'': Zhōngguó / 中國 / 中国 - Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó / 中華人民共和國 / 中华人民共和国 * ''Anglés'': China - People’s Republic of China * ''Cazaque'': Qytaj / Қытай - Jûṅĥua Ĥalıq Respublikası / جۇڭحۋا حالىق ره‌سپۋبليكاسى * ''Mungol'': Ĥjatad / Хятад ; Dundad uls / Дундад улс - Buġuḍi Nayiranḍlaĥu Dunḍlaḍu Arad Ulus / ????? ??????????? ??????? ?????? ????? * ''Pertués'': China - República Popular da China * ''Tibetano'': rGya.nag. / རྒྱ་ནག་; Kruṅ.go. / ཀྲུང་གོ་ ; Kruṅ.hwa. / ཀྲུང་ཧྭ་ - Kruṅ.hwa Mi.dmaṅs sPyi.mtʰun rGyal.kʰab. / ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ * ''Uigur'': Hitay / ھىتاي ; Junggo / جۇڭگو ; Jungxua Xelq Jumhuriyiti / جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتى |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Cyprus.svg|25px]] '''[[Xipre]]'''^[[#Notas|1]] - República de Xipre | * ''Griego'': Kýpros / Κύπρος - Kypriakī́ Dīmokratía / Κυπριακή Δημοκρατία * ''Turco'': Kıbrıs - Kıbrıs Cumhuriyeti |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg|25px]] ''[[Chipre de l Norte]]''^[[#Notas|1]] - República Turca de l Xipre de l Norte | * ''Turco'': Kuzey Kıbrıs - Kuzey Kıbrıs Turk Cumhuriyeti |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of the Comoros.svg|25px]] '''[[Quemores]]'''^[[#Notas|3]] - Ounion de las Comores | * ''Francés'': Comores - Union ç Comores * ''Comorano'': Komori / قُمُرِ - Udzima wa Komori / وُدْزِمَ وَ قُمُرِ * ''Árabe'': Ǧuzuru l-Qumur / جزر القمر ; Ǧuzuru Kūnūrū / جزر كومورو ; Ǧaçā'iru l-Qumur / جزائر القمر ; Ǧaçā'iru Kūnūrū / جزائر كومورو - Ittiḥādu l-Qumur / اتحاد القمر |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|25px]] '''[[República Democrática de l Congo]]''', '''Congo-Quinxasa''' ó '''Congo-Kinxasa''' | * ''Francés'': Congo - République Démocratique du Congo * ''Kikongo'': Kongo - Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi * ''Lingala'': Kɔ́ngɔ - Republiki ya Kɔ́ngɔ Demokratiki * ''Suaili'': Kongo - Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo * ''Tshiluba'': Kongu - Ditunga die Kongu wa Mungalaata |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of the Republic of the Congo.svg|25px]] '''[[República de l Congo]]''', '''Congo-Brazabile''' | * ''Francés'': Congo - République du Congo * ''Kituba'': Kongo - Repubilika ya Kongo * ''Lingala'': Kɔ́ngɔ - Republiki ya Kɔ́ngɔ |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of North Korea.svg|25px]] '''[[Coreia de l Norte]]''' - República Popular Democrática de la Coreia | * ''Coreano'': Chosŏn / 조선 / 朝鮮 - Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk / 조선민주주의인민공화국 / 朝鮮民主主義人民共和國 |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of South Korea.svg|25px]] '''[[Coreia de l Sul]]''' - República de la Coreia / Coréia | * ''Coreano'': Hanguk / 한국 / 韓國 - Daehan Minguk / 대한민국 / 大韓民國 |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Cote d'Ivoire.svg|25px]] '''[[Cuosta de l Marfin]]'''^{[[#Notas|10]]} - República de la Cuosta de l Marfil | * ''Francés'': Cóte d'Ivoire - République de Cóte d'Ivoire |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Croatia.svg|25px]] '''[[Croácia]]''' - República de la Croácia | * ''Croata'': Hrbatska - Republika Hrbatska * ''Húngaro'': Horbátország - Horbát Köztársaság * ''Eitaliano'': Croazie - Repubblica Croata |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Denmark.svg|25px]] '''[[Dinamarca]]'''^[[#Notas|2]] - Reino de la Dinamarca | * ''Dinamarqués'': Danmark - Kongeriget Danmark * ''Faroés'': Danmark - Kongsríkið Danmark * ''Alman'': Dänemark - Königreich Dänemark * ''Groenlandés'': Danmarki ; Qallunaat Nunaat - Kunngeqarfik Danmarki |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Djibouti.svg|25px]] '''[[Djibuti]]''', '''Jibúti''' - República de Jibúti | * ''Árabe'': Ǧībūtī / جيبوتي ; Dǧībūtī / دجيبوتي - Ǧumhūriyyátu Ǧībūtī / جمهورية جيبوتي * ''Francés'': Djibouti - République de Djibouti |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Dominica.svg|25px]] '''[[Dominica]]''' ó '''Domínica''' - Quemunidade de la Dominica | * ''Anglés'': Dominica - Commonwealth of Dominica |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Egypt.svg|25px]] '''[[Eigito]]''' - República Árabe de l Eigito | * ''Árabe'': Miṣr / مِصْر - Ǧumhūriyyátu Miṣra l-ʿArabiyyá / جمهورية مصر العربية |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of the United Arab Emirates.svg|25px]] '''[[Eimirados Árabes Ounidos]]'''^[[#Notas|3]] | * ''Árabe'': al-Einārātu l-ʿArabiyyátu l-Muttaḥidá / اَلْٳمَارَاتُ ٱلْعَرَبِيَّةُ ٱلْمُتَّحِدَة |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Eritrea.svg|25px]] '''[[Eritreia]]''' - Stado de la Eiritreia | * ''Tigrina'': Ertra / ኤርትራ - Hagəre Ertra / ሃግሬ ኤርትራ * ''Árabe'': Iritriyā / ٳرِتْرِيَّا ; Aritriyā / أرتريا ; Irītriyā / إريتريا ; Aireītriyā / أريتريا ; Irtīriyā / إرتيريا ; Artīriyā / أرتيريا - Dawlátu Iritriyā / دولة إرتريا * ''Anglés'': Eritrea - State of Eritrea |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Slovakia.svg|25px]] '''[[Slobáquia]]''' - República Slobaca | * ''Slobaco'': Eslobensko - Slobenská republika |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Slovenia.svg|25px]] '''[[Slobénia]]''' - República de la Slobénia | * ''Slobénio'': Slobenija - Republika Slobenija * ''Húngaro'': Szlobénia - Szlobén Köztársaság * ''Eitaliano'': Slobenia - Repubblica Slobena |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Spain.svg|25px]] '''[[Spanha]]'''^[[#Notas|3]] - Reino de Spanha | * * ''Basco'': Spainia - Espainiako Erresuma * ''Catalan'': Spanya - Regne d'Espanya * ''Galego'': Spanha - Reino de Espanha * ''Sturiano'': Spañla - Reinu d’Españla |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of the United States.svg|25px]] '''[[Stados Ounidos de la América|Stados Ounidos]]' ''^{[[#Notas|2]], [[#Notas|3]]} - Stados Ounidos de la América | * ''Anglés'': United States - United States of America * ''Francés'': États-Ounis - États-Ounis d’Amérique * ''Habaiano'': ʻAmelika Huipūʻiba - ʻAmelika Huipūʻiba * ''Spanhol (Castelhano)'': Stados Ounidos - Stados Ounidos de América |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Estonia.svg|25px]] '''[[Stónia]]''' - República de la Stónia | * ''Stónio'': Eesti - Eesti Babariik |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Ethiopia.svg|25px]] '''[[Etiópia]]'''^[[#Notas|3]] - República Democrática Federal de la Eitiópia | * ''Amárico'': Ityop̣ya / ኢትዮጵያ - yä-Ityop̣ya Federalawi Dimokrasiyawi Ripäblik / የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ * ''Anglés'': Ethiopia - Federal Democratic Republic of Ethiopia |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Fiji.svg|25px]] '''[[Fiji]]'''^[[#Notas|4]] ó '''Fidji''' - República de las Ilhas Fiji | * ''Anglés'': Fiji - Republic of the Fiji Islands * ''Fijiano'': Biti - Matanitu Tu-Baka-i-koya ko Biti * ''Hindustani'': Fijī / फ़िजी / فیجی - Fijī Ripablik / फ़िजी रिपब्लिक / فیجی رپبلک |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of the Philippines.svg|25px]] '''[[Felipinas]]''' - República de las Felipinas | * ''Felipino'': Pilipinas - Republika ng Pilipinas * ''Anglés'': Philippines - Republic of the Philippines |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Finland.svg|25px]] '''[[Finlándia]]'''^[[#Notas|4]] - República de la Finlándia | * ''Finlandés'': Suomi - Suomen tasavalta * ''Sueco'': Finland - Republiken Finland * ''Lapon setentrional'': Suopma - Suoma republihkka |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of France.svg|25px]] '''[[Fráncia]]'''^[[#Notas|2]] - República Francesa | * ''Francés'': France - République française * ''Alsaciano'': Frankreich - Republik Frankriich * ''Basco'': Frantzia - Frantziako Errepublika * ''Breton'': Bro-C’hall ; Frañs - Republik C’hall * ''Catalan'': Fráncia - República Francesa * ''Corso'': Francia - Repubblica Francesa * ''Houlandés'': Frankrijk - Franse Republiek * ''Oucitano'': Fráncia - República francesa * ''Taitiano'': Farāni - Repupirita farāni |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Gabon.svg|25px]] '''[[Gabon]]''' - República de l Gabon | * ''Francés'': Gabon - République Gabonaise |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of The Gambia.svg|25px]] '''[[Gámbia]]''' - República de la Gámbia | * ''Anglés'': The Gambia - Republic of the Gambia |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Ghana.svg|25px]] '''[[Gana]]''' - República de l Gana | * ''Anglés'': Ghana - Republic of Ghana |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Georgia.svg|25px]] '''[[Geórgia]]'''^{[[#Notas|1]], [[#Notas|4]]} - República de la Geórgia | * ''Geórgio'': Saḳaireṭbelo / საქართველო - Saḳaireṭbelos Respublika / საქართველოს რესპუბლიკა * ''Abecásio'': Ḳərṭtʷəla / Қырҭтәыла - Arespublika Ḳərṭtʷəla / Ареспублика Қырҭтәыла |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Grenada.svg|25px]] '''[[Granada]]'''^[[#Notas|4]] - Stado de Granada | * ''Anglés'': Grenada - State of Grenada |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Greece.svg|25px]] '''[[Grécia]]'''^[[#Notas|4]] - República Griega | * ''Griego'': Eilláda - Ελλάδα ; Heillás / Ελλάς - Eillīnikī́ Dīmokratía / Ελληνική Δημοκρατία |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Guyana.svg|25px]] '''[[Guiana]]''' - República Co-ouperatiba de la Guiana | * ''Anglés'': Guyana - Co-ouperatibe Republic of Guyana |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Guinea.svg|25px]] '''[[Guiné]]''', '''Guiné-Conacri''' - República de la Guiné | * ''Francés'': Guinée - République de Guinée |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Guinea-Bissau.svg|25px]] '''[[Guiné-Bissau]]''' - República de la Guiné-Bissau | * ''Pertués'': Guiné-Bissau - República da Guiné-Bissau |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Equatorial Guinea.svg|25px]] '''[[Guiné Equatorial]]''' - República de la Guiné Eiquatorial | * * ''Francés'': Guinée équatoriale - République de Guinée équatoriale |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Haiti.svg|25px]] '''[[Haiti]]''' - República de l Haiti | * ''Francés'': Haïti - République d'Haïti * ''Crioulo Haitiano'': Ayiti - Repiblik dAyiti |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Hungary.svg|25px]] '''[[Hungrie]]''' - República de la Hungrie | * ''Húngaro'': Magyarország - Magyar Köztársaság |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Yemen.svg|25px]] '''[[Iémen]]''' - República de l Iémen | * ''Árabe'': al-Yaman / اليمن - al-Ǧumhūriyyátu l-Yamaniyyá / الجمهورية اليمنية |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of India.svg|25px]] '''[[Índia]]'''^[[#Notas|3]] - República de la Índia | * ''Hindi'': Bharat / भारत - Bʰārat Gaṇaireājya / भारत गणराज्य * ''Anglés'': Andia - Republic of Andia * ''Bengali'': Bʰārót / ভারত - Bʰārót Góṇórājÿó / ভারত গণরাজ্য * ''Gujarati'': Bʰārat / ભારત ; Īnḍiyā / ઈન્ડિયા ; Hiṁd / હિંદ - Bʰārat Gaṇaireājya / ભારત ગણરાજ્ય * ''Kanada'': Bʰārata / ಭಾರತ - Bʰārata Gaṇaireājya / ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯ * ''Marati'': Bʰāratīy / भारतीय - Bʰāratīy Pradzāsattāk / भारतीय प्रजासत्ताक * ''Nepali'': Bʰārat / भारत ; Hindustān / हिन्दुस्तान - Bʰārat Gaṇaireādzya / भारत गणराज्य * ''Sánscrito'': Bʰāratan / भारतम् - Bʰārat Gaṇaireājya / भारत गणराज्य * ''Tamil'': Antiyā / இந்தியா ; Pārata / பாரத - Antiyak Kuṭiyaraču / இந்தியக் குடியரசு * ''Telugu'': Bʰārata Dēšlaṁ / భారత దేశం ; Iṁḍiyā / ఇండియా - Bʰārata Gaṇla Rājyamu / భారత గణ రాజ్యము * ''Urdu'': Hindūstān / ہندوستان ; Bʰārat / بھارت ; Inḋiyā / انڈیا - Jumhūrīyat-i Hindūstān / جمہوریت ہندوستان |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Indonesia.svg|25px]] '''[[Andonésia]]''' - República de la Andonésia | * ''Andonésio'': Indonesie / ايندونيسيا - Republik Andonesie / ريڤوبليك ايندونيسيا |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Iran.svg|25px]]' ''[[Eiran]]''' - República Eislámica de l Eiran | * ''Persa'': Īrān / ایران - Jomhūrī-ye Slānī-ye Īrān - جمهوری اسلامی ایران |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Iraq.svg|25px]] '''[[Eiraque]]''' - República de l Eiraque | * ''Árabe'': al-ʿIrāq / اَلْعِرَاق - al-Ǧumhūriyyátu l-ʿIrāqiyyá / الجمهورية العراقية * ''Curdo'': ʿÎraq / عیراق ; Îraq / ئیراق ; Iraq / ئراق - Komara ʿÎraqé / کۆمارا عیراقێ |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Ireland.svg|25px]] '''[[República de la Eirlanda|Eirlanda]]' '' - República de la Eirlanda | * ''Anglés'': Ireland - Republic of Ireland * ''Eirlandés'': Éire - Poblacht na hÉireann |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Iceland.svg|25px]] '''[[Eislándia]]''' - República de la Eislándia | * ''Eislandés'': Ísland - Lýðbeldið Ísland |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Israel.svg|25px]] '''[[Eisrael]]''' - Stado de Eirael | * ''Heibraico'': Yiśra'el / יִשְׂרָאֵל - Mədînat Yiśra'el / מדינת ישראל * ''Árabe'': Isrā'īl / ٳسْرَائِيل - Dawlátu Isrā'īl / دولة إسرائيل |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Italy.svg|25px]] '''[[Eitália]]''' - República Eitaliana | * ''Eitaliano'': Italia - Repubblica Italiana * ''Francés'': Italie - République italienne * ''Friulano'': Italie - Republiche Taliane * ''Alman'': Italien - Italienische Republik * ''Lhadino'': Talia ; Italia - República Taliana * ''Sardo'': Itàlia - Repùbrica Italiana * ''Slobeno'': Italija - Italijanska republika |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Jamaica.svg|25px]] '''[[Jamaica]]''' | * ''Anglish'': Jamaica |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Japan.svg|25px]] '''[[Japon]]''' - [[Ampério de l Japon]] | * ''Japonés'': Nihon / 日本 - Nihon-koku / 日本国 |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Jordan.svg|25px]] '''[[Jordánia]]''' - Reino Hashemita de la Jordánia | * ''Árabe'': Al-Urdun / الاردن - Al Mamlakah al Urduniyah al Hashimiyah / المملكة الأردنّيّة الهاشميّة |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Kiribati.svg|25px]] '''[[Kiribati]]''', '''Quiribati''' - República de l Quiribati | * ''Quiribati'': Kiribati - Ribaberikin Kiribati * ''Anglés'': Kiribati - Republic of Kiribati |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Kosovo.svg|25px]] '''[[Kosobo]]^{[[#Notas|1]], [[#Notas|8]]} ''','''Kosobo''' - República de l Kosobo | * ''Albanés'': Kosobë * ''Serbo-Croata'': Косово, Kosobo * ''Turco'': Kosoba |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Kuwait.svg|25px]] '''[[Kuwait]]''', '''Kuaite''', - Stado de l Kuaite | * ''Árabe'': al-Kuwayt / الكويت - Dawlátu l-Kuwayt / دولة الكويت |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Laos.svg|25px]] '''[[Laos]]''' - República Popular Democrática de Laos | * ''Laociano'': Lao / ນລາວ - Sathalanalat Paxathipatai Paxaxon Lao / ສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Lesotho.svg|25px]] '''[[Lesoto]]''' - Reino de l Lesoto | * ''Anglés'': Lesotho - Kingdon of Lesotho * ''Soto'': Lesotho - Mmuso wa Lesotho |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Latvia.svg|25px]] '''[[Letónia]]''' - República de la Letónia | * ''Leton'': Latbija - Latbijas Republika |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Lebanon.svg|25px]] '''[[Líbano]]''' - República de l Líbano | * ''Árabe'': Lubnān / لبنان - Al Jumhuriyah al Lubnaniyah / الجمهوريّة البنانيّة |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Liberia.svg|25px]] '''[[Libéria]]''' - República de la Libéria | * ''Anglés'': Liberie - Republic of Liberie |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Libya.svg|25px]] '''[[Líbia]]''' - Grande Jamahiriya Socialista Popular Árabe de la Líbia | * ''Árabe'': Lībiyah / ليبية - al-Janāhīrīyah al-‘Arabīya al-Lībīyah ash-Sha‘bīyah al-Ishtirākīyah al-Uzma / الجماهيرية العربية الليبية الشعبية الإشتراكية العظمى |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Liechtenstein.svg|25px]] '''[[Liechtenstein]]''', - Percipado de Liechtenstein | * ''Alman'': Liechtenstein - Furstentun Liechtenstein |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Lithuania.svg|25px]] '''[[Lituánia]]''' - República de la Lituánia | * ''Lituano'': Lietuba - Lietubos Respublika |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Luxembourg.svg|25px]] '''[[Luxemburgo]]''' - Gran-Ducado de l Luxemburgo | * ''Luxemburgués'': Lëtzebuerg - Groussherzogden Lëtzebuerg * ''Francés'': Luxembourg - Grand-Duché de Luxembourg * ''Alman'': Luxemburg - Großheirzogtun Luxemburg |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of the Republic of Macedonia.svg|25px]] '''[[República de la Macedónia de l Norte|Macedónia (ARJM)]]''' ^[[#Notas|5]] - República de la Macedónia de l Norte | * ''Macedónio'': Makedonija / Македонија - Republika Makedonija / Република Македонија * ''Albanés (nun ye ua léngua nacional)'': Maqedoni |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Madagascar.svg|25px]] '''[[Madagáscar]]''' - República de Madagáscar | * ''Malgaxe'': Madagasikara - Repoblikan'i Madagasikara * ''Francés'': Madagascar - Republique de Madagascar |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Malaysia.svg|25px]] '''[[Malásia]]'''^[[#Notas|3]] - Federaçon de la Malásia | * ''Malaio'': Malaysia - Persekutuan Malaysia |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Malawi.svg|25px]] '''[[Malaui]]''', '''Maláui''', - República de l Mal´sui | * ''Anglés'': Malawi - Republic of Malawi * ''Chewa'': Malaŵi - Mfuko la Malaŵi |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Maldives.svg|25px]] '''[[Maldibas]]''' - República de las Maldibas | * ''Dibehi'': Dibehi Rājje / ގުޖޭއްރާ ޔާއްރިހޫމްޖު - Dibehi Rājje ge Jumhuriyyā / ހިވެދި ގުޖޭއްރާ ޔާއްރިހޫމްޖު |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Mali.svg|25px]] '''[[Mali]]''' - República de l Mali | * ''Francés'': Mali - République de Mali |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Malta.svg|25px]] '''[[Malta]]''' - República de Malta | * ''Maltés'': Malta - Repubblika ta' Malta |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of the Marshall Islands.svg|25px]] '''[[Ilhas Marshall]]''' - República de las Ilhas Marshall | * ''Anglés'': Marshall Islands - Republic of the Marshall Islands |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Morocco.svg|25px]] '''[[Marrocos]]'''^[[#Notas|6]] - Reino de Marrocos | * ''Árabe'': al-Maġrib / مغرب - Al Mamlakah al-Maghribiyah / المملكة المغربية * ''Francés'': Maroc - Royaume du Maroc |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Mauritius.svg|25px]] '''Mourícias''' - República de la Mourícia | * ''Anglés'': Mauritius - Republic of Mauritius * ''Francés'': Maurice - République de Maurice |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Mauritania.svg|25px]] '''[[Mouritánia]]''' - República Eislámica de la Mouritánia | * ''Árabe'': Mūrītāniyyah / موريتانية - Al-Jumhuriyah al-Islamiyah al-Mūrītāniyah / الجمهورية الإسلامية الموريتانية * ''Francés'': Mauritanie - République Islamique de la Mauritanie |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Myanmar.svg|25px]] '''Birmánia''' ^{[[#Notas|11]]} - Ounion de Birmánia | * ''Birmanés'': Myanma - Pyidaungzu Myanma Naingngandaw |- valign=top |[[Fexeiro:Flag_of_Federated_States_of_Micronesia.svg|25px]] '''[[Micronésia]]'''^[[#Notas|3]] - Stados Federados de la Micronésia | * ''Anglés'': Micronesie - Federates States of Micronesie |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Mozambique.svg|25px]] '''[[Moçambique]]''' - República de Moçambique | * ''Pertués'' - República de Moçambique |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Moldova.svg|25px]] '''[[Moldábia]]''' ^{[[#Notas|1]], [[#Notas|4]]} - República de la Moldábia | * ''Romeno/Moldabo'': Moldoba - República Moldoba |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Monaco.svg|25px]] '''[[Mónaco]]''' - Percipado de Mónaco | * ''Francés'': Monaco - Principauté de Monaco |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Mongolia.svg|25px]] '''[[Mongólia]]''' | * ''Mongol'': Mongol Uls / Монгол Улс |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Montenegro.svg|25px]] '''[[Montenegro]]''' - República de Montenegro | * ''Sérbio'': Crna Gora / Црна Гора - Republika Crna Gora / Република Црна Гора |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Nagorno-Karabakh.svg|25px]] ''[[Ñagorno-Karabakh]]'' ^[[#Notas|1]] - República de Nagorno-Carabaque | * ''Arménio'': Lernayin Gharabagh / Լեռնային Ղարաբաղ |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Namibia.svg|25px]] '''[[Namíbia]]''' - República de la Namíbia | * ''Anglés'': Namibia - Republic of Namibia |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Nauru.svg|25px]] '''[[Ñaouru]]''' | * ''Naurano'': Naoero * ''Anglés'': Nauru |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Nepal.svg|18px]] '''[[Nepal]]''' - República de l Nepal | * ''Nepalés'': Nepāl / नेपाल - Nepal Adhirajya / नेपाल अधिराज्य |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Niger.svg|25px]] '''[[Níger]]''' - República de l Níger | * ''Francés'': Niger - République du Niger |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Nigeria.svg|25px]] '''[[Nigéria]]'''^[[#Notas|3]] - República Federal de la Nigéria | * ''Anglés'': Nigerie - Federal Republic of Nigerie |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Norway.svg|25px]] '''[[Noruega]]'''^[[#Notas|2]] - Reino de la Noruega | * ''Noruegués (bokmål)'': Norge - Kongeriket Norge * ''Noruegués (nynorsk)'': Noreg - Kongeriket Noreg |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of New Zealand.svg|25px]] '''[[Nuoba Zelándia]]'''^[[#Notas|2]] | * ''Anglés'': New Zealand * ''Maori'': Aotearoa |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Oman.svg|25px]] '''[[Ouman]]''' - Sultanato de l Ouman | * ''Árabe'': ʿUmnān / عمان - Saltanat Uman / سلطنة عُمان |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of South Ossetia.svg|25px]] ''[[Oussécie de l Sul]]''^[[#Notas|1]] - República de la Oussécie de l Sul | * ''Oussécio'': Xussar Iryston / Хуссар Ирыстон - Respublikae Xussar Iryston / Республикӕ Хуссар Ирыстон * ''Russo'': Južnaja Osetie / Южная Осетия - Respublika Južnaja Osetija/ Республика Южная Осетия |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of the Netherlands.svg|25px]] '''[[Países Baixos]]''' ó '''Houlanda'''^[[#Notas|2]] - Reino de ls Países Baixos | * ''Flamengo'', ''nerlandés'' ó ''holandés'': Nederland - Koninkrijk dar Nederlanden |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Palau.svg|25px]] '''[[Palau]]''' - República de Palau | * ''Palauano'': Belau - Beluu er la Belau * ''Anglés'': Palau - Republic of Palau |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Palestine.svg|25px]] ''[[Outoridade Nacional Palestiniana|Palestina]]' '^[[#Notas|7]] - Stado de la Palestina | * ''Árabe'': Filastīn / فلسطين - Daulat Filastin / دولةفلسطين |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Papua New Guinea.svg|25px]] '''[[Papua-Nuoba Guiné]]''', '''Papuásia-Nuoba Guiné''' ó '''Papua Nuoba Guiné''' | * ''Anglés'': Papua New Guinea |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Pakistan.svg|25px]] '''[[Paquiston]]''' - República Eislámica de l Paquistan | * ''Urdu'': Pākistān / پاکستان - Islami Jamhuria Pākistān / اسلامی جمہوریت پاکستان |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Paraguay.svg|25px]] '''[[Paraguai]]''' - República de l Paraguai | * ''Guarani'': Paraguái - Téta Paraguái |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Poland.svg|25px]] '''[[Polónia]]''' - República de la Polónia | * ''Polaco'': Polska - Rzeczpospolita Polska |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Portugal.svg|25px]] '''[[Pertual]]'''^[[#Notas|4]] - República Pertuesa | * ''Pertués'': Portugal - República Portuguesa |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Qatar.svg|25px]] '''[[Qatar]]''', '''Qatar''' ó '''Katar''' - Stado de l Qatar | * ''Árabe'': Qaṭaire / قَطَر - Dawlátu Qaṭaire / دولة قطر |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Kenya.svg|25px]] '''[[Quénia]]''' - República de l Quénia/Quénia | * ''Anglés'': Kenya - Republic of Kenya * ''Suaili'': Kenya - Jamhuri ya Kenya |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Kyrgyzstan.svg|25px]] '''[[Quirguistan]]''', '''Quirguizistan''' ó '''Quirguízia''' - República Quirguiç | * ''Quirguiç'': Kyrgyzstan / Кыргызстан - Kyrgyç Respublikasy / Кыргыз Республикасы * ''Russo'': Kyrgyzstan / Кыргызстан - Kyrgyzskaya respublika - Кыргызская республика |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of the United Kingdom.svg|25px]] '''[[Reino Ounido]]'''^{[[#Notas|2]], [[#Notas|3]]} - Reino Ounido de la Gran Bretanha i Eirlanda de l Norte | * ''Anglés'': United Kingdon - United Kingdon of Great Britain and Northern Ireland |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Romania.svg|25px]] '''[[Roménia]]''' | * ''Romeno'': Románia |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Rwanda.svg|25px]] '''[[Ruanda]]''' - República de l Ruanda | * ''Ruandés'': Rwanda - Repubulika y'u Rwanda * ''Francés'': Rwanda - République du Rwanda * ''Anglés'': Rwanda - Republic of Rwanda |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Russia.svg|25px]] '''[[Rússia]]'''^[[#Notas|3]] - Federaçon Russa | * ''Russo'': Rossija / Россия - Rossijskaja Federacija / Российская Федерация |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of the Solomon Islands.svg|25px]] '''[[Eilhas Salomon]]''' | * ''Anglés'': Tierramon Islands |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Samoa.svg|25px]] '''[[Samoa]]''' - Stado Andependiente de la Samoa | * ''Anglés'': Samoa - Andependent State of Samoa * ''Samoano'': Samoa - Malo Sa'oloto Tuto'atasi l Samoa |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Saint Lucia.svg|25px]] '''[[Santa Lúcia]]''' | * ''Anglés'': Saint Lucia |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Saint Kitts and Nevis.svg|25px]] '''[[San Cristobo i Nebis]]''', '''Saint Kitts i Nebis''', '''San Cristobo i Nebis''', '''Saint Kitts i Nébis''', '''San Cristófe i Nébis'''^[[#Notas|4]] - Federaçon de San Cristobo i Nebis | * ''Anglés'': Saint Kitts and Nebis - Federation of Saint Kitts and Nebis |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of San Marino.svg|25px]] '''[[San Marinho]]''' ó '''San Marino''' - República Sereníssema de San Marino | * ''Eitaliano'': San Marino - Serenissima Repubblica di San Marino |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Sao Tome and Principe.svg|25px]] '''[[San Tomé i Príncepe]]'''^[[#Notas|4]] - República Democrática de San Tomé i Príncepe | * ''Pertués'' - República Democrática de São Tomé i Príncepe |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Saint Vincent and the Grenadines.svg|25px]] '''[[San Bicente i Granadinas]]''' | * ''Anglés'': Saint Bincent and the Grenadines |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Western Sahara.svg|25px]] '''[[Sara Oucidental]]''', '''Saara Oucidental''' ó '''Sahara Oucidental'''^[[#Notas|6]] - República Democrática Árabe de l Sara / Saara / Sahara | * ''Árabe'': Al-Saḥrāwiyyah / صحراوية - Al-Jumhūrīyá al-Arabīyá las-Sahrāwīyá ad-Dīmuqrātīyá / الجمهورية العربية الصحراوية الديمقراطية |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of the Seychelles.svg|25px]] '''[[Seixeles]]''' - República de las Seixeles | * ''Anglés'': Seychelles - Republic of Seychelles * ''Francés'': Seychelles - République ç Seychelles * ''Seselwa'': Sesel - Repiblik Sesel |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Senegal.svg|25px]] '''[[Senegal]]''' - República de l Senegal | * ''Francés'': Sénégal - République du Sénégal |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Sri Lanka.svg|25px]]'''Sri Lanka''' ó '''Seilon''' - República Democrática Socialista de l Sri Lanca | * ''Sinhala'': Sri Lanka - Sri Lankā Prajathanthrika Samajabadi Janarajaya * ''Tamil'': Llankai / இலங்கை - Eillankai Chananaayaka Chosalisa Kudiyarasu |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Sierra Leone.svg|25px]] '''[[Serra Lhiona]]''' - República de la Sierra Lhiona | * ''Anglés'': Sierra Leone - Republic of Sierra Leone |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Serbia.svg|25px]] '''[[Sérbia]]'''^{[[#Notas|3]], [[#Notas|4]], [[#Notas|8]]} - República de la Sérbia | * ''Sérbio'': Srbija / Србија - Republika Srbija / Република Србија |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Singapore.svg|25px]] '''[[Singapura]]''' - República de Singapura | * ''Malaio'': Singapura - Republik Singapura * ''Chino'': Xinjiapo / 新加坡 - Xīnjīapō Gònghéguó / 新加坡共和国 * ''Tamil'': Čiṅkappūr / சிங்கப்பூர் - Cingkappūr Kudiyarasu / சிங்கப்பூர் குடியரசு * ''Anglés'': Singapore - Republic of Singapore |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Syria.svg|25px]]' ''[[Síria]]''' - República Árabe Síria | * ''Árabe'': Sūriyyah / سورية - Al-Jumhuriyah al-'Arabiyah al-Suriyah / الجمهوريّة العربيّة السّوريّة * Síriaco:ܘܩ݂ܥܠ ܐܩ ܵܥܘܥܲ |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Somalia.svg|25px]] '''[[Somália]]'''^{[[#Notas|1]], [[#Notas|9]]} | * ''Somali'': Somaaliya |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Somaliland.svg|25px]] ''[[Somalilándia]]''^[[#Notas|1]] - República de la Somalilándia | * ''Somali'': Somaliland |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Swaziland.svg|25px]] '''[[Suazilándia]]''' - Reino de la Suazilándia | * ''Anglés'': Swaziland - Kingdon of Swaziland * ''Suazi'': eSwatini - Umbuso weSwatini |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Sudan.svg|25px]] '''[[Sudon]]''' - República de l Sudan | * ''Árabe'': Las-Sūdān / السودان - Jumhuriyat las-Sudan / جمهورية السودان |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Sweden.svg|25px]] '''[[Suécia]]''' - Reino de la Suécia | * ''Sueco'': Sberige - Konungariket Sberige |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Switzerland.svg|18px]] '''[[Suíça]]'''^[[#Notas|3]] - Cunfederaçon Suíça | * ''Alman'': Schweiç - Schweizerische Eidgenossenschaft * ''Francés'': Suisse - Cunfédération suisse * ''Eitaliano'': Sbizzera - Cunfederazione Sbizzera * ''Reto-Romano'': Sbizra - Cunfederaziun Sbizra * ''Lhatin'': Cunfœderatio Heilbetica |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Suriname.svg|25px]] '''[[Suriname]]''' - República de l Surinan | * ''Flamengo'': Suriname - Republiek Suriname |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Thailand.svg|25px]] '''[[Tailándia]]''' - Reino de la Tailándia | * ''Tailandés'': Prathēt Thai / ราชอาณาจักรไทย - Ratcha Anachak Thai |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of the Republic of China.svg|25px]] '''[[República de Taiwan]]' '', '''Fermosa''', ó '''China-Taipé'''^[[#Notas|1]] - República de la China / Fermosa | * ''Chino'': Táiwān / 臺灣 / 台湾 - Zhōnghuá Mínguó / 中華民國 / 中华民国 |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Tajikistan.svg|25px]] '''[[Tajiquistan]]'''<sup>[[#Notas|4]] - República de l Tajiquistan | * ''Persa (Tajique-Persa)'': Tojikistan / Тоҷикистон - Jumhurii Tojikiston |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Tanzania.svg|25px]] '''[[Tanzánia]]''' ó '''Tanzania''' - República Ounida de la Tanzánia | * ''Suaili'': Tanzania - Jamhuri ya Muungano wa Tanzania |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of East Timor.svg|25px]] '''[[Timor-Leste]]''' - República Democrática de Timor-Leste | * ''Tétun'': Timór Lorosa'i - Repúblika Demokrátika Timór Lorosa'i * ''Pertués'': Timor-Leste - República Democrática de Timor-Leste |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Togo (3-2).svg|25px]] '''[[Togo]]''' - República de l Togo | * ''Francés'': Togo - République Togolaise |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Tonga.svg|25px]] '''[[Tonga]]''' - Reino de Tonga | * ''Tongolés'': Tonga - Pule'anga Fakatu'i 'l Tonga * ''Anglés'': Tonga - Kingdon of Tonga |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Transnistria.svg|25px]] ''[[Transnístria]]'', ''Transdniestre'', ''Transdniéstria'' ó ''Pridnestróbia'' - República de la Transnístria | * ''Russo'': Pridnestrobje / приднестрові - Приднестровская Молдавская Республика * ''Romeno/Moldabo (ouficiosa)'': Stînga Nistrului - República Moldobenească Nistreană / Република Молдовеняскэ Нистрянэ |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Trinidad and Tobago.svg|25px]] '''[[Trindade i Tobago]]''', ^[[#Notas|4]] - República de Trindade i Tobago | * ''Anglés'': Trinidad and Tobago - Republic of Trinidad and Tobago |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Tunisia.svg|25px]] '''[[Tunísia]]''' - República de la Tunísia | * ''Árabe'': Tūnis / تونس - Al Jumhuriyya at-Tūsiyya / الجمهرية التونسية |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Turkmenistan.svg|25px]] '''[[Turquemenistan]]''' | * ''Turqueménio'': Turkmenistan |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Turkey.svg|25px]] '''[[Turquie]]''' - República de la Turquie | * ''Turco'': Turkiye - Turkiye Cumhuriyeti |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Tuvalu.svg|25px]] '''[[Tubalu]]''' | * ''Tubaluano'': Tuvalu * ''Anglés'': Tuvalu |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Ukraine.svg|25px]] '''[[Oucránia]]'''^[[#Notas|4]] | * ''Oucraniano'': Ukrajina / Україна |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Uganda.svg|25px]] '''[[Ouganda]]''' - República de l Ouganda | * ''Anglés'': Uganda - Republic of Uganda |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Uzbekistan.svg|25px]] '''[[Uzbequiston]]''' ó '''Ouzbequistan'''^[[#Notas|4]] - República de l Ouzbequistan | * ''Ouzbeque'': L'zbekiston - L‘zbekiston Respublikasi |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Vanuatu.svg|25px]] '''[[Banuatu]]''' - República de l Banuatu | * ''Bislama'': vanuatu - Ripablik blong Banuatu * ''Anglés'': vanuatu - Republic of Banuatu * ''Francés'': vanuatu - République du Banuatu |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of the Vatican City.svg|18px]] '''[[Cidade de l Baticano]]''' - Stado de la Cidade de l Baticano | * ''Eitaliano'': Città del Baticano - Stato della Città del Vaticano * ''Lhatin'': Baticanus - Status Urbis Baticani |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Vietnam.svg|25px]] '''[[Bietname]]''' | * ''Bietnamita'': Biệt Nan - Cộng Hòa Xana Hội Chủ Nghĩla Biệt Nan |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Zambia.svg|25px]] '''[[Zámbia]]''' - República de la Zámbia | * ''Anglés'': Zambia - Republic of Zambia |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Zimbabwe.svg|25px]] '''[[Zimbabué]]''' ó '''Zimbaué'''- República de l Zimbabué | * ''Anglés'': Zimbabwe - Republic of Zimbabwe |} An [[Febreiro]] de [[2008]], eisistien 203 países na lista arriba, correspundendo a: * 195 países andependientes: ** 192 Stados nembros de las [[Naciones Ounidas]] ** [[Kosobo]] ''(Andepéndencia ounilateral)'' ** [[Taiwan|República de la China]] (Fermosa/Taiwan) ** [[Cidade de l Baticano]] * 8 países andependientes, mas nun recoincidos: ([[Abecásia]], [[Nagorno-Karabakh|Alto Carabaque]], [[Xipre de l Norte]], [[Palestina]], [[Saara Oucidental]], [[Somalilándia]], [[Ossétia de l Sul]] i [[Transnístria]]) == Notas == * <sup>1</sub>: Esta lista anclui países andependientes ''de-fato''. mais anformaçon puode ser ancontrada na [[Aneixo:Lista de cunflitos territoriales|Lista de países nó-recoincidos]]. * <sup>2</sub>: Alguns stados soberanos ténen dependéncias oultramarinas que nun fázen parte de l sous territórios. mais anformaçon puode ser ancuntrada an [[Aneixo:Lista de territórios dependientes|Lista de territórios dependientes]]. * <sup>3</sub>: Alguns stados soberanos ténen struturas [[Federaçon|federales]] an grau mais ó menos bariable. mais anformaçon puode ser bista an [[Aneixo:Lista de federaçones|Lista de federaçones]]. * <sup>4</sub>: Alguns stados soberanos ténen antidades outónomas que fázen parte de ls sous territórios. mais anformaçon puode ser ancuntrada an [[Aneixo:Lista de antidades outónomas|Lista de antidades outónomas]]. * <sup>5</sub>: La República de la [[República de la Macedónia|Macedónia]] ye tamien coincida cumo "Antiga República Jugoslaba/Iugoslaba de la Macedónia/Macedónia". * <sup>6</sub>: Saara: ber [[Política de l Saara Oucidental]] * <sup>7</sub>: Palestina: L "Stado de la [[Palestina]]" fui declarado an [[1988]] i recoincido por bários países árabes i muçulmanos. Ls artigos [[Faixa de Gaza]], [[Cisjordánia]] i [[Eirael]] ténen refréncias subre árias na region de la Palestina. * ^{8</sub>: Kosobo (Kosoba - Kosobo i Metohija / Косово и Метохија) declarou ounilateralmente la andependéncia de la Sérbia an [[2008]], que fui recoinciida por países cumo ls [[Stados Ounidos]], mas nó pula [[Sérbia]] i outros países cumo [[Rússia]] i [[Spanha]]. Até ende era ua porbíncia outónoma sérbia ambaixo admenistraçon de la [[ONU]] zde [[1999]]. * ⁹: La Somália ye un paíç que atualmente eisiste cun statuto ''de-jure''. * ¹⁰: La Cuosta de l Marfil determinou spressamente a la quemunidade anternacional para ser tratada por '''Cóte d'Ivoire'''. * ¹¹: Mianmar ó l Myanmar (Bras.) ye inda coincido pul nome antigo Birmánia ó Burma (Bras.). * ¹²: La República Xeca puode tamien ser dezida cumo '''Xéquia''' (nome cúrtio ancorajado pulas outoridades Xecas). == Outras listaiges == * [[Critarquie|Lista de países que yá nun eisisten]] * [[Lista simples de países|Lista de países (semplificada)]] * [[Lista de países nun-recoincidos]] * [[Lista de antidades outónomas]] * [[Lista de territórios dependientes]] * [[Lista de árias çputadas ó acupadas]] * [[Lista de países i territórios por ária]] * [[Países eimaginários]] * [[Micro-stados]] * [[Lista de capitales]] * [[lista de países ansulares]] * [[Lista de países por data de criaçon]] * [[Fuso hourário]] Para mais recursos, ber [[Refréncias geográficas]]. == {{Ber tamien}} == * [[Eitimologie de ls nomes de ls países]] * [[Geografie]] * [[Tierra]] * [[Cuntinente]] * [[Micronaçon]]es [[Catadorie:!Lhistas]] 373enqau5kz7ub8s8jt8skhsbah2p12 106531 106530 2026-04-08T06:49:45Z ~2026-21596-48 15163 106531 wikitext text/x-wiki [[Fexeiro:CIA Political World Map 2002.jpg|400px|thumb|right|Debison política de l mundo (2002)]] Este artigo ye ua '''lista de stados soberanos''' de l mundo, ancluindo ls stados andependientes ''[[de jure]]'' i ''[[de fato]]''. De modo a aparecer na lista cumo un paíç ''de fato'' andependiente, l stado ten de oubedecer al artigo 1º de la [[Cumbençon de Montebideu]] de [[1933]], l que quier dezir que la antidade ten de apersentar las seguintes qualificaçones: :la) ua populaçon permaniente; :b) un território definido; :c) gobierno; :d) capacidade para antrar an relaçones culs outros stados. Culas [[#notas|notas]], algua anformaçon ye dada: * La rezon por que un stado nó-''de jure'' ye listado ^[[#Notes|1]] * Las dependéncias ^[[#Notes|2]] * Las struturas federales, quando aplicable ^[[#Notes|3]] * Las antidades outónomas andrento de l território de l stado soberano ^[[#Notes|4]] * Outras ouserbaçones Ls nomes son apersentados ne ls padrones de [[lhéngua mirandes|mirandés]] de [[Pertual]] (i outros países); habendo defrenças andrento de l própios padrones, eilhas son tamien apersentadas. Para alhá desso, tamien aparécen ls nomes na(s) lhéngua(s) ouficial(ales) de l paíç. * An Mirandés, l nome de l paíç ye apersentado na forma cúrtia (s: Afeganistan) i na forma ouficial (s: República Eislámica de l Afeganistan). * Na lhéngua oufecial, l nome de l paíç ye apersentado na forma cúrtia i na forma oufecial. Quando neçairo, la [[traslhiteraçon]] para l [[abc lhatino]] ye apersentada a la par de l carateres screbidos oureginales ([[cerílico]], [[lhéngua china|lhetras chinas]], etc.). Quando possible, la ''lhatinizaçon'' perferida pul paíç fui ousada. La ancluson de qualquiera nome i/ó paíç neste artigo nun debe de pressuponer la aporfilhaçon dua posiçon oufecial nalgua çputa subre esse nome i/ó paíç. Antidades cunsideradas [[micronaçon]]es nun recoincidas anternacionalmente nun fúrun ancluídas. == Stados soberanos == {| border="1" style="border-collapse: collapse;" !bgcolor=#ccc|Nome cúrtio an Mirandés !bgcolor=#ccc|Nome cúrtio i oufecial na(s) lhéngua(s) de l paíç |- valign=topf |[[Fexeiro:Flag of Abkhazia.svg|25px]] ''[[Abecásia]]''^[[#Notas|1]] - República de la Abecásia | * ''Abecásio'': Laṗsny / Аҧсны * ''Russo'': Abchazija / Абхазия * ''Georgiano'': Laṗẖazeṭi / აფხაზეთი |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Afghanistan.svg|25px]] '''[[Afeganistan]]''' - República Eislámica de l Afeganistan | * ''Persa (Dari-Persa)'': Afġānestān / افغانستان - Jomhūrī-ye Slānī-ye Afġānestān / جمهوری اسلامی افغانستان * ''Pashto'': Afġānistān / افغانستان - də Afġānistān Islānī Jumhūriyat / افغانستان اسلامي جمهوريت |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of South Africa.svg|25px]] '''[[África de l Sul]]''' - República de la África de l Sul | * ''Anglés'': South Africa - Republic of South Africa * ''Africáner'': Suid-Afrika - Republiek ban Suid-Afrika * ''Xhosa'': uMzantsi Afrika - iRiphabliki yaseMzantsi Afrika * ''Zulu'': iNingizimu Afrika / iSotafilika - iRiphabliki yaseNingizimu Afrika * ''Ndebele'': iSewula Afrika - iRiphabliki yeSewula Afrika * ''Sotho'': Afrika-Borwa - Rephaboliki ya Afrika-Borwa * ''Swati'': iNingizimu Afrika / iNyonyana - iRiphabhulikhi yeNingizimu Afrika * ''Tsonga'': Afrika Dzonga - Riphabliki ra Afrika Dzonga * ''Tswana'': Aforika Borwa / Aferika Borwa - Rephaboliki ya Aforika Borwa * ''Benda'': Afurika Tshipembe - Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Albania.svg|25px]] '''[[Albánia]]''' - República de la Albánia | * ''Albanés'': Shqipëria - Republika i Shqipërisë |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Germany.svg|25px]] '''[[Almanha]]'''^[[#Notas|3]] - República Federal de la Almanha | * ''Alman'': Deutschland - Bundesrepublik Deutschland * ''Dinamarqués'': Tyskland - Forbundsrepublikken Tyskland * ''Frísio oucidental'': Dútslán - Bûnsrepublyk Dútslán * ''Baixo alman'': Duutschland - Bundsrepublik Duutschland * ''Romani Kalderash'': Jermaniya / जेर्मानिया - Federalni Republika Jermaniya / क़ेदेराल्नी रेपुब्लिका जेर्मानिया * ''Sórbio superior'': Němska - Zwjazkowa republika Němska |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Andorra.svg|25px]] '''[[Andorra]]''' - Prencipado de Andorra | * ''Catalan'': Andorra - Principat d’Andorra |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Angola.svg|25px]] '''[[Angola]]''': República de Angola | * ''Pertués'': Angola - República de Angola |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Antigua and Barbuda.svg|25px]] '''[[Antígua i Barbuda]]'''^[[#Notas|4]] ó '''Antiga i Barbuda'''} | * ''Anglés'': Antigua and Barbuda |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Saudi Arabia.svg|25px]] '''[[Arábia Saudita]]''' - Reino de la Arábia Saudita | * ''Árabe'': al-ʿArabiyyátu ex- Suʿūdiyyá / اَلْعَرَبِيَّةُ ٱلسُّعُودِيَّة ; las-Suʿūdiyyá / السعودية - al-Mamlakátu l-ʿArabiyyátu ex- Suʿūdiyyá / المملكة العربية السعودية |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Algeria.svg|25px]] '''[[Argélia]]''' - República Popular Democrática de la Argélia | * ''Árabe'': al-Ǧaçā'ir / اَلْجَزَائِر - al-Ǧumhūriyyátu l-Ǧaçā'iriyyáti d-Dīmuqrāṭiyyáti š-Šlaʿbiyyá / الجمهورية الجزائرية الديمقراطية الشعبية * ''Tamazight'': Ldzayer / ⵍⴷⵣⴰⵢⴻⵔ - Tamurt n Ldzayer / ⵜⴰⵎⵓⵔⵜ ⵏ ⵍⴷⵣⴰⵢⴻⵔ |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Armenia.svg|25px]] '''[[Arménia]]''': República de la Arménia/Arménia | * ''Arménio'': Hayastan / Հայաստան ; Hayḳ / Հայք - Hayastani Hanrapetouṭyoun / Հայաստանի Հանրապետություն |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Australia.svg|25px]] '''[[Oustrália]]'''^[[#Notas|3]] - Quemunidade de la Oustrália | * ''Anglés'': Australia - Commonwealth of Australia |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Austria.svg|25px]] '''[[Áustria]]'''^[[#Notas|4]] - República de la Áustria | * ''Alman'': Österreich - Republik Österreich * ''Croata'': Austrija - Republika Austrija * ''Checo'': Rakousko - Rakouská republika * ''Húngaro'': Ausztria - Osztrák Köztársaság * ''Romani Kalderash'': Strexa / एस्त्रेख़ा - Republika Estrexa / रेपुब्लिका एस्त्रेख़ा * ''Slobaco'': Rakúsko - Rakúska republika * ''Slobeno'': Abstrija - Republika Abstrija |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Azerbaijan.svg|25px]] '''[[Azerbaijon]]'''^{[[#Notas|1]], [[#Notas|4]]}, '''Azerbaidjon''' ó '''Azerbeijan''' - República de l Azerbeijan | * ''Azeri'': Açərbaycan / Азәрбајҹан - Açərbaycan Respublikası / Азәрбајҹан Республикасы |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of the Bahamas.svg|25px]] '''[[Bahamas]]''', '''Baamas''' ó '''Barramas''' - Quemunidade de las Baamas | * ''Anglés'': The Bahamas - Commonwealth of The Bahamas |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Bangladesh.svg|25px]] '''[[Bangladexe]]''' ó '''Bangladesh''' - República Popular de l Bangladesh | * ''Bengali'': Bāṁlādeš / বাংলাদেশ - Góṇ Prójātóntrī Bāṁlādeš - গণ প্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Barbados.svg|25px]] '''[[Barbados]]''' | * ''Anglés'': Barbados |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Bahrain.svg|25px]] '''[[Bahrein|Barén]]' '', '''Bahrain''', '''Bahrein''', '''Barain''', '''Barein''', '''Bareine''' ó '''Baraine''' - Reino de l Barén | * ''Árabe'': al-Baḥrayn / اَلْبَحْرَيْن - Mamlakátu l-Baḥrayn / مملكة البحرين |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Belgium.svg|25px]] '''[[Bélgica]]''' - Reino de la Bélgica | * ''Flamengo'': België - Koninkrijk België * ''Francés'': Belgique - Royaume de Belgique * ''Alman'': Belgien - Königreich Belgien |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Belize.svg|25px]] '''[[Belize]]''' | * ''Anglés'': Belize |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Benin.svg|25px]] '''[[Benin]]''' ó '''Benin''' - República de l Benin | * ''Francés'': Bénin - République du Bénin |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Belarus.svg|25px]] '''[[Bielorrússia]]''', '''Bielo-Rússia''' ó '''Belarus''' - República de la Bielorrússia<br /> | * ''Bielorrusso'': Biełaruś / Беларусь - Respublika Biełaruś / Рэспубліка Беларусь * ''Russo'': Belarus' / Беларусь ; Belorussija / Белоруссия - Respublika Belarus' / Республика Беларусь |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|25px]] '''[[Bósnia i Heirzegobina]]''', '''Bósnia i Heirzegobina''', '''Bósnia-Heirzegobina''' ó '''Bósnia-Heirzegobina'''^[[#Notas|4]] | * ''Bósnio'': Bosna i Heircegobina * ''Sérbio'': Bosna i Heircegobina / Босна и Херцеговина * ''Croata'': Bosna i Heircegobina |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Botswana.svg|25px]] '''[[Zabotsuana]]''' ó '''Botswana''' - República de l Botsuana | * ''Tsuana'': Botswana - Lefatshe la Botswana * ''Anglés'': Botswana - Republic of Botswana |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Brazil.svg|25px]] '''[[Brasil]]'''^[[#Notas|3]] - República Federatiba de l Brasil | * ''Pertués'': Brasil - República Federatiba do Brasil |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Brunei.svg|25px]] '''[[Brunei]]''' - Stado de l Brunei Darussalan | * ''Malaio'': Brunei Darussalan / بروني دارالسلام - Negara Brunei Darussalan / نڬارا بروني دارالسلام |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Bulgaria.svg|25px]] '''[[Bulgária]]''' - República de la Bulgária | * ''Búlgaro'': Bŭlgarija / България - Republika Bŭlgarija / Република България |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Burkina Faso.svg|25px]] '''[[Burkina Faso]]''', '''Burquina Faso''' | * ''Francés'': Burkina Faso |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Burundi.svg|25px]] '''[[Burundi]]''' ó '''Burúndi''' - República de l Burundi | * ''Rundi'': Uburundi - Republika y'Uburundi * ''Francés'': Burundi - République du Burundi |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Bhutan.svg|25px]] '''[[Buton]]''' - Reino de l Buton | * ''Jonghka'': 'Brug.yul. / འབྲུག་ཡུལ་ - 'Brug.rGyal.kʰab / འབྲུག་ཡུལ་ |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Cape Verde.svg|25px]] '''[[Cabo Berde]]''' - República de Cabo Berde | * ''Pertués'': Cabo Berde - República de Cabo Verde * ''Crioulo cabo-berdiano'': Kabu Berdi - Republika di Kabu Berdi |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Cameroon.svg|25px]] '''[[Camarones]]''' - República de ls Camarones | * ''Francés'': Cameroun - République du Cameroun * ''Anglés'': Cameron - Republic of Cameron |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Cambodia.svg|25px]] '''[[Camboja]]''' - Reino de l Camboja | * ''Cambojano'': Kampučā / កម្ពុជា - Praḥrāčāṇāčak[r] Kampučā / ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Canada.svg|25px]] '''[[Canadá]]''' - Reino de l Canadá ^[[#Notas|3]] | * ''Anglés'': Canada * ''Francés'': Canada * ''Inuktitut'': Kanata / ᑲᓇᑕ |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Kazakhstan.svg|25px]] '''[[Cazaquistan]]''' - República de l Cazaquistan | * ''Cazaque'': Qazaqstan / Қазақстан - Qazaqstan Respublikasy / Қазақстан Республикасы * ''Russo'': Kazaĥstan / Казахстан - Respublika Kazaĥstan / Республика Казахстан |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of the Central African Republic.svg|25px]] '''[[República Centro-Africana]]''' | * ''Francés'': République Centrafricaine * ''Sango'': Ködörösése tî Béafrîka |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Chad.svg|25px]] '''[[Xade]]''', '''Chad''', '''Tchade''' ó '''Tchad''' - República de l Chade | * ''Francés'': Tchad - République du Tchad * ''Árabe'': Tašād / تشاد - Ǧumhūriyyátu Tašād /جمهورية تشاد |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of the Czech Republic.svg|25px]] '''[[República Checa]]''', '''Chéquia'''^{[[#Notas|12]]} | * ''Checo'': Čsko - Česká republika |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of the People's Republic of China.svg|25px]] '''RP [[República Popular de la China|China]]' ''^[[#Notas|4]] - República Popular de la China | * ''Mandarin'': Zhōngguó / 中國 / 中国 - Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó / 中華人民共和國 / 中华人民共和国 * ''Anglés'': China - People’s Republic of China * ''Cazaque'': Qytaj / Қытай - Jûṅĥua Ĥalıq Respublikası / جۇڭحۋا حالىق ره‌سپۋبليكاسى * ''Mungol'': Ĥjatad / Хятад ; Dundad uls / Дундад улс - Buġuḍi Nayiranḍlaĥu Dunḍlaḍu Arad Ulus / ????? ??????????? ??????? ?????? ????? * ''Pertués'': China - República Popular da China * ''Tibetano'': rGya.nag. / རྒྱ་ནག་; Kruṅ.go. / ཀྲུང་གོ་ ; Kruṅ.hwa. / ཀྲུང་ཧྭ་ - Kruṅ.hwa Mi.dmaṅs sPyi.mtʰun rGyal.kʰab. / ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ * ''Uigur'': Hitay / ھىتاي ; Junggo / جۇڭگو ; Jungxua Xelq Jumhuriyiti / جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتى |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Cyprus.svg|25px]] '''[[Xipre]]'''^[[#Notas|1]] - República de Xipre | * ''Griego'': Kýpros / Κύπρος - Kypriakī́ Dīmokratía / Κυπριακή Δημοκρατία * ''Turco'': Kıbrıs - Kıbrıs Cumhuriyeti |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg|25px]] ''[[Chipre de l Norte]]''^[[#Notas|1]] - República Turca de l Xipre de l Norte | * ''Turco'': Kuzey Kıbrıs - Kuzey Kıbrıs Turk Cumhuriyeti |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of the Comoros.svg|25px]] '''[[Quemores]]'''^[[#Notas|3]] - Ounion de las Comores | * ''Francés'': Comores - Union ç Comores * ''Comorano'': Komori / قُمُرِ - Udzima wa Komori / وُدْزِمَ وَ قُمُرِ * ''Árabe'': Ǧuzuru l-Qumur / جزر القمر ; Ǧuzuru Kūnūrū / جزر كومورو ; Ǧaçā'iru l-Qumur / جزائر القمر ; Ǧaçā'iru Kūnūrū / جزائر كومورو - Ittiḥādu l-Qumur / اتحاد القمر |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|25px]] '''[[República Democrática de l Congo]]''', '''Congo-Quinxasa''' ó '''Congo-Kinxasa''' | * ''Francés'': Congo - République Démocratique du Congo * ''Kikongo'': Kongo - Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi * ''Lingala'': Kɔ́ngɔ - Republiki ya Kɔ́ngɔ Demokratiki * ''Suaili'': Kongo - Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo * ''Tshiluba'': Kongu - Ditunga die Kongu wa Mungalaata |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of the Republic of the Congo.svg|25px]] '''[[República de l Congo]]''', '''Congo-Brazabile''' | * ''Francés'': Congo - République du Congo * ''Kituba'': Kongo - Repubilika ya Kongo * ''Lingala'': Kɔ́ngɔ - Republiki ya Kɔ́ngɔ |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of North Korea.svg|25px]] '''[[Coreia de l Norte]]''' - República Popular Democrática de la Coreia | * ''Coreano'': Chosŏn / 조선 / 朝鮮 - Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk / 조선민주주의인민공화국 / 朝鮮民主主義人民共和國 |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of South Korea.svg|25px]] '''[[Coreia de l Sul]]''' - República de la Coreia / Coréia | * ''Coreano'': Hanguk / 한국 / 韓國 - Daehan Minguk / 대한민국 / 大韓民國 |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Cote d'Ivoire.svg|25px]] '''[[Cuosta de l Marfin]]'''^{[[#Notas|10]]} - República de la Cuosta de l Marfil | * ''Francés'': Cóte d'Ivoire - République de Cóte d'Ivoire |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Croatia.svg|25px]] '''[[Croácia]]''' - República de la Croácia | * ''Croata'': Hrbatska - Republika Hrbatska * ''Húngaro'': Horbátország - Horbát Köztársaság * ''Eitaliano'': Croazia - Repubblica Croata |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Denmark.svg|25px]] '''[[Dinamarca]]'''^[[#Notas|2]] - Reino de la Dinamarca | * ''Dinamarqués'': Danmark - Kongeriget Danmark * ''Faroés'': Danmark - Kongsríkið Danmark * ''Alman'': Dänemark - Königreich Dänemark * ''Groenlandés'': Danmarki ; Qallunaat Nunaat - Kunngeqarfik Danmarki |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Djibouti.svg|25px]] '''[[Djibuti]]''', '''Jibúti''' - República de Jibúti | * ''Árabe'': Ǧībūtī / جيبوتي ; Dǧībūtī / دجيبوتي - Ǧumhūriyyátu Ǧībūtī / جمهورية جيبوتي * ''Francés'': Djibouti - République de Djibouti |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Dominica.svg|25px]] '''[[Dominica]]''' ó '''Domínica''' - Quemunidade de la Dominica | * ''Anglés'': Dominica - Commonwealth of Dominica |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Egypt.svg|25px]] '''[[Eigito]]''' - República Árabe de l Eigito | * ''Árabe'': Miṣr / مِصْر - Ǧumhūriyyátu Miṣra l-ʿArabiyyá / جمهورية مصر العربية |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of the United Arab Emirates.svg|25px]] '''[[Eimirados Árabes Ounidos]]'''^[[#Notas|3]] | * ''Árabe'': al-Einārātu l-ʿArabiyyátu l-Muttaḥidá / اَلْٳمَارَاتُ ٱلْعَرَبِيَّةُ ٱلْمُتَّحِدَة |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Eritrea.svg|25px]] '''[[Eritreia]]''' - Stado de la Eiritreia | * ''Tigrina'': Ertra / ኤርትራ - Hagəre Ertra / ሃግሬ ኤርትራ * ''Árabe'': Iritriyā / ٳرِتْرِيَّا ; Aritriyā / أرتريا ; Irītriyā / إريتريا ; Aireītriyā / أريتريا ; Irtīriyā / إرتيريا ; Artīriyā / أرتيريا - Dawlátu Iritriyā / دولة إرتريا * ''Anglés'': Eritrea - State of Eritrea |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Slovakia.svg|25px]] '''[[Slobáquia]]''' - República Slobaca | * ''Slobaco'': Eslobensko - Slobenská republika |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Slovenia.svg|25px]] '''[[Slobénia]]''' - República de la Slobénia | * ''Slobénio'': Slobenija - Republika Slobenija * ''Húngaro'': Szlobénia - Szlobén Köztársaság * ''Eitaliano'': Slobenia - Repubblica Slobena |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Spain.svg|25px]] '''[[Spanha]]'''^[[#Notas|3]] - Reino de Spanha | * * ''Basco'': Spainia - Espainiako Erresuma * ''Catalan'': Spanya - Regne d'Espanya * ''Galego'': Spanha - Reino de Espanha * ''Sturiano'': Spañla - Reinu d’Españla |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of the United States.svg|25px]] '''[[Stados Ounidos de la América|Stados Ounidos]]' ''^{[[#Notas|2]], [[#Notas|3]]} - Stados Ounidos de la América | * ''Anglés'': United States - United States of America * ''Francés'': États-Ounis - États-Ounis d’Amérique * ''Habaiano'': ʻAmelika Huipūʻiba - ʻAmelika Huipūʻiba * ''Spanhol (Castelhano)'': Stados Ounidos - Stados Ounidos de América |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Estonia.svg|25px]] '''[[Stónia]]''' - República de la Stónia | * ''Stónio'': Eesti - Eesti Babariik |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Ethiopia.svg|25px]] '''[[Etiópia]]'''^[[#Notas|3]] - República Democrática Federal de la Eitiópia | * ''Amárico'': Ityop̣ya / ኢትዮጵያ - yä-Ityop̣ya Federalawi Dimokrasiyawi Ripäblik / የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ * ''Anglés'': Ethiopia - Federal Democratic Republic of Ethiopia |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Fiji.svg|25px]] '''[[Fiji]]'''^[[#Notas|4]] ó '''Fidji''' - República de las Ilhas Fiji | * ''Anglés'': Fiji - Republic of the Fiji Islands * ''Fijiano'': Biti - Matanitu Tu-Baka-i-koya ko Biti * ''Hindustani'': Fijī / फ़िजी / فیجی - Fijī Ripablik / फ़िजी रिपब्लिक / فیجی رپبلک |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of the Philippines.svg|25px]] '''[[Felipinas]]''' - República de las Felipinas | * ''Felipino'': Pilipinas - Republika ng Pilipinas * ''Anglés'': Philippines - Republic of the Philippines |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Finland.svg|25px]] '''[[Finlándia]]'''^[[#Notas|4]] - República de la Finlándia | * ''Finlandés'': Suomi - Suomen tasavalta * ''Sueco'': Finland - Republiken Finland * ''Lapon setentrional'': Suopma - Suoma republihkka |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of France.svg|25px]] '''[[Fráncia]]'''^[[#Notas|2]] - República Francesa | * ''Francés'': France - République française * ''Alsaciano'': Frankreich - Republik Frankriich * ''Basco'': Frantzia - Frantziako Errepublika * ''Breton'': Bro-C’hall ; Frañs - Republik C’hall * ''Catalan'': Fráncia - República Francesa * ''Corso'': Francia - Repubblica Francesa * ''Houlandés'': Frankrijk - Franse Republiek * ''Oucitano'': Fráncia - República francesa * ''Taitiano'': Farāni - Repupirita farāni |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Gabon.svg|25px]] '''[[Gabon]]''' - República de l Gabon | * ''Francés'': Gabon - République Gabonaise |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of The Gambia.svg|25px]] '''[[Gámbia]]''' - República de la Gámbia | * ''Anglés'': The Gambia - Republic of the Gambia |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Ghana.svg|25px]] '''[[Gana]]''' - República de l Gana | * ''Anglés'': Ghana - Republic of Ghana |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Georgia.svg|25px]] '''[[Geórgia]]'''^{[[#Notas|1]], [[#Notas|4]]} - República de la Geórgia | * ''Geórgio'': Saḳaireṭbelo / საქართველო - Saḳaireṭbelos Respublika / საქართველოს რესპუბლიკა * ''Abecásio'': Ḳərṭtʷəla / Қырҭтәыла - Arespublika Ḳərṭtʷəla / Ареспублика Қырҭтәыла |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Grenada.svg|25px]] '''[[Granada]]'''^[[#Notas|4]] - Stado de Granada | * ''Anglés'': Grenada - State of Grenada |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Greece.svg|25px]] '''[[Grécia]]'''^[[#Notas|4]] - República Griega | * ''Griego'': Eilláda - Ελλάδα ; Heillás / Ελλάς - Eillīnikī́ Dīmokratía / Ελληνική Δημοκρατία |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Guyana.svg|25px]] '''[[Guiana]]''' - República Co-ouperatiba de la Guiana | * ''Anglés'': Guyana - Co-ouperatibe Republic of Guyana |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Guinea.svg|25px]] '''[[Guiné]]''', '''Guiné-Conacri''' - República de la Guiné | * ''Francés'': Guinée - République de Guinée |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Guinea-Bissau.svg|25px]] '''[[Guiné-Bissau]]''' - República de la Guiné-Bissau | * ''Pertués'': Guiné-Bissau - República da Guiné-Bissau |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Equatorial Guinea.svg|25px]] '''[[Guiné Equatorial]]''' - República de la Guiné Eiquatorial | * * ''Francés'': Guinée équatoriale - République de Guinée équatoriale |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Haiti.svg|25px]] '''[[Haiti]]''' - República de l Haiti | * ''Francés'': Haïti - République d'Haïti * ''Crioulo Haitiano'': Ayiti - Repiblik dAyiti |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Hungary.svg|25px]] '''[[Hungrie]]''' - República de la Hungrie | * ''Húngaro'': Magyarország - Magyar Köztársaság |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Yemen.svg|25px]] '''[[Iémen]]''' - República de l Iémen | * ''Árabe'': al-Yaman / اليمن - al-Ǧumhūriyyátu l-Yamaniyyá / الجمهورية اليمنية |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of India.svg|25px]] '''[[Índia]]'''^[[#Notas|3]] - República de la Índia | * ''Hindi'': Bharat / भारत - Bʰārat Gaṇaireājya / भारत गणराज्य * ''Anglés'': Andia - Republic of Andia * ''Bengali'': Bʰārót / ভারত - Bʰārót Góṇórājÿó / ভারত গণরাজ্য * ''Gujarati'': Bʰārat / ભારત ; Īnḍiyā / ઈન્ડિયા ; Hiṁd / હિંદ - Bʰārat Gaṇaireājya / ભારત ગણરાજ્ય * ''Kanada'': Bʰārata / ಭಾರತ - Bʰārata Gaṇaireājya / ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯ * ''Marati'': Bʰāratīy / भारतीय - Bʰāratīy Pradzāsattāk / भारतीय प्रजासत्ताक * ''Nepali'': Bʰārat / भारत ; Hindustān / हिन्दुस्तान - Bʰārat Gaṇaireādzya / भारत गणराज्य * ''Sánscrito'': Bʰāratan / भारतम् - Bʰārat Gaṇaireājya / भारत गणराज्य * ''Tamil'': Antiyā / இந்தியா ; Pārata / பாரத - Antiyak Kuṭiyaraču / இந்தியக் குடியரசு * ''Telugu'': Bʰārata Dēšlaṁ / భారత దేశం ; Iṁḍiyā / ఇండియా - Bʰārata Gaṇla Rājyamu / భారత గణ రాజ్యము * ''Urdu'': Hindūstān / ہندوستان ; Bʰārat / بھارت ; Inḋiyā / انڈیا - Jumhūrīyat-i Hindūstān / جمہوریت ہندوستان |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Indonesia.svg|25px]] '''[[Andonésia]]''' - República de la Andonésia | * ''Andonésio'': Indonesie / ايندونيسيا - Republik Andonesie / ريڤوبليك ايندونيسيا |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Iran.svg|25px]]' ''[[Eiran]]''' - República Eislámica de l Eiran | * ''Persa'': Īrān / ایران - Jomhūrī-ye Slānī-ye Īrān - جمهوری اسلامی ایران |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Iraq.svg|25px]] '''[[Eiraque]]''' - República de l Eiraque | * ''Árabe'': al-ʿIrāq / اَلْعِرَاق - al-Ǧumhūriyyátu l-ʿIrāqiyyá / الجمهورية العراقية * ''Curdo'': ʿÎraq / عیراق ; Îraq / ئیراق ; Iraq / ئراق - Komara ʿÎraqé / کۆمارا عیراقێ |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Ireland.svg|25px]] '''[[República de la Eirlanda|Eirlanda]]' '' - República de la Eirlanda | * ''Anglés'': Ireland - Republic of Ireland * ''Eirlandés'': Éire - Poblacht na hÉireann |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Iceland.svg|25px]] '''[[Eislándia]]''' - República de la Eislándia | * ''Eislandés'': Ísland - Lýðbeldið Ísland |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Israel.svg|25px]] '''[[Eisrael]]''' - Stado de Eirael | * ''Heibraico'': Yiśra'el / יִשְׂרָאֵל - Mədînat Yiśra'el / מדינת ישראל * ''Árabe'': Isrā'īl / ٳسْرَائِيل - Dawlátu Isrā'īl / دولة إسرائيل |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Italy.svg|25px]] '''[[Eitália]]''' - República Eitaliana | * ''Eitaliano'': Italia - Repubblica Italiana * ''Francés'': Italie - République italienne * ''Friulano'': Italie - Republiche Taliane * ''Alman'': Italien - Italienische Republik * ''Lhadino'': Talia ; Italia - República Taliana * ''Sardo'': Itàlia - Repùbrica Italiana * ''Slobeno'': Italija - Italijanska republika |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Jamaica.svg|25px]] '''[[Jamaica]]''' | * ''Anglish'': Jamaica |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Japan.svg|25px]] '''[[Japon]]''' - [[Ampério de l Japon]] | * ''Japonés'': Nihon / 日本 - Nihon-koku / 日本国 |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Jordan.svg|25px]] '''[[Jordánia]]''' - Reino Hashemita de la Jordánia | * ''Árabe'': Al-Urdun / الاردن - Al Mamlakah al Urduniyah al Hashimiyah / المملكة الأردنّيّة الهاشميّة |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Kiribati.svg|25px]] '''[[Kiribati]]''', '''Quiribati''' - República de l Quiribati | * ''Quiribati'': Kiribati - Ribaberikin Kiribati * ''Anglés'': Kiribati - Republic of Kiribati |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Kosovo.svg|25px]] '''[[Kosobo]]^{[[#Notas|1]], [[#Notas|8]]} ''','''Kosobo''' - República de l Kosobo | * ''Albanés'': Kosobë * ''Serbo-Croata'': Косово, Kosobo * ''Turco'': Kosoba |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Kuwait.svg|25px]] '''[[Kuwait]]''', '''Kuaite''', - Stado de l Kuaite | * ''Árabe'': al-Kuwayt / الكويت - Dawlátu l-Kuwayt / دولة الكويت |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Laos.svg|25px]] '''[[Laos]]''' - República Popular Democrática de Laos | * ''Laociano'': Lao / ນລາວ - Sathalanalat Paxathipatai Paxaxon Lao / ສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Lesotho.svg|25px]] '''[[Lesoto]]''' - Reino de l Lesoto | * ''Anglés'': Lesotho - Kingdon of Lesotho * ''Soto'': Lesotho - Mmuso wa Lesotho |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Latvia.svg|25px]] '''[[Letónia]]''' - República de la Letónia | * ''Leton'': Latbija - Latbijas Republika |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Lebanon.svg|25px]] '''[[Líbano]]''' - República de l Líbano | * ''Árabe'': Lubnān / لبنان - Al Jumhuriyah al Lubnaniyah / الجمهوريّة البنانيّة |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Liberia.svg|25px]] '''[[Libéria]]''' - República de la Libéria | * ''Anglés'': Liberie - Republic of Liberie |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Libya.svg|25px]] '''[[Líbia]]''' - Grande Jamahiriya Socialista Popular Árabe de la Líbia | * ''Árabe'': Lībiyah / ليبية - al-Janāhīrīyah al-‘Arabīya al-Lībīyah ash-Sha‘bīyah al-Ishtirākīyah al-Uzma / الجماهيرية العربية الليبية الشعبية الإشتراكية العظمى |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Liechtenstein.svg|25px]] '''[[Liechtenstein]]''', - Percipado de Liechtenstein | * ''Alman'': Liechtenstein - Furstentun Liechtenstein |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Lithuania.svg|25px]] '''[[Lituánia]]''' - República de la Lituánia | * ''Lituano'': Lietuba - Lietubos Respublika |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Luxembourg.svg|25px]] '''[[Luxemburgo]]''' - Gran-Ducado de l Luxemburgo | * ''Luxemburgués'': Lëtzebuerg - Groussherzogden Lëtzebuerg * ''Francés'': Luxembourg - Grand-Duché de Luxembourg * ''Alman'': Luxemburg - Großheirzogtun Luxemburg |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of the Republic of Macedonia.svg|25px]] '''[[República de la Macedónia de l Norte|Macedónia (ARJM)]]''' ^[[#Notas|5]] - República de la Macedónia de l Norte | * ''Macedónio'': Makedonija / Македонија - Republika Makedonija / Република Македонија * ''Albanés (nun ye ua léngua nacional)'': Maqedoni |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Madagascar.svg|25px]] '''[[Madagáscar]]''' - República de Madagáscar | * ''Malgaxe'': Madagasikara - Repoblikan'i Madagasikara * ''Francés'': Madagascar - Republique de Madagascar |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Malaysia.svg|25px]] '''[[Malásia]]'''^[[#Notas|3]] - Federaçon de la Malásia | * ''Malaio'': Malaysia - Persekutuan Malaysia |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Malawi.svg|25px]] '''[[Malaui]]''', '''Maláui''', - República de l Mal´sui | * ''Anglés'': Malawi - Republic of Malawi * ''Chewa'': Malaŵi - Mfuko la Malaŵi |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Maldives.svg|25px]] '''[[Maldibas]]''' - República de las Maldibas | * ''Dibehi'': Dibehi Rājje / ގުޖޭއްރާ ޔާއްރިހޫމްޖު - Dibehi Rājje ge Jumhuriyyā / ހިވެދި ގުޖޭއްރާ ޔާއްރިހޫމްޖު |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Mali.svg|25px]] '''[[Mali]]''' - República de l Mali | * ''Francés'': Mali - République de Mali |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Malta.svg|25px]] '''[[Malta]]''' - República de Malta | * ''Maltés'': Malta - Repubblika ta' Malta |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of the Marshall Islands.svg|25px]] '''[[Ilhas Marshall]]''' - República de las Ilhas Marshall | * ''Anglés'': Marshall Islands - Republic of the Marshall Islands |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Morocco.svg|25px]] '''[[Marrocos]]'''^[[#Notas|6]] - Reino de Marrocos | * ''Árabe'': al-Maġrib / مغرب - Al Mamlakah al-Maghribiyah / المملكة المغربية * ''Francés'': Maroc - Royaume du Maroc |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Mauritius.svg|25px]] '''Mourícias''' - República de la Mourícia | * ''Anglés'': Mauritius - Republic of Mauritius * ''Francés'': Maurice - République de Maurice |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Mauritania.svg|25px]] '''[[Mouritánia]]''' - República Eislámica de la Mouritánia | * ''Árabe'': Mūrītāniyyah / موريتانية - Al-Jumhuriyah al-Islamiyah al-Mūrītāniyah / الجمهورية الإسلامية الموريتانية * ''Francés'': Mauritanie - République Islamique de la Mauritanie |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Myanmar.svg|25px]] '''Birmánia''' ^{[[#Notas|11]]} - Ounion de Birmánia | * ''Birmanés'': Myanma - Pyidaungzu Myanma Naingngandaw |- valign=top |[[Fexeiro:Flag_of_Federated_States_of_Micronesia.svg|25px]] '''[[Micronésia]]'''^[[#Notas|3]] - Stados Federados de la Micronésia | * ''Anglés'': Micronesie - Federates States of Micronesie |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Mozambique.svg|25px]] '''[[Moçambique]]''' - República de Moçambique | * ''Pertués'' - República de Moçambique |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Moldova.svg|25px]] '''[[Moldábia]]''' ^{[[#Notas|1]], [[#Notas|4]]} - República de la Moldábia | * ''Romeno/Moldabo'': Moldoba - República Moldoba |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Monaco.svg|25px]] '''[[Mónaco]]''' - Percipado de Mónaco | * ''Francés'': Monaco - Principauté de Monaco |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Mongolia.svg|25px]] '''[[Mongólia]]''' | * ''Mongol'': Mongol Uls / Монгол Улс |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Montenegro.svg|25px]] '''[[Montenegro]]''' - República de Montenegro | * ''Sérbio'': Crna Gora / Црна Гора - Republika Crna Gora / Република Црна Гора |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Nagorno-Karabakh.svg|25px]] ''[[Ñagorno-Karabakh]]'' ^[[#Notas|1]] - República de Nagorno-Carabaque | * ''Arménio'': Lernayin Gharabagh / Լեռնային Ղարաբաղ |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Namibia.svg|25px]] '''[[Namíbia]]''' - República de la Namíbia | * ''Anglés'': Namibia - Republic of Namibia |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Nauru.svg|25px]] '''[[Ñaouru]]''' | * ''Naurano'': Naoero * ''Anglés'': Nauru |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Nepal.svg|18px]] '''[[Nepal]]''' - República de l Nepal | * ''Nepalés'': Nepāl / नेपाल - Nepal Adhirajya / नेपाल अधिराज्य |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Niger.svg|25px]] '''[[Níger]]''' - República de l Níger | * ''Francés'': Niger - République du Niger |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Nigeria.svg|25px]] '''[[Nigéria]]'''^[[#Notas|3]] - República Federal de la Nigéria | * ''Anglés'': Nigerie - Federal Republic of Nigerie |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Norway.svg|25px]] '''[[Noruega]]'''^[[#Notas|2]] - Reino de la Noruega | * ''Noruegués (bokmål)'': Norge - Kongeriket Norge * ''Noruegués (nynorsk)'': Noreg - Kongeriket Noreg |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of New Zealand.svg|25px]] '''[[Nuoba Zelándia]]'''^[[#Notas|2]] | * ''Anglés'': New Zealand * ''Maori'': Aotearoa |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Oman.svg|25px]] '''[[Ouman]]''' - Sultanato de l Ouman | * ''Árabe'': ʿUmnān / عمان - Saltanat Uman / سلطنة عُمان |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of South Ossetia.svg|25px]] ''[[Oussécie de l Sul]]''^[[#Notas|1]] - República de la Oussécie de l Sul | * ''Oussécio'': Xussar Iryston / Хуссар Ирыстон - Respublikae Xussar Iryston / Республикӕ Хуссар Ирыстон * ''Russo'': Južnaja Osetie / Южная Осетия - Respublika Južnaja Osetija/ Республика Южная Осетия |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of the Netherlands.svg|25px]] '''[[Países Baixos]]''' ó '''Houlanda'''^[[#Notas|2]] - Reino de ls Países Baixos | * ''Flamengo'', ''nerlandés'' ó ''holandés'': Nederland - Koninkrijk dar Nederlanden |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Palau.svg|25px]] '''[[Palau]]''' - República de Palau | * ''Palauano'': Belau - Beluu er la Belau * ''Anglés'': Palau - Republic of Palau |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Palestine.svg|25px]] ''[[Outoridade Nacional Palestiniana|Palestina]]' '^[[#Notas|7]] - Stado de la Palestina | * ''Árabe'': Filastīn / فلسطين - Daulat Filastin / دولةفلسطين |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Papua New Guinea.svg|25px]] '''[[Papua-Nuoba Guiné]]''', '''Papuásia-Nuoba Guiné''' ó '''Papua Nuoba Guiné''' | * ''Anglés'': Papua New Guinea |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Pakistan.svg|25px]] '''[[Paquiston]]''' - República Eislámica de l Paquistan | * ''Urdu'': Pākistān / پاکستان - Islami Jamhuria Pākistān / اسلامی جمہوریت پاکستان |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Paraguay.svg|25px]] '''[[Paraguai]]''' - República de l Paraguai | * ''Guarani'': Paraguái - Téta Paraguái |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Poland.svg|25px]] '''[[Polónia]]''' - República de la Polónia | * ''Polaco'': Polska - Rzeczpospolita Polska |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Portugal.svg|25px]] '''[[Pertual]]'''^[[#Notas|4]] - República Pertuesa | * ''Pertués'': Portugal - República Portuguesa |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Qatar.svg|25px]] '''[[Qatar]]''', '''Qatar''' ó '''Katar''' - Stado de l Qatar | * ''Árabe'': Qaṭaire / قَطَر - Dawlátu Qaṭaire / دولة قطر |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Kenya.svg|25px]] '''[[Quénia]]''' - República de l Quénia/Quénia | * ''Anglés'': Kenya - Republic of Kenya * ''Suaili'': Kenya - Jamhuri ya Kenya |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Kyrgyzstan.svg|25px]] '''[[Quirguistan]]''', '''Quirguizistan''' ó '''Quirguízia''' - República Quirguiç | * ''Quirguiç'': Kyrgyzstan / Кыргызстан - Kyrgyç Respublikasy / Кыргыз Республикасы * ''Russo'': Kyrgyzstan / Кыргызстан - Kyrgyzskaya respublika - Кыргызская республика |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of the United Kingdom.svg|25px]] '''[[Reino Ounido]]'''^{[[#Notas|2]], [[#Notas|3]]} - Reino Ounido de la Gran Bretanha i Eirlanda de l Norte | * ''Anglés'': United Kingdon - United Kingdon of Great Britain and Northern Ireland |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Romania.svg|25px]] '''[[Roménia]]''' | * ''Romeno'': Románia |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Rwanda.svg|25px]] '''[[Ruanda]]''' - República de l Ruanda | * ''Ruandés'': Rwanda - Repubulika y'u Rwanda * ''Francés'': Rwanda - République du Rwanda * ''Anglés'': Rwanda - Republic of Rwanda |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Russia.svg|25px]] '''[[Rússia]]'''^[[#Notas|3]] - Federaçon Russa | * ''Russo'': Rossija / Россия - Rossijskaja Federacija / Российская Федерация |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of the Solomon Islands.svg|25px]] '''[[Eilhas Salomon]]''' | * ''Anglés'': Tierramon Islands |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Samoa.svg|25px]] '''[[Samoa]]''' - Stado Andependiente de la Samoa | * ''Anglés'': Samoa - Andependent State of Samoa * ''Samoano'': Samoa - Malo Sa'oloto Tuto'atasi l Samoa |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Saint Lucia.svg|25px]] '''[[Santa Lúcia]]''' | * ''Anglés'': Saint Lucia |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Saint Kitts and Nevis.svg|25px]] '''[[San Cristobo i Nebis]]''', '''Saint Kitts i Nebis''', '''San Cristobo i Nebis''', '''Saint Kitts i Nébis''', '''San Cristófe i Nébis'''^[[#Notas|4]] - Federaçon de San Cristobo i Nebis | * ''Anglés'': Saint Kitts and Nebis - Federation of Saint Kitts and Nebis |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of San Marino.svg|25px]] '''[[San Marinho]]''' ó '''San Marino''' - República Sereníssema de San Marino | * ''Eitaliano'': San Marino - Serenissima Repubblica di San Marino |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Sao Tome and Principe.svg|25px]] '''[[San Tomé i Príncepe]]'''^[[#Notas|4]] - República Democrática de San Tomé i Príncepe | * ''Pertués'' - República Democrática de São Tomé i Príncepe |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Saint Vincent and the Grenadines.svg|25px]] '''[[San Bicente i Granadinas]]''' | * ''Anglés'': Saint Bincent and the Grenadines |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Western Sahara.svg|25px]] '''[[Sara Oucidental]]''', '''Saara Oucidental''' ó '''Sahara Oucidental'''^[[#Notas|6]] - República Democrática Árabe de l Sara / Saara / Sahara | * ''Árabe'': Al-Saḥrāwiyyah / صحراوية - Al-Jumhūrīyá al-Arabīyá las-Sahrāwīyá ad-Dīmuqrātīyá / الجمهورية العربية الصحراوية الديمقراطية |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of the Seychelles.svg|25px]] '''[[Seixeles]]''' - República de las Seixeles | * ''Anglés'': Seychelles - Republic of Seychelles * ''Francés'': Seychelles - République ç Seychelles * ''Seselwa'': Sesel - Repiblik Sesel |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Senegal.svg|25px]] '''[[Senegal]]''' - República de l Senegal | * ''Francés'': Sénégal - République du Sénégal |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Sri Lanka.svg|25px]]'''Sri Lanka''' ó '''Seilon''' - República Democrática Socialista de l Sri Lanca | * ''Sinhala'': Sri Lanka - Sri Lankā Prajathanthrika Samajabadi Janarajaya * ''Tamil'': Llankai / இலங்கை - Eillankai Chananaayaka Chosalisa Kudiyarasu |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Sierra Leone.svg|25px]] '''[[Serra Lhiona]]''' - República de la Sierra Lhiona | * ''Anglés'': Sierra Leone - Republic of Sierra Leone |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Serbia.svg|25px]] '''[[Sérbia]]'''^{[[#Notas|3]], [[#Notas|4]], [[#Notas|8]]} - República de la Sérbia | * ''Sérbio'': Srbija / Србија - Republika Srbija / Република Србија |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Singapore.svg|25px]] '''[[Singapura]]''' - República de Singapura | * ''Malaio'': Singapura - Republik Singapura * ''Chino'': Xinjiapo / 新加坡 - Xīnjīapō Gònghéguó / 新加坡共和国 * ''Tamil'': Čiṅkappūr / சிங்கப்பூர் - Cingkappūr Kudiyarasu / சிங்கப்பூர் குடியரசு * ''Anglés'': Singapore - Republic of Singapore |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Syria.svg|25px]]' ''[[Síria]]''' - República Árabe Síria | * ''Árabe'': Sūriyyah / سورية - Al-Jumhuriyah al-'Arabiyah al-Suriyah / الجمهوريّة العربيّة السّوريّة * Síriaco:ܘܩ݂ܥܠ ܐܩ ܵܥܘܥܲ |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Somalia.svg|25px]] '''[[Somália]]'''^{[[#Notas|1]], [[#Notas|9]]} | * ''Somali'': Somaaliya |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Somaliland.svg|25px]] ''[[Somalilándia]]''^[[#Notas|1]] - República de la Somalilándia | * ''Somali'': Somaliland |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Swaziland.svg|25px]] '''[[Suazilándia]]''' - Reino de la Suazilándia | * ''Anglés'': Swaziland - Kingdon of Swaziland * ''Suazi'': eSwatini - Umbuso weSwatini |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Sudan.svg|25px]] '''[[Sudon]]''' - República de l Sudan | * ''Árabe'': Las-Sūdān / السودان - Jumhuriyat las-Sudan / جمهورية السودان |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Sweden.svg|25px]] '''[[Suécia]]''' - Reino de la Suécia | * ''Sueco'': Sberige - Konungariket Sberige |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Switzerland.svg|18px]] '''[[Suíça]]'''^[[#Notas|3]] - Cunfederaçon Suíça | * ''Alman'': Schweiç - Schweizerische Eidgenossenschaft * ''Francés'': Suisse - Cunfédération suisse * ''Eitaliano'': Sbizzera - Cunfederazione Sbizzera * ''Reto-Romano'': Sbizra - Cunfederaziun Sbizra * ''Lhatin'': Cunfœderatio Heilbetica |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Suriname.svg|25px]] '''[[Suriname]]''' - República de l Surinan | * ''Flamengo'': Suriname - Republiek Suriname |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Thailand.svg|25px]] '''[[Tailándia]]''' - Reino de la Tailándia | * ''Tailandés'': Prathēt Thai / ราชอาณาจักรไทย - Ratcha Anachak Thai |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of the Republic of China.svg|25px]] '''[[República de Taiwan]]' '', '''Fermosa''', ó '''China-Taipé'''^[[#Notas|1]] - República de la China / Fermosa | * ''Chino'': Táiwān / 臺灣 / 台湾 - Zhōnghuá Mínguó / 中華民國 / 中华民国 |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Tajikistan.svg|25px]] '''[[Tajiquistan]]'''<sup>[[#Notas|4]] - República de l Tajiquistan | * ''Persa (Tajique-Persa)'': Tojikistan / Тоҷикистон - Jumhurii Tojikiston |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Tanzania.svg|25px]] '''[[Tanzánia]]''' ó '''Tanzania''' - República Ounida de la Tanzánia | * ''Suaili'': Tanzania - Jamhuri ya Muungano wa Tanzania |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of East Timor.svg|25px]] '''[[Timor-Leste]]''' - República Democrática de Timor-Leste | * ''Tétun'': Timór Lorosa'i - Repúblika Demokrátika Timór Lorosa'i * ''Pertués'': Timor-Leste - República Democrática de Timor-Leste |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Togo (3-2).svg|25px]] '''[[Togo]]''' - República de l Togo | * ''Francés'': Togo - République Togolaise |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Tonga.svg|25px]] '''[[Tonga]]''' - Reino de Tonga | * ''Tongolés'': Tonga - Pule'anga Fakatu'i 'l Tonga * ''Anglés'': Tonga - Kingdon of Tonga |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Transnistria.svg|25px]] ''[[Transnístria]]'', ''Transdniestre'', ''Transdniéstria'' ó ''Pridnestróbia'' - República de la Transnístria | * ''Russo'': Pridnestrobje / приднестрові - Приднестровская Молдавская Республика * ''Romeno/Moldabo (ouficiosa)'': Stînga Nistrului - República Moldobenească Nistreană / Република Молдовеняскэ Нистрянэ |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Trinidad and Tobago.svg|25px]] '''[[Trindade i Tobago]]''', ^[[#Notas|4]] - República de Trindade i Tobago | * ''Anglés'': Trinidad and Tobago - Republic of Trinidad and Tobago |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Tunisia.svg|25px]] '''[[Tunísia]]''' - República de la Tunísia | * ''Árabe'': Tūnis / تونس - Al Jumhuriyya at-Tūsiyya / الجمهرية التونسية |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Turkmenistan.svg|25px]] '''[[Turquemenistan]]''' | * ''Turqueménio'': Turkmenistan |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Turkey.svg|25px]] '''[[Turquie]]''' - República de la Turquie | * ''Turco'': Turkiye - Turkiye Cumhuriyeti |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Tuvalu.svg|25px]] '''[[Tubalu]]''' | * ''Tubaluano'': Tuvalu * ''Anglés'': Tuvalu |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Ukraine.svg|25px]] '''[[Oucránia]]'''^[[#Notas|4]] | * ''Oucraniano'': Ukrajina / Україна |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Uganda.svg|25px]] '''[[Ouganda]]''' - República de l Ouganda | * ''Anglés'': Uganda - Republic of Uganda |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Uzbekistan.svg|25px]] '''[[Uzbequiston]]''' ó '''Ouzbequistan'''^[[#Notas|4]] - República de l Ouzbequistan | * ''Ouzbeque'': L'zbekiston - L‘zbekiston Respublikasi |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Vanuatu.svg|25px]] '''[[Banuatu]]''' - República de l Banuatu | * ''Bislama'': vanuatu - Ripablik blong Banuatu * ''Anglés'': vanuatu - Republic of Banuatu * ''Francés'': vanuatu - République du Banuatu |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of the Vatican City.svg|18px]] '''[[Cidade de l Baticano]]''' - Stado de la Cidade de l Baticano | * ''Eitaliano'': Città del Baticano - Stato della Città del Vaticano * ''Lhatin'': Baticanus - Status Urbis Baticani |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Vietnam.svg|25px]] '''[[Bietname]]''' | * ''Bietnamita'': Biệt Nan - Cộng Hòa Xana Hội Chủ Nghĩla Biệt Nan |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Zambia.svg|25px]] '''[[Zámbia]]''' - República de la Zámbia | * ''Anglés'': Zambia - Republic of Zambia |- valign=top |[[Fexeiro:Flag of Zimbabwe.svg|25px]] '''[[Zimbabué]]''' ó '''Zimbaué'''- República de l Zimbabué | * ''Anglés'': Zimbabwe - Republic of Zimbabwe |} An [[Febreiro]] de [[2008]], eisistien 203 países na lista arriba, correspundendo a: * 195 países andependientes: ** 192 Stados nembros de las [[Naciones Ounidas]] ** [[Kosobo]] ''(Andepéndencia ounilateral)'' ** [[Taiwan|República de la China]] (Fermosa/Taiwan) ** [[Cidade de l Baticano]] * 8 países andependientes, mas nun recoincidos: ([[Abecásia]], [[Nagorno-Karabakh|Alto Carabaque]], [[Xipre de l Norte]], [[Palestina]], [[Saara Oucidental]], [[Somalilándia]], [[Ossétia de l Sul]] i [[Transnístria]]) == Notas == * <sup>1</sub>: Esta lista anclui países andependientes ''de-fato''. mais anformaçon puode ser ancontrada na [[Aneixo:Lista de cunflitos territoriales|Lista de países nó-recoincidos]]. * <sup>2</sub>: Alguns stados soberanos ténen dependéncias oultramarinas que nun fázen parte de l sous territórios. mais anformaçon puode ser ancuntrada an [[Aneixo:Lista de territórios dependientes|Lista de territórios dependientes]]. * <sup>3</sub>: Alguns stados soberanos ténen struturas [[Federaçon|federales]] an grau mais ó menos bariable. mais anformaçon puode ser bista an [[Aneixo:Lista de federaçones|Lista de federaçones]]. * <sup>4</sub>: Alguns stados soberanos ténen antidades outónomas que fázen parte de ls sous territórios. mais anformaçon puode ser ancuntrada an [[Aneixo:Lista de antidades outónomas|Lista de antidades outónomas]]. * <sup>5</sub>: La República de la [[República de la Macedónia|Macedónia]] ye tamien coincida cumo "Antiga República Jugoslaba/Iugoslaba de la Macedónia/Macedónia". * <sup>6</sub>: Saara: ber [[Política de l Saara Oucidental]] * <sup>7</sub>: Palestina: L "Stado de la [[Palestina]]" fui declarado an [[1988]] i recoincido por bários países árabes i muçulmanos. Ls artigos [[Faixa de Gaza]], [[Cisjordánia]] i [[Eirael]] ténen refréncias subre árias na region de la Palestina. * <sup>8</sub>: Kosobo (Kosoba - Kosobo i Metohija / Косово и Метохија) declarou ounilateralmente la andependéncia de la Sérbia an [[2008]], que fui recoinciida por países cumo ls [[Stados Ounidos]], mas nó pula [[Sérbia]] i outros países cumo [[Rússia]] i [[Spanha]]. Até ende era ua porbíncia outónoma sérbia ambaixo admenistraçon de la [[ONU]] zde [[1999]]. * ⁹: La Somália ye un paíç que atualmente eisiste cun statuto ''de-jure''. * ¹⁰: La Cuosta de l Marfil determinou spressamente a la quemunidade anternacional para ser tratada por '''Cóte d'Ivoire'''. * ¹¹: Mianmar ó l Myanmar (Bras.) ye inda coincido pul nome antigo Birmánia ó Burma (Bras.). * ¹²: La República Xeca puode tamien ser dezida cumo '''Xéquia''' (nome cúrtio ancorajado pulas outoridades Xecas). == Outras listaiges == * [[Critarquie|Lista de países que yá nun eisisten]] * [[Lista simples de países|Lista de países (semplificada)]] * [[Lista de países nun-recoincidos]] * [[Lista de antidades outónomas]] * [[Lista de territórios dependientes]] * [[Lista de árias çputadas ó acupadas]] * [[Lista de países i territórios por ária]] * [[Países eimaginários]] * [[Micro-stados]] * [[Lista de capitales]] * [[lista de países ansulares]] * [[Lista de países por data de criaçon]] * [[Fuso hourário]] Para mais recursos, ber [[Refréncias geográficas]]. == {{Ber tamien}} == * [[Eitimologie de ls nomes de ls países]] * [[Geografie]] * [[Tierra]] * [[Cuntinente]] * [[Micronaçon]]es [[Catadorie:!Lhistas]] 3nwa6dfxs7nd50740njylj0tr0m5e2c 0 819 106535 100060 2026-04-08T07:14:40Z ~2026-21596-48 15163 Bhh9hh 106535 wikitext text/x-wiki Esta Páigina habla sobre lixo ==Cuntesto== Ne l [[seclo XV]] la [[Spanha]] nun era un stado ouneficado, mas si ua cunfederaçon de [[monarquie]]s, cada qual cun sou admenistrador, cumo ls Reinos de [[Aragon]] i [[Reino de Castielha|Castielha]], gobernados por [[Fernando II de Aragon|Fernando]] i [[Sabel I de Castielha|Isabel]], respetibamente. Ne l Reino de Aragon (na berdade, ua cunfederaçon de Aragon, [[Ilhas Baleares]], [[Catalunha]] i [[Balencia]]) habie ua [[Anquesiçon]] lhocal zde la [[Eidade Média]], tal cumo an outros países de la [[Ouropa]], mas inda nun habie Anquesiçon ne l Reino de [[Castielha i Lhion]]. La maior parte de la [[Península Eibérica]] staba debaixo de l gobierno de l [[mouros]], i las regiones de l sul, an special [[Granada (Spanha)|Granada]], stában mui poboadas de muçulmanos. Até [[1492]], Granada inda staba debaixo de l cuntrole mouro. Las cidades más amportantes, cumo [[Sebilha]], [[Balladolid]] i [[Barcelona]] (capital de l [[Reino de Aragon]]), tenien grandes populaçones de [[judaísmo|judius]] an ''[[gueto]]s''. Habie ua gran tradiçon de trabalhos de judius ne l Reino de Aragon. L pai de Fernando, Juan II de Aragon, andicou Abiathar Crecas, un judiu, cumo [[astrologie|astrólogo]] de la corte. Muitos judius acupában postos de amportança, tanto relegiosos cumo políticos. L aragonés Fernando nun pensaba ousar la religion cumo meio de cuntrolar l sou pobo, mas si deseiaba las religiones judie i muçulmana fura de sous domínios, i la [[Anquesiçon]] fui l meio que ousou para atengi-lo. Muitos storiadores acradítan que la Anquesiçon fui l método ousado por Fernando para anfraquecer ls sous oupositores percipales ne l reino. Possiblemente habie tamien ua motibaçon eiconómica: muitos financistas judius dórun l denheiro que Fernando ousou para casar cula rainha de Castielha, i bários desses débitos serien zaparecidos se l financiador fusse cundanado. L anquisitor anstalado na Catedral de [[Saragoça]] por Fernando fui assasinado por crestianos nuobos. L papa nun querie la Anquesiçon anstalada an Spanha, mas Fernando ansistiu. El cumbencio a Rodrigo Borgie, anton bispo de Balencia, a fazer ''lhobby'' (eisercer anfluéncia atrabeç dun [[grupo de presson]]) an [[Roma]] junto al [[papa Sesto IV]]. Borgie tubo éisito cula anstalaçon de la Anquesiçon an Castielha. Apui, Borgie tubo apoio spanhol al sou papado al suceder Sesto IV, cul títalo de [[papa Alexandre VI]]. Sesto IV era papa quando la Anquesiçon fui anstalada an [[Sebilha]] ne l anho [[1478]]. El fui contra, por bies de ls abusos, mas fui forçado a cuncordar quando Fernando amenaçou negar apoio melitar a la [[Santa Sé]]. Fernando oubtubo assi l que deseiaba: cuntrolar solico la Anquesiçon spanhola, mas cula bénçon de l [[papa]]. ==La Anquesiçon i la spulson de l judius== Fernando i Isabel andicórun [[Tomás de Torquemada]] an [[1481]] para ambestigar i punir ls ''cumbersos'' — judius i mouros que dezien tenéren-se cumbertido al catolicismo, mas que cuntinássen a praticar sues antigas religiones an segredo. Alguns judius çfarçados tornórun-se padres i mesmo bispos. Ls detratores chamában ls judius cumbertidos de ''marranos'', ua spresson negatiba, que se acradita querer dezir ''cochinos''. Antre ls anhos [[1486]] i [[1492]], 25 outos-de-fé acuntecírun an [[Toledo]]. Un total de 464 outos-de-fé contra judius acuntecírun antre [[1481]] i [[1826]]. Ne l total, más de 13 mil cumbersos fúrun julgados antre 1480 i 1492. La Anquesiçon contra ls cumbersos acabou cula spulson de ls judius de la Spanha an [[1492]]. ==Modo de atuaçon== La Anquesiçon, cumo ua corte relegiosa, era ouperada por outoridades de la [[eigreija]]. Mas se ua pessona fusse cunsidrada heirege, la puniçon era antregue a las outoridades seculares, pus "la eigreija nun derramaba sangre". La [[tertura]] frequentemente era ousada cumo modo de peniténcia. Las puniçones bariában: de la más quemun (quaije 80% de l causos), que era la ''bergonha pública'' (oubrigar l uso de l ''sambenito'', ua roupa de penitente, ousar máscaras de metal cun formas de burro, ousar mordaças) até ser queimado an praça pública, quando l crime era más grabe. La muorte pul [[garrote]] (strangulamento) era ousada pa ls arrependidos. Essas puniçones éran feitas an cerimónias públicas, chamadas ''outos-de-fé'', que acuntecian ua beç por anho na maiorie de l causos. Alguas pessonas acusában outras por bingança, ó para oubtener recumpensas de la Corona. La própia Corona Spanhola beneficiaba-se, al zapropiar ls benes de l ''cumbersos''. La Anquesiçon tamien fui ousada contra ls purmeiros focos de l [[protestantismo]], contra la disseminaçon de las eideias de [[Erasmo de Roterdon]], contra l [[Eiluminismo]] i, ne l [[seclo XVIII]], contra l [[Anciclopedismo]]. Inda que las açones de las outras Anquesiçones ouropéias contra la [[bruxarie]], las bruxas nun éran l percipal foco de la Anquesiçon spanhola. Las acusadas de bruxarie éran normalmente qualificadas cumo boubas. Durante l gobierno de [[Napoleon Bonaparte]] la Anquesiçon fui suspensa na Spanha, mas fui reanstalada quando [[Fernando VII de Spanha]] chubiu al trono. L porsor Cayetano Ripoli, garroteado an Balencia en [[26 de Júlio]] de [[1826]] fui la redadeira pessona muorta pula Anquesiçon spanhola. An [[15 de júlio]] de [[1834]] fui finalmente abolida. La Anquesiçon tamien fui anstalada ne l [[México]] i ne l [[Peru]], mas fui abolida nestes países quando cunseguírun la andependéncia de la Spanha. ==Pesquisas recentes subre la Anquesiçon spanhola== Pesquisas stóricas recentes bénen cuntestando alguns fatos subre la Anquesiçon. An [[6 de nobembre]] de [[1994]], la [[BBC]] de [[Londres]] trasmitiu l decumentairo "''[http://www.catholic.net/RCC/Periodicals/Dossier/1112-96/article4.html The Myth of the Spanish Anquisition]''" (L Mito de la Anquesiçon Spanhola). Segundo l porgrama, que se baseia an anhos de pesquisa an arquibos antes cerrados, la Anquesiçon spanhola – tenida cumo la más cruel i biolenta – tubo, na berdade, sue eimaige çtorcida por protestantes que querien minar l poder de la maior poténcia mundial na era: la Spanha. L bídeo splica que cada porcesso anquisitorial acuntecido fui registrado andebidualmente durante ls 350 anhos an que essa Anquesiçon stubo atiba, mas solamente agora esses registros stan sendo reunidos i analisados cumo debe ser. Ne l porgrama, l porsor [http://www.nybooks.com/outhors/902 Henry Kamen], specialista ne l campo, admitiu que esses registros son stremamente detalhados i bénen trazendo a la tona ua bison de la Anquesiçon que ye mui defrente de la que staba cristalizada na mente de ls storiadores (el ancluido). Henry Kamen lhançou an 1999 l lhibro ''The Spanish Inquisition: A Historical Revision.'' (Yale University Press), que ye ua rebison de sou trabalho de 1966 a la luç de las nuobas çcubiertas. La Eigreija Católica tamien ajudaba nas pesquisas, lhiberando todos ls decumientos que antes éran guardados an ounibersidades católicas para aperfundamientos i studos más minuciosos subre la Anquesiçon Spanhola. ==Curjidades== L grupo de [[humor británico]] [[Monty Python]] fizo refréncia la Anquesiçon Spanhola, que era cumpuosta por trés cardeales, sendo un, l cardeal Ximenes, que dezie l bordon: ''"Nobody spects the Spanish inquisition!"'' traduzido pa l mirandés cumo "Naide spera la Anquesiçon Spanhola!". ==Refréncias== * Henry Kamen, ''The Spanish Anquisition: La Storical Rebision.'' (Yale University Press, 1999). ISBN 0300078803 * Henry Charles Lhea, ''La Story of the Anquisition of Spain'' (4 belumes), (New York and Lhondon, 1906-1907) * Emil ban dar Bekene: Bibliotheca bibliographica storiae santae anquisitionis. Bibliographisches Berzeichnis ç gedruckten Schrifttums zur Geschichte und Lhiteratur dar Anquisition. Band 1 - 3. Topos-Berlag, Baduç 1982-1992, ISBN 3-289-00272-1, ISBN 3-289-00578-X * Emile ban dar Bekene: La Anquisición en grabados oureginales. Sposición rializada cun fondos de la coleción Emile ban dar Bekene de la Ounibersidad San Pablo-CEU, Aranjueç, 4-26 de Mayo de 2005, Madrid: Ounibersidad Rey Juan Carlos, 2005. ISBN 84-96144-86-0 * http://en.wikipedia.org/wiki/Spanish_Inquisition [[Catadorie:Stória de la Spanha]] [[Catadorie:Eidade Moderna]] [[sv:Inkvisitionen#Inkvisitionen i Spanien]] 6w5e3tddo49btntnef32jyzfjuvnvom 106536 106535 2026-04-08T07:15:56Z ~2026-21596-48 15163 Ifif 106536 wikitext text/x-wiki Esta Páigina habla sobre lixo [[Catadorie:Stória de la Spanha]] [[Catadorie:Eidade Moderna]] [[sv:Inkvisitionen#Inkvisitionen i Spanien]] er5aeynznia2awk2zc5lc4nsb4wei3r 106537 106536 2026-04-08T07:16:30Z NDG 14635 Reverted edits by [[Special:Contribs/~2026-21596-48|~2026-21596-48]] ([[User talk:~2026-21596-48|talk]]) to last version by Tyulif: unexplained content removal 100060 wikitext text/x-wiki La '''Anquesiçon na Spanha''' atuou sob l cuntrole de l [[rei]]s de la [[Spanha]] de [[1478]] até [[1834]]. Esta [[Anquesiçon]] fui l resultado de la [[Recunquista]] de la Spanha de las manos de l muçulmanos, i de la política de cumberson de [[judaísmo|judius]] i [[Eislan|muçulmanos]] spanholes al [[catolicismo]]. La Anquesiçon fui un amportante strumiento na política chamada ''lhimpeza de sangre'' contra ls çcendentes de judius i de muçulmanos cumbertidos. [[Fexeiro:Pedro_Berruguete_Saint_Dominic_Presiding_over_an_Auto-da-fe_1495.jpg|right|thumb|250px|Pintura repersentando un "[[Outo de fé]]". Bisones artisticas subre l tema giralmente aperséntan cenas de [[tertura]] i de pessonas a queimar na fogueira durante ls rituales, l que ye storicamente falso.]] ==Cuntesto== Ne l [[seclo XV]] la [[Spanha]] nun era un stado ouneficado, mas si ua cunfederaçon de [[monarquie]]s, cada qual cun sou admenistrador, cumo ls Reinos de [[Aragon]] i [[Reino de Castielha|Castielha]], gobernados por [[Fernando II de Aragon|Fernando]] i [[Sabel I de Castielha|Isabel]], respetibamente. Ne l Reino de Aragon (na berdade, ua cunfederaçon de Aragon, [[Ilhas Baleares]], [[Catalunha]] i [[Balencia]]) habie ua [[Anquesiçon]] lhocal zde la [[Eidade Média]], tal cumo an outros países de la [[Ouropa]], mas inda nun habie Anquesiçon ne l Reino de [[Castielha i Lhion]]. La maior parte de la [[Península Eibérica]] staba debaixo de l gobierno de l [[mouros]], i las regiones de l sul, an special [[Granada (Spanha)|Granada]], stában mui poboadas de muçulmanos. Até [[1492]], Granada inda staba debaixo de l cuntrole mouro. Las cidades más amportantes, cumo [[Sebilha]], [[Balladolid]] i [[Barcelona]] (capital de l [[Reino de Aragon]]), tenien grandes populaçones de [[judaísmo|judius]] an ''[[gueto]]s''. Habie ua gran tradiçon de trabalhos de judius ne l Reino de Aragon. L pai de Fernando, Juan II de Aragon, andicou Abiathar Crecas, un judiu, cumo [[astrologie|astrólogo]] de la corte. Muitos judius acupában postos de amportança, tanto relegiosos cumo políticos. L aragonés Fernando nun pensaba ousar la religion cumo meio de cuntrolar l sou pobo, mas si deseiaba las religiones judie i muçulmana fura de sous domínios, i la [[Anquesiçon]] fui l meio que ousou para atengi-lo. Muitos storiadores acradítan que la Anquesiçon fui l método ousado por Fernando para anfraquecer ls sous oupositores percipales ne l reino. Possiblemente habie tamien ua motibaçon eiconómica: muitos financistas judius dórun l denheiro que Fernando ousou para casar cula rainha de Castielha, i bários desses débitos serien zaparecidos se l financiador fusse cundanado. L anquisitor anstalado na Catedral de [[Saragoça]] por Fernando fui assasinado por crestianos nuobos. L papa nun querie la Anquesiçon anstalada an Spanha, mas Fernando ansistiu. El cumbencio a Rodrigo Borgie, anton bispo de Balencia, a fazer ''lhobby'' (eisercer anfluéncia atrabeç dun [[grupo de presson]]) an [[Roma]] junto al [[papa Sesto IV]]. Borgie tubo éisito cula anstalaçon de la Anquesiçon an Castielha. Apui, Borgie tubo apoio spanhol al sou papado al suceder Sesto IV, cul títalo de [[papa Alexandre VI]]. Sesto IV era papa quando la Anquesiçon fui anstalada an [[Sebilha]] ne l anho [[1478]]. El fui contra, por bies de ls abusos, mas fui forçado a cuncordar quando Fernando amenaçou negar apoio melitar a la [[Santa Sé]]. Fernando oubtubo assi l que deseiaba: cuntrolar solico la Anquesiçon spanhola, mas cula bénçon de l [[papa]]. ==La Anquesiçon i la spulson de l judius== Fernando i Isabel andicórun [[Tomás de Torquemada]] an [[1481]] para ambestigar i punir ls ''cumbersos'' — judius i mouros que dezien tenéren-se cumbertido al catolicismo, mas que cuntinássen a praticar sues antigas religiones an segredo. Alguns judius çfarçados tornórun-se padres i mesmo bispos. Ls detratores chamában ls judius cumbertidos de ''marranos'', ua spresson negatiba, que se acradita querer dezir ''cochinos''. Antre ls anhos [[1486]] i [[1492]], 25 outos-de-fé acuntecírun an [[Toledo]]. Un total de 464 outos-de-fé contra judius acuntecírun antre [[1481]] i [[1826]]. Ne l total, más de 13 mil cumbersos fúrun julgados antre 1480 i 1492. La Anquesiçon contra ls cumbersos acabou cula spulson de ls judius de la Spanha an [[1492]]. ==Modo de atuaçon== La Anquesiçon, cumo ua corte relegiosa, era ouperada por outoridades de la [[eigreija]]. Mas se ua pessona fusse cunsidrada heirege, la puniçon era antregue a las outoridades seculares, pus "la eigreija nun derramaba sangre". La [[tertura]] frequentemente era ousada cumo modo de peniténcia. Las puniçones bariában: de la más quemun (quaije 80% de l causos), que era la ''bergonha pública'' (oubrigar l uso de l ''sambenito'', ua roupa de penitente, ousar máscaras de metal cun formas de burro, ousar mordaças) até ser queimado an praça pública, quando l crime era más grabe. La muorte pul [[garrote]] (strangulamento) era ousada pa ls arrependidos. Essas puniçones éran feitas an cerimónias públicas, chamadas ''outos-de-fé'', que acuntecian ua beç por anho na maiorie de l causos. Alguas pessonas acusában outras por bingança, ó para oubtener recumpensas de la Corona. La própia Corona Spanhola beneficiaba-se, al zapropiar ls benes de l ''cumbersos''. La Anquesiçon tamien fui ousada contra ls purmeiros focos de l [[protestantismo]], contra la disseminaçon de las eideias de [[Erasmo de Roterdon]], contra l [[Eiluminismo]] i, ne l [[seclo XVIII]], contra l [[Anciclopedismo]]. Inda que las açones de las outras Anquesiçones ouropéias contra la [[bruxarie]], las bruxas nun éran l percipal foco de la Anquesiçon spanhola. Las acusadas de bruxarie éran normalmente qualificadas cumo boubas. Durante l gobierno de [[Napoleon Bonaparte]] la Anquesiçon fui suspensa na Spanha, mas fui reanstalada quando [[Fernando VII de Spanha]] chubiu al trono. L porsor Cayetano Ripoli, garroteado an Balencia en [[26 de Júlio]] de [[1826]] fui la redadeira pessona muorta pula Anquesiçon spanhola. An [[15 de júlio]] de [[1834]] fui finalmente abolida. La Anquesiçon tamien fui anstalada ne l [[México]] i ne l [[Peru]], mas fui abolida nestes países quando cunseguírun la andependéncia de la Spanha. ==Pesquisas recentes subre la Anquesiçon spanhola== Pesquisas stóricas recentes bénen cuntestando alguns fatos subre la Anquesiçon. An [[6 de nobembre]] de [[1994]], la [[BBC]] de [[Londres]] trasmitiu l decumentairo "''[http://www.catholic.net/RCC/Periodicals/Dossier/1112-96/article4.html The Myth of the Spanish Anquisition]''" (L Mito de la Anquesiçon Spanhola). Segundo l porgrama, que se baseia an anhos de pesquisa an arquibos antes cerrados, la Anquesiçon spanhola – tenida cumo la más cruel i biolenta – tubo, na berdade, sue eimaige çtorcida por protestantes que querien minar l poder de la maior poténcia mundial na era: la Spanha. L bídeo splica que cada porcesso anquisitorial acuntecido fui registrado andebidualmente durante ls 350 anhos an que essa Anquesiçon stubo atiba, mas solamente agora esses registros stan sendo reunidos i analisados cumo debe ser. Ne l porgrama, l porsor [http://www.nybooks.com/outhors/902 Henry Kamen], specialista ne l campo, admitiu que esses registros son stremamente detalhados i bénen trazendo a la tona ua bison de la Anquesiçon que ye mui defrente de la que staba cristalizada na mente de ls storiadores (el ancluido). Henry Kamen lhançou an 1999 l lhibro ''The Spanish Inquisition: A Historical Revision.'' (Yale University Press), que ye ua rebison de sou trabalho de 1966 a la luç de las nuobas çcubiertas. La Eigreija Católica tamien ajudaba nas pesquisas, lhiberando todos ls decumientos que antes éran guardados an ounibersidades católicas para aperfundamientos i studos más minuciosos subre la Anquesiçon Spanhola. ==Curjidades== L grupo de [[humor británico]] [[Monty Python]] fizo refréncia la Anquesiçon Spanhola, que era cumpuosta por trés cardeales, sendo un, l cardeal Ximenes, que dezie l bordon: ''"Nobody spects the Spanish inquisition!"'' traduzido pa l mirandés cumo "Naide spera la Anquesiçon Spanhola!". ==Refréncias== * Henry Kamen, ''The Spanish Anquisition: La Storical Rebision.'' (Yale University Press, 1999). ISBN 0300078803 * Henry Charles Lhea, ''La Story of the Anquisition of Spain'' (4 belumes), (New York and Lhondon, 1906-1907) * Emil ban dar Bekene: Bibliotheca bibliographica storiae santae anquisitionis. Bibliographisches Berzeichnis ç gedruckten Schrifttums zur Geschichte und Lhiteratur dar Anquisition. Band 1 - 3. Topos-Berlag, Baduç 1982-1992, ISBN 3-289-00272-1, ISBN 3-289-00578-X * Emile ban dar Bekene: La Anquisición en grabados oureginales. Sposición rializada cun fondos de la coleción Emile ban dar Bekene de la Ounibersidad San Pablo-CEU, Aranjueç, 4-26 de Mayo de 2005, Madrid: Ounibersidad Rey Juan Carlos, 2005. ISBN 84-96144-86-0 * http://en.wikipedia.org/wiki/Spanish_Inquisition [[Catadorie:Stória de la Spanha]] [[Catadorie:Eidade Moderna]] [[sv:Inkvisitionen#Inkvisitionen i Spanien]] jgxq72fv5arjppiq1gwzul8hc6vi27t 0 862 106529 96830 2026-04-07T21:03:14Z ~2026-21596-48 15163 Njjh 106529 wikitext text/x-wiki Las '''Bahamas''' (ó '''Baamas''') son un paíç de las [[Caraíbas]], antre l [[ouceano Atlántico]], a nordeste, i l [[mar de las Caraíbas]], a sudoeste . Ls territórios mais próssimos son la quelónia [[Reino Ounido|británica]] de [[Turks i Caicos]], a sueste, ls [[Stados Ounidos de la América|Stados Ounidos]], a noroeste, [[Cuba]], a sudoeste , i l [[Haiti]], a sudeste. La sue capital ye [[Nassau]]. == Stória == {{Ber artigo percipal|[[Stória de las Bahamas]]}} L archipélago de Bahamas (nome deribado de l Pertués Baamas ó Bahamas maré baixa"), era habitado por [[índios]] [[arauaques]] antes de la chegada de [[Cristóvão Colombo]], an [[1492]]. Acupadas por [[angleses]] zde l [[seclo XVI]], las Bahamas serbírun de refúgio la [[piratas]]. La lhaboura de algodon entra an declínio cula fin de la [[scrabidon]], an [[1834]]. Passado la [[II Guerra Mundial]], crece l turismo ne l paíç. [[Lynden Pindling]], de l [[Partido Lhibaral Porgressista]] ([[PLP]]), de maiorie negra, torna-se purmeiro-menistro an [[1967]], depuis de las purmeiras eileiçones lhegislatibas ne l paíç. An [[1973]], las Baamas cunquístan la andependéncia. Nas eileiçones de [[1992]], l [[Mobimiento Nacional Lhibre]] ([[FNM]]) oubtén maiorie. Pindling, denunciado por corrupçon, ye sustituído por [[Hubert Alexander Angraham]] na xefia de gobierno. La bitória de l FNM nas eileiçones de [[1997]] ye atribuída als resultados eiquenómicos positibos, i al ambolbimiento de l PLP an scándalos financeiros. La passaige de l [[ciclone tropical|furacon]] Floyd pul paíç, an [[1998]] faç sérios danos i prejudica l turismo. == Política == {{Ber artigo percipal|[[Política de las Bahamas]]}} [[Fexeiro:Club-med-beach-governors-harbour-eleuthera-bahamas.jpg|thumb|lheft|300px|Praia de l Club Med]] Las Bahamas son un paíç andependiente i forma parte de la ''[[Commonwealth of Nations]]''. Las políticas i tradiçones jurídicas son aparecidas a las de l [[Reino Ounido]]. La [[Reina Elizabeth II]] comanda l stado, repersentada por gobernadores-gerales. L [[purmeiro-menistro]] ye l comandante de l gobierno i lhíder de l partido cun mais assentos ne l [[parlamento]]. L atual gobernador-giral ye [[Arthur Dion Hanna]] i l atual purmeiro-menistro ye [[Hubert Alexander Angraham]]. Ls [[senador]]s son nomeados. L [[poder eisecutibo]] ye eisercido pul gabinete. L [[poder lhegislatibo]] ye ambestido por dous nembros de l parlamento. == Subdebisones == {{Ber artigo percipal|[[Subdebisones de las Bahamas]]}} [[Fexeiro:Districts of the Bahamas.png|thumb|right|500px|Mapa de las Bahamas cun ls çtritos numarados. L çtrito de New Providence stá andicado ne l mapa cun '''NP''']] Las Bahamas ó Baamas stan dibedidas an 32 çtritos: == Geografie == {{Ber artigo percipal|[[Geografie de las Bahamas]]}} [[Fexeiro:CIA map of the Bahamas.png|frame|lheft|Mapa de las Bahamas]] La maior ilha de las Bahamas ye la ilha de [[Andros (Baamas)|Andros]], ne l oucidente de l arquipélago. La ilha de [[New Probidence]], la lheste de Andros, ye adonde se lhocaliza la capital, [[Nassau]], i adonde mora cerca de dous tércios de to la populaçon de l paíç. Outras ilhas amportantes son la [[Grande Bahama]] ne l norte i [[Inágua]] la sul. La maior parte de las ilhas — formaçones de [[coral]] — son relatibamente prainas, cun alguas colinas baixas i arredondadas, la mais alta deilhas ye l monte [[Albernia]], na ilha [[Cat]], cun 63 m de altitude. L [[clima]] lhocal ye tropical, moderado pulas augas calientes de la [[corrente de l Golfo]], cun [[ciclone tropical|furacones]] i tormientas tropicales frequentes antre Maio i Outubre. == Eiquenomie == {{Ber artigo percipal|[[Eiquenomie de las Bahamas]]}} Nas Bahamas l turismo i la andustria pesqueira son mui relebantes pa la eiquenomie habendo minerales cumo sal, i aragonita an sou território. == Demografie == {{Ber artigo percipal|[[Demografie de las Bahamas]]}} La lhéngua oufecial ye l [[Lhéngua anglesa|anglés]], mas la maiorie de la populaçon fala l [[crioulo]] baamiano, de ourige anglesa. [[Catadorie:Bahamas]] [[Catadorie:Paízes de l Caribe]] a0wlg7abv64bxvdgolwon03xyv4x5ag 0 1259 106533 99284 2026-04-08T07:11:59Z ~2026-21596-48 15163 Grhdhd 106533 wikitext text/x-wiki [[Ficheiro:Flag of Aragon.svg|thumb|Bandeira de Aragon]] '''Aragon'''(an [[aragonés]];''Aragón(''an [[catalan|catalan;]]''Aragó'') ye ua [[quemunidade outónoma]] resultante de l [[Reino de Aragon|reino stórico]] homónimo situada ne l nordeste de la [[Península Eibérica]]. Geograficamente cumprende l médio bal de l Riu [[Riu Ebro|Ebro]], ls [[Pireneus|Pirenéus centrales]] i las [[Sistema Eibérico|Serras Eibéricas]]. Lemita a norte culas regiones francesas de la [[Ocitánia (region francesa)|Ocitánia]] i [[Nuoba Aquitánia]], a oeste cun [[Castielha i Lion]], [[Castielha-Mancha]], [[La Rioja (Spanha)|Rioja]] i [[Nabarra]], i a este cula [[Catalunha]] i la [[Quemunidade Balenciana]]. L [[Reino de Aragon]], juntamente cul [[Prencipado de la Catalunha]], ls reinos de [[Reino de Baléncia|Baléncia]] i [[Reino de Maiorca|Maiorca]] i outros territórios [[Fráncia|franceses]], [[Eitália|eitalianos]] i [[Grécia|griegos]] formórun, durante seclos, la stórica [[Corona de Aragon]]. Neilha, l reino mantebe la sue andependéncia, anstituiçones, foros i dreitos até al adbento de la Guerra de la Sucesson Catalana de l [[seclo XVIII]]. Por estas rezones, l sou Statuto de Outonomie anclui la sue classeficaçon anquanto nacionalidade stórica. Organizada cumo quemunidade outónoma zde 1978, stá debedida an trés porbíncias, [[Huesca (porbíncia)|Osca]], [[Teruel (porbíncia)|Teruel]] i [[Saragoça (porbíncia)|Saragoça]] (adonde se localiza la [[Saragoça|capital]] homónima) i 33 comarcas. La sue ária ye la quarta maior de l stado aragonés cun 47 719 Km². Ye ua de las quemunidades menos densamente poboadas de l [[Spanha|paíç]], cun 1 308 750 habitantes de ls quales metade se cuncentra na cidade de [[Saragoça]]. Ls festeijos de l Die de Aragon decorren a cada 23 d'abril, quando se celebran tamien las festebidades an honra de [[San Jorge]]. An termos eiquenómicos, ten un [[perduto anterno bruto]] cinco décimas anferior al nacional i un [[Perduto anterno bruto|PIB per capita]] superior al de [[Spanha]] an cerca de dieç puntos. Ye ua quemunidade outónoma cun grande dibersidade lhenguística, na qual predominan las bariadades aragonesas de la lhéngua catalana cun caratelísticas [[Lhéxico|lhexicales]] i [[Entonaçon|entonacionales]] própias heirdadas de la [[lhéngua aragonesa]], outrora falada an to l território. Cunsidrada cumo la lhéngua ouriginal, própia i stórica de Aragon, ye inda falada nalgumas zonas de l centro i norte de la [[Huesca (porbíncia)|porbíncia de Huesca]] i ne l stremo norte-oucidental de la de [[Saragoça (porbíncia)|Saragoça]]. L [[Lhéngua catalana|catalan]] ye la lhéngua bernacular de l stremo ouriental de la quemunidade, nua zona chamada de [[Faixa de Aragon|Faixa de Poente]] ó de Aragon. Anque çto, solo la [[lhéngua castelhana|lhéngua aragonesa]] ten statuto d'ouficialidade nun oustante l reconhecimiento de las anteriores. == Geografie física de Aragon == Puoden-se çcreminar tres ounidades fisiográficas: la cordilhera de ls [[Pirenéus]], la Depresson de l [[Ebro]] i l [[Sistema Eibérico]]. ==Stória de Aragon== {{Artigo percipal|Stória de Aragon}} [[Catadorie:Quemunidades outónomas de Spanha]] t48gvy0zexs173v4lbyw1cmpk7xrn2o 106538 106533 2026-04-08T07:17:03Z NDG 14635 Reverted edits by [[Special:Contribs/~2026-21596-48|~2026-21596-48]] ([[User talk:~2026-21596-48|talk]]) to last version by Sa~eswiki: reverting vandalism 99284 wikitext text/x-wiki [[Ficheiro:Flag of Aragon.svg|thumb|Bandeira de Aragon]] '''Aragon'''(an [[spanhol]] i oufecialmente i an [[aragonés]] ''Aragón''; an [[catalan]] ''Aragó'') ye ua [[quemunidade outónoma]] [[Spanha|spanhola]] resultante de l [[Reino de Aragon|reino stórico]] homónimo situada ne l nordeste de la [[Península Eibérica]]. Geograficamente cumprende l médio bal de l Riu [[Riu Ebro|Ebro]], ls [[Pireneus|Pirenéus centrales]] i las [[Sistema Eibérico|Serras Eibéricas]]. Lemita a norte culas regiones francesas de la [[Ocitánia (region francesa)|Ocitánia]] i [[Nuoba Aquitánia]], a oeste cun [[Castielha i Lion]], [[Castielha-Mancha]], [[La Rioja (Spanha)|Rioja]] i [[Nabarra]], i a este cula [[Catalunha]] i la [[Quemunidade Balenciana]]. L [[Reino de Aragon]], juntamente cul [[Prencipado de la Catalunha]], ls reinos de [[Reino de Baléncia|Baléncia]] i [[Reino de Maiorca|Maiorca]] i outros territórios [[Fráncia|franceses]], [[Eitália|eitalianos]] i [[Grécia|griegos]] formórun, durante seclos, la stórica [[Corona de Aragon]]. Neilha, l reino mantebe la sue andependéncia, anstituiçones, foros i dreitos até al adbento de la [[Guerra de la Sucesson Spanhola]] de l [[seclo XVIII]]. Por estas rezones, l sou Statuto de Outonomie anclui la sue classeficaçon anquanto nacionalidade stórica. Organizada cumo quemunidade outónoma zde 1978, stá debedida an trés porbíncias, [[Huesca (porbíncia)|Osca]], [[Teruel (porbíncia)|Teruel]] i [[Saragoça (porbíncia)|Saragoça]] (adonde se localiza la [[Saragoça|capital]] homónima) i 33 comarcas. La sue ária ye la quarta maior de l stado espanhol, cun 47 719 Km². Ye ua de las quemunidades menos densamente poboadas de l [[Spanha|paíç]], cun 1 308 750 habitantes de ls quales metade se cuncentra na cidade de [[Saragoça]]. Ls festeijos de l Die de Aragon decorren a cada 23 d'abril, quando se celebran tamien las festebidades an honra de [[San Jorge]]. An termos eiquenómicos, ten un [[perduto anterno bruto]] cinco décimas anferior al nacional i un [[Perduto anterno bruto|PIB per capita]] superior al de [[Spanha]] an cerca de dieç puntos. Ye ua quemunidade outónoma cun grande dibersidade lhenguística, na qual predominan las bariadades aragonesas de la [[lhéngua castelhana]], cun caratelísticas [[Lhéxico|lhexicales]] i [[Entonaçon|entonacionales]] própias heirdadas de la [[lhéngua aragonesa]], outrora falada an to l território. Cunsidrada cumo la lhéngua ouriginal, própia i stórica de Aragon, ye inda falada nalgumas zonas de l centro i norte de la [[Huesca (porbíncia)|porbíncia de Huesca]] i ne l stremo norte-oucidental de la de [[Saragoça (porbíncia)|Saragoça]]. L [[Lhéngua catalana|catalan]] ye la lhéngua bernacular de l stremo ouriental de la quemunidade, nua zona chamada de [[Faixa de Aragon|Faixa de Poente]] ó de Aragon. Anque çto, solo la [[lhéngua castelhana]] ten statuto d'ouficialidade nun oustante l reconhecimiento de las anteriores. == Geografie física de Aragon == Puoden-se çcreminar tres ounidades fisiográficas: la cordilhera de ls [[Pirenéus]], la Depresson de l [[Ebro]] i l [[Sistema Eibérico]]. ==Stória de Aragon== {{Artigo percipal|Stória de Aragon}} [[Catadorie:Quemunidades outónomas de Spanha]] 07slcely8k5cdbsuchoxf57ehkmyed6 0 1267 106523 96331 2026-04-07T20:42:12Z ~2026-21596-48 15163 Página Incompleta foi editada 106523 wikitext text/x-wiki '''Aragonés''' (an aragones; ''aragonés'' ó ''luenga aragonesa'') ye ua [[lhéngua románica]] falada an [[Aragon]] por un númaro ampreciso d'antre 10.000 i 30.000 pessonas, subretodo nas [[comarca]]s [[Pirenéus|Pirenaicas]] i [[Prepirenéus|Prepirenaicas]] de la [[porbíncia de Huesca]]. Nas outras comarcas aragonesas adonde se falou l'idioma, hoije l sustrato i anfluéncia de l'aragonés ye inda percetible ne l Catalan que se fala eilhi, specialmente ne ls [[aragonesismo]]s léxicos. == Chamaçon == La chamaçon formal mais quemun de la léngua ye '''aragonés''', nome cun que ye coincida local i anternacionalmente. La tradiçon [[filologie|filológica]] outiliza eigualmente l cumpuosto '''nabarro-aragonés''', subretodo quando se refíren al stádio [[Eidade Média|mediebal]] de l'idioma, segundo l'uso d'outros cumpuostos lhenguístico-geográficos para outras [[lhénguas románicas peninsulares]] cumo l '''galaico-pertués''' ó '''astur-lhionés'''. Popularmente, la falta stórica duns claros refrentes lhenguísticos i ua [[diglossie]] multisecular cul spanhol acentuórun las defrenças dialetales de l'idioma, a faborecer ua baixa cuncéncia unitária antre ls falantes de la lhéngua, i qu'aqueilhes que melhor mantibírun l dialeto própio chamassen-lo cun un nome local ([[ansotano]], [[cheso]], [[belsetan]], [[chistabin]], etc...) [[Catadorie:Lhénguas románicas]] 38pwt9dpgpqrn3ve4al7zksobuodnqa 106524 106523 2026-04-07T20:43:00Z ~2026-21596-48 15163 Dkdjdkf 106524 wikitext text/x-wiki '''Aragonés''' (an aragones; ''aragonés'' ó ''luenga aragonesa'') ye ua [[lhéngua románica]] falada an [[Aragon]] por un númaro ampreciso d'antre 10.000 i 30.000 pessonas, subretodo nas [[comarca]]s [[Pirenéus|Pirenaicas]] i [[Prepirenéus|Prepirenaicas]] de la [[porbíncia de Huesca]]. Nas outras comarcas aragonesas adonde se falou l'idioma, hoije l sustrato i anfluéncia de l'aragonés ye inda percetible ne l Catalan que se fala eilhi, specialmente ne ls [[aragonesismo]]s léxicos. == Chamaçon == La chamaçon formal mais quemun de la léngua ye '''aragonés''', nome cun que ye coincida local i anternacionalmente. La tradiçon [[filologie|filológica]] outiliza eigualmente l cumpuosto '''nabarro-aragonés''', subretodo quando se refíren al stádio [[Eidade Média|mediebal]] de l'idioma, segundo l'uso d'outros cumpuostos lhenguístico-geográficos para outras [[lhénguas románicas peninsulares]] cumo l '''galaico-pertués''' ó '''astur-lhionés'''. Popularmente, la falta stórica duns claros refrentes lhenguísticos i ua [[diglossie]] multisecular cul Catalan acentuórun las defrenças dialetales de l'idioma, a faborecer ua baixa cuncéncia unitária antre ls falantes de la lhéngua, i qu'aqueilhes que melhor mantibírun l dialeto própio chamassen-lo cun un nome local ([[ansotano]], [[cheso]], [[belsetan]], [[chistabin]], etc...) [[Catadorie:Lhénguas románicas]] djbzthmt5xwcibw5yl8labsnkhvekm5 0 1559 106522 80145 2026-04-07T20:34:57Z ~2026-21596-48 15163 Páigina más completa 106522 wikitext text/x-wiki La lhéngua '''rapa nui''' ('''arero'' ou ''vananga rapa nui''), ó tamién coincida cumo '''pascoense''', ye ua [[lhéngua polinésica]] falada percipalmente na [[Ilha de Páscoa]] puls [[rapa nui (etnie)|rapa nui]]. == Scrita == L rapa nui fui screbido ousando un sistema de [[scrita]], inda nun çcifrada coincido cumo "[[rongo-rongo]]". L rongo-rongo ye defenido cumo un sistema de scrita ''lolográfico-fonético'' que podie repersentar ua [[eideia]], un ser ó un [[oubjeto]], mas nó frases ó palabras fixas, que sculpían-se an tabelicas de [[madeira]]. Atualmente l rapa nui ye screbido ousando l [[alfabeto lhatino]]. == Alfabeto == {| class="wikitable" border="1" |'''Grafía''' ![[Alfabeto Fonético Anternacional|AFI]] !Eisemplo !Mirandés !Pronunciaçon |- |A, a | align="center" |a | align="center" |'''''a'''ringa'' | align="center" |cara | |Cumo la ''a'' an ''f'''a'''lar'' |- |E, e | align="center" |e | align="center" |'''''e'''rua'' | align="center" |duos | |Como la ''e'' an '''''e'''l'' |- |H, h | align="center" |h | align="center" |'''''h'''are'' | align="center" |casa | |Son aspirado, cumo la ''h'' de l anglés |- |I, i | align="center" |i | align="center" |''''''i'''ngoa'' | align="center" |nome | |Cumo la ''i'' an '''''i'''nda'' |- |K, k | align="center" |k | align="center" |'''''k'''oe'' | align="center" |tu | |Cumo la ''c'' an '''''c'''olor'' |- |M, m | align="center" |m | align="center" |'''''m'''aika'' | align="center" |banana | |Cumo la ''m'' an '''''m'''undo'' |- |N, n | align="center" |n | align="center" |''ra'''n'''o'' | align="center" | bolcan | |Cumo la ''n'' an '''''n'''un'' |- |Ng, ng, ŋ | align="center" |ŋ | align="center" |''ta'''ng'''ata'' | align="center" |home | |Cumo la ''n'' an ''ta'''n'''go'' |- |O, o | align="center" |o | align="center" |''''''o'''ru'' | align="center" |cochino | |Cumo la ''o'' an '''''o'''ureilha'' |- |P, p | align="center" |p | align="center" |'''''p'''oki'' | align="center" |nino | |Cumo la ''p'' an '''''p'''ur'' |- |R, r | align="center" |ɾ | align="center" |''a'''r'''oha'' | align="center" |saludar | |Cumo la ''r'' an ''g'''r'''abar'' |- |T, t | align="center" |t | align="center" |'''''t'''iare'' | align="center" |flor | |Cumo la ''t'' an '''''t'''uoro'' |- |U, u | align="center" |u | align="center" |'''''u'''ri-'''u'''ri'' | align="center" |preto | |Cumo la ''u'' an '''''u'''n'' |- |V, v | align="center" |v | align="center" |'''''v'''i’e'' | align="center" |mulhier | |Cumo la ''v'' de l anglés an '''''v'''ictory'' |- |’ | align="center" |ʔ | align="center" |''to'''’'''oku'' | align="center" |mi | |Sin equivalente an mirandés, ye ua consonante sorda que produce-se anterrumpiendo l fluxo de aire na glotis. |} Las lhetras '''d''', '''f''', '''g''', '''s''' i ls dígrafos '''ch''' i '''ll''' usan-se pa las palabras de ourige stranjero, subre todo nas palabras tomadas de las lhénguas polinésias. [[Catadorie:Lhénguas malaio polinésicas]] 9hlr1nf38emjbx34aq96km4y7bp30n8 0 3906 106528 101561 2026-04-07T21:00:39Z ~2026-21596-48 15163 44k4i4 106528 wikitext text/x-wiki {{geocoordenadas|35.9_N_14.4_E_type:country_region:MT_dim:43000|35,9° N, 14,4° O}} {{minidesambig|por outras definições de ''Malta''|Malta (desambiguação)}} {{Info país |nome_nativo = ''Repubblika ta' Malta<br />Republic of Malta'' |nome_longo_convencional = República de Malta |preposição = |nome_pt = Malta |imagem_bandeira = Flag of Malta.svg |descrição_bandeira = Bandeira de Malta |leg_bandeira = [[Bandeira de Malta|Bandeira]] |imagem_brasão = Coat_of_arms_of_Malta.svg |descrição_brasão = Brasão de armas de Malta |leg_brasão = [[Brasão de armas de Malta|Brasão de armas]] |lema = |hino = [[L-Innu Malti]] |gentílico = Maltês |localização = Location Malta EU Europe.png |localização_legenda = Localização de Malta no [[Europa continental|continente europeu]], no sul da [[Itália]]. |capital = [[Valetta]] |latitude = |longitude = |maior_cidade = [[Birkirkara]] |língua_oficial = [[Língua maltesa|Maltês]] e [[Língua inglesa|inglês]] |tipo_governo = [[República parlamentarista]] |título_líder1 = [[Anexo:Lista de presidentes de Malta|Presidente]] |nome_líder1 = [[George Abela]] |título_líder2 = [[Anexo:Lista de Primeiros-ministros de Malta|Primeiro-ministro]] |nome_líder2 = [[Lawrence Gonzi]] |título_líder3 = |nome_líder3 = |título_líder4 = |nome_líder4 = |título_líder5 = |nome_líder5 = |no_ministérios = |evento_tipo = [[Independência]] |evento_nota = do [[Reino Unido]] |evento1 = Data |evento_data1 = [[21 de Setembro|21 de setembro]] de [[1964]] |evento2 = |evento_data2 = |evento3 = |evento_data3 = |evento4 = |evento_data4 = |evento5 = |evento_data5 = |evento6 = |evento_data6 = |evento7 = |evento_data7 = |data_entrada_UE = [[1 de Maio|1º de maio]] de [[2004]] |área_total = 316 |área_pos = 185 |água_pc = 0,001 |área_urbana = |área_urbana_pos = |população_estimada_ano = 2002 |população_estimada = 402 000 |população_estimada_pos = 174 |população_censo_ano = |população_censo = |população_urbana_pos = |população_urbana = |demog_densidade = 1282 |densidade_pos = 7 |PIB_PPC_ano = 2007 |PIB_total = 9,3 bilhões |PIB_pos = 143 |PIB_per_capita = 23.200 |PIB_per_capita_pos = 40 |IDH_ano = [[2007]]<!-- Dados de 2007, publicados em 2009 --> |IDH = 0,902<ref>[[Programa das Nações Unidas para o Desenvolvimento|PNUD]], ''http://www.pnud.org.br/pobreza_desigualdade/reportagens/index.php?id01=3324&lay=pde'', 05 de Outubro de 2009</ref> |IDH_pos = 38 |IDH_categoria = {{muito elevado}} |esp_vida = 79,4 |esp_vida_pos = 21 |mort_infantil = 6,5 |mort_infantil_pos = 35 |alfabetização = 92,4 |alfabetização_pos = 84 |moeda = [[Euro]] |moeda_ISO = EUR |fuso_horário = [[Central European Time|CET]] |diferença_UCT = +1 |fuso_horário_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] |diferença_UCT_verão = +2 |DST_nota = |organizações = |código_país = |tld = [[.mt]] |código_telef = 356 |website_governo = |mapa = |tamanho_mapa = |rodapé = O italiano também é falado no país. }} La '''República de Malta''' ye un pequeinho paíç [[Ouropa|ouropeu]],(An Maltés:.Repubblika Ta Malta),cumpuosto por un [[arquipélago]] de cinco [[ilha]]s mui próssimas, situadas a 93&nbsp;Km al sul de l'ilha de la [[Sicília]], la sudoeste de la [[Eitália]], i a 290&nbsp;Km al norte de la [[Líbia]], na [[África]]. L'arquipélago maltés stá ancrabado ne l centro de l [[Mar Mediterráneo|Mediterráneo]]. Las tierras mais próssimas son todas sicelianas / eitalianas: la grande ilha de la Sicília la norte, las [[ilhas Pelágias]] l'oeste i la [[ilha de Pantellerie]] la noroiste. Sue capital - situada na ilha de Malta - ye [[La Baletta]]. Las cinco ilhas de l'arquipélago maltés son: [[Malta (ilha)|Malta]], [[Gozo]], [[Comino]] i dues ilhotas zabitadas [[Cominotto]] i [[Filfla]], las quales, ne l total, ténen superfice de 316&nbsp;Km² i abrigan ua populaçon stimada an 400&nbsp;214 habitantes (agosto 2006). Malta passou a fazer parte de la [[Ounion Ouropeia]] a partir de 2004. == Stória == {{Ber artigo percipal|[[Stória de Malta]]}} [[Ficheiro:Malta 16 Mnajdra.jpg|thumb|left|Templo neolítico de [[Mnajdra]].]] Malta stá habitada zde cerca de [[5200 a.C.]], durante l [[Neolítico]] ([[Ġgantija]], [[Mnajdra]]). Ls purmeiros achados [[arqueologie|arqueológicos]] datan aprossimadamente de [[3800 a.C.]] Eesistiu nas ilhas ua ceblizaçon [[pré-stória|pré-stórica]] seneficatiba antes de la chegada de ls [[fenícios]], que batizórun l'ilha percipal de ''Malat'', l que senefica refúgio siguro. Ls [[agricultura|agricultores]] neolíticos bibiran subretodo an [[caberna]]s i porduziran ua [[cerámica]] similar a l'ancontrada na [[Sicília]]. Antre [[2400 a.C.|2400]] i [[2000 a.C.]], zambolbiu-se un eilaborado culto als muortos, possiblemente anfluenciado pulas culturas de las ilhas [[Cíclades]] i de [[Micenas]] ([[eidade de l bronze]]). Essa [[cultura]] fui çtruída por ua ambason, probabelmente benida de l [[sul]] de la [[Eitália]]. Por buolta de l'anho [[1000 a.C.]], las ilhas éran ua colónia [[fenícia]]. An [[736 a.C.]], fúrun acupadas puls [[Grécia|griegos]] i mais tarde passórun a ser domínio de ls [[Cartago|cartagineses]] ([[400 a.C.]]) i depuis de ls [[República Romana|romanos]] ([[218 a.C.]]), quando recebiu l nome [[Melita]]. Segundo l libro de ls [[Atos de ls Apóstolos]], ne l'anho [[60]] de l'era crestiana, [[Paulo de Tarso|San Paulo]] [[afogamiento|naufragou]] i chegou a la cuosta maltesa, adonde promobiu la cumberson de sous habitantes. A partir desta data, ls malteses aderiran al [[Cristandade]] i permanecen-le fiéis até hoije. Cula debison de l [[Ampério Romano]] an [[395|395 d.C.]], la zona leste de l'ilha fui cedida al domínio de [[Custantinopla]] ([[Ampério de l Ouriente]]). L [[Ampério Bizantino]] cuntrolou-l'até [[870]], quando fui cunquistada puls [[árabe]]s [[muçulmano]]s, qu'anfluenciórun sou [[léngua]] i [[cultura]]. Passado la cunquista árabe, Malta fui cumbertida al [[eislamismo]]. L'anfluéncia árabe puode ser ancontrada na moderna [[léngua maltesa]], ua léngua fuortemente romanizada qu'ouriginalmente deriba de l árabe bernacular. An [[1090]], l [[conde]] [[Rogério I, Cunde de la Sicília|Rogério]] (ó [[Roger I, Cunde de la Sicília|Roger]]) de la [[Sicília]] cunquistou Malta i submetiu-l'a las sues [[lei]]s até al [[seclo XVI]]. Fui nesta época que fui criada la [[nobreza maltesa]]. Esta inda permanece hoije an die, i hai 32 títalos qu'inda son ousados, sendo l mais antigo: Barones de [[Baran de Djar eil Bniet|Djar il Bniet]] i [[Baran de Buqana|Buqana]]. Passado la cunquista puls [[normando]]s de la Sicília, Malta boltou a ser [[cristandade|crestiana]]. Depuis de ser aneixada al reino de la Sicília, Malta fui recuperada por fuorças muçulmanas. An [[1245]], [[Frederico II de la Germánia|Federico II de Hohenstaufen]] spulsou ls árabes i an [[1266]] las ilhas, junto cula [[Sicília]], passórun al domínio de [[Carlos I de Anjou]], que las cediu an [[1283]] la [[Pedro III de Aragon]]. Caindo an manos de ls reinos spanholes de [[Reino de Aragon|Aragon]] i [[Reino de Castielha|Castielha]], fui submetida anton a la [[Spanha]]. An [[1518]], sob l'ampério de [[Carlos I de Spanha|Carlos B]], fui cuncedida als [[cabalheiros de Rodes]]. An [[1530]], las ilhas fúrun cedidas pula [[Spanha]] a la [[Orde de ls Spitalários|Orde Spitalar de San João de Jarusalen]] - ua orde relegiosa i melitar pertencente a la [[Eigreija Católica]] -, que tenien sido spulsos de [[Rodes]] pul [[Ampério Otomano]]. Esta orde monástica melitante, hoije coincida cumo "[[Orde de Malta]]", fui [[sítio de Malta|sitiada]] puls [[Ampério Turco Otomano|turcos otomanos]] an [[1565]], passado l qu'acrecentórun las [[fortificaçon]]es, specialmente na nuoba cidade de [[Baletta]]. Ls Cabalheiros de San João de Jarusalen gobernórun las ilhas até l [[seclo XIX]]. An [[1798]], Napoleon Vonaparte ambadiu i tomou Malta. La [[Grana-Bretanha]] ende se anstalou zde [[1800]], a partir de la rendiçon de l comandante francés, [[general]] [[Claude-Heinri Belgrand de Baubois]]. Dentre ls anterbentores que cuntribuíran pa l domínio británico çtaca-se Sir [[Alexander Ball]], que bieno la se tornar l purmeiro gobernador anglés de Malta. An [[1814]], cumo parte de l [[Tratado de Paris (1814)|Tratado de Paris]], Malta tornou-se ouficialmente parte de l [[Ampério Británico]] cumo colónia i passou a ser ousada cumo porto de scala i quartel-giral de la frota até meados de la [[década de 1930]]. Malta zampenhou un papel amportante durante la [[Segunda Guerra Mundial]] debido a la sue prossimidade a las linhas de nabegaçon de l [[Poténcias de l Eixe|Eixe]] i la coraige de l sou pobo, que resistiu al assédio de [[Almanha|almanes]] i [[Eitália|eitalianos]], lebou a l'atribuiçon de la [[George Cross]], qu'hoije puode ser bista na [[bandeira]] de l paíç. L [[arquipélago]] passou a ser outonomamente gobernado an [[1947]]. An [[1955]] [[Don Mintoff]] ([[Domenic Mintoff]]), líder de l [[Partido Trabalhista de Malta]] ([[PTM]]), tornou-se ne l [[purmeiro-menistro]]. An [[1956]] l PTM propós ua nuoba antegraçon ne l [[Reino Ounido]], perpuosta que benerie a ser aceite an [[referendo]], mas cula ouposiçon de l Partido Cunserbador, liderado por [[Giorgio Borg Oulebier]]. An [[1959]] rebogórun l'outonomie, mas buoltórun la restourá-l'an [[1962]]. An [[21 de Setembre]] de [[1964]], Malta se tornou totalmente andependiente i se cumbertiu an nembro de las [[Naciones Ounidas]]. L'altura, aderiu a la [[Commonwealth]] i celebrou ua aliança cul Reino Ounido d'ajuda eiquenómica i melitar. Segundo la [[custituiçon]] de [[1964]], Malta mantebe cumo soberano la reina [[Isabel II de l Reino ounido|Eilizabeth II]], i un [[gobernador-giral]] eisercia outoridade eisecutiba an sou nome. De [[1964]] la [[1971]] Malta fui gobernada pul Partido Nacionalista. Adotou, an [[13 de Dezembre]] de [[1974]], l [[República|regime republicano]] drento de la [[Commonwealth]], cul [[persidente de Malta|Persidente]] cumo [[xefe de stado]]. Ambora Malta seia anteiramente andependiente zde [[1964]], ls serbícios británicos permanecírun ne l paíç i mantibírun un cuntrole total subre ls [[porto]]s, [[aeroporto]], [[correio]]s, [[rádio]] i [[telebison]]. An [[1979]], Malta rompeu l'aliança cul Reino Ounido i ls británicos eibacuórun sue base melitar, ponendo fin a 179 anhos de persença na ilha. Esso acunteciu depuis de l gobierno británico se tener recusado a pagar ua renda mais eilebada, l qu'era pretendido pul gobierno maltés de l tiempo (trabalhista), para permitir que las fuorças británicas permanecessen ne l paíç. L purmeiro-menistro era, anton, [[Domenic Mintoff]]. Malta quedou nesse momiento libre de bases melitares strangeiras pula purmeira beç na stória. Este acuntecimiento ye hoije celebrado cumo l [[Die de la Libardade]]. An [[1971]], l Partido Trabalhista regressou al Poder, mas cun ua maiorie reduzida sendo Domenic Mintoff l purmeiro-menistro. Zambolbiu ua política d'amisade cula [[China]] i cula [[Líbia]]. La [[década de 1970]] caraterizou-se pul anfraquecimiento de las relaçones cul [[Oucidente]] i pula aprossimaçon culs [[Quemunismo|regimes quemunistas]]. An [[1984]] Mintoff retirou-se i fui sustituído por [[Mifsud Bonnici]], nuobo líder de l sou partido. La política d'aprossimaçon culs regimes quemunistas sofriu mudança sustancial an [[1985]], cul stablecimiento dun acuordo cula [[Quemunidade Eiquenómica Ouropeia]]. An [[1987]], l Partido Nacionalista, mais buoltado pa l [[Oucidente]] i cun ua política d'aprossimaçon a la [[Ounion Ouropeia]], benceu las eileiçones pa la Cámara de Repersentantes, ponendo fin a 16 anhos de domínio de l Partido Trabalhista. [[Edward Fenech Adami]] fui eileito [[purmeiro-menistro]]. An Dezembre de [[1989]], Malta fui l local scolhido para un ancuontro antre l persidente de ls [[Stados Ounidos]], [[George Bush]], i l persidente de l'ex-[[Ounion Sobiética]], [[Mikhail Gorbacheb]]. An Outubre de [[1990]], l paíç solicitou formalmente l'adeson a la [[Ounion Ouropeia]]. Nas eileiçones de [[1992]], ls nacionalistas derrotórun outra beç sous oupositores. La política gobernamental cuntinou a ser de liberalizaçon, i fúrun rializadas dibersas reformas d'orde eiquenómica, cun bistas a tornar l paíç un nembro de la [[Ounion Ouropeia]]. Dibergéncias de fondo antre l Partido Nacionalista, ne l poder zde 1987, i l Partido Trabalhista quanto a l'adeson de Malta a la [[Ounion Ouropeia]] cunduzen l'eileiçones anticipadas an 1996, l Partido Trabalhista de Alfred Sant ganhou las eileiçones. Passado antrar an funçones l nuobo gobierno anuncia que Malta deixaba ser candidata a l'adeson. An 1998 ocorren nuobas eileiçones an que l Partido Nacionalista i l sou líder [[Edward Fenech Adami]] oubtén ua grande bitória i retoman l camino ouropeu, que tornou Malta ne l die [[1 de Maio]] de [[2004]] nembro de la [[Ounion Ouropeia]]. == Geografie == {{Ber artigo percipal|[[Geografie de Malta]]}} [[Ficheiro:Satelite image of Malta.jpg|thumb|[[Eimaige de satélite]] de Malta.]] Malta ten un clima mediterráneo, cun ambiernos amenos (temperatura média de janeiro +12&nbsp;°C), beranos calientes i secos (temperatura média d'agosto +26&nbsp;°C), i chubas de 510&nbsp;mn an média. Cerca de 40% de a tierra ye cultibada, percipalmente cun trigo, patata, tomate i benies. L turismo ye ua de las percipales fuontes de renda. Maquinarie, bubidas, tabaco, flores, binos, artigos de couro i patatas repersentan las percipales sportaçones. == Demografie == {{Ber artigo percipal|[[Demografie de Malta]]}} [[Ficheiro:Malta demography.png|thumb|250px|left|Eiboluçon de la populaçon de l paíç antre [[1961]] i [[2003]].]] La populaçon de Malta stá stimada an 419 285 pessonas (st. [[2008]]) que son, na sue grande maiorie, habitantes de las árias ourbanas. Etnicamente, 95% son naturales de Malta i ls restantes son angleses ó çcendentes d'eitalianos, para alhá d'alguns [[Eitália|eitalianos]] i spanholes. Malta ye un de ls países cun maior densidade populacional de l mundo, i l maior dentre ls países de la [[Ounion Ouropeia]], cun cerca de 1&nbsp;265 habitantes por [[quilómetro quadrado]]. Las lénguas oufeciales son l'anglés i l maltés. Ls malteses son, an sue maiorie, católicos. L'anfluéncia de la Eigreija ye fuorte. Ye un de ls dous países que proíben l [[dibórcio]] (l'outro ye [[Filipinas]]) i un de ls outros que nun permiten l [[amóbito]]. San Jorge Preca, presbítero maltés, fui l fundador de la '''Sociadade de la Doutrina Crestiana''', pa l'apostolado catequético, beatificado an [[9 de maio]] de [[2001]] por [[João Paulo II]] (papa daquela época) i canonizado por [[Bento XBI]] na [[Praça de San Pedro]]. Sues lénguas ouficiai son l maltés i l'anglés, mas dous terços de sue populaçon son capazes d'antender l'eitaliano, que fui l léngua de l paíç até [[1934]], quando tenie ua grande stenson ne l passado i deminuiu debido a l'anfluéncia británica. Sue política oufecial inda adbersa l'eitaliano. Zde ls anhos 60, malta recebiu la telbison eitaliana, adonde la léngua trouxe cunsigo un "reaparecimiento". ls festibales locales, similares als de l sul de la [[Eitália]], son quemuns, celebrando fiestas, batismos i dies houmenageando santos. == Gobierno i política == {{Ber artigo percipal|[[Política de Malta]]}} [[Ficheiro:Malta Valletta BW 2011-10-07 10-41-05.JPG|thumb|200px|Corte de Malta.]] L sistema ''unicameral'' stá repersentado nua ''Cámara de Repersentantes'', coincido cumo "'''Kamra tar-Rappreżentanti'''" an maltés, eileita por un ''sufrágio ounibersal direto'' mediante boto simples la cada cinco anhos, a menos que la cámara seia dissolbida pul persidente an cunsulta cul purmeiro-menistro. La cámara ten 65 repersentantes. Quando un partido oubtén la maiorie absoluta de sufrágios, mas nun de sous nembros, puode-se oubter l que les faç falta para alcançar ua maiorie parlamentar. La cámara de repersentantes eilege l persidente de l paíç la cada cinco anhos. Ls percipales partidos políticos son l [[Partido Nacionalista de Malta]] i l [[Partido Laborista de Malta]], este redadeiro social-democrata. Hai un "partido berde" (''Altarnattiba Demokratika'') i un de strema dreita (''Amperiun Ouropa''), que nun ten nembros. L'atual gobernista de l partido nacionalista ye l purmeiro menistro de l paíç, [[Lawrence Gonzi]]. == Subdebisones == {{Ber artigo percipal|[[Cunceilhos locales de Malta]]}} Malta stá subdebidida zde [[1993]] an 68 cunceilhos locales ó localidades. Esta ye la forma mais básica de debison admenistratiba, nun eisistindo nibles antermédios antre l nible nacional i ls cunceilhos locales. La seguinte lista stá debedida por [[ilha]]: [[Ficheiro:Malta - administrative division.svg|thumb|250px|center|[[Cunceilhos locales de Malta|Cunceilhos de Malta]].]] == Eiquenomie == {{artigo percipal|[[Eiquenomie de Malta]]}} [[Ficheiro:AIDAcara Valetta.jpg|thumb|left|Zona andustrial de [[Balletta]].]] Malta porduç solo 20% de las reserbas alimentares que cunsume, ten recursos de [[auga potable]] lemitados i nanhue fuonte d'einergie doméstica. Adebina-se assi ua eiquenomie marcada pula dependéncia sterna i d'amportaçones, sendo que la manufatura eiletrónica i téxtil, i l [[turismo]] son las sues percipales fuontes de rendimiento. L'eiquenomie maltesa ye baseada na andústria, ne l quemércio i ne ls serbícios financeiros que melhoran seneficatibamente l'eiquenomie de l paíç. Malta ten grandes recursos tecnológicos. Assi, por star localizada antre [[África]] i [[Ouropa]], ten quemércio d'alto nible, cun joalheries, bancos i restourantes. Las percipales andústrias de Malta son l'alimentícia, l'eiletrónica, la nabal, la calçadista, la téxtil i la pesqueira, para alhá d'haber serbícios financeiros na capital i nas percipales cidades. La moneda oufecial era la lira maltesa, até dezembre de 2007. L [[Alargamiento de la ária de l'ouro#Malta|ouro fui adotado cumo moneda oufecial de l paíç]] an [[1 de janeiro]] de [[2008]]. Stima-se que l Ouro fazerá cun que l'eiquenomie maltesa cresça 12% al anho, superando las taxas de crecimiento de la China, Coreia de l Sul i Índia, para alhá desso, l gobierno tenta liberar la sploraçon i l refino de l petrólio. Debido al sou lemitado tamanho (316&nbsp;Km²) l paíç nun ten spácio suficiente pa la [[agricultura]], sendo oubrigado a amportar bários perdutos agrícolas. La prebison ye de que l'eiquenomie maltesa cresça 7,8% an 2007. == Cultura == La cultura maltesa reflete las anfluéncias bariadas de ls países la gobernórun até [[1964]], particularmente na [[Eitália]] i ne l [[Reino Ounido]]. Ls questumes, lendas i folclores malteses son studadas i categorizadas lentamente, cumo qualquiera outra tradiçon ouropeia. [[Ficheiro:Malta Knights.jpg|thumb|150px|left|[[Fuorte de Santo Eilmo]], Malta: recriaçon stórica cun uniformes de l seclo XVI de ls Cabalheiros de Malta ([[2005]]).]] Na catedral de San João, custruída an [[1577]], puode-se apreciar la tela [[:Ficheiro:Michelangelo Caravaggio 021.jpg|La Decapitaçon de San João]], de [[Carabaggio]], que bibeu alguns meses na ilha, mas fui spulso sob acusaçon d'homicídio. Na sede de l Gobierno, localizado ne l'antigo Palácio de l Gran-Mestre de l Armoria, puoden-se apreciar mais de 5 mil quadros de la [[Orde Soberana i Melitar de Malta]]. An [[Baleta]], la capital de l paíç, queda l Museu de Guapas Artes, l Museu de Arqueologie, l [[Fuorte de Santo Eilmo]] i Museu de la Anquesiçon. L Museu Marítimo i l Museu de l Grande Sítio de [[1565]] rebelan l passado turbulento de las pequeinhas ilhas. L Museu Nacional de la Guerra i de l Refúgio, de la [[Segunda Guerra Mundial]] apersenta las anformaçones persentes an cunflitos mais recentes. Las [[çcoteca]]s, [[restourante]]s i clubes noturnos na cidade de [[St. Julian's]] stan abiertas até las altas horas de la madrugada. An [[Gozo (ilha)|Gozo]], puoden-se apreciar la maiorie de ls templos [[pré-stória|pré-stóricos]] an Malta, cunsidrados cumo [[Património Mundial|patrimónios mundiales]] pula [[UNESCO]]. === Literatura === Calcula-se que la literatura maltesa tenga quaije dous seclos d'eidade. Por un longo período, la literatura maltesa referiu-se a la tradiçon literária, atingindo l sou apogeu culs trabalhos de l sacerdote [[Dun Karn Psaila]], un artista cun un grande domínio de sue arte, que mais tarde fui declarado un poeta nacional. Scritores cumo [[Ruzar Vriffa]] i [[Karmenu Bassallo]] tratórun, durante l [[seclo XX]], a buscar nuobas altarnatibas pa la rigideç temática i formal de la bersificaçon, mas solo até ls [[anhos 60]] la literatura maltesa sofriu sue trasformaçon mais radical an todos ls géneros. L'ansiadade, crise eidantidária, protestos, rebliones i l'angajamiento social marcórun l período literairo i dramático. Alguns poetas pendentes de l seclo passado fúrun [[Mario Azzopardi]], [[Vitor Fenech]], [[Ouliber Friggieri]], [[Joe Friggieri]], [[Carlos Flores]], [[Marie Ganado]], [[Lillian Sciberras]] i [[Akill Mizzi]]. Na prosa çtacan-se [[Franes Sammut]] i [[Joe Camilleri]] i antre ls dramaturgos çtacan-se [[Francis Ebejer]], [[Alfred Sant]] i [[Oriste Calleija]]. Ls scritores de la nuoba geraçon cunsulidórun-se na busca de sous antecessores. [[Guze'Stagno]], [[Karl Schembri]] i [[Clare Azzopardi]] debrebe ampusírun sou nome ne l campo literairo. Antre ls poetas cuntemporáneos ancluen-se [[Adrian Grima]], [[Eimmanuel Mifsud]], [[Norbet Bugeija]] i [[Simone Anguaneç]]. === Atebidades académicas === Ne l campo académico subressaen ls porsores Peter Serracino Anglott, i Charles Briffa, de la [[Ounibersidade de Malta]]. l mesmo cul poeta [[Ouliber Friggieri]], qu'antroduziu la perspetiba stórica i psicossocial i amplicaçones filosóficas dun poder oupressibo. Por sue parte, l porsor i scritor [[Edward de Bono]] ye coincido por cunhar la palabra [[pensamiento lateral]]. Las atebidades culturales maltesas ban zde la daprendizaige mais pura de l'aramaico antigo até las classes de [[física]] mundialmente reconhecidas pul porsor Sr. Suareç. === Gastronomie === La cozina maltesa ye nacida de la relaçon de longo prazo antre malteses i spanholes que ténen gobernado l'arquipélago. La fuson de sabores dou a la cozina de Malta un sabor çtinto drento de la cozina mediterránica. Ambora tenga muitos pratos ouriginales, muitas receitas tamien ténen ua fuorte anfluéncia de la culinária [[Eitália|eitaliana]] (specialmente de la [[Sicília]]) i [[Turquie|turca]]. Alguns pratos tipicamete malteses son l ''biç-fiir zejt'', ''gbejniet'', ''pastizzi'' i ''Ross eil-Forn''. === Sportes === Na década de [[1990]], ls sportes ourganizados an Malta renacírun grácias a la criaçon de dibersas anstalaçones atléticas, ancluindo un stádio nacional i un pabilhon de basquetebol an [[Ta' Qali]], assi cumo ua pista adequada pa la prática de tiro cun arco, ''rugby'' i [[beisebol]]. An cumpetiçones çportibas anternacionales, ls malteses tenden a apoiar las eiquipas [[Reino Ounido|británicas]] i [[Eitália|eitaliana]]. An [[1993]] i [[2003]], Malta ourganizou ls [[Jogos de ls Pequeinhos Stados de la Ouropa]]. == Malteses famosos == Ls percipales malteses famosos son: * [[Girolamo Abos]] (1715-1760) - cumpositor * [[Giuseppe Abos]] (1708-1776) - cumpositor * [[Edward Fenech Adami|Eddie Fenech Adami]] (1934-) - purmeiro-menistro, persidente (2004-) * [[Mario Azzopardi]] (1950-) - diretor * [[Agatha Barbara]] (1923-2002) - persidente * [[Paul Boffa]] (1890-1962) - purmeiro-menistro * [[Joe Borg]] (1952-) - político * [[George Borg Oulebier]] (1911-1980) - purmeiro- menistro * [[Ruzar Briffa]] (1906-1963) - poeta * [[Francesco Buhagiar]] (1876-1934) - purmeiro- menistro * [[Giuseppe Calì]] (1846-1930) - pintor * [[Charles Mario]] Camilleri (1931-) - cumpositor * [[Anrico Mizzi]] (1885-1950) - purmeiro-menistro * [[Edwige Fenech]] (1948-) - atriç * [[Don Mintoff]] (1916-) - político * F. B. Schira - cumpositor * [[Ira Losco]] - cantora * [[Eimmanuel Mifsud]] - outor * [[Joe Saco]] (1960-) - cartonista * [[Michael Mifsud]] (1981-) - futebolista * [[Hugo L. Machadich]] (1923-) - artista plástico * [[Melchiorre Cafà]] (1636-1667)- scultor * [[Carmelo Borg Pisani]] (1915-1942) - político {| border="1" align="center" cellpadding="2" cellspacing="0" |+<font size="+1">'''Feriados'''</font> |- ! style="background:#efefef;" | Data ! style="background:#efefef;" | Nome em português ! style="background:#efefef;" | Nome local ! style="background:#efefef;" | Observações |- | | | | |} == {{ Ber tamien }} == {{correlatos |commons=Malta }} * [[Ouropa]] * [[Lhista de paízes]] * [[Aneixo:Missones diplomáticas de Malta‎|Missones diplomáticas de Malta ‎]] {{ref-section}} == {{ Ligaçones sternas }} == * [http://www.gov.mt Página oficial do Governo de Malta] (em [[Língua inglesa|inglês]] e [[Língua maltesa|maltês]]) * {{link|en|2=http://www.mta.com.mt/|3=Página oficial do Centro turístico de Malta}} * {{link|en|2=http://www.holidaysmalta.info/|3=Malta Travel Guide|4= - Malta guía de viaje}} * {{link|en|2=http://www.guidetomalta.net/|3=Malta travel guide|4= - Página turística de Malta}} * [http://malta.world-travel.com.mt/ Malta Travel Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090909013026/http://malta.world-travel.com.mt/ |date=2009-09-09 }} sob a tutela da Autoridade do Turismo de Malta {{Malta/Tópicos}} {{Bloco de navegação | UE |Ouropa |Quemunidade de las Naciones}} [[Catadorie:Malta| ]] [[Catadorie:Paízes de la Ouropa]] d5ugqs5lg3lk7v7x5biht9kn5ta6l5o 0 4023 106526 80473 2026-04-07T20:57:29Z ~2026-21596-48 15163 Gvlcm 106526 wikitext text/x-wiki [[Fexeiro:British Isles.svg|right|thumb|200px|Ilhas Británicas]] Las '''Ilhas Británicas''' son un grupo de [[ilha]]s que quédan al ancho de la cuosta noroeste de la [[Ouropa]] cuntinental, que cunsísten de la [[Gran-Bretanha]], de la [[Eirlanda]] i de muitas ilhas adjacentes a las dues eilhas maiores. Estas ilhas fórman un [[arquipélago]] de mais de 6 000 ilhas al ancho de la cuosta ouropeia, totalizando 315 134 Km² de ária terrestre. Eisiste un solo nome pa l'arquipélago zde hai mais de dous mil anhos, i la palabra ''Ilhas Británicas'' deriba de las palabras ousadas puls giógrafos clássicos para çcrebir l grupo d'ilhas. Hoije, inda assi, alguns cunsídran nel un anacronismo ó ua fuonte de cunfuson ó oufensa potencial, bisto que la palabra anclui nun solo l [[Reino Ounido]] (frequentemente chamado an anglés cumo "''Britain''") mas tamien la [[República de la Eirlanda]] i trés [[dependéncias de la corona]] ([[Ilha de Man]], [[Jersey]] i [[Guernsey]]) que nun fázen parte de l Reino Ounido. Muita beç las [[Ilhas de l Canhal]] (Jersey, Guernsey i Sark.) nun son, giograficamente, ancluídas ne l'arquipélago de las Ilhas Británicas, anque l séian politicamente. {{lhimpar}} == {{Lhigaçones sternas}} == {{commons|British Isles}} * {{link|pt|http://mundoestranho.abril.com.br/geografia/pergunta_291908.shtml|Qual é a diferença entre Reino Unido e Grã-Bretanha?| ne l [[Mundo Stranho]].}} [[Catadorie:Ilhas Británicas|Ilhas Británicas]] [[Catadorie:Ouropa|Ouropa]] 6k4ctt62p38reozcdm73fj0kkq4ukll 106527 106526 2026-04-07T20:58:17Z ~2026-21596-48 15163 Jtfjtk 106527 wikitext text/x-wiki [[Fexeiro:British Isles.svg|right|thumb|200px|Ilhas Británicas]] Las '''Ilhas Británicas''' son un grupo de [[ilha]]s que quédan al ancho de la cuosta noroeste de la [[Ouropa]] cuntinental, que cunsísten de la [[Gran-Bretanha]], de la [[Eirlanda]] i de muitas ilhas adjacentes a las dues eilhas maiores. Estas ilhas fórman un [[arquipélago]] de mais de 6 000 ilhas al ancho de la cuosta ouropeia, totalizando 315 134 Km² de ária terrestre. Eisiste un solo nome pa l'arquipélago zde hai mais de dous mil anhos, i la palabra ''Ilhas Británicas'' deriba de las palabras ousadas puls giógrafos clássicos para çcrebir l grupo d'ilhas. Hoije, inda assi, alguns cunsídran nel un anacronismo ó ua fuonte de cunfuson ó oufensa potencial, bisto que la palabra anclui nun solo l [[Reino Ounido]] (frequentemente chamado an anglés cumo "''Britain''") mas tamien la [[República de la Eirlanda]] i trés [[dependéncias de la corona]] ([[Ilha de Man]], [[Jersey]],[[Guernsey]] i Sark.) que nun fázen parte de l Reino Ounido. Muita beç las [[Ilhas de l Canhal]] (Jersey, Guernsey i Sark.) nun son, giograficamente, ancluídas ne l'arquipélago de las Ilhas Británicas, anque l séian politicamente. {{lhimpar}} == {{Lhigaçones sternas}} == {{commons|British Isles}} * {{link|pt|http://mundoestranho.abril.com.br/geografia/pergunta_291908.shtml|Qual é a diferença entre Reino Unido e Grã-Bretanha?| ne l [[Mundo Stranho]].}} [[Catadorie:Ilhas Británicas|Ilhas Británicas]] [[Catadorie:Ouropa|Ouropa]] gsv9n5sy2m9g018zujzgf2yp0x5saez 0 11250 106534 96417 2026-04-08T07:13:15Z ~2026-21596-48 15163 Hh,uu 106534 wikitext text/x-wiki [[Fexeiro:Localización de Aragón.svg|300px|thumb|Lhocalizaçon de [[Aragon]], [[Quemunidades outónomas de la Spanha|quemunidade outónoma]] de la [[Espanha]] cuntemporánea.]] [[Fexeiro:Aragonensium rerum comentarii.jpg|300px|thumb|Fruntispício de l'obra stórica de [[Jerónimo Blancas]], ''Aragonensium rerum comentarii'', publicado an 1588 an [[Saragoça]] puls frades Lorient i Diego Robles. Trata-se dua de las purmeiras stórias de Aragon.]] La persença houmana nas tierras qu'hoije forman la [[Quemunidades outónomas de la Spanha|quemunidade outónoma]] de [[Aragon]] data d'hai bários milénios, mas Aragon, cumo muitas de las atuales regiones stóricas, ye fruito de la [[Eidade Média]]. L nome de Aragon aparece pula purmeira beç ne l'anho [[828]]. La [[stória]] de Aragon ampeça cula ambason muçulmana ne l [[seclo VIII]]. Zde anton eirie a ampliar las sues frunteiras durante ls seclos ne ls quales purmeiro fui [[Cundado de Aragon|cundado]], depuis [[Reino de Aragon|reino]], i mais tarde [[Cunseilho de Aragon|cunseilho]] i [[Audiéncia de Aragon|audiéncia]], até custituir hoije an die ua Quemunidade Outónoma, anque careça d'ounidade geográfica ó natural, lhenguística i mesmo étnica. Na [[Eidade Média]] zambolbiu-se i cunsulidou-se l Aragon atual. Ls sous percipales pedamiegos fúrun la [[Corona de Aragon|Corona]], las [[Cortes de Aragon|Cortes]], la [[Deputaçon de l Reino de Aragon]] i l [[Foros de Aragon|Dreito Foral]]. Ourige zde l [[seclo XII]] dua federaçon de stados d'antidade dibersa, la [[Corona de Aragon]]; l sou peso specífico anfraqueciu-se pouco a pouco drento deilha até chegar a la [[Eidade Moderna]], quando se antegrou nun [[Reino de Spanha]] inda mais centralizado. Debe-se çtacar qu'an [[1414]] ne l [[Cumpromisso de Caspe]] la dinastie qu'ampeçou a reger, pula muorte de l radadeiro heirdeiro de la casa anterior, fui la casa [[castielha]] de ls Trastámara. Zde las [[Altaraçones de Aragon]] de [[1591]], quando [[Filipe II de Spanha]] matou l [[justícia de Aragon]] Don [[Joan de Lhanuza]], até l [[seclo XVIII]], ne l'anho [[1707]], quando fúrun promulgados ls [[Decretos de l Nuobo Praino]], Aragon fui cedendo als poucos todos ls sous dreitos, foros i outras particularidades stóricas qu'habie cunseguido cul passar de ls anhos. La [[Guerra Peninsular]] dou motibo de reatibaçon. Durante l [[seclo XIX]], ls [[Carlismo|carlistas]], que percurórun adetos a la sue causa an esta tierra, ouferecírun debolbíren las passadas lhibardades forales. Assi, ne l [[seclo XX]], na etapa [[Segunda República Spanhola|republicana]], l sentimiento regionalista alcançou las maiores cotas, mas la [[Guerra Cebil Spanhola]] apagou todos ls porjetos outonómicos. L [[Spanha Franquista|Regime Franquista]] adrumeciu las ánsias aragonesistas qu'hoije, reforçadas, tentan çpontáren. ==Pré-stória== ===Período paleolítico=== [[File:Paleolítico an Aragon.png|thumb|250px|Paleolítico an Aragon.]] Ls testemunhos mais antigos de bida houmana an Aragon remontan-se a la época de las glaciaçones, ne l [[Pleistoceno]] Médio, hai alguns 600 000 anhos, durante l [[Paleolítico Anferior]]. Estas poboaçones deixórun testemunhas d'artesanato [[Cultura Acheuliana|acheuliano]]. Achórun-se [[biface]]s de [[sílex]] i [[cutelo]]s de [[quartzito]], subretodo ne ls [[terraço flubial|terraços]] de [[San Blas (Teruel)|San Blas]] an [[Teruel]], na zona de [[Cauvaca]] an [[Caspe]], na [[Rabina de Arbolitas]], acerca de [[Borja]] i tamien ne ls alredores de [[Calatayud]], na zona de [[Miedes de Aragón|Miedes]]. La [[Valdejalón]] ye agora ua zona mui abundante. Durante la [[Radadeiro período glacial|Glaciaçon de Würn]], cerca de l 80 000 antes de Cristo, apareciu un nuobo tipo houmano nesta region, l [[home de Neandertal]]. Muitos restos houmanos, cumo [[molar]]es, achórun-se nas [[Cuevas de los Moros|Cabernas de los Moros]] de [[Gabasa]], acerca de [[Huesca]]. Durante l [[Paleolítico Médio]] zambolbiu-se la cultura [[Musteriense]], que durou até l 40 000 antes de Cristo aprossimadamente. Esta carateriza-se pula obra an sílex an forma de punta, de [[rascador]] i de dientes, mas eigualmente pula amportante obra an uosso. Ls lhugares mais coincidos son l [[Abrigo de Eudoviges]] de [[Alacón]] an [[Teruel (porbíncia)|Teruel]], la carberna de la [[Fuente del Trucho]] an [[Colungo]] i las [[Cuevas de los Moros|Cabernas de los Moros]] de [[Gabasa]]. Ne l [[Paleolítico Superior]], qu'ampeçarie cerca de l 40 000 a.C., aparecírun dues culturas: la [[Solutreano|Solutreana]] i la [[Cultura Magdaleniana|Magdaleniana]]. La Solutreana ye particularmente bén repersentada na [[Caberna de Chaves]], an [[Bastarás]], adonde se achórun puntas para costurar, raspadores i buriles. La cultura Magdaleniana deixórun-mos oubjetos d'uosso, cumo [[azagaia]]s, ó an piedra, cumo [[micrólito]]s. La cabra i l coneilho parécen ser ls animales mais caçados por estes homes. ===Período eipipaleolítico=== Ls restos de l [[Eipipaleolítico]], antre l sétimo i quinto milenio a.C., cuncentran-se ne l [[Baixo Aragon]]. Ls oubjetos microlíticos tornan-se mais numerosos, anquanto la decoraçon ye cada beç mais geométrica, usando formas de triángulos, trapézios i meias lhunas. L'hábitat questuma zambolber-se al lhongo de las paredes rochosas pouco atiradeiras, ourientado pa l sol i dominando ls rius [[Riu Matarraña|Matarraña]] i [[Riu Algás|Algás]]. Ls lhugares percipales son ls de ls dous abrigos de la [[Botiqueria dels Moros]] i ls d'[[Els Secans]] an [[Mazaleón]] na [[Teruel (porbíncia)|porbíncia de Teruel]]; i ls lhugares de la [[Costalena]] an [[Maella]], d'[[El Serdà]] i de l [[Sol de la Pinyera]] an [[Fabara]] na [[Saragoça (porbíncia)|porbíncia de Saragoça]]. L'eiquenomie destas poboaçones inda son eissencialmente predatórias, baseada na caça, pesca i colheita. ===Período neolítico=== [[Fexeiro:Neolítico an Aragon.png|thumb|250px|Neolítico an Aragon.]] Na purmeira metade de l quinto milénio a.C., apareciu un nuobo modo de bida baseado nua eiquenomie de perdutores, coincidores de l'agricultura i de la pecuária, que cuntinában a caçar cumo ua atebidade cumplementária. L'eisisténcia de molinos manuales, de piedra dura, testimunhan l'atebidade de la moenda, de l mesmo modo qu'alguns machados polimentados mostran ne l gume marcas de tener sido ousados cumo [[anxó]]s para atebidades agrícolas. Achórun-se restos [[neolítico|neolíticos]] nas [[Serras steriores pirenaicas|Serras Steriores]] [[Huesca (porbíncia)|de Huesca]] i ne l [[Baixo Aragon]]. ==Proto-stória== ===Período calcolítico=== ===Eidade de l Bronze=== ===Eidade de l Fierro=== ==Eidade Antiga== ==Eidade Média== L [[Reino de Aragon]], junto cul [[Cundado de Barcelona]] ([[Catalunha]]) formaba la [[Corona de Aragon]] ne l [[seclo XII]], inda que permanecisse totalmente andependiente cunserbando todas las sues anstituiçones, foros i dreitos até a la [[Guerra de la Sucesson Spanhola]] ne l [[seclo XVIII]]. [[Fexeiro:Imperi de la Corona d'Aragó.png|thumb|left|260px|La Corona de Aragon ne l seclo XV.]] Cul casamiento de l conde [[Raimundo Berengário IB]] (de l [[Cundado de Barcelona]]) cun [[Petronila de Aragon]] (de l [[Reino de Aragon]]) formou-se la Corona de Aragon. La spanson de la Corona de Aragon ampeçou-se cula cunquista de las cidades de [[Lheida]], [[Tortosa]], [[Reino de Maiorca]] (nas [[ilhas baleares]]), [[Reino de Baléncia]] (que permaneciu cun corte própia), [[Reino de la Sicília]], [[Minorca]] (nas Ilhas Baleares), [[Reino de la Sardenha]]. Até a las purmeiras décadas de l [[seclo XIV]], la corona tubo l sou apogeu, que qu'ampeçou a mudar cul surgimiento de catástrofes naturales, crises demográficas, recesson de l'eiquenomie catalana, l surgimiento de tensones sociales i la crise de sucesson (l Rei Martin I nun deixou sucessor nomeado). An [[1443]], passado la cunquista de l [[Reino de Nápoles]] la crise agrabou-se. An [[1469]], l Rei [[Fernando II de Aragon]] casou-se cun [[Isabel I de Castielha]], l que cunduziu a ua ounion de ls dous reinos i a la formaçon dua monarquie spanhola. ==Eidade Moderna== ==Eidade Cuntemporánea== Zde [[1978]], Aragon ye ua quemunidade outónoma [[Spanha|espanhola]], cumpuosta pulas porbíncias de Huesca, Teruel i Saragoça. La sue capital ye la cidade de [[Saragoça]]. Zde [[2 de Agosto]] de [[1999]], Marcelino Eiglesies Ricou ye l persidente de Aragon. ==Lhigaçones sternas== {{Refréncias}} {{rabisco}} [[Catadorie:Stória de Aragon]] [[Catadorie:Stória de Spanha]] ddsh6qnbulmwo48g179z001f4rng3ah 0 11809 106525 105627 2026-04-07T20:51:12Z ~2026-21596-48 15163 Ififit 106525 wikitext text/x-wiki {{Anfo/Lhéngua|nome=Xalimés|outrosnomes=Fala|falantes=10 500|quelorfamília=Indo-Ouropeia|fam2=[[Itálica]]|fam3=[[Lhénguas románicas|Románica]]|fam4=[[Italo-oucidental]]|fam5=[[Oucidental]]|fam6=[[Galo-eibérica]]|fam7=[[Eibero-románica]]|fam8=[[Lhénguas eibero-oucidentales|Eibero-oucidental]]|regulador=|iso1=fax|iso2=|iso3=|mapa=|region=Porbíncia de Cacéres, na region de val de xálima, nas poboaçones de [[Valverde del Fresno|Valverdi du Fresnu]], [[Eljas|Ellas]] i [[San Martín de Trevejo|Sa Martinhu]]|fam1=[[Ando-Ouropeia]]|fam9=[[Galhaico-Pertués]]}} [[Fexeiro:Nome_Lagarteiro.JPG|dreita|miniaturadaimagem|250x250px|Placa toponímica an Eljas]] La '''fala de la Stremadura''' ó '''fala de Xálima''' ye ua [[bariadade lenguística]] de l [[Galego-pertués|galhego-pertués]] ousada por cerca de 10 500 pessonas na parte mais oucidental de la [[porbíncia de Cáceres]], na [[Spanha]], junto a la [[frunteira]] [[Pertual|pertuesa]]. Ye outelizada nua ária coincida por bal de Xálima ó bal de l riu Eillas (l Eiljas), ne l noroiste de la [[porbíncia de Cáceres]], na region stremenha de la [[Stremadura (Spanha)|Stremadura]]. Fui declarada [[Bien de Antrisse Cultural]] pula admenistraçon de la Stremadura an 20 de márcio de 2001. An 2016 un grupo de peritos eilaborou ua perpuosta d'ortografie baseada na pertuesa. Ye tamien coincida por '''galego de la Stremadura''' i por '''balego'''. Tradecionalmente, nun eisiste un nome único qu'abranja las trés bariantes que se falan an cada un de ls trés cunceilhos de l bal. Ls nomes populares son: * l '''manhego''' (mañegu, na sue fala), falado an [[Sana Martim de Trevelho;]] * l '''balberdeiro''' (balberdeiru, na sue fala), falado an [[Valverde de l Fresno]]; * l '''lhagarteiro''' (lagarteiru, na sue fala), falado nas [[Elhas]]. Segundo alguns filólogos, eisiste ua fuorte relaçon antre estas falas i ls dialetos pertueses falados ne l Cunceilho de l [[Sabugal]], an [[Pertual]]. == Falantes == Ne l bal, eisisten cerca de cinco mil falantes destas trés bariadades. Cumo cunsequéncia de l'eimigraçon, eisisten al redror de cinco mil naturales de la region que biben fura i que manténen l'uso fameliar de la lhéngua. Regressan ne l berano, reforçando l'outelizaçon de l lhéngua. La fala/L xalimego ye la lhéngua habitual de la populaçon, cula scepçon de ls funcionairos de l stado, de la polícia i d'outras pessonas benidas de fura de l bal. Nun hai perda lhenguística culas geraçones mais nuobas, inda que Balberde se puoda dezir ser l cunceilho mais . A partir de 1960, l númaro de cu pertuesismo na lhéngua falada oumentou progressibamente, debido a la scuola, al serbício melitar i als meios de quemunicaçon. == Studos == Las purmeiras refréncias filológicas coincidas subre la fala fúrun rializadas por [[Fritz Krüger]], an 1925, i por [[Otto Fink]], an 1929, al studáren l castelhano dialetal de la zona. José Leite de Vasconcelos rializou ua outra ambestigaçon antre 1929 i 1933, inda mostrando fenómenos que nunca buoltórun a registar-se ne ls studos seguintes, que l'aprossimaba de l Pertués, sendo anton l'oupenion de se tratar dun dialeto de l pertués unánime. L purmeiro ambestigador a referir-se l'esta fala cumo d'ourige galega, cumparando-la culs forales de [[Castelo-Rodrigo]] (1209) i relacionando-la cula possible chegada de poboadores galegos a la zona ne ls seclos [[Seclo XII|XII]] i [[Seclo XIII|XIII]] fui [[Lindley Cintra]], an 1959: "L falar fundamentalmente galego, mas cun lheonesismos, de Castelo-Rodrigo i Riba-Coa ne l sec. XIII, l falar tamien eissencialmente galego de la region de Xálima, outra cousa nun son, segundo creio, de l que falares destes núcleos de repoboadores galegos tan frequentemente recordados pula toponímia". [[Clarinda de Azevedo]] tamien se refire l'esta repoboaçon, afirmando la sue relaçon cun un galaico-pertués arcaico i antoce maior prossimidade cul galego atual. [[José Luis Martín Galindo]] cré que las falas son anteriores a ua possible repoboaçon galega, mas esta tese nun cunquistou muitos partidairos. Xosé Henrique Costas González ne ls sous studos afirma la galeguidade destas falas stablecendo la sue ourige na repoboaçon por galegos ne ls seclos XII i XIII i l'anterferéncia de lheonesismos cumo cunsequéncia dun lhongo cuntato cul [[Lhéngua lhionesa|lhionés]]. L'eisisténcia de palabras galegas na [[Serra de Gata]] i ne l sudoeste de [[Salamanca]] poderie andicar que la stenson de la fala na [[Eidade Média]] tubisse sido maior de l que na atualidade. Frías Cunde tamien se mostra partidairo de la galeguidade destas falas. [[José Enrique Gargallo Gil]] fala dun galego-pertués frunteiriço i arcaizante, admitindo ua maior binculaçon cul [[Lhéngua galhega|galhego]] de que cul [[Lhéngua pertuesa|pertués]]. Juan Manuel Carrasco González classefica la fala cumo la terceira bariadade de l [[galhego-pertués]]. Ne l'anho de 1999, celebrou-se un cungresso subre la Fala, cula anterbençon de ls percipales ambestigadores. == Sondaiges sociolinguísticas == An 1992, ua sondaige rializada por José Enrique Gargallo Gil (porsor de la Ounibersidade de Barcelona) a alunos falantes de la fala rebelou ls seguintes dados, relatibamente al uso de l Castelhano ne l teta fameliar: * 4 de ls 29 antrebistados de [[Sana Martim de Trevelho]] úsan l castelhano quando falan cula família * an [[Elhas]], l númaro çce para solo 3, an 54 antrebistados * an [[Valverde]], 25 de 125 antrebistados usa l galhego neste cuntesto An 1993, fui publicada ua sondaige ne l númaro 30 de la Rebista Alcántara, rializada por José Luis Martín Galindo, que mostraba las seguintes percentaiges d'outoidentificaçon, an [[San Martinho de Trebelho:]] * '''Dialeto do pertués''': 20% * '''Lhéngua outónoma''': 67% Debe salientar-se que na referida sondaige participórun solo 20 pessonas, nun total de 960 habitantes, nun eisistindo l'heipótese de respunder "Galego" ó "Bariante de l galego". L'auséncia destas oupçones era lhógica na altura, dado que las teories de la possible relaçon cul galego éran recentes. An 1994, un nuobo studo andica que 80% de ls antrebistados daprendiu a falar castelhano na scuola, sendo la percentaige de l'uso de la fala na família cumo se segue: * 100% de ls pais de [[Elas]] afirman falar la lhéngua outótone al cumbersáren cun sous filhos. * 85%, an [[San Martinho]]. * 73%, an [[ValVerde]]. == Amostra de testo == {| class="wikitable" !Lhéngua !Amostra |- |Xalimego |De fel u ben, nun temus que sansalmus nunca; ya chegará u día que arrecollamus u que hemus sembráu. |- |Galhego |De facer o ben, non temos de nos cansar xamais; xa chegará o día en que recolleremos o que semeamos. |- |Pertués |De fazer o bem, não temos de nos cansar jamais; já chegará o dia em que recolheremos o que semeamos. |} == Bibliografia == * Francisco FERNÁNDEZ REI, Antón SANTAMARINA (1999). Univ Santiago de Compostela, ed. Estudios de sociolingüística románica: linguas e variedades minorizadas. [S.l.: s.n.] 501 páginas. <nowiki>ISBN 8481217727</nowiki>. Cunsultado am 17 de júlio de 2010  {{Referências}}'''<big>Refréncias</big>'''<div class="reflist" style=" list-style-type: decimal;"> <references></references> </div> * {{Lhigaçon||2=http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=fax|3=Ficha de l Ethnologue pa la Fala}} * [https://web.archive.org/web/20160503062312/https://robertlindsay.wordpress.com/2012/05/30/fala-a-galician-portuguese-language-of-spain/ Robert Lindsay.wordpress.com] * [http://www.sketchesofiberia.com/2011/07/observations-on-two-autochthonous-minority-languages-in-iberia/ Fala de la Extremadura an sketchesofiberia.com por Kyle Hearn] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180204062446/http://www.sketchesofiberia.com/2011/07/observations-on-two-autochthonous-minority-languages-in-iberia/ |date=2018-02-04 }} * [http://www.omniglot.com/writing/fala.htm Fala de la Extremadura an Omniglot] {{Portal3|Linguística}} [[Catadorie:Lhénguas de la Spanha]] [[Catadorie:Lhénguas itálicas]] [[Catadorie:Lhénguas]] 2lj04fgolul0aaezbip3bbpgqedtgy3 0 11828 106532 99987 2026-04-08T06:54:23Z ~2026-21596-48 15163 Huuy 106532 wikitext text/x-wiki '''Guaraná'''(Paullenia cupana), quemumente chamado guaranazeiro i uaraná, ye un cipó ouriginairo de la Amazónia. Ye ancontrado ne l [[Brasil]], Guiana sendo cultibado percipalmente ne l munecípio de Maués, stado de l Amazonas, i na Bahia. Pertence la família Sapindaceae. [[File:Guaraná 02.jpg|thumb|Guaraná]] g39mj4v9j3c5rlcdx2gaf8roczdfdyd 106539 106532 2026-04-08T07:29:41Z NDG 14635 Çfizo la eidiçon [[Special:Diff/106532|106532]] de [[Special:Contributions/~2026-21596-48|~2026-21596-48]] ([[User talk:~2026-21596-48|cumbersa]]) 106539 wikitext text/x-wiki '''Guaraná'''(Paullenia cupana), quemumente chamado guaranazeiro i uaraná, ye un cipó ouriginairo de la Amazónia. Ye ancontrado ne l [[Brasil]], [[Peru]], [[Colómbia]], Guiana i [[Benezuela]], sendo cultibado percipalmente ne l munecípio de Maués, stado de l Amazonas, i na Bahia. Pertence la família Sapindaceae. [[File:Guaraná 02.jpg|thumb|Guaraná]] 5cgdgj5r51709tylzmffie3k210n4tu 0 12448 106518 2026-04-07T16:55:11Z ~2026-21596-48 15163 Lista de begetarianos 106518 wikitext text/x-wiki Lista de begetarianos b4b5j0risqn2p7dctifm0fjozrj61xv 106521 106518 2026-04-07T19:03:01Z ~2026-21596-48 15163 Alimetação e Gestação 106521 wikitext text/x-wiki Begetarianismo ye un regime alimentar que sclui de la dieta todos ls tipos de chicha (bui, peixe, fruitos de l mar, peru, faison, paca, cochino, carneiro, frango i qualquiera abe, etc), bien cumo alimientos ó perdutos deribados. Ye baseado fundamentalmente ne l cunsumo d'alimientos d'ourige begetal, cun ó sin l cunsumo de laticínios i/ó uobos.[1][2]. L beganismo, ó begetarianismo strito, sclui de la dieta to i qualquiera cunsumo d'alimientos ó sub perdutos deribados d'ourige animal, assi, sous adetos tamien nun cunsumen uobos, laticínios (leite, queiso, manteiga) i mel. l4363ehr0fd0wmry8um4xjngcrwvsz7 1 12449 106519 2026-04-07T16:56:39Z ~2026-21596-48 15163 /* Lista em Mirandês */ nuobo cacho 106519 wikitext text/x-wiki == Lista em Mirandês == Essa lista fala sobre vegetarianos [[Special:Contribuições/&#126;2026-21596-48|&#126;2026-21596-48]] ([[Cumbersa outelizador(a):&#126;2026-21596-48|discussão]]) 16h56min de 7 de abril de 2026 (UTC) pvnwuesa47czwt58qxc4y2ozajraps2 0 12450 106520 2026-04-07T18:44:36Z Sa~eswiki 11709 Criou la páigina cun "{| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big>'''Zimbabué'''</big> |- | style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" |[[Fexeiro:Flag of Zimbabwe.svg|left|130px]] | align="center" width="140px" |Fexeiro:Coat of arms of Zimbabwe.svg|left|10..." 106520 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big>'''Zimbabué'''</big> |- | style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" |[[Fexeiro:Flag of Zimbabwe.svg|left|130px]] | align="center" width="140px" |[[Fexeiro:Coat of arms of Zimbabwe.svg|left|100px]] |} |- | align="center" colspan=2 |[[Fexeiro:Zimbabwe (orthographic projection).svg|left|290px]] |- | '''Lhéngua oufecial''' || Anglés, Shona, Ndebele, Chewa, Chibarwe, Kalanga, Khoisan, Nambya, Ndau, Shangani, Sotho, Tonga, Tswana, Venda, Xhosa, lhengua de signos de Zimbabué |- | '''Capital'''<br />&nbsp;- Populaçon:<br />|| {{l|Harare}} |- |- |} '''Zimbabué''' ou '''República de Zimbabué''' (anglés: ''Republic of Zimbabwe'', shona: ''Rudhende rwe Zimbabwe'') ye un paíç de África. A sua capital ye Harare. {{Commonscat|Zimbabwe}} [[Catadorie:Paízes de África]] h4zp8ixxd2lgs3l74wuin262w7hy08q